GEN 1:1 Ŋäthilinydja ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu yukurrana nhinana ŋayipi‐waŋgany Gunhu' God Waŋarr, ŋunhi yaka muka yana wäŋa dhuwalanydja munathany'tja maḻŋ'thurruna. Bala yana ŋayi bokmarana Gunhu'yu dhuwalana wäŋa, munatha'na ga gapuna ga djiwarr'nha.
GEN 1:2 Ŋunhi ŋayi ŋurruthaŋalanydja dhuwala munathany'tja wäŋa maḻŋ'thurruna buyuwuyu muka yana, ŋula nhämiriw muka, gapuyuŋga yana yukurrana ŋapa‐ŋäkirrmaraŋala, ga munha'yurruna yukurrana djingaryurrunanydja, warrpam munhayu monyguŋala gapunhanydja ŋunhiyi, yurru watanydja ŋunhiyi Gunhu'wuna nhanŋuwaynha walŋamirrina Birrimbirr yukurrana mali'‐maliyurruna ŋuliwitjarra ŋapakurrunydja gapukurru.
GEN 1:3 Bala ŋuliŋuruyinydja Gunhu' waŋanana, “Ma' djarraṯawun'thiyana,” bitjarra. Bala yuwalkthi djarraṯawun'thinanydja wäŋa dhuwalanydja.
GEN 1:4 Gunhu'yu nhäŋala ŋunhiyi djarraṯawun', bala ḻatju' ḻakaraŋalana, bala yana ŋayi ganaŋ'maraŋalana djarraṯawun'nhanydja beŋuru bukumunha'ŋurunydja.
GEN 1:5 Bala ŋayi yäku nherrara djarraṯawun'tja waluwuynha, ga munhanydja ŋayi yäku nherrara munhakuna. Ga ŋunhiyinydja ŋurruŋuna munha.
GEN 1:6 Ga munhanydja djuḻkthurrunana, bala djaḏaw'yurrunanydja goḏarr'nha, bala Gunhu' waŋana bitjarrana, “Garrwarnydja yurru dhärra yukurra, balanyara bitjan bala'pala, bala yurru gapunydja gulk‐gulkthunmirrina märrma'lilina,” bitjarra. Bala yuwalkthi garrwarnydja maḻŋ'thurrunana.
GEN 1:7 Gunhu'yu djäma bitjarrayi bala'palakuŋala, bala ŋayi gulk‐gulkthurrunana gapunhanydja, märrma'kuŋalana, bala gurrunhara gapunydja ḏuwaṯnha garrwarnha wal'ŋu, ga wiripunydja gapu dhipala bäyma munatha'lili.
GEN 1:8 Bala ŋayi Gunhu'yu yäkunydja nherrara bala'palanydja gäraknha. Ga ŋunhiyinydja bitjarrayi wiripuŋuyuna munhayu.
GEN 1:9 Ga munha djuḻkthurruna, bala djaḏaw'yurruna goḏarr'nha, bala Gunhu' waŋana bitjarrana, “Dhuwala gapu ŋunhi yukurra bäni dhuwala munatha'ŋuranydja yurru gulk‐gulkthunmirrina, yupthunna waŋganylilina, märr yukurra yurru wäŋa ŋarakanydja dhärra baṉḏany' yana,” bitjarra. Bala yuwalkthi ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja munathany'tja wäŋa, ga gapu ŋunhi giṯthurruna waŋganylilina.
GEN 1:10 Bala Gunhu'yu yäku nherrara ŋarakanydja wäŋa munatha'na, ga giṯthunaranydja gapu ŋayi yäku nherrara moṉuknha. Bala ŋayi goŋmirriyinana nhäŋalanydja ŋunhiyi nhanukuŋuway djämawuynydja, bala ḻatju' ḻakaraŋalana.
GEN 1:11 Ga biyapul ŋayi Gunhu' waŋana bitjarra, “Ŋunhalanydja yurru munatha'ŋuranydja ŋuthan yukurra birrka'mirrina borum dharpa ga mulmu, ŋatha dhika nhäna malanha.” Bala yuwalkthi ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja.
GEN 1:12 Birrka'mirrina dharpanydja yukurrana maḻŋ'thurrunana, borum dharpa, ŋatha ga birrka'mirrina nhäna malanha mulmu. Bala ŋayi Gunhu'yu nhäŋalanydja goŋmirriyinana ŋunhiyi nhanukuŋuway djämawuynydja, bala ḻatju' ḻakaraŋalana.
GEN 1:13 Ga ŋunhiyinydja bitjarrayi wiripuŋuyuna munhayu.
GEN 1:14 Ga djuḻkthurruna munhanydja, bala djaḏaw'yurruna goḏarr'nha, bala ŋayi Gunhu' waŋana bitjarra. “Djarraṯawun'tja yukurra yurru dhärra garrwarnydja, märrma' bathalanydja maṉḏanha, barrkuwatj maṉḏa yurru yulŋunydja, ganaŋ'marama yurru waluwuynha munhakuŋurunydja. Dhiyaŋu djarraṯawun'thunydja maṉḏaŋuyu yurru djarraṯawun'kuma dhuwala munatha'na, räkukuma yukurra, ga bitjandhiyi maṉḏa yurru yukurra ḻakaramanydja wiripuŋuyamana walunydja ga dhuŋgarranhanydja ga walu borummirriyinyarawu”, bitjarra ŋayi Gunhu' waŋananydja. Bala yana yuwalkthi maḻŋ'thurrunanydja.
GEN 1:16 Yo, Gunhu'yu bitjarrayinydja bokmara märrma' yindinydja djarraṯawun' maṉḏanha. Ŋayi djäma walunydja walu‐ŋupanarawu nhinanharawu, ga ŋaḻindinydja ŋayi djäma munha‐ŋupanarawu nhinanharawu, ga biyapul ŋayi djäma ganyuny'tja malanha guḻkuny'tja wal'ŋu;
GEN 1:17 nherraranydja ŋayi ŋunhiyi garrwarlilina malanha, märr walala yukurra yurru djarraṯawun'kuma lili munatha' wäŋa,
GEN 1:18 yana räkukunharawu walu‐ŋupanarawu ga munha‐ŋupanarawu, bitjan ganaŋ'marama waluwuynhanydja munhaŋuru. Bala ŋayi Gunhu'yu goŋmirriyinana nhäŋalanydja ŋunhiyi nhanukuŋuway djämawuynydja, bala ḻatju' ḻakaraŋalana ŋayi.
GEN 1:19 Ga ŋunhiyinydja bitjarrayi wiripuŋuyuna munhayu.
GEN 1:20 Ga munhanydja djuḻkthurruna, bala djaḏaw'yurruna goḏarr'nha, bala ŋayi Gunhu' waŋana bitjarra, “Guḻku'na yurru yukurra guyanydja malanha ŋorra gapuŋuranydja ŋunhalayi, ga wäyin yurru yukurra buṯthunna ŋula gärakkurrunydja,” bitjarra. Bala yuwalkthi ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja balanyarayinydja malanha.
GEN 1:21 Gunhu'yu bitjarrayi bokmara wakinmirrinhanydja wal'ŋu guyanha, ga yumurrku'nha malaŋunha, wiripuŋunha ga wiripuŋunha nhänha malaŋunha ŋunhi nhina yukurra gapuŋura; ga biyapul wäyinnha ŋayi bokmarayi wiripuŋunha ga wiripuŋunha malaŋunha buṯthunaramirrinha. Bala ŋayi goŋmirriyinana nhäŋalanydja ŋunhiyi nhanukuŋuway djämawuynydja, bala ḻatju' ḻakaraŋalana.
GEN 1:22 Bala ŋayi Gunhu' waŋana dhäruktja, bitjarra goŋmirriyaŋalana dhikana ŋayi walalanha, “Nhuma nhä malanha ŋunhi nhuma yukurra nhina gapuŋura, nhumanydja yurru biyapulnha mala‐guḻku'yirri wal'ŋu, dhaŋaŋdhirrina yurru biyapulnha wal'ŋu gapuŋuranydja. Ga nhuma wäyin buṯthunaramirri malanha yurru bitjandhiyi liŋgu mala‐wunharamirri, guḻku'yirrina yurru biyapulnha mala,” bitjarra ŋayi Gunhu' waŋananydja.
GEN 1:23 Ga ŋunhiyinydja bitjarrayi wiripuŋuyuna munhayu.
GEN 1:24 Ga munhanydja djuḻkthurruna, bala djaḏaw'yurruna goḏarr'nha, bala ŋayi Gunhu' waŋana bitjarra, “Dhiyalimi munatha'ŋuranydja yukurra yurru nhina wiripu ga wiripu wäyin malanha, yumurrku' wäyin ga wakinmirri, goŋmirri ga wakinŋu ḏiltjiwuy wäyin,” bitjarra. Bala yuwalkthina ŋunhi bitjarrayi maḻŋ'thurrunanydja.
GEN 1:25 Yo, Gunhu'yu bitjarrayi bokmaranydja birrka'mirrinha wäyinnhanydja malaŋunha, yumurrku'nha ga wakinmirrinha. Bala ŋayi Gunhu'yunydja goŋmirriyinana nhäŋalanydja ŋunhiyi nhanukuŋuway djämawuynydja, bala ḻatju' ḻakaraŋalana.
GEN 1:26 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Gunhu' waŋana bitjarrana, “Ŋilimurru dhiyaŋunydja‐wala yurru djäma yolŋunhana ŋi, yurru yolŋunydja yurru malinydja ŋunhi bitjan ŋilimurruway yana. Ŋilimurru yurru nherraṉdja yolŋuwala goŋlili bukmak ŋunhi ŋarrakuŋu bokmanaranydja, guya ga wäyin malanha, buṯthunaramirri ga marrtjinyamirri ga gaḻ'yunaramirri wäyin, bathalamirri ga yumurrku'; bukmaknha yurru dhuwalayi malanha yolŋuwala yana djäkaŋura,” bitjarra ŋayi Gunhu' waŋananydja.
GEN 1:27 Bala Godthu djäma yolŋunhana mali bitjan ŋayipi djan'ku yana; ŋayi djämanydja yolŋunha ŋayaŋumirri ga ḻiyamirri yana, märr yurru ŋayi nhina yukurra waŋganyŋura Godkala nhanukalay ŋayi djarr'yunarayu. Yo, djämanydja ŋayi yolŋunha maṉḏanha, ḏarramunha ga miyalknha.
GEN 1:28 Bala ŋayi waŋananydja maṉḏakala, goŋmirriyaŋalana manapara bitjarrana, “Nhumalaŋguŋunydja yurru walkur‐märranhara yukurra guḻku'na mirithirrina wal'ŋu yo‐yuthu; walala yurru yukurra nhumalaŋguŋu mala‐wunharamirrina barrkuwatjthirrina wäŋalilina malaŋulili bawala'mirrililina, bala walalana yurru goŋdhu ŋayathama yukurra wäŋanydja dhuwala munathany'tja, ga bitjarrayi ŋarra nherrara goŋlili nhumalaŋgala yolŋu'‐yulŋuwalanydja bukmak nhä malanha ŋunhi yukurra marrtji'‐marrtji gapukurru ga ŋula munatha'kurru ga gärakkurru buṯthu'‐buṯthun.”
GEN 1:29 Ga biyapul Gunhu' waŋana maṉḏakala bitjarra, “Ŋarra gurrunhara wiripu ga wiripu borum ga ŋatha nhumalaŋgunydja yolŋu'‐yulŋuwunydja ḻukanharawu,
GEN 1:30 ga walalanydja yurru wäyindhunydja ḻuka mulmu ga marwat dharpawuy, liŋgu dhuwalayi malanha ŋarra gurrunhara walalaŋgunydja ḻukanharawu, ŋurikiyi yumurrku'wu ga bathalawu wäyingu ga wäyingu buṯthunaramirriwu.” Bala yuwalkthina maḻŋ'thurrunanydja.
GEN 1:31 Gunhu'yu nhäŋalanydja yukurrana ŋunhiyi nhä malanha ŋayi djäma, bala ŋayi goŋmirriyinana nhäŋalanydja, bala ḻakaraŋala ḻatju' dhika wal'ŋu, warrpam yana. Ga ŋunhiyinydja bitjarrayi wiripuŋuyuna munhayu.
GEN 2:1 Yo, Gunhu'yu bokmaranydja dhuwala wäŋa munatha' ga garrwar, ga bukmak nhä malanha ŋorra marrtji dhiyalami munatha'ŋura ga gapuŋura ga garrwar; djämanydja ŋayi bukmak dhawar'maraŋalana.
GEN 2:2 Ga munhanydja djuḻkthurrunana, bala djaḏaw'yurruna goḏarr'nha, ga ŋuriŋiyinydja waluyu 7‐dhunydja ŋayi Gunhu' nhinanana, liŋgu djämanydja nhanŋu ŋunhiyi liŋguna dhawar'yurrunana.
GEN 2:3 Yo, Gunhu'yu djämanydja ŋunhi waŋgany‐rulu'yu ga waŋganydhu bäythinyarayu munhayu, bala wiripuŋuyunydja munhayu ŋayi nhinanana, djämana dhawar'yurruna nhanŋu. Bala ŋayi goŋmirriyinana ŋurikiyinydja waluwu, bala yana ganaŋ'maraŋalana; gänana ŋunhiyinydja waŋganydja nhinanharamirrina walu ŋurikalanydja waŋgany‐rulu'walanydja ga waŋganygala bäythinyarawala, liŋgu ŋuriŋiyinydja waluyu ŋayi ḏaḏawyurrunana djämaŋuru, liŋgu nhanukuŋu nhä malanha bokmanara warrpam dhawar'yurrunana.
GEN 2:4 Ga bitjarrayina ŋunhi dhuwala wäŋa maḻŋ'thurrunanydja, munatha' ga gapu ga djiwarr', ga bukmak nhä malanha ŋunhi dhiyalami ŋorra marrtji.
GEN 2:5 Yo. Garrayyu Gunhu'yu ŋäthilinydja djäma dhuwala munatha' wäŋa, ga bukmak yana ŋunha marrtji ŋorra garrwar, yurru wäŋanydja dhuwala munathany'tja nhämiriw muka, mulmumiriw ga dharpamiriw ga ŋathamiriw, liŋgu yaka muka yana dhamany'tjurrunanydja yukurrana, liŋgu Gunhu'yu yaka muka yana djuy'yurruna waltjaṉ dharyunarawu munatha'wu, ga yaka yolŋu yukurrana nhinana ŋula djämawu gurarrkunharawu.
GEN 2:6 Yo, yaka muka yana waltjaṉdhunydja ŋuli yukurranha dharyuna, yurru ŋunhi gapunydja ŋamuny'tjuna ŋuli djinawa'ŋuru munatha'ŋurunydja, bala yuluknha yukurranha ŋuli dhärranha dhuwala munathany'tja wäŋa.
GEN 2:7 Bala ŋayi Garrayyu Gunhu'yu djämana yolŋunhana; dhiṯthurrunanydja ŋayi munatha' yuluk, bala djäma yolŋukuŋalana, rumbalkuŋalana yolŋunhanydja djäma. Bala ŋayi Gunhu'yu bo'yurrunana ŋurikalayi yolŋuwala ŋurrukurruna, nhanukuŋuwaynha ŋayi walŋa wekaŋala, walŋamirrina wata, bo‐o‐oy' bitjarra ŋanya, bala yana ŋayi yolŋunydja ŋunhi walŋathinana, yolŋuthinana.
GEN 2:8 Bala ŋayi Gunhu'yu djäma gärulnha, dhika‐wala ya' dhimurru'ŋura, yäkunydja ŋunhi gärulnydja Yedan. Bala ŋayi nherraranydja Gunhu'yu ŋunhiyina yolŋunhanydja ŋunhi ŋayi djäma ŋanya, nherraranydja ŋayi ŋanya Gunhu'yu ŋunhimalayina gärullilina.
GEN 2:9 Liŋgu ŋunhiliyinydja gärulŋura ŋayi djäma guḻku'na mirithirrina dharpanydja, wiripu ga wiripu dharpa ḻatju'mirri dhika wal'ŋu, ga wiripu wiripu borummirri dharpa. Ga ŋunhimala gärullili ṉapuŋga'lilinydja ŋayi Gunhu'yu nherrara märrma' dharpa maṉḏanha, ganaŋ'thun yukurra, mayali'mirri dharpa maṉḏanha, gäna wal'ŋu dhärrana yukurrana ṉapuŋgany'tja. Waŋganydja ŋunhi dharpa yäku walŋa‐wekanhamirri, ga wiripunydja ŋunhi dharpa yäku marŋgi‐wekanhamirri, liŋgu ŋuriŋiyinydja marŋgi‐wekanhamirriyunydja borumdhu yurru yolŋu marŋgithirrina yätjku romgu ga ŋamakurru'wu.
GEN 2:10 Ga ŋunhili gärulŋura marrtjina ŋorrana gapu mayaŋ', ga ŋuliŋuruyi ŋuriŋi gapuyu ŋuli yukurranha walŋakunha ŋunhiyi gärulnha. Waṉḏinanydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi mayaŋ'tja, yana liŋgu‐u‐u ga dhawaṯthurrunanydja ŋuliŋuru gärulŋuru, bala barrkuwatjthinanydja ḏämbumiriwyinana.
GEN 2:11 Waŋganydja ŋunhi mayaŋ' yäku Bitjun, yurru dhuwaliyi mayaŋ'tja yukurranha ŋuli waṉḏinya ḻiw'maranha wäŋakurru Yapilakurru.
GEN 2:12 Dhiyalaminydja wäŋaŋura ŋorra yukurra buthalakthinyara guṉḏa, biyapul wal'ŋu miḻŋ'‐miḻŋdhunara, ga wiripu guṉḏa miny'tji miku, biyapul wal'ŋu mel‐wiḏi'mirrina.
GEN 2:13 Ga wiripunydja mayaŋ' marrtji ŋorra ḻiw'marama bala wäŋakurru yäkukurru Gutjukurruna, yurru yäkunydja ŋunhiyi mayaŋ' Giyun.
GEN 2:14 Ga wiripunydja mayaŋ' yäku Daykurutjtja ŋorra marrtji ḻiw'marama Yatjiriyakurru wäŋakurru, yurru dhimurru'kurruna gali'kurru. Ga wiripunydja yäku ŋuliŋuruyi waka'ŋuru mayaŋ' Yipuraytiwuynha.
GEN 2:15 Yo. Garrayyu djäma ŋunhiyinydja wäŋa gärulmirrinydja yäku Yedandja, bala ŋayi nherrara ŋunhiyi ḏarramunhana ŋunhimalayina gärullilina, märr ŋayi yukurra yurru ŋuthanmarama djäma, ga djäka ŋurikiyi gärulwu.
GEN 2:16 Bala ŋayi Gunhu'yu ḻakaraŋalana nhanukala ŋurikalayinydja ḏarramuwala, romnha nherrara nhanŋu gatjarr'yunarawuna, ga bitjarra ŋayi Gunhu'yu waŋananydja gam'. “Bukmak dhuwala dhiyalami gärulŋuranydja borum ḻukanhamirri, ga ḻukanydja nhuma yurru bawala'mirriwuy yana.
GEN 2:17 Yurru waŋganybuynydja nhuma yurru yakana ḻuka; yakana nhuma yurru ḻuka ŋuliŋuruyinydja marŋgi‐wekanhamirriŋurunydja dharpaŋuru, ŋunhi ŋuli ŋuriŋiyinydja borumdhu ḻukanharayu marŋgi wekamana yolŋunha, bala yurru nhuma yolŋu walala marŋgithirrina yätjku romgu ga ŋamakurru'wu. Yo, ŋuli nhe ḻukanydja yurru ŋurikiy dharpawuy ŋunhi ŋarra yaka'yurruna, nhenydja yurru rakunydhirrina yanana, ŋuriŋi liŋgu waluyu.” Ga bitjarra ŋayi Gunhu'yu ḻakaraŋalanydja ŋurikalayi yolŋuwala.
GEN 2:18 Bala ŋayi Garray waŋana bitjarrana, “Yakana dhuwala ŋamakurru' waŋganygunydja yolŋuwu, ŋayi yukurra yurru nhina gänanydja. Ŋarra yurru djäma bämara' marrparaŋ'tja wiripuŋunha, ḻundu'mirriŋunha nhanŋu,” bitjarra.
GEN 2:19 Bala ŋayi Gunhu'yu dhiṯthurruna beŋuru munatha', bala djäma wäyinguŋalana wal'ŋu, bukmaknha yana wäyinnha malaŋunha, marrtjinyaramirrinha ga gaḻ'yunaramirrinha ga buṯthunaramirrinha. Djämanydja ŋayi walalanha Gunhu'yu warrpam'kuŋala yana, bala gäŋalana ŋurikala yolŋuwalana, märr ŋayi yurru nhäma'‐nhama, bala yäku nherraṉana marrtji, märr yurru wäyin malanha waŋga'‐waŋgany ŋunhi yäkumirri ŋurikiŋiyi ḏarramuwuŋu.
GEN 2:20 Bala ŋayi ŋuriŋi yäku nherrarana ḏarramuyu bukmaknhana wäyinnha, boḏinynha ga wakinŋunha, ga buṯthunamirrinha wäyinnha; yurru yaka ŋayi waŋganynhanydja ŋula maḻŋ'maraŋala ḻundu'mirriŋunha, marrparaŋ'tja nhanŋuway.
GEN 2:21 Bala ŋayi Gunhu'yu ŋunhi yolŋunhanydja buku‐dhumukkuŋalana wal'ŋu yakurrkuŋala, bala ŋayi Gunhu'yu ḏarramuwalanydja ŋurikala gali'ŋuru ŋaraka djaw'yurrunana binhdhaŋurunydja, bala yana buyuwuyukuŋala balayi barrwaṉ'tja ŋanya ŋunhiyi ḏarramunha.
GEN 2:22 Bala ŋayi Gunhu'yu djäma miyalknhana; ŋayi märraŋalanydja beŋuru ḏarramuwala gali'ŋuru binhdha, bala rumbalkuŋalana djäma, miyalknhana rumbal. Bala ŋayi gäŋalana ŋunhiyi miyalknhanydja bala ḏarramuwalana.
GEN 2:23 Bala ŋayi ŋuriŋi ḏarramuyunydja nhäŋalana ŋanya, bala yoraŋalana bitjarrana. “Dhuwala dhuḏi‐yapalany'tja wal'ŋu yolŋuna, ŋayaŋumirrina ga ḻiyamirrina, balanyarana bitjan ŋarra. Ŋayinydja dhuwala beŋuru ŋaraka ŋarrakala yana, ga barrwaṉ'tja ŋunha nhanŋu beŋuruyi yana, ŋarraku barrwaṉ. Dhuwalayina ŋarra yäku nherraranydja ŋanya miyalknhana, liŋgu Gunhu'yu ŋanya djaw'yurruna beŋuru ḏarramuwala.”
GEN 2:24 Yo, ŋunhi ŋayi yurru miyalknha ḏarramuyu märramanydja, ŋunhiyinydja maṉḏa yurru märrma'yirri waŋganynha rumbalnydja. Dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋayi yurru ḏarramuyu ganandja nhanŋuway ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha, bala ŋayi yurru dhambay‐manapanmirrina nhanukiyingalayŋuwala miyalkkalanydja, märr maṉḏa yurru waŋganynha yulŋunydja muŋbunumana.
GEN 2:25 Yo. Ŋunhiyi ŋurruŋu yolŋu maṉḏa ḏarramu ga miyalk, yaka maṉḏa ŋunhi girri'mirrinydja maṉḏa, warraŋul maṉḏa yana, yurru goramiriwnha maṉḏakuway maṉḏa yulŋunydja.
GEN 3:1 Yo, Gunhu'yu ŋunhi djäma bukmaknha wäyinnha malaŋunha ŋäthilinydja, yurru waŋganydja ŋunhi biyapulnha wal'ŋu marŋgina, mayali'‐guḻku'na, yurru yäkunydja ŋayi ŋunhi moḻ'ŋuna. Waŋganymirri ŋunhi miyalk marrtjina, bala ŋayinydja ŋunhi moḻ'ŋunydja bunanana nhanŋu ŋurikiyi miyalkku, bala waŋana ŋanya bitjarrana, dhä‐wirrka'yurrunanydja gam'. “Way, Gunhu'yu nhumalaŋgu ḻakaraŋala muka yulŋunydja? . . . yakaŋuwunydja ḻukanharawu dhiyaku borumgunydja malaŋuwu? . . . ŋunhi marrtji ŋorra dhiyalaŋumi gärulŋura?” bitjarra.
GEN 3:2 Bala ŋayinydja ŋunhi miyalktja waŋana bitjarra, “Dhuwala guḻku' malanha borum ḻukanharawunydja,
GEN 3:3 yurru dhuwala waŋganydja dharpa ŋayi Gunhu' waŋana yaka'yurrunana, bitjarrana gam', ‘Ŋuli nhe yurru ḻuka dhipuŋuruyinydja borum dharpaŋuru, ga mulkanydja yana dharpanha, nhenydja yurru rakunydhirrina.’”
GEN 3:4 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhi moḻ'ŋunydja bitjarra, “Yä‐ä‐äw! Djawukina warray ŋiniya?” bitjarra. “Yaka warray nhe yurru rakunydhirri. Ḻatju' warray borum dhuwalanydja.
GEN 3:5 Ŋayi Gunhu' nhumalaŋgu yaka'yurruna bitjarrayinydja ŋunhi, liŋgu ŋayi dharaŋan yukurra; balakurruyinydja ŋunhi nhe yurru ḻuka, nhenydja yurru marŋgithirrina, biyapulnha wal'ŋu djambatjthirri, bitjan yana liŋgu bitjan Gunhu' ŋayipi yana. Nhe yurru ḻukanydja, bala nhe yurru marŋgithirrina bukmakkuna romgu, ŋamakurru'wunydja romgu ga yätjkunydja.” Ga bitjarra ŋayi ŋuriŋiyi moḻ'ŋuyu ḻakaraŋalanydja.
GEN 3:6 Bala ŋayi ŋuriŋi miyalkthu rumbi'mirriyaŋalana nhäŋalanydja yukurrana‐a‐a ŋunhiyi borum, bala nhanukala ḻatju'yinana maŋutjiŋuranydja ŋunhiyi borum, ga wiripunydja ŋayi ḏukṯukthinana yana, märr ŋayi yurru djambatjthirrina wal'ŋu, buluna ḻiya. Bala ŋayi gulkthurrunana ŋunhiyi borumdja, bala ḻukanana. Ḻukananydja ŋayi, bala ŋayi wiripunydja wekaŋala nhanukalayŋuwu dhuway'mirriŋuwuna, bala ŋayinydja ḻukana.
GEN 3:7 Yo, ḻukananydja maṉḏa, märr‐yuḻkthurrunana Gunhu'nha ŋunhi ŋayi waŋana yaka'yurruna ḻukanharawu. Ga dhunupana yana dhurrwaraŋuru ḻukanhaŋurunydja maṉḏa marŋgithinana, bala yana dharaŋarana; nhänharaminanydja maṉḏa djolarra'na maṉḏa, bala goranana maṉḏakuway maṉḏa. Bala maṉḏa gulkthurrunana man'tjarrnha marwatnha, bala djäma girri'na ŋäkirrmaranhaminyarawuna maṉḏakuway maṉḏa.
GEN 3:8 Ga ŋulinyaramirriyu munhaku maṉḏa ŋäkula Gunhu'nha rirrakaynha, ŋayi marrtjina yukurrana ŋuliwitjarra gärulkurru. Ŋäkulanydja maṉḏa, bala waṉḏinana nhanukala, retjalilina djuḻuḻ'yurruna.
GEN 3:9 Yurru Garraynydja wäthurrunana nhanŋu ḏarramuwunydja, “Way, wanhaka dhika nhe yulŋunydja?” bitjarra.
GEN 3:10 Bala ŋayi ḏarramunydja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Dhuwala ŋarra ŋäkula nhuna rirrakaynydja, bala ŋarra barrarinana nhuŋu. Ŋarra waṉḏina djuḻuḻ'yurrunana nhokala, liŋgu djolarra'na ŋarra dhuwala yulŋunydja,” bitjarra.
GEN 3:11 “Yolthu nhuna waŋana djolarra' ḻakaraŋalanydja?” bitjarra ŋayi Gunhu' waŋana ŋurikala ḏarramuwala. “Mak nhe dhuwala ŋunhiyi borum ḻukana, ŋunhi ŋarra nhuŋu waŋana yaka'yurruna ŋurikiyi.”
GEN 3:12 Bala ŋayinydja waŋana buku‐wakmaraŋala balanydja ŋunhiyi ḏarramunydja bitjarra, “Ŋuriŋiyi dhuwala miyalkthu ŋarraku wekaŋala, ŋunhi nhe djäma ŋanya ŋarraku. Ŋayi ŋarraku wekaŋalanydja, bala ŋarra ḻukanana,” bitjarra.
GEN 3:13 Ga bulu ŋayi waŋana Garray ŋunhi miyalknhana, “Nhäku nhe ŋunhi bitjarrayinydja?” bitjarra. Ga ŋayinydja maŋutji‐wulaŋala ŋanyana, “Ŋuruŋu dhuwala ŋarranha mayali'‐wilkthurruna moḻ'ŋuyu, bala ŋarra ḻukanana,” bitjarra.
GEN 3:14 Bala ŋayi Gunhu' waŋana moḻ'ŋunhana bitjarra gam'. “Ŋarranydja nhuna yurru dhuwala dhä‐ḏir'yunna, liŋgu nhe bitjarrayi yolŋunha, Nhepi yana nhina yukurra yurru warumukŋuranydja romŋura. Dhipuŋurunydja dhurrwaraŋuru nhe yurru djuryunna yana marrtji bala dhulmuyuna nhokalay nhe; ga ŋathanydja nhuŋu ḻukanharawunydja dhukun' yana.
GEN 3:15 Nhenydja ga dhäyka yolŋu yurru gunyambi'manydjina; nhokuŋu yo‐yuthu ga nhanukuŋunydja yo‐yuthu yurru yukurra bitjanna liŋgu bunharamirrina. Yurru yolŋuwalanydja nhanukalanydja mala‐wunharayu yurru muḻkurrnha nhuna binydjitjkuma, ga nhenydja ŋanya yurru ḻäwuma ḻuku warray.” Ga bitjarra ŋayi Gunhu' waŋana moḻ'ŋunhanydja.
GEN 3:16 Bala ŋayi bilyurruna Gunhu', ga waŋana miyalknhana, ŋayi ḻakaraŋalanydja bitjarra nhanŋu gam'. “Dhipuŋurunydja dhurrwaraŋuru nhenydja yurru galŋa‐yätjthirri rerriyu yothuwala gänharayu, Ga ŋuliwitjandhinydja ŋunhi yurru yothu dhawal‐wuyaŋirri, nhenydja yurru wirrkina wal'ŋu rirrikthun manapan. Nhe yurru djälthirri nhokalayŋuwu dhuway'mirriŋuwunydja, ga ŋayina yurru ŋurruŋydja nhuŋu.”
GEN 3:17 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi Gunhu' waŋana ŋurikala ḏarramuwalana, bitjarrana gam'. “Nhenydja märraŋala warray nhuŋuway miyalknha dhäruk, bala ḻukana warray ŋunhiyi, ŋunhi ŋarra waŋana yaka'yurruna, yakaŋuwu ḻukanharawu. Liŋgu nhe bitjarrayinydja mäkiri'‐yarryurrunana ŋarrakalaŋuwu dhärukkuna, dhuwalanydja yurru wäŋa munathany'tja goḏuy‐wumana. Nhe yurru djämanydja mirithirrina wal'ŋu, bitjanna liŋguna yurru yukurra djäma ŋuthanmaranharawunydja ŋathawunydja,
GEN 3:18 liŋgu nhäŋiniŋ'nha ga ŋula nhä ḏirriṯirri' mäypamirrina mulmuna yukurra yurru gurarrthirri munatha'ŋuranydja, ga ŋunha ḏiltjiwuynha ŋatha nhe yurru ḻukanydja.
GEN 3:19 Yo, djämanydja nhe yurru buku‐worr'mirriyuna, munathany'tja buḻŋu'kuma djäma, märr yurru ŋunhiliyi munatha'ŋura ŋatha malanha ŋuthan wal'ŋu. Djämanydja nhe yurru yukurra‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u ga rakunydhirri, balayi munatha'yirriyi. Yo. Ŋarra nhuna djämanydja beŋuru munatha'ŋuru, ga balayi nhe yurru yulŋunydja munatha'yirrina.” Ga bitjarra ŋayi Gunhu' waŋananydja ḻakaraŋala, liŋgu yolŋu warray bitjarrayinydja ŋunhi barrkuwatjkunhamina Godkala, bala gärrinana yätjlilina romlili.
GEN 3:20 Bala ŋayi ḏarramuyunydja yäku‐nherrarana nhanŋuway miyalknhanydja Yepnha, liŋgu ŋayinydja ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋu bukmakkuna yolŋu'‐yulŋuwu ŋilimurruŋgu, dhiyakuna dhuwala yukurra nhina bukmakŋura wäŋaŋura, buku‐ḻiw'marama yana.
GEN 3:21 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi Gunhu'yu bumara wäyin, bala yana märraŋalana barrwaṉ'tja, bala djäma girri'na maṉḏaku dhaḻ'yunminyarawuna, ŋäkirrmaranharawuna Yadamgu ga nhanukalayŋuwu miyalkkuna.
GEN 3:22 Ga ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru Gunhu' waŋana bitjarra. “Yo, dhiyaŋunydja‐wala dhuwalayi ḏarramu marŋgina, balanyarana ŋayi bitjan ŋilimurru; marŋgina ŋayi ŋamakurru'wu romgu ga yätjku, liŋgu djarr'yurruna ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu yätj yana rom. Bala dhipuŋurunydja dhurrwaraŋuru walala yurru yolŋu'‐yulŋu yakana nhina yukurra walŋamirriŋuranydja romŋura; yakana ŋayi yurru yolŋu goŋ‐djarryun, bala gulkthun borum dhipuŋuru walŋa‐wekanharamirriŋurunydja dharpaŋuru. Yakana yurru yolŋuyu walalay ḻuka ŋunhiyinydja borum, bala nhina yukurra walŋa‐weyindja, gupaḏalnydja wal'ŋu,” bitjarra ŋayi Gunhu'yu waŋananydja.
GEN 3:23 Bala ŋayi djuy'yurruna dhawaṯmaraŋalana ŋanya ŋunhiyi yolŋunha beŋuru walŋamirriŋurunydja gärulŋuru, ga ŋunhala gali'ŋurana ŋayi yurru yukurra djäma munathany'tja, ŋunhi ŋayi maḻŋ'thurruna beŋuruyi munatha'ŋuru.
GEN 3:24 Yo. Gunhu'yu gukuŋalana yolŋunhanydja maṉḏanha, dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋuruyi gärulŋurunydja Yedanŋuru. Bala ŋayi Gunhu'yu nherrara djiwarr'wuynhana yolŋunha dhurrwaralili gärullili, gali'lili dhimurru'lilinydja, gunganharawuna ŋurikiyi gärulwunydja. Ŋayi yukurrana dhärrananydja ŋunhiyi djiwarr'wuynydja yolŋu goŋ‐yiki'mirrina, yurru yikiny'tja ŋunhi bitjan ŋäṉarrmirri gurthamirri, bitjarrana liŋguna yukurrana djaḻkarr'yurrunanydja bala ga lili, märr yurru yakana ŋula yol yolŋu marrtjinydja ŋuliwitjan; yakana yurru yolŋuyu galŋa‐yurrwuyun ŋunhiyi dharpanha walŋa‐wekanhamirrinhanydja.
GEN 4:1 Bala Yadamdhunydja Yepnha märraŋalana nhanŋuway miyalknhana, bala ŋayi yothu'mirriyinana, ga yothuny'tja nhanŋu dhawal‐wuyaŋina ŋunhi ḏarramu. Ga ŋayi Yeptja waŋana bitjarra, “Garrayyu ŋarranha guŋga'yurrunanydja, bala ŋarra gurrukaŋalana yothuny'tja ḏarramuna.” Bala ŋayi yäku nherrara ŋunhiyi yothu'nhanydja Gayinnha.
GEN 4:2 Ga yalalaŋumirriyunydja ŋayi biyapul gurrukaŋala yothu'nha, ga yäkunydja ŋayi ŋanya nherrara Waypul. Dhuwalayi yothu maṉḏa ŋuthara marrtjina wakindhinana, bala ŋayi ŋuli Waypulnydja djäka yukurranha wäyinguna walalaŋgu, ga ŋayi Gayindhunydja djäma yukurranha ŋuli ŋuthanmaranha ŋatha marrtjinya.
GEN 4:3 Waŋganymirriyunydja ŋayi Gayindhu gulkthun ŋatha ga borum malanha, bala gäma mundhurr wekama Garraywuna.
GEN 4:4 Ga ŋayi Waypulyunydja bitjandhi liŋgu gäma mundhurr Garraywu, yurru ŋayinydja gäma wäyin läm, ŋurruŋu maḻamarr ŋunhiyi wäyin dhawal‐wuyaŋinyaranydja. Bumaranydja ŋayi ŋunhiyi wäyinnha Waypulyu, bala batharana ŋunhi gal'ŋu yaḻmanga', mundhurrnydja Godku. Bala Garrayyunydja wirrkina ŋoy‐ŋamathinana märraŋala Waypulwuŋunydja mundhurr, ga ŋanyapinyay Waypulnha manapara.
GEN 4:5 Yurru ŋayi yaka Gayinnhanydja märraŋala, ga mundhurr nhanukuŋu ŋunhi, gonha'yurrunana nhäŋala ŋanyanydja, liŋgu yaka dhunupa ŋayi gäŋala Gayindhunydja. Bala ŋayinydja marrtjina Gayindja wirrkina ŋaramurryina, bena ŋurru‐yupthurrunanydja.
GEN 4:6 Bala ŋayi Garrayyunydja waŋanana ŋanya Gayinnha, “Nhäku warray nhe mari‐wunananydja? Nhäku nhe ŋurru‐yupthurrunanydja?
GEN 4:7 Ŋunhi nhe bini djäma ŋamathanha, rom‐dhunupayinya ŋuli ya', nhunanydja ŋarra bini bitjanayi liŋgu märranhayi. Ŋuli nhe yurru yakanydja rom‐dhunupayirri, ŋayi yukurra yätjtja galkunna nhuŋu, dhuwalana ya' galkina, mulkana nhuna yurru, liŋgu wirrkina ŋayi ŋunhiyi yätjtja nhuŋu ḏukṯuk ŋayathanharawu. Ma', nhenydja djuḻkmaraŋana yätjnha, märr ŋayi yurru yaka nhuŋu buŋgawayirri,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
GEN 4:8 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Gayindhu waŋana nhanŋuway gutha'mirriŋunha bitjarra, “Way Waypul, ŋali maṉḏa marrtji ŋunhamala go, märr‐barrkulili,” bala yana maṉḏa marrtjinana. Ŋunhalanydja ŋayi mulkanana nhanŋuway gutha'mirriŋunhanydja Gayindhu, bala bumara murrkay'kuŋalana.
GEN 4:9 Bala Garrayyunydja waŋana ŋanya Gayinnha bitjarrana, “Way, wanhakana nhuŋu gutha'mirriŋunydja dhika?” Ga ŋayinydja buku‐ruŋiyinmarama Garraywu bitjanna, “Yo‐o‐o? Yaka warray ŋarra marŋgi nhanŋu. Yol dhuwala ŋarra yolŋunydja? . . . ŋarra ŋuli be gutha'mirriŋuwunydja djäka marrtji?”
GEN 4:10 Bala Garraynydja waŋana nhanukala Gayingala bitjarra, “Nhäku dhuwala nhe bumara nhuŋuway gutha'mirriŋunhanydja? Ŋarra yukurra ŋämana dhuwala gulaŋdja nhanŋu, wäthunna yukurra ŋarraku ŋulaŋuru munatha'ŋurunydja.
GEN 4:11 Nhuŋunydja yurru marina yukurra buna bitjanna liŋguna; galŋa‐yätjthirrina nhe yurru nhinanydja yukurra, liŋgu nhe gutha'mirriŋunha nhuŋuway nhe bumara rakunyguŋala.
GEN 4:12 Ŋunhi yurru nhe marrtji munatha' belama, dholkuma ŋatha malanha, yakana yurru dhiyalanydja gay' munatha'ŋuranydja ŋatha ŋuthan nhuŋu. Ga nhenydja yurru yukirriya yana marrtjiya bala ga lilina, wirwiryurra wäŋamiriwnha, wäŋanha ŋuparra.”
GEN 4:13 Bala Gayindja waŋana Garraywala bitjarrana, “Dhuwalanydja dhuwala ŋutu'na ŋanya dhä‐ḏir'yunara ŋiniya, ŋarranydja yurru rakunydhirrina,
GEN 4:14 bili nhe ŋurrkaŋalana ŋarranha yarrkmaraŋalana. Wakinŋuyirrina ŋarra yurru, ga mulkuruna ŋarra yurru marrtji djingaryun, bala buma yurru rakunygumana ŋarranha ŋula yolthu yolŋuyunydja.”
GEN 4:15 Yurru ŋayi Garrayyunydja waŋana ŋanya bitjarra, “Bäyŋu nhuna yurru bumanydja ŋula yolthu.” Bala ŋayi Garrayyunydja gurrunhara yiŋarray'yunarana nhanukala nhanukuŋuway, märr yurru yakana ŋula yolthu bumanydja ŋanya.
GEN 4:16 Bala yana ŋayi Gayindhu gonha'yurrunana Garraynhanydja, dhawaṯthurrunana marrtjina ŋuliŋurunydja wäŋaŋuru. Marrtjinanydja ŋayi bala, dhut‐gay nhinana nhäyikayuna yäkulili, nhinananydja ŋayi Yedandhuna ŋunha gali'lili dhimurru'lilina.
GEN 5:1 Yo, ŋunhi ŋayi Godthu djäma ŋurruŋunha wal'ŋu yolŋunha Yadamnha yäkunha, ŋayi djämanydja ŋanya djan'kukuŋala yana dhika bitjarra yana bitjan ŋayipi God;
GEN 5:2 ŋayi djämanydja ḏarramukuŋala ga dhäykakuŋala, bala yana ŋayi waŋanana maṉḏaku, “Ŋarrapi yurru nhumalanha dhika wal'ŋu yana goŋmirriyamanydja,” bitjarra.
GEN 5:3 Bala Yadam nhinananydja yukurrana dhuŋgarranydja ŋupara 130, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Yadamgu biyapul walkurnha‐maḻŋ'thurruna, yurru ŋayi ŋunhi gäthu'mirriŋunydja nhanŋu ŋayipiyinyara djan'kuna dhika Yadamdhinyarana, ga yäku nherraranydja ŋayi ŋanya walkurnhanydja nhanŋuway Djap.
GEN 5:4 Yadamdja mukthurrunaŋga yana yukurrana nhinana‐a‐a, yumurrkuny'tja nhanŋu marrtjina guḻku'thinana, ḏarramuwurrunydja ga dhäykawurrunydja, yana liŋgu‐u‐u wirrkina wal'ŋu ŋayi worruŋuthina, bala yana ŋayi rakunydhinana, dhuŋgarranydja nhanŋu Yadamgu 930‐na.
GEN 5:6 Yadamgunydja ŋunhi walkur Djap ŋuthara wakindhina ḏarramuyinana, bala ŋayi walkurmirriyinana, ga yäku nherraranydja ŋayi ŋanya walkurnhanydja nhanŋuway Yenutj. Ga ŋuliŋuruyinydja bala guḻku'thinana walkurnydja nhanbala marrtjina, ḏarramuwurru ga dhäykawurru, yana liŋgu‐u‐u Djaptja marrtjina worruŋuyinana, bala yana ŋayi ḏalpamdhinana, dhuŋgarranydja nhanŋu Djapku 912‐nha.
GEN 5:9 Bala ŋuliŋurunydja Yenutjkuna walkur maḻŋ'thurruna yäku Genan, ga wiripuwurru biyapul nhanŋu yumurrku', bala yana ŋayi rakunydhinana Yenutjtja, dhuŋgarranydja nhanŋu 905‐nha.
GEN 5:12 Ga ŋayinydja Genandhunydja walkur‐märraŋala yäkunha Mayalalinhana, ga bitjarrayi yana liŋgu ŋayinydja miṯtji bumara; rakuny gay' ŋayinydja Genandja, dhuŋgarranydja nhanŋu 910‐nha.
GEN 5:15 Bala walkurna nhanŋu walŋanydja nhinana yukurrana yäku Mayalalina, ga ŋayinydja walkur‐märraŋala yäkunha Djäritnha, ga bitjarra yana liŋgu wiripuwurrunhanydja ŋayi mala bumara yukurrana yumurrku'nha, yana liŋgu dhuŋgarra nhanŋu 895‐nha, bala yana ŋayi rakunydhinana.
GEN 5:18 Ga nhanŋunydja Djäritkunydja walkur maḻŋ'thurruna yäku Yenuk ga wiripuwurru djamarrkuḻi', ga ŋayinydja rakunydhina, dhuŋgarra nhanŋunydja 962‐na.
GEN 5:21 Ga nhanŋunydja Yenukkunydja maḻŋ'thurruna walkur ga Mathutjila yäku. Yenuktja yukurrana nhinana waŋganyŋura yana rrambaŋi Godkala, ga biyapul nhanŋu yumurrku' marrtjina maḻŋ'thurruna. Bitjarrana liŋguna yukurrana Yenuktja nhinana galkina yana rrambaŋina wal'ŋu Godkala rom‐dhunupana, yana liŋgu ga dhuŋgarra nhanŋu marrtjina mulkana 365‐nha, bala ŋayinydja marrtjina wiḏi' bitjarra, bili ŋayipina Godthuna ŋanya Yenuknha djaw'yurruna‐wala, bena gonhana.
GEN 5:25 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru nhanŋuna Mathutjilawuna walkur maḻŋ'thurruna yäku Lamiknha, ga bitjarrayi yana liŋgu wiripuwurru yumurrku' nhanŋunydja marrtjina maḻŋ'thurruna bala, ga ŋayinydja rakunydhina dhuŋgarranydja nhanŋu Mathutjilawu 969‐nha.
GEN 5:28 Ga maḻŋ' gay' nhanŋu Lamikkunydja walkur, yäkunydja ŋayi Nowa, ga wiripuwurru biyapul nhanŋu yumurrku' maḻŋ'thurrunayi, bala yana ŋayi rakunydhinana, ga dhuŋgarranydja nhanŋu Lamikku 777‐nha.
GEN 5:32 Ga Nowanydja yukurrana nhinana‐a‐a, maḻŋ' gay' nhanŋunydja walkur walala ḻurrkun', yäku Djim ga Wäm ga Djaypip, yurru nhanŋunydja dhuŋgarra Nowawunydja ga 500‐nha.
GEN 6:1 Yo. Yolŋunydja walala marrtjina malanydja dhaŋaŋdhinana, bala marrtjina barrkuwatjthinana dhikana buḻwaŋ'thurrunana wäŋalili ga wäŋalili, wiripuna ga wiripuna wäŋa mulkana, ga yumurrkuny'tja maḻŋ'thurruna marrtjina guḻku'thinana dhika, ḏarramu ga miyalk, ga dhäykawurrunydja ŋunhi maḻŋ'thurruna ŋanya dhika ḻatju'mirrina. Ga ŋuriŋi waŋarryu walalay nhäŋala yolŋu'‐yulŋunha wal'ŋu dhäykawurrunha, djana'mirri ḻakaraŋalana, mel‐ŋamathinana, bala walala marrtjina djarr'yurruna märra'‐marraŋalanydja walalaŋguway walala miyalknhana walalanha. Bala ŋuriŋi miyalkthunydja walalay gurrukaŋala yumurrku'nhana ŋuripa waŋarrwana walalambala, bala yana ŋunhi yumurrkuny'tja dhawal‐wuyaŋinana maḻŋ'thurruna marrtjina ŋutu'mirrina dhika ŋanya, ganydjarr motjmirrina. Yo, dhuwala walala ŋunhi waŋarrnydja walala ŋunhi walala yukurranha ŋuli nhinanha ŋunhala bala be wal'ŋu baman' birr', ga mukthun yana ŋilimurru ŋäma walalanha yukurra dhiyaŋunydja‐wala. Ga Godthunydja nhäŋala ŋunhi yolŋunha walalanha, yurru walala wirrkina yätjthinanydja, yakana ŋamathina nhanukala maŋutjiŋura, bala yana ŋayi waŋanharaminana bitjarrana, “Yakana yana yurru yolŋunydja weyin nhina walŋa dhiyala munatha'ŋuranydja gay'; walala yurru nhinanydja märr‐gurririna, 120‐na dhuŋgarra, bala yurru dhawar'yunna, rakunydhirrina yurru.”
GEN 6:5 Yo, Garrayyunydja nhäŋalana yukurrana yolŋunhanydja walalanha dhipalanydja munatha'lilinydja wäŋalili, yurru bukmaknha yolŋunydja romdja yätjthinana wirrkina; walalaŋguŋu guyaŋinyara djarrpi'na mirithirrina, ga bitjarrana liŋguna walala yukurrana djäma walalaŋgalaynha djälkurru, yätjnha dhika wal'ŋu ŋunhina ya'.
GEN 6:6 Garrayyunydja nhäŋala, bala yana wirrkina ŋoy‐yätjthinanydja, bala ŋayi waŋanana bitjarra, “Ŋarra bini ŋunhi yaka muka yolŋunhanydja djäma munatha'lilinydja.
GEN 6:7 Ŋarranydja yurru dhuwala rumbal‐winya'yunmaramana dhuwala yolŋunhanydja walalanha, warrpam' dhawar'maramana yurru yolŋunha ga wäyinnhana manapan ga ŋula nhä wiripu malanha; warrpam' yurru dhawar'marama buwayakkumana.”
GEN 6:8 Yo, warrpam'nha yolŋunydja rom yätjthina, bukmaknha yana dhika, yurru waŋganynha yolŋu yukurrana nhinana rom‐dhunupanydja ŋamathinanydja maŋutjiŋura Garraywalanydja, waŋganynha yolŋu yäku Nowana.
GEN 6:9 Yo, Nowanydja ŋunhi yolŋu rom‐ŋamakurru' yana, nhinananydja ŋayi yukurrana waŋganyŋura yana Godkala, ga yumurrkuny'tja nhanŋu Nowawu ḻurrkun', yäkunydja walala Djim ga Wäm ga Djaypip.
GEN 6:11 Ga wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala gatjpaḻ'yurruna ŋapana‐wekanharamina Garraywala, yätjnha rom djäma goḏuy‐wunharaminana marrtjina, walalaŋgu romdja waŋganynha yana ŋunhina bili yätjnha wal'ŋu bitjanna liŋgu, bunharaminyana murrkay'kunhaminyana yanana.
GEN 6:12 Yo, Garrayyu Godthu nhäŋalana yolŋunhanydja walalanha dhipala munatha'lilinydja,
GEN 6:13 bala yana ŋayi ḻakaraŋala Nowawu, waŋana ŋanya bitjarra, “Ŋarranydja yurru dhuwala rumbal‐winya'yunmarama buwayakkumana dhuwali ya' yolŋunhanydja walalanha, liŋgu walala yukurra goḏuy‐wunhamirri warray, ga marinydja buḻwaŋ'thurrunana bawala'mirrikurru wäŋakurru buku‐ḻiw'marama.
GEN 6:14 Bukmaknha yurru murrmurryundja yolŋunydja miṯtji, yurru nhepina ga nhuŋu miyalknha ga yumurrku' nhuŋu ga nhokalaŋuwu yumurrku'wu dhäykawurru, nhumana yurru walŋathirrinydja. Gatjuy nhe yurru mitjiyana dhuḻ'yurranydja nhumalaŋguway; dhuḻ'yurranydja marrtjiya nhe yurru yindikuŋa wal'ŋu yana, ga wirrki wuṉḏaŋarrkuŋanydja, ga gulkthu'‐gulkthunmaraŋa dhaḻakarrnydja malanha bala. Gungaŋanydja gapuŋuru gärrinyaŋuru nhäwithu gonydjuy'yu, liŋgu ŋarra yurru djuy'yun waltjaṉ, ŋutu'na waltjaṉ dhipali‐wala munatha'lili; warrpam' yurru nhä malanha dhä‐monygumana, bala yurru murrmurryunna marrtji ŋunhala djinawa' gapuŋurana.
GEN 6:18 Nhumapina yumurrku'na yana nhuŋu yurru walŋanydja.
GEN 6:19 Ga wäyinnhanydja nhe yurru märra'‐marraŋayi dhipaliyi wapmaraŋa marthaŋalili, miyalknha ga ḏarramunha, wiripunha ga wiripunha wäyinnha malaŋunha, märr walalanydja yurru walŋathirriyi.
GEN 6:21 Ga ŋathanydja walalaŋgu märraŋayi dhipali marthaŋalili.” Bitjarra Godthu ḻakaraŋala Nowawalanydja.
GEN 6:22 Bala yana Nowayunydja djämana‐wala yana dhunupana, bitjarra yana liŋgu ŋunhi God waŋana nhanukala.
GEN 7:1 Dhuḻ'yurrunana‐a‐a ŋayi marrtjina bala Nowayu, yana liŋgu‐u‐u marthaŋa ŋunhi warrpam'nha ŋamathinana. Bala yana ŋuliŋurunydja Garrayyu waŋana ŋanya Nowanha bitjarrana, “Gatjuy nhuma gärriyana‐wala dhipali marthaŋalilinydja, nhumapi yana dhuwali bili walala yurru walŋathirrinydja, liŋgu nhepina waŋganynha ŋuli yukurra nhina ŋamathamanydja wal'ŋu. Wäyinnhanydja walalanha wapmaraŋana yukirriya, gärrinyamaraŋana walalanha, liŋgu galkina ŋarra yurru djuy'yunna waltjaṉdja, ga warrpam' yurru nhä malanha murrmurryundja marrtji.”
GEN 7:5 Yo, ŋayi Nowayu djämanydja warrpam' yana dhawar'maraŋala nhaltjarra Godthu nhanŋu ḻakaraŋala. Nhanŋu Nowawu dhuŋgarranydja 600‐nha ŋulinyaramirriyu ŋunhi walala yukurrana wapthurrunana marthaŋalilina. Dhark‐dharkthinanydja walala bukmak yana, Nowa ga miyalk nhanŋu ga yumurrku' nhanbala, ga wiripuna ga wiripuna wäyindja malanha. Wapthurrunanydja walala yukurrana, dhawar'yurrunanydja, bala Godthunydja ŋayipina goŋdhu dhaḻ'yurruna dhurrwara ŋunhi marthaŋanydja, wuṉḏaŋarrkuŋalana wal'ŋu yana. Nhinanydja walala yukurra ŋunhili djinawa' marthaŋaŋuranydja walu ŋupanna‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u ga 7 walu djuḻkthurruna, bala ŋayinydja marrtjina djiwarrny'tja ŋunha ḻapthurrunana, yurru ŋayi waltjaṉdhu djurrŋguḻ'yurrunana gay, ŋutu'na dhika waltjaṉ bunana walalaŋgu.
GEN 7:17 Yo, waltjaṉdhunydja ŋuriŋinydja dharyurrunana marrtjina‐a‐a, yana liŋgu ga gapunydja marrtjina ŋanbaw'yurrunana dharyunara, ga ŋurukuy munatha'wuy ŋamuny'tjurruna marrtjina. Mukthurrunaŋga yana dharyurruna‐a‐a, munha ŋupara ga walu ŋupara weyinnha dharyurruna, yana warray dhuwala ga 40 walu mulkana, ga gapunydja marrtjina dhaŋaŋdhinana garrwarthinana, bena wirrkina monyguŋalana wäŋanydja ŋarakanydja, warrpam'nha dhikana guḻwuḻyurrunana. Ga bukmaknha nhä malanha liŋguna murrmurryurrunana marrtjina, yolŋu ga wäyin ga be nhä malanha warrpam'nha dhiŋgaŋala, ŋurru‐ḻupthurrunana. Yurru ŋayinydja ŋunhi marthaŋanydja mukthurruna warray yukurrana bungaŋala, ŋurr'yurruna warray; ŋunhina yana liŋgu walŋathinanydja, Nowa ga wiripuwurru ŋunhi walala ŋunha marthaŋaŋura nhinana yukurrana, walalana walŋamirrinydja.
GEN 7:24 Ga gapunydja ŋunhi yukurrana bänina mukthurruna waŋgany rulu ŋaḻindinydja ŋupara, yakaŋga yana nyimdhurrunanydja.
GEN 8:1 Yurru mukthurruna yana Godthunydja yukurrana guyaŋina ŋanya Nowanha, yaka ŋayi meṉguŋala ŋanya, bala yana Godthu djuy'yurruna watana bo'yunarawu marrtjinyarawu, djaw'yunarawu gapuwu, bala yana marrtjina gapunydja ŋunha yir'yurruna, nyimdhurrunana marrtjina bala. Mukthurrunaŋga yana nyimdhurruna marrtjina bala‐a‐a gapunydja ŋunhi, yana liŋgu‐u‐u, ga marthaŋa marrtjina baṉḏany'thina, bala djingaryurrunana yukurrana ŋunhalana bäyma bukuŋurana, yäkunydja ŋunhiyi buku Yararat.
GEN 8:5 Bulnhaŋga yana marrtjina gapunydja nyimdhurruna, ga Nowanydja galkurruna yana yukurrana, yana liŋgu ga buku'‐wukunydja wäŋanydja malanha maḻŋ'thu‐maḻŋ'thurrunana marrtjina. Nhäŋa'‐nhaŋalanydja ŋayi buku malanha, bala märraŋala wäyinnha gaḻkarriŋunhana, bala yana djuy'yurrunana buṯthunmaraŋalana wäŋawuna nhänharawu. Bala ŋayi buṯthurruna‐a‐a yukurrana, nhäŋala marrtjina, ga yakana ŋayi roŋiyinanydja; mukthurrunaŋga yana buṯthurruna yukurrana ŋulaŋga yana ya' barrkukurru, yana liŋgu ga wäŋa baṉḏanydhina.
GEN 8:8 Bala ŋayi Nowayu ŋawatthurruna wiripuna wäyin murryil'nhana, ga ŋanyana djuy'yurruna nhänharawu marrtjinyarawu wäŋawu.
GEN 8:9 Buṯthurrunanydja ŋayi, marrtjina nhäŋala ḻiw'maraŋala‐a‐a, ga yakana ŋula maḻŋ'maraŋala wäŋa nhanŋuway nhinanharawu, bala ŋayi liliyi roŋiyina goŋlili Nowawala.
GEN 8:10 Nowanydja bulnha galkurruna yukurrana 7 walunydja ŋupara, ga djuḻkmaraŋala, bala ŋayi biyapul djuy'yurruna ŋanya murryil'nha. Buṯthurrunana nhinana ŋayi bala‐a‐a, dharr‐way nhäŋala dharpa man'tjarr, bala ŋayi buṯthurruna lili, gulk gay' gulkthurruna ŋunhiyi man'tjarrnydja, bala balayi buṯthurruna gäŋala nhinana Nowawalana. Bala ŋayi Nowanydja marŋgithinana ŋunhi gapunydja marrtjina nyimdhurrunana.
GEN 8:12 Bitjarrayi yana liŋgu ŋayi galkurruna märr‐gurriri, ga yanayi ŋayi djuy'yurruna ŋunhiyi murryil'nha; buṯ gay' ŋayinydja buṯthurruna gupaḏalnha-yana‐wala, ga yakana ŋayi roŋiyinanydja lili.
GEN 8:13 Yo, marthaŋaŋuranydja walala yukurrana nhinana galki bini waŋganynha dhuŋgarra mulkanha, bala ŋayi Nowayunydja marrtjina ḻapmaraŋalana dhurrwaranydja ŋunhi marthaŋa, nhäŋala wäŋanydja munathany'tja baṉḏanydhinyarana marrtjinyara.
GEN 8:14 Yanayi walala galkurruna nhinana waŋgany ŋaḻindi, bay ŋayipi ga yuwalkkuŋala wäŋa warrpam' baṉḏanydhina.
GEN 8:15 Bala yana Godtja waŋana Nowawala bitjarra,
GEN 8:16 “Gatjuy nhuma dhawa‐yawaṯthurrana dhipuŋuru marthaŋaŋurunydja, nhuma yolŋu walala ga dhuwali wäyin malanha, märr yurru wäyindja walala yana marrtji buḻwaŋ'thunna, malana guwar‐yalkthunmirri guḻku'kumana, märr yurru wäŋanydja monyguma warrpam' wäyindhu biyapul.”
GEN 8:18 Bala walala yukurrana dhawa‐yawaṯthurrunana Nowanydja ga nhanŋu miyalk ga yumurrku' maṉḏaku ga walalaŋgu miyalk walala, ga bukmak wäyin, gaḻ'yunaramirri ga marrtjinyaramirri ga buṯthunaramirri; dhawa‐yawaṯthurrunana walala marrtjina ŋulaŋuru marthaŋaŋurunydja, warrpam'nha yana.
GEN 8:20 Bala ŋuliŋurunydja ŋayi Nowayunydja guṉḏana ŋal'‐ŋalmaraŋala barŋguŋala, dhaŋalkuŋala, bala ŋayi wäyinnhana walalanha bumara, bala batha'‐batharana ŋunhimalayi barŋlilinydja, mundhurrnha wekaŋala Garraywu.
GEN 8:21 Bala ŋayi ŋawululny'tja ṉoluŋdhinana marrtjina, buŋgandja garrwarthina, yurru ŋayi Garraynydja wirrkina goŋmirriyina nhäŋala ŋoy‐ŋamathinana, bala ŋayi waŋanana, “Liŋguna ŋarra marŋgina yolŋuwunydja ŋayaŋuwu, ŋunhi walala rom‐mäypathina beŋuru yana yutjuwaḻa'ŋuru, yurru yakana ŋarra biyapulnydja yurru buwayakkuma buma yolŋu'‐yulŋunha. Yo, wäŋanydja dhuwala djingaryun yukurra yurru ŋamathirrina yana; waluna ga munhana yurru, ga gawatha'yirri yurru ga rarranhdharr'yirri yurru, yana liŋgu ga buku yurru ŋunha mulka, bala dhawar'yunna yurru wäŋanydja.”
GEN 9:1 Ŋuliŋurunydja God waŋana goŋmirriyaŋalana Nowanha ga nhanŋu ḻurrkun'nha gäthu'mirriŋunha walalanha, waŋananydja ŋayi Garray bitjarra gam' walalaŋgu, “Ŋarrapi yurru nhumalanha goŋmirriyamanydja, märr nhuma yurru waka'‐yalkthunmirri yumurrku'nha, biyapul mala dhaŋaŋgunhamirri, barrku'‐barrkuwatjthirri marrtji yurru wäŋalili ga wäŋalili, buku‐ḻiw'marama wäŋakurrunydja.
GEN 9:2 Nhumapi yurru dhuwali walala wäyingunydja malaŋuwu buŋgawa, walala yurru barrarirrinydja nhumalaŋgu, ga nhumalaŋgalayi goŋŋura yana yurru dhuwala wäyindja walala nhina.
GEN 9:3 Nhuma yurru ḻukiya wäyinnhanydja ŋanak, ga ŋunha ŋatha ga borum, dhuwala nhumalaŋgu ḻukanharawunydja.
GEN 9:4 Ga ŋunhi nhe yurru wäyinnha wutthun, ŋäthilinydja nhe yurru gulaŋ ḻarrmaraŋa baṉḏany'kuŋanydja, ga yurruna ḻukiyanydja; yakana yurru nhuma gulaŋdja ḻuka, liŋgu gulaŋdja ŋunhi walŋa muka.
GEN 9:5 “Ŋuli yurru ŋayi yolŋuyu buma murrkay'kumanydja yolŋunha, ŋunhiyinhanydja yolŋunha yurru murrkay'‐bunharamirrinhanydja bumayi yana murrkay'kumayi, ga ŋuli yurru wäyindhunydja buma yolŋunhanydja, bala wäyinnhanydja nhuma yurru bumayi yana rakunygumayi, liŋgu ŋunhiyinydja Godthu djäma yolŋunhanydja mali bitjarra bitjan ŋayipi yana; yakana ŋuli yolŋunhanydja buŋu murrkay'kuŋunydja yolŋuyunydja.
GEN 9:7 “Yo, nhuma yolŋunydja walala miṯtji‐guḻku'thiyana, barrkuwatjthiyana biyakana yanana, warrpam'thurrana gungaŋa dhuwala munathany'tja wäŋanha, birrka'mirrina.”
GEN 9:8 Ga ŋuliŋurunydja Godthu waŋana Nowanha ga gutha'mirriŋunha walalanha Nowawu bitjarra,
GEN 9:9 “Ŋarranydja yukurra dhuwala dhawu'‐nherraṉmirri nhumalaŋgu yolŋuwu ga wäyingu, bukmakku yana ŋuriki ŋunhi ŋarra walŋakuŋala ŋuriŋiyi marthaŋayu,
GEN 9:11 dhuwala dhäruktja gay' ŋarra yukurra nherraṉna. Yakana yurru ŋarra biyapulnydja gapuyu ga waltjaṉdhu buwayakkuma bukmaknha ŋunhi yukurra nhä malanha nhina walŋamirri dhuwali munatha'ŋura.
GEN 9:12 Ŋarra yukurra yurru djärina nherraṉdja nhumalanha marŋgikumanydja, ŋayi yukurra yurru dhärranydja waŋupini'ŋura, yana guyaŋinyamirriyama yurru nhumalanha, ŋunhi ŋarra dhawu'‐nherrara nhumalaŋgu, liŋgu ŋarrakuŋunydja dhawu'‐nherraṉminyarawuy yurru djingaryun gupaḏalnha‐wala yana.
GEN 9:14 Ga ŋarranydja yurru nhäma ŋunhi djärinydja, bala ŋarra yurru guyaŋirrina ŋarrakuŋuway dhawu'‐nherraṉaranydja ŋunhi; yakana biyapulnydja yurru ŋarra bukmaknha yolŋunha buwayakkuma gapuyu ga waltjaṉdhu.”
GEN 9:17 Ŋe, bala yuwalkthi dhuwala, djäriyunydja ŋuli yukurra ḏämbu‐ḻaymarama Godnha dhäruk ŋunhi ŋayipi wal'ŋu nherraṉmina.
GEN 9:18 Yo, dhuwala walala Nowawu djamarrkuḻiny'tja yäku gam', Djim, Wäm, ga Djaypip, ga dhiyakuŋunydja walalaŋguŋu mala‐bunhara bukmaknha yolŋu'‐yulŋu ŋunhi yukurra nhina dhiyala munatha'ŋura buku‐ḻiw'marama dhika.
GEN 9:20 Ŋunhi walala walma'‐walmananydja ŋuliŋuru marthaŋaŋurunydja, bala ŋayinydja Nowayunydja dholkuŋala borum wuḻuymu'yinyarana, bala ŋayi djämanydja weyika' ŋuliŋuru borumŋuru ga ŋänitji'na.
GEN 9:21 Ŋuliŋurunydja ŋayi ḻukanana yukurrana Nowayu, yana liŋgu ga leŋu ŋayi ŋuriŋiyi ŋänitji'yu, bala ŋorranana yukurrana buṉbuŋurana ḏalwaḏalwa'ŋura warraŋulnha, girri'miriwnha.
GEN 9:22 Ŋayi Wämdhu nhäŋalanydja ŋanya, bala yana marrtjina ga ḻakaraŋala wäwa'mirriŋuwana maṉḏapala,
GEN 9:23 bala ŋuriŋiyi märrma'yu maṉḏa yana märraŋala ŋunhi girriny'tja Djimdhu ga Djaypipthu, bala maṉḏa marrtjinanydja dhuḏi'thuna, bala yana bäpa'mirriŋunhanydja ŋäkirrmaraŋalana maṉḏakuway ŋuriŋi girri'yuna; yakana maṉḏa ŋula nhäŋala ŋanya ŋunhimala djolarra'lilinydja.
GEN 9:24 Ga ŋunhi ŋayi gaŋgathina yakurrŋurunydja Nowa, leŋuŋurunydja ŋunhi, bala yana ŋayi waŋana dhäruknha wekanhamina goŋmirriyaŋala maṉḏanha Djimnha ga Djaypipnha, yurru ŋanya Wämnha yaka warray goŋmirriyaŋalanydja ŋayi waŋana, ŋayinydja yurru Wämdja djämamirri yana maṉḏaku wäwa'mirriŋuwu maṉḏaku ŋurikiyi.
GEN 9:29 Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana Nowa‐a‐a, ga worruŋuyina, bala ŋayi ŋuliŋurunydja dhawar'yurrunana 950‐na dhuŋgarranydja.
GEN 10:1 Yo, Nowawala ḻurrkun'thu gäthu'mirriŋuyu walalay miṯtji‐bumarana yukurrana yumurrku'nha walalaŋguway, yana liŋgu walalaŋgala yumurrku'yunydja mala‐bumara, ga walalaŋgalanydja yumurrku'yu ga bitjarra yana liŋgu mala‐bumara, weyin‐märraŋalana bitjarrana bili, bitjarrana bili, yana liŋgu ga gaŋdhurruna miṯtji yolŋu walala, malana ga malana ga malana yolŋunydja walala nhinana yukurrana ŋulinyaramirriyu, ga bukmaknha yolŋu'‐yulŋu ŋunhi yukurra nhina dhuwala ŋarakaŋura buku‐ḻiw'marama nhanukuŋuway Nowawuŋu malanydja bunhara yana.
GEN 11:1 Ga ŋulinyaramirriyunydja ŋäthilinydja bukmak ŋunhi yolŋu walala ŋuli yukurranha waŋanha waŋganygurru yana dhäruktja,
GEN 11:2 ga nhinanhanydja walala yukurranha wäŋaŋuranydja balkuwarra'ŋura, baṉarra'ŋura yana wäŋaŋura, ŋunhala Bapilun.
GEN 11:3 Walala waŋanharaminanydja, walala yurru nhina ŋunhili bili wäŋaŋura mukthunna, waŋgany yana mala: bitjarrana walala waŋanhaminanydja gam', “Ŋilimurrunydja yurru ga dhiyalana yukurra nhina. Gul' ŋilimurru dhoḻuna dhiṯthun, bala ŋomaṉna wuṉḏaŋarrkuma gurthayuna, märr ŋilimurru dhuḻ'yun yurru wäŋana ŋilimurruŋguway dhiyala. Ŋilimurru yurru dhuḻ'yundja buṉbu dhiŋgikuma wal'ŋu yana, be‐wala weyinguma yurru, märr yurru dhanu'yun ŋunha wal'ŋu djiwarrny'tja wäŋa; dhiyaŋunydja ŋilimurru yurru yäkumirrina walala yolŋu'‐yulŋu, yindithirrina wal'ŋu yurru mala, märr ŋilimurru yaka muka barrkuwatjthirrinydja wäŋalili malanyŋulili.” Bitjarrana walala waŋanharaminanydja, bala yana walala ŋurru‐yirr'yurruna djämana, dhuḻ'yurrunana marrtjina.
GEN 11:5 Yo, Garrayyunydja Gunhu'yu nhäma yukurra walalanha, ŋunhi walala marrtji dhuḻ'yun walalaŋguway wäŋa malanha ŋunhimala, ga biyapul ŋunhi yindi buṉbu walala marrtji dhuḻ'yun weyinguma.
GEN 11:6 Ŋe, Garrayyunydja nhäma yukurra, bala yana waŋa bitjanna, “Yolŋunydja walala yukurra dhuwala nhina waŋgany yana mala, ga waŋgany yana dhäruktja. Ŋuli walala yurru bitjandja liŋgu waŋganyŋuranydja nhina yukurra, waŋganydja mala, galki walala yurru marŋgithirrina, bala yurru walala ŋula nhä djämana ŋunhi walalawuy yurru nhäku ŋula ḏukṯukthirri.
GEN 11:7 Ŋarra yurru dhäruktja djambina gulk‐gulkthunna gam' walalanha, barrkuwatjkumana; walala waŋanydja yukurra yurru wiripuna ga wiripuna dhäruktja, märr walala yurru ŋäma dhäruktja ŋamunharamirrina.” Bitjarra ŋayi Godthu waŋananydja.
GEN 11:8 Ga bitjarrayi ŋayipi Godthu yana barrkuwatjkuŋalanydja marrtjina yolŋunha walalanha wäŋalili ga wäŋalili dhika, wiripulilina ga wiripulilina. Ḏaḏawyurrunana walala dhuḻ'yunaraŋuru buṉbuŋuru ŋuliŋuruyinydja, bala yana barrkuwatjthinana marrtjina dhika, wäŋgaŋalana yukurrana.
GEN 11:9 Ga yäkunydja ŋayi ŋunhiyi wäŋa Bapilun, liŋgu ŋunhalayinydja wäŋaŋura Garrayyu djambi walalanha dhäruk malalili ga malalili ga malalili, yurruna yolŋunydja walala buḻwaŋ'thurruna dhika wäŋakurru buku‐ḻiw'maraŋalanydja.
GEN 11:10 Guḻku'na dhuŋgarranydja marrtjina djuḻk‐djuḻkmaraŋala‐a‐a, maḻŋ' gay' Dera yäku yolŋu ŋulinyaramirriyu, yurru ŋayi ŋunhi yarraṯaŋurunydja Djimgala, ŋurikala ŋunhi ŋayi Nowawu gäthu'mirriŋu. Ga nhanŋu Derawu walkurnydja ḻurrkun', dhuwala walala yäkunydja Yipuram ga Näyu ga Yaran. Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi Dera ga nhanŋu gäthu'mirriŋu walala ŋunhi ḻurrkun' nhinananydja walala yukurrana nhäyika yäkuŋura wäŋaŋura ŋunhala Wo. Bala yana Yipuramdhunydja märraŋala dhäykanhana yäkunha Saraynha, yurru ŋuriŋiyi Sarayyu yaka ŋula yothunhanydja gurrukaŋala, yothumiriw yana yukurrana ŋayi nhinana. Ga nhanŋu Yarangunydja maḻŋ'thurruna walkur yäku Lot, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru bala ŋayi Yarandja rakunydhina ŋunhiliyina Wona wäŋaŋura.
GEN 11:31 Wiripunydja ŋayi waŋa Dera nhanŋuway gäthu'mirriŋunha Yipuramnha bitjan gam', “Gul' ŋilimurru marrtjina ŋi' . . . nhäyikalili Gaynanlilina, ŋilimurru ŋunhalana nhina yukurra yurru.” Bala yana yuwalkthi walala gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa Wonydja, Derayu, ga nhanukala gäthu'mirriŋuyu Yipuramdhu ga miyalkthu nhanukala Sarayyu, ga wiripunydja Lot malthurruna walalaŋgu. Wäŋgaŋalana yukurrana walala‐a‐a, wäŋana ŋunhi ŋupara‐a‐a, yana liŋgu ga wäŋa ŋayathaŋala Yaranbuy, nhanbalaynha ŋunhi Derawuna nininyŋuna wal'ŋu wäŋa, ga ŋunhala walala gandarrŋura nhinananydja. Dhut‐gay nhinanana walala yukurrana ŋunhiliyina wäŋaŋura märr‐weyin muka, yana liŋgu‐u‐u ga Dera rakunydhina ŋunhili bäyma Yaran, ga dhuŋgarranydja ŋayi ŋunhi rakunydhinanydja 200‐thu ga 5‐thuna.
GEN 12:1 Yo, nhinananydja walala yukurrana ŋunhi wäŋaŋura Yarandja, bala ŋayi ŋuliŋurunydja God waŋana nhanukala ŋurikala Yipuramgalanydja, ŋuliŋuruyina dhäŋuru ŋunhi nhanŋu bäpa'mirriŋu ŋunhili rakunydhina worruŋu ŋunhi, bala ŋayi waŋananydja nhanukala bitjarrana God. “Gonha'yurrana dhuwaliyinydja nhuŋuway nhe wäŋanydja, ga gurruṯu'mirrinhanydja nhuŋuway, ga nhä malanha nhokalaŋuwu bäpa'mirriŋuwu, bala marrtjiya ŋunhana ŋunhi ŋarra yurru nhuŋu milkuma.
GEN 12:2 Ga biyapul ŋarra yurru wekama nhuŋu yumurrkuny'tja guḻku'kumayi, märr nhuŋu yurru malanydja ŋurruŋuna yukurra dhärra yurru. Ŋarranydja yurru nhuna gäma yukurra ḻatju'kuma wal'ŋu, bala nhe yurru ḻukunydjana yolŋu wal'ŋu, ga yäkunydja nhe yurru bathalana wal'ŋu garrwarnha yana.
GEN 12:3 Balakurruyinydja nhokalaŋukurrunydja ŋarra yurru goŋmirriyamana wiripu‐guḻku'nhanydja. Ga ŋunhi yurru wiripuŋuyu bäpurru'yu malaŋuyu goŋmirriyama wal'ŋu yukurra nhumalanha yurru, ŋarranydja yurru bitjandhi liŋgu yana goŋmirriyamayi walalanhanydja; ga ŋuli yurru bäpurru'yu wiripuŋuyu malayu buku‐nherraṉ ŋaŋ'ŋaŋdhun yukurra nhumalanha, ŋarranydja yurru bitjandhiyi bili buku‐nherraṉdhi ŋaŋ'ŋaŋdhun walalanhanydja. Yo, bukmaknhana bäpurru'nha ŋarra yurru yukurra goŋmirriyamanydja nhumalaŋgalaŋukurrunydja.” Bitjarra ŋayi Godthu waŋana dhawu'mirriyaŋalanydja Yipuramnha.
GEN 12:4 Bala ŋayi Yipuramdhunydja dhäruknha yana märraŋala Garraynha. Bala ŋayi yana gonha'yurrunana wäŋa ŋunhiyi Yaranbuynydja, bala yana marrtjinana, ga dhuŋgarranydja ŋayi ŋunhi Yipuramdja 75‐nha.
GEN 12:5 Yo, märraŋalanydja ŋayi miyalknhana nhanŋuway Saraynhana, ga Lotnhana nhanukalaŋuwu gutha'mirriŋuwuna gäthu'mirriŋunha, ga bukmak nhä malanha nhanŋu guḻku'na, wäyin malanha ga djämamirri walala guḻku'na, bala walala ḻaw'yurrunana, marrtjina bala wäŋalili Gaynanlilina yäkulili.
GEN 12:6 Yo, marrtjinanydja walala yukurrana‐a‐a, baṯ‐gay mulkana ŋunhiyinydja wäŋa yäku Gaynandja, ga ŋuliwitjarrayina walala yukurrana marrtji'‐marrtjinanydja, yana liŋgu‐u‐u ga ŋunhiliyina ŋunhi yukurrana wanhami dharpa maḏayin' djingaryurruna, yäkuŋura Moray, galki Djikam wäŋaŋura. Yo, ŋunhilimiyinydja wäŋaŋura yukurrana nhinana yolŋu walala bäpurru' Gaynanbuynha, ga buku‐ŋal'yurrunanydja walala yukurrana wiripuŋuwu waŋarrwu malaŋuwu, yakana ŋurikinydja waŋarrwu wal'ŋu yuwalkkunydja, ŋunhi ŋanya ŋayi yukurrana gäŋala Yipuramnha.
GEN 12:7 Yo, ŋayathaŋalanydja ŋayi ŋunhiyi wäŋa, bala ŋayinydja marrtjina gonha maḻŋ'thurruna warray nhanukala Garraynha Godnha, bala waŋana bitjarrana, “Dhuwalana ŋunhiyi wäŋanydja ŋarra yurru wekama nhokalaŋuwu mala‐bunharawuywuna, märr yurru dhuwalayinydja wäŋa bitjanna liŋguna nhokalaŋuwuna miṯtjiwu dhärrana yana yukurra yurru.” Bala ŋayi Yipuramdhunydja botjaŋalana guṉḏana malanha ŋal'‐ŋalmaraŋala, bala yana wäyinnha bathara, buku‐wurrparanydja Garraynha Godnha, ŋunhi ŋayipi maḻŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi nhanukala Yipurayimgala ŋunhiliyi wäŋaŋura.
GEN 12:8 Ga mukthurrunaŋga yana walala yukurrana wäŋgaŋala lili, buku‐ŋuparana bala, yana liŋgu‐u‐u ga wäŋa ŋayathaŋala ṉapuŋga Bithulwuy ga Yäyiwuy, ga ŋunhiliyi wäŋaŋura walala biyapul nhinana wäŋaraŋala. Ga ŋunhili ŋayi biyapul botjaŋala bitjarrayi liŋgu guṉḏa, bala buku‐ŋal'yurruna Garraywalana yukurrana.
GEN 12:9 Bala walala ŋunhi giṯthu'‐giṯthurrunana marrtjina yulŋunydja, bitjarrana liŋguna bala marrtjinanydja yukurrana wäŋalili ga wäŋalili.
GEN 12:10 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru bala yana wäŋanydja ganbarkthinana ŋunha Gaynanbuynydja, bala Yipuram giṯthurrunana ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru, bala yana marrtjinana yukurrana bitjarrana bala buku djalathaŋnha ŋupara, marrtjinana yukurrana wäŋawuna ḻarruŋala, yana liŋgu bur‐way bunana ŋunhalana Yetjipnha.
GEN 12:11 Ga ŋunhi walala marrtjina yukurrana galkithinanydja ŋunhi wäŋanydja, bala yana ŋayi Yipuram waŋanana nhanukalaŋuwala miyalkkala Saraywala bitjarra, “Nhenydja dhuwalanydja ga ḻatju'na dhikana miyalk rumbal dhapirrknha.
GEN 12:12 Walala yurru nhuna ŋuriŋiyi Yetjippuyŋuyunydja ḏarramuwurruyu nhäma, bala walala yurru bumana ŋarranhanydja, bala yana märramana nhunanydja yurru miyalkkumana walalaŋguwaynha.
GEN 12:13 Ga nhenydja yurru waŋiya biyaka ŋunhi nhenydja yapa'mirriŋuna ŋarraku, märr yurru walala ŋarranha walŋakuma, yakana bumanydja.”
GEN 12:14 Bala yana walala gärrinana Yetjiplilina wäŋalili, ga ŋunhi walala nhäŋalanydja Saraynha ŋuriŋi Yetjippuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu, bala ḻatju'‐ḻakaraŋalana dhapirrk ḻakaraŋalana ŋanya Saraynhanydja.
GEN 12:15 Walala märraŋalana ŋanya, bala gäŋala giŋgalana wäŋalili, miyalknha ŋurikiyina giŋguna.
GEN 12:16 Bala ŋayi giŋdhunydja ŋuriŋiyi rarr'yurruna wäyinnha buliki'na nanikutnha ga dhika nhäna malanha girri' nhanŋu Yipuramgunydja, dhaŋaŋnha bäymana girri', yanapi Saraynydja ŋunhi Yipuramgu yapa'mirriŋu.
GEN 12:17 Yurru dhunupana yana ŋunhi djaw'yurruna walala Saraynhanydja bala ŋunhamalana giŋgalana wäŋalili, bala ŋayi giŋdhunydja ŋuriŋiyi rerrina märraŋala, ga wiripu‐guḻku' ŋunhili bala'ŋura bitjarrayi liŋgu rirrikthunmina wirrkina, liŋgu God ŋayipi goŋ‐nherraṉmina yukurrana Saraywunydja.
GEN 12:18 Bala ŋayi giŋdhunydja dharaŋarana ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi Saray Yipuramgu miyalk wal'ŋu, bala ŋayi waŋana Yipuramgala bitjarra, “Nhäku warray nhe bitjarranydja ŋarranha? Nhäku nhe yakanydja waŋana dhunupa ŋarrakala, ŋunhi ŋayi Saraynydja nhuŋuway miyalk.
GEN 12:19 Nhäku nhe ḻakaraŋala ŋarrakala ŋunhi ŋayi yapa'mirriŋunydja nhuŋu? . . . ga nhäkuna nhe lilinydja ŋanya djuy'yurruna ŋarrakalanydja? Ŋay' dhuwalana nhuŋu miyalktja. Gatjuy marrtjiyana maṉḏa dhipuŋuru yarrkthurrana ŋarrakala wäŋaŋurunydja.”
GEN 12:20 Ga yuwalkthi ŋayi giŋdhu gukuŋalana Yipuramnhanydja ŋuliŋurunydja wäŋaŋuru, bala ŋayi Yipuramdja gaŋgathinana, bala yana marrtjinana; märraŋalanydja ŋayi miyalknhana nhanŋuway ga wiripu malanha ŋunhiyi djaw'yurrunana‐wala.
GEN 13:1 Bala walala gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, balayi marrtjina Gaynanlili, ga Lot yäku ḏarramu Yipuramgalaŋuwu gutha'mirriŋuwu walkur malthurrunanydja yukurrana nhanŋu Yipuramgu.
GEN 13:2 Yo, Yipuramdja ŋunhi ḻukunydjana ḏarramu, guḻku'na nhanŋu wäyin buliki ga nanikut, dhika nhä girri' malanha ga rrupiya ga djämamirri walala. Ga nhanbala Lotpa balanyara yana liŋgu guḻku'yi yana wäyin malanha ga djämamirri walala. Marrtjinanydja walala yukurrana‐a‐a, ga yana liŋgu nhinananydja walala ŋunha Bithullili wäŋalili yäkulili makarrlili Gaynanlili. Nhinananydja walala yukurrana ŋunhiliyi liŋgu wäŋaŋura ŋunhi ŋayi Yipuramdhu ŋurruthaŋala botjaŋala guṉḏa malanha ŋal'‐ŋalmaraŋala, ga ŋunhalayina ŋayi Yipuram biyapulnydja buku‐ŋal'yurruna nhanŋu Godku.
GEN 13:6 Nhinanana walala yukurrana märr‐weyindhinanydja, bala nhanukalanydja Lotkalanydja djämamirriyu walalay ŋarrtjurrunana nhanŋu Yipuramguna djämamirrinha walalanha; ŋarrtjunminana walala yukurrana dhä‐ḏälthinyamina bitjarrana ya', liŋgu yaka ŋunhiliŋumi wäŋaŋura ŋatha guḻku' ŋula ŋorrana yukurrana ŋuriki wäyingu walalaŋgu bukmakku. Liŋgu wiripunydja mala Gaynanbuynydja ga Biritjpuynydja yukurrana nhinanayi ŋunhiliyi liŋgu wäŋaŋura.
GEN 13:8 Bala ŋayi Yipuramdja waŋana Lotnha bitjarra, “Ŋalinydja maṉḏa dhuwala gurruṯu'mirri maṉḏa. Yaka yurru ŋitjalaŋgu yukurra djämamirri walala ŋarrtjunmirri ga bunharamirri;
GEN 13:9 ŋali yurru yana gulk‐gulkthunmirri barrkuwatjkunhamirrina. Nhepi djarr'yurra wanhamala nhe yurru marrtji, ga nhiniya yukirriya ŋula wanhami ŋunhi nhe ḏukṯuk, ga ŋarranydja yurru marrtji ŋula wiripulili wäŋalili.”
GEN 13:10 Ŋayi Lotthunydja nhäŋa'‐nhaŋala marrtjina wäŋa ḻiw'maraŋala, bala ŋayi nhäŋala gapuna mayaŋ'nha, ga galki mayaŋ'ŋura ŋunhiliyi wäŋaŋura ḻatju'na dhika mulmu buta'na ŋanyana.
GEN 13:11 Bala ŋayi Lot waŋanana gurku'yurrunana, “Ŋarranydja yurru marrtji ŋunhamala ya', yaŋunhamala wäŋalili; ŋunhala ŋarranydja yukurra yurru nhina ḻatju'ŋura wäŋaŋura dhika galki gapumirriŋura mayaŋ'ŋura.”
GEN 13:12 Yuwalkthi maṉḏa barrkuwatjthinana; ŋayinydja Yipuramdja ŋunhilina bäymana yukurrana nhinana wäŋaŋura, yurru märr‐gaŋga ŋamakurru' wäŋanydja ya'. Ga ŋayi Lotthunydja märraŋala nhanŋuwaynydja nhä malanha warrpam'nha, bala giṯthurruna marrtjina ŋunhimalanayi, ga nhinana ŋunhanayi galki mayaŋ'lilina, galkina yana wäŋaŋura bala'‐maypamirriŋurana Djudumnha yäkuŋura.
GEN 13:13 Yurru yolŋunydja walala ŋunhalaŋumi Djudumbuyŋunydja wirrkina dhika yätjmirrina wal'ŋu; yaka walala yukurrana Garraynha guyaŋina ga dhäruk‐märraŋala.
GEN 13:14 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi Lotthu ŋanya gonha'yurruna Yipuramnha, Godthu waŋana Yipuramnha bitjarra, “Nhäŋa marrtjiya dhika ḻiw'maraŋa ya' wäŋa, biyaka bala be barrkulili.
GEN 13:15 Dhuwala bukmak wäŋanydja gay' ŋarra yurru wekama nhuŋuna ga nhokalaŋuwu yumurrku'wuna gupaḏalnha‐wala yurru.
GEN 13:16 Nhokuŋu guwar‐yalkthunaranydja yurru dhaŋaŋdhirri mirithirrina guḻku'na bothurrumiriwnha, bitjan ŋunha ya' munatha' ganu'.
GEN 13:17 Gaŋgathiyanydja bala marrtjiya muŋdhu'‐muŋdhurrana djalkiriyuna bukmak yana dhuwala gay' wäŋanydja, bili nhuŋuwaynha yurru ŋarra wekama dhuwala wäŋanydja warrpam'nha yana.”
GEN 13:18 Bala yana ŋayi Yipuramdja giṯthurrunana ŋuliŋuru, ga marrtjina dhut‐gay nhinana Mamirilili wäŋalili yäkulili, galki Yiprunlili, ga ŋunhalayinydja ŋayi guṉḏa botjaŋala ŋal'‐ŋalmaraŋala, ga buku‐ŋal'yurruna yukurrana Garraywuna.
GEN 14:1 Liŋguna ŋayi Lottja nhinanana yukurrana ŋunhalayi Djudumnha, bala marrtjina bunana mari warray ŋunhiliyinydja, liŋgu ḏämbumiriwyu giŋdhu walalay miriŋunha walalaŋguway ŋurru‐warryurruna, ga bunana ŋunhilina wäŋaŋura. Walala wäŋanydja ḏaw'yurruna warrpam'nha, bala djaw'‐djawyurrunana girriny'tja dhika nhänydja bukmak, ga yolŋu'‐yulŋunhanydja ḏapṯapmaraŋalana, bala yana djaw'‐djawyurrunana walalaŋgiyingalana wäŋalili. Ga bitjarrayi bili Lotnhanydja ga nhanŋu yumurrku'nha ga miyalknha djaw'‐djawyurrunayi, ga bukmak nhanŋu nhä malanha girri'.
GEN 14:13 Yurru waŋganydja nhanŋu Lotku djämamirri winya'yurruna, bala waṉḏina ga ḻakaraŋala Yipuramguna. Dhunupa ŋayi Yipuramdja gaŋgathina, ḻuŋ'maraŋala nhanŋuwaynydja miriŋunha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walalanha, bala yana ŋuparana walalanha, ḻundu‐ŋuparana ŋunhiyi 4‐nha giŋnha walalanha ga walalaŋgu miriŋunha walalanha. Warr'‐warryurruna walala ga bumarana walalanha ŋunhi miriŋunhanydja, ga ŋuparana ŋunhinydja bena‐wala giŋnhanydja walalanha, bala roŋiyinmaraŋala djaw'yurruna Lotnhanydja ga nhanŋu yumurrku'nha ga miyalknha ga girri' malanha, ga wiripu‐guḻku'nha yolŋu'‐yulŋunha ḏapṯapmaranhawuynha walalanha ŋunhi.
GEN 14:17 Bala Yipuramdja ga Lottja ga yolŋu'‐yulŋu ŋunhi miriŋu roŋi'‐ruŋiyinana liliyi, ga bukmaknha yana ŋunhi girri' nhä malanha walala roŋiyinanydja gäŋalana yukurrana. Lilinydja walala gumurr‐roŋiyinana yukurrana‐a‐a,
GEN 14:18 ga ŋunhala gandarrŋuranydja wäŋaŋura yolŋu waŋgany yäku Milkitjitik gumurr‐wunana nhanŋu Yipuramgu, yurru ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu giŋ ŋurukuy wäŋawuy Djalambuy, ga bitjandhiyi ŋayi ŋunhiyi ḏarramu ḏalkarra'mirri Godkalaŋuwu. Yo, gäŋalanydja lili ŋayi Milkitjitikthu ŋayaŋay' ga borum weyika', bala wekaŋalana nhanŋu Yipuramgu.
GEN 14:19 Bala ŋayi dhäruknha wekaŋala bukukurru‐waŋanana Yipuramgu, Godkala yäkuyu ḻakaraŋala bitjarra, “Godthu nhuna yurru gämanydja marrtji ḻatju'kumana, ŋuriŋiyi liŋgu Godthu ŋunhi ŋayi djäma ŋunha djiwarr' ga dhuwala munatha'.
GEN 14:20 Ma' wokthurrana Garraywu Godkunydja, liŋgu ŋayipi nhunanydja guŋga'yurruna, bala nhe djuḻkmaraŋalana nhuŋuway miriŋunha walalanha nhanukala yana ganydjarryu.” Bitjarrayina ŋayi Milkitjitik waŋananydja Yipuramgala. Bala yana ŋayi Yipuramdhu gulk‐gulkthurrunana ŋunhiyi girri' malanha märrma' rululili ŋurruklili gurrunhara marrtjina, ŋunhiyi girri' bukmak yana ŋunhi ŋayi roŋiyinmaraŋala liliyi ŋurikala miriŋuwala. Yo, gurru'‐gurrunharanydja ŋayi marrtjina märrma'‐rululili ŋurruklili, ga waŋganydja ŋayi wekaŋala ŋurikinayi yolŋuwu Milkitjitikkuna. Bala yana Yipuramdja marrtjinana‐wala.
GEN 14:21 Ga ŋayinydja ŋurukuynydja wäŋawuy Djudumbuynydja giŋ gumurr‐wunanhamina maṉḏa Yipuram, bala nhanukala waŋana bitjarrana, “Nhe yurru roŋiyinmaraŋanydja lilinydja ŋarrakalanydja dhuwalina yolŋu'‐yulŋunhana, märr yurru ŋanapurru roŋiyirri bala Djudumlili ga nhina yukurra ŋunhala, yurru girri' dhuwali ya' ŋunhi nhe yawungu gombu'‐gumbuma ŋunhi miriŋunha, nhepina yukirriya ŋayathaŋa bukmak yana dhuwali girriny'tja nhuŋuwaynha.”
GEN 14:22 Ga ŋayi Yipuramdja waŋana yaka'yurruna, yana ŋayi rarr'yurrunana ŋunhiyi girri' malanha balayi roŋiyinmaraŋala giŋgu ŋurikiyi Djudumbuyŋuwu; ŋayi waŋana yaka'yurrunana bitjarrana, “Bukmak dhuwala girriny'tja warrpam' nhuŋuway, yaka ŋarra yurru dhuḏi'yunmarama ga ŋayathama yukurra ŋula nhämuny waŋgany. Dhuwalanydja nhuŋuwaynha yana, märr nhenydja yurru yakaŋga waŋiya biyaka, ‘Ŋarra dhuwala ŋanya Yipuramnha ḻukunydjakuŋala.’ Yakana ŋarra yurru ŋayathama yukurra ŋula nhä ŋarrakuway ŋarra. Ma' märraŋana dhuwala girriny'tja malanha ga marrtjiyana‐wala.” Bitjarrana ŋayi Yipuramdhu waŋananydja.
GEN 15:1 Waŋganymirri ŋayi Yipuram nhinana yukurrana nhanukiyingala wäŋaŋura buṉbuŋura, bala ŋayinydja ŋunhi Garraynha ŋayipina maḻŋ'thurruna nhanukala rumbalnha, ga dhunupana ŋayi ŋäkula rirrakaynha ŋanya Garraynha, ŋayi waŋananydja nhanukala bitjarra, “Way Yipuram, yaka barrariya ga wilwilyurra. Ŋarranydja nhuna yurru yukurra dhuwala gungama ŋula nhäŋuru yätjŋuru romŋuru, ga biyapul ŋarra yurru nhuna wekamayi nhänydja malanha ŋamakurruny'tja.”
GEN 15:2 Bala ŋayi Yipuramdja buku‐wakmaraŋala waŋana nhanŋu Garraywu bitjarra, “Waŋarr God, nhepina dhuwala ŋunhi biyapulnydja wal'ŋu bukmakku. Nhäku warray nhe yurru wekama ŋarrakunydja ŋula nhä? Bäyŋu warray dhuwala ŋarraku yothuny'tja. Ŋunhi ŋarra yurru ganan rakunydhirrinydja, bala waŋganydhuna yurru djämamirriyuna ŋarrakala märramanydja nhä malanha ŋunhi ŋarraku nhe yurru wekamanydja, ŋuriŋiyi Damatjkapuyŋuyuna ḏarramuyu Layitjayuna yäkuyu, bili bäyŋuna ŋarraku gäthu'mirriŋunydja dhuwala.”
GEN 15:4 Ga ŋayinydja nhanukala waŋana Garraynydja bitjarra, “Dhiyaŋuyinydja ḏarramuyu djämamirriyunydja yurru yakana märrama nhokuŋu nhä mala, liŋgu nhuŋunydja yurru maḻŋ'thundhi nhuŋuwaynydja wal'ŋu gäthu'mirriŋu, ga ŋayina yurru ŋawatthundja ŋunhiyinydja malanha ŋunhi nhe yurru ganan.
GEN 15:5 Go dhawaṯthurrana lili warraŋullilina, ga nhäŋa ŋunha ya' ganyu'nha miṯtji. Bakaruŋa ga nhäŋa ŋunha ya' miṯtji, ŋula nhämunha'na ŋunha yulŋunydja, bala bothurruna. Balanyarayina yurru nhokuŋu miṯtjinydja, guḻku'na dhikana yana, ŋula nhämunha'na bothurrumiriwnha.”
GEN 15:6 Bala ŋayi Yipuramdja märr‐yuwalkthinana wal'ŋu yana, märr‐nherraṉminanydja nhanukala Garraywala, bala ŋayi Godthunydja ŋanya Yipuramnha ḻakaraŋala ŋayaŋu‐dhunupana yana, bala märraŋalanydja ŋanya nhanŋuwayliliyaŋalana ŋuriŋiyina ŋunhi märr‐yuwalkthinyarayu nhanukala Yipuramgala.
GEN 15:7 Ga dhunupana yana ŋayi Garraynydja waŋana Yipuramgala, ḻakaraŋala bitjarra. “Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi, ŋunhi ŋarra nhuna gäŋala beŋuru wäŋaŋuru Woŋuru dhipala wäŋalili, märr yurru ŋarra wekama dhuwalanydja wäŋa nhuŋuwaynha,” bitjarra ŋayi God Garray waŋananydja.
GEN 15:8 Ga ŋayinydja waŋana Yipuramdja bitjarra, “Nhäyu dhika ŋarra yurru marŋgithirri bitjandhiyinydja, ŋunhi yurru dhuwalanydja wäŋa be ŋarraku?”
GEN 15:9 Bala ŋayi biyapul God waŋana Yipuramgala bitjarra, “Ŋarranydja yurru dhuwala dhäruktja nherraṉ, nininyŋuna dhärranharayŋuna wäwun nhuŋu ga ŋarraku. Gatjuy marrtjiya, ga märraŋa wäyinnhana malaŋunha, buliki'nha ga nanikutnha ga bembinha ḏarramunha wäyinnha, ga biyapul märrma' yutjuwaḻa' wäyin ḻaparr ga murryil. Ŋarra yurru wäwun nherraṉmirrina nhokala Yipuram,” bitjarrana ŋayi waŋana Garraynydja.
GEN 15:10 Bala ŋayi marrtjinana, wapmaraŋalanydja marrtjina Yipuramdhu, märraŋalanydja ŋayi ŋunhiyinydja malanha, bala yana gäŋalana lili, bala ŋunhilinydja ŋayi mitmitthurrunana. Yo, mitthurrunanydja ŋayi muḻkurrkurru yana ṉapuŋga'kurru, ga ŋunhana‐wala, yana liŋgu ga rumballili wapthurruna barraŋiny'kuŋala. Yo, gulk‐gulkthurrunanydja ŋayi barrkuwatjkuŋalanydja, bala rulwaŋdhurrunana marrtjina gali'lili ga gali'lili bitjarrana bala, ga yaka ŋayi ŋunhi yutjuwaḻa'nhanydja wäyinnha maṉḏanha mitthurruna, yana maṉḏanha ŋunhina liŋgu gurrunhara, rumbalmirrinha maṉḏanha gali'lili ga gali'lili, ga ṉapuŋgany'tja marrtjina ŋorrana dhukarrnha bala. Ga ŋunhi ŋayi djäma bitjarrayinydja, ŋunhiyinydja rom walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu, walala ŋuli yukurranha bitjana djäma ŋunhi ŋuli märrma' yolŋu maṉḏa dhawu'mirriyanhaminya maṉḏanhawuy maṉḏa.
GEN 15:11 Yo, ŋunhiyinydja wäyindja malanha marrtjina ŋorra'‐ŋurranana, bala walalanydja gonha wäyin wakinmirrina ḻuŋ'thurruna marrtjina, balanyara bitjan gaḻkarriŋu' rumbal, yurru bathalamirrina, walala bini ŋunhiyi ḻukanhana marrtjinya ŋunhi ŋanaknha wäyinnha, bala ŋayi Yipuramdhunydja wirriw'‐wirriwyurrunana, gukuŋalana walalanha.
GEN 15:12 Yo, walunydja marrtjina ŋunhi gärrinana, bala ŋayi Godthunydja ŋanya yakurr wekaŋalana ŋorranharawuna, bala ŋayi yakurrthinana yana Yipuramdja, yurru muḻkurrnydja ŋayi bira'yurruna yukurrana, bala ŋayi nhäŋalana yukurrana ŋunhiyi maŋutji‐waḻa'waḻamirriyuna, wilwilyurrunana manapara wirrkina.
GEN 15:13 Bala dhunupana ŋayi God waŋana Yipuramgala ḻakaraŋala, ŋunhi yurru nhaltjan ŋunhala bala yalala, bitjarrana ŋayi ḻakaraŋalanydja, “Nhenydja yurru nhina yukurra marimiriw yana, yana liŋgu ga rakunydhirrinydja nhe yurru worruŋu yana, bala walala yurru dholkumana nhuna. Ga ŋunhi yurru dhuŋgarra marrtji djuḻkthun bala, bala nhuŋu yurru miṯtjinydja guḻku'yirrina, bala walala yurru yukurra nhinanydja mulkuruŋurana wäŋaŋuranydja ŋunhi, yurru garrpiṉarana walalaŋguŋu djämamirrina walala; nhinanydja walala yurru yukurra ŋunhi burakirrina yana walalaŋguŋu, galŋa‐yätjthirrina bitjanna liŋgu, weyinŋumirrina yurru, 400‐nha dhuŋgarra. Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋarra yurru dhä‐ḏir'yunna ŋunhiyinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋuli yukurra yätjkuma nhokuŋu miṯtji‐wunharanha, bala ŋarranydja yurru yana nhuŋu miṯtjinhanydja ŋunhi dhawaṯmaramana ŋuliŋuru mulkuruŋurunydja wäŋaŋuru, bala walala yurru yana marrtjinydja ŋulaŋuruyi wäŋaŋuru ḻukunydjamirrina.
GEN 15:16 Yo, nhinanydja walala yurru yukurra märr‐weyinŋumirri yana ŋunhiliyi mulkuruŋuranydja wäŋaŋura, ga yurruna ŋarra yurru roŋinyamaramanydja walalanha gäma lili dhipalanydja wäŋalili. Yo, dhiyakuynydja wäŋawuy Gaynanbuyŋunydja yolŋu walala yukurra nhina yätjmirrina wal'ŋu yanana, ga bitjanna liŋguna walala yurru yukurra dhiyala nhinanydja yätjnha yana, bala ŋarranydja yurru walalanha dhä‐ḏir'yunna ŋulinyaramirriyu, liŋgu wekamanydja ŋarra yurru walalaŋguna wäŋanydja dhuwalayi nhokalaŋuwuna miṯtjiwu walalaŋguwaynha.” Bitjarrayina ŋayi waŋana Godthu dhawu'‐nherraranydja Yipuramnha.
GEN 15:17 Yo, walunydja ŋunha gärrinana liŋguna, munhakuna wal'ŋu, ga ŋayi Yipuramdja mukthurrunaŋga yana yakurr ŋorrana, bala ŋayi nhäŋala Yipuramdhu ŋunhiyina märrma' maṉḏanha, waŋganydja banikin ḻirrwi'mirri ŋunhi ŋawulul' marrtjina gaŋgathina, ga waŋganydja djarraṯawun', yurru gurtha ŋunhi dhäŋa'mirri; maḻŋ'thurrunanydja maṉḏa ŋunhi, bala marrtjinana yukurrana ŋuliyina ṉapuŋga'kurruna, ŋunhi wanhaka marrtjina wäyin malanha ŋorra'‐ŋurrana gali'ŋura ga gali'ŋura.
GEN 15:18 Bala ŋayi Yipuramdhu dharaŋarana yana ŋunhimalayinydja, ŋunhi ŋayipi yana ŋunhiyi God yulŋunydja marrtji'‐marrtjinanydja yukurrana, biyaku ŋuli ŋayi dhawu'na nherrara Godthu ŋunhiyinydja maṉḏakuway maṉḏa, bala yurru ŋunhiyi dhawuny'tja yukurra dhärrana yana yurru gupaḏalnha‐wala yana. Liŋgu balanyarayi rom yukurrana walalaŋgunydja ŋorrana dhawu'‐nherraṉminyarawu, yuwalknha yana ḏälnha wal'ŋu ŋunhiyi dhawuny'tja. Ga dhuwalana ŋunhi dhawuny'tja ŋayi ḻakaraŋala nhanŋu Yipuramgu bitjarra, “Ŋarranydja yurru dhuwala wäŋa bukmaknha yana wekama nhokalaŋuwuna miṯtji‐wunharawu yukurranharawu, dhipuŋuru liŋgu yurru Yetjipŋuru ga yana liŋgu‐u‐u ga ŋunha mayaŋ'lili wapthun Yipuraytilili yäkulili;
GEN 15:19 dhuwalayinydja wäŋa malanha yurru walalaŋguwaynha yanana, nhokalaŋuwuna miṯtjiwu, nhäyikapuyŋuwuna Genbuyŋuwuna wäŋa, ga Genitjpuyŋuwuna, ga Gadmanbuyŋuwuna, ga Yitpuyŋuwuna, ga Biritjpuyŋuwuna, ga ŋurikina yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli ḻakarama djaka'‐weyinguna yolŋuwu,
GEN 15:21 ga Yamarpuyŋuwuna, ga Gaynanbuyŋuwuna, ga Girkatjpuyŋuwuna, ga Djepatjpuyŋuwuna, dhuwalayinydja wäŋa malanha ŋarra yurru wekama nhokalaŋuwuna miṯtjiwu.” Ga bitjarra ŋayi Godthu ḻakaraŋala dhawu'mirriyaŋalanydja Yipuramgu.
GEN 16:1 Ga ŋunhili wäŋaŋura Gaynandja walala yukurrana nhinana 10 waltjaṉ ŋunhiliyi, ga worruŋuthina ŋayi Saray ŋunhiliyi liŋguna, yurru bäyŋu yana yothuny'tja ŋayi märraŋala Yipuramgu. Ga ŋayi Sarayyu yukurrana ŋayathaŋala miyalknha djämamirrinha nhanŋuway, Yetjippuy wäŋawuy, yäkunha Yaykanha.
GEN 16:2 Bala ŋayi Saraynydja marrtjina ga waŋana ŋanya Yipuramnha bitjarra, “Way Yipuram, nhämirri nhe ŋuli märraŋu ŋunha djämamirrinhanydja ŋarraku miyalknha, märr ŋayina yurru yothu gäma ŋarraku, liŋgu ŋarranydja dhuwala worruŋuna.” Ŋunhi ŋayi bitjarrayinydja waŋana, liŋgu ŋunhi ŋäthili walala yukurrana nhinana Wo wäŋaŋura yäkuŋura, ŋunhiyi rom walalaŋgu yukurrana djingaryurruna balanyarayinydja.
GEN 16:4 Ga ŋayi Yipuramdhunydja ŋäkula ŋanya Saraynha dhäruk, bala ŋayi märraŋalana ŋunhi Yaykanhanydja, djämamirrinhanydja ŋunhi Saraywu, bala ŋayi ŋunhi dhäyka yothu'mirriyinana, ŋayi yurru gäma yothunhanydja ŋunhiyi Saraywu. Ga ŋunhi ŋayi yothu'mirriyina ŋunhi djämamirri miyalk, bala ŋayi wirrkina ŋurr'yurruna, yindikunhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi, ga waŋana wakinŋu ḻakaraŋalana yukurrana ŋanya Saraynhanydja.
GEN 16:5 Bala ŋayi Saraynydja maḏakarritjthinana, ga waŋana ŋanya Yipuramnhanydja bitjarrana, “Nhuŋu dhuwala ŋurrunydja, liŋgu nhe buku‐miyalk. Ŋarra ŋanya ŋunhi wekaŋalanydja nhuŋu, bala ŋayinydja ŋarranha ŋuriŋiyi miyalkthunydja yukurra wakinŋu ḻakarama warray ŋuli, ŋarrtjun warray. Yurru Godtja nhuŋu marŋgi, ga marinydja nhe yurru märrama nhanukuŋu wakin yana.”
GEN 16:6 Bala ŋayi ŋunhi Yipuramdhunydja waŋana bitjarrana, “Nhuŋu ŋunhi ŋayi djämamirri; nhokala ŋayi ŋunhi goŋŋura, ga nhepi yurru bitjanmirrinydja nhäku nhe ḏukṯuk nhanŋu.” Bala ŋayi nhanŋu ŋunhi Saraynydja wirrkina ŋaramurryina Yaykawu, yätjkuŋalana wirrkina ŋanya ŋayi birrka'yurrunanydja. Bala ŋayi waṉḏinana, bala muka ŋayi bini marrtjinyanydja Yetjiplili ŋunhiyi djämamirri miyalk.
GEN 16:7 Marrtjinanydja ŋayi bala‐a‐a, ḏiltjikurruna marrtjina yukurrana, yana liŋgu ga maḻŋ'maraŋala ŋayi gapu maŋutji, ga ŋunhilina ŋayi nhinananydja yukurrana. Bala ŋayinydja ŋunhiliyina maḻŋ'thurruna nhanukala Garraynha, rumbal yolŋuna,
GEN 16:8 ga waŋana nhanukala ŋayi bitjarra, “Way Yayka, djämamirri Saraywu. Wanhaŋuru nhe dhuwala marrtjinanydja? . . . ga wanhamalana nhe yurru marrtjinydja?” “Ŋarranydja dhuwala waṉḏina ŋarrakalaŋuwala buŋgawawala,” bitjarra ŋayi ŋunhi Yaykanydja waŋana.
GEN 16:9 Ga ŋayinydja waŋana Garraynydja bitjarra, “Gatjuy marrtjiya roŋiyiya balayi, ga djäma nhe yurru nhanŋu Saraywu ŋamathaŋa,” bitjarra.
GEN 16:10 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana ŋurikala miyalkkala bitjarra, “Nhokalaŋuyunydja ŋuriŋi yothuyu yurru mala‐buma yukurra guḻku'na mirithirrina, ŋunhi yurru yakana miṯtji ŋunhi bothurru.
GEN 16:11 Yo, waku'mirriŋunydja ŋayi yurru nhokuŋu ŋunhi dhawal‐wuyaŋirri ḏarramu, ga yäkunydja nhe yurru ŋanya nherraṉ Yitjmayil; dhuwalayi yäku mayali' balanyara bitjan ‘Godthu ŋuli ŋäma,’ ga ḻakaramanydja nhe yurru dhuwalayi yäkunydja ŋanya, liŋgu Godthu nhuna ŋäkula rirrakay ŋäthinyara.
GEN 16:12 Ŋunhi yurru ŋayi nhuŋu waku'mirriŋunydja gurarrthirri yindithirri, ŋayinydja yurru bitjan wakinŋuna ŋunhina wäyin, liŋgu rom nhanukiyingalaŋumirrina ŋayi; gänana ŋayi yukurra yurru nhina.” Ga ŋunhi ŋayi waŋananydja ŋanya bitjarrayi, bala ŋayi maŋutjiŋuruna nhanukala winya'yurruna.
GEN 16:13 Bala ŋayi ŋunhi miyalktja wirrkina yana ṉirryurrunanydja, bala waŋana bitjarrana, “Way, Garraynha dhuwala ŋarra nhäŋalanydja?” bitjarra ŋayi. “Walŋa warray dhuwala ŋarra yulŋunydja? . . . mukthun nhina yukurra?” Bala ŋuliŋurunydja ŋayi yäkuna ŋanya nherrara Garraynha, yuṯana yäku, dhuwalana gam', ‘Godtja dhuwala nhänharamirri,’ bitjarrana. Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja marrtjina balayi roŋiyinayi Yipuramgalana wäŋalili, bala djämana ŋayi yukurrana nhanŋu Saraywu.
GEN 16:14 Yurru ŋunhi gapu maŋutjinydja ŋunhayi yana mukthun, ṉapuŋga wäŋaŋura maṉḏanyŋuŋura Gäditj ga Birit, ga yäkunydja ŋilimurru ŋuli ḻakarama ŋunhiyi maŋutji ‘Gapunydja ŋurikiyina Waŋarrwu ŋunhi ŋayi yuwalk walŋa, ga nhäma ŋayi ŋuli yukurra ŋarranha.’ Yo, ḻakaramanydja ŋilimurru ŋuli ŋunhiyi bitjandhi, liŋgu ŋunhalayi ŋayi Yaykayu yäku‐ḻakaraŋalanydja Godnha bitjarra, ‘Godtja dhuwala nhänharamirri.’
GEN 16:15 Ga yalalanydja ŋayi Yaykawuŋu yothu dhawal‐wuyaŋinana, gäthu'mirriŋuna ḏarramu nhanŋu Yipuramgu, bala ŋayi yäkunydja ŋanya nherrara Yipuramdhu Yitjmayilnhana.
GEN 16:16 Ga ŋulinyaramirriyunydja ŋayi Yipuram worruŋuna wal'ŋu yana, 86‐nha dhuŋgarra.
GEN 17:1 Yo, ŋunhi dhuŋgarra marrtjina djuḻkthu'‐djuḻkthurruna, ga ŋayinydja ŋunhi Yipuramdja dhuŋgarra nhanŋunydja 99‐nha, bala ŋayi Garray ŋayipi biyapul maḻŋ'thurruna nhanŋu, ga waŋana bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala God Waŋarr Ganydjarr‐ḏumurru. Märraŋa ŋarranha dhäruktja, bala djämana märr‐yunupathiya yana.
GEN 17:2 Ŋarra yurru dhawuny'tja nherraṉ nhokalana. Nhuŋu ŋarra yurru wekama yothu'nha, bala yurru nhokalanydja mala marrtji guḻku'thirrina wal'ŋu, ga dhuwalayi dhawuny'tja yurru walalaŋgu dhärra yukurra, bitjanna liŋguna yurru.”
GEN 17:3 Bala ŋayi Yipuram ṉepaḻ‐nyilŋ'thurrunanydja muḻkurrnydja munatha'lili, bala buku‐ŋal'yurrunana yukurrana nhanŋu Godku. Ga ŋayi Godtja waŋana nhanukala bitjarra,
GEN 17:4 “Dhuwalana dhawuny'tja wekamana ŋarra yukurra nhuŋu. Nhenydja yurru guḻku'wuna dhuwala bäpa'mirriŋu malawu ga malawu.
GEN 17:5 Nhenydja yurru yakana yäku Yipuramdja; yäkunydja nhe yurru yuṯanydja Yipurayimnha, liŋgu dhuwalayinydja mayali' yuṯanydja yäku bäpa'mirriŋu guḻku'wuna miṯtjiwu, ga yuwalknha nhe yurru ŋunhi bäpa'mirriŋu guḻku'wuna miṯtjiwunydja.
GEN 17:6 Nhokuŋu mala‐wunharanydja ŋuliŋuruyi yurru guḻku'na dhaŋaŋnha wal'ŋu mirithirrina, ga ŋuliŋuruyi nhokala yarraṯaŋuru yurru wiripunydja yolŋu ŋurru'‐ŋurruŋuna.
GEN 17:7 “Yo, dhuwalana dhawuny'tja ŋunhi ŋarra yukurra dhawu'‐nherraṉ nhuŋu yurru dhärrana yana bitjanna liŋguna, bitjanna gam'. Ŋarranydja yurru nhuŋu God Waŋarr, ga Waŋarr God ŋarra yurru ŋuriki walalaŋgu ŋunhi yurru nhokuŋu mala‐bunhara maḻŋ'thun yukurra.
GEN 17:8 Nhinanydja nhe yukurra dhuwala dhiyala wäŋaŋuranydja Gaynandja mulkuruna, yurru wekamanydja ŋarra yurru nhumalaŋguna dhuwalayi wäŋanydja; bukmak dhuwalayi wäŋanydja yurru ŋurikina walalaŋgu nhokalaŋuwuna miṯtjiwu. Ga ŋarranydja yurru walalaŋgu Godnha, ga walalanydja yurru yolŋu walala ŋarrakuwaynha.”
GEN 17:9 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja God waŋana Yipurayimgala bitjarrana, “Dhiyakuyinydja dhawu'wu nhe yurru buku‐yoramana yana märramana, nhe ga yolŋu'‐yulŋuyu nhokala ŋunhi yurru maḻŋ'thu‐maḻŋ'thun marrtji yalala,
GEN 17:10 ga bitjan nhuma yurru yoramanydja gam'. Bukmak nhuŋunydja mala yurru bitjandhina mitthunmirri, bitjan ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu ḏarramukuma mitthun, bitjan ḏarrtjalkkumana yolŋunha, yurru dhuwalanydja ḻakarama yukurra wiripu mayali', wiripu warray; dhuwalanydja mayali' balanyara bitjan nhumanydja yurru mala ŋarrakuna, ga ŋarra yurru nhumalaŋgu Waŋarr God.
GEN 17:11 Bukmak ŋunhi ḏarramuwurru nhuŋunydja mala ŋunhi yukurra nhina dhiyaŋu‐wala dhuwala yurru bitjandhiyina mitthunmirri yukurra, ga ŋunhi yurru yothu nhokala malaŋura dhawal‐wuyaŋirri, ga 8‐mirri ḏaykun'mirri ŋunhiyi yothu, bala ŋanyanydja nhuma yurru bitjandhiyina mitthun. Ga biyapul nhuŋu djämamirrinhanydja walalanha yurru bitjandhi liŋgu mitthundhi, ga walalaŋgu djamarrkuḻi'nha ŋunhi walala yukurra yurru dhawal‐wuyaŋirri,
GEN 17:13 liŋgu ŋunhiyinydja mim'punydja rumbalŋura ŋunhi ḻakarama yukurra yurru ŋarraku dhawu'na, ŋunhi yukurra yurru djingaryunna yana‐wala.
GEN 17:14 Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu yakaŋuwuynydja mitthunara ḏarrtjalkkunhara, ŋunhiyinydja yakana ŋayi ŋarraku yolŋu, liŋgu ŋuruŋuyinydja mim'puyunydja ḻakarama yukurra yolŋuwala, ŋunhiyina ŋarrakunydja yolŋu ga ŋarra nhanŋu Waŋarr God,” bitjan.
GEN 17:15 Ga biyapul ŋayi God waŋana Yipurayimgala bitjarra, “Yakana nhe yurru biyapul yäku ḻakarama nhuŋuway dhäyka Saray bitjandja, yuṯana ŋayi dhuwali yäkunydja Sarana.
GEN 17:16 Ga ŋarrapi ŋanya yurru goŋmirriyamanydja, yolŋukumanydja gäma galkikumanydja; ŋayi yurru dhiyaŋiyi Sarayu gäma yothu'nhana, waku'mirriŋunha ḏarramunha. Yo, dhipuŋuruyinydja nhanukalanydja yurru marrtji guḻku'thirri yolŋu walala maḻŋ'thun miṯtji ga miṯtji, ga wiripunydja yurru dhipuŋuruyi buŋgawamirrina, buŋgawana walala.”
GEN 17:17 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja Yipurayim ṉepaḻ‐nyilŋ'thurrunana bukumirriyaŋala, ŋunhi munathany'tja ŋayi dhanu'yurruna muḻkurryunydja. Bala ŋunhiliyi ŋayi nhanukala beyarrmakthinana, bala ŋayi gitkitthurrunana Yipurayim, guyaŋina ŋayi bitjarrana, “Dhuwala ŋarra worruŋuna yolŋunydja, 100‐mirrina dhuŋgarramirri, ga nhaltjanna ŋarra yurru walkurmirriyirrinydja dhika? Ga ŋunha miyalk ŋarraku Saranydja 90‐mirrina dhuŋgarramirri, ga balanyarayi liŋgu ŋayinydja ŋunhayi worruŋuyi yana yothu'wu gänharawu.”
GEN 17:18 Bala ŋayi dhunupana Yipurayimdhunydja dhä‐wirrka'yurrunana ŋanya Godnha bitjarra, “Ga nhämirri ŋuli ŋunhi Yitjmayilyunydja goŋdhu märraŋu nhä malanha ŋarrakuŋu; ŋunhiyi dhawu' ga girri' malanha nhe ŋarraku wekaŋala. Dhuwalanydja malanha yurru ŋayina märrama ŋi? . . . Yitmayilyuna?”
GEN 17:19 Ga ŋayinydja waŋana Godtja yaka'yurrunana Yipurayimgala, “Yaka ŋayi Yitjmayilyunydja yurru märrama nhokuŋu,” bitjarra. “Liŋgu Sarayunydja yurru gämana nhuŋuwaynydja yothunha, nhokalaynydja wal'ŋu miyalkthu, ga yäkunydja nhe yurru nherraṉ ŋanya ŋunhiyi yothunha Yitjak. Ga dhuwalayi yäku Yitjaktja mayali' ‘gitkitthurruna ŋayi.’ Yo, ga ŋunhiyi dhawu' ŋarra nherrara nhanŋuway yana ŋunhiyinydja Yitjakku, ga nhanukalaŋuwu yumurrku'wu, bili dhawu' ŋunhiyi yurru walalaŋgu bitjanna liŋguna‐wala yukurra dhärrana yurru.
GEN 17:20 Ga ŋunha Yitjmayilnhanydja, ŋarra yurru yaka meṉguma ŋanyanydja, liŋgu ŋarra ŋäkula nhuna ŋäŋ'thunara; ŋarra yurru ŋanya goŋmirriyamayi gämayi, ga wekama ŋarra yurru guḻku'nhana miṯtjinha nhanŋunydja, biyapulnha walala yurru ŋurruknha miṯtjinydja dhikana, ga ŋuliŋuruyi yurru nhanukala malaŋuru 12‐nha ŋurruŋunydja wal'ŋu yolŋu'‐yulŋunydja, yurru waŋganynha walala yurru ŋunhiyi malanydja yana bathalana wal'ŋu.
GEN 17:21 Yo, ŋarra yurru yaka ŋula meṉguma ŋanya Yitjmayilnhanydja, yurru ŋunhiyinydja dhawu' yukurra yurru djingaryun nhanŋuway Yitjakku, ŋuriki ŋunhi ŋayi yurru dhawal‐wuyaŋirri Sarawuŋu dhiyaŋu‐wala dhuŋgarrayu.”
GEN 17:22 Ga ŋunhi ŋayi bitjarrayinydja God nhanukala waŋana Yipurayimgala, bala ŋayi gonha'yurrunana ŋanya.
GEN 17:23 Ga ŋuriŋi yana liŋgu Yipurayimdhu dhäruktja ŋanya märraŋala, bala djämana yana ŋunhi nhaltjarra ŋayi Godthu nhanukala ḻakaraŋala. Ŋayipinydja Yipurayimdja bitjarrayi mitthunmina, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Yitjmayilnhanydja mitthurruna, gäthu'mirriŋunhanydja ŋunhi nhanŋuway, ga biyapul djämamirrinha walalanha nhanŋuway, ŋunhi walala yukurrana nhinana wäŋaŋura nhanukala, ŋunhiyinydja walala yukurrana mitthunminayi bitjarrayi, ga mim'puyunydja ŋunhi ḻakaramana yukurra ŋunhi walalanydja ŋunhiyinydja walala nhanŋuwaynha Godkuna yolŋu walala, ga ŋayi walalaŋgu Waŋarr God.
GEN 17:24 Ga ŋayinydja ŋunhi Yipurayimdja 99‐nha dhuŋgarra,
GEN 17:25 ga ŋayi Yitjmayilnydja gäthu'mirriŋunydja nhanŋu 13‐nha dhuŋgarra,
GEN 17:26 ga ŋulinyaramirriyu liŋgu waluyu maṉḏa ŋunhi mitthunmina ḏarrtjalkkunhaminanydja,
GEN 17:27 waŋgany‐manapanmina ŋunhiyina walala djämamirrina walala nhanŋu Yipurayimgu.
GEN 18:1 Ŋulinyaramirriyu liŋgu Yipurayim ga nhanŋu mala ŋunhi yukurrana nhinana wäŋaraŋala Mamiri wäŋaŋura yäkuŋura. Waŋganymirri ḏaykun'thu, gorrmuryuna wäŋayu ŋayi yukurrana Yipurayim nhinana nhanukiyingalay ŋayi buṉbuŋura, galki dhurrwaraŋura, bala ŋayinydja nhanukala maḻŋ'thurruna Garraynha, yurru rumbalnydja ŋayi ŋunhi bitjan yolŋuna yana.
GEN 18:2 Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana Yipurayim, bala ŋayi waṯthurruna, dharr‐way nhäŋala ḻurrkun'nhana yolŋu'‐yulŋunha, walala marrtjina dhärra'‐dharrana ŋunhili nhanukala galki. Ŋayinydja ŋunhi nhäŋala Yipurayimdhunydja, bala yana waṉḏinana withiyarana walalanha, bala ŋayi ṉepaḻ‐nyilŋ'thurrunanydja walalaŋgala,
GEN 18:3 ga waŋana bitjarrana, “Way walala, yaka nhuma marrtjiya djuḻkmaraŋanydja ŋarranha. Nhiniya walala dhiyala ŋarrakala, märr yurru ŋarra nhumalanha wekama ga djäka nhumalaŋgu.
GEN 18:4 Waṉḏirrinydja ŋarra nhina bala, bala gapuna märrama; ŋarra yurru nhumalanha ḻupmarama ḻukuna. Ga nhumanydja yurru dhiyala galkun ŋarraku, dharpaŋura ŋurrŋgitjŋura nhiniya.
GEN 18:5 Ŋarra yurru balayi marrtji, ga ŋatha märrama nhumalaŋgu. Ga nhumanydja yurru nhinana ganydjarrnha, ŋurukuna‐wala marrtjinyarawu bala. Ŋarranydja dhuwala wirrkina yana märr‐ŋamathinanydja nhumalaŋgu, goŋmirriyinana ŋunhi nhuma marrtjina lili dhipala ŋarrakala wäŋalili. Ŋarra nhumalanha yurru guŋga'yun ga djäma.” Ga walalanydja waŋana ŋunhiyi ḻurrkun'tja ḏarramuwurru bitjarra, “Yo, ŋanapurru yurru nhina dhiyala.”
GEN 18:6 Bala ŋayi ŋunhi Yipurayimdja waṉḏinana, ga waŋana Saranhana bitjarra, “Way Sara, waḏutja nhe ŋathanydja warkthurra dämbany'tja, ḻatju' yana.”
GEN 18:7 Ga ŋayinydja waṉḏina, ga wutthurruna buliki buyuwuyu yana yuṯa, bala yana waŋana djämamirrinhana, “Way waḏutja go, batharrana dhuwala wäyinnhanydja,” bitjarra.
GEN 18:8 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi märraŋala ŋamun'kurr ḻukanharawu, ga wäyin ŋanak, ga ŋatha, bala gäŋalana walalaŋgu. Ga ŋunhilina walala yukurrana nhinananydja ḻukanana ŋunhiyi ŋathanydja malanha, ga ŋayinydja yukurrana nhinana ŋunhili dharray walalaŋgu Yipurayimdja.
GEN 18:9 Bala walala ŋunhiyi walala ḻurrkun'tja waŋana bitjarrana, dhä‐wirrka'yurruna ŋanya, “Wanhaka dhika nhuŋu dhäykanydja Saranydja?” bitjarra. Ga ŋayinydja waŋana Yipurayimdja bitjarra, “Ŋunha ŋayi ya', djinawa'.”
GEN 18:10 Bala ŋayi waŋganydhunydja yolŋuyu ḻakaraŋala Yipurayimgu bitjarrana, “Ŋunhi boŋguŋu waŋgany dhuŋgarra djuḻkthurrunydja dhipuŋuru, ŋarranydja boŋguŋu roŋiyiyi liliyi, ga ŋulinyaramirriyunydjayi boŋguŋu nhokala miyalkthu Sarayunydja yothunha dhangi'yurru yukirri.” Ga ŋayinydja ŋunhiliyi Saranydja yukurrana djingaryurruna ŋurrwu'yurruna dhurrwaraŋura, ŋäkula yukurrana walalanha.
GEN 18:11 Ga ŋunhi ŋayi Sarayu ŋäkulanydja, ŋunhi ŋayi boŋguŋu yothu'mirriyinydja, bala ŋayi dhunupana gitkitthurrunana, bala waŋanhamina ŋanyapinyay ŋayi bitjarra, “Nhä‐ä. Worruŋuna dhuwala ŋarra yolŋunydja. Dhuḏitjnha ŋarraku yothu'wunydja gänharawu. Ga ŋunha dhuway'mirriŋu ŋarraku ga balanyarayi liŋgu worruŋuyi yana.” Yo, yuwalk ŋunhiyi yulŋunydja, Yipurayim ga Sara worruŋuna maṉḏa yana wirrkina, ga dhuḏitjnha nhanŋu yothuwu gänharawu, bala ŋayi Sara gitkitthurrunana yukurrana gayulnha.
GEN 18:13 Bala dhunupana ŋayi Garrayyunydja dhä‐wirrka'yurruna ŋanya Yipurayimnha, “Nhäku ŋayi ŋunha Saranydja gitkitthurruna? Ga waŋana ŋayi nhäku bitjarranydja, ŋunhi ŋarranydja worruŋuna wal'ŋu yothuwu gänharawu?
GEN 18:14 Nhä dhika Garraywunydja? . . . ḏäl djämawu wal'ŋu? Yo, yuwalk yana dhuwalanydja, ŋarra boŋguŋu roŋiyi lili, ŋulinyaramirriyu ŋunhi boŋguŋu waŋgany dhuŋgarra djuḻkthurru, ga ŋulinyaramirriyunydja boŋguŋu ŋayi yukirri Sarayunydja dhangi'yurruna yothunhana.”
GEN 18:15 Ŋayi Sarayunydja ŋäkula ŋunhiyi, bala wirrkina wilwilyurruna, ga waŋana bitjarrana, “Yaka ŋarra dhuwala gitkitthurruna.” Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana, “Yo yuwalk nhe gitkitthurrunanydja,” bitjarra.
GEN 18:16 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋuriŋi ḻurrkun'thunydja ḏarramuwurruyu gonha'yurrunana wäŋa ŋunhiyi, ga Yipurayimdja walalaŋgu malthurrunayi. Ŋal'‐ŋalyurruna walala bukulilinydja, ga ŋulaŋurunydja bukuŋurunydja walala nhäŋala yarrupthurrunana ŋunha Djudumbuynha, ŋunhana wäŋa ŋunhi wanhami yukurrana Lot nhinana.
GEN 18:17 Ga ŋunhala bukuŋuranydja Garray ŋayipi waŋanharamina bitjarra, “Ŋarra yurru ḻakaramana Yipurayimgunydja nhaltjan yurru ŋarra djäma, yakana ŋarra yurru djuḻuḻ'maramanydja nhanukala,
GEN 18:18 liŋgu Yipurayimgalanydja mala‐wunhara yurru mirithirrina wal'ŋu guḻku'na yolŋu walala, dharrpalnha miṯtji, ga ŋuliwitjandhiyi nhanukalanydja ŋarra yurru wirrkina goŋmirriyama miṯtjinha bukmaknhana walalanha yolŋu'‐yulŋunha.
GEN 18:19 Ŋarra ŋanya djarr'yurrunanydja Yipurayimnha, ga ŋayina yurru marŋgikumanydja nhanŋuway miṯtjinhanydja Godkalaŋunydja romgu malaŋuwu. Ga ŋuli yurru walalanydja ŋuriŋiyinydja miṯtjiyu dhäruk märramana ŋarranha yana, bala djäma ŋamathamana nhä ŋunhi dhunupa ga yuwalk rom, bala ŋarranydja yurru djämana‐wala yana nhä malanha ŋamakurruny'tja ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala nhanukala Yipurayimgala.”
GEN 18:20 Bala yana Garrayyu dhunupana ḻakaraŋala nhanŋu Yipuramgu bitjarrana, “Ŋarra dhäwu' ŋäkula ŋurukuy Djudumbuy wäŋawuy ga Gumurawuy, ŋunhi wäŋa maṉḏanha ŋunhayinydja yätjnha gal'ŋu mirithirrina.
GEN 18:21 Ŋarranydja yurru ŋarrapi marrtji balayi ŋunhamala ga nhäma, ga ŋuli ŋarra yurru maḻŋ'marama yätjtja mirithirrinydja, ga ŋarranydja yurru dhunupa buwayakkumana warrpam'nha ŋunhiyi wäŋanydja.”
GEN 18:22 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja märrma'yu ḏarramuyu gonha'yurruna ga marrtjina ŋunhimalayi yarrupthurruna Djudumlili wäŋalili, ga ŋayi Garraynydja nhinana ŋunhala bäyma maṉḏa Yipurayim.
GEN 18:23 Bala ŋayi Yipurayim waŋana Garraywala bitjarra, “Garray, nhaltjanna nhe yurru? . . . buma dhawar'maramana ŋamakurru'mirrinha ga yätjmirrinha yolŋu'‐yulŋunha rrambaŋikumana?
GEN 18:24 Mak ŋunha 50 yolŋu'‐yulŋu ŋamakurru'mirrinydja ŋunhayi Djudumŋuranydja, ga nhenydja yurru mukthun yana buma?
GEN 18:25 Nhepiŋga dhuwala mala‐yarr'yunaramirrinydja dhiyaku bukmakku wäŋawu, ga nhepiŋga ŋuli bitjandja liŋgu mala‐yarr'yun ga djäma dhunupa wal'ŋu yana. Yakana nhe yurru baymatthun ŋamakurru'mirrinhanydja dhambay‐manapan yätjmirriwalanydja.”
GEN 18:26 Ga Garraynydja waŋana, “Ŋuli ŋarra yurru maḻŋ'marama 50‐nha warray ŋamakurru'mirrinha yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhinydja ŋarra yurru yaka warray wäŋa buma dhawar'marama.”
GEN 18:27 Bala yurruna Yipurayim waŋana bitjarra, “Garray, ŋarranydja dhuwala yolŋu yana, ŋarra bini yakaŋga nhuna bitjana waŋanha, yana bäy‐ḻakaraŋa ŋarraku.
GEN 18:28 Mak ŋunha 45 ŋamakurru'mirri yolŋu'‐yulŋu, bala nhaltjanna nhe yurru yulŋunydja?” Ga ŋayi Garraynydja buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanŋu bitjarra, “Ŋuli yurru ŋarra ŋunhi maḻŋ'marama 45‐nhanydja, ŋarranydja yurru yaka buma ŋunhayi wäŋa.”
GEN 18:29 Ga ŋayi Yipurayim bitjarra yana liŋgu waŋana biyapul, “Garray, mak ŋunha 40 yolŋu'‐yulŋu ŋamakurru'mirri, yaka mak ŋula guḻku'.” Ga Garraynydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanŋu, “Ŋuli mak 40, ga ŋarranydja yurru yakayi yana buma ŋunhayi wäŋa.”
GEN 18:30 Ga biyapul Yipurayimdhu waŋana Garraynha bitjarra, “Garray, yaka ŋarraku maḏakarritjthiyanydja, ŋarra yurru waŋa nhuna biyapul. Mak ŋunha 30 yolŋu'‐yulŋu, mak 20 yolŋu'‐yulŋu manymakmirri.” Ga Garraynydja waŋana nhanŋu buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋuli yurru 20 yolŋu'‐yulŋu ŋamakurru'mirri, ŋarranydja yurru yakayi buma ŋunhayi wäŋa.”
GEN 18:32 Ga biyapul Yipurayim waŋana, “Yaka ŋaramurryiyanydja ŋarraku Garray, ŋarra biyapul nhuna waŋana waŋganymirrina. Mak nhe yurru maḻŋ'marama ŋunha yolŋu'‐yulŋunha ŋamakurru'mirrinha märrma'‐rulu, ḻurrkun' ŋamakurru'mirrinydja yolŋu'‐yulŋu, bala nhe yurru nhaltjanna ŋunhiyinydja?” “Ŋuli yurru 10 miṯtji yolŋu'‐yulŋu ŋamakurru'mirri ŋunhayi Djudum nhina yukurra, ŋarranydja yurru yaka yana buma ŋunhayi wäŋa buwayakkuma,” ga bitjarra ŋayinydja Garraynydja waŋana.
GEN 18:33 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru bala Garrayyunydja gonha'yurrunana marrtjinana, ga ŋayi Yipurayimdja roŋiyina balayi nhanukalayi wäŋalili.
GEN 19:1 Bala ŋunhiyinydja yana märrmany'tja djiwarr'wuy yolŋu maṉḏa marrtjinana‐wala yana bala Djudumlili, yurru balanyara yana rumbalnydja maṉḏa, bitjan yolŋu yana, ga bunananydja maṉḏa ŋunhala Djudumŋuranydja milmitjpana, ḻäy‐wilyunarayuna waluyu. Ŋayi Lottja nhinana‐dharrana galki dhurrwaraŋura ḻoḻuŋura ŋunhili wäŋaŋura buṉbu‐mäypamirriŋura, dharr‐way nhäŋala ŋayi ŋunhiyi märrma'nha yolŋunha maṉḏanha, maṉḏa nhinana lili marrtjina. Dhunupa ŋayi gaŋgathinana Lottja, bala yana gumurr'yurrunana maṉḏaku. Gumurr'yurrunanydja ŋayi ga bunana maṉḏaku,
GEN 19:2 bala waŋanana maṉḏanha bitjarra, “Way maṉḏa, marrtjiyanydja maṉḏa ŋarrakala wäŋalili go. Nhuma yurru nhinanydja ŋarrakala gäthuranydja munhaku, ga goḏarrny'tja, bala nhuma boŋguŋu marrtjina.” Ga maṉḏanydja waŋana yaka'yurruna bitjarra, “Ŋilinyunydja yurru ŋorra dhiyala bili dhukarrŋura,” bitjarra.
GEN 19:3 Ga ŋayinydja Lottja waŋana dhä‐wuṉḏaŋarryina, “Yaka nhuma yurru ŋorra dhiyala. Nhuma yurru yana marrtjiya ga ŋunhala djinawa' ŋorriya ŋarrakala yana wäŋaŋura.” Ga yuwalkthi maṉḏa marrtjinana malthurruna Lotkuna bala nhanukalana wäŋalili. Ga ŋunhala maṉḏaku ŋathana gurrunhara walala Lotkala djämamirriyunydja walalay, bala maṉḏa ḻukana ŋathana yukurrana.
GEN 19:4 Ŋulinyaramirriyu liŋgu munhaku, yolŋu'‐yulŋunydja ŋurukuy wäŋawuy Djudumbuyŋunydja walala marrtjina lili, bala ḻiw'maraŋalana wäŋanydja ŋunhi Lotkunydja yuḏayuḏana ga ŋaḻapaḻmirrina ḏarramuwurru, walala yukurrana ḏuḏupthurruna wäŋanydja ŋunhi, wutthu'‐wutthurruna dhika,
GEN 19:5 waŋana yatjurruna bitjarra, “Way Lot, wanhaka ŋunhi märrmany'tja yolŋu maṉḏa? Dhawaṯmaraŋa maṉḏanha lili go, ŋanapurru maṉḏaku ḏukṯuk,” bitjarrana yukurrana. Yo, ŋunhiyi Djudumbuynydja wäŋa mirithirrina yätjnha wal'ŋu, liŋgu walala yukurranha ŋuli ḏarramuwurru ḏukṯukthinyaminya walalawuy märranhaminyarawu walalaŋguway. Ga bitjanarawuyi yana walala ḏukṯukthina ŋurikiyinydja märrma'wunydja mulkuruwunydja yolŋuwu maṉḏaku.
GEN 19:6 Bala yana ŋayi Lottja dhawaṯthurruna, bala dhurrwarana dhaḻ'yurruna,
GEN 19:7 ga waŋana walalanha bitjarra, “Way ḻundu walala, yaka walala biyaka. Yätj dhuwalinydja nhumalaŋgu, mirithirrina yätj.
GEN 19:8 Ŋarra yurru wekama nhumalaŋgu ŋarrakuway gäthu'mirriŋunha maṉḏanha miyalknhana maṉḏanha, yurru yakana ŋarra yurru wekama dhuwala märrma'nhanydja ḏarramunha maṉḏanha nhumalaŋgu. Maṉḏanydja dhuwala ŋarraku yolŋu maṉḏa bunana, ga djäka ŋarra yurru yukurra maṉḏaku ŋamathama.”
GEN 19:9 Yurru walalanydja ŋunhi ḏarramuwurrunydja mirithina ŋaramurryina, bala yiŋgathinana waŋana nhanukala Lotkalanydja bitjarrana, “Way, yol dhuwala nhe yolŋunydja? Mulkuru dhuwala nhe yolŋu be wanhaŋuwuy. Nhäku warray nhe yukurra waŋa ŋanapurrunhanydja nhaltjanarawu djämawu? Gatjuy yarrkthurrana ŋanapurruŋgala; ŋanapurru yurru nhunana djäma yätjkuma.” Bala yana walala ḏur'yurruna ŋunhiyinydja, walala bini ḏaw'yuna ŋunhiyi dhurrwaranydja buṉbunydja, bala yana märranha bini ŋunhiyi märrma'nhana yolŋunha maṉḏanha.
GEN 19:10 Yurru maṉḏanydja ŋunhi märrma'djiwarr'wuy maṉḏa waṉa‐djarryurruna, ga ḻaw'maraŋala Lotnhana, bala warryurrunana ŋanya lili djinawa'lilina, bala yana dhurrwarana dhaḻ'yurruna.
GEN 19:11 Bala maṉḏa ŋunhi Djudumbuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunhanydja ḏarramuwurrunhanydja melnha bambaykuŋala, bala walala yakana dhurrwaranydja maḻŋ'maraŋala nhäŋala.
GEN 19:12 Bala ŋunhiyi ḏarramunydja maṉḏa, djiwarr'wuynydja maṉḏa waŋana Lotnha bitjarrana, “Ma' garryu'‐garryurrana nhuŋuway gurruṯu'mirrinhanydja walalanha, nhuma yurru gonha'yunna dhuwalanydja wäŋa,
GEN 19:13 liŋgu ŋanapurru yurru bumana dhuwalanydja, buku‐yupmaramana wäŋanydja. Garrayyunydja liŋguna ŋäkulana dhiyakuy, ŋunhi nhaltjan yolŋuyu walalay yukurra djäma dhiyalami wäŋaŋura mirithirrina yätjnha, bala ŋayi ŋinyalanhana dhuwala djuy'yurrunanydja lili dhiyaku wäŋawu bunharawuna, buku‐yupmaranharawuna.”
GEN 19:14 Bala Lottja marrtjina ŋurikala märrma'walanydja ḏarramuwala maṉḏakala ŋunhi maṉḏa yurru Lotku gäthu'mirriŋunha maṉḏanha märrama, ga ŋayi waŋana maṉḏanha bitjarra, “Waḏutja dhä‐yawaṯthurrana, liŋgu Garrayyunydja yurru baymatthunna dhuwalanydja wäŋa.” Bala maṉḏanydja dharrana gitkitthunmina warray, yana bini ŋunhiyinydja ŋayi maṉḏanha ŋoy‐yawukinya. Yaka walala märr‐yuwalkthina nhanŋu.
GEN 19:15 Munhakumirrina djaḏaw'yunarayuna, bala djiwarr'wuynydja ŋunhi yolŋu maṉḏa waŋana Lotnhana, “Waḏutja gonha'yurrana dhuwala wäŋanydja. Märraŋa nhuŋuway miyalknhanydja ga gäthu'mirriŋunhanydja maṉḏanha, bala gundupuŋana, märr nhumanydja yurru yakana burakirri ŋunhi yurru dhuwalanydja wäŋa buku‐yupthun.”
GEN 19:16 Yurru ŋayinydja Lottja galŋa‐raypinydhina warray, yaka warray ŋayi waḏutja marrtjina. Yurru Garraynydja wuyurruna nhanŋu Lotku, bala ŋuriŋi djiwarr'puyŋuyunydja yolŋuyu maṉḏathu goŋnha walalanha mana'‐manapara waṉana, bala yana warryu'‐warryurrunana ŋuliŋuru dhawaṯmaraŋalana wäŋaŋurunydja ŋanya Lotnha ga nhanŋu miyalknha ga märrma'nha gäthu'mirriŋunha miyalknha maṉḏanha.
GEN 19:17 Ga ŋunhi walala dhawaṯthurrunana liŋguna warraŋullilina, maṉḏa djiwarr'wuynydja yolŋu maṉḏa waŋana bitjarrana, “Ma' gundupuŋana walala ganydjarryuna ŋunhamalana yaŋunhamalana; gundupuŋanydja bukulilina, märr nhuma yurru walŋathirrina. Yaka yana nhuma gulyurra gandarrŋura ŋoyŋura dhiyala bäyma, ga yaka nhäŋa roŋiyiya.”
GEN 19:18 Yurru ŋayi Lottja waŋana bitjarra, “Yiw, ŋunha bukunydja dhuwala barrkuna bena‐wala; mak ŋarra ŋuli rakunydhina gandarrŋurana.
GEN 19:20 Nhäma nhe yukurra ŋunha yutjuwaḻa wäŋa gandarrŋuranydja gay, mak ŋarra ŋunhamalana yurru waḻukthun, märr ŋarra yurru walŋathirri ŋunhalayina.”
GEN 19:21 Bala djiwarr'puynydja yolŋu ŋunhi maṉḏa waŋana bitjarra, “Yo manymak. Ŋarra yurru yaka baymatthun ŋunhiyinydja wäŋa.
GEN 19:22 Yurru waṉḏiyanydja waḏutja. Ga ŋunhi nhuma yurru bunanydja ŋunhala wäŋaŋura, bala ŋarra yurru dhunupana baymatthunna dhuwalanydja wäŋa Djudumbuynydja.” Ga yäkunydja ŋayi ŋunhiyi wäŋa yutjuwaḻany'tja Djowana.
GEN 19:23 Bala ŋayi Lottja yana waṉḏinana, yana liŋgu ga mulkanydja ŋayi ŋunhi Djowanydja wäŋa ŋulinyaramirriyuna ŋunhi waluna marrtji lili dhawaṯthun.
GEN 19:24 Ga dhunupana yana ŋayi Godthunydja wutthurrunana baḏuwaḏuyurrunana ŋunhiyi märrma'nhanydja wäŋanha maṉḏaŋunha Djudum ga Gumura; gurthana yarrupthurruna beŋuru djiwarr'ŋurunydja lilinydja, guṉḏa manaparana be nhäna yana butjirina buŋgan. Yo, baduwaḏuyurruna yana warrpam'nha ŋunhiyi wäŋanydja maṉḏanha, ḻiw'maraŋala yana ŋunhiyi yulŋunydja.
GEN 19:25 Bukmakthina ŋunhi yolŋunydja walala murrmurryurruna, ga dharpa nhäranana warrpam'thurrunana yana.
GEN 19:26 Yo, ŋayipina Lotnha walŋathinanydja ŋunhalana wäŋaŋura yutjuwaḻa'ŋurana, yurru dhäykana nhanbala ŋunhili gandarrŋuranydja gulyurruna; ŋayi waṯthurruna roŋiyina Djudumbuynha nhäŋala wäŋa, bala ŋayi ŋulaŋuruyinydja yana monyguŋalana ŋanya, bala ŋayi dhäykanydja ŋunhiyi guṉḏayinana, bitjarrana bitjan wuṉḏaŋarr dje'la.
GEN 19:27 Ŋayi Yipurayimdja munhakumirri yana gaŋgathina, bala yana marrtjina bala bukulilina ŋunhimalana ḏuwaṯthurruna, ŋunhimalana liŋgu wäŋalili ŋunhi maṉḏa yawungu Garray nhina yukurra.
GEN 19:28 Bala ŋayi yarrupthurrunanydja nhäŋala ŋunhi Djudumbuynha; nhämanydja ŋayi ŋawulul'nha waŋganynhana, ŋayi marrtji ṉoluŋdhirri, bitjanna biyaku ŋuli gurtha marrtji nhäri borrk ŋula nhäna, ŋayi marrtji ŋawululny'tja ŋunhi dhawuṯthunna.
GEN 19:29 Yo, ŋayipi Godthu ŋunhiyi bumaranydja yätjnha wäŋanha Djudumbuynhanydja, yurru walŋakuŋalanydja ŋayi ŋanyana Lotnhana, liŋgu Godthu yukurrana guyaŋina ŋanya Yipurayimnha, ga yurruna ŋayi yakanydja bumara Lotnhanydja.
GEN 21:1 Bala ŋuliŋuruyinydja ŋayi Garrayyu goŋmirriyaŋalana ŋanya Saranha, rumbal yuṯakuŋalana, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋäthili.
GEN 21:2 Bala ŋayi ŋunhi Sara yothumirriyinana, ga ŋuliŋuruyinydja ŋunhiyi yothu dhawal‐wuyaŋinana Sarawuŋu, nhanŋuwaynha Yipurayimguna gäthu'mirriŋu; ŋayi dhawal‐wuyaŋinanydja ŋuriŋi liŋgu waluyu ŋunhi Godthu dhawu'‐nherrara ŋäthili.
GEN 21:3 Bala ŋayi ŋanya Yipurayimdhunydja yäku nherrarana ŋunhiyi yothunhanydja Yitjaknha,
GEN 21:4 ga ŋunhi ŋayi 8‐mirrinydja ḏaykun'mirri, bala ŋayinydja ŋanya mitthurrunana ŋunhiyinhayi yothunhanydja, bitjarra yana liŋgu ŋunhi Godthu ḻakaraŋala ŋäthili Yipurayimgala.
GEN 21:5 Ga ŋayinydja ŋunhi Yipurayimdja worruŋuna wal'ŋu, 100‐nha dhuŋgarra nhanŋu ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi yothu ŋunhi Yitjak dhawal‐wuyaŋina.
GEN 21:6 Ga ŋayi ŋunhi Saranydja ŋoy‐ŋamathina wal'ŋu wirrkina, bala waŋana bitjarra, “Godthunydja dhuwala ŋarranha wirrkina goŋmirriyaŋalana wal'ŋu, ga gitkitthunmaraŋala yana ŋarranha ŋoy‐ŋamathinyarayunydja ŋuriŋi. Ga ŋunhi yurru walala wiripu‐guḻku'yu yolŋuyu walalay ŋämanydja, walalanydja yurru bitjandhi bili goŋmirriyirriyi ga gitkitthundhi, wirrkina wal'ŋu goŋmirriyirri yurru dhiyaku yothuwu,
GEN 21:7 liŋgu yolŋuyu walalay guyaŋina yanapi ŋarra bäyŋuna gänha yothu. Yurru dhuwalana ŋarra dhangi'yunna yukurra yothunydja, djäkana nhanŋu Yipurayimgalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu, ŋunhi ŋayinydja dhuwala worruŋuna wal'ŋu.”
GEN 21:8 Yo, ŋayi ŋunhiyi yothu ŋutharanydja märr‐wakindhinana, ŋunhi yakana ŋayi biyapul yothu, bala ŋayinydja Yipurayimdhunydja ŋamaŋamayurruna ŋathana ŋula nhäna malanha, ḻuŋ'maraŋala yolŋu'‐yulŋunhana ŋurikiyina märr‐ŋamathinyarawu yothuwuna, liŋgu ŋunhiyinydja walalaŋgu rom.
GEN 21:9 Waŋganymirri maṉḏa yukurrana yothu maṉḏa ŋaḻwa'yurruna, waŋganydja ŋunhi yothu djämamirriwuŋu ŋurikiŋi Yaykawuŋu yäku Yitjmayil, ga wiripunydja Sarawu yothu Yitjak yäku, yurru ŋuriŋi djämamirriwalanydja yothuyu yukurrana warku'yurruna ŋunhi Sarawunydja yothunha.
GEN 21:10 Ga ŋayi Sarayunydja nhäŋala maṉḏanha ŋunhimalayi, bala maḏakarritjthinana wirrkina, bala waṉḏina, bala waŋana Yipurayimnhanydja bitjarrana, “Way Yipurayim, djuy'yurrana ŋunhanydja ya' djämamirriwunydja yothunha, ga ŋunha ŋäṉḏi'mirriŋunha. Djuy'yurrana maṉḏanha. Yakana ŋuruŋuyinydja djämamirriwalanydja yothuyu yurru märrama nhokuŋu ŋunhi buku‐meṉgunhara; ŋunhiyinydja yurru nhä malanha nhokuŋunydja bukmak nhanŋuway yana Yitjakkuna, ŋarrakalaŋuwuna yothuwu.”
GEN 21:11 Ga ŋuriŋinydjayi dhärukthu Yipurayimnhanydja wirrkina ŋayaŋu‐yätjkuŋala, liŋgu ŋunhiyi Yitjmayilnydja gäthu'mirriŋu nhanŋu; yaka ŋayi ḏukṯukthina djuy'yunarawu nhanŋu.
GEN 21:12 Bala ŋayi Godtja waŋana Yipurayimgala bitjarra, “Yaka warwuyurranydja ŋurikiyi yothuwu ga ŋäṉḏi'mirriŋuwu. Ŋarranydja yurru yana djäkayi maṉḏaku marrtji bala. Nhe yurru djuy'yurrana yana maṉḏanha, biyaka liŋgu bitjarra ŋunhi ŋayi Sara waŋana. Liŋgu dhawuny'tja ŋunhiyinydja ŋarra nherrara nhanŋuway yana Yitjakku; nhanukuŋunydja yurru ŋurikiŋinydja Yitjakkuŋunydja mala‐bunhara guḻku'thirriyi, ga ŋarrakuwaynha walala yurru malanydja yana.
GEN 21:13 Ga ŋayi yurru Yitjmayilyu wiripunydja mala‐bumayi guḻku'na yumurrku', wakinnha malanydja yurru nhanukuŋu, liŋgu ŋayinydja ŋunha gäthu'mirriŋuyi yana nhuŋu. Yurru djuy'yurrana‐wala yana nhe yurru maṉḏanha, liŋgu wäwundja dhuwala nhanŋuway yana Yitjakku.”
GEN 21:14 Ga wiripuŋuyuna munhakumirri waluyu ŋayi Yipurayim gaŋgathina, bala ŋayi märraŋala ŋathana malanha ga gapuna dhiṯthurruna ŋuriŋiyi gapuwuyyu bathiyu, bala ŋayi ḏiltjililina nhanukala Yaykawala ŋal'maraŋala ŋunhiyi bathinydja gapumirrinydja ga ŋathamirri. Ga biyapul ŋayi wekaŋala ŋunhi yothunha, bala djuy'yurrunana maṉḏanha gupaḏalnha‐wala. Bala maṉḏa marrtjinana yukurrana‐a‐a, wiripulili ga wiripulili, bitjarrana maṉḏa yukurrana marrtjinanydja ḏiltjikurruna ŋuliyina ŋanhdharkkurruna yäkukurru Biratjipakurru.
GEN 21:15 Bala ŋunhilinydja ŋayi gapunydja dhawar'yurrunana maṉḏaku, ga ŋayinydja ŋunhi yothunydja ŋanhdharkthina wirrkina, bala ŋayi ŋanya ŋunhiyi gäŋalanydja ŋuriŋiyi ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja, bala yakurrkuŋala dhuḏililina dharpalili, ŋurrŋgitjlilina ŋunhina.
GEN 21:16 Ga ŋunhilina ŋayi ŋorrananydja nhinana, ga ŋayinydja marrtjina bitjarra bala märr‐galkilili muka, ga ŋunhilina ŋayi nhinananydja yukurrana, yarrkthurruna ŋuliŋuruyi yothuwalanydja, liŋgu ŋayi birrka'yurruna ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja bitjarrana, märr ŋarra yurru yakana yothunhanydja ŋarrakuway nhäma rakunydhinyaranydja. Ga nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiliyi ŋäthinana ŋäṉḏi'mirriŋunydja Yaykanydja.
GEN 21:17 Ga yothunydja nhanŋu ŋorrana nhinana dhuḏiŋura dharpaŋura, ŋäthina nhinana, bala ŋayi Godthunydja ŋäkulana ŋunhi rirrakaynha ŋanya ŋäthinyarana yothunhanydja. Bala ŋayi Godku ŋunhi dhäwu'mirrinydja waŋana ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja bitjarra, “Way Yayka, nhäku nhe warwuyundja yukurra dhuwala? Yaka nhe wilwilyurra ga barrariya. Godthunydja ŋunha ŋanya liŋgu ŋäkula ŋunhayi yothunha ŋäthinyara.
GEN 21:18 Gaŋgathiyana ga ḻaw'maraŋa, märraŋa ŋanya; ga nhiniya galki nhanukala djäka nhanŋu. Nhanukuŋunydja yurru mala‐wunhara guḻku'yirri yana; yaka ŋarra ŋanya ŋunhayi yothunha yurru buku‐dhumukthirrinydja ga meṉgumanydja.”
GEN 21:19 Bala ŋayi waṯthunmaraŋalanydja Godthu ŋanya Yaykanha, ga dharr‐way nhäŋalana ŋayi ŋunhi gapunydja, ŋayi yukurrana buŋbuŋdhurruna beŋuru dhawaṯthurruna lili munatha'ŋuru. Bala ŋayi waṉḏinana, bala märraŋala ŋunhiyi bathi gapuwuynha; waṉḏinanydja bala dhiṯthurrunana, bala gäŋalana djunamana yothu'wuna, bala yana wekaŋalana ŋanya Yitjmayilnha.
GEN 21:20 Yo, dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja maṉḏa marrtjina yukurrana bala‐a‐a, bala nhinana wäŋayaŋalana ŋanhdharkŋurana wäŋaŋuranydja, ŋayilpiŋurana yäkuŋura Barrannha, ga ŋunhiliyina ŋunhiyi yothu ŋutharanydja yukurrana‐a‐a, yana liŋgu ga wakindhina wal'ŋu ḏarramuthina. Ga bitjarrana liŋgu Godtja yukurrana nhanukala galkina, djäkana nhanŋu, ga ŋutharanydja ŋayi djambatj‐ḏumurruyinana wal'ŋu wäyinguna bunharawu.
GEN 21:21 Bala ŋayinydja ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja nhanukala maḻŋ'thunmaraŋala dhäykanhana nhanŋu Yitjmayilwu, maṉḏa miṯtjinhana Yetjippuyŋunhana miyalknha, bala ŋayi märraŋala Yitjmayilyunydja dhäykanhanydja ŋunhiyina nhanŋuway.
GEN 22:1 Ga ŋulinyaramirriyunydja ŋayi yukurrana Yipurayim nhinana wäŋaŋura Bilitjiya yäkuŋura; nhinananydja ŋayi yukurrana‐a‐a märr‐weyinnha, ŋula nhämunha'na dhuŋgarra, bala ŋayinydja ŋanya Godthunydja gatjarr'yurrunana, yana maḻŋ'maranharawu nhanŋu Yipurayimgu, yolnha ŋayi yukurra märryu‐ḏapmarama ŋurruŋu, Godnha, mak ŋanya nhanŋuway gäthu'mirriŋunha Yitjaknha. Ga bitjarrana ŋayi ŋunhi ŋanya waŋana gatjarr'yurrunanydja gam'. Waŋganymirri ŋayi yäku‐ḻakaraŋala ŋanya Godthu, wäthurruna “Yipurayim,” bitjarra. “Gay, dhuwala ŋarra Garray,” bitjarra ŋayi Yipurayimdja.
GEN 22:2 Ga ŋayinydja Godtja waŋana Yipurayimgala bitjarra, “Märraŋa ŋunhiyi yothunha, nhuŋuway wal'ŋu ŋunhiyi waŋganynha gäthu'mirriŋunha Yitjaknha, ŋunhi nhe yukurra märryu‐ḏapmarama ŋanya wirrki, ga märr‐ŋamathirri nhanŋu. Märraŋa ŋanya, bala marrtjiyana maṉḏa ŋunhana wäŋalili yäkulili Morayalilina, ga ŋunhalayi bukuŋurana nhe yurru wekamanydja ŋanya ŋarraku mundhurrnydja, biyaka bitjan ŋuli yolŋuyu walalay bathan wäyin mundhurr ŋarraku. Bitjandhi nhe yurru wekamanydja ŋanya ŋarraku.” Bitjarrayi ŋayi Godtja waŋana gatjarr'yunarawunydja nhanŋu Yipurayimgu.
GEN 22:3 Ga munhakumirrinydja ŋayi gaŋgathina Yipurayim, bala marrtjina ga märraŋala ŋultjiŋu gurtha, ga ŋal'maraŋala wäyingalana ḏiltjilili. Ga biyapul yothunha ŋayi märraŋala ŋunhi, ga djämamirrinha maṉḏanha märrma'nhayi, ga ŋayipinydja gäŋala Yipurayimdhunydja goŋdhu ḻirrwi' gurtha ga mandjawak, bala walala marrtjinana.
GEN 22:4 Marrtjinanydja walala yukurrana bala‐a‐a, märrma' munhanydja, ga ḻurrkun'thinanydja ŋunhalayina, ŋayi nhäŋalana wäŋa galkithinyarana ŋunhi nhanukala ŋayi Godthu ḻakaraŋala ŋäthili ŋunhiyi wäŋa.
GEN 22:5 Bala ŋayi Yipurayim waŋana ŋunhi djämamirrinha maṉḏanha bitjarra, “Way maṉḏa. Nhumanydja yurru dhiyalana ŋi' galkun ŋinyalaŋgu, ga dhiyaku wäyingu djäka yukirriya maṉḏa. Ŋilinyunydja yurru marrtji ŋunha bukulili ya', ga ŋunhalayi ŋilinyu yurru buku‐ŋal'yun yukurra Garraywala, ga beŋuruyinydja ŋilinyu yurru roŋiyirrina lili nhumalaŋgala.”
GEN 22:6 Bala ŋayi ŋunhi Yipurayimdhu gurtha ŋultjiŋunydja märraŋalana, ga wekaŋala gäthu'mirriŋuwalana nhanukalaŋuwala Yitjakkalana, ga ŋayipinydja ŋunhina maṉḏanha gäŋala yukurrana mandjawaknha ga ḻirrwi'na, bala yana maṉḏa marrtjinana. Marrtjinanydja maṉḏa yukurrana bala‐a‐a, ga‐ga‐ga‐a‐a, ga gandarrŋura,
GEN 22:7 bala ŋayi ŋanya nhanukala gäthu'mirriŋuyunydja waŋana bitjarrana, “Way mäḻu.” “Nhä gäthu marrkapmirri?” bitjarra ŋayi mäḻu'mirriŋunydja. Bala ŋayi yothuyunydja dhä‐wirrka'yurrunana waŋana bitjarra, “Dhuwala ŋultjiŋunydja gurtha, ga ḻirrwi' dhuwala ŋali yukurra gäma. Ga wanhaka dhika wäyindja ŋali yurru bathan mundhurrnydja Godku?” bitjarra ŋayi yothuyunydja dhä‐wirrka'yurruna.
GEN 22:8 Ga Yipurayimdja buku‐wakmaraŋala nhanŋu bitjarra, “Godthu yurru ŋayipi wekama,” bitjarra. Bala maṉḏa yänayi marrtjina.
GEN 22:9 Marrtjinana maṉḏa yukurrana, ga baṯ‐gay mulkana wäŋanydja, bala ŋayi Yipurayimdhu guṉḏana ŋal'‐ŋalmaraŋala botjaŋala, yana liŋgu‐u‐u ga liŋguna, ga ŋultjiŋu gurtha ŋal'‐ŋalmaraŋala ŋunhimala. Ga biyapul ŋayi yothunhanydja ŋunhi garrpira, bala rulwaŋdhurruna ŋunhimalayi gurthalili ŋultjiŋulilina,
GEN 22:10 bala yikiny'tja märraŋala mandjawaktja, ga gathu muka ŋayi mar'yurruna ŋuriki yothuwu dharpunharawuna, ŋayi bini dharpunha nhanŋuwaynha ŋayi gäthu'mirriŋunha, mundhurrnha nhanŋu Godku.
GEN 22:11 Yo, mar'yurrunanydja ŋayi ŋurikiyi yothuwu, bala ŋayi ŋäkulana rirrakaynha, “Way Yipurayim, Yipurayim,” bitjarra ŋayi ŋunhi Garraywunydja dhäwu'mirri rirrakay waŋana djiwarr'ŋurunydja. Bala Yipurayimdja waŋana bitjarrana, “Gay'. Dhuwala ŋarra Garray,” bitjarra.
GEN 22:12 Bala ŋayinydja waŋana Godtja nhanukala bitjarra, “Yaka ŋanya wutthurra ga dharpuŋa, ŋula nhaltjarra yätjtjaŋa. Dhiyaŋunydja‐wala ŋarra marŋgithinana nhuŋu ŋunhi nhe märr‐yuwalkthirrina yukurra ŋarranha märr‐nherraṉmirrina manapan, ga ŋurruŋunydja nhe ŋuli yukurra nherraṉ ŋarranhana, liŋgu nhe yaka ŋayaŋuyu‐mulkana nhuŋuwaynydja ŋunhi gäthu'mirriŋunha waŋganynhanydja nhuŋuwayliliyaŋala, yana nhe ŋanya wekaŋalana ŋarraku.”
GEN 22:13 Bala ŋayi waṯthurrunanydja nhäŋala Yipurayimdhu, ŋayi dhärrana yukurrana wäyinnha bembina, gaṯmaranhara dhandurruŋ dharpalili. Bala ŋayi waṉḏinanydja, bala dharpuŋalana ŋunhiyi wäyinnhanydja, bala gäŋalana. Bala ŋayi ŋal'maraŋala ŋunhimalayi gurthalili ŋultjiŋulilinydja ŋunhiyina wäyinnhana, mali ŋanyanydja ŋunhi yothu'nhanydja nhanŋuway, bala bathara ŋunhiyina wäyinnhana mundhurr Godkunydja.
GEN 22:14 Ga ŋunhiyinydja wäŋa ŋayi yäku nherrara Yipurayimdhu ‘Garrayyu ŋuli yukurra wekama,’ bitjarrana. Ga dhiyaŋunydja‐wala yolŋu'‐yulŋuyu ŋuli yukurra waŋa ḻakarama bitjandhina, “Ŋunhalayi Garraywala bukuŋuranydja Garrayyu ŋuli wekamana yukurra ŋula nhä malanha ŋamakurru'.”
GEN 22:15 Bala ŋayi Garraywu dhäwu'mirri biyapul waŋana ŋanya Yipurayimnha beŋuru djiwarr'ŋuru,
GEN 22:16 ŋayi waŋananydja bitjarra, “Bitjan ŋayi Garrayyu ḻakaramanydja yukurra nhuŋu. Ŋarra yukurra dhuwala dhäwuny'tja nhokala nherraṉ ŋarrakalaynha ŋarra yana yäkuyu. Ŋarranydja yurru nhuna ŋurruwuŋmirriyamana wal'ŋu, goŋmirriyamana yurru gäma yuwalkkumana, ḻatju'kumana yurru, liŋgu nhe ŋunhi wekaŋala nhuŋuway nhe gäthu'mirriŋunha ŋarraku, yaka nhe ŋayaŋuyu‐ḏapmaraŋala nhuŋuway nhe ŋanya ŋarrakalanydja.
GEN 22:17 Bala ŋarranydja yurru wekama nhuŋu guḻku'na yumurrku'nha yana; nhokuŋunydja mala‐wunhara yurru biyapulnha wal'ŋu dhaŋaŋnha, balanyarana bitjan ŋunha ya' ganyu' miṯtji garrwar, ga biyapul ŋunha munatha' raŋiŋura. Ga ŋuli yurru walala ŋula miriŋu nyäṉ'thun nhokalaŋuwu miṯtjiwu, nhokalanydja yurru miṯtjiyu djuḻkthunmaramana yukurra, bitjanna liŋguna yurru, liŋgu ŋarrana yukurra yurru walalanha gäma guŋga'yun.
GEN 22:18 Ga walala wiripu‐guḻku'yunydja miṯtjiyu ŋuruŋunydja yurru nhämana nhumalaŋgala ŋarrakuŋunydja ŋunhi goŋmirriyanhara, ga djäkawuy gänhara, bala walala yurru ŋäŋ'thunna ŋarranha bitjanarawuyina goŋmirriyanharawu walalaŋguwaynydja. Yo, yuwalk yana nhumalanha ŋarra yurru ŋurruwuŋmirriyamanydja yukurra, gäma yurru ḻatju'kumanydja dhikanydja wal'ŋu, liŋgu dhuwala nhe märraŋala yana ŋarranha dhäruk.”
GEN 22:19 Bala maṉḏa ŋuliŋuruyinydja marrtjina roŋiyinana ŋurikalana djämamirriwalana maṉḏakala, bala walala marrtjina roŋiyinana, ga nhinana ŋunhiliyina Biratjipana wäŋaŋura, ga ŋunhiliyina ŋayi Yipurayim nhinananydja yukurrana wäŋaraŋalana.
GEN 23:1 Ŋunhi walala yukurrana nhinana dhuŋgarra‐watjina bitjarra liŋgu, bala ŋayinydja ŋulinyaramirriyu Saranydja rakunydhinana, worruŋuna ŋayi wal'ŋu wirrkina, 100 ga 27‐mirrina dhuŋgarramirri,
GEN 23:2 yurru ŋayi ŋunhiyi Sara rakunydhinanydja wäŋaŋuranydja Yiprun, ŋarakaŋura Gaynan. Ga ŋayinydja ŋunhi Yipurayimdja wirrkina yana warwuyurruna nhanŋu, nhanukalayŋuwu ŋayi miyalkkunydja.
GEN 23:3 Bala ŋayi Yipurayimdhu märraŋala waŋgany wäŋa, bäyim rrupiyayu dholkunharawu nhanŋu ŋurikiyi miyalkkuna, mathirra ŋunhi yäku Makpila. Yo, ŋunhi wäŋanydja ŋayi märraŋala Yipurayimdhu ŋulaŋuru waŋganyguŋu yolŋuwuŋu ŋunhi ŋayi Yitpuyŋu yolŋu, ga ŋunhimalayina yäkulili mathirralili ŋayi ŋunhi ŋanya dholkuŋalanydja, nhanŋuway ŋayi miyalknhanydja, wäŋaŋura Gaynannha.
GEN 24:1 Ŋayi Yipurayimdja marrtjina worruŋuthinana, yurru ŋamathaŋala yana nhinananydja yukurrana ŋayi, ga ḻukunydja yana ŋayi yukurrana nhinana, liŋgu ŋayipina Godthuna guŋga'yurruna gäŋala yukurrana ŋanya.
GEN 24:2 Waŋganymirriyunydja waluyu Yipurayim waŋana nhanŋuway wal'ŋu ŋunhi djämamirrinha bitjarra, “Nhenydja yurru marrtjiya bala ŋunha ŋarrakiyingala nininyŋulili wäŋalili, ga maḻŋ'maraŋa ŋunhiliyi miyalknha ŋula ŋarrakalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu Yitjakku. Yaka nhe yurru djarr'yurra mulkurunhanydja miyalknha, dhiyakuynhanydja bäyma wäŋawuy Gaynanbuynhanydja. Djarr'yurranydja nhe yurru ga ŋunhiyi yana liŋgu ŋarrakuway wal'ŋu gurruṯu'mirrinha.”
GEN 24:5 Ga ŋayinydja ŋunhi djämamirrinydja nhanbala Yipurayimba waŋana, “Mak yurru miyalktja ŋula waŋa ŋarrakala yaka'yun ŋiniya, . . . yakana mak ŋayi yurru gonha'yun nhanŋuway wäŋanydja, bala marrtji dhipalanydja wäŋalili. Bay' nhaltjanna ŋarranydja yurru? Garr'yun nhuŋu gäthu'mirriŋunhana? . . . märr maṉḏa ŋuli ŋunhalana nhini yukirri?”
GEN 24:6 Bala Yipurayimdja waŋana nhanukala, “Yaka nhe biyakayi,” bitjarrana. “Yaka djaw'yurra ŋarraku gäthunha dhipuŋuru wäŋaŋuru,
GEN 24:7 liŋgu Godthu ŋuriŋi Djiwarr'wuyyunydja Waŋarryu ŋayipi yana ŋarranha gäŋalanydja beŋuru ŋarrakalaŋuwala bäpawala ŋarakaŋuru wäŋaŋuru dhipalanydja gay' wäŋalili, ga ŋayipi yana dhawu'‐nherrara bitjarra, ‘Dhuwalanydja yurru nhuŋuna wäŋa, ga nhokalaŋuwu yumurrku'wuna, ga bitjanna liŋguna yukurra yurru gupaḏalŋuwuna nhumalaŋgu nhinanharawu yukurranharawu.’ Godthu yurru nhuŋu dhukarrnydja buma ŋathil'yun, märr nhenydja yurru maḻŋ'maramana dhäykanha ŋarrakalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu. Ga ŋuli ŋayi yurru yakanydja marrtji dhipala, ŋunhiyinydja manymaknha, yaka warwuyurranydja, yurru yaka nhe yurru ŋarrakunydja gäthunha djaw'yurra dhipuŋuru wäŋaŋuru.”
GEN 24:9 Bala djämamirriyunydja ŋuriŋi dhawu'mirriyaŋala Yipurayimnha, ŋayinydja yurru dhäruk-märrama ŋanyapinyay yana Yipurayimnha, ŋunhi nhaltjarra ŋayi dhäruk‐nherraṉmina.
GEN 24:10 Bala yana ŋuriŋiyi djämamirriyu marrtjina ga märraŋala märrma' rulu wäyinnha walalanha gamulnha, bala wap‐wapmaraŋala ḻatju'mirri ŋanya dhika girri' ḏiltjililinydja walalaŋgala, bala marrtjinana yana. Marrtjinanydja ŋayi nhinana bala‐a‐a, ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a, ga yana liŋgu baṯ mulkana wäŋa nhäyika, ŋunhi Näyu yolŋu yäku ŋuli yukurranha nhinanha be ŋäthili.
GEN 24:11 Bunananydja ŋayi ŋunhalayi gapumirriŋurana ŋunhi yukurra gapu maŋutji djingaryun, galki ŋunhina bäyma bala'mirriŋurana wäŋaŋura, yurru milmitjpana wal'ŋu, galkina walalanydja dhäykawurrunydja wäŋgamana marrtji lili gapuwuna dhiṯthu‐dhiṯthunarawu.
GEN 24:12 Bala ŋunhiliyinydja ŋayi Yipurayimgu djämamirri galkurrunana nhinana, ga bitjarrana ŋayi bukumirriyaŋalanydja yukurrana gam' ŋäŋ'thurruna. “Garray, Waŋarr Yipurayimgu, wuyurra nhanŋu ŋuruku Yipurayimgu, ga ŋarranhanydja guŋga'yurra biyakayi.
GEN 24:13 Dhuwalana ŋarra nhina yukurra, liŋgu galki yurru dhika dhäykawurrunydja bunana dhiyala gapuwuna märranharawu.
GEN 24:14 Ŋarra yurru waŋa ŋäŋ'thun gapuwu waŋganynha ŋula miyalknha, ga ŋuli yurru ŋayi wekamanydja ŋarranha, ga waŋa yurru ŋula biyapul bitjan, ‘Ŋay' ḻukiya nhe ŋäthilinydja, ga yurruna ŋarra yurru nhokalaŋuwu gamulwunydja walalaŋgu dhiṯthu'‐dhiṯthun nhina,’ bala yurruna ŋarra yurru marŋgithirrinydja, ŋunhiyina miyalktja nhokuŋuwaynydja wal'ŋu djarr'yunara ŋuruku Yipurayimgalaŋuwunydja gäthu'mirriŋuwu.”
GEN 24:15 Mukthurruna yana ŋayi yukurrana bukukurru waŋanaŋga, bala ŋayinydja marrtjina bunanana ŋunhi dhäykanydja, yäku Ripayka, gämanydja ŋayi marrtji lili botjuŋ gapuwuy. Ŋunhiyinydja dhäyka gäthu'mirriŋu Bithiyulwu, ga Bithiyulnydja ŋunhi walkur Näyuwu, maṉḏa‐yaŋara Yipurayim.
GEN 24:16 Yurru ŋayi ŋunhiyi dhäykanydja ŋanyana dhikana djana'mirrina wirrkuḻnha, ga ŋunhi ŋayi marrtjinanydja lili dhiṯthunarawu gapuwunydja,
GEN 24:17 bala ŋayi ḏarramuyunydja ŋuriŋiyi waŋa ŋäŋ'thunna ŋanya, “Way, gapu ŋarranha wekaŋa go,” bitjanna.
GEN 24:18 Ga dhunupa ŋayinydja wekamana‐wala, “Ŋay' ḻukiyana,” bitjan, bala ŋayi wurkthunna.
GEN 24:19 Ga dhawar'yundja ŋayi, bala ŋuliŋurunydja Ripayka waŋa nhanukala bitjanna, “Ŋarra wäyinguna nhokalaŋuwu rarryu'‐rarryun ŋi', märr walalanydja yurru ḻuka yukurra dhaŋaŋdhiyana.”
GEN 24:20 Ga bitjarrayina ŋayi Ripaykayu yukurrana yulŋunydja, ga ŋayinydja ŋuriŋi ḏarramuyunydja yukurrana yana nhäŋala murrŋa, liŋguna dharaŋarana wal'ŋu ŋayi, ŋurikiyina ŋunhi ŋayi ŋäŋ'thurrunanydja yukurrana.
GEN 24:22 Ŋunhi ŋayi dhawar'yurruna djämaŋurunydja ŋunhiyi miyalk, bala ŋayi ŋunhi ḏarramuyu mundhurrnha malanha galkara, bala dhaṯthurrunana ŋanya marrtjina, ŋopurrlili nherrara garwarrwarr bulayi.
GEN 24:23 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi bala dhä‐wirrka'yurrunana ŋanya bitjarra, “Yolku dhuwala nhe walkurnydja? Nhina ŋanapurru yurru ŋi? . . . nhokalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala wäŋaŋura.”
GEN 24:24 Ga ŋayi Ripaykanydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala gäthu'mirriŋu Bithiyulwu, ga bäpa'mirriŋunydja nhanŋu yäku Näyu.
GEN 24:25 Go malthurra ŋarraku. Ga ŋunhala nhe yukirriyanydja yurru, ŋanapurruŋgala wäŋaŋura.”
GEN 24:26 Bala yana ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja buku‐nyilŋ'thurruna, wokthurrunana Garraywuna,
GEN 24:27 buku‐wekaŋalana wirrkina ŋuriki ŋunhi ŋayi Garrayyu gäŋala ŋanya dhunupa yana Yipurayimgalaŋuwala gurruṯu'mirriwala.
GEN 24:28 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru bala ŋayi ŋunhi dhäykanydja waṉḏina wäŋalilina, bala yana ḻakaraŋala ŋäṉḏi'mirriŋuwana ga wäwa'mirriŋuwa Laypanba.
GEN 24:29 Ga ŋunhi ŋayi Laypandhu nhäŋala ŋopurrwuynydja girri', dhunupana ŋayinydja walmanana, bala yana marrtjinana ga maḻŋ'‐gay maḻŋ'maraŋala ŋunhiyinydja ḏarramunha, ŋayi yukurrana nhinana galki gapu‐maŋutjiŋura.
GEN 24:31 Maḻŋ'maraŋalanydja ŋanya ŋayi ŋunhi Laypandhu, dhunupa ŋayi waŋanana ŋanya, “Nhäku nhe yukurra dhuwala djingaryun dhiyalanydja bäyma? Go marrtjiyana lili. Ŋunha ŋarrakala wäŋanydja nhuŋu ŋorranharawunydja; guḻku' ŋunha dhaḻakarr nhuŋu ga nhokalaŋuwu wäyingu walalaŋgu.”
GEN 24:32 Bala yuwalkthi ŋunhiyi ḏarramunydja malthurruna Laypanbana, ga ŋunhala wäŋaŋuranydja ŋayi Laypandhu gapuna gäŋala nhanŋu djalkiriwuna ḻupmaranharawu, ga ŋatha ḻukanharawu.
GEN 24:33 Yurru ŋayi ŋunhi Yipurayimgu djämamirrinydja waŋana yaka'yurruna bitjarra gam', “Yäw yaka ŋathili ŋarra yurru ŋathanydja ḻuka, bulnha galkurra, liŋgu ŋarra ŋäthilinydja yurru dhäruk wekama nhumalaŋgu, ŋunhi ŋarra gäŋala lili.” Ga ŋayi Laypandja waŋana, “Ma' waŋiyana ḻakaraŋana,” bitjarra.
GEN 24:34 Bala yana ŋayi waŋana ŋunhi yolŋu djämamirrinydja, ḻakaranhamirri bitjan, “Ŋarranydja dhuwala yolŋu Yipurayimgu djämamirri. Ŋayipi yawungu dhuwala ŋarranha yängumanydja lili dhipala Yipurayimdhu miyalkku märranharawu, ŋarra yurru maḻŋ'marama dhiyala miyalk nhanukalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu Yitjakku. Ŋarra bukukurru waŋana yukurrana ŋunhala bäyma gapu‐maŋutjiŋura, bala Godthunydja yana gäŋala lilina nhuŋu yapa'mirriŋunhanydja dhuwali, ŋayi yukurrana djämanydja dhikana buta'kuŋalana, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋarrapi yukurrana bukukurru waŋana. Bala ŋarranydja marrtjina dharaŋarana ŋanya nhäŋalanydja ŋunhimala, dhuwalayina liŋgu dhäyka djarr'yunara nhanukuŋuway Godkuŋunydja. Ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru djaw'yunna Ripaykanha ŋunhamalana wäŋalili, märr ŋayi yurru Yitjakkuna miyalk.”
GEN 24:50 Bala maṉḏa Laypandja ga Bithiyulnydja dhunupa waŋanana, “Ŋe‐e bay',” bitjarra. “Manymak dhuwali. Ŋayi yurru marrtjina, malthunna nhuŋu bitjanna‐wala, liŋgu nhanukiyinguŋu dhuwala malanha, Garraywuŋu yana.”
GEN 24:52 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru waŋanhaminyaraŋurunydja bala yana ŋunhi djämamirrinydja buku‐nyilŋ'thurruna, buku‐wurrparana yana Godnhana.
GEN 24:53 Ga biyapul ŋayi rarr'yurruna marrtjina mundhurrnha malanha, ḻatju'mirri malanha girri' ŋayi wekaŋalanydja marrtjina nhanŋu Ripaykawu, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi rarr'yurruna mundhurr nhanukalaŋuwu wäwa'mirriŋuwu ga ŋäṉḏi'mirriŋuwunydja. Dhawar'yurrunanydja ŋuliŋuru, bala yurruna ŋayi ŋathanydja ḻukana, ga dhäŋuru ŋathaŋurunydja, ŋayi yukurrananydja ŋunhiliyi bäyma wäŋaŋura.
GEN 24:54 Yukurrananydja ŋayi, djaḏaw' way wiripuna walu, bala ŋunhi djämamirrinydja gaŋgathinana, gurku'yurruna marrtjinyarawuna, bala ŋayi dhä‐ŋäkula wäwa'mirriŋunha ga ŋäṉḏi'mirriŋunha, waŋananydja bitjarrana gam', “Ŋilinyunydja maṉḏa yurru marrtji gäthurana ŋi, roŋiyirrina yurru Yipurayimbana buna,” bitjarra.
GEN 24:55 Bala maṉḏanydja waŋana bitjarra warray, “Yäw, bulnha ŋäthili galkurra, märr‐gurriri, ŋula nhämunha' walu, ga yurruna ŋayi boŋguŋu marrtjinydja‐wala.”
GEN 24:56 Yurru ŋunhiyi ḏarramu djämamirrinydja waŋana bitjarrana, “Yaka nhuma gulmaraŋa ŋarranha. Yana yänguŋana‐wala ŋinyalanha bala Yipurayimgalana, liŋgu Garrayyu ŋarranha guŋga'yundja yawungu. Yaka biyapul ŋinyalanha roŋiyinmaraŋa,” bitjarra.
GEN 24:57 Bala maṉḏanydja waŋana, “Ŋilimurru dhä‐wirrka'yun ŋäthili Ripaykanha ŋi?” bitjarra.
GEN 24:58 Wäthurrunanydja maṉḏa nhanŋu Ripaykawu, bala maṉḏa ŋanya dhä‐wirrka'yurrunana, “Malthun muka nhenydja yurru? . . . dhiyakuyinydja ḏarramuwu?” bitjarra. Bala Ripaykanydja buku‐ruŋiyinmaraŋala waŋana, “Malthunna‐wala ŋarra yurru nhanŋu,” bitjarra.
GEN 24:59 Bala yana maṉḏa yänguŋalana‐wala ŋanya Ripaykanha, liŋguna malthurrunana ŋayi ŋuripa ḏarramuwanydja.
GEN 24:61 Marrtjinanydja maṉḏa yukurrana weyinnha dhika, wäŋanydja ŋupara‐a‐a, djuḻk‐djuḻkmaraŋala ŋulana‐wala Gaynangurruna, yana liŋgu galki ŋunhalana wiripuŋurana gali'ŋura, yäkuŋura Nigip wäŋaŋura, ŋunhiyina wäŋa ŋunhi wanhaka Yitjak yukurrana nhinana.
GEN 24:62 Ga ŋulinyaramirriyu waluyu maṉḏanydja marrtji galki wäŋa ŋayathamana, ŋayi Yitjaktja dhawaṯthun,
GEN 24:63 bala marrtji'‐marrtji ŋula baṉarra'kurruna, dhukarr‐nhäma'‐nhama, gumu'‐gumurryunna maṉḏaku, bala ŋayi bitjanna bala nhäma dharr‐way wäyinnha gamulnhana walalanha, walala marrtji wäŋgama lili withiyan ŋanya.
GEN 24:64 Ga ŋayinydja Ripaykayunydja nhämayi, ŋayi nhina Yitjaktja marrtji lili withiyan maṉḏanha, bala yana ŋayi yarrupthun gamulwalanydja ḏiltjiŋuru, wapthun munatha'lilina,
GEN 24:65 ga yurruna dhä‐wirrka'yun ŋunhinha ḏarramunhanydja, “Yol ŋunhanydja gay' ḏarramu? . . . marrtji nhina lili?” bitjan. Ga ŋayi ŋunhi ḏarramunydja waŋa, “Ŋunhayina ŋarraku buŋgawa'mirriŋunydja, Yitjaktja,” bitjan. Bala yana ŋayi Ripaykayunydja märraŋala dhomala, bala bukuna ŋanyapinyay ŋayi ŋäkirrmaranhamirri.
GEN 24:66 Bala yana walala gumurr‐wunanharamirrina ŋunhiliyina, ga ḻakaramana yukurra nhanbala Yitjakpa djämamirriyunydja ŋuriŋi yolŋuyu, ŋurukuy ŋunhi ŋayi bitjan yukurra ŋunhala, ŋamathama yana.
GEN 24:67 Ŋuliŋurunydja ŋayi Yitjakthunydja märramana Ripaykanhanydja, bala gäma ŋanya ḏalwaḏalwa'lilina ŋunhimalana, ŋäṉḏi'mirriŋuwalana wäŋalili. Bala maṉḏa märranharamirrina. Ŋayi Yitjaktja wirrkina nhanŋu dhika mäḏapthurruna, bili nhanŋu ŋunhi miyalknha ŋayi.
GEN 25:7 Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana Yipurayim ŋunhili wäŋaŋura weyinnha, bala ŋayi worruŋuthinana mirithinana, bala ŋayi rakunydhinanydja 100 ga 75‐mirri dhuŋgarramirri.
GEN 25:9 Bala maṉḏa nhanukala gäthu'mirriŋuyunydja maṉḏathu, Yitjakthunydja ga Yitjmayilyunydja dholkuŋalana ŋanya ŋunhimalayina mathirralili, waŋganylili yana ŋunhi ŋayi Yipurayimdhu dholkuŋala nhanŋuway miyalknha ŋäthili, ga ŋunhiwalayina maṉḏa ŋanyanydja dholkuŋala Yipurayimnhanydja, bäpa'mirriŋunhanydja maṉḏakuway maṉḏa.
GEN 25:11 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruna ŋunhi ŋayi Yipurayim rakunydhina, bala ŋayi Godthunydja galkikuŋalana gäŋala ŋanyana yothunhana nhanŋu Yitjaknhana, liŋgu ŋunhiyi dhawu' ŋunhi ŋayi ŋäthili Godthu nherrara Yipurayimgala, nhanŋuway yana wal'ŋu Yitjakku ga nhanukalaŋuwu miṯtjiwu.
GEN 25:12 Ga wiripunydja ŋunhi Yipurayimgu walkur‐maḻŋ'maranhara yäku Yitjmayil, wiripuŋuwuŋu warray miyalkkuŋu, djämamirriwuŋu warray, ŋayinydja mala bumara yumurrku'nha miṯtjinydja märrma'‐rulu ga märrma' bäythinyara, bala yana ŋayi rakunydhinana. Nhanukuŋu Yitjmayilwuŋu mala‐bunhara nhinananydja yukurrana ŋunhili wäŋaŋura Yetjipnha galki, yurru bitjana liŋgu walala yukurranha ŋuli mel‐nyaḻyunana ŋunhi wäwa'mirriŋunhanydja walalanha, marimirrina walala Yitjakkalaŋuwunydja miṯtjiwu.
GEN 25:19 Yo, Yipurayimgunydja gäthu'mirriŋu Yitjaktja, nhanŋu dhuŋgarranydja 40‐na ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi miyalknha märraŋala Ripaykanha,
GEN 25:21 yurru dhalwaŋiny' ŋayi ŋunhi miyalktja, bäyŋu ŋayi ŋula yothuny'tja gurrukaŋala. Bala ŋayi Yitjak bukukurru waŋanana Godnha yukurrana, miyalkkunydja nhanukiyingalaŋuwu ŋäŋ'thurruna, ga Godthu ŋäkula ŋanya märrliliyanharanydja, bala dhunupa guŋga'yurrunana. Bala marrtjina ŋunhi miyalktja yothumirriyinana Ripaykanydja,
GEN 25:22 yurru ŋurru‐märrma' yothunydja maṉḏa nhanukala, yurru bunharamirrina maṉḏa yukurra ŋunhi nhanukala guḻunŋuranydja. Bala Ripaykayunydja waŋa dhä‐wirrka'yun Garraynha bitjan, “Nhaltjan dhika marrtji yulŋunydja?”
GEN 25:23 Ga ŋayi Garrayyunydja ḻakarama nhanŋu bitjan. “Märrma' dhuwali nhokala malanydja wälkŋuranydja, märrma' yurru bäpurruny'tja dhawal‐wuyaŋirri nhokuŋu, yurru dhuwaliyi maṉḏa barrkuwatjthirri yurru yulŋunydja, mari‐winy'tjunmirrina walalaŋguway walala yukurra yurru. Waŋganydja yurru mala ganydjarr‐ḏilkurruna wal'ŋu, ḏälmirrina, ga wiripunydja mala yurru märr‐ganydjarrmiriwnha, ga ŋayi ŋurruŋunydja ŋunhi maḻamarrnydja yolŋu yurru djämamirri ŋuriki nhanŋu gutha'mirriŋuwu, ŋunhi ŋayi yurru dhuḏiŋu dhawal‐wuyaŋirri nhokuŋu.” Bitjarrayi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja Ripaykawu dhä‐ŋäthiliŋga yana.
GEN 25:24 Walunydja galkithinana nhanŋu Ripaykawu, bala yuwalkthi yothunydja maṉḏanha dhawal‐wuyaŋinana ŋulinyaramirriyu, ḏarramu maṉḏa yulŋunydja.
GEN 25:25 Ŋurruŋunydja ŋunhi yothu dhawal‐wuyaŋina gulaŋ‐gulaŋ' ŋanak, ga rumbalnydja ŋayi bulka'mirri bukmak, bala maṉḏa yäkunydja nherrara ŋanya Yetju.
GEN 25:26 Ga ŋunhi ŋayinydja dhuḏiŋunydja dhawal‐wuyaŋina, ga mulkananydja ŋayi marrtjina ŋanya ŋurruŋunhanydja ga yaṯa, bala yäkunydja maṉḏa ŋanya nherrara Djaykupnha. Yo, Yitjakkunydja dhuŋgarra 60‐na, galki worruŋuyinana ŋayi ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi yothu maṉḏa dhawal‐wuyaŋina.
GEN 25:27 Ŋutharanydja maṉḏa marrtjina bala wakindhina, ḏarramuyinana maṉḏa märrma' yana. Ŋayi Yetjunydja djambatj‐ḏumurruna wäyingu bunharawu; wirrki ŋayi yana ḏukṯuk wäyingunydja ḏatthunarawu. Ga ŋayi Djaykuptja wiripu warray ḏarramu, nhinanha warray ŋuli yukurranha ŋunhala bäyma wäŋaŋura.
GEN 25:28 Ga bäpa'mirriŋunydja maṉḏaku ŋuli yukurranha marrkapthuna wirrkinydja wal'ŋu Yetjuwuna, liŋgu bitjana liŋgu ŋayi ŋuli gänha wäyin nhanŋu. Ga ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunydja wokthuna ŋuli wirrkinydja ga nhanŋu Djaykupkuna.
GEN 25:29 Wiripuŋuyunydja waluyu ŋayi Yetjunydja marrtji wäyinlili, ga ŋayi Djaykuptja ŋunhala bäyma wäŋaŋura, bala ŋayi ŋathana bathan, ŋanya dhika ḻatju'na weyika, wuŋiḻinydja waŋgi'yun ŋunhiyi wanaŋinyamirrina. Ga ŋayi ŋunhi Yetjunydja roŋiyirrina beŋuru wäyinŋurunydja, bala ŋayi wirrkina djaṉŋarrthirri nhäma ŋunhiyi weyika'na,
GEN 25:30 bala ŋäŋ'thun Djaykupnhana bitjan, “Ga' ŋarrakunydja wekaŋana. Ŋarra dhuwala djaṉŋarrthinana, raku'‐rakunydhirrina ŋarra marrtji dhuwala djaṉŋarrthinyarayuna.”
GEN 25:31 Ga ŋayi Djaykuptja waŋana bitjarrana, “Ŋäthilinydja nhe yurru dhawu'‐nherrala ŋathili ŋarranha, märr ŋarrapina yurru märrama bukmak nhä malanha nhokalaŋumirri yäkumirrinydja, ŋunhi mäḻu'yu yurru rarr'yun nhipala, bili nheŋga dhuwala ŋurruŋunydja nhanŋu gäthu'mirriŋu. Ḻakaraŋa ŋathili ŋäthilinydja, ga yurruna ŋarra wekamanydja yurru nhuŋu ŋathanydja.”
GEN 25:32 Ŋayi Yetjunydja waŋana, “Ma', nhuŋuwaynha bukmaknha yurru. Ŋarranydja ḏukṯuk ŋathawuna. Rakunydhirrina dhuwala ŋarra yurru,” bitjarra.
GEN 25:33 Yo, bitjarrayinydja ŋayi Yetjuyu ŋula nhä ḻakaraŋala ŋunhiyi malanha, bäyŋuna ŋayi ŋula märr‐ḏikṯikthinanydja ŋurikiyi nhäkunydja malaŋuwu ŋunhi Godkuŋu dhawu'‐nherraṉara, yana ŋayi märr‐dhapinyayuna gonha'yurruna, bala dhayuŋara nhanbalaynha Djaykuppana. Bala Djaykupthunydja rarr'yurruna ŋathanydja ŋunhi dämba ga weyika nhanŋuwaynha Yetjuwuna. Ḻukananydja ŋayi Yetjuyunydja, bala ḏulputhinanydja, djunuma marrtjinana; yakana ŋayi guyaŋina ŋamathaŋalanydja Godkuŋu dhawuny'tja.
GEN 26:12 Ŋe, yuwalkkuŋalana wal'ŋu Godthu gäŋala yukurrana guŋga'yurruna Yitjaknhanydja, ḻukunydjana yana ŋayi nhinana yukurrana, ga wäyindja nhanŋu dhaŋaŋnha dhika buliki ga gamul ga nanikut ga ŋula nhä wäyin, bena dhika dhaŋaŋnha. Ŋayipi Yitjak ga nhanbala miṯtji, djämamirri walala ga wiripu‐guḻku' yolŋu'‐yulŋu miṯtji, nhinananydja walala yukurrana wäŋaŋura yäkuŋura Gera, ga ŋunhalayi wäŋaŋura wäyindhunydja walalay ŋuli gapunydja ḻukanha ŋuliŋuru maŋutjiŋuru ŋunhi bäpa'mirriŋuyu nhanukala ŋangi'yurruna ŋäthili be.
GEN 26:24 Ga wiripuŋuyuna munhayu, Godnha Garraynha maḻŋ'thun nhanukala Yitjakkala, bala waŋana yukurra nhanŋu bitjanna, “Ŋarranydja dhuwala God, ŋunhi muka bäpa‐ŋaliwu Yipurayimgu Waŋarr. Yaka nhenydja barrariya, bili ŋarranydja dhuwala nhokala galki. Ŋarra yurru nhuna gäma yukurra, guŋga'yundja marrtji bala, ga nhokuŋu yumurrkuny'tja yurru guwar‐yalkthunmirrina marrtji bala, mala‐guḻku'kunharamirrinydja biyapulnha dhaŋaŋnha; guŋga'yundja ŋarra nhuna yurru, bili Yipurayimnhanydja ŋarrakuway ŋunhi yolŋu.” Bitjarra Garraynydja waŋana Yitjakku.
GEN 27:1 Yo, Yitjaktja marrtjina wirrkina murrŋaram'thina, bala maŋutjinydja ŋayi marrtjina bambaythinana; yakana ŋamathaŋala nhäŋa'‐nhaŋala. Bala yana ŋayi wäthurrunana Yetjuwuna, maḻamarrwu walkurwu nhanukiyingalaŋuwu, bala waŋanana yukurrana nhanukala bitjarra, “Gäthu ŋarrala.
GEN 27:2 Ŋarra dhuwala murrŋaram'nha liŋguna, galki ŋarra yurru gananna nhumalanha, rakunydhirrina.
GEN 27:3 Märraŋa nhuŋuway gara malanha, bala marrtjiyana gatju, wäyinnha ŋarraku buŋa.
GEN 27:4 Ga bathan nhe yurru, bala gäŋana lili ŋarraku. Ŋarra yurru ḻukana nhokuŋu, ga dhäŋuru ŋathaŋurunydja, bala ŋarra yurru nhokala bukukurru waŋana; Garraywuŋuna dhäruk wekama yukurra nhokala, ŋunhi yurru nhaltjan ŋunhala bala yalala ŋamakurru' nhuŋu.”
GEN 27:5 Bitjarranydja ŋayi yukurrana waŋana Yetjuwala Yitjak, bala ŋayinydja gonha' Ripaykayunydja ŋäkula warray yukurrana. Ga yuwalkthi ŋayi Yetjuyunydja märraŋala garana, bala marrtjina wäyinlilina.
GEN 27:6 Dhunupana ŋayi Ripaykanydja wäthun Djaykupkuna, “Djaykup, waḏutja go,” bitjan. “Ŋäkanydja nhe yurru ŋamathaŋa ŋarranha. Ma' marrtjiyana waḏutja, ga wutthurra wäyin nanikut maṉḏanha märrma', djana'‐ḏumurru maṉḏanha yana yulŋunydja, ga lili gäŋa ŋarrakala; ŋarra yurru bathan dhika djana'mirriyama, bala nhe yurru gäma mäḻu'wuna. Ḻukanydja ŋayi yurru, bala dhäŋuru ŋathaŋurunydja ŋayi yurru nhuŋuna wekamanydja Godnhanydja dhäruk, märr nhunana yurru Godthu guŋga'yundja.”
GEN 27:11 Yurru ŋayi Djaykuptja waŋana bitjarra warray gam', “Yurru ŋayi ŋunha wäwa'mirriŋunydja ŋarraku bulka'mirri warray rumbal, ga ŋarranydja dhuwala buyuwuyu warray yolŋu.
GEN 27:12 Mak ŋayi mäḻu'yunydja ŋarranha yurru mulka'‐mulkana, bala guyaŋirri ŋarranha yanapi ŋarra mayali'‐wilkthurru yukirri ŋanya. Ŋuli ŋayi yurru dharaŋandja ŋarranha, bala yurru ŋayinydja ŋarrtjunna ŋarranha ŋiniya . . . dhäruktja yurru wekama gonha ŋarraku yätjnha, yakana ŋula ŋamakurru'.”
GEN 27:13 Ga ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunydja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Yaka nhe warwuyurra. Ŋarrakuway yana mäkiri'‐witjurra. Gatjuy mukthurra yana marrtjiya, ga wutthurra wäyinnha maṉḏanha.”
GEN 27:14 Bala yuwalkthi Djaykuptja marrtjinana, bala wutthurrunanydja märrma'na wäyindja, bala gäŋalana lili, bala yana ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja batharana dhika djana'mirriyaŋalana.
GEN 27:15 Ŋuliŋurunydja ŋayi Ripaykayu girri'na märraŋala Yetjuwana, bala dhaṯthurruna Djaykupnhana ŋuriŋiyi Yetjuwala girri'yunydja,
GEN 27:16 ga bitjarrayi liŋgu ŋayi ŋunhi märraŋala nanikutnhanydja barrwaṉ, bala nherra'‐nhirrara Djaykupkala waṉalilina maṉḏanyŋulili ga mayaŋ'lili.
GEN 27:17 Bala ŋayi märraŋala ŋathana ŋunhi dhäkay‐djulŋina ga dämba, bala goŋlilina wekaŋala Djaykupkalana. “Ŋay', gäŋana mäḻu'wuna,” bitjarra ŋayi Ripaykayundja waŋana.
GEN 27:18 Bala ŋayi Djaykupthunydja warr‐way märraŋalana ŋunhi ŋathanydja, bala yana gäŋalana nhinana bala Yitjakkuna. Ŋunhalanydja ŋayi galkinydja, bala waŋanana “Ŋay' mäḻu,” bitjarra. Bala ŋayinydja waŋana lili nhanŋunydja, “Gay gäthu,” bitjarra. “Yol ŋuli nhe dhuwali gäthunydja ŋarraku?”
GEN 27:19 Ga Djaykuptja waŋana ḻakaranhamina, “Ŋarraŋga dhuwala Yetju, nhuŋu maḻamarr gäthu‐ŋali,” bitjarra. “Ŋay' dhuwalana ŋathanydja nhuŋu be, ŋarra nhuŋu gäŋalana lili, bitjarra nhe waŋana ŋarrakala. Ŋay'ḻukiyana, ga yurruna nhe Garraywuŋu dhäruktja yurru wekama ŋarraku.”
GEN 27:20 Yurru ŋayi Yitjaktja waŋana mukthurruna buku‐ḏuwaṯthurruna yukurrana bitjarra. “Nhaltjarra nhe waḏutjanydja märraŋala? . . . märr nhe waḏutjanydja roŋiyina dhuwala lili?” Bala ŋayinydja Djaykuptja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Garrayyuŋga waŋarryu nhokala guŋga'yurruna ŋarranha, bala yurruna ŋarra bumara waḏutjanydja.”
GEN 27:21 Ga ŋayi bäpa'mirriŋunydja Yitjaktja waŋana bitjarra, “Go‐go lili giṯthurra dhipala galkilili, märr ŋarra yurru dharaŋan nhuna mulka'‐mulka. Yuwalk muka dhuwala nhe Yetju muka yulŋunydja?” Bitjarra ŋayi bäpa'mirriŋunydja waŋana.
GEN 27:22 Ŋayi Djaykuptja giṯthurruna märr galkilili, bala ŋayi mulka'‐mulkanana marrtjina baṉdjana maṉḏanha, baṯ‐gay mulkananydja bulka'mirri warray. Bala ŋayi waŋanana bitjarrana, “Rirrakaynydja dhuwala nhe bitjan Djaykup warray, yurru rumbalnydja dhuwala nhe ga bulka'mirri, Yetju warray mak nhe dhuwalanydja,” bitjarra.
GEN 27:23 Yaka ŋayi ŋuriŋi bäpa'mirriŋuyunydja dharaŋara wal'ŋu Djaykupnha, liŋgu ŋayi ŋanya mayali'‐wulaŋala nhawiyu ŋuriŋi bulka'yu nherra'‐nhirraṉarayu. Bala ŋayi ŋunhi bäpa'mirriŋunydja girri'ŋamathinana, gumurr‐ŋamathinana nhanŋuna.
GEN 27:24 Ga biyapul ŋayi buku‐ḏuwaṯthurruna waŋana, “Yuwalkka dhuwala nhe ŋayipiŋga Yetjuŋga yulŋunydja?” Ga ŋayinydja waŋana gäthu'mirriŋunydja nhanŋu, “Ŋe, ŋarrapiŋga dhuwala yuwalkŋunydja.”
GEN 27:25 Ga ŋayi Yitjaktja waŋana bitjarrana, “Go ŋathanydja nhe gäŋana lili, ga dhäŋuru ḻukanhaŋurunydja ŋarra yurru wekamana nhuna nhäwina. Yo, nhena yukurra yurru djingaryun ŋarrakalanydja dharapulŋura; nhe yurru ŋurruŋuna yukurra djingaryun Godkalaŋuwunydja miṯtjiwu yolŋu'‐yulŋuwu.” Bala yana Djaykupthu ŋathanydja ŋunhi gäŋalana mäḻu'mirriŋuwana, bala ŋayi ḻukanana ŋunhi wäyindja nhanukuŋu.
GEN 27:26 Ga dhawar'yurrunanydja ŋayi ŋunhi ḻukanhaŋurunydja, bala ŋayi bäpa'mirriŋuyunydja waŋanana ŋanya Djaykupnha bitjarra, “Go gilitjiya lili ŋarrakala gäthu.”
GEN 27:27 Bala ŋayi Djaykuptja marrtjina galkithinana, bala ŋayi bäpa'mirriŋuyunydja dhunupana waŋgi'yurrunana girri'na nhanŋu, ga yuwalkthi ŋunhi girriny'tja Yetjuwu warray. Bala ŋayi Yitjaktja waŋana dhäruknha nherrara nhanukala Djaykupkalanydja bitjarrana,
GEN 27:28 “Godthu nhuna yurru guŋga'yundja wirrki yana, ga dhiyala munatha'ŋuranydja yurru wäŋaŋura ŋatha ŋuthan ḻatju'thirrina ga guḻku'na biyapulnha wal'ŋu nhuŋu.
GEN 27:29 Wiripunydja bäpurru' yolŋu'‐yulŋu buku‐nyilŋ'thunna yurru nhokala, ga walala yurru nhuŋunydja djämamirrina walala. Nhenydja yurru wal'ŋu ŋurruŋuyirrina nhokalaŋuwu wäwa'mirriŋuwunydja ga nhokalaŋuwu gurruṯu'mirriwu walalaŋgu; walala yurru bukmakthuna nhuŋu djämanydja yukurra. Godthu yurru guŋga'yundja ŋunhinha walalanha ŋunhi walala nhuna yurru guŋga'yun, gumurr‐wekama yurru lili nhuna, ga ŋunhi yurru nhuna wiripu‐guḻku'yunydja buku‐nherraṉ, ŋunhiyinydja Godthu yurru walalanhanydja buku‐nherraṉdhi.” Ga bitjarra ŋuriŋiyi murrŋaram'thu bäpa'mirriŋuyu wekaŋalanydja nhanukala yukurrana Djaykupkala dhäruktja, liŋgu ŋayi birrka'yurruna yanapini ŋunhiyi maḻamarr walkur nhanŋu Yetju yäku. Bala Djaykupthunydja gonha'yurrunana ŋanya mäḻu'mirriŋunhanydja, bala marrtjinana.
GEN 27:30 Yurru ŋayinydja bala marrtjina Djaykuptja, bala ŋayi Yetjunydja bunanana ŋulinyaramirriyu, ŋulaŋuru wäyinŋurunydja, gäŋalanydja ŋayi wäyin nhanukiyinguŋu djambatjpuynydja,
GEN 27:31 bala yana batharanydja ŋayi wäyindja ŋunhi ḻatju'kuŋalana dhika, bala yana gäŋala bäpa'mirriŋuwana. Gäŋalanydja ŋayi bäpa'mirriŋuwanydja, bala waŋana bitjarra, “Ŋay', mäḻu gaŋgathiyana. Dhuwalana wäyindja ŋarrakuŋu djambatjpuynydja. Ḻukiyana nhe yurru, ga beŋurunydja ŋathaŋurunydja, bala nhe yurru dhäruknha wekaŋa Godkuŋuna ŋarraku.”
GEN 27:32 Ga mäḻu'mirriŋunydja ŋunhi Yitjaktja wirrkina ṉirryurruna dhika, bala gaŋgathinana, bala waŋana bitjarrana, “Way, yolŋga dhuwala nhe yulŋunydja?” bitjarra. Ga Yetjunydja buku‐ruŋiyinmaraŋala bäpa'mirriŋuwu bitjarrana waŋana, “Ŋarra muka be, nhuŋu maḻamarr gäthu'mirriŋu Yetju muka yäku,” bitjarra.
GEN 27:33 Ŋayi Yitjaktja bäpa'mirriŋunydja wirrkina dhika marrmarryurruna, wirrkina dhika ŋoy‐wiḻaŋ'thurruna manapara, bitjarra warwuyurrunana yukurrana wirrkina. “Liŋguna dhuwala ŋarra dhawar'yunmaraŋalanydja bay', liŋguna dhuwala ŋarra wekaŋalanydja be yolpana mak,” bitjarra. “Liŋgu gäŋala ŋayi ŋarraku ŋatha, bala ŋarra ḻukanana nhanukuŋu, bala ŋarra yukurrana bukumirriyaŋalana Godnha, wekaŋalana yukurrana ŋunhi dhäruknha nhanŋu Godkuŋu. Ga yuwalknha dhuwala yurru ŋanyana Godthu guŋga'yundja yukurra yurru bitjanna liŋguna, ga nhina yurru ŋayi ŋamathamana.”
GEN 27:34 Bala ŋayi Yetjunydja bena yatjurruna wirrkina dhika, “Mäḻu, ŋarrakunydja wekaŋana Godkuŋunydja ŋunhi dhäruk,” bitjarrana ŋayi yukurrana waŋana.
GEN 27:35 Ga ŋayi bäpa'mirriŋunydja waŋana nhanŋu, “Dhuḏitjnha dhuwala nhe bunananydja. Ŋayina gutha‐ŋalina marrtjina lili ŋarrakala, bala ŋayina märraŋalanydja ŋunha. Bala ŋarra wekaŋalanydja bukmaknha nhä malanha nhanukalana.”
GEN 27:36 Ga Yetjuyunydja waŋana ŋanya bala bäpa'mirriŋunha bitjarra, “Nhäna dhika nhe yurru ŋarranhanydja wekama?”
GEN 27:37 Ga ŋayi mäḻu'mirriŋunydja waŋana biyapul nhanŋu buku‐ruŋiyinmaraŋala, “Liŋguna dhuwala ŋarra ŋanyana ŋurruŋukuŋalanydja, ga bukmakthu nhanukala gurruṯu'mirriyunydja walalay yurru nhanŋuna yukurra djäma, ga ŋathanydja yurru nhanbala guḻku'thirrina.”
GEN 27:38 Bala Yetjunydja biyapul nyäy'‐nyayyurruna dhika waŋana, “Mäḻu wekaŋa yana ŋarranhanydja, ŋula waŋgany bäy ŋamakurru'.” Bala ŋayi ŋäthinana.
GEN 27:39 Ga bäpa'mirriŋunydja waŋana nhanŋu bitjarra, “Mari yurru nhuŋu guḻku'thirrinydja, ga gutha'mirriŋuna nhuŋu yurru buŋgawanydja; nhe yurru nhanŋuna djämanydja. Yurru yalalaŋumirriyunydja nhe yurru yarryun nhanukala, bala yurru ŋurrkamana ŋanya, bala nhe yurru ganaŋ'thunna, nhepiyirrina yurru.”
GEN 27:41 Ga Yetjunydja wirrkina dhika maḏakarritjthina Djaykupkunydja, bala ŋayi waŋana bitjarra, “Galki mäḻuny'tja yurru dhuwala rakunydhirrina, bala yalalanydja ŋarra yurru dhuḏitjtja buma ŋarrakuway gutha'mirriŋunhanydja Djaykupnhanydja rakunyguna.”
GEN 27:42 Ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja ŋäkula yukurrana ŋanya dhäruk Yetjunha, bala wäthurruna nhanŋu Djaykupkuna, bala waŋana nhanukala Djaykupkala bitjarrana, “Way, ŋunha yukurra ḻiya‐ŋamaŋamayunmirrina wäwa'mirriŋunydja nhuŋu bunharawuna rakunygunharawuna.
GEN 27:43 Nhe yurru gananna dhuwalanydja wäŋa ga marrtjiyana‐wala waḏutjana yana Yaranlilina wäŋalili, märr nhe yurru nhiniya yukirriya ŋunhalana wäwa'mirriŋuwalana ŋarrakalaŋuwala Laypangalana.
GEN 27:44 Nhiniyanydja nhe yukirriya ŋunhala yana bili, ga gonha yurru ŋayi wäwa‐ŋali dhuwala yal'yun nhuŋu, ga yurruna ŋarra yurru dhäruktja djuy'yunmirri, märr nhe yurru roŋiyirrina lili.”
GEN 27:46 Bala ŋayi Ripaykanydja marrtjina Yitjakkalana, ga waŋana ŋanya bitjarra, “Yetjuyunydja dhuwala liŋguna märraŋala miyalknha dhiyakuynhana wäŋawuynha. Yaka ŋarranydja ḏukṯuk ŋayi yurru Djaykupthunydja ŋawatthun miyalknha dhiyakuynhanydja, liŋgu dhuwalayinydja dhäykawurru yakana walala marŋgi Godku.”
GEN 28:1 Bala ŋayi murrŋaram'tja ḏarramu Yitjaktja yäku wäthurrunana nhanŋu Djaykupku lili, bala waŋana nhanukala dhäruk‐nherrarana bitjarra, “Yaka yana nhe yurru märrama dhiyakuwuynha wäŋawuynha miyalknha, Gaynanbuyŋunhanydja bäpurru'nha.
GEN 28:2 Balayi nhe yurru marrtji roŋiyirriyi ŋunhiwala ŋathiwala Yaranlili, makarrlili Mitjapatamiyalili, ga ŋunhilina nhe yurru maḻŋ'marama dhäykanhanydja, gäthu'mirriŋunha nhokalaŋuwu ŋapipi'mirriŋuwu Laypangu, ŋanyana nhe yurru ŋunhiyina märraŋanydja.
GEN 28:3 Godthu yurru nhuna guŋga'yundja, bala nhe yurru bäpa'mirriŋuyirrina guḻku'wuna bäpurru'wunydja dhika, guwar‐ŋurrkamana nhe yurru dhaŋaŋnha miṯtjinydja.
GEN 28:4 Godthu yurru nhuna gäma ḻatju'kuma marrtji bala, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi yukurrana gäŋala nhuŋu märi'mirriŋunha Yipurayimnha. Ŋayi yurru Godthu nhuŋuna wekamanydja dhuwalanydja wäŋa ŋunhi ŋayi dhawu'‐nherrara nhanŋu Yipurayimgu.”
GEN 28:5 Bitjarrayi ŋayi Yitjakthu djuy'yurrunanydja‐wala Djaykupnha. Djar'tjar‐way ŋayi Djaykuptja, gonha'yurrunana nhanŋu ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋunhanydja.
GEN 28:10 Djar'tjar‐way ŋayi Djaykuptja gonha'yurrunana Biratjipaŋunydja wäŋa bala Yaranlilina wäŋalili, yurru barrkuna bena‐wala wäŋanydja ŋunhi.
GEN 28:11 Marrtjinanydja ŋayi yukurrana yana liŋgu gandarrŋuranydja munhakuyinana nhanŋu, bala ŋayi ŋorranana ŋunhili gandarrŋuranydja; guṉḏanydja ŋayi märraŋala, gurrunharanydja, bala muḻkurr‐wurruŋalana ŋunhimala.
GEN 28:12 Ŋorranana ŋayi yukurrana yakurrnha, bala ŋayi marrtjina bukaway'yinana, nhäŋala ŋayi bukaway'kurrunydja, ŋunhili liŋgu yukurrana dhärrana ŋal'‐ŋalyunaramirri dhukarr ŋuliŋuru liŋgu ŋunhi wanhami ŋayi yukurrana ŋorrana, bala djiwarr'lili. Ga ŋuliwitjarra gatjaḻkurrunydja Godku djiwarr'wuy yolŋu'‐yulŋu wäŋgaŋala dharrana, bala ḏuwa'‐ḏuwaṯthurruna ga lili yarru'‐yarrupthurruna, bitjarra yukurrana.
GEN 28:13 Ga ŋayipinydja Garraynydja ga ŋunhili bäyma nhanukala Djaykupkala yana nyeyalŋura yukurrana djingaryurruna, ga waŋananydja ŋayi Djaykupkala bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala Garray muka, waŋarr nhokalaŋuwu märi'mirriŋuwu Yipurayimgu ga nhokalaŋuwu bäpa'mirriŋuwu Yitjakku waŋarr. Ŋarra yurru wekama dhuwalanydja gay wäŋa, dhuwala nhe yukurra ŋorra nhuŋuway ga nhokalaŋuwu malawu.
GEN 28:14 Nhipala yurru malanydja gaŋdhunna wirrkina wal'ŋu dhaŋaŋdhirrina, ga yothu yurru nhokala yarraṯaŋuru maḻŋ'thun ŋunhala bala yalala, ga ŋuliwitjan nhanukalaŋukurruna ŋarra yurru walŋakuma bukmaknhanydja miṯtjinha.
GEN 28:15 Ŋarranydja dhiyalami nhokala bitjan liŋgu ga wanhawitjan nhe yurru marrtji. Ŋarrapi yurru nhuŋu goŋ‐nherraṉmirrinydja, ga ŋarrapi yurru nhuna roŋiyinmarama dhipalanydja wäŋalili. Yaka ŋarra yurru nhuna ganandja; ŋarra yurru djämanydja‐wala bitjan yana liŋgu ŋunhi ŋarra nhaltjan yukurra dhäwu'‐nherraṉmirri nhokala.” Ga bitjarra yukurrana Garray waŋana ŋunhili Djaykupkala bukaway'kurrunydja.
GEN 28:16 Ŋayi Djaykup gaŋgathinanydja yakurrŋuru, bala waŋanana bitjarra, “Garray muka dhuwala yulŋunydja dhiyalaminydja. Dhuwalayi nhanŋuway muka wäŋanydja, yurru ŋarra dhuwala yaka marŋginydja.”
GEN 28:17 Wirrkina ŋayi beyaṉiyinanydja, bala ŋayi waŋanana, “Dhuwalanydja dhuwala wäŋa dhuyuna ŋiniya? . . . gänaŋuna nhanŋuwaynha Godkuna wäŋa. Dhuwalanydja wäŋa dhurrwara djiwarr'nha.” Ga bitjarra ŋayi Djaykup nhinana waŋananydja.
GEN 28:18 Bala ŋayi gaŋgathinana ḏuḏurr‐way; gaŋgathinanydja ga ḻaw'maraŋala ŋunhi guṉḏanydja ŋunhi ŋayi ḻiya‐gurruŋala yukurrana ŋunhimala, bala nherrarana ŋunhiyi guṉḏa, bala ŋayi weyikany'tja guryunmaraŋala ŋunhimala guṉḏalilina. Bala ŋayi buku‐ŋal'yurrunana, märr‐ŋal'yurruna Godkuna.
GEN 28:19 Ga yäku‐nherraranydja ŋayi ŋunhiyi wäŋanydja Bithulnha, ŋunhinydja mayali' bitjan Godku buṉbu.
GEN 28:20 Ga ŋayi Djaykuptja waŋana dhäruk nherraṉmina, wäwun‐nherraṉmina Garraywalanydja bitjarra, “Ŋuli nhe yurru yukurra yuwalkkuma djäka ŋarraku, ga marrtji galki ŋarrakala, gunganhamirriyama ŋarranha ga wekama ŋarranha yukurra yurru ŋayaŋay'yu ga girri'yu,
GEN 28:21 ga ŋuli nhe yurru roŋiyinmarama ŋarranha balayi bäpawala ŋarrakalaŋuwala wäŋalili, ga yurruna ŋarra yurru nhuŋu märr‐ŋal'yundja, ga nhepina yurru ŋarraku waŋarrnydja.
GEN 28:22 Dhuwalanydja wäŋa bitjan nhuŋuwaynha God, ŋanapurru yurru dhiyalanydja buku‐ŋal'yun nhuŋuwaynha yukurra yanana, bala ŋarra yurru barrkuwatjkumanydja gulk‐gulkthundja 10‐gumana nhuŋunydja, bukmak yana ŋunhi nhe yurru wekamanydja ŋarraku.”
GEN 29:1 Djaykuptja ŋayaŋganynha yana marrtjina yanana liŋgu‐u‐u bur‐way ŋunhala Yarannha wäŋaŋura,
GEN 29:2 dharr‐way nhäŋala ḻurrkun'nha wäyin‐djäkamirrinha walalanha, walala yukurrana wäyingu djäka ŋunhili.
GEN 29:3 Walalanydja yukurrana ŋunhi galkurruna wiripu‐guḻku'wu djäkamirriwu walalaŋgu ŋunhiliyi gapuŋura maŋutjiŋura, märr yurru walala ḻaw'yunmarama ŋunhiyi guṉḏa, ga guryunmarama gapu yukurra ŋuriki wäyingu walalaŋgu wekanharawu.
GEN 29:4 Bala ŋayi Djaykupthu dhä‐wirrka'yurrunana walalanha waŋana bitjarra, “Wanhaŋuwuy walala dhuwala nhuma yulŋunydja?” Ga walalanydja ḻakaranhamina, “Ŋurukuwuy Yaranbuy,” bitjarra.
GEN 29:5 Ga ŋayi dhä‐wirrka'yurruna bala walalanha, “Marŋgi muka nhuma Laypangunydja?” bitjarra. “Ŋe, marŋgi ŋanapurru nhanŋu,” bitjarra walalanydja waŋana.
GEN 29:6 Ŋayi waŋananydja Djaykup, dhä‐wirrka'yurrunanydja bitjarrayi, “Ŋamakurru' ŋayi yulŋunydja?” “Ŋe, manymak ŋayi yukurra nhina ŋunha. Ga nhäŋana dhuwala nhanŋu gäthu'mirriŋunydja ya', marrtji nhina lili Raytjulnydja, dhuwalana ŋayi gäma yukurra wäyinnha mutpunuma gapuwuna ḻukanharawu.”
GEN 29:9 Ŋunhi ŋayi Raytjul bunananydja ŋunhili walalaŋgu, bala ŋayi Djaykupthunydja guṉḏana ḻaw'maraŋala, ḻapmaraŋala gapuwuna, bala ŋayina gapunydja dhiṯ‐dhiṯthurruna yukurrana rarryu'‐rarryurruna Raytjulwalaŋuwunydja wäyingu walalaŋgu.
GEN 29:11 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djaykupthu wälkuŋalana ŋanya Raytjulnha, nyäy'‐nyayyurrunana marrtjina dhika wiṯthurrunana, goŋmirriyinana nhanŋu.
GEN 29:12 “Ŋarranydja dhuwala Djaykup muka, Ripaykawu waku'mirriŋu, ŋuriki ŋunhi ŋayi yapa'mirriŋu nhokalaŋuwu bäpa‐ŋaliwu.” Ṉaŋ'‐gay ŋayi Raytjulnydja, wäŋalilina ṉaŋ'thurruna bala, ga ḻakaraŋala Laypanguna. “Way mäḻu, dhuwalana nhuŋu waku'mirriŋunydja bunana,” bitjarra.
GEN 29:13 Dhunupa ŋayi Laypandja walmana, bala ṉaŋ'thurrunana, gumurr'yurrunana nhanŋu Djaykupku, bala mulkana ŋanya dhangi'yurrunana, wälkuŋala, bala gäŋala nhanukiyingala wäŋalilina ŋanya. Bala ŋayi Djaykupthu ŋäthilinydja ḻakaraŋala yukurrana ŋunhi nhaltjarra yukurrana ŋunhala bala ŋäthili.
GEN 29:14 Ga ŋayi Laypandja waŋana nhanŋu, “Yuwalknha dhuwalanydja nhenydja dhuwala ŋarrakuwaynha galkiwuynha gurruṯu'mirri. Ga nhiniyana dhiyalana ŋarrakalana,” bitjarra. Bala ŋayi yukurrana Djaykup nhinananydja ŋunhilina bili nhanukala ŋaḻindi‐ŋuparana, ga djämana ŋayi yukurrana ŋunhilina, guŋga'yurrunana ŋanya Laypannha.
GEN 29:15 Yo, Laypangu gäthu'mirriŋunydja maṉḏa wirrkuḻ maṉḏa märrma'; maḻamarrnydja yäku Liya ga gutha'mirriŋunydja nhanŋu yutjuwaḻany'tja Raytjul yäku. Ŋayinydja Liyanydja märr‐gaŋga ya' ḻatju', yurru ŋayi Raytjulnydja biyapulnha dhika djana'mirri, ḻatju'na dhika miyalk. Yo, Djaykupthu yukurrana djämanydja ŋaḻindi‐ŋupara nhanŋu Laypangu, yurru ŋayi bäyŋu ŋula märraŋala rrupiyanydja yukurrana ŋurikiy djämawuy. Bala ŋayi waŋanana Laypandhu ŋanya Djaykupnha bitjarrana, “Way, yaka dhuwala ŋamakurru' bitjanarawunydja, birrka' nhe yukurra djäma yurru ŋunhi nhe ŋarraku gurruṯu'mirrinydja. Nhäku nhe ḏukṯuktja? Nhä ŋarra nhuŋu yurru wekamanydja dhiyakuwuy djämawuynydja ŋunhi nhe ŋarraku yukurra djäma?” Bitjarra ŋayi Laypandhunydja.
GEN 29:18 Ŋayi Djaykuptja wirrkina yukurrana märr‐ŋamathina nhanŋu Raytjulwunydja; ŋayi djälthina märranharawuna nhanŋu, ŋayi yurru nhanŋuna miyalk, bala ŋayi buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanŋu Laypangu bitjarrana waŋana, “Yana ŋarra yurru djämana yukurra nhuŋu dhuŋgarranydja ŋupan 7, ga ŋunhina bilina, yurruna nhe yurru ŋarraku Raytjulnhana wekamanydja, märr ŋayi yurru ŋarraku miyalknha.”
GEN 29:19 “Manymak dhuwalinydja,” bitjarrana ŋayi Laypandja waŋana. “Nhiniya dhiyalana ga djämana yukirriya, ga ŋayina yurru nhuŋu miyalktja.”
GEN 29:20 Ga yuwalkthi ŋayi Djaykupthu djämanydja yukurrana weyinnha dhika, 7 dhuŋgarra ŋupara, baman'nha dhika weyinnha, yurru bitjarra gurririyinana nhanukalanydja ŋunhi Djaykupkalanydja, liŋgu ŋayi märr‐ŋamathina yukurrana wirrki Raytjulwu.
GEN 29:21 Liŋguna dhuŋgarra 7‐dja djuḻkmaraŋalana, bala yana Djaykupthu waŋanana Laypannha bitjarra, “Liŋguna dhuwala walunydja djuḻkthurrunana, nhe yurru wekaŋana Raytjulnhanydja ŋarrakuna, märr ŋarra yurru märramana ŋanya, bitjandhiyi bili ŋunhi ŋali yukurrana waŋanhamina ŋäthili.”
GEN 29:22 Bala ŋuliŋurunydja Laypandhu ŋathana marrtjina gurrunhara ŋäthilimirriyaŋalana, ḻuŋ'thunmaraŋala yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋunhimalana gumurr‐ŋamathinana märranharaminyarawuna, goŋmirriyinyarawuna ŋurikina ŋunhi maṉḏa yurru märranhamirrina, ŋayi yurru märramana ŋunhiyi miyalknha.
GEN 29:23 Yurru ŋayi Laypandhu mayali'‐waŋala Djaykupnha yulŋunydja, yaka warray ŋayi wekaŋala nhanbala Raytjulnhanydja; ŋayi märraŋalanydja ŋurruŋunha warray maḻamarrnha yäkunha Liyanha warray ŋunhi, bala gäŋala wekaŋalanydja Djaykuppa ŋuriŋiyi munhakunydja, yurru bukunydja ŋayi ŋäkirrmaranhamina ŋanyapinya ŋayi, liŋgu ŋunhinydja rom walalaŋgu yukurrana djingaryurruna. Ŋayi Djaykupthunydja yaka ŋanya nhäŋala buku; ŋayi guyaŋina yanapi ŋunhi Raytjul. Bala Djaykupthu märraŋalana ŋanya liŋguna, maṉḏa märranhaminana.
GEN 29:25 Ga goḏarr'nha djaḏaw'yurruna, bala nhäŋala marrtjina wiripu warray, Liyanha warray ŋayi märraŋalanydja ŋunhi. Djaykuptja yaka galŋa‐ŋamathina, wirrkina ŋayi maḏakarritjthinanydja, bala waŋana Laypannhana, “Nhäku nhe ŋarranha maŋutji‐waŋala bitjarrayinydja? Ŋarra yukurrana nhuŋu dhiyala baman'ŋumirri djäma weyindja, märr ŋarra yurru märrama Raytjulnha, bala nhenydja marrtjina wekaŋala ŋarraku wiripunha warray.”
GEN 29:26 Bala ŋayi Laypandhu waŋana Djaykupnha bitjarrana, “Dhuwalanydja rom muka ŋanapurruŋgu. Ŋäthilinydja ŋuli ŋanapurru wekama ŋurruŋunha miyalknha dhuway'mirriŋuwu, ga yurruna ŋuli ŋunhi gutha'mirriŋunha yutjuwaḻa'nhanydja wekama.
GEN 29:27 Ŋuli nhe yurru nhina dhiyala weyindja, ga djäma ŋarraku 7 dhuŋgarra ŋupan, ga yurruna nhe yurru märrama Raytjulnhanydja, ŋayi yurru wiripunydja nhuŋu miyalk. Ŋamakurru' warray nhuŋu yulŋunydja, nhe yurru galki märramana ŋanya, bala nhe yukurra yurru yänana djämanydja bala dhuŋgarra ŋupan ŋunhiyinydja.”
GEN 29:28 Bala Djaykuptja yoraŋalana nhanŋu. Ŋayi galkurruna yukurrana märr‐gurriri, bala ŋayi märraŋala Raytjulnhana nhanŋuway dhäykanha. Ga Djaykuptja wirrkina nhanŋu yukurra Raytjulwunydja märr‐ŋamathina, ga nhanŋunydja Liyawunydja ga märr‐gaŋgana.
GEN 29:31 Yurru ŋayi ŋulinyaramirriyu Liyanydja yothu'mirriyinana ga yothunydja nhanŋu ŋunhi maḻŋ'thurruna ḏarramu, ga walala yäkunydja ŋanya nherrara Ropin. Yurru ŋayi Raytjulnydja bäyŋu ŋula yothunha gäŋala, yothumiriw yukurrana yana nhinana. Ga biyapul ŋayi Liya yothu'mirriyina, biyapul gurrukaŋala yothunha waku'mirriŋunha ḏarramunha yana, ga yäku nherraranydja walala ŋanya Djimiyannha. Ga ŋuliŋurunydja wiripuna nhanŋu yothu maḻŋ'thurruna ḏarramu yana, ga yäku‐nherraṉdja ŋayi ga Lepay. Ga biyapul nhanŋu wiripu yothu, Djudana.
GEN 30:1 Ga mukthurruna yana Raytjulnydja yothumiriwŋga nhinana yukurrana, bala ŋayi mel‐ḏi'yurrunana ŋunhiyi yapa'mirriŋunha Liyanhanydja, bala ŋayi waŋana Djaykupkala bitjarra, “Ŋarranydja djäl yothuwu muka, bay' yana ŋarra yurru rakunydhirrina ŋiniya.” Bala ŋayi Djaykuptja ŋaramurrthinana, ga waŋana bitjarrana, “Yol ŋarra dhuwala yulŋunydja? . . . God? Ŋayina nhuŋu yurru wekama yothu'nhanydja.” Bala ŋayi Raytjulnydja waŋana bitjarrana, “Märraŋa ŋunhi ŋarraku djämamirrinhana dhäykanha, märr yurru ŋayina gäma yothunha ŋarraku.” Bala ŋayi märraŋalana ŋanya Bilanhanydja, djunama yana ŋayi yothunhana gurrukaŋalanydja, ga ŋayina Raytjulyuna yäkunydja ŋanya nherrara Dännha. Ga biyapul ŋayi ŋuriŋiyi djämamirriyu miyalkthu gäŋala wiripunhana yothunha, ga ŋunhiyinydja ŋayi yäku nherrara Napalinha. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayinydja Liyayunydja nhanŋuwaynydja ŋayi djämamirrinha miyalknha wekaŋala Djaykupkunydja, ga ŋuriŋiyinydjayi miyalkthu ga märrma'na yothu maṉḏanha gäŋala Gädnha ga Yatjanhana yäkunha maṉḏanha. Ga ŋayipinydja Liyayunydja ga märrma'nha gäŋala dhuḏitjtja, Yitjakanhana ga Djapalannhana.
GEN 30:22 Ga mukthurruna yana Raytjulnydja yothumiriw nhinana yukurrana, yurru bitjanana liŋgu ŋayi yukurranha ŋuli bukumirriyanhanydja Godnha, märr ŋayi yurru Godthu guŋga'yun ŋanya, ga wekama yothu nhanŋu. Bala Godthu ŋäkulana ŋanya bukumirriyanhara, bala ŋayi Raytjul yothumirriyinana, ga maḻŋ'thurruna yothunydja nhanŋu ḏarramu, bala ŋayi yäku‐nherraranydja ŋanya Djotjip.
GEN 30:25 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi Djotjip liŋguna dhawal‐wuyaŋinana, bala ŋayi Djaykup waŋanana Laypannha bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk ŋarra yurru marrtji roŋiyirrina ŋarrakalaŋuwala bäpawalana wäŋalili,” bitjarra.
GEN 30:26 “Go wekaŋana ŋarraku miyalknhanydja maṉḏanha ga ŋarraku djamarrkuḻi'nhanydja, ŋarrakuwaynha dhuwalanydja malanha. Wekaŋana lili ŋarraku, bala ŋarra yurru marrtjina gonha'yunna dhuwala wäŋa. Liŋguna nhe marŋgina ŋarraku ŋunhi ŋarra yukurrana djäma ŋamathaŋala yana nhuŋu.”
GEN 30:27 Ŋayi Laypandja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Märr‐yuwalk warray dhuwalinydja, yuwalk warray wal'ŋu. Ŋarra marŋgi ŋunhi Garrayyu nhuna guŋga'yurruna. Ga bitjarra yana liŋgu ŋayi ŋarranhanydja guŋga'yurrunayi bili nhokala.
GEN 30:28 Ḻakaraŋana lili, bala ŋarra yurru wekamana nhuŋu.”
GEN 30:29 Ga Djaykuptja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala, “Ŋarra yukurrana djäka nhokalaŋuwu wäyingu walalaŋgu ŋamathaŋala yana.
GEN 30:30 Ŋäthilinydja ŋunhi, ŋunhi ŋarra bunana dhiyala nhuŋu, ŋulinyaramirriyunydja märr‐ḻurrkun' muka wäyin nhuŋu, ga dhiyaŋunydja‐wala dhuwalana dhaŋaŋnha wirrkina wal'ŋu wäyin, bili Godthu ŋayipi nhuna guŋga'yurruna ŋarrakala djämakurru.”
GEN 30:31 Ga ŋayi Laypandja buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Nhä ŋarra nhuŋu yurru wekama buku‐ruŋiyinmaramanydja?”
GEN 30:32 Ga ŋayi Djaykuptja waŋana bitjarra, “Nhepiŋga gulk‐gulkthurranydja nhuŋuway wäyinnhanydja walalanha, märrma'lili ŋurruklili, waŋganylili gali'lili yurru nhe nherraṉ ŋunhiyi bembi malanha bulka'‐gurrŋanmirri, ga nanikutnhanydja walalanha ŋunhi bulka'‐ḏil'‐ḏilmirrinha, ŋunhiyinydja malanha waŋganylili gulk‐gulkthurra ŋurruklili, ga ŋunhiyina ŋarrakunydja yurru. Ga wiripunydja ŋunhi malanha bukmaktja gaywaraŋu'mirrinydja guḻkuny'tja wal'ŋu warrpam nhuŋuwaynha, nanikut manapandja.”
GEN 30:34 Ŋayi Laypandja yoraŋala, bitjarra yana liŋgu ŋayi yulŋunydja ŋunhi Djaykup yukurrana waŋana. Ga yuwalkthi ŋayi gulk‐gulkthurrunanydja Laypandhu ŋunhi gurrŋan'mirrinha ga ḏil'‐ḏilmirrinha walalanha waŋganylilina ŋurruklili ga ŋunhinydja nhanŋuna ganaŋ'maraŋala Djaykupkuna.
GEN 30:37 Ŋunhi ŋayi Djaykupthu bitjarrayi ŋula nhaltjarra, bala yurruna wäyindja ŋunhi guḻku'na dhika dhawal‐wuyaŋina yukurrana ḏil'‐ḏilmirrina ga bulka'‐gurrŋanmirrina guḻku'na dhaŋaŋnha. Djaykuppa wäyindja guḻku'thinana, ga bembi bulka'‐ḏilkurru balanyara wäyin ga nanikut yäku dhaŋaŋnha dhikana. Godthu guŋga'yurruna ŋanya Djaykupnha ŋunhimalayi, bala dhaŋaŋdhinana wäyindja nhanŋu gamul ga duŋ'ki ga wiripu wäyin malanha, ga djämamirri walala nhanbala guḻku'na dhika yolŋu'‐yulŋunydja, bala Djaykuptja wirrkina ŋurruwuŋmirriyina.
GEN 31:1 Bala walala Laypangu gäthu'mirriŋunydja walala wirrkina dhika maḏakarritjthina Djaykupkunydja, bala walala waŋana bitjarrana, “Djaykupthunydja ŋunha warrpam'nha djaw'‐djawyurruna wäyin malanha warrpam'nha ŋiniya ŋilimurruŋgalaŋu bäpa'mirriŋuwanydja,” bitjarra. Ga ŋayi Laypandja bitjarra yana liŋgu yakana ŋamathina Djaykupku, bitjarra ŋunhi ŋäthili ŋayi galŋa‐ŋamathina, bili ŋayi yaka ḏukṯukthina, ŋayi bini rarr'yuna warrpam' wäyin ŋunhiyi malanha nhanbala Djaykuppa ḏil'‐ḏilmirri ga gurrŋan'mirri wäyin walala.
GEN 31:13 Bala ŋulinyaramirriyu Garray waŋana Djaykupkala bitjarrana, “Gonha'yurrana dhuwalanydja wäŋa. Gaŋgathiyana bala marrtjiya nhokalaŋuwala bäpa'mirriŋuwalana ga gurruṯu'mirriwalana walalaŋgala, ga ŋarranydja yurru nhokala galki yana.”
GEN 31:17 Dhunupa ŋayi Djaykuptja gurku'yurrunana, bala gaŋgathinana marrtjinana balayina bäpa'mirriŋuwalana wäŋalili Gaynanlilina. Ŋayi ŋal'‐ŋalmaraŋala miyalknha maṉḏanha ga yumurrku'nhanydja nhanŋuway wäyingala ḏiltjililina gamulwalana, barrkuna marrtjina mutpunuŋala wäyinnha ŋunhi walalanha. Ga walala yolŋu'‐yulŋuyunydja mutpunuŋalana marrtjina. Bukmaknhana märraŋalanydja ŋayi, ŋunhi nhä malanha nhanŋuway wal'ŋu, bala yana marrtjinana‐wala.
GEN 32:1 Yo, marrtjinana walala yukurrana‐a‐a yana liŋgu ga galki gandarrŋurana, bala walala ŋunhili nhinanana.
GEN 32:3 Yo, ŋunhiliyinydja gandarrŋuranydja ŋayi Djaykupthu yänguŋala dhäwu'mirrinha walalanha bala wäwa'mirriŋuwala nhanukalaŋuwala Yetjuwala yäkuwala,
GEN 32:4 ga dhäruktja ŋayi wekaŋala bitjarra walalaŋgala. “Biyaka walala waŋiyanydja nhanukala Yetjuwala, ‘Ŋarranydja dhuwala nhuŋu djämamirri Djaykup. Ŋarra yukurrana nhinana ŋunhala Laypangala baman'nha, ga dhuwalanydja ŋarra lili roŋiyirrina marrtji.
GEN 32:5 Wäyindja ŋarraku dhuwala dhaŋaŋnha biyapulnha, mirithirrina guḻku' buliki, duŋ'ki, bembi, ga nanikut, ga djämamirrinydja walala ga buluna dhaŋaŋnha. Ŋarra yukurra dhäruktja djuy'yunmirri dhuwala nhuŋu, märr yurru nhe yakana ŋula ŋoy‐marimirriyirri ŋarraku, yana nhe märraŋana ŋarranha, gumurr‐ŋamathiyana ŋarraku bitjan ŋarranydja nhuŋu dhuwala djämamirrina.’”
GEN 32:6 Martj‐gay walalanydja ŋunhi dhäwu'mirrinydja; marrtjinana walala ga ŋunhala Yetjuwala, ga bunananydja nhanŋu, bala wekaŋalana dhäwuny'tja, ga lilinydja walala wiripuna dhäwu' gäŋala nhanŋu Djaykupkunydja, balanyarana gam'. “Liŋgu ŋanapurru wäwa‐ŋaliwanydja Yetjuwanydja bunana, ga ŋayinydja ŋunha marrtjina yukurra dhuwalana lili, gumurr'yunna nhuŋu yukurra. Ga malanydja nhanŋu yolŋu'‐yulŋunydja marrtji malthun dhika lili 400‐nha miriŋunydja.”
GEN 32:7 Ŋayi Djaykuptja wirrkina beyaṉiyina ga wirrkina warwuyurruna bitjarra ya' buku‐warwumirriyina. Ŋuliŋurunydja ŋayi gulk‐gulkthurrunana marrtjina yolŋu'‐yulŋunha ga wäyinnha walalanha barrkuwatjkuŋalana märrma'lili miṯtjilili.
GEN 32:8 Bili ŋayi bitjarra guyaŋina, “Ŋuli yurru Yetjunydja marrtji ga miriŋu‐wunanydja dhiyala ŋanapurruŋgu, ga djaw'yun yurru dhuwala waŋganynha ŋathili miṯtjinha, märr yurru wiripunydja ŋurruk miṯtjiŋura ga gundupumana walŋathirrina,” bitjarra.
GEN 32:9 Bala ŋayi Djaykup bukukurru waŋana ŋäŋ'thurruna Godnha bitjarrana, “Nhenydja dhuwalinydja waŋarr ŋarrakalaŋuwu märi'mirriŋuwu Yipurayimgu, ga ŋarrakalaŋuwu bäpa'mirriŋuwu Yitjakku. Ŋäka ŋarranha. Garray nhepi ŋarraku ḻakaraŋala roŋiyinyarawu dhiyakunydja ŋarrakiyingalaŋuwunydja wäŋawu gurruṯu'mirriwu walalaŋgu. Ga nhepi dhäruk‐nherraṉmina ŋunhi nhepi ŋarranha yurru gämanydja marrtji lili, djäkanydja marrtji ŋarraku ŋamathama yana.
GEN 32:10 Ŋarranydja dhuwala yätjnha yolŋu, yakana ŋamakurru', yurru nhe mukthurruna ŋarraku djäka marrtjina, gäŋala ŋarranha ŋamathaŋala yana, guŋga'yurruna ŋarranha nhe nhuŋuway djämamirrinha. Ŋunhi ŋarra gonha'yurruna dhuwala wäŋa ŋäthili bala marrtjina, goŋ‐wayŋu ŋarra marrtjinanydja yana ŋula nhämiriw, waŋgany wapitja yana dharpa gäŋala, ga dhuwalanydja ŋarra lilinydja roŋiyina malamirrina, djämamirrinydja dhaŋaŋnha ga wäyindja; ga bukmak nhä malanha nhe wekama yawungu ŋarraku.
GEN 32:11 Walŋakuŋa ŋarranha Garray, liŋgu ŋarra dhuwala beyaṉiyirri yukurra ŋuruku wäwa'mirriŋuwu ŋarrakalaŋuwu Yetjuwu. Dhuwala ŋayi ŋuli gonhana marrtji lili bunharawuna ŋanapurruŋgu, bukmakkuna dhiyaku walalaŋgu, dhäykawurruŋgu ga yumurrku'wu ga bukmakku dhiyaku.
GEN 32:12 Guyaŋiya ŋunhiyi ŋunhi nhe dhawu'‐nherrara ŋarraku djäkawu ŋamathanharawu. Ga bitjarrayi bili nhe dhawu'‐nherrara ŋarranha malawunydja guḻku'kunharawu yumurrku'wunydja, märr yurru ŋarraku mala dhaŋaŋdhirri guḻku'thirri gal'ŋu miṯtjinydja, dhaŋaŋdhirrina wal'ŋu yurru bitjan dhuwala munatha' ya' raŋiŋura.” Bitjarra ŋayi Djaykup yukurrana bukumirriyaŋalanydja.
GEN 32:13 Yo, ŋunhiliyi walala wäŋaraŋalanydja, ga munhakumirrina wiripuŋuyuna waluyu, bala Djaykupthu gulk‐gulkthurrunana marrtjina dhaŋaŋnha mirithirrina wäyin, mundhurrnha wäwa'mirriŋuwuna Yetjuwuna wekanharawu, bala djuy'yurrunana yukurrana ŋunhiyi wäyin malanha ga djämamirri waŋgany. Ga dhäruktja‐gathanmina ŋayi yukurrana waŋga'‐waŋganygu ŋurikiyi djämamirriwunydja walalaŋgu bitjarra. “Ŋay', dhuwala wäyin malanha gäŋa nhanbala, nhanŋuna Yetjuwuna,
GEN 32:17 ga ŋunhi ŋayi dhä‐wirrka'yundja yurru nhuna bitjandja, ‘Yol nhuŋu buŋgawa'mirriŋunydja? . . . ga yolku dhuwala wäyindja malanha?’
GEN 32:18 ga yurruna nhenydja yurru waŋiya biyaka. ‘Dhuwalanydja wäyin nhokalaŋuwuŋu djämamirriwuŋu Djaykupkuŋuna; ŋayi djuy'yurruna dhuwalanydja nhuŋuna mundhurrnha. Ga ŋayinydja Djaykuptja, ŋayipinydja dhuwala lili marrtji nhina dhuḏikurru.’”
GEN 32:19 Djaykup bitjarrayinydja waŋana, liŋgu ŋayi guyaŋina bitjarra, bitjanarayunydja dhiyaŋunydja mundhurryunydja wekanharayu ŋayi yurru goyulŋu'thirrina ŋarraku, ŋamathirrina ḻunduthirrina. Ga ŋunhi ŋilinyu yurru bunanhamirrinydja, mak ŋayinydja yurru ŋarraku bäy‐ḻakaramana ŋurikinydja baman'ŋuwuynydja ŋunhi ŋarra nhaltjarra ŋanya yätjkuŋala.
GEN 32:21 Bala ŋayi ŋunhiyi mundhurrnydja malanha djuy'yurrunana yukurrana ŋathil'yurrunana ŋurruŋuna, ga ŋayipinydja bulnha yukurrana nhinana.
GEN 32:22 Ŋulinyaramirriyu munhaku ŋayi Djaykup gaŋgathinana, bala djuy'yurruna dhäykawurrunha nhanŋuway ga yumurrku'nha ga nhä malanha nhanŋuway ŋunhi bukmak; bukmaknha yana warrpam'thurrunana djuy'yurruna ŋäthilina,
GEN 32:24 ga ŋayipinydja ŋunhilina bäymana nhinana yukurrana gänana ŋayipina. Munhakuna dhika, bala ḏarramuna bunana nhanbala ŋunhiliyi ŋula yolnha, bala maṉḏa yukurrana mulkanhaminana bala ganydjarr‐warryunminana maṉḏakuway maṉḏa. Ganydjarr‐warryunminana maṉḏa yukurrana‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u, galki djaḏaw'yurrunana marrtjina.
GEN 32:25 Ŋayi ŋunhi ŋula yolnydja marŋgithinana ŋunhi ŋayi yakana yurru djuḻkmarama ŋanya Djaykupnhanydja ganydjarr, bala ŋayi marrtjina mulkanana ŋanya Djaykupnhanydja dhiyala bili yuṯuŋgurr, dhuwala dhä‐manapanara, bala dhayapmaraŋalana ḏulŋurr'yurrunana, märr ŋayi yurru yakana marrtji ŋamathama.
GEN 32:26 Ga ŋunhi yolŋunydja be‐yolnydja waŋana, “Gonha'yurrana ŋarranha, ŋarra marrtjina, liŋgu djaḏaw'yunna marrtji dhuwala wäŋanydja.” Yurru ŋayi Djaykupthunydja baṯ bitjarra yukurrana yana ŋayathaŋala mukthurruna ŋanya, ga waŋana bitjarra, “Yakana ŋarra yurru nhuna dhuwalanydja djuy'yun‐wala. Ŋäthilinydja nhe yurru waŋa goŋmirriyama ŋarranha, märr yurru ŋarra yukurra marrtji nhokalaynha yana djälkurru.”
GEN 32:27 Bala ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu waŋana bitjarra, “Yol dhuwala nhe yäkunydja?” Ga ŋayinydja waŋana bitjarra, “Ŋarra dhuwala Djaykup, mayali' bitjan rom‐guḻku'mirri ŋarranydja.”
GEN 32:28 Ga ŋunhi be yolnydja yolŋu waŋana bitjarra, “Yakana nhe yurru yukurra yäku djingaryun Djaykuptja; ŋarranydja yurru dhuwala nhuna yäku‐nherraṉ yuṯana yäku. Dhipuŋurunydja‐wala dhurrwaraŋuru nhe yurru yäkunydja yukurra djingaryun Yitjuralnha, liŋgu nhe yukurrana ganydjarr‐warryurruna Godku ga yolŋuwu, bala liŋguna nhe dhuwala djuḻkmaraŋalana.”
GEN 32:29 Ga ŋayi Djaykuptja buku‐ḏuwaṯthurruna waŋana dhä‐wirrka'yurruna nhanŋu yäkuwu bitjarra, “Ma', nhenydja yäku ḻakaranhamiyana ŋarrakala. Yol nhenydja yäku?” Ga ŋayinydja ŋunhi be yolnydja yolŋu waŋana bitjarra, “Nhäku nhe yukurra ŋarrakunydja dhä‐wirrka'yun yäkuwu? Marŋgi muka nhe ŋarrakunydja.” Bala ŋayi waŋana dhäruktja goŋmirriyaŋalana ŋanya Djaykupnha.
GEN 32:30 Bala ŋayi Djaykup waŋanana, “Liŋguna ŋarra nhäŋalanydja Garraynha rumbalnydja. Ŋarra nhäŋala ŋanya bukuna, ga dhuwalana ŋarra gay' walŋa yana.” Bala ŋayi yäkunydja nherrara ŋunhi wäŋanydja Biniyalnha, ŋunhinydja mayali' bitjan Garraywu bukuna.
GEN 32:31 Bala ŋayi Djaykupthu wäŋanydja ŋunhi gonha'yurrunana, dhiyaŋu liŋgu ŋayi marrtjina walunydja lili walmana, yurru ŋayi marrtjina djuka'‐djukaṯthurrunana bala yulŋunydja, bili yuṯuŋgurr ŋayi ŋunhi dhayapthurruna.
GEN 33:1 Yo, ŋayi Djaykuptja ŋurruŋuna djuḻkthurruna, ga nhanŋu miyalktja maṉḏa ga yumurrkuny'tja nhanŋu dhuḏikurru malthurruna yukurrana nhanŋu, bala marrtjinana yukurrana walala yana‐wala. Martj‐martjtjurrunanydja walala‐a‐a, yana liŋgu ga ŋunhala gandarrŋuranydja, dharr‐way nhäŋala Yetjunhanydja, bala walala ŋunhalana bunanhaminanydja. Bala yana Djaykuptja buku‐nyilŋ'thurrunana nhanukala Yetjuwala ŋunhi ŋayi marrtjina galkililinydja, gumurrlilinydja nhanukala wal'ŋu.
GEN 33:4 Yurru ŋayi ṉaŋ'‐ṉaŋdhurrunana gay' Yetjunydja gumurr'yurrunana nhanŋu, bala yana dhangi'yurrunana ŋanya, wälkuŋalana wiṯthurrunana dhikana, yurru maṉḏa märrma'na ŋäthinyaminanydja bala‐lili'yunminana.
GEN 33:5 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Yetjuyunydja nhäŋa'‐nhaŋala marrtjina ḻiw'maraŋala, dharr‐way nhäŋala, bala dhä‐wirrka'yurrunana waŋana bitjarrana. “Yol walala dhuwala dhäykawurrunydja ga yumurrkuny'tja? Yolku walala dhuwala yolŋunydja?” bitjarra. Ga ŋayi Djaykuptja waŋana, “Dhuwalanydja gay yolŋu'‐yulŋu ŋunhi ŋayipi Godthu wekaŋala walalanha ŋarraku, liŋgu ŋarranha Godthu yukurrana guŋga'yurrunanydja, ga gäŋala ḻatju'kuŋala yana.”
GEN 33:6 Bala ŋayi Djaykupthu rarr'yurrunana marrtjina Yetjuwuna wäyindja malanha ga wiripu malanha ŋunhi mundhurr nhanbala Yetjuwana, yurruna ŋayi Yetju marrtjina balayi wäŋalili nhanukalanydja, nhayikayu Yedamlilinydja.
GEN 33:17 Ga ŋayi Djaykuptja bitjarrayi liŋgu marrtjinayi bala wäŋalili Djikamlili yäkulili, makarrlili wäŋalili Gaynanlili, ga ŋunhalayina ŋayinydja nhinana. Ga ŋunhalayina ŋayi guṉḏana ŋal'‐ŋalmaraŋala, mundhurrwuna wekanharawu ga buku‐ŋal'yunarawuna Godku.
GEN 35:1 Walala nhinananydja yukurrana ŋunhalayi wäŋaŋura märr‐gurriri, bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru God waŋanana Djaykupkala bitjarrana, “Ma' ḻaw'yurrana dhipuŋurunydja wäŋaŋuru, ga marrtjiya ŋunhana Bithullilina; ŋunhilina wal'ŋu nhe yurru nhiniyanydja yukirriya, ga ŋunhalana dhuḻ'yurra nhe guṉḏanydja ŋal'maraŋa buku‐ŋal'yunarawuna ŋarraku. Bili ŋarranydja dhuwala ŋunhi muka waŋarr nhuŋu, ŋunhi ŋarra maḻŋ'maranhamina nhokala ŋunhalayi ŋäthili, ŋunhi nhe waṉḏina beyaṉuŋu wäwa‐ŋaliwuŋu.”
GEN 35:2 Dhunupa ŋayi Djaykupthunydja waŋanana nhanŋuway yumurrku'nha ga dhäykawurrunha ga wiripu‐guḻku'nha miṯtjinha nhanŋuway, bitjarrana waŋana gam'. “Djalkthurrana nhuma dhuwala nhänydja malanha waŋarrnha wiripunydja ga wiripunydja ŋunhi dhuwala nhuma yukurra ḏälkuma goŋbuy djämawuy; djalkthurrana yana, warrpam'thurrana djalkthurrana‐wala. Ga ŋamathanharamiya ḏarrtjalkkunharamiya yana, dhaṯthunmiyanydja girri'yunydja ḏarrtjalkthuna yana ḻanyiŋdhuna,
GEN 35:3 bili ŋilimurru yurru marrtjina dhuwala gananna dhuwalanydja wäŋa, marrtjina ŋilimurru yurru bala Bithullilina, ga ŋunhalana ŋarra yurru ŋal'‐ŋalmarama guṉḏanydja. Ŋilimurru yurru yukurra buku‐ŋal'yunna Godku, nhanŋuwayŋga waŋganyguŋga ŋunhi ŋayi ŋarranha yukurra ŋuli guŋga'yun marikurru. Ŋilinyu yukurrana marrtjina rrambaŋi yana, wanhawitjana ŋarra ŋuli marrtjinya.”
GEN 35:4 Bala ŋuriŋiyi yolŋu'‐yulŋuyunydja warrpam'nha rarr'yurrunana ŋunhi marrtjina nhänydja malanha girriny'tja maḏayin' walalaŋguway walala lilina Djaykupkalana, bala yana ŋayinydja marrtjina Djaykupthunydja dholkuŋala munatha'lilina, dhuḏililina dharpalili.
GEN 35:5 Yo, bukmak ŋunhi wiripu‐guḻku' bäpurru yolŋu'‐yulŋu nhinana yukurrana ḻiw'maraŋala ŋunhiliyi wäŋaŋura dharaŋarana liŋguna, ŋunhi walalanydja Djaykuptja ga nhanŋu malanydja nhanukalana wal'ŋu goŋŋura Godkalana. Bäyŋuna ŋula walala marrtjina lili withiyara walalanha bunharawunydja walalaŋgu, liŋgu mirithinana walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja beyaṉiyina.
GEN 35:6 Bala Djaykuptja ga nhanŋu yolŋu'‐yulŋunydja miṯtjinydja ŋunhi marrtjinana‐wala yana bukuyuna, ga ŋayathaŋala ŋunha wäŋa Bithulwuy. Ga ŋunhalayina ŋayi ŋal'‐ŋalmaraŋala guṉḏana, bala yana walala buku‐ŋal'yurrunana yukurrana Godku ŋunhalayina wäŋaŋuranydja. Ga biyapul ŋayipi God maḻŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi Djaykupkala,
GEN 35:10 ga bitjarra ŋayi waŋananydja, “Yäkunydja nhe dhuwala Djaykup, yurru dhiyaŋunydja‐wala nhe yurru yäku djingaryun yukurra yuṯana, Yitjuralnha.”
GEN 35:11 Ga bitjarra liŋgu God waŋana dhäwu'‐nherrara nhanŋu bitjarranydja gam', “Ŋarranydja dhuwala waŋarr, ŋunhiyi muka bili ganydjarr‐ḏumurru ŋutu' wal'ŋu. Nhuŋu yurru yumurrkuny'tja guḻku'na mirithirrina; guḻku'na bäpurruny'tja yurru nhokuŋu walkur‐ŋurrkanharanydja.
GEN 35:12 Ŋarra yurru wäŋanydja nhuŋu wekamana ŋunhi ŋarra dhäwu'‐nherrara ŋäthili Yipurayimgala ga Yitjakkala; dhuwalanydja wäŋa nhuŋuwaynha yukurra yurru djingaryun ga nhokalaŋuwu yumurrku'wuna bitjanna liŋgu weyinŋumirrina.”
GEN 35:13 Bala ŋuliŋurunydja Godthu gonha'yurrunana ŋanya Yitjuralnhanydja.
GEN 35:14 Ga ŋunhimala dharapullilinydja ŋunhi God yukurrana waŋana nhanukala, ŋayi Yitjuralyunydja guṉḏana nherrara guyaŋinyarawuna yukurranharawu bitjanarawuna liŋgu. Bala ŋayi ŋuliŋurunydja märraŋala weyika, bala yana rarryurruna ŋunhimala guṉḏalili, ŋunhinydja bitjarra ŋayi ganaŋ'maraŋalana gänana wal'ŋu nhanŋuwaynha ŋunhiyinydja Godkuna.
GEN 35:15 Bala ŋayi yäku‐nherrara ŋunhiyinydja wäŋa Bithul bitjarrana.
GEN 35:16 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Djaykup ga nhanŋu miṯtji yolŋu'‐yulŋu ŋunhi ḻaw'yurrunana gonha'yurruna ŋunhiyi Bithulwuynydja, bala yana marrtjinana. Marrtjinana yukurrana walala, yurru ŋayi ŋunhi Raytjulnydja yothu'mirrina, galkina ŋunhi walunydja dhawal‐wuyaŋinyarawuna ŋurikiyi yothuwu. Bala ŋayi Raytjulnydja rirrikthurrunana, wirrkina dhika ŋäku'‐ŋakulana marrtjina; wirrkina ŋayi Raytjul rirrikthurrunanydja dhika, yurru yothuny'tja ŋunhi dhawal‐wuyaŋina ŋamathaŋala, ḏarramu ŋunhi yothuny'tja, ga yäkunydja ŋayi nherrara ŋanya Bindjamannha.
GEN 35:19 Yurru ŋayipi Raytjulnydja rakunydhinana ŋunhi, bala walala dholkuŋalanydja ŋanya ŋunhimala bäyma yana dhukarrlili galki Bithiliyimnha.
GEN 35:20 Bala ŋayi Djaykupthunydja nherrara guṉḏana ŋunhimalayi molulilinydja nhanukala Raytjulwala dhunupamirriyaŋalana guyaŋinyarawuna yukurranharawu.
GEN 35:21 Ŋuliŋurunydja walala gaŋgathina gonha'yurruna ŋunhiyi wäŋa, bala yana marrtjinana‐wala yana, ga yanana liŋgu ŋunhana walala bäpa'mirriŋunhana withiyara yukurrana Yitjaknhana.
GEN 35:23 Yo, Djaykupku gäthu'mirriŋunydja walala märrma'‐rulu ga märrma' bäythinyara ḏarramuwurru ŋayipi. Ga nhanŋu Liyawunydja waku'mirriŋu walala yäku dhuwala walala gam', Ropin, Djimiyan, Lepay, Djuda, Yitjaka, ga Djapalan.
GEN 35:24 Ga Raytjulwuŋunydja yothu maṉḏa dhuwala yäku Djotjip ga Bindjaman.
GEN 35:25 Ga wiripunydja ŋayi Raytjulyu wekaŋala djämamirrinha miyalknha nhanŋu Djaykupku, märr ŋayi yurru yothu gurrukama nhanŋu Raytjulwu, ga dhuwalana nhanukuŋu yumurrkuny'tja gam' Dän ga Napali.
GEN 35:26 Ga bitjarrayi liŋgu Liyawalanydja djämamirriyu dhäykayu gurrukaŋala walkur nhanŋuway yana Djaykupku, ga yäkunydja maṉḏa Gäd ga Yatja.
GEN 35:27 Yo. Mukthurruna yukurrana yana Yitjaktja nhinana muka ŋunhalayi Mamiri galki Yiprun wäŋaŋura, ŋunhala yana bili wäŋaŋura waŋganyŋura ŋunhi ŋäthili yukurrana Yipurayim ga Yitjak nhinana be baman',
GEN 35:28 yurru Yitjaktja ŋunhi wirrkina wal'ŋu djawuḻpa'yinana, 100 ga 80‐na dhuŋgarranydja,
GEN 35:29 bala ŋayi rakunydhinana. Bala yana nhanukala gäthu'mirriŋuyunydja maṉḏathu moluliliyaŋalana ŋanya dholkuŋalanydja, Yetjuyu ga Djaykupthu.
GEN 37:1 Yo, Djaykup nhinananydja yukurrana wäŋaŋura yäkuŋura Gaynan, ŋunhiliyi bili wäŋaŋura ŋunhi nhanŋu bäpa'mirriŋu nhinana yukurrana ŋäthili,
GEN 37:2 ga dhäwu'yunydja dhiyaŋuyi yukurra ḻakarama yumurrku'nhana nhanŋuway Djaykupku. Ŋulinyaramirriyu ŋayi Djotjiptja wakinnha ḏarramuna, yawirriny'nha, ga ŋayi ŋuli yukurranha djäma guŋga'yuna wäwa'mirriŋunha walalanha, djäka yukurranha ŋuli wäyingu malaŋuwu. Bala ŋayinydja Djotjipthunydja walalanha ŋuli nhänha, bala yana djar'tjaryuna, ga ḻakaranha bäpa'mirriŋuwuna walalanha ŋunhi walala yätjkuŋala djäma.
GEN 37:3 Ga ŋayinydja bäpa'mirriŋunydja Djaykuptja wirrkina märr‐ŋamathina yukurrana nhanŋuwaynha waŋganyguna Djotjipkuna, ganaŋ'thurrunana wal'ŋu ŋurikala wiripu‐guḻku'walanydja wäwa'mirriŋuwala walalaŋgala, ŋunhiyinydja nhanŋu mel‐wiḏi'na yothu, liŋgu ŋayi maḻŋ'thurruna ŋunhiyi gäthu'mirriŋu ŋunhi ŋayinydja djawuḻpa'na. Bala ŋayi ŋanya Djotjipnha bitjarrana yolŋunydja wal'ŋu, bitjan ŋurruŋuna gäthu'mirriŋu ŋayinydja. Ŋayi wekaŋalanydja nhanbala girriny'tja dhika ŋanya miny'tji‐maypamirrina, ḻatju'na ŋanya dhika djana'mirrina girri'.
GEN 37:4 Ga walala ŋuriŋiyinydja wäwa'mirriŋuyunydja walalay nhäŋalana ŋanya ŋunhimalayi girri'lilina ŋunhi, bala marŋgithinana ŋunhi walalaŋgu bäpa'mirriŋunydja yukurrana wirrkinydja wokthurruna nhanŋuwaynha waŋganyguna Djotjipkuna. Bala walala wirrkina nhanŋu ŋaramurryinanydja, ga yakana ŋula waŋana ŋamathaŋala nhanŋu Djotjipku.
GEN 37:5 Wiripunydja ŋayi Djotjip ŋorra‐nhina waŋganymirriyu munhaku, bala ŋayi bukaway'yirrina. Nhämanydja ŋayi ŋunhi bukaway'kurru ŋanyapinyay ŋayi ga wäwa'mirriŋunha walalanha nhanŋu, ŋunhala walala marrtji gulkthun ŋatha birrali' wambal, bala waŋgany‐manapandja garrpi'‐garrpirana waŋga'‐waŋgany yana walala ŋuriŋiyi. Ga nhanukuŋunydja galŋa‐warrpiṉara ŋunhi wambal birrali' Djotjipkuŋunydja ṉapuŋga' yukurra dhärra, dhunupayirri yana, ga wäwa'mirriŋuwuŋunydja walalaŋguŋu ŋunhi wambal birrali' galŋa‐warrpi'‐warrpiṉara ḻiw'marama ŋunhi waŋganynha nhanukuŋu Djotjipkuŋu, yurru ŋunhiyinydja walalaŋguŋunydja birrali' wambal buku‐nyilŋ'thunna yukurra ŋurikalana Djotjipkalaŋuwalana. Ŋorrana ŋayi, djaḏaw'yurruna goḏarrny'tja Djotjip gaŋgathina, bala yana ŋayi ḻakaraŋalana wäwa'mirriŋuwana walalambala ŋurikiy bukaway'wuynydja.
GEN 37:8 Bala walalanydja ŋunhi wäwa'mirriŋunydja walala waŋana nhanbala bitjarra, “Nhä nhenydja dhuwala yolŋu? . . . Nhe yukurra dhuwala guyaŋinyamirri nhunapinya nhe, yanapi nhena yurru buŋgawayirri ŋanapurruŋgu bukmakkuna?” Bala walala wirrkina ŋaramurryinanydja nhanŋu Djotjipku.
GEN 37:9 Ga wiripuŋuyunydja ŋayi bitjarra yana liŋgu bukaway'yina, yurru wiripuna bukaway'. Ga goḏarr'nha bala ŋayi ḻakaraŋala nhanukalaŋuwu wäwa'mirriŋuwuna walalambala bitjarra, “Way, wiripuna dhuwala ŋarra bukaway'yirri yawungu bay'. Nhäŋalanydja ŋarra bukaway'kurrunydja walu ga ŋaḻindi ga 11 ganyuny'tja, bukmak walala dhuwala malanha buku‐nyilŋ'thurruna, buku‐ŋal'yurrunana yukurrana ŋarrakuwaynha.”
GEN 37:10 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi ḻakaraŋalayi ŋunhiyi bukaway ŋuriki bäpa'mirriŋuwunydja, bala ŋayinydja bäpa'mirriŋuyunydja ŋanya ŋarrtj‐ŋarrtjtjurruna warray Djotjipnha, bala waŋana bitjarrana, “Nhä dhuwalinydja bukaway?” bitjarrana ŋayinydja. “Nhenydja yukurra dhuwala birrka'yunmirri nhunapinyay nhe, yanapi ŋanapurru yurru ŋäṉḏi'mirriŋu ga ŋarra ga wäwa'mirriŋu walala nhuŋu, bukmaknha ŋanapurru yurru marrtji, bala buku‐nyilŋ'thun yurru märr‐ŋal'yun nhuŋuwaynha waŋganyguna?” bitjarrana ŋayi bäpa'mirriŋunydja.
GEN 37:11 Yurru ŋayi ŋuriŋiyi bäpa'mirriŋuyunydja weyin yukurrana guyaŋinanydja ŋunhiyi, maŋmaŋdhurrunana yukurrana nhanŋu. Yurru walala yukurrana ŋunhi wäwa'mirriŋuyunydja walalay maŋutji‐ḏi'yurruna ŋanya, ga wirrkina ŋaramurrthina yukurrana nhanŋu Djotjipku.
GEN 37:12 Yo, waŋganymirriyu waluyu walala Djotjipku ŋunhi wäwa'mirriŋunydja walala gaŋgathina, bala yana marrtjina bitjarra bala ya' märr‐barrkulili wäŋalili yäkulili Djikamlili, gäŋalanydja walala wäyinnha walalaŋguway walala ŋunhamalayi märr‐baṉarra'lili wäŋalili, mulmumirrilili ga gapumirrilili, ga ŋunhalayina walala yukurrana nhinana djäka ŋuriki wäyingunydja walalaŋgu.
GEN 37:13 Waŋganymirriyunydja waluyu mäḻu'mirriŋu ŋunhi Djaykup wäthurruna nhanŋu Djotjipku, bala waŋana ŋanya bitjarra, “Way, ŋarra nhuŋu ḏukṯuk, nhe marrtjiya bala Djikamlili. Nhuŋu wäwanydja walala ŋunhayi nhina yukurra djäka wäyingu. Nhe yurru marrtjiyana‐wala ŋunhimalayi ga nhäŋa walalanha, nhä walala yukurra nhina ŋunhayi, bala roŋiyiya liliyi, ga ḻakaraŋa ŋarraku walalanha,” bitjarra. Yuwalkthi ŋayi Djotjiptja gaŋgathinana, bala yana marrtjinana.
GEN 37:15 Marrtjinana ŋayi marrtjinana‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u, ga wäŋa ŋayathaŋala ŋunhiyi Djikambuy, yurru yaka ŋayi maḻŋ'maraŋalanydja ŋunhi wäwa'mirriŋunhanydja walalanha. Mukthurrunaŋga yana ḻarruŋala walalaŋgu yukurrana, bala ŋunhiliyi waŋganydhu ḏarramuyu ŋanya nhäŋala, bala waŋana bitjarra, “Nhäku nhe marrtji ḻarrumanydja?” bitjarra.
GEN 37:16 Ga ŋayinydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala Djotjiptja bitjarra, “Ŋarra yukurra dhuwala ḻarruma ŋarrakalaŋuwu wäwa'mirriŋuwu walalaŋgu. Marŋgiŋga nhe yulŋunydja? . . . wanhaka walala yukurra nhinanydja?” Bitjarra ŋayi Djotjip waŋana dhä‐wirrka'yurrunanydja.
GEN 37:17 Ga ŋunhiyi wiripunydja ḏarramu buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanŋu Djotjipku, ḻakaraŋala bitjarra, “Dhiyala warray walala yulŋunydja, märr yawungunydja ŋarra nhänhanydja walalanha, yurru liŋguna walala ḻaw'yurruna ŋunhana bala wäŋalilina marrtjina Dothanlilina,” bitjarra ŋayinydja. Djar'tjar‐way ŋayi Djotjiptja, djar'tjaryurrunana nhinana, bala bur‐way bunana ŋunhala Dothannha, bala wäwa'mirriŋunhana walalanha nhäŋala.
GEN 37:18 Yurru ŋuriŋiyi wäwa'mirriŋuyunydja walalay nhäŋala ŋanya ŋunhaŋga yana ya' barrkuliliŋga, ŋayi nhinana lili djar'tjaryurruna withiyara walalanha.
GEN 37:19 Ga walalanydja waŋanhamina ḻakaranhamina ŋanya bitjanmina, “Nhäŋa walala. Nhäŋa ŋunhana ya', ŋunhiyinydja djar'tjaryun nhina bukaway'‐ḏumurrunydja yolŋu.
GEN 37:20 Gul' ŋilimurru bumana yana ŋanya,” bitjanminana. “Ŋilimurru yurru rumbalnydja ŋanya ŋurrkama ga ŋarŋgalilina, yurru ḻakaramanydja ŋilimurru yurru mäḻu'wanydja ga wakinŋunhana wäyinnha bunharanydja. Ŋunhana ŋayi bukaway'‐ḏumurrunydja ya'. Yakana ŋilimurru yurru nhanŋu märr‐ŋal'yundja.”
GEN 37:21 Yurru ŋayi maḻamarryunydja wäwa'mirriŋuyu yäkuyu Ropindhunydja ŋäkula yukurrana walalanha waŋanharaminyara, bala ŋayi waŋana ŋunhi guḻku'nhana gutha'mirriŋunha walalanha bitjarra, “Yaka ŋilimurru dhuwala yurru buma ŋanya,
GEN 37:22 yana ŋilimurru ŋanya ŋilitjan dhipala ŋarŋgalili, märr ŋayi yurru rakunydhirri dhiyala ŋanhdharkŋurana.” Bitjarra ŋayi ŋunhi Ropindja waŋana, liŋgu ŋayi yurru roŋiyirri liliyi, ga walŋakuma ŋanya warryun ŋuliŋuruyi, dhawaṯmarama ŋarŋgaŋuru, bala gäma bäpa'mirriŋuwalana, bitjarra warray ŋayi ŋunhi yuwalktja birrka'yurrunanydja yukurrana.
GEN 37:23 Marrtjinanydja nhinana lili Djotjiptja, galkithinanydja bunananydja walalambala, yanapi walala gumurr‐ŋamathinya nhanŋu; yana walalanydja gundupuŋalanydja ŋunhi, bala mulkana warray ŋanya, bala yupmaraŋalana ŋunhiyi galŋaŋuru girriny'tja nhanukala,
GEN 37:24 bala ḏupthurruna ŋanya rumbalnydja ŋunhi ŋarŋgalilina. Bala yana walala wäŋgaŋalana bala, ga dhut‐gay nhina'‐nhinanana,
GEN 37:25 bala ḏäpthurruna walala marrtjina ŋathana ḻukana. Bala walala mel‐garrwarthinanydja, bitjarra nhäŋala warray yolŋu'‐yulŋunha, walala marrtjina ḏiltjikurruna lili wäŋgaŋala, yurru wäyingalanydja ḏiltjiŋuranydja marrtjina gorruŋala girri' malanha dhika nhä, bala walala yukurrana marrtjinanydja ŋunhi nhäyikayuna Yetjiplilina, wuŋiḻi'yunarawu ŋurikiyi girri'wuna malaŋuwu.
GEN 37:26 Ga ŋayi Djudanydja yäku waŋana bitjarra, “Way, nhä warray ŋilimurru ŋuli dhiyakalanydja yolŋu'‐yulŋuwala ŋilimurruŋguway gutha'mirriŋunhanydja wuŋiḻi'yurru? . . . dhiyapana walalambala ŋi' yolŋu'‐yulŋuwana? Walalana ŋuli märraŋu ŋanya walalaŋguwaynha djämamirrinha. Ŋilimurru yaka ḏukṯuk ŋilimurru yurru baymatthundja ŋanya, liŋgu ŋayinydja ŋunha gutha'mirriŋu ŋilimurruŋgu.” Ga wiripu‐guḻkuny'tja gutha'mirriŋu walala waŋana bukmak yana bitjarra, “Yo, manymaknha dhuwalinydja guyaŋinyara.”
GEN 37:28 Bala walala ḏulŋurr'yurrunana ŋanya dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuru ŋarŋgaŋurunydja Djotjipnha, bala yana wekaŋala wuŋiḻi'yurrunana, ga ŋuriŋiyi ḏarramuwurruyunydja mulku'‐mulkuruyunydja yolŋu'‐yulŋuyu wekaŋala walalaŋgunydja rrupiyana, 20‐na ŋarakanydja walala märraŋala nhanukalaŋuwuy Djotjipkalaŋuwuynydja. Bala walala ŋuriŋi mulku'‐mulkuruyunydja yolŋu'‐yulŋuyu djaw'yurrunana‐wala ŋanya ŋunhana Yetjiplilina.
GEN 37:29 Yo, ŋayinydja ŋunhiyi maḻamarrnydja wäwa'mirriŋu Ropin yäku yaka ŋunhiliyi ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi walala ŋanya Djotjipnha goŋlili‐wekaŋala wiripu‐guḻku'wala, ga yalalaŋumirriyuna bala ŋayi roŋiyinana lili ga rurraŋ'thurruna ŋunhiyi ŋarŋganydja, ga dhäwulnha nhäŋala. Dhäwulnha Djotjiptja ŋunhili yukurrana gärrina. Wirrkina ŋayi dhika ŋaramurryinanydja,
GEN 37:30 bala ṉaŋ'‐ṉaŋdhurrunana lili, bala wiripu‐guḻku'wana ŋuripa wäwa'mirriŋuwa walalambala bunana, bala ḻakaraŋala walalambala bitjarra, “Way walala, Djotjiptja dhuwala bäyŋuna ŋunha ŋarŋgaŋuranydja, dhikana‐wala winya'yurrunana. Nhaltjanna dhika ŋarra yurru yulŋunydja? Nhaltjanna ŋarra yurru mäḻu'wanydja ḻakarama?” bitjarrana.
GEN 37:31 Bala walala wutthurrunanydja nanikutnha wäyinnha. Yo, gulaŋdja walala märraŋala rupa'lili, bala yana ŋunhi Djotjipkunydja girri' ḻupmaraŋala guḻwuḻmaraŋala ŋunhimala gulaŋlilina,
GEN 37:32 bala yana gäŋala bäpa'mirriŋuwalana milkunharawuna. Gäŋalanydja walala bala bäpa'mirriŋuwanydja nhinana, bala yana milkuŋalana bitjarrana, “Mäḻu, nhäŋa dhuwala. Dhuwalanydja ŋanapurru maḻŋ'maraŋala girri'na waŋganynha. Mak dhuwala nhokalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu girri'?” bitjarra.
GEN 37:33 Bala ŋayi Djaykupthunydja yuwalknha yana nhäŋalana, dharaŋarana ŋunhi girriny'tja, bala waŋana bitjarrana, “Dhuwalanydja ŋarrakalaŋuwuna gäthu'wu girri'. Wanhakana dhika ŋarrala gäthunydja Djotjiptja? . . . liŋguna rakunynha? . . . bilina bumara dhakaṉguŋalana wakinŋuyuna wäyindhu?”
GEN 37:34 Weyinnha ŋayi dhika ŋäthinanydja Djaykuptja, weyinnha dhika, warwuyurrunanydja yukurrana nhanukalaŋuwu gäthu'mirriŋuwunydja.
GEN 37:35 Wiripu‐guḻku'yunydja ŋuriŋinydja nhanukala gäthu'mirriŋuyu walalay ḏarramuwurruyu ga dhäykawurruyu gulkuruna mukmaraŋala, gulmaraŋala ŋanya ŋäthinyaŋuru, yurru ŋayinydja waŋana yukurrana bitjarrana, “Yakana yana ŋarra yurru dhuwalanydja buku‐dhumukthirri Djotjipnha, mukthunna ŋarra yurru marrtji ŋäthina nhanŋu, yana liŋgu ga rakunydhirri ŋarra yurru.” Mukthurruna yana ŋayi ŋäthina marrtjina Djotjipku, yakana ŋayi ŋula buku‐dhumukthina meṉguŋala.
GEN 37:36 Yurru ŋayinydja Djotjiptja walŋa yana bunana ŋunhala Yetjiptja, ŋunhi walala ŋanya ŋuriŋi mulku'‐mulkuruyu yolŋu'yulŋuyu djaw'yurruna. Ga ŋunhalayina walala ŋanya Djotjipnha wuŋiḻi'yurrunanydja, ga goŋdhu‐märraŋalanydja ŋanya waŋganydhu ḏarramuyu yäkuyu Butipayu, yurru ŋayi ŋunhi mirithirri ŋurruŋu ḏarramunydja, buŋgawa ŋayi ŋurruŋu ŋuriki miriŋuwu, djäkawu yukurranharawu ŋuriki buŋgawawalaŋuwu giŋgalaŋuwu buṉbuwu.
GEN 39:1 Liŋguna ŋunhalana Yetjipnha Djotjiptja yukurrana nhinanana‐a‐a, ga djämana ŋayi yukurrana Butipawalana wäŋaŋura;
GEN 39:2 djämanydja ŋayi yukurrana ḻatju'kuŋalana dhikana, bili Garraynydja ŋunhala nhanukala galki Djotjipkala.
GEN 39:3 Butipayu nhäŋala ŋanya Djotjipnha, ga wirrkina dhika galŋa‐ŋamathina ŋunhi Djotjipthu djäma yukurrana ḻatju'kuŋala wal'ŋu dhika,
GEN 39:4 bala yana ŋuriŋiyi buŋgawayunydja ḏarramuyu warrpam' nhä malanha wekaŋala nhanukiyingalana Djotjipkalana goŋlili, djämamirrinhanydja malanha ŋunhi, ga nhä malanha ŋunhi yukurrana nhanŋu ŋorrana, ŋayi wekaŋala ŋunhi nhanukala Djotjipkala djäkalili warrpam'kuŋala yana.
GEN 39:5 Bala ŋuliŋuruyinydja Garrayyu guŋga'yurruna yukurrana walalanha ŋunhimalayi wäŋalili, ga gäŋala yukurrana ŋamathaŋala, bili wirrki ŋayi Garray yukurrana djäka nhanŋu Djotjipku.
GEN 39:6 Yo, Butipayu wekaŋalanydja bukmak nhä malanha Djotjipkalana goŋlili dharraylili; yakana ŋayi yukurrana ŋula waŋganygu nhäku warwuyurruna. Djotjiptja ŋunhi ḏarramu ḻatju'na dhika rumbal ga ganydjarrnydja ŋutu'na dhika ga buku‐ḻatju'na,
GEN 39:7 bala ŋayi Butipawu ŋunhi miyalktja ḏukṯukmirriyina nhanŋu Djotjipku maŋutji'yunmaranharawuna. Bitjanana liŋguna ŋayi ŋuli wäthunanydja nhanŋu, waŋanhanydja ŋanya ŋuli garr'yunanydja yukurranha.
GEN 39:8 Yurru ŋayi Djotjiptja waŋanha yukurranha ŋuli yaka'yunana yana, bitjanana liŋguna; yakana ŋayi ŋuli dhäruk märranha ŋanya. Ŋayi waŋana bitjarra Djotjip, “Nhokala dhuway'mirriŋuyunydja, ŋarrakala buŋgawayu bukmak nhä malanha dhiyalami wäŋaŋura wekaŋala ŋarrakiyingalana goŋlili warrpam'nha, ga ŋarra yurru yuwalkkuma yana djäkanydja dhiyaku malanyŋuwu nhanukalaŋuwu. Yurru nhenydja nhanŋuway yana; yakana ŋarra yurru bitjan ŋula marramba'yirri nhuŋu, märrama nhuna ŋarra yurru dhäwulnha, liŋgu dhuwalinydja yätjnha mirithirrina nhanukala maŋutjiŋura Godkalanydja.”
GEN 39:10 Bala ŋayinydja ŋuli ŋuriŋiyi dhäykayunydja bitjanana liŋgu munhamandhinya waŋanhana yukurranha ŋanya, ḏukṯukmirriyinyana nhanŋu Djotjipku, ga bitjanana liŋgu ŋayi ŋuli Djotjipthunydja waŋanhana ŋanya yaka'yunana.
GEN 39:11 Wiripuŋuyuna waluyu Djotjipthu nhinana djäma ŋunhiliyi wäŋaŋura ŋayipina gänana, ga yakana ŋula wiripu‐guḻkuny'tja djämamirri walala ŋunhiliyi.
GEN 39:12 Bala yana ŋunhi dhäykanydja marrtjinana lili, marrtji ga bur‐way ḏo'yun nhanbala Djotjippa, bala yana mulka nhanbala girri'na, bala garr'yunna ŋanya Djotjipnha bitjanna waŋa, “Go go ŋunhamala gärriya ŋarrakala wäŋalili go.” Yurru ŋayinydja Djotjiptja wirrkina dhika ganydjarr‐warryun, bala yana ṉaŋ'‐ṉaŋdhunna, gonha'yunna ŋunhi girriny'tja nhanŋuway nhanukalana goŋlili ŋurikala dhäykawalana.
GEN 39:13 Yurru ŋayinydja ŋunhi dhäykanydja wirrkina dhika maḏakarritjthirri, bala ṉaŋ'‐ṉaŋdhun warraŋullilina,
GEN 39:14 bala yatjunna marrtji waŋa wiripu‐guḻku'wa warray djämamirriwa walalambala, ḻakarama bitjanna, “Way walala! Nhäŋa walala dhuwala ya', dhuwala gay'. Ŋunhiyi Yipuru ḏarramu gulŋiyina ŋarrakala wäŋalili, ŋayi bini ŋarrakala nhinanha, ŋayi ŋunhiyi ya' ŋarrakalaŋuwu dhuway'mirriŋuwu djämamirri. Wirrkina ŋayi ḏukṯukthina ŋarraku märranharawu, yurru ŋarranydja wirrki warray yukurrana yatjurruna.”
GEN 39:15 Bala ŋayinydja ṉaŋ'‐ṉaŋdhurruna dhawaṯthurruna dhikana‐wala, ga girriny'tja nayi dhuwala gonha'yurrunana ŋarrakalana galki.
GEN 39:16 Ga ŋunhi nhanŋu dhuway'mirriŋunydja bunana roŋiyina ŋunhala wäŋaŋuranydja,
GEN 39:17 bala ŋayi ḻakaraŋala bitjarra yana liŋgu djawukina yana dhäwu'nhanbalanydja, ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana bitjarra gam', “Ŋunhi ya', ŋunhi nhipala djämamirri yolŋu ḏarramu, ŋunhiyi marrtjina ŋarrakala wäŋalili, bala ŋayi ḏukṯukmirriyinana ŋarraku.
GEN 39:18 Yana ŋarranydja yatjurruna warray, bala ŋayinydja ṉaŋ'‐ṉaŋdhurrunana. Dhuwala nhäŋana, dhuwalana girriny'tja nhanbala ya'. Dhipala ŋayi ŋarrakalana gonha'yurruna.” Bitjarrana ŋayi yukurrana ŋuriŋiyi dhäykayunydja djawukinana ḻakaraŋala dhäwuny'tja.
GEN 39:19 Yurru nhanbala dhuway'mirriŋunydja wirrkina dhika ŋaramurryina,
GEN 39:20 ga Djotjipnhanydja ŋayi yuwalknha dhika ŋilitjarana ŋunha ḻoḻulilina, yurru weyinnha ŋayi yukurrana gulŋiyinanydja ŋunhiliyi, dhä‐ḏir'yunaranydja nhanukuŋu.
GEN 39:21 Ŋe, yurru Garraynydja ŋunhalayi galki nhanukala Djotjipkala, ŋayi yukurrana gäŋala ŋanya ḻatju'kuŋala dhika, djäka nhanŋu yukurrana goŋ‐nherraṉmina, bala ŋunhi ḻoḻu‐djäkamirri ḏarramu buŋgawa yukurrana nhäŋala ŋanya ŋunhimala Djotjipnha, yurru wirrkina ŋayi goŋmirriyinanydja ŋunhi djäkamirrinydja ḏarramu, ŋunhi ŋayi yukurrana Djotjipthu ḻatju'kuŋala dhika ŋamathaŋala marrtjina djäma bala.
GEN 39:22 Bala ŋuriŋiyi djäkamirriyu yolŋuyu wiripu‐guḻku'nhanydja ŋunhi ḏarramuwurrunha djäkalili. wekaŋala nhanukalana Djotjipkalana.
GEN 39:23 Buŋgawanydja ŋunhi yakana ŋula warwuyurruna waŋganygu, bili ŋunhiyinydja bukmak nhä malanha goŋŋura nhanukiyingalana warrpam'nha Djotjipkalana, ga wirrki ŋayi yukurrana djäkanydja ḻatju'kuŋalana dhikana Djotjiptja, bili Garraynha nhanukalanydja galki gali'ŋura, djäka yukurrana nhanŋunydja. Yo, bukmak nhä malanha ŋayi yukurranha ŋuli djämanydja ḻatju'kunhana dhika, warrpam'nha manymaknha.
GEN 40:1 Waŋganymirriyu waluyu ŋayi Giŋ ŋunhi Yetjippuyŋu buŋgawa wirrkina dhika maḏakarritjthina märrma'wu nhanukiyingalaŋuwu djämamirriwu maṉḏaku. Yo, waŋganydja ŋunhi weyika'‐djämamirri, weyika' ŋayi ŋuli yukurranha djäma borum nhanŋuyi Giŋgu, ga wiripunydja ŋunhi ḏarramu ŋatha‐bathanaramirri, ŋayi ŋuli yukurranha ŋatha bathana Giŋgu,
GEN 40:2 yurru ŋunhiyi buŋgawa Giŋ wirrkina ŋaramurrthina maṉḏaku, maḏakarritjthinana,
GEN 40:3 bala yana maṉḏanha ŋilitjarra ḻoḻulilina, ŋunhiwalayi liŋgu ḻoḻulili ŋilitjara waŋgany‐manapara Djotjipkala,
GEN 40:4 bala ŋayi Djotjiptja djäkana yukurrana maṉḏaku.
GEN 40:5 Wiripunydja munhaku ŋunhiyi maṉḏa ḏarramu ŋorrana yukurrana, bala maṉḏa bukaway'yirrina, yurru barrkuwatj bukawayny'tja.
GEN 40:6 Goḏarr'nha munhakumirrina maṉḏa gaŋgathirrinydja, bala maṉḏa bukunydja warwumirriyirri warray, bala ŋayi nhämana Djotjipthunydja maṉḏanha buku‐warwumirriyinyarana,
GEN 40:7 bala dhä‐wirrka'yun maṉḏanha, “Way maṉḏa, nhäku dhuwala nhuma buku‐warwumirriyinanydja?” bitjarra.
GEN 40:8 Ga maṉḏanydja waŋana nhanukala buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Bukaway'yinya yawungu dhuwala ŋilinyu märrma'yu yana, yurru yakana ŋilinyu marŋgi yolthu ŋinyalaŋgu yurru mayali' ŋunhi bukaway' maḻŋ'marama.” Ga ŋayi Djotjiptja waŋa maṉḏakala bitjan, “Godthuna ŋayipina ŋuli bukawayny'tja ḻakarama warraŋulkuma. Go ḻakaraŋana maṉḏa ŋarrakalana.”
GEN 40:9 Ga ŋuriŋiyi waŋganydhunydja ḏarramuyu borum‐djämamirriyunydja ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja bukaway'yina borum, ŋunhi yaŋarany'tja ŋuthara marrtjina bala baṉdja'baṉdjamirriyinana,
GEN 40:10 yurru ḻurrkun' baṉdjanydja ŋurikiyi. Ga man'tjarrnydja marrtjina ŋutharana, ga burwu'mirriyinana, ga ŋuliŋurunydja bala borummirriyinana.
GEN 40:11 Bala ŋarranydja marrtjina märraŋala Giŋguna rupa, bala yana ŋunhiyi buriny‐mulka'‐mulkana borumdja, ŋunhimalayina weyikany'tja ḻarrmaraŋala rupa'lilina, bala gäŋala ga wekaŋala Giŋguna.”
GEN 40:12 Ga ŋayi Djotjipthunydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanŋu bitjarrana gam', “Ŋunhiyi ḻurrkun' baṉdja'‐baṉdja, ŋuriŋiyinydja yukurra ḻakarama ḻurrkun' walu.
GEN 40:13 Dhäŋuru ḻurrkun' yurru walu djuḻkthun, bala ŋayi boŋguŋu Giŋdhunydja nhuna dhawaṯmaraŋuna. Ga biyapul nhe boŋguŋu djämayi ŋunhalayi, bitjarra nhe yukurrana ŋäthili djäma.
GEN 40:14 Yurru ŋunhi nhe boŋguŋu roŋiyi balayinydja, ga yaka meṉguŋu ŋarranhanydja. Guyaŋiyayi ŋarranhanydja, ga ḻakaraŋa ŋarranha Giŋba, ŋayi yurru guŋga'yun ŋarranha dhawaṯmarama dhipuŋuru ḻoḻuŋuru.
GEN 40:15 Liŋgu yaka ŋarra djäma ŋula nhä yätjtja, yana ŋayi ŋarranha ŋilitjara dhipala ḻoḻulili ŋula nhämiriwŋurana, ŋurrumiriwŋurana,” bitjarrana ŋayi Djotjipthu ḻakaraŋalanydja.
GEN 40:16 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja, bala ŋayina ŋuriŋiyina ŋatha‐bathanaramirriyuna ḻakaraŋala nhanŋuwaynha bukaway' Djotjipku, ga bitjarra ŋayi waŋananydja, “Way, ŋarrakuŋunydja bukaway', ŋarra marrtjina gäŋala ḻurrkun' bathi, yurru ŋunhana bala garrwarnha wal'ŋu, muḻkurrŋurana ŋarrakala marrtjina bathi ŋal'yurrunanydja ŋunhi,
GEN 40:17 ga ŋatha ŋunhiliyi gorruŋala marrtjina lili Giŋgu ŋatha. Yurru wäyindhu warray marrtjina lili ḻukananydja ŋunhi ŋathanydja malanha.”
GEN 40:18 Ga ŋayi Djotjiptja waŋana bitjarra, ḻakaraŋala dhunupana nhanŋu, “Nhuŋunydja bukaway' dhuwala dhuwala gam'.
GEN 40:19 Ḻurrkun' boŋguŋu walu djuḻkthurru, bala nhuna boŋguŋu buŋgawayunydja dhawaṯmaraŋuna, bala yana boŋguŋu nhuna muḻkurrnha gulkthurru, ga wäyindhuna nhuna boŋguŋu barrwaṉ'tja ḻuki ŋanaktja.” Ga bitjarra ŋayi Djotjipthu ḻakaraŋalanydja nhanbala.
GEN 40:20 Ga ḻurrkun' walu djuḻkthurrunana, bala yuwalkthi ŋayi Giŋdhunydja maṉḏanha maltjaṉa'kuŋalana, dhawaṯmaraŋalanydja ŋuliŋuru ḻoḻuŋurunydja,
GEN 40:21 bala nherrara roŋiyinmaraŋalana ŋunhimalayi liŋgu djämalili, goŋ‐nherrara ŋunhiyi borum‐djämamirrinhanydja yolŋunha.
GEN 40:22 Ga ŋanya ŋunhi wiripunhanydja mayaŋ'nha gulkthurruna, bitjarra yana liŋgu ŋunhi nhaltjarra ŋayi Djotjipthu yukurrana ḻakaraŋala ŋäthili.
GEN 40:23 Ŋuriŋiyi borum‐djämamirriyunydja djäma yukurrana biyapul nhanŋu Giŋgu, yurru ŋayi yakana guyaŋina ŋanya Djotjipnhanydja, warrpam'nha meṉguŋala, buku‐dhumukthinana ŋanyanydja.
GEN 41:1 Yo, märrma' dhuŋgarra djuḻkthurruna, bala ŋayina Giŋdhuna bukaway'yina. Bukaway'yinanydja ŋayi ŋanyapinya ŋayi, ŋayi yukurrana djingaryurruna galki gali'ŋura mayaŋ'ŋura gapuŋura,
GEN 41:2 ga nhäŋalanydja ŋayi waŋgany‐rulu ga märrma' bäythinyara buliki, walala dhawa‐yawaṯthurruna ŋuliŋuruyi gapuŋuru ŋutu'mirri gandarr. Dhawa‐yawaṯthurrunanydja yukurrana ŋunhiyi buliki malanha, bala yana ḻukanana marrtjina mulmuna.
GEN 41:3 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi nhäŋala wiripu‐guḻku'nhana, balanyara yana liŋgu miṯtji, waŋgany‐rulu ga märrma' bäythinyara buliki dhawa‐yawaṯthurruna ŋuliŋuru gapuŋuru mayaŋ'ŋuru, yurru barka'mirri warray, makinymirri warray, walala walmananydja yukurrana ŋuliŋuru gapuŋuru, ga wäŋgaŋala marrtjina, ga bunana ŋurikiyi ŋutu'mirriwu buliki'wu walalaŋgu.
GEN 41:4 Bala walala ŋuriŋiyi barka'mirriyunydja ḻukanana, wurkthu'‐wurkthurrunana marrtjina ŋunhi ŋutu'mirrinhana dhawar'maraŋalana. Bala ŋayi ŋunhi Giŋdja marrtjina gaŋgathinana ŋuliŋuru yakurrŋurunydja.
GEN 41:5 Ga balayi ŋayi yakurrthina, bala wiripuna bukaway'yina. Bukaway'yinanydja ŋayi ŋatha birrali, nhäŋalanydja ŋayi waŋganybuy yaŋara'wuy, yurru waŋgany‐rulu ga märrma' bäythinyara maŋutjinydja birralinydja ŋunhiliyi dhaŋga'‐dhaŋgaŋala marrtjina, yurru ŋutu'mirrina dhikana maŋutji.
GEN 41:6 Ŋuliŋurunydja ŋayi nhäŋala ga wiripunhana birralinha yaŋara, ga ŋathanydja ŋunhili marrtjina maŋutjinydja dhaŋga'‐dhaŋgaŋala waŋgany‐rulu ga märrma' bäythinyara, yurru wirrkina wal'ŋu barka'mirrina binydjitjmirrina.
GEN 41:7 Bala walalanydja marrtjina ŋuriŋiyi binydjitjmirriyunydja birraliyu walalay wurkthu'‐wurkthurruna ŋunhi ŋutu'mirrinhana maŋutji birralinha.
GEN 41:8 Bala ŋayi marrtjina ŋuliŋurunydja Giŋdja gaŋgathinana, yurru wirrki ŋayi buku‐warwumirriyinanydja ŋuriŋiyi bukaway'yunydja, liŋgu ŋayi yakana marŋgi nhä ŋunhi mayali' ŋunhilimi bukaway'ŋura. Bala ŋayi dhäruknha djuy'yunmina ḻiya‐djambatjmirriwuna yolŋu'‐yulŋuwu. Walalanydja ŋuriŋiyi walalay withiyarana ŋanya lili, yurru yakana walala ŋula ḻakaraŋala dhunupa nhä ŋunhi mayali'.
GEN 41:9 Bala yana ŋuliŋurunydja ŋayi ŋunhiyi borum‐djämamirri waŋa nhanukala Giŋgala bitjanna, “Nhäwiyina dhuwala ŋarra yulŋunydja bay', be nhaltjarra.
GEN 41:10 Ŋunhala ŋunhi ŋarra yawungu gulŋiyirri yukurra ḻoḻuŋura,
GEN 41:11 ga waŋganymirri munhaku ŋarra ga ŋuruŋu ŋatha‐bathanaramirriyu ŋilinyu bukaway'yirri,
GEN 41:12 ga waŋganydhu ŋuruŋu ya' yuṯayu ḏarramuyu bäpurru'yu Yipuruyu, ŋayina ḻakaramanydja ŋinyalaŋgu ŋunhi maḻŋ'maramanydja bukawayny'tja.
GEN 41:13 Ga yuwalknha yana ŋunhi yulŋunydja, bitjandja ŋunhi ŋayi nhaltjan yukurra ḻakarama.”
GEN 41:14 Bala ŋayi Giŋdja dhäruk‐djuy'yunmirri bala ŋunhimala ḻoḻulilina, ga waŋa bitjanna, “Gäŋana lili Djotjipnhanydja dhipala ŋarrakalana dhawaṯmaraŋa.” Ga yuwalkthi ŋayi Djotjiptja wiriny'tjunmirri, ga girri'yunydja ŋayi manymakthuna dhaṯthunmirrinydja, bala marrtji Giŋbana buna.
GEN 41:15 Ga ŋayi buŋgawanydja waŋa nhanukala Djotjipkala bitjanna, “Yawungu ŋarra ŋäma nhokalaŋuwuy, ŋunhi nhepina yurru ḻakarama mayali' bukaway'wuynydja maḻŋ'marama.”
GEN 41:16 Ga ŋayi Djotjiptja waŋa nhanukala bitjan, “Ŋarrapinydja dhuwala yakaŋga yana marŋgi, ga yakana ŋarra ŋuli maḻŋ'maraŋu ŋunhiyi bukawayny'tja, yurru ŋayipina Godthuna yukurra maḻŋ'maramanydja, ŋayipina yurru ḻakarama mayaliny'tja.”
GEN 41:17 Yurruna ŋayi ŋuriŋiyi Giŋdhu ḻakaraŋala nhanukuŋuway bukawayny'tja malanha ŋurikiynydja ŋunhi ŋayi nhäŋala bukaway'kurru, ŋunhi waŋgany‐rulu ga märrma' bäythinyarayu barka'mirriyu buliki'yu ḻukana ŋutu'mirrinha buliki'nha walalanha. Ga bitjarra yana liŋgu ŋayi bukaway'yina ŋunhi 7‐dhu birraliyu binydjitjmirriyu wurkthu'‐wurkthurruna ŋunhiyi 7‐nha maŋutji‐ḏilkurrumirrinha birralinha walalanha.
GEN 41:25 Bala Djotjipthu ḻakaraŋalana maḻŋ'thunmaraŋalana ŋurikiy bukaway'wuynydja; bitjarrana ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋuriki buŋgawawu, “Dhuwaliyi märrma' bukaway', yurru waŋgany yana mayaliny'tja. Godthu yukurra ḻakarama nhuŋu ŋäthili, ŋunhi nhaltjan yurru ŋunhala bala yalala, ŋula nhaltjan ŋayi yurru djäma.
GEN 41:26 Ŋunhi 7 buliki buyuwuyu'mirri ga 7 birrali maŋutji‐ḏilkurru ŋutu'mirri ŋatha, ŋunhiyinydjayi mayali' ḻakarama yukurra, ŋunhi yurru 7 dhuŋgarra ŋamakurru' yukurra yana djingaryun wäŋa, ga ŋatha yurru ŋuthan dhaŋaŋdhirri guḻku'thirri. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru, bala yurru yakana ŋatha ŋuthan; wäŋa yurru warrpam'nha ganbarkthirrina, baṉḏanynha yukurra yurru djingaryun 7 dhuŋgarranydja.
GEN 41:28 Godthu ḻakaraŋalanydja nhuŋu ŋunhi nhaltjan ŋayi yurru djäma, liŋgu dhiyala Yetjiptja 7 yurru dhuŋgarra ŋupan ŋatha‐maypamirri, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja 7 yurru dhuŋgarra ŋupan, ga wäŋanydja yurru dhuwala djingaryun yukurra wirrkina wal'ŋu baṉḏanynha.
GEN 41:32 Godthu nhuŋu ḻakaraŋala buku‐märrma'mirri, ŋunhi yurru yuwalk bitjandhiyinydja.”
GEN 41:33 Bala Djotjiptja waŋana bitjarra ŋanya buŋgawanha, “Ma' djarr'yurrana ŋamakurru'nha yana ḏarramunhanydja ḻiya‐djambatjnha, ŋayi yurru yukurra djäka dhiyakuyi wäŋawunydja ŋamathama yana, märr ŋayi yurru yukurra ŋatha ŋorra ruwamŋuyirrina, ga märr yurru ŋunhi wiripunydja yätjtja, ŋunhi dhuŋgarra ŋupan, ŋayinydja yurru ŋathanydja yukurra ŋorra dhaŋaŋnha. Ŋuriŋiyinydja bala baṉḏanydhunydja dhuŋgarrayu yurru yukurra yolŋunydja nhina ḏulpuna yära, balanyarana ya', liŋgu ŋatha yukurra yurru ŋorra guḻku' yana, ga yakana yurru ŋula yolŋu'‐yulŋu marrya'yu rakunydhirrinydja.” Bitjarra ŋayi Djotjipthu ḻakaraŋalanydja.
GEN 41:37 Ŋayi Giŋdja ga nhanŋu djämamirrinydja walala waŋana yoraŋalana bitjarrana, “Ḻatju'na dhuwalanydja guyaŋinyara, mirithirrina manymak,” bitjarra.
GEN 41:38 Bala ŋayi Giŋdhu waŋana Djotjipnha bitjarra, “Yakana balanyarayi ḻiya‐djambatj yolŋu bitjan nhe dhuwala yukurra nhina dhiyalaŋumi, bili nhokalanydja dhuwala nhanŋuway Godku garrkuḻuk birrimbirr yukurra nhina.
GEN 41:39 Nhokalana ŋayi Godthu milkuŋala warrpam nhä malanha,
GEN 41:40 bala ŋarra yurru nhunana goŋ‐nherraṉdja bukmakku dhiyaku malanyŋuwu. Bukmak yurru yolŋunydja walala mäkiri'‐witjun nhuŋuwaynha, ŋunhi nhaltjan nhe yurru waŋa walalanha.
GEN 41:41 Ŋarranydja yurru nhunana nherraṉ ŋurruŋukumanydja bukmakku dhiyaku wäŋawu Yetjippuyŋunydja.”
GEN 41:42 Ŋuliŋurunydja, bala ŋayi Giŋdhu yupmaraŋala nhanukiyingalanydja goŋŋuru goŋbuy girri', bala nherrara Djotjipkalana goŋlili, ga girri' dhika ḻatju' nherrara nhanukala, ga mayaŋ'puy girriŋgirriŋ bitjarra yana liŋgu nherrara nhanukalana ŋanyana dhaṯthurruna Djotjipnhana.
GEN 41:43 Bala ŋayi Giŋdhunydja ŋurruŋu‐ḻakaraŋala Djotjipnhana garrwarkuŋalanydja, märr yurru yukurra yolŋunydja walala märr‐ŋal'yun nhanukalana. Ga biyapul nayi bitjarrayi bili wekaŋala miyalknhanydja nhanbala Djotjippa, wäŋa Yetjippuyŋunha dhäykanha,
GEN 41:46 ga biyapul ŋayi yäkunydja nherrara wiripuna ŋanya Djotjipnha, Yetjippuynha yäku. Yo, Djotjiptja ŋulinyaramirriyu 30‐na nhanŋu dhuŋgarranydja, bala ŋayi Djotjip yukurrana marrtjinanydja buku‐ḻiw'maraŋala ŋula wäŋakurrunydja ŋathana marrtjina märraŋala,
GEN 41:47 bala galkarana yukurrana yindililina buṉbulili ruwamŋu‐nherrarana.
GEN 41:48 Yo, 7 dhuŋgarra ŋupara ŋatha marrtjina ŋuthara ḻatju'kuŋalana, bala guḻku'na. Ŋayi Djotjipthunydja märraŋala yukurrana ŋunhi ŋathanydja, bala yana ruwamŋu‐nherrarana ŋurikina bala 7‐gu dhuŋgarrawu djaṉŋarrmirriwuna.
GEN 41:49 Ga ŋathanydja ŋunhi miṯtjinydja dhaŋaŋnha biyapulnha, bothurrumiriwnha, yakana ŋuli bothurru ŋunhiyi ŋatha mala ŋunhi nhanukuŋu ruwamŋu‐nherraṉaranydja.
GEN 41:50 Ga ŋulinyaramirriyu dhuŋgarrayu 7‐dhu Djotjipku walkurnydja maṉḏanha maḻŋ'thurruna märrma'na. Ŋayi yäku‐nherrara ŋunhi maḻamarrnhanydja Manatja, ga malpuranhanydja ŋayi yäku‐nherrara Burayim.
GEN 41:53 Yo, 7‐dhu dhuŋgarrayu ŋatha ŋuthara ŋamathina dhika dhaŋaŋnha. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhiyi dhuŋgarra malanynha djuḻkthunmaraŋalana warrpam'nha, bala ŋunhinydja bala wapthurruna baṉḏanylilina, bitjarra yana liŋgu ŋunhi yulŋunydja, ŋunhi nhaltjarra ŋayipi Djotjipthu yukurrana ŋäthili ḻakaraŋala.
GEN 41:55 Ga ŋunhala bäyma Yetjip wäŋanydja baṉḏanydhina, ga wiripunydja wäŋa bitjarra yana liŋgu dhika ḻiw'maraŋala warrpam' baṉḏanydhinana, bala bukmaknha marrtjina yolŋunydja walala nyä'yunminana ŋathawuna ḻarruŋala. Bala ŋayi Giŋdhunydja djuy'yurruna walalanha bala Djotjipkalana,
GEN 41:56 ga ŋayi Djotjipthu ḻapmaraŋala ŋunhiyi ŋathamirrinydja buṉbu, bala rarr'yurrunana marrtjina yolŋu'‐yulŋuwana, ga bukmak ŋunhi Yetjippuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu ḏulpumirrina.
GEN 41:57 Ga wiripu‐guḻku' yolŋu'‐yulŋu bitjarra yana liŋgu marrtjina lili, ŋulaŋuru bala wiripuŋuru wäŋaŋuru, ga ŋayi Djotjipthunydja bitjarra yana liŋgu wekaŋala walalambala, rarr'yurruna ŋatha, liŋgu ŋunhinydja wiripunydja wäŋa malanha bitjarraŋga bili yana baṉḏanydhina ŋanhdharkthina.
GEN 42:1 Yo, ŋunha Gaynanbuynydja wäŋa bitjarra yana bili baṉḏanydhinana räwakthina, ga ŋayi Djotjipku bäpa'mirriŋunydja Djaykuptja ga nhanŋu Djotjipku wäwa'mirriŋu walala ŋunhi wirrkina djaṉŋarrthina, liŋgu ŋathanydja walalaŋgu bäyŋuthinana. Bala ŋayi Djaykupthu ŋäkula Yetjiplili, ŋunhi ŋatha yukurrana ŋunhala ŋorrana ruwamŋuyanhara, bala ŋayi worruŋuyu waŋana djuy'yurruna ŋunhi nhanŋuway gäthu'mirriŋunha walalanha bitjarra, “Nhä warray nhuma ŋuli marrtji bala Yetjiplilinydja ga märraŋu ŋatha ŋulaŋuru, märr ŋilimurru yakaŋga djaṉŋarrthirrinydja ga rakunydhirrinydja.”
GEN 42:3 Bala yana Djotjipku ŋunhi wäwa'mirriŋunydja walala märrma'‐rulu ŋunhi ḻaw'yurrunana, bala marrtjina Yetjiplilina ŋathawuna märranharawu.
GEN 42:4 Yurru Djaykupthu waŋganynhanydja ŋunhi yutjuwaḻa'nha gäthu'mirriŋunha nhanŋu yaka djuy'yurruna; ŋanyanydja ŋayi ga nherrara ŋunhimalana bäyma, bili ŋayi beyaṉiyina ŋuli ŋanya bäynha nhaltjurruna ŋula.
GEN 42:5 Martj‐gay wäŋgaŋalana walala, ga ŋunhala liŋgu bunana Yetjip nhanbala Djotjippa, liŋgu Djotjiptja yukurrana nhinana ŋunhala Yetjiptja yindina buŋgawa; ŋayina ŋurruŋu wäŋawu ŋuriki Yetjippuyŋuwunydja, ga ŋayina ŋuli wuŋiḻi'yuna yukurranha wekanha ŋathanydja bukmakku yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli ŋathawunydja marrtjinya. Bala ŋunhiyi wäwa'mirriŋu walala Djotjipku bunananydja, dhunupana walala warrkuḻunhamina munatha'lilina, bala yana buku‐nyilŋ'thurrunana yukurrana nhanukala Djotjipkala.
GEN 42:7 Ŋayi Djotjipthunydja nhäŋala walalanha dharaŋara ŋunhi nhanŋuway wäwa'mirriŋunha walalanha, yurru walalanydja ŋanya balanydja yaka warray dharaŋara. Bala ŋayi Djotjip yakayi ḻakaranhaminanydja ŋula walalaŋgala, yana ŋayi bitjarra djuḻuḻ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi yanapi ŋayi yaka marŋgi walalaŋgu. Bala ŋayi waŋananydja walalanha dhärukthu ḏälyuna, bitjarra dhä‐wirrka'yurrunana, “Wanhaŋuru dhuwala nhuma yolŋu'‐yulŋunydja?” Ga walalanydja ḻakaranhamina walalawuynha walala bitjanmina, “Ŋanapurrunydja dhuwala ŋurukuy Gaynanbuy wäŋawuy, ŋanapurru marrtjina lili wuŋiḻi'yunarawu ŋathawu.” Bitjarra walalanydja waŋana.
GEN 42:8 Ga mukthurruna walala yaka dharaŋaranydja, dhuŋamirri yana walala, yol ŋunhi ŋayi Djotjip.
GEN 42:9 Yurru yana walala buku‐nyilŋ'thurruna yukurrana nhanŋu Djotjipku, bala ŋayi Djotjipthunydja guyaŋina roŋiyinana ŋurikiynha ŋunhi baman'ŋuwuynha, ŋunhi ŋayi ŋäthili bukaway'yina, ŋunhi walala yukurrana nhanukala buku‐nyilŋ'thurruna. Bala ŋayi waŋananydja walalanha bitjarrana Djotjipthu, “Nhumanydja dhuwala mel'ŋu walala. Nhuma dhuwala marrtjina lilinydja, yana nhuma maḻŋ'marama marrtji nhäma wäŋa dhuwala, yanapi dhuwala ganydjarrmiriw wäŋa,” bitjarra.
GEN 42:10 Ga walalanydja waŋana bitjarra, “Yä‐ä‐äw yaka warray! Dhuwalanydja ŋanapurru marrtjina yana ŋathawu märranharawu.
GEN 42:11 Ŋanapurrunydja dhuwala bukmak wäwa'manydji walala; yaka ŋanapurru dhuwala mel'ŋu walala. Yolŋu walala wal'ŋu ŋanapurru dhuwala, yuwalkŋu.”
GEN 42:12 Ŋayi Djotjiptja waŋana biyapul bitjarra, “Yä‐ä‐äw! Dhuwalanydja nhuma mel'ŋu warray walala.”
GEN 42:13 Ga walalanydja waŋana nhanukala Djotjipkala bitjarra, “Way, ŋäthilinydja dhuwala ŋanapurru märrma'‐rulu ga märrma' bäythinyara muka wäwa'manydjinydja walala, waŋganyguŋu walkur‐märranhara. Waŋganydja gutha'mirriŋu ga liŋguna rakunydhinana, ga ŋunhanydja waŋganydhi yutjuwaḻany'tja, ŋunha bäyma mäḻu'wala nhina yukurra.”
GEN 42:14 Ga ŋayi Djotjiptja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja nhumalanha yukurra gatjarr'yun yana dhuwala maḻŋ'marama, nhä nhuma mel'ŋu, mak bäyŋu.
GEN 42:15 Yurru waŋganydja nhuma yurru dhipuŋuru ŋurrukŋuru marrtjiya balayi roŋiyiyayi ga garr'yurra ŋunhi yutjuwaḻa'nha gutha'mirriŋunha, ga yurruna ŋarra yurru marŋgithirrinydja ŋunhi nhuma yuwalk yukurra ḻakarama.”
GEN 42:17 Bala yana ŋuliŋurunydja ŋayi walalanha ŋilitjara ḻoḻulilina ḻurrkun' walu ŋupara.
GEN 42:18 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja, yurruna ŋayi djuy'yurruna walalanha waŋana bitjarra, “Ma' marrtjiya walala gäŋa ŋathana, märr yurru nhumalaŋgu yumurrkuny'tja yakaŋga djaṉŋarrthirri,
GEN 42:19 yurru waŋgany yurru dhiyalanydja bäymanydja nhina ḻoḻuŋuranydja.
GEN 42:20 Ga lilinydja nhuma boŋgaŋu gäŋu ŋunhiyi yutjuwaḻa'nhana gutha'mirriŋunha, märr ŋarra boŋguŋu ŋayaŋu‐yuwalkthi ŋunhi nhuma yuwalk yukurra ḻakarama, märr ŋarra yakaŋga yurru nhumalanha buma rakunygunydja, mel'ŋu ḻakaramanydja.”
GEN 42:21 Bala walala waŋanhamina walalawuy ŋunhiyi wäwa'mirriŋu walala bitjanmina, “Dhuwalanydja bitjarrayinydja ŋilimurruŋgu, bili ŋilimurru ŋunhi bumara gutha'mirriŋunha ŋilimurruŋguway, ga dhuwalayina ŋunhi marinydja. Ŋilimurru nhäŋala ŋunhi ŋilimurruŋguway gutha'mirriŋunha marilili, ga waŋana ŋayi ŋilimurrunha guŋga'yunarawu, yurru ŋilimurrunydja yaka warray ŋanya guŋga'yurruna, yaka warray ŋäkula ŋanya. Ga yurruna dhuwala marinydja ŋilimurruŋgu dhuwalana bunanana.”
GEN 42:22 Ga ŋayi waŋganydja wäwa'mirriŋu waŋana ŋurruŋunydja Ropindja yäku bitjarra, “Liŋgu ŋunhi ŋarranydja waŋana nhumalanha ḏaḏawmaraŋala yakaŋuwu bunharawu nhanŋu, ga nhumanydja yaka warray ŋarraku buthuru‐witjurruna. Bala ŋayi rakunydhinana ŋunhi, ga dhuwalanydja ŋilimurruna yukurra galŋa‐yätjthirri yurru.”
GEN 42:23 Yo, waŋanharaminanydja walala yukurrana ŋunhi walalaŋgiyingala dhärukkurru, yurru ŋayi Djotjipthunydja dharaŋara yukurrana ŋäkula walalanha, ga walalanydja ŋanyanydja nhäŋala ŋamuŋala warray, yaka warray dharaŋara, liŋgu ŋayinydja yukurrana waŋana walalanhanydja ga wiripukurru Yetjippuyŋuwala dhärukkurru, yurru dhäruk‐märranharamirriwala.
GEN 42:24 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi Djotjipthu gonha'yurruna walalanha, bala marrtjina, bala ŋäthinana yukurrana. Ŋäthina ŋayi nhinana beŋumi, ga ḏaḏawyurruna ŋäthinyaraŋuru mukthurruna, ga liliyi ŋayi roŋiyina. Ŋunhi ŋayi roŋiyinanydja lilinydja, walalanydja marrtjina dhärra'‐dharrana ŋunhiyi wäwa'mirriŋunydja walala yarrkaka. Ŋayi Djotjipthu nhäŋalanydja walalanha, bala yana dhunupa dhunupamirriyaŋalana ŋanya Djimiyannhana, waŋana bitjarrana, “Nhenydja yurru nhinana dhiyalana bäyma; ŋunhala ḻoḻuŋurana nhe yurru gulŋiyirri yukurra.” Bala walala galkara ŋanya Djimiyannhanydja bala ḻoḻulilina.
GEN 42:25 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Djotjipthu waŋana nhanŋuway ŋayi djämamirrinha walalanha ŋathawuna bathililiyanharawuna, ga waŋananydja ŋayi bitjarra, “Dhipala nhuma yurru ŋathanydja rarryu'‐rarryurra yukirriya bathilili malanyŋulili, ga balayi rrupiyanydja ŋili'‐ŋilitjarra, dhurrwaralili ŋunhi bathilili waŋga'‐waŋganygala yana bukmaklili.”
GEN 42:26 Yuwalkthi walala bitjarranydja yukurrana, bala yana walala ŋuriŋiyi wäwa'mirriŋuyunydja walalay ḻaw'‐ḻawmaraŋala ŋunhi bathinydja ŋathamirrinydja, bala yana wäŋgaŋala roŋiyinana.
GEN 42:27 Martj‐martjtjurrunana walala roŋiyinana‐a‐a, yana liŋgu wäŋgaŋalana marrtjina. Gutharr'ŋuranydja gulyurruna walala, bala nhina'‐nhinanana. Bala ŋayi waŋganydhunydja yupmaraŋala ŋunhi bathi ŋathawu wekanharawu nhanukalaŋuwu wäyingu duŋ'kiwu. Yupmaraŋalanydja ŋayi ŋunhiyi bathinydja, nhäŋala ŋunhiyi rrupiyanydja ŋunhimala warray, ŋayi yukurrana gärrina ŋunhili bathiŋura.
GEN 42:28 Bala ŋayi ṉirryurrunana nhäŋala, bala waŋana bitjarrana, “Way, dhuwalana dhuwala rrupiyanydja ŋarraku, liliyi roŋiyina dhuwala bathiŋura.” Bala walala bukmaknha ŋunhi wirrkina beyaṉiyinanydja.
GEN 42:29 Martj‐gay ŋuliŋurunydja wäŋgaŋalana, yana liŋgu bur‐bunana mäḻu'mirriŋuwa Djaykuppa, bala yana walala ḻakaraŋalana bukmak nhä malanha ŋunhi nhaltjarra yukurrana walalaŋgu ŋunhala.
GEN 42:30 Bitjarra walala nhanbala ḻakaraŋalanydja yukurrana, “Ŋunha buŋgawa Yetjippuyŋunydja rom‐ḏälnha yolŋu. Ŋayi guyaŋina yanapi ŋanapurru mel'ŋumirri, ga wirrkina yukurrana waŋananydja ŋayi.
GEN 42:31 Ga ŋanapurrunydja nhanbala yawungu ḻakaranha yukurranha bitjana ŋunhi ŋanapurru wäwa'manydji walala 12, waŋganygu mäḻu'mirriŋuwu walwur‐walwur, ga ḻakarama ŋanapurru yawungu nhanŋu ŋunhi waŋganydja ŋanapurruŋgu gutha'mirriŋu liŋgu bäyŋuthina, ga yutjuwaḻa'nhanydja ŋanapurru yawungu ḻakarama ŋunha bäyma mäḻu'wala.
GEN 42:33 Ga yurruna yawungu ŋayi ŋunhayi ḏarramu buŋgawa waŋanhanydja bitjana, ‘Nhuma boŋguŋu gäŋu ŋunhi yutjuwaḻa'nhanydja gutha‐ŋalinha nhumalaŋguway dhipala, ga yurruna ŋarra boŋguŋu marŋgithinydja nhumalaŋgu, ŋunhi nhuma yaka mel'ŋu walala.’ Ga yurruna ŋayi märranha Djimiyannhanydja yawungu, ŋilitjan ŋunha ḻoḻulilina, ga yana liŋgu ŋanapurru boŋguŋu Bindjamannha gäŋu balayi nhanukala.”
GEN 42:35 Bala walala bathinydja ŋunhiyi yup‐yupmaraŋala, mayaŋ dhurrwaranydja malanha bathinydja dhayaḻakuŋalana, ga bukmakthu warray maḻŋ'maraŋalanydja walalaŋguway rrupiyanydja malanha ŋunhimala bathilili malanyŋulili.
GEN 42:36 Bala ŋayi mäḻu'mirriŋunydja walalaŋgu wirrkina dhika beyaṉiyina, ŋayi waŋana bitjarra, “Bukmaknha yurru dhuwala ŋarraku djamarrkuḻiny'tja gäthu'mirriŋunydja walala winya'‐winyayunna ŋiniya? Djotjip winya'yurruna ga Djimiyan winya'yun yawungu, ga dhuwalanydja nhuma ga Bindjamannhana boŋguŋu djaw'yurru ŋarrakala.”
GEN 42:37 Ga ŋayi Ropindja waŋana mäḻu'mirriŋuwala bitjarra, “Ŋarrakala goŋlili wekaŋa ŋanya, ga ŋarra yurru nhanŋu djäka marrtji ŋamathama, ga lili ŋarra boŋguŋu roŋiyinmaraŋu nhokala. Ŋunhi ŋarra boŋguŋu yakanydja Bindjamannha roŋiyinmaraŋu liliyi nhokala, bala nhenydja boŋguŋu baymatthurru gäthu'mirriŋunhana maṉḏanha ŋarraku.”
GEN 42:38 Ga ŋayi Djaykuptja waŋana, “Bindjamandja yakana yurru yana marrtji. Wäwa'mirriŋu muka nhanŋu Djotjip rakunydhinanydja; ŋayipina dhuwala waŋganynha yukurra nhina walŋanydja. Ŋuli ŋanya yurru ŋula nhaltjandja, ŋarranydja ŋuli rakunydhina dhunupana birrka'yunarayu nhanukala warwuyunarayu. Bindjamandja yurru yakana yana marrtji nhumalaŋgu malthun,” bitjarra ŋayi mäḻu'mirriŋuyu ḻakaraŋalanydja.
GEN 43:1 Walunydja marrtjina djuḻk‐djuḻkmaraŋalana, ga mukthurruna yana wäŋanydja yukurrana djingaryurruna warrpam' räwak.
GEN 43:2 Djaykupthu ga nhanukala yumurrku'yu yolŋu'‐yulŋuyu malayu ŋuriŋiyi ḻukanana marrtjina ŋathanydja dhawar'‐way dhawar'yurruna, bala ŋayi waŋana nhanŋuway gäthu'mirriŋunha walalanha ŋunhi, biyapul djuy'yurruna bitjarra, “Ma' nhuma marrtjiya biyapul ŋan' balayi ŋunhamalayi, ga ŋatha biyapul märraŋa ŋilimurruŋguway.”
GEN 43:3 Yurru ŋayi Djudanydja waŋana bitjarra, “Ŋayi ŋuriŋiyi ḏarramuyunydja yurru yakana ŋathanydja ŋilimurruŋgu wekama, ŋunhi ŋanapurru yurru goŋ‐wayŋumirrinydja marrtji; yaka ŋanapurru yurru gäma gutha'mirriŋunha ŋanapurruŋguway.
GEN 43:4 Ŋuli nhe yurru djuy'yun Bindjamannha warray ŋanapurruŋgala, ga ŋunhinydja ŋanapurru yurru marrtji warray ga märrama ŋatha ŋunhala.
GEN 43:5 Ŋuli nhe yurru yakanydja djuy'yun ŋanapurruŋgala ŋanya, ŋunhiyinydja ŋanapurru yurru yakana marrtji. Liŋgu ŋunhayi ḏarramunydja waŋana ŋanapurruŋgala, ŋunhi yakana ŋanapurru yurru marrtji goŋ‐wayŋunydja nhanŋu.”
GEN 43:6 Ga Djaykuptja waŋana walalaŋgala bitjarra, “Nhäku nhuma balaŋu ḻakaranhamirrinydja ŋunhi nhumalaŋgu dhuwala gutha'mirriŋu?”
GEN 43:7 “Ŋayi ŋunha yukurrana waŋana ŋunhayi ḏarramu dhä‐wirrka'yurruna yukurrana mukthurrunana ŋanapurrunha, ga waŋana ŋayi yukurrana bitjarra, ‘Be nhumalaŋgu bäpa'mirriŋunydja walŋa muka? . . . manymak muka ŋayi yulŋunydja? Wanhana ŋula nhumalaŋgu wiripunydja gutha'mirriŋu?’ Bitjarrana ŋayi marrtjina dhä‐wirrka'yurrunanydja ŋanapurrunha, bala ŋanapurru ḻakaraŋalana nhanŋu.”
GEN 43:8 Ga ŋayi Djudanydja waŋana bäpa'mirriŋuwala bitjarrana, “Wekaŋana ŋanya Bindjamannha ŋarrakalana dharraylili, bala ŋanapurru yurru marrtjina. Ŋunhi ŋanapurru ŋuli yakanydja marrtji, ŋilimurru yurru bukmaknha murrmurryun djaṉŋarrthinyarayu.
GEN 43:9 Ŋarra yurru nhanŋu djäka marrtji, yana liŋgu ga roŋiyirri ŋanapurru yurru walŋa yana. Ŋuli ŋayi winya'yurrunydja ga rakunydhinanydja, nhenydja ŋuli ŋarranhana baymatthurru.”
GEN 43:11 Bala walalaŋgu bäpa'mirriŋunydja waŋana, “Gatjuy marrtjiyana‐wala walala. Gäŋanydja walala nhanŋu ŋuriki buŋgawawunydja ḻatju'mirri yana mundhurr, guku ga ŋatha malanha ga ŋula nhä ŋamakurru'mirri nhanŋu.
GEN 43:12 Ga roŋiyinmaraŋayi ŋunhiyi malanha rrupiyanydja ŋunhi liliyi.
GEN 43:13 Gatjuy, gäŋana dhuwala nhumalaŋguway gutha'mirriŋunhanydja. Waḏutja yana walala marrtjiyanydja, ga ŋunhili, ga lilinydja yana waḏutja.
GEN 43:14 Mak Godtja yurru ŋarraku mel‐wuyun, märr ŋayi yurru roŋiyinmaramayi dhuwalanha Bindjamannha ga Djimiyannha liliyi ŋarraku.”
GEN 43:15 Bala ŋuriŋiyi wäwa'mirriŋuyunydja walalay djoṉguŋalana ŋunhiyi mundhurrnydja malanha, ga garr'yurruna Bindjamannhanydja, bala yana wäŋgaŋalana Yetjiplilina. Wäŋgaŋalana walala marrtjina bala‐a‐a, yana liŋgu bur‐way ḏo'yurrunana ŋunhala Yetjipnha. Dhunupa walala withiyara ŋanyana Djotjipnhana, bala yana buku‐nyilŋ'thurrunana nhanŋu.
GEN 43:16 Djotjipthu nhäŋalana ŋanya Bindjamannhana walalaŋgala goŋlilina, bala ŋayi waŋanana nhanŋuway djämamirrinhana walalanha bitjarrana, “Dhuwalanhanydja walalanha märraŋana, ga garr'yurrana walalanha ŋarrakala wäŋalili. Ŋatha ŋathili gurrunharra ŋäthilimirriyaŋa, walala yurru ḻuka ŋayaŋayny'tja ŋarrakala.”
GEN 43:17 Yuwalkthi ŋuriŋiyi djämamirriyu walalay garr'yurrunana walalanha bala Djotjipkalana wäŋalili,
GEN 43:18 yurru wirrki ŋunhi wäwa'mirriŋunydja walala beyaṉiyinanydja, buku‐wuranana rrupiyayu ŋuriŋiyi malanyŋuyu ŋunhi walala maḻŋ'maraŋala yukurrana bathiŋura walalaŋgalay ŋäthili. Bala walala guyaŋina bitjarrana yanapi walalanha ŋayi ŋunhi garr'yurruna ŋilitjanarawuna dhä‐ḏir'yunarawuna; bitjarra walala guyaŋinanydja yukurrana, “Mak ŋayi yurru ŋilimurrunha dhuwala dhark‐dharkkumana ŋiniya ḻoḻulilina, ḏapṯapmaramana nhanŋu djämamirrinhana walalanha.”
GEN 43:19 Bala walala ḻakaraŋalana yukurrana djämamirriwanydja walalambala ŋurukuy rrupiyawuynydja, “Ŋay' dhuwalana rrupiyanydja ŋunhi ŋanapurru maḻŋ'maraŋala yukurrana ŋanapurruŋgalay bathiŋura malanyŋuŋura, ga dhuwala ŋanapurru ŋayathama yukurra wiripunydja rrupiya ŋathawu.”
GEN 43:23 Ga walala ŋunhi djämamirriyunydja walalay waŋana walalanha bitjarra, “Yaka nhuma barrariya, bili ŋayi mak nhumalaŋgalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala Godthu waŋarryu ŋayipi ŋili'‐ŋilitjara roŋiyinmaraŋala liliyi nhumalaŋgala bathilili. Liŋgu warray ŋarranydja märraŋala rrupiya nhumalaŋguŋu.” Ga ŋuliŋurunydja walala garr'yun ŋanyanydja dhawaṯmaramana Djimiyannhanydja ŋulaŋuru ḻoḻuŋurunydja, dhawaṯmaramana ga ŋunhimalayi waŋgany‐manapanna walalaŋgala.
GEN 43:24 Ga bitjandhi bili djämamirriyunydja walalay rurrwuyun yukurra djalkirinydja, ga biyapul walala yukurra ŋathanydja ga gapunydja wekama walalaŋgalaŋuwu yarraman'kunydja walalaŋgu.
GEN 43:25 Ga ŋunhi ŋayi Djotjiptja roŋiyirri beŋuru djämaŋurunydja, wäŋaŋuranydja buna, bala walala rarr'yunna marrtji nhanbala ŋunhi mundhurrnydja malanha, ga biyapul walala buku‐nyilŋ'thun yukurra nhanŋu Djotjipku.
GEN 43:27 Ga ŋayi walalanha dhä‐wirrka'yun bitjan, “Nhä nhumalaŋgu bäpa'mirriŋunydja? . . . walŋaŋga? Ga mukthun ŋayi nhina yukurra be walŋa yana?”
GEN 43:28 Ga walalanydja buku‐ruŋiyinmarama ŋunhi bitjan, “Ŋe, ŋanapurruŋgu mäḻuny'tja ŋunha walŋa muka, ga ḏäwala muka yukurra nhina.” Ga biyapul walala buku‐nyilŋ'thun, buku‐ŋal'yun nhanŋu Djotjipku.
GEN 43:29 Ga ŋunhi ŋayi nhäma Bindjamannhanydja nhanŋuway gutha'mirriŋunha, Djotjipthu bala waŋa bitjanna, “Dhuwalana ŋayi nhumalaŋgu yutjuwaḻany'tja gutha'mirriŋu? . . . ŋunhi nhuma ŋarraku ŋäthili ḻakarama?” Bala ŋayinydja waŋa Bindjamannhana bitjan, “Godthu yurru gäma nhuna ḻatju'kuma, ŋarraku gäthu.”
GEN 43:30 Bala ŋayi dhunupa bilyundja, bala gonha'yun walalanha, bala marrtji ganaŋ'thunna, liŋgu ŋayi ŋoy‐dhaŋaŋdhirri nhanukalaŋuwu gutha'mirriŋuwu Bindjamangu. Ŋayi bini ŋunhalana ŋäthinya ŋuli ya' bäymana gumurrŋurana walalaŋgala, yurruna ŋayi ŋunhi waḏutjanydja yana marrtji warraŋullilina dhawaṯthun, bala ŋunhala ŋayi yukurra gänana ŋäthi.
GEN 43:31 Ḏaḏawyun ŋäthinyaraŋuru mukthun, ga bukunydja rurrwuyunmirri, bala liliyi ŋayi gulŋiyirri, ga djämamirrinhana walalanha nhanŋuway waŋa ŋathawuna gurrunhanarawu.
GEN 43:32 Yo, ŋayipinydja Djotjiptja nhina gänaŋuwala bala'palalili, ga walalanydja ŋunhi nhanŋu wäwa'mirriŋunydja walala wiripuŋulili bala'palalili, liŋgu walala ŋuli Yetjippuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu ḻakaranha yukurranha Yipurupuyŋunhanydja nhäŋiniŋ'‐ḻakaranhana, yakana walala ŋuli ḻukanha walalaŋgala galki.
GEN 43:33 Bala yarrkakana walala nhinananydja marrtji bitjan ya' ŋunhilimi, yurru wirrkina walala ŋunhi ṉirryunna nhämanydja, liŋgu ŋayi marrtji ŋuriŋiyi djämamirriyunydja walalanha yäku ḻaka'‐ḻakaramanydja ga nherra'‐nhirraṉdja ŋunhimalayi liŋgu dharapullili, ŋulaŋuru bili maḻamarrwala ŋurruŋuwala ŋurikala wäwa'mirriŋuwala, ga yana liŋgu ga yutjuwaḻa'wala wapthun. Walala ŋunhi wäwa'mirriŋunydja walala mel‐nhänharamirrina walalawuynha walala, bala waŋanhamirri, “Nhäku warray dhuwala walala marrtji bitjandja ŋilimurrunha nherraṉ? Yolthu dhuwala walalaŋgu ḻakaraŋalanydja?”
GEN 43:34 Bala yana walala ŋathana wekaŋala marrtjina lili walalanha, waŋga'‐waŋganyguna rarr'yurruna marrtjina ŋathanydja, yurru nhanŋunydja Bindjamangunydja walala wekaŋala biyapul warray dhaŋaŋ warray ŋatha. Bala walala ḻukanana yukurrana‐a‐a, yana liŋgu ga ḏulpu'‐ḏulputhina.
GEN 44:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru bala ŋayi Djotjiptja waŋana nhanŋuway djämamirrinha walalanha bitjarra, “Ma' ŋathanydja bathililiyaŋana marrtjiya bukmaklili bathilili malanyŋulili dhiyapanydja walalambala ḏarramuwurrumbala, dhaŋa'‐dhaŋaŋguŋa yana, ga dhälilinydja gurru'‐gurrunhara bathilili malanyŋulili roŋiyinmaraŋayi ŋunhiyi rrupiyanydja malanha walalaŋgu waŋga'‐waŋganygu yana.
GEN 44:2 Yurru ŋunhamala yutjuwaḻa'walanydja ŋathamirrilili bathilili ŋilitjarra ŋarraku dhuwala miḻŋ'‐miḻŋdhunara rupa rrupiya‐guḻku'mirri.” Ga yuwalkthi ŋuriŋiyi djämamirriyunydja bitjarrayi,
GEN 44:3 ga goḏarrny'tja munhakumirrinydja bala ḻaw'yurrunana marrtjinana wäwa'manydjinydja walala.
GEN 44:4 Wäŋgaŋalanydja walala yukurrana‐a‐a, ga märr walala bitjarra wuyupthurruna ya', bala ŋayi Djotjipthunydja djämamirrinhana djuy'yurruna ḻundu‐ŋupanarawuna walalaŋgu, ŋayi waŋananydja ŋanya djuy'yurruna bitjarra, “Gatjuy waḏutja! Wäŋgaŋa ŋuparra ŋunhiyinha walalanha, ga yana liŋgu ga mulkiya walalanha, ga waŋiyanydja biyaka walalaŋgala, ‘Ŋarra nhumalanha wekaŋala ŋamathaŋala, ga nhäku warray nhuma ŋarranhanydja yätjkuŋala liliyi?
GEN 44:5 Nhäku nhuma manaŋina ŋarrakalaŋuwu buŋgawawunydja rupa? Yätjnha mirithirrina dhuwalanydja ŋunhi nhuma bitjarranydja,’ biyaka nhuma yurru waŋiyanydja.”
GEN 44:6 Bala ŋunhi djämamirrinydja waṉḏina, yana liŋgu baṯ‐gay mulkana walalanha, ga waŋana ḻakaraŋala yukurrana Djotjipnhana dhäruk.
GEN 44:7 Ga walalanydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala lili bitjarra, “Nhä dhika? Nhaltjan nhuma yukurra waŋanydja? Yaka warray ŋanapurru manaŋina be rupa.
GEN 44:8 Nhäkuna ŋanapurru bini bitjananydja?
GEN 44:9 Ḻarruŋana walala go, ga ŋuli nhuma yurru maḻŋ'marama warray waŋganygala ŋula yolkala bathiŋura, ga ŋunhiyinydja nhuma yurru yolŋunha bumana rakunyguna, ga ŋanapurrunha wiripu‐guḻku'nhanydja yana ŋilitjarra nhumalaŋguway djämamirrinhana walalanha.”
GEN 44:10 Bala ŋuriŋi djämamirriyunydja nhäŋa'‐nhaŋalana yup‐yupmaraŋala marrtjina bathinydja malanha, maḻŋ'‐gay maḻŋ'maraŋala nhanukalana Bindjamangalana bathiŋura ŋunhiyi rupany'tja garwarrwarrny'tja.
GEN 44:13 Yurru walala ŋunhi wäwa'mirriŋunydja walala wirrkina dhika buku‐wurana ga warwuyunminana. Ḏutj‐gay roŋi'‐ruŋiyina walala bukmaknha yana balayi Yetjipliliyi.
GEN 44:14 Walala gärrinanydja bunananydja, bala yana walala buku‐nyilŋ'thurruna Djotjipku.
GEN 44:15 Ga ŋayi waŋana walalanha dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Nhaltjarra dhuwala nhuma yulŋunydja? Nhäku warray nhuma manaŋinanydja ŋarraku rupany'tja? Nhaltjarra nhuma buku‐dhumukthina? . . . ŋarra bini yakana ŋunhi maḻŋ'maranhanydja nhumalaŋgala?”
GEN 44:16 Ga Djudanydja waŋana buku‐ruŋinyamaraŋala Djotjipku bitjarra, “Yakana ŋanapurru yurru waŋa nhokala. Nhaltjanna ŋanapurru yurru milkunharamirrinydja ŋunhi ŋanapurru yaka manaŋina. Ŋanapurru yätjkuŋala djäma ŋäthili, ga dhiyaŋunydja‐wala Godthu yukurra maḻŋ'maramana ŋunhiyi yätj. Bukmaknha ŋanapurru nhinana yurru dhiyalana nhuŋu djämamirrina walala, yakayi yana ŋunhiyi waŋganydja ŋunhi rupa nhanukala maḻŋ'maraŋala.”
GEN 44:17 “Yä‐ä‐äw yaka,” bitjarra ŋayi Djotjiptja. “Ŋunhiyi liŋgu yurru nhinanydja, ŋunhiyi ŋunhi nhanukala rupa yukurrana gärrina, ŋayipi yurru ŋarraku djämamirrinydja, ga wiripu‐guḻkuny'tja nhuma marrtjiya balayi bäpa'mirriŋuwala nhumalaŋgalaŋuwala.”
GEN 44:18 Ga ŋayi Djuda wapthurruna, ga waŋana bitjarra Djotjipkala, “Buŋgawa, yaka ŋarraku mari‐wuniyanydja maḏakarritjthiyanydja. Nhenydja dhuwala yindi buŋgawa, bitjan ŋayipi giŋ, ŋarra nhuŋu yurru ḻakaramana.
GEN 44:19 Bili ŋanapurru nhuŋu ŋäthili ḻakaraŋala, ŋunhiyi ŋanapurruŋgu bäpa'mirriŋunydja worruŋuna. Nhanŋu gäthu'mirriŋunydja maṉḏa waŋganybuy yana ŋäṉḏiwuy, yurru waŋganydja ŋuliŋuruyi liŋguna bäyŋuthinana, ga mäḻuny'tja yukurra wirrkina marrkapthun dhiyakunydja Bindjamangunydja.
GEN 44:21 Ŋunhi ŋanapurru yurru gonha'yun ŋanya dhipalanydja bäyma, ŋanapurruŋgu bäpa'mirriŋunydja ŋuli rakunydhina.
GEN 44:24 “Mäḻuny'tja yaka ḏukṯukmirriyina, ŋayi bini Bindjaman yakaŋga malthuna ŋanapurruŋgu, yurru ŋanapurrunydja waŋana bitjarra, ‘Ŋunhi ŋanapurru yurru yakanydja ŋanya garr'yun, ŋayi yurru ŋuriŋi ḏarramuyu ŋunhalanydja buŋgawayunydja yakana ŋanapurruŋgu ŋatha wekama,’ bitjarra ŋanapurru waŋananydja ŋanya.
GEN 44:27 Ga mäḻuny'tja wirrki yana galŋa‐yätjthina, ga waŋana bitjarra, ‘Miyalkthu ŋarrakala Raytjulyu gurrukaŋala märrma'nha yana waku'mirriŋunha maṉḏanha.
GEN 44:28 Waŋganydja liŋguna bäyŋuthinana; wakinŋuyu wäyindhu ŋanya bumara.
GEN 44:29 Ga ŋuli ŋarra yurru dhuwalanydja ŋurrkama, ŋarranydja yurru wirrkina warwuyun nhanŋu, ga ŋuriŋiyi warwuyunarayu ŋarranha yurru rumbal‐winya'yunmaramana, bili ŋarra dhuwala worruŋuna.’ Bitjarra ŋayi mäḻuny'tja yukurrana waŋana.
GEN 44:30 “Yaka ŋarra yurru roŋiyirri bala mäḻu'walanydja goŋ‐wayŋu dhiyakunydja gurrmulwu; ŋayi yurru yana rakunydhirrina ŋuriŋiyi warwuyunarayuna.
GEN 44:32 Ŋarra wäwunguŋala ŋanya djäkawu nhanŋu ga roŋinyamaranharawu liliŋuwu.
GEN 44:33 Buŋgawa buku‐djulŋi, nhinanhamaraŋa ŋarranhana, ŋarra yurru dhiyala yukurra nhina gutha'mirriŋuwala ŋarrakalaŋuwala dharapulŋura; ŋarrana nhuŋu yurru djämamirrinydja, ga ŋanyanydja djuy'yurrana‐wala ŋarrakalaŋuwala bäpawalana.
GEN 44:34 Ŋuli ŋarra yurru roŋiyirri gänanydja bala mäḻu'walanydja, ŋayi yurru mäḻuny'tja wirrkina galŋa‐yätjthirri. Yakana ŋarra ḏukṯuk nhanŋu rakunydhinyarawu.”
GEN 45:1 Djotjiptja wirrkina dhika ŋoy‐warrina dhaŋa'‐dhaŋaŋdhinana marrtjina nhanukalaŋuwu ŋuriki wäwa'mirriŋuwunydja walalaŋgu, bala ŋayi djuy'yurruna djämamirrinha walalanha warraŋullili, walalawuynha ŋunhi Djotjipnha ga nhanŋu wäwa'mirriŋuna walala ganaŋ'thurrunana.
GEN 45:2 Bala ŋayi ḻakaranhaminana nhanukalaŋuwa wäwa'mirriŋuwana walalambala ŋuripana, yurru ŋayi wuythurrunana dhikana ŋäthinanydja dhä‐warrwarnha ye'yurruna. Walala ŋuriŋiyi Yetjippuyŋuyunydja ŋäkulana ŋanya, ga dhäwuny'tja buḻwaŋ'thurrunana wäŋakurrunydja buku‐ḻiw'maraŋala, giŋgunydja wäŋa.
GEN 45:3 Ga bitjarrana Djotjiptja ḻakaranhamina nhanukalaŋuwa wäwa'mirriŋuwa walalambala, “Ŋarranydja dhuwala Djotjip muka. Ŋarraku mäḻuny'tja be walŋa muka?” Walala ŋunhi wäwa'mirriŋuyunydja walalay ŋäkulana ŋanya, bala wirrkina dhikana beyaṉinyaminanydja, ga yakana buku‐ruŋiyinmaraŋala ŋula waŋgany dhäruk.
GEN 45:4 Ga Djotjipthu waŋana walalanha bitjarra, “Go marrtjiya giṯthurra walala dhipala galkithiya ŋarrakala.” Bala walala giṯthurrunayi, ga ŋayinydja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala nhumalaŋgu muka ŋunhi gutha'mirriŋu Djotjip muka, ŋunhi muka ŋunhi nhuma wuŋiḻi'yurruna, bala walala gäŋalana ŋarranha dhipalana wäŋalili Yetjiplilina.
GEN 45:5 Yaka buku‐goriya walala, ga yaka ḻiya‐ŋarrtjunmiya walala nhumalanhay nhuma, ŋunhi nhuma wuŋiḻi'yurruna ya' ŋarranha rrupiyawu. Yuwalktja wal'ŋu ŋunhi ŋayipi Godthu ŋarranha djuy'yurruna dhipala walŋakunharawu yolŋu'‐yulŋuwu dhiyaku.
GEN 45:6 “Yo, dhuwalanydja ganbarkthirrinydja yawungu märr‐gurriri yana yulŋunydja, yurru märr‐weyin yurru ŋupandja, yurruna yurru ŋatha ŋuthan biyapul ŋamathirri.
GEN 45:7 Godthu djuy'yurruna ŋarranha dhipala nhumalaŋgu walŋakunharawu, märr nhuma yurru ŋatha muka märrama ḻukanharawu, märr nhumapi ga nhumalaŋgu mala yurru ŋuthan ga yakaŋga murrmurryun djaṉŋarrthinyarayu.
GEN 45:8 Yaka ŋunhi yuwalktja nhumanydja djuy'yurruna lili ŋarranha, ŋunhinydja Godthu ŋayipi yana, ga ŋayipi nherrara ŋarranha dhipala ŋurruŋukuŋala. Dhuwala wäŋa buku‐ḻiw'marama Yetjippuy ŋarrakalaynha yana goŋŋura.
GEN 45:9 “Ma' marrtjiyana walala gatjuy bala ŋarrakalaŋuwala bäpawala, ga ḻakaraŋa nhanbala ŋunhi Djotjiptja dhuwala walŋa muka yana. Ḻakaraŋa walala nhanbala biyaka, ŋayi marrtjina lilina yurru dhipalana wäŋalili, ga nhina ŋarrakalana galkina.
GEN 45:10 Dhiyalana nhuma yurru nhiniyanydja yukirriya ŋunhala Gutjinnha, nhumapi ga nhumalaŋgu yumurrku' ga nhumalaŋgu wäyin walala ga ŋula nhä malanha ŋunhi nhuma yukurra ŋayathama.
GEN 45:11 Ŋarrapi nhumalaŋgu yurru djäkanydja. Nhuma yurru märramana yukurra ŋula nhänydja malanha, yakana nhuma yurru djaṉŋarrthirri; ḏulpuna yana yurru nhina yukurra bitjanna liŋgu.
GEN 45:12 “Liŋguna nhuma yukurra nhämana dhuwala ŋarranha ŋunhi ŋarranydja dhuwala yuwalk Djotjip.
GEN 45:13 Ḻakaraŋa ŋarrakalaŋuwala bäpawalanydja ŋunhi ŋarranydja dhiyalami Yetjip nhina yukurra ganydjarr‐ḏumurru yana, ga ḻakaraŋanydja nhanbala bukmak nhä‐malanha ŋunhi nhuma nhäŋala dhiyala. Gatjuy waḏutjana marrtjiyanydja walala, ga garr'yurrana ŋanya lili.”
GEN 45:14 Bala ŋayi gaḻummaraŋala dhangi'yurrunana nhanŋuway gutha'mirriŋunha Bindjamannhanydja, bala ŋäthinana, ga bitjarra yana liŋgu Bindjamandhunydja dhangi'yurruna Djotjipnhanydja ga ŋäthinayi.
GEN 45:15 Ga bitjarrayi bili ŋayi ŋunhi wiripu‐guḻku'nhanydja dhangi'‐dhangiyurruna ga wälku'‐walkuŋala marrtjina, ga yurruna walala waŋananydja ŋunhiyi wäwa'mirriŋunydja walala nhanukala.
GEN 45:16 Ga Giŋdhunydja ŋäkula galŋa‐ŋamathina ŋunhiyi walalanha ŋunhi Djotjipku wäwa'mirriŋu walala bunana,
GEN 45:17 ga waŋana ŋayi Djotjipkala bitjarra, “Ma' ḻakaraŋa wäwa‐ŋaliwanydja walalambala, walala marrtjina yurru lilina dhipalana wäŋalili, ga dhiyalana nhina yukurra yurru Yetjipnha, mäḻu'mirriŋu nhuŋu ga bukmak ŋunhi yolŋu walala dhiyalana yukurra nhina yurru. Ŋarra yurru wekama walalaŋgu manymak yana wäŋa dhiyala Yetjiptja, märr yurru walala nhina yukurra ŋamathama dhiyalanydja wäŋaŋura.
GEN 45:19 “Gatjuy weka'‐wikaŋa nhokalaŋuwa wäwa'mirriŋuwanydja walalambala ŋula nhä malanha mundhurrnha, walala yurru gäma bäpa'mirriŋuwu nhokalaŋuwu; ŋayi marrtjina yurru lilina dhipalana, ga dhiyalana nhina Yetjipnha.” Bitjarra ŋayi buŋgawayunydja ḻakaraŋala Djotjipku.
GEN 45:21 Bala yana ŋayi Djotjipthu rarr'yurruna ŋathana malanha, ga yarraman'nha malanha ga girri'na malanha nhanukalaŋuwa ŋuripa wäwa'mirriŋuwanydja walalambala,
GEN 45:22 yurru nhanbala Bindjamanbanydja ŋayi rarr'yurruna dhaŋaŋnha dhika rrupiya ga dhaŋaŋnha girri'.
GEN 45:23 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi rarr'yurrunayi nhanbala mäḻu'mirriŋuwanydja girri' ga ŋatha biyapulnha dhaŋaŋ dhikana, bala yana djuy'yurrunana walalanha wäŋalilina.
GEN 45:24 “Ga yakana marrtjiya bala ŋarrtjunmiya gandarrkurrunydja,” bitjarra ŋayi Djotjipthu waŋananydja.
GEN 45:25 Bala yana walala marrtjinana gonha'yurrunana ŋunhi Yetjippuynydja, marrtjina roŋiyinana bäpa'mirriŋuwana, bunana Gaynanlilina.
GEN 45:26 Ŋunhala bäpa'mirriŋuwanydja bunana, bala ḻakaraŋala bitjarrana, “Way, Djotjiptja ŋunha walŋaŋga, buŋgawana ŋunha ŋayi Yetjippuyŋuwuna yulŋunydja.” Bala ŋayi bäpa'mirriŋuyunydja Djaykupthunydja ŋäkula, bala gulkuruna märr‐yuwalkthinanydja ŋayi.
GEN 45:27 Yurru walala milkuŋalana marrtjina gay' girri'na be nhäna malanha nhanukuŋu rarr'yunarana, ga yurruna ŋayi märr‐yuwalkthinanydja.
GEN 45:28 “Gäthunydja ŋunha ŋarrala walŋaŋga Djotjiptja, yuwalknha walŋana ŋi'! Waḏutja ŋarra marrtjina, ŋarra nhämana ŋanya, yurruna ŋarra yurru rakunydhirrinydja.” Bala Djaykupthu girriny'tja marrtjina dhoṯkuŋalana bukmak nhä malanha bilina gurku'yurrunana.
GEN 46:1 Ŋäthili walala marrtjinanydja ŋunha Biratjipalili, ga ŋunhala Djaykup buku‐ŋal'yurrunanydja yukurrana ga mundhurr bathara nhanŋu Garraywu.
GEN 46:2 Ga God maḻŋ'thurruna nhanukala, ga yäkuna ŋanya ḻakaraŋala bitjarra, “Djaykup, Djaykup,” bitjarra yukurrana. Ga ŋayinydja waŋana bitjarra, “Gay' dhuwala ŋarra.”
GEN 46:3 Ga ŋayi waŋana Godtja bitjarra, “Ŋarraŋga dhuwala nhokalaŋuwu bäpa'mirriŋuwu waŋarr. Yaka nhe beyaṉiya. Marrtjiyana‐wala yana Yetjiplilina, ga ŋunhalanydja ŋarra yurru miṯtji guḻku'kumana, dhaŋaŋgumana nhuŋu, ga nhinanydja nhe yukurra yurru mala‐guḻku'mirrina.
GEN 46:4 Ŋarranydja yurru malthundhi marrtji nhuŋu, ga ŋarrapi yurru nhuŋu malanhanydja roŋiyinmaramayi dhipalayi wäŋalili. Ga ŋayi yurru Djotjiptja nhokala galki ŋunhi nhe yurru rakunydhirrinydja.”
GEN 46:5 Bala Djaykuptja gaŋgathinana, gonha'yurrunana Biratjipanydja wäŋa, bala yana marrtjinana, gäŋala yukurrana yolŋu'yulŋunhana nhanŋuway, ga wäyin ga dhika nhä, marrtjinana‐wala yana Yetjiplilina.
GEN 46:26 Yurru Djaykupkuŋu ŋunhi guwar‐yalkthunaranydja märr‐ḻurrkun' yana, ŋunhi walala marrtjina bala Yetjiplili,
GEN 46:27 ga Djotjipkunydja walkur märrma' yana. Yo, ŋunhiyi Djaykupku miṯtjinydja märr‐ḻurrkun' yana, 70 yana miṯtji ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi walala wäŋaraŋalana yana nhinana Yetjiptja.
GEN 46:28 Yo, Djaykuptja ga nhanŋu miṯtjinydja yolŋu'‐yulŋunydja marrtjinana yukurrana, yana liŋgu galkithinana marrtjina wäŋanydja ŋunha Yetjippuynydja. Bala yana ŋuliŋuruyinydja gandarrŋurunydja ŋayi waŋgany wäwa'mirriŋu waṉḏina yäku Djuda ŋäthili, ŋurruŋu waṉḏina bala, ga ḻakaraŋala Djotjipku, bitjarra, “Mäḻuny'tja dhikana marrtji yukurra, galkina dhuwalana ya',” bitjarra.
GEN 46:29 Ga Djotjiptja dhunupa gaŋgathinana, bala yana marrtjina gumurr'yunarawuna bäpa'mirriŋuwuna. Marrtjinana nhinana lili, ga bunana, ŋunhilina maṉḏa gumurr‐wunanhaminanydja bäpa'manydji maṉḏa. Yurru ŋayi Djotjipthu dhangi'yurrunana gay, gaḻummaraŋala nhanŋuway bäpa'mirriŋunhanydja mayaŋ'kurruna mulkana, bala ŋäthinana wuythurrunana dhikana weyinnha ŋäthina.
GEN 46:30 Bala ŋayi Djaykuptja waŋanana Djotjipku bitjarrana, “Ŋe liŋguna ŋarra nhuna nhäŋalana ga marrkapthurrunana nhokala yana ŋarra. Yakana ŋarra weyindja yurru nhina yukurra dhiyala, liŋgu galki ŋarra yurru gonha'yunna nhumalanha, bäyŋuthirrina yurru,” bitjarra ŋayi Djaykuptja waŋana Djotjipkala. Ŋuliŋurunydja ŋayi Djotjipthu garr'yurruna ŋunhi wäwa'mirriŋunhana walalanha, bala gäŋala ga milkuŋala Giŋgalana. Ga ŋunhi ŋayi nhäŋalanydja walalanha, ga ŋäkula ŋunhi walalanydja wäyin‐djäkamirri walala, bala yana ŋuriŋiyi Giŋdhunydja walalanha wekaŋala wäŋa ŋunha nhäyika yäku Gutjinbuy, ŋunha bäyma Yetjip muka, liŋgu ŋunhili wäŋaŋura ŋatha yurru ŋuthan guḻku' muka ŋuriki wäyingu walalaŋgu ḻukanharawu. Yuwalkthi Djaykupku miṯtjinydja ŋunhi yolŋunydja walala nhinanana ŋunhimala Gutjinlilinydja, ga dhunupana Djotjipthunydja yukurrana wekaŋala ŋathana nhanukalaŋuwu bäpa'mirriŋuwu ga malawu nhanukalaŋuwu bukmakku.
GEN 47:27 Yo, ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'yulŋu nhinanana‐a‐a yukurrana ŋunhilina Yetjip, yanana liŋgu‐u‐u, bala walala ḻukunydjayinana dhikana, ŋatha‐guḻku'mirriyinana ga wäyindja guḻku'yinana marrtjina dhika dhaŋaŋdhinana ga yumurrkuny'tja malanydja guḻku'yinana.
GEN 47:28 Ga ŋunhi ŋayi Djaykuptja liŋguna worruŋuyinana, dhuŋgarranydja nhanŋu 147‐nha, walunydja marrtjina galkithinana nhanŋu rakunydhinyarawuna, bala yana ŋayi gawaw'yurruna nhanukalayŋuwu gäthu'mirriŋuwuna Djotjipkuna, ga waŋananydja nhanukala ŋayi bitjarra, “Nhenydja ŋarranha dhawu'mirriyaŋanydja yuwalkkuŋa yana. Ŋunhi ŋarra yurru rakunydhirrinydja dhiyala, ga yaka ŋarranha dholkuŋa dhipalanydja bäyma Yetjiplilinydja.
GEN 47:30 Djaw'yurra ŋarranha rumbalnydja balayi Gaynanlili, ga dholkuŋa ŋunhamala yana bili wäŋalili ŋunhi bäpa'mirriŋu ŋarraku dholthirri nhina.”
GEN 47:31 Ga ŋayi Djotjiptja yoraŋalana nhanŋu, bala waŋana dhawu'nherrara bitjarrana, “Yuwalk yana ŋarra yurru nhuna dholkumanydja ŋunhamala liŋgu, bitjan yana liŋgu bitjan dhuwali nhe yukurra waŋa.” Yo, Djaykuptja ŋunhi ŋayi wiripunydja yäku Yitjural worruŋuna liŋguna, ga rirrikthurrunana ŋayi, galkina ŋayi rakunydhirrina yurru, bala ŋayi ŋulinyaramirriyu gawaw'yurrunana nhanukalaŋuwu gäthu'mirriŋuwuna walalaŋgu, ḻuŋ'maraŋalana walalanha ŋurikiyi 12‐ku. Bala ŋayi dhäruknha wekaŋala goŋmirriyaŋalana walalanha yäkumirri Godkalaŋumirrina, ḻakaraŋala yukurrana walalanha nhaltjan yurru ŋunhala bala yalala maḻŋ'thun, ga ŋäŋ'thurruna ŋayi yukurrana bukumirriyaŋala waŋga'‐waŋganygu ŋurikiyi walalaŋgu yulŋunydja. Walala yurru nhinanydja yukurra waŋganyŋura yana, waŋgany yana bäpurruny'tja Yitjural, yurru barrku'‐barrkuwatjthirrina walala yurru nhinanydja yukurra miṯtji ga miṯtji. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Djaykupthu dhäruk‐wekaŋala ŋunhi Djotjipkalaŋuwu walkurwu maṉḏaku Burayim ga Manatjawu, ga maṉḏanydja yurru bitjan yana liŋgu barrkuwatjthirri bäpurru maṉḏanha, yurru ŋunhiyi warray bili Yitjural yana miṯtjinydja.
GEN 49:29 Ŋunhi ŋayi dhawar'yurrunana bäpa'mirriŋu Djaykup ŋurikala gäthu'mirriŋuwala walalaŋgala dhäruk‐wekanhaminyaraŋuru, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Walunydja dhuwala liŋguna ŋarraku gonha'yunarawuna, ŋarra yurru gonha'yunna nhumalanha. Yurru yaka boŋguŋu nhuma dholkuŋu ŋarranha dhipalanydja bäyma Yetjiplilinydja.
GEN 49:30 Rumbalnydja ŋarranha nhuma boŋguŋu djaw'yurru balayi ŋunha Gaynanliliyi, ga ŋunhamala yana nhuma boŋguŋu ŋarranha dhalkaraŋunydja dhambay yana ŋarrakalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala. Yo, ŋarrakala märi'mirriŋuyu Yipurayimdhu märraŋala ŋunhiyi mathirranydja, bala dhalkaraŋalana nhanŋuway ŋayi miyalknhanydja Saranha, ga ŋunhimalayi liŋgu mathirralili walala dholkuŋala ŋanya Yipurayimnhanydja. Ga bitjarrayi walala dholkuŋala ŋarraku bäpa'mirriŋunha Yitjaknhanydja ŋunhimalayi liŋgu wäŋalili, ga ŋunhimalayi yana ŋarranhanydja nhuma boŋguŋu rumbal gäŋu, ga ŋunhimala yana wäŋalili dholkuŋu.”
GEN 49:33 Ŋunhi ŋayi Djaykup bitjarranydja yukurrana waŋana, dhawar'yurrunanydja ŋayi waŋanharaŋuru, bala gurrunhanminana ŋayi balayi.
GEN 50:1 Djotjiptja ŋayinydja wirrkina dhika ŋoy‐yätjthina, bala nyä'yurrunana dhika wiṯthurrunana, ga ŋunhi Yetjippuyŋu yolŋu'‐yulŋu nyä'yunminana, warwuyunminana wiṯthunminana dhika nhanŋu.
GEN 50:4 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djotjip waŋana ŋurikala giŋgala bitjarra, “Ŋarraku mäḻu'mirriŋunydja waŋanha yawungu, ŋunhi ŋanya rumbalnydja yurru ŋarra balayi gäma, ga ŋunhimalayi liŋgu dholkuma Gaynanlili. Ŋayŋu'yurrana ŋarranha ŋi'! Ŋunhimalayina ŋarra yurru marrtji yana ga dholkuma ŋarrakuway bäpa'mirriŋunha, ga liliyi ŋarra boŋguŋu roŋiyi.”
GEN 50:6 Ŋayi Giŋdja yoraŋala nhanŋu, ga waŋana bitjarra, “Gatjuy marrtjiyana‐wala, ga yana liŋgu ga dholkuŋa ŋunhili bäpa'mirriŋunha nhuŋuway, ga liliyi roŋiyiya.”
GEN 50:7 Ga yuwalkthi Djotjiptja marrtjinana ga wiripu‐guḻku' buŋgawamirri yolŋu'‐yulŋu ŋurru'‐ŋurruŋu Yetjippuyŋunydja malthurrunayi nhanŋu.
GEN 50:8 Ga nhanbala gäthu'mirriŋu walala ga wiripu‐guḻku' mala ŋunhi bukmak malthurruna nhanŋu Djotjipku,
GEN 50:9 bena dhika yolŋu'‐yulŋu dhaŋaŋnha, dhaŋaŋnha dhika yolŋu'‐yulŋu marrtjinanydja.
GEN 50:10 Gaŋgathinanydja walala bala marrtjinana, marrtjinana yukurrana walala, yana liŋgu‐u‐u wäŋa ŋayathaŋala Gaynanbuy, ga ŋunhalayinydja walala dholkuŋalana ŋanya Djaykupnha, ŋunhala wäŋaŋura yäkuŋura Makpilana; ŋunhamalana walala ŋanya dholkuŋalanydja dhambay‐manapara Yipurayimgala ga Yitjakkala.
GEN 50:14 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi walala goŋ‐yawar'yurrunanydja dholkunharaŋuru, bala walala roŋi'‐ruŋiyina bukmak yana liliyi Yetjipliliyi.
GEN 50:15 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyi walalaŋgalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala moluliliyanharaŋurunydja, walalanydja ŋunhi wäwa'mirriŋunydja walala birrka'yurruna yukurrana buku‐weyaṉina, bitjarra ŋuli ya', yana bini ŋayi yukurranha Djotjip baḏak walalaŋgu ŋula ŋaramurryinya, yana bini ŋayi buku‐ruŋiyinmaranha ŋurikiyi ŋunhi walala ŋanya bitjarra ŋäthili‐wala.
GEN 50:16 Bala yana walala dhäruknha djuy'yunmina nhanŋu Djotjipku, ga waŋana bitjarra, “Dhä‐ŋäthili muka yana, ga yurruna bäpa'mirriŋu ŋilimurruŋgu bäyŋuthirri yawungu,
GEN 50:17 ŋayi waŋana bitjarra ŋanapurrunha, ŋanapurru yukurra waŋa nhokala dhuwala, märr nhe yurru bäy‐ḻakaraŋa ŋanapurruŋgu ŋurikiyinydja ŋunhi ŋanapurru nhuna yätjkuŋala ŋäthili. Yaka nhe ŋanapurruŋgu mukthurra yukirriya ŋaramurrthiya ga guyaŋiya yukirriya ŋurikiyi.” Ga ŋayi Djotjipthu märraŋala ŋunhiyi dhäruktja walalanha, bala ŋayi nyä'yurrunana wiṯthurrunana dhika.
GEN 50:18 Bala walala ŋunhi wäwa'mirriŋunydja walala bunana nhanŋu Djotjipku, bala yana buku‐nyilŋ'thurrunana nhanŋu, bala wekanharamina walalawuynha walala bitjarra, “Dhuwalana ŋanapurru, ŋanapurrunydja nhuŋuna djämamirri walala.”
GEN 50:19 Ga Djotjiptja waŋana walalaŋgu bitjarra, “Yaka barrariya walala; yaka ŋarra dhuwala yurru ŋarranhawuy ŋarra nherraṉmirri ŋunha Godkala dharapullili.
GEN 50:20 Yuwalk nhumanydja ŋunhi yätjthina, bala nhuma ŋarranha goŋ‐wekaŋalana ga djuy'yurruna rälina, yurru Godthunydja ŋayipinydja ŋunhiyi gurrumiḻŋ'maraŋala, bilmaraŋala ŋunhiyi ga ḻatju'kuŋalana, ga balakurrunydja guḻku'na yolŋu'‐yulŋu walŋathinanydja; yakana walala murrmurryurruna marrtjina ŋula djaṉŋarrthinyarayu, bili Godthu ŋayipi ŋarranha ŋunhi gäŋala dhipala Yetjiplili.
GEN 50:21 Yaka walala barrariya. Ŋarra yurru nhumalaŋgu goŋ‐nherraṉmirri ga nhumalaŋgalaŋuwu yumurrku'wu.” Bitjarra ŋayi Djotjipthu marrtjina waŋananydja dhärukthu yana ŋamakurru'yu, ŋoy‐yal'yunmaraŋala walalanha, bala yakana walala beyaṉiyinanydja biyapulnydja nhanŋu Djotjipku.
GEN 50:22 Mukthurruna yana Djotjip ga bukmak ŋunhi Djaykupkuŋu guwar‐yalkthunara miṯtji yukurrana nhinana ŋunhiliyi Yetjip, yana liŋgu ga Djotjip marrtjina worruŋuyina.
GEN 50:24 Bala ŋayi waŋanana nhanukalaŋuwala wäwa'mirriŋuwala walalaŋgala bitjarrana, “Walunydja dhuwala ŋarraku dhawar'yunarawuna, ŋarra yurru rakunydhirrina, ga nhumalaŋgunydja yurru djäka ŋayipina Godnha. Ŋayipi yurru nhumalanha dhawaṯmarama dhipuŋurunydja wäŋaŋuru, balayi roŋiyinmarama ŋunhamala ŋunhi wäŋalili ŋunhi ŋayi goŋ‐nherrara Yipurayimnha ga Yitjaknha ga Djaykupnha.
GEN 50:25 Lilinydja waŋiya, dhäruk‐nherraṉmiya ŋarrakalanydja. Ŋunhi boŋguŋu Godthu nhumalanha gäŋu balayi roŋiyinmaraŋu ŋunhimalayi wäŋalili, nhuma boŋguŋu gäŋuyi ŋarranhanydja rumbal ŋunhamalayi wäŋalili.”
GEN 50:26 Bala ŋayi Djotjip rakunydhinana ŋunhala Yetjipnha wäŋaŋura, dhuŋgarranydja nhanŋu 110, yurruna walala ŋanya ḏiḏiny‐bunuŋalanydja rumbalnydja yukurrana, bala märrkitjkuŋalana bathililina ŋunhala yana bäyma Yetjip.
EXO 1:1 Yo, ŋayi worruŋuyu yolŋuyu ŋuriŋi Djaykupthu gonha'yurrunana Gaynan, bala marrtjinana, ga yumurrku' nhanŋu marrtjina galki, bala nhinananydja walala yukurrana ŋunhala Yetjipnha, ga dhuwalana nhanŋu yumurrkuny'tja gam' yäku, Ropin, ga Djimiyan, ga Lepay, ga Djuda, ga Yitjaka, ga Djapalan, ga Bindjaman, ga Dän, ga Napali, ga Gäd, ga Yatja. Yo, ŋunhiyi walala ḏarramuwurru marrtjina djamarrkuḻi'mirrina ga dhäykawurrumirrina, marrtjina walala yukurrana galki ŋurikalaŋumirrina djawuḻpa'walaŋumirrina, ŋunhi ŋayi wiripunydja yäku ŋunhiyi Yitjuralnha. Ga ŋayipinydja ŋunhi Djotjiptja nhinana yukurrana ŋunhala Yetjip wäŋaŋura ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi walala nhanŋu gutha'mirriŋu walala ga bäpa'mirriŋu bunanana, bala wäŋaraŋalana Yetjipnha.
EXO 1:6 Dhuŋgarra marrtjina djuḻkthu'‐djuḻkthurrunana‐a‐a, bala ŋayi Djotjip ga gutha'mirriŋu walala nhanŋu murrmurryurruna marrtjina warrpam'nha, yurru ŋurikiŋi walalaŋgu walkur‐märranharanydja mukthurrunana nhinana yukurrana ŋunhili Yetjip wäŋaŋura dhuŋgarranydja ŋunhi ŋupara weyinnha‐a‐a, ga yana liŋgu‐u‐u ga ŋunhi miṯtji Yitjuralnydja biyapulnha dhaŋaŋdhinana.
EXO 1:8 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru wiripuna ḏarramu wapthurruna buŋgawayina wäŋaŋura Yetjiptja, yurru ŋayi ŋunhiyi Giŋ yakana ŋula yukurrana marŋgithina Djotjipkunydja,
EXO 1:9 bala ŋayi buŋgawayunydja ŋuriŋiyi ḏarramuyu waŋana nhanukalayŋuwala malawala bitjarrana, “Wäy, dhuwalanydja walala yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋunydja guḻku'na mirithirrina miṯtji ŋiniya? . . . galki walala boŋguŋu djuḻkthunmaraŋuna ŋilimurrunhanydja malayu.
EXO 1:10 Ŋuli balaŋu miriŋunydja ḏo'yurru dhiyala ŋilimurruŋgu, mak walalanydja ŋuli waŋgany‐manapanmina, dhuwalanydja walala yolŋu'‐yulŋu, bala waṉḏi winya'‐winyayurruna ŋilimurruŋgala dhipuŋuru wäŋaŋurunydja. Nhaltjanna yurru ŋilimurru yulŋunydja walalanha?”
EXO 1:11 Bala ŋayi ŋuriŋi Giŋdhunydja djämana walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja ḻakaraŋala, ŋutu'na dhika djäma, mel‐nherrara walalanha, ga wirrkina walalanha yukurrana ŋuriŋi buŋgawayu walalay gur'kuryurruna yana djämawunydja, yakaŋuwuna ŋula nhinanharawu galkunminyarawunydja. Walala dhuḻ'yurrunanydja yukurrana maltjaṉana yindi maṉḏanha wäŋa ŋurikiyi Giŋgu, yäkunydja ŋunhi wäŋanydja maṉḏanha Bithumbuy ga Ramdjitjpuy.
EXO 1:12 Yo, gonhayi walalanha ŋuli gur'kuryunna baku‐ŋayathanhanydja mirithinyarawunydja djämawu, yana marrtjina walala miṯtjinydja guwar‐yalkthunmina warray, yana liŋgu ga guḻku'thina dhika mala. Bala ŋunhi bukmak yolŋu'‐yulŋu Yetjippuyŋunydja wirrkina beyaṉiyina, mala nhäŋala guḻku'thinyarana Yitjuralpuyŋunhanydja.
EXO 1:13 Yurru walala Yetjippuyŋuyunydja mukthurrunana dhika gur'kuryurruna djäma ḻakaraŋala bartjunmaraŋala bumara.
EXO 1:14 Walu‐ŋupana walala ŋuli djämana yana marrtjinya, guṉḏana dhika ŋonuŋmirrina ḻaw'ḻawmaranha, ga wiripu malanha ŋonuŋmirri djäma, yaw'yuna marrtjinya munatha'na. Yurru mukthurruna warray yana malanydja marrtjina ŋuthara bitjarrana liŋguna.
EXO 1:15 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi yukurrana nhinana märrma' dhäyka maṉḏa, ŋunhi maṉḏa ŋuli yukurranha guŋga'yuna Yitjuralpuyŋunha dhäykawurrunha ŋunhi walalaŋguŋu ŋuli Yitjuralpuyŋuwuŋu yothu ŋurruŋu‐dhawal‐wuyaŋinya, ga yäkunydja ŋunhiyi maṉḏa dhäykanydja Djipura ga Buya.
EXO 1:16 Bala ŋayi ŋunhi Giŋdja wäthurruna maṉḏaku, ga waŋana bitjarrana maṉḏanha, “Ŋunhi nhuma yurru guŋga'yundja yukurra ŋunhiyi dhäykawurrunha Yitjuralpuyŋunhanydja, ga yothunydja yurru ŋunhi dhawal‐wuyaŋirri ḏarramunydja ŋula, dhunupana nhumanydja yurru buŋana ŋunhiyi yothunha. Ga ŋunhi yurru yothu miyalk dhawal‐wuyaŋirri, nhumanydja yurru yana ŋarambiya'‐nherraṉmirri walŋakuma ŋanya.”
EXO 1:17 Yurru maṉḏanydja ŋunhi miyalktja maṉḏa borrk‐beyaṉiyinana Godkuna; yakana maṉḏa ŋunhi dhäruktja märraŋala ŋanya ŋunhi buŋgawanhanydja, yakana maṉḏa marrtjina bumara ḏarramuwurrunhanydja yumurrku'nha.
EXO 1:18 Ga biyapul ŋayi ŋunhi buŋgawa wäthurruna maṉḏaku, ga waŋana bitjarrana, “Nhäku warray nhuma yakanydja bumara marrtjina ŋunhi ḏarramuwurrunhanydja yumurrku'nha? Nhäku nhuma ŋuli walalanha walŋakumanydja?”
EXO 1:19 Bala maṉḏa ŋunhi dhäykana maṉḏa buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Ŋunhanydja gay Yitjuralpuyŋunydja dhäykawurru wiripu warray, ganaŋ'thun yukurra yana Yetjippuyŋuwalanydja dhäykawurruŋgala. Walalanydja ŋunha ḏäwalamirri walŋamirri balanyara, bira'yun yukurra nhina, ga ŋurikiyina märrwu walalaŋguŋu djamarrkuḻiny'tja ŋuli dhawal‐wuyaŋirri waḏutjana yana, ga ŋanapurrunydja ŋuli marrtji dhuḏitjnha.”
EXO 1:20 Yo, ŋayinydja ŋunhi Godtja wirrkina yana wokthurruna maṉḏaku ŋurikiyi, bala ŋayi djämana yukurrana ḻatjuny'tja dhikanydja ŋuriki dhäykawunydja maṉḏaku, bala yumurrku'nhana maṉḏaku wekaŋala ḻatju'kuŋala dhika, liŋgu maṉḏa borrk‐beyaṉiyina nhanŋu Godku, ga dhäruknha ŋanya märraŋala. Ga Yitjuralpuyŋu miṯtji ŋunhiyi ŋuthara bena birrŋ'thurrunana yana, biyapulnha miṯtji dhaŋaŋdhinana.
EXO 1:22 Bala ŋuriŋi Giŋdhu nherrara wiripuna rom nhanukalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwunydja bukmakkuna yana, ga dhuwalana romdja ŋayi ŋunhi nherrara gam'. “Ŋunhi ŋayi Yitjuralpuyŋu yothu dhawal‐wuyaŋirri yurru ḏarramunydja, dhunupana nhuma yurru märramana ŋunhiyi yothunhanydja ḏarramunha ya', bala ŋurrkama mayaŋ'lilina, märr yurru ŋayi guḻwuḻyunna rakunydhirrina. Ga dhäykawurru yumurrku' yurru walŋamirrinydja nhina.” Ga dhuwalayina ŋayi romdja nherrara ŋuriŋiyi Giŋdhu.
EXO 2:1 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu, ḏarramu ga dhäyka Yitjuralwuy maṉḏa märranhamina, yurru maṉḏa ŋunhi Lepaywala yarraṯaŋurunydja.
EXO 2:2 Nhinana maṉḏa yukurrana‐a‐a, bala ŋuriŋi dhäykayu gurrukaŋala yothunha, ga yothunydja ŋunhi dhawal‐wuyaŋina ḏarramu. Wirrkina dhika ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋu wokthurruna yukurrana ŋurikiyi yothu'wu, liŋgu ḻatju'na dhikana ŋanyana ŋunhiyinydja yothu, bala ŋayi djuḻuḻ'maraŋalana ŋanya ŋurikala Yetjippuyŋuwalanydja buŋgawawala bunharaŋuruna.
EXO 2:3 Yo, ŋunhiyi yothunydja yukurrana djuḻuḻ'yurruna, ḻurrkun' ŋaḻindinydja ŋupara, bala ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunydja ŋunhi wirrkina beyaṉiyina; walala bini ŋanya maḻŋ'maranhana, liŋgu yothuny'tja ŋunhi marrtjina gurarrthina warray bala yulŋunydja, yana liŋgu ga bulwanydhina. Bala ŋayi buku‐ḻayyurruna walŋakunharawuna nhanŋu ŋurikiyi yothuwu. Marrtjinanydja ŋayi, ga galkara gulwaṉi'na marwat, bala bathina bumara. Bumaranydja ŋayi‐i‐i, bathikuŋalana‐a‐a, bala dhaḻ'dhaḻyurruna bathinydja ŋarŋganydja gonydjuy'yinyarayuna, ḏälku'‐ḏälkuŋalana ŋunhiyi bathinha. Bala ŋayi yothu'nhanydja ŋunhiyi ḻaw'maraŋalana, dhoṯku'‐dhoṯkuŋalanydja ŋayi, bala yorrkuŋalana ŋunhimala bathililina. Ḻaw'maraŋalanydja ŋayi ŋunhi yothu'nhanydja bathimirrina, bala gäŋala mayaŋ'lilina.
EXO 2:4 Djar'tjaryurrunanydja ŋayi bala‐a‐a, ga gapu mayaŋ' mulkana gulwaṉi'mirri, bala ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuyu ḻupmaraŋalana ŋunhi bathinydja yothuwalaŋumirrina ŋunhimala yana gulwaṉi'‐yirrimuklili, märr‐baṉḏany'lili. Ḻupmaraŋalanydja ŋayi, bala ŋayi djar'tjaryurruna balayi roŋiyinana wäŋalilina, yurru ŋayina yapa'mirriŋuna djingaryurruna nhinana ŋunhiliyinydja bäymanydja, yurru märr‐barrku ya', nhäŋa'‐nhaŋala ŋayi nhinana.
EXO 2:5 Bala ŋulinyaramirriyu liŋgu waluyu, dhäyka ŋurikina Giŋguna gäthu'mirriŋu yarrupthurruna bala mayaŋ'lili ḻupthunarawu, ga nhanŋu djämamirri walala wirrwu'‐wirrwuḻ malthurrunayi. Wäŋgaŋalanydja marrtjina bala walala mayaŋ'‐ŋuparana, bala yana ŋayi ŋuriŋi miyalkthunydja dharr‐way nhäŋalana bathina ŋunhina, ŋayi nhinana bänina bewiya'mirriŋura. Bala ŋayi waŋana ŋurikala djämamirriwalana dhäykawala, “Gatjuy marrtjiya, ga ŋunha märraŋa bathi ya', ga gäŋa lili ŋarrakala,” bitjarra.
EXO 2:6 Warr‐way märraŋala ŋunhi bathinydja, bala gäŋalana lili, bala wekaŋala ŋurikala dhäykawalana, bala ŋayi ḻapmaraŋalanydja bitjarranydja ya' ŋunhi bathinydja, marrtjina nhäŋalanydja yothu'nha warray, ŋayi yukurrana ŋorrana djinawa' dhika bathiŋura. Bala ŋunhi yothuny'tja ŋäthinana. Ŋayinydja Giŋgunydja ŋunhi gäthu'mirriŋu wuyurrunana wirrkina ŋuriki yothuwu, ga waŋana ŋayi ŋunhiyi miyalk bitjarra, “Dhuwalanydja gay' yothu Yitjuralpuy bäpurru',” bitjarra.
EXO 2:7 Ga ŋayinydja ŋunhi yapa'mirriŋunydja mukthurruna djingaryurruna nhinana ŋunhiliyi, nhäŋala yukurrana ŋunhiyi dhäykanha, bala ŋayi marrtjina lili withiyara ŋanya, bala waŋana ŋanya bitjarra, “Way! Ḏukṯukka nhe yulŋunydja ŋula dhäykawunydja? . . . djäkawu dhiyaku yothuwu? Marrtjiŋga ŋarra yurru yulŋunydja? . . . ga garr'yun Yitjuralpuyŋunha miyalknha? . . . märr ŋayi yurru djäka dhiyaki yothu'wu?”
EXO 2:8 “Ŋe, gatjuy waṉḏiyana,” bitjarra ŋunhi dhäykanydja waŋana. Bala ŋayinydja ṉaŋ'thurrunana. Ṉaŋ'‐ṉaŋdhurrunanydja ŋayi yapa'mirriŋunydja ŋuriki yothuwunydja, yana liŋgu‐u‐u, ga garr'yurruna ŋäṉḏi'mirriŋunhana ŋulaŋuru wäŋaŋuruna. Wap‐lili maṉḏa lilinydja, yana liŋgu‐u‐u, bur‐way ḏo'yurruna ŋuripayi dhäykawana.
EXO 2:9 Bala ŋunhiyi dhäykanydja waŋana ŋurikala ŋäṉḏi'mirriŋuwalanydja bitjarrana, “Märraŋana dhuwala yothu'nhanydja, bala nhe yurru gurarrkuŋana yukirriya ŋarraku, yurru ŋarra nhuna wekama yukurra yurru rrupiyayunydja,” bitjarra. Warr‐way märraŋalana ŋunhiyi yothu'nhanydja, goŋliliyaŋalana gäŋala wäŋalilina, bala ŋayipina ŋäṉḏi'mirriŋuna yukurrana djäka, gurarrkuŋala ŋunhiyi yothunhanydja nhanŋuway.
EXO 2:10 Nhinana‐a‐a walala yukurrana‐a‐a, bala ŋunhi yothuny'tja gurarrthina wakindhinana, gurrmulthinana, bala ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja gäŋala balayi ŋurikala dhäykawala, ga ŋayina ŋanya goŋdhu märraŋala ŋuriŋiyi Buŋgawawala gäthu'mirriŋuyu, nhanŋuwaynha ŋayi yothu. “Ŋarra dhawaṯmaraŋalanydja ŋanya gapuŋuru,” bitjarra ŋayi ŋunhiyi miyalk waŋananydja, bala ŋayi yäkunydja ŋanya nherrara Mawtjitjnha, liŋgu mayali' dhuwala yäku Mawtjitjtja djingaryun yukurra ‘dhawaṯmaranhara.’
EXO 2:11 Yo. Mawtjitjtja nhinana yukurrana‐a‐a ŋunhala Yetjippuyŋuwala buŋgawawala wäŋaŋura dhuŋgarra ŋupara‐a‐a, yana liŋgu ḏarramuyina marrtjina wakindhina. Waŋganymirri ŋayi Mawtjitj dhawaṯthurruna warraŋullili, bala ŋayi withiyara walala‐miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunha. Djar'tjaryurrunanydja ŋayi nhinana bala, nhäŋalanydja walalanha djämalili ŋutu'lili warray. Wiripunydja ŋayi nhäŋala, ŋayi yukurrana yolŋuyu Yetjippuyŋuyu bumara bartjunmaraŋala waŋganynha Yitjuralpuyŋunha ḏarramunha, nhanŋuwaynha miṯtjinha.
EXO 2:12 Bala ŋayi waṯthurruna bitjarra bala ga bitjarra bala Mawtjitjthu, yana ŋayi bäyŋu warray nhäŋala ŋula yolnha, bala ŋayi waṉḏinanydja ḏe'‐way wutthurruna, rakunyguŋalana yana ŋunhi Yetjippuyŋunhanydja ḏarramunha. Warryurrunanydja ŋayi, bala munatha'lilina dholkuŋala, rumbal winya'yunmaraŋalana.
EXO 2:13 Nhinanana ŋayi‐i‐i. Ga wiripuŋuyuna ḏaykun'thu ŋayi bitjarrayi bili marrtjina withiyara nhänharawu walala‐miṯtjiwu. Marrtjinana bala ŋayi, dharr‐nhäŋala märrma'nha Yitjuralpuyŋunha maṉḏanha, maṉḏa nhinana bunharamina, bala ŋayi waŋana ŋurikala ḏarramuwala ŋunhi ŋayi ŋäthili yol buku‐ḻayyurruna mariwu. “Way, nhäku warray nhe dhuwala yukurra buma nhuŋuway gutha'mirriŋunhanydja? Nhuma miṯtji warray dhuwalinydja,” bitjarra.
EXO 2:14 Ga ŋayi ŋunhi ḏarramunydja waŋana nhanukala bitjarra, “Yol dhuwala nhe yolŋunydja? . . . buŋgawa ŋanapurruŋgu? . . . ga mala‐yarr'yunaramirri? Dhuwalanydja nhe yurru ŋarranhana buma ŋiniya? . . . bitjana nhe yawungu ŋunhala bunha rakunygu Yetjippuyŋunha yolŋunha?” Bala ŋayi Mawtjitjtja wirrkina beyaṉiyina, guyaŋinyaminana ŋanyapinyay ŋayi, “Yuwalknha dhuwala yolŋu'‐yulŋunydja marŋgimirrina ŋiniya,” bitjarra.
EXO 2:15 Ga ŋayi buŋgawayunydja ŋäkulana dhäwu'na ŋunhiyi Mawtjitjkalaŋuwuy, ŋayi bini ŋanya bunha rakunyguna, bala ŋayi Mawtjitjtja ḏulkthurrunana, winya'yurrunana ŋuliŋuru wäŋaŋuru. Waṉḏinanydja ŋayi bala‐a‐a barrkulilina, yana liŋgu‐u‐u bur‐way ḏo'yurruna ŋunhala wäŋaŋura yäkuŋura Midiyannha. Djar'tjaryurrunanydja bala ŋayi‐i‐i, dharr‐way nhäŋala gapu maŋutji‐yaw'yunara djingaryurruna yukurrana, bala dhut‐gay nhinanana ŋunhimala gapu‐maŋutjililina.
EXO 2:16 Nhinana djingaryurruna ŋayi Mawtjitj, nhäŋala dhäykawurrunha djapinnha, walala lili wäŋgaŋala gapuwu dhiṯ‐dhiṯthunarawu, wäyingu walalaŋgalaŋuwu wekanharawu, yurru walala ŋunhi dhäykawurru gäthu'mirriŋunydja walala ḏalkarra'mirriwu ḏarramuwu yäkuwu Rewulwu.
EXO 2:17 Märr walala bitjarra dhiṯ‐dhiṯthurruna gapunydja, bala walalanydja bar'‐barmaraŋala, gukuŋalana ŋunhi dhäykawurrunhanydja, wäyin‐djäkamirriyuna walalay ḏarramuwurruyu. Bala ŋayi Mawtjitjthunydja nhäŋalana, bala djingaryurrunana, wapthurruna dhäykawurruŋgalana, bala waŋana gukuŋalana ŋunhi ḏarramuwurrunhanydja. Bala ŋayipina Mawtjitjthuna walalanha guŋga'yurruna, gapunydja dhiṯ‐dhiṯthurruna.
EXO 2:18 Dhawar'yurruna djämaŋurunydja ŋayi Mawtjitj, bala dhäykawurrunydja ŋunhi wäŋgaŋala roŋiyinana wäŋalilina. Bala ŋayi mäḻu'mirriŋuyunydja nhäŋalana walalanha, bala waŋana dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Way! Waḏutja warray dhuwala nhuma gäthuranydja roŋiyina?”
EXO 2:19 Ga walalanydja dhäykawurruyunydja waŋana ḻakaraŋala nhanbala bitjarrana, “Waŋganydhu Yetjippuyŋuyu ḏarramuyu ŋanapurrunha guŋga'yurruna, ŋayi gukuŋala wiripuwurrunhanydja ḏarramuwurrunha, wäyin‐djäkamirrinha walalanha, bala guryu'‐guryunmaraŋala gapunydja ŋanapurruŋgu ŋayina, bala wekaŋala wäyinnhanydja walalanha.”
EXO 2:20 Ga ŋayi bäpa'mirriŋuyunydja waŋana dhä‐wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Wanhaka dhika ŋayi yolŋunydja? . . . Ŋunha bäyma nhuma gonha'yurruna ŋanya? Gatjuy ḻaw'yurra walala, ga garr'yurrana ŋanya lili. Ŋayi ŋayaŋay'nha yurru ḻuka dhiyala ŋilimurruŋgalana,” bitjarra.
EXO 2:21 Bala walala marrtjina, ga garr'yurrunana ŋanya Mawtjitjnhanydja, bala gäŋala wäŋalilina walalaŋgiyingala bäpa'mirriŋuwalana, bala ŋayi yukurrana nhinananydja ŋunhalana bili ḏarramuwalana wäŋaŋura weyinŋumirrina. Ga dhurr‐way ŋayi wekaŋala dhäykanhana Mawtjitjku ŋuriŋiyi mäḻu'mirriŋuyunydja, yäkunha Djipuranhana.
EXO 2:22 Nhinana maṉḏa yukurrana‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u, bala ŋuriŋiyi dhäykayunydja gurrukaŋala yothu'nhana Mawtjitjku, ga dhawal‐wuyaŋinanydja ŋayi ŋunhi yothuny'tja ḏarramu maḻamarrnha. Bala ŋayi Mawtjitjthu yäkunydja ŋanya ŋunhi yothu'nha nherrara Gutjum, mayaliny'tja ŋunhi yäkunydja ‘mulkuru’, liŋgu ŋayi ḻakaranhamina ŋanyapinyay ŋayi Mawtjitj bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala mulkuru nhina yukurra dhiyalami wäŋaŋura.”
EXO 2:23 Yo. Mawtjitj nhinana yukurrana ŋunhili ŋanhdharkŋuranydja weyinŋumirrina, ga ŋunhalayi wäŋaŋura Yetjip, ŋunhiyi Yetjippuyŋu buŋgawa liŋguna rakunydhinana, yurru walalanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu ŋunhala yana mukthurruna nhinana yukurrana ḏirrwiḏirrwiŋura, djäma yukurrana yana ŋutu', ḏapmaranhara ga galŋa‐ŋurrkŋurrkthunara yana. Bitjanana liŋguna walala ŋuli ŋäthinyana yukurranha ŋoy‐yätjthinyana ŋuriŋiyi ḏirrwiḏirrwi‐mulkanharayuna, bala walala wäthurruna Garraywalana guŋga'yunarawuna.
EXO 2:24 Bala ŋayi Gunhu'yu ŋäkulana walalanha rirrakaynha ŋäthinyarana, bala ŋayi guyaŋinyaramina dhäruknha ŋunhi ŋayi dhäruk‐nherraṉmina dhä‐ŋäthili yana, ŋunhi ŋayi dhäwu'‐nherrara Yipurayimgala ga Yitjakkala ga Djaykupkala.
EXO 2:25 Yo, Gunhu'yu nhäŋalanydja walalanha ŋunhiwala ḏirrwiḏirrwililinydja, bala ŋayi buku‐ḻayyurrunana, ŋayi yurru djämana‐wala yana, guŋga'yunna walalanha.
EXO 3:1 Yo. Ga ŋunhala Midiyandja wäŋaŋura, ŋayi Mawtjitjtja mukthurruna yana nhinana yukurrana, djäma yukurrana, djäka wäyingu walalaŋgu nhanukalaŋuwu gawal'mirriŋuwu yäkuwu Djetharawu, yurru wiripunydja ŋayi ŋunhi yäku Rewul, ŋunhi ŋayi ḏalkarra'mirri yolŋu Midiyanbuywu wäŋawu. Waŋganymirri ŋayi Mawtjitjthu mutpunuŋala wäyinnha walalanha bitjarra bala märr‐barrkulili wäŋalili, ḏiltjilili dhika wäŋalili. Mutpunuŋalanydja ŋayi marrtjina bala‐a‐a, yana liŋgu gilitjina ŋunhi wäŋa buku yäku Worippuy, yurru ŋunhiyi wäŋanydja nhanŋuway Garraywuna Godkuna buku, ga wiripunydja yäku ŋunhiyi buku Djäniya.
EXO 3:2 Ga ŋunhiliyi bukuŋura Garraywu Godku dhäwu'mirri maḻŋ'thurrunana maŋutjiŋura nhanukala, ŋayi nhäŋalanydja gurtha ŋäṉarr ŋatŋatthunarana yukurranhara walŋalili dharpalili marwatlili; nhärana warray ŋayi marrtjina yulŋunydja, yurru man'tjarr ŋurikiy dharpawuy ga waṉa'‐waṉanydja yaka warray nhärana räwakthinanydja.
EXO 3:3 Bala ŋayi Mawtjitjtja wirrkina dhika ṉirryurruna ŋoy‐wiḻaŋ'thurrunana, bala ŋayi waŋana ŋayipi gäna, “Ŋarra mak bay bala marrtji, ga nhäma. Nhaltjarra ŋunha ŋayi dharpanydja? Yaka warray ŋunhayi marrtji nhära räwakthirrinydja?” bitjarra.
EXO 3:4 Marrtjinanydja bala ŋayi Mawtjitj, gilitjina ŋunhiyi dharpanydja, bala Garrayyu Godthu nhäŋalana ŋanya, bala waŋana ŋulawitjarra ŋäṉarrkurru gurthakurru, yäkuna ŋanya ḻakaraŋala, “Mawtjitj, Mawtjitj,” bitjarrana. “Gay' dhuwala ŋarra,” bitjarra ŋayi Mawtjitjtja waŋana buku‐ruŋinyamaraŋala.
EXO 3:5 Ga ŋayi Gunhuny'tja waŋana nhanukala, “Yaka marrtjiya gilitjiyanydja,” bitjarra. “Yupmaraŋa dhuwali nhuŋuway djapathuŋ'tja, liŋgu dhuwalanydja wäŋa nhe yukurra djingaryun dharrpalnha munatha'.
EXO 3:6 Ŋarranydja dhuwala ŋunhi muka Waŋarr nhokalaŋuwu märi'muwu walalaŋgu, Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku Waŋarr God.” Bala ŋayi Mawtjitjtja buku‐yirryirryurrunana, melnha‐djaw'yunmina nhänharaŋuruna, liŋgu ŋayi wirrkina beyaṉiyina maŋutji‐ŋal'yunarawu Waŋarrwu Gunhu'wu.
EXO 3:7 Bala Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarrana, “Ŋarranydja nhäŋala yukurrana ŋarrakuway miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhi walala yukurra galŋa‐miḏikirri nhina ŋunha Yetjipŋura. Ŋarra ŋäkula walalanha ganuru ŋäthinyara, ga baymatthunara Yetjippuyŋuwuŋu yolŋu'‐yulŋuwuŋu. Ŋarra marŋgi walalaŋgu yulŋunydja, nhäyu walala yukurra galŋa‐yätjthirri,
EXO 3:8 ga liŋguna ŋarra dhuwala marrtjinana lili, märr yurru ŋarra guŋga'yunna walalanha, walŋakumana ŋulaŋuru Yetjippuyŋuwala goŋŋuru, bala dhawaṯmaramana yurru ŋulaŋuru wäŋaŋuru Yetjipŋurunydja. Gämanydja ŋarra yurru walalanha ŋunhana ḻatju'lilina wäŋalili wal'ŋu, yindililina wäŋalili, ŋatha‐mäypamirrililina; ḻatju'mirrina dhikana ŋatha ŋunhalamiyinydja, ga guku dhika nhä malanha, yurru ŋunhayinydja wäŋaŋura wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala yukurra nhina bäpurru'na ga bäpurru'na, guḻku'na bäpurru yolŋu'‐yulŋu.
EXO 3:9 Yo, ŋäkulanydja ŋarra walalanha nyä'yunminyara, ga nhäŋala ŋarra walalanha baymatthunara yukurranhara Yetjippuyŋuwuŋu.
EXO 3:10 Gatjuy, marrtjiyana nhenydja, ŋarra yurru nhuna djuy'yun bala ŋunha Yetjippuyŋuwala Buŋgawawala, ga nhena yurru gäŋanydja walalanha ŋarraku miṯtjinhanydja Yitjuralpuyŋunhanydja, dhawaṯmarama yurru ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja,” bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja Mawtjitjkala.
EXO 3:11 Yurru Mawtjitjtja waŋana bitjarra, “Nhäku warray yurru ŋarranydja marrtji be balayi? Nhaltjan dhika ŋarranydja yurru marrtji bala buŋgawawalanydja? Nhaltjanna ŋarra yurru dhawaṯmarama ŋunha yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja?”
EXO 3:12 Bala Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ŋarra yurru ŋarrapi nhokala galki, bala nhenydja yurru dhawaṯmaramana walalanha, bala nhuma yurru buku‐ŋal'yundja Gunhu'wuna dhiyalayina bukuŋura. Ga ŋunhi nhe yurru roŋiyirrinydja lili galkina nhuma ŋunhi yolŋu'‐yulŋuna, bala nhe yurru guyaŋirrina roŋiyirri, bala nhe yurru bitjanna waŋanydja, ‘Yuwalk muka ŋunhi Godthu ŋayipi yana ŋarranha yänguŋalanydja.’”
EXO 3:13 Ga ŋayinydja Mawtjitjtja waŋana bitjarra, “Ŋuli yurru ŋarra ḏo'yundja walalambala Yitjuralpuyŋuwanydja, ga waŋa walalaŋgala bitjandja gam', ‘Way, Garrayyunydja Waŋarryu nhumalaŋgalaŋuwala bäpa'mirriŋuwalanydja djuy'yurruna ŋarranhanydja lili dhawaṯmaranharawuna nhumalaŋgu,’ bitjandja ŋarra yurru waŋa, mak walalanydja yurru ŋula waŋa bitjanna bäy, ‘Yol ŋayi ŋuli yäkunydja?’ bitjanna yurru walalanydja ŋula waŋa. Ga nhaltjanna ŋarranydja yurru waŋa ḻakarama walalaŋgu?”
EXO 3:14 Ga Gunhuny'tja waŋana Mawtjitjkala bitjarra gam', “Ŋarranydja dhuwala ŋarra, ŋarrapina yana. Yana ḻakaraŋa walalaŋgala biyakana, ‘Ŋuruŋu ŋarranha djuy'yurruna lili nhumalaŋgala, ŋayipi Waŋarryu walŋayu wal'ŋu, ŋunhi ŋayi yäkunydja “Ŋarranydja dhuwala ŋarra.” ’ Yo, biyaka nhe yurru ḻakaraŋanydja Yitjuralwunydja ŋi!
EXO 3:15 ‘Garrayyu ŋarranha djuy'yurruna lilinydja nhumalaŋgala, nhumalaŋgalaŋuwala bäpa‐ŋaliwala walalaŋgala Waŋarryu, Yipurayimgala, ga Yitjakkala, ga Djaykupkala Waŋarryu.’ Yo, dhuwalanydja yäku ŋarrana djingaryun yukurra yurru gupaḏalŋuna, bitjanna liŋguna. Walala yurru guyaŋirrina yukurra roŋiyirri ŋarranha bitjanna liŋguna waŋganynha, ŋunhina liŋgu yäku.
EXO 3:16 Yo, gatjuy marrtjiyana, ga buku‐ḻuŋ'maraŋa ŋunhi ḏilkurruwurrunha Yitjuralpuyŋunha, ga ḻakaraŋa walalambala ŋunhi nhipala ŋarra maḻŋ'thurruna. Yo, ḻakaraŋanydja walalambala biyaka, ‘Yuwalk ŋunhi ŋarra nhäŋalanydja yukurrana nhumalanha, bala ŋarra liŋguna nhäŋala Yetjippuyŋunhanydja yolŋunha walalanha ŋunhi nhaltjan walala yukurra nhumalanha, ŋayaŋu‐ŋonuŋguma, ṉiṉ'ṉiṉdhunmaramana manapan,
EXO 3:17 ga liŋguna ŋarra ŋunhi dhukarrnydja djarr'yurrunana, ŋarra yurru nhumalanha walŋakumana, dhawaṯmaramana ŋarra yurru ŋuliŋuruyi Yetjippuyŋuwalanydja goŋŋuru, ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi nhumalanha yukurra ŋayaŋu‐yätjkuma. Bala ŋarra yurru nhumalanha gämanydja ŋunhana yana ḻatju'lilina dhikana wäŋalili, ŋatha‐mäypamirrililina, ŋunhiwala wäŋalili ŋunhi walala mulku'‐mulkuru yolŋu walala nhina yukurra, dhuwala malanha gam', Gaynanbuyŋu ga Yitpuyŋu ga Yamarpuyŋu ga wiripu‐guḻku' mulku'‐mulkuru yolŋu walala.’
EXO 3:18 Yo, ḻakaraŋanydja ŋarrakalaŋuwa yolŋu'‐yulŋuwanydja biyakayina, bala walalanydja yurru mäkiri'‐witjun ŋäma nhuna dhäruktja, bala märr‐yuwalkthirrina yurru. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi nhuma yurru ḏilkurruwurrunydja Yitjuralpuyŋu marrtjina ŋunhiwalana buŋgawawalana Yetjippuyŋuwalana, ga ḻakaraŋana nhanbala biyakana. ‘Garraynydja ŋanapurruŋgu Waŋarrnydja liŋguna maḻŋ'thunmaranhaminana ŋanapurruŋgala. Marrtji muka ŋanapurru yurru yulŋunydja dhuwala? Märr‐gurriri ŋanapurru yurru marrtji, märr ŋunhalayi ŋanapurru yurru buku‐ŋal'yun nhanŋu Garraywu, ŋanapurruŋgalaŋuwu Waŋarrwu.’
EXO 3:19 Biyaka waŋiyanydja nhanukala, yurru yakana ŋayi yurru ŋunhi djuy'yundja nhumalanha. Ŋarranydja marŋgina nhanŋu ŋurikiyinydja Buŋgawawu, ŋunhi rom‐ḏälnha ŋayi yulŋunydja, bala ŋarranydja yurru ŋutu'yu warray ganydjarryu buma walalanhanydja, ŋutu'na ganydjarr milkuma ŋunhamalayinydja wäŋalili Yetjiplilinydja, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi yurru djuy'yunna nhumalanha.
EXO 3:21 Yo, nhumanydja yurru ŋarrakalanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋuyu gonha'yun Yetjiptja wäŋa mirithirri yana guḻku'mirri wal'ŋu girri'mirrinydja, yaka yana nhuma yurru marrtji dhäparktja goŋdja. Nhuma yurru dhäykawurruyunydja ŋäŋ'thun ŋunha Yetjippuyŋunhanydja dhäykawurrunha girri'wu malanyŋuwu dhika nhäku ŋunhi mel‐wiḏi'mirriwu, garwarrwarr'mirriwu dhika nhäku malanyŋuwu ŋunhi girri'wu ḻatju'mirriwu, bala walala yurru yana wekamana nhumalanha, rarr'yunna marrtji nhumalaŋgu, ga ŋuriŋi girri'yu malanyŋuyu nhuma yurru yumurrku'nha nhumalaŋguway nhuma dhaṯthun. Ga ŋuliwitjandhiyinydja nhuma yurru djaw'‐djawyunna marrtji nhä malanha ḻatju'mirrinydja dhikanydja ŋuliŋuruyi Yetjippuyŋuwalanydja goŋŋuru.” Ga bitjarra ŋayi Gunhuny'tja waŋana yukurrana nhanukala Mawtjitjkalanydja.
EXO 4:1 Bala ŋayi Mawtjitjtja waŋana buku‐wakmaraŋala Garraywala bitjarra, “Walalanydja yurru yaka warray ŋarraku ŋayaŋu‐yuwalkthirri ŋiniya? Walalanydja yurru waŋa, ‘Yä‐ä‐äw! Yaka warray nhokala Garraynydja maḻŋ'maranhamina,’ bitjandja yurru ŋula.”
EXO 4:2 Bala Garrayyunydja waŋana dhä‐wirrka'yurruna Mawtjitjnhanydja bitjarra, “Nhä nhe yukurra dhuwali ḏälkuma goŋdhunydja?” bitjarra. “Wapitja dhuwala,” ŋayinydja bitjarra Mawtjitjtja.
EXO 4:3 Ga ŋayi Garrayyunydja waŋana ŋanya bitjarra, “Ma' ḏupthurrana dhuwali wapitjany'tja munatha'lilina.” Bala ŋayi ḏupthurrunana, bat bitjarra, bala marrtjina moḻ'ŋuyinana ŋunhiyi wapitjany'tja. Mawtjitjtja djaḻaḻ'yurruna, ṉaŋ'thurruna ŋuripa moḻ'ŋuwa beyaṉiyinana.
EXO 4:4 Bala Garrayyunydja waŋana ŋanya Mawtjitjnha bitjarra, “Goŋ‐djarryurra, ga mulkiya yaŋara'na, bala ḻaw'maraŋana ŋanya.” Bala yuwalkthi ŋayinydja märraŋalana, ga balayi wapitja'yinayi goŋŋuranydja nhanukala.
EXO 4:5 “Ga biyakayi nhe yurru yolŋuwalanydja walalaŋgala milma yana,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja. “Yo biyakayi djämanydja, bala walalanydja yurru ŋayaŋu‐yuwalkthirrina nhuŋu, ŋunhi nhokala Garray ŋayipi maḻŋ'maranhaminanydja, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi Waŋarr bäpa‐ŋaliwu walalaŋgu, Yipurayimgu Yitjakku ga Djaykupku Waŋarr.”
EXO 4:6 Ga biyapul Garrayyu waŋana Mawtjitjnha bitjarra, “Biyaka goŋ‐gärriya girri'lili nhokalay nhe, dhipali gumurrlili ya'.” Bala yuwalkthi ŋayinydja goŋ‐gärrina. Ga ŋunhi ŋayi goŋdja dhawaṯmaranhamina ŋanyapinyay ŋayi, bala nhäŋalanydja marrtjina goŋdja ŋanyapinyay ŋayi gaywaraŋu' warray, burrpuy'mirriyina warray marrtjina ŋayinydja.
EXO 4:7 Ga biyapul ŋayi waŋana Mawtjitjkala, “Goŋ‐ŋilitjanmiya biyapul,” bitjarra. Ga yuwalkthi ŋayinydja goŋ‐gärrina, ga liliyi goŋ‐dhawaṯmaranhamina, bala nhänharamina ḻatju'na.
EXO 4:8 Bala Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarra biyapul, “Biyakayi nhe yurru milkuŋanydja walalambala. Ŋuli walala yurru yaka ŋayaŋu‐yuwalkthirri yiŋarray'wu ŋurikiyi ŋäthiliŋuwunydja wal'ŋu, walalanydja mak yurru ŋayaŋu‐yuwalkthirri dhuwalayina.
EXO 4:9 Ga ŋuli walala yurru yakanydja märr‐yuwalkthirri, yana dhunupana dhiṯthurra gapu mayaŋ'ŋuruna, bala rarryurra munatha'lilina, ga dhunupana ŋayi yurru ŋunhiyi gapunydja gulaŋdhirrina.”
EXO 4:10 Bala Mawtjitjtja waŋana Garraywala bitjarra, “Way Garray, yaka dhuwala ŋarra ŋamakurru waŋanharawu yolŋu'‐yulŋuwu. Ŋarra ŋuli waŋi bulnhana, liŋgu bundhuwulu ŋarra dhuwala ŋäṉarr waŋanharawu.”
EXO 4:11 Ga Garraynydja waŋana dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Yolthu dhika yolŋu'‐yulŋunhanydja djäma? Ŋarrapi dhuwala djäma yolŋunhanydja ŋäṉarrmirriyaŋala.
EXO 4:12 Gatjuy marrtjiyana nhe yurru, ga ŋarra yurru nhokala ŋäṉarrŋuranydja, guŋga'yundja nhuna. Ŋarra yurru nhuna dhäruk wekama waŋanharawunydja.”
EXO 4:13 Yurru ŋayi Mawtjitjtja waŋana bitjarra, “Yä‐ä‐äw, yakana Garray ŋarranydja yurru marrtji. Djuy'yurra wiripuŋunhana ŋula yolŋunha.”
EXO 4:14 Bala Garraynydja ŋaramurryinana Mawtjitjkala, ga waŋana nhanukala bitjarrana, “Wäwa'mirriŋu nhuŋu ŋunha Yärun dhäruk ŋamakurruny'tja. Galki ŋayi yurru marrtjina lili yulŋunydja, bala ŋayi yurru gumurr‐ŋamathirrina wirrkina nhämanydja nhuna.
EXO 4:15 Nhenydja yurru dhäruk wekaŋa nhanukalana Yärungalana, ga ŋayina yurru waŋa dhä‐warrwarnydja yolŋu'‐yulŋuwu. Ŋarranydja yurru nhokala ŋäṉarrŋura, ga ŋarrana yurru djäma ḻakaramanydja nhumalaŋgu.
EXO 4:16 Yurru Yärunnha, ŋayina yurru waŋanydja ḻakaramanydja yolŋu'‐yulŋuwa dhäruktja ŋunhi ŋarra yurru dhäruk wekama nhokala.
EXO 4:17 Ga dhuwalana wapitjany'tja nhe yurru gäma nhokalay goŋdhunydja, liŋgu dhiyaŋu wapitja'yu nhe yurru yiŋarrayny'tja milkuma walalaŋgu,” bitjarrayina ŋayi Garrayyu djäma wekaŋala Mawtjitjnhanydja.
EXO 4:18 Bala Mawtjitjtja marrtjina roŋiyinana balayi wäŋalili, ŋapipi'mirriŋuwana ḏo'yurruna. Djar'tjaryurrunanydja ŋayi‐i‐i, ga ŋunhala wäŋaŋura ḏo'yurruna, bala ŋayi waŋana gawal'mirriŋuwala bitjarra, “Ŋarranydja boŋguŋu dhuwala marrtjina, roŋiyi balayi Yetjiplili, nhäŋu marrtji ŋarrakuway miṯtjinha, nhä walala yukurra nhina, . . . baḏak walŋamirri? . . . mak liŋguna murrmurryun.” Bala nhanŋu gawal'mirriŋunydja waŋana yoraŋalana bitjarrana, “Gatjuy marrtjiyana.”
EXO 4:19 Yo, Garraynydja waŋana Mawtjitjkala ŋunhala wäŋaŋura Midiyan, “Gatjuy roŋiyiyana ma' balayi Yetjiplili, liŋgu ŋunhinydja walala yolŋu'‐yulŋu ŋunhi walala nhuna guyaŋina bunharawuy, liŋguna walalanydja rakunymirrina.”
EXO 4:20 Bala Mawtjitjtja gaŋgathinana, garr'yurruna nhanŋuway miyalknhanydja ga gäthu'mirriŋunha walalanha, ga wap‐wapmaraŋala duŋ'kiwala ḏiltjililina, bala martj‐martjtjurrunana balayi Yetjiplili roŋi'‐ruŋiyina, gäŋalanydja nhinana bala ŋayi Mawtjitjthu goŋdhunydja yiŋarray', Garraywu wapitja.
EXO 4:21 Bala Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Yo, ŋunhi nhe yurru ḏo'yun ŋunhala Yetjiptja, marrtjiya balanydja buŋgawawalanydja, bala djämana dhuwaliyi dharrpalnydja maṉḏanha rom milma nhanukala. Nhäma warray ŋayi yurru yulŋunydja, yurru yakana ŋayi yurru djuy'yundja yolŋu'‐yulŋunhanydja, liŋgu rom‐ḏälnha ŋayi. Ŋarranydja yurru mukthun yana ŋayaŋunydja nhanŋu ḏälkuma.
EXO 4:22 Ga biyakana nhe yurru ḻakaraŋa ŋurikala buŋgawawalanydja, ‘Garraynydja yukurra waŋa bitjan, “Dhuwala Yitjuralnydja bäpurru balanyarana bitjan ŋarrakuwaynha maḻamarr gäthu'mirriŋu.
EXO 4:23 Liŋgu ŋarra nhuna waŋananydja, nhe yurru djuy'yun ŋarraku gäthu'mirriŋunhanydja, märr ŋayi yurru marrtjina, bala buku‐ŋal'yunna ŋarraku. Yurru nhenydja waŋana yaka'yurruna, bala ŋarranydja yurru buma rakunygumana nhipalanydja maḻamarrnha gäthu'mirriŋunha.” ’ Biyaka ḻakaraŋa buŋgawawalanydja ŋarrapi dhuwala dhäruktja,” bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkala, ŋunhi baḏakka yana ŋayi marrtjina yukurrana balayi Yetjiplili.
EXO 4:24 Yo, mukthurruna yana walala yukurrana marrtjina yulŋunydja‐a‐a, ga gandarrŋura bala walala gulyurrunana, bala ŋayi Garraynydja bunana Mawtjitjku, ŋayi bini bunha muka ŋanya Godthunydja Mawtjitjnha, galki ŋayi bini rakunydhinyana, liŋgu ŋayi yaka ḏarrtjalkkuŋala mitthurruna nhanŋuway ŋayi gäthu'mirriŋunha, yaka ŋayi djäma ŋunhi rom Godku yiŋarray' ŋunhi ḻakarama yukurra mim'punydja ŋunhinydja Godkuna nhanŋuwaynha dhawu'.
EXO 4:25 Bala ŋayinydja dhäykayuna marrtjina nhanukala ŋuriŋina Djipurayuna märraŋala raywalny'tja yiki, bala mitthurruna ḏarrtjalkkuŋalana ŋanya ŋunhi yothu'nhanydja. Yurru ŋayi wirrkina dhika ŋaramurryinanydja, bala gäŋala barrwaṉ'tja ŋunhi, bala ḏupthurruna nhanukala gumurrlilina Mawtjitjkala, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Nhä dhuwala nhe dhuway'mirriŋunydja ŋarraku? . . . gulaŋgu djäl‐ḏumurru?” bitjarra. Bala ŋayi Godthu Mawtjitjnhanydja walŋakuŋalana, yakana ŋayi rakunydhinanydja ŋulinyaramirriyunydjayi.
EXO 4:27 Ga ŋunhala Yetjip wäŋaŋura, ŋayi nhinana yukurrana Mawtjitjku wäwa'mirriŋu Yärun yäku. Ŋayi Garrayyu waŋana Yärunnha, djuy'yurruna ŋanya bitjarra, “Gatjuy, nhe yurru marrtjiya bala ŋunhamala ŋanhdharklili wäŋalili, ga ŋunhala nhuma yurru gumurr‐bunanharamirri, gutha‐ŋalinydja Mawtjitjtja.” Bala Yärundja gaŋgathinana, dhunupana djar'tjaryurrunana. Marrtjinana ŋayi‐i‐i, marrtjinana yana liŋgu‐u‐u, ga ŋunhala bili wäŋaŋura bukuŋura, ŋunhi Garraywu Buku, ḏo'yunminanydja maṉḏa ŋunhilina, bala maṉḏa dhangi'yunminana, wälkunharaminana.
EXO 4:28 Mawtjitjthu ḻakaraŋalana yukurrana dhäwu'na nhanbala Yärunbanydja, ŋunhi nhaltjarra Garrayyu ḻakaraŋala yukurrana, ŋunhi ŋanya Garrayyu djuy'yurruna liliyi. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi ḻakaraŋala ŋurikiy yiŋarray'wuynydja, ŋunhi ŋayi djäma ḻakaraŋala nhanbala Mawtjitjpa Garrayyu.
EXO 4:29 Bala Mawtjitjtja ga Yärundja gaŋgathina ŋuliŋuruyi, bala rrambaŋina wäŋgaŋala Yetjiplilinydja. Bala maṉḏa buku‐ḻuŋ'maraŋala ḏilaknha ŋurru'‐ŋurruŋunhana, bukmaknha yana Yitjuralnha bäpurru'nha.
EXO 4:30 Bala Yärundhu ḻakaraŋalana yukurrana walalambala Garraynhana dhäruk, ŋunhi ŋayi Garray dhäruk‐nherraṉmina Mawtjitjkala. Ga bitjarrayi bili Mawtjitjthu djämayi yukurrana ŋunhalanydja, milkuŋala walalambala yiŋarray' ŋunhi, wapitja'wuynha moḻŋuyinyara, ga goŋbuy burrpuymirriyinyara,
EXO 4:31 bala walala bukmak ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja ŋayaŋu‐yuwalkthinana yana. Walala ŋäkulana ŋunhiyi dhäwuny'tja ŋunhi ŋayi Garraynydja liŋguna ḏo'yurrunana walalambala, ga nhäŋala ŋayi walalanha galŋa‐miḏikinyarana, bala walala bukmakthinana buku‐nyilŋ'thurrunanydja, buku‐ŋal'yurrunana manapara Garraywu.
EXO 5:1 Ga yalalaŋumirriyunydja, maṉḏa Mawtjitj ga Yärun marrtjina bala buŋgawanhana withiyara Yetjippuyŋunhana, bala maṉḏa waŋananydja nhanukala bitjarrana, “Bitjan yukurra dhuwala Garraynydja waŋa, ŋunhi Yitjuralwunydja Waŋarr, ‘Ma' djuy'yurrana ŋarrakunydja miṯtjinha, walala yurru marrtjina ga buku‐ŋal'yun ŋarraku, ŋunhalana yurru ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura.’”
EXO 5:2 Yurru ŋunhi buŋgawanydja waŋana bitjarra warray, “Yol be ŋayi Garraynydja? Nhäku ŋarra yurru nhanŋunydja dhärukku malthun be? Yaka warray ŋarra marŋgi beŋuwu Garraywu. Yakana ŋarranydja yurru djuy'yun Yitjuralnhanydja.”
EXO 5:3 Bala maṉḏa Mawtjitjtja ga Yärundja waŋana bitjarrana, “Ŋanapurru yurru marrtji ŋi', märr‐gurriri ŋunha‐bala ya', ḻurrkun' walu ŋanapurru yurru marrtjinydja ŋunhawalayi ŋanhdharklilinydja wäŋalili, ga ŋunhalayinydja ŋanapurru yurru wekama mundhurrnha Godkuna, wäyinnha bathan yurru nhanŋu, buku‐ŋal'yunna bitjanna manapan. Ŋuli ŋanapurru yakanydja nhanŋu buku‐ŋal'yun yurru, ŋayinydja yurru mak Godthunydja ŋanapurrunha bumana, ga rerriyuna ŋula nhäyuna ŋanapurru yurru burakirri.”
EXO 5:4 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhi buŋgawanydja maṉḏakala bitjarra, “Yakana yurru walala ŋunhiyinydja yolŋu walala marrtji. Yakana walala yurru ḏaḏawyun djämaŋuru.
EXO 5:5 Nhumanydja dhuwalanydja Yitjuralpuyŋunydja miṯtji guḻku' mirithirri, dhaŋaŋ wal'ŋu, djuḻkmarama yukurra ŋanapurrunhanydja Yetjippuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha. Nhuma yurru djäma yana ŋanapurruŋgu, bäyŋu nhuma yurru ḏaḏawyun djämaŋuru.”
EXO 5:6 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu, ŋayi buŋgawa wäthurruna ŋurru'‐ŋurruŋuwu djämamirriwu walalaŋgu ŋunhi walala yukurranha ŋuli buŋgawayinya Yitjuralpuyŋuwu walalaŋgu. Ŋayi waŋana walalaŋgala bitjarra, “Ŋunhanydja walala Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu ḏuŋ'ḏuŋmirrina, yana walala marrtji nhinana ŋunha, liŋgu walala yukurra waŋa bitjanna, ‘Gul' ŋilimurru marrtjina go, buku‐ŋal'yunna ŋilimurruŋgalaŋuwu Waŋarrwuna,’ bitjanna. Nhuma buŋgawayunydja walalay yurru gorrwuŋa muka walalanha, wirrkiwu muka wal'ŋu djämawu; walala bitjan yurru wirrki djäma ya', ŋutu' wal'ŋu, märr yakana walala yurru mäkiri'‐witjun maṉḏaku bothinyarayŋuwunydja dhäwu'wu.” Bala ŋuriŋi ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja buŋgawayunydja walalay gorrwuŋala wirrkina, djämana ḻakaraŋala ŋutu'na.
EXO 5:15 Bala Yitjuralpuyŋuyunydja yolŋuyu walalay waŋana ŋarrtjurruna maṉḏanhana Mawtjitjnhana ga Yärunnhana bitjarra, “Nhuma maṉḏa dhiyaŋu maṉḏathu ŋunhi buŋgawanhanydja ŋayaŋu‐yätjkuŋala, bala ŋayi yukurra ŋunha ŋaramurryirrina ŋanapurruŋgu, ga nhanŋu djämamirri walala bitjandhi yana liŋgu ŋaramurryirri yukurra ŋanapurruŋguway yana. Gatjpu' nhumalanha ŋayi Garrayyu rakunyguŋu, liŋgu nhuma yukurra goŋ‐wekama gara dhuwala walalaŋgala, ŋanapurruŋgu dharpunharawu.”
EXO 5:22 Bala Mawtjitjtja balayi roŋiyina, ga waŋana Garraynha bitjarra, “Garray gay'. Nhäku warray nhe dhuwala galŋa‐yätjkuŋala dhuwala yolŋu'‐yulŋunhanydja? Nhäku nhe ŋarranhanydja yawungu djuy'yun lili dhipala?
EXO 5:23 Liŋgu beŋurunydja ŋunhi ŋarra yawungu dhäwu' ḻakarama buŋgawawalanydja nhunanydja yäku, ga ŋayinydja ŋuli yukurra buŋgawanydja bitjanna liŋguna yätjthirrina dhiyaku yolŋu'‐yulŋuwunydja. Nhenydja yaka warray yawungu guŋga'yunanydja walalanha; yaka nhe walalanha dhawaṯmaranha, ga ŋoy‐ḻayyunmaranhanydja.”
EXO 6:1 Yurru Garraynydja waŋana nhanukala dhärukkurru bitjarra, “Dhiyaŋunydja‐wala nhe yurru nhäma ŋarranha djämawuynha, ŋunhi nhaltjan ŋarra yurru ŋanya buŋgawanha. Ŋayinydja yurru djutjtjutjuyunna nhumalanha. Yo, ḏälyuna dhärukthu ŋayi yurru nhumalanha gukumanydja dhipuŋurunydja wäŋaŋuru.”
EXO 6:2 Bala ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi muka Garray wal'ŋu waŋarr,
EXO 6:3 ŋunhi ŋarra ŋäthili maḻŋ'maranhamina Yipurayimgala ga Yitjakkala ga Djaykupkala, ŋunhi yäkunydja ŋarra dhuwala Ŋutu' Ḏälnha.
EXO 6:4 Bala ŋarra dhawu'na nherrara walalaŋgu, ŋunhi wäŋanydja ŋunhiyi Gaynandja yurru walalaŋguway yana wal'ŋu Yipurayimgalaŋuwu mala‐wunharawuywu, yurru nhinananydja walala yukurrana ŋunhili wäŋaŋuranydja mulkuru yolŋunydja walala yana ŋulinyaramirriyunydjayi.
EXO 6:5 Yo, ŋäkulana liŋguna ŋarra ŋarrakuwaynydja ŋarra yolŋunha walalanha miṯtjinha Yitjuralnhanydja, walala yukurra ŋorr'‐ŋurryunmirri ŋonuŋdhu romdhu, liŋgu walala yukurra ŋunhi nhina garrpiṉara Yetjippuyŋuwuŋu miṯtjiwuŋu. Bala ŋarra buku‐ḻayyurrunana ŋarrakalaŋuwu ŋarra ŋuriki dhawu'wunydja, ga yuwalknha yana ŋarra yurru djämanydja ŋunhiyi ŋunhi ŋarra dhawu'‐nherrara walalanha ŋäthili.
EXO 6:6 Gatjuy marrtjiya yana, ga ḻakaraŋa ŋurupa yolŋu'‐yulŋuwa Yitjuralpuyŋuwa, biyaka nhe yurru waŋiyanydja gam', ‘Ŋarranydja dhuwala Garray God. Ŋarra yurru nhumalanha märrama dhawaṯmaramana dhipuŋuru ŋonuŋŋurunydja romŋuru, Yetjipŋurunydja yurru, ga bitjandhi liŋgu dhipuŋuru ḏirrwi'‐ḏirrwiŋurunydja walalaŋgala. Ŋarra yurru nhumalaŋgu waṉa‐djarryunna, bala dhawaṯmaramana djaw'yunna goŋŋurunydja walalaŋgala ŋarrakalaynha wal'ŋu yana ganydjarryu. Ŋarrapina yana nhumalanha yurru walŋakumanydja.
EXO 6:7 Yo, ŋarranydja yurru dhuwala goŋdhu‐märramana nhumalanhanydja; nhumanydja yurru ŋarrakuwaynha yana yolŋu walala, ga ŋarranydja yurru nhumalaŋgu Waŋarrnha. Nhuma yurru marŋgithirri ŋarrakuna, ŋunhi ŋarra dhuwala Garraynydja, nhumalaŋgunydja Waŋarr, ŋunhi muka bili waŋgany ŋunhi ŋarra nhumalanha ḻaw'maraŋala, bala dhawaṯmaraŋalana Yetjippuyŋuwalanydja, ŋonuŋŋurunydja romŋuru.
EXO 6:8 Ŋarra yurru nhumalanha dhawaṯmaramana dhipuŋurunydja, bala gäma nhumalanha ŋunhamalayi bili wäŋalili Gaynanliliyi ŋunhi ŋarra dhawu'‐nherrara nhumalaŋgalaŋuwu märi'muwu walalaŋgu Yipurayimgu, ga Yitjakku, ga Djaykupku. Wäŋanydja ŋarra yurru ŋunhayi wekama nhumalaŋguna, ga yuwalk yana wäŋanydja ŋunhiyi yurru djingaryun yukurra nhumalaŋguwaynha yana yirralkanydja. Ŋarranydja dhuwala Garray God nhumalaŋgu.’” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EXO 6:9 Bala ŋayi Mawtjitjthunydja ḻuŋ'maraŋalana bukmaknhana yolŋu'‐yulŋunha, Yitjuralpuyŋunha yana bäpurru'nha, bala ḻakaraŋala dhuwalana malanha dhäruk walalaŋgu, ŋunhi ŋayi Garray dhäruk‐nherraṉmina. Yurru walala yolŋu'‐yulŋunydja yakana ŋayaŋu‐yuwalkthina Mawtjitjkala dhärukthu, bili walalaŋgu ŋayaŋunydja djawaryurrunana ŋuriŋi ḏirrwiḏirrwi‐mulkanharayunydja yukurranharayu ga baymatthunarayuna.
EXO 6:10 Ga biyapul Garray waŋana Mawtjitjkala, djuy'yurruna ŋanya Yetjippuyŋuwala buŋgawawala bitjarra, “Gatjuy marrtjiya, bala buŋgawawala gärriya, ga ḻakaraŋa nhanbala, ŋayi yurru djuy'yun dhuwala yolŋunha walalanha Yitjuralpuyŋunhanydja, yarrkmaramana dhipuŋurunydja nhanukalaynydja wäŋaŋuru.”
EXO 6:12 Ga ŋayi Mawtjitjtja waŋana Garraywala, buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Ŋunha Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu ŋarraku yakana yukurrana mäkiri'‐witjurruna, ga nhaltjanna ŋayinydja yurru mäkiri'‐witjun ŋarraku ŋunha buŋgawanydja? . . . liŋgu ŋarranydja dhuwala ŋäṉarr‐bundhuwulu'na yolŋu.”
EXO 6:13 Bala Garraynydja waŋanana Mawtjitjkala ga Yärungala bitjarrana, “Gatjuy marrtjiya maṉḏa, ga ḻakaraŋa yolŋu'‐yulŋuwa ga buŋgawawa, ŋunhi ŋarrapi yana nhumalanhanydja djarr'yurruna nherrara dhiyakuyinydja djämawu. Märr‐yuwalknha nhuma yurru dhawaṯmaramana Yitjuralnhanydja dhipuŋuru wäŋaŋuru Yetjipŋurunydja.”
EXO 7:6 Bala Mawtjitjtja ga Yärundja dhäruknha yana märraŋala Garraynha, bala maṉḏa marrtjinana, ga ḻakaraŋala buŋgawawana ŋunhi nhaltjarra Garrayyu waŋana ḻakaraŋala maṉḏakala. Yurru maṉḏa worruŋuna ŋunhi yulŋunydja; nhanŋu Mawtjitjkunydja dhuŋgarra djaka'wu 80 ŋulinyaramirriyunydja, ga nhanŋunydja Yärungunydja dhuŋgarra 83‐na.
EXO 7:8 Ŋe. Marrtjinana bala maṉḏa, bur‐way bunana, bala maṉḏa ḻakaraŋalana Godkuŋu dhaŋunydja, ga biyapul ŋayi Yärundhu ŋurrkaŋala ŋunhiyi wapitja gumurrlili ŋurikala buŋgawawala ga nhanukalaŋuwala djämamirriwala walalaŋgala, bala dhunupana ŋunhi wapitjany'tja marrtjina moḻ'ŋuyinana.
EXO 7:11 Bala ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja wäthurruna nhanukalayŋuwu gaḏamanmirriwuna yolŋuwu walalaŋgu, ga bitjarrayi bili walalanydja djäma ŋuriŋi waŋga'‐waŋganydhu ŋurrka'‐ŋurrkaŋala wapitja malanha, ga walalambalanydja wapitja malanha bitjarrayi bili moḻ'ŋuyinayi. Bala nhanukalanydja Yärungalanydja marrtjina wapitja'yu wurkthurruna warray walalambalanydja wapitja'nha malaŋunha.
EXO 7:13 Ga baḏak yana ŋunhi Yetjippuyŋunydja buŋgawa rom‐ḏälthina yukurrana; yakana ŋayi mäkiri'‐witjurruna maṉḏaku dhärukku, bitjarrayi yana bili bitjarra ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala ŋäthili‐wala maṉḏakala.
EXO 7:14 Bala Garrayyunydja ḻakaraŋala Mawtjitjkala bitjarrana, “Yetjippuyŋunydja buŋgawa dhuwali rom‐ḏälthirrina yukurra, yaka'yunna ŋayi yukurra dhuwali yulŋunydja. Yakana ŋayi yurru djuy'yundja.
EXO 7:15 Goḏarrny'tja boŋguŋunydja nhuma maṉḏa marrtji boŋgama bala mayaŋ'lili, ga ŋunhala yana nhuma boŋgama nhänharami ŋunhi buŋgawanydja. Waŋinydja nhuma boŋgaŋu biyapul nhanukala,
EXO 7:16 ‘Yaka nhe mäkiri'‐witjurruna Godkalaŋunydja dhärukku, ŋunhi ŋayi waŋana nhuna yängunharawu nhanukalayŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu, märr yurru walala yukurra buku‐ŋal'yun nhanŋuway.
EXO 7:17 Ga dhiyaŋunydja‐wala nhe yurru marŋgithirrina Godku, yol ŋayi ŋunhi. Ŋarranydja yurru gapunha dhuwala wutthun dhiyaŋu dharpayu, bala ŋayi yurru gapunydja dhuwala wiripuyirrina, gulaŋdhirrina yurru.
EXO 7:18 Yo, walala yurru ŋarirriny'tja murrmurryunna bukmaknha, ga gapunydja yurru dhuwalayi boŋirriny'thirrina, barrpa'yirrina buŋgandja, märr yurru yakana ŋula yolthu ḻuka yukurra ŋuliŋuruyi mayaŋ'ŋuru.’”
EXO 7:19 Bala maṉḏa yuwalkthi Yärundhunydja ga Mawtjitjthunydja ŋunhi nhaltjarra maṉḏaku Garrayyu djäma ḻakaraŋala. Bala ŋayi Yärundhunydja warr‐way märraŋala wapitja'na bala yana gapuna marrtjina wutthurruna. Dhunupa gapunydja gulaŋdhinana; warrpam'nha gulaŋdhina ḻiw'maraŋala Yetjiptja. Ga ḏumurru'ŋunydja gapu mayaŋ gulaŋdhinayi yana, ga guyanydja marrtjina murrmurryurrunana, ga buŋgan boŋirriny'thinana ŋunhiyi gapunydja. Yakana walala ŋuriŋiyi Yetjippuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu yukurrana ḻukana ŋuliŋurunydja gapu, liŋgu warrpam'nha gapunydja gulaŋdhinana yätjthinana.
EXO 7:22 Bala walalanydja Yetjippuyŋuyunydja gaḏamanmirriyu walalay bitjarrayi liŋgu yana djäma gapu gulaŋguŋala. Bala ŋayi buŋgawanydja buluna rom‐ḏälthina; yakana ŋayi mäkiri'‐witjurruna maṉḏaku dhärukku.
EXO 8:1 Bala märr‐ḻurrkun' munha djuḻkthurruna ŋuliŋuruyi ŋunhi ŋayi Garrayyu wutthurruna gapu mayaŋ', bala Garraynydja waŋana Mawtjitjkala, biyapul djuy'yurruna ŋanya buŋgawawala, “Gatjuy marrtjiya bala buŋgawawala,” bitjarra. Bala maṉḏa marrtjinana, withiyarana ŋanya buŋgawanhana, ga ḻakaraŋala nhanbala bitjarra, “Garraynydja yukurra waŋa bitjan, ‘Djuy'yurrana ŋarraku malanhanydja yolŋu'‐yulŋunhanydja, märr walala yurru dhawaṯthunna ga buku‐ŋal'yunna ŋarraku.
EXO 8:2 Ŋuli nhe yurru waŋa yaka'yundja, ŋarranydja yurru djuy'yun guḻku'na garkman, walala yurru monygumana warrpam'nha wäŋanydja. Walala yurru gärrina marrtji nhumalaŋgala wäŋalilina malaŋulili, wapthunna yurru marrtji rupa'kurruna ga ŋathakurru ga girri'kurru, mirithirrina dhaŋaŋnha.’”
EXO 8:5 Bala Yärundhunydja märraŋala ŋunhiyi wapitja'na, bala ŋayi biyapul dhunupamirriyaŋala, waywayyurruna yukurrana gapu ŋunhi mayaŋ, bala marrtjina mayaŋ'tja dhaŋaŋdhinana garkmandhuna; dhaŋaŋdhinana marrtjina‐a‐a, dhaŋaŋ gay', yana liŋgu wäŋanydja ŋunha Yetjippuynydja gungaŋalana miṯtjiyu garkmandhuna.
EXO 8:7 Ga walalanydja Yetjippuyŋunydja gaḏamanmirri ŋulthu'yurrunayi, ga bitjarrayi liŋgu märr'yunmaraŋala garkmannha walalaŋgiyingalanydja ganydjarryu.
EXO 8:8 Bala buŋgawanydja ŋunhi wäthurruna maṉḏaku Mawtjitjku ga Yärungu, bala waŋanana maṉḏanha bitjarra, “Way maṉḏa! Waŋiya nhuŋuway Garraynha, ŋayi yurru dhuwala djaw'yun, winya'yunmarama garkmannha, bala ŋarranydja yurru djuy'yunna nhumalaŋgu yolŋu'‐yulŋunhanydja, walala yurru marrtjina, bala buku‐ŋal'yunna nhanŋu Garraywuna.”
EXO 8:9 “Nhätha boŋguŋu nhe ḏukṯukthi Garraywunydja dhiyaku garkmangunydja yarrkmaranharawu?” bitjarra Mawtjitj waŋana.
EXO 8:10 “Goḏarr'nha ŋi',” bitjarra ŋayi buŋgawanydja. “Dhiyaŋiyi liŋgu dhuwali nhe waŋana, walala yurru garkmandja walala winya'‐winyayurru wäŋaŋurunydja, märr yurru nhuma marŋgithirri Garraywu ŋanapurruŋgalaŋuwu Waŋarrwu. Bäyŋuna yukurra nhina dhiyalami wiripunydja waŋarr balanyara bitjan ŋayi ŋunhi,” bitjarra ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋalanydja buŋgawawala.
EXO 8:12 Bala maṉḏa djar'tjaryurruna, gonha'yurrunana buŋgawanhanydja, ga ŋunhala bala märr‐barrku Mawtjitj waŋana bukumirriyaŋala Garraywala, ga ŋayi Garrayyunydja djämana‐wala yanana ŋunhi Mawtjitjthu ŋäŋ'thurruna ŋanya bitjanarawu. Ga dhunupana yana garkmandja ŋunhi murrmurryurruna, bukmakthinana yana.
EXO 8:14 Bala walala yolŋu'‐yulŋuyunydja djämana yäkthurrunana, ga wäŋanydja ŋunhi buŋgandja waŋgi'yurruna butjirina.
EXO 8:15 Bala ŋayi buŋgawayunydja nhäŋala winya'‐winyayunaranydja, ga baḏak yana rom‐ḏälthina; yakana ŋula mäkiri'‐witjurruna maṉḏaku, bitjarrana liŋguna ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala maṉḏakala dhä‐ŋäthili.
EXO 8:16 Bala Garrayyunydja waŋana Mawtjitjnha bitjarra, “Ḻakaraŋana Yärunbanydja, ŋayi yurru dhunupamirriyama wapitja'yuna, bala wutthun munatha'na, bala yurru munathany'tja mindjirrimirriyirrina, warrpam'nha yurru monyguma, ḻiw'marama Yetjiptja wäŋa.”
EXO 8:17 Bala yuwalkthi, dhaŋaŋdhinana milkmilktja, bala walalanha bumaranydja marrtjina wäyinnha walalanha ga yolŋu'‐yulŋunha.
EXO 8:18 Ga walalanydja bitjarrayi liŋgu yana ŋulthu'yurrunayi, ŋuriŋiyinydja gaḏamanmirriyunydja, bitjanayi liŋgu bini walala, yurru gulkuru warray walalanydja bitjarrayi.
EXO 8:19 Bala walala waŋana buŋgawanhana ŋuriŋi gaḏamanmirriyunydja, “Dhuwalanydja dhuwala Waŋarrwuŋu warray goŋbuy,” bitjarra. Yurru buŋgawanydja ŋayaŋu‐wuṉḏaŋarrthina warray marrtjina, yakana ŋäkula yana, bitjarrayi yana liŋgu ŋunhi Garrayyu maṉḏakala ḻakaraŋala ŋunhala ŋäthili.
EXO 8:20 Bala Garrayyu djuy'yurruna biyapul Mawtjitjnha bala buŋgawawala, bala ŋayi marrtjinana. Marrtjinanydja ŋayi, bala waŋana buŋgawawala bitjarrana, “Bitjan Garraynydja waŋa yukurra nhuŋu gam', ‘Djuy'yurrana ŋarraku miṯtjinhanydja, walala yurru märr‐ŋal'yunna ŋarraku.
EXO 8:21 Ŋuli nhe yurru yakanydja djuy'yun walalanha, ŋarraku miṯtjinha, ŋarranydja yurru djuy'yun guḻku'na wurruḻuḻ', biyapulnha guḻku', walala yurru dhaŋaŋdhirrina nhokala wäŋaŋuranydja, ga bukmaknha dhuwala nhokalaŋuwu miṯtjiwunydja dhaŋaŋdhirrina yurru wurruḻuḻny'tja wäŋaŋuranydja nhumalaŋgala. Yo, balany'tja nhumalaŋgu yurru gungamana warrpam'nha, ga munathany'tja yurru gungamayi warrpam'thi buku‐ḻiw'marama Yetjippuyŋuwu.
EXO 8:22 Yurru ŋunhanydja wäŋa yäku Gutjinbuynydja, ŋunha ŋarraku yukurra miṯtji nhina, yakanydja yurru wurruḻuḻ'mirriyirri, liŋgu ŋarra yurru barrkuwatjkuma ŋarrakuway miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha ga nhipala miṯtjinha, märr nhe yurru marŋgithirri ŋarraku, liŋgu ŋarranydja Garray dhiyalami ṉapuŋga nhumalaŋgala munatha'ŋura. Yo, ga goḏarr'nha boŋguŋu dhuwala yiŋarrayny'tja maḻŋ'thurru.’”
EXO 8:24 Bala yuwalkthi, Garrayyunydja djuy'yurrunana wurruḻuḻ'nha, biyaku ŋuli ŋula nhä monyguŋalanydja warrpam' wäŋa, bala' malanha djinawa', ga warraŋul wäŋa Yetjippuy monyguŋalayi yana warrpam', yurru Yitjuralpuyŋuwunydja wäŋa bäyŋu wurruḻuḻ'mirriyina.
EXO 8:25 Bala buŋgawanydja wäthurruna maṉḏakuna, Mawtjitjkuna ga Yärunguna. Marrtjinanydja maṉḏa, ga bunana buŋgawawu, ga ŋayinydja waŋana maṉḏakala bitjarra, “Manymak warray nhuma yurru yolŋu'‐yulŋu buku‐ŋal'yundja nhumalaŋgalaŋuwu Waŋarrwunydja, bathan mundhurrnydja nhanŋu, yurru dhiyala bäyma; yaka ŋunhalanydja bala barrkunydja.”
EXO 8:26 Bala Mawtjitjtja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Yä‐ä‐äw! Dhuwalinydja yaka dhunupa ŋanapurruŋgu. Ŋanapurru yurru dhawaṯthun gänaŋulilinydja; ŋunhala warray märr‐barrku ŋanapurru yurru buku‐ŋal'yun ŋanapurruŋgalayŋuwunydja Waŋarrwu Garraywu.”
EXO 8:28 “Gatjuy marrtjiyana walala, ga buku‐ŋal'yurrana, yurru märr‐galki yulŋunydja, yaka barrkulilinydja marrtjiya. Ga waŋiya nhuma yurru Garraynha, ŋayi yurru wurruḻuḻny'tja djaw'yunna, winya'yunmaramana ŋanapurruŋgala,” bitjarra buŋgawanydja waŋana.
EXO 8:29 Bala Mawtjitjtja waŋana buŋgawawala. “Manymak. Ŋarra yurru marrtji gonha'yun nhuna. Ŋarra yurru ŋäŋ'thun Garraynha, ga ŋayinydja yurru wurruḻuḻny'tja dhuwali yarrkmaramana. Ga yakana nhe djambinydja yurru, ga bothiyanydja waŋiya biyapulnydja.”
EXO 8:30 Bala Mawtjitjthunydja bay'‐way gonha'yurruna buŋgawanhanydja, bala yana bukukurru waŋana Garraywalanydja.
EXO 8:31 Bala Garrayyunydja yuwalkthi djämana‐wala yana, yarrkthunmaraŋalana wurruḻuḻ'nhanydja ŋulaŋuru buŋgawawalanydja ga miṯtjiwala yolŋu'‐yulŋuwala; yakana ŋula waŋgany meṉguŋala.
EXO 8:32 Bala ŋayinydja buŋgawanydja biyapul marrtjina djambi, rom‐ḏälkunhaminayi, wuṉḏaŋarrkunhaminayi ŋanyapinyay ŋayi; yakana ŋayi yolŋu'‐yulŋunhanydja djuy'yurruna.
EXO 9:1 Garrayyu djuy'yurruna Mawtjitjnha buŋgawawala biyapul, bala ŋayi marrtjinana withiyara buŋgawanhana, ga waŋana nhanukala bitjarra, “Garraynydja waŋa yukurra bitjan, ‘Djuy'yurrana ŋarraku miṯtjinhanydja, walala yurru buku‐ŋal'yun ŋarrakuna.
EXO 9:2 Ŋuli nhe yurru yakanydja djuy'yun walalanha, mukthun yukurra ḏirrwiḏirrwi‐mulka,
EXO 9:3 ŋarranydja yurru djuy'yun rerrina wäyinguna, ŋayi yurru nhipala wäyindja walala, buliki ga yarraman' ga duŋ'ki rirrikthunmirrina, bala yurru murrmurryunna.
EXO 9:4 Yurru ŋarranydja yurru barrkuwatjkuma gulk‐gulkthun Yitjuralpuyŋuwunydja buliki'nha walalanha ŋulaŋuru Yetjippuyŋuwalanydja buliki'wala, yakana yurru ŋula waŋgany Yitjuralpuyŋuwunydja wäyin rirrikthunmirri.
EXO 9:5 Goḏarr'nha boŋguŋu dhuwala biyakuyinydja.’” Bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
EXO 9:6 Ga wiripuŋuyuna ḏaykun'thu dhuwala maḻŋ'thurrunanydja yuwalkthi. Murrmurryurrunana marrtjina bukmak Yetjippuyŋuwunydja wäyin walala, yurru Yitjuralpuyŋuwunydja yaka ŋula waŋgany wäyin rakunydhina.
EXO 9:7 Bala ŋayi buŋgawayunydja djuy'yurruna dhäruk bitjarrana, “Gatjuy ma' marrtjiyana, ga nhäŋa Yitjuralpuyŋuwu wäyin.” Marrtjinanydja walala, bala nhäŋala walalambalanydja wäyin walŋamirri warray, bala gäŋala walala dhäwuny'tja, ga ḻakaraŋala nhanbalanydja. Yurru baḏak yana ŋayi buŋgawanydja rom‐ḏälthina, ga yakana djuy'yurruna yolŋunhanydja walalanha dhawaṯmaraŋalanydja.
EXO 9:8 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Garray waŋana maṉḏakala Mawtjitjkala ga Yärungala bitjarra, “Ma', dhiṯthurra maṉḏa ganu' gurtha nhumalaŋgiyingalay goŋdhu, ga marrtjiya withiyarra djunuma buŋgawanha, ga ŋunhili milmana nhanukala nhe yurru Mawtjitj djalkthun ganuny'tja garrwarlilinydja,
EXO 9:9 bala yurru ŋayi buḻwaŋ'thunna ŋunhi ganuny'tja, wäŋanydja yurru warrpam'nha monyguma, buku‐ḻiw'maramana Yetjiptja, ga yolŋunha walalanha ga wäyinnha walalanha warrpam' yurru djiraŋ'mirriyirri, djetjimirriyirrina rumbal.”
EXO 9:10 Bala yuwalkthi maṉḏa bitjarrayina djalkthurrunana ŋunhi ganuny'tja garrwarlilinydja, bala yuwalkthi djiraŋ'mirriyinana marrtjina yolŋu'‐yulŋunydja ga wäyindja.
EXO 9:11 Ŋunhiyi gaḏamanmirrinydja yolŋu walala warrpam'nha djiraŋ'mirriyinana; yakana walala djingaryurrunanydja yukurrana nhäŋala Mawtjitjnhanydja, liŋgu walala gaḏamanmirrinydja ga bukmak Yetjippuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu djiraŋ'mirriyinana.
EXO 9:12 Bala Garrayyunydja ŋayipinydja ŋanya ŋayaŋu‐ḏälkuŋalana ŋunhi buŋgawanhanydja, liŋgu ŋayipi ŋanyapinyay ŋayi rom‐ḏälkunhamina; yakana ŋayi mäkiri'‐witjurruna maṉḏaku dhärukku, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋunhi ŋäthili Garrayyu ḻakaraŋala Mawtjitjkala.
EXO 9:13 Bala Garray waŋanana Mawtjitjkala bitjarra, “Gaŋgathinydja nhe boŋgama, munhakumirri yana, bala marrtji withiyurru buŋgawanhana.” Bala yuwalkthi Mawtjitjtja gaŋgathina munhakumirri yana, bala marrtjina withiyara buŋgawanhana, ga ŋunhalanydja ŋayi waŋana nhanukala buŋgawawalanydja bitjarra, “Ŋarranydja gäŋala dhäruk Garraynha, Yitjuralpuyŋuwu Waŋarrnha. Bitjan ŋayi yukurra waŋanydja nhuŋu gam', ‘Djuy'yurrana ŋarraku miṯtjinhanydja, märr walala yurru buku‐ŋal'yun ŋarrakuna.
EXO 9:14 Ŋarra bini nhumalanha dhawar'maranha muka yulŋunydja, bukmakkunhana ḏe'maranha, yurru ŋarra gonha'yurrunayi nhumalanha, gonhana nhuma nhiniya walŋamirrina, märr nhuma yurru nhämana ŋarraku ganydjarrnha, märr yurru bukmak yolŋu walala buku‐ḻiw'marama wäŋakurru, bäpurru'yu ga bäpurru'yu yurru ŋämanydja, ga marŋgithirri ŋarraku yäkuwunydja.
EXO 9:17 Yurru mukthun yana nhe yukurra dhuwala nhepi garrwarkunharamirrinydja, ŋurruŋukunharamirri, wäwundhirri ŋarrakalayŋuwunydja miṯtjiwu. Nhe yaka djuy'yurruna ŋarraku miṯtjinha.
EXO 9:18 Bala goḏarrny'tja, ŋarra boŋgama djuy'yurru wärrknha, goḏu‐guṉḏamirrina maḻwurrk, ŋayi boŋguŋu marrtji burruḻ'yurru ŋonuŋmirrina dhikana, wiripuna yana; yakana balanyara bitjarrayi yukurrana ŋäthilinydja dhiyala Yetjiptja maḻŋ'thurruna.
EXO 9:19 Gatjuy, dhäwuny'tja barrkuwatjkuŋana yolŋu'‐yulŋuwunydja, walala yurru ŋäthiliyi ŋilitjandja wäyinnhanydja walalanha ga yolŋu'‐yulŋunha bala'lilina, liŋgu dhiyaŋuyi wärrkthunydja yurru buma rakunygumana, dhä‐monygumana bukmaknhana yurru wäyinnha walalanha ga yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhi walala yurru marrtji djingaryun baṉarra'ŋuranydja wäŋaŋura.’” Ga bitjarra Mawtjitjthu ḻakaraŋalanydja buŋgawawala.
EXO 9:20 Ga dhäruktja dhuwalayi barrkuwatjthinana, ga wiripuwurru Yetjippuy yolŋu'‐yulŋu wirrkina beyaṉiyina Garraynha dhäruk ŋäkula, bala walala dhark‐dharkkuŋalana marrtjina wäyinnhanydja walalanha bala'lilina, ŋurrwu'lilina, ga walalaŋguway djämamirrinha walalanha yolŋu'‐yulŋunha.
EXO 9:21 Ga wiripuwurrunydja yakana ŋula märr‐yuwalkthina, ŋayaŋu‐yuḻkthurrunana ŋäkula Garraynha dhäruk; walalambalanydja yolŋu'‐yulŋu djämamirri walala ga wäyin walala ŋunhala yana baṉarra'ŋura marrtjina djinga'‐djingaryurruna.
EXO 9:22 Bala Mawtjitjtja waṉa‐djarryurrunana, garrwarkuŋala djiwarr'lili ŋunhi wapitja, bala yana Garrayyunydja djuy'yurruna wärrknha, goḏu‐maykarraṉ'mirrina, murryu'‐murryurrunana marrtjina, ŋutu'na dhikana maḻwurrk; Garrayyunydja marrtjina djirryunmaraŋalana guṉḏana ŋonuŋmirrina ŋunhimalanydja wäŋalili ŋarakalili Yetjiplilinydja. Ga ŋunhala bala baṉarra'ŋuranydja yolŋu'‐yulŋu ga wäyin walala warrpam'nha murrmurryurruna, ga dharpanydja marrtjina ḏaw'‐ḏawyurruna buḻwaŋ'thurrunana.
EXO 9:26 Yurru ŋunhalanydja wäŋaŋura yäkuŋura Gutjindja, ŋunhi Yitjuralpuyŋu yolŋu'‐yulŋu yukurrana nhinana, bäyŋu warray bumara; yakana ŋula waŋgany guṉḏa dhuryurruna ŋunhimala wäŋalili.
EXO 9:27 Yo. Mukthurrunaŋga yana yukurrana maḻwurrkthunydja dharyurruna ŋunha Yetjippuynydja, bala buŋgawanydja wäthurruna biyapul maṉḏaku Mawtjitjku ga Yärungu, bala waŋanana maṉḏakala bitjarra, “Ŋarrapi yana yätjtja. Garray warray dhuwala rom‐dhunupanydja, ga ŋarranydja ga ŋarraku miṯtji, ŋanapurrunydja dhuwala rom‐djarrpi'mirrina yana.
EXO 9:28 Ŋäŋ'thurra bukumirriyaŋa Godnha, märr yurru ŋayi gulkthunna dhuwalayi wärrktja, bala ŋarra yurru djuy'yunna nhumalanha dhuwala yulŋunydja; yakana nhuma yurru weyindja nhina dhiyala.”
EXO 9:29 Ga Mawtjitjtja waŋana nhanukala bitjarra, “Dhawaṯthundja ŋarra yurru dhipuŋuru, bala ŋarra yurru waṉa‐djarryun Garraywalana, bala yurru maḻwurrktja gulkthunna yana; yakana yurru biyapulnydja guṉḏa djirryun. Yo, wärrktja yurru dhawar'yunna, märr nhe yurru marŋgithirrina, liŋgu wäŋa dhuwala munathany'tja nhanŋuway dhulŋuŋu Garraywu,
EXO 9:30 yurru nhenydja ga nhuŋu miṯtji yaka warray nhanŋu märr‐ŋal'yun ŋuli yukurra.” Bitjarra ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋala buŋgawawalanydja, yurruna ŋayi marrtjinanydja, gonha'yurrunanydja ŋanya.
EXO 9:31 Bala ŋayi biyapul waṉa‐djarryurruna Garraywalana, dhunupa maḻwurrktja marrtjina gulkthurrunana ḏaḏawyurrunana; yakana biyapulnydja ḻarryurruna guṉḏa wäŋalili, yurru ŋathanydja ga borum malanha liŋguwuynha djarwatkunharana ŋurikiŋiyina wärrkkuŋuna.
EXO 9:34 Märr ŋayi buŋgawayu nhäŋala maḻwurrktja mukthunaranydja, bala biyapul marrtjina yätjthina, romdja ŋayi wuṉḏaŋarrkunharaminayi, ga yaka yana ŋayi djuy'yurruna Yitjuralnhanydja, bitjarra yana liŋgu ŋunhi Garray waŋana Mawtjitjkalaŋukurru dhä‐ŋäthili wal'ŋu.
EXO 10:1 Biyapul Garrayyu djuy'yurruna maṉḏanha Mawtjitjnha ga Yärunnha bitjarra, “Gatju biyapul marrtjiya bala buŋgawawala, liŋgu ŋarra ŋanya ŋunhiyi ŋayaŋu ḏälkuŋala, märr yurru ŋarra biyapulnha wal'ŋu dharrpal rom djäma dhiyala wäŋaŋura, märr yurru bukmakthuna yolŋuyu walalay nhämanydja.
EXO 10:2 Walala yurru yukurra ḻakarama walalaŋgalaŋuwu yumurrku'wuna ga gutharra'mirriŋuwuna walalaŋgu, ḻakaramana walala yurru yukurra ŋunhiyi ŋarrakuŋu djämanydja, ŋunhi ŋarra nhaltjarra djäma Yetjippuyŋunha yolŋunha walalanha, märr yurru nhumanydja marŋgiyirri ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja yuwalk yana Garray.” Ga bitjarrayi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja.
EXO 10:3 Yuwalkthi maṉḏa marrtjina, bala waŋananydja nhanukala bitjarrana, “Garraynydja yukurra waŋa bitjan, ‘Nhätha yurru nhe dharraḏakunhamirrinydja nhunapinyay nhe, bala nyilŋ'maranharamirrinydja ŋarrakala. Djuy'yurrana ŋarraku miṯtjinhanydja, walala yurru marrtjina, ga buku‐ŋal'yunna ŋarraku.
EXO 10:4 Ŋuli nhe yurru yakanydja djuy'yun ŋarraku miṯtjinha, ŋarranydja boŋgama guḻku'na miṯtji ḏetjnha djuy'yurru, walala boŋgaŋu wäŋanydja dhuwala nhipala warrpam'nha monyguŋu, ga ḻukina marrtji warrpam'nha nhä marrtji dhika ŋuthan dhiyalami wäŋaŋura, mulmu ŋatha dhika nhä; warrpam'nha ḻuki marrtji djarwatkuŋuna, ga balany'tja boŋguŋu nhumalambala warrpam'nha gungaŋu ḏetjthuna.’”
EXO 10:7 Ga walala ŋuriki buŋgawawunydja djämamirri walala waŋana buŋgawanha bitjarra, “Dhiyaŋunydja gay' ḏarramuyu yukurra marina djäma ŋilimurruŋgu bitjanna liŋgu. Nhätha ŋayi yurru dhuwala ḏaḏawyundja? Nhämirri nhe ŋuli djuy'yurru Yitjuralpuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha, marrtjinyamaraŋana walalanha djuy'yurrana, märr yurru walala yukurra buku‐ŋal'yunna walalaŋgalaŋuwu Godkuna, märr yurru walalaŋgala waŋarryunydja ŋuriŋi yaka muka baḏuwaḏuyun dhuwala wäŋa.”
EXO 10:8 Bala ŋayi buŋgawayunydja djuy'yurrunana Mawtjitjkuna ga Yärunguna, ga waŋana bitjarrana, “Nhuma yurru marrtjina, ga buku‐ŋal'yunna nhumalaŋgalaŋuwu Garraywuna Godkuna. Yurru yaka bukmaktja yurru marrtji; nhumapi ga ḻurrkun' märr.”
EXO 10:9 Ga ŋayinydja Mawtjitjtja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Bukmak yana ŋanapurru yurru ḻaw'yun marrtji, ŋanapurruŋgu yumurrku' ga worru'‐wurruŋu, bukmaknha yana, ga bitjandhi liŋgu ŋanapurru yurru märrama djaw'‐djawyundhi wäyinnhanydja walalanha ŋanapurruŋguway buliki ga bembi ga nanikut. Bukmak ŋanapurru yurru marrtji ḻaw'yun, liŋgu ŋanapurru yurru yukurra buŋgulnha djäma, märr‐ŋal'yunna ŋanapurruŋgalayŋuwu waŋarrwuna Godkuna.”
EXO 10:10 Ga ŋayinydja bäy buŋgawanydja waŋana bitjarra, “Djamarrkuḻiny'tja yurru ga dhäykawurrunydja yaka marrtji. Ŋuli nhumanydja djäl marrtjinyarawu, nhumapi yurru ḏarramuwurru marrtji, ga buku‐ŋal'yun Godkunydja, yurru yaka bukmakthirrinydja yurru marrtji.” Bala ŋayi buŋgawayunydja yänguŋalana Mawtjitjnhanydja ga Yärunnhanydja, yakana ŋayi biyapulnydja waŋana maṉḏanha.
EXO 10:12 Bala Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Goŋ‐garrwarthiya bala garrwarlili, märr yurru ŋuriŋi ḏetjthunydja malaŋuyu warrpam'thuna ŋäkirrmarama monyguma dhuwala wäŋanydja.”
EXO 10:13 Bala Mawtjitjtja waṉa‐garrwarthina goŋ‐wapitja'mirri, bala Garrayyunydja djuy'yurruna dhaŋaŋnha dhika ḏetj, bala walala marrtjina bunananydja, marra‐muk bitjarra, ŋunhala wäŋaŋura Yetjiptja, bala ŋayi ŋuriŋiyi ḏetjthunydja warrpam'nha wäŋa ŋunhi munathany'tja gungaŋala, bala walala marrtjina ḻukanana mulmu, man'tjarr, borum dhika nhä djarwatkuŋalana.
EXO 10:16 Ga yänayi ŋayi buŋgawanydja wäthurruna maṉḏaku Mawtjitjku ga Yärungu, “Waḏutja go,” bitjarra. Bala maṉḏa marrtjinana‐wala, ga ŋunhala ŋayi waŋana maṉḏakala bitjarra, “Ŋayaŋu‐yätjkuŋala ŋarra Garraynha yulŋunydja bay, nhumalaŋgu Waŋarrnha, ga nhumalanhayi.
EXO 10:17 Bäy‐ḻakaraŋa ŋarraku yätjpuynydja ŋi', ga waŋiyana Garraynha dhiyaku buwayakkunharawuna, rakunydhinyaramirriwunydja,” bitjarra.
EXO 10:18 Bala yuwalkthi Mawtjitjthunydja gonha'yurrunana buŋgawanhanydja, bala marrtjinana, ga bukumirriyaŋala Garraynhana.
EXO 10:19 Bala dhunupa Garrayyunydja djuy'yurruna wata dhika ŋutu'na ŋanyana; bala ŋuriŋiyi bo'yurrunana watayunydja, djaw'yurrunana ŋunhi ḏetjnhanydja walalanha, bala guḻwuḻmaraŋala dhikana gapulilina. Yakana ŋula waŋganynha ḏetjnha meṉguŋalanydja.
EXO 10:20 Bala Garrayyunydja buŋgawawunydja biyapul ŋayaŋu‐ḏälkuŋala, liŋgu nhanŋunydja rom ḏälthinana; yakana ŋula ŋayi yurru djuy'yun Yitjuralpuyŋunhanydja miṯtjinha.
EXO 10:21 Bala Garrayyu waŋana Mawtjitjnha bitjarra, “Waṉa‐garrwarthiya djiwarr'lili, bala yurru wäŋanydja dhuwala buku‐ḻiw'marama munhayuna monyguma.”
EXO 10:22 Ga yuwalkthi Mawtjitjtja waṉa‐garrwarthina djiwarr'lili, bala marrtjina munhanydja yupthurruna, bena dhika warumukthinana, ḻiw'maraŋalana ŋunha Yetjiptja, warrpam'nha warumukthina.
EXO 10:23 Yolŋu'‐yulŋunydja yakana ŋula nhänharamina, ga yakana walala dhawaṯthurruna ŋula warraŋullilinydja, liŋgu warumuknha yukurrana djingaryurruna ḻurrkun' walunydja ŋupara. Yurru Yitjuralpuyŋunydja bäpurru' yukurrana nhinana baḏayala'ŋura warray.
EXO 10:24 Bala ŋayi buŋgawanydja wäthurrunana Mawtjitjkunydja, ga waŋana bitjarrana, “Gatju nhuma yurru marrtjiyana yulŋunydja, ga buku‐ŋal'yurrana ŋunhilina ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura. Djaw'yurra galki nhumalaŋguway yumurrku'nhanydja, yurru wäyindja nhuma yurru yaka märraŋa, dhiyala bäyma walalanydja yurru.”
EXO 10:25 Ga ŋayi Mawtjitjtja waŋana bitjarra, “Yä‐ä‐äw, dhuwala ŋanapurru yurru mundhurr muka wekama, bathan gurthalili barŋlili wäyinnhanydja.
EXO 10:26 Djaw'‐djawyun ŋanapurru yurru warrpam ŋanapurruŋguway wäyindja malanha, yakana ŋanapurru yurru waŋganynha ŋula gonha'yun dhipala. Bukmak yana ŋanapurru yurru djaw'‐djawyun, märr yurru ŋanapurru buku‐ŋal'yun ŋamathama wal'ŋu yana Godkunydja. Ŋayipi yurru yana ŋanapurruŋgunydja ḻakarama nhä ŋanapurru yurru wekama nhanŋu mundhurr, ŋunhi ŋanapurru yurru bunanydja ŋunhalayi wäŋaŋura.”
EXO 10:27 Yurru buŋgawanydja mukthurruna yana rom‐ḏälthina, bili Garrayyu ŋanya liŋguna gonha'yurrunana; yakana ŋayi djuy'yurruna walalanha dhawaṯmaraŋalanydja.
EXO 10:28 Bala buŋgawayunydja waŋana Mawtjitjnha bitjarra, “Gatjuy, marrtjiyana. Yarrkthurrana ŋarrakalanydja. Yakana ŋarra yurru bulunydja nhuna buku nhäma. Ŋuli nhe biyapulnydja yurru roŋiyirri, ŋarranydja yurru nhuna bumana rakunygumana.”
EXO 10:29 Bala Mawtjitjtja waŋana buku‐wakmaraŋalana, “Ŋe, manymak muka. Yakana nhe yurru ŋarranha buku‐nhäma biyapulnydja.”
EXO 11:1 Ga biyapul ŋayi Garray God waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Waŋganynha biyapul ŋarra yurru djäma dhiyala Yetjip, waŋganynha biyapul yätj rom yurru maḻŋ'thun ŋurukuyi buŋgawawu, ga dhiyaku wäŋawu bukmakku yana Yetjippuyŋu, ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinayi ŋayi yurru djuy'yundja nhumalanha, gukumana yana yurru nhumalanha ŋuliŋuruyi nhanukiyingalay wäŋaŋurunydja warrpam'thuna.
EXO 11:2 Ḻakaraŋa ŋarrakalaŋuwa yolŋu'‐yulŋuwanydja Yitjuralpuyŋuwanydja, ḏarramuwurrumbala ga dhäykawurrumbala, walala yurru marrtji yukurra, ga ŋäŋ'thun marrtji Yetjippuyŋunha yolŋu'‐yulŋunha ŋamakurru'wu malawu girri'wu garwarrwarr'wu, miny'tjimirriwu dhika nhäku malaŋuwu girri'wu mel‐wiḏi'mirriwu,” bitjarra.
EXO 11:3 Ga yuwalkthi ŋayi Garrayyu guŋga'yurrunanydja nhanŋuway yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala walala ŋunhi Yetjippuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu bena marrtjina rarr'yurruna walalambala dhaŋaŋnha mirithirrina ḻatju'mirrinydja dhikanydja ŋanya girri' malanha. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Garrayyunydja garrwarkuŋalana ŋurruŋukuŋalana wal'ŋu ŋanya Mawtjitjnha, bala ŋuriŋi buŋgawawalaŋuyunydja djämamirriyu walalay ga bukmakthu ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyu ḻakaraŋala ŋanya Mawtjitjnhanydja dharrpalnha ŋayi ŋunhiyi yolŋu Mawtjitjtja.
EXO 11:4 Ga biyapulnydja ŋayina marrtjina Mawtjitjnha nhanukala buŋgawawalana, bala ḻakaraŋala bitjarrana, “Garraynydja waŋana bitjarra gam', ‘Yalalanydja yurru dhika buku‐rangunydja wal'ŋu, ŋarranydja yurru ŋarrapinydja marrtjina yukurra balakurru‐wala Yetjipkurrunydja,
EXO 11:5 ga bukmak yurru ŋunhiyi maḻamarrmirrinydja yumurrku' Yetjippuyŋu marrtji raku'‐rakunydhirrina. Nhuŋu yurru buŋgawawu gäthu'mirriŋu rakunydhirri, yana liŋgu‐u‐u ŋunhana‐wala ga djämamirriwala maḻamarrmirriwala yumurrku'wala wapthun, ga bitjandhi liŋgu yurru wäyindja mala maḻamarrmirri yana dhawal‐wuyaŋinyara ŋurruŋuwuy raku'‐rakunydhirri.
EXO 11:6 Ga rirrakaynydja yukurra yurru nyä'yunminyaranydja buṯthunna balakurruyi wäŋakurrunydja Yetjipkurru.
EXO 11:7 Yurru ŋarrakunydja yolŋu walala yurru nhina yukurra mäwaya'ŋurana yanana, yakana yurru ŋula waŋganydhu wuŋgandhu walalaŋgala wäŋaŋura gukthun; yakana yurru ŋula waŋgany yolŋu ŋarrakunydja miṯtji ŋayaŋu‐yätjthirri ŋuriŋiyi mariyunydja. Yo, bukmakthuna yurru dharaŋandja ŋunhi ŋarra barrkuwatjkuŋala Yetjippuyŋunha ga Yitjuralpuynha, liŋgu Yetjippuynydja walala yurru nyä'yunmirrina marrtji ŋuriŋiyinayi murrmurryunarayuna marrtjinyarayu, ga ŋarrakunydja miṯtji yurru yolŋu walala yukurra nhina walŋamirri warray dhika wal'ŋu.
EXO 11:8 Walala yurru djämamirrinydja walala nhumalaŋgu marrtji, bala ṉepaḻ‐nyilŋ'thunna ŋarrakalanydja, bala waŋa yurru bitjanna, “Gatjuy yarrkthurrana‐wala ŋanapurruŋgala wäŋaŋurunydja dhipuŋurunydja, bukmakthiyana yana walala.” ’ Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋarra yurru marrtjina yanana‐wala.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Mawtjitjthu ḻakaraŋalanydja nhanbala buŋgawawanydja. Bala ŋayi gonha'yurruna ŋanya buŋgawanhanydja ŋunhi Mawtjitjthu, yurru ŋayi marrtjinanydja ŋaramurryinana manapara.
EXO 11:9 Bala ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ŋunhayi buŋgawanydja nhuŋu yurru yakana mäkiri'‐witjun yukurra, mäkiri' ŋayi yurru dhaḻ'yunmirri yukurra nhokalaŋuŋuru ŋänharaŋurunydja dhärukŋurunydja, märr yurru ŋarra yukurra djäma biyapulnha wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurruyu romdhu dhiyala Yetjiptja wäŋaŋura.”
EXO 11:10 Ŋe, maṉḏa Mawtjitjthu ga Yärundhu milkuŋala bukmak ŋunhi ganydjarr ḏilkurrunydja milma buŋgawawala, yurru rom nhanŋunydja wuṉḏaŋarrnha, liŋgu Garrayyunydja ŋanya rom‐ḏälkuŋalana, yakana ŋayi ŋuriŋi buŋgawayunydja Yitjuralnhanydja yolŋunha walalanha djuy'yurruna dhawaṯmaraŋala nhanukiyingalanydja wäŋaŋuru.
EXO 12:1 Yo, ŋunhalaŋga bäyma yana wäŋaŋura Yetjip, Garray waŋana maṉḏakala Mawtjitjkala ga Yärungala, ga bitjarra ŋayi ḻakaraŋalanydja gam'.
EXO 12:2 “Dhiyaŋunydja ŋaḻindiyu yurru djingaryun yukurra ŋurruŋuna wal'ŋu, bitjanna bitjan ŋuli ŋurru‐yirr'yun yuṯana dhuŋgarra nhumalaŋgu.
EXO 12:3 Ḻuŋ'maraŋa warrpam'thurra yana yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja, bala ḻakaraŋa walalambala biyakana, ‘Waŋga'‐waŋganydhu nhuma yurru ḏarramuwurruyu märra'‐marrama wäyin malanha bembi nhumalaŋgalaŋuwu malawu, yurru ŋunhiyi bembinydja wäyindja ḻatju' yana wal'ŋu ŋula nhämiriw ḏarramu, yuṯa wal'ŋu yana waŋganymirri dhuŋgarramirri.
EXO 12:6 Nhuma yurru märramanydja, bala nhäma'‐nhamana yukurra ŋula nhämunha' ḻurrkun' walu, ga munhakunydja ŋunhi ŋayi yurru Garray waŋa bitjan, nhuma ḏarramuwurruyu waŋga'‐waŋganydhu yurru buŋa marrtjiya ŋunhiyi wäyinnhanydja, mayaŋ' gulkthu'‐wulkthurra, bala dhiṯthurrana gulaŋdja banikin'lilina malaŋulili.
EXO 12:7 Ga ŋuriŋi gulaŋdhunydja nhuma yurru ŋämiṉna wäŋana dhurrwarana, gali' maṉḏanha ga garrwar buku ŋunhi dhurrwara.
EXO 12:8 Ga bukmak nhumalaŋgu yurru ŋunhi gurruṯu'mirrinydja ŋunhilina warrpam'nha wäŋaŋurana djinawa'na, bala nhuma yurru ŋuriŋiyinydja munhaku ḻukana yukurra ŋanaktja ŋunhiyi wäyinnha. Nhuma yurru bathandja ŋunhiyi ḻirrwi'lili, ga ḻukiya bukmakthu yana nhuma warrpam'thurra yana dhawar'maraŋa.
EXO 12:10 Ga ŋunhi yurru bäythinyarawuynydja, nhumanydja yurru dhuŋgur'yurrana yana, gurthalilina djalkthurra, yakana gurrunharra goḏarr'wunydja.
EXO 12:11 Ga bitjan yurru nhuma ŋunhiyi ḻukanydja gam'. Bukmak nhuma yurru warrpam dhaṯthunmirri yukurra ŋamathanharamirri yana, girri'‐ŋamathirri marrtjinyarawuna, djalkirilili dhapathuŋ, ga ŋarambiya'yunydja nhe yurru gäma dharpa gaṉdji'yunarawu. Ga ḻukanydja nhuma yurru waḏutja yana, liŋgu nhuma yurru yukurra ŋunhi ḻukanydja märr‐ŋal'yun muka manapan ŋarraku, Garraywu nhumalaŋgalaŋuwu, ŋunhi ŋarra yurru ŋurrwu'yunmarama nhumalanha, walŋakuma ŋunhiyinydja bitjan yurru.’” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja yukurrana.
EXO 12:12 Ga biyapul ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala Mawtjitjkala bitjarra, “Ŋulinyaramirriyuyi munhayunydja ŋarra yurru marrtjina yukurra ḻäy‐yuḻkmaramana dhuwala wäŋa Yetjiptja, ga bukmak yurru ŋunhi Yetjippuyŋunydja djamarrkuḻi' maḻamarrmirrinydja murrmurryunna marrtji, yolŋu'‐yulŋu ga wäyin walala. Ŋarra yurru bumanydja, baḏuwaḏuyunna marrtji warrpam'thunna nhä malanha ŋunhi Yetjippuyŋuyu walalay ŋuli yukurra ḻakarama waŋarrkuma, liŋgu ŋarrapi dhuwala waŋgany yana Garray Godtja.
EXO 12:13 Yurru maŋguny'tja ŋunhiyi dhärrana yukurra yurru bitjan yiŋarray'nha ŋunhili dhurrwaraŋura nhumalaŋgala buṉbuŋurana, nhämanydja ŋarra yurru ŋunhiyi maŋgu', bala ŋarra yurru yana nhumalanha ḻäy‐yuḻkmaramana, ŋäkirrmaramana gunganhamirriyamana. Yakana yurru ŋula nhäyu rerriyu nhumalanha ŋayathamanydja, ŋunhi ŋarra yurru bumanydja marrtji bala Yetjipkurrunydja.” Bitjarrana ŋayi Garray waŋananydja.
EXO 12:14 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi waŋana Mawtjitjnhanydja, “Yo, gupaḏalkuma yana nhuma yurru guyaŋirrinydja yukurra dhuwalayi Ḻäy‐yuḻkmaranharamirrinydja walu. Bitjanna liŋgu dhuŋgarra‐watjirri nhuma yurru waŋgany‐manapanmirrinydja nhumalaŋgu djamarrkuḻiny'tja, ga guyaŋirri dhuwalayina walu ŋunhi ŋarra walŋakuŋala nhumalanha rakunyŋuru, ŋunhi nhumalanha gungaŋala ŋuriŋi maŋgu'yu wäyingala.
EXO 12:15 Ga ŋulinyaramirriyu ŋunhi nhuma yurru yukurra guyaŋirri dhuwalayi rom, nhuma yurru ḻuka yukurra ŋathanydja ruwaŋga'miriw yana. Ŋurruŋunydja nhuma yurru Yitjuralpuyŋuyunydja bukmakthu yana yäkthun yukurra ḏarrtjalkkuma nhumalaŋguway wäŋanydja, djalkthurrana marrtjiya ŋunhiyi ŋatha‐ruwaŋga'kunharawuynydja. Ŋuli ŋayi yurru ŋula yolthu ḻuka ruwaŋga'kunharawuymirrinydja ŋatha ŋulinyaramirriyu, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yakana biyapul ŋarrakunydja yolŋu.
EXO 12:16 Yo, nhuma yurru waŋgany‐manapanmirri yukurra yulŋunydja bukmak yana, bala buku‐ŋal'yunna yurru ŋarraku. Nhuma yurru gananna wiripunydja malanha djäma, bala mulkiyanydja ŋayathaŋanydja dhuwalayina rom, guyaŋiya balayi roŋiyiya ŋunhiyi walu ŋunhi ŋarra nhumalanha dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuruyi Yetjipŋuru wäŋaŋuru, ŋuliŋuruyi garrpiṉminyaraŋuru romŋuru.
EXO 12:19 Yo, ŋuriŋiyinydjayi waluyu nhuma yurru yukurra ḻuka ŋatha ruwaŋga'miriw yana, yakana yurru ŋula waŋganydhu yolŋuyu ḻuka ruwaŋga'kunharamirrinydja ŋatha.” Ga bitjarrana ŋayi Garray waŋananyda Mawtjitjkala.
EXO 12:21 Bala Mawtjitjtja wäthurruna waŋana, buku‐ḻuŋ'maraŋala ŋurru'‐ŋurruŋunha Yitjuralpuyŋunha, bala ḻakaraŋalana walalambala bitjarrana gam'. “Bukmakthu bäpa'mirriŋuyu walalay, nhuma yurru märra'‐marrama yothu wäyin yäku läm, waŋga'‐waŋgany wäŋawu malanyŋuwu nhumalaŋguway nhuma, bala buŋa'‐buŋanydja nhuma yurru wäyindja, ga gulaŋdja märraŋa rupa'lili ḏolaŋlili.
EXO 12:22 Bala nhuma yurru märraŋanydja mäṯ, bala guḻwuḻmaraŋa gulaŋlilina, bala biḏi'‐biḏiyurrana dhurrwara bala' malanha nhumalaŋguway, garrwarkurru buḏapmaraŋa, ga gali'kurru maṉḏaŋukurru gulaŋdhu biḏi'yurra. Bala gärri'‐garriyana nhuma yurru wäŋalilinydja malaŋulili, nhepi ga nhuŋu yumurrku', ga nhiniyanydja yukirriya mukthurra ŋunhala bili djinawa' yana, ga yaka dhawaṯthurranydja, yana liŋgu ga goḏarr boŋgama.
EXO 12:23 Liŋgu Garray marrtji yurru yukurra ḻiw'marama Yetjipkurru, buma marrtji yurru Yetjippuyŋunha yolŋu'‐yulŋunha. Marrtjinydja ŋayi yukurra yurru bala'lili ga bala'lili, nhäma marrtji yurru, ga ŋunhi ŋayi yurru nhäma bala' dhurrwara ŋämiṉara gulaŋmirrinydja, ŋayi yurru Garrayyu ŋapa‐ŋäkirrmarama, ŋurrwu'yunmarama ŋunhiyinydja bala', märr yurru walŋa‐wuḻktja yakana gärri ga buma nhumalanhanydja.
EXO 12:24 “Ga biyaka bili dhuŋgarra‐watjiya yukirriya roŋiyiyanydja bala guyaŋiya yurru, nhumapi ga nhumalaŋgala gäthu'mirriŋuyu walalay.
EXO 12:25 Ga ŋunhi nhuma boŋguŋu gärri ŋunhamalanydja wäŋalili ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu wekama nhumalaŋgu, ŋunhi ŋayi nhumalanha dhawu'mirriyaŋala, nhumanydja yurru biyakana liŋguna guyaŋiyanydja yukirriya dhuwalayi, ga djäma dhuḏakthurra dhuŋgarra‐watjiyana yana.
EXO 12:26 Ga ŋunhi walala yurru yumurrku'yunydja dhä‐wirrka'yun nhumalanha bitjandja, ‘Nhä dhuwalanydja rom mayali'? Nhäku ŋilimurru yukurra bitjandja ŋuli?’ bitjanna yurru,
EXO 12:27 bala nhumanydja yurru biyaka waŋiya yumurrku'wunydja ḻakaraŋa. ‘Dhuwalayinydja Garraywuna wal'ŋu Ḻäy‐yuḻkmaranhamirrinydja Rom. Ŋilimurru yukurra dhuwala bitjandhinydja buma wäyinnhanydja. Garraywuna buku‐ŋal'yunarawu, liŋgu dhuwalana ŋilimurru ŋuli yukurra guyaŋirri dhä‐ŋäthiliŋuwuy ŋurukuy, ŋunhi ŋayi Garrayyu djuḻkmaraŋala ŋurrwu'yunmaraŋala ŋilimurrunha Yitjuralnha ŋunhala Yetjip. Ŋayi bumara rakunyguŋala Yetjippuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha, yurru ŋilimurrunhanydja ŋayi walŋakuŋala warray.’ Bitjandhi nhuma yurru ḻakaramanydja nhumalaŋgalayŋuwu yumurrku'wunydja, marŋgikuŋanydja walalanha.” Yo, bitjarra ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋalanydja, bala walala yolŋu'‐yulŋunydja buku‐nyilŋ'thurrunana, bala buku‐ŋal'yurruna Garraywuna.
EXO 12:28 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋunydja ḻaw'yurruna balayi walalaŋgiyingalay wäŋalilina malanyŋulili, ga dhunupa djämana‐marrtjina ŋunhi nhaltjarra Garrayyu ḻakaraŋala maṉḏakala Mawtjitjpa ga Yärunba. Walala märra'‐marraŋalanydja marrtjina yothu wal'ŋu wäyin läm yuṯamirri yana dhika ḻatju'mirri, ga ŋuriŋinydja waluyu ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala, walala bumarana wäyinnhanydja malaŋunha, bala gulaŋdhuna biḏi'‐biḏiyurruna balany'tja dhurrwaranydja malanha, bala walala bukmakthinana gärrinanydja walalaŋgiyingala bala'lilinydja miṯtjiŋulili, bala ḻukanana yukurrana ŋunhiyi wäyindja rumbalnydja girri'‐ŋamathina gananarawuna gupaḏalkunharawuna Yetjippuyŋunydja wäŋawu.
EXO 12:29 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu munhaku, buku‐ranguna dhika djeḏana, bala yana Garraynydja marrtjinana yukurrana ŋuliwitjarrana wäŋakurrunydja, bala bukmakpana Yetjippuynydja gäthu'mirriŋu walala maḻamarrmirrinydja murrmurryurrunana marrtjina, ŋulaŋuru bili buŋgawawala, nhanŋu yothu, yana liŋgu‐u‐u ga gali'wuywala wapthurruna, ga bitjarrayi bili bulikiny'tja walala maḻamarrmirri rakunydhinayi marrtjina.
EXO 12:30 Bala ŋayi buŋgawanydja gaŋgathina munhaku yana, bala nyä'yurrunana yukurrana nhanukalayŋuwu gäthu'mirriŋuwuna, ga djämamirri walala nhanŋu bitjarrayi bili nyä'yunmina walalaŋgalayŋuwunydja gäthu'mirriŋuwu walalaŋgu, ga bukmaknha Yetjippuyŋu nyä'yunminanydja marrtjina, liŋgu bukmakŋurana bala'ŋura maḻamarrmirrinydja gäthu'mirriŋu walala murrmurryurrunana, yakana ŋula waŋganyŋura bala'ŋura ŋayi djuḻkmaraŋalanydja.
EXO 12:31 Ŋe, ŋuriŋiyi yana bili munhaku, ŋayi buŋgawanydja ŋunhiyi wäthurruna maṉḏaku Mawtjitjku ga Yärungu, bala ŋayi waŋana maṉḏakala bitjarra, “Gatjuy ḻaw'yurrana walala. Yarrkthurrana dhipuŋurunydja wäŋaŋuru, nhuma maṉḏa ga yolŋu walala bukmak Yitjuralpuyŋu. Gatjaḻa ḻaw'yurrana, marrtjiyana walala ga buku‐ŋal'yurrana Garraywuna, biyakayina bitjarra nhuma yukurrana ḻakaraŋala.
EXO 12:32 Djaw'‐djawyurrana bukmaknha nhumalambalayi wäyinnhanydja walalanha, bala marrtjiyana. Ga biyakayi bukumirriyaŋa ŋarrakunydja.”
EXO 12:33 Ga bitjarrayi bili walalanydja yolŋu'‐yulŋuyu Yetjippuyŋuyunydja gukuŋalayi, djuy'yurrunana walalanha, “Waḏutja dhawa‐yawaṯthurrana gatjuy, gundupuŋana. Ŋanapurru ŋuli bukmaknha murrmurryurru,” bitjarra.
EXO 12:34 Bala walala Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu ḻaw'yurranana, galkarana girriny'tja walalaŋguway ḻaw'‐ḻawmaraŋala ḻambarrlilina, ga bitjarrayi liŋgu walala märraŋalayi ŋunhiyi ŋatha ruwaŋga'kunhamiriwnydja, yurru ḏikuna, bala yana wäŋgaŋalana ŋuriŋi yana liŋgu munhaku.
EXO 12:35 Yo, dhä‐ŋäthili muka yana, ŋayi Mawtjitjthu waŋananydja Yitjuralpuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha, walala yurru marrtji Yetjippuyŋuwala yolŋu'‐yulŋuwala, gombu'‐gumbunharawu girri'wu balanyarawunydja gam', bulayiwu garwarrwarr'wu ga girriŋgirriŋ'ku, ga wiripuŋuwu girri'wu malaŋuwu, ḻatju'mirriwu wal'ŋu dhika yana girri'wu.
EXO 12:36 Walala Yitjuralpuyŋunydja marrtjina, bala gombu'‐gumbuŋalana girriny'tja, bala walalanydja Yetjippuyŋuyunydja waḏutjana marrtjina rarr'yurrunanydja, liŋgu Garrayyu walalanha ŋayaŋu‐ḻapmaraŋala, bala walala wuyurrunana wirrkina walalaŋgu. Yo, ŋunhi walala ŋulinyaramirriyu munhaku dhawaṯthurrunanydja yukurrana ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja, walala gutjkutjthurrunanydja ḻatju'mirrina girriny'tja dhikana, ŋunhi walala galkara yukurrana Yetjippuyŋuwuŋu yolŋu'‐yulŋuwuŋu dhä‐ŋäthili wal'ŋu.
EXO 12:37 Yo, bukmakthinana Yitjuralpuyŋunydja ḻaw'yurruna, bala marrtjinana dhawaṯthurrunana, gonha'yurrunana Yetjippuynydja wäŋa ŋuriŋi yana liŋgu munhaku ŋunhi ŋayi Garrayyu walalanha ŋurrwu'yunmaraŋala. Marrtjinanydja walala yukurrana‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u wäŋa marrtjina mulkana yäku Djakutpuy, ga ŋunhalayina walala gulyurrunanydja, guḻku'na dhika yolŋu'‐yulŋunydja, bena mala ŋula nhämunha'na, ga balanyara yana liŋgu biyapulnha dhaŋaŋnha dhäykawurrunydja ga yumurrkuny'tja miṯtji.
EXO 12:38 Ga bitjarrayi bili wäyindja walala bukmak yana wunybir'yurruna, bulikiny'tja ga lämdja guḻku'na dhikana dhaŋaŋnha.
EXO 12:39 Ga ŋunhalayina wäŋaŋura ŋunhi walala gulyurruna, bala walala batharana yukurrana ŋathanydja, yurru ruwaŋga'miriw ŋunhiyi ŋathanydja, liŋgu walalanha gukuŋala ŋunhi waḏutja yana ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru Yetjipŋurunydja.
EXO 12:40 Yo, walala Yitjuralpuyŋunydja yukurrana nhinana ŋunhala Yetjiptja weyinnha dhikana, dhuŋgarranydja‐ŋupara bo‐wandrut ga dhaytina (430‐na), yurruna walala ŋunhi dhawaṯthurrunanydja marrtjinanydja‐wala.
EXO 12:50 Ŋe. Walala Yitjuralpuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu yana märr‐yuwalkthina märraŋala dhäruktja ŋunhi nhaltjarra Garrayyu ḻakaraŋala maṉḏapala Mawtjitjpa ga Yärunba,
EXO 12:51 ga ŋuriŋi yana liŋgu munhaku Garrayyu gäŋala dhawaṯthunmaraŋalana Yitjuralpuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha, yarrkthunmaraŋalana ŋulaŋuru wäŋaŋuru Yetjipŋurunydja, guḻku'na bena yolŋu'‐yulŋu miṯtjinydja.
EXO 13:1 Bala Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarra gam',
EXO 13:2 “Ŋarrakunydja nhe yurru gulk‐gulkthurra barrkuwatjkuŋa yolŋu'‐yulŋunha maḻamarrmirrinha yana, ga wäyinnha walalanha maḻamarrmirrinha, liŋgu bukmak yurru maḻamarrmirrinydja ḏarramuwurru ŋarrakuwaynha yana, bitjanna liŋguna yurru weyinŋumirrina.”
EXO 13:3 Bala ŋayi Mawtjitjthunydja ḻakaraŋalana yolŋu'‐yulŋuwalanydja bitjarrana, “Yaka meṉguŋa dhuwalayinydja walu ŋunhi nhuma dhawaṯthurruna ŋulaŋuru Yetjipŋuru. Guyaŋiya ŋunhiyi ŋunhi nhuma yukurrana garrpiṉara nhinana ŋonuŋdhu ŋuriŋi romdhu, yurru ŋayi Godthunydja nhumalanha ŋuliŋuruyi dhawaṯmaraŋalana nhanukiyingalana ŋayi wal'ŋu yana ganydjarryu. Ga ŋunhi nhuma yurru waŋgany‐manapanmirri ḻuŋ'maranharamirri guyaŋinyarawunydja, nhuma yurru ḻukanydja yukurra ruwaŋga'miriw ŋathanydja yana.
EXO 13:5 Nhuma yurru mukthun yana‐wala marrtjina yukurra dhipuŋuru wäŋaŋurunydja, bala ŋayi yurru Garrayyunydja Godthunydja gämana nhumalanha ŋunhamalayina wäŋalili ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala. Ŋunhayinydjayi wäŋa ḻatju' dhika wal'ŋu, ŋatha guḻku'mirri ga guku guḻku'mirri, ga wäŋanydja ŋunhiyi yurru nhumalaŋguwaynha gupaḏalnha‐wala, bäy ŋunhi yukurra wiripunydja miṯtji bäpurru' nhina ŋunhiliyi wäŋaŋura. Ga ŋunhi nhuma yurru gulŋiyirrinydja ŋunhiwalayi wäŋalili, nhumanydja yurru ŋayathamana yana dhuwalayi romdja yukurra, ga djämanydja yurru bitjanna liŋgu dhuŋgarra‐ŋupanna.
EXO 13:8 Bala nhuma yurru ḻakarama nhumalaŋgalaŋuwu yumurrku'wunydja, marŋgikuŋanydja biyaka gam'. ‘Garrayyu ŋarranha walŋakuŋalanydja, ŋayi märraŋala ŋilimurrunhanydja dhawaṯmaraŋala Yetjipŋuru nhanukalay ŋayi yana ŋuriŋi ganydjarryu wal'ŋu, ga dhiyakuna märrwu ŋunhi ŋilimurru ŋuli djäma yukurra bitjandhinydja dhuŋgarra‐ŋupan, märr yurru ŋilimurru guyaŋirrina yukurra bitjanna liŋguna gupaḏalnha‐wala, ga yakana buku‐dhumukthirrinydja meṉgumanydja.’
EXO 13:11 “Yo, yuwalk yana Garrayyu yurru gämanydja nhumalanha ŋunhimalayi wäŋalilinydja, ŋunhi walala yukurra Gaynanbuyŋu nhina ŋunhiliyi. Ŋunhiyinydja yurru nhumalaŋgu yana wäŋa, liŋgu Garrayyu dhawu'‐nherrara ŋunhiyinydja wäŋa nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala. Ga ŋunhi nhuma yurru gulŋiyirrinydja ŋunhimalayi wäŋalilinydja, nhuma yurru ganaŋ'maraŋa maḻamarrnhanydja ḏarramunha yothu'nha, ŋayinydja yurru ŋunhiyi nhanŋuway yana Godku yolŋunydja, yurru nhenydja buku‐ruŋinyamarama bäyim yolŋunydja ŋanya, märr yurru ŋayi nhina walŋathirri. Ga bitjandhi yana liŋgu ŋurruŋu maḻamarr wäyindja yurru nhanŋuway yana Godku, nhuma yurru wekama bathan ŋunhiyinydja wäyin nhanŋuwuy Garraywu.
EXO 13:14 Ga ŋunhi yurru nhokala gäthu'mirriŋuyu dhä‐wirrka'yun nhuna bitjandja ŋula, ‘Nhä dhuwalanydja rom mayali'?’ Ga nhenydja yurru ḻakaraŋa nhanŋu biyaka gam', ‘Garrayyu ŋunhi maḻamarrmirrinhanydja walalanha walŋakuŋala warray, ŋurrwu'yunmaraŋala gulaŋdhu warray ŋuriŋiyi, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi Garrayyu ŋilimurrunha dhawaṯmaraŋala ŋulaŋuru Yetjipŋuru, ŋunhi ŋilimurru nhinana yukurrana ḏirrwiḏirrwiŋura walalaŋgala ŋäthili. Ŋayi dhawaṯthunmaraŋalanydja ŋilimurrunha nhanukalay ganydjarryu wuṉḏaŋarryu, ŋutu'yuna ganydjarryu.
EXO 13:15 Ŋunhi ŋayi yukurrana Yetjippuyŋuyu buŋgawayu baṯ bitjarra mulkana ŋilimurrunha, ga yakana ŋayi ŋilimurrunha ŋula djuy'yurrunanydja, bala Garrayyunydja marrtjina bumara rakunyguŋala warray Yetjippuyŋunhanydja maḻamarrmirrinha ḏarramuwurrunha yolŋu'‐yulŋunha ga wäyinnha walalanha, walala bukmakthinana murrmurryurrunanydja, yurru ŋayi walŋakuŋalanydja Yitjuralpuyŋunha warray maḻamarrmirrinha, yaka warray murrmurryurruna walalanydja. Yo, ŋurru'‐ŋurruŋunydja ŋunhi maḻamarrmirri yolŋu'‐yulŋu ga wäyin walala nhanŋuwaynydja yana Garraywuna, ga dhiyakuna ŋayaŋuwu ŋarra ŋuli Godkuna wekama ŋunhiyi ŋurruŋunhanydja wäyinnha maḻamarrnhanydja, ga ŋurruŋunhanydja gäthu'mirriŋunha maḻamarrnhanydja ŋarra ŋuli buku‐ruŋinyamarama warray bäyim, liŋgu ŋayi ŋunhi Godkuna nhanŋuwaynha yana.
EXO 13:16 Ga dhiyaŋuyi romdhu ŋilimurru yukurra yurru bitjanna liŋgu guyaŋirrina Garraynhanydja, ŋunhi ŋayipi ŋilimurrunha dhawaṯmaraŋalanydja ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja, nhanukalaynha ŋayi ŋutu'yuna ganydjarryu.’”
EXO 13:17 Yo. Ŋunhi ŋayi buŋgawayu gukuŋalanydja Yitjuralnha ŋulaŋuru Yetjipŋuru, bala ŋayi Garrayyu yukurrana gäŋalanydja walalanha wäŋalili ŋunhimalana ŋunhi ŋayi ŋäthili dhawu'mirriyaŋala nherrara walalaŋguway yana, yurru yakana ŋayi gäŋala walalanha ŋuliyinydja ŋunhi gurriri marrtji dhukarr bala ŋorra, ŋunhiyinydja walala bini marrtjinya Bilitjiyawuykurrunydja wäŋakurru. Ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra, “Yaka walala yurru marrtji balakurrunydja‐wala. Ŋuli walala gonhana ŋula miriŋunhana nhäŋu, walalanydja mak ŋuli gundupuŋu roŋi'‐ruŋiyina balayi Yetjipliliyi.”
EXO 13:18 Bala Garrayyu gäŋalanydja walalanha wiripuŋukurruna dhukarrkurru, yolŋumiriwkurruna yana wäŋakurru. Yo, yolŋu'‐yulŋuyu ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja gutjkutjurruna mariwuy gara ŋunhi walala gonha'yurruna ŋunha Yetjippuynydja.
EXO 13:19 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Mawtjitjthu gäŋalayi Djotjipnhanydja ŋaraka, liŋgu ŋayi Djotjip dhä‐ŋäthiliŋga waŋananydja yukurrana, yurruna ŋayi rakunydhina; ŋayi ḻakaraŋala Yitjuralpuyŋuwala bitjarra gam', “Garrayyu yurru nhumalanha withiyandja, dhawaṯmaramanydja dhipuŋuru, ga ŋunhi yurru nhuma ganandja dhuwala Yetjiptja wäŋa, ga gäŋayi ŋarranha ŋarakanydja dhipuŋurunydja wäŋaŋuru.” Bala yuwalkthi Mawtjitjthu märraŋala Djotjipnha ŋarakanydja, bala djaw'yurrunana.
EXO 13:20 Yo, baḏak walala yukurrana marrtjinaŋga yana bala‐a‐a, yana liŋgu ŋunhala gandarrŋura walala yuku'‐yukurrana galki ŋunhili wiraŋŋura wäŋaŋura,
EXO 13:21 ga bitjana liŋgu ŋayipi Garrayyunydja ŋuli yukurranha walalanha ŋurru‐warryuna. Ŋayi nherrara maŋan ŋurrulilinydja walalaŋgu, ga ŋayinydja ŋunhilimiyi maŋanŋuranydja ŋurru‐warryuna walalanha marrtjinya ŋuli walu‐ŋupana ga munha‐ŋupana, liŋgu munhakunydja ŋuli ŋunhi waŋupini gurthayinyana, djarraṯawun'nha walalaŋgu wekanha, bala walala ŋuli yukurranha marrtjinyana walupuy ga munhaku.
EXO 13:22 Yo, maŋandja ŋunhiyi yakana ŋula yarrkthuna ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalanydja; bitjanana liŋguna mel‐warryunana walalanha yukurranha ŋuli.
EXO 14:1 Bala Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ma', ḻaw'yurrana walala ga marrtjiyana. Mukthurra yana marrtjiya yukirriya walala, ga yana liŋgu ga wäŋa yurru ŋayi gilitjirri ŋunhiyi raŋi, ga ŋunhilina nhuma yurru ŋorra'‐ŋurranydja,
EXO 14:3 liŋgu ŋayi yurru buŋgawanydja waŋa bitjanna, ‘Way, ŋunhanydja walala yurru gaṯthunna ŋunhala ŋanhdharkŋuranydja, yakana walala yurru winya'‐winyayun ŋunha ŋarrakalanydja goŋŋuru.’ Bitjanna ŋayi yurru ŋunhi buŋgawanydja waŋa, liŋgu nhanŋu ŋayaŋunydja ŋarra ŋunhi ḏälkuŋalana. Bala ŋayi yurru nhumalanha goyurr‐ŋupanna, liŋgu guyaŋirri ŋayi yukurra, yanapi ŋayi yurru ŋayathama, bala roŋiyinyamaramana nhumalanha. Yurru ŋarranydja yurru ŋurikiyi djuḻkthun warray, nhanŋu buŋgawawu ga nhanukalaŋuwu miṯtjiwu. Bala walala yurru bukmakthirrina ŋunhalayi Yetjiptja marŋgiyirri ŋunhi ŋarranydja waŋarrnha wal'ŋu Garray Godnha.” Ga bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana. Bala walala yuwalkthi marrtjinana‐a‐a, ga ŋunhiliyina walala wäŋaraŋalanydja raŋiŋurana, galki mayaŋ'ŋura yäkuŋura Miku Gapuŋurana.
EXO 14:5 Ŋe. Ŋunhi ŋayi buŋgawayu Yetjippuyŋuyu ŋäkulanydja Yitjuralpuyŋunha liŋguwuynha marrtjinyarana, ga biyapul ŋayinydja marrtjina djambi ŋanyapinyay ŋayi ḻiyanydja, ga nhanbala djämamirri walala bitjarrayi liŋgu djinydjim, bala walala waŋana bitjarrana, “Nhäku ŋilimurru walalanha ŋunha djuy'yurrunanydja? Yolthuna ŋilimurruŋgu yurru djäma dhiyalanydja?”
EXO 14:6 Bala ŋayi djuy'yurruna nhanbalay ŋayi miṯtjinha miriŋunhana ḻundu‐ŋupanarawuna Yitjuralpuyŋuwunydja, yarraman'thuna walalay warryu'‐warryurruna guḻku'na dhaŋaŋnha dhikana miriŋu ḏiltji'yurruna marrtjina,
EXO 14:8 liŋgu Garrayyu rom‐ḏälkuŋalayi ŋanya ŋunhi buŋgawanhanydja ŋunhalanydja bäyma Yetjiptja. Ḻundu‐ŋuparana walala ŋuriŋi Yetjippuyŋuyunydja,
EXO 14:9 bala maḻŋ'maraŋalanydja walalanha ŋunhimalayi warray wäŋalili, ŋunhi walala yukurrana wäŋaraŋala galki gapuŋura mayaŋ'ŋura.
EXO 14:10 Walala Yitjuralpuyŋuyunydja dharr‐way nhäŋalana, walala nhinana gundupuŋala lili, bala walala barrarinanydja wirrkina dhika walalambala, yatjunminana yukurrana Garraywalana märrliliyaŋala guŋga'yunarawuna.
EXO 14:11 Bala walala waŋana ŋarrtjurrunana Mawtjitjnhanydja, “Nhäku nhe yawungu ŋanapurrunha garr'yun ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja? Nhe ḏukṯuk ŋanapurruŋgu, ŋanapurru yurru murrmurryunna dhiyala ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura?
EXO 14:12 Ŋunhala Yetjiptja ŋanapurru liŋgu muka waŋana nhokala, nhe bini gonha'yuna muka ŋanapurrunha; ŋanapurru bini ŋunhalaŋga bäyma nhinanha Yetjip muka, ga djäma bini Yetjippuyŋuwuŋga. Liŋgu ŋunhanydja Yetjippuynydja ḻatju'na wäŋa; ŋanapurru bini ŋunhalaŋga bäyma djäma yukurranha, märr ŋanapurru yakaŋga murrmurryuna dhiyala ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura.”
EXO 14:13 Ŋayi Mawtjitjtja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Yaka nhuma barrariya. Yana djingaryurra walala dharraḏayiya, ŋoy‐ḏälthiya yana, bala Garrayyu yurru ŋilimurrunha walŋakumana. Yo, gäthuranydja nhuma yurru nhämana ŋanya djämawuynha, nhaltjan ŋayi yurru djäma nhumalaŋgu. Nhämanydja nhuma yukurra ŋunha Yetjippuyŋunhanydja, walala marrtji yukurra lili, yurru Garrayyunydja nhumalaŋgala miriŋunhanydja yurru bumana; yakana nhuma bulunydja yurru walalanha nhäma.
EXO 14:14 Nhumanydja yana djingaryurra yukirriya mukthurra, ŋoy‐ḏälthiya yana, liŋgu Garraynydja ŋunha ŋilimurruŋgala warray gali'ŋura, ŋayipina yurru baḏuwaḏuyun warrpam'thuna walalanha.”
EXO 14:15 Bala ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkalana, “Nhäku nhuma marrtji wäthunmirri ŋarrakunydja? Ma' waŋiya Yitjuralpuyŋunha, walala yurru marrtjina‐wala yana.
EXO 14:16 Ma' garrwarkuŋana dhuwali wapitjany'tja, ga dhunupamirriyaŋa gapu, bala yurru gapunydja gulkthunna, märr yurru yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋunydja marrtji buḏapthunna yukurra balakurruna‐wala ŋunhamala ḻaypalilinydja, nhuma yurru buḏapthundja yukurra baṉḏany'kurruna.
EXO 14:17 Yo, ŋarra yukurra dhuwala rom‐ḏälkuma Yetjippuyŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi, bala walala yurru ŋupandja nhumalanha, ga ŋarranydja yurru walalanha buwayakkuma warray, buŋgawanha ga nhanbala miṯtjinha miriŋunha, ga nhanbala yarraman'nha walalanha.
EXO 14:18 Walala yurru Yetjippuyŋuyunydja nhämana, bala marŋgithirrina ŋarraku, liŋgu ŋarra dhuwala Garray Godtja.”
EXO 14:19 Bala ŋunhi djiwarr'wuy watjarr‐mulkanharamirrinydja Godkuŋu ŋunhi ŋayi yukurrana mel‐warryurruna walalanha, giṯthurrunanydja ŋayi ḻundulilina walalaŋgala, ga bitjarrayi bili waŋupininy'tja giṯthurrunayi ga ḻunduliliyi wapthurruna, ṉapuŋga'lilina djingaryurruna, walalanhana ŋapatjkuŋala Yitjuralpuyŋunhana, bala Yetjippuyŋuwunydja gungaŋalana. Ga munha‐ŋuparana maŋandja yukurrana djingaryurruna ŋunhilina liŋgu waŋganyŋurana dharapulŋura, warumukthuna yukurrana mel‐monyguŋala Yetjippuyŋunhanydja.
EXO 14:21 Bala ŋayinydja Mawtjitjtja waṉa‐djarryurruna goŋ‐wapitja'mirrina, dhunupamirriyaŋala gapuna, bala ŋayi Garrayyu djuy'yurruna watana, dhimurru'ŋuruna gali'ŋuru ŋayi bo'yurrunanydja bitjarra, ŋutu'na dhikana wata, wirrkina yukurrana bo'yurruna munha‐ŋuparana, bala gapunydja gulkthunmaraŋalana barrkuwatjkuŋalana, bitjarra bala bo'yurruna wirrkaḏay'lili, ga dhipala bala bo'yurruna dhunupa'ŋulili gali'lili märrma'kuŋalana.
EXO 14:22 Bala yolŋunydja walala buḏapthurrunana yukurrana ŋulawitjarrana baṉḏany'kurruna, ga ŋunhi gapunydja yukurrana djingaryurruna dhunupa'ŋuŋura gali'ŋura ga wirrkaḏay'ŋura gali'ŋura.
EXO 14:23 Yo, walala Yitjuralpuyŋunydja mukthurrunaŋga yana buḏapthurruna yukurrana, ga walala Yetjippuyŋuyunydja ŋupara yukurrana lili walalanha, buḏapthurrunayi ŋuliyi dhukarrkurru, ga yana liŋgu ga ṉapuŋga'lilina marrtjina wapthurruna.
EXO 14:24 Yo, wäŋanydja marrtjina galki djaḏaw'yurrunana, ga ŋayi ŋunhi Garraynydja ŋunhiliyi nhinana yukurrana, nhäŋala yukurrana ŋunhi Yetjippuyŋunha ŋuliŋuruyi waŋupini'ŋuru ga gurthaŋuru, yana ŋayi walalanha ŋulthu'yunmaraŋala, bala walala bukmaknha yana gundupuŋalanydja,
EXO 14:25 bala walala djuḻum'thunminana dhoḻulilina, yarraman' walala ga miriŋu yolŋu'‐yulŋu. Gulkuruna walala ganydjarr‐warryunminanydja bala‐bitjarra, ga lili‐bitjarra, liŋgu walala djuḻum'thunmina dhoḻulilina warrpam'nha yana. “Gul' ŋilimurru gonha'yunna Yitjuralpuyŋunhanydja go, roŋi'‐ruŋiyirrina ŋilimurru, bili Garraynydja dhuwala walalaŋgala gali'ŋura. Ŋayi ŋuli ŋilimurrunha balaŋu baymatthurruna,” bitjarra walala Yetjippuyŋunydja waŋanhamina. Yurru gulkuruna walala roŋinyamaranhaminanydja yukurrana.
EXO 14:26 Ga ŋunhalana bala wiripuŋuŋurana gali'ŋura makarrŋura wäŋaŋura, Yitjuralpuyŋunydja dhawaṯthurrunana yukurrana‐a‐a, baṉḏany'kurru warray yana, yana liŋgu‐u‐u bukmaknha dhawa‐yawaṯthurrunana. Bala Garrayyunydja waŋana Mawtjitjnha bitjarrana gam'. “Ma' waṉa‐djarryurrana biyapul gapulili, bala gapuyunydja maṉḏaŋuyu yurru monygumana, dhä‐monygumana Yetjippuyŋunhanydja miriŋunha ga yarraman'nha walalanha.”
EXO 14:27 Bala Mawtjitjthu dhunupamirriyaŋalana dhunupana, bala gapunydja balayi roŋiyina, bitjarrana bitjana ŋuli ŋäthili bäninya yukurranha, ŋulinyarayi yana liŋgu. Yo. Wäŋanydja djaḏaw'yurrunana marrtjina, ga walalanydja Yetjippuyŋunydja baḏak ŋunhala bäyma yana gaṯthurruna dhoḻuŋura, ganydjarr‐warryurruna gundupunharawu, yurru gulkuruna, liŋgu Garrayyuna walalanha ŋunhinydja gulyunmaraŋala ŋunhiliyi ṉapuŋgany'tja mayaŋ'ŋura dhukarrŋuranydja.
EXO 14:28 Bala gapunydja ŋunhiyi dhunupa roŋiyinana ḻupmaraŋalana, dhä‐monyguŋalana walalanha warrpam'nha; bukmaknhana yana gapuyuna guḻwuḻmaraŋala, yarraman'nha ga yolŋu'‐yulŋunha ga girri' walalambala, yakana waŋgany ŋula walŋathinanydja.
EXO 14:29 Yurru Yitjuralpuyŋunydja yolŋu walala buḏapthurruna marrtjina walŋamirri warray bukmaknha yana, baṉḏanygurru warray wäŋakurru, liŋgu walalaŋguway ŋunhiyinydja gapu ḻapthunara yukurrana djingaryurruna, dhunupa'ŋu ga wirrkaḏay', dhukarr wekaŋala walalaŋguway buḏapthunarawu.
EXO 14:30 Yo, bitjarrayi ŋayi Garrayyu Yitjuralpuyŋunhanydja miṯtjinha dhawaṯmaraŋalana Yetjippuyŋuwalanydja goŋŋuru, bala walala Yitjuralpuyŋuyunydja nhäŋalana yukurrana ŋunhi Yetjippuyŋunhanydja, walalanha marrtjina dhaḻinyguŋala gapuyuna raŋililina, bukmaknhana rakunymirrinhana.
EXO 14:31 Ga walalanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja miṯtji borrk‐barrarinana Garraywunydja, ŋetjnha walala, liŋgu walala nhäŋala Garraywuna djäma ŋutu'na dhikana, bala walala ŋayaŋu‐yuwalkthinana Garraywunydja, ga bitjarrayi bili walala ŋayaŋu‐yuwalkthina Mawtjitjkunydja, Garraywalaŋuwunydja dhäruk‐märranharamirriwu.
EXO 15:1 Bala Mawtjitj ga nhanbala mala Yitjuralpuyŋu wokthurruna Garraywuna, manikaynha miyamara bitjarrana gam'. “Ŋarra yurru manikaynha miyaman Garraywuna, liŋgu ŋayipi djuḻkmaraŋalanydja miriŋunha; Ŋayi warrkuḻuŋala gapulilina yarraman'nha ga yolŋu'‐yulŋunha, warrpam' walala ŋurru‐ḻupthurrunana.
EXO 15:2 Garraynydja ŋarraku dhuwala ganydjarr‐wekanharamirri, ga ŋarranha ŋayi ŋuli manikaymirriyamanydja, liŋguna ŋayi ŋarranha walŋakuŋalana. Yo, Garraynydja dhuwala ŋarraku Waŋarr, ŋarra yurru wokthunna nhanŋu; Ŋayi Waŋarrnha ŋarrakalaŋuwu mäḻu'wu, bala ŋarranydja yurru ŋanya yäku‐ḻaw'marama garrwarkumana.
EXO 15:3 Yo, Garrayyu baḏuwaḏuyurruna warrpam'thurrunana miriŋunhanydja walalanha, ga yäkunydja ŋayi biyapul wal'ŋu bathala.
EXO 15:4 Ŋayi warrkuḻuŋala buŋgawawunydja miriŋunha walalanha gapulilina, bala walala ŋurru‐ḻupthurrunana bukmakthinana;
EXO 15:5 gapuyu ŋuriŋiyinydja walalanha liŋguna monyguŋalana, bala walala guḻwuḻyurrunanydja bitjarrana bitjan guṉḏana.
EXO 15:6 Yurru ŋayi Garrayyunydja ŋanapurrunhanydja walŋakuŋala warray, ŋuriŋi nhanukalay warray ŋayi ganydjarryu wal'ŋu; ŋayi barrkuwatjkuŋala miriŋunhanydja walalanha nhanukalay ŋayi goŋdhu yana.
EXO 15:7 Garray, ŋuriŋi nhokalay ŋaramurryunydja nhe nhäranhamaraŋalana walalanha, dhawaṯmaraŋalana yana warrpam'nha, bitjarrana bitjan ŋuli gurthayu nhära räwak mulmu.
EXO 15:8 Nhe gaŋgathinyamaraŋala gapunhanydja ŋunhiyi nhokalay nhe ŋir'yunarayunydja, bo'yurrunanydja nhe ŋunhi gapunha, bala ŋayi gulk‐gulkthurrunana yana, gaŋgathinyamirriyaŋalana yana gali'lili ga gali'lili.
EXO 15:9 Yo miriŋunydja walala ŋunhi waŋana bitjarra, ‘Ŋarra yurru warr'‐warryun walalanha ḻundu‐ŋupan, yana liŋgu ga mulka walalanha yurru. Ŋarra yurru dhawaṯmarama ŋarrakuway mandjawak, bala bumana walalanha; rakunygumana walalanha ŋarra yurru, dhawar'maramana ŋarrakalay ŋarra ganydjarryuna,’ bitjarra walala waŋana miriŋunydja.
EXO 15:10 Bala nhenydja marrtjina bo'yurruna warray watayu, bala gapuyuna walalanha dhä‐monyguŋala; walala guḻwuḻyurruna gapulilina ‘guḻwuḻ’ bitjarrana.
EXO 15:11 Wanhaka dhika wiripunydja waŋarr, balanyara bitjan dhuwala nhe Garray? Nhenydja dhuwala ḻatju'na dhikana, gänana nhepina wal'ŋu garrkuḻuknha, ganaŋ'thunna yukurra. Nhepi ŋuli ḻatju'kumanydja yukurra djäma, liŋgu nhenydja dhuwala ganydjarr ḏumurruna wal'ŋu;
EXO 15:12 Yana nhe waṉa‐djarryurruna, bala wäŋayunydja walalanha wurkthurrunana.
EXO 15:13 Nhe märr‐ŋamathirrinydja yukurra ŋanapurruŋgu, bitjanna liŋguna ŋuli, bala nhe ŋanapurrunha gäŋalana yukurrana, mel‐warryurruna ŋamathaŋalana; nhe ŋuli yukurra goŋ‐gulamanydja ŋanapurrunha nhokalay nhe ganydjarryu, bala gärrinyamaramana yurru nhokalay wäŋalilinydja.
EXO 15:14 Yolŋuyunydja walalay ŋäkulana nhokalaŋuwuy, bala beyaṉiyinana, marrmarryunminana barrariyu;
EXO 15:15 bukmak ŋunhi yukurra nhina Gaynandja wäŋaŋura bäpurru' ga bäpurru' beyaṉiyinana, liŋgu walala ŋäkula dhäwu'na, ŋunhi nhe nhaltjarra ŋanapurrunha djäma, guŋga'yurruna beŋuruyi. Wirrkina walala beyaṉiyinanydja ŋäkula, liŋgu dhiyaŋuna nhokalay ganydjarryu ḏumurruyuna wal'ŋu.
EXO 15:16 Dhärranydja walala yukurra yurru dharraḏana wal'ŋu, mukthunna yana waŋganyŋurana dharapulŋura, bitjan ŋuli guṉḏa, yana liŋgu ga djuḻkmaramana yana ŋanapurru yurru walalanha, ŋanapurru nhokalaynydja miṯtjiyu.
EXO 15:17 Yo, nhenydja yurru yana gämana‐wala ŋanapurrunha, galkaṉna yurru nhe ŋunhimalayi wäŋalili; nherraṉdja nhe yurru ŋanapurrunha ŋunhayina bukulilina, ŋunhimalayina ŋunhi nhe djarr'yurruna, ganaŋ'maraŋala nhuŋuway nhe wal'ŋu nhinanharawu.
EXO 15:18 Garraynydja nhina yukurra ŋurruŋuna buŋgawana, bitjanna liŋguna ŋayi yukurra yurru ŋurruŋunydja nhina dhawar'yunamiriwnha.”
EXO 15:19 Bitjarra walala miyamaranydja yukurrana, wokthurrunana Garraywu, liŋgu marrtjinanydja walala yukurrana ŋuliwitjarrayi‐wala gapukurrunydja baṉḏany'kurruna dhikana wal'ŋu yana, yurru ŋayi Garrayyunydja baḏuwaḏuyurruna warrpam'nha ŋunhiyi walalaŋgu miriŋunhanydja, liŋgu gapuyunydja ŋuriŋinydja dhä‐monyguŋalana walalanha, bala walala ŋurru‐ḻupthurrunana yukurrana.
EXO 15:20 Ga yapa'mirriŋu maṉḏaku Yärungu ga Mawtjitjku, Miriyam yäku gaŋgathina, bala ŋurru‐yirr'yurrunana giritjina, ga walala wiripuwurrunydja miyalk walala ḏurryurruna, bala giritjinana, malthurrunayi nhanbala. Bukmaknha walala giritjina,
EXO 15:21 ga Miriyamdja miyamara marrtjina, buŋgulkurru wokthurruna Garraywu, bitjarra ŋayi marrtjina miyamaranydja gam'. “Go ŋilimurru miyamanna Garraywu, liŋgu ŋayi djuḻkmaraŋala miriŋunha; ŋayi warrkuḻuŋala gapulilina yarraman'nha ga yolŋu'‐yulŋunha, warrpam'nha walala ŋurru‐ḻupthurrunana.”
EXO 15:22 Ga buŋgulnydja liŋguna dhawar'yurrunana, bala yanayi walala wäŋgaŋala ŋulaŋuru gapumirriŋurunydja gali'ŋuru, bala ŋayi Mawtjitjthu gäŋalana walalanha ḏuwaṯthunmaraŋalana ḏiltjililina wäŋalili. Marrtjinana walala yukurrana, marrtjinana ga‐ga‐ga‐a‐a, ḻurrkun' munhanydja ŋupara, ga yakana gapunydja ŋula maḻŋ'maraŋala ḻukanharawu.
EXO 15:23 Marrtjinana walala yukurrana‐a‐a, ŋanhdharknha wäŋa ŋupara‐a‐a, yana liŋgu ŋayathaŋala wäŋa nhäyikawuy Mära, ga ŋunhalana gapunydja walala maḻŋ'maraŋala, yurru gapunydja ŋunhi galimiṉḏirrk warray, dhäkay‐murrkthunara.
EXO 15:24 Bala yolŋuyunydja walalay marrtjina ŋarrtjurruna Mawtjitjnhana, gupa‐waŋana yukurrana bitjarrana, “Nhä ŋilimurru yurru ŋarkulany'tja wurkthu'‐wurkthun?” bitjarra.
EXO 15:25 Bala ŋayi Mawtjitjthunydja bukumirriyaŋala Garraynha, bala Garrayyu milkuŋala nhanukala dharpa. Bala Mawtjitjthunydja märraŋala ŋunhiyi dharpa, bala ḏupthurruna ŋunhimalayi gapulili, bala gapunydja marrtjina ḻatju'thinana dhikana dhäkaynydja, wurkthunaramirrina wal'ŋu. Yo, ŋunhalayi gapuŋura ŋayi Garrayyu walalanha yukurrana gatjarr'yurruna bitjarrayi, ga ŋunhalayi bili ŋayi dhäruk‐nherraṉmina walalaŋgu, dhawu'mirriyaŋala walalanha bitjarra gam'. “Ŋarranydja dhuwala Garray, Waŋarr nhumalaŋgu. Ŋuli nhuma yurru mäkiri'‐witjun yukurra ŋarrakuway rirrakaywu, ga djäma rom‐dhunupa ŋarrakala milma yana, ga märrama ŋarranhawuy dhäruk yana; ŋuli yurru nhuma bitjandhiyinydja ḏälkuma ŋarrakunydja rom malanha, nhumanydja yurru nhina yukurra ŋamathamana, ga ŋarranydja yurru yakana nhumalanha rirrikmarama, bitjarra ŋarra ŋunhala rirrikmaraŋala Yetjippuyŋunha. Liŋgu ŋarra dhuwala Garraynydja, walŋakunharamirri nhumalaŋgunydja, ga baḏarraŋ'kunharamirri.” Bitjarra ŋayi God Garray ḻakaranhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi.
EXO 15:27 Ŋuliŋurunydja walala marrtjina yukurrana ga‐ga‐ga‐a‐a, ga wäŋa mulkana nhäyikawuy Yelimbuy, ga ŋunhalanydja walala maḻŋ'maraŋala wäŋaŋura guḻku'na gapu maŋu'‐maŋutji, märrma' rulu ga märrma' bäythinyara, ga djingaryurrunanydja marrtjina ŋunhiliyi gali'ŋura gapuŋuranydja dharpa malanha guḻku'na dhika, borum‐mäypamirri dharpa malanha. Bala walala ŋunhiliyina wäŋaraŋalanydja galki gapuŋurana.
EXO 16:1 Ga ŋuliŋurunydja wäŋaŋuru walala yanayi giṯthurruna. Marrtjinana walala yukurrana‐a‐a yana liŋgu‐u‐u, ŋanhdharkkurruna yukurrana marrtjina wäŋakurru‐u‐u, ganbarkkurruna‐a‐a.
EXO 16:2 Bala ŋunhi yolŋunydja walala Yitjuralpuyŋunydja waŋanana marrtjina, ŋarrtjurruna maṉḏanhana Mawtjitjnha ga Yärunnhana bitjarrana,
EXO 16:3 “Ŋunhi bini ŋayi Garrayyu ŋilimurrunha ŋunhalaŋga bäyma baymatthuna Yetjip muka, ŋunhinydja bini ŋamakurru' warray. Ŋunhalaminydja ŋatha guḻku'na, ga wäyin ḻukanharawu. Nhäku nhuma maṉḏa ŋanapurrunha gäŋala lilinydja dhipalanydja ganbarklilinydja wäŋalili? Ḏukṯuk nhuma yulŋunydja? . . . ŋanapurru yurru dhiyala gay' murrmurryun djaṉŋarrthinyarayu?”
EXO 16:4 Bala Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ŋarra yurru rarryun ŋayaŋayny'tja nhumalaŋgu djiwarr'ŋuru, ga balakurruyina ŋarra yurru walalanha gatjarr'yundja, wanhaka walala yurru ŋarrakuway dhärukku malthun, mak bäyŋu warray. Bitjan liŋgu walu ŋupan yurru yolŋuyu walalay ŋathanydja yukurra djoṉguma, yurru walala boŋgama djoṉguŋunydja marrtji waŋga'‐waŋganydhu bala ḏaykun'thunydja, gana' yana waŋganygu waluwu bala‐a‐a biyaku.
EXO 16:5 Ga ŋuriŋinydja bala waluyu 6‐thunydja, walala boŋguŋu djoṉguŋu buku‐waŋganynha, märrma'wuna waluwu, liŋgu walala boŋguŋu rulwaŋdhurruna ŋunhiyinydja, ruwamŋukuŋuna nhinanharamirriwuna waluwu.”
EXO 16:6 Bala Mawtjitjthunydja ga Yärundhunydja ḻakaraŋalana Yitjuralpuyŋuwanydja yolŋu'‐yulŋuwa bitjarrana, “Gäthuranydja munhaku nhuma yurru nhämana Garraywu djämanydja, bala yurru nhuma marŋgithirrina, ŋunhi Garrayyu ŋayipi yawungu nhumalanha dhawaṯmarama ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja,
EXO 16:7 liŋgu goḏarrny'tja boŋguŋunydja nhuma nhäŋu ḻatju' wal'ŋu dhika rom nhanŋu Garraywunydja. Liŋguna Garrayyu ŋäkula nhumalanha ŋarrtjunaranydja, liŋgu Garraynhana nhuma ŋuli yukurra dhuwala ŋarrtjundja ŋunhi, yaka ŋilinyunhanydja.”
EXO 16:8 Ga bitjarra bili ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋala yolŋu'‐yulŋuwanydja, “Yo munhakunydja ŋunhinydja, Garrayyu yurru wekama marrtji ŋanak wäyin nhumalaŋgu ḻukanharawu, ga goḏarrny'tja ŋunhinydja ga guḻku'na ŋathanydja nhuma yurru ḻuka yukurra, liŋgu ŋayi Garrayyunydja ŋäkula nhumalanha ŋunhi nhuma yukurrana morrumurru' waŋana ŋanya. Liŋgu yuwalktja ŋunhi nhuma yukurrana morrumurruny'tja ŋanya warray Godnha warray, ŋunhi ŋinyalanhanydja nhuma yukurrana morrumurru'.”
EXO 16:9 Yo, maŋandja ŋunhi mukthurruna yukurrana djingaryurruna ŋunhili bäyma walalaŋgala, ga ŋunhi ŋayi yukurrana Yärundhu waŋana yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala walalanydja yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäŋala ŋunhiyi waŋupininy'tja wiripuŋuyinana dhikana, ŋayi marrtjina ŋunhi waŋupininy'tja ḻatju'thinana dhikana djarraṯawun'thinana, liŋgu ŋayipi ŋunhi yana Garray yulŋunydja milkunhamina ŋanyapinyay ŋayi ŋunhiliminydja maŋanŋura.
EXO 16:11 Bala ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkala ŋulaŋuru maŋanŋurunydja bitjarrana, “Liŋguna ŋarra ŋäkula yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja, walala yukurra morrumurru' waŋa gupa‐waŋa ŋarranha. Ḻakaraŋanydja walalambala biyakana gam'. ‘Biyaku liŋgu munhaku, nhuma boŋguŋu yukirri ḻuki wäyindja, ga biyakuyi liŋgu munhakumirrinydja nhuma boŋguŋu yukirri ḻuki ŋayaŋayny'tja goŋbuy ŋarrakuŋuway wetjpuy wekanhara. Ga balakurru‐witjanna nhuma yurru dharaŋan marŋgithirrinydja, ŋunhi ŋarra dhuwala Waŋarr nhumalaŋgunydja God.’”
EXO 16:13 Yo, ga ŋulinyaramirriyu bili yana munhaku, wäyinnha walmana djirikitjnha guḻku'na, bala djirryurrunana marrtjina dhika wäŋalilina, warrpam'nha gungaŋala wäŋanydja.
EXO 16:14 Ga munhakumirri, djaḏaw'bitjarra, nhäŋala walala, ŋayi be nhä yana ŋal'yunmina marrtjina gaywaraŋu'mirri, muṉguy dhika warrpam'nha munathany'tja gungaŋala, ŋunhiyi ŋanhdharktja wäŋa.
EXO 16:15 Ga walalanydja Yitjuralpuyŋunydja dhä‐wirrka'yunminana marrtjina, waŋanhamina bitjanminana, “Nhä dhuwala yulŋunydja?” bitjarra, liŋgu walala yaka marŋgi ŋurikiyi, nhä ŋunhiyi ŋatha. Ga Mawtjitjthunydja ḻakaraŋalana walalambala, “Dhuwalinydja ŋayaŋay' Garraywuŋu wekanhara.
EXO 16:16 Ga dhuwalanydja romnha ŋayi Garrayyu Godthu nherrara bitjarrayinydja. Nhuma yurru marrtji djoṉgumanydja, yurru gana' yana dhuwala yulŋunydja waŋganygu waluwu.”
EXO 16:17 Bala walala ḻaw'yurrunanydja, bala djoṉguŋalana marrtjina, yurru wiripu‐guḻku'yunydja djoṉguŋala marrtjina mirithinana wal'ŋu, ga wiripu‐guḻku'yunydja märr‐ŋuli ḻurrkun'.
EXO 16:18 Ga ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala dhaŋaŋguŋala marrtjina djoṉguŋala, ga yakana walalaŋgu bäythinyara goḏarr'wunydja, ga wiripu‐guḻku'wunydja ŋurikinydja ŋunhi walala ḻurrkun' märr galkara, ŋunhiyinydja gana' warray walalaŋgunydja yana, yakana walala yukurrana marrya' nhinana.
EXO 16:19 Yo, Mawtjitjtja waŋana walalaŋgala, “Yaka gurrunharra goḏarr'wunydja ŋayaŋay',” bitjarra.
EXO 16:20 Yurru wiripuwurruyunydja yaka warray märraŋala Mawtjitjnha dhäruk; walalanydja ruwamŋukuŋala goḏarr'wu warray, ga djaḏaw' bitjarranydja, nhäŋala marrtjina ruwamŋukunharanydja ŋatha ŋunhi barrpa'na, boŋirriny'nha. Bala Mawtjitjtja bena maḏakarritjthina walalaŋgu, wirrkina dhikana.
EXO 16:21 Ga bitjana liŋgu munhakumirrina walu‐ŋupana walala ŋuli marrtjinya djoṉgunha ŋunhiyi ŋathanydja, gana'na yana waŋganygu ḏaykun'ku, ga ŋunhi walu marrtjinya ŋuli walmanha, bala ŋuli ŋayaŋayny'tja ŋunhi buwayakthinyana, winya'‐winyayunana.
EXO 16:22 Ga ḏämbumirriyunydja waluyu walala ŋuli ŋatha djoṉgunha waŋga'‐waŋganymirri bala, ga wiripuŋuyunydja waluyu walala buku‐waŋganynha märraŋala, bili Mawtjitjthu waŋana ḻakaraŋala walalambala bitjarranydja,
EXO 16:23 “Bitjan yukurra Garraynydja waŋa gam', ‘Goḏarrny'tja dhuwala walu nhinanharamirrina dharrpalnha yana Garraywu. Djoṉguŋa dhuwalinydja ŋayaŋayny'tja, ga goḏarr'wuna gurrunharra.’”
EXO 16:24 Ga yuwalkthi walalanydja bitjarrayi, ga yakana boŋirriny'thinanydja ŋula.
EXO 16:25 Yo. Djaḏaw'‐way djaḏaw'yurruna Garraywuna walu, bala ŋayi Mawtjitjtja waŋana bitjarrana, “Gatjuy ḻukiyana walala dhuwali ŋayaŋayny'tja ŋunhi yawungu nhuma gurrunhana, liŋgu dhuwalanydja Garraywuna walu. Nhuma yurru yakana gäthuranydja maḻŋ'marama ŋayaŋay'.
EXO 16:26 Yo, waŋgany ruluyu ga waŋgany bäythinyarayu waluyu nhuma yurru yukurra djoṉgumanydja, ga wiripuŋuyunydja ŋuriŋinydja waluyu Nhinanharamirriyunydja nhuma yurru nhinana yukurra buku‐ŋal'yun Godkuna nhanŋuwaynha, yakana yurru nhuma wiripuŋuyunydja waluyu maḻŋ'marama ŋula nhä ŋatha.”
EXO 16:27 Yurru wiripuwurrunydja yolŋu walala marrtjina wäŋgaŋala bala, warrya'yurruna ŋurikiyi ŋayaŋay'wuna, yurru gulkuruna ḻarruŋalanydja, yakana ŋula walala maḻŋ'maraŋala ŋuriŋiyi waluyu Nhinanharamirriyu.
EXO 16:28 Bala ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Nhäthaŋga yurru walala mulka ŋarrakunydja rom malanha?
EXO 16:29 Yo, ŋunhiyinydja walu Nhinanharamirrinydja ŋarra wekaŋala nhumalaŋgu nhinanharawuna yana, ga ŋarra yurru nhumalaŋgu ŋunhiyinydja rulwaŋdhun ŋurikinydja waluwu ŋunha bala ŋathil'yun. Ŋuriŋinydjayi Nhinanharamirriyunydja nhuma yurru waluyu nhinana, yakana yurru marrtji ga djäma ŋula nhaltjan ŋuriŋiyinydja.”
EXO 16:30 Bala walala yolŋu'‐yulŋunydja nhinanhana ŋuli ŋuriŋiyinydja waluyu dhuyuyunydja.
EXO 16:31 Walala Yitjuralpuyŋuyunydja ŋuli ḻakaranha ŋunhiyinydja ŋayaŋay' mana' yäkunydja. Yo, balanyara ŋayaŋayny'tja ŋunhi rumbalnydja bitjan borum gumbu, gaywaraŋu'mirrina, ga dhäkaynydja ŋayi ŋunhi ŋayaŋay' bitjan dämba wuŋay'mirriyanhara.
EXO 16:32 Yo, bala ŋayi Garrayyunydja waŋana Mawtjitjnhana bitjarrana, “Nhe yurru märraŋa ŋuliŋuruyi ŋatha mana', ga gurrunharra gupaḏalŋuwuna, märr yurru dhuḏi'‐dhuḏiŋuyunydja yumurrku'yu nhämana, bala marŋgithirrina ŋunhi nhaltjana ŋarra nhumalanha marrtjinya ŋuli maranhu‐wekanha ŋula lili ŋanhdharkkurru wäŋakurru, ŋunhi ŋarra nhumalanha dhawaṯmaraŋala Yetjippuyŋuwala goŋŋuru.”
EXO 16:33 Bala ŋayi Mawtjitjthunydja djuy'yurruna Yärunnhana bitjarra, “Gatjuy marrtjiya ga ŋatha märraŋa mana', bala rarryurra banikin'lilina, bala gurrunharra Garraywalana gumurrlilinydja, märr yurru ŋilimurru gurrunhandja ŋurukuna ŋunhi dhuḏi'‐dhuḏiŋuwuna yumurrku'wu nhänharawu ga marŋgithinyarawu.”
EXO 16:34 Bala yuwalkthi ŋayi bitjarrayinydja, bala walala gurrunhara ruwamŋukuŋalana ŋunhiyi ŋathanydja gupaḏalŋuwuna‐wala.
EXO 16:35 Bitjarrana liŋguna dhuŋgarra ŋuparana walala Yitjuralpuyŋuyu yukurrana ḻukananydja ŋunhiyi ŋayaŋay' mananydja; goḏarr'‐ŋupana yana munhakumirri bitjanna liŋgu djoṉgunhana, dhuŋgarranydja ŋupara 40, yana liŋgu‐u‐u ga wäŋalili walala gärrina ŋunha Gaynanlili ŋatha guḻku'mirrilili.
EXO 17:1 Mukthurruna walala yukurrana marrtjinaŋga yana, ŋupara marrtjina wäŋa ganbarkka dhika ŋanhdharkka. Marrtjinana walala yukurrana‐a‐a ga‐ga‐ga‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u wäŋa gilitjina marrtjina nhäyikawuy Rapatimbuy. Walala wäŋaraŋalanydja ŋunhalana Rapatimnha, yurru gapumiriw wäŋanydja ŋunhiyi; yakana walala gapu maḻŋ'maraŋala ŋula.
EXO 17:2 Bala yolŋu'‐yulŋuyunydja biyapul ŋarrtjurruna Mawtjitjnha bitjarra, “Ma' gapu ŋanapurrunha wekaŋa go. Ŋanapurru ḻukana,” bitjarra. Ga Mawtjitjthunydja waŋana walalanha bitjarra, “Nhäku nhuma yukurra ŋarranhanydja ŋarrtjun? Nhäku warray nhuma bitjandhinydja ŋuli yukurra gatjarr'yun Garraynhanydja?”
EXO 17:3 Yurru ŋunhi yolŋu'‐yulŋuyunydja wirrkina ŋar'ŋaryunmina dhika, mukthurruna warray marrtjina ŋarrtjurruna bala Mawtjitjnha. “Nhäku nhe yawungu ŋanapurrunha gäma ŋulaŋurunydja Yetjipŋurunydja? Nhe ŋanapurrunha buma yurru dhiyalana gay'? Ŋanapurru yurru murrmurryunna ŋanhdharkthinyarayuna? . . . ŋanapurruway ga yumurrku' ŋanapurruŋgu? . . . ga wäyin walala?”
EXO 17:4 Bala Mawtjitjthunydja bukukurru waŋana Garraynha bitjarra, “Nhaltjan ŋarra yurru dhiyaku yolŋu'‐yulŋuwunydja? Galki yurru ŋarranha walala dhuwala buma, guṉḏayuna wirriw'‐wirriwyun.”
EXO 17:5 Bala Garrayyunydja waŋana Mawtjitjnha bitjarra, “Garr'yurra ḏilaknha, ŋurru'‐ŋurruŋunha dhipuŋuruyi miṯtjiŋuru, bala marrtjiyana, mel‐warryurrana walalanha, ga goŋdhunydja gäŋa wapitja, dhiyaŋuyi ŋunhi nhe wutthurruna mayaŋ ŋunhala Yetjip gapu.
EXO 17:6 Ga ŋunha Djäniyanydja bukuŋuranydja ŋarranydja yurru djingaryun yukurra ŋunhalayi guṉḏaŋura, bala nhenydja yurru wutthurra ŋunhayi guṉḏa dhiyaŋi wapitja'yu, bala yurru gapunydja ḻarryunna, märr yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja ḻukana ŋarkulany'tja ŋuliŋuruyina guṉḏaŋuruna.” Yuwalkthi Mawtjitjthunydja bitjarrayi guṉḏanhana wutthurruna, milma ŋurikala ḏilakkalana, bala gapunydja ŋuliŋuruyi ḻarryurrunana guṉḏaŋuru.
EXO 17:7 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Mawtjitjthu yäku nherrara ŋunhiyinydja wäŋa märrma'na yäkunydja, waŋganydja yäku Matja, mayali' ‘gatjarr'yun’, ga wiripunydja yäku Miripa, mayali' ‘marimirri’. Ŋayi Mawtjitjthu bitjarrayi yäkunydja nherrara ŋunhiyinydja wäŋa, bili walala ŋuli yukurranha ŋarrtjuna ga mari‐wunanha, ga wiripunydja walala yukurranha ŋuli gatjarr'yuna yana Garraynha, waŋanha bitjana gam', “Wanhaka dhika be Garraynydja? . . . dhiyalamiŋga? . . . bay wanhaka?” bitjana.
EXO 17:8 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru miriŋuna ŋunhilinydja ḏo'yurruna Yitjuralpuyŋuwu bunharawuna walalaŋgu, miriŋunydja ŋunhi bäpurru' Yamalik.
EXO 17:9 Bala Mawtjitjtja waŋana waŋganyguna ḏarramuwu yäkuwu Djatjuwawuna bitjarra, “Nhenydja yurru marrtji ga djarr'yun ḏarramuwurrunhana, nhuma yurru marrtji marilili, ga buma walalanha ŋunha Yamalikpuynha. Ga ŋarranydja yurru ŋunhala garrwar bukuŋura djingaryun yukurra, bala garrwarkuma ŋarra yurru yukurra wapitja' yulŋunydja ŋunhi Garraywuŋuna.”
EXO 17:10 Yuwalkthi ŋayi Djatjuwanydja marrtjinana‐wala yana marililina, ŋunhi nhaltjarra Mawtjitjthu waŋana ŋanya, ga dhunupana bunharaminana marrtjina Yitjuralnydja ga Yamaliktja mala. Ga walalanydja ḏuwa'‐ḏuwaṯthurruna bukulilina garrwarlilina, Mawtjitj ga Yärun ga War,
EXO 17:11 bala ŋayi Mawtjitjtja djingaryurruna yukurrana goŋ‐wapitja'mirrina, garrwarkuŋala yukurrana wapitja ŋunhi. Märr ŋayi Mawtjitjthu garrwarkuŋala wapitjany'tja, bala walala Yitjuralpuyŋuyunydja warr'‐warryurrunana Yamaliknha gay; märr ŋayi Mawtjitjthu bitjarra gurrunhara ŋunhi wapitjany'tja, bala walalanydja Yamalikthunydja warr'‐warryurruna walalanhanydja lilinydja Yitjuralpuyŋunhanydja.
EXO 17:12 Bala Mawtjitjtja waṉana djawaryurruna marrtjina garrwarkunharayuna, bala maṉḏa märraŋalana guṉḏana Yärundhu ga Waryu, bala nherrara ŋanya ŋunhimala guṉḏalilina. Nhinana ŋayi yukurrana‐a‐a Mawtjitj guṉḏaŋurana, waṉanydja garrwarthina yukurrana, ga maṉḏa Yärundhu ga Waryu yukurrana guŋga'yurruna ŋanya waṉanydja‐garrwarkuŋala, waŋganydhunydja wirrkaḏay'ŋuyu, ga waŋganydhunydja dhunupa'ŋuyu waṉayu. Mukthurrunana ŋayi yukurrana waṉanydja‐djarryurrunana, goŋ‐wapitja'mirri yana, yana liŋgu‐u‐u walu marrtjina gärrina.
EXO 17:13 Bala Djatjuwawala miriŋuyuna bumara dhawar'maraŋala Yamaliknhanydja malanha warrpam'thurrunana walalaŋgiyingala mandjawakthuna.
EXO 17:14 Ga Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ma', wukirrina dhuwalanydja dhäruk djorra'lilina, ga biyakayi bili ḻakaraŋa Djatjuwawalanydja biyaka gam', ‘Ŋarra yurru dhawar'maramana Yamaliknhanydja warrpam'nha. Yakana yurru biyapul ŋula yolthu walalanha guyaŋirrinydja.’”
EXO 17:15 Bala Mawtjitjthu botjaŋala guṉḏana marrtjina ŋal'‐ŋalmaraŋala, ga ŋunhiyinydja wäŋa ŋayi yäku nherrara ‘Garray ŋarrakunydja garrurru’,
EXO 17:16 liŋgu bitjarranydja Mawtjitj waŋana, “Garrayyu yurru bumana marrtji Yamaliknhanydja bitjanna liŋguna, dhuŋgarra‐watjthirrina.”
EXO 18:13 Ga ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru ŋayi Mawtjitj marrtjina, bala ŋayi nhinanana guŋga'yunarawuna yolŋu'‐yulŋuwuna, djarr'yunarawu marrtjinyarawu nhäku malanyŋuwu, liŋgu guḻku' mirithirri ŋuli yolŋu walala marrtjinya yukurranha nhanukala Mawtjitjkala guŋga'yunarawunydja, beŋuru liŋgu goḏarr'ŋuru ga yana liŋgu‐u‐u ga munhakuyinya.
EXO 18:14 Bala ŋayi Mawtjitjkalanydja ŋapipi'mirriŋuyu nhäŋalana ŋanya, ŋunhi ŋayi yukurrana djäma mirithirri yindi, wirrki wal'ŋu ŋayi yukurrana djäma. Bala ŋayi waŋana ŋanya Mawtjitjnha bitjarrana, “Nhäku warray nhe yukurra nhinanydja nhepinydja waŋganydja dhuwala, guŋga'yun yukurra yolŋu'‐yulŋunhanydja bitjan liŋgu walu‐ŋupan?”
EXO 18:15 Ga ŋayinydja waŋana Mawtjitjtja bitjarrana, “Bitjan muka liŋgu walala ŋuli yukurra marrtjinydja dhuwala ŋarrakala. Ŋunhi walala ŋuli ŋarrtjunmirrinydja, marinydja walala ŋuli djäma, ga ŋunhi walala ŋuli djälthirri Godkalaŋunydja romgu, walalanydja ŋuli marrtji ŋarrakalana, märr yurru ŋarra ŋäŋ'thun Godnha, ga ḻakarama walalaŋgu marŋgikuma walalanha marrtji yuwalkku wal'ŋu dhukarrwu.”
EXO 18:17 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhi ŋapipi'mirriŋunydja nhanŋu bitjarra, “Yakana dhuwaliyinydja ŋamakurru'; dhuwaliyinydja djäma nhuŋu ŋonuŋnha mirithirrina, nhe yurru djawaryunna ŋuriŋiyi djämayunydja märr‐yawaryunna,
EXO 18:18 ga yolŋu'‐yulŋunydja yurru djawaryundhi galkunarayunydja. Yakana nhe yurru djäma gänanydja dhuwaliyi.
EXO 18:19 Ŋäka ŋi', mäkiri'‐witjurra, ŋarra nhuŋu yurru wekama dhäruktja, ga ŋayi yurru Godtja nhokala.
EXO 18:20 Manymak warray nhuŋu, nhe yurru marŋgikuma yukurra Godkalaŋunydja romgu, waŋa marrtji raypirri'yun nhaltjanarawu nhinanharawu Godkalaŋunydja romgu.
EXO 18:21 Ga bitjandhi nhe yurru djarr'yun wiripuŋunha yolŋu'‐yulŋunha, bala nherraṉ walalanha ŋurruŋukumana, märr yurru walalanydja ŋurru'‐ŋurruŋu miṯtjiwu ga miṯtjiwu ga miṯtjiwu, bitjan yurru bala. Djarr'yurranydja nhe yurru ŋunhinha yolŋunha ŋunhi ŋayi yukurra borrk‐beyaṉiyirri Godku ga dhäruk märranharamirri Godku, ŋunhinha walalanha ŋunhi nhe yukurra märr‐yuwalkthirri walalanha, ŋunhi walala yurru yaka yukurra rrupiya gombuma ŋurikiy djämawuy.
EXO 18:22 Walala yurru yolŋu'‐yulŋunydja marrtji ŋurikalayi walalaŋgala ŋurru'‐ŋurruŋuwala guŋga'yunarawunydja, märr walala yurru ŋuriŋiyi walalay djarr'yun marrtji yumurrkuny'tja malanha, ga ŋunhi yurru ŋula ḏälthirrinydja, wirrkinydja wal'ŋu ḏälthirri yurru, ŋunhiyinydja walala yurru gäma nhokala, ga nhe yurru walalanha guŋga'yun nhepina.
EXO 18:23 Ga bitjandhi walalanydja yurru ŋuriŋi ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja yukurra gurrukamayi ŋonuŋnha nhokala muka dhambay, märr yurru nhenydja yaka muka ganydjarr‐winya'yun ŋuriŋiyi, märr yurru yolŋu walala yaka muka djawaryunmirrinydja galkunarayunydja.”
EXO 18:24 Bala ŋayi Mawtjitjtja mäkiri'‐witjurrunana ŋurikiyi dhärukku, bala ŋayi bitjarrana waŋana, “Manymaknha dhuwaliyinydjayi guyaŋinyara nhokuŋu.”
EXO 18:25 Bala ŋayi djarr'yurrunanydja ŋunhiyinha yolŋu'‐yulŋunha ŋuliŋuruyina miṯtjiŋuru Yitjuralpuyŋuwalana, bala ŋayi nherra'‐nhirraranydja marrtjina walalanha miṯtjilili ga miṯtjilili ga miṯtjilili bitjarrana, märr yurru walala ŋuriŋi walalay ŋurru'‐ŋurruŋuyu marrtji djarr'yun yumurrku' malanha rom, ga mari ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwu. Ga ŋuli yurru ŋula ḏälthirrinydja rom, ŋayinydja yurru ŋayipi Mawtjitjthu djäma ŋunhiyi romnha djarr'yun.
EXO 18:27 Ga ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru, bala ŋayi ŋunhi ŋapipi'mirriŋuyunydja gonha'yurrunana ŋanya, bala marrtjina wäŋalilina.
EXO 19:1 Yo, yuṯayuna wirrmuyu walala mulkana wäŋa yäku Djäniyanydja, ŋunhayinydja wäŋa, ŋunhi muka ŋunhi ŋayi Garray milkunharamina Mawtjitjkala ŋurruthaŋala, bitjarra bitjan gurtha ŋäṉarr ŋatŋatthurruna dharpaŋura. Walala Yitjuralpuyŋuyu liŋguna mulkanana ŋunhiyi wäŋanydja ḻurrkun'thinana ŋaḻindi ŋunhalayinydja walalaŋgu ŋunhi walala dhawaṯthurruna Yetjipŋurunydja. Bala walala ŋunhalayina wäŋaraŋalanydja galki bukuŋurana, ŋunhiliyina ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura.
EXO 19:3 Ŋayi Mawtjitjtja marrtjina bala bukulilina ḏuwaṯthurruna bukumirriyanharawu Gunhu'wu, bala Garray wäthurrunana nhanŋu ŋulaŋuru bukuŋuruna, ga waŋana nhanukala bitjarra, “Waŋiya ŋurikala Yitjuralpuyŋuwala ŋunhi walala yarraṯaŋura Djaykupkala, biyaka walalambala ḻakaraŋanydja gam'.
EXO 19:4 ‘Liŋgu muka nhuma nhäŋalana ŋunhi ŋarra nhaltjarra Yetjippuyŋunha, ga marŋgina nhuma liŋguna ŋunhi ŋarrapi nhumalanha gäŋalanydja marrtjina dhipala ŋarrakiyingalanydja, bitjarranydja bitjan ŋuli wäyindhu ḏamalayu gäma marrtji nhanŋuway yothunha nhanukalay ŋayi binbarryu.
EXO 19:5 Ŋuli nhuma yurru märrama ŋarranhaynydja dhäruk, ga ḏälkuŋa dhawu'‐nherraṉara ŋunhiyi ŋarrakuŋuwaynydja yana, nhumanydja yurru ŋarrakuwaynha mala yolŋu walala. Bukmak dhuwala wäŋa munathany'tja ŋarrakuway yana, yurru nhumanydja yurru walala ŋarrakuwaynha galkiŋuwuynha, ŋarrakalaynha wal'ŋu goŋŋura.
EXO 19:6 Yo, ŋuli nhuma yurru dhäruk-märrama ŋarrakuwaynydja, nhumanydja yurru ganaŋ'thunna ŋarrakuwaynha wal'ŋu miṯtji dhulŋuŋuna, gänana wal'ŋu. Ŋarranydja yurru nhumalaŋgu ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawana, ga nhumanydja yurru ŋarrakuwaynha yana yolŋu walala; nhuma yurru marrtji galkithirrina gal'ŋu ŋarrakalaynha, bitjanna bitjan ḏalkarra'mirrina walala yolŋu'‐yulŋu, ga nhumalaŋgalana yurru walala wiripuŋuyunydja miṯtjiyu maḻŋ'marama ŋarranhanydja.’ Ŋe, ḻakaraŋanydja nhe yurru dhuwala dhäruktja malanha ŋuripa Yitjuralpuyŋuwanydja,” bitjarra Garrayyu dhäruk wekaŋalanydja Mawtjitjkala.
EXO 19:7 Bala Mawtjitjtja dhunarrana ŋulaŋuru bukuŋurunydja, bala yurrum'maraŋala ḏilaknhana, ŋurru'‐ŋurruŋunhana, bala ŋayi ḻakaraŋalana walalambala Garraynhana dhäruk.
EXO 19:8 Ga bukmaknha walalanydja yolŋunydja walala waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋalanydja Mawtjitjkala bitjarra, “Ŋanapurrunydja yurru märramana ga djämana‐wala yana ŋunhi nhaltjarra Garray waŋana.” Bala Mawtjitjthu ḻakaraŋalana Garraywala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhana dhäruk.
EXO 19:9 Ga ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ŋarra boŋguŋu ḏo'yurru nhumalaŋgu, maḻŋ'thurrunydja ŋarra boŋguŋu waŋupini'kurru warumukkurru; ŋarra boŋguŋu waŋina nhuŋu, märr yolŋu'‐yulŋuyunydja boŋguŋu ŋarranha rirrakay ŋäkuyi, bala ŋayaŋu‐yuwalkthina nhuŋu weyinŋumirrina.”
EXO 19:10 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Gatju marrtjiyana, ga ḻakaraŋa ŋurupa yolŋu'‐yulŋuwa, walala yurru gäthuranydja ga goḏarr' boŋgama ŋäthilimirriyanhami gumurr‐ŋamathi ŋarraku. Walala yurru ḏarrtjalkkunharamirriyi ŋayaŋunydja walalanhay walala, ganaŋ'maranhamirrina ŋulaŋuru wiripuŋuŋurunydja nhäŋuru malanyŋuŋuru, ga biyakuyi bili walala boŋguŋu rurrwuyurru girriny'tja walalaŋguway,
EXO 19:11 liŋgu ŋuriŋinydja djunuma waluyu boŋgama Garraynha ḏo'yurru walalaŋgu, ŋayi boŋguŋu dhunarrinydja ŋunhala Bukuŋura Djäniya, milma bukmakkalana yolŋu'‐yulŋuwala.
EXO 19:12 Yo, ḻakaraŋa walalambala biyaka, walala boŋguŋu marrtji märr‐galkithi ŋunha bukulili, yurru yaka walala yurru marrtji galkithirrinydja wal'ŋu, ga dhanu'yundja ŋunhayi bukunydja. Ŋuli yurru ŋula yol marrtji ga dhanu'yun ŋunhayinydja wäŋa buku, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu rakunydhirrina.
EXO 19:13 Nhuma yurru ŋanya buŋanydja guṉḏayuna; ŋunhiyi yolŋunydja ga wäyin yurru yakana walŋa nhina. Ga ŋunhi ŋayi yurru yiḏaki ḻoḻthun weyinmaramanydja, walalanydja yurru yolŋunydja walala galkithirrina marrtji bukulilina.”
EXO 19:14 Bala Mawtjitjtja balayi roŋiyina marrtjina yarrupthurruna, yolŋu'‐yulŋuwa ḏo'yurruna, ga ḻakaraŋala walalambala ŋunhi nhaltjarra Garrayyu nhanukala ḻakaraŋala, bala walala yolŋu'‐yulŋunydja ḏarrtjalkkunhaminana walalanhawuy walala gumurr‐ŋamathinyarawuna Garraywu. Walala girri'na rurrwuyurruna marrtjina, ga ŋamathanharamina ŋayaŋuna walalanhay märrma'yunydja waluyu, ganaŋ'maranhaminana ŋulaŋuru wiripuŋuŋurunydja nhäŋuru malaŋuŋuru.
EXO 19:15 Yakana walala ŋulinyaramirriyunydja waluyu dhäykawurru ga ḏarramuwurru märranhaminya ŋuli.
EXO 19:16 Bala wiripuŋuyunydja munhakumirri djaḏaw'yurrunana, ga ŋunhili bukuŋuranydja gorruŋala yukurrana maŋan, yurru warumukthina yukurrana, ga ŋunhilimiyi murryu'‐murryurruna marrtjina yulŋunydja, ga djaḻka'‐djaḻkarryurruna, ga rirrakay ḻoḻthurruna, guywuyurruna marrtjina yiḏaki. Ga yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhala wäŋaŋuranydja wirrkina marrmarryunmina, barrarinana manapara.
EXO 19:17 Bala Mawtjitjthu dhawaṯmaraŋalana ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋulaŋuru wäŋaŋurunydja, walala dhawaṯthurrunanydja marrtjina gumurr‐wunanhaminyarawuna Godku Gunhu'wu, ga ŋunhala galki bukuŋurana, ŋoyŋura wal'ŋu, walala djingaryurrunanydja marrtjina ŋunhimalayina.
EXO 19:18 Bala Garraynydja dhunarranana marrtjina lili ŋunhimala bukulili Djäniyalilinydja, bitjarrana bitjan ŋuli gurtha marrtji nhäri, ga ŋawulul'yunydja ḻiw'maraŋala monyguŋala ŋunhi bukunydja, yurru ŋayi marrtjina ŋunhi bukunydja gur'kuryurrunana gay',
EXO 19:19 ga ŋunhiyi yiḏakinydja rirrakay dhawaṯthurruna walawukthurrunana wirrkina dhika. Bala ŋayi Mawtjitjthunydja waŋana Garraynha Godnhana, bala Garraynydja waŋana nhanŋu buku‐ruŋiyinmaraŋala murryu'‐murryurrunana.
EXO 19:20 Ŋe, ŋayipi Godtja yarrupthurrunana ŋunhimala bukulili, bala djingaryurrunana yukurrana bukuŋurana djinmir'ŋurana. Bala Garraynydja wäthurruna Mawtjitjkuna bala'ŋuwuna marrtjinyarawu ḏuwaṯthunarawuna ŋunhimalayi bukulilina. Bala ŋayi Mawtjitjtja marrtjina ḏuwaṯthurruna bukulilina, withiyara ŋanya Garraynhana.
EXO 19:21 Ga ŋunhala, ga liliyi ŋayi Garrayyu ŋanya djuy'yurruna, yarrupthunmaraŋalayi yolŋu'‐yulŋuwala. “Gatjuy yarrupthurrana, ga waŋiya raypirri'yurra ŋunhi yolŋunha walalanha, walala yurru yaka marrtji galkithirrinydja ga mel‐ḏukṯukthun Garraywunydja nhänharawu. Ŋunhi walala ŋuli marrtji lilinydja, walalanydja yurru murrmurryunna.
EXO 19:22 Yo, ḻakaraŋanydja walalambala ŋuripa ḏalkarra'mirriwanydja walalambala, walala yurru ḏarrtjalkkunharamirri ganaŋ'maranharamirri gal'ŋu, yurruna walala yurru marrtji galkithirrinydja ŋarrakala, walala ŋuli bäynha rakunydhi ŋuriŋiyina ŋarrakala ḏarrtjalkthuna djarraṯawun'thu.”
EXO 19:23 Ŋayi Mawtjitjtja waŋana bitjarra, “Liŋgu muka nhe walalaŋgu ḻakaraŋala dhärranharawu ŋuruku bala barrkuwunydja, yaka walala yurru ŋunhayi galkithirri ḏuwa'‐ḏuwaṯthun bukulili.”
EXO 19:24 Bala ŋayi Garrayyunydja waŋana bitjarra, “Marrtjiya bala yarrupthurra, ga märraŋa ŋanya Yärunnha, nhuma yurru lili marrtji, yurru ŋunhi wiripu‐guḻkuny'tja yaka yurru marrtji lili, märr yurru walala yaka muka rakunydhirrinydja.”
EXO 19:25 Bala Mawtjitjtja marrtjina yarrupthurruna roŋiyinayi balayi, yolŋu'‐yulŋuwa ḏo'yurruna, bala ḻakaraŋala waŋana raypirri'yurrunana walalanha.
EXO 20:1 Yo. Bala Gunhu' Godtja waŋanana, romnha nherrara nhanukalayŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwunydja; dhuwala malanha ŋayi romdja nherrara gam'.
EXO 20:2 “Ŋarra dhuwala Garraynydja Godtja nhumalaŋgu Waŋarrnydja, ŋunhiyina ŋunhi ŋarra nhumalanha dhawaṯmaraŋala ŋulaŋuru wäŋaŋuru Yetjipŋurunydja, ḏirrwiḏirrwi‐mulkanharamirriŋurunydja.
EXO 20:3 Yakana yanana nhuma yurru yukurra buku‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu malaŋuwu, liŋgu ŋarrapi dhuwala waŋgany yana waŋarrnydja nhumalaŋgu.
EXO 20:4 “Yakana nhuma yurru waŋarrkuma ga maḏayin' ḻakarama ŋula nhä yolŋuwuŋu goŋbuy ŋamaŋamayunara, yakana yana nhuma yurru djäma wäyinguma ga yolŋukuma ga moḻ'ŋukuma ga guyakuma ŋula nhäkumanydja nhumalaŋguway buku‐ŋal'yunarawunydja.
EXO 20:5 Yaka märr‐ŋal'yurra ga waŋarr‐ḻakaraŋa ŋula nhänhanydja, liŋgu ŋarra dhuwala Garray nhumalaŋgunydja waŋarr God. Ŋarranydja djäl nhumalaŋgu, nhuma yurru ŋarrakuway wal'ŋu yana dhulŋuŋu. Ŋuli nhuma yurru märr‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu ga raŋgawu, ŋarranydja yurru ŋaramurryirrina ŋuriŋinydjayi mel‐ḏi'yunna, bala nhuma yurru ŋayaŋu‐yätjthirri ŋuriŋina nhumalaŋgala gatjpaḻ'yunarayuna; nhe ga nhuŋu djamarrkuḻi' ga walalaŋgu djamarrkuḻi' yurru bitjandhi liŋgu ŋayaŋu‐yätjthirrina yukurra ŋuriŋiyinydja ŋunhi nhe ŋarranha nyinyaŋdhurruna nhäŋala, bala ḏiltjina‐wekaŋala ŋarraku.
EXO 20:6 Yurru ŋarra yurru mel‐wuyunaramirrinydja ŋurikina ŋunhi walala yurru ŋayaŋuyu‐ḏaparama ŋarranha, ga dhäruk‐märrama ŋarranha; walalana yurru yukurra nhina walaŋgumanydja dhikanydja wal'ŋu, liŋgu nhinanydja walala yurru yukurra ŋayaŋu‐ŋamathirrina ŋarrakala märr‐ŋamathinyaraŋurana. Ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru mel‐wuyundhi gäma yukurra yumurrku'nhanydja ŋurikiyi dhäruk‐märranharamirriwunydja walalaŋgu, bitjanna liŋguna gupaḏalnha‐wala walalaŋguna mala‐wunharanydja yurru nhina yukurra ŋarrakala märr‐ŋamathinyaraŋuranydja.
EXO 20:7 “Yaka yana nhuma yurru Garraynha yäku‐ḻakarama waŋa yänanydja wakalkurrunydja, ga ŋunhi nhe yurru ŋula yolkala dhawu'‐nherraṉ Garraywalanydja yäkuyu, bala yurru nhuma rumbalkuma yana ŋunhiyi dhäruktja, yakana yana buku‐dhumukthiyanydja meṉguŋanydja. Liŋgu Godthunydja nhuna yurru ḻakarama yätjnha yana nhe, bala dhä‐ḏir'yunna yurru, yakana ŋayi yurru waŋa bitjandja ‘Bäythi’ bitjandja, ŋunhi nhe yurru Garraynha yäku ḻakarama yana wakalkurrunydja.
EXO 20:8 “Guyaŋiya Nhinanharamirrinydja ŋunhi Walu, ga yaka meṉguŋa, liŋgu ŋunhiyinydja walu ganaŋ'maranhara Garraywu.
EXO 20:9 Nhuma yurru djämanydja ḏämbumirriyu ga waŋgany‐bäythinyara munhanydja ŋupan,
EXO 20:10 bala ŋuriŋinydja wiripuŋuyunydja waluyu nhinanharamirriyunydja, ganaŋ'maranharana ŋunhiyinydja ḏaykun' buku‐ŋal'yunarawuna yana nhokalayŋuwu Garraywu Waŋarrwuna. Nhuma yurru yakana djäma ŋuriŋiyinydja waluyu; nhuma yurru nhinana yukurra yana galkunmirrina, nhe ga nhipala gäthu'mirriŋu walala, ga nhuŋu djämamirri walala, ga wäyin nhuŋu, ga ŋunhi yolŋu mulkuru ŋunhi ŋayi yukurra nhina nhokala wäŋaŋura.
EXO 20:11 Nhuma yurru nhiniya yukirriya mukthurra ŋuriŋinydja waluyu, liŋgu ŋayipi Garrayyunydja djäma waluyu ḏämbumirriyu ga waŋganydhu bäythinyarayu, dhiyaŋunydja waluyu malanyŋuyu ŋayi bokmara ŋunha djiwarr' ga dhuwala munatha' ga gapu, ga bukmak nhä malanha ŋunhi marrtji ŋorra, bala ŋayi ŋuriŋinydja waluyu nhinana märr‐ŋurr'yurrunana. Bala ŋayi Garrayyu ganaŋ'maraŋalana ŋunhiyinydja walu, nhanŋuwayliliyaŋalana, dharrpalnha wal'ŋu gänana yana.
EXO 20:12 “Nhuma yurru märr‐ŋal'yurra nhokalaŋuwala ŋäṉḏi'mirriŋuwala ga bäpa'mirriŋuwala, märr nhe yurru walŋa nhina weyinga ŋunhala nhumalaŋgalanydja wäŋaŋura, ŋunhi Garrayyu wekaŋala nhumalaŋgu.
EXO 20:13 “Yaka nhuma baymatthurra rakunyguŋanydja ŋula yolŋunha.
EXO 20:14 “Yaka nhuma marramba'thiya.
EXO 20:15 “Ga yaka manaŋiya, ga djaw'yurra dhulŋuŋunydja ŋula nhä yolpa.
EXO 20:16 “Yaka ḻakaraŋa bothiya wiripuŋunha yolŋunha.
EXO 20:17 “Ga yaka mel‐ŋamathiya ŋula nhä malanha wiripu‐guḻku'wa yolŋuwa; nhanbala wäŋa, nhanbala miyalknha, nhanbala djämamirrinha, ga nhanbala wäyin, ŋunhiyinydja ŋuripa bili nhanbala, yaka nhuma yurru ŋoy‐ŋapuyurra ḏukṯukthiya.” Ga bitjarrayina ŋayi Garrayyu romdja nherrara nhanukalayŋunydja ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu.
EXO 20:18 Ga walala yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi mukthurrunaŋga marrtjina djinga'‐djingaryurruna ŋunhiliŋga bäyma. Walala ŋäkula murryu'‐murryunara marrtjinyara, ga rirrakay yiḏaki ŋäkula, ga nhäŋala djaḻka'‐djaḻkarryunara ga ŋawulul ṉoluŋdhinyara marrtjinyara bukulili, bala wirrkina walala wilwilyunmina, barrarinanydja manapara. Bala walala marrtjina djinga'‐djingaryurrunana bitjarrana bala, barrkuna ya'.
EXO 20:19 Bala walala waŋana Mawtjitjkalana bitjarra, “Way, nhepina waŋiya ŋanapurruŋgalanydja; ŋanapurru yurru mäkiri'‐witjundja nhuŋuna. Yaka yurru Waŋarryunydja Godthunydja waŋa ŋanapurrunha; ŋanapurru ŋuli gonhana raku'‐rakunydhina.”
EXO 20:20 Yurru Mawtjitjtja waŋana ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalanydja, “Yaka nhuma barrariya. Garraynydja Waŋarrnydja liŋgu milkunharamina ŋanyapinyay ŋayi dhuwalana gay' ganydjarryu maḻŋutjthuna wal'ŋu dhikana, gatjarr'yundja yukurra nhumalanha. Ŋayi djäl nhumalaŋgu marŋgithinyarawu nhäyinyara waŋarr ŋayinydja, märr nhuma yurru borrk barrarirriŋga nhanŋu, ga yakana biyakayi biyapulnydja baḏatjurra ga ŋula nhä djäma yätj.”
EXO 20:21 Walala yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhala bala barrku yukurrana djingaryurruna, bala ŋayi Mawtjitjtja marrtjina galkililina, Garraynhana Waŋarrnhana withiyara ŋunhimalana, ŋunhi maŋan yukurrana gorruŋala warumukthina.
EXO 20:22 Ga Garrayyunydja waŋana Mawtjitjnha bitjarra, “Ḻakaraŋa yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwunydja biyaka, ‘Liŋguna nhuma nhäŋalana nhumapina maŋutjiyu ŋunhi ŋarra nhumalaŋgala yukurrana waŋana djiwarr'ŋuru.
EXO 20:23 Yaka nhuma yurru djäma ŋula nhä waŋarrkumanydja nhumalaŋguway nhuma; yana bini wiripunydja ŋunhi waŋarr malanha rrambaŋi be ŋarrakala. Ŋarrakala yana waŋganygala nhuma yurru yukurra buku‐ŋal'yun waŋarrkumanydja.
EXO 20:24 Nhuma yurru yana munatha'na ŋal'‐ŋalmaramanydja djäma barŋdja, bala batharrana wäyin ŋunhimalayi ŋarrakuway waŋganygu buku‐ŋal'yurranydja yana. Ga ŋunhi nhuma yurru waŋgany‐manapanmirri waŋganylilinydja ḻukanharawu ŋuriki wäyingunydja rrambaŋi waŋganyŋuranydja, ga wiripunydja nhuma yurru ŋuliŋuruyi wetj bathan barŋlili, buku‐ŋal'yun manapan ŋarraku ŋuriŋiyinydjayi wetjthu wekanharayu. Yo, ŋarrapi yurru wäŋanydja ḻakarama marrtji bala, märr yurru nhuma marrtji bala buku‐ḻuŋ'marama ŋunhilimi wäŋaŋura malaŋumi ŋarrakunydja buku‐ŋal'yunarawu; yaka nhuma yurru wäyinnha mundhurr‐wekama ŋarraku birrka'mirriŋuranydja wäŋaŋura. Ga ŋunhi nhuma yurru waŋgany‐manapanmirri ŋunhiliyi dharrpalŋuranydja wäŋaŋura buku‐ŋal'yunarawu ŋarrakunydja, ŋarranydja yurru nhumalanha withiyanna ŋunhimalayinydja, bala goŋmirriyamana ŋarra yurru nhumalanha.
EXO 20:25 “‘Ga ŋunhi nhuma yurru djäma barŋ malanha ŋal'‐ŋalmarama guṉḏanydja, yaka ŋunhiyi gulk‐gulkthurranydja marrtjiya guṉḏanha dhapirrkkuŋanydja, buyuwuyukuŋanydja ŋula nhäyunydja, liŋgu ŋunhiyinydja dharrpalnydja wäŋa yurru yäraŋuthirri yana ŋuriŋiyi nhokalay goŋbuy djämawuy.
EXO 20:26 Ga yaka yurru nhuma yukurra ŋal'‐ŋalyun ŋuliwitjandhiyi garrwarkurru barŋgurrunydja.’” Ga guḻkuŋ'ka Garrayyu Godthu romdja wekaŋala malanha Mawtjitjkalanydja, marŋgikuŋalanydja yukurrana yolŋu'‐yulŋunhanydja nhanbalay ŋayi, nhaltjan walala yurru djäka yukurra walalaŋguway walala bala‐lili'yunmirri, märr walala yurru nhina galŋa‐ŋamathirrina dhiyaŋuyinydja romdhu.
EXO 23:20 Yo. Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi wekaŋala rom malanha Mawtjitjkala, Garrayyu waŋana djäkakuŋala, raypirri'yurruna bitjarra, “Liŋguna ŋarra djuy'yurruna djiwarr'wuynha watjarr‐mulkanharamirrinhanydja, ŋayi yurru marrtji ŋurru‐warryundja nhumalanha, yana liŋgu nhuma yurru gärri ŋunhawala wäŋalili ŋunhi ŋarra nhumalaŋgu ŋäthilimirriyaŋala.
EXO 23:21 Mäkiri'‐witjurra nhanŋu, ga märraŋana ŋanya dhäruktja. Yaka raypirri‐waḏatjthiyanydja nhanŋu, liŋgu ŋayinydja yurru yakana gonha'yun nhuna nhäma yätjlili romlili, liŋgu ŋarranydja yäku nhanukalaŋga.
EXO 23:22 Ŋuli nhuma yurru mäkiri'‐witjun marrtji nhanŋu dhärukku gurrum'thun, ga djäma nhaltjan ŋarra yurru waŋa, ŋarranydja yurru nhumalaŋgala bitjanna liŋguna, bumana yurru marrtji miriŋunhana ŋunhi walala yurru miriŋuyirrinydja nhumalaŋgu.
EXO 23:23 “Ŋe. Dhuwalayi djiwarr'wuy watjarr‐mulkanharamirrinydja marrtji yukurra nhumalanha ŋurru‐warryun, gämanydja ŋayi yurru yukurra nhumalanha, ga gärrinyamaramana ŋunhamala wäŋalili. Yurru ŋunhilinydja wäŋaŋura nhina yukurra wiripuna ga wiripuna bäpurru', Yamarpuynha ga Yitpuynha ga Gaynanbuynha, ga wiripu ga wiripu bäpurru', bala ŋarranydja yurru marrtji walalanha buwayakkumana warrpam'nha.
EXO 23:24 Yaka yana nhuma yurru bun'kumu‐djipthurra ga buku‐ŋal'yurranydja walalaŋgalaŋuwala waŋarrwalanydja, ga yaka djäma dhuḏakthurra walalaŋgunydja rom. Yana nhuma yurru ḏaw'‐ḏawyurrana walalaŋgu waŋarrnhanydja walalanha ŋunhi walalaŋgiyinguŋunydja djämawuy goŋbuy, ga biyakayi bili ḏaw'‐ḏawyurra dharpanydja ga ŋula nhänydja guṉḏa ŋunhi walala ŋuli marrtji nherraṉ walalaŋgiyingala dhuyulili wäŋalili.
EXO 23:25 “Yo, ŋuli nhuma yurru buku‐ŋal'yun yukurra ŋarrakuwaynydja waŋganygunydja yana, bala ŋarranydja yurru nhumalanha wekamana yana ŋathayu ga ŋarkula'yu, ga bitjandhi bili ŋarra yurru rerrinydja djaw'yun nhumalaŋgala, bäyŋukumana.
EXO 23:26 Ga nhumalaŋguŋu yothuny'tja dhawal‐wuyaŋirri yukurra yurru ḻatju'mirrina, yakana yalŋgi'mirri, ga yakana nhuma yurru goŋ‐yätjthirri yuṯawunydja yothuwu. Ga walŋana nhuma yurru nhina wal'ŋu weyinnha.
EXO 23:27 Ga ŋunhi yurru miriŋu nyäṉ'thun nhumalaŋgu, ŋarranydja yurru barrari‐wekama walalanha, goḏuy-wumana, bala walalanydja yurru gundupumana nhumalambala.
EXO 23:28 Walalanydja Gaynanbuynydja miṯtji ga Yitpuynydja miṯtji ga wiripu‐guḻku' bäpurru' ŋunha nhinana walala yukurra nhumalaŋgala wäŋaŋuranydja, bala ŋarranydja yurru walalanha ŋupan dhawaṯthunmaramana.
EXO 23:29 Ŋarranydja yurru nhumalaŋgala walalanha goŋ‐war'warmaramana, bala nhumana yurru warr'warryundja walalanha. Yurru yaka ŋarra yurru miriŋunhanydja walalanha gukuma dhawaṯmarama ŋuriŋinydja bili waŋganydhunydja waluyu,
EXO 23:30 yana ŋarra yurru gukumanydja marrtji miṯtjinha waŋganynha ŋäthili, ga biyapul wiripunha miṯtjinha, bitjanna yurru ŋarra marrtji bala walalanha guku'‐wukumanydja dhawaṯmaramanydja, märr yurru nhumana ŋunhiyi wäŋanha dhaŋaŋguma.
EXO 23:31 Ŋarra yurru wekama bukmaknha yana miriŋunhanydja goŋlili nhumalaŋgala, ga nhumana yurru walalanha gukuma dhawaṯmaramanydja.
EXO 23:32 “Yakana nhuma yurru dhawu'‐nherraṉmiya wiripuŋuwala bäpurru'wala, mulkuruwalanydja miṯtjiwala; yakana nhuma yurru nhina yukurra waŋganyŋura walalaŋgala, ga yakana yurru nhuma märr‐ŋal'yurra mulkuruwalaŋunydja waŋarrwala.
EXO 23:33 Walala yurru ŋunhiyi mulkurunydja miṯtji yolŋu yakana nhina nhumalaŋgala wäŋaŋura ŋarakaŋura; nhuma yurru warr'‐warryundja walalanha, dhawaṯthunmaraŋana bukmaknha yana; walala ŋuli gonhana yätjkuŋu nhumalanhana, garr'‐garryurru yätjlilina romlili. Ŋuli nhuma yurru märr‐ŋal'yun walalaŋgalaŋunydja waŋarrwu malanyŋuwu, nhumalanhanydja yurru ḏap‐ḏapmaramana ŋuriŋiyina walalaŋgalay yätjthuna romdhu.” Bitjarra ŋayi ŋunhi Garrayyu dhawu'‐nherraranydja, raypirri'yurruna nhanŋuway yolŋu'‐yulŋunha, märr yurru walalanydja nhina nhanŋuway gal'ŋu yana yolŋu walala, ga yakana märr‐ŋal'yun ŋula wiripuŋuwalanydja waŋarrwala.
EXO 24:1 Bala ŋayi Garrayyu djuy'yurruna Mawtjitjnha balayi, roŋiyinmaraŋala yolŋu'‐yulŋuwala, bitjarra ŋayi waŋananydja, “Gatjuy marrtjiya balayi yarrupthurra, ga ŋunhili garr'yurra walalanha Yärunnha ga Natapnha ga Bäyunha, ga wiripu‐guḻku'nha ŋurru'‐ŋurruŋunha Yitjuralpuyŋunha, 70 ŋaḻapaḻmirrinydja mala, walala yurru marrtji lili ḏuwaṯthun, yurru märr‐barrkulili walala yurru djingaryundja marrtji, buku‐ŋal'yun yurru ŋarrakunydja, liŋgu nhepi yurru waŋgany Mawtjitj marrtji galkithirrinydja wal'ŋu ŋarrakalanydja.” Bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja Mawtjitjkala.
EXO 24:3 Bala Mawtjitjtja yarrupthurrunana, ga ḻakaraŋalanydja yolŋu'‐yulŋuwa Garraynha dhäruktja, ga bukmak rom malanha ŋunhi ŋayi wekaŋala yukurrana nhanukala Mawtjitjkala. Bala bukmaknha yana yolŋuyunydja walalay dhäruktja buku‐ruŋiyinmaraŋala Mawtjitjkalanydja bitjarrana gam'. “Ŋanapurru yurru djämana‐wala yana bukmak ŋunhi Garrayyu nhaltjarra ḻakaraŋala.”
EXO 24:4 Bala Mawtjitjthu wukirrina marrtjina bukmak Garraywuŋu dhäruktja djorra'lilina. Ga wiripuŋuyuna waluyu, Mawtjitj gaŋgathina munhakumirri dhika, bala botjaŋala guṉḏana ŋal'‐ŋalmaraŋala ŋunhili bäyma ŋoyŋura bukuŋura, ga bitjarrayi bili ŋayi djinga'‐djingarmaraŋala 12 guṉḏa malanha, bili walala ŋunhi Yitjuralnydja mala 12 bukmaktja bäpurruny'tja.
EXO 24:5 Bala ŋayi djuy'yurruna yuḏayuḏanhana ḏarramuwurrunha, ga ŋunhalanydja walala bumara wäyinnha malanha, bala ŋal'maraŋala wäyindja guṉḏalilina, ŋunhimalana ŋunhi ŋayi botjaŋala Mawtjitjthu. Walala batharana ŋunhiyi wäyindja malanha, buku‐ŋal'yurrunana yukurrana Garraywuna,
EXO 24:6 bala ŋayi Mawtjitjthunydja gulaŋdja ŋunhiyi wäyin guryu'‐guryunmaraŋala rupa'lilina, ga wiripunydja gulaŋ ŋayi bikpikthurruna ŋunhimalayi wäyinmirrilili guṉḏalili.
EXO 24:7 Bala Mawtjitjthunydja märraŋala djorra'na, ŋunhiyi djorra' ŋunhi nhanukiyinguŋu wukirriwuy dhawu'‐nherraṉminyara ŋanyapinyay Garraynha ga yolŋunha walalanha, bala ŋayi marrtjina waŋana ŋuliŋuru djorra'ŋuruna. Bala yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋäkula bukmakthuna, ga waŋana walala bukmaknha yana bitjarra, “Ŋanapurrunydja yurru djämana‐wala yana bukmaknha ŋunhi Garray yukurra waŋa; yuwalknha ŋanapurru yurru yana malthundja nhanŋuwaynha dhärukku,” bitjarra.
EXO 24:8 Bala ŋayi Mawtjitjthu märraŋala ŋunhi gulaŋ rupa'mirri, bala bikpikthurruna yolŋu'‐yulŋuwalana, waŋana marrtjina, “Dhiyaŋunydja gulaŋdhu wuṉḏaŋarrkumana dhärranhamarama yukurra ŋunhiyinydja malanha dhäruktja dhawu'‐nherraṉminyaranydja, Garray God ga nhumapi; ŋayi yukurra yurru bitjanna liŋguna dhuwalayi dhäruk‐nherraṉminyaranydja djingaryun yurru.”
EXO 24:9 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja walala wäŋgaŋala ḏuwa'‐ḏuwaṯthurruna bukulilina, Mawtjitj ga Yärun ga gäthu'mirriŋu maṉḏa Yärungu Natap ga Bäyu, ga wiripu‐guḻku' 70 ŋaḻapaḻmirri marrtjinayi malthurruna,
EXO 24:10 ga ŋunhalayi bukuŋura walala nhäŋalana Garraynhana Godnha, Yitjuralpuyŋuwuna Waŋarrnha. Yo, nhanukala Garraywala ḻukuŋuranydja ŋunhi ŋayi yukurrana djingaryurruna ŋunhilimi ḻatju'na dhika buyuwuyu'na, miny'tjinydja ḻatju'na dhikana, ga ḏarrtjalknha dhika wal'ŋu, yurru ralkthunara.
EXO 24:11 Liŋguna walala mel‐ŋal'yurrunana, nhäŋalana Godnhanydja, yurru yakana ŋayi walalanha ŋula rakunyguŋalanydja ŋunhi ḏilaknhanydja, yana walala ḻukana marrtjina ŋayaŋay'nha ga ŋarkula'na waŋganyŋurana, bala walala marrtjina roŋi'‐ruŋiyinayi balayi wäŋaliliyi.
EXO 24:12 Bala biyapul Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ḏuwaṯthurra dhipala bukulili nhe yurru, ga galkurra yukirriya ŋarraku dhiyala. Ŋarra yurru wekama nhokala goŋlili bilkpilk maṉḏanha guṉḏa, makarrmirri dhärukmirri, liŋguwuynha ŋunha ŋarrakuŋu wukirriwuynha yulŋunydja ŋunhiyinydja romdja malanha.”
EXO 24:13 Bala Mawtjitjtja ga nhanbala guŋga'yunamirrinydja Djatjuwanydja gaŋgathinana, bala waŋana ŋurikala 70‐walanydja ḏilakkala bitjarrana, “Nhumanydja nhiniya ŋi' dhiyala, galkurra ŋinyalaŋgu yukirriya, bäy ŋilinyu yurru roŋiyirri. Ŋunhiyi maṉḏa Yärun ga War yurru nhina yukurra dhiyalinydja nhumalaŋgalanydja, djäkanydja nhumalaŋgu. Ŋuli nhuma yurru ḏukṯukthirri ŋula nhäkunydja, marrtjiyanydja maṉḏakala.” Bala maṉḏa Mawtjitj ga Djatjuwa ḏuwaṯthurrunana marrtjina bukulilina, ŋunhimalana ŋunhi Garraywu buku Djäniya yäku.
EXO 24:15 Ŋe. Mawtjitjtja ḏuwaṯthurrunana marrtjina bala bukulilina, bala ŋayinydja marrtjina waŋupini'yunydja monyguŋalana ŋunhi bukunydja,
EXO 24:16 bala maŋandja marrtjina wiripuŋuyinana dhikana ḻatju'thinana, liŋgu Garray ŋayipi milkunharamina ŋunhiliminydja maŋanŋura, ŋunhilimi bili bukuŋura Djäniya.
EXO 24:17 Ga ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyu wäŋaŋurunydja nhäŋalana ḻatju'thinyara djingaryunara yukurranhara, Garraywuna ḻatju'na dhikana ŋunhi maŋandja. Nhäŋalanydja walala ŋunhi bitjanarana bitjan ŋuli gurtha marrtji nhäri, ŋäṉarrnydja gurtha ŋatŋatthurruna marrtjina ŋunhala bukuŋuranydja djinmir'ŋuranydja. Ḻurrkun' ga ḻurrkun' munhanydja‐ŋupara bukunydja ŋunhi monyguŋala yukurrana maŋandhunydja, ŋayi Mawtjitjtja mukthurruna yana nhinana yukurrana, galkurruna Garraywu.
EXO 24:18 Bala ŋuriŋiyinydja bala ḏaykun'thu Garray wäthurrunana Mawtjitjku ŋulaŋuruyi maŋanŋurunydja, bala Mawtjitj djar'tjaryurruna, bala gärrinana ŋunhimalayi maŋanlilina, ḏuwaṯthurruna marrtjina bala‐a‐a, yana liŋgu ga buku djinmir' ŋunha mulkana, guwatjmara Garraynhana. Bala ŋayi Mawtjitj nhinananydja yukurrana ŋunhalana bukuŋurana waŋgany ŋaḻindi ga ḻurrkun' walunydja bäythinyaranydja.
EXO 25:1 Ga ŋunhalanydja bäyma bukuŋura Garrayyu waŋana Mawtjitjnha bitjarra,
EXO 25:2 “Ḻakaraŋanydja biyaka Yitjuralpuyŋuwanydja, walala yurru wekama mundhurr ŋarraku; birrka'mirriyu yolŋuyu ŋunhi walala ḏukṯukthirrinydja yurru, walala yurru gäma'‐gamanydja ŋarraku mundhurrnydja, bala wekamana yurru nhokalana goŋlili.
EXO 25:3 Ga dhuwala mundhurrnydja malanha walala yurru weka'‐wikamanydja gam', garwarrwarr bulayi, ga lätuŋdhinyara, ga wiripu ḻatju'mirri maryakal, ga wäyin barrwaṉ', ga lanapu' dharpa, ga weyika lanhdhirra'wu, ga buŋgan bäw' weyika, ga ḻatju'mirri guṉḏa.
EXO 25:8 Yo, dhiyaŋuyinydja malaŋuyu nhuma yurru djäma dhä‐mana'‐manapanna ŋarraku buṉbuna ganaŋ'maraŋa, märr yurru ŋarranydja nhumalaŋgala nhina yukurra ṉapuŋga'na.
EXO 25:9 Ŋarra yurru nhumalaŋgu ḻakaramanydja ga milkuma buṉbunharawu buṉbuwunydja, ga wiripu maryakal nhuma yurru djämayi djinawa'wunydja ŋuruku buṉbuwu. Nhuma yurru djämanydja bukmaknha yana bitjan yana liŋgu ŋunhi ŋarrapi nhumalaŋgala yurru milkuma.
EXO 25:10 “Yo, biyaka nhuma yurru djämanydja gam'. Nhuma yurru dhuḻ'yundja bathi lanapu' dharpa, yurru märr‐nyumukuṉiny, ga ŋapalilinydja nhuma yurru mam'marama garwarrwarr'nha djinawa'kurru ga warraŋulkurru. Ga bitjandhiyi nhuma yurru dhawaraŋ'tja märrma' yana gali'lili ga gali'lili, märrma'lili yana, ga dharpa gulŋiyinyamaranharawu ŋurikiyi gänharawu yukurranharawu. Dhipalanydja bathilili nhuma yurru galkaṉ rommirri maṉḏanha guṉḏa ŋunhi ŋarra boŋguŋu wekaŋu nhumalaŋgu. Ga ŋunhi bathinydja boŋguŋu yäku Dhawu'‐nherraṉminyarawuynha Bathi.
EXO 25:17 “Ga biyakayi bili djäma dhurrwarawunydja dhaḻ'yunarawu ŋuruku bathiwu, yurru dhurrwaranydja nhuma yurru djäma garwarrwarr bathanara. Ga biyakayi liŋgu djämayi märrma' garwarrwarr maṉḏanha, djiwarr'wuynha yolŋunha maṉḏanha, ga nherralanydja maṉḏanha bukulili maṉḏanyŋulili ŋunhimala dhurrwaralili; maṉḏa yurru nhinanydja yukurra gumurr'yunmirri, ga binbarrnydja maṉḏanha bärr'yunmaraŋa garrwarkurru, warraw'kuma, ŋapa‐ŋäkirrmarama yukurra yurru ṉapuŋga ŋunhiyi dhurrwaranha bathinha yana. Yo, ŋunhi guṉḏanydja yurru rommirrinydja ŋunhana djinawa'na ŋunhilimi bathiŋura, ga dhurrwaranydja yurru ga garrwarnha ŋapaŋurana, ga yäkunydja yurru ŋunhiyi dhurrwaranydja Mel‐wuyunharawuynha Wäŋa, liŋgu ŋunhimalayina ŋarra nhumalanha yurru guwatjmandja, ga ŋunhiliyi ŋarra yurru yulŋunydja ṉapuŋga' yana ŋurikala maṉḏakala, ŋapaŋura yana garrwar Mel‐wuyunaramirriŋura Wäŋaŋura, liŋgu ŋuliŋuruyina ŋarra yurru wekama dhäruktja nhumalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja.
EXO 25:23 “Ga biyakayi liŋgu nhuma yurru ŋamaŋamayurra bala'palanydja dharpanydja, ga ŋapanydja ŋäkirrmaraŋa garwarrwarr'yuna, ga garrwaryi gunganhamirriyaŋanydja gurrunhara. Ga ŋunhimalayi bala'palalilinydja nhuma yurru gurrunhan yukurra ŋayaŋay', märrma' rulu ga märrma' bäythinyaranydja, liŋgu dhuwalayinydja ŋayaŋay' malanha bitjanna liŋguna yurru yukurra ŋorrana ŋarrakalaynha gumurrŋura.
EXO 25:31 “Ga biyakayi liŋgu nhuma yurru ŋamaŋamayurrayi lanhdhirra'wuynydja, garwarrwarr'mirriyi yana, djingaryunarawuynydja, yurru waṉa'‐waṉanydja ŋunhiyi lanhdhirrany'tja yurru waŋgany rulu ga märrma' bäythinyara, ga ŋunhiliyi gorru'‐gurrumanydja marrtji yurru dhumbu'‐yumbuḻ rupa malanha weyika'wuy djarraṯawun'kunharawuy.
EXO 25:40 “Yo, biyakayina yana djämanydja dhuwalayinydja malanha, djan'kukuŋa yana, bitjarra ŋarra ŋunhi milkuŋala nhuŋu ŋunhili bukuŋura.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EXO 26:1 Yo, ga ŋunhalayi bukuŋuranydja Garrayyu ḻakaraŋala Mawtjitjkala, ŋayi yurru djäma buṉbu Godku, märr yurru ŋayi God yukurra nhina ŋunhili nhanukalaŋuwala yolŋu'‐yulŋuwala miṯtjiŋura, yurru dhuḻ'yundja walala yurru buṉbunydja ŋunhiyi ruwaŋga'mirri girri', gänha'‐ganharamirri yana, ga ḻakaraŋalanydja ŋayi nhanukala bitjarra muṉguykuŋala marrtjina dhika wal'ŋu, nhaltjan ŋayi yurru djäma yukurra dhuḻ'yun djaka' ga miny'tji dhika nhä malanha. Ŋayi waŋananydja ḻakaraŋalanydja bitjarra, “Nhe yurru djämanydja dharpa malanha ŋäthilinydja nherra'‐nhirrala ŋurikiyi buṉbuwu, ga ŋunhiyinydjayi yurru malanha ŋäkirrmaramanydja ḻatju'yuna dhikana wal'ŋu girri'yunydja, milkuminy'thu ga miku'yu ga ḻingarryinyarayu miny'tjiyu, ga biyapul nhuma yurru yukurra djäma djiwarr'wuy yolŋu walala ŋunhiliyi dhomala'lili. Ga ŋunhiyinydja nhe yurru ŋäkirrmaraŋa ŋapakurrunydja barrwaṉ'thu wäyingalana.
EXO 26:31 “Bala nhe yurru gulk‐gulkthunna ṉapuŋgany'tja ŋunhiyinydja buṉbunydja, märrma'kumana yurru dhaḻakarrnydja maryakalyu ḻatju'yu dhika wal'ŋu miny'tjimirriyu, gungama yukurra yurru ṉapuŋga'na, märr yurru ŋunhinydja bala djinawany'tja wal'ŋu ŋärrany'tja, ŋarrakuwaynydja wal'ŋu ŋunhiyinydja yurru ganaŋ'thun yukurra djingaryun ŋuliŋuru bala wiripuŋuŋurunydja dhuyuŋuru wäŋaŋuru. Ga ŋunhinydja wal'ŋu bala djinawa'lilinydja wal'ŋu nhe yurru nherraṉ ŋunhiyinayi Mel‐wuyunaramirrina dhaḻakarr, ŋunhi yurru yukurra djingaryundja ŋapaŋura Dhawu'‐nherraṉminyarawuyŋura Bathiŋura. Ga ŋunhinydja wal'ŋu dhuyunydja, dharrpalnydja wal'ŋu wäŋa, warraŋul märr, nhe yurru ŋunhiwalayinydjayi gurrunhan bala'pala ŋathamirri waŋganylili gali'lili, ga wiripulilinydja gali'lili nhe yurru nherraṉ lanhdhirra'na ŋunhiyi baṉdja'‐baṉdjamirri. Ga djämanydja nhuma yurru dhurrwaranydja ŋurikiyi buṉbuwu ḻatju' wal'ŋu dhomalany'tja, miny'tjimirri yana dhika wal'ŋu, yurru mel‐warumuk ŋunhiyi girriny'tja, ga girriny'tja ŋunhiyi yurru yukurra dhaŋgama ḏämbumirriŋura dharpaŋuranydja, dhaḻ'yundja yukurra ŋunhiyi dhurrwaranydja.” Ga bitjarrana ŋayi Godthu ḻakaraŋala Mawtjitjkalanydja; ŋayi wekaŋala nhanukala ŋunhiyi mali ŋuriki buṉbuwunydja, ŋunhi ŋilimurru yurru ḻakarama dhiyaŋunydja‐wala dapanakulnha.
EXO 27:1 Ga biyapul ŋayi Godthu ḻakaraŋala Mawtjitjkala nhaltjan ŋayi yurru djäma yukurra ŋunha warraŋulnydja wal'ŋu ŋurikiyi nhanukalaŋuwu buṉbuwu, ŋayi waŋana bitjarra, “Bitjandhi nhe yurru djämayi yana dhaliyarra', yurru djingaryundja ŋayi yukurra yurru warraŋul. Nhe yurru djämanydja yukurra dharpayu yana, ga gunganharamirrinydja ŋunhinydja warraŋulnydja balanyara bitjan girri' biny'tjuna, ga buluŋun'ŋuranydja malaŋuŋura ŋunhilimiyi ga dhandhurruŋ'nha dhärra'‐dharra yurru marrtji. Ga biyakayi liŋgu djäma banikin' ḻirrwi'wunydja, liŋgu ŋunhiwalayi dhaliyarra'lilinydja nhuma yurru bathan wäyin mundhurr Garraywu. Ga bitjan yana liŋgu nhuma yurru djämanydja yukurra bitjarra ŋarra nhuŋu ḻakaraŋala dhiyala bukuŋura.
EXO 27:9 “Ga bitjandhi liŋgu nhuma yurru djäma ḻiw'maramanydja ŋunhinhayi gunganhamirriyaŋanydja ḻoḻukuŋana, waŋgany yana dhurrwara galki yana ŋunhiliyi dhaliyarra'ŋura.
EXO 27:20 “Ga ḻakaraŋa ŋarrakalaŋuwala yolŋu'‐yulŋuwalanydja walala yurru gämanydja ḻatju' wal'ŋu weyikany'tja, märr yurru ŋunhayi djinawany'tja dhuyuŋuranydja wäŋaŋura yurru yukurra nhärana yana lanhdhirrany'tja bitjanna liŋguna. Bitjanna liŋgu goḏarr'mirri ga munhaku Yärun ga gäthu'mirriŋu nhanŋu yurru marrtji, bala weyikany'tja ŋunhinydja rarr'yu‐rarryunna, dhuŋgur'yunna yurru bitjanna ŋunhiyi lanhdhirrany'tja, märr yurru yukurra ŋunhiyi djarraṯawun' nhära yana mukthun bitjan liŋgu gumurrŋura Garraywalanydja. Ga ŋarrakala ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyu Yitjuralpuyŋuyunydja yurru yukurra ŋayathamana yana dhuwalayi romnhanydja gupaḏalnha‐wala.” Ga bitjarra ŋayi Godthu ḻakaraŋalanydja Mawtjitjkala.
EXO 28:1 “Ga wiripunydja, nhe yurru ganaŋ'maraŋa nhuŋuway wäwa'mirriŋunha Yärunnha, ga nhanŋu gäthu'mirriŋunha walalanha, Natapnha ga Bäyunha ga Layatjanha ga Yithamanha, walala yurru ganaŋ'thunna ŋurukala wiripuwurruŋgalanydja yolŋuwala Yitjuralpuyŋuwala, yarrkthunna yurru ŋarrakuwaynha ḏalkarra'mirri walala, märr walalanydja yurru ṉapuŋga yukurra dhärra, ŋarrakala ga yolŋu'‐yulŋuwala, ŋarrakalaŋuwu romgu gänharamirri walala.
EXO 28:2 Nhuma yurru djäma dharpuŋa Yärungu girri', gänana wal'ŋu nhanŋuwaynha girri', ḻatju'kuŋa yana miny'tjimirriyaŋa.” Yo, ga bitjarra ŋayi God Garray waŋana Mawtjitjkalanydja,
EXO 28:3 “Liŋgu ŋarra ŋunha ŋäthilimirriyaŋala dharpunharawuy girri'wunydja yolŋu'‐yulŋunha, märr yurru walala yukurra dharpuma girri' Yärungu, märr yurru ŋayi gäna wal'ŋu yana ŋurukala wiripu‐guḻku'walanydja, liŋgu ŋayinydja ŋunha ŋurruŋu wal'ŋu ḏalkarra'mirri ŋarraku.
EXO 28:4 “Ŋuriŋinydja walalay yurru yukurra dharpuma girri' malanha dharrpal'mirri dhika wal'ŋu nhanŋu Yärungu, ga bitjandhiyi walala yurru dharpumayi girri' nhanukalaŋuwu Yärungalaŋuwu gäthu'mirriŋuwunydja, ŋuriki wiripuŋuwunydja ḏalkarra'mirriwu, yurru djämanydja walala yurru yukurra dhapirrkmirri ŋanya dhika wal'ŋu girri' malanha miny'tji mäypamirri.
EXO 28:9 “Yo, ga djämana walala yurru gumurrwuynydja girri' nhanŋu Yärungu, ga bitjandhi nhuma yurru märrama bilk‐bilkmirrinydja dhika wal'ŋu buyuwuyu'mirri yana guṉḏanydja maṉḏany märrma', ga ŋunhiwalayi guṉḏalili malanyŋulili nhuma yurru wukirrina yäkunydja miṯtji Yitjuralpuyŋunha, ḏämbumirri ga waŋgany bäythinyara waŋganyŋura ŋunhilimi guṉḏaŋura, ga ḏämbumirri ga waŋgany bäythinyara ga wiripuŋuranydja guṉḏaŋura. Ga ŋunhiyi maṉḏanha guṉḏa yurru gurrunhan girri'lili ŋunhiwala ḻambarrlili wal'ŋu ŋunhi Yärungala, märr yurru ŋayi ŋunhiyi yäkunhanydja yukurra gäma ŋuriŋina nhanukalay ḻambarryuna, ŋunhi ŋayi yukurra dhärra nhanukala gumurrŋura Garraywala dharapulŋura ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalana.
EXO 28:15 “Ga bitjandhiyi nhuma yurru gurrunhan 12‐nha guṉḏanha malaŋunha, miny'tjimirri dhika ŋanya wal'ŋu yana, mel‐wiḏi'mirri, ŋunhiyinydja nhuma yurru rulwaŋdhun gumurrlili wal'ŋu, ga ŋunhilimi malanyŋuŋura guṉḏaŋuranydja yurru yäku malanha marrtji dhärra'‐dharra ŋunhiyi Yitjuralwu gäthu'mirriŋu walala 12 ŋunhi, liŋgu ŋayi yurru Yärundhu yukurra gämanydja ŋunhiyi 12‐nha miṯtjinha ŋuruŋu ŋayaŋuyuna nhanukalay, ŋunhi ŋayi yukurra yurru marrtji ŋunhiwalayi dhuyulili wäŋalili, ŋunhawalayi gumurrlili Garraywalanydja, märr yurru ŋayi yukurra Garrayyunydja guyaŋirrina bitjanna liŋguna ŋunhina nhanŋuwaynha miṯtjinhanydja Yitjuralnhana.
EXO 28:31 “Yo, ŋunhiyi Yärungunydja walala yurru djäma girri' milkuminy yana, ga ŋunhinydja djinmir'lilinydja wal'ŋu girri'lili walala yurru rulwaŋdhun marrtji borumdhinyara, ga ṉapuŋga'lilinydja ŋunhimala maṉḏanyŋulili borumdhinyara ḻarraṉi'yinyara rumbal walala yurru rulwaŋdhun rirrakaymirri banikin yumurrku'mirri wal'ŋu. Ga ŋunhi ŋayi yurru Yärun marrtjinydja ŋunhimalayi ŋarrakala gumurrlilinydja, ŋayinydja yurru bitjandhiyina rirrakaymirriyirrina marrtji, märr yurru ŋayi yaka ŋunhiliyi rakunydhirri.
EXO 28:36 “Ga bitjandhiyi nhuma yurru djämayi dhulmu‐ḻuḻnyindhinyara, dhikana wal'ŋu djeŋarra'na garwarrwarr, ga ŋunhiwalayinydjayi nhuma yurru wukirrina dhäruk bitjanna, ‘Garrkuḻuk wal'ŋu ganaŋ'thun yana yukurra nhanŋuway Godku Garraywu,’ bala nhuma yurru rulwaŋdhundja ŋunhiyi girri' Yärungala muḻkurrwuylili girri'lilinydja, märr yurru ŋayi yukurra gämana ŋunhiyi yana dhäruknha nhanukalay ŋayi bukuyuna, märr yurru ŋunhi yolŋuyu walalay baḏatjundja ŋula, ŋunhi walala yurru wekama mundhurrnydja Godku, ŋayi yurru Godthunydja yakana dhä‐ḏir'yundja walalanha ŋurikiyi baḏatjunaranydja, yana ŋayi yurru bäy‐ḻakaramana walalaŋgu ŋurikiyi, bala märramana yana.
EXO 28:39 “Yo, nhuma yurru djämanydja yukurra Yärungunydja girri' dhapirrkkuma yana wal'ŋu dhika, ga bitjandhi liŋgu nhuma yurru djämayi Yärungalaŋuwu gäthu'mirriŋuwunydja girri' gumurrwuy, ga muḻkurrwuy girri', ga gandarrwuy girri', bukmak yana dhapirrkmirri dhika wal'ŋu, bala nhuma yurru yulŋunydja Yärunnha ga nhanŋu gäthu'mirriŋunhanydja dhaṯthunna ŋuriŋi malaŋuyu girri'yunydja, bala ŋämiṉna walalanha weyika'yuna muḻkurrnha, bala ganaŋ'maramana walalanha yurru ŋurukala wiripu‐guḻku'walanydja, märr yurru walala ḏalkarra'mirri yana ŋarraku, ga marrtji yurru lili galkithirri ŋarrakala, ga djäma ŋarraku yurru. Ga ŋunhi walala yurru bitjan liŋgu marrtji ŋarrakala wal'ŋu gumurrlili galkithirri, ga djämanydja walala yurru marrtji ŋunhiliyi dhaliyarra'ŋuranydja, walalanydja yurru dhaṯthunmirrinydja yuṯuŋgurrwuyyu girri'yunydja, märr yurru walala yaka warraŋulthirri ŋarrakala, bala rakunydhirrina.” Ga bitjarrayina ŋayi ŋunhi Garray waŋananydja yukurrana.
EXO 29:1 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Garrayyu nherrarayi rom, nhaltjan yurru ŋayi ŋunhiyi ḏalkarra'mirri yolŋu wapthun, bala ganaŋ'thunna Garraywuna nhanŋuwaynha, bitjarra ŋayi Garray waŋananydja gam'; “Ŋäthilinydja wal'ŋu nhe yurru rurrwuyun walalanha gapuyuna, märr yurru walala warrpam'thuna yana ḏarrtjalkthirrinydja, bala nhuma yurru walalanha dhaṯthunna marrtji ŋuriŋiyinayi girri'yu malanyŋuyu dharrpalmirriyuna. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru nhe yurru märraŋa weyikany'tja, bala rarr'yurra muḻkurrlilina walalaŋgala, ŋämilana biyakana walalanha, märr yurru walala bitjanna liŋguna yarrkmaranharana nhinanydja yukurra ganaŋ'thunarana nhanŋuwaynha Godkuna yana ḏalkarra'mirri gupaḏalŋuwuna‐wala.
EXO 29:10 “Ga biyapul nhuma yurru gäŋa wäyinnha buliki'nha ŋunhimalayinayi Withiyanminyarawuylilina Buṉbulili, bala walalanydja yurru ŋunhiyi Yärun ga gäthu'mirriŋu walala nhanŋu goŋ‐ŋal'yun yurru muḻkurrlili ŋunhiyi wäyingala buliki'walana, bala nhuma yurru wutthundja nhanukala gumurrŋurana Garraywala, dhurrwaraŋurana ŋunhiliyi buṉbuŋura. Märraŋa nhe yurru maŋguny'tja banikin'lilina, bala goŋ‐ḻupthurra ŋunhimalayi gulaŋlilinydja, bala ŋämiṉna nhe yurru marrtji bala yulŋunydja ŋunhiyi dhandurruŋdja ŋunhilimiyi dhaliyarra'ŋuranydja, ga bukmaktja rarr'yurra gulaŋ ŋunhi wäyinnha ŋunhana wal'ŋu ŋoylilina ŋunhiwala dhaliyarra'lili ḻiw'maraŋa yana.
EXO 29:13 “Bala märraŋa biḏila ga ḏiny'ṯiny ŋunhi wäyinnha, ga wäyin yaḻmanga' ŋunhiyi ḏiny'ṯinyŋura märraŋayi, bala batharra ŋunhimalayinayi dhaliyarra'lilina mundhurr Godkuna. Yurru rumbalnydja nhuma yurru ŋunhiyinydja gäŋa dhawaṯmaraŋana warraŋullilina wäŋalili, ŋanaktja ŋunhi ga barrwaṉ'tja, ga batharra gurthalili warraŋulnha, liŋgu ŋuriŋinydjayi wäyindhu gämana yurru yukurra yätj ŋurikiyina ḏalkarra'mirriwuna walalaŋgu, bitjarra ŋunhiyinydjayi wäyin rakunydhina dharapulŋurana walalaŋgala, märr yurru ŋayi Godthunydja yakana nhäma yukurra walalaŋgu yätj biyapulnydja.” Ga bitjarra ŋayi waŋana Garrayyu ḻakaraŋalanydja Mawtjitjkala.
EXO 29:15 Ga bitjarrayi bili ŋayi wekaŋalayi wiripunydja rom malanha, ḻakaraŋala Mawtjitjkala nhaltjan ŋayi yurru yukurra ganaŋ'marama ŋunhi ḏalkarra'mirrinha walalanha, märr yurru walala marrtji galkithirrina wal'ŋu yanana Godkalanydja.
EXO 29:38 Yo, bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja Mawtjitjkala, “Bitjan liŋgu goḏarr'mirri ga munhakunydja nhuma yurru bathan wäyinnhanydja gurthayuna, mundhurr‐wekamanydja nhanŋu Garraywunydja ŋunhili Withiyanminyarawuyŋuranydja Buṉbuŋura, liŋgu ŋunhilinydja dhaḻakarrŋura ŋarra yurru withiyan nhumalanha ŋarrakuway ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, ga ŋunhiliyinydja ŋarra yurru waŋana yukurra nhumalanha.
EXO 29:43 Yo, ŋarraku yurru nhänydja malanha gungama yukurra djarraṯawun'thu yana ŋunhiyi wäŋanha, ga ŋunhiyinydjayi dhaḻakarr wäŋa gänana wal'ŋu yana garrkuḻuknha ŋula nhämiriwnha, ganaŋ'maranharana ŋunhiyinydja ŋarralay djarraṯawun'nha.
EXO 29:44 Yo, ŋunhiyinydjayi buṉbu ga dhaliyarra' dhulŋuŋu yana ganaŋ'thunara ŋarrakuway, ga bitjandhi yurru Yärundja ga gäthu'mirriŋu walala nhanbala, ŋarrakuway yana wal'ŋu ḏalkarra'mirri walala, ganaŋ'maranhara ŋarrakuway djämamirri.
EXO 29:45 Liŋgu ŋarranydja yurru ŋunhi nhinana yukurra ṉapuŋga'na ŋarrakalaŋuwala yolŋu'‐yulŋuwalanydja Yitjuralpuyŋuwalanydja, ga ŋarrapi yana walalaŋgu yurru Godtja ŋunhi.
EXO 29:46 Walala yurru marŋgiyirri ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja Garray walalaŋgu God Waŋarr, ŋunhi ŋarra dhawaṯmaraŋala walalanha gäŋala beŋuru Yetjipŋuru, märr yurru ŋarra nhinana yukurra wäŋaramana walalaŋgala. Ŋarrapi yana walalaŋgu Waŋarr Godtja.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Garray waŋananydja.
EXO 30:1 Ga baḏak Garrayyu waŋana yukurrana Mawtjitjnha ŋunhiliŋga bäyma bukuŋura yana. “Biyakayi liŋgu nhuma yurru ŋamaŋamayurra bathanarawu buŋgangu bäw'wunydja. Ga bitjandhi nhuma yurru nherraṉdhi dhandurruŋdja malanha yumurrku' ḏämbu'mirri ḻikanlili malaŋulili ŋunhiwala, bala nherraṉdja nhe yurru ŋunhina wal'ŋu yana Dhuyulilina dhaḻakarrlili, galkina gunganharawuylilina dhomala'lili, yurru gumurrlilina ŋunhimala Dhawu'mirriyanharawuylilina Bathilili, ŋunhi wanhami ŋarra yurru withiyan nhumalanha. Yo, Yärundhunydja bathan yukurra yurru buŋgan bäwny'tja bitjan liŋgu munhakumirri ga milmitjpa, ŋunhi ŋayi yurru marrtji lanhdhirra'wunydja weyika'mirriyanharawu, märr yurru yukurra buŋgan bäwny'tja gaŋgathirri yana bitjan liŋgu. Ga bitjanna liŋgu dhuŋgarra‐watjinya ŋunhi ŋayi yurru buma ŋunhiyi wäyin Yitjuralwunydja yätjku ŋäkirrmaranharawu, ŋayinydja yurru Yärundhunydja ŋämiṉ marrtji ŋunhiyina dhandurruŋnha ŋuriŋiyi maŋgu'yuna wäyingala, märr yurru ŋayi Godthu bäy‐ḻakaranharawuy wekama walalaŋgalaŋu yätjpuy. Ga dhuwalayinydjayi ŋunhi ŋayi yukurra yurru gaŋgathirri bäw' ŋuliŋuruyi, ŋunhinydja gänana wal'ŋu yana, ganaŋ'thunna yukurra ŋarrakuwaynha.” Bitjarrana ŋayi yukurrana Garray waŋananydja.
EXO 30:17 Ga biyapul ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala Mawtjitjkala bitjarra gam'. “Ga biyakayi liŋgu djäma yindi rupa rurrwuyunminyarawunydja yukurra yurru yana, bala nherralanydja ŋunhiyi rupa'nha ṉapuŋga'lili buṉbuwala ga gurthawuywala dhaliyarra'wala, ga guryu'‐guryunmaraŋa gapu dhaŋaŋguŋa. Walala yurru Garraywu ḏalkarra'mirri walala, Yärun yäku ga nhanbala gäthu'mirriŋu walala rurrwuyunmirri goŋ ga ḻuku yurru, yurruna walala yurru gärri'‐garri Garraywalanydja buṉbulili ŋunhanydja. Ga bitjandhi bili walala yurru rurrwuyunmirriyi, yurruna walala yurru djäma mundhurrnydja bathan gurthalilinydja; walala ŋuli gonhana rakunydhi. Yo, ŋäthilinydja walala yurru rurrwuyunmirri goŋ ga ḻuku, ga dhuwalayinydja rom yukurra yurru dhärra bitjanna liŋgu gupaḏalnha‐wala yurru.
EXO 31:1 “Ga wiripunydja ŋarra yawungu ḏarramunha djarr'yunna, Warwu gutharra'mirriŋunha yäkunha Betjalilnha, ŋarra yawungu ganydjarr wekamanydja ŋanya djämawu, liŋgu Walŋayu Birrimbirryu ŋuriŋi ŋarrakalay liŋguna ŋanya dhaŋaŋgunha, märr ŋayina boŋguŋu djämanydja yukirri ŋunhiyi maryakalnydja malanha ḻatju'kuŋunydja. Yo, ŋayipi boŋguŋu Betjalilyu ga wiripu‐guḻku'yu guŋga'yunamirriyu walalay nhanukala boŋguŋu djämanydja yukirri ŋunhiyi ŋarraku buṉbunha, ga bukmak nhä malanha wiripu girri' ŋurikiyi buṉbuwunydja. Ga bitjandhiyi walala yurru djäma mirithirri yukurra dharrpal girri' wal'ŋu ŋuriki ḏalkarra'mirriwunydja walalaŋgu, ga biyapul walala yurru djämayi weyikany'tja dharrpal yana ŋurikiyi lanhdhirra'wunydja, yurru djämanydja walala yurru yukurra bukmak djan'kukuma bitjandhi, bitjarra ŋarra ŋunhi nhokala ḻakaraŋala ŋunhala bukuŋura.” Bitjarrana ŋayi yukurrana Garrayyu ḻakaraŋalanydja Mawtjitjkala.
EXO 31:12 Bala Garray waŋana dhurrwara‐ḏaw'yurrunanydja Mawtjitjkala bitjarrana gam'. “Ḻakaraŋa Yitjuralpuyŋuwanydja miṯtjiwa biyaka, walala yukurra yurru bitjanna liŋguna ḏälkuma ŋarrakunydja ganaŋ'maranharanydja walu nhinanharamirrinydja, liŋgu dhuwalayinydja walu yiŋarra'yunara, märr nhuma yurru bitjan liŋgu guyaŋirrina yukurra ŋunhi ŋarra nhumalanha ganaŋ'maraŋalanydja ŋarrakuwayliliyaŋala. Yo, ŋunhiyinydjayi walu dharrpalnha wal'ŋu yana dhulŋuŋuna ŋarrakuwaynha. Ŋuli yurru ŋayi ŋula yol yolŋu yakanydja galkunmirri nhina, djämanydja yukurra mukthundja, nhumanydja yurru bumana ŋanya rakunygumana, liŋgu waŋgany rulu ga waŋgany bäythinyara ḏaykun' djämawuynydja, ga ŋuriŋinydja bala waluyu ŋunhiyinydja ganaŋ'maranharana wal'ŋu, galkunminyaramirrina, gänaŋuna nhanŋuwaynha Garraywuna. Balanyarayunydja walala Yitjuralpuyŋuyunydja yurru bitjan liŋgu guyaŋirrina yukurra, ŋunhi Garrayyu bokmara ŋunha djiwarr' ga dhuwala munatha'; waŋgany rulu'yu ga waŋganydhu bäythinyarayu ḏaykun'thunydja ŋayi djämanydja, dhawar'maraŋalana warrpam'nha nhä malanha, ga ŋuriŋinydja bala ḏaykun'thu ŋayi galkunminana ŋanyapinyay ŋayi.”
EXO 31:18 Ŋunhi ŋayi Garray dhawar'yurrunana Mawtjitjkala waŋanharaŋuru ŋunhala bukuŋura, bala ŋayi Garrayyu goŋ‐wekaŋalana Mawtjitjkala märrma' guṉḏa maṉḏanha, yurru rommirri, makarrmirri dhärukmirri, wukirriwuynydja goŋbuy nhanukiyinguŋu Gunhu'wuŋu Waŋarrwuŋu.
EXO 32:1 Ga ŋunhala ŋoyŋuranydja ŋunhiliyi bukuŋura, yolŋunydja walala ŋunhi galkurrunana, galkurrunana‐a‐a yukurrana‐a‐a Mawtjitjkuna, yurru bäyŋuna ŋayi roŋiyina waḏutjanydja, liŋgu ŋayi yukurrana Mawtjitj nhinana ŋunhala mukthurruna bukuŋura weyin, märraŋala yukurrana Garraywuŋu rom malanha. Bala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja djawaryunminana galkunarayuna, bala walala marrtjina yurrum'maranhaminana walalawuynha walala, bala wäŋgaŋala Yärungalana, bala waŋana ŋanya bitjarrana, “Wanhakana mak ŋayi Mawtjitj ŋi'? . . . ŋunhi ŋilimurrunha ŋayi gäŋala marrtjina ŋulaŋuru Yetjipŋuru. Yakana ŋilimurru nhanŋu marŋgi? Gatjuy nhe yurru miny'tji‐yarpuŋa ŋilimurruŋguway waŋarrnha ŋi', märr yurru ŋayina ŋilimurrunha gämanydja yukurra bala, bili dhikana Mawtjitjtja winya'yunana yawungu.”
EXO 32:2 Bala Yärundja waŋana walalaŋgu bitjarra, “Gatjuy, burrul'maraŋana nhumalaŋgalayŋuwala dhäykawurruŋgalana garwarrwarr'mirri wurrwanydja ga goŋbuy bulayi, ga gäŋa'‐gaŋa lili ŋarrakala.”
EXO 32:3 Bala ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyunydja burrul'maraŋalana marrtjina wurrwanydja mäkiri'wuynydja ga goŋbuynydja, bala gäŋa'‐gaŋalana ŋunhi garwarrwarr'mirrinydja bulayi Yärungalana.
EXO 32:4 Ŋayi galkaranydja marrtjina Yärundhu walalaŋguŋu, bala bathara waŋganylilina, bala ŋayi Yärundhu miny'tji‐yarpuŋala wäyinguŋalana, buliki'kuŋalana ŋunhiyi garwarrwarr'mirrinydja maryakal. Ga yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋuriŋiyi nhäŋalana ŋunhiyi buliki, bala waŋanana bitjarra, “Way walala, nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu walala, dhuwalana ŋilimurruŋgu waŋarrnydja ya', dhuwalana gay' ŋunhi ŋayi ŋilimurrunha gäŋala ŋulaŋuru Yetjipŋuru.”
EXO 32:5 Ŋayi Yärundhunydja nhäŋalana, ga ŋäkulana waŋanhaminyarana yolŋunhana walalanha, bala ŋayi botjaŋala guṉḏana ŋal'‐ŋalmaraŋala wäyinguna bathanarawu mundhurrwuna, gumurrlili ŋurikala garwarrwarr'wala buliki'wala, ga waŋananydja ŋayi walalaŋgala bitjarra, “Goḏarrny'tja boŋguŋu ŋilimurru ŋayaŋay'nha ḻuki ga buŋgulnha djäma buku‐ŋal'yurruna Garraywuna.”
EXO 32:6 Yo. Wiripuŋuyuna ḏaykun'thu walala ḏurryurruna munhakumirrina, bala bathara mundhurrnha ŋunhimala barŋlilina, bala yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi nhinana marrtjina ḻukana ŋayaŋay'nha ga ŋarkula'na, yana liŋgu bala walala yukurrana leŋuna ŋuriŋi ŋänitji'yuna ḻukanharayu, ga ŋula nhäna marramba'na djäma yukurrana rom malanha nhäŋiniŋ'nha ŋuliwitjarrayina buŋgulkurruna.
EXO 32:7 Bala Garrayyu waŋanana ŋanya Mawtjitjnha bitjarrana gam', “Gatjuy marrtjiyanydja waḏutjana yana yarrupthurrana, liŋgu nhipala yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhana ya', ŋunhi nhe gäŋala walalanha ŋulaŋuru Yetjipŋuru, liŋguna walala yätjkunharaminana walalanhay walala, ŋuyulkthinana ŋapana‐wekaŋala ŋarrakunydja.
EXO 32:8 Waḏutja yana walala ŋunha bilyurrunanydja ŋuliŋurunydja romŋuru ŋunhi ŋarra walalaŋgu wekaŋala, liŋgu walala yawungu djäma walalambalay walala buliki miny'tji‐yarpuma, bala walala yukurra märr‐ŋal'yunna ŋurikiyina ŋunha, ga bathan yukurra mundhurr wekama ŋurukuyina waŋarrwu. Ga waŋanydja walala yukurra ŋunha bitjanna, ‘Dhuwalana ŋilimurruŋgu waŋarrnydja go, ŋunhi ŋayi yawungu ŋilimurrunha gäma ŋulaŋuru Yetjipŋuru,’” bitjanna.
EXO 32:9 Ga biyapul ŋayinydja Garrayyunydja waŋana Mawtjitjnha bitjarra, “Ŋarra marŋgiyirri yukurra walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja, walala yukurra rom‐ḏälthirrina, walalaŋgalaynha romgurru marrtji.
EXO 32:10 Gonha'yunna ŋarranha, ŋarra walalaŋgu yukurra wirrkina ŋaramurryirri dhuwala, ga nhära'‐nharana. Ŋarranydja yurru walalanha buma dhawar'maramana, yurru nhokalayŋuwuna djamarrkuḻi'wu ŋarra yurru miṯtjinydja guḻku'kuma, ga ŋurruŋukumanydja wal'ŋu ŋarra yurru nhokalana yarraṯaŋuru.”
EXO 32:11 Yurru Mawtjitjthunydja wirrkina dhika yukurrana bukukurru waŋana Garraywala Godkala bitjarra gam', “Garray, nhäku warray nhe yukurra ŋaramurryirri nhokalaŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu? Nhepiŋga walalanha dhawaṯmaraŋala ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja, nhokalay ŋutu'yu ganydjarryu.
EXO 32:12 Ŋuli nhe yurru buma dhawar'maramanydja walalanha, walalanydja ŋuli Yetjippuyŋuyunydja ŋäkuna, bala waŋi rom‐nyamir'yurruna nhuna biyakuna gam', ‘Ŋayi muka yawungu walalanhanydja dhawaṯmarama, märr ŋayi yurru buma rakunygumana walalanha,’ biyakuna walalanydja ŋuli. Garray, yaka mari‐wuniya nhokalayŋuwu miṯtjiwunydja. Bilyurrana dhipuŋuru, ḏaḏawyurrana; djambina nhunapinyay ḻiyanydja, ga yakana djämanydja yätjtja nhokalayŋuwu yolŋu'‐yulŋuwunydja.
EXO 32:13 Guyaŋiya Yipurayimnha ga Yitjaknha ga Yitjuralnha ŋunhi walalanydja nhokala galki. Nhepi muka dhawu'‐nherraṉminanydja walalaŋgala bitjarranydja, ‘Ŋarra yurru gaŋdhunmarama malanydja nhipala yumurrku'nhanydja, bala ŋarra yurru wekama walalaŋgu dhuwalana wäŋa ŋaraka; wäŋanydja yurru dhuwala walalaŋguwaynha yukurra djingaryun bitjanna liŋguna.’ Bitjarra nhe dhawu'‐nherraṉmina Yipurayimgala, ga Yitjakkala, ga Yitjuralwala.”
EXO 32:14 Bala Garraynydja bilyurrunayi, ḏaḏawyurruna ŋuliŋuru ŋunhi ŋayi guyaŋina bunharawu nhanukalayŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu.
EXO 32:15 Bala Mawtjitjthunydja gonha'yurrunana Garraynha, bala marrtjina yarrupthurrunana ŋulaŋuru bukuŋurunydja, ga goŋdhunydja ŋayi marrtjina gäŋala bala ŋunhiyi märrma' bilkpilk guṉḏa maṉḏanha, yurru galiny'tja maṉḏanha ŋunhi wukirriwuy warrpam', rommirri maṉḏanha guṉḏa ŋunhiyinydja, wukirriwuy nhanukiyinguŋuna goŋbuynydja Gunhu'wuŋuna Waŋarrwuŋu.
EXO 32:17 Ŋe. Yarrupthurrunanydja maṉḏa marrtjina lili, roŋiyinana ŋulaŋuru bukuŋurunydja, Mawtjitj ga Djatjuwa, bala maṉḏa ŋäkula rirrakaynha yatjunminyarana ŋunha wäŋalilina. Ŋayi Djatjuwayunydja ḻakaraŋala Mawtjitjpana, “Dhika mari ya', wäŋaŋura,” bitjarra.
EXO 32:18 Bala ŋayi yukurrana Mawtjitjtja mäkiri'‐witjurrunana. “Nhaltjan dhika walala yukurra yulŋunydja? Yaka ŋunha rirrakay märr‐yiŋgathirrinydja yukurra, ŋula walala bumara miriŋunha, ga yaka ŋunha rirrakay nyä'yunmirrinydja yukurra, ŋula miriŋuwuŋunydja bunhara. Dhikanydja dhuwala manikay marrtji yukurra,” bitjarra.
EXO 32:19 Marrtjinana maṉḏa lili ga‐ga‐ga‐a‐a, gilitjina wäŋanydja, bala maṉḏa mel‐garwarrthinana, nhäŋala ŋunhi wakalŋuna wäyin buliki djingaryunara yukurranhara, ga ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, walala yukurrana giritjina ŋurikiyi buliki'wu. Bala wirrkina dhika ŋayi ŋaramurryina Mawtjitjtja, nhära'‐nharanana marrtjina. Bala ŋayi marrtjina ḏupthurrunana gay' ŋunhi rommirrinydja guṉḏa maṉḏanha munatha'lilina, gut bitjarra ḏaw'yurrunanydja ŋunhalana ŋoyŋurana wal'ŋu bukuŋura, liŋgu walala ŋathil'yurrunana ŋunhiyi ḏaw'yurruna romdja, Godkuŋu dhawu'‐nherraṉarawuynydja.
EXO 32:20 Bala ŋayi waṉḏinanydja ganydjarryuna, bala ḏur‐way ḏur'yurrunana ŋunhiyi buliki'nhanydja, bala yana ḏaw'‐ḏawyurrunana muṉguykuŋalana, bala gurthalilina warrkuḻuŋala batharana, bala djuḏul'yurrunana‐a‐a, buḻŋu'kuŋalana, bala gapulilina djalkthurruna, bala ŋayi Yitjuralpuyŋuwanydja ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwa wekaŋala wurkthu'‐wurkthunarawuna.
EXO 32:21 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi bilyurruna Yärunguna, bala waŋana dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana, “Nhaltjarraŋga dhuwala walala Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu nhokalanydja? Nhäku warray nhe walalanha gur'yurrunanydja dhiyakuyi yätjkunydja romgu; Godthunydja dhuwala nhumalanha yurru dhä‐ḏir'yun warrpam'thunna, liŋgu dhuwalanydja mirithirrina yätjnha rom nhuma djäma.”
EXO 32:22 Bala ŋayi Yärundja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Yaka nhe ŋarraku ŋaramurryiya nhäri'‐nhariya. Marŋgiŋga nhe walalaŋgu dhiyaku yolŋu'‐yulŋuwunydja, ŋunhi walala ŋuli yukurra ḏukṯukthirri yätjkuna bitjanarawu liŋgu.
EXO 32:23 Walala yawungu waŋa ŋarrakala bitjanna, ‘Nhe yurru miny'tji‐yarpuma ŋilimurruŋguway waŋarrnha, märr yurru ŋayina ŋilimurrunha gäma, bili dhikana Mawtjitjtja winya'yurruna, ŋunhi ŋayi ŋilimurrunha gäŋala ŋulaŋuru Yetjipŋuru.’
EXO 32:24 Bala ŋarranydja yawungu waŋa walalaŋgala, ‘Ŋula yolthu yukurra balaŋu ḏälkuma garwarrwarr'mirri maryakal, walala yurru burrul'maramana,’ bitjanna. Bala walala yawungu rarr'yuna ŋarrakalana, bala ŋarranydja gurthalilina yawungu warrkuḻunha, bala marrtjinya yawungu dhuwala wakalŋuna buliki walmanha ŋulaŋuru gurthaŋurunydja.”
EXO 32:25 Ŋe. Mawtjitjtja marŋgithinana walalaŋgu ŋunhi walala goŋŋuru ŋurrkanhamina walalanhay walala, liŋgu Yärundhu yawungu nhänha walalanha gonha'yuna, gora wekanhana ŋuripa wiripu‐guḻku'wana yolŋu'‐yulŋuwa miriŋuwana.
EXO 32:26 Bala Mawtjitjtja ŋunhi djingaryurrunana yukurrana gali'ŋurana wäŋaŋura, bala ŋayi waŋana djawarrkthurrunana bitjarrana, “Yol walala dhika Garraywalanydja gali'ŋura? Ma', walala yurru ŋunhiyinydja walala marrtjina lili dhipalana ŋarrakalana.” Bala Lepaynydja bäpurru' yolŋu'‐yulŋu marrtjinana yurrum'thurrunana bukmaknha yana Mawtjitjkalana, ga walalanydja wiripu‐guḻkuny'tja yakana djälthina Godkalaŋunydja gali'lili wapthunarawu.
EXO 32:27 Bala ŋayi Mawtjitjtja waŋanana walalaŋgala ŋurikala Lepaywalanydja bitjarrana gam', “Garraynydja ŋunhi Yitjuralpuyŋuwunydja Waŋarr waŋa yukurra nhumalaŋgu bitjanna, nhuma yurru märra'‐marraŋa waŋga'‐waŋganydhu yiki nhumalaŋguway, bala marrtjiya yukirriya bukmakkurru wäŋakurru, buŋana marrtjiya ŋunhinydja walalanha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yukurra ḏukṯukthirri wiripuŋuwu waŋarrwu.”
EXO 32:28 Bala Lepaynydja bäpurru yuwalkthi marrtjinana, nhanŋuwaynha dhärukku malthurruna Godkuna, bala bumarana marrtjina yolŋu'‐yulŋunha, rakunyguŋalana walalaŋguway walala gurruṯu'mirrinhana ga ḻundu'mirriŋunha walalanha walalambalay. Ga ŋuriŋiyinydja ḏaykun'thu guḻku'na mirithirri ḏarramuwurru murrmurryurrunanydja walalaŋguŋu bunharanydja.
EXO 32:29 Ga ŋuliŋurunydja Mawtjitj waŋana walalaŋgala Lepaywala bäpurru'wala, “Gäthuranydja nhuma liŋguna ganaŋ'maranharaminana nhumalanhay nhuma wiripu‐guḻku'walanydja yolŋuwala, nhumanydja yurru nhanŋuwaynha Garraywuna djämamirri yana. Ŋayi yurru nhumalanha ŋayaŋu‐ŋamathama dhiyaŋunydja‐wala, liŋgu nhuma ŋurrulili nherraṉmina Garraywalana, ganaŋ'maranhaminana ŋulaŋuru nhumalaŋgalayŋuwala gäthu'mirriŋuwalanydja ga gutha'mirriŋuwalanydja.”
EXO 32:30 Ga wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋayi Mawtjitj waŋana ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwala Yitjuralpuyŋuwala, “Nhumanydja yätjkuŋala Garraynhana Waŋarrnhana, liŋgu yätjnha mirithirrina rom nhuma yawungu djäma. Ŋe, ŋarra yurru dhuwala marrtji Garraynhana withiyan, mak ŋarra yurru wekama ŋula nhä, nhumalanha ŋapatjkuma; ŋayi mak yurru nhumalaŋgu bäy‐ḻakarama ŋuriki yätjpuy, ga balayi märrama nhumalanha nhanukalayi ŋayi goŋlili.”
EXO 32:31 Bala Mawtjitjtja marrtjina roŋiyinayi Garraywala gumurr‐guwatjmara, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Garray, dhiyaŋu yolŋu'‐yulŋuyu ŋayaŋu‐yätjkuŋala nhuna, ŋutu' dhika yätj rom walala djäma yawungu. Walala miny'tji‐yarpunha yawungu walalaŋguway wakalŋunha waŋarrnha, bala buku‐ŋal'yunana yawungu.
EXO 32:32 Garray, bäy‐ḻakaraŋana walalaŋgu yanana ŋi, ŋuriki yätjpuynydja dhuwurrwuy. Ŋuli nhe yurru yakanydja bäy‐ḻakarama yäna‐wala, ŋarranhana nhe yurru ŋurrkaŋanydja walalanhanydja mali, yarrkmaraŋa ŋarranhana yäku dhipuŋuru nhokalay djorra'ŋurunydja.”
EXO 32:33 Yurru Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarrana, “Ŋunhi yolthu yukurra ŋayaŋu‐yätjkuma ŋarranha, ŋunhinhanydja dhuwurr‐yätjnha yolŋunha ŋarra yurru ŋurrkamana, ŋunhiyi ŋanyana ŋarra yurru yarrkmarama yäkunydja yolŋunha.
EXO 32:34 Gatjuy marrtjiyana. Nhenydja yurru gäŋana yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋunhimalayina wäŋalili ŋunhi ŋarra liŋgu ḻakaraŋala nhokala. Ŋarrakala djiwarr'wuyyu watjarr'mirriyu yurru mel‐warryundja marrtji nhumalanha. Yurru ŋarra boŋguŋu marrtji warray yulŋunydja, withiyurru warray nhumalanha, bala ŋarra boŋguŋu walalanha dhä‐ḏir'yurruna ŋurikiy yätjpuynha rombuy.”
EXO 32:35 Bala ŋayi Garrayyu yätjkuŋalana wäŋana ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwana, liŋgu walala miny'tji‐yarpuŋala wakalŋu buliki buku‐ŋal'yunarawu, ŋayi Yärundhu goŋdhunydja.
EXO 33:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Garrayyu waŋana Mawtjitjnha, “Ḏurryurrana walala, bala marrtjiyana, nhe Mawtjitj ga bukmak dhuwali yolŋu walala ŋunhi nhe gäŋala walalanha ŋulaŋuru Yetjipŋuru. Ŋäthilinydja baman'tja gal'ŋu ŋarra ḻakaraŋala Yipurayimgala ga Yitjakkala ga Djaykupkala, dhawu'‐nherraranydja ŋarra bitjarra gam', ‘Ŋarra yurru wekama dhuwala wäŋa Gaynandja ŋuriki nhokalaŋuwuna mala‐wunharawuywu walalaŋgu,’ bitjarra ŋarra dhawu'‐nherraranydja ŋäthilinydja.
EXO 33:2 Ga dhiyaŋunydja‐wala nhuma yurru marrtjina ŋunhimalayi wäŋalili, ŋunhi marrtji ŋorra guḻku' ŋatha ḻatju'mirri dhika ŋanya, gapu ga borum ŋula nhä malanha ŋunhilimi wäŋaŋura. Djuy'yundja ŋarra yurru djiwarr'wuynha djämamirrinha, ŋayi yurru nhumalanha mel‐warryundja, ga dhawaṯmaramana ŋarra yurru ŋunhi miriŋunhanydja walalanha bäpurru'nha ga bäpurru'nha, ŋupanna yurru ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru. Yurru ŋarranydja yakana yurru ŋarrapinydja malthun marrtji nhumalaŋgu; ŋarra ŋuli gonhana baymatthurru rakunyguŋu nhumalanha, liŋgu nhuma dhuwala rom‐ḏälmirri yolŋu'‐yulŋu.”
EXO 33:4 Walala yolŋu'‐yulŋuyunydja Yitjuralpuyŋuyunydja ŋäkula dhäwuny'tja ŋunhiyi, bala walala warwuyunminana ga nyä'yunminana, yakana biyapul galŋa‐ŋamathina,
EXO 33:5 liŋgu ŋayi Garrayyunydja ḻakaraŋala Mawtjitjkala bitjarra, “Nhumanydja dhuwala yolŋu'‐yulŋu gupa‐wuṉḏaŋarrmirrina. Ŋunhi ŋarra bini marrtjinya galkithinya nhumalaŋgala, nhumanydja bini ŋunhi murrmurryunana ŋuriŋi ŋarrakala ḏarrtjalkthuna djarraṯawun'thu. Burrul'maraŋana djalkthurrana nhokalay nhe dhuwali mel‐wiḏi'mirrinydja girri' malanha. Bilyurrana biyakana ŋayaŋunydja, wuyurrana nhokalayŋuwu nhe yätjkunydja, bala ŋarranydja yurru ḻiya‐ŋamaŋamayunmirrina nhaltjan ŋarra yurru nhumalanha.”
EXO 33:6 Bala walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja galŋa‐yätjthinyaminana, bala burrul'maraŋalana gulk‐gulkthurruna yana ŋunhiyi girriny'tja malanha, ŋunhi walalanha ŋuli ŋuriŋiyinydja girri'yu biyapulnha garrwarkunha. Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja, bala walala Yitjuralpuyŋuyunydja gonha'yurruna ŋunhi wäŋa Djäniyanydja buku, bala marrtjinana.
EXO 33:7 Ga ŋunhi walala ŋuli Yitjuralpuyŋu gulyu'‐gulyunna gandarrŋuranydja wäŋaŋura, ŋayinydja ŋuli Mawtjitjthunydja botjanha ḏalwaḏalwa' märr‐barrkumala ŋurikala walalaŋgala yarrkthuna wiripu‐guḻku'walanydja, ga ḻakaraŋalanydja ŋayi ŋunhiyi buṉbunydja yäku Withiyanminyarawuynha, liŋgu ŋunhiliyina maṉḏa ŋuli Mawtjitj ga ŋayipi Garray gumurr‐wunanhaminyanydja. Ga ŋunhi ŋuli ŋula yol yolŋu ḏukṯukthinya Garraywunydja bukumirriyanharawu, bala marrtjinya ŋayi ŋuli ŋunhimalayina buṉbulili.
EXO 33:8 Yo, ŋunhi ŋuli Mawtjitj gaŋgathinya bala marrtjinya djunama ŋunhimalayi buṉbulili, bukmaktja yolŋu'‐yulŋu ŋuli ḏurryunana, bala nhänha ŋanya yukurranha marrtjinyara nhinanhara bala, yana liŋgu ga gärrinya ŋayi ŋuli ŋunhimala buṉbulili.
EXO 33:9 Ŋunhi ŋayi ŋuli liŋguna gärrinyana buṉbulilina Mawtjitj, bala ŋayi ŋuli maŋandja marrtjinya lili yarrupthunana, bala djingaryuna ŋunhimalana bäymana dhurrwaralilina buṉbulili, bala Garraynydja ŋuli yukurranha waŋanhana Mawtjitjkala ŋuliŋuru maŋanŋurunydja.
EXO 33:10 Ga ŋunhi ŋuli walalanydja yolŋu'‐yulŋuyunydja nhänha maŋandja djingaryunara, bala walalanydja ŋuli marrtjinya buku‐nyilŋ'thunana gay' munatha'lilina buku‐ŋal'yunana.
EXO 33:11 Ŋe. Garraynydja ŋuli waŋanha yukurranha Mawtjitjkala bitjanana liŋgu galŋa'‐galŋana, bitjana yana liŋgu bitjan ŋuli yolŋu maṉḏa ḻundu'manydji waŋanhamirri. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi ŋuli Mawtjitjtja marrtjinya roŋiyinya wäŋalilina, yurru balpara'mirrinydja Djatjuwanydja nhanŋu ŋunhalana bäymana ŋuli yukurranha nhinanha buṉbuŋurana.
EXO 33:12 Yo, ŋayi Mawtjitjtja waŋanana Garraynha bitjarrana, “Nhenydja yawungu ŋarrakala waŋanha marrtjinyarawu muka, gänharawu dhiyaku yolŋu'‐yulŋuwunydja, yurru nhe yaka ḻakaraŋala ŋarrakala ŋula yolnha yolŋunhanydja nhe yurru djuy'yun bämarany'tja ŋarraku, guŋga'yunaramirrinhanydja. Nhenydja ḻakaraŋala, nhenydja ŋarraku marŋgi muka be, ga ŋarrakala nhe ŋayaŋu‐ŋamathirri muka yukurra be.
EXO 33:13 Ŋuli nhe yukurra yuwalktja ŋayaŋu‐ŋamathirri ŋarraku, ga milkuŋana ŋarrakala nhuŋuway dhukarrnha, märr ŋarra yurru marŋgithirrina nhuŋu, ga ŋayaŋu‐ŋamathinyamirriyamana nhuna. Ga guyaŋiya muka biyaka, liŋgu nhuŋuway ŋunhayinydja walala yolŋu'‐yulŋu.”
EXO 33:14 Bala Garraynydja waŋana nhanukala Mawtjitjkala bitjarra, “Yo, malthunga ŋarra yurru nhuŋu yulŋunydja, bala nhe yurru nhinana ŋayaŋuna ŋarrakala,” bitjarra.
EXO 33:15 Ga ŋayi Mawtjitjtja waŋana Garraywala buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋuli bini nhe yakanydja marrtjinya malthuna ŋanapurruŋgu, yaka ŋanapurrunha djaw'yurra dhipuŋurunydja wäŋaŋuru.
EXO 33:16 Ŋuli nhe bini yakanydja marrtjinya ŋanapurruŋgu malthuna, nhaltjan yurru yolŋunydja walala marŋgithirri, ŋunhi nhe yukurra ŋayaŋu‐ŋamathirri ŋanapurruŋgunydja? . . . ŋarraku ga dhiyaku nhokalaŋuwu miṯtjiwu? Ŋanapurrunydja dhuwala liŋguna gänana ŋulaŋuru wiripu‐guḻku'walanydja miṯtjiwala birrka'mirriwala bäpurru'wala, ganaŋ'thunna yukurra ŋuriŋina ŋunhi nhe galki ŋanapurruŋgala, gäma yukurra ŋanapurrunha.”
EXO 33:17 Bala Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ŋarra yurru djämana‐wala yana ŋunhi nhe nhäku ŋäŋ'thurruna, liŋgu ŋarra yukurra ŋayaŋu‐ŋamathamanydja nhuna, ga marŋgina ŋarra nhuŋu yäkuwu.”
EXO 33:18 Bala Mawtjitjthunydja bukukurru waŋanana, “Garray, ŋarra ḏukṯuk nhe yurru ŋarrakala milkunharamiya nhunapinyay nhe ŋunhi nhenydja djeŋarra'na gal'ŋu; ŋarra yurru nhuna nhämana.”
EXO 33:19 Ga ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ŋarra yurru marrtji djuḻkthunmarama nhunanydja ḻatju'yuna, ga ḻakaranharamirrinydja ŋarra yurru ŋarranhawuy ŋarra yäkunydja nhokala,
EXO 33:20 yurru yakana nhe yurru ŋarranha nhäma bukunydja. Ŋula yolthu yurru ŋuli nhäma ŋarranhanydja buku, mel‐ŋal'yun ŋarrakalanydja, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu rakunydhirrina.
EXO 33:21 Nhe yurru djingaryundja dhiyala guṉḏaŋura ŋarrakala galki,
EXO 33:22 bala ŋarranydja yurru nhuna ŋurrwu'yunmarama ŋunhimala ḏaw'yunarawuylili guṉḏalili, gungamanydja nhuna yurru ŋarrakalay ŋarra goŋdhu, ga bäy ŋarra yurru djuḻkmarama nhuna.
EXO 33:23 Bala ŋarra yurru djaw'yunmirrina goŋdja, bala nhe yurru ŋarranha nhämanydja ḏiltjina, yurru yakana nhe yurru nhäma bukunydja ŋarranha.” Ga bitjarra ŋayi Garrayyu Godthu waŋananydja Mawtjitjnha.
EXO 34:1 Ŋe. Bala Garrayyu waŋana Mawtjitjnha bitjarra, “Gulkthurra märrma'kuŋa bilkpilk guṉḏa maṉḏanha, bala ŋarra yurru wukirrina ŋunhimalayi guṉḏalilinydja maṉḏanyŋulili, ŋunhiyi yana liŋgu dhäruktja malanha ŋunhi ŋarra ŋäthili wukirri, bala nhe ḏaw'yuna warray yawungu.
EXO 34:2 Marrtjinydja nhe boŋguŋu goḏarr'nha munhakumirrina, ḏuwaṯthurru bukulili Djäniyalilinydja, bala gumurr‐watjmulu ŋarranha ŋunha bukulili, garrwarlilina wal'ŋu.
EXO 34:3 Yaka boŋguŋu wiripunydja yolŋu malthurru nhuŋu, ga yaka yurru yolŋu walala yukurra nhina ŋunhala ŋoyŋuranydja galkinydja bukuŋura; walala yurru yarrkthun dhipuŋuru, barrkulili gäma walalaŋguway wäyinnhanydja walalanha.”
EXO 34:4 Bala yuwalkthi Mawtjitjthunydja mitthurruna märrma' bilkpilk guṉḏa maṉḏanha, bala wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋayi Mawtjitj gaŋgathina munhakumirrina, bala marrtjinana, ḏuwaṯthurruna bukulilina, gäŋalanydja ŋayi marrtjina goŋdhunydja ŋunhiyi märrma' guṉḏa maṉḏanha.
EXO 34:5 Bala Garraynydja marrtjina lili yarrupthurrunana maŋangurruna, bala ŋayi djingaryurruna ŋunhimala galki Mawtjitjkalana, bala ŋayi yukurrana ḻakaranharaminana ŋanyapinyay ŋayi yäkuna Garray.
EXO 34:6 Ŋe, djuḻkmaraŋalana ŋayi Garrayyu, bala yäkuna ḻakaranharamina bitjarrana gam', “Ŋarranydja dhuwala Garray God Ŋurruŋu wal'ŋu dhika, ga mel‐wuyunaramirri Waŋarr, ga yuwalk yana. Ŋarra ŋuli bulnha galkunmirri yolŋu'‐yulŋuwunydja, yaka ŋarra ŋuli waḏutjanydja‐wala dhä‐ḏir'yun walalanha, liŋgu ŋarrakuŋunydja dhawu'‐nherraṉara yurru yukurra djingaryun gupaḏalnha‐wala yanana, djambimiriwnha.
EXO 34:7 Guḻku'yuna yurru yolŋu'‐yulŋuyu dhäkay‐ŋämanydja ŋarraku märr‐ŋamathinyaranydja, bili ŋarra ŋuli bäy‐ḻakarama ga buwayakkuma walalaŋgu baḏatjunara yätjpuynydja dhuwurrwuy. Yurru yuwalk ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi baḏak yukurra mulka nhanŋuway yätj dhuwurr, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu ga nhanbala yumurrku', ga nhanukalayŋuwa yumurrku'wa yumurrku', walala yurru yana raku'‐rakunydhirrina, liŋgu yätjthuna ŋuriŋiyina nhanukalay.”
EXO 34:8 Bala ŋayi dhunupana Mawtjitjtja buku‐nyilŋ'thurrunana, bala buku‐ŋal'yurrunana,
EXO 34:9 bala ŋayi bukukurru waŋananydja bitjarrana, “Garray, ŋuli nhe yukurra ŋayaŋu‐ŋamathirri ŋarrakunydja, go marrtjiya ŋanapurruŋgala galkithiya, ga gäŋana yukirriya ŋanapurrunha. Yuwalk warray dhuwala yolŋu'‐yulŋunydja gupa‐wuṉḏaŋarrmirri, yurru ŋanapurrunydja ḏukṯuk, nhe yurru bäy‐ḻakaramana ŋanapurruŋgu yätjpuynydja, ga märraŋana ŋanapurrunha nhuŋuwayliliyaŋana; ŋanapurru yurru nhuŋuwaynha yolŋu'‐yulŋu.”
EXO 34:10 Ga Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja yukurra dhuwala dhäruk‐nherraṉmirrina nhumalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja. Nhuma yurru nhämana, ŋarra yurru djämanydja ḻatju'na dhikana rom, ganydjarr ḏumurruna dhikana wal'ŋu; yakana ŋula ŋäthilinydja maḻŋ'thurruna balanyarayi rom dhiyala munatha'ŋuranydja. Ga bitjarrayi bili wiripu‐guḻku'yunydja bäpurru'yu bukmakthu yurru nhämana ŋarrakuŋu barrari‐wukunharamirrina djämawuy, liŋgu ŋarranydja yurru dhiyalayi nhumalaŋgala muka, nhumalaŋgala muka wapthun.
EXO 34:11 “Ŋe. Nhumanydja yurru märramana ŋarranhanydja dhäruk, bala djämana‐wala yurru nhaltjan ŋarra yukurra rom‐nherraṉ nhumalaŋgu dhiyaŋu‐wala. Ŋarra yurru gukuma dhawaṯmaramana ŋunhi mulku'‐mulkurunhanydja bäpurru'nha yolŋu'‐yulŋunha, yakana yana walala yukurra yurru nhina dhambay‐manapanmirri nhumalaŋgala ŋunhalayinydja wäŋaŋura, ŋunhi nhuma yukurra bala guwatjman ŋunhayi.
EXO 34:12 Yaka yana nhuma yurru dhawu'‐nherraṉmirrinydja walalaŋgala, ŋurikala mulku'‐mulkuruwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala ŋunhi walala yukurra nhina ŋunhayi wäŋaŋura. Ŋuli nhuma yurru ḻunduthirrinydja walalaŋgu, nhumalanhanydja yurru ḏapmarama ŋuriŋiyi walalaŋgala yätjthuna romdhu.
EXO 34:13 Nhumanydja yurru yana ḏaw'‐ḏawyurrana walalambala waŋarrnhanydja walalanha, warrpam'thurrana yana bak‐bakmaraŋa muṉguykuŋana, ga biyakayi liŋgu ḏaw'‐ḏawyurra walalaŋgu ŋunhi maḏayin'tja malanha, ga wäŋanydja ŋunhi walalaŋgu ŋärrany'tja dhuyunydja.
EXO 34:14 “Ŋe. Nhuma yurru ḏaw'‐ḏawyurrana warrpam'thurrana, liŋgu ŋarrapi dhuwala Garray nhumalaŋgunydja Waŋarr God, waŋganynha yana, ga nhumanydja dhuwala ŋarrakuwaynha mel‐winya'mirrina yolŋu walala.
EXO 34:15 “Ŋuli nhuma yurru märr‐ŋal'yun yukurra wiripuŋuwunydja waŋarrwu, ŋunhinydja nhe balanyarana yolŋu bitjan marramba'mirrina dhäyka. Yo, ŋunhi nhuma yurru gärrinydja ŋunhimalayi wäŋalilinydja, nhuma yurru yaka dhawu'‐nherraṉmiyanydja walalaŋgala nhinanharawu waŋgany‐manapanminyarawunydja; nhuma yurru walalanha bumana marrtji yulŋunydja yanana, gukumana yurru dhawaṯmaramana, liŋgu walala ŋuli gonhana gur'yurru nhumalanha, nhuma ŋuli balaŋu buku‐ŋal'yurru walalaŋgalaŋuwuna ŋurikina waŋarrwu. Liŋgu nhumanydja dhuwala ŋarrakuway yana walala; yaka nhuma yurru wekanhamirri wiripuŋuwanydja waŋarrwa, biyakanydja bitjan ŋuli marramba'mirriyu dhäykayu gonha'yun nhanŋuway dhuway'mirriŋunha, bala wekanhamirri wiripuŋuwana ḏarramuwa. Yo, yakana yana buku‐wurrpalanydja wekaŋa ŋula nhänydja walalaŋgalaŋuwunydja waŋarrwu, ga ŋunhi walala yurru giritjirri yukurra walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu buku‐ŋal'yun, ga buku‐manapanmirri ŋathawunydja ḻukanharawu, ga yakana nhumanydja mam'thurra walalaŋgala ŋula buŋgullilinydja. Yaka yana nhumalaŋgala yawirriny'thunydja yurru märrama dhäykawurrunha ŋulaŋuru wiripuŋunhanydja bäpurru'nha, liŋgu dhiyaŋiyinydja dhäykawurruyu yurru nhumalaŋgu yumurrku'nhanydja bilmarama walalaŋgalaŋuwuna waŋarrwu buku‐ŋal'yunarawu.
EXO 34:17 Ga yaka djäma ŋula nhä dhuyu mali buku‐ŋal'yunarawu.”
EXO 34:18 Ga wiripunydja malanha rom bitjarrayi Garrayyu wekaŋala marrtjina nhanukalayŋunydja ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu.
EXO 34:27 Bala dhä‐yawar'yurrunanydja ŋayi Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarrana, “Ma', wukirrina dhuwalayinydja dhäruk, liŋgu dhiyaŋunydja dhärukthu ŋarra yukurra dhuwala dhawu'‐nherraṉmirrina nhumalaŋgunydja Yitjuralpuyŋuwunydja, nhumanydja yurru ŋarrakuwaynha yanana yolŋu walala; dhäruk‐märranharamirri walala nhuma yurru yana yulŋunydja, bala ŋarranydja nhumalaŋgu yurru waŋarr Godnha, gämanydja ŋarra yurru yukurra nhumalanha ḻatju'kumana dhikana.”
EXO 34:28 Ga ŋunhiliyi bukuŋuranydja ŋayi Mawtjitj nhinanana yukurrana märr‐weyinnha Garraywala ŋoy‐ŋathamiriwnha ga ŋoy‐gapumiriwnha, yana liŋgu ga 40 munhanydja nhanŋu ŋunhiliyinydja. Bala yana ŋayi wukirrina marrtjina ŋunhimalayi guṉḏalilina maṉḏaŋulili ŋunhiyi dhawu'‐nherraṉminyara dhäruk, ŋunhiyi rom malanha ḏämbumirri ga ḏämbumirri ŋunhi ŋayi Garrayyu nhanbala wekaŋala.
EXO 34:29 Yo, dhawar'yurrunanydja ŋayi Mawtjitj ŋuliŋuruyi, bala yana dhunarranana marrtjina, gäŋalana ŋunhiyinydja maṉḏanha dhärukmirrinydja makarrmirri guṉḏa maṉḏanha, yarrupthurrunana marrtjina bala wäŋalilina roŋiyina, yurru bukunydja ŋayi wiripuŋuyinana dhikana, djarraṯawun'nha yanana, liŋgu ŋayi yukurrana waŋana galkina, maṉḏa Garraynha waŋanhamina, yurru yaka ŋayi marŋgi ŋurikiyi bukuwunydja nhanŋuway ŋayi.
EXO 34:30 Ga walalanydja Yärundhu ga wiripu‐guḻku'yu ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyu nhäŋalana ŋanya Mawtjitjnha marrtjinyarana lili, djarraṯawun'thinyarana bukunydja dhikana ŋanya nhäŋala, bala walala wirrkina dhika barrarinanydja nhanbala, ga yakana wäŋgaŋala withiyaranydja ŋanya.
EXO 34:31 Bala ŋayinydja Mawtjitjtja dhunupa wäthurrunana walalaŋgu, bala walala withiyarana marrtjina wäŋgaŋalana bala, Yärun ga wiripu‐guḻku' ŋaḻapaḻmirri, ga bukmak yolŋu walala, bala ŋayi wekaŋalana walalaŋgu bukmaknha ŋunhiyi romdja malanha, ŋunhi nhanukala ŋayi Garrayyu wekaŋala ŋunhala bukuŋura yäkuŋura Djäniya.
EXO 34:33 Ga ŋunhi ŋayi dhawar'yurrunanydja waŋanharaŋuru Mawtjitj, bala ŋayi bukulilina nherrara buyu‐ruwaŋga'na girri', dhaḻ'yunmina ŋanyapinyay ŋayi bukuna.
EXO 34:34 Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli marrtjinya bala Withiyanminyarawuylilinydja Buṉbulili, bala ŋunhalanydja ŋayi ŋuli yupmaranhana ŋunhiyi bukuwuynydja girri' ŋäkirrmaranhara, bala waŋanha ŋuli Garraywalanydja buku‐warraŋulyuna yukurranha, yana liŋgu ga dhawaṯthuna ŋayi ŋuli. Bala ŋayi ŋuli ḻakaranhana walalambala yolŋu'‐yulŋuwanydja ŋunhi nhaltjana ŋayi ŋuli Garrayyu ḻakaranha nhanukala;
EXO 34:35 walala ŋuli nhänhanydja ŋanya bukunydja djarraṯawun'thinyarana, bala nherraṉana ŋayi ŋuli roŋiyinyayi bukulili nhanukiyingalay ŋayi ŋunhiyi girri'nha. Bitjanana liŋgu ŋayi ŋuli marrtjinya yukurranha ŋurikimirrina yana, yana liŋgu ga marrtjinya ŋayi ŋuli Garraywala waŋanhaminyarawu.
EXO 35:20 Bitjarrana ŋayi Mawtjitjthu waŋana yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala walala gundupuŋalanydja, bala yana wapmaraŋalana marrtjina, bala dhunupana gäŋalanydja Mawtjitjkalana, walala ḏukṯukthinanydja wirrkina Garraywunydja gumurr‐wekanharawu; yana walala marrtjina wekaŋalanydja ŋunhi yänana girriny'tja malanha, ŋunhiyi mel‐wiḏi'mirrinydja dhikanydja girri' Godkalaŋunydja buṉbuwu. Ga gaḏamanmirriyunydja dhäykawurruyu yukurrana djäma goŋdhuna walalawuynha ḻatju'mirrina dhomala dhikana, miny'tji‐guḻku'mirrina. Ga bukmakthuna yolŋu'‐yulŋuyu Yitjuralpuyŋuyunydja buku‐wurrparanydja gäŋala girriny'tja malanha, ḏarramuwurruyu ga dhäykawurruyu ga djamarrkuḻi'yu, marrtjinanydja walala gäŋalanydja, yanana marrtjina rarr'yurrunana Garraywuna, ŋurikiyi buṉbuwuna, ŋunhi ŋayi Mawtjitjkala ḻakaraŋala yukurrana ŋunhala.
EXO 35:30 Bala ŋayi Mawtjitjthu waŋanana bitjarrana, “Nhäŋa dhuwala ḏarramunha gay', Betjalilnha yäkunha, ŋayinydja dhuwalayinydja djarr'yunara Garraywuŋuna yana, ŋayinydja yurru dhuwalayinydja buŋgawana dhiyakuyi bukmakkuna djämawu, liŋgu Garrayyu ŋanya liŋguna dhaŋaŋguŋalana nhanukalay ŋayi Birrimbirryu ŋuriŋi Walŋamirriyunydja, märr dhiyaŋuyina ganydjarryu ŋayi yurru djäma bukmakkumanydja, ḻatju'kumanydja dhikanydja yurru. Ga wiripu‐guḻku'wunydja ŋayi bitjarrayi ganydjarr wekaŋala Garrayyu, märr walala yurru guŋga'yun ŋanya yukurra, ḻatju'kuma yana dhika djäma.
EXO 36:1 “Yo, walala yurru ŋuriŋiyi yolŋu'‐yulŋuyu djämanydja djan'kukuma yana ŋunhi nhaltjarra ŋayi Garrayyu yukurrana ḻakaraŋala.”
EXO 36:2 Bala walalanydja ḏarramuwurruyunydja ŋuli yukurranha djämanydja,
EXO 36:3 ga bitjana liŋgu walala yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋuli yukurranha gänhana ḻatju'na girri' ŋulaŋuru wäŋaŋurunydja, dhuḏikurru‐ŋäthilina, biyapulnha marrtjinya bukulili ŋal'maranha.
EXO 36:4 Bala walala ŋunhi djämamirriyunydja walalay waŋana Mawtjitjnhana,
EXO 36:5 “Way, liŋguna dhuwala, gana'na yulŋunydja. Bala walalanydja yukurra yolŋu'‐yulŋuyunydja mukthun warray gäma lili,” bitjarra.
EXO 36:6 Bala ŋayi Mawtjitjthunydja djuy'yurruna dhäruknha djunuma wäŋalilinydja, “Liŋguna dhuwala, gana'na yulŋunydja. Yakana biyapulnydja walala gäŋa lili.” Bala walala yolŋu'‐yulŋunydja ḏaḏawyurrunana; yakana biyapulnydja gäŋala,
EXO 36:7 ŋunhina liŋgu walala ŋunhi buku‐waŋganynha gäŋalanydja, gana'na yana ŋuriki djämawu dhawar'maranharawuna.
EXO 36:8 Yo, djämanydja walala yukurrana ŋunhiyi Garraywu buṉbunydja ŋuriŋiyi Betjalilyu ga wiripu‐guḻku'yu gaḏamanmirriyu ḏarramuwurruyu, djämanydja walala yukurrana ŋunhiyi dhomalany'tja ḻatju'na miny'tji‐maypamirrina, milkuminy ga ḻingarryinyara ga miku. Ga bitjarrayi walala liŋgu djämayi lanapuny'tja dharpa ŋal'‐ŋalmaraŋala marrtjina ŋurikiyi buṉbuwunydja, bala ŋäkirrmaraŋalana ŋunhiyi waḏaŋgany'tja warrpam'thurruna yana monyguŋala ŋuriŋiyinayi miny'tjimirriyuna dhomala'yu, bala ŋäkirrmaraŋala ŋapa‐ŋayŋunydja ŋunhiyi gaywaraŋu'yuna dhomala'yu. Ga biyapulnydja walala wäyinnha barrwaṉ buyu‐wuṉḏaŋarrnha miku'kuŋala miny'tji djäma, bala yana ŋapa‐ŋäkirrmaraŋalana ŋunhi gaywaraŋu'nhanydja, ga biyapul warraŋullilinydja warrpam'thurrunana buku‐ŋäkirrmaraŋala wäyingalana barrwaṉ'thu ŋuriŋina ḏälyuna wal'ŋu. Ga bitjarrayi liŋgu walala yukurrana djäma dhomala ŋurikiyi djinawa'wunydja wäŋawu dhuyuwunydja, bala dhaŋganhamirriyaŋalanydja ṉapuŋga'kurru yana, ganaŋ'maraŋala ŋärra' wal'ŋu ŋunhiyi Godku nhanŋuway dhaḻakarr.
EXO 37:1 Ga bitjarrayi liŋgu walala djämayi ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyaranydja Bathi, ga dhurrwaranydja ŋurikiyi bathiwu, ŋunhiyina Mel‐wuyunaramirrina dhaḻakarr yäku, ga djämayi ŋayi mali yolŋunhanydja maṉḏanha, djiwarr'wuynhanydja maṉḏanha, gumurr'yunminyara nhinanhara, binbarrnydja bärr'yunmaraŋala ŋunhi Mel‐wuyunaramirrinhanydja yukurrana monyguŋala.
EXO 37:10 Ga bitjarrayi ŋayi djäma ŋathawuynydja bala'palanydja, ŋurikiyinydja dharrpalwunydja ŋayaŋay'wu, märrma' ruluwu ga märrma' bäythinyarawuywunydja ŋuriki; ga wiripu lanhdhirra'wuy garwarrwarr' ŋayi djämayi nhära'‐nharanharawu, djarraṯawun' wekanharawunydja. Ga bitjarrayi ŋayi djäma buŋgangu bäw'wunydja dhaliyarra' märr‐nyumukuṉiny', märr yukurra yurru ŋayi gaŋgathirri buŋgan bäwny'tja ŋulaŋuruyi bitjanna liŋgu yurru Garraywu. Ga bitjarrayi ŋayi djämayi weyikany'tja ŋurikiyi lanhdhirra'wunydja, ga djämayi ŋayi buŋgan bäwny'tja bathanarawunydja.
EXO 38:1 Yo, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi djäma yana dhaliyarra' yindinydja wal'ŋu, wäyingunydja bathanarawu, ga yindi wal'ŋu banikin rurrwuyunminyarawu, yurru walala ŋunhi banikin bathalanydja djäma ŋulaŋuru djambaka wal'ŋu bitjan djarrami'yinyara, ŋunhi ŋuli walala dhäykawurru nhänharaminya yukurranha walalanhawuy walala ŋunhimalayi.
EXO 38:9 Ga bitjarrayi liŋgu walala djämayi gunganhamirriyaŋala ḻoḻunydja ŋunhiyi buṉbunha, dhaŋganhamirriyaŋala marrtjina ḻiw'maraŋalanydja ŋuriŋina dhomala'yuna buyu‐wuṉḏaŋarrmirriyuna yana gungaŋala warrpam'thurruna, märr yurru walala yolŋu'‐yulŋu gulŋiyirri yukurra ŋuliwitjan dhurrwarakurrunydja ŋunha djinawa'lilinydja dhaḻakarrlili, buku‐ŋal'yunarawuna nhanŋu Godkuna.
EXO 39:1 Ga bitjarrayi liŋgu walala maryakalnydja djäma ḏalkarra'mirriwunydja walalaŋgu, gäna wal'ŋu girri', märr walala yurru gärri yukurra ŋunhimala Ganaŋ'maranharawuylili Wäŋalili, Garraynha gumurr‐watjman ŋurikimirrinydja girri'mirri yana. Ga nhanŋu Yärungunydja walala djäma ḻatju' girri' dhika wal'ŋu, miny'tjimirri, yurru nhanŋunydja ŋunhi girri' gäna yana nhanŋuway wal'ŋu ŋurikiyi ŋurruŋuwu ḏalkarra'mirriwu. Yurru mayali'mirri ŋunhiyi girriny'tja bukmaknha yana ŋunhi walala yukurrana djämanydja.
EXO 39:32 Yo. Djämanydja walala ŋunhi bukmaknha yana, dhawar'maraŋalana warrpam'nha, balanyarana liŋgu ŋunhi yulŋunydja djan'ku yana bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala yukurrana Mawtjitjkala. Yo, dhawar'maraŋalanydja walala bukmakkuŋala yana, bala yana ŋuliŋurunydja waŋgany‐mana'manaparanydja. Bala Mawtjitjthunydja nhäŋa'‐nhaŋalana marrtjina mala‐yarr'yurrunana, nhäŋalanydja marrtjina ḻatju'mirri warray dhika yana, ŋulinyara yana bili ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala yukurrana. Bala ŋayi Mawtjitjtja wokthurrunana wirrkina walalambala, buku‐wurrpara ŋurikiyyi djämawuynydja.
EXO 40:1 Bala ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarrana, “Gatjuy ŋal'maraŋunydja nhuma boŋguŋu dhuwali buṉbunydja ŋarraku, bala nherru'‐nherruluna marrtji bukmakkuŋuna djinawa'lilina, bala ŋämiluna marrtji weyika'yuna ŋunhiyi malanha bukmakkuŋuna yana, ganaŋ'maraŋuna ŋunhiyinydja ŋarrakuwaynha wal'ŋu. Ga biyakayi gäŋa Yärunnhanydja ga nhanŋu gäthu'mirriŋunha walalanha ŋunhamala dhurrwaralili wal'ŋu ŋunhi buṉbulili, nhuma yurru walalanha ganaŋ'marama ŋunhiliyinydja, märr yurru walala ŋarrakuway yana ḏalkarra'mirri walala gupaḏalnha‐wala.”
EXO 40:16 Bala ŋayi Mawtjitjthu djämanydja bukmakkuŋalana yana, bitjarrana liŋgu yana ŋunhi Garrayyu nhanukala ḻakaraŋala; walala djäma ŋunhiyinydja buṉbu, bala nherra'‐nhirrarana marrtjina ŋunhiyi dharrpalnydja malanha girri' ŋunhiwalana wal'ŋu djinawa'lilina buṉbulili. Rulwaŋdhurrunanydja ŋayi dhuyuna rruthi, ŋathanydja ŋunhiyi 12 ŋunhiwala bala'palalilinydja, ga bitjarrayi liŋgu lanhdhirrany'tja ŋayi dhuŋgur'yurrunana, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi djalkthurruna buŋgan bäwny'tja ŋunhimalayi yutjuwaḻa'lili dhaliyarra'lili, märr yurru ŋayi yukurra ŋunhi buŋgan ŋawululny'tja gaŋgathirrina nhanŋu Garraywuna. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi nherrara banikin ŋunhi bathalanydja wal'ŋu ŋuriki rurrwuyunminyarawunydja ga barŋ ŋunhiyi, maṉḏa yukurrana ŋunhiyi dhärrananydja ga warraŋul ŋunhili buṉbuŋura, dhurrwaraŋura wal'ŋu, yurru ḻoḻunydja ḻiw'maranhara gunganhara ŋunhi.
EXO 40:30 Bala ŋayi Mawtjitjthu rarr'yurruna gapuna ŋunhiwalayinydja banikin'lili yindililinydja, bala garr'yurruna gäŋalanydja Yärunnhana ga gäthu'mirriŋunha walalanha, bala walala yukurrana rurrwuyunminana ŋunhiliyinydja ŋarambiya'na ga djalkirina. Yo, bitjana liŋgu walala ŋuli rurrwuyunminyanydja ŋäthilinydja, yurruna walala yurru gulŋiyirri ŋunhimalayi buṉbulilinydja, ga marrtji galkithirri ŋunhimala barŋlili.
EXO 40:33 Yo, ŋayi Mawtjitjthu nherra'‐nhirrarana ŋunhiyi ḻoḻunydja ḻiw'maraŋalana yanana ŋunhina buṉbunhanydja, bala djäma dhurrwaramirriyaŋalana. Ga bitjarrayina ŋayi ŋunhi dhawar'maraŋalanydja warrpam'thurruna yana.
EXO 40:34 Bala ŋayi ŋunhiyi maŋandja dhunarranana dhunupana yana, bala ŋäkirrmaraŋalana ŋunhi wäŋanhanydja buṉbunhanydja, bala yana ŋunhi djinawany'tja dhaŋaŋdhinana warrpam'nha ŋayipina djarraṯawun'thuna, ḻatju'yuna dhikana, ga wäŋanydja ŋunhi warrpam'nha djeŋarra'yina nhanukiyingalana ŋayi baḏayala'yu.
EXO 40:35 Yakana ŋayi Mawtjitj gulŋiyinanydja ŋunhimalayi buṉbulilinydja, liŋgu Garrayyunydja ŋayipinydja ŋuriŋi djarraṯawun'thunydja warrpam'nha dhikana gungaŋala ŋunhiyi buṉbunhanydja.
EXO 40:36 Ga bitjanana liŋguna maŋandja ŋunhiyi ŋuli yukurranha djingaryunana yana ŋunhilina bäyma buṉbuŋurana. Wiripunydja ŋuli ŋunhiyi waŋupini yana gaŋgathinya, bala dhawuṯthunana, bala walala ŋuli yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhiyi ḏurryunana, dhoṯkunhana marrtjinya girriny'tja, bala yana wäŋganhana ŋuli, malthunana ŋurikiyina maŋanguna, ŋunhi ŋayi ŋuli ŋurru‐warryunna walalanha.
EXO 40:37 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli maŋan ŋunhiyi yaka gaŋgathinya, walalanydja ŋunhiyi yolŋunydja walala ŋuli nhinanha yukurranha ŋunhili bäyma wäŋaŋura, yana liŋgu ga biyapul ŋayi ŋuli ŋunhiyi gaŋgathinya maŋan.
EXO 40:38 Bitjarrana liŋguna ŋayi yukurrana walalanha monyguŋalana yulŋunydja ŋuriŋiyi Garraywalaŋumirriyunydja waŋupini'yu, ŋunhi walala yukurrana marrtjina bala. Ga walu‐ŋupananydja ŋayi yukurranha maŋandja ŋuli djingaryunana yana ŋunhilimi Ganaŋ'maranharawuyŋuranydja Buṉbuŋura, ga munhakunydja ŋayi ŋuli ŋunhiyi maŋan wiriputhinyana bitjanana bitjan ŋuli gurtha nhäranha waŋupini'ŋura. Ga bukmakthu ŋuriŋiyi yolŋu'‐yulŋuyu Yitjuralpuyŋuyunydja yukurranha nhänhana ŋuli yana, ŋunhi ŋayinydja Garraynydja walalaŋgala ŋunhilimi ṉapuŋga.
LEV 1:1 Yo, ŋayi Garray wäthurruna Mawtjitjku bala ŋunhimala Withiyanminyarawuylili Buṉbulili, ga ŋunhalayina ŋayi Garrayyu wekaŋala ŋunhi romdja Mawtjitjkala nhanukalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwunydja, ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja Mawtjitjkala gam'.
LEV 1:2 “Ŋunhi nhuma yurru marrtji galkithirrinydja gal'ŋu Godkala buku‐ŋal'yunarawunydja, nhuma yurru gämanydja wäyinnhanydja mak buliki mak läm mak nanikut, märr yurru ŋayi Garrayyunydja märrama muka nhumalanha, bäy‐ḻakaramana yurru nhumalaŋgu yätjpuynydja, liŋgu ŋuriŋina maŋgu'‐waṉḏinyarayu wäyingalana.
LEV 1:3 Yo, djarr'yundja nhuma yurru ḏarramunha yana wäyinnhanydja buliki'nha, ḻatju'nha dhika ŋula nhämiriwnha, bala gämana ŋunhimala Buṉbulilina bathanarawu Garraywuna.
LEV 1:4 Ga ŋunhili dhurrwaraŋuranydja, ŋayi yurru ŋunhi yolŋunydja goŋ‐ŋal'yunna ŋurikalayi wäyingalanydja muḻkurrlilina, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja wäyin burakirri ŋurikala yolŋuwala dharapulŋura, bala yurru Garrayyunydja ŋanya märramana yana ŋunhiyi yolŋunha, yakana ŋayi yurru nhämanydja yolŋuwu ŋurikiyi yätjtja, bala dhä‐ḏir'yundja, liŋgu maŋgu'yunydja ŋuriŋiyi wäyindhunydja monygumana yurru yätjtja ŋurikiyi yolŋuwu.
LEV 1:5 Yo, ŋayi yurru ŋuriŋi yolŋuyunydja wutthunna ŋunhi wäyinnhanydja buliki'nhanydja ŋunhiliyina, bala yurru ŋuriŋinydja ḏalkarra'mirriyunydja märrama maŋguny'tja ŋunhiyi wäyinnha, bala warrkuḻumana marrtji ḻiw'maramana yana ŋunhiyi gali'lili malaŋulili ŋunhimala dhaliyarra'lilinydja, ŋunhi yukurra dhärra galki ŋunhi dhurrwaraŋura Godkala buṉbuŋura.
LEV 1:6 Bala ŋuliŋurunydja ŋayi yurru ḏalkarra'mirriyunydja ŋuriŋi marrtji barrwaṉ' warrkuḻumana, bala mitmitthun muṉguykumana ŋunhi wäyinnha ŋanaktja marrtji.
LEV 1:7 Bala dharpana ŋayi yurru rulwa'‐rulwaŋdhun ŋunhimalayi dhaliyarra'lilinydja, bala dhuŋgur'yunna.
LEV 1:8 Ga ŋunhimalayi gurthalilinydja yurru walala gurrunhan ŋunhiyi wäyinnha malanha, muḻkurr ga yaḻmanga', bukmak yana warrpam'thun ŋayi yurru nhäranydja ŋunhiyi ŋunhiliyi dhaliyarra'ŋuranydja.
LEV 1:9 Bala ŋayi yurru buŋgandja ŋunhiyi gaŋgathirri bala ŋawulul' Garraywuna, ga ŋayinydja yurru Garrayyunydja märramana yana ŋunhiyi wirrkina wal'ŋu yana ŋayaŋu‐djulŋithirrina.
LEV 1:10 “Ga ŋunhi ŋayi yurru gäma ŋuriŋi yolŋuyu wäyinnha bembinha mak nanikutnha, wäyindja yurru ŋunhiyi ḻatju' wal'ŋu yana ŋula nhämiriw, djomu, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru ŋunhiyi gulaŋdja wäyinnha ŋunhiyi djalkthunna marrtji gali'lilina malanyŋulili ŋunhimala dhaliyarra'lilinydja, bala bukmaknha yana rumbalnydja ŋunhi bathan ŋunhimalayi dhaliyarra'lilina wäyinnhanydja. Ga buŋgandja ŋayi yurru ŋunhiyi ŋawululny'tja gaŋgathirrina nhanŋu Garraywuna, ga ŋayinydja yurru ŋunhiyi märramana yana yulŋunydja ŋayaŋu‐ŋamathirrina wal'ŋu.
LEV 1:14 “Ga ŋuli ŋayi yolŋu ŋurruwuyktja, ŋayinydja yurru gäma wäyin nyumukuṉiny', murryil mak ŋula nhä ḻumbuk, ŋayi yurru gulaŋdja ŋunhiyi waṉḏirri yukurra ŋunhiwalayina dhaliyarra'lilina, bala bathanna yurru rumbalnydja ŋunhimalayina dhaliyarra'lilina. Bala ŋayi yurru märramana Garrayyunydja ŋunhiyi yolŋunhanydja, liŋgu ŋuriŋiyinayi wäyingalana maŋgu'‐waṉḏinyarayu.”
LEV 2:1 Ga biyapul ŋayi Garrayyu nherrara wiripuna rom malanha, märr ŋuliwitjandja dhukarrkurru walala yurru yolŋu walala marrtji galkithirrina nhanukala Godkala, wekanhamirrina manapan. Walala yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋathanydja gäma maŋutjinydja nhanŋu Godku wekanharawu, yurru ŋäthilinydja walala yurru ŋunhiyi yarrwa'yun ŋatha wal'ŋu, bala bikpikthunna weyika'na ga buŋgan bäw'nha, bala gämana yurru ŋunhiwala ḏalkarra'mirriwalana. Ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyunydja märramana, bala dhiṯthun yurru goŋdhunydja waŋganydhu ŋuliŋuruyinydja, bala bathan ŋunhimalayina dhaliyarra'lilina, ga ŋunhinydjayi bitjarra ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyunydja bukmaknha wekaŋala Garraywuna. Ga ŋunhi yurru ḻatjuny'tja buŋgan yukurra gaŋgathirrina nhanŋu Garraywu, bala ŋayinydja Garrayyunydja yurru ŋoy‐ŋaḏupthunna yana märramanydja nhanukuŋu wekanharanydja.
LEV 2:3 Ga wiripunydja malanha ŋunhi ŋatha dhuḏi'yunmaranharawuynydja, ŋunhiyinydja ḏalkarra'mirriwu ŋuriki walalaŋgu ḏarramuwurruŋgu, ŋunhiyinydja walalana yurru ḻuka, liŋgu ŋathanydja ŋunhiyinydja dharrpalnha wal'ŋu, ganaŋ'thun yukurra, liŋgu ŋunhiyi mundhurr wekanharanydja nhanŋuwaynha Godkuna Garraywuna.
LEV 2:4 Ga ŋunhi walala yurru yolŋu'‐yulŋuyu ŋatha gäma bathanara balwurnydja dämba mundhurr‐wekanharawu Godkunydja Garraywunydja, ŋunhiyinydja yurru ŋathanydja ruwaŋga'kunharamiriw yana, yurru ŋämiṉaranydja weyika'wuy waŋganybuy ŋapanydja. Ga ŋunhalayi buṉbuŋuranydja ŋayi yurru ḏalkarra'mirriyunydja märrama ŋathanydja ŋunhiyi, bala gäma yurru ŋunhiwala dhaliyarra'lilina, ga ŋunhalanydja ŋayi yurru ḏaw'‐ḏawyunna, bala wiripunydja malanha ŋayi yurru djalkthun gurthalilina ŋunhiwalayi dhaliyarra'lilina, bathan yurru nhanŋuna Garraywuna. Ga ŋunhi yurru buŋgandja ŋunhi gaŋgathirri yukurra, bala ŋayinydja yurru Garrayyunydja galŋa‐djulŋithirrina yana märrama bukmaknha ŋunhi nhanukuŋu wekanhara. Ga wiripunydja malanha ŋunhiyi ŋatha dharrpalnha yana; walalana yurru ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyuna walalay ḻuka ŋunhiyi ŋatha, ŋunhi walala yukurrana yolŋu'‐yulŋuyu mundhurr‐wekaŋala nhanŋu Garraywu.
LEV 2:11 Ga ŋunhi nhuma yurru mundhurr‐wekama ŋathanydja nhanŋu Garraywu, yaka nhuma yurru warrkuḻuma ŋunhimalayi ruwaŋga'kunharamirrinydja; ŋunhiyinydja ŋatha ruwaŋga'kunhamiriw yana nhe yurru rulwaŋdhundja, ŋäthilimirriyama Garraywunydja, ga yaka yana nhuma yurru beŋgurru gukunydja ŋunhiwalayi. Yurru djalkthundja nhuma yurru yukurra ŋathalilinydja ŋunhimalayi dje'lana, liŋgu dje'layunydja ŋuriŋi yukurra ḻakarama mayali' ŋunhina dhawu'‐nherraṉminyarawuynha, ŋunhi yukurra dhärra dhambay‐manapanmirri waŋganygumana yana, nhe ga Garray.
LEV 3:1 “Ga ŋunhi nhuma yurru yolŋu'‐yulŋuyu wekama wiripu mundhurr ŋunhi ŋuli yukurra ḻakarama waŋgany‐manapanminyarawuy bitjan gam', nhuma yurru gämanydja buliki buyuwuyu'mirri yana, djomumirri, ŋula nhämiriw yana.
LEV 3:2 Ŋäthilinydja nhe yurru muḻkurrlili ŋal'yurra goŋ ŋurikalayi wäyingala, bala wutthurrana ŋunhiliyinayi dhurrwaraŋurana buṉbuŋura galkina. Bala ŋayinydja yurru ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyunydja märrama maŋguny'tja, bala djalkthunna marrtji ḻiw'marama yana ŋunhiwalayi dhaliyarra'lilinydja, ḏämbumiriwlili yana ḻika'‐ḻikanlili.
LEV 3:3 Bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyu gulk‐gulkthunna marrtji ŋanaktja ŋunhiyi wäyinnha, ga dhuwalanydja malanha ŋayi yurru bathan Godkuna gam', yaḻmanga' ga biḏila ga ḏiny'ṯiny yaḻmanga'mirri; dhuwalanydja yurru malanha ŋayi ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja ŋunhimalayina bathan dhaliyarra'lilina, rrambaŋikumana yurru ŋunhimala wiripuŋulilina dhambay, ŋunhi walala bumara yätjpuy walalaŋgalaŋuwuy ŋäkirrmaranhara. Bala yurru ŋayi ŋunhi buŋgandja yukurra ŋawululny'tja gaŋgathirrina nhanŋu Garraywuna, bala ŋayi Garrayyunydja yana ŋoy‐ŋaḏupthunna märramanydja yurru nhanukuŋu wekanharanydja, ga yuwalknha yanana ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu nhina yukurra waŋganyŋuranydja, waŋgany‐manapanmirrina yurru Godkala.
LEV 3:6 “Ga balanyarayi liŋgu yana ŋayi yurru yolŋuyu gäma bembinha mak nanikutnha, yurru yaḻmangany'tja ŋunhiyi nhanŋuway yana dhulŋuŋu Garraywu, yaka yurru nhuma Yitjuralpuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu ḻuka yukurra yaḻmangany'tja wäyin. “Ga bitjandhi nhuma yurru yakayi yana ḻuka gulaŋdja, ga ŋanak gulaŋmirri yakayi yana nhuma yurru ḻuka. Dhuwalayinydja rom yurru yukurra djingaryunna yana bitjanna liŋguna gupaḏalnha‐wala.” Ga bitjarra ŋayi Godthu waŋananydja.
LEV 4:1 “Ga ŋuli yurru yolŋuyu djäma ŋula nhä yätj märr‐wawunydja yana, ŋayi yurru ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu gäma wäyinnha Garraywalana Buṉbulili, märr yurru ŋuriŋi wäyingalanydja gulaŋ‐waṉḏinyarayu nhanŋu yätjtja buwayakkumana ŋäkirrmaramana. Mak ŋayi yurru gäma buliki, mak bembi mak nanikut, yurru ḻatju' wal'ŋu yana buyuwuyu'mirri ŋula nhämiriw wäyin ŋayi yurru gämanydja, märr nhanŋu yurru ŋurikiynydja buku‐dhumukthinyarawuynydja yätjpuy ŋäkirrmaramana yana. Yo, ŋuli ŋayi yurru ŋunhi ḏalkarra'mirri yolŋu, ŋurruŋu wal'ŋu ŋayipi dhuwurr‐yätjthirri, ŋayinydja yurru bitjandhi yana liŋgu gämayi wäyin yuṯa wal'ŋu yana. Yana ŋayi yurru goŋ‐ŋal'yunna ŋurikala wäyingalanydja muḻkurrlili, bala bumana yana ŋunhi wäyinnhanydja, bala gäma gulaŋdja djinawa'lilina ŋunhana wal'ŋu, ga ŋunhiyi maŋguny'tja ŋayi yurru bikpikthunna ŋunhiwala dhaliyarra'lili ŋunhi ŋuli yukurra buŋgan bäw' gaŋgathirri ŋuliŋuruyi bala Godku. Bala ŋayi yurru rumbalnydja ŋunhiyi wäyinnha bathan warraŋulnha wäŋaŋurana, ŋayi yurru wäyindja ŋunhiyi burakirri dharapulŋura ŋurikala ḏalkarra'mirriwalana yolŋuwala, märr yurru ŋayi Garraynydja yakana ŋaramurryirri yolŋu'‐yulŋuwunydja bukmakkunydja ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja.
LEV 4:13 Ga ŋunhi walala yurru bukmakthu ŋuriŋi wal'ŋu Yitjuralpuyŋuyu miṯtjiyu djäma yätjtja rom märr‐wawunydja yana, dhunupana yana walala yurru ŋuriŋinydja walalay bukmakthu miṯtjiyu gäma wäyinnha buliki märr‐yuṯa, ga ŋunhiyi walala ŋurru'‐ŋurruŋunydja yurru goŋ‐ŋal'yun ŋurikala wäyingala muḻkurrlilinydja, bala yurru bumana. Ga dhunupana ŋayi yurru ḏalkarra'mirriyunydja gäma gulaŋdja djinawa'lilina wal'ŋu buṉbulili, bala walala yurru bikpikthunna ŋunhiwala dhaliyarra'lilina, ŋunhi ŋuli yukurra buŋgan bäw' gaŋgathirri ŋuliŋuruyi bala Godku, bala ŋayi yurru rumbalnydja ŋunhiyi wäyinnha bathan wäŋaŋurana warraŋulnha, märr yurru ŋuriki yolŋuwunydja walalaŋgu yätjtja warrpam'nha ŋäkirrmarama ŋuriŋiyinayi maŋgu'‐waṉḏinyarayu wäyingalana.
LEV 4:22 Ga ŋuli yurru buŋgawa wal'ŋu yolŋu yätjthirri, märr‐wawu ŋayi yurru djäma ŋula nhä yätj, ŋayinydja yurru bitjandhi yana liŋgu gämayi wäyin, märr yurru wäyindja ŋunhiyi burakirri nhanukala ŋurikala buŋgawawala yolŋuwala dharapulŋura.
LEV 4:27 Ga bitjandhi liŋgu ŋunhi ŋayi yurru gali'wuyyu yolŋuyu djäma dhuwurr‐yätj märr‐wawu yana, ŋayinydja yurru bitjandhi yana liŋgu gäma wäyin, ga ŋunhiyinydja yurru wäyin burakirrina ŋurikalayina dharapulŋura, märr yurru Garrayyunydja bäy‐ḻakaramana yanana ŋuriki yolŋuwu yätjpuynydja, yakana ŋayi yurru dhä‐ḏir'yun ŋurikiy djämawuy.” Yo, ŋayi Garrayyu nherraranydja guḻku' yana mirithirri romdja malanha ŋuriki nhanukalayŋuwu yolŋu'‐yulŋuwunydja, ŋayi ḻakaraŋala yukurrana nhaltjan ŋayi yurru Godthu bäy‐ḻakaranharawuy wekama ŋunhi walala ŋuli nhä djäma yätj. Ga dhiyakuyina märrwu ŋayi ŋunhi nherrara wiripunydja ga wiripunydja rom malanha, märr yurru walala nhina yukurra ḏarrtjalk yana ŋula nhämiriw. Liŋgu ŋunhi Godtja ŋayipinydja ḏarrtjalk yana, gäna wal'ŋu ŋayipi, ga Garraynydja ŋayinydja djäl muka nhanukalaŋunydja yolŋu'‐yulŋuwu walala yurru nhina yukurra ŋamakurru' wal'ŋu yana, ganaŋ'thun yana yätjŋurunydja, ga ganaŋ'thun yana ŋuliŋuru nhäŋuru malaŋuŋuru ŋunhi yurru romdhu ŋuriŋiyi yolŋunha walalanha baḏuwaḏuyun.
LEV 16:1 Bala ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala bitjarrana Mawtjitjkala, “Ḻakaraŋa nhe yurru nhokalaŋuwa wäwa'mirriŋuwa Yärunba ŋuripa ḏalkarra'mirriwa ŋurruŋuwa, yaka ŋayi yurru marrtji ŋunhawala djinawa'lilinydja, dharrpallilinydja ŋärra'lilinydja ŋunhanydja wal'ŋu birrka'mirriyunydja waluyu, yana ŋayi yurru dhuŋgarra‐watjthirri gulŋiyirrinydja yukurra, ŋuriŋi yana liŋgu waluyu ŋunhi ŋarra nherrara. Ŋuli ŋayi yurru gulŋiyirri birrka'mirriyunydja waluyu ŋayinydja yurru rakunydhirrina yana, liŋgu ŋarrapinydja yurru ŋuli maḻŋ'thun ŋunhiliyi waŋupini'ŋurana, garrwarnha wal'ŋu ŋunhilina yana Mel‐wuyunaramirriŋurana Dhaḻakarrŋura.
LEV 16:3 Yakana ŋayi yurru gulŋiyirrinydja‐wala yänanydja, ŋäthilinydja ŋayi yurru gäma buliki' yuṯa wal'ŋu yana, ga ḏarramu bembinydja, bala wutthunna yurru ŋayi, bala bathan dhaliyarra'lilina ŋunhana, märr ŋuriŋiyi gulaŋ‐waṉḏinyarayunydja wäyingalanydja ŋayi yurru Garrayyunydja bäy‐ḻakaramana buwayakkumana ŋurikiyi nhanŋuway Yärungu yätjpuy ga nhanukalaŋuwu yumurrku'wu.
LEV 16:4 “Yo, ŋurruŋunydja ŋayi yurru Yärun ḻupthun yukurra gapuyu, bala ŋayi yurru dhaṯthunmirrina ŋuriŋiyi dharrpalyunydja girri'yu ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala ŋurikiyi ḏalkarra'mirriwu.
LEV 16:5 Bala walala yurru ŋuriŋiyi yolŋu'‐yulŋuyu Yitjuralpuyŋuyunydja gämana nhanukala Yärungala märrama wäyindja maṉḏanha nanikuttja, ga bitjandhi liŋgu walala yurru wekama bembinhanydja ḏarramunha, märr gulaŋ‐waṉḏinyarayu ŋurikala wäyingalanydja ŋayi yurru Godthu buwayakkuma walalaŋgu yätjnha dhuwurr.
LEV 16:6 “Yo, ŋurruŋunydja ŋayi yurru Yärundhu wutthun buliki'nha, ŋunhiyinydjayi bulikiny'tja yurru rakunydhirri nhanukala Yärungalana dharapulŋura, märr yurru ŋayi Godthu buwayakkuma nhanŋu Yärungu yätjpuy.
LEV 16:7 Dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi yurru Yärundhu märramana ŋunhiyi wäyinnhanydja märrma'nhanydja nanikutnha, bala nherraṉ gumurrlilina nhanukala Garraywala ŋunhimala dhurrwaralilina wal'ŋu galkina buṉbulili, bala yurru djarr'yunna ŋayi waŋganynhanydja, märr yurru ŋunhiyinydja nhanŋuway Garraywuna, ga wiripunydja ŋunhinydja nanikut djuy'yunarawuna bena‐wala ḏiltjililina.
LEV 16:9 Bala ŋayi yurru Yärundhu wutthunna ŋunhiyi nanikutnhanydja ŋunhi ŋayi djarr'yurruna Garraywu, märr yurru ŋuriŋiyinydja gulaŋ‐waṉḏinyarayu wäyingalanydja Godthu ŋäkirrmaramana ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwalaŋuwuynydja yätjpuy.
LEV 16:10 Ga wiripunydja ŋunhinydja ŋayi yurru wekama nhanŋuna Garraywuna, yurru walŋa yana ŋayi yurru ŋunhiyinydja nanikut yukurra dhärra, märr yurru ŋayi yängumana ŋunhiyi bena‐wala ḏiltjililina; ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yätjnha djaw'yun yolŋu'‐yulŋuwu bena‐wala wuyupthunna yurru, barrkulilina gupaḏalnha‐wala yurru winya'yundja.
LEV 16:11 Yo, ŋäthilinydja ŋayi yurru Yärundhu wutthun buliki' ŋunhiyi, bala wapmarama gulaŋdja banikin'lilina, bala rumbalnydja yurru ŋayi Yärundhu bathan dhaliyarra'lilina, märr yurru ŋayi Garrayyu ŋäkirrmarama yätjpuy nhanŋuway Yärungu ga nhanukalaŋuwu djamarrkuḻi'wu.
LEV 16:12 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi yurru märrama ḻirrwi' gurtha ŋuliŋuru dhaliyarra'ŋuru, ga biyapul ŋayi yurru märramayi buŋgan bäwny'tja, bala marrtji yurru djinawa'lilina ŋunhiwala wal'ŋu ŋurikimirri, gämanydja ŋayi yukurra yurru ŋunhiyi maŋguny'tja Garraywalana ŋunhiwala dhaḻakarrlili wal'ŋu.
LEV 16:13 Ga ŋunhilinydja djinawany'tja, dharrpalŋuranydja dhaḻakarrŋura, ŋayi yurru rarryunna ŋunhiyi buŋgan bäwny'tja ŋunhimalayi ḻirrwi'lilina, gumurrlilina nhanukala Garraywala, märr yurru ŋunhiyinydjayi ŋawulul' marrtji gaŋgathirrina, warrpam'nha monyguma ŋunhi Garraywunydja dhaḻakarr, märr yurru ŋayi yaka Yärundhu nhäma ŋunhiyi, bala rakunydhirrina.
LEV 16:14 Bala ŋayi yurru goŋ‐ḻupthun ŋunhimalayi maŋgu'lili wäyingala, bala bikpikthun ŋunhiwala Mel‐wuyunaramirrililina Dhaḻakarrlili, gumurrlilina wal'ŋu, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru bikpikthundhi gumurrlilinydja Dhawu'‐nherraṉminyarawuylilinydja ŋunhi Bathilili, waŋgany‐rulu ga märrma'mirri bäythinyarawuynydja yurru ŋayi bikpikthundja ŋunhiwalayi.
LEV 16:15 “Ga ŋuliŋurunydja ŋayi yurru Yärundhu buma ŋunhiyina djarr'yunarawuynhana nanikutnha, ŋunhi ŋayi yurru rakunydhirri yolŋu'‐yulŋuwala dharapulŋura, bukmakkala ŋurikala Yitjuralpuyŋuwala miṯtjiwala. Yo, gämanydja ŋayi yurru maŋguny'tja ŋunhiyi dharrpallilina ŋunhiwalayina ŋärra'lili, ga bitjandhi yana liŋgu ŋayi yurru bikpikthundhi ŋunhiyi Mel‐wuyunaramirrililinydja Dhaḻakarrlili wäŋalili,
LEV 16:16 märr ŋayi yurru ŋuriŋiyi maŋgu'yunydja ḏarrtjalkkuma ŋunhiyina ŋärra'na wäŋa. Liŋgu yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja yakana ḏarrtjalkmirri, ga djäma walala yukurra yätjnha rom, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi ŋurruŋuyunydja ḏalkarra'mirriyu yolŋuyu ḏarrtjalkkumana yukurra ŋunhi wäŋanhana buṉbunhana ŋuriŋiyi maŋgu'yuna wäyingalana, märr yurru ŋayi yukurra God nhina yana walalaŋgala ŋunhili ṉapuŋga.
LEV 16:17 Yaka yurru yana ŋula yol yolŋu gärri ŋunhiwalayinydja buṉbulili ŋunhi ŋayi yurru Yärundja marrtji ga ḏarrtjalkkuma wäŋanha ŋunhiyi ŋuriŋi maŋgu'yu, yana liŋgu ga dhawaṯthun ŋayi yurru walŋa yana, märr yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäma, ga dharaŋan ŋunhi ŋayi Godthu liŋguna bäy‐ḻakaraŋala walalaŋgu yätjpuynydja dhuwurrwuy, Yärungalaŋuwuy ga djamarrkuḻi'walaŋuwuy nhanukalaŋuwuy, ga bukmakkalaŋuwuy ŋunhi yolŋu'‐yulŋuwalaŋuwuy; yakana ŋayi yurru Godthu nhäma biyapulnydja walalaŋgu yätj.
LEV 16:18 Dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi yurru dhawaṯthun beŋuru buṉbuŋuru, ŋayi yurru marrtji ŋunhiyi Yärundja bala ŋunhiwala dhaliyarra'lili galki, bala ŋayi yurru ŋämiṉna marrtji ŋunhiyi dhandurruŋdja ŋunhilimi dhaliyarra'ŋurana ŋuriŋiyina maŋgu'yuna, ḏarrtjalkkumayi yurru dhaliyarra' ŋunhi ŋuriŋi maŋgu'yu.
LEV 16:19 Ga bitjandhi liŋgu yana ŋayi yurru bikpikthundhi dhaḻakarr ŋunhiyinydja, rumbalnydja ŋanya dhaliyarra'nha, waŋgany‐rulu'mirri ga märrma' bäythinyarawuymirri ŋayi yurru bikpikthundja, märr yurru ŋunhiyi barŋdja ḏarrtjalk yana, yaka baḏuwaḏuyunara ŋula yolŋu'‐yulŋuwuŋu yätjpuy.
LEV 16:20 “Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi bitjarrayi djäma ḏarrtjalkkuŋala marrtjina ŋunhiyi dhuyu wäŋa dhaḻakarr ga buṉbu ŋunhiyi, ga barŋ ŋunhiyi, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi Yärundhunydja märramana ŋunhiyi ganaŋ'maranharawuynhanydja nanikutnha ŋunhi walala wekaŋala nhanŋu Garraywu walŋa.
LEV 16:21 Bala ŋayi yurru goŋ‐ŋal'yunna muḻkurrlilina ŋurikalayi wäyingala, bala waŋanydja ŋayi yurru marrtji ḻakaramanydja bitjanna ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwu yätjpuynydja nhaltjarra walala yukurrana djäma yätjkuŋala, ga nhaltjarra walala ŋunhi baḏatjurruna Godku rom; ḻakaramanydja ŋayi yurru warrpam'nha yana, yakana ŋula ŋäkirrmarama wo djuḻuḻ'marama waŋganydja, ga ŋuliwitjandhinydja bitjan ŋayi yurru ŋal'maramana yukurra ŋunhiwala wäyingala nanikutkalanydja bukmakkuna yana yolŋu'‐yulŋuwu ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja yätjpuy. Bala ŋayi yurru ŋuriŋi wiripuŋuyunydja yolŋuyu märramana ŋunhiyi nanikutnhanydja, bala gäma ḏiltjililina, bala ŋayi yurru yängumana ŋunhi nanikutnhanydja, bena‐wala yana wuyupmaramana yurru.
LEV 16:22 Bala ŋayi yurru wäyindja waṉḏirrina ŋunhiyi yanana‐wala yulŋunydja winya'yunna, djaw'yunna‐wala yurru ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja yätjpuy, winya'yunna yurru yana gupaḏalnha‐wala.
LEV 16:23 “Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyunydja yolŋuyu ŋurruŋuyunydja yupmaramana dharrpalnydja malanha girri' ŋunhi, bala ŋayi yurru rurrwuyunmirrina ŋanyapinyay ŋayi gapuyuna, bala nherraṉ nhanŋuwaynha wal'ŋu ŋunhi girri'.
LEV 16:29 “Yo, bitjan liŋgu nhuma yurru Yitjuralpuyŋuyunydja yolŋuyu walalay djämanydja yukurra bitjandhinydja dhuŋgarra‐watjthirri yana. Nhuma yurru ganan djämanydja malanha nhumalaŋguway, bala nhiniyana yukirriya ŋoy‐ŋathamiriwnha, wuyurrana manaparra nhokalayŋu nhe yätjkuna. Bala Garrayyunydja nhumalanha yurru ŋuriŋinydjayi waluyu ḏarrtjalkkumana, ŋäkirrmaramana ŋayi yurru nhumalaŋgu yätjtja ŋuriŋiyinayi maŋgu'yuna, märr yurru nhuma yukurra nhina ḏarrtjalknha yana, waŋganyŋurana nhanukala Godkala; yakana ŋayi yurru nhäma biyapulnydja yätj nhumalaŋgu, meṉgumana yurru ŋayi yana buku‐dhumukthirrina.
LEV 16:34 “Yo, dhuwalayinydjayi rom yurru yukurra dhärrana yana gupaḏalnha‐wala. Waŋga'‐waŋganymirri yana dhuŋgarra‐watjthirri yurru ŋayi ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyu ŋurruŋuyu yolŋuyu djäma dhuwalayi romdja, ḏarrtjalkkuma marrtji ŋunhi buṉbunydja Godku ga yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi miṯtji ŋuriŋiyi gulaŋdhu, liŋgu dhiyaŋuyinydjayi romdhu ŋayi yurru Garrayyunydja baḏuwaḏuyun nhumalaŋgu yätjpuynydja, märr yurru nhuma ŋunhi Garraywunydja yolŋu walala nhina waŋganyŋurana yana rrambaŋina nhanukala, ŋula nhämiriwnha yana.” Bitjarrayina ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋalanydja yukurrana yolŋu'‐yulŋuwu, ga yuwalknha yana walala djäma romdja ŋunhi bitjarrayi dhuŋgarra‐ŋupanana ŋuli yana, ŋunhi ŋayi Garrayyu wekaŋala rom Mawtjitjkala.
LEV 19:1 Yo, Garrayyu Godthu ḻakaraŋala Mawtjitjkala rom malanha bitjarra gam'. “Ḻakaraŋa ŋarrakalaŋuwa yolŋu'‐yulŋuwa Yitjuralpuyŋuwanydja biyaka, ‘Nhumanydja yurru ŋarrakunydja yolŋu walala nhiniya yukirriya ḏarrtjalkthiya yana gal'ŋu, biyakayi liŋgu yana bitjan ŋarranydja dhuwala ḏarrtjalk gal'ŋu yana Garray, ganaŋ'thun yukurra ŋulaŋuru yätjŋurunydja.
LEV 19:3 Märr‐ŋal'yurra nhokalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala ga ŋäṉḏi'mirriŋuwalanydja, ga bitjandhiyi nhuma yurru ganaŋ'maramayi ŋunhi dhulŋuŋunydja ŋarrakuwaynydja gal'ŋu walu, liŋgu nhumanydja dhuwala ŋarrakuway yana yolŋu walala, ga ŋarranydja God nhumalaŋgu.
LEV 19:4 Yaka gonha'yurra ŋarranha ga buku‐ŋal'yurra wiripuŋuwunydja waŋarrwu, wo ŋula nhäku malaŋuwu dhuyuwunydja goŋbuywunydja ŋunhi, liŋgu ŋarrapi dhuwala waŋgany Godtja nhumalaŋgu.
LEV 19:5 “Ŋunhi nhuma yurru gulkthun ŋathanydja, yaka mälkuŋanydja warrpam'thurranydja gulkthurra, gonha'yurra muka wiripunydja yarraṯalili, ga yaka wapmaraŋa ḻarryunaranydja; gonha'yurra ŋunhiyinydja ŋuruku ŋurruwuykku ŋunhi yolŋuwu, ga ŋuruku mulkuruwu yolŋuwu.
LEV 19:11 “Yaka manaŋiyanydja ŋula nhä, ga yaka djawukiyanydja ḻakaraŋa, ga yaka wakalkurru waŋiya Garraynhanydja yäku ḻakaraŋa.
LEV 19:13 Yaka rom‐ḏälthiya wiripuŋuwunydja ŋuruku yolŋuwu, ga yaka djaw'yurra ŋula nhänydja nhanŋu.
LEV 19:14 Yaka waŋiya dhäruk yätjkuŋa yolŋunha mäkiri'miriwnhanydja, ga yaka gunganhamirriyaŋa ŋula nhä bambaywunydja yolŋuwu, yana biyaka rom‐wiyaṉiyana Garraywuna ŋunhi ŋayi nhuŋu God.
LEV 19:15 “Djäma ŋamathaŋa wal'ŋu bukmakku yana. Yaka nhäŋa nyilŋ'maraŋa ŋurruwuyknhanydja yolŋunha, ga garrwarkuŋanydja yindikuŋanydja nhäŋa ga guyaŋiya ḻukunydjamirrinha ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha.
LEV 19:16 Yaka waŋiya marrtjiya ḻakaraŋa dhäwu'kuŋa wiripuŋunha yolŋunha, ga ŋuli yurru ŋayi ŋula yolthu yätjkumanydja nhuna, nhenydja yana bäy‐ḻakaraŋana nhanŋu; yaka buku‐ruŋinyamaraŋa yätjtja, ga yaka yana mukthurranydja nhanŋu ŋaramurryiya.
LEV 19:18 Yo, nhumanydja yurru ŋunhi ŋarrakuwaynydja yolŋu'‐yulŋu märr‐ŋamathiya wirrki wal'ŋu yana wiripuŋuwunydja yolŋuwu wiripu‐guḻku'wunydja, biyaka yana liŋgu bitjan nhe yukurra märr‐ŋamathirri nhuŋuway nhe, liŋgu ŋarranydja dhuwala God nhuŋuway.
LEV 19:26 “Yaka yana djäma be nhä marrŋgitjthunydja girri'yu, mangaṯany'tja ŋula nhänydja, ga yaka yana ŋula nhäkunydja ḻarruŋa ŋathil'yurranydja maḻŋ'maranharawu, nhä yurru ŋayi maḻŋ'thun yalala. Yaka mitmitthunmiya nhunapinyay nhe rumbal mim'pumirriyanhamiyanydja, ga yaka yukirriya mitmitthunmiya ga bunharamiya nhunapinyay nhe rumbal baḏuwaḏuyunmiya ŋuruku ŋunhi rakunygunydja yolŋuwu ŋäthinyarakurrunydja, liŋgu ŋarra dhuwala God nhumalaŋgunydja, ga nhumanydja ŋarrakuway yana yolŋu walala.
LEV 19:29 “Ga yaka nhuŋuway yothu'nha miyalknhanydja wekaŋa ḏarramuwa, ŋunhi ŋayi ḏarramu ŋunhiyi djäl nhanŋu yana marramba'wu, ŋunhi ŋayi yurru ŋuliwitjandhinydja romgurru buku‐ŋal'yunna yukurra be nhäkuna waŋarrwuna; balanyarayunydjayi romdhu yurru nhuna ŋayi bilmaramana wiripuŋuwalana waŋarrwala, bala yurru nhuŋu baḏuwaḏuyunna ŋunhi wäŋanydja ŋuriŋiyinayi romdhuna. Ŋarrapi dhuwala waŋgany yana God nhumalaŋgunydja.
LEV 19:31 “Wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala ŋuli marŋgiyirri be gaḏamandhirrina mangaṯa'wuŋuna walalaŋguŋu marŋgikunhara, ga wiripunydja ŋuli yolŋu walala waŋa marrtji mokuywalana rakunygalana ŋurikalana be. Nhumanydja yaka mäkiri'‐witjurra ŋuriki walalaŋgalaŋuwu dhärukkunydja, ga yaka marrtjiya ŋurikalayinydja yolŋuwala, märr ŋayinydja yurru nhuna guŋga'yun ga marŋgi wekama nhuna, liŋgu ŋuriŋi nhanukalanydja romdhu nhuna yurru bitjan ŋayaŋu‐djarrpi'kumana, bala yurru nhuna ŋuriŋiyinydjayi ganaŋ'thunmaramana yana ŋuliŋuru Garraywalanydja, nhe yurru yakana yana galkithirri Godkalanydja. Ŋarrapi dhuwala waŋgany Godtja, ganaŋ'thun yukurra yurru ŋulaŋuru mangaṯa'walanydja be nhäkalanydja mokuywalanydja.
LEV 19:32 “Yaka wakalkuŋa ŋaḻapaḻnhanydja yolŋunha. Märr‐ŋal'yurra yana nhanukala, ga guŋga'yurra ŋanya biyaka.
LEV 19:34 Ga ŋuli yurru ŋayi mulkurunydja yolŋu nhina yukurra nhumalaŋgala wäŋaŋura, yaka djäma yätjkuŋanydja nhanŋu, yana märr‐ŋamathiya nhanŋu biyaka märr‐ŋal'yurra yukirriya, liŋgu nhuma yukurrana ŋäthilinydja nhinana ŋunhala Yetjip wäŋaŋura mulku'‐mulkuru muka ŋunhi nhumapinydja.
LEV 19:35 Yaka mayali'‐wilkthurra ŋula yolnha yolŋunhanydja, liŋgu ŋarrapi dhuwala waŋarrnydja nhumalaŋgu Garraynydja, ŋunhi ŋarra dhawaṯmaraŋala nhumalanha beŋuru Yetjipŋuru wäŋaŋuru.
LEV 19:37 Märraŋa ŋarraku yana romdja malanha warrpam'thurra, liŋgu ŋarrapi yana Garraynydja nhumalaŋgu waŋarr Godtja.’” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
LEV 23:1 Ga biyapul ŋayi Garrayyu gurrunhara rom Yitjuralpuyŋuwunydja, dhuwalana gam'. “Wiripunydja walu ŋunhinydja ŋarrakuway yana dhulŋuŋu gal'ŋu, ganaŋ'thun yukurra ŋuliŋuru djämamirriŋurunydja waluŋuru, märr yurru nhuma yukurra ŋayaŋunydja nhinana nhanŋuwaynha buku‐ŋal'yun Garraywuna.
LEV 23:3 Ḏämbumirri ga waŋgany bäythinyara walu ŋunhiyinydja djämawu, ga wiripunydja ŋunhi walu ga nhanŋuwaynha ganaŋ'thunna yukurra dhulŋuŋuna. Ŋuriŋiyinydjayi dhuyuyunydja waluyu ganaŋ'thunarayunydja nhe yurru ŋayaŋunydja nhinana yukurra yana; yakana nhe yurru djäma ŋuriŋiyinydjayi, yana nhuma yurru ŋuriŋiyinydjayi waluyu ḻuŋ'maranhamirrina marrtji bitjanna waŋganylilina ŋurruk‐manapanmirri, bala buku‐ŋal'yunna yukurra yurru Garraywu.
LEV 23:4 “Ga ḻurrkun'mirri ŋunhi dhuŋgarramirri nhuma yurru birrka'mirri miṯtji malanha Yitjuralpuyŋu ḻuŋ'maranharamirri waŋganylili ŋunhiwala Godkala buṉbulili. Dhuwalayinydjayi walu guyaŋinyaramirrina yukurranharamirri, bala nhuma yurru marrtji waŋgany‐manapanmirrina gal'ŋu, ga djämana dhuwalayi rom, liŋgu dhiyaŋuyinydjayi romdhu yukurra ḻakarama guḻku'na mirithirrina dhiyalaŋumiyinydjayi mayali' malanha. Ŋunhi yurru ŋayi walunydja dhuwalayi galkithirri buna, ŋayinydja yurru ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja yolŋu ḻoḻthunna yiḏakinydja, bitjan ḻakaramana yurru yolŋu'‐yulŋuwana bitjanna, ‘Go, marrtjiya lili waŋgany‐manapanminyarawuna, liŋgu walunydja dhuwala guyaŋinyaramirrina nhanŋu Garraywuna.’
LEV 23:5 “Yo, Ḻäy‐yuḻkmaranharamirrinydja walu Garraywunydja ŋunhi yukurra yurru ŋurru‐yirr'yun ŋuriŋi 14‐dhunydja munhayu ŋurruŋuyunydja gal'ŋu ŋaḻindiyu, bala ŋuriŋi bili walu‐gulŋiyinyarayu nhumanydja yurru yukurra bitjandhiyina djäma ŋunhiyinayi guyaŋinyamirrina rom.
LEV 23:6 Ga ŋunhinydja bala wiripunydja walu, ŋunhiyinydjayi nhuma yurru yakana ḻuka yukurra ŋatha ŋunhinydja ruwaŋga'kunharamirrinydja, yana nhuma yurru ḻukanydja yukurra ŋunhina liŋgu yana ruwaŋga'kunhamiriwnha gal'ŋu, yana liŋgu ga ŋunhi yurru 7 walu djuḻkthun, liŋgu ŋunhiyinydjayi walu guyaŋinyamirri ŋurikiyinayi ‘Ŋathawu Ruwaŋga'kunhamiriwwuna.’
LEV 23:7 Yo, ŋunhiyinydjayi ŋurruŋunydja gal'ŋu walu dhulŋuŋu yana Garraywu nhanŋuwaynha, yakana nhe yurru ŋuriŋiyinydjayi waluyu ŋula djäma, yana yurru nhe gämana mundhurrnha nhanŋu Garraywu walu ŋupanna‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u ga 7 ŋunhi walu yurru djuḻkthun. Ga ŋunhiyi walunydja dhä‐yawar'yunaramirrinydja bitjandhi yana ŋunhiyinydja dhulŋuŋuyi Garraywu yana, yakana nhe yurru ŋuriŋiyinydjayi ŋula djäma waluyu yukirriya.
LEV 23:9 “Yo, galkina dhuwala yulŋunydja ŋunhi nhuma yurru gulŋiyirrina ŋunhiwalayina wäŋalili ŋunhi ŋayi Garrayyu yurru wekama nhumalaŋgu, bala gulkthurra nhuma yurru ŋäthilinydja märr‐warŋgarrkkuŋa ŋatha malanha, bala garrpi'‐garrpilana ŋurruk‐mana'‐manaparrana, bala yurru nhuma marrtji gämanydja ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋunhinydja ŋatha ŋurikala ḏalkarra'mirriwalana.
LEV 23:11 Ga ŋunhalayinydjayi Godkalanydja buṉbuŋura ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyu märramana Djandina waluyu, bala ŋayi yurru garrwarkumana yukurra ŋunhiyinydja, bala waṉa'‐waṉayunna yurru milkumana yukurra nhanukala gumurrŋura Godkalana Garraywalana. Bala ŋayi yurru Godthunydja märramana yana ŋunhiyi ŋurruŋunhanydja gal'ŋu, dharapulŋura bukmakkalana nhumalaŋgala; bukmaknha yurru ŋayi ŋunhiyi märramanydja yana ŋurikalayinayi ŋurruŋuwalana.
LEV 23:12 Ga bitjandhiyina nhuma yurru bathandja wiripunydja malanha mundhurr nhanŋu Garraywu, ga ŋunhi ŋayi yurru yukurra buŋgandja gaŋgathirri bala, ŋayinydja yurru yana galŋa‐djulŋithirrina märramanydja ŋunhiyi nhokuŋu mundhurr‐wekanharanydja.
LEV 23:14 Yaka yana nhuma yurru ḻuka ŋuliŋuruyinydja ŋathaŋuru; ŋurruŋunydja nhuma yurru gäma ŋäthili nhanŋu Garraywu, ga ŋuliŋuruyinayi dhurrwaraŋuru nhuma yurru ḻukanydja. Ga dhuwalayinydjayi rom yukurra yurru dhärrana yana‐wala gupaḏalnha.
LEV 23:15 “Yo, nhuma yurru bothurru walunydja 50‐kuŋa ŋuliŋuruyi dhäŋuru ŋunhi ŋayi ḏalkarra'mirriyu märraŋala ŋatha, bala garrwarkuŋalana dharrana bala‐lili Garraywalana gumurrŋura, ga ŋuriŋinydja bala 50‐yunydja waluyu nhuma yurru marrtji biyapul ḻuŋ'maranhamirri waŋgany‐manapanmirri, gämana yurru mundhurrnha Garraywuna ŋunhiyina ŋatha gulkthunara yuṯa‐märranharana.
LEV 23:17 Yo, ŋunhili wäŋaŋuranydja nhokalay, nhe yurru batharra märrma'kuŋa yulŋunydja dämbany'tja, yurru ruwaŋga'kunhamirriyu yulŋunydja batharra ŋunhiyinydja, ga ŋunhi ŋurruŋunydja bitjan nhanŋuwaynha yurru Garraywuna dhulŋuŋuna. Ga biyakayi nhuma yurru dhambay‐manaparrayi batharra wäyindja, märr yurru nhumalaŋgu ŋayi yätjpuynydja ŋäkirrmaramana yana ŋuriŋiyi wäyingalanydja maŋgu'‐waṉḏinyarayu. Bala ŋayinydja yurru Godthunydja yana märramana nhumalaŋguŋu galŋa‐djulŋithirrina, ŋunhi ŋayi yurru marrtji buŋgan bäwny'tja bala gaŋgathirri.
LEV 23:21 Yaka yana djämanydja ŋuriŋiyinydja waluyu, yana nhuma yurru waŋgany‐manapanmirrina ḻuŋ'maranhamirrina ŋunhiliyi Garraywalana gumurrŋura, bala buku‐ŋal'yunna yana. Gupaḏalkuma nhuma yurru yana ŋayathamanydja baṯ bitjan dhuwalayi romdja, bitjan yurru dhuwalayinydja walu dhulŋuŋuna nhanŋuwaynha yana Garraywuna, wanhawitjan nhe yurru nhina marrtji bala wäŋakurru.
LEV 23:23 “Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydjayi nhuma yurru bulnha galkun ŋathili märr‐weyin, yana liŋgu ga 7 yurru ŋaḻindi galkina gal'ŋu, ga ŋurruŋuyunydja ŋuriŋi waluyu ŋuriŋi 7‐dhunydja ŋaḻindiyu, ŋunhiyinydja ganaŋ'thun yukurra dhulŋuŋuna nhanŋuwaynha Garraywuna gal'ŋu, yakana nhe yurru yukurra djäma ŋuriŋiyinydjayi waluyu, yana nhuma yurru yukurra ŋayaŋuna‐nhina, buku‐ŋal'yun nhanŋuwaynha Garraywuna. Bala yurru ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja walala yukurra marrtjina ḻiw'maramana wäŋakurruna, bopthunna yurru marrtji ŋuriŋi yiḏakiyinyarayuna, ḻakarama yurru marrtji yolŋu'‐yulŋuwanydja bitjanna gam'. ‘Go, marrtjiyana lili waŋgany‐manapanmiyana Garraywala, liŋgu Garraywunydja dhulŋuŋunydja walu galkina dhuwala.’
LEV 23:25 Yaka yurru nhuma ŋuriŋinydjayi waluyu djäma yukurra, yana nhuma yurru ŋuriŋiyi waluyunydja mundhurrnha bathan yurru yukurra Garraywu.
LEV 23:26 “Yo, ŋuriŋi 10‐dhunydja waluyu ŋuriŋi liŋgu yana ŋaḻindiyu 7‐dhu, Godthunydja yurru bitjanna buwayakkumana yätj Yitjuralpuyŋuwunydja, bitjan yuṯakumana, märr yurru walala biyapul nhina yukurra waŋgany‐manapanmirri yurru Godkala. Bukmak nhuma yurru Godkunydja yolŋu'‐yulŋu ŋunhi miṯtji ga miṯtji ga miṯtji marrtjiya waŋgany‐manapanmiyana yukirriya ŋunhiwala Godkalana buṉbulili, bala waŋganynha ŋayaŋunydja nhuma yurru yukirriya wuyunmiya nhumalaŋgalayŋuwu yätjkunydja malaŋuwu. Yakana nhuma yurru djuḻuḻ'marama nhumalaŋguway yätjtja malanha, yana nhuma yurru wuyundja yukurra nhina ŋunhi ŋoy‐ŋathamiriwnha, bitjan ḻakaranharamirrina yukurra yanana yurru Garraywala, bala bathan marrtji wäyinnha malanha ŋunhiwala barŋlilinydja, märr yurru ŋuliwitjandhiyi wäyingalanydja gulaŋ‐waṉḏinyarayu ŋayi yurru Godthunydja ŋäkirrmaramana yana warrpam'nha nhumalaŋgu yätjpuynha.
LEV 23:28 Yaka yana ŋuriŋiyinydjayi waluyu djäma yukirriya, yana nhuma yurru djämanydja ŋunhiyi liŋgu rom ŋunhi Godthu gurrunhara, märr yurru ŋuliwitjandhinydjayi Godthu buwayakkumana nhumalaŋgu nhänydja malanha yätjtja.
LEV 23:29 Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu yakanydja bilyun nhanukalayŋuwu ŋayi yätjku ŋuriŋiyinydjayi waluyu, yakanydja ŋayi yurru wuyun yukurra nhina ŋoy‐ŋathamiriw, ŋunhiyinydjayi yolŋu yakana yurru nhanŋu Garraywu biyapulnydja.
LEV 23:30 Ga ŋuli ŋayi yurru ŋula yolthu yolŋuyu djäma yukurra ŋula nhä ŋuriŋinydja ḏaykun'thu, ŋayinydja yurru Garrayyunydja yana ŋanya baḏuwaḏuyunna ŋunhiyi yolŋunha.
LEV 23:31 Yo, ŋunhiyinydjayi walu yukurra yurru dhärra yana nhanŋuwaynha gal'ŋu dhulŋuŋuna ganaŋ'maranharana gupaḏalkunharana, yakana yana yurru ŋula yolthu yukurra djämanydja ŋuriŋiyi waluyu, yana nhuma yurru nhinana yukurra ŋoy‐ŋathamiriwnha, wuyunna nhuma yurru yukurra yana nhokalayŋu yätjkuna ŋurikina.
LEV 23:33 “Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi Godthu biyapul yuṯakuŋala miṯtjinha nhanŋuway, ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru walunydja yurru ḏämbumiriwnha djuḻkthun, ga ŋunhinydja bala wiripunydja walu, ŋunhinydja gänana gal'ŋu dhulŋuŋuna nhanŋuwaynha Garraywuna, yäku ‘Buṉbunharamirrina Walu.’
LEV 23:35 Yakana yurru nhe yana ŋuriŋiyinydjayi waluyu djäma ŋula yolthu yolŋuyu, yana nhuma yukurra yurru mundhurrnha wekama Garraywu ŋathana malanha walu‐ŋupanna‐a‐a, yana liŋgu ga 7 walu yurru djuḻkthun, ga wiripuŋuyunydja waluyu nhuma yurru marrtji waŋgany‐manapanmirri buku‐ŋal'yunarawuna. Ŋunhiyinydjayi walu buku‐ŋal'yunarawu yana, yaka nhuma yurru djäma yukurra ŋuriŋiyi dhä‐yawar'yunarayunydja waluyu, liŋgu ŋunhiyinydjayi gäna gal'ŋu yana dhulŋuŋu Garraywu nhanŋuway.
LEV 23:37 “Yo, bitjan liŋgu walu ŋupan nhuma yukurra yurru ḻuŋ'maranhamirrinydja buku‐ŋal'yunarawunydja bitjan mundhurr wekama Godku, nhuma yurru buma wäyindja, bala bathan barŋlilina, bala yurru ŋayi Godthunydja yakana nhäma ŋilimurruŋgu yätjpuynydja, liŋgu ŋuriŋinayi gulaŋ‐waṉḏinyarayu wäyingalana. Ga ŋuriŋinydja wiripuŋuyunydja waluyu guyaŋinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi ganaŋ'maraŋala Garrayyu nhanŋuway ŋayi, nhuma yurru biyapul wekama bukulili ŋal'marama ŋunhiwalayi ŋunhi nhuma ŋuli marrtji wekama bitjan liŋgu munhamandhirri.
LEV 23:39 “Yo, ŋunhi nhuma yurru 7‐dhunydja ŋuriŋiyi ŋaḻindiyu ḻuŋ'maranhamirri waŋgany‐manapanmirri waŋganylilina ŋuriŋi 15‐dhunydja waluyu, nhuma yurru yukurra nhina waŋganyŋura 7‐nha walunydja ŋupan, goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, ŋayaŋu‐djulŋithirrina bitjanna yurru, liŋgu djämanydja liŋguwuynha dhawar'maranharana warrpam'puynha; ŋathanydja ŋunhi gulkthunarana liŋguwuynha ḻuŋ'maranharana gänharana ŋunhiwalayi ŋathawuylilina buṉbulili. Yo, ŋunhi ŋurruŋunydja walu wal'ŋu ŋurikiyi djulŋithinyamirriwunydja waluwu, ŋunhiyinydjayi gäna yana gal'ŋu; märr nhuma yurru ŋayaŋuna‐nhina yukurra yänana, yakana ŋula djäma ŋuriŋinydjayi waluyu.
LEV 23:40 Yo, ŋuriŋi ŋurruŋuyunydja waluyu nhuma yurru marrtji bala gulkthunna ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu yana muḻkurr borum dharpaŋuru, ga bitjandhiyi nhuma yurru gulkthundhi baṉdja'‐baṉdjanydja ŋurikiy dharpawuy, bala buṉbuŋana bala'palakuŋana yurru. Bala nhuma yurru yukurra nhinana ŋunhili buṉbuŋuranydja 7‐nha walunydja, märr‐yingathirrina gal'ŋu bitjanna, märr‐ŋal'yunna manapan yurru nhanukala, goŋmirriyirrina wirrkina Garraywala nhokalaŋuwala Godkalanydja.
LEV 23:41 Yo, bitjan liŋgu dhuŋgarra watjthirri nhuma yurru djämanydja yukurra dhuwalayi romdja ŋuriŋinydja 7‐dhunydja ŋaḻindiyu, nhinanydja nhuma yurru yukurra galŋa‐djulŋithirrina dhikana wal'ŋu 7‐nha walunydja ŋupan, liŋgu dhuwalayinydja nhanŋuway wal'ŋu yana Garraywu Godku galŋa‐djulŋithinyaramirri walu, galŋa‐ḻayyunaramirri, ga romdja dhuwalayi yukurra yurru dhärra bitjanna liŋguna gupaḏalnha‐wala.
LEV 23:42 Yo, ŋuriŋiyi 7‐dhu waluyu nhuma yurru yukurra nhina ŋunhiliyina buṉbuŋura bala'palaŋurana, märr yurru nhumalaŋgu yumurrku' ga gutharra'mirriŋu walala marŋgiyirri marrtji nhäma dhipalayi, ŋunhi ŋarrakuwaynydja yolŋu walala Yitjuralpuyŋunydja nhinana yukurrana ḏalwaḏalwa'ŋura warray buṉbuŋura malaŋuŋura, ŋunhi ŋarra dhawaṯmaraŋalanydja walalanha walŋakuŋala beŋuruyi Yetjipŋurunydja. Yo, ŋarrapi dhuwala Garraynydja nhumalaŋgu God Waŋarnydja.” Ga bitjarrayina ŋayi yukurrana Godthu ḻakaraŋalanydja Mawtjitjkala.
LEV 23:44 Ga ŋayinydja Mawtjitjthunydja ḻakaraŋala yolŋu'‐yulŋuwa ŋuripa Yitjuralpuyŋuwana, märr yurru walala dhuŋgarra‐watjthirri bitjan liŋgu waŋgany‐manapanmirrinydja yukurra, bala buku‐ḻuŋ'thun waŋganyŋurana, bitjan goŋmirriyirrina wal'ŋu dhikana ŋuriŋiyinydjayi dhulŋuŋuyunydja gal'ŋu nhanukalaynydja ŋayi waluyu. Yo, Godthu ŋayipi ŋunhi nherrara ŋunhiyi romdja, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi malaŋuyu romdhu yukurra ḻakarama mayali' ŋurikinayi ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu ŋayipi djäma yalalaŋumirriyu nhanukalayŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu.
LEV 26:1 Yo, Garrayyu nherrara rom dhuwala malanha gam' nhanukalaŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwunydja. “Yaka nhuma yurru buku‐ŋal'yun ŋula nhaltjan wiripuŋuwunydja ŋuriki goŋbuywunydja waŋarrwu, ga yaka yana djäma ŋula nhä dharpa yolŋukuŋa ga wäyinguŋa ga bäpikuŋa maḏayin'kuŋanydja. Yaka yana nhe yurru yukirriya nherrala dharpa ga guṉḏa ŋula nhä ŋunhi walala yurru yolŋu'‐yulŋuyu yukurra nhäma ga ḻakarama ŋunhiyi maḏayin' waŋarr, liŋgu waŋgany ŋarrapi yana Godtja waŋarrnydja nhumalaŋgu.
LEV 26:2 Nhuma yurru ganaŋ'maraŋa ŋarrakuwaynydja ŋunhi walu, liŋgu ŋunhiyinydjayi nhinanharamirri walu dhuyuna ŋarrakuwaynha. Ga bitjandhi liŋgu nhuma yurru ŋarrakunydja ŋunhi buṉbunha ganaŋ'maramayi, yaka wakalkuŋanydja, liŋgu ŋunhiyinydjayi wäŋa ganaŋ'maranharana ŋarrakuwaynha wal'ŋu yana buku‐ŋal'yunarawu, liŋgu ŋarrapi waŋarrnydja wal'ŋu Garray nhumalaŋgu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
LEV 26:3 “Ŋuli nhuma yurru marrtji yukurra ŋarrakalaynydja yana wal'ŋu romgurru, ga märrama dhäruk ŋarranhaynydja, ŋarranydja yurru ŋunhi djäkana marrtji nhumalaŋgu, djuy'yunna ŋarra yurru waltjaṉnha nhumalaŋgu, märr yurru nhumalaŋgu wäŋanydja ŋunhiyi ḻatju' muka, gurarrthirri muka yurru ŋathanydja ga borumdja ga mulmunydja ga ŋula nhänydja, guḻku'na yurru wal'ŋu gurarrthirri yukurra, ga nhuma yukurra yurru nhina ŋunhiliyi wäŋaŋura walŋana, marimiriwnha yana ga barrarimiriwnha yurru. Yo, ŋamathamana nhuma yurru nhina yukurra, ŋayaŋu‐ŋamathirrina yanana, yakana yurru nhumalanha ŋula yolthu barrari‐wukumanydja. Ŋuli yurru miriŋunydja marrtji nhumalaŋgu, nhumanydja yurru yana ŋupanna barrari‐wukumana walalanha, baḏuwaḏuyunna warrpam'nha; nhumapina yurru djuḻkmaramanydja. Yo, djämana yana ŋarra yurru‐wala yulŋunydja, guŋga'yunna yurru ŋunhi dhäruk‐märranharamirrinhanydja yolŋu'yulŋunha, ga djäma ŋarra yurru yukurra bukmak yana ŋunhiyi ŋunhi nhaltjarra ŋarra dhawu'mirriyaŋala ŋäthili.
LEV 26:11 “Yo, ŋunhi nhuma yurru yukurra nhina ŋarrakalaynydja romŋura, ga märrama dhäruktja ŋarranha, bala ŋarranydja yurru yukurra nhinayi nhumalaŋgala ṉapuŋga yana; marrtji'‐marrtjinydja ŋarra yurru yukurra ŋuliyi nhumalaŋgala galki, yakana ŋarra yurru gonha'yun ga ḏiltjinydja wekama nhumalaŋgu. Ŋarranydja yurru nhumalaŋgu Garray Waŋarrnha, ga nhumanydja yurru ŋarraku yolŋuna walala.
LEV 26:13 Ŋäthilinydja nhuma yukurrana nhinana ŋunhalanydja Yetjiptja dhuwurr‐garrpiṉara muka, yurru ŋarranydja nhumalanha dhawaṯmaraŋala warray, märr nhuma yurru nhina ŋayaŋu‐ŋamathirrina, ga marrtji yänana ŋula nhämiriwnha. Yo, ḏälkuŋa ŋarraku romdja, bala nhuma yurru nhina yukurra walŋana yana, ŋayaŋu‐ŋamathirrina yanana.
LEV 26:14 “Ga ŋuli nhuma yurru bilyundja, ḏiltjinydja wekama ŋarraku, yakanydja dhäruk märrama, bala ŋuyulkthirrinydja yurru ŋarrakalaŋuwu romgu, ga märr‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu, bala nhumanydja yurru ŋayaŋu‐yätjthinyaramirrina märrama ŋuriŋiyinydjayi romdhunydja. Yo, ŋula nhäna yurru maḻŋ'thun nhumalaŋgu, barrarimirrina rom. Nhuma yurru rirrikthunna, bala murrmurryunna, ga wiripu‐guḻkuny'tja yurru bambaythirrina marrtji, ga yalŋgi'yirrina rerriyuna. Ga djämanydja nhe yurru ŋula nhä ŋatha maŋutji dholkumanydja, yurru yakana nhuma yurru ḻukanydja ŋuliŋuruyi ŋathanydja, liŋgu ŋula yolnha miriŋuna yurru marrtji, bala walalana yurru ŋunhiyi gulkthundja, ga nhumanydja yurru djaṉŋarrmirrina nhina yukurra.
LEV 26:17 “Yo, ŋuli nhuma yurru gonha'yundja ŋarranha, ŋapanydja wekama ŋarraku, bala ŋarranydja yurru ŋapayi wekama nhumalaŋgunydja, bala nhumalaŋgu yurru miriŋuna marrtji, bumana nhumalanha yurru marrtji, bala ŋayina yurru buŋgawakunharamirri ŋanyapinyay ŋayi nhumalaŋgunydja, yana nhuma yurru waṉḏirrina yukurra yulŋunydja, barrarirrina yurru ŋula nhäkunydja.
LEV 26:18 Yo, balakurruyinydja ŋarra yurru nhumalanha yana marŋgikuma, märr nhuma yurru roŋiyirri ŋarrakala. Ŋuli nhuma yurru yakanydja bilyun yätjŋuru lili ŋarrakala, mukthundja yana märr‐yuḻkthundja ga ŋuyulkthirrinydja yurru ŋarraku, ŋarranydja yurru biyapulnha wal'ŋu ŋonuŋnha ŋula nhä gurrunhan nhumalaŋgu.
LEV 26:19 “Yo, nhumanydja ŋuli ŋunhi guyaŋinyamirri yanapi nhuma ganydjarr‐ḏilkurru, yurru ŋarranydja yurru ŋunhiyinha bakmarama warray, bala yurru nhe galkirrina yana ganydjarrmiriwyirrina yulŋunydja.
LEV 26:20 Yo, djämanydja nhuma yurru djäma warray, wirrki warray dhika, yurru yakana ŋayi yurru ŋatha ŋuthandja, ga dharpanydja yurru yakana borummirriyirri.
LEV 26:21 Ŋuli nhuma yurru mukthundja yana mäkiri'‐yarryundja ga ŋuyulkthirrinydja ŋarrakalaŋuwu romgu, yindina yurru marinydja marrtji nhumalaŋgu, ga wakinŋuna yurru wäyin maḏakarritjmirrina marrtji ga buma nhumalaŋgu yumurrku'nhana, ga guḻku'na yurru marrtji murrmurryun rerriyuna. Ga wiripunydja yurru miriŋuna marrtji, bala bumana marrtji, bak‐bakmaramana yurru marrtji nhumalaŋgu wäŋanydja, ga bukmak yurru nhuma djaṉŋarrnha yukurra nhina, liŋgu ŋathamiriwnha ŋunhiyi yukurra yurru wäŋa dhärra.
LEV 26:27 “Yo, bitjandhiyina yurru nhumalaŋgu maḻŋ'thundja, märr yurru nhuma bilyun roŋiyirriyi ŋarrakala, liŋgu nhumanydja dhuwala ŋarrakuway yana wal'ŋu. Ga ŋunhi nhuma yurru yaka bilyun ga roŋiyirri ŋarrakala, mukthun yurru nhuma yukurra yana märr‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu, ga yaka dhärukku malthun ŋarraku,
LEV 26:28 bala ŋarranydja yurru mirithirrina yana ŋaramurryirri nhumalaŋgu, wirrkina yana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja nhumalanha.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
LEV 26:29 “Yo, nhuma yurru mirithirrina yana djaṉŋarrthirrinydja, ga yana liŋgu‐u‐u ga wiripu‐guḻku'yunydja nhuma yurru ḻuka nhumalaŋguway yumurrku'nhana djamarrkuḻi'nha.
LEV 26:30 Ŋarra yurru ḏaw'‐ḏawyunna marrtji ŋunhiyinydjayi wäŋa ŋunhi wanhaŋumi nhuma yukurra buku‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu. Ŋunhiyi yurru nhumalaŋgu be waŋarrnydja burruḻ'yunna marrtji muṉguythirrina, ga nhumanydja yurru dhambayyi yana galkirri burruḻ'yun, rakunydhirrina marrtji ŋurikalayi nhumalaŋgalaŋuwala waŋarrwalana manapan.
LEV 26:31 Ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna nhumalaŋgu ŋunhiyinha wäŋanhanydja, warrpam'nha yana baḏuwaḏuyun, ga ŋunhi nhuma yurru mundhurr‐wekama ŋarraku, ŋarra yurru ŋunhiyinydja yakana märrama nhumalaŋguŋu.
LEV 26:32 Ga ŋunhi ŋayi yurru miriŋunydja marrtji ŋunhimalayi nhumalaŋgala wäŋalili, bala nhämana, ga waŋa ŋayi yurru bitjanna, ‘Dhuwalanydja yätjnha wäŋa mirithirrina, warrpam'thunarana buḻwaŋ'maranhara, baḏuwaḏuyunara,’ bitjanna yurru.
LEV 26:33 “Yo, miriŋunydja yurru ŋunhiyi marrtjina lili, bumanydja marrtji walala yurru nhumalanha, barrkuwatjkumana yana wiripuŋulilina wäŋalili malaŋulili, ga dhuwalayinydja wäŋa yurru nhumalaŋgu yolŋumiriwnha yukurra djingaryun. Bala nhuma yurru mirithirrina barrarirrinydja, waṉḏirrina nhuma yukurra yurru gupa‐ḏawa'mirrina, bala galkirrina gänana yana, ŋunhi yakana nhumalaŋgala ŋayi yurru ŋunhi miriŋu galkithirri. Yakana nhuma yurru buku‐ruŋinyamarama ŋupandja bumanydja bala ŋunhiyi miriŋunhanydja, yana nhuma yurru nhina yukurra ŋunhilina miriŋuwalana goŋŋura, ŋunhana‐wala wuyupthunna barrkuna. Bala nhuma yurru raku'‐rakunydhirrinydja ŋunhilinayi barrkuna, mulkuruŋurana wäŋaŋura; märr‐ḻurrkun'nha yana yurru nhuma nhinanydja yukurra, ga walalanydja yurru ŋunhiyinydja walala yalŋgi'mirrina yanana, liŋgu ŋuriŋi walalaŋgala yätjthu romdhu.
LEV 26:40 “Ga ŋunhi nhuma yurru yukurra nhina ŋunhiliyi miriŋuwala goŋŋura bena‐wala barrkuna, bala nhumalaŋguŋu mala‐wunharanydja yurru bilyunna, ga waŋa wuyunna yurru, ḻakaranharamirrina yurru Godkala ŋurikiynha ŋunhi walala yukurrana djäma yätj. Ga bitjandhi liŋgu walala yurru wuyunna walalaŋgalaŋuwu märi'muwalaŋunydja yätjku, ŋunhi walala ŋapa‐wekaŋala ŋarraku, bala buku‐ŋal'yurruna wiripuŋuwuna waŋarrwu. Yo, ŋuliŋuruyina dhäŋuru ŋunhi nhuma wirrkina ŋayaŋu‐yätjthina yukurrana, liŋgu ŋuriŋi nhokala yätjthu, bala nhuma yurru nyilŋ'maranharamirrinydja nhumalanhay nhuma, bala yurru ŋarra yana buku‐ḻayyunna ŋuriŋiyi dhawu'yunydja ŋunhi ŋarra dhawu'‐nherrara ŋäthili Yipurayimgala ga Yitjakkala ga Djaykupkala. Bala ŋarra yurru yana bäy‐ḻakaramana yulŋunydja nhumalaŋgu, bala biyapulyi nhuma yurru yulŋunydja ŋarrakuway yolŋu'yulŋunydja, ga ŋarranydja yurru nhumalaŋgu waŋarrnha, ga ŋunhiyi yurru manymaktja wäŋa nhumalaŋguwayyi. Yurru ŋäthilinydja nhuma yurru burakirri ŋayaŋu‐yätjthirri yana wirrki wal'ŋu, liŋgu nhuma ŋapa‐wekaŋala ŋarrakalaŋuwu romgu, ga yaka nhuma dhäruk‐märraŋala ŋarraku. Yurru yaka ŋarra yurru warrpam'thundja nhumalanha gonha'yun, yaka nhuma yurru bukmakthirrinydja murrmurryun ŋunhili miriŋuwalanydja goŋŋura, liŋgu ŋarranydja nherrara liŋgu dhawu'‐nherrara nhumalaŋgalanydja, ga ŋarranydja nhumalaŋgu waŋarr dhuwala God. Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja ŋarra nhumalaŋgu märi'munha dhawaṯmaraŋala märraŋala ŋulaŋuru Yetjipŋuru, ŋurikala miriŋuwala ŋarambiya'ŋuru goŋŋuru. Ga ŋunhi nhuma yurru wuyundja nhumalaŋgalaŋuwu yätjku, bala bilyun roŋiyirri ŋarrakalanydja, ga ḻakaranhamirrina yurru ŋarrakala ŋunhiyi ŋunhi nhuma djäma yätj dhuwurr, bala ŋarranydja yurru biyapul nhumalanha dhawaṯmaramana ŋuliŋuruyi miriŋuwalanydja goŋŋuru, märr yurru nhumanydja ŋarrakuwaynha yolŋu walala, ga ŋarranydja yurru nhumalaŋgu God waŋarrnha gupaḏalŋuwuna‐wala.”
LEV 26:46 Ga dhuwalayina ŋayi ŋunhiyi rom Godthu wekaŋala Mawtjitjkalanydja ŋuriki nhanukalayŋuwunydja ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu miṯtjiwu Yitjuralpuyŋuwunydja.
LEV 27:26 Ga dhuwalana wiripunydja rom ŋayi Garrayyu wekaŋala gam' Mawtjitjkala nhanukalayŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu. “Ŋunhi yurru wäyin ŋurruŋu yothu dhawal‐wuyaŋirri, balanyara bitjan buliki ga ŋula nhä läm, nhumanydja yurru ŋunhiyinydja wäyin wekamana Garraywu, liŋgu nhanŋuwaynha ŋunhiyinydja ŋurruŋunydja dhawal‐wuyaŋinyara. Ga ŋunhi nhuma yurru ŋuthanmarama ŋathanydja ga ŋula nhä borum, nhuma yurru yana gulk‐gulkthurrayi biyaka 10‐guŋa, bala wekaŋa waŋganydja wakana ŋuliŋuruyinydja Garraywuna, liŋgu nhanŋuway ŋunhiyinydja Garraywu, yaka nhuŋu. Yo, ŋula nhä nhe yurru märramanydja, nhe yurru ŋuliŋuruyi ganaŋ'maraŋa Garraywuna; gulk‐gulkthurranydja nhe yurru ŋäthili 10‐guŋa, ga waŋganydja ŋurruŋunydja ŋunhi gulk‐gulkthunara nhanŋuway Garraywuna ŋunhiyinydja, yakana yurru yolŋuyu ŋunhiyinydja, nhanŋuwayliliyama ŋayi.” Yo, dhuwalayina rom malanha ŋayi wekaŋalanydja Garrayyu Mawtjitjkala ŋunhala bukuŋuranydja.
NUM 1:1 Yo, ŋunhiyi walala Yitjuralpuyŋu mukthurruna yana nhinana yukurrana ŋunhili ŋanhdharkŋura wäŋaŋura, bala ŋayi Garraynydja waŋanana Mawtjitjkala ŋunhiliyi Withiyanminyarawuyŋuranydja Buṉbuŋura, ga bitjarrana ŋayi waŋana gam', “Nhumanydja maṉḏa Yärun ga Mawtjitj, nhumanydja yurru bothurruna marrtji yolŋu'‐yulŋunhanydja bukmaknha yana Yitjuralpuyŋunhanydja, nhämunha' ŋunhi bäpurru' ga bäpurru' ŋunhilimi miṯtjiŋura.” Bala ŋuriŋi maṉḏathu ga wiripu‐guḻku'yu ŋurru'‐ŋurruŋuyu walalay marrtjina bothurruna yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala walala wukirrina ŋunhiyi nhämunha' miṯtji ga yäku malanha ŋunhawala djorra'lilina, ga yana liŋgu ga bukmak ŋunhiyi bothurruwuynha warrpam'nha. Ga bitjarrayi walala bothurruyi miṯtjinha bäpurru'nha ŋunhi Lepaynhanydja walalanha, yurru yaka ŋunhi walalanha rrambaŋikuŋalanydja waŋgany‐manapara wiripu‐guḻku'walanydja Yitjuralpuyŋuwalanydja, liŋgu ŋunhiyinydja Lepaynydja yäku miṯtji ganaŋ'thun yukurra gäna gal'ŋu nhanŋuway Garraywu yana. Yo, ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja gay' Lepaynydja walala djäkamirri walala dhiyakuna gay' buṉbuwu ŋarrakalaŋuwuna djäkawu. Ŋunhi nhuma yurru girri'‐ŋamathirri marrtjinyarawuna, walalanydja yurru ŋuriŋi Lepayyunydja walalay yupmaramana ŋunhiyi ŋarraku ḏalwaḏalwany'tja buṉbunydja, ga walalana yurru yukurra gurrukumanydja bala, yana liŋgu ga nhina nhuma yurru wäŋarama yuṯaŋura wäŋaŋura, ga ŋunhalayi walala yurru ŋuriŋiyi Lepayyunydja walalay ŋal'marama balayi ŋunhiyi ḏalwaḏalwany'tja buṉbu. Walala yurru Lepaynydja miṯtji ŋunhiyi ŋorranydja marrtji galki yana ŋunhiliyi ḏalwaḏalwa'ŋura buṉbuŋura, gungama yurru yukurra ŋunhiyi, yurru yakana wiripunydja yurru yolŋu marrtji galkithirri ŋunhiwalayi; walala ŋuli bäynha murrmurryurru.”
NUM 2:1 Ga ŋunhi walala ŋuli Yitjuralnydja marrtjinya, ga ŋorranha walala ŋuli wäŋaranha gandarrŋuranydja, walala ŋuli marrtjinya ŋorranhanydja miṯtji ga miṯtji ga miṯtji bitjana bala, ŋuliwitjanayi ḻiw'maranha yana ŋunhiyi ḏalwaḏalwa'nha buṉbunha, liŋgu ŋunhiyi Godkunydja buṉbu yukurranha ŋuli djingaryuna ṉapuŋga' yana gal'ŋu dhulmuŋura wäŋaŋura. Ga ŋunhi walala ŋuli ḏurryuna ga marrtjinya wiripuŋulilinydja wäŋalili, marrtjinyanydja walala ŋuli mala ga mala ga mala bitjana, ga walalanydja ŋuli ŋunhiyi Lepaynydja mala marrtjinya yukurranha ga ŋuliwitjana ṉapuŋga'kurru yana, gänha marrtjinya ŋuli ŋunhiyi ḏalwaḏalwa buṉbu Godku ga girri' malanha ŋurikiyi.
NUM 3:1 Yo, ŋayi Garrayyu djarr'yurruna Yärunnha ga nhanŋu gäthu'mirriŋunha walalanha ḏämbumiriwnha, walalana ŋunhiyina walala Godku ḏalkarra'mirrinydja walala, walalawuy yana ŋuriŋiyi ŋuli djäma ŋunhiyinydjayi rom ŋunhi walala ŋuli yolŋu'‐yulŋu marrtjinya galkithinya gal'ŋu Gunhu'wala ŋuliwitjanayinydjayi romgurru. Ga wiripu‐guḻkuny'tja ŋunhiyi Lepay miṯtji ga djämamirrina walala ŋurikiyina walalaŋgu ḏalkarra'mirriwuna; walalana ŋuli djäka yukurranha Godkalaŋunydja buṉbuwu, guŋga'yuna ŋunhiyi ḏalkarra'mirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, ga bukmaknha ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha.
NUM 3:11 Bala ŋayi Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Dhuwali Lepaynydja yolŋu'‐yulŋu ŋarrakuwaynha walala yana. Ŋäthilinydja ŋunhinydja maḻamarrmirri ŋurru'‐ŋurruŋu ḏarramuwurru dhawal‐wuyaŋinyara ŋarrakuway yana ŋunhiyinydja, liŋgu ŋunhili ŋarra walalanha walŋakuŋalanydja, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋarra marrtjina bumara bala Yetjippuyŋunha maḻamarrmirrinha yolŋu'‐yulŋunha. Ga dhiyaŋunydja‐wala Lepaynydja miṯtji ŋunhinydja yurru ŋarrakuwaynha, dharapulŋura ŋurikalana walalaŋgala maḻamarrmirriwalana birrka'mirriwala ŋurikala miṯtjiwala. Nhumanydja yurru walalanha miṯtjinha Lepaynhanydja barrkuwatjkumana ganaŋ'maramana ŋarrakuwaynha yana dhiyaŋunydja‐wala. Ga bitjandhi yurru wäyindja malanha walalaŋgu Lepaywu ŋarrakuway yana.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
NUM 4:1 Yo, Lepaywunydja ŋunhi ḻurrkun'nha gäthu'mirriŋu walala ḏarramuwurrunydja, dhuwalana walala yäku gam', Gutjum, ga Gowat ga Merari, bala ŋayi Garrayyu djäma ḻakaraŋalana walalaŋgu Lepaywunydja miṯtjiwu. Ŋunhi walala ŋuli ḻaw'yunanydja wiripuŋulilinydja wäŋalili, walalanydja ŋuli Gowatkalanydja gäthu'mirriŋuyu walalay gänha yukurranha Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi ga wiripu malanha dharrpal girri', yurru ŋäthilinydja walala ŋunhiyi dhuyunydja marrtjinya ŋuli ḏalkarra'mirriyu yolŋu'‐yulŋuyu metj‐bilkthuna ŋunhiyi malanha dharrpalnydja dhomala'yu milkuminy'thuna, yurruna walala ŋuli wekanha ŋurikala Gowatpuyŋuwalanydja miṯtjiwala gänharawu. Ŋuriŋina bili ḏalkarra'mirriyu walalay yurru ŋayathamanydja ŋunhiyi dharrpalnhanydja gal'ŋu girri'nha, ga ŋuli ŋayi yurru ŋula wiripuŋuyunydja yolŋuyu ŋayathama, ŋayinydja yurru yana rakunydhirrina.
NUM 4:21 Ga walala wiripu‐guḻku'yunydja gäthu'mirriŋuyu walalay Gutjumgalanydja, walala ŋuli marrtjinya gänha ŋunhiyi girri' dhomala' ga wäyin barrwaṉ ŋunhi ŋuli marrtjinya ŋäkirrmaranha ŋunhiyi buṉbu, ga walalanydja ŋuli gäthu'mirriŋuyu walalay Merariwalanydja marrtjinya gänha dharpana malanha ŋurikiyinayi waḏaŋga' ŋal'‐ŋalmaranharawuna. Ga walalanydja ŋuli Yärungalanydja gäthu'mirriŋuyu walalay djäma ḻakaranha marrtjinya walalambalana ŋuripana miṯtjiwana waŋga'‐waŋganyba Lepaywanydja, nhä walala yurru yukurra gäma'‐gama.
NUM 6:1 Ga biyapul ŋayi Garrayyu wekaŋala wiripuna rom nhanukalayŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu Mawtjitjkala, dhuwala gam'. “Ŋunhi yurru ḏarramu mak dhäyka ḏukṯukthirri nhinanharawu gänaŋuwu ganaŋ'maranharawu ŋarrakuway gal'ŋu Garraywu, ŋayi yurru ŋuriŋinydjayi yolŋuyu nherraṉ mirithirrina wuṉḏaŋarrnha dhawu'‐nherraṉminyara ŋarrakalay yäkuyu, ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi yurru yakana ḻuka ŋänitjiny'tja ŋula nhänydja ḏälnydja leŋumirrinydja gapu, yana ŋayi yurru warrpam'thunna gonha'yun. Ga bitjandhiyi ŋayi yurru yakayi gulkthunmirri marwattja ŋanyapinyay ŋayi ga bolutju mitthunmirri wiriny'tjunmirrinydja; marwattja yurru nhanŋu ŋuthan weyindhirrina, yanana liŋgu‐u‐u ga dhawar'yun ŋayi yurru ŋunhiyi dhawu'‐nherraṉarawuy walu. Walala yurru yolŋu'‐yulŋuyu nhäma ŋunhiyi nhanŋu marwat weyindhinyara ŋuthanara, bala walala yurru dharaŋanna ŋunhiyi, ŋunhi ŋayinydja yuwalkkuŋala yana ŋanyapinyay ŋayi ganaŋ'maranharamina Garraywu nhanŋuway waŋganygu. Ga ŋunhiyi yolŋu, yaka ŋayi yurru marrtji ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi yukurra yurru rakuny yolŋu ŋorra, bäyyi ŋunhiyi nhanŋu yurru ŋäṉḏi'mirriŋu wo yapa'mirriŋu wo bäpa'mirriŋu rakunydhirri, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydjayi yolŋu yukurra nhina barrkuna yana, märr yurru ŋayi yakana ŋunhiyi goŋ‐yiŋapuŋapu'mirriyirri ŋurikalayinydja rakunygalanydja mulkanharayu. Bitjanna liŋguna ŋayi yurru ŋunhiyi ḏarrtjalknha yana ganaŋ'thunarana nhina yukurra, yana liŋgu‐u‐u, ga ŋunhiyi dhawu' yurru dhawar'yun. Bala ŋayi yurru marrtji Garraywalana ŋunhana buṉbulili wal'ŋu, bala djämana ŋayi yurru ŋunhiyi romnha, ŋunhi ŋayi Garrayyu ŋayipi nherrara. Yo, ŋunhi yurru ŋayi yolŋu dhawu'‐nherraṉmirri Garraywalanydja yäkuyu, djämanydja ŋayi yurru bitjandhi yana liŋgu ŋunhi ŋayi dhawu'‐nherrara.”
NUM 6:22 Ga bitjarra liŋgu ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalayi Mawtjitjkala bitjarranydja gam'. “Ḻakaraŋa Yärunba ga gäthu'mirriŋuwa walalambala nhanukalaŋuwa biyaka, walala yurru goŋmirriyama ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja dhiyaŋuna dhärukthu gam',
NUM 6:24 Garrayyunydja ŋayipinydja yurru gäma yukurra nhumalanha ḻatju'kumana wal'ŋu dhika, gunganhamirriyama nhumalanha yätjŋuru,
NUM 6:25 ŋayipi yana yurru nhumalaŋgu mel‐wuyundja marrtji, ŋayaŋu‐djulŋikuma nhumalanha nhanukalay ŋayi märryu‐ḏapmaranharamirriyunydja.
NUM 6:26 Ŋayi yurru nhämanydja nhumalanha galŋa‐djulŋithirrina dhikana wal'ŋu yanana, bala nhuma yurru nhinanydja yukurra ŋoy‐wurrkurrum'nha yana, dhambay nhanukalana.
NUM 6:27 “Yo, ŋuliwitjandhiyinydjayi ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja walalay nhumalanha yurru bitjan goŋmirriyamana ŋarrakalaynydja yäkuyu, ga yuwalk yana ŋarra yurru ŋunhiyi goŋmirriyamanydja ŋarrakuway ŋarra yolŋu'‐yulŋunhanydja.”
NUM 9:15 Yo, ŋulinyaramirriyu ŋunhi walala dhawar'yurruna ŋuliŋuruyi ŋal'maranharaŋuru Godkala buṉbuŋuru, bala ŋayinydja ŋunhi waŋupininy'tja marrtjinana, bala ŋäkirrmaraŋalana ŋunhi buṉbunhanydja, gorruŋalana yukurrana ŋunhili yana bäyma, ga munhakunydja ŋayi ŋuli ŋunhiyi waŋupini bitjana gurthayinyana.
NUM 9:17 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ŋunhiyi waŋupini gaŋgathinyanydja giṯthunanydja, bala walala ŋuli yolŋu'‐yulŋunydja dhunupana yana dhoṯkunhana buṉbunydja ŋunhiyi ḏalwaḏalwany'tja, bala marrtjinyana malthuna ŋurikiyi waŋupini'wuna. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ŋunhi waŋupini gulyunna ḏaḏawyunna, ga ŋunhilinydja walala ŋuli yolŋu'‐yulŋuyunydja wäŋana djäma.
NUM 9:18 Bitjanna liŋgu walala ŋuli yolŋu'‐yulŋunydja dhärukku malthunna yana Garraywunydja. Wiripunydja ŋuli waŋupini ŋunhiyi dhärranha yukurranha mukthuna ŋunhili waŋganyŋura dharapulŋura weyinŋumirrina yana, ga wiripunydja ŋayi ŋuli waŋupini dhärranha ḻurrkun' walu, bala walala ŋuli yolŋu'‐yulŋunydja gulyunana yana nhinanhana ŋunhili liŋgu wäŋaŋura, yana liŋgu ga gaŋgathinya ŋuli ŋayi ŋunhiyi waŋupini giṯthuna, bala walala ŋuli giṯthuna marrtjinyana, malthuna ŋuli ŋurikiyi waŋupini'wana.
NUM 10:33 Bitjanna liŋgu ŋunhiyi Garraywu Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi ŋurruŋu ŋuli marrtjinya yana yukurranha, yana liŋgu‐u‐u ga ŋayathanha walala ŋuli ŋunhiyi wäŋa nhinanharawu.
NUM 10:34 Ga bitjanna liŋgu walu ŋupana ŋuli waŋupini'yunydja ŋuriŋiyi ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋäkirrmaranha yukurranha.
NUM 10:35 Ga bitjanna liŋgu ŋunhi ŋuli ḏalkarra'mirriyu ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyu märranha ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi, girri'‐ŋamathinya marrtjinyarawuna, ŋayi ŋuli yatjuna waŋanha Mawtjitjtja bitjana, “Garray gaŋgathiyana, ŋuparrana ŋunhanydja barrkuwatjkuŋana nhuŋuway miriŋunhanydja. Biyakana walalanha ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha beyaṉu‐wukuŋana, walala yurru waṉḏirrina bena‐wala barrkulilina yana, ŋunhi walala ŋuli ŋuyulkthirri nhuŋu.” Bitjana ŋayi ŋuli ŋunhi Mawtjitj waŋanha, bala walala ŋuli marrtjinyana yana‐wala giṯthunana.
NUM 10:36 Ga ŋunhi walala ŋuli bunanha wanhami wäŋaŋura, walala ŋuli ḏalkarra'mirriyunydja walalay gurrunhana ŋunhiyi Bathinydja, bala ŋayi ŋuli Mawtjitjtja waŋanha bitjana, “Garray, go marrtjiyana lili. Ŋäkirrmaraŋa dhuwala yolŋu'‐yulŋunhanydja, ga gunganhamirriyaŋa walalanha nhuŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja, birrka'mirrinha yana gurruṯu'nha ga gurruṯu'nha.”
NUM 11:1 Ga bitjana liŋgu walala ŋuli yolŋu'‐yulŋunydja yukurranha morrumurru'na dhikana, bala ŋayi Garrayyunydja ŋäkulana walalanha, bala ŋaramurryinana, bala dhunupana ŋayi yänguŋalanydja gurthana djiwarr'ŋuruna, bala nhäranana ŋunhi wäŋanydja.
NUM 11:2 Bala walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja gawaw'yurruna waŋana yatjurruna Mawtjitjkalana bitjarra, “Guŋga'yurra ŋanapurrunha, guŋga'yurra,” bitjarrana. Bala ŋayi Mawtjitjthu dhunupa yana bukumirriyaŋalana Garraywala, bala ŋayi gurthanydja rirriwulyinana.
NUM 11:3 Bala ŋayi Mawtjitjthu yäku‐nherrara wäŋanydja ŋunhiyi Nhäranharana.
NUM 11:4 Ga biyapul ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja morrumurru' marrtjina waŋanhamina bala‐lili'yunmina bitjarra ŋuyulkthinana manapara, liŋgu walala yukurrana djälthina gatjpu'yurrunanydja yana wäyingu warray ḻukanharawu. “Way, wäyingu muka ŋanapurrunydja djäl dhuwala ḻukanharawu.
NUM 11:5 Liŋgu ŋunhalanydja ŋunhi Yetjiptja wäŋaŋura ŋanapurru yukurrana guḻku' warray ḻukana guya dhika nhä, rrupiyamiriw warray, nhämiriw warray. Ga bitjanayi liŋgu ŋanapurru ŋuli ḻukanha dhapirrkmirri warray borumdja muḻkurr, birrka'mirri warray.
NUM 11:6 Bala dhuwalana gay' ŋanapurru yulŋunydja yalŋgi'mirrina. Nhäna ŋanapurru yurru dhika ḻukanydja? Märr‐yawaryunna ŋanapurru marrtji dhuwala dhiyaŋinydjayi manayunydja ŋathayu. Nhäku warray ŋilimurru yurru yukurra bitjandja liŋgu ḻuka dhuwalayinydja?” Bitjarrayi walala ŋunhi morrumurruny'tja yukurrana.
NUM 11:7 Yo, bitjana liŋgu munhakunydja ŋuli ŋunhi wäŋanydja warrpam'nha monygunha ŋuriŋi ŋathayu malaŋuyu, ŋunhi ŋayi ŋuli wakuluŋgul'mirriyinya wäŋa, ga balanyarana ŋunhi yulŋunydja bitjan maŋutji ŋatha gaywaraŋu', yumurrku'. Ga goḏarr'mirrinydja djaḏaw'yuna ŋuli, bala walala ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu djoṉgunhana marrtjinya, bala bitjanana ŋuli djäma yarrwa'yunana dämbakunhana, ga dhäkaynydja ŋunhiyi ŋatha bitjan dämbana weyika'mirrina.
NUM 11:10 Ga ŋunhiliyi dhurrwaraŋura malaŋuŋura buṉbuŋura yolŋu walala marrtjinya ŋuli dhärranha, waŋanha marrtjinya ŋuli morrumurru' ŋurikiyyi ŋathawuy. Ga ŋayinydja ŋunhi Mawtjitjthunydja ŋäkula walalanha, bala ŋayi galŋa‐yätjthinana, liŋgu ŋayi Garraynydja ŋunhi bitjarra yana liŋgu ŋaramurryina ŋurikiyi yolŋu'‐yulŋuwu.
NUM 11:11 Bala ŋayi Mawtjitjtja waŋana Garraywala bitjarrana, “Nhäku warray nhe yukurra djäma yätjkumanydja ŋarranha? Yaka nhe dhuwala ḏukṯuktja ŋarraku? Mak ŋarra bäy ŋayaŋu‐yätjkuŋala wiripunydja nhuna. Nhäkuna ŋarra yurru gäma dhuwalayi yolŋu'‐yulŋunhanydja bitjan liŋgu?
NUM 11:12 Yaka ŋarra walalanha djäma, ga yaka walala ŋarraku yumurrku'. Nhäku warray nhe djarr'yurruna dhiyakuyinydja? . . . ŋunhi ŋarra yurru walalanha gäma yukurra dhangi'yun, bitjandja bitjan ŋuli miyalkthu wekama nhanŋuway yothu'nha ŋaminiyu?
NUM 11:13 Bitjanna liŋguna walala yukurra dhuwala morrumurruny'tja djälthirri wäyingunydja. Wanhaŋuruna dhika ŋarranydja yurru maḻŋ'marama wäyin maranhu‐wekanharawu dhiyakuyi yolŋu'‐yulŋuwunydja?
NUM 11:14 Ŋonuŋnha dhuwala yulŋunydja, yakana ŋarra yurru gäma dhuwala yolŋu'‐yulŋunha gänanydja ŋarrapinydja.
NUM 11:15 Garray, wuyurra ŋarraku. Go buŋana ŋarranha; yakana ŋarra djäl ŋarra yurru nhina galŋa‐yätjthirri biyapulnydja.”
NUM 11:16 Bala ŋayi Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarrana, “Ḻiw'maraŋa waŋiya marrtjiya yolŋu'‐yulŋunha 70‐nha ŋurru'‐ŋurruŋunha, ŋunhinha walalanha yolŋu'‐yulŋunha ḏarramuwurrunha ŋunhi nhe yukurra märr‐yuwalkthirri walalanha. Gäŋanydja walalanha lili dhipala Buṉbulili Withiyanminyarawuylili, bala walala yurru dhärranydja yukurra dhiyalana gay' ŋarrakalana gumurrŋura.
NUM 11:17 Ŋarranydja yurru yarrupthunna lili, ga nhinana ŋarra yurru nhumalaŋgala. Ŋarra yurru märrama ŋunhinydja walŋa ŋunhi ŋarra nherrara nhokala ŋäthili, bala ŋarra yurru nherra'‐nhirraṉ ŋurikalana walalaŋgala ŋurru'‐ŋurruŋuwalana, märr yurru walala gurrukamana yukurra, rrambaŋina nhumana; yakana nhe yurru yukurra nhepinydja gäma.
NUM 11:18 Gatjuy ḻakaraŋanydja walalambala yolŋu'‐yulŋuwanydja biyakana, ‘Ḏarrtjalkkunhamiya nhumalanhay nhuma yulŋunydja, liŋgu goḏarrny'tja boŋguŋunydja nhuma ḻuki yukirri wäyinnha. Liŋgu ŋayi Garrayyunydja ŋäkulana nhumalanha morrumurru'wuynydja, bala ŋayi yurru yana wekamana nhumalaŋgu Garrayyu wäyindja ḻukanharawunydja.
NUM 11:19 Ḻukanydja nhuma yurru yukurra ŋunhiyi wäyindja waŋgany ŋaḻindi ŋupan, yana liŋgu ga märr‐yawaryun nhuma yurru djawaryun ŋuriŋi ḻukanharayu. Bala nhuma yurru rirrikthunmirrina ŋuriŋiyi wäyindhunydja, liŋgu ŋapa‐wekaŋala nhuma dhuwala Garraywu. Nhäku warray nhuma yurru roŋiyirri balayi be Yetjiplilinydja?’” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi Garray waŋananydja.
NUM 11:21 Ga ŋayi Mawtjitjtja buku‐ḏuwaṯthurruna waŋana bitjarra, “Garray, mirithirrina dhuwala guḻku'na miṯtjinydja, ŋula nhämunha'na yolŋunydja walala dhaŋaŋnha. Wanhaŋuruna dhika ŋarra yurru märrama wäyindja maranhu‐wekanharawunydja walalaŋgu?
NUM 11:22 Ŋunhi ŋarra yurru wutthun bulikiny'tja bukmakkuma, ŋunhiyinydja yaka yana gana' walalaŋgu, ga ŋuli ŋarra yurru märrama guya ŋulaŋuru gapuŋuru moṉukŋuru, ŋunhiyinydja yaka yana gana'.”
NUM 11:23 Ga ŋayi Garraynydja waŋana nhanukala Mawtjitjkala bitjarra, “Nhä dhika ŋarranydja? . . . ganydjarrmiriw? . . . yalŋgi? Nhä dhika ŋarraku dhäruktja? . . . yuwalk? . . . bay' nhä? Galkina nhe yurru nhämana, walala yurru yukurra ḻukana ŋunhiyi wäyindja.”
NUM 11:24 Bala ŋayi Mawtjitjtja gawaw'yurrunana ḻuŋ'maraŋalana ŋunhiyi 70‐nydja ŋaḻapaḻmirrinha, bala walala ḻuŋ'thurrunana marrtjina ŋunhiwalayina Garraywalana buṉbulili.
NUM 11:25 Bala ŋayi Garraynydja marrtjinana yukurrana dhunarranana waŋupini'kurruna, bala waŋanana yukurrana Mawtjitjkalanydja. Bala ŋayi djaw'yurrunana märraŋalana ŋunhiyi walŋanydja ŋunhi ŋayi Garrayyu nherrara ŋäthili nhanukala Mawtjitjkala, bala nherra'‐nhirrara ŋurikalayina walalaŋgala waŋga'‐waŋganygalana ḏarramuwurruŋgala, ga dhunupana yana ŋunhiyinydja walala waŋanana marrtjina djawarrkthurrunana.
NUM 11:26 Ga märrmany'tja ŋunhiyi yolŋu maṉḏa ŋurruŋu maṉḏa nhinana yukurrana ŋunhili bäyma maṉḏakalay maṉḏa buṉbuŋura, yaka maṉḏa marrtjina balayi ŋunhimala buṉbulili, yurru nhanŋunydja Godkunydja walŋa bitjarra yana liŋgu marrtjina maṉḏakala, bala nhinanana, ga maṉḏanydja bitjarra yana liŋgu djawarrkthurruna marrtjina waŋana Godku dhäruk, goramiriwnha maṉḏa yana.
NUM 11:27 Ga ŋayi waŋgany ḏarramu yuṯa waṉḏina, bala ḻakaraŋala Mawtjitjkala bitjarra, “Way, ŋunha wäŋaŋura märrma' yolŋu maṉḏa waŋa marrtji djawarrkthun.”
NUM 11:28 Ga ŋayi Djatjuwanydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Way, ḏaḏawmaraŋana maṉḏanha.”
NUM 11:29 Ga ŋayi Mawtjitjtja buku‐wakmaraŋala nhanŋu, “Nhäku warray?” bitjarra. “Mak nhe maṉḏanha guyaŋina yanapi maṉḏa wapthurruna ŋunha ŋarrakala dharapulŋura? Ŋarranydja ḏukṯuk ŋayi yurru Garrayyu nherra'‐nhirraṉ nhanŋuwaynydja ŋayi walŋa bukmakkala yana yolŋuwala walalaŋgala, märr yurru walala bukmak yana yukurra waŋanydja Godkala ŋuriŋi dhärukthu ganydjarrmirriyunydja.” Bala walala Mawtjitj ga wiripu‐guḻku' ŋunhi ŋurru'‐ŋurruŋu wäŋgaŋala balayina.
NUM 11:31 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Garrayyu watana djuy'yurruna, bala ŋayi ŋuriŋi watayunydja bo'yurruna gäŋala biyapulnha dhaŋaŋnha bäymana wäyin djirikitjtja. Marrtjinanydja walala ŋunhi, bala nhinanana marrtjina, warrpam'nha gungaŋalana ŋunhiyi wäŋanydja, ga bukmak ḻiw'maraŋala wäŋa ŋunhi dhaŋaŋdhina ŋuriŋi wäyindhuna.
NUM 11:32 Ga ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyu yukurrana djämanydja walu‐ŋupara ga munha‐ŋupara, wapmaraŋala yukurrana ŋunhiyi wäyindja malanha, bala ḻithanmaraŋala marrtjina ŋunhi wäyindja walulilina.
NUM 11:33 Ga ḻukananydja walala marrtjina bitjarrana liŋgu walu‐ŋupara‐a‐a, guḻku'na mirithinana ŋanak, yurru mukthurrunana walala yukurrana morrumurru' yulŋunydja Garraynha. Bala ŋayi Garraynydja ŋaramurryinana walalaŋgu biyapul, ga guḻku'na yolŋu walala marrtjina murrmurryurruna rerriyunydja.
NUM 11:34 Yo, ŋunhiliyi walala yukurrana dhalkaraŋalanydja guḻku'nhana mirithirrina yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋunhi walala yukurrana ḏukṯuk‐ḏumurruyina ḻukanharawu wäyingu ŋurikiyi. Bala walala giṯthurrunana ŋuliŋuruyinydjayi wäŋaŋuru, bala nhinana yukurrana wiripuŋurana wäŋaŋura.
NUM 12:1 Waŋganymirrinydja waluyu maṉḏa nhina gupa‐waŋa Mawtjitjnha, nhanukalaynha wal'ŋu yapa'mirriŋuyu Miriyamdhu ga wäwa'mirriŋuyu Yärundhu, maṉḏa nhina waŋa ŋarrtjun ŋanya Mawtjitjnha, liŋgu maṉḏa yaka ḏukṯuk miyalkku ŋuriki nhanukalaŋuwu, ŋunhi ŋayi Mawtjitjthu märraŋala mulkurunha miyalknha, wiripuŋuwuynha wäŋawuynha.
NUM 12:2 Bitjanna maṉḏa nhina waŋanharamirrinydja gam'. “Nhä ŋayi dhuwala Mawtjitjtja? . . . yindina buŋgawa? . . . ŋayipi waŋgany marŋgi dhärukku Garraywunydja? Ŋitjalaŋgala muka wiripunydja ŋayi ŋuli Garray waŋi.”
NUM 12:3 Mawtjitjthunydja ŋäkula warray maṉḏanha, yurru yakana ŋula ŋayi waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋalanydja, liŋgu buku‐ruŋinyamiriwnha ŋayinydja ŋunhi yolŋu Mawtjitjtja, biyapulnha wal'ŋu gurrum'thunaramirri.
NUM 12:4 Bala ŋayinydja marrtjinana Garraynydja ŋurikalayi walalaŋgala ḻurrkun'kala, bala waŋana bitjarrana, “Gatjuy, nhuma yurru wäŋgaŋa walala djunuma ya', ŋunhamala Withiyanminyarawuylili Buṉbulili,” bitjarra. Bala yana walalanydja wäŋgaŋalana, ga ŋunhalana ŋayi Garray bunana walalaŋgu maŋanmirrinydja; ŋayi yukurrana djingaryurrunanydja galki dhurrwaraŋura Buṉbuŋura, bala ŋayi waŋana wäthurruna maṉḏaku bitjarrana, “Miriyam ga Yärun, go lili marrtjiya maṉḏa ŋarrakala.” Bala maṉḏanydja marrtjina withiyarana Garraynhana.
NUM 12:6 Ga ŋayinydja Garraynydja waŋanana maṉḏanha bitjarrana, “Ŋäka maṉḏa ŋi! Ŋunhi ŋarra ŋuli wiripuŋuwalanydja yolŋuwala waŋi marrtji, ga maḻŋ'maranhamirri ŋarra ŋuli bukaway'kurru, ga mel‐yurthi ŋayi ŋuli ŋarranha yana.
NUM 12:7 Yurru Mawtjitjtja wiriputhirri warray yukurra, ganaŋ'thun warray, liŋgu bukmak nhä malanha ŋarrakuway nhanukalana ŋorra yukurra goŋŋura; nhanukalanydja ŋarra ŋuli Mawtjitjkalanydja waŋa dhunupa warray wal'ŋu, ga liŋguna ŋayi rumbal ŋarranha nhäŋalana. Nhumanydja bini ŋunhi barrarinyana bitjanarawu ŋarrtjunarawu nhanŋu, liŋgu ŋayinydja ŋunhi ŋarralaynha wal'ŋu yolŋu.”
NUM 12:9 Yo, Garraynydja ŋunhi wirrkina ŋaramurrthina maṉḏaku, bala ŋayi gonha'yurrunana.
NUM 12:10 Ga ŋunhi ŋayi maŋandja bena‐wala winya'yurrunana, bala biyapulnydja walala nhäŋala Miriyamnhanydja rirrikthunarana, rumbalnydja marrtjina gaywaraŋu'thinana be nhäyuna rerriyu, burrpuy'mirriyinana marrtjina.
NUM 12:11 Nhäŋalanydja maṉḏa ŋanya, djunuma waŋanana ŋayi Yärundja Mawtjitjkalana, “Buku‐djulŋi, yaka ŋinyalanha dhä‐ḏir'yurra. Ŋilinyuway yana yätjthinanydja; yätj mirithirri ŋilinyu bitjarrayinydja djäma. Ma' buku‐djulŋi, baḏarraŋ'kuŋana ŋanya.”
NUM 12:13 Bala dhunupa Mawtjitjtja wäthurruna Garraywuna, “Garray gay', baḏarraŋ'kuŋa ŋanya go,” bitjarra.
NUM 12:14 Yurru ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra. “Yätj dhuwali ŋayi djäma; yarrkthun ŋayi yurru dhiyaŋunydja‐wala dhipuŋuru nhumalaŋgalanydja, ŋunhamala dhawaṯthun ŋayi yurru warraŋullili wäŋalili, ga ŋunhala bili ŋayi yurru nhina yukurra gäna, yana liŋgu ga waŋgany rulu ga märrma' bäythinyara walu boŋguŋu djuḻkthunmaraŋu, yurruna ŋayi boŋguŋu roŋiyinydja lili baḏarraŋ'nha.”
NUM 12:15 Djuy'‐way Miriyamnhanydja dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋurunydja wäŋaŋuru, ga walalanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu yukurrana mukthurruna yana nhinana, galkurruna yukurrana nhanŋu Miriyamgu; yakana walala giṯthurruna ŋuliŋuru wäŋaŋurunydja, yana liŋgu ga roŋiyina ŋayi Miriyam liŋguna baḏarraŋ'nha.
NUM 12:16 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala giṯthurrunana, marrtjinana‐wala yukurrana ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a, ga ŋunhaŋga yana ŋanhdharkka wäŋa ŋupara, ga nhäyika wäŋaŋura ŋunhala Barrandja dhut‐gay' nhinanana walala, wäŋaraŋala ŋunhilinydja, galkina yana ŋurikina wäŋawu ŋunhi Garrayyu dhawu'mirriyaŋala walalaŋgu.
NUM 13:1 Ga ŋunhalayina wäŋaŋura ŋayi Garray waŋananydja Mawtjitjkala bitjarrana,
NUM 13:2 “Ma', nhenydja djarr'yurrana mel'ŋunha walalanha waŋga'‐waŋganynha yana ŋurruŋumirrinha dhipuŋuruyi bäpurru'ŋuru ga bäpurru'ŋuru; walala yurru marrtji wäŋgama bala ŋunhamalayi wäŋalili, milthun marrtji nhäma yurru, ga maḻŋ'marama nhäyinyara ŋunhiyi wäŋa ŋunhi ŋarra yurru wekama nhumalaŋgu.”
NUM 13:3 Bala yana Mawtjitjthunydja djarr'yurrunana Djatjuwanha ga wiripuŋunha yäkunha Gaylipnha, ga biyapul märrma'‐rulunha ḏarramuwurrunha, ŋurruŋumirrinha wal'ŋu yana.
NUM 13:17 Djuy'‐way ŋayi walalanha bitjarrana, “Gatjuy marrtjiyana‐wala walala, ga gärriya ŋunhimala wäŋalili Gaynanlilinydja. Marrtjiyanydja walala ŋuliyi wäŋakurrunydja, ŋal'‐ŋalyurra yana ŋunhi buku'‐wukukurrunydja.
NUM 13:18 Nhäŋa marrtjiya maḻŋ'maraŋa nhäyinyara ŋunhiyi wäŋa, ga nhäyinyara yolŋu walala yukurra nhina ŋunhilimiyi . . . ḻurrkun' mak yalŋgi'mirri? . . . mak guḻku' wuṉḏaŋarrmirrinydja.
NUM 13:19 Mak nhäŋura walala yukurra nhinanydja? . . . buṉbuŋura yumurrku'ŋura ḏalwaḏalwa'ŋura? . . . mak wuṉḏaŋarrŋurana wäŋaŋura ḻoḻumirriŋurana?
NUM 13:20 Ga maḻŋ'maraŋa ŋunhi dhawal mak ŋatha mäypamirri, mak ŋathamiriw ga dharpamiriw ŋula nhämiriw. Gatjuy ḻaw'yurrana walala, ga lilinydja boŋguŋu nhuma roŋiyi dhäwu'na gäŋu ŋanapurruŋgu. Yakana beyaṉiyiyanydja walala, yana marrtjiyana‐wala ŋoy‐wuṉḏaŋarrthiyana. Gulkthurru boŋguŋu borumdja ŋi' walala, ga gäŋuna lili ŋilimurruŋguway, liŋgu dhuwala borummirrina wäŋanydja.”
NUM 13:21 Martj‐gay walala marrtjinana, dhunupa yana gärrinana ŋunhimalayi wäŋalilinydja. Marrtjinanydja walala yukurrana ŋunhi wäŋakurrunydja, ḻiw'maraŋala yana, nhäŋalanydja marrtjina milthurrunanydja gayul yana bala. Walala maḻŋ'maraŋalanydja marrtjina ḻatju' warray dhika wäŋanydja ŋunhi, ŋatha mäypamirri warray, yurru wäŋaŋuranydja ŋunhiliyi ḏälmirri warray yolŋunydja walala yukurrana nhinana, bathalamirri warray, djaka' weyin'kurru warray.
NUM 13:23 Gulkthurrunanydja walala borumnha dhirrimuknha goŋdja yarra'‐yarraṯana dhikana, ḻingarryinyarana borumdja ŋunhi, bala gäŋalanydja ḻambarryuna djunumanydja, ga bitjarrayi bili wiripuŋunhanydja borumnha gulkthurrunayi walala, ḻatju'mirri dhika yana dhäkay.
NUM 13:25 Ḻaw'‐ḻawmaraŋalanydja, bala roŋiyinana martj‐martjurruna gäŋala walalaŋguna. Wäŋgaŋalana walala bala‐a‐a, roŋi'‐ruŋiyinana, burway ḏo'yurruna,
NUM 13:26 yurru walalanydja Mawtjitjtja ga Yärundja ga wiripuwurru yolŋu'‐yulŋu ŋunhi goŋmirriyinana gay walalanha nhäŋalanydja roŋiyinyaranydja.
NUM 13:27 Walalanydja ŋuriŋiyi mel'ŋumirriyunydja yuy'thurruna ḻakaraŋalana ŋurukuynha wäŋawuy bitjarra, “Liŋguna ŋanapurru nhämanydja yawungu ŋunhayi wäŋanydja, yurru ḻatju' warray ŋanya wäŋanydja ŋunha, ŋathanydja dhika guḻku'na, ḻatju'mirrina ŋatha ḻukanharawu. Dhuwalana borumdja ya' ŋurukuy.
NUM 13:28 Yurru yolŋu'‐yulŋunydja ŋunha yukurra nhina ganydjarr‐ḏilkurruna, bena‐wala djaka' weyingurruna, guḻku'na mirithirrina miṯtjinydja; nhinanydja marrtji walala ŋunha wäŋaŋuranydja wuṉḏaŋarrmirriŋurana, yindiŋurana ḻoḻuŋura.
NUM 13:29 Wiripunydja yawungu ŋanapurru yolŋu'‐yulŋunha nhäma ŋunhiyi maḏakarritjmirrinhana, ŋunhayi Yamaliknha bäpurru'nhanydja, ga wiripuna wiripuna bäpurru yukurra nhina maḏakarritjmirrina bäymana yolŋunydja walala. Walala marrtji nhinanydja ŋunha buku'‐wukukurru ga ŋoykurru, ga raŋikurru wäŋakurrunydja, ga galki mayaŋ'kurru, ga warrpam'nha gungaŋala wäŋanydja ŋunha.”
NUM 13:30 Bala walala ŋuriŋiyi Yitjuralyu malayu ŋäkulanydja ŋunhi walalaŋguŋu dhäwuny'tja, yurru walala yatjunminana gay', barrarinana wirrkina, bala ŋayi Gaylipthunydja waŋana mukmaraŋala walalanha, “Mukthurra walala,” bitjarra. “Gul' ŋilimurrunydja marrtjina‐wala yana go. Ŋilimurru yurru ŋupanna walalanha yana, bumana marrtji, ga yana liŋgu ga dhawar'marama wal'ŋu, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala wuṉḏaŋarrmirri warray, yaka warray yalŋgi'mirri.”
NUM 13:31 Yurru wiripuwurrunydja ŋunhi mel'ŋumirri waŋana bitjarra, “Yä‐ä‐äw, yakana ŋilimurru ŋuli buŋu dhawar'maraŋu ŋunha walalanha, liŋgu wuṉḏaŋarrmirrina ŋunha walalanydja, ga ŋilimurrunydja dhuwala yalŋgi'mirrina, muṉguynha wal'ŋu.”
NUM 13:32 Ŋe, bitjarrayi walala ḻakaraŋalanydja ŋuriŋiyi mel'ŋumirriyunydja walalay, wiripuyaŋala warray, borrk‐beyaṉu‐wukuŋalana bitjarra, “Yätjnha ŋunha wäŋanydja bay', maḏakarritjmirrina yana ga bäyŋuna ŋathanydja.
NUM 13:33 Ŋutu'mirrina nhina yukurra yolŋunydja, djaka' ḏilkurruna, djuḻkthunmaramana yukurra ŋilimurrunhanydja. Ŋanapurrunydja ŋunhi ŋunhala balanyarana bitjan ŋula nhäna muṉguynha waŋga'‐waŋgaŋala walalaŋgala maŋutjiŋuranydja, biyaku ŋuli ḏetjnha.”
NUM 14:1 Bala walalanydja ŋunhi yolŋunydja walala yatjunmirri warray, bena dhika nyä'yunmirri, nyä'yunmirrina‐a‐a yana liŋgu‐u‐u munha‐ŋuparana,
NUM 14:2 gupa‐waŋanana marrtjina morrumurru'na maṉḏanhana Mawtjitjnhana ga Yärunnhana, bukmakthuna ŋuriŋina bili yolŋuyu walalay. Bitjarrana walala marrtjina ŋunhi yulŋunydja, “Ye‐e‐e, wanhaka ŋanapurru bini ŋunhala muka bäyma Yetjip wäŋaŋura murrmurryunanydja. Ga ŋunhala muka ŋanapurru bini ŋunhi ŋanhdharkŋura murrmurryunna.
NUM 14:3 Nhäkuŋga ŋayi Garrayyu gäŋala ŋilimurrunha dhipalanydja dhuwala? . . . baymatthunarawuna? . . . ŋilimurru yurru mandjawakthuna bakthun dhuwala? . . . dhäykawurru manapan ga yumurrku' ŋilimurrumbala? Gul' ŋilimurru marrtjina, Yetjiplilina roŋiyirri go.”
NUM 14:4 “Yo‐o‐o, manymaknha dhuwalinydja. Ŋilimurru marrtjina,” bitjarra walala yolŋu'‐yulŋunydja. “Go ŋilimurru djarr'yunna ŋurruŋunhana ŋilimurruŋguway, ŋayina yurru ŋilimurrunha gäma balanydja roŋiyinyamarama Yetjiplilinydja.”
NUM 14:5 Bala maṉḏanydja Mawtjitjtja ga Yärundja wirrkina gorana, bala ŋurrkanhamina munatha'lilina, milma ŋurikala miṯtjiwala.
NUM 14:6 Ga maṉḏanydja märrmany'tja ŋunhi mel'ŋu maṉḏa Djatjuwanydja ga Gayliptja ŋayaŋu‐yätjthinana wirrkina maṉḏa,
NUM 14:7 bala waŋana yolŋu'‐yulŋunhana bitjarrana, “Ŋunhanydja ŋunhi wäŋa ŋanapurru yawungu marrtji yukurra milthun ga nhäma marrtji ḻatju' warray dhika wäŋa.
NUM 14:8 Ŋuli ŋilimurru balaŋu dhäruk märraŋu ŋanyapinyay yana Garraynhanydja, ŋayinydja ŋuli gäŋuna‐wala yana ŋilimurrunha, bala yana wekaŋu wäŋanydja ŋunha ŋilimurrumbalana.
NUM 14:9 Yaka walala ŋula raypirri‐waḏatjthiya ga yaka'yurranydja Garraywu, ga yaka barrariya ŋurupa yolŋuwanydja walalambala ya'. Ŋilimurrunydja yurru buma walalanha burr'‐burrmarama muka, manbuḻyunmarama marrtji. Ga yolthuna yurru ŋunhi walalanhanydja guŋga'yun? . . . bäyŋuna. Liŋgu Garray warray ŋayipi ŋilimurruŋgalanydja gali'kurru, ga walalambalanydja waŋarrnha liŋgu warray djuḻkthunmaraŋala Garrayyu. Ŋoy‐wuṉḏaŋarrthiya walala yana, beyaṉumiriwyiya.”
NUM 14:10 Walala ŋunhi yolŋunydja walala miṯtjinydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna maṉḏaku, mäkiri'‐yarryurrunana wirrkina, bala guṉḏa warray marrtjina galkara, walala bini wirriw'‐wirriwyunna maṉḏanha bunhana marrtjinya rakunygunhana guṉḏayuna. Bala ŋayinydja marrtjina Garraynydja maḻŋ'thurruna warray ŋunhili yana bäyma ŋurikalayi miṯtjiwala Yitjuralpuyŋuwalanydja; walala nhäŋalana ŋunhi ḻatju'na baḏayala' dhika.
NUM 14:11 Bala Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala dhotuna yukurra dhiyakalanydja walalaŋgala miṯtjiwala; bitjanna liŋguna walala yukurra ŋapa‐yarryundja, ŋoy‐yuḻkthirrinydja ŋarraku. Liŋguna walala ŋuli marrtjinya nhänhanydja ŋarraku ganydjarrnydja, ga nhä malanha ŋarrakuŋu ŋamakurru'mirri ŋunhi ŋarra ŋuli marrtjinya milkunha, yurru mukthun warray walalanydja yukurra märr‐yuḻkthun ŋarranha yana, yaka warray märr‐yuwalkthirri yuwalkkuma dhika.
NUM 14:12 Ŋarra yurru baymatthunna walalanha ŋula nhäyuna yana, dhawar'maramana yurru warrpam'thunna. Nhena Mawtjitj ga nhipala yumurrku'na yurru ŋarrakuwaynydja wal'ŋu mala; mala‐guḻku'mirriyirrina nhe yurru yulŋunydja, biyapulnha wal'ŋu yurru mala nhuŋunydja gaŋdhunna, djuḻkmaramana yurru dhuwalanhanydja walalanha.”
NUM 14:13 Bala ŋayi Mawtjitjtja waŋana bitjarrana, “Yaka nhe biyakayi Garray. Nhepi muka dhawaṯmaraŋalanydja gäŋala walalanha ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja, ga ŋuli nhe yurru buwayakkumanydja walalanha Yitjuralpuyŋunhanydja, ga walalanydja yurru ŋunhalanydja ŋämana Yetjippuyŋuyunydja ŋiniya?
NUM 14:14 Ga ŋuruŋu Gaynanbuyŋuyu ŋäkulayi nhuna, ŋunhi nhe yukurrana gäŋala Yitjuralpuyŋunha ŋula lili ŋanhdharkkurru; ŋurrwu'maranha walalanha nhe ŋuli maŋandhu, warraw'kunha waluŋurunydja, ga munhakunydja gurthayinyana ŋuli ŋunhiyi maŋan.
NUM 14:15 Yo, ŋuli nhe yurru bumanydja walalanha, walalanydja yurru wiripu‐guḻkuny'tja bäpurru ḻakaranhamirrina nhuna, wakalkumana yurru nhuna bitjanmirrina,
NUM 14:16 ‘Yuwalk muka ŋayi ŋunhi yalŋgi walalaŋgu waŋarrnydja ŋi'. Be muka ŋayi dhawu'‐nherraranydja walalanha, ŋayi yurru gäma walalanha, bala nherraṉna ŋunhimalayina wäŋalili be. Mak ŋayi walalanha ŋunha bumaranydja ŋunhalana ŋanhdharkŋurana, liŋgu ganydjarrmiriwnha ŋayi yulŋunydja, yakana nhanŋu ganydjarr walalaŋgu gulŋiyinyamaranharawunydja.’ Biyakuna walalanydja ŋuli waŋi nhuna, yana bini nhe be waŋarr yalŋgi'.
NUM 14:17 Garray, nhenydja ganydjarr‐ḏumurru warray wal'ŋu, wuṉḏaŋarr warray dhika, yaka warray yalŋgi; ganydjarr dhuwali nhe yukurra ḏälkuma gänharawu walalaŋgu ga ŋilitjanarawuna yana. Ma' milkuŋana walalaŋgala biyakana nhuŋuway ganydjarrnha.
NUM 14:18 “Garray, nhenydja ŋunhi ḻakaranhamina nhunapinyay nhe ŋunhi nhe yurru yaka waḏutja ŋaramurrthirri, ga dhawu'‐nherraranydja nhe ŋunhi märr‐ŋamathinyaranydja biyapul wal'ŋu bathala nhokalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwunydja. Nhe waŋana ŋunhi, nhe yurru yanana baḏuwaḏuyun walalaŋgu ŋunhi yätjpuynydja djämawuy, ŋunhi walala yurru bilyun roŋiyirri nhokala. Yurru dhä‐ḏir'yunna nhe yurru walalanha yulŋunydja, ŋunhi walala yurru dhuwurr‐yätjthirrinydja, yaka nhe yurru waŋa bitjan ‘bäyyi’, bitjan yurru ŋuriki walalaŋgalaŋuwu yätjku.
NUM 14:19 Garray buku‐djulŋi, yaka walalaŋgala ŋoy‐djingaryurranydja, yana bäy‐ḻakaraŋana walalaŋgu ŋurikiyi yätjpuy, biyakana yana liŋgu bitjarra nhe ŋulaŋuru Yetjipŋuru bäy‐ḻakaraŋala yana marrtjina lili, ga dhipala wapthurruna, liŋgu nhenydja dhuwala märr‐ŋamathinyaramirri Waŋarr, djambimiriw yana. Garray buku‐djulŋi, yaka walalanha murr'maraŋa.” Bitjarrayi ŋayi Mawtjitj bukumirriyaŋala Yitjuralpuyŋuwunydja.
NUM 14:20 Bala Garraynydja waŋana buku‐ruŋinyamaraŋalanydja bitjarrana Mawtjitjku, “Ŋarra yurru walalaŋgu bäy‐ḻakarama, dhiyaŋu yana liŋgu ŋunhi nhe ŋarranha ŋäŋ'thurruna.
NUM 14:21 Yuwalk yana ŋarra dhuwala walŋa wal'ŋu yulŋunydja waŋarrnydja, ga yuwalk yana yurru ŋarrakala ḻatju'yunydja dhika djarraṯawun'thunydja monyguma ḻiw'marama yana dhuwala wäŋanydja, warrpam'thun ḻiw'marama.
NUM 14:22 Ga bitjan liŋgu yuwalk yana ŋarra yukurra ḻakaramanydja, yaka yurru ŋula waŋgany dhipuŋuru miṯtjiŋuru gulŋiyirri ŋunhawalayinydja ya' wäŋalili. Walala nhäŋala warray ŋarraku ŋunhi ḻatjuny'tja dhikanydja baḏayala', ga nhäŋala walala biyapul wal'ŋu bathala ŋunhi ŋarra djäma ganydjarryu ŋunhala Yetjip ga ŋunhala ŋanhdharkŋura wäŋaŋura. Ŋarra ŋuli gunganhamaranhanydja walalanha ŋurrwu'yunmaranha ŋula nhäŋuru, yurru bitjanana liŋgu walala ŋuli gatjarr'yuna marrtjinya ŋarranha lili yulŋunydja, yaka warray malthuna ŋarrakuwaynydja dhärukku. Yakana yurru ŋunhiyinydja walala gärri ŋunhiwala wäŋalili ŋunhi ŋarra wekaŋala nhumalaŋgalayŋuwala gäthu'mirriŋuwala ŋunhala bäyma wal'ŋu, ŋäthili baman'.
NUM 14:24 Ŋayipina yana waŋganynha yurru Gaylipnha gärrinydja, liŋgu ŋayipina ŋayaŋu wiriputhirrinydja yukurra wal'ŋu, ŋayina yukurra yuwalkkumanydja wal'ŋu malthun ŋarraku, bala ŋarra yurru gämanydja ŋanya Gaylipnha, bala ŋilitjanna ŋunhamalayinydja wäŋalili; ŋayi yurru nhinanydja yukurra ŋunhala wäŋaŋura, ŋunhi ŋayi djalkiri wapthurruna ŋunhiwala wäŋalili ŋayipi.” Bitjarrayina ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja Mawtjitjpa yukurrana.
NUM 14:25 Bala Garray waŋana dhawar'yunarayŋunydja dhäruk bitjarrana, “Yo. Goḏarrny'tja boŋguŋu bukmak yana dhuwali Yitjuralpuyŋu miṯtji, nhuma boŋguŋu gaŋgathina, bala wäŋgaŋu roŋiyina balayi ŋunha ya' ŋanhdharkliliyi,” bitjarra.
NUM 14:26 Bala ŋayi Garray waŋanana maṉḏakala Mawtjitjkala ga Yärungala bitjarra, “Ŋarra ŋäkula yolŋunhanydja walalanha morrumurru'wuynydja yukurranhara, ŋunhi walala yukurra morrumurru' ŋarrakala. Nhätha yurru walala dhuwala yolŋu'‐yulŋunydja ḏaḏawyun dhipuŋuruyi morrumurru'ŋurunydja?
NUM 14:28 Ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja biyakana, ‘Yuwalk ŋarra yana ḻakaramanydja yukurra waŋanydja nhumalaŋgala. Yo, ŋäkula ŋarra nhumalanha yulŋunydja, ŋunhi nhuma waŋana bitjarra ḻakaranhamina, “Yuwalk ŋanapurru yalŋginy'tja. Yakana yana ŋanapurru yurru marrtjinydja balayi gulŋiyirrinydja.” Bitjarra warray nhuma ŋunhi waŋananydja, ga yuwalk yana yurru maḻŋ'thundja bitjandhiyi, bitjarra ŋunhi nhuma waŋana.
NUM 14:29 Bukmak yana nhuma wakinmirrinydja yurru waŋga'‐waŋgany dhuwali murrmurryunna marrtji dhiyalayi ŋanhdharkŋuranydja, ga rumbalnydja nhumalanha yurru dhalkarama dhipalina bäymana, liŋgu nhuma mukthun yana morrumurru' yukurra ŋarrakala.
NUM 14:30 Ŋarra ŋunhi dhawu'mirriyaŋalanydja, nhuma yurru nhina yukurra ŋayaŋu‐djulŋithirri ŋunhalayi wäŋaŋuranydja, yurru ŋunhina liŋgu maṉḏa Djatjuwana ga Gaylipnha yurru gulŋiyirri ŋunhiwalayinydja wäŋalili.
NUM 14:31 Nhuma waŋana yukurrana morrumurru', ŋunhi nhumalaŋgu bini djamarrkuḻi' murrmurryuna dhiyala ŋanhdharkŋura, bitjarra nhuma yukurrana waŋananydja, yurru ŋarranydja yurru gäma warray nhumalaŋgu djamarrkuḻi'nhanydja ŋunhiwalayi warray dhawu'mirriyanharawuylili warray wäŋalili; walalana yurru yukurra nhina goŋmirriyirrinydja dhikanydja ŋunhiliyinydja wäŋaŋura, ŋunhi nhuma yukurrana ŋuyulkthina ŋurikiyi wäŋawu gulŋiyinyarawu.
NUM 14:32 Yo, nhumanydja yurru wakinmirri yolŋu walala murrmurryunna dhiyalana bäymana ŋanhdharkŋurana, liŋgu yaka nhuma märr‐yuwalkthina ŋarranha dhäruk. Marrtjinydja nhuma yurru yukurra buku‐wirwiryunna balakurruna yana bäymana ŋanhdharkkurruna weyinŋumirrina, 40‐na dhuŋgarra nhuma yurru ŋupan, yana liŋgu‐u‐u ga wakinmirri yurru yolŋu walala nhumalaŋgu murrmurryun. Bitjandhina ŋarra yurru nhumalanha dhä‐ḏir'yundja ŋurikiy nhumalaŋgalaŋuwuy yätjpuynydja, ŋunhi nhuma buku‐ḻuŋ'thurruna yukurrana waŋgany rirrakay yana morrumurruny'tja waŋana, bitjarra ŋapana wekaŋala ŋarrakunydja yana. Bala nhuma yurru murrmurryunna warrpam' yana dhiyalana gay' ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura. Dhuwalanydja dhäruk ŋunhina ŋunhi ŋarrapina yukurra waŋa Garraynha wal'ŋu.’” Bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja.
NUM 14:36 Bala walalanydja ŋunhi mel'ŋumirrinydja marrtjina raku'‐rakunydhinana, liŋgu walala dhäwu' bothinyaramirri gäŋala barrari‐wukuŋala wiripuwurrunha ŋunhi, bala walala ŋunhi bukmakthuna yana yolŋu'‐yulŋuyu ŋarrtjurrunanydja yukurrana Garraynha. Yo, ŋunhiyi walala mel'ŋumirri walala murrmurryurruna ŋunhiliyinayi gumurrŋura Garraywalana, yurru maṉḏapina Djatjuwa ga Gaylipnha walŋanydja nhinana yukurrana, ŋunhina maṉḏa liŋguna märrma'na yakanydja rakunydhina mel'ŋu maṉḏa.
NUM 14:39 Bala ŋayi Mawtjitjthunydja ḻakaraŋala bukmakkala Yitjuralpuyŋuwala Garraynhana dhäruk bitjarrana, “Ŋayi Garraynydja waŋana yaka'yurrunana, yakana dhuwala nhuma yurru gärrinydja ŋunhamalayinydja wäŋalili. Roŋiyirrina ŋilimurru yurru marrtjinydja bitjana‐wala ŋanhdharklilina, ga nhina yukurra yurru ŋunhalayi bili, weyinŋumirrina yurru dhuŋgarra ŋupan,” bitjarra. Bala yolŋunydja walala bukmak yana nyä'yunminanydja, wirrkina dhikana nyarrŋayunminanydja.
NUM 14:40 Bala munhakumirrina djaḏaw'yunarayuna walala gaŋgathina, bala ḏuwa‐ḏuwaṯthurruna bukulilina, bala nhäŋala marrtjina ŋunhiyi wäŋana. “Galki warray dhuwala wäŋanydja; dhuwala warray bäyma gay. Gul' ŋilimurru marrtjina way, gärrina go, liŋgu ŋilimurruway yätjthinanydja,” bitjarra walala waŋanharaminanydja yukurrana.
NUM 14:41 Yurru ŋayi Mawtjitjtja waŋana bitjarrana, “Yä‐ä‐äw dhuḏitjnha, liŋgu Garraynydja waŋana nhumalaŋgu yaka'yurrunana. Ŋuli nhuma marrtjinydja yurru, walala yurru miriŋuyunydja nhumalanha bumana, liŋgu Garraynydja yakana nhumalaŋgala galki, bämara'yun yurru.
NUM 14:43 Bumana yurru walala nhumalanha mandjawakthuna rakunygumana. Ŋayi Garraynydja nhumalaŋgu yakayi yurru marrtji malthun, liŋgu yaka nhuma malthurruna yukurrana nhanŋuway wal'ŋu Garraywu.”
NUM 14:44 Yurru yolŋunydja walala ŋunhi yaka mäkiri'‐witjurruna Mawtjitjkunydja, yana walala marrtjinana buku'‐wukukurruna wäŋakurru, yurru ŋayipinydja Mawtjitjtja yaka malthurruna walalaŋgu, ŋunhala bäyma nhinana yukurrana, ga bitjarrayi liŋgu ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi bäymayi.
NUM 14:45 Yo, wäŋgaŋalana walalanydja marililina nyäṉ'thurrunana, bala walalanydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu walalay nhäŋalana walalanha, walala marrtjina yukurrana lili. Dhunupa ḏurryurrunana, bala ŋuparana walalanha, bumarana marrtjina, weyinnha yana ŋupara‐a‐a, yana liŋgu ga ŋunha wapthurruna ŋanhdharklili wäŋalili. Walalanydja gundupuŋalana, yana liŋgu bur‐way ḏo'yurruna wäŋaŋurana.
NUM 16:1 Waŋganymirri walala yukurrana ŋuriŋiyi Yitjuralpuyŋuyu miṯtjiyu morrumurru' waŋana Mawtjitjnha ga Yärunnha, yurru ḻayḻaymaraŋala maṉḏanha walala yukurrana Gurayu, Lepay ŋayi ŋunhi yolŋunydja, ga wiripuŋuyunydja Ropinbuyŋuyu maṉḏathu Daythindhu ga Wapiramdhu, ga wiripuŋuyu ŋurruŋuyu yolŋuyu, walala waŋana yukurrana bitjarra maṉḏanha Yärunnha ga Mawtjitjnha, “Yol maṉḏa dhuwala nhumanydja? . . . ŋanapurruŋgu buŋgawa nhuma? Bukmak muka ŋilimurru dhuwala Godkunydja yolŋu'‐yulŋu. Garraynydja dhuwala dhiyalami ŋilimurruŋgala bukmakkala muka. Nhäkuna nhuma yukurra garrwarkunharamirrinydja nhumalanhay nhuma yanapi nhumapina rom‐ŋamakurru' yana, be‐wala djuḻkthun nhuma yukurra ŋanapurruŋgalanydja?”
NUM 16:4 Ga ŋayinydja Mawtjitjtja wirrkina ŋayaŋu‐yätjthina, bala ŋayi ŋurrkanhamina ŋanyapinya ŋayi munatha'lilina, bala bukumirriyaŋalana yukurrana. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi gaŋgathina, bala waŋana Gurawala ga nhanukalaŋuwala malthunaramirriwala walalaŋgala bitjarra, “Goḏarrny'tja boŋguŋunydja Garrayyu boŋgama milkuŋu warraŋulkuŋuna ŋilimurruŋgala, yol ŋayi yuwalk wal'ŋu nhanŋu yolŋu; ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi djarr'yurruna nhanŋuwayliliyaŋala, ŋunhiyina boŋgama galkithinydja wal'ŋu marrtji ŋunhiwala Godkalanydja dhaliyarra'lili.”
NUM 16:8 Ga biyapul ŋayi Mawtjitj waŋana walalaŋgala ŋurikalayi Lepaywala walalaŋgala bitjarra, “Yuwalk ŋayi Godthu nhumalanha djarr'yurrunanydja, ganaŋ'maraŋalana ŋayi nherraranydja wal'ŋu nhumalanha, märr yurru nhuma marrtji galkithirri yana nhanukala, djäma yurru marrtji nhanŋu Garraywu. Liŋgu muka ŋayi märr‐ŋal'yurrunanydja nhumalaŋgala. Nhä dhuwalayinydja? . . . dhäpark? . . . bay' nhä, yutjuwaḻa' warray? Ga dhiyaŋunydja‐wala nhuma yukurra ḏukṯukthirri wapthunarawu ŋunhana bala ŋunhiwalana ḏalkarra'mirriwalana wal'ŋu dharapullili.
NUM 16:11 Ŋunhi nhuma yukurra morrumurruny'tja Yärunnhanydja, yuwalktja ŋunhi nhuma yukurra morrumurru' ŋanyana Garraynhana Godnhana.”
NUM 16:12 Bala ŋayi Mawtjitjthunydja yänguŋalana ŋurikina maṉḏaku märrma'wuna Daythingu ga Wapiramgu, ga maṉḏanydja waŋana ŋunhiyi märrmany'tja bitjarra, “Yakana ŋilinyu yurru marrtji.
NUM 16:13 Liŋgu nhe mayali'‐wilkthurrunanydja ŋanapurrunha ŋäthili muka, liŋgu ŋanapurru gonha'yurruna ŋunha wäŋa ŋamakurruny'tja Yetjippuynydja, malthurruna nhuŋuna marrtjina lili. Ga dhiyaŋunydja‐wala nhe yukurra marrtji bunharawuna ŋanapurruŋgu, nhe yurru bumana ŋanapurrunha dhiyalana ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura. Yol dhuwala nhe yolŋunydja? . . . buŋgawa nhe ŋanapurruŋgu?
NUM 16:14 Wanhaka dhika ŋayi be wäŋa ŋatha‐guḻku'mirrinydja ŋunhi nhe dhawu'‐nherrara. Nhenydja ŋunhi mayali'‐wilkthurruna warray ŋanapurrunha. Yakana ŋilinyu yana yurru marrtjinydja nhokala.”
NUM 16:15 Bala ŋayi Mawtjitjtja ŋaramurryinana, bala waŋana Garraywala bitjarrana, “Garray, yakana maṉḏakuŋu märraŋa buku‐wekanharawuynydja. Yaka ŋarra djäma ŋarrapinydja ŋula yätjkuŋala maṉḏaku.”
NUM 16:16 Ga wiripuŋuyunydja goḏarr'mirri ŋayi Guranydja yäku yolŋu ga nhanŋu malthunaramirri walala marrtjina ŋunhimalayina Withiyanminyarawuylilina Buṉbulili, ga gäŋalanydja marrtjina walala ḻirrwi' gurtha ga buŋgan bäw', liŋgu walala ŋunhi guyaŋinanydja bitjarrana dhuḏakthunarawuna yana ŋunhi ḏalkarra'mirrinhana, ŋunhi walala bini marrtjinyanydja bala gulŋiyinyana yana ŋunhiwalayi djinawa'lilina, bala bathanna buŋgan bäwny'tja Garraywuna. Yurru ŋayi Garrayyunydja rom nherrara bitjarra warray, ŋunhi yana walalawuy yurru ḏalkarra'mirri walala yolŋu'‐yulŋu gulŋiyirrinydja yukurra, bala djämana ŋunhiliyi.
NUM 16:19 Yo, ŋunhiyi yolŋu Gura ga nhanŋu bukmak ŋunhiyi malthunaramirri walala dhärrana marrtjina ŋunhiliyi buṉbuŋura, waŋganyŋura gali'ŋura, ga maṉḏanydja Mawtjitjtja ga Yärundja ga wiripuŋuŋura gali'ŋura djingaryurruna. Ŋuliŋurunydja bala walala nhäŋala djarraṯawun'nha, bena wal'ŋu, bala ŋayi maḻŋ'thurrunana ŋayipinydja Garraynydja ŋunhili dhurrwaraŋurana.
NUM 16:20 Bala ŋayi waŋana Yärungala ga Mawtjitjkala bitjarra, “Way maṉḏa, biyaka yarrkthurra maṉḏa barrkulili giṯthurra. Ŋarra yurru dhuwala warrpam'thunna baḏuwaḏuyun dhuwala yolŋu'‐yulŋunhanydja,” bitjarra.
NUM 16:22 Ga maṉḏanydja ŋunhiyinydja maṉḏa märrmany'tja buku‐nyilŋ'thurrunana, bala maṉḏa bukumirriyaŋalana yukurrana ŋurikiyina walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwuna, waŋana bitjarrana, “Garray, nhepina ŋunhi walŋamirrinydja, walŋanydja yukurra marrtji nhokalaynha waŋganygalana. Yaka nhe yurru ŋaramurryirri dhiyaku yolŋu'‐yulŋuwunydja bukmakkunydja, liŋgu waŋganydhu dhuwala yulŋuyunydja djäma bitjarrayi yätjkuŋalanydja.”
NUM 16:23 Bala ŋayi Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ḻakaraŋa ŋurupa yolŋu'‐yulŋuwanydja biyakana, walala yurru yarrkthunna ŋurikalayinydja walalaŋgala ḻurrkun'kalanydja ḏarramuwurruŋgala, Gurawalanydja ga Daythingalanydja ga Wapiramgalanydja.”
NUM 16:26 Bala ŋayi Mawtjitjtja waŋana ŋuruku yolŋu'‐yulŋuwunydja bitjarrana, “Yarrkthurrana walala biyakana nhuma yolŋu'‐yulŋunydja ŋurikalayi walalaŋgala ḻurrkun'kalanydja yätjmirriwalanydja. Yaka mulkiya ŋula nhä walalaŋgu, märr yurru nhuma yaka rakunydhirri walalaŋgalanydja dhambay.”
NUM 16:27 Bala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja yarrkthurrunana yukurrana ŋuliŋuruyi walalaŋgala wäŋaŋurunydja, ga ŋunhiyi walala ḻurrkun' ḏarramuwurru dhärra'‐dharrana marrtjina walalaŋgalay wäŋaŋura malanyŋuŋura dhäykamirrina ga yumurrku'mirrina manapanna.
NUM 16:28 Bala ŋayi Mawtjitjtja waŋana bitjarra, “Ŋuli walala yurru ŋunhiyi walala ḻurrkun' yäranydja murrmurryun, ga nhumanydja yurru marŋgiyirrina ŋunhi walalanhana ŋayi Garrayyunydja djarr'yurruna ŋurruŋuyinyarawunydja, yaka ŋayi ŋarranhanydja nherrara dhiyakuyi ŋurruŋuyinyarawu.
NUM 16:30 Ga ŋuli ŋayi yurru Garrayyu djäma wiripunydja wal'ŋu yuṯanydja rom, ŋunhi ŋayi yurru munatha' dhuwala barr'yun, ga dhä‐monygumanydja walalanha ga bukmak nhä walala yukurra ŋayathama, märr yurru walala marrtji walŋamirri dhika‐wala munatha'lilinydja rakunymirriwalanydja wäŋalili, bala nhumanydja yurru marŋgiyirrina, ŋunhi ŋunhinydja walala ḻurrkun'tja yuwalknha wal'ŋu ŋuyulkthina ŋapana‐wekaŋala nhanŋu Garraywu.”
NUM 16:31 Ga dhunupana yana ŋayi ŋunhi munathany'tja barr'yurrunana, bala walala dhunupana yana ŋunhiyi ḻurrkun' ḏarramuwurru ga walalambala dhäykawurru ga djamarrkuḻi' ga bukmak walala yukurrana ŋayathaŋala ŋunhi, warrpam'nha bena‐wala gulŋiyinana ŋarŋgalilina, bala ŋuriŋiyi munatha'yunydja balayi ŋäkirrmaraŋala monyguŋalana, bala walala winya'‐winyayunminana rumbalkuŋalana.
NUM 16:34 Ga walala ŋuruŋu wiripu‐guḻku'yunydja Yitjuralpuyŋuyu nhäŋalana yukurrana, ga ŋäkula walalanha yatjunminyarawuynha, bala walala gundupuŋalanydja, bala wäthunmirrina marrtji wiripu‐guḻku'wunydja, “Waṉḏiyana, waṉḏiyana,” bitjanminana. “Ŋuli bäynha mak ŋilimurrunhana ŋuriŋiyi munatha'yunydja wurkthurru.”
NUM 16:35 Bala ŋayi Garrayyunydja yänguŋalana gurthana, bala nhäranhamaraŋalana ŋunhi wiripu‐guḻku'nhanydja ŋurru'‐ŋurruŋunha, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala bini marrtjinya galkithinya bala Godkala dhaliyarra'lili gal'ŋu.
NUM 16:36 Bala walala yukurrana ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja walalay dholkuŋalana ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi ŋayi gurthayu walalanha nhäranhamaraŋala, liŋgu walalaŋgala ŋuriŋi yätjthu. Ga bitjarrayi liŋgu walala marrtjina ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyu walalay wapmaraŋala banikin'tja malanha ŋunhi walala yukurrana ŋuriŋiyi gäŋala, bala walala yukurrana djuḏul'yurrunana ŋunhiyi binydjitjkuŋalana, bilk‐bilkkuŋalana bitjarrana waŋganylilina, ga ŋuriŋinydjayi walala ŋäkirrmaraŋalana ŋunhiyina dhaliyarra'na, märr yurru walala yukurra ŋuriŋiyi Yitjuralpuyŋuyu yolŋuyu walalay nhäma ŋunhiyi, bala guyaŋirrina yurru bitjanna liŋgu yukurra. Yo, ŋuli ŋayi yurru ŋula yol yolŋu marrtji galkithirrinydja yana Garraywala gänanydja, ŋuriŋi nhanukalaynydja ŋayi yäkuyu yana, ŋayi yurru ŋunhiyinydjayi yolŋu rakunydhirrina, bitjanna yurru bitjarra ŋunhi Gura ga nhanŋu malthunaramirri walala; ŋunhina liŋgu yurru yana ḏalkarra'mirrina yolŋu marrtji galkithirrinydja yana Garraywala, bala djalkthunna yurru buŋgan bäwny'tja ŋunhiwalayi gurthalilinydja, märr yurru yukurra ŋunhiyi ŋawululny'tja gaŋgathirrina bala Garraywuna.
NUM 16:41 Bala wiripuŋuyunydja waluyu walala yukurrana ŋunhiyi Yitjuralpuyŋunydja bukmak yana morrumurru'na gupa‐waŋanana yukurrana maṉḏanha Mawtjitjnha ga Yärunnha, waŋana yukurrana bitjarra, “Nhuma maṉḏa dhiyaŋu maṉḏathu bumara ŋunha Garraywunydja yolŋu'‐yulŋunha.”
NUM 16:42 Bala walala ḻuŋ'thurrunana marrtjina ŋunhimalayinayi waŋganylilina, märr yurru walala yukurra maṉḏanha yarrkmaramana Mawtjitjnha ga Yärunnha ŋunhili. Bala walala bilyu'‐bilyurrunanydja, ga nhäŋala waŋupini ŋunhi ŋayi yukurrana ŋäkirrmaraŋala buṉbunha ŋunhiyi Garraywu, yurru be‐wala dhika djarraṯawun'tja, liŋgu ŋunhiyinydja ŋayipina wal'ŋu Garraynha maḻŋ'maranhamina ŋunhilimi waŋupini'ŋuranydja.
NUM 16:43 Bala maṉḏa ŋunhi Mawtjitjtja ga Yärundja marrtjina lili, bala dhärranana yukurrana ŋunhiliyi buṉbuŋura dhurrwaraŋura.
NUM 16:44 Bala ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra maṉḏakala, “Yarrkthurrana maṉḏa yolŋu'‐yulŋuwalanydja dhiyakalanydja. Dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna dhuwala yolŋu'‐yulŋunhanydja,” bitjarra. Ga maṉḏanydja ŋunhiyi maṉḏa ṉepaḻ‐nyilŋ'thurruna buku‐nyilŋ'thurruna, bala maṉḏa yukurrana bukumirriyaŋala wirrkina dhikana wal'ŋu ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja.
NUM 16:46 Bala ŋayi Mawtjitjthu waŋana Yärunnhana, “Waḏutja, waḏutja Yärun! Märraŋa nhe yurru banikin, ga wapmaraŋa gurthanydja ḻirrwiny'tja ŋuliŋuru dhaliyarra'ŋurunydja, bala djalkthurrana buŋgan bäw'nha ŋunhimalayi ḻirrwi'lilinydja. Waḏutja waṉḏiya, ga ḏarrtjalkkuŋana marrtjiya ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhanydja dhiyaŋuyinayi romdhu. Liŋgu Garraynydja ŋunha ŋaramurryina wirrkina; liŋguna ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja murrmurryunna marrtji rerriyuna.”
NUM 16:47 Ga dhunupa ŋayinydja Yärundja waṉḏinana, ga märraŋala ŋunhiyi banikin'nha gurthamirrina ga buŋgan bäw' ŋunhi, bala ŋayi waṉḏinanydja dhika ṉapuŋga'kurruna nhinana bala ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalanydja. Ŋayi nhäŋala, ŋunhi walala marrtjina murrmurryurrunana, burruḻ'yurrunana marrtjina rakunymirrina munatha'lilina. Ga dhunupana ŋayi ŋunhi djalkthurrunanydja ŋunhiyi buŋgan bäwny'tja ḻirrwi'lilina gurthalilina, bala ŋayi ŋunhiyi buŋgan bäwny'tja gaŋgathinana marrtjina nhanŋu Godkuna. Yo, bitjarrayinydja ŋayi ŋunhi djäma ḏarrtjalkkuŋalana marrtjina ŋunhinha yolŋu'‐yulŋunhana.
NUM 16:48 Bala ŋayi yukurrana ŋunhi Yärundja dhärranana ŋunhili ṉapuŋga'na; waŋgany gali'ŋuranydja rakunymirri marrtjina ŋorra'‐ŋurrana, ga wiripuŋuranydja gali'ŋura ga walŋamirri yolŋu walala marrtjina dhärrana, ga ŋayinydja marrtjina ŋunhi buŋgan bäwny'tja ŋawulul' gaŋgathina ŋuliŋuru banikin'ŋurunydja, ŋunhi ŋayi marrtjina garrwarkuŋala. Bala ŋunhinydja rerrinydja gulyurrunana mukthurrunana, yakana biyapulnydja marrtjina yolŋu walala murrmurryurruna.
NUM 16:49 Yurru ŋula nhämunha'na miṯtji dhaŋaŋnha bäymana rakunydhina yolŋunydja walala, murrmurryurrunanydja.
NUM 16:50 Bala ŋayi balayi Yärundja roŋiyina ŋunhiwalayi buṉbulili, Mawtjitjpa ḏo'yurruna, liŋgu ŋunhiyi rerrinydja gulyurrunana, warrpam'nha ḏaḏawyurrunana.
NUM 20:1 Yo, marrtjinanydja walala yukurrana‐a‐a, ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja yolŋu walala, yana liŋgu‐u‐u, wäŋa ŋayathaŋala nhäyika Gäditjpuy, bala dhut‐gay nhinanana walala ŋunhimala wäŋalilinydja. Ga ŋunhiliyinydja wäŋaŋura ŋayi Miriyamnha rakunydhina, bala walala ŋanya dholkuŋalana.
NUM 20:2 Yurru wäŋanydja ŋunhi gapumiriw, ŋanhdhark, ga yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi gapuwuna yukurrana ḻarruŋala, waŋanana ŋarrtjurrunana marrtjina Mawtjitjnha ga Yärunnhana.
NUM 20:3 Ga bitjarrana walala morrumurru' waŋananydja gam', “Ŋe, ŋilimurru bini ŋunhi murrmurryunna ŋunhalaŋga bäyma, Garraywuŋu muka bunhara, rrambaŋiŋga bini ŋunha wäwaŋga walala.
NUM 20:4 Nhäku warray nhuma maṉḏa gäŋala lili ŋanapurrunha dhipalanydja ŋanhdharklilinydja gay? Ŋilimurrunydja yurru dhuwala murrmurryunna dhiyalana, ŋilimurruway yolŋu'‐yulŋu ga wäyin walala ŋilimurruŋgu.
NUM 20:5 Nhäku muka nhuma dhawaṯmaraŋala ŋanapurrunha ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja, bala gäŋala dhipalanydja yätjlilinydja wäŋalili? Ŋathamiriw warray dhuwalanydja wäŋa, ga borummiriw warray, ga bäyŋu warray gapunydja ŋula wurkthunarawunydja.”
NUM 20:6 Bala maṉḏa Mawtjitjtja ga Yärundja gaŋgathina, bala marrtjina ŋunhimala Buṉbulili ŋunhi walala ŋuli Garray withiyanminya. Bala maṉḏa ŋurrkanhamina maṉḏanhay maṉḏa munatha'lili, buku‐nyilŋ'thurrunana, ga ŋunhalayina Garraynydja maḻŋ'thurruna maṉḏakala, dhä‐monyguŋala maṉḏanha djarraṯawun'thuna, ḻatju'yuna yana dhikana.
NUM 20:7 Bala yana Garraynydja waŋana Mawtjitjkalana, “Ma', märraŋa ŋunhiyi wapitja, ga yurrum'maraŋa dhuwali yolŋunha walalanha bukmaknha yana waŋganylili, nhe ga wäwa‐ŋaliyu Yärundhu, ga ŋunhalayina maŋutjimara walalaŋgala bukmakkalana, nhe yurru waŋiya ŋunhiyi guṉḏanhanydja, dhärukthunna yana waŋiya, märr ŋayi yurru gapunydja ḻarrwaw'yunna ŋuliŋuru guṉḏaŋurunydja, bala ḻarryunna yurru dhiyakuyi yolŋu'‐yulŋuwunydja. Yo, märr yurru walala ḻuka yukurra, ga walalaŋgala wäyindhu walalay wurkthundhi yurru.”
NUM 20:9 Bala yuwalkthi Mawtjitjthu märraŋalana ŋunhiyi wapitjany'tja, ga yurrum'maraŋala yolŋunhanydja walalanha bukmaknhana yana ŋunhimalayi guṉḏalilina. Bala ŋayi Mawtjitjtja waŋanana ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalana bitjarrana, “Ŋäkana nhumanydja wurraŋatjarramirriyunydja. Nhaltjan dhika ŋilinyu yurru yulŋunydja? . . . gapuyu nhumalanha wekama dhipuŋuru gay guṉḏaŋuru?”
NUM 20:11 Bala ŋayinydja Mawtjitjthunydja mar'yurrunana wapitjany'tja, garrwarkuŋalanydja, bala yana wutthurrunana ŋunhiyi guṉḏanhana ḏe‐e‐e, ḏe‐e‐e bitjarra, buku‐märrma'mirri, bala marrtjina gapunydja ḻarrwaw'yurrunana, bena dhika dhaŋaŋnha gapunydja ḻarryurrunana nhinana. Bala bukmakthuna yolŋu'‐yulŋuyunydja ḻukana wurkthurruna ŋunhiyi gapunydja, ga wäyindhu walalay bitjarrayi liŋgu ḻukanayi.
NUM 20:12 Yurru ŋayi Garraynydja maṉḏakala ŋayaŋu‐yätjthina Mawtjitjkala ga Yärungala, liŋgu maṉḏa dhäruk ŋanya baḏatjurruna, wutthurruna warray maṉḏanydja ŋunhi guṉḏanha biyapul. Bala Garraynydja waŋana Mawtjitjkala ga Yärungala bitjarra, “Yakana yurru nhuma maṉḏa gäma ga ŋilitjan dhuwalanhanydja yolŋunha miṯtjinha ŋunhamalayinydja wäŋalili, ŋunhi ŋarra wekaŋala walalaŋgu, liŋgu nhuma yaka ŋarranha märr‐yuwalkthina; yaka nhuma milkuŋala dhiyakala yolŋu'‐yulŋuwalanydja miṯtjiwalanydja ŋunhi ŋarrakunydja ganydjarr ganaŋ'thunna yukurra dhuwala, garrkuḻuknha wal'ŋu, gänana yana ŋarrapina.”
NUM 20:13 Yo, dhuwalayinydja maḻŋ'thurruna wäŋaŋura yäkuŋura Miripana, bili ŋunhiliŋumi wäŋaŋura yolŋuyu walalay ŋarrtjurruna yukurrana Garraynha, ga ŋunhalayi ŋayi maḻŋ'maranhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi walalaŋgala, ŋunhi ŋayinydja gäna wal'ŋu garrkuḻuk.
NUM 20:14 Yo, ŋulaŋurunydja wäŋaŋuru ŋayi Mawtjitjthu djuy'yurruna dhäwu'‐gänharamirrinhana djunamayi wäŋalili yäkulili Yedamlili, Ŋurruŋuwu ŋurikiyi wal'ŋu Buŋgawawu ŋayi dhäruk djuy'yunmina bitjarra gam', “Ŋanapurru dhuwala Yitjuralpuyŋunydja mala wäwa‐ŋali walala, ŋilimurru malaŋga.
NUM 20:15 Nhumanydja bili muka ŋäkula ŋunhi ŋanapurruŋgu märi'munydja marrtjina bala Yetjiplili, ga ŋunhalayinydja ŋanapurruŋgu yukurrana marinydja marrtjina biyapulnha bathala.
NUM 20:16 Bala ŋanapurrunydja märrliliyaŋala Garraywala warray, bala ŋayi ŋanapurrunha ŋäkulana rirrakaynydja nyä'yunminyaranydja, bala yana ŋayi marrtjina dhawaṯmaraŋalana ŋanapurrunha. Ga dhuwalana ŋanapurru yulŋunydja, galkina nhumalaŋgalana wäŋaŋura.
NUM 20:17 Ḏukṯuktja ŋanapurru dhuwala, ŋanapurru yurru marrtji balakurru‐wala djuḻkthun nhumalaŋgala wäŋakurru. Yaka ŋanapurru yurru ŋula djaw'‐djawyun ŋatha ga gapu ga ŋula nhä mala nhumalaŋgu, yana ŋanapurru yurru marrtji dhunupa dhukarrkurru, ga yakana bilyun gatjpaḻ'yun ŋula nhälilinydja.”
NUM 20:18 Yurru ŋayinydja ŋunhi Buŋgawanydja waŋana marrtjina yaka'yurruna warray. “Yaka yana nhuma yurru marrtji djuḻkthun balakurru ŋarrakalanydja wäŋakurru,” bitjarra. Bala dhunupa yana ŋayi djuy'yurrunana miṯtjinhana miriŋunhana nhanbalay marililina bunharawuna walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwuna.
NUM 20:21 Bala walala Yitjuralpuyŋunydja bilyurruna, bala wiripukurruna dhukarrkurru marrtjina, yana liŋgu ga wäŋa ŋayathaŋala buku yäku Wurwuy.
NUM 20:23 Bala ŋunhalanydja Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarrana,
NUM 20:24 “Yärundja rakunydhirri yurru dhiyalana, yakana ŋayi boŋguŋu gulŋiyi ŋunhimalanydja wäŋalili ŋunhi ŋarrakuŋu wekanhara Yitjuralpuyŋuwu, liŋgu nhuma maṉḏa baḏatjurruna ŋarranha dhäruk ŋunhala ŋunhi ya', Miripa gapumirriŋura.
NUM 20:25 Mawtjitj, nhenydja yurru garr'yurra Yärunnha ga gäthu'mirriŋunha nhanŋu Layatjanha, ga gäŋa maṉḏanha ŋunhamala bukulili,
NUM 20:26 bala ŋunhilinydja nhe yurru yupmaraŋa Yärungala rumbalŋuruna girri', ŋunhina wal'ŋu ḏalkarra'mirriwana yolŋuwa girri'. Yupmaraŋana nhanukala girriny'tja, bala nherrala nhanukalaŋuwala gäthu'mirriŋuwalana Layatjawalana, ŋayina yurru Yärungalanydja dharapullili wapthun. Ŋayi yurru Yärundja ŋunhiliyina bäyŋuthirri, rakunydhirrinydja yurru.”
NUM 20:27 Bala Mawtjitjthunydja märraŋalana yana dhäruktja Garraynha; walala ḏuwaṯthurrunana bukulilina marrtjina ŋal'yurruna.
NUM 20:28 Ga ŋunhalana ŋayi bukuŋurana Mawtjitjthu yupmaraŋala girriny'tja rumbalŋuru Yärungalanydja, bala nherra'‐nhirrara gäthu'mirriŋuwalana Yärungalaŋuwala. Bala Yärundja gurrunhanmina ŋunhilina rakunydhina, bala maṉḏapina Mawtjitjnha ga Layatjana roŋiyinanydja dhunarrana marrtjina ŋulaŋuru bukuŋurunydja.
NUM 20:29 Yo, walala yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäŋalana maṉḏanha, maṉḏa nhinana marrtjina lili walalaŋgu bunana, bala yana marŋgithinana ŋunhi Yärundja liŋguna bäyŋuthinana. Bala walala nyä'yunminana, wiṯthunminana dhikana nhanŋu, yana liŋgu ga waŋgany ŋaḻindinydja ŋupara ŋäthinyaminanydja.
NUM 21:1 Ga walalanydja ŋunhiyi Gaynanbuyyunydja yolŋu'‐yulŋuyu ŋäkulana walalanhanydja Yitjuralpuyŋunhanydja miṯtjinha, ŋunhi walalanydja yukurrana marrtjinana lili galkithinana, bala walala yana marrtjinana bunharawuna walalaŋgu. Bunharaminanydja walala yukurrana, bala ŋuriŋiyi Gaynanbuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu djaw'‐djawyurrunana marrtjina wiripu‐guḻku'nhanydja Yitjuralpuyŋunha, walala bini djaw'‐djawyuna balayi walalaŋgalaynha walala wäŋalili.
NUM 21:2 Ga walalanydja ŋunhiyi dhunupana yana Yitjuralpuyŋunydja gawaw'yurruna märrliliyaŋala Godkalana, waŋana bitjarrana, “Garray, guŋga'yurra ŋanapurrunha,” bitjarrana. “Ŋunhi nhe yurru guŋga'yun ŋanapurrunhanydja, märr yurru ŋanapurru djuḻkmaramana ŋunhayi Gaynanbuyŋunhanydja miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha, ga ŋanapurruna yurru walalambala baḏuwaḏuyun ŋunhiyi wäŋanydja warrpam'thunna; ŋanapurru yurru dhuŋgur'yun gurthayuna bukmaknha nhä malanha ŋunhalayinydja nhuŋuna.”
NUM 21:3 Bala ŋayi Garrayyunydja ŋäkula ŋunhiyi rirrakaynydja walalanha, bala ŋayi guŋga'yurrunana yana dhunupana walalanha, bala yuwalkthi yana walala ŋunhi baḏuwaḏuyurruna ŋunhiyi wäŋanydja ŋuriŋiyinayi bili Godkalana ganydjarryu.
NUM 21:4 Nhinana muka walala yukurrana ŋunhala bäyma bukuŋura Wurwuyŋura, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala ḻaw'yurrunana, wiripulilina wäŋalili giṯthurruna, yurru marrtjinanydja walala yukurrana gilipuŋala Yedamgurru gali'kurru yana. Marrtjinana yukurrana ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a, ḻiw'maraŋalana marrtjina, ga ŋunhalanydja bala gandarrŋuranydja, walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja djawaryunminana,
NUM 21:5 bala marrtjina ŋarrtjurruna Garraynhana ga Mawtjitjnhana. “Nhäkuŋga nhe ŋanapurrunha dhawaṯmaraŋala ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja ŋunhi? . . . dhiyaku murrmurryunarawu? . . . Ŋanapurru yurru raku'‐rakunydhirri dhiyala ŋanhdharkthinyarayu? Ŋathamiriwnha dhuwalanydja wäŋa, ga gapumiriwnha, räwaknha. Ŋanapurrunydja dhuwala djawaryunna marrtji waŋganydhunydja ŋathayu ḻukaranharayu ŋupanayŋuyuna, ŋunhina bili ŋatha manana.”
NUM 21:6 Bala Garrayyunydja djuy'yurruna marrtjina moḻ'ŋu warray dhirrimuknha bäyma dhika, guḻku'na dhaŋaŋnha, maḏakarritjmirrinhana dhikana, walala marrtjina bumarana ḻäwu'‐ḻawuŋala yolŋu'‐yulŋunhana, ga guḻku'na mirithirrina yolŋunydja marrtjina raku'‐rakunydhina.
NUM 21:7 Bala walala yolŋu'‐yulŋuyunydja withiyara Mawtjitjnhana, bala waŋanana marrtjina bitjarrana, “Ŋanapurru yana rom‐yätjthinanydja, ŋunhi ŋanapurru bitjarrayi marrtjina waŋana ŋarrtjurruna Garraynha ga nhuna. Nhe mak bukumirriyaŋa ŋi' Garraywala, märr yurru ŋayi yarrkmaramana bäyŋukumana dhuwala moḻ'ŋunhanydja miṯtjinha.” Yuwalkthi ŋayi Mawtjitjtja bukumirriyaŋala waŋana Garraywalana ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwuna,
NUM 21:8 bala ŋayi Garraynydja buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanukala Mawtjitjkalanydja bitjarrana, “Gatjuy moḻ'ŋukuŋa nhenydja djäma lätuŋnha, bala nhe yurru ŋal'maramanydja garrwarlili ŋunha dharpalili. Ŋunhi yurru ŋula yolnha moḻ'ŋuyunydja ḻäwuma, ŋayinydja yurru ŋuriŋinydja yolŋuyu bakurumana, bala nhämana ŋanya ŋunhiyi moḻ'ŋunhanydja liŋguwuynha dhuḻ'yunara, bala yurru ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu walŋana nhina, yakana yurru ŋayi rakunydhirrinydja.”
NUM 21:9 Yuwalkthi ŋayi Mawtjitjthunydja djämana‐wala yana ŋunhi moḻ'ŋu lätuŋdja, bala yana ŋal'maraŋala dharpalilina, ŋunha wal'ŋu garrwarlili. Ga ŋula yol yolŋu ḻäwunharanydja moḻ'ŋuwuŋu, ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu nhäŋala bakuruŋalana ŋunhi moḻ'ŋunydja dhuḻ'yunarana liŋguwuynha, bala yana ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu baḏarraŋ'thinana.
NUM 22:1 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja walala Yitjuralpuyŋunydja giṯthurrunana marrtjina, bala walala wäŋaraŋala nhinananydja ŋunhiliyina wäŋaŋura gumurr‐waṉarra'ŋurana, Mawapnha wäŋaŋura.
NUM 22:2 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi buŋgawanydja yukurrana nhinana Balak yäku, buŋgawa ŋayi ŋurikiyi Mawappuyŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu, ga ŋäkula ŋayi yukurrana ŋunhiyi Yitjuralpuyŋunhanydja miṯtjinha, nhaltjarra walala ŋunhi bumara baḏuwaḏuyurruna Yamarpuyŋunha yolŋu'‐yulŋunha.
NUM 22:3 Bala walalanydja ŋunhi Balaktja ga miṯtjinydja nhanŋu wirrkina beyaṉiyina dhika ŋurikiyi Yitjuralpuyŋuwunydja miṯtjiwu,
NUM 22:4 bala walala waŋanana ŋurukala ŋurru'‐ŋurruŋuwalanydja bitjarrana, “Way, guḻku'na ŋunha mirithirrina yulŋunydja, dhaŋaŋnha dhikana miṯtjinydja Yitjuralpuyŋunydja. Galkina walala yurru baḏuwaḏuyunna ŋilimurrunha warrpam'thunna, bitjanna yurru bitjan ŋuli buliki'yu ḻuka marrtji mulmu ḏulŋurr'yun ḻiw'marama, bitjandhina yurru.”
NUM 22:5 Ga ŋunhilinydja wäŋaŋura galki, yolŋu djawarrkmirri yukurrana nhinana yäku Baylam, ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawayunydja dhäwu'na djuy'yurruna ŋurikiyi Baylamgunydja, waŋana bitjarrana, “Ŋarranydja djäl nhuŋu, nhe yurru marrtji lili guŋga'yun ŋarranha, liŋgu yolŋu walala miṯtji ŋunha marrtjina lili ŋulaŋuru Yetjipŋuru, ga dhuwalana walala yukurra nhinanydja galki ŋilimurruŋgalana wäŋaŋura, yurru guḻku'na mirithirri yulŋunydja miṯtjinydja, galki walala yurru djaw'‐djawyun marrtji wäŋanydja ŋilimurruŋguna ŋula nhä malanha.
NUM 22:6 Go, marrtjiya lili nhe yurru ŋi' buku‐djulŋi, ga waŋiyanydja walalanha biyaka buku‐wuykthurra nyirawunuŋana, märr yurru ŋanapurru marrtji, bala gukumana walalanha dhipuŋurunydja yurru wäŋaŋuru. Ŋarra marŋgi nhuŋunydja, ŋunhi nhenydja ŋuli waŋa ŋula yolku wekamanydja ŋayaŋu‐ŋamathinyaramirri yana dhäruktja, bala yolŋunydja ŋayi ŋuli ŋunhiyi nhina yukurra ŋayaŋu‐djulŋithirrina, goŋmirrina dhikana yana, ga ŋunhi nhe yurru waŋa buku‐wuykthundja nhaltjandja ŋula yolnha, ga ŋayinydja yurru ŋunhi yätjnha yanana marrtji yolŋuwu ŋurikiyi.” Bitjarra ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawayunydja djuy'yurruna dhäruktja nhanŋu Baylamgunydja.
NUM 22:7 Bala ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja walalay ŋuriŋi Mawappuyŋuyunydja märraŋala guḻku'na mirithirrina rrupiyanydja ga girriny'tja malanha, bala gäŋala wekanharawu mundhurrnha nhanŋu Baylamguna, bäyimnha bitjarrana ŋurikiy buku‐wuykthunarawuynha. Bala walala marrtjinanydja yukurrana, ga ḻakaraŋala nhanbala Baylambanydja dhäruknha ŋunhiyina ŋanya buŋgawanhana.
NUM 22:8 Ga ŋayi Baylamdja waŋana bitjarra, “Way walala, dhiyala nhuma yurru nhina ŋi' ŋarrakala, waŋgany munha. Ga ŋarranydja yurru ŋäŋ'thun Godnha Garraynha. Mak ŋayi ḏukṯuk ŋarraku marrtjinyarawu, mak yaka ŋayi ḏukṯuk ŋarraku marrtjinyarawu.” Bala walala ŋunhi dhäwu'mirrinydja walala nhinanana yukurrana ŋunhiliyi waŋganynha munha yakurr.
NUM 22:9 Ga ŋuliwitjarrayi munha‐ŋupara ŋayi Garrayyunydja ŋanya waŋana Baylamnha bitjarra, “Yol walala ŋunha ḏarramuwurrunydja marrtji ŋorra'‐ŋurra nhokala wäŋaŋuranydja?”
NUM 22:10 “Ŋunhanydja ḏarramuwurru nhanukuŋu buŋgawawuŋu djuy'yunara Mawappuyŋuwuŋu, ŋayi ḏukṯuk ŋarraku, ŋarra yurru be marrtji bala, ga buku‐wuykthun ŋunha yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhi walala marrtjina beŋuru Yetjipŋuru,” bitjarra ŋayi Baylamdja.
NUM 22:12 Ga ŋayi Garraynydja waŋana nhanukala Baylamgala bitjarra, “Yakana yurru nhe marrtji. Yaka waŋiya buku‐wuykthurra ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja, liŋgu walalanydja liŋguwuynha ŋunhiyi ŋarrakuŋunydja goŋmirriyanharana.”
NUM 22:13 Wiripuŋuyunydja munhakumirri goḏarr'mirri ŋayi gaŋgathina, bala ŋayi waŋanana ŋunhiyi bo'puyŋunhanydja walalanha bitjarra, “Gatjuy balayi marrtjiya roŋiyiya ŋi'. Yaka dhuwala ŋarra yurru marrtjinydja nhumalaŋgala bay', liŋgu Garray ŋarraku waŋana yaka'yurruna marrtjinyarawu.”
NUM 22:14 Bala walala roŋi'‐ruŋiyinanydja, ga ḻakaraŋala nhanbala ŋuripa buŋgawawanydja bitjarrana. “Bäyŋu bay'. Yakana ŋayi yurru marrtji lili,” bitjarra.
NUM 22:15 Bala ŋayinydja ŋuriŋiyinydja Balakthunydja buŋgawayu wiripu‐guḻku'nhana djuy'yurruna be dharrpalmirrinhana wal'ŋu yolŋu'‐yulŋunha, bala walala marrtjina ga bunana Baylamguna, ga waŋana bitjarra ŋanya, “Way ŋunha buŋgawanydja waŋana bitjarra, ‘Nhe yurru marrtji yana.’ Wirrki yana ŋayi waŋananydja ŋunha nhuŋu, nhe yurru marrtji,
NUM 22:17 ga bäyimdja nhuna ŋayi yurru mirithirri guḻku'yu dhika wal'ŋu; yana waŋiya ŋanya nhäku nhe ḏukṯuk, ga ŋayinydja yurru nhuŋu wekamana yana. Marrtji yurru nhe yana yulŋunydja, bala yana buku‐wuykthunna nhe yurru ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhanydja.”
NUM 22:18 Bala ŋayi Baylamdja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Ŋunhi ŋayi yurru buŋgawayu ŋuruŋu wekama warrpam'thundja ŋarraku nhä ŋayi yukurra ŋayathama, ŋarranydja yurru yakana marrtji. Ŋarranydja yurru ŋunhina liŋgu warkthun ŋunhi nhaltjan ŋayi yurru Garrayyu ŋarranha waŋa.
NUM 22:19 Yurru ŋorriya warray yulŋunydja nhuma yurru, dhiyala warray, ga ŋarranydja yurru waŋa dhä‐wirrka'yun Garraynha biyapul. Mak ŋula ŋayi yurru dhäruk wekama ŋarraku wiripuna.”
NUM 22:20 Ga ŋuriŋiyinydjayi munhayu ŋayi Garray waŋana bitjarrana nhanukala Baylamgala, “Baylam, ŋunhi walala yurru nhuna dhiyaŋu walalay garr'yun biyapulnydja, ga nhenydja yurru marrtji yana, yurru djämanydja nhe yurru ŋunhiyi yana liŋgu ŋunhi ŋarra nhuŋu yurru waŋa ḻakarama.”
NUM 22:21 Ga wiripuŋuyuna goḏarr'mirri, bala ŋayi Baylamdja marrtjinana walalambala malthurrunana.
NUM 22:22 Yurru ŋayi Garraynydja Godtja ŋaramurryina warray Baylamgala, liŋgu marrtjina ŋayi yukurrana, märr bini ŋayi buku‐wuykthuna manapana nyirawununha Yitjuralpuyŋunha, yana märranharawu rrupiyawu. Marrtjinanydja ŋayi yukurrana yarraman'thu bala Baylam, bala ŋayi Garrayyunydja yänguŋala djiwarr'wuynha warray yolŋunha, ŋayi yukurrana dhärrana dhukarrŋura goŋ‐mandjawakmirri warray, gungaŋala yukurrana ŋunhiyi dhukarr.
NUM 22:23 Ga ŋayinydja ŋuriŋinydja yarraman'thunydja nhäŋala ŋunhi djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi bini wutthuna Baylamnha, bala ŋayi ŋunhi yarraman'tja bilyurruna, bala waṉḏina gali'lilina gatjpaḻ'yurruna. Ga ŋayinydja ŋanya Baylamdhunydja bartjunmaraŋala ŋunhi yarraman'nha, bilmaraŋala ŋunhiwalayi balayi dhukarrlili.
NUM 22:24 Ga mukthurruna yana maṉḏa marrtjina yukurrana ŋunhiyi yarraman', ga Baylamdja marrtjina gorruŋala bala. Ga biyapul ŋayi ŋunhiyi djiwarr'wuy yolŋu djingaryurruna yukurrana dhukarrŋura yana ṉapuŋga', gungaŋala dhukarr, yurru gali'ŋuranydja maṉḏanyŋuŋura ŋunhilimiyi dhukarrŋuranydja ḻoḻu yukurrana dhärrana ḏälnha.
NUM 22:25 Nhäŋala ŋayi ŋunhi djiwarr'wuynha yolŋunha ŋuriŋi yarraman'thunydja, ŋayi bini ŋunhi waṉḏinya muka yulŋunydja, yana ŋayi dhä‐ŋal'yurruna ḻoḻulilina, bala buḻŋu'kuŋala djalkirina ŋanya Baylamnha. Ga biyapul ŋayi Baylamdhunydja bartjunmaraŋala ŋanya ŋunhiyi yarraman'nha wirrkina.
NUM 22:26 Ga mukthurruna yana maṉḏa marrtjina yukurrana, ga biyapul ŋayi nhäŋala ŋuriŋiyi yarraman'thu djiwarr'wuynha yolŋunha ŋunhi, bala wirrkina ŋayi dhika beyaṉiyinanydja, yurru bäyŋuna nhanŋu dhaḻakarrnydja waṉḏinyarawunydja ŋurikiyi yarraman'kunydja, yana ŋayi ŋorranana ŋunhilina bäymana dhukarrŋurana. Ŋayinydja ŋunhi Baylamdja wirrkina wal'ŋu maḏakarritjthina nhanŋu, bala ŋayi dharpana märraŋala, bala bartjunmaraŋalana ŋanya yukurrana ŋunhiyi yarraman'nhanydja, bumarana yukurrana wirrkina.
NUM 22:28 Bala ŋayi Garrayyunydja dhärukmirriyaŋala ŋunhiyi yarraman'nhana, bala ŋayi waŋana dhärukmirriyinana bitjarrana bitjan ŋuli yolŋu waŋa yukurra, waŋana bitjarrana, “Nhäku nhe yukurra bartjunmaramanydja ŋarranha? Nhä dhika ŋarra djarrpi'kuŋalanydja nhuŋu, ŋunhi nhe ŋarranha bartjunmaraŋala ḻurrkun'mirri?”
NUM 22:29 Ga ŋayinydja Baylamdja waŋana bitjarra, “Ŋaḻwa'yun nhe yukurra dhuwala, wakalkuma ŋarranha. Ŋunhi bini ŋarra mandjawakmirrinydja, ŋarra bini nhuna dharpunhana,” bitjarra.
NUM 22:30 Ga ŋayinydja yarraman'tja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala be muka nhuŋuway yarraman', ga bitjanna liŋgu ŋarra nhuna gämanydja ŋuli yukurra ḻatju'kuma dhika ŋiniya?”
NUM 22:31 Bala ŋayi Garrayyunydja maŋutjina ḻapmaraŋala Baylamnhanydja, bala ŋayi nhäŋalana ŋunhi djiwarr'wuynhanydja yolŋunha, ŋayi yukurrana dhärrana goŋ‐mandjawakmirri, bala yana ŋayinydja ŋurrkanhaminana marrtjina Baylamdja ŋunhimala yana dhukarrlili, bukunydja djuḻuḻ'maranhaminana.
NUM 22:32 Bala ŋayi ŋunhi djiwarr'wuy yolŋu waŋana bitjarra, “Nhäku warray nhe ŋunhi bartjunmaraŋala buku‐ḻurrkun'mirrinydja ŋunhi yarraman'nhanydja? Ŋarranydja ŋunhi marrtjina lili ḏaḏawmaranharawu nhuŋu, märr yurru nhe yaka marrtji ga guykthun waŋa nyirawunuma Yitjuralpuyŋunha.
NUM 22:33 Ŋarra bini nhuna bunha muka yulŋunydja, yurru ŋayi yarraman'thunydja nhäŋala ŋarranha, bala walŋakuŋalana nhuna.”
NUM 22:34 Ga ŋayi Baylamdja bitjarrana waŋana, “Yo, ŋarrapi dhuwurr‐yätjthinanydja. Yaka ŋarra nhuna nhäŋala. Ŋarra yurru dhuwala marrtji roŋiyirrina balayi ŋi'?”
NUM 22:35 Ga ŋayi ŋunhiyi djiwarr'wuynydja yolŋu waŋana bitjarra, “Marrtji warray nhe yurru yulŋunydja, dhiyapa walalambala ḏarramuwurrumbala malthun warray, yurru waŋanydja nhe yurru ŋunhiyi dhäruktja liŋgu ŋunhi nhaltjan yurru ŋarra nhuŋu dhäruk wekama waŋanharawu.” Bala ŋayi marrtjinana Baylamdja, mukthurrunana malthurrunana yana walalambala.
NUM 22:36 Bala ŋayi buŋgawayunydja ŋuriŋiyi Balakthunydja ŋäkulana ŋanya Baylamnha, ŋunhi ŋayinydja yukurrana marrtjinana lili, withiyarana ŋanya, bala yana ŋayi marrtjinana nhanŋu gumurr‐wunanhaminyarawuna. Bala ŋayi waŋana bitjarrana ŋanya Baylamnha,
NUM 22:37 “Nhäku warray nhe ŋunhi yakanydja marrtjina lili ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋarra nhuŋu ŋäthili gawaw'yurruna? Nhenydja ŋunhi guyaŋina yanapi ŋarra nhuna bäyŋu bini wekanha bäyim? Ŋarranydja dhuwala ḻukunydja yolŋu, biyapul ŋarra girri' guḻku'mirri. Buku‐wuykthurra nhe yurru yana nyirawunuŋa yulŋunydja ŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja, bala ŋarranydja nhuna yurru bäyimnha guḻku'yuna dhikana rrupiyayu.”
NUM 22:38 Ga ŋayi Baylamdja waŋana bitjarra, “Dhuwalana ŋarranydja, yurru waŋanydja ŋarra yurru ŋunhiyina bili waŋganynha dhäruk ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu wekama ŋarrakala waŋanharawu.”
NUM 22:39 Bala ŋayi Baylamdja marrtjina, manapanna maṉḏa buŋgawana ŋunhi.
NUM 22:41 Ga wiripuŋuyunydja munhakumirri goḏarr'mirri, maṉḏa marrtjina ḏuwaṯthurruna bukulilina, ga ŋulaŋuruna maṉḏa yukurrana nhäŋalanydja djipmaraŋalana bukuŋuruna Yitjuralpuyŋunhanydja, walala yukurrana nhinana wäŋaraŋala ŋunhiliyi ŋoyŋura wäŋaŋura.
NUM 23:1 Ga ŋayi Baylamdja waŋana bitjarra, “Ŋali yurru djäma barŋ, märr ŋali yurru mundhurr wekama wäyin bathan dhiyala.” Bala maṉḏa djämanydja ŋunhiyi barŋ, dhunupa bathara mundhurrnha wekaŋala buliki'na ga bembina.
NUM 23:3 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Baylamdja marrtjina bala gänaŋulilina, bala ŋayi Garrayyunydja wekaŋala dhäruknha nhanŋu waŋanharawuna Baylamgu.
NUM 23:6 Bala ŋayi roŋiyinanydja ŋunhiyi Baylamdja, nhäŋala Balaknhanydja, ŋayi yukurrana dhärrana ŋunhili bäyma dhaliyarra'ŋurana galki, wiripu‐guḻku'wala dhambay ŋurikala ŋunhi Mawappuyŋuwala ŋurru'‐ŋurruŋuwala.
NUM 23:7 Bala ŋayi waŋanana dhunupana Baylamdja bitjarrana gam', “Yo, ŋayi Balakthunydja gäŋala ŋarranha lili dhipala warray, märr ŋarra yurru buku‐wuykthun yukurra yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunha miṯtjinha.
NUM 23:8 Nhaltjan dhika ŋarra yurru walalanha buku‐wuykthundja? . . . ŋunhi ŋayi ŋuli yaka Godthunydja walalanha buku‐wuykthun yukurra?
NUM 23:9 Dhipuŋurunydja gay' bukuŋurunydja ŋarra yukurra nhämana ŋunhayi yolŋu'‐yulŋunhanydja biyapulnha gal'ŋu dhaŋaŋnha miṯtji. Wiripuŋuyunydja miṯtjiyu bäpurru'yu yukurra ḻakarama walalanha nhäŋiniŋ' ḻakaramana, yurru ŋayi Godthunydja yukurra walalanha goŋmirriyama warray dhika wal'ŋu, biyapul warray ŋurikala wiripu‐guḻku'walanydja bäpurru'wala.
NUM 23:10 Ŋayinydja walalanha Garrayyunydja biyapul warray djäma dhaŋaŋguŋala, biyapulnha wal'ŋu bothurrumiriwnha ŋunhiyi yulŋunydja, ga ḻakaramanydja ŋayi ŋuli walalanha Godthu ŋayaŋu‐dhunupamirrina yana. Ŋe, ŋarrana ŋuli rakunydhi biyakuyi ŋayaŋu‐yal'yunaranydja, bitjan walala.”
NUM 23:11 Bala ŋayi Balaktja mirithinana maḏakarritjthina Baylamgalanydja, ga waŋana bitjarrana, “Way, mukthurrana nhe! Nhäku nhe yukurra dhuwala waŋa bitjandhinydja?” bitjarra. “Ŋarranydja ŋunhi waŋana nhe yurru walalanha yukurra buku‐wuykthun, ga nhenydja walalanha goŋmirriyama yukurra dhiyaŋi nhokala dhärukthu warray.”
NUM 23:12 Ga ŋayi Baylamdja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja yurru waŋa ŋunhi yana liŋgu dhäruk ŋunhi nhaltjan ŋayi yurru Garrayyu dhäruk wekama ŋarrakala.”
NUM 23:13 Bala ŋayi Balakthunydja garr'yurrunana Baylamnhanydja wiripuŋulilina wäŋalili, bala ŋuliŋuruyinydja ŋayi nhäŋala märr‐ḻurrkun'nhana Yitjuralpuyŋunhanydja. Ga biyapul ŋayi Balak waŋana Baylamgala, “Ma' biyaka buku‐wuykthurra walalanha,” bitjarra.
NUM 23:15 Bala biyapul ŋayi Baylamdja waŋana ŋunhiyi warray liŋgu yana Godku warray dhäruk, bitjarra gam'. “Way Balak, mäkiri'‐witjurra dhiyaku dhärukku gam'.
NUM 23:19 Godtja dhuwala ganaŋ'thun yukurra yolŋu'‐yulŋuwalanydja. Yolŋu'‐yulŋuyu warray ŋuli bothirrinydja ḻakarama yukurra, yurru Godtja dhuwala gäna wal'ŋu, yakana ŋayinydja ŋuli bothirri ḻakarama. Ŋalinydja ŋuli yolŋuyunydja dhuwala djambi warray ḻiya ŋitjalaŋguway, yurru Godthunydja ŋayipinydja ŋuli yaka warray djambi, ŋayinydja ŋunhi warray liŋgu, ŋupanayŋu warray djambimiriw. Ŋunhi ŋayi ŋuli dhawu'‐nherraṉdja ŋula nhä, djämana ŋayi ŋuli yana yulŋunydja; Ga waŋa ŋayi ŋuli dhäruktja, bala ŋayi yurru maḻŋ'thunna yana.
NUM 23:20 Ŋayinydja Godtja waŋana bitjarra ŋarrakala, ‘Ŋunhanydja goŋmirriyaŋa yolŋunha walalanha ya',’ bitjarra, ga ŋunhi ŋayi ŋuli Godthu goŋmirriyamanydja wal'ŋu ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, ŋarranydja yurru yakana gulmarama ŋanya ḏaḏawmarama.
NUM 23:21 Yitjuralpuyŋunydja dhuwalanydja bäpurru' yakana yurru yukurra marrtji marikurru, liŋgu Garray Godtja walalaŋgu warray Waŋarr, ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋayi buŋgawanydja walalaŋgu, galki ŋayinydja walalaŋgala yana.
NUM 23:22 Godtja dhuwala be wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru ŋayi, ga walalaŋgala ŋayi gali'ŋuranydja ŋunha; Ŋayipi yana walalanha dhawaṯmaraŋalanydja beŋuru Yetjipŋurunydja, ga buma ŋayi ŋuli baḏuwaḏuyun warrpam'thun walalaŋgu miriŋunhanydja.
NUM 23:23 Yakana yurru ŋula yolthu buku‐wuykthundja Yitjuralpuyŋunha, yakana yurru ŋula yolthu walalanha buma ŋula marrŋgitjkunharayunydja be romdhu. Walala yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäma ŋunhiyi Yitjuralnhanydja miṯtjinha, bala waŋa yurru bitjanna, ‘Yuwalk warray ŋunha walalanha Godthunydja yukurra goŋmirriyama warray dhika wal'ŋu.’
NUM 23:24 Ŋunhiyi miṯtji Yitjuralpuyŋunydja ḏälmirrina wal'ŋu dhikana, bitjan maḏakarritjmirri wäyin; yakana ŋayi yurru ŋunhiyi ŋorranydja yukurra, yana liŋgu ga ḻuka ŋayi yurru dhawar'maramana yana ŋunhi, ŋunhi nhanukuŋu bunhara.”
NUM 23:25 Bala ŋayi Balaktja waŋana bitjarra, “Way yaka! Yaka walalanha biyakayi goŋmirriyaŋa yukirriya.”
NUM 23:26 Ga ŋayi Baylamdja waŋana bitjarra, “Liŋgu ŋarra nhuŋu ŋunhi ḻakaraŋalanydja, ŋarra yurru bukmak yana djäma dhika nhä ŋunhi ŋayi ŋuli ŋarrakala Garrayyu wekama.” Ga biyapul ŋayi Balak waŋana Baylamgala bitjarra, “Go marrtjiya malthurra ŋarraku wiripuŋulili wäŋalili. Mak ŋayi yurru Godthu dhäruk wekama nhuŋu buku‐wuykthunarawu Yitjuralpuyŋuwu.” Bala ŋayi Garraywu Garrkuḻuktja ŋunhi walŋa bunana Baylamgala, ga biyapul ŋayi waŋana Godku dhäruk, goŋmirriyaŋala ŋunhi Yitjuralpuyŋunha.
NUM 24:10 Ga ŋayinydja Balaktja ŋaramurryina wirrkina dhika, waṉa‐ŋara'‐ŋarakayinana, waŋana bitjarrana, “Mukthurrana. Ŋarranydja nhuŋu ŋunhi wäthurruna, märr nhe yurru buku‐wuykthun ŋarraku miriŋunha, ga nhenydja buku‐ḻurrkun'mirri warray goŋmirriyaŋala walalanha.
NUM 24:11 Gatjuy marrtjiyana wäŋalilina. Ŋarranydja ŋunhi nhuŋu dhawu'mirriyaŋala mundhurr, yurru yakana ŋarra nhuŋu yurru wekamanydja, liŋgu ŋayi Garrayyunydja wiripu warray dhäruktja nhokala wekaŋala waŋanharawunydja.”
NUM 24:12 Ga ŋayi Baylamdja waŋana bitjarra, “Liŋgu muka ŋarra ŋunhi dhäruktja wekaŋala nhokalaŋuwala dhäwu'mirriwalanydja, ga yakana ŋarra yurru djuḻkmarama dhäruktja Garraynha. Yakana ŋarra yurru djäma ŋarrakalaynydja ŋarra ḏukṯukthu, bäyyi ŋunhi nhe ŋarraku yurru be buku‐yattjatkunharanydja wekama; ŋarra yurru waŋanydja ŋunhiyi yana liŋgu dhäruk ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu ŋarrakala wekama dhäruk waŋanharawu.”
NUM 27:12 Bala ŋayi Garraynydja waŋanana Mawtjitjkala bitjarrana, “Marrtjiya bala bukulili wal'ŋu ŋunha ya'. Ŋuliŋuruyinydja nhe yurru nhämana marrtji wäŋana, ŋunhina wäŋa ŋunhi ŋarra yurru wekama Yitjuralwu miṯtjiwu, yana nhe yurru nhämana marrtji yulŋunydja ŋunhiyi wäŋanydja, yurruna nhe yurru rakunydhirrinydja. Yo, nhuŋu wäwa'mirriŋu Yärundja liŋguna rakunydhina, ga nhenydja yurru bitjandhi liŋgu rakunydhirri dhiyalana gay', yakana nhe yurru gulŋiyirri ŋunhiwalayinydja wäŋalili,
NUM 27:14 liŋgu nhuma maṉḏa nhepi ga Yärun, yaka nhuma ŋarraku dhäruk märraŋala ŋunhala ŋunhi wäŋaŋura yäkuŋura Miripa. Bukmakthu yolŋuyunydja walalay yukurrana morrumurruny'tja ŋarranha. Walala bini nhänha muka ŋarraku ganydjarr bathalanydja, yurru nhumanydja yaka warray ŋunhiyi waŋananydja dhäruktja, märr bini ŋunhiyi gapunydja waṉḏinyana yana ŋuliŋuruyi guṉḏaŋuru ŋuriŋina liŋgu ŋarrakalaynha wal'ŋu ganydjarryu.”
NUM 27:15 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja Mawtjitjtja bukumirriyaŋalana bitjarrana, “Garray, nhepina dhuwala walŋa‐wekanhamirrinydja, nhokalaynha yurru walŋanydja yukurra marrtji. Garray, nhepina yurru djarr'yurranydja yolŋunhanydja ŋunhi yurru ŋayi ŋurruŋuna ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwuna bukmakkuna, dhäŋuru dhipuŋurunydja ŋunhi ŋarra yurru rakunydhirri.
NUM 27:17 Djarr'yurranydja ŋunhiyi yolŋunhanydja ḏarramunhanydja ŋunhi walala yurru märr‐yuwalkthirri, märr‐nherraṉmirri gal'ŋu nhanukala, märr yurru walala dhäruk marrtji märrama ŋanya bala, märr yurru walala djuḻkthun ŋurikiyi miriŋuwunydja. Ŋarranydja ḏukṯuk nhokalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu, walala yurru nhina waŋgany yana ŋurruktja, dhapirrk yana, yaka barrku'‐barrkuwatjthirri, bitjan ŋuli wäyin mala ŋunhi bembi djäkamiriwŋura.”
NUM 27:18 Bala ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra Mawtjitjkala, “Garr'yurranydja nhe yurru Djatjuwanha, liŋgu ŋarrakunydja walŋamirrinydja Birrimbirr nhina yukurra nhanukala. Gäŋanydja ŋanya garr'yurranydja bala Ŋurruŋuwala Ḏalkarra'mirriwala yolŋuwala, Layatjawala yäkuwala, bala nhe yurru goŋ‐ŋal'yunna nhanukala muḻkurrlilina.
NUM 27:19 Ga ŋunhalayinydja maŋutjiŋura bukmakkalanydja nhe yurru waŋa bitjanna, ‘Dhuwalanydja gay' ḏarramu djarr'yunara nhanukuŋuwaynha yana Godkuŋuna, ŋayina yurru dhuwalayinayi nhumalaŋgu ŋurruŋunydja.’”
NUM 27:20 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarranydja, “Dhipuŋurunydja‐wala yakana yurru nhepinydja yukurra gänanydja ŋurruŋu nhina, nhuma maṉḏa yurru rrambaŋina djingaryundja ŋurruŋunydja walalaŋgu, märr yurru ŋuriŋiyi yolŋu'‐yulŋuyu Yitjuralpuyŋuyunydja miṯtjiyu dhäruk märrama ŋanya Djatjuwanhanydja.
NUM 27:21 Bala ŋayi yurru Djatjuwayunydja ŋäŋ'thun guŋga'yunarawu nhanŋuway ŋayi ḏalkarra'mirrinhana, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyunydja yolŋuyu maḻŋ'marama marrtji Garraywuna djäl, nhäku ŋayi Garray ḏukṯuk walalaŋgu djämawu, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyunydja ḻakaramana Djatjuwawalanydja ga ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwala, bala walala yurru malthunna yana dhärukku ŋurikinydja ḏalkarra'mirriwunydja.”
NUM 27:22 Bala ŋayi Mawtjitjthunydja märraŋalana yana dhäruktja, nhaltjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala yukurrana nhanukala. Märraŋalana ŋayi ŋunhiyi Djatjuwanhanydja, bala nherrarana ŋanya maŋutjimara ŋurikala ḏalkarra'mirriwala ga bukmakkalana.
NUM 27:23 Goŋ‐ŋal'yurrunanydja ŋayi Mawtjitj ŋunhi Djatjuwawala muḻkurrlilinydja, bala ŋayi waŋanana ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja bitjarrana, “Dhuwalana gay yolŋu yurru nhumalaŋgu ŋurruŋunydja dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋarra yurru rakunydhirri. Nhumanydja yurru malthun dhiyakunayi yolŋuwunydja yuwalkkuma yana.”
DEU 1:1 Dhuwalana malanha ŋunhi dhäruktja ŋunhi ŋayi Mawtjitjthu waŋana yukurrana ḻakaraŋala bukmakku ŋurikiyi Yitjuralpuyŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu, ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhala ŋanhdharkŋura wäŋaŋura wiraŋŋura, dhimurru'ŋura gali'ŋura Djodanŋura mayaŋ'ŋura. Yo, 40‐na dhuŋgarranydja liŋguna djuḻkthurruna ŋuliŋurunydja ḏaykun'ŋuru ŋunhi walala gonha'yurrunana Yetjip wäŋa, ga ŋunhiliyinydja wäŋaŋura walala yukurrana nhinana, galkurruna yukurrana marrtjinyarawu gulŋiyinyarawuna bala Gaynanlilina. Bala ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋala yukurrana bitjarrana walalambala, dhunuk‐dhunukmirriyaŋalana Godku romnha malanha.
DEU 1:6 Ŋayi waŋananydja bitjarra, “Ŋunhala ŋunhi bukuŋuranydja Djäniyanydja yäkuŋura Garrayyu ŋilimurruŋgala Godthu waŋana bitjarra, ‘Dhiyalanydja bukuŋura ŋunhi nhuma yukurrana nhinana märr‐weyinnha.
DEU 1:7 Gonha'yurrana dhuwalayi wäŋanhanydja, ga marrtjiya mukthurrana‐wala yana. Wekaŋalanydja ŋarra ŋunhi ŋunhiyinydja wäŋa Gaynanbuynydja nhumalaŋguway, bukmak ŋunhi ŋarra dhawu'‐nherrara yukurrana ŋäthili nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala.
DEU 1:8 Ŋunhiyi wäŋanydja nhumalaŋguway yana. Marrtjiyana‐wala yana, bala gulŋiyiyana ŋunhiwalayi wäŋalilinydja. Djaw'yurrana yana ŋuliŋuruyi miriŋuwalanydja, bala nhiniyana wäŋaraŋana yukirriya, märr yurru ŋunhiyi wäŋanydja goŋŋura nhumalaŋgalaynha yana.’” Ga bitjarra ŋayi yukurrana God waŋananydja.
DEU 4:1 Ga ŋayinydja Mawtjitjtja waŋana bitjarra, “Dhäruktja märraŋa ŋi dhuwalayinydja rom malanha, ŋunhi ŋarra yukurra waŋa nhumalanha marŋgikuma, märr yurru nhuma yukurra nhina walŋa yana. Ŋuli nhuma yurru ŋayathama yukurra dhuwalayi romnha baṯ bitjandja, nhumanydja yurru gulŋiyirrina ŋunhiwalayi wäŋalili ŋunhi ŋayi Garrayyu dhawu'‐nherrara ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwala, ŋunhayina yurru nhumalaŋgu wäŋanydja gupaḏalkunharawuna‐wala nhinanharawu.
DEU 4:2 Garrayyu ŋilimurruŋgala Godthunydja nherrara dhuwalayi romdja nhanukalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu. Dhäruktja märraŋa warrpam'thurra yana dhuwalayinha romnhanydja. Yakana biyapulnydja marrtjiya bukulili ŋal'‐ŋalmaraŋa bala wiripunydja malanha rom, ga yaka yana ŋula waŋgany rom ḏupthurra.
DEU 4:3 Liŋguna nhuma nhäŋala ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi Garrayyu bumara warrpam'thurruna dhawar'maraŋala ŋunhinhanydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yukurrana buku‐ŋal'yurruna wiripuŋuwu waŋarrwu Bälwu yäkuwu.
DEU 4:4 Ga nhumanydja wiripu‐guḻkuny'tja dhuwala mukthun walŋamirri yana, liŋgu yuwalkkuŋala yana nhuma yukurrana ŋayathaŋala dhuwalayi rom, ga malthurruna nhuma yukurrana nhokalayŋuwu Garraywu Godku.
DEU 4:5 “Ŋarra nhumalanha liŋgu marŋgikuŋalanydja ŋunhiyi rom ŋunhi ŋilimurruŋgala Garrayyu Godthu wekaŋala, ga ŋunhi nhuma yurru gulŋiyirrinydja ŋunhiwalayi wäŋalilinydja, nhuma yurru ŋayathamanydja baṯ bitjan yana dhuwalayi romnha, märr yurru ŋuruŋu wiripu‐guḻku'yunydja miṯtjiyu bäpurru'yu nhämana nhumalanha, bala ḻakarama nhumalanha yurru ḻiya‐djambatjmirrina, liŋgu nhuma marŋgina ŋamathanharawunydja nhinanharawu. Ŋilimurruŋgunydja God dhuwala ŋayi galki yana ŋilimurruŋgala, ŋäma ŋayi yukurra ŋilimurrunha, ŋunhi ŋilimurru ŋuli gawaw'yun bala guŋga'yunarawu nhanukala, yurru ŋuriŋinydja walalaŋgala waŋarryunydja yakana yurru walalanha guŋga'yun.
DEU 4:8 Dhuwalayi malanha manymak yana dhunupa romdja wal'ŋu; yakana ŋuli wiripuŋuyunydja bäpurru'yu yukurra ŋayathama ŋamakurru' rom, balanyara bitjan dhuwala gay' ŋunhi ŋarra yukurra nhumalanha marŋgikuma dhiyaŋu‐wala.
DEU 4:9 “Gurrum'thurra walala yulŋunydja. Yaka meṉguŋanydja ŋunhiyi malanha rom ŋunhi nhuma nhäŋala yukurrana nhumalaŋgalay nhuma maŋutjiyu nhumapi, liŋgu dhärrana nhuma yukurrana ŋunhala bukuŋura Djäniya yäkuŋura, gumurrŋurana wal'ŋu nhanukala Garraywala, ŋunhi ŋayi yukurrana waŋana ḻakaraŋala ŋarrakala. Ḻakaraŋa ŋunhiyi dhäwu' nhumalaŋgalaŋuwa yumurrku'wanydja ga nhumalaŋgalaŋuwa gutharra'mirriŋuwa walalambala, märr yurru nhuma yaka muka meṉguma. Yo, nhumanydja ŋäkula warray ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala bitjarra ŋarrakala, ‘Ḻiw'maraŋa ŋunha yolŋu'‐yulŋunhanydja, ŋarranydja ḏukṯuk walala yurru ŋäma ŋarranha dhäruk, märr yurru walala marŋgiyirri yukurra ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja gäna wal'ŋu ŋula nhämiriw, märr yurru walala borrk‐beyaṉiyirri ŋarraku, ga dhäruk märrama yurru ŋarranha yuwalkkuma yana wal'ŋu gupaḏalkuma, ga marŋgikuma marrtji djamarrkuḻi'nhana walalaŋguway walala malthunarawu ŋarraku borrk‐beyaṉiyinyarawuna.’
DEU 4:11 “Yo, nhinananydja nhuma yukurrana galki wal'ŋu yana ŋunhala bukuŋuranydja, ŋunhi ŋayi Garray marrtjina maḻŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi ŋunhala bukuŋura, bala bukunydja ŋunhi marrtjina nhäranana bitjarrana bitjan gurthayu, gungaŋala yukurrana ŋunhi ŋäkirrmaraŋalanydja dhirrimukthuna maŋandhu.
DEU 4:12 Ŋäkula warray nhuma yulŋunydja rirrakaynydja ŋanya Garraynha, ŋunhi ŋayi waŋana ŋuliwitjarrayi gurthakurrunydja, yurru yakana nhuma nhäŋala ŋanya rumbalnydja.
DEU 4:13 Yo, ŋayipinydja Garrayyunydja nhumalaŋgala ḻakaraŋala, nhuma yurru nhina yukurra dhambay‐manapan waŋganydhirri nhanukala, ŋunhili liŋgu dhawu'‐nherraṉarawuyŋura ŋunhi ŋayi nherrara nhumalaŋgala, ga rom nhanŋu nhuma yurru märrama yana ŋunhiyi ḏämbumirri ga ḏämbumirri ŋunhi ŋarra wukirri marrtjina guṉḏalili maṉḏaŋulili ŋunhiyi romdja.
DEU 4:14 Yo, Garrayyunydja ŋarrakala ḻakaraŋala, ŋarra yurru bukmakkuma yana marŋgikumanydja nhumalanha ŋuliŋuruyi romŋurunydja malaŋuŋuru, nhaltjan nhuma yurru yukurra nhina ŋunhala ŋunhi, ŋunhi nhuma yurru gulŋiyirri.”
DEU 4:15 “Yo, Garraynydja nhumalaŋgala waŋana gurthakurru yana ŋunhili bukuŋuranydja, yakana nhuma ŋanya nhäŋala ŋula rumbalnydja.
DEU 4:16 Ŋuli nhuma yurru djäma rumbalkumanydja, ŋula nhä yurru yolŋukumanydja, bitjan ŋarirri wo moḻ'ŋu wo yolŋu dhäyka wo ḏarramu, ŋuli nhuma yurru waŋarr ḻakarama ŋunhiyi goŋbuynydja djämawuy, ŋunhiyinydja yätjnha mirithirrina wal'ŋu.
DEU 4:19 Ga bitjandhi liŋgu nhuma yurru yaka yana waŋarr ḻakarama ŋunha djiwarr'wuynydja nhä malanha, balanyara bitjan ŋaḻindi ga walu ga ŋula nhä malanha, yaka yana buku‐ŋal'yurra ŋurikiyinydja malaŋuwu nhäku. Wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala buku‐ŋal'yun yukurra balanyarawuyinydja malanyŋuwu, ŋunhi ŋayi djäma Garrayyu, ga nhumanydja dhuwalanydja walala ga Garraywu nhanŋuway yolŋu'‐yulŋu.
DEU 4:20 Nhumalanha muka ŋayinydja ŋunhi walŋakuŋala mariŋuru yindiŋurunydja, ŋayi nhumalanha dhawaṯmaraŋala Yetjipŋuru wäŋaŋuru, märr yurru nhumanydja nhanŋuway yana wal'ŋu dhulŋuŋu yolŋu'‐yulŋu.
DEU 4:21 Ga nhumanydja ŋunhi ŋuyulkthina warray, ŋapa‐wekaŋala warray Garraywu, bala ŋayinydja Garraynydja maḏakarritjthinana ŋaramurrthinana ŋarraku, bala ŋayi Garraynydja waŋana bitjarrana, ŋarra yurru yaka buḏapthun ŋurukuyi mayaŋ'ku Djodanbuyŋunydja.
DEU 4:22 Ŋarranydja yurru rakunydhirri dhiyala bäyma, yakana yurru ŋarra gulŋiyirri ŋunhiwalayinydja wäŋalili ŋunhi ŋayi Garrayyu yurru wekama nhumalaŋgu. Ga nhumana yurru buḏapthundja balayi, ga ŋunhiyi yurru manymaktja dhikanydja wäŋa nhumalaŋguwaynha.
DEU 4:23 Ga yaka meṉguŋanydja, nhumanydja dhuwalanydja walala nhanŋuway yana dhulŋuŋu Garraywu yolŋu'‐yulŋu. Ŋayi nhumalanhanydja djäma yolŋukuŋala nhanŋuway, ga liŋguna ŋayi dham'maraŋalana dhambay‐manaparana yulŋunydja, nhanukalaynha ŋayi wapmaraŋala ŋuriŋiyinayi dhawu'‐nherraṉarayu. Dhäruktja ŋanya märraŋa, ga yakana yana djäma ŋula nhänydja buku‐ŋal'yunarawunydja nhumalaŋguway.
DEU 4:24 Liŋgu Godtja ŋunhinydja balanyara biyaku ŋuli ŋäṉarr gurtha, wirrki yana ŋayi yukurra ḏukṯukthirrinydja nhe yurru nhanŋuway yana wal'ŋu yolŋu. Ŋuli nhe yurru waŋarrkuma wiripuŋunhanydja waŋarrnha nhuŋuway, yakana ŋayi yurru waŋa bitjandja ‘bäyyi’, bitjandja.
DEU 4:25 “Yo, ŋunhi nhuma yurru marrtjinydja ŋunhimalayi wäŋalilinydja ga yumurrkuny'tja nhumalaŋgu yurru marrtji dhawal‐wuyaŋirrina, ga gutharra'mirriŋu walala bitjan yana liŋgu yurru marrtji dhawal‐wuyaŋirri bala, yakana biyapulnydja bilyurra yätjlili. Yakana yukirriya märr‐ŋal'yurra ŋuriki maḏayin'kunydja malaŋuwu nhäku malaŋuwu. Dhuwaliyinydja yätjnha mirithirrina; ŋayi yurru Godtja ŋaramurryirrina wirrkina yanana nhumalaŋgu.
DEU 4:26 Yuwalk yana ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja Garraywala yäkuyunydja, ŋuli nhuma yurru märr‐yuḻkthundja, yakanydja ŋayathama dhuwalayi dhäruk, nhumanydja yurru yakana nhina weyinŋumirri ŋunhilinydja wäŋaŋura.
DEU 4:27 Miriŋuna yurru marrtji ŋunhimalayi wäŋalili, ga buma nhumalanha baḏuwaḏuyun dhawar'maramana yurru; märr‐ḻurrkun'nha yurru nhuma nhina yukurra walŋamirrinydja, yurru barrkuwatjthirrina nhuma yurru nhina yukurra wiripuŋuŋurana miṯtjiwala yolŋu'‐yulŋuwala. Ga ŋunhalayi barrkunydja wäŋaŋura wiripuŋuranydja, nhuma yurru buku‐ŋal'yun yukurra ŋurikiyinayi waŋarrwu goŋbuywuna djämawuywu, dharpana ŋunhi djämawuy ga guṉḏana. Yo, ŋunhiyinydja waŋarr malanha maŋutjimiriwnha ga buthurumiriwnha, bäyŋuna walala yukurra ŋäma ga nhäma, bäyŋuna walala yurru ŋunhi walŋakumanydja nhumalanha.
DEU 4:29 Ga ŋunhalayi benydja‐wala barrkunydja wäŋaŋura nhuma yurru yukurra warrya'yunna, ḻarrumana nhuma yurru nhumalaŋgalaŋuwu Garraywuna Godkuna. Ga ŋuli nhuma yurru yuwalktja ḏukṯukthirri nhanŋu märr‐ŋal'yunarawu wal'ŋu, ga ḻarruma yurru warrya'yun bukmakthunydja ŋuriŋinydja nhumalaŋgalay ŋayaŋuyu, yuwalknha yana nhuma yurru ŋanya maḻŋ'maramanydja.
DEU 4:30 Yo, ŋunhili dhä‐yawar'yunaraŋuranydja wäŋaŋura nhuma yurru nhina yukurra bathalaŋurana mariŋura, bala nhuma yurru bilyun Garraywalana, ga dhäruk ŋanya märramana yurru.
DEU 4:31 Ŋayinydja ŋunhi mel‐wuyunaramirri God, yaka ŋayi yurru nhumalanha ŋunhi ganan gupaḏalkumanydja, yakana ŋayi yurru meṉguma nhanukuŋuwaynydja ŋayi ŋunhi dhäwu', ŋunhi ŋayi dhawu'‐nherrara nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala.
DEU 4:32 “Bäyŋu yana wal'ŋu ŋäthilinydja ŋula wiripuŋuyunydja waŋarryu walŋakuŋala nhanŋuway yolŋu'‐yulŋunha ŋuliŋuruyi miriŋuwalanydja goŋŋuru, märr yurru walala nhanŋuway yolŋu walala gal'ŋu. Yakana wiripuŋuyunydja waŋarryu waŋana walalaŋgala yolŋu'‐yulŋuwala ŋuliŋuru gurthaŋurunydja, ga djäma milma walalaŋgala maŋutjimara ŋula ḻatju' rom ganydjarr‐ḏumurru. Yurru ŋayinydja Godthunydja liŋgu ŋayi djäma bitjarrayinydja nhumalaŋgu, märr yurru nhumapinydja marŋgiyirri muka nhanŋu, ŋunhi ŋayinydja waŋgany yana ŋayipi yuwalkŋunydja God. Yakana ŋula wiripunydja waŋarr. Bäyŋuna wiripunydja waŋarr walŋa‐ḏikṯiktja balanyara bitjan ŋayi. Ŋayinydja ŋunhi nhumalanha dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuru Yetjipŋurunydja wäŋaŋuru biyapulnha gal'ŋu ganydjarryu bathalayuna, ga gukuŋalana ŋayi liŋguna ŋunhiyi be ḏälmirrinhanydja wal'ŋu miṯtjinha, märr yurru ŋayi gäma nhumalanha ŋunhimalayina wäŋalili, ŋunhi ŋayi wekaŋala nhumalaŋguna.
DEU 4:39 Biyaka guyaŋiya, ŋunhi ŋayinydja ŋayipina waŋganynha God, ga ŋunha ŋayi nhina yukurra djiwarr'ŋura ga dhiyalami ŋayi munatha'ŋura; yaka ŋanya meṉguŋanydja, liŋgu yakana wiripunydja yuwalkŋu God.
DEU 4:40 Dhäruktja nhanŋu märraŋa bukmaknha yana ŋunhi ŋarra yukurra ḻakarama nhumalaŋgu dhiyaŋu‐wala, märr yurru nhuma ga nhumalaŋgu mala‐wunharawuy ŋunhi nhina yukurra ŋamathama wal'ŋu dhika yurru, nhinanydja nhuma yurru yukurra weyinŋumirrina gupaḏalnha-wala‐yana ŋunhili wäŋaŋuranydja, ŋunhi ŋayi Garrayyu Godthu ŋuli yukurra wekama nhumalaŋgu.”
DEU 5:1 Ŋayi Mawtjitjthu yolŋu'‐yulŋunhanydja ḻuŋ'maraŋalana marrtjina waŋgany‐manaparana, bala waŋana bitjarrana ŋayi walalanha, “Ŋäka walala. Gäthuranydja dhuwala ŋarra yurru ḻakarama romnha nhanŋu Garraywu nhumalaŋgu, märr nhuma yurru marŋgiyirri, ga nhina yurru yukurra ŋuriŋi yana liŋgu romdhu.
DEU 5:2 Ŋunhala ŋunhi bukuŋura Djäniyanydja yäkuŋura Godthu Garrayyu dhawu'‐nherrara ŋayi ŋilimurruŋgala.
DEU 5:3 Yaka yana ŋayi ŋunhi dhawu'‐nherrara ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwalanydja; bitjarrayi liŋgu ŋilimurruŋgalanydja ŋayi dhawu'‐nherrarayi ŋunhi ŋilimurru yukurra dhiyaŋu‐wala dhuwala nhina walŋamirri.
DEU 5:4 Waŋananydja ŋayi yukurrana ŋulaŋuru gurthaŋurunydja, ga ŋarranydja yukurrana dhärrana ŋunhili nhumalaŋgala ga Godkala ṉapuŋga, märr ŋarra yurru ḻakarama Godku dhäruktja nhumalaŋgala, liŋgu nhuma yukurrana beyaṉiyina ŋurukuyi gurthawu, yaka nhuma marrtjina galkithina ŋunhalayi bukulilinydja.
DEU 5:6 Bala ŋayi Garraynydja waŋana bitjarrana, ‘Ŋarranydja dhuwala nhumalaŋgu Waŋarr God. Ŋäthilinydja nhuma ŋunhi ŋunhalanydja Yetjiptja wäŋaŋura garrpiṉarawuy nhinana yukurrana, yurru ŋarranydja nhumalanha dhawaṯmaraŋala warray beŋuruyi garrpiṉminyaraŋurunydja romŋuru, bala ŋarrapi yana waŋgany yurru nhumalaŋgu waŋarrnydja God.
DEU 5:7 Yaka yana nhuma yurru buku‐ŋal'yun yukurra wiripuŋuwunydja ŋula waŋarrwu malaŋuwu rrambaŋikumanydja ŋarrakunydja.
DEU 5:8 Yaka djäma ŋula nhä djiwarr'wuynydja yolŋunha wo dhiyakuy munatha'wuy wäyin ŋula nhä, ga yaka ḻakaraŋa ŋula nhä maḏayin' ŋunhi goŋbuynydja djämawuy. Yaka yana buku‐ŋal'yurra ŋula nhäkunydja goŋbuywu djämawuywu, liŋgu ŋarrapi dhuwala waŋgany nhumalaŋgu waŋarrnydja; nhumanydja dhuwala ŋarrakuway yana waŋganygu. Ŋuli nhuma yurru malthun wiripuŋuwunydja waŋarrwu, ga nhina ŋula wiripuŋuŋuranydja ŋula nhäŋuranydja romŋura, ga ŋuriŋiyinydjayi nhenydja yurru galŋa‐yätjthirrina wal'ŋu, ga bitjandhi nhuŋu yurru djamarrkuḻiny'tja ga gutharra'mirriŋu walala galŋa‐yätjthirriyi yana, liŋgu ŋuriŋiyi nhokala yätjthu ŋunhi nhe bitjarrayi buku‐nherrara ga ŋuyulkthina ŋarraku.
DEU 5:10 Yurru ŋunhinydja walala ŋunhi walala yukurra märr‐ŋamathirri wal'ŋu märryu‐ḏapmarama ŋarranha, ga dhäruk märrama ŋarranha, walala yurru ŋunhiyinydja yolŋu walala nhina yukurra ŋarrakalana ŋarambiya'ŋura wal'ŋu ga nyeyalŋura, walalawuy ga walalaŋguŋu mala‐wunhara.
DEU 5:11 “‘Yaka warku'yurra yäku Garraynha yänanydja, liŋgu ŋayi Godthunydja yätj‐ḻakaramayi yurru ŋunhinhanydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yurru yäku‐ḻakarama ŋanya yäna wakalkuma.
DEU 5:12 “‘Ŋuriŋinydjayi waluyu Godkalanydja nhanukalaynydja nhe yurru ḏaḏawyurra warrpam'thurra nhäŋuru malaŋuŋuru djämaŋuru, liŋgu ŋunhiyinydjayi walu dharrpalnha gal'ŋu, gäna yana nhanŋuway ganaŋ'thun yukurra. Ŋuriŋiyinydjayi waluyu nhe yurru nhina yukurra yana mukthun djämamiriw, buku‐ŋal'yun nhanŋuway Godku yurru, liŋgu ŋunhiyinydjayi rom nherraṉara nhanukuŋuwaynha yana Godkuŋuna.
DEU 5:13 Wiripu ŋunhiyi walunydja malanha ḏämbumirri ga waŋgany bäythinyara, ŋunhiyi malanha djämawunydja walu, ga wiripunydja ŋunhinydja, ŋunhinydja nhanŋuwaynha wal'ŋu dhulŋuŋuna walu Garraywuna Godkuna. Nhuma yolŋu walala ga djamarrkuḻi' nhumalaŋgu ga wäyin walala, yaka nhuma yurru yukurra djäma ŋuriŋiyinydjayi dhulŋuŋuyunydja waluyu; nhumapi ga djämamirri walala nhumalaŋgu yurru nhinana yukurra ganydjarrnha yana yurru.
DEU 5:15 Guyaŋiya ŋunhi, ŋunhi nhuma ŋäthili djämamirri walala ŋuriki Yetjippuyŋuwu buŋgawawu walalaŋgu, ga ŋayi Godthunydja ŋayipinydja nhumalanha dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋuruyi nhanukalaynydja ŋayi goŋdhu. Ga dhiyakuyina ŋunhi märrwu ŋayi Godthu gurrunharanydja dhuwalayi romdja ŋunhi, ŋunhi nhe yurru nhina yukurra ganydjarr ŋuriŋiyinydjayi waluyu, buku‐ŋal'yun yana nhanŋuwaynha.
DEU 5:16 “‘Biyaka märr‐ŋal'yurra nhokalaŋuwala bäpa'mirriŋuwalanydja ga ŋäṉḏi'mirriŋuwalanydja. Garrayyu muka dhuwalayinydja ŋunhi nherrara rom nhumalaŋgu, ga ŋuli nhe yurru dhäruk märramanydja ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha, nhenydja yurru nhina ŋamathamana dhikana wal'ŋu, märr‐weyinnha nhe yurru nhina yukurra ŋunhiliyinydjayi wäŋaŋura ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala nhumalaŋgu.
DEU 5:17 “‘Ga dhuwala wiripunydja rom gam', yaka buŋa wiripuŋunha yolŋunha,
DEU 5:18 ga yaka marramba'thiyanydja,
DEU 5:19 ga yaka manaŋiyanydja,
DEU 5:20 ga bothiyanydja ḻakaraŋa ŋula yolnha yolŋunha,
DEU 5:21 ga mel‐ŋamathiyanydja ŋula wiripuŋuwa yolŋuwa miyalknha ga wäŋa, wo wäyin, wo nhä malanha ŋunhi nhanŋuway ŋurikiyi, yaka ŋunhiyinydjayi mel‐ŋamathiya nhuŋuwaynydja nhe.’
DEU 5:22 “Yo, ŋayipi yana Garray waŋananydja bitjarrayi nhumalaŋgalaŋuwu miṯtjiwunydja ŋunhala muka ŋunhi bukuŋura, ŋayi waŋananydja ŋulawitjarra gurthakurru ga waŋupini'kurru ga warumukkurru, yurru nhanŋu ŋunhi rirrakaynydja wirrkina wal'ŋu maḻŋ'thurruna. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi wukirriyi guṉḏalili bilkpilklilinydja maṉḏanyŋulili märrma'lili, bala wekaŋalana ŋarrakala.” Ga bitjarrayi Mawtjitj waŋananydja.
DEU 5:23 Ga bitjarra ŋayi wiripunydja Mawtjitjthu ḻakaraŋala, “Nhumanydja nhäŋala muka ŋunhiyi bukunha wäŋanha, ŋunhi ŋayi ḻiw'maraŋala ŋuriŋi Garraywala gurthayu, ga liŋgu muka nhuma ŋäkula ŋanya rirrakaynydja Garraynha waŋanharanydja, ŋunhi ŋayi waŋana beŋuru ḏikmandjaŋuru waŋupini'ŋuru, ga rulwaŋdhurruna ŋayi ŋunhiyi rom malanha.
DEU 5:24 Ga nhumanydja ŋunhi ŋurru'‐ŋurruŋu yolŋu walala marrtjina, ga waŋana ŋarranha bitjarra, ‘Way, Godtja dhuwala ŋilimurruŋgala milkunhaminana ŋayi; ŋayinydja ŋunhi ḻatju' warray, dhika warray wal'ŋu, biyapul warray bathala, ganydjarr‐ḏumurru warray. Ŋäkula ŋanya ŋanapurru rirrakaynydja ŋunhi ŋayi yukurrana waŋana ŋuliwitjarrayi gurthakurru. Yo, waŋananydja ŋayi ŋilimurruŋgala, ga dhuwala warray ŋilimurru yulŋunydja, baḏak walŋamirri warray.
DEU 5:25 Yurru ŋanapurru dhuwala beyaṉiyinana yulŋunydja. Mak ŋanapurrunydja yurru dhuwala murrmurryunna ŋunhi ŋayi yurru biyapulnydja waŋa ŋanapurruŋgala Garray, liŋgu Godtja ŋunha ŋayipinydja ḏarrtjalk wal'ŋu, garrkuḻuk yana ga ganydjarr‐ḏumurru; bukmak yurru ŋunhi nhä malanha munatha'wuy baḏuwaḏuyun warrpam'thunna ŋuriŋiyi nhanukalay ŋayi dhärukthunydja.’
DEU 5:27 Bala walala yukurrana waŋana ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja bitjarrana, ‘Nhe yurru marrtji Mawtjitj ŋe', ga ŋäka ŋanya dhäruk Godnha, bala nhe yurru ḻakaramanydja nhena ŋanapurruŋgalanydja dhäruktja ŋanya. Ŋanapurrunydja yurru ŋäma yukurra nhokuŋuna dhurrwarawuy ḻakaranhara, bala ŋanapurru yurru djämana yana.’ Ga bitjarra ŋunhi walala yukurrana ŋurru'‐ŋurruŋunydja waŋana ŋarrakala.
DEU 5:28 “Ga ŋayi ŋunhi Godthunydja ŋäkula nhumalanha, ŋunhi nhuma yukurrana dhawu'‐nherrara waŋana bitjarrayi, bala ŋayi Garraynydja waŋana bitjarrana ŋarrakala, ‘Ŋäkula ŋarra liŋgu ŋunha yolŋu'‐yulŋunhanydja waŋanharanydja yukurranhara. Yuwalk walala ŋunha dhunupa waŋananydja bitjarrayi. Yuwalk yana ŋarra dhuwala yulŋunydja ḏarrtjalk wal'ŋu gäna ŋarrapi, ganaŋ'thun yukurra yätjŋuru.
DEU 5:29 Ŋarra djäl walalaŋgu walala yurru bitjan liŋgu yukurra borrk‐beyaṉiyirri yulŋunydja ŋarraku, märr yurru walala yakana djäma ŋula nhä djarrpi'kumanydja. Ŋarranydja ḏukṯuk walalaŋgu walala yurru mukthun yana ŋayathama yukurra ŋarraku romdja malanha, märr yurru walala ga walalaŋgu yumurrku' yukurra nhina goŋmirriyirri dhika wal'ŋu, ŋayaŋu‐djulŋithirri gupaḏalkumana‐wala.
DEU 5:30 Yo, yänguŋana walalanha, walala yurru marrtji bala roŋiyirri wäŋalili walalaŋgalay,
DEU 5:31 ga nhenydja yurru Mawtjitj ga dhiyala bäyma nhina ŋarrakala, märr ŋarra yurru romdja malanha ḻakarama ŋunhi nhokalana. Nhena yurru ḻakarama ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja, bitjan marŋgikumanydja marrtji walalanha, märr yurru walala yukurra nhina ŋunhili liŋgu yana ŋarrakalay romŋura.
DEU 5:32 Djämanydja nhuma yurru bukmak yana ŋunhiyi liŋgu ŋunhi ŋarra ḻakaraŋala nhumalaŋgu, ga yaka meṉguŋa ŋula waŋganydja rom. Yaka marrtjiya gatjpaḻ'yurranydja, bilyurra ŋula wiripuŋulilinydja dhukarrlili.
DEU 5:33 Ŋunhi nhuma yurru ŋayathama baṯ bitjandja ŋarrakuwaynydja ŋunhi romnha warrpam'tja yana, nhumanydja yurru nhina yukurra walŋana yanana; märr‐weyinnha nhuma yukurra yurru nhina ŋunhilinydja wäŋaŋura ŋunhi ŋarra nhumalanha wekaŋala.’” Ga bitjarrayina ŋayi yukurrana Garrayyu ḻakaraŋalanydja Mawtjitjkala.
DEU 6:1 “Yo, Godthu yana ŋayipi Waŋarryu wekaŋalanydja dhuwalayi romnhanydja, märr yurru nhuma dhäruk‐märrama ŋanya, ga nhina ŋunhiliyi liŋgu romŋura.
DEU 6:2 Bitjan liŋgu nhuma yurru borrk‐beyaṉiyirri Garraywunydja, ga ŋayathama yana romdja nhanŋu baṯ bitjan, nhuma ga gäthu'mirriŋuyu walalay nhumalaŋgala ga gutharra'mirriŋuyu walalay. Gupaḏalnha‐yana nhuma yurru‐wala nhinanydja yukurra ŋunhili liŋgu nhanukalay romŋuranydja, märr yurru nhuma bitjan liŋgu nhina yukurra walŋa.
DEU 6:3 Ŋuli nhuma yurru ŋäma Godnha dhäruk, ga djäma yukurra nhanŋu ŋunhiyi rom, nhumanydja yurru nhina ŋamathamana dhikana wal'ŋu, ga miṯtjinydja yurru ŋunhiyi ŋuthandja biyapul'nha wal'ŋu miṯtji, ga nhinanydja nhuma yukurra yurru ŋunhilinayi ŋatha‐guḻku'mirriŋura wäŋaŋura ŋunhi ŋayi Garrayyu nhumalaŋgala Godthu dhawu'‐nherrara nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala.
DEU 6:4 “Ŋäka walala ŋi' yolŋu walala ŋarraku. Godtja dhuwala waŋgany yana, Garray ŋayi wal'ŋu.
DEU 6:5 Nhuma yurru warrpam'thun yana märr‐ŋamathirrinydja märryu‐ḏapmarama Garraynha, ŋayaŋuyu nhokalay ga ḻiyayu nhokalay ga ganydjarryu.
DEU 6:6 Märraŋa dhuwalayi romdja malanha ga ŋayathaŋanydja baṯ biyaka ŋuruŋu ŋayaŋuyu nhokalay nhe, ga marŋgikuŋa biyaka marrtjiya nhumalaŋguway djamarrkuḻi'nhanydja. Waŋanhamiya biyaka yukirriya ŋunhi nhuma yukurra yurru nhina wäŋaŋuranydja nhumalaŋgalay, ga biyakayi liŋgu ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi nhuma yurru yukurra marrtji dhukarr ŋupan. Guyaŋiyanydja yana ṉiṉ'thurra yukirriya dhuwalayi dhäruktja ŋarranha ŋunhi nhe yurru ḻäy‐ŋorranydja, ga biyakayi yana liŋgu ŋunhi nhe yurru gaŋgathirri beŋuru.
DEU 6:8 Ŋayathaŋa baṯ biyaka yana ŋarraku dhäruktja warrpam'thurra yana, ga wukirri biyaka dhurrwaralili nhokalay nhe wäŋalilinydja, märr yurru nhe yaka meṉguma ŋula waŋganydja.
DEU 6:10 “Yo, ŋayi yurru Garrayyunydja gämana marrtji nhumalanha ŋunhimalayinayi wäŋalili ŋunhi ŋayi wäŋanydja ŋunhiyi dhawu'mirriyaŋala nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala, Yipurayimgala ga Yitjakkala ga Djaykupkala. Ŋunhayinydja manymaknha dhikana wal'ŋu wäŋa, buṉbu mäypamirri dhika, ga guḻku'na mirithirrina yurru ŋathanydja ŋunhiliyi wäŋaŋura nhumalaŋgu ḻukanharawunydja, nhuma yurru yana märr‐ḏaw'yun ŋuriŋiyi maranhuyunydja.
DEU 6:12 Yurru yaka yana meṉguŋanydja Garraynha, liŋgu ŋayipi nhumalanha beŋurunydja märraŋala miriŋuwalanydja goŋŋuru, ŋunhi nhuma yukurrana ŋäthili nhinana ŋunhili garrpiṉminyarawuyŋura romŋura.
DEU 6:13 Biyaka borrk‐beyaṉiyiya yulŋunydja nhokalaŋuwu ŋunhi Godkunydja, ga mukthurra‐wala yana djäma yukirriya nhanŋu Garraywu; nhanukala yana waŋganygala yäkuyu nhuma yurru dhawu'‐nherraṉmirrinydja.
DEU 6:14 Ŋunha wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala ŋuli buku‐ŋal'yun yukurra wiripuŋuwu warray waŋarrwu, yurru nhumanydja dhuwala dhulŋuŋu warray, nhanŋuway warray gal'ŋu. Ŋuli nhe yurru märr‐nherraṉmirri wiripuŋuwalanydja waŋarrwala, ŋayinydja nhuŋu yurru Garraynydja ŋaramurryirrina, bitjanna ŋayi yurru bitjan ŋuli dhuway'mirriŋuyu mel‐ḏi'yun ŋunhi ŋayi yurru dhäykayu nhanukala märrama wiripuŋunha ḏarramunha, bitjandhina ŋayi yurru yulŋunydja. Yo, Garray Godtja dhuwala ṉapuŋga bäyma. Ŋuli nhuma yurru buku‐ŋal'yun ŋula wiripuŋuwu waŋarrwu, ŋayi yurru nhumalanha baḏuwaḏuyunna bitjanna, yakana biyapulnydja nhuma yurru yukurra nhina dhiyala munatha'ŋuranydja weyin.
DEU 6:16 “Yaka biyakayi biyapulnydja gatjarr'yurra Garraynha, bitjarra nhuma yukurrana gatjarr'yurruna ŋanya ŋunhala Matja wäŋaŋura.
DEU 6:17 Yana biyaka ŋayathaŋa baṯ biyakana nhanŋu romdja, ga dhäruk märraŋa ŋanya. Djäma biyaka ḻatju'kuŋa dhunupa wal'ŋu ŋunhiyi yana liŋgu rom malanha ŋunhi ŋayi yukurra Garrayyu ḻatju'‐ḻakarama dhika wal'ŋu, bala yurru nhuma ŋunhi gulŋiyirrinydja ŋunhiwala wäŋalilinydja, ŋunhiwalayi ŋunhi ŋayi Garrayyu dhawu'mirriyaŋala ŋäthili nhumalaŋgu.
DEU 6:19 Yanana nhuma yurru gukumana ŋunhiyi miriŋunhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra wäŋaŋura ŋuli nhina ŋunhiliyi, ŋurrkamana nhuma yurru walalanha warrpam'thunna, bitjanna bitjan ŋunhi ŋayi Garrayyu waŋana ḻakaraŋala.
DEU 6:20 “Yalalaŋumirrinydja nhumalaŋgala yurru djamarrkuḻi'yu dhä‐wirrka'yun nhumalanha bitjan, ‘Nhäku warray ŋayi ŋunhi Garrayyu ŋilimurruŋgala waŋarryu nherrara dhuwalayinydja rom?’
DEU 6:21 Ga nhumanydja yurru waŋa ḻakarama bitjan walalambala, ‘Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋilimurrunydja ŋuli yukurranha nhinanha garrpiṉara muka ŋunhala Yetjiptja, garrpiṉara ŋilimurru yukurrana nhinana ŋurukala buŋgawawala ganydjarryu, ga ŋayinydja Godthunydja ŋilimurrunha bitjarra dhawaṯmaraŋalana ŋuriŋi nhanukalanydja ŋayi bathalayunydja ganydjarryu.
DEU 6:22 Ŋilimurru nhäŋala ŋunhi ŋayi Garrayyu mirithirri wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru djäma, ŋayi warrpam'thurruna baḏuwaḏuyurruna ŋunhiyi miriŋunhanydja ŋilimurruŋgala maŋutjimara yana.
DEU 6:23 Dhawaṯmaraŋala ŋayi ŋilimurrunha ŋuliŋuruyi miriŋuwalanydja goŋŋuru, märr yurru ŋayi wekama ŋilimurruŋgu ŋunhiyi manymak wäŋa, ŋunhi ŋayi dhawu'‐nherrara ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwala.
DEU 6:24 Garrayyunydja ŋilimurruŋgala ḻakaraŋala ŋilimurru yurru ŋayathama baṯ bitjan yana romdja malanha nhanŋu. Yo, ŋali yurru rom‐wiyaṉiyirri Godkunydja, ga yaka nhanŋu ŋapanydja‐wekama, märr ŋayinydja yurru ŋitjalanha Godthunydja bitjan goŋmirriyama wal'ŋu, ga nhinanydja ŋali yurru yukurra walŋana dhikana galŋa‐djulŋithirrina nhanukala ŋarambiya'ŋura.
DEU 6:25 Ŋunhi ŋali yurru dhäruk‐märramanydja nhanŋu dhäruk warrpam'tja gal'ŋu, ga yakanydja meṉguma ŋula waŋgany, ga ŋayipinydja yurru ŋitjalanha Godthunydja ḻakarama ŋayaŋu‐dhunupana, bala ŋayi yurru goŋmirriyamana ŋitjalanha wal'ŋu.’ Bitjandhina nhuma yurru yukurra ḻakarama nhumalaŋgalaŋuwa yumurrku'wanydja.”
DEU 7:1 “Yo, ŋayi yurru Godthunydja gämana nhumalanha ŋunhimalayina wäŋalili ŋunhi ŋayi dhawu'‐nherrara nhumalanha nhanŋuway ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, bala wäŋanydja ŋunhiyi yurru nhumalaŋguway yana, yurru ŋäthilinydja nhuma yurru gukuma ŋunhiyi wiripu‐guḻku'nhanydja yolŋunha walalanha, ŋunhi walala ŋuli yukurra nhina ŋunhili wäŋaŋura. Ŋunhiyi wiripu‐guḻku' yolŋu walala biyapulnha wal'ŋu yätjmirrina yanana, ga ḏälmirrina, djuḻkmaramana yukurra buluna gal'ŋu nhumalanhanydja, yurru nhumanydja yurru gukuma warray walalanha, yana dhawaṯmaramana walalanha ŋuliŋuruyi yurru, liŋgu Garrayyu nhumalaŋgalanydja Godthu yurru wekama walalanha nhumalaŋgalana goŋlili, bala nhuma yurru baḏuwaḏuyunna yana walalanha.
DEU 7:2 Yo, nhuma yurru baḏuwaḏuyundja walalanha warrpam'thunna yana wal'ŋu; yakana yurru yana walala ŋunhiyi yolŋu walala nhina nhumalaŋgala galki, ŋunhi walala yaka nhina yukurra Godkala romŋura. Yaka waŋgany‐manapanmiya walalaŋgalanydja, ga yaka walalaŋgu biyaka mel‐wuyurranydja, yana nhuma yurru walalanha warrpam'thun baḏuwaḏuyundja, märr yurru walala yaka muka nhumalanha gäma yätjlilinydja.
DEU 7:3 Nhumalaŋgala gäthu'mirriŋuyu walalay yurru yaka märrama dhäykanha ŋuliŋuruyi malaŋuru, ga yaka wekaŋa nhuŋuway miyalknha gäthu'mirriŋunha walalaŋgalaŋuwu ḏarramuwurruŋgu, märr yurru walala yaka bilmarama nhumalaŋgu yumurrku'nha gatjpaḻ'marama wiripuŋulili dhukarrlili. Ŋuli nhumalaŋgala yurru djamarrkuḻi'yu meṉguma ŋarranhanydja, ga märr‐nherraṉmirri wiripuŋuwalanydja waŋarrwala, bala ŋarranydja yurru ŋunhi ŋaramurryirrina yanana, ga waḏutja yana ŋarra yurru baḏuwaḏuyundja warrpam'thun dhawar'marama walalanha.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
DEU 7:5 “Yaka yana walala märr‐ŋal'yurra wiripuŋuwunydja waŋarrwu, yana nhuma yurru ḏaw'‐ḏawyurrana marrtjiya ŋunhiyi walalaŋgu waŋarrnhanydja malaŋunha, ga ŋunhiyi buku‐ŋal'yunarawu nhuma yurru ḏaw'‐ḏawyurra biyakana muṉguykuŋana warrpam'thurrana. Gulk‐gulkthurrana biyakana ŋunhiyi dharpanhanydja malaŋunha ŋunhi walala ŋuli nherra'‐nhirraṉ buku‐ŋal'yunarawu, ga dhuŋgur'yurrana dhika nhänydja malanha maḏayin'tja girri'ŋunhi walala yukurra waŋarr‐ḻakarama.
DEU 7:6 Warrpam'thurrana yana baḏuwaḏuyurranydja, liŋgu nhumanydja dhuwala nhanŋuwaynha yana dhulŋuŋuna Godkuna yolŋu walala. Ŋayi nhumalanha ganaŋ'maraŋalanydja nherrara ŋuliŋuruyi nhäŋuru malaŋuru, märr yurru nhumanydja nhanŋuwaynha wal'ŋu yanana, ŋunhi ŋayi Garray Waŋarr nhumalaŋgu.
DEU 7:7 Guḻku' dhuwali yulŋunydja miṯtjinydja yolŋunydja walala yukurra nhina ḻiw'marama wäŋakurrunydja, yurru nhumalanhawuy yana waŋganynha ŋayi Godthu djarr'yurrunanydja, bala nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi, märr yurru nhumanydja nhanŋuwaynha wal'ŋu yanana dhulŋuŋuna. Nhumanydja dhuwalinydja miṯtji ḻurrkun' warray yana, yaka warray guḻku', yana ŋayi Godthu nhumalanha djarr'yurrunanydja ŋuriŋina liŋgu ŋunhi ŋayi märr‐ŋamathina yukurrana nhumalaŋgu wirrki. Ŋayi guyaŋina ŋunhiyi dhäruk ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala be ŋäthili baman' nhumalaŋgu märi'munha, ga dhiyakuyina märrwu ŋayi nhumalanha dhawaṯmaraŋalanydja ŋunhi ŋuliŋuruyi, ŋunhi nhuma yukurrana nhinana garrpiṉara; ŋayi nhumalanha dhawaṯmaraŋalanydja beŋuruyi goŋŋuru buŋgawawalanydja Yetjippuyŋuwalanydja ŋuriŋiyi nhanukalay ŋayi ganydjarryu.
DEU 7:9 Guyaŋiya ŋanya Waŋarrnha nhumalaŋguway Godnha, ŋunhi ŋayipi waŋgany yuwalktja wal'ŋu waŋarr; ŋayipi waŋganydhu ŋuli yukurra djäma ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi dhawu'‐nherrara. Bitjanna liŋguna yurru‐wala ŋayi yukurra märryu‐ḏapmarama yana ŋunhinhanydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yukurra ŋanya märryu‐ḏapmarama, ga ŋayathama nhanŋu rom yukurra; gupaḏalnha‐wala yana ŋayi yurru ŋunhinydja yolŋu dhäruk‐märranharamirrinydja nhina yukurra goŋmirrina dhikana wal'ŋu, ga bitjandhi liŋgu nhanŋu yurru yumurrku' ga gutharra'mirriŋu walala nhanŋu nhinanydja yukurra ŋunhili nhanukala Godkalanydja märr‐ŋamathinyaŋura.
DEU 7:10 Yurru wirrki yana ŋayi yurru Godthu dhä‐ḏir'yundja ŋunhinhanydja yolŋunha walalanha ŋunhi walala yukurra nyinyaŋdhun nhanŋu ŋuyulkthirri; walalanhana ŋayi yurru buma baḏuwaḏuyundja waḏutjanydja yana.
DEU 7:11 Dhiyakuyinayi märrwu nhuma yurru yukurra ŋayathama baṯ bitjanna ŋunhi romdja nhanukuŋu, ŋunhi ŋarra ḻakaraŋala nhumalaŋgu. Nhiniyanydja walala nhanukalay yana romdhunydja.”
DEU 7:12 “Yo, ŋunhi nhuma yurru ŋämanydja, bala dhäruktja märrama dhuwalayi malanha ŋunhi romdja nhanŋu Godku, bala ŋayinydja yurru nhumalanha Garrayyunydja goŋmirriyamana yana wal'ŋu, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi dhawu'‐nherrara ŋäthili gal'ŋu; nhuma yurru yukurra nhinanydja ŋamathamana wal'ŋu nhanukalaynha märr‐ŋamathinyaraŋura.
DEU 7:13 Ŋayi yurru märr‐ŋamathirri nhumalaŋgu bitjan märryu‐ḏapmarama gal'ŋu, bala goŋmirriyamana nhumalanha, bala yana ŋayi yurru miṯtjinydja dhaŋaŋgumana marrtji, guḻku'kumana biyapulnha yurru. Ŋathanydja malanha yurru ŋuthanna marrtji, bena birrŋ'thunna yurru dhiyala munatha'ŋuranydja, ga biyapulnha yurru wäyindja guḻku'thirri marrtji nhumalaŋgu ḻukanharawunydja.
DEU 7:14 Yakana yurru nhumalaŋgu dhäykawurru ga ḏarramuwurru bitjan yothumiriwyirrinydja, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru Garrayyu djaw'yundhi rerrinydja nhumalaŋgalaŋuŋuru, gukumana yurru ŋayi, yakana nhuma yurru yukurra rirrikthun birrka'mirriyu nhäyu malaŋuyu rerriyu. Ŋunhi yurru nhumalaŋgu miriŋu walala rirrikthunmirrinydja ŋunhi nhumalaŋgu walala yukurra ŋoy‐ŋorra, yurru nhumanydja ḏäwalamirri warray yurru nhina yukurra.
DEU 7:16 Ŋayipinydja yurru Garrayyunydja goŋ‐wekama nhumalaŋgala ŋunhiyi yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, bala nhuma yurru baḏuwaḏuyunna walalanha, warrpam'thunna yulŋunydja. Yaka walalaŋgu mel‐wuyurranydja, ga yaka walalaŋgalaŋuwu waŋarrwunydja märr‐ŋal'yurra, liŋgu ŋuliwitjandhinydjayi romgurru nhumalanha yurru gaṯmaramana, ga ŋuriŋi walalaŋgala dhuwurryu yätjthu nhumalanha yurru buwayakkumana baḏuwaḏuyunna.
DEU 7:17 “Yaka nhäŋa walalanha barrarimirriyunydja ga waŋiya biyakanydja, ‘Way walalanydja ŋunha miṯtji guḻku' warray, ḏälmirri warray gal'ŋu ŋilimurruŋgalanydja. Nhaltjanna yurru ŋilimurru walalanha gukumanydja dhika.’
DEU 7:18 Yaka biyakayinydja waŋiya, ga yaka barrariya walalaŋgu, yana guyaŋiya ŋanyapinyay Godnha, nhaltjarra ŋunhi ŋayi baḏuwaḏuyurruna ŋunhiyi Yetjippuyŋunha buŋgawanha, ga bukmaknha nhanŋu miṯtjinha.
DEU 7:19 Liŋgu muka nhuma nhäŋala ŋanya Godnha yulŋunydja, ŋunhi ŋayi ŋarambiya' ŋaḏupthurruna, bala djämana ŋayi bathalana biyapulnha wal'ŋu rom. Nhuma marŋgi muka ŋunhi ŋayi dhawaṯmaraŋala nhumalanha ŋuliŋuruyi miriŋuwala goŋŋuru. Ŋayipi yurru Garrayyunydja barrari‐wukuma biyapul nhumalaŋgu ŋunhi miriŋunhanydja walalanha, märr yurru yakana ŋula waŋgany nhina yukurra djuḻuḻ'yundja; nhumanydja yurru yana walalanha warrpam'thunna baḏuwaḏuyundja.
DEU 7:21 Yaka walalambala biyaka barrariyanydja, liŋgu ŋayinydja Garraynydja nhumalaŋgala warray ŋunha gali'ŋura, ga ŋayi warray ŋunha biyapulnydja wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru.
DEU 7:22 Yo, yaka yana ŋayi yurru walalanha dhawaṯmarama waḏutjanydja, bitjan bili ŋayi yurru mitjpili' ga mitjpili' bala marrtji walalanha gukumanydja waṉḏinyamaramanydja, märr yurru nhumanydja marrtji gaŋdhunmarama ŋunhiyi wäŋanhanydja ŋamakurru'yu malaŋuyu bala yana.
DEU 7:23 Yo, ŋayi yurru Garrayyunydja barrari‐wukuma ŋunhinydja walalanha miriŋunhanydja nhumalaŋgu, yätjmirrinhanydja ŋunhinydja, gundupumana walala yurru yana nhumalaŋgala yulŋunydja, yana liŋgu ga warrpam'thun nhuma yurru baḏuwaḏuyun.
DEU 7:24 Yaka yurru ŋayi yukurra waŋgany ŋula ŋurruŋu wal'ŋu djingaryun ŋunhiliyinydja, ga yaka yurru ŋula waŋgany winya'yundja, yana nhuma yurru walalanha warrpam'thunna baḏuwaḏuyundja, ga yäkunydja walalanhawuy walala yurru yukurra meṉgunharamirrina.
DEU 7:25 Nhuma yurru gurthayuna yana dhuŋgur'yundja warrpam'thunna walalaŋgu waŋarrnhanydja walalanha, warrpam'thurrana yana wal'ŋu baḏuwaḏuyurrana winya'yunmaraŋana. Yaka djälthiya ŋuriki nhäku malaŋuwu be ŋamakurru'mirriwunydja, garwarrwarr'wunydja ga be nhäkunydja bulayiwu walalaŋgalaŋuwu waŋarrwunydja; nhumalanha ŋuli bäynha gaṯmaraŋu ŋuriŋiyinydja. Yo, waŋarryu nhumalaŋgala Godthunydja Garrayyunydja wirrki yana ŋayi yukurra nyamir'yun nyinyaŋdhundja ŋurikiyi maḏayin'kunydja malaŋuwu nhäkunydja, ŋunhi walala ŋuli yukurra ŋunhiyi yolŋu walala märr‐ŋal'yun ŋurikiyi.
DEU 7:26 Yaka nhumanydja yurru ŋayathama yukurra ŋunhiyi malanha maḏayin' malanha nhumalaŋgalay wäŋaŋuranydja. Ŋuli nhe yurru ŋayathamanydja ŋunhiyi be dhuyunydja girri' nhokalay nhe wäŋaŋura, bala ŋayinydja yurru Godthunydja nhuna yätj‐ḻakaramana, rrambaŋikumana ŋunhiyina malanha maḏayin'nha. Biyaka ŋuyulkthiyana ŋurikiyi ŋapana‐wekaŋa, liŋgu ŋayipinydja yukurra ŋunhi Garraynydja ŋuyulkthirri ŋurikiyi wirrki yana, warrpam'thunna yana ŋayi yurru baḏuwaḏuyundja ŋunhiyi malanha maḏayin'tja malanha.”
DEU 8:1 Yo, bitjarra ŋayi ŋunhi Mawtjitj yukurrana waŋananydja ḻakaraŋala, “Ŋayathaŋa baṯ biyaka Godkunydja rom malanha ŋunhi ŋarra ḻakarama yukurra nhumalaŋgu dhiyaŋu‐wala gäthura. Ŋuli nhuma yurru yuwalk gal'ŋu dhäruk‐märrama dhuwalayi, nhumanydja yurru nhina yukurra goŋmirriyirrina dhikana djulŋithirrina wal'ŋu ŋunhiliyinydja wäŋaŋura ŋunhi ŋayi Garrayyu dhawu'‐nherrara nhumalaŋgalaŋuwu märi'muwu.
DEU 8:2 Yo, ŋunhalanydja ŋunhi ŋanhdharkŋuranydja nhuma yukurrana marrtjina bitjarra wirwiryurruna yukurrana weyinŋumirrina, 40‐na dhuŋgarranydja nhuma yukurrana ŋunhi nhinana, liŋgu ŋuliwitjarrayinydjayi ŋayi Garrayyunydja nhumalanha bitjarra dharraḏakuŋalana, märr yurru nhuma yaka guyaŋirri be yindikunharamirrinydja. Ŋayi gatjarr'yurruna nhumalanha, bitjarra ŋayi maḻŋ'maraŋala nhumalanha ŋunhi nhuma yurru dhäruk‐märrama ŋanya wo yaka.
DEU 8:3 Yo, ŋayi dharraḏakuŋala nhumalanha, liŋgu nhuma wirrkina wal'ŋu ŋunhi marrya'yinanydja yukurrana ŋathawunydja ḻarruŋala, bala ŋayi nhumalanha wekaŋalana marrtjina ŋuriŋiyina ŋathayu manayuna, ŋunhiyi ŋatha djiwarr'wuynha. Yaka nhe ŋunhi marŋgi ŋäthilinydja ŋurikiyi ŋathawu, ga balanyarayi liŋgu nhumalaŋgu märi'munydja walala dhuŋamirriyi, yaka walala marŋgi ŋurikiyi; Godthu ŋayipi ŋunhiyi yänguŋalanydja nhumalaŋgu, märr yurru nhuma marŋgiyirri ŋunhi ŋayi yurru yakana ŋula yol yolŋu nhina walŋa ŋuriŋiyinydja ŋathayu munatha'wuyyunydja, yana ŋayi yurru yuwalktja nhina yukurra walŋanydja ŋuriŋina liŋguna dhärukthu ŋunhi Garray ŋayipi ŋuli waŋa.
DEU 8:4 Yo, ŋunhiliyi ŋanhdharkŋuranydja nhuma yukurrana nhinana weyinŋumirrina, weyinnha wal'ŋu, yurru yaka nhumalaŋgu marrtjina girriny'tja dhika nhänydja ŋäthiliŋuyina barr'‐barryurruna, ga djalkiri nhumalaŋgu yaka buḻ'‐buḻyurruna nhuma.
DEU 8:5 “Yo, yolŋuyunydja ŋuli ḏarramuyu bitjan raypirri'yun muka nhanŋuwaynydja ŋayi gäthu'mirriŋunha, märr yurru ŋayi yaka biyapul djäma yätj, ga bitjandhi liŋgu Garrayyunydja ŋuli marrtji raypirri'yundhi nhumalanha, märr yurru nhuma yaka djäma ŋula nhä nhokalay nhe djälyu.
DEU 8:6 Ga ŋurikiyinydja märrwu nhuma yurru rom‐wiyaṉiyirri bitjan nhanŋu Godkunydja, ga marrtji nhanukala yana romgurru; bitjan liŋgu nhe yurru ŋayathama yana ŋunhiyi romdja.
DEU 8:7 Liŋgu ŋayipinydja Garrayyunydja nhumalanha marrtji gäma ŋunhimalayi wäŋalili ḻatju'lili dhika wal'ŋu. Ŋunhilimiyi wäŋaŋuranydja gapu dhika ḻarryun yukurra ḏarrtjalk gal'ŋu ralkthunara, ga beŋuru ŋoyŋuru munatha'ŋurunydja gapu yukurra dhawaṯthun buŋbuŋdhun ḻatju' dhika wal'ŋu, ga manymak ŋatha yukurra ŋuthan mirithirri ga borum malanha ḻatju'mirri dhika, ga guku ga dhika nhä malanha ŋatha manymakmirri.
DEU 8:9 Bäyŋuna nhe yurru marrya'yirri yukurra ŋunhiliyinydja biyapulnydja, liŋgu ŋathanydja nhe yurru yukurra ḻuka dhaŋaŋnha, bala nhe yurru wokthunna Garraywunydja, ga nhina yurru yukurra galŋa‐djulŋithirrina ŋunhilimi wäŋaŋura ŋunhi Garrayyu wekaŋala nhumalaŋgu.”
DEU 8:11 “Yaka yana meṉguŋanydja ŋanya Garraynhanydja nhumalaŋgu waŋarrnhanydja. Biyaka dhäruktja ŋanya märraŋa, ga ŋayathaŋa baṯ biyaka warrpam'thurra yana nhanŋu romdja malanha, ga yaka meṉguŋa ŋula waŋganydja.
DEU 8:12 Yo, ŋunhilinydjayi wäŋaŋura nhuma yukurra yurru nhina ŋatha‐guḻku'mirriŋurana dhika, ga nhinanydja nhuma yukurra yurru manymakŋura dhika buṉbuŋura malaŋuŋura, ga bitjandhi liŋgu nhuma yurru yukurra ŋayathama wäyindja malanha mirithirrina guḻku'na ga rrupiya ga ŋula nhä malanha girri'.
DEU 8:14 Yurru yaka yana nhe yurru biyaka garrwarkunharamiyanydja guyaŋinyamiya nhunapinyay nhe, bala meṉguŋana Garraynhanydja, ŋunhi ŋayi nhuna dhawaṯmaraŋala beŋuruyi garrpiṉminyaraŋuru romŋuru.
DEU 8:15 Ŋayipi muka ŋunhi Godthu Garrayyu nhuna gäŋalanydja yukurrana bitjarra walŋakuŋalanydja ŋuliwitjarra ŋanhdharkkurrunydja lili. Yaka nhuna moḻ'ŋuyu ga buthuŋuyu ŋula ḻäwuŋalanydja nhumalanha, ga Godthu nhumalanha wekaŋala gapu ŋunhiliyi ŋanhdharkŋura wäŋaŋura baṉḏany'ŋura, ŋunhi ŋayi yukurrana ḻarryurruna beŋuru guṉḏaŋuru.
DEU 8:16 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Garrayyu nhumalanha wekaŋalanydja ŋuriŋiyinydjayi ŋathayu manayunydja. Yo, märi'munydja nhumalaŋgu ga dhuŋamirrina gal'ŋu yana, yakana walala marŋgi nhanŋu Garraywu, yana bitjarra ŋayi Garrayyunydja nhumalanha gatjarr'yurruna yukurrana, märr yurru ŋayi nhumalanha wurrkurrum'kuma dharraḏakuma, liŋgu ŋayinydja ḏukṯuk nhumalaŋgu ŋayi yurru gäma nhumalanha ŋunhiwalayi manymaklili wäŋalili.
DEU 8:17 Ga ŋunhi nhuma yukurra yurru nhina dhä‐ŋonuŋdja ŋunhili wäŋaŋura, yaka waŋiya biyakanydja, ‘Way, ŋarranydja dhuwala ḻukunydjana. Ŋarra yukurrana ŋayathaŋala ga märraŋala dhuwalanydja nhä malanha ŋarrakalay ŋarra yana ganydjarryu.’
DEU 8:18 Yaka biyakayinydja waŋiya, yana guyaŋiya biyakana ŋunhiyinayi Godnha, ŋunhi ŋayi muka ŋuli yukurra nhumalanha ganydjarr wekamanydja, märr yurru nhuma nhina yukurra ḻukunydja dhika wal'ŋu, liŋgu guyaŋirrinydja ŋayi yukurra ŋunhiyi dhawu' ŋunhi ŋayi nherrara nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala be ŋäthili.
DEU 8:19 Yo, ŋuli nhuma yurru buku‐dhumukthirrinydja meṉgumanydja Godnha, ga malthun ŋula wiripuŋuwanydja waŋarrwa, nhenydja yurru rakunydhirrina. Yuwalk yana ŋarra nhumalanha yukurra dhuwala raypirri'yundja waŋa. Ŋuli nhuma yurru ganandja ŋunhi yuwalkŋunhanydja Garraynha, ga märr‐nherraṉmirri be ŋula yolkalanydja waŋarrwala, bala nhumalanha yurru baḏuwaḏuyunna yana warrpam'thunna ŋula nhäyuna malaŋuyu romdhu.
DEU 8:20 Ŋunha wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala miṯtji ŋuli buku‐ŋal'yun yukurra wiripuŋuwuna waŋarrwu, bala ŋayi ŋuli Godthunydja yukurra baḏuwaḏuyunna walalanha warrpam'thunna yana, ga nhumalanhanydja yurru bitjandhi liŋgu baḏuwaḏuyundhi warrpam'thun yana, ŋuli nhuma yurru yakanydja dhäruk‐märrama Garraynha nhumalaŋgu Waŋarrnha, ŋunhi ŋayi yurru waŋanydja nhumalaŋgu.”
DEU 9:1 “Mäkiri'‐witjurra nhuma yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋu. Galki nhuma yurru dhuwala buḏapthunna yulŋunydja mayaŋ'kuna, bala gulŋiyirrina yana ŋunhiwalayinydja wäŋalili ŋunhi walala yukurra ŋayathama ŋarambiya'yu walalaŋgalay ŋunhi wäŋa.
DEU 9:2 Ŋunhayinydja yolŋu'‐yulŋu mirithirrina wal'ŋu ḏälmirrina nhumalaŋgalanydja, yakana nhuma yurru djuḻkmarama walalanha wo buma nhuma yurru baḏuwaḏuyun walalanha nhokalaynydja nhe ŋuriŋi ganydjarryu.
DEU 9:3 Yurru Garraynydja ŋayipinydja yurru marrtji yukurra ŋurruŋu bala nhumalaŋgalanydja, bitjan yurru bitjan gurtha ŋuli nhära marrtji, biyapul gal'ŋu bathala, bitjandhina ŋayi yurru marrtji ŋayipina baḏuwaḏuyun walalanha, ŋunhi nhuma yurru marrtji galkithirrinydja. Bala nhuma yurru ŋupanna walalanha, gukumana ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋuru, waḏutjana yana nhuma yurru baḏuwaḏuyundja walalanha, bitjanna yana liŋgu ŋunhi ŋayi Garrayyu dhawu'mirriyaŋala.
DEU 9:4 “Ga dhäŋuru ŋuliŋuru ŋunhi ŋayi Garrayyu gukuŋala walalanha marrtjina nhumalaŋgu, yaka walala ŋuriŋiyi märr‐winya'yurranydja ŋurr'yurranydja yanapi nhuma ŋamakurru'mirri. Yaka waŋiya biyakanydja, ‘Garrayyu dhuwalanydja wäŋanha wekaŋala ŋanapurruŋgu, liŋgu ŋanapurru ŋamakurru'mirri yolŋu walala.’ Yaka biyakayinydja waŋiya, liŋgu nhumapinydja yaka yana ŋamakurru'. Ŋunha wiripu‐guḻkuny'tja ŋunhi miṯtji yätjmirrinydja gal'ŋu, ga ŋurukuyina märrwu ŋayi yurru Garrayyu baḏuwaḏuyundja walalanha.
DEU 9:5 Nhumapinydja yakayi yana ŋamakurru', yaka nhuma ŋuli djäma dhunupa ŋunhi, yurru balakurru nhumalaŋgalanydja ŋayipi yurru Garrayyunydja walalanha baḏuwaḏuyunna warrpam'nha, bala wekamana yana ŋayi yurru wäŋanydja nhumalaŋgu, liŋgu ŋayi dhawu'mirriyaŋala nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala ŋäthili, Yipurayimgala ga Yitjakkala ga Djaykupkala.
DEU 9:6 Yaka ŋayi waŋana bitjarranydja, ‘Ŋarra yurru wekamana ŋunhayinydja wäŋa nhumalaŋguna, liŋgu nhuma dhuwurr‐ŋamakurru'mirri.’ Yaka ŋayi bitjarranydja waŋana, liŋgu nhumanydja dhuwala ŋayaŋu‐dhumukmirrina walala, yakana dhuwurr‐ŋamakurru'; bitjan yana liŋgu nhe ŋuli waŋanydja Godkala yaka'yunna yukurra.
DEU 9:7 “Guyaŋiya ŋunhi ŋäthiliŋu wal'ŋu, ŋunhi nhuma ŋunhala ŋanhdharkŋura wäŋaŋura nhinanha yukurranha ŋuli. Bitjana liŋgu nhuma ŋuli yukurranha yarryunanydja, yaka'yunanydja nhanŋu Garraywu, ŋulinyaramirriyu ŋunhi nhuma gonha'yurruna Yetjip wäŋa, yana liŋgu ga dhiyaŋu‐wala mukthun yana, bala ŋayi Garraynydja ŋaramurryinana wirrkina nhumalaŋgu.
DEU 9:8 Garrayyu bini ŋayipinydja nhumalanha baḏuwaḏuyuna muka warrpam' ŋunhala ŋunhi bukuŋura Djäniyanydja.
DEU 9:9 Yo, ŋarrapina ŋunhi marrtjinanydja ŋunhawalayi bukulilinydja, ga ŋunhalayi bukuŋuranydja ŋayi ŋarrakala wekaŋalana ŋunhiyi romdja, ḻakaraŋala bitjarra ŋunhi nhaltjan yurru nhanŋu yolŋu walala nhina yukurra dhuwurr‐ŋamathirri, bala ŋayi wukirrinydja ŋunhi romdja märrma'lilina guṉḏalilinydja bilkpilklili maṉḏaŋulili.
DEU 9:12 Dhärrana ŋarra yukurrana mukthurruna ŋunhalayi Godkala gumurrŋura, märraŋala marrtjina ŋunhiyi rom malanha, bala ŋayi Garraynydja waŋana ŋarrakala bitjarrana, ‘Gatjuy waḏutjana yana yarrupthurranydja‐wala, liŋgu nhokala ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyunydja dhuwurr‐yätjkuŋalana, ŋuriŋinydja walalay ŋunhi nhe walalanha gäŋala beŋuru Yetjipŋuru. Ŋunhiliyi ŋoyŋuranydja gal'ŋu bukuŋura walala djäma yukurra yätj warray mirithirri warray nhä malanha. Waḏutja yana walala bilyurruna ŋarrakalaŋuŋurunydja ŋuliŋurunydja romŋuru, bala djäma wiripuna waŋarrnha walalaŋguwaynydja.’
DEU 9:13 Bitjarrana ŋayi Godthu ḻakaraŋalanydja ŋarrakala, ‘Ŋunhanydja yolŋu walala ŋayaŋu‐ḏälmirrina, bala ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna walalanha, buwayakkumana ŋarra yurru warrpam'thunna. Ga ŋuliŋuru nhokuŋuna yurru Mawtjitj ŋunhi mala‐wunharanydja marrtji miṯtji‐guḻku'yirrinydja, ga walalanydja yurru nhokuŋu mala‐wunharanydja ŋunhi ŋarrakuwaynha yolŋu walala.’ Ga bitjarra ŋayi God waŋananydja ḻakaraŋalanydja ŋarrakala.
DEU 9:15 “Yo, yarrupthurrunanydja ŋarra marrtjina ŋunhi beŋuru lili bukuŋurunydja bala ŋoylilinydja, bala ŋarra maḻŋ'maraŋalanydja ŋunhi yuwalkthi.
DEU 9:16 Nhumanydja ŋunhi liŋguna bakmaraŋalana ŋunhiyi romdja Godku, bitjarra nhuma ŋäthilimirriyaŋala yana djämanydja wäyinnha ŋunhi rumbal, bala nhuma yukurrana buku‐ŋal'yurrunana ŋurikiyi wäyingunydja.
DEU 9:17 Bala ŋarranydja ŋunhi guṉḏanhanydja maṉḏanha ŋurrkaŋalana, rommirrinydja ŋunhi guṉḏa munatha'lilina, bala bakmaraŋalana.
DEU 9:18 Bala ŋarra yukurrana ŋorrananydja, bukunydja ŋarra ŋunha munatha'ŋurana, bukumirriyaŋalana bitjarrana weyinmaraŋalana bala Garraywala; 40‐ḏaykun ga 40‐munha ŋarra yukurrana bukumirriyaŋalanydja ŋoy‐ŋathamiriw ga ŋoy‐gapumiriw, ŋäŋ'thurruna ŋarra yukurrana bäy‐ḻakaranharawu nhumalaŋgu.
DEU 9:19 Ŋayinydja ŋunhi Godtja mirithina yana ŋayi maḏakarritjthinanydja nhumalaŋgu, liŋgu mirithinana yana nhuma Godnha yätjkuŋalanydja; ŋayi bini nhumalanha ŋunhi baḏuwaḏuyuna muka yulŋunydja, yurru ŋayi mäkiri'‐witjurrunanydja ŋarrakuway bukumirriyanharawuywunydja, bala walŋakuŋalana nhumalanha.
DEU 9:20 Ga bitjanayi bini ŋayi ŋunhi Garrayyu baḏuwaḏuyuna Yärunnhanydja, bala ŋarranydja bitjarrayi liŋgu bukumirriyaŋala nhanŋunydja.
DEU 9:21 Bala ŋarra märraŋalana ŋunhiyinydja waŋarrnha be goŋbuynydja nhumalaŋguŋu djämawuy, bala ŋarra ḏaw'yurrunana bakmaraŋalana, buḻwaŋ'‐buḻwaŋmaraŋalana muṉguykuŋalana, bala djalkthurruna ŋunha ŋarkula'lilina.
DEU 9:22 “Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja biyapul ŋayi God maḏakarritjthina nhumalaŋgu; ŋayi ḏukṯuk nhumalaŋgu Garray nhuma yurru gulŋiyirrina yana‐wala marrtjina ŋunhimalayi wäŋalili, yurru nhumanydja ŋuyulkthina warray, yaka warray nhuma marrtjina ga gulŋiyina, yaka nhuma yana märr‐yuwalkthina ŋanya Garraynha, ga yaka nhuma dharaŋara ŋäkula ŋanya rirrakay. Bitjarra liŋgu nhuma yukurrana ŋuyulkthinanydja wal'ŋu Garraywunydja, yaka nhuma ŋula djäma nhaltjarra ŋayi nhumalanha waŋana yukurrana.
DEU 9:25 Ŋayinydja bini ŋunhi Garrayyunydja nhumalanha baḏuwaḏuyunana, ga biyapul ŋarranydja ŋorrana maḻway'thinayi, bala bukumirriyaŋala yukurrana Godnha weyinŋumirrina yanana.
DEU 9:26 Ŋarra bukumirriyaŋalanydja bitjarra, ‘Garray, nhepi muka dhuwala buŋgawanydja ŋurruŋunydja, yaka baḏuwaḏuyurra dhuwalayi yolŋu'‐yulŋunhanydja, liŋgu walalanydja dhuwala nhuŋuway dhulŋuŋu. Nhepi ŋunhi walalanha dhawaṯmaraŋalanydja nhokalay nhe ganydjarryu beŋuruyinydja Yetjipŋurunydja. Yuwalk dhuwalayi yolŋunydja walala mäkiri'‐witjunamiriw ga yätjmirri gal'ŋu yana, yurru yaka walalaŋgu nhäŋa ŋunhayi yätjtja, yana walalaŋgu guyaŋiyana ŋunhi märi'munhana walalanha Yipurayimnhana, Yitjaknhana ga Djaykupnhana, ŋunhi walala yuwalkkuŋala gal'ŋu märr‐ŋal'yurruna nhokala.
DEU 9:28 Ŋunhi nhe yurru Garray baḏuwaḏuyundja dhuwalayi yolŋu'‐yulŋunhanydja, ga walalanydja yurru ŋunhalanydja ŋuriŋi Yetjippuyŋuyunydja yolŋuyu walalay ŋämana, bala waŋa walala yurru bitjan warku'yunna nhuna bitjanna, “Ŋunha walalaŋgu Godtja be yalŋgi warray, ganydjarrmiriw warray. Ŋayi ŋunhi dhawu'mirriyaŋala walalanhanydja, ŋunhi ŋayi yurru wekama walalaŋgu manymak wäŋa, yurru yaka warray, yana ŋayi dhawaṯmaraŋalana walalanha beŋuruyi, ga ŋunhalayinydja, bala ŋayi bumarana walalanha warrpam'thurrunana,” ’ ga bitjanna walala yurru waŋa yukurra ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja. Garray buku‐djulŋi, yaka walalanha baḏuwaḏuyurra ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋunha.
DEU 9:29 Ŋunhayinydja gal'ŋu nhuŋuwaynha yana yolŋu walala, liŋgu nhepi muka ŋunhi walalanha walŋakuŋalanydja, dhawaṯmaraŋalanydja beŋuruyi garrpiṉminyaraŋurunydja romŋuru ŋuriŋi nhokalay wal'ŋu ganydjarryu.” Bitjarrayina ŋayi yukurrana ŋunhi Mawtjitj bukumirriyaŋalanydja ŋurikiyi yolŋuwunydja walalaŋgu.
DEU 10:1 Bala ŋayi Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Ma' märraŋa ŋunhi guṉḏanydja maṉḏanha bilkpilktja maṉḏanha, bala gäŋana lili ŋarrakalana dhipala bukulilina, ŋarra yurru biyapul wukirri ŋunhimalayinydja maṉḏaŋulili ŋunhiyi rom malanha, bala nhe yurru ŋayathamanydja yukurra ŋunhilina dhawu'‐nherraṉminyarawuyŋurana bathiŋura.”
DEU 10:3 Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja, bala yuwalkthi ŋayi wukirrinydja ŋunhiwala maṉḏaŋulili guṉḏalilinydja, ga ŋunhiyi guṉḏa maṉḏanha mukthun yana ŋunhilimi dhawu'‐nherraṉminyarawuyŋura bathiŋura.
DEU 10:10 Ŋunhalayi bukuŋuranydja ŋarra yukurrana nhinananydja weyinŋumirrina, 40‐na walu ga munha. Bitjarra liŋgu ŋarra yukurrana bukumirriyaŋalanydja nhumalaŋgu, bala ŋayi Garrayyunydja ŋäkulana ŋarranha ŋunhi bukumirriyanharawuynydja, yakana ŋayi baḏuwaḏuyurrunanydja nhumalanha, yana ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋarraku bitjarrana, “Marrtjiyana‐wala yarrupthurrana, ga gäŋana ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋurru‐warryurrana, märr yurru walala marrtjina‐wala yana gulŋiyirrina ŋunhimalayi wäŋalilinydja. Ga yuwalkthi ŋunhiyi wäŋanydja yurru nhumalaŋguway yana, liŋgu be ŋäthilinydja ŋayi Garrayyu dhawu'mirriyaŋala nhumalaŋgalaŋuwa märi'muwa walalambala.” Ga bitjarrayina ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋalanydja yukurrana nhanukalayŋuwa yolŋu'‐yulŋuwanydja Yitjuralpuyŋuwanydja.
DEU 10:12 “Nhuma yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋu, ŋäkanydja walala ŋamathaŋa mäkiri'‐witjurranydja. Dhiyaku ŋayi Garraynydja ḏukṯuk gam'. Nhuma yurru borrk‐beyaṉiyiya biyaka Garraywunydja nhumalaŋgalaŋuwu Godkunydja, ga ŋayathaŋa nhanŋu romdja warrpam'thurra yana. Märr‐ŋamathiya nhanŋu biyaka märryu‐ḏapmaraŋa mukthurra yana, ga buku‐ŋal'yurra nhanŋuway yana bukmakthu nhokalay yana ŋayaŋuyu ga rumbalyu.
DEU 10:13 Dhäruktja nhanŋu märraŋa yana ga nhiniyanydja yukirriya dhiyaŋu liŋgu romdhu ŋunhi ŋarra yukurra ḻakarama nhumalaŋgu gäthura, liŋgu dhiyaŋuyinydjayi romdhu nhuma yurru nhina yukurra walŋana.
DEU 10:14 Ŋunha garrwar wal'ŋu djiwarr' nhanŋuway yana dhulŋuŋu Godku, ga dhuwala munatha' wäŋa nhanŋuway dhulŋuŋu warrpam', ga bukmak nhä malanha dhiyalaŋumi munatha'ŋura, nhanŋuway yana dhulŋuŋu Garraywu wal'ŋu.
DEU 10:15 Godthu bini djarr'yuna warray yulŋunydja birrka'mirrinha bäpurru'nhanydja, yurru ŋayinydja djarr'yurruna nhumalanha warray, märr yurru nhuma nhanŋuway yana miṯtji, liŋgu wirrki yana ŋayi wal'ŋu märr‐ŋamathinanydja nhumalaŋgalaŋuwu märi'muwunydja walalaŋgu.
DEU 10:16 Yo, gonha'yurrana warrpam'thurrana dhuwali yätjtja malanha rom, ga dhäruk‐märraŋa ŋanyapinyay yana Garraynha, ga yakana mäkiri'‐yarryurra biyapulnydja.
DEU 10:17 Liŋgu nhumalaŋgunydja God ŋunhi biyapul warray wal'ŋu yindi warray, djuḻkmarama yukurra wiripuŋunhanydja nhänha malaŋunha waŋarrnha. Garraynydja ŋunhi ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu biyapul, djuḻkmarama yukurra bukmaknhanydja be nhänha walalanha ganydjarr‐ḏilkurrunha. Yakana yurru yolŋuyunydja ŋula yolthu bäyim Godnhanydja, märr yurru ŋayi djäma yukurra ŋilimurruŋgu dharrpalnydja rom, liŋgu ŋayinydja yukurra nhäma dhapirrkkuma yana rrambaŋikuma yolŋunha walalanha birrka'mirrinha.
DEU 10:18 Ŋayinydja ŋuli ŋaramurryirri ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi walala ŋuli yätjkuma ŋunhiyi goŋmiriwlili yolŋunha walalanha. Godtja yukurra märr‐ŋamathirri ŋuruku mulkuruwunydja yolŋuwu, ŋunhi ŋayi yukurra nhina nhumalaŋgala miṯtjiŋura, bala ŋayi ŋuli wekamana yana ŋuriki yolŋuwu mulkuruwunydja ŋathana ga girri'na, ŋula nhäna dhaṯthunminyarawuna.
DEU 10:19 Ga nhumanydja yurru bitjandhiyi bili märr‐ŋamathirri yukurra ŋurikiyi mulkuruwunydja yolŋuwu, ga djäka walalaŋgu, liŋgu nhumanydja ŋunhi nhumapinydja nhinanha ŋuli yukurranha mulkuruyi yana ŋunhala Yetjiptja wäŋaŋura.
DEU 10:20 “Yo, rom‐wiyaṉiyiya biyaka Garraywunydja nhokalaŋuwu Waŋarrwunydja. Dhäruk ŋanya märraŋa, ga buku‐ŋal'yurra nhanŋuway yana waŋganygu. Mam'thurra yana nhanukala yulŋunydja, ga nhanukala yana ŋuriŋi liŋgu yäkuyu dhawu'‐nherraṉmiyanydja.
DEU 10:21 Ŋayi nhumalaŋgu Godtja. Biyaka wokthurra nhanŋu djulŋithiya; nhanŋuway waŋganygu wal'ŋu ŋilimurru yukurra yurru wokthundja. Liŋgu muka nhuma nhäŋala ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi djäma mirithirri yindi rom nhumalaŋgu.
DEU 10:22 Ŋäthili muka yana ŋunha nhumalaŋgu märi'mu walala marrtjina Yetjiplilinydja, ga walalanydja ŋunhi märr ŋuli ya' ḻurrkun' miṯtjinydja, yurru ŋayinydja Garrayyunydja nhumalaŋgu miṯtjinhanydja ŋunhi be warray dhaŋaŋguŋala warray. Dhiyaŋunydja‐wala nhuma dhuwala biyapulnha wal'ŋu bothurrumiriwnha, balanyarana bitjan ganyu' malanha ŋunha djiwarr'ŋura.”
DEU 11:8 Bitjarra ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋalanydja ŋurupa yolŋu'‐yulŋuwanydja, “Märraŋa yana dhuwalayi romdja malanha ŋunhi ŋarra yukurra ḻakarama nhumalaŋgu dhuwala dhiyaŋu‐wala gäthura, bala nhuma yurru nhinanydja yukurra weyinŋumirrina wal'ŋu yanana ŋunhalayinydja ŋunhi ḻatju'ŋuranydja dhikanydja wäŋaŋura, ŋunhi ŋayi Garrayyu dhawu'mirriyaŋala nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala.
DEU 11:10 Yo, ŋunhayinydjayi wäŋa dhapirrk warray dhika wal'ŋu, buku'‐wuku warray ŋupanmirri, ga gapumirri warray wäŋa. Bitjan warray liŋgu yukurra dharyun warray ŋuli ŋunhiyinydjayi wäŋa, liŋgu ŋayipi warray wal'ŋu Garray warray yukurra goŋ‐nherraṉmirri djäka ŋurikiyinydjayi wäŋawu, beŋuru liŋgu dhuŋgarra‐ŋupanna.
DEU 11:13 “Ga dhuwalana ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramana yulŋunydja. Märr‐ŋamathiya biyaka nhokalaŋu nhe Garraywunydja Godkunydja, ga märr‐nherraṉmiyanydja yuwalkkuŋa gal'ŋu yana, märr‐ŋal'yurranydja nhanukala, bala yurru waltjaṉdja yukurra bitjanna liŋguna dhurrmuknha, ga borumdja malanha ŋathanydja yurru marrtji ŋuthan ḻatju'yirrina dhika, dhaŋaŋdhirrina biyapulnha; bitjanna liŋgu ŋayi yurru ŋathanydja mirithirrina guḻku' nhumalaŋgu ga nhumalaŋgalaŋuwu wäyingu.
DEU 11:16 Yurru märr‐gurrum'thurra yulŋunydja, märr yurru nhumalanha yaka muka mayali'‐wilkthundja ŋuriŋiyi ŋula yolthunydja, bala gatjpaḻ'marama wiripuŋulilinydja dhukarrlili.
DEU 11:17 Ŋuli nhe yurru yuwalk bilyun ŋuliŋuruyi Godkalanydja romŋuru ga buku‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu, bala ŋayipinydja Godtja yurru ŋaramurryirrina, murr'maramana nhumalanha, bala ŋayi yurru dhaḻ'yunna ŋunha djiwarmy'tja gäraktja, märr yurru ŋuriŋi yakana dharyun yukurra waltjaṉdhunydja, märr yurru dhuwalanydja wäŋanydja munathany'tja räwaknha baṉḏanynha; yakana yurru yukurra borumdja ŋuthan ŋunhiliyi, bala nhuma yurru murrmurryunna ŋuriŋiyinayi marrya'yuna.
DEU 11:18 “Guyaŋiya biyaka dhuwalayi malanha romnhanydja, marŋgikuŋa marrtjiya nhumalaŋgu yumurrku'nhanydja bala, märr yurru nhuma ŋamathama gal'ŋu nhinanydja yana ŋunhili wäŋaŋuranydja gupaḏalnha‐wala.
DEU 11:22 Dhäruktja märraŋa ga djäma warrpam'thurra yana ŋunhi nhaltjan ŋayi yurru ḻakarama nhumalaŋgu, bala nhumanydja yurru djuḻkmaramana ŋunhi miriŋunhanydja walalanha, ŋunhi walala yukurra nhina ŋunhiliyi wäŋaŋura. Walalanydja ŋunha biyapul wal'ŋu wuṉḏaŋarrmirri ḏälmirri, yurru nhumanydja ŋupanna yurru walalanhana, ga ŋunhiyi wäŋanydja nhumalaŋguway yana, yakana nhumalanha yurru ŋula gulmaramanydja, ŋunhi nhuma yukurra yurru nhina ŋunhiliyi romŋura nhanukalay gal'ŋu Garraywala.
DEU 11:26 “Yo, gäthuranydja dhuwala ŋarra yukurra ḻakarama yana nhumalaŋgu märrma' dhukarrnydja, waŋganydja goŋmirriyanharamirri ga waŋganydja ŋoy‐yätjthinyaramirri.
DEU 11:27 Ŋuli nhuma yurru dhäruk‐märranharamirrinydja walala, ŋayi yurru Godthunydja nhumalanha goŋmirriyama wal'ŋu, bala nhuma yurru nhina yukurra ŋayaŋu‐djulŋithirri; warrpam' yurru yana manymak nhänydja malanha.
DEU 11:28 Ga ŋunhi nhe yurru yakanydja dhäruk-märrama ŋula Godnha, ga nhenydja yurru märrama ŋunhiyinayi ŋoy‐yätjthinyaramirrina. Yo, ŋuli nhe yurru bilyun ŋuliŋuru ŋarrakalanydja romŋuru, ga buku‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu, ŋayi yurru Godthunydja nhuna yakana goŋmirriyama, yakana nhe yurru nhina dhika wal'ŋu ŋamathama.
DEU 11:29 Yo, galkina nhuma yurru buḏapthunna mayaŋ'kunydja, bala gulŋiyirrina yana ŋunhimalayinydja wäŋalili. Ga ŋunhi nhuma yurru yukurra nhina ŋunhiliyinydja, ga yuwalkkuŋa nhiniyanydja yukirriya wal'ŋu ŋunhili liŋgu romŋuranydja ŋunhi ŋayi Godthu nherrara nhumalaŋgu.” Ga bitjarrayina ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋalanydja.
DEU 12:1 “Dhuwalanydja Godku nhanŋuway rom, nhuma yurru mäkiri'‐witjun nhanŋuway yana. Biyaka liŋgu yana djämanydja ŋunhiyi liŋgu ŋunhi ŋayi yukurra Godthu ḻakarama.
DEU 12:2 Ŋunha wiripunydja mala miṯtji yolŋu'‐yulŋu yukurra buku‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu malanyŋuwu birrka'mirriŋura ŋunha wäŋaŋura, ga nhumanydja yurru marrtjiyana ŋunhimalayinydja walalaŋgala be dhuyulilinydja wäŋalili, bala buḻwa'‐buḻwaŋmaraŋana buŋana ḏaw'‐ḏawyurrana ŋunhiyi nhänydja malanha, muṉguykuŋana walalaŋgu maḏayin' malanha ga ŋula nhä dharpa ga barŋ dhika nhä malanha. Gulk‐gulkthurrana ŋunhiyi walalaŋgu be maḏayin'tja malanha, bala dhuŋgur'yurrana walalambala ŋunhinydja be nhänydja maḏayin'nhanydja, ŋunhiyinydja waŋarr malanha ŋunhi walala ŋuli djäma goŋdhu walalawuy, bala märr‐ŋal'yunna.
DEU 12:4 “Ŋunha wiripu‐guḻkuny'tja ŋunhayi yolŋu walala ŋuli yukurra buku‐ŋal'yun walalaŋgalaŋunydja waŋarrwu djarrpi'kumana yanana, ga nhumanydja yurru yaka nhumalaŋgalaŋuwunydja Garraywunydja buku‐ŋal'yun ŋuliwitjandhi walalaŋgalanydja romgurru dhukarrkurru.
DEU 12:5 Ŋayipi yurru Garrayyunydja djarr'yun waŋgany yana wäŋa, märr yurru ŋunhiliyinydjayi waŋganyŋuranydja wäŋaŋura yolŋu walala yurru marrtji galkithirri gal'ŋu nhanukalanydja, ga buku‐ŋal'yun nhanŋuway yana waŋganygu.
DEU 12:6 Ŋunhiliyina wäŋaŋura dharapulŋura waŋganyŋurana nhuma yurru yukurra wekama mundhurrnydja nhanŋu Godku, nhä nhe yurru ŋula wekama nhanŋu; ŋunhiliyina wäŋaŋura nhuma yurru marrtji galkithirrinydja gal'ŋu yana ŋuliwitjannayi maŋgu'‐waṉḏinyarakurru wäyingalana.
DEU 12:7 Ŋunhalayinydjayi wäŋaŋura dharapulŋura nhuma yurru yukurra ḻuka ŋathana gumurrŋura nhanukalanydja bena goŋmirriyirrina wal'ŋu dhikana, liŋgu ŋayipinydja Garrayyunydja nhumalanha bitjarra goŋmirriyaŋala warray dhipali nhumalaŋgala djämalili.
DEU 12:8 Yakana biyapulnydja nhuma yurru buku‐ŋal'yun yukurra Godku ŋuliwitjan nhumalaŋgalaynydja nhuma guyaŋinyarakurru ga romgurru. Ŋunhi nhuma yurru gulŋiyirrinydja ŋunhiwalayi wäŋalili ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu wekama nhumalaŋgu, ŋunhalayinydjayi nhuma yurru buku‐ŋal'yun yukurra waŋarrwu Godkunydja nhanukalaynha yana romgurru,
DEU 12:9 liŋgu ŋunhalayinydjayi nhuma yurru nhina ŋayaŋuna, bitjan ŋayaŋu‐yal'yunna bukmakthu ŋuriŋi ŋunhi ŋayi wekaŋala marrtjina nhumalaŋgu.
DEU 12:10 “Yo, Garrayyu yurru ŋayipi nhumalanha gunganhamirriyamanydja, yakana ŋayi yurru miriŋuyunydja buma nhumalanha, bala nhuma yurru nhinanydja yukurra ŋayaŋu‐yal'yunna wurrkurrum'nha. Nhuma yurru buku‐ŋal'yundja yukurra nhanukalaynha yana Garraywalana romgurru, ŋunhilina liŋgu ŋunhi ŋayipi djarr'yurruna ŋunhiyi wäŋa, ga wekamanydja nhuma yurru Garraywunydja ŋunhiyi yana liŋgu ŋunhi ŋayipi waŋana nhumalanha wekanharawu.
DEU 12:12 Nhumapi ga nhumalaŋgu djamarrkuḻi' yumurrku' ga ḏalkarra'mirri walala ŋunhiyi, djulŋithiyana dhikana goŋmirriyiyana ŋunhili Godkala gumurrŋuranydja.
DEU 12:13 Yaka dhuŋgur'yurra mundhurr Godku birrka'mirriŋuranydja; nhuma yurru wekamanydja ŋunhiliyi liŋgu dharapulŋuranydja wäŋaŋuranydja ŋunhi ŋayipi djarr'yurruna nhumalaŋgu.
DEU 12:28 “Dhäruktja märraŋa ŋarraku, dhiyakunydja dhärukku ŋunhi ŋarra yukurra wekama nhumalaŋgu, bukmakku yana, bala yurru nhuma ga nhumalaŋgu mala‐wunharanydja yukurra nhina ŋamathamana dhikana yurru goŋmirriyirrina, ŋunhi nhuma yurru djäma yukurra ŋunhiyi yana liŋgu ŋunhi Godthu ŋayipi ḻakarama yukurra dhunupa wal'ŋu.”
DEU 12:29 “Yo, nhuma yurru mukthun yana marrtjinydja ga gulŋiyirri ŋunhimalayi wäŋalili, ga ŋayinydja yurru nhumalaŋgu Waŋarrnydja Garraynydja marrtji galki yana nhumalaŋgala, bitjan ŋayi yurru bumana marrtji ŋunhiyinydjayi yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yukurra nhina ŋunhili wäŋaŋura, märr yurru ŋunhiyinydjayi wäŋa nhumalaŋguwaynha yana nhinanharawu.
DEU 12:30 Yurru yaka walalaŋgalaŋuwu romgunydja malthurra ŋurikiyi mulku'‐mulkuruwalaŋunydja, ga yaka walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu marŋgithiya yukirriya. Yaka walalanha waŋiya dhä‐wirrka'yurra biyakanydja, ‘Nhaltjan dhika nhuma ŋuli buku‐ŋal'yun yukurra nhumalaŋgalaŋuwunydja waŋarrwu?’ Yaka biyakayinydja dhä‐wirrka'yurra, märr yurru nhumalanha yaka gaṯmaramanydja ŋuriŋi walalaŋgalay romdhunydja.
DEU 12:31 Ŋunhiyinydja rom walalaŋgunydja yätjnha gal'ŋu yanana, yakana yana nhuma yurru buku‐ŋal'yun Garraywu bitjandja bitjan ŋunhi walala yukurra buku‐ŋal'yun walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu. Liŋgu Garraynydja ŋayipinydja yukurra nyinyaŋdhun ŋurikiyinydjayi ŋunhi walala ŋuli yukurra djäma walalaŋgalay buŋgulkurru, bitjan märr‐ŋal'yun walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu. Wiripunydja walala ŋuli mundhurr‐wekama walalaŋguway yumurrku'nha, bitjan bathan gurthalili mundhurr walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu.
DEU 12:32 Gurrum'thurra biyaka nhumalaŋguway nhuma yulŋunydja. Yaka biyakayi bukulili ŋal'maraŋa ŋunhiwalayi ŋula nhä rom ŋunhi ŋayi gurrunhara Garrayyu ŋayipi, ga yaka ŋula waŋgany meṉguŋanydja yana.
DEU 13:1 “Wiripunydja mak ŋuli nhumalanha yolŋuyu waŋa bitjan, ‘Way, mäkiri'‐witjurra ŋarraku ŋe'. Ŋarranydja djawarrkmirri dhuwala, dhäwu'‐gänharamirri ŋulaŋuru Godkuŋu. Ŋarra marŋgi mayali'wu bukaway'wunydja, ga djäma ŋarra yurru biyapul wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru bathala rom. Yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja. Go ŋilimurru buku‐ŋal'yunna dhiyaku wiripuŋuwuna waŋarrwu, ŋunhi ŋanapurru yaka marŋgi ŋäthili.’ Bitjanna ŋayi yurru wiripunydja ŋunhiyi be djawarrkmirrinydja yolŋu waŋa.
DEU 13:3 Yaka yana ŋuriki mäkiri'‐witjurranydja bothinyaramirriwunydja djawarrkmirriwu, ga yaka märr‐nherraṉmiya märr‐yuwalkthiya ŋurikalaynydjayi ŋunhi ŋayi yurru bukaway'wuy mayali' ḻakarama. Liŋgu ŋuliwitjandhinydjayi dhärukkurru ŋayi yurru Garrayyunydja gatjarr'yun ŋunhiyi nhumalanha, yana maḻŋ'marama bitjan nhumalanha, mak nhuma yukurra märryu‐ḏapmarama gal'ŋu nhumalaŋguway waŋarrnha Garraynha bukmakthu yana nhokalay ŋayaŋuyu wal'ŋu, mak bäyŋu.
DEU 13:4 Yo, mukthurra yana walala malthurranydja yukirriya nhanŋuway Garraywu, biyaka rom‐wiyaṉiyiya yulŋunydja nhanŋu, märr yurru nhe yakana djäma ŋula nhä yätjtja. Dhäruk biyaka märraŋa ŋanya, ga buku‐ŋal'yurra nhanŋuway yana waŋganygu.”
DEU 14:1 “Nhumanydja dhuwalanydja Garraywu muka yolŋu walala. Ŋunhi nhe ŋuli ŋäthinydja ŋurikiyi ŋula yolku rakunygunydja yolŋuwu, yaka nhe yurru bunharamirri yukurra muḻkurrnydja nhunapinyay nhe mitmitthunmirri. Wiripu‐guḻkuny'tja ŋuli wiriny'tjun yukurra gayawak, baṉḏany'kunharamirrina muḻkurr, ŋunhiyinydjayi mayali' märr‐ŋal'yun yukurra ŋurikinayi rakunyguna; nhumanydja yaka biyakayi.
DEU 14:2 Nhumanydja dhuwala nhanŋuway yana wal'ŋu Garraywu, ŋayi nhumalaŋgunydja ŋunhi waŋarr. Guḻku' dhuwala mirithirri yolŋunydja walala miṯtjinydja dhiyalaŋumi munatha'ŋuranydja, yurru ŋayinydja ŋunhi Godthunydja djarr'yurruna nhumalanha warray, märr yurru nhumanydja miṯtji nhanŋuwaynha yana wal'ŋu dhulŋuŋuna.”
DEU 14:22 “Ŋunhi nhuma ŋuli gulkthun marrtji waŋgany‐manapan ŋathanydja malanha, ŋäthilinydja gulk‐gulkthurra ŋunhiyi 10‐guŋa, liŋgu waŋganydja ŋunhi ŋuliŋuruyi wakana nhanŋuway dhulŋuŋu Garraywu, yaka nhuŋu.
DEU 14:23 Märraŋa ŋunhiyinydjayi nhanŋuwaynydja dhulŋuŋunydja Garraywunydja, ga gäŋa bala buku‐ŋal'yunarawuylili buṉbulili nhanŋu Garraywu, ga ŋunhalayina nhe yurru ḻukanydja yukurra gumurrŋura nhanukalana Garraywalana. Ga bitjandhi liŋgu nhe yurru ŋurruŋunhanydja ŋunhi dhawal‐wuyaŋinyarawuynha wäyinnha ḻuka yukurra ŋunhiliyi gumurrŋura nhanukala Garraywala, liŋgu ŋunhiyinydjayi ŋurruŋunydja wal'ŋu nhanŋuway dhulŋuŋu Garraywu. Bitjan liŋgu nhuma yurru yukurra djämanydja dhuwalayi romnha, nhokala gurruṯu'mirriyu walalay rrambaŋi nhuma yurru ḻukanydja yana ŋunhiliyi Garraywala gumurrŋuranydja, djulŋithirri yana wal'ŋu rrambaŋi, märr yurru nhuma guyaŋirri yukurra bitjan liŋgu ŋurruŋunydja ŋanyapinyay Garraynha, bala dhäruk‐märraŋana.
DEU 14:27 Ga bitjandhi liŋgu nhuma yurru wekama yukurra ŋatha ŋuriki Lepaywunydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu, ŋunhi walala yukurra nhina dhuwali nhumalaŋgala wäŋaŋura. Ŋunhinydja walalanydja Godku muka djämamirri walala, yaka walalanhanydja meṉguŋa, liŋgu bäyŋuna walala yukirri ŋayathaŋu walalaŋguwaynydja walala wäŋa.
DEU 14:28 Yo, märrma' dhuŋgarra nhuma yurru nhumapinydja ḻuka yukurra ŋunhiyinydja ŋatha, ŋunhiliyi Garraywalanydja buṉbuŋura, ga ŋuriŋinydja bala dhuḏiŋuyunydja dhuŋgarrayu bala nhuma yurru ŋurruŋunydja Garraywu waka'nha ŋunhi ganaŋ'maramana, bala rulwaŋdhun gali'lili; ŋunhiyinydjayi ŋatha walalaŋguwaynha Lepaywuna, Godkalaŋuwu ŋuriki ḏalkarra'mirriwuna yolŋu'‐yulŋuwu, ga buku‐gurthawuywu yolŋu'‐yulŋuwu ga goŋmiriwŋura ŋunhi yolŋuwu walalaŋgu. “Ŋuli nhe yurru bitjandhiyinydja Godkunydja wekama nhanŋuwaynydja ŋunhi ŋäthili, ŋayinydja yurru nhuna Garrayyunydja bitjan goŋmirriyamana gal'ŋu gäma yukurra yanana, ga bukmak nhä malanha nhe yurru djäma yukurra, ŋunhiyinydja yurru ḻatju'thirrina dhikana wal'ŋu nhuŋu. “Yo, ŋunhi walala ḏalkarra'mirri walala yolŋu'‐yulŋu, yakana walalaŋgu yurru ŋayathama walalaŋguway walala wäŋanydja ŋunhalayi Yitjuralnydja, yana walala yurru yukurra ḻukanydja märramanydja ŋunhina ŋunhi walala ŋuli wiripu‐guḻku'yu yolŋu'‐yulŋuyu wekama yukurra Garraywala. Ŋuriŋi wiripu‐guḻku'yunydja miṯtjiyu ŋayathama yukurra yurru wäŋa, yurru ḏalkarra'mirriwunydja ŋunhiyi walalaŋgu ŋayipina yana Garraynha; djämanydja walala yukurra nhanŋuway yana Garraywu, ga ŋayi walalanha marrtji ŋäthilimirriyama maranhu‐wekamanydja.
DEU 18:9 “Yo, ŋunhi nhe yurru gulŋiyirrinydja wäŋalilinydja ŋunhimalayi, yaka romgu malthurra walalaŋgalaŋuwunydja ŋunhi walala yukurra nhina ŋunhiliyi; ŋunhiyi walalaŋgu romdja mirithirrina yana yätjnha wal'ŋu.
DEU 18:10 Yaka wekaŋa nhumalaŋguway nhuma yumurrku'nhanydja bitjan mundhurr bathanarawu ŋuriki walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu. Yakana ŋula waŋgany nhumalaŋgalanydja malaŋura yurru djäma ŋula nhä gaḏamandhinyaramirri rom, be galŋa‐mangaṯa'mirriyunydja yurru djäma, ga yaka nhuma yukurra yurru waŋa bitjan buku‐wuykthundja nyirawunuma, ga djäma ŋula nhä marrŋgitjkalanydja girri'yu. Yaka nherrala girri' ŋula nhänydja gunganharamirriyanhamiya ŋuliŋuru yätjkalanydja, yanapi ŋunhiyinydjayi ganydjarrmirri, ga yaka djäma ŋunhiyi be ḏaḏa'yunaramirrinydja rom. Yakana djäma djalaḏaḏany'tja, ga yaka bukukurru waŋiya yukirriya rakunygalanydja ŋurikalanydja birrimbirrwala mokuywalanydja.
DEU 18:12 Ŋurikiyinydjayi malaŋuwu Godtja yukurra wirrkina nyinyaŋdhun wal'ŋu, ga wirrkina yana ŋayi yurru ŋaramurrthirri yolŋu'‐yulŋuwunydja ŋunhi walala yukurra yurru djäma bitjandhiyi yätjtja. Ŋunhala miṯtjiyu Gaynanbuyŋuyu ŋuli yukurra djäma bitjandhinydja, ga ŋurikiyina märrwu ŋunhi ŋayi Godthunydja walalanha yurru dhawaṯmaramana yanana ŋuliŋuruyi wäŋaŋurunydja.
DEU 18:13 Yaka nhenydja balanyarayi djäma yätj. Nhumanydja yurru nhina yukurra ḏarrtjalk gal'ŋu yana, ganaŋ'thunara ŋuliŋuruyi yätjkalanydja, ŋunhiliyi liŋgu waŋganyŋura romŋura Garraywala yana.”
DEU 18:14 Ga biyapul ŋayi Mawtjitj waŋana bitjarranydja, “Yo, galkina nhuma yurru gulŋiyirrina ŋunhimalayi wäŋalili dhawu'‐nherraṉarawuylilinydja. Ŋunhilinydja wäŋaŋura yolŋu walala yukurra nhina goŋ‐maŋgimaŋgi'mirri dhika nhä malanha, ŋunhi walala ŋuli barrari‐wukuma yolŋunha walalanha, bitjan ḻakarama yukurra ŋunhi yurru ŋayi nhä maḻŋ'thun yalala yätj wal'ŋu, liŋgu walala ŋuli nhäma yukurra ŋunhiyi bukaway'kurru, wo ŋuliwitjandhi ŋunhi walala yurru nhäma yukurra ŋula nhä. Nhumanydja dhuwalanydja Garraywu nhanŋuway yolŋu walala, yakana nhuma yurru maḻŋ'marama yuwalkŋunydja dhukarr ŋuriŋiyinydjayi nhäyu malaŋuyu romdhu. Yaka nhumanydja yurru biyakayi malthurra dhärukku walalaŋgalaŋuwu.
DEU 18:15 Ŋayipinydja yurru Godthunydja nhumalaŋgunydja djuy'yun warray dhäwu'‐gänharamirrinha yolŋunha, ŋayinydja yurru ŋunhiyi yolŋu yana, bitjan ŋarrapi, bitjan ŋayi yurru dhawal‐wuyaŋirrinydja dhipuŋuru ŋilimurruŋgala yarraṯaŋuru, ŋurikiyina nhuma yurru yukurra dhärukkunydja malthun.
DEU 18:16 “Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋunhi nhuma ḻuŋ'maranhamina yukurrana ŋunhili bukuŋura Djäniya yäkuŋura, nhuma waŋana bitjarra, ‘Ŋanapurrunydja yaka ḏukṯuk ŋanapurru yurru ŋäma yukurra rirrakay Godnha, ga yaka ŋanapurru ḏukṯuk ŋanapurru yurru nhäma ŋanya ŋunhiwalayi gurthalili. Ŋanapurru ŋuli bäynha rakunydhi.’ Bitjarranydja nhuma waŋana, liŋgu nhuma borrk‐beyaṉiyinana wirrkina wal'ŋu.
DEU 18:17 Bala ŋayi Garraynydja waŋana ŋarrakala bitjarrana, ‘Yo manymak.
DEU 18:18 Ŋarranydja yurru yänguma ŋunhiyinayi dhäwu'‐gänharamirrinhana, ŋayinydja yurru ŋunhiyi yolŋu yana rumbalnydja bitjan nhuma, ga marrtjinydja ŋayi yurru dhawaṯthundja ŋunhiyi dhipuŋuru nhumalaŋgala miṯtjiŋurunydja. Ŋarra yurru nhanŋu dhäruktja wekama waŋanharawunydja, bala ŋayi yurru ḻakaramanydja nhanukalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwunydja warrpam' yana ŋunhi ŋarra yurru waŋa yukurra nhanukala.
DEU 18:19 Waŋanydja ŋayi yurru yukurra ŋarrakala yana yäkuyu, ga ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu yakanydja dhäruk märrama ŋanya, ŋarranydja yurru ŋanya dhä‐ḏir'yunna ŋunhiyinydjayi dhäruk‐märranharamiriwnhanydja yolŋunha.’
DEU 18:20 “Ŋunhi ŋayi yurru wiripunydja yolŋu waŋa bitjan gam', ‘Dhuwala dhäruktja ŋarra yukurra gäma Garraywuŋu’ bitjan yurru, yurru dhäruktja ŋunhiyinydjayi yaka ŋarrakuŋu wekanhara, bala nhuma yurru yana bumana ŋanya rakunygumana ŋunhiyinydjayi yolŋunha, liŋgu ŋayinydja yukurra ŋunhiyinydja waŋa yolŋu yäkuyu be yolkalana wiripuŋuwalana waŋarrwala.
DEU 18:21 “Ga wiripunydja mak nhe yurru waŋa bitjan, ‘Nhaltjan dhika ŋarra yurru dharaŋandja ŋunhiyi yuwalkŋunhanydja dhäwu'mirrinha? . . . wanhaka ŋayi yurru yukurra waŋa yuwalk wal'ŋu ŋulaŋuru Garraywuŋu dhäruk mak ŋula yolkuŋu?’ Bitjandhiyi nhe yurru djarr'yundja ŋunhiyi dhäwu'mirrinhanydja yolŋunha.
DEU 18:22 Ŋuli nhe yurru ŋäma yolŋunha ŋunhi ŋayi yurru waŋa Garraywala yäkuyu, ŋunhi ŋayi yurru waŋanydja, ga yakanydja yurru ŋayi ŋunhiyi maḻŋ'thun, bala nhe yurru marŋgithirrina ŋunhi ŋurikalayinydja yolŋuwala yakana dhäruk wekanhara ŋulaŋuru Garraywuŋu. Ŋunhiyinydjayi yolŋu waŋa yukurra yana ŋuliŋuruna bäymana nhanukuŋuwaynha guyaŋinyarawuy. Yaka barrariyanydja ŋuriki yolŋuwu dhärukkunydja.”
DEU 19:15 “Ŋuli yurru waŋganydhu yolŋuyu ḻakarama djarrma'‐wama, ‘Ŋuruŋunydja gay' yolŋuyu djäma yätjkuŋala,’ bitjan yurru, yaka yana waḏutja märr‐yuwalkthiyanydja ŋurikiyi. Ŋäthilinydja marrtjiya ŋathili yuwalkŋuwu dhäwu'wu ḻarruŋa, ga ŋuli nhuma yurru maḻŋ'marama märrma'nha wo ḻurrkun'nha ŋunhi walala nhäŋala ŋuriŋiyi walalay marŋgiŋumirri walala, ga ḻakarama walala yurru ŋuriŋi walalay ŋunhi yana liŋgu yuwalkŋu ŋupanayŋu dhäwu', bala nhuma yurru märr‐yuwalkthirrina ŋurikiyi dhäwu'wunydja, bala yuwalkthina nhuma yurru dhä‐ḏir'yundja ŋunhi wiripuŋunhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi djäma yätjkuŋala.
DEU 19:16 Ga ŋunhi yurru ŋula yolthu yolŋuyu ḻakarama bothirri, yana mari ŋayi yurru warkthun ŋula yolku, ga gäŋa ŋunhiyinydja maṉḏanha märrma'kuŋa yana bala Godkala buṉbulili, ga ŋunhiliyina maṉḏanha yurru mala‐yarr'yundja ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyu walalay ga dhä‐wirrka'yunaramirriyu walalay.
DEU 19:18 Baḏak walala yurru ḻarrumanydja, yana liŋgu ga maḻŋ'maramana walala yurru yuwalkŋuna dhäwu'. Ga ŋuli walala yurru maḻŋ'marama yuwalktja wal'ŋu ŋunhiyinhayi ḏarramunha, ŋunhi ŋayi yäna ḻakaraŋala bothina ŋuriki nhanukalaŋuwu ŋayi gurruṯu'mirriwu,
DEU 19:19 ŋanyanydja yurru ŋunhiyinhanydjayi yolŋunha ŋunhi ŋayi bothina ḻakaraŋala dhä‐ḏir'yunna yurru; ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydjayi märrama balanyara yana liŋgu ŋupanayŋu, bitjana ŋayi bini ŋuriŋi yolŋuyu märranha, ŋunhi be ŋayi djäma yätjkunhanydja.
DEU 19:20 Bala ŋuruŋu wiripu‐guḻku'yunydja yurru ŋämana ŋunhiyi, bala wirrkina beyaṉiyirrinydja, bala walala yurru yakana biyapulnydja dhäwu' yukurra djäma bothirri, ga ŋuriŋiyinydjayi nhuma yurru romdhu ḏaḏawmaramana ŋula yolŋunha, märr yurru walala yakana biyapulnydja djäma bitjandhiyi yätj.
DEU 19:21 Yaka mel‐wuyurra ŋurikiyi bothinyaramirriwunydja dhäwu'‐ḻakaranhamirriwu, yaka ŋanya yana dhayuŋandja ‘bäythi’ biyakanydja, yana ŋanya mukthurrana dhä‐ḏir'yurrana. Ŋunhi bini walala bunha yuwalktja ŋula yolnha liŋgu ŋuriŋi bothinyarayu dhäwu'yu, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydjayi bothinyaramirrinydja yolŋu burakirrina, ga ŋunhi bini walala wutthunna ŋula yolnha maŋutjinydja, wo ḏaw'yunna ḻirranydja, ga ŋanyanydja yurru bitjandhi liŋgu maŋutji wutthun ga ḻirra ḏaw'yun ŋunhiyi bothinyaramirrinhanydja yolŋunha.”
DEU 21:1 Yo, wiripunydja ŋayi Mawtjitjthu guyaŋinyamirriyaŋala waŋana yolŋu'‐yulŋunha, ḻakaraŋala wiripu ga wiripu malanha rom, ŋunhi ŋayi Godthu nherrara walalaŋgu, balanyara rom malanha gam'.
DEU 21:22 Ŋunhi nhuma yurru yolŋunha buma murrkayny'tja, liŋgu djäma ŋayi yukurrana yolŋuyu yätjkuŋala dhika wal'ŋu, ga ŋayi yurru ŋunhi rumbalnydja yukurra gorrumana yana dharpaŋura mälakmaranharawuyŋurana, yakana ŋayi yurru ŋunhiyi rumbal yukurra baḏaktja gorruma dharpaŋuranydja ŋunhiliyi ŋuliwitjan munha‐ŋupandja. Nhumanydja yurru ŋunhi nhäŋa, bala yupmaraŋana rumbalnydja, ga gäŋa dhalkaranharawuna ŋuriŋi yana liŋgu waluyunydja, liŋgu ŋunhiyinydjayi yolŋu yätjnha ŋayi yana, ŋunhi ŋayi ŋuli rakunydhirri dharpaŋura, ga dhä‐ḏir'yunarana ŋayi ŋuli yukurra ŋuriŋiyinydja märrama ŋulaŋuru Godkuŋuna. Waḏutja ŋunhiyi yolŋunha yana rumbalnydja dhalkaraŋa munatha'lilinydja, märr yurru ŋayi ŋunhi wäŋa yaka yätjthirri ŋuriŋiyi.
DEU 22:1 Ŋuli nhe yurru maḻŋ'marama ŋula nhä wäyin ŋula yolku yolŋuwu, ga dhunupana märraŋanydja ga gäŋa roŋiyinyamaraŋana balayi ŋurikalayi wapunhu'mirriŋuwalana. Ŋuli nhe yakanydja marŋgi yolku ŋayi ŋunhiyi, yurru manymak ŋunhiyi nhuŋunydja, nhe yurru gäma nhokalanydja wäŋalili. Ga ŋuli ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu wapunhu'mirriŋunydja marrtji ga ŋäŋ'thundja ŋurikiyi, ga dhunupa nhenydja roŋiyinyamaraŋana wekaŋa.
DEU 22:5 Dhäyka yurru yaka dhaṯthunmirri ŋuriŋi ḏarramuwala girri'yu, ga balanya liŋgu yana ŋupanayŋu ḏarramuyunydja yurru yaka yukurra dhaṯthunmirri dhäykawalanydja girri'yu. Ŋunhiyi Godthunydja ŋuli ḻakarama yätjnha yanana wal'ŋu, ŋunhi ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu djäma bitjandhiyinydja.
DEU 22:6 Yo, ŋuli nhe yurru maḻŋ'marama wäyinnha ŋäṉḏi'mirriŋunha, ŋunhi ŋayi yukurra nhina yaluŋura nhanukalay mapu'ŋura, yurru manymak warray nhuŋu djaw'yunarawu ŋuriki mapu'wunydja. Ga yaka wutthurra ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋunhanydja wäyinnha, yana djuy'yurrana ŋanya, märr yurru nhumanydja nhinana yukurra ŋunhili wäŋaŋura weyinmaramana, ga bitjanna liŋguna nhumalaŋgu yurru ŋathanydja guḻku'yirrina ŋunhili wäŋaŋura.
DEU 23:17 Yo, dhäyka yurru yaka wekanhamirri ŋanyapinyay ŋayi birrka'mirriwala ḏarramuwala ŋunhili ŋula buŋgulmirriŋuranydja, ga ḏarramuyu yurru yaka marramba' warkthun yukurra ŋunhili buŋgulmirriŋura. Wirrki ŋayi ŋuli Godtja yukurra nyinyaŋdhun ŋurikiyinydja romgu.
DEU 23:24 Ŋunhi nhe yurru yukurra marrtji dhukarrkurru, djuḻkthunmarama ŋuliwitjandhi marrtji ŋuli ŋula yolkala yolŋuwala dhulŋuŋukurru gärulkurru, bala gulkthun borumdja nhe yurru märr ŋuli ḻurrkun', yana ḻuka marrtji yurru ŋuliwitjandhiyi dhukarrkurru, ŋunhiyinydja manymak warray, yurru yaka nhe yurru gulkthurra marrtjiya ŋula banikin'lilinydja, bala djaw'yurranydja. Yurru manymak nhuŋu, nhe yurru marrtji goŋdhunydja yana gulkthun ŋatha, ḻuka marrtji yurru, ŋunhi nhe yurru marrtjinydja yukurra dhukarrkurrunydja, ga yaka gulkthurra yiki'yunydja ŋula yolpa marrtjiya ŋathanydja, bala djaw'yurranydja.
DEU 24:14 Biyaka ŋurikinydja yolŋuwu ŋoy‐wuyurra ŋunhi ŋayinydja yolŋumiriw ga ŋurruwuyk. Yaka djaw'‐djawyurra walalaŋgalaŋuŋuru, ga biyaka buku‐ruŋinyamaraŋa yulŋunydja ŋunhi walala yurru djäma yukurra nhumalaŋgu.
DEU 24:19 Ŋunhi nhe yurru marrtji gulkthun ŋatha nhuŋuway malanha, ga muṉguynydja marrtjiya gonha'yurra ŋurikiyi ŋurruwuykkuna yolŋuwu ga yolŋumiriwwuna ga mulkuruwuna; ŋuriŋina walalay yurru yukurra ḻuka ŋunhi bäythinyaranydja ŋatha muṉguynydja.
DEU 24:22 Garrayyu dhuwalayinydja ŋayipi rom wekaŋala nhumalaŋgu, märr yurru nhuma yaka ŋula meṉguma, ŋunhi ŋäthilinydja nhuma muka yukurrana nhinana ŋurruwuyk ŋunhala Yetjip muka.
DEU 25:4 Ŋunhi ŋuli buliki'yu marrtji djäma muŋdhu'‐muŋdhun ŋatha malanha, barrkuwatjkuma marrtji ŋuliŋuru dhukun'ŋurunydja, yaka ŋanya dhänydja ḏapmaraŋa. Gonha'yurra yana ŋanya, märr ŋayi yurru ḻuka marrtji ŋatha ŋuliŋuruyi.
DEU 25:5 Ŋuli yurru maṉḏa yukurra märrma' gutha'manydji nhina waŋganyŋura wäŋaŋura, ga waŋganydja yurru rakunydhirrina yothumiriw yana, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi gutha'mirriŋuyunydja märrama rakunygunydja ŋurikiyinydjayi dhäykanha, märr yurru ŋayi yothu märrama ŋurikiyi rakunygu yolŋuwu dhuway'mirriŋuwu.
DEU 25:7 Ga guḻku' mirithirri wiripunydja malanha rom ŋunhi ŋayi Godthu gurrunhara nhanukalayŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu, bitjarra marŋgikuŋala marrtjina, märr yurru walala yaka djarrpi'thirri walalaŋguway walala, märr yurru ŋunhiyi wäŋa dhärra yukurra ḻatju' dhika wal'ŋu, marimiriw ŋula nhämiriw.
DEU 26:1 “Yo, galkina nhuma yurru marrtjina yulŋunydja giṯthunna, bala gulŋiyirrina ŋunhiwalayi wäŋalilinydja, bala nhinana yurru wäŋaramana,
DEU 26:2 bala ŋathanydja yurru ŋuthan muḻkurrmirriyirrina dhika. Ga ŋunhi nhe yurru gulkthundja marrtji ŋathanha, bala nhe yurru bathililiyamana ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋunhi gulkthunara ŋatha, bala gäma yurru ŋunhiwalayina buku‐ŋal'yunarawuylilina buṉbulili.
DEU 26:3 Marrtjiya ŋurikala ḏalkarra'mirriwalanydja yolŋuwala, ga waŋiyanydja biyaka nhanukala, ‘Dhuwalanydja ŋarra yukurra waŋanydja nhanukalaynha gal'ŋu yana Garraywalana buku‐wekamanydja yukurra ŋanyana, ŋunhi ŋarranydja liŋguna gulŋiyinana dhipalayi wäŋalili ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋanapurruŋgalaŋuwala märi'muwala be ŋäthili.’
DEU 26:4 “Bala ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja ḏalkarra'mirriyunydja yolŋuyu märrama bathinydja ŋunhiyi ŋathamirri nhokala goŋŋurunydja, bala gämana, ga gurrunhan gumurrlili dhaliyarra'lilina Garraywala.
DEU 26:5 Ga ŋunhalayinydjayi gumurrŋura nhanukalaynydja nhe yurru waŋa bitjanna, ‘Ŋarraku märi'munydja nhinana yukurrana dhiyalanydja wäŋaŋura mulkuru ŋayi, yaka ŋayi yukurrana ŋayathaŋala wäŋa, bala ŋayi märraŋalana nhanŋuway djamarrkuḻi'nhanydja bala Yetjiplilina. Walalanydja ŋunhi ḻurrkun' wal'ŋu yana miṯtjinydja, ga ŋunhalayinydja Yetjiptja wäŋaŋura bitjarra ŋayi ŋunhi miṯtjinydja birrŋ'thurrunana yindithinana ŋuthara.
DEU 26:6 Ŋuriŋi Yetjippuyŋuyu yolŋu'‐yulŋuyu walalay yukurrana gur'kuryurruna ŋanapurrunha mirithinana yana djämawunydja, yana walala ŋuli ŋayaŋu‐yätjkunha ŋanapurrunha wiripunydja, yana liŋgu ga bitjarra gawaw'yurruna ŋanapurru märrliliyaŋala Garraywala guŋga'yunarawuna. Bala ŋayi ŋäkulana ŋanapurrunha gawaw'yunaranydja rirrakaynydja; ŋayi nhäŋala ŋanapurrunha ŋunhi ŋanapurru yukurrana nhinana buku‐yätjthina, galŋa‐yätjthina manapara, monygunhara ŋuriŋina ŋonuŋdhuna romdhu,
DEU 26:8 bala ŋayi dhawaṯmaraŋalana ŋanapurrunha walŋakuŋalanydja märraŋala ŋuliŋuruyi nhanukalaynha ŋayi ganydjarryu gal'ŋu. Ŋayi märraŋalanydja ŋanapurrunha dhawaṯmaraŋalana Yetjipŋurunydja yana. Djämanydja ŋayi mirithirri wal'ŋu yana yindi romdja, barrarimirri yana rom,
DEU 26:9 bala ŋayi gäŋala lili ŋanapurrunha, bala wekaŋalana ŋayi dhuwalayinydja ŋatha‐guḻku'mirrinydja wäŋa ŋanapurruŋguna.
DEU 26:10 Ga dhuwalana gay ŋarra yukurra gämana yulŋunydja roŋiyinyamarama Godkuna nhanŋuwaynha ŋunhiyi ŋurruŋunydja gal'ŋu ŋuliŋuruyi ŋathaŋuru, ŋunhi ŋayi ŋayipi Garrayyu wekaŋala ŋarraku.’ Waŋiyanydja biyakayina, bala gurrunharranydja marrtjiya ŋunhiyi ŋathanydja gumurrlilina nhanukala, bala buku‐ŋal'yurrana nhanŋu.
DEU 26:11 Biyaka goŋmirriyaŋa buku‐wurrpalanydja ŋanya, ŋunhi ŋayi mirithirri manymak nhä malanha wekaŋala nhuŋu ga nhumalaŋgalaŋuwu djamarrkuḻi'wu. Ga ŋunhiyi wiripu‐guḻku' ḏalkarra'mirri walala yolŋu'‐yulŋu ga wiripu mala, walalanydja yurru bitjandhi liŋgu goŋmirriyirri dhika wal'ŋu rrambaŋi nhumalaŋgala manapan; rrambaŋi yana waŋgany‐manapanmirri nhuma yukurra yurru ḻuka ŋathanydja ŋunhiyi Garraywalanydja ŋunhiliyi wal'ŋu gumurrŋura.
DEU 26:12 “Yo, ḻukiyanydja yukirriya ŋathanydja ŋunhiyinydjayi nhumapi yana märrma' dhuŋgarranydja ŋupan yurru, ga ŋuriŋi wiripuŋuyunydja dhuŋgarrayu nhuma yurru yakana ḻuka ŋunhiyi ŋatha, yana nhuma yurru marrtji gulk‐gulkthurranydja biyakana 10‐lilina, nhanŋu ŋunhiyinydja ŋatha gulk‐gulkthurra, bala wekaŋa ŋurikina yolŋuwu Godkalaŋuna djämamirriwu ga ŋurruwuykku yolŋuwu ga buku‐wurthapuywu ga dhä‐ŋäṉḏi'miriwwu, märr yurru walala yukurra gana' yana ḻukanydja ŋuriŋi malaŋuyu.
DEU 26:13 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi nhe wekaŋala liŋguna Godku ŋäthili, nhenydja yurru waŋa Garraywalanydja bitjanna, ‘Garray, yaka ŋarra dhuḏi'yunmaraŋala ŋunhiyi nhuŋuwaynydja dhulŋuŋunydja ŋarrakuwaynydja ŋarra, wekaŋalanydja ŋarra ŋunhiyi nhokalaŋuwu djämamirriwuna ga ŋurikina ŋurruwuykkuna. Yakana ŋarra yana meṉguŋala ŋunhiyinydjayi rom, ŋunhi nhe ḻakaraŋala ŋarrakala 10‐buynydja mala‐wuḻkthunara.
DEU 26:14 Yaka ŋarra ḻukana nhuŋunydja ŋunhi dhulŋuŋunydja ŋuriŋi bäpurru'mirriyunydja waluyu, ga yaka ŋarra wekaŋala buku‐ŋal'yunarawu rakunygu ŋuriki. Ŋarranydja marrtjina dhäruk märraŋala nhuna, bukmakŋura yana ŋunhi nhe yukurra waŋa ḻakarama dhiyakuyi, ŋunhi ŋurruŋunydja dhulŋuŋunydja nhuŋuway yana Garray.
DEU 26:15 Nhäŋa ŋanapurrunhanydja nhuŋuwaynydja yolŋunha walalanha, bala goŋmirriyaŋana biyakana ŋanapurrunha, märr yurru wäŋanydja dhuwala ŋunhi nhe wekaŋala ŋanapurrunha bitjan ŋatha guḻku'mirriyirrina yurru dhikana wal'ŋu, bitjan yana liŋgu ŋunhi nhe dhawu'mirriyaŋala ŋanapurruŋgalaŋuwala märi'muwala.’”
DEU 26:16 Bala ŋayi Mawtjitj dhawar'yurrunanydja waŋana bitjarrana gam'. “Gäthuranydja dhuwalanydja nhokala Godthu waŋarryunydja waŋa yukurra nhumalanha bitjan, ‘Romgunydja ŋarrakalaŋuwu malthurra gal'ŋu yuwalkkuŋa yana’ bitjan, märr yurru nhuma yuwalkkuma wal'ŋu yana malthundja ŋurikiyi romgunydja.
DEU 26:17 Gäthuranydja nhuma yukurra waŋa bitjan, ‘Garraynydja dhuwala ŋilimurruŋgu Waŋarr.’ Nhumanydja ŋunhi dhawu'‐nherrara ŋunhi nhuma yurru dhäruk-märrama ga malthun, ga ŋayathama baṯ bitjan yurru nhanŋu romdja malanha. Waŋananydja nhuma bitjarra, ‘Ŋanapurru yurru djämanydja bitjan yana liŋgu ŋunhi nhaltjarra ŋayi Garrayyu nherrara ŋunhiyi rom malanha ŋanapurruŋgu,’ bitjarra nhuma waŋananydja.
DEU 26:18 Ga gäthuranydja ŋayi Garrayyu waŋana ḻakaraŋala nhumalanha bitjarra, ‘Nhumanydja dhuwala ŋarrakuway gal'ŋu dhulŋuŋu yolŋu'‐yulŋu. Nhuma yurru dhäruk-märrama ga rom ŋunhi ŋarraku, bukmak ŋunhi malanha rom ŋunhi ŋarra gurrunhara nhumalaŋgu.’
DEU 26:19 Yo, bitjan ŋayi yurru goŋmirriyama yulŋunydja nhumalanha, ga nhumanydja yurru miṯtjinydja biyapulnha wal'ŋu bena dhikana miṯtji, djuḻkmaramana yurru nhuma wiripu‐guḻku'nhanydja miṯtjinha, märr yurru ŋuruŋu wiripu‐guḻku'yunydja nhämana nhumalanha, bala wokthunna yukurra Godkunydja yurru, waŋarr ḻakarama ŋanya waŋarrkuma yäkuna. Ga nhumanydja yurru yolŋu'‐yulŋunydja nhanŋuway gal'ŋu yana dhulŋuŋu, bitjan yana liŋgu ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋäthili.”
DEU 28:1 “Yo, ŋunhi nhuma yurru dhäruktja märrama ŋanya Garraynha, ga yuwalk gal'ŋu yana ŋayathama wal'ŋu baṯ bitjan nhanŋu rom ŋunhi ŋarra yukurra ḻakarama dhiyaŋu‐wala nhumalaŋgu, ga ŋayinydja yurru goŋmirriyamana nhumalanha biyapulnha wal'ŋu, yakana yurru wiripunydja miṯtji guḻku'yirri dhaŋaŋdhirri bitjan nhuma.
DEU 28:2 Märraŋa yana dhäruktja ŋanya Garraynha, bala nhuma yurru nhina ŋamathamana yukurra gal'ŋu.
DEU 28:3 Ŋayi yurru Garrayyunydja nhumalanha bitjan goŋmirriyama nhumalaŋgu wäŋa malanha ḻiw'marama yana,
DEU 28:4 ga nhumalaŋgu yurru djamarrkuḻiny'tja ŋuthan marrtji ŋamathirrina dhikana, ga wäyin malanha yurru guḻku'yirrina, mirithirrina miṯtji.
DEU 28:5 Ga ŋathanydja ŋuthanna yurru yukurra dhaŋaŋnha biyapulnha.
DEU 28:6 Ŋayipinydja yurru Garrayyunydja gäma nhumalanha goŋdhu, bitjan gunganhamirriyama ŋunhi nhe yurru wanhamala marrtji, ga lili nhe yurru roŋiyirri wäŋalili.
DEU 28:7 Ŋuli nhumalanha yurru marrtji miriŋuyu guwatjman, ŋayinydja yurru Garrayyunydja ŋunhiyinhana baḏuwaḏuyun warrpam'thunna yana miriŋunhanydja. Yo, miriŋunydja yurru marrtji waŋgany ŋurruk nhumalaŋgu, yurru gundupumanydja walala yurru ḻatju‐warr'yunna yana barrku'‐barrkuwatjthirrina yulŋunydja birrka'mirrililina wäŋalili malaŋulili.
DEU 28:8 Bitjan liŋgu ŋayi yurru Garrayyunydja ŋäthilimirriyama marrtji ŋathanydja dhika nhänydja nhumalaŋgu, ga ŋunhi nhuma yurru djäma bitjandhinydja ŋula nhä, bukmak yurru nhänydja malanha marrtji yukurra ḻatju'thirrina dhikana yana. Yo, ŋunhili wäŋaŋuranydja ŋunhi ŋayi wekaŋala nhumalaŋgu, nhuma yurru nhina djulŋithirrina dhikana wal'ŋu, galŋa‐djulŋithirrina.
DEU 28:9 Yo, ŋuli nhuma yurru dhäruk-märrama ŋanya Garraynhanydja, ga djäma ŋunhi nhaltjan ŋayi yurru ḻakarama waŋa nhumalanha, nhumanydja yurru ŋunhi yolŋu'‐yulŋu nhanŋuwaynha wal'ŋu Garraywuna yana.
DEU 28:10 Bala walala yurru wiripu‐guḻkuny'tja miṯtji birrka'mirriŋura wäŋaŋura dharaŋanna bitjanna yurru, ŋunhi nhumanydja djarr'yunara galkikunhara Garraywuna yolŋu walala nhanŋuwaynha, bala yurru walala borrk‐barrarirrina yulŋunydja nhumalaŋgu.
DEU 28:11 “Yo, ŋayi yurru Garrayyu ḻapmaramana ŋunha djiwarrny'tja, ga bitjanna liŋguna dhuŋgarra‐mandhirri yurru yukurra waltjaṉdhunydja dharyun, märr yurru borum ga ŋatha ŋula nhä ŋuthan ŋamathirrina gal'ŋu yana. Yakana nhuma yurru yukurra ŋäŋ'thun wiripuŋunhanydja yolŋunha ŋula nhäku; walalana yurru nhumalanhana ŋäŋ'thundja yukurra, liŋgu nhuma yurru yukurra ŋayathama biyapulnydja guḻku' dhaŋaŋdja.
DEU 28:13 Wiripu‐guḻkuny'tja yurru malthun marrtji nhumalaŋguna, ga nhumanydja yurru yakana yukurra munguyun walalanhanydja. Yakana yurru nhumalanhanydja ŋonuŋguma ŋula nhäyunydja romdhu. Nhumapi yana yurru ŋapaŋuranydja, wal'ŋu yana, yaka ŋoyŋura, ga wäŋanydja nhumalaŋgu yurru dhapirrknha wal'ŋu dhikana yanana, ŋuli nhuma yurru dhärukku malthun, dhäruk märramanydja dhuwalanydja dhäruk Garraywunydja ŋunhi ŋarra yukurra dhuwala ḻakarama nhumalaŋgu gäthura.
DEU 28:14 Yaka gonha'yurra dhuwalayinydja dhäruk ŋula waŋgany meṉguŋa. Yaka yana bilyurra Garraywalaŋuŋurunydja ga buku‐ŋal'yurra wiripuŋuwunydja waŋarrwu.”
DEU 28:15 “Ga ŋuli nhuma yurru yakanydja dhärukku malthun Garraywu, yana bilyundja, bala meṉgumanydja ŋunhiyi nhanŋu rom, nhenydja yurru märrama mari biyapul'nha bathalana, birrka'mirrina yurru nhä malanha nhuŋu yätjnha maḻŋ'thun yukurra.
DEU 28:16 Nhumalaŋgu wäŋa yurru ḻiw'marama ga dhika nhä malanha baḏuwaḏuyunna yätjthirrina.
DEU 28:17 Yakana yurru ŋathanydja yukurra ŋuthan ŋunhiliyi.
DEU 28:18 Nhumalaŋgu yurru yumurrkuny'tja ga ŋula nhä wäyin malanha ḻurrkun'nha yana, yakana guḻku', yalŋgina yana walala yurru yulŋunydja, yakana ŋuthanara manymakkunhara.
DEU 28:19 Ga ŋunhi nhe yurru marrtji wanhamalanydja ŋula, ga roŋiyirri nhe yurru lili, ŋayinydja yurru ŋunhi rom‐mäypayirrina yulŋunydja ŋula nhänydja malanha, ga ŋula nhä malanha nhe yurru warkthun yurru yätjthirrina wal'ŋu yanana, liŋgu yakana ŋayi yurru Garrayyu goŋmirriyama guŋga'yun nhumalanha ŋunhimalayinydja, dhäruk‐märranhamiriwlilinydja.
DEU 28:20 Yo, ŋuli nhuma yurru djäma yätjkumanydja, ŋuyulkthirrinydja nyinyaŋdhundja Garraywu, ŋunhiyi yurru wäŋanydja nhumalaŋgu yätjthirrina marimirriyirrina, mari‐yakaynha yukurra yurru djingaryun. Mirithirri nhuma yurru warkthundja yukurra ŋamathanharawunydja ŋurikiyi, yurru gulkuruna; bukmak yurru ŋunhi yätjthirrina yanana yulŋunydja, yana liŋgu ga warrpam'thun yurru nhumalanha baḏuwaḏuyun.
DEU 28:21 Birrka'mirrina yurru yolŋunydja walala murrmurryun marrtji liŋgu rerriyu birrka'mirriyuna, yakana yurru ŋula waŋgany yolŋu yukurra walŋa nhina.
DEU 28:22 Yolŋu yurru rakunydhirri gorrmuryinyarayu, ga biyapul ŋulwitjthu ŋula nhäyu, ga wiripu yurru yolŋu rumbal buḻ'‐buḻyun, bala rakunydhirrina.
DEU 28:23 Yo, wäŋanydja yurru dhuwala baṉḏanydhirri ŋathamiriwyirrina, ga munathany'tja wäŋa dhuwala yurru bitjanna ḏälthirrina bitjan guṉḏa, liŋgu ŋayi yurru Garrayyu yakana yänguma yukurra waltjaṉ.
DEU 28:25 “Ga bitjandhiyi miriŋunydja yurru lili marrtjina, bala walala yurru bumana yukurra nhumalanha; marrtjinydja walala yurru ŋunhi miriŋunydja waŋgany yana miṯtji, ga nhumanydja yurru gundupuma baḻaka'yunna birrka'mirrililina wäŋalili barrkuwatjthirri. Bala walala yurru yolŋuyunydja nhämana ŋunhiwalayi, bala barrarirrina bitjanna ŋurikiyi yindiwunydja mariwu.
DEU 28:26 Murrmurryunna nhuma yurru marrtji, ga ŋuriŋi wäyindhunydja malaŋuyu nhumalanha yurru ḻukana yukurra barrwaṉ'tja rumbalnydja; yakana yurru walalanha ŋula yolthu ŋaŋ'‐ŋaŋdhundja.
DEU 28:27 Yo, nhumalaŋgu rumbalnydja yurru warrpam'thunna ŋäkirrmarama djetjiyuna malaŋuyu ga djiraŋ'thuna, bitjan nhuma yurru yukurra wirrkthunmirrina bitjan liŋgu, ga yakana yurru ŋula yolthu nhumalanha baḏarraŋ'kumanydja.
DEU 28:28 Muḻkurrnydja yurru nhumalaŋgu bitjan bawa'mirriyirrina, ga wiripu‐guḻkuny'tja nhuma yurru bamba'‐bambayyirrina marrtji.
DEU 28:29 Waluwuynydja nhuma yurru marrtji yukurra bitjan dhä‐ŋal'ŋalyunna dhukarrwuna ḻarruma, bitjanna bitjan ŋuli bambay yolŋu, yurru yakana nhuma yurru maḻŋ'maramanydja. Wiripu‐guḻku'yunydja yurru yolŋuyu walalay manaŋirrina djaw'‐djawyunna nhumalaŋgu nhänydja malanha, ga bitjanna liŋgu nhuma yurru ŋayaŋu‐djawaryunna yukurra gänharayu ŋonuŋdhunydja romdhu malaŋuyu, ga bäyŋuna nhumalaŋgu ŋula yol guŋga'yunarawunydja ŋurikiyi.
DEU 28:43 “Yo, mari bathalana nhumalaŋgu yurru marrtjinydja, ŋuli nhe yurru yakanydja dhäruk‐märrama ŋanya Garraynha. Mulkuruna yurru yolŋu nhina nhumalaŋgala yukurra wäŋaŋuranydja, ga walala yurru ŋunhiyinydja miṯtji wuṉḏaŋarrnha mirithirrina, ga nhumanydja yurru ga yalŋgi'na miṯtji.
DEU 28:44 Walalana yurru rrupiya‐mäypamirriyirrinydja, ga nhumanydja yurru dhäparknha nhämiriwnha; bitjanna liŋguna nhumanydja yurru yukurra ŋäŋ'thunna walalanha ŋula nhäku rrupiyawunydja, yana liŋgu‐u‐u ga walalana yurru nhumalaŋgu buŋgawamirrinydja.
DEU 28:45 Ŋunhiyi marinydja malanha yurru marrtjina yana nhumalaŋgu, yana liŋgu ga warrpam'thun yurru nhumalanha baḏuwaḏuyun, liŋgu nhuma yaka yukurrana dhäruk märraŋala Garraynha nhumalaŋgu Waŋarrnha, yaka nhuma ŋayathaŋala yukurrana ŋunhiyi rom ŋunhi ŋayi wekaŋala nhumalaŋgu.
DEU 28:46 Yolŋuyu nhumalanha yurru nhäma, bala walala yurru waŋa bitjanna, ‘Godthu walalanha yukurrana dhä‐ḏir'yurrunana, liŋgu walala gonha'yurruna ŋanya ga djäma ŋula nhä yätjnha rom.’
DEU 28:47 Yo, Garrayyunydja wirrki warray wal'ŋu yana goŋmirriyaŋala nhumalanha, yurru nhumanydja yaka warray nhanŋu djälthina, yaka warray nhuma dhäruk märraŋala ŋanya ŋayaŋu‐djulŋithina; yaka nhuma djäma yukurrana nhanŋu ŋamakurru' rom.
DEU 28:48 Bala nhuma yurru djämanydja yukurra dhiyakuyina malaŋuwu miriŋuwuna, walalana yurru marrtjinydja, bala djaw'‐djawyunna nhumalanha bitjan djämamirrina walalaŋguway. Nhuma yurru yukurra marrya'yirrina ga ŋanhdharkthirrina, bitjan nhuma yurru nhina yukurra girri'miriwnha ŋula nhämiriwnha. Bitjan nhumalanha yurru ṉiṉ'ṉiṉmaramana marrtji ŋonuŋgumana bala ŋuriŋi romdhuna, yana liŋgu ga binydjitjthirri nhuma yurru ŋuriŋiyi.
DEU 28:49 “Walala yurru wiripuna yolŋu miṯtji marrtji bunharawu nhumalaŋgu, ŋunhina miṯtji mulkuruna yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra waŋa wiripuna dhäruk. Walala yurru marrtji ḻiw'marama wäŋana nhumalaŋgu, bala nhuma yurru murrmurryundja marrtji ŋuriŋiyinayi djaṉŋarryuna marrya'yuna. Yo, ŋuli nhuma yurru yakanydja dhäruk-märrama Garraynha, ga ŋayathama baṯ bitjandja rom nhanŋu, ŋunhi nhe yurru yaka märr‐ŋal'yun yäkulili Garraywala, nhumanydja yurru murrmurryunna marrtji bitjanna birrka'mirriyuna rerriyu, yana ḻiŋgu ga märr yurru ḻurrkun'nha walŋamirrinydja ḏäpthun.
DEU 28:63 “Yo, wirrki ŋayi yana Garraynydja ḏukṯuk nhumalaŋgu goŋmirriyanharawunydja, ga yuwalk yana ŋayi yurru nhumalanha baḏuwaḏuyundja warrpam'thun, liŋgu nhuma yaka ŋanya dhäruk märraŋala; ŋayinydja yurru nhumalanha Garrayyunydja bitjan ḻatjuwarr'maramana bena‐wala barrkulilina wäŋalili, bala nhuma yurru yukurra buku‐ŋal'yundja ŋula yolkuna wiripuŋuwuna waŋarrwu.
DEU 28:65 Yakana nhuma yurru nhina yukurra mäwaya'ŋura, ga bäyŋuna nhumalaŋguwaynydja yurru yukurra wäŋa djingaryun. Bitjanna liŋgu nhuma yurru yukurra nhina galŋa‐yätjthirrina dhaŋgaḏirryunna nhäyu malaŋuyu romdhu.
DEU 28:67 Bitjanna liŋgu walu ŋupan ga munha ŋupan nhuma yukurra yurru barrarirrinydja nhina nhäku malaŋuwu, bitjan nhuma yurru marrmarryunmirrina barrariyunydja, ga ŋayaŋunydja yurru nhumalaŋgu ḏuŋ'ḏuŋdhunna wilwilyunna barrariyunydja ŋunhi nhe yurru ŋula nhä nhämanydja.”
DEU 30:1 Bala ŋayi Mawtjitjthu dhawar'maraŋalanydja waŋana bitjarrana gam'. “Yo, ḻakaraŋalanydja ŋarra nhumalaŋgu märrma' dhukarrnydja, ga nhumapina yurru djarr'yundja. Ŋuli nhuma yurru dhäruk-märrama ŋanyapinyay Garraynha, nhumalanhanydja ŋayi yurru goŋmirriyama; ga ŋuli nhuma yurru yakanydja dhäruk ŋanya märrama, ga nhumalaŋgunydja yurru marrtji mari bathalana gal'ŋu biyapul'nha. Ga ŋunhi yurru dhuwalayi malanha yätj rom maḻŋ'thundja, ga nhina nhuma yurru yukurra be‐wala barrku wäŋaŋura birr', bala nhuma yurru guyaŋirrina ŋuliŋuruyinydja, balayi roŋiyirri dhuwalayina dhäruk ŋunhi ŋarra yukurra ḻakarama nhumalaŋgu gäthura ŋurikiy maṉḏaŋuwuy dhukarrwuy maṉḏaŋuwuy märrma'wuy.
DEU 30:2 Yo, ŋuli nhuma yurru ga nhumalaŋgala yarraṯaŋuru mala‐wunharawuy ŋunhi roŋiyirri bilyun nhanukala Garraywala, ga dhäruk ŋanya märrama warrpam'thun yana, ŋayinydja yurru Garraynydja nhumalaŋgu mel‐wuyunna; ŋayi yurru roŋinyamarama nhumalanha ŋunhamala liŋgu wäŋalili ŋamakurru'lili, ga biyapul nhuma yurru nhina yukurra ŋamathama wal'ŋu,
DEU 30:5 ga biyapul yurru ŋayi ŋunhiyi wäŋanydja nhumalaŋguwayyi, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi Garrayyu dhawu'‐nherrara nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala ŋäthili.
DEU 30:6 Ŋayi yurru Garrayyunydja wekama yuṯana gal'ŋu ŋayaŋunydja nhumalaŋgu, märr yurru nhuma ḏukṯukthirri dhärukku nhanŋu märranharawu; nhuma yurru märramana nhanŋu dhäruktja, liŋgu nhuma yuwalk yukurra märr‐ŋamathirri Godku,
DEU 30:7 bala yurru ŋunhiyi malanha marinydja marrtji yukurra ŋurikina nhumalaŋgalaŋuwu miriŋuwuna, ŋurikina walalaŋgu ŋunhi nhumalaŋgu walala yukurra ŋaramurryirri ga ŋonuŋguma ŋayathama,
DEU 30:8 ga biyapul nhuma yurru dhäruktja ŋanya märramayi, ga ŋayathamana nhanŋu romdja Garraywu.
DEU 30:9 Nhinanydja nhuma yurru yukurra ŋamathamana wal'ŋu yana djamarrkuḻi' guḻku'mirrina ga ŋatha guḻku'mirrina dhika nhä guḻku'mirrina nhuma yurru nhinana yukurra yana.
DEU 30:10 “Yo, ŋayipinydja yurru Garrayyunydja bitjan goŋmirriyama nhumalanha, ŋunhi nhuma yurru dhäruk ŋanya märramanydja bukmakkumanydja; yana nhuma yurru yuwalkkuŋa yulŋunydja bilyurranydja Garraywalana nhanukalaynha, ga malthurra yuwalkkuŋana gal'ŋu nhanŋuwaynha.
DEU 30:11 Dhuwalayinydja rom yaka wuṉḏaŋarr, ga yaka barrku be‐wala, märr yurru nhuma yukurra be ḻarrumanydja dhiyakuyi dhärukku. Godkunydja dhuwala dhäruk dhuwala bäyma galki, dhuwalina ŋayi bäyma ŋayaŋuŋurana nhokala, ga waŋana ŋayi yukurra dhurrwarakurrunydja nhumalaŋgala. Liŋguna nhuma marŋgimirrina Godkalaŋuwu romgunydja, bala biyaka djämana yana yukirriya ŋuriŋiyi Godkala dhärukthu.
DEU 30:15 “Yo, gäthuranydja dhuwala märrma' dhukarrnydja marrtji ŋorra bala, waŋganydja ŋamakurru' ga waŋganydja yätj, waŋganydja ŋunhi dhukarr walŋa‐wekanharamirri, ga wiripunydja ŋunhinydja ga rakunynha dhukarr, ŋuli nhe yurru marrtji ŋuliwitjandhiyinydja nhenydja yurru rakunydhirrina. Ga nhumapi yurru djarr'yundja yukurra wanhawitjan nhuma yurru marrtji.
DEU 30:16 Ŋunhi nhuma yurru dhäruk-märrama ga malthun Garraywunydja nhokalaŋuwu Godkunydja, ŋunhi nhuma yurru märryu‐ḏapmaramanydja gal'ŋu ŋanya, ga ŋayathama baṯ bitjandja romnha nhanŋu warrpam'thun yana, nhumanydja yurru nhinana yukurra walŋana ga ŋamathamana. Yo, ŋayi yurru Garrayyunydja geŋmirriyama nhumalanha, bala nhuma yurru nhinana yukurra ŋunhilinydja wäŋaŋura ŋunhi nhuma yurru galki gulŋiyirrina ŋunhimalayi wäŋalili.
DEU 30:17 Ga ŋuli nhuma yurru mäkiri'‐yarryundja ŋuyulkthirrinydja Garraywalaŋuwu dhärukku, yakanydja nhuma yurru ŋäma rirrakay ga dhäruk ŋanya; ŋuli nhuma yurru yaka dhärukku malthun nhanŋu, yana bilyundja yurru, ga märr‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu, nhumalanhanydja ŋayi yurru baḏuwaḏuyunna, yakana nhuma yurru yana ŋamathama nhina yukurra ŋunhiliyi wäŋaŋura ḻatju'ŋuranydja.
DEU 30:19 “Dhuwala ŋarra yukurra waŋana nhumalanha yulŋunydja, ‘Ma' biyaka djarr'yurrana dhukarrnydja nhepina. Wanhaŋumi dhika nhumanydja yurru romŋura nhina yukurra? . . . ŋunhilimi Godkala romŋura, märr ŋayi yurru nhumalanha goŋmirriyama? . . . ga gäma yurru nhumalanha ḻatju'kuma dhika wal'ŋu? . . . Bay' ŋunhilimi wiripuŋuŋura romŋura ŋoy‐djingaryunamirriŋura ŋiniya, ŋoy‐yätjthinyamirriŋura? Wanhawitjan dhika nhenydja yurru dhukarrkurru marrtji? . . . Ŋuliwitjandhiyi walŋamirrikurru dhukarrkurru? Bay' ŋunhiyi rakunydhinyaramirrikurru dhukarrkurru ŋiniya? Way walala, yakana nhuma yurru marrtji märrma'kurrunydja dhukarrkurru rrambaŋikumanydja. Djarr'yurranydja dhukarrnydja ŋunhiyi walŋamirri yana, liŋgu Godtja mäkiri'‐witjun yukurra yana. Ŋunhi nhe yurru djarr'yun dhukarrnydja, ŋunhiyi romdja ŋunhi nhepi yurru djarr'yun maḻŋ'thundja yurru yuwalkthi ŋunhiyi. Yo, nhiniyanydja yukirriya Godkala yana romdhunydja, märr yurru nhuma nhinanydja yukurra walŋana yana, nhumapi ga nhumalaŋgu djamarrkuḻi' ga nhumalaŋgu gutharra'mirriŋu walala.
DEU 30:20 Märr‐ŋamathiya biyaka nhumalaŋgalaŋuwu waŋarrwu Godkunydja, ga dhäruk märraŋa ŋanya. Mam'thurra yana wal'ŋu Garraywalanydja muṉḏataraŋa, ga nhenydja yurru yukurra nhina weyinŋumirrina walŋa; weyinŋumirrina yanana nhuma yurru yukurra nhinanydja ŋunhilinydja wäŋaŋura ŋunhi ŋayi Garrayyu ŋayipi dhawu'‐nherrara nhumalaŋgalaŋuwa märi'muwa walalambala.’”
DEU 31:1 Mawtjitjtja ŋunhi worruŋuna, bala ŋayi waŋanana yukurrana bukmakkala ŋunhi Yitjuralpuyŋuwala yolŋu'‐yulŋuwala, bitjarrana gam',
DEU 31:2 “Djawuḻpa'na ŋarranydja dhuwala, dhuŋgarranydja ŋarraku dhuwala guḻku'na 120‐na; yakana biyapulnydja ŋarra yurru nhumalaŋgu ŋurruŋu. Märr‐yawungunydja ŋayi Garrayyu ŋarranha waŋa yaka'yunna, yakana yurru ŋarra buḏapthun mayaŋ'kunydja Djodanbuyŋunydja, yakana be ŋarra boŋguŋu gärri ŋunhamalanydja wäŋalili Gaynanlilinydja.
DEU 31:3 Garrayyuna yurru ŋayipina nhumalanha ŋurru‐warryundja, ŋayina boŋguŋu nhumalanha gäŋu ga ŋilitjurru ŋunhawalanydja wäŋalili ya'. Nhuma boŋguŋu baymatthurru buwayakkuŋuna, dhawar'maraŋuna ŋunhayinydja miṯtjinha ŋunhi walala yukurra nhina ŋunhalami wäŋaŋura, bala nhumana yurru yukurra nhinanydja ŋunhala wäŋaŋura. Ŋayi Djatjuwa nhumalaŋgu boŋguŋu ŋurruŋunydja, bili Garrayyunydja ŋanya djarr'yurruna.
DEU 31:4 Garray dhuwala nhumalaŋgalanydja gali'ŋura, ŋayi boŋguŋu nhumalanhanydja guŋga'yurru; nhuma boŋguŋu yana baymatthurruna wal'ŋu dhawar'maraŋuna bukmaknha yana yolŋunhanydja walalanha rumbal‐winya'yunmaraŋuna, bili ŋayipi yawungu Garrayyu waŋa nhumalanha bitjanarawuyinydja.
DEU 31:6 Yakana nhuma boŋguŋu yana ŋula barrarinydja. Ŋoy‐wuṉḏaŋarrthiya yana yulŋunydja, ŋayaŋu‐nherraṉmiyanydja Garraywala yana, liŋgu Garray ŋayipi nhumalaŋgu boŋguŋu malthurru bämarany'tja, yakana ŋayi boŋguŋu nhumalanha gonha'yurrunydja ŋula gänaŋulilinydja.”
DEU 31:7 Bala yana ŋayi ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Mawtjitj wäthurruna Djatjuwawuna, bala nherrara ŋanyana gumurrlili ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalanydja malalili, Yitjuralpuyŋuwala milma, bala waŋanana nhanukala bitjarrana, “Djatjuwa, djingaryurranydja ŋoy‐wuṉḏaŋarrthiya yana yukirriya. Yakana nhe yurru barrariyanydja, yana yukirriya ŋayaŋu‐yuwalkthiyanydja ŋanyapinyay Garraynha. Nhena yurru gämanydja‐wala dhuwalanha yolŋu'‐yulŋunhanydja walalanha, ŋurru‐warryun ŋunhamalayinydja wäŋalili ŋunhi Garrayyu wekaŋala walalaŋgalaŋuwala märi'muwala ŋunhala be baman'; gärrinyamaraŋunydja nhena boŋguŋu walalanha, bala walala yurru nhinana yukurra ŋunhalana.
DEU 31:8 Ŋayipinydja Garrayyunydja yurru nhuna mel‐warryun; ŋayi boŋguŋu nhokala galki. Yakana nhe yurru barrariyanydja, liŋgu yakana ŋayi yurru nhuna gonha'yun gänaŋulilinydja.”
DEU 31:14 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Garray waŋana Mawtjitjkala bitjarra, “Mawtjitj, walunydja nhuŋu dhuwala galkina rumbal‐winya'yunarawuna; yakana nhe yurru märr‐weyindja nhina. Gatjuy, garr'yurra Djatjuwanha räli, nhuma maṉḏa yurru marrtji djunama Buṉbulili, ga ŋunhalayi ŋarra yurru ŋarrapi dhäruktja wekama nhanŋu Djatjuwawu.” Bala maṉḏa yuwalkthi Mawtjitjtja ga Djatjuwanydja marrtjina ŋunhamalayi,
DEU 31:15 ga ŋunhalayi Garray maḻŋ'thunmaranhaminana maṉḏakala maŋanmirri, ŋayi yukurrana djingaryurrunanydja galki dhurrwaraŋura wäŋaŋura.
DEU 31:16 Bala yana Garraynydja waŋana Mawtjitjkala bitjarrana, “Walunydja dhuwala galkina nhuŋu rakunydhinyarawuna, ga walalanydja dhuwala yolŋunydja walala boŋguŋu marrtjina ŋunhawalana‐wala wäŋalilina gärri. Ŋunhalanydja boŋguŋu walala ŋarrakala ŋapa‐wilyurruna, gonha'yurruna boŋguŋu ŋarranhanydja; walala boŋguŋu yukirriyi buku‐ŋal'yurru wiripu‐guḻku'wuna waŋarrwu walalaŋgu.
DEU 31:17 Ga ŋunhi walala boŋguŋu bilyurrunydja, gonha'yurrunydja ŋarranha boŋguŋu, bala ŋarranydja boŋguŋu wirrkina walalaŋgu ŋaramurryi, bala ŋarranydja boŋguŋu biyakuyi walalanhanydja gonha'yurruyi yana. Bala marina ŋula nhäna yurru walalaŋgu buna, walala yurru yukurra nhinanydja galŋa‐yätjthirrina ŋuriŋina yätjthuna malaŋuyu, yurruna walala yurru marŋgithirrinydja, ŋetjnha mulka, bala bitjanna yurru waŋa, ‘Yuwalk muka dhuwalayinydja maḻŋ'thurruna ŋilimurruŋgu galŋa‐yätjthinyamirrinydja rom, liŋgu Garraynydja yakana dhiyalami galki ŋilimurruŋgala; liŋguna ŋayi ŋilimurrunha gonha'yurrunana, liŋgu ŋilimurruway yana ŋapa‐wekanhamina nhanŋunydja.’
DEU 31:18 Yo, yakana yana ŋarranydja yurru djäka walalaŋgu, ŋunhi yurru walala yukurra birrka'mirriwunydja waŋarrwu buku‐ŋal'yun,” bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja.
DEU 31:19 Yo, bala ŋayi Garrayyunydja wekaŋalana yuṯanydja ŋunhi manikay Mawtjitjkalana, bitjarrana ŋayi waŋana, “Ma', wukirrina marrtjiya dhuwalayi manikaynydja, märr nhe yurru marŋgikumana yolŋu'‐yulŋunha.
DEU 31:20 Ŋarra marŋgi ŋurikiyi yolŋuwunydja walalaŋgu. Galkina ŋarra yurru walalanha gämana ŋunhawalayinydja wäŋalili, ḻatju'lilinydja wal'ŋu, ga nhinanydja walala yurru yukurra ŋunhalayina ḻatju'ŋurana dhika ŋatha‐guḻku'mirriŋurana, galŋa‐djulŋithirrina, yurru galkina yana walala yurru bilyun, bala meṉgumana ŋarranhanydja, ga buku‐ŋal'yun wiripuŋuwuna waŋarrwu. Ŋäthilinydja dhawu' walala nherrara, ŋunhi walalanydja yurru ŋarrakuway yana, bala walala yurru bilyunna, ŋanydjaḻa'yunna ŋarrakalaŋuŋurunydja,
DEU 31:21 bala marina yurru bathalana marrtjinydja yukurra walalaŋgu. Ga miyamandja walala yurru yukurra manikaynydja dhuwala, bala guyaŋinyamirriyamana walalanha yurru ŋuriŋiyi, ŋunhi walalanydja gatjpaḻ'yurruna ŋarrakalaŋuŋuru, bala dhuwurr‐yätjthinana. Yuwalk yana ŋarra marŋgi walalaŋgalaŋuwu ŋayaŋuwunydja, ŋunhi ŋayaŋu walalaŋgunydja djarrpi' yana wal'ŋu,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
DEU 31:22 Bala ŋayi Mawtjitjthunydja manikaynydja ŋunhiyi wukirrina marrtjina ŋunhi manikaynydja malanha djorra'lilina, ga ŋuriŋi bili yana waluyu ŋayi walalanha marŋgikuŋalanydja yukurrana.
DEU 31:23 Bala ŋuliŋurunydja Garray waŋana Djatjuwawalana bitjarrana, “Dhärriya nhenydja yukirriya ŋoy‐wuṉḏaŋarrthiya yana. Nhe yurru gämanydja, bala ŋilitjan dhuwala yolŋunhanydja walalanha Yitjuralpuyŋunhanydja ŋunhamalayina wäŋalili, bitjan liŋgu yana ŋunhi ŋarrapi nhumalanha wäwunmirriyaŋala. Ŋarranydja yurru ŋunhiliyi nhokala, bämara'yun yurru marrtji nhuna.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
DEU 32:1 Yo, Garrayyu wekaŋala Mawtjitjkala yuṯana manikay, ga ŋayinydja ḻakaraŋala yolŋu'‐yulŋuwana bitjarrana, “Ŋäkana nhumanydja dhiyali djiwarr'ŋuranydja, ga nhumanydja dhuwali munatha'ŋura mäkiri'‐witjurrana, ŋarra yurru ḻakaramana; Garraynhana ŋarra yurru yäku birrŋ'marama yindikumana, ŋunhi ŋayi ŋilimurruŋgu Waŋarr biyapulnydja‐wala wal'ŋu.
DEU 32:4 Garraynydja nhumalaŋgu gunganharamirri ŋayi, wuṉḏaŋarr ŋayi mirithirri bitjan guṉḏa, giṯthunamiriw yana; Ḻatju'kuma yana wal'ŋu ŋayi ŋuli djämanydja, dhapirrkkumana, yurru nhanukalay ŋanya yolŋu'‐yulŋuyunydja bitjarra yätjkuŋala. Nhumanydja ŋunhi ŋanya märr‐yätjkuŋala warray; nhuma gonha'yurrunana ŋanya, bala nhuma yukurra djämana yätjnha wal'ŋu mirithirrina, djarrpi'na rom malanha.
DEU 32:6 Nhumanydja dhuwala yolŋu'‐yulŋu ḻiya‐dhumukmirrina yanana. Nhäku nhuma yukurra Garraynhanydja bitjandhiyi ŋayaŋu‐yätjkuma? Ŋayinydja ŋunhi nhumalaŋgu bäpa'mirriŋu, ŋayi nhumalanha djäma miṯtjinydja dhaŋaŋguŋala.
DEU 32:7 Birrka'yurra roŋiyiya baman'ŋuwuy ŋurukuy, ga dhä‐wirrka'yurra bäpa‐ŋalinha walalanha, walala yurru nhumalaŋgu ḻakaramana, ŋunhi nhaltjarra Garrayyu djarr'yurruna ŋilimurrunha Djaykupkalaŋuwuŋu walkur‐märranharanha, märr yurru ŋilimurru nhanŋuwaynha gal'ŋu yana dhulŋuŋuna yolŋu walala.
DEU 32:10 Ŋayi ŋilimurrunha maḻŋ'maraŋalanydja ŋunhala ŋanhdharkŋura, ga djäka ŋayi ŋilimurruŋgu, goŋ‐nherraṉmina ḻatju'kuŋala yana, bitjan liŋgu yana bitjan ŋuli ḏamala yukurra nhina yaluŋura, djäka dhangi'yun ŋuli nhanŋuway yothunha.
DEU 32:11 Bala ŋayi ŋuli ḏamalayu ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja ḏur'yunna ŋuliŋuruyi yaluŋurunydja, bala ŋayi ŋuli buṯthunna ŋoykurruna, bala garrwarkumanydja ŋanya ŋuli binbarryuna. Marŋgikumana ŋuli ŋanya yukurra buṯthunarawuna.
DEU 32:12 Bitjarra yukurrana Garrayyunydja ŋilimurrunha gäŋala lili ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu, yakana ŋilimurru galkina gandarrŋura. Ga yakana ŋula wiripuŋuyu ŋilimurrunha waŋarryu guŋga'yurrunanydja.
DEU 32:13 Ŋayipina Garrayyu gäŋala ŋilimurrunha lili, ŋayipina ŋilimurruŋgu wekaŋala dhuwalanydja wäŋa ŋatha‐guḻku'mirrinydja, ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu ŋanya wäŋa, wäyin‐guḻku'mirrinydja ga wuŋay'mirrinydja, ga borummirri dhika nhämirri.
DEU 32:15 “Yo, nhumanydja ḻukunydjayinana bena, bala buku‐dhumukthina warray Garraynhanydja meṉguŋalana. Nhuma gonha'yurrunana ŋapana wekaŋala ŋunhinhanydja waŋarrnha ŋunhi ŋayi djäma nhumalanha, bala nhuma buku‐ŋal'yurruna wiripuŋuwuna yukurrana waŋarrwu.
DEU 32:16 Ŋayipinydja Garraynydja nhumalaŋgu ḏukṯuk yana, nhuma yurru nhanŋuway yana wal'ŋu dhulŋuŋu yolŋu walala, bitjarra ŋayi ŋunhi ŋayaŋu‐yätjthinana yulŋunydja nhumalaŋgala, ŋunhi nhuma wekanhamina nhumalanhay nhuma wiripuŋuwu waŋarrwu.
DEU 32:17 Nhuma yukurrana buku‐ŋal'yurrunanydja ŋurikiyinayi mokuywuna, ga wekaŋala mundhurrnydja marrtjina ŋurikiyina walalaŋgu mokuywuna; Yaka yana yukurrana ŋäthilinydja ŋilimurruŋgu märi'munydja walala ŋuliwitjarrayi mokuywalanydja manikaykurru märr‐ŋal'yurruna yukurrana.
DEU 32:18 Bala nhuma meṉguŋalana ŋunhiyinydja waŋarrnha gal'ŋu, ŋunhi ŋayi walŋakuŋala nhumalanha.
DEU 32:19 Yo, ŋayi nhäŋalanydja nhumalanha ŋunhimalayi ŋunhi nhuma yukurrana buŋgul warkthurruna, mokuywu buku‐ŋal'yurruna, bala ŋayi ḏiltjina wekaŋala nhumalaŋgunydja, liŋgu ŋayi ŋuriŋiyinydjayi romdhu ŋaramurryinana wirrkina.
DEU 32:20 Waŋananydja ŋayi bitjarrana, ‘Yakana ŋarra yurru biyapulnydja walalanha guŋga'yun ŋunhimalayinydja, märr walala yurru marŋgiyirri, ŋunhi ŋuriŋiyinydja walalaŋgalaynydja romdhu gäma ŋuli yukurra marina bathalana gal'ŋu. Liŋgu dhuwalayinydja walala yolŋu'‐yulŋu ŋayaŋu‐ḏälmirrina, ga mayali'‐wilkthunaramirrina; Yakana walala yurru yuwalkkuma gal'ŋu malthun ŋarrakuwaynydja. Walala gonha'yurrunana ŋarranhanydja, bala malthurruna ŋula yolkuna, wiripuŋuwuna waŋarrwu.
DEU 32:21 Ŋarrapinydja yukurra ŋunhiyinhayi wiripuŋunhanydja waŋarrnha nyinyaŋdhunna nhäma, ŋaramurryirrina bitjanna. Yaka ŋunhiyinydja walala yuwalk waŋarr.
DEU 32:22 Wirrki yana wal'ŋu walala ŋarranha märr‐yätjkuŋalanydja ŋuriŋi malaŋuyu be maḏayin'thunydja, ŋunhi walala yukurra ŋayathama baṯ bitjan.’
DEU 32:23 “Yo, yuwalk yana yurru marinydja bathala marrtji yukurra yolŋu'‐yulŋuwunydja; walala yurru marrya'yirrina wirrkina, bala nhina yurru yukurra borrk‐barrarirrina, guḻku'na yurru mirithirrina yolŋu walala marrtji murrmurryun rerriyunydja ga moḻ'ŋuyu ḻäwunharayu.
DEU 32:26 Ŋarra bini dhawar'maranha warray warrpam' warray yulŋunydja walalanha, yurru yaka ŋarra yurru bitjandhi, märr yurru ŋayi yaka miriŋunydja ŋurr'yunmirri, yanapi ŋayina bumara baḏuwaḏuyurruna ŋarrakunydja yolŋunha walalanha.
DEU 32:28 “Nhumanydja dhuwalanydja ŋarrakunydja yolŋu walala, be nhäna ḻiyamiriwnha, dhuŋamirrina, yakana nhuma marŋgi yuwalkŋuwu.
DEU 32:29 Ŋunhi bini nhuma gaḏamanmirrinydja, nhumanydja bini ŋunhi dharaŋanna muka, ŋunhi nhumalaŋgalaynydja romdhu bitjan gäma yukurra nhumalanha marililina ga rakunylilina romlili.
DEU 32:30 Yo, guḻku' mirithirri nhuma miṯtjinydja dhika wal'ŋu, yurru nhumalanha walala djuḻkmaraŋala warray ḻurrkun'thunydja yana, Ŋunhi bini ŋayi Godthu yaka nhumalanha gananna, walalanydja bini ŋuriŋiyi miriŋuyunydja walalay yakana nhumalanha djuḻkmaranha.
DEU 32:31 Liŋgu ŋunhiyi Yitjuralwunydja miṯtjiwu waŋarr biyapul warray gal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru, ga ŋayinydja ŋunhi walalaŋgunydja waŋarr be nhä warray, ganydjarrmiriw warray yana.
DEU 32:32 Yo, ŋunhiyi miriŋu ŋayipinydja yätjnha yana mayali'‐wilkthunaramirrina, balanyarana bitjan nhäŋiniŋ'nha borum, ga bäpiwuna ŋäṉarr.
DEU 32:34 “Yo, Garrayyunydja ŋuli guyaŋirri warray yukurra ŋunhi nhaltjarra ŋuriŋiyi miriŋuyu djäma yätjkuŋala, bala ŋayi galkunna yukurra yulŋunydja.
DEU 32:35 Yuwalk yana ŋayi yurru miriŋunhanydja buma buwayakkumana ŋuriŋinydja waluyu ŋunhi ŋayipi yukurrana ḻakaraŋala. Yo, ŋunhiyi miriŋu yurru galkirrina, galkina ŋanya yurru baḏuwaḏuyundja warrpam'nha yana Garrayyunydja.
DEU 32:36 Yo, ŋayi yurru Garrayyunydja nhämana marrtji nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha, walala yukurra yurru nhina ganydjarrmiriwnha yana dhika nhämiriwnha, bala ŋayi yurru walŋakumana yana walalanha ŋuliŋuruyi miriŋuwalanydja goŋŋuru; Ŋayi yurru mel‐wuyunna ŋurikinydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala yukurra yurru märr‐yal'yun nhanŋuway wal'ŋu.
DEU 32:37 “Yo, ŋayi yurru Garrayyunydja waŋa dhä‐wirrka'yun bitjan, ‘Wäy, wanhakana dhika ŋunhi nhumalaŋgu waŋarrnydja mala? . . . ŋunhinydja walala ŋunhi nhuma yukurrana märr‐yuwalkthina, märr‐nherraṉmina walalaŋgu?
DEU 32:38 Ma' biyaka waŋiya wäthurra märrliliyaŋa ŋurikalayi waŋarrwalanydja walalaŋgala, märr walala yurru guŋga'yun nhumalanha; walalana yurru nhumalanha guŋga'yun walŋakumanydja be.
DEU 32:39 Ŋarra dhuwala ŋarrapi gäna Waŋarrnydja, yuwalkŋunydja gal'ŋu waŋarr, yakana ŋula wiripunydja Waŋarr nhini yukirri. Ŋarra ŋuli ŋarrapi yana wekama walŋa, ga ŋarrapi yana ŋuli gombuma ŋunhiyi walŋanydja; Ŋarra ŋuli walŋakuma yolŋunha, ga bitjandhi ŋarra ŋuli walŋanydja biḏiwiḏitjkumayi. Ŋarra ŋuli djämana‐wala yana, yakana yurru ŋarranha ŋula yolthu ḏaḏawmaramanydja.
DEU 32:40 Ŋarra dhuwala ŋarrapi walŋa‐ḏikṯiktja Waŋarr. Yuwalk yana ŋarra yurru ŋunha miriŋunhanydja baḏuwaḏuyunna, liŋgu ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna yana ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yukurra nyinyaŋdhun ŋarraku; warrpam'thunna yana walala yurru murrmurryundja, yakana yurru ŋula waŋgany winya'yundja.’
DEU 32:43 “Way nhuma dhuwali wäŋa malanha bukmak, märr‐ŋal'yurra Godkalaŋumirriwala yana yolŋu'‐yulŋuwalanydja. Liŋgu ŋayi yurru Godthunydja baḏuwaḏuyun warrpam'thunna ŋunhinhanydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yukurra murr'marama yolŋu'‐yulŋunha nhanŋu. Yuwalk yana ŋayi yurru buku‐ruŋinyamarama ŋunhiyi nhanŋu miriŋunhanydja walalanha, yurru ŋayi yurru bäy‐ḻakarama buwayakkuma yätjtja malanha ŋuriki nhanukalayŋumirriwunydja wal'ŋu yolŋu'‐yulŋuwu.” Yo, maṉḏa Mawtjitjtja ga Djatjuwanydja barkparkthurruna dhuwalayina yuṯana manikay, marŋgikuŋalana yukurrana Garraywuna yolŋu'‐yulŋunha.
DEU 32:45 Ga dhawar'maraŋalanydja ŋayi Mawtjitj waŋana bitjarrana gam',
DEU 32:46 “Malthurra yukirriya dhiyaku yana liŋgu Garraywalaŋuwu romgunydja malaŋuwu, ŋunhi ŋarra liŋgu ḻakaraŋala yukurrana nhumalaŋgu. Mulkiyanydja baṯ biyaka yana, ga marŋgikuŋa marrtjiya bala nhumalaŋguway yumurrku'nhanydja, märr walalanydja yurru bitjandhi malthun marrtji bala nhanŋuway yana Garraywu dhärukkunydja.
DEU 32:47 Dhuwalanydja dhäruk malanha ŋarra yukurra ḻakarama nhumalaŋgu yaka ŋula mayali'miriw; walŋamirrina yana dhäruktja dhuwala. Märraŋa walala, bala malthurranydja nhanŋuwaynha dhärukkunydja, yurruna nhuma yurru nhina weyindja, ŋamathamana wal'ŋu yana, ŋunhalanydja wäŋaŋura ŋunhi nhuma boŋguŋu gärri ŋunhawala wäŋalili.” Mawtjitj bitjarrayinydja yukurrana waŋana, bala dhawar'yurrunana nhanŋu dhäruktja.
DEU 32:48 Ga ŋuriŋi liŋgu waluyu, Garrayyu waŋana Mawtjitjnha,
DEU 32:49 “Gatjuy nhe marrtjiya nhäyikayu, ŋunha bukulili Nepulili, ŋunha galki Djarikulili, yurru dhipala makarrlili mayaŋ'lili. Ŋal'yurranydja nhe yurru ŋunhimalayi bukulili, bala nhäŋana marrtjiya ŋunhayina wäŋa Gaynanbuynha. Galki yolŋunydja walala boŋguŋu marrtjina buḏapthurruna ŋunhamalayina wäŋalili, yurru nhenydja nhämana yurru marrtji yana, ga rakunydhirri nhe yurru ŋunhalayina bukuŋurana;
DEU 32:50 bitjan yana liŋgu nhenydja yurru, bitjarra ŋayi wäwa'mirriŋu nhuŋu Yärun rakunydhina bukuŋurayi yana,
DEU 32:51 bili nhuma maṉḏa ŋunhi yaka märr‐yuwalkthina yuwalkkuŋala wal'ŋu ŋarranha. Yo, ŋunhala ŋunhi nhumalaŋgu gapunydja maḻŋ'thurruna guṉḏaŋuru, nhumanydja baḏatjurruna dhäruk ŋarraku milma yolŋuwala walalaŋgala, bala yakana walala nhäŋala ŋarranhanydja wal'ŋu dhunupanydja nhumalaŋgala.
DEU 32:52 Nhe yurru wäŋanydja nhäma ŋulaŋuruna bili barrkuŋuruna, yurru yakana nhe boŋguŋu gärrinydja ŋunhamalayi wäŋalili.”
DEU 33:1 Yo, Mawtjitjtja ŋunhi Garraywu yolŋu, galkiŋuwuynha wal'ŋu, ga waŋana ŋayi marrtjina dhurrwara‐ḏaw'yurrunanydja, dhäruktja nherrara walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja, waŋga'‐waŋganygu yana bäpurru'wu ga bäpurru'wu, malalili ga malalili, ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana dhäruktja wekaŋala Garraywala yäkuyu.
DEU 34:1 Ga dhawar'yurrunanydja ŋayi waŋanharaŋurunydja Mawtjitj, bala yana ŋayi gonha'yurrunana ŋunhiyinydja yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala marrtjinana ŋayi nhinana bala, ŋal'‐way ŋal'yurruna ŋunhimalayi bukulilina, ga ŋulaŋuruna ŋayi nhämanydja marrtji warrpam' ŋunhiyi wäŋa Gaynanbuynydja.
DEU 34:4 Bala ŋayi Garrayyunydja wäŋana marrtji Mawtjitjkala milkuma bitjanna, “Yo, ŋunhana wäŋanydja nhäŋana. Dhuwalana ŋunhiyinydja wäŋa ŋarra ŋunhi dhawu'‐nherrara Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku, ŋunhi ŋarra yurru wekama walalaŋgalaŋuwu yumurrku'wuna. Ŋarranydja nhuŋu marrtji yana dhuwala milkuma; nhämana nhe marrtji yurru yana, yurru yakana nhe gärrinydja yurru ŋunhimalayi wäŋalili.”
DEU 34:5 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Mawtjitjtja ŋunhi Garraywunydja yolŋu rakunydhinana ŋunhiliyina bäyma bukuŋurana, galkina ŋunhiliyina wäŋaŋura.
DEU 34:6 Bala ŋayipina Garrayyuna ŋanya dholkuŋalanydja munatha'liliyaŋalanydja; yakana ŋula yol yolŋu nhanukalaŋu marŋgi moluwunydja Mawtjitjkalaŋu.
DEU 34:7 Yo, Mawtjitjtja djawuḻpa'na wal'ŋu wirrkina, dhuŋgarranydja nhanŋu 120‐na ŋunhi ŋayi rakunydhinanydja, yurru nhanŋu rumbalnydja wuṉḏaŋarr warray, bäyma warray, bitjan yuṯana ŋayi yolŋu, ga yakana ŋayi bambaythinanydja ŋula.
DEU 34:8 Ga yolŋunydja walala Yitjuralpuyŋunydja ŋunhi ŋäthinyaminana, guyaŋinana manapara ŋanyana Mawtjitjnhana, yana liŋgu ga waŋgany ŋaḻindi djuḻkmaraŋala.
DEU 34:9 Yo, ŋäthilinydja ŋunhi Mawtjitjthu yiŋarra'yurruna Djatjuwanha, ŋayina yurru ŋurrulili wapthun, bala Djatjuwanydja ḻiya‐djambatjthinana wirrkina, liŋgu Garrayyu ŋanya ganydjarr wekaŋala ŋurikiyi djämawu. Bala yana ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyu dhäruktja yukurrana märraŋalana ŋanya Djatjuwanha, malthurrunana nhanŋuwaynha yana dhärukku; walala ŋayathaŋala yukurrana romdja malanha ŋunhi baṯ bitjarrana, ŋunhi Garrayyu wekaŋala Mawtjitjkala.
DEU 34:10 Yo, Mawtjitjtja ŋunhi galkiwuynha wal'ŋu Garraywalaŋuwuynha; nhanukala Garraynydja ŋuli waŋanha mel‐yunupa, maṉḏa ŋuli buku‐nhänharaminya waŋanharaminyanydja.
DEU 34:11 Yakana wiripuŋuyunydja ŋula dhäruk‐gänharamirriyu yolŋuyu milkuŋala Garraywunydja ganydjarr, ga djäma ŋutuny'tja wal'ŋu rom, balanyaranydja rom bitjarra ŋayi Mawtjitjthu djäma ŋunhala Yetjippuyŋuwala buŋgawawala, milma bukmakkala ŋurikala Yitjuralpuyŋuwala.
JOS 1:1 Dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi Godku djämamirri yolŋu rakunydhina Mawtjitj yäku, bala ŋayi Godthu waŋana Djatjuwanhana, ŋunhinhana ŋunhi ŋayi Mawtjitjku guŋga'yunaramirri ŋäthili, ga bitjarrana ŋayi waŋananydja gam' Djatjuwawalanydja.
JOS 1:2 “Djämamirrinydja ŋarraku Mawtjitjtja rakunynha liŋguna. Dhiyaŋunydja‐wala nhe yurru ga bukmak dhuwala yolŋu walala marrtjina yana buḏapthunna yurru balakurru Djodangurru mayaŋ'kurru, marrtjinydja nhuma yurru yana‐wala ŋunhimalayina wäŋalili ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala nhumalaŋgu.
JOS 1:3 Yo, ŋunhiyinydja wäŋa ŋarra yurru wekama nhumalaŋguna Yitjuralpuyŋuwuna bukmakkumana, beŋuru bili ŋanhdharkŋuru ga yana liŋgu ga‐ga‐ga‐a‐a ga ŋunha wapthun bukulili Lipananlili, nhumalaŋguwaynha yana ŋunhiyinydja wäŋa.
JOS 1:5 Nhenydja Djatjuwa yurru dhärra wuṉḏaŋarrthirrina yana, bili yakana wiripuŋuyunydja yurru yolŋuyu djuḻkmarama nhuna. Ŋarranydja yurru nhokala bitjanna liŋguna galkina yana, bitjanna bitjarra ŋarra ŋäthili Mawtjitjkala. Yakana ŋarra yurru nhuna ganandja.
JOS 1:6 Yaka nhe barrariyanydja, yana ŋoy‐wuṉḏaŋarrthiyana biyakana, bili nhena yurru dhuwala gäma yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋurru‐warryun ŋunhimalayi wäŋalilinydja ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala ŋäthili ŋunhiyi nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala.
JOS 1:7 Yana wuṉḏaŋarrthiyana dhärriyanydja barrarimiriwnha, ga märraŋa dhäruktja marrtjiya bukmaknha yana nhänha malaŋunha romnhanydja ŋunhi ŋayi Mawtjitjthu wekaŋala marrtjina nhokala, yana marrtjiya ŋuliyina liŋguna dhukarrkurru bala yana, ga yakana ŋula gatjpaḻ'yurranydja, märr nhe yurru nhina yukurra ŋamathamana yana‐wala.
JOS 1:8 Biyaka liŋgu waŋiyanydja yukirriya dhuwali bili yana dhäruk, Garraywu wal'ŋu rom, ga ḻakaraŋa marrtjiya wiripuwurrumbalanydja; guyaŋiyanydja yukirriya ṉiṉ'thurra wal'ŋu biyaka yana yulŋunydja munha‐ŋuparra ga walu‐ŋuparra, märr yurru nhe djämanydja dhunupa marrtji yana, bitjan liŋgu bitjan dhuwali djorra'yu yukurra ḻakarama. Balakurruyinydja nhe yurru nhina rom‐dhunupana yana nhämiriwnha, ŋamakurru'na.
JOS 1:9 “Gatjuy yana marrtjiyana, ga djämana marrtjiya barrarimiriwnha. Yakana barrariyanydja ŋula nhäkunydja malaŋuwu ŋunhi, ga yakana ḏaḏawyurranydja ŋuriŋiyi ŋunhi yurru ŋayi ŋula nhänydja maḻŋ'thun, liŋgu ŋarranydja dhuwala ŋarrapi Garray nhuŋunydja God; ŋarranydja yurru nhokala bitjan liŋgu yana, wanhamala nhe yurru marrtji yukurra.” Bitjarra ŋayi yukurrana Godthu ḻakaraŋalanydja Djatjuwawala.
JOS 1:10 Bala yana ŋayi Djatjuwayu waŋana, dhäruknha wekaŋala ŋurru'‐ŋurruŋuwalana ḏarramuwurruŋgala bitjarrana,
JOS 1:11 “Gatjuy marrtjiyana walala wäŋakurru ŋula ya' ḻiw'maraŋa, ga ḻakaraŋa marrtjiya ŋurupa yolŋuwana walalambala, walala yurru girri'‐ŋamathirrina ŋathana märrama djoṉguma marrtji, bili ŋilimurru boŋguŋu ḻurrkun'tja walu djuḻkmaraŋu marrtjina buḏapthurruna‐wala yana ŋuruku mayaŋ'ku Djodanbuyŋunydja. Ŋilimurru yurru marrtjina‐wala yana gärrina ŋunhamalanydja wäŋalili, bala märramana ŋilimurru yurru ŋunhayinydja wäŋanha, liŋgu ŋilimurrumbalay ŋunha wäŋa, ŋunhi ŋayipi Garrayyu yukurra wäŋanydja ŋunhiyi wekama ŋilimurrunha.”
JOS 1:12 Bala Djatjuwa waŋanana ḻurrkun'kala bäpurru'wala, waŋganydja miṯtji Ropin mala, ga wiripunydja Gäd mala, ga wiripu‐guḻku'wala ŋunhi Manatjawala malawala, ga bitjarra ŋayi waŋananydja.
JOS 1:13 “Guyaŋiya walala ŋunhi nhaltjarra Mawtjitjthu nhumalaŋgala ḻakaraŋala, ŋayi waŋananydja bitjarra gam', ‘Godthu yurru nhumalaŋgu wekamanydja dhuwala makarr wäŋa, dhuwala gali' mayaŋ' yurru nhumalaŋgunydja wäŋa nhinanharawu,’ bitjarra.
JOS 1:14 Yo, nhumalaŋgu yumurrku' ga miyalk walala ga wäyin walala, walalanydja yurru dhiyala yukurra nhina galkundja nhumalaŋgu, yurru nhuma ḏarramuwurrunydja bukmak yurru buḏapthunna malthun ŋanapurruŋguna. Nhuma yurru marrtji guŋga'yun dhuwala nhumalaŋguway wäwa‐ŋalinha walalanha ya',
JOS 1:15 ga yana liŋgu Garrayyu wekama yurru walalaŋgu dhuwali wäŋana walalaŋguna nhinanharawu. Nhuma yurru buŋanydja marrtjiya rrambaŋi yana bukmakkurru wäŋakurru, gukuŋa dhuwali miriŋunha, ŋunhi walala yukurra nhina dhiyalami wäŋaŋura yätjmirrina yanana. Ga ŋunhi yurru nhuma bukmaknha dhawar'marama, djuḻkmaramana wal'ŋu yurru, bala yana ŋuliŋurunydja nhuma yurru roŋiyirrina lili, ga nhinana yukurra yurru dhiyala nhumalaŋgalay nhuma wäŋaŋuranydja.”
JOS 1:16 Ga walalanydja buku‐roŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋanapurru yurru malthunna‐wala yana, ŋunhi nhe nhaltjan yurru waŋa ŋanapurruŋgala, ga marrtji ŋanapurru yurru wanhamala nhe yurru ŋanapurrunha djuy'yun.
JOS 1:17 Ŋanapurru yukurra yurru malthun nhuŋuway dhärukkunydja, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋanapurru yukurrana dhärukku malthurruna nhanŋu Mawtjitjku, ga bukumirriyamanydja ŋanapurru yurru Godnha, märr ŋayi yurru Garraynydja nhokala galki bitjan yana liŋgu, bitjanna bitjarra ŋayi yukurrana galkithina Mawtjitjkala.
JOS 1:18 Dhärriya wuṉḏaŋarrthiya, ga yakana ŋula beyaṉiyiyanydja.” Bitjarra walala yukurrana waŋana ŋuriŋi ŋurru'‐ŋurruŋuyu ḏarramuwurruyu Djatjuwanhanydja.
JOS 2:1 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Djatjuwayu djuy'yurruna märrma'nhana yolŋunha maṉḏanha mel'ŋunhanydja, bitjarrana ŋayi waŋananydja gam' maṉḏanha. “Gatjuy marrtjiya, buḏapthurrana dhiyaku mayaŋ'kunydja, ga nhäŋa marrtjiya ŋunhiyi wäŋa milthurra. Ga biyakayi maḻŋ'maraŋa wäŋanydja ŋunhiyi Djarikunydja yäku.” Bala maṉḏa yana marrtjinana dhunupana yulŋunydja. Yo, marrtjinanydja maṉḏa ŋunhi Djarikulili, bala yana nhinananydja maṉḏa ŋunhiliyi waŋganygala miyalkkalanydja wäŋaŋura, yäkuwala Rayapkala, yurru dhäykanydja ŋunhi yaka yana ŋamakurru', balanyara ŋayi marramba'‐ḏumurru ŋunhiyi yulŋunydja.
JOS 2:2 Bala walalanydja gonha nhäŋala warray maṉḏanha, bala ḻakaraŋala buŋgawawana yolŋuwa bitjarrana, “Way yolŋu maṉḏa dhuwala bay', mel'ŋu maṉḏa marrtjina lili ŋulaŋuru Yitjuralwala malaŋuru.”
JOS 2:3 Bala ŋayi ŋuriŋi buŋgawayunydja djuy'yurruna dhäruknha djunama Rayapkalanydja bitjarra, “Gäŋa maṉḏanha lili ŋi', ŋunhiyinha mel'ŋunha maṉḏanha, ŋunhi maṉḏa yawungu gärri nhokala wäŋalili, liŋgu maṉḏanydja marrtji yawungu ŋunhi wäŋa milthun ŋilimurruŋgu.”
JOS 2:4 Yurru ŋayinydja ŋuriŋi dhäykayunydja maṉḏanha ŋäthili warray yana djuḻuḻ'maraŋala, bala ŋayi bitjarrana ḻakaraŋalanydja, “Ŋe, yuwalk warray maṉḏa yawungu bunanydja dhiyala ŋarraku, yurru ŋarranydja yaka marŋgi maṉḏaku, wanhaŋuwuy maṉḏa ŋunhi yolŋu maṉḏa.
JOS 2:5 Yurru ŋuriŋiyi bili waluyu maṉḏa ŋarraku wäŋanydja dhuwala gonha'yuna, marrtjinya bala dhawaṯthunanydja bathalakurruna dhurrwarakurru, yurruna dhuwala dhurrwaranydja dhaḻ'yuna. Yakana ŋarra marŋgi wanhawitjarrana dhika maṉḏa marrtjina. Gatjuy marrtjiyana walala, ḻundu‐ŋuparrana maṉḏanha, galki mulka nhuma yurru maṉḏanha dhuwala yana yulŋunydja.”
JOS 2:6 Bitjarrana ŋayi yukurrana ŋuriŋi miyalkthunydja ḻakaraŋala walalaŋgu, yurru ŋunhiyi ḏarramunydja maṉḏanha ŋunhi bäyma nhanukalay wäŋaŋura ŋurikala miyalkkala, yurru ŋunha garrwar wal'ŋu bala'ŋura maṉḏa yukurrana ŋorrananydja, djuḻuḻ'maranhara nhanukuŋu ga ŋäkirrmaranharanydja mulmuwuy.
JOS 2:7 Yo, ŋäkulanydja walala ŋunhi dhäruktja ŋanya ŋunhiyi miyalknha, bala yana gundupuŋalana, ḻundu‐ŋuparana ŋunhiyi mel'ŋunhanydja maṉḏanha, gatjpu'yurrunana bala walala gundupuŋalanydja maḻŋ'maranharawuna maṉḏaku.
JOS 2:8 Yo, ŋorranha warray maṉḏa bini yulŋunydja ŋunhiliyi garrwarnydja, yurru ŋayinydja maṉḏanha ŋuriŋi miyalkthunydja marrtjina, ga waŋana bitjarra warray,
JOS 2:9 “Marŋgi ŋarranydja dhuwala ŋunhi dhuwalanydja wäŋa Garrayyu wekaŋala nhumalaŋguway yana. Bukmak dhuwala yolŋunydja walala dhiyalami barrarirrina yukurra nhumalaŋgu.
JOS 2:10 Bukmakthu ŋanapurru ŋäkulanydja, ŋunhi nhumalaŋgala waŋarryunydja Godthunydja nhumalanha walŋakuŋala warray, dhawaṯmaraŋala nhumalanha beŋuru ŋunhi Yetjipŋurunydja, ga dhukarr warray ŋayi baṉḏany'kuŋala nhumalaŋgu buḏapthunarawu marrtjinyarawu gapukurru, ga biyapul ŋayi nhumalanha guŋga'yurrunanydja ganydjarr‐wekaŋalanydja, bala nhuma djuḻkmaraŋalana wiripu‐guḻku'nhanydja malanha ŋunhi walala ŋuli yukurranha nhinanha ŋunhala bala ḻaypa, wiripuŋura gali'ŋura mayaŋ'ŋura.
JOS 2:11 Liŋguna ŋanapurru ŋäkulanydja yukurrana, bala ŋanapurru dhuwala wirrkina barrarinanydja wal'ŋu, liŋgu nhumalaŋgunydja Waŋarr ŋunhi biyapul warray wal'ŋu, ŋayinydja ŋunhi God ŋuruku djiwarr'wu ga dhiyaku munatha'wu.
JOS 2:12 Ŋanapurrunydja dhuwala marŋgina ŋunhi nhumana yurru djuḻkthun dhiyakuyinydja wäŋawu wal'ŋu, ga ŋarranydja djäl nhumalaŋgu, nhuma yurru walŋakuma ŋanapurrunha, ŋarranha ga ŋarraku bäpa'mirriŋunha ga ŋäṉḏi'mirriŋunha ga djamarrkuḻi'nha. Waŋiya maṉḏa ŋarranha dhawu'mirriyaŋa yulŋunydja ŋi', ŋunhi nhuma boŋguŋu ŋanapurrunha yaka buŋunydja, ŋunhi nhuma boŋguŋu lili marrtji baḏuwaḏuyunarawu dhiyakuyi wäŋawu.” Bitjarra ŋayi ŋunhi miyalktja waŋana.
JOS 2:14 Ga maṉḏanydja ŋunhi mel'ŋunydja bitjarra nhanŋu waŋana, “Yaka ḻakaraŋanydja dhiyakuyyi ŋula yolkalanydja walalaŋgala ŋi'. Ŋilinyu boŋguŋu nhumalanha walŋakuŋu, ŋunhi boŋguŋu ŋanapurru Yitjuralpuyŋuyunydja miṯtjiyu marrtji baymatthurru warrpam'thurruna buwayakkuŋuna dhuwalanydja wäŋa, ŋunhi ŋayi boŋguŋu Garrayyu wekaŋu dhuwalayi wäŋa goŋlili ŋanapurruŋgalaynha wal'ŋu.”
JOS 2:15 Yo. Ŋurikiyinydja miyalkkunydja wäŋa galki ḻoḻuŋura wal'ŋu gunganhamirriŋurana, yurru garrwarnha wal'ŋu, bala ŋayi ŋuriŋi miyalkthunydja maṉḏanha ŋunhi mel'ŋunhanydja maṉḏanha dhuryunmaraŋala raki'yuna marrtjina bala, yana liŋgu ga ŋunha gali' warraŋul mulkana wäŋa Djariku.
JOS 2:16 Bala ŋayi waŋana maṉḏanha bitjarra, “Gatjuy marrtjiyana maṉḏa bala, ga djuḻuḻ'yurra bukulili, ga galkurranydja märr‐weyin nhiniyanydja ŋunhili, yana liŋgu‐u‐u, ga ŋunhi walala yurru roŋiyirrina ḻarrunharapuyŋu lili wäŋalilina, bala nhumanydja yurru marrtjina‐wala.”
JOS 2:17 Bala maṉḏa ŋunhi mel'ŋunydja maṉḏa waŋana bitjarrana ŋurikala miyalkkalanydja, “Ŋunhi ŋanapurru boŋguŋu marrtjinydja lili dhipala bunharawunydja, ga nhenydja boŋguŋu ḏapmaraŋu raki'yu miny'tjiyunydja miku'yu dhipala gay' windalili, märr boŋguŋu ŋanapurru nhäŋu. Ga märraŋunydja nhe boŋguŋu, ḻuŋ'maraŋunydja gurruṯu'mirrinha warrpam' yana nhuŋuway nhe dhipalayi nhokalay buṉbulilinydja, märr ŋilinyu boŋguŋu nhumalanha walŋakuŋu.
JOS 2:19 Ŋunhina liŋgu walala boŋguŋu yolŋu'‐yulŋu walŋathinydja, ŋunhi walala boŋguŋu nhini'‐nhini yukirri dhiyali raki'‐miku'mirriŋura buṉbuŋura.”
JOS 2:21 “Yo, ŋamakurru' dhuwalinydja,” bitjarrana ŋayi miyalktja, bala dhunupana maṉḏanydja marrtjinana yana. Ga dhunupana ŋayi ŋuriŋi miyalkthunydja märraŋala miku'na raki' miny'tji, bala ŋal'‐maraŋala windalili ḏapmaraŋala.
JOS 2:22 Yo, bala maṉḏa mel'ŋunydja maṉḏa waṉḏinana nhinana bala‐a‐a, djuḻuḻ'‐way bukulilina, ga nhinananydja maṉḏa ŋunhiliyi ḻurrkun' walu galkurruna. Walalanydja yukurrana ŋunhi djämamirrina buŋgawawunydja ḻarruŋalana‐a‐a, ga bäyŋuna maḻŋ'maraŋala, bala roŋi'‐ruŋiyina balayi Djarikuliliyi.
JOS 2:23 Bala yana maṉḏa mel'ŋunydja maṉḏa buḏapthurrunana mayaŋ'kuna, bala djar'tjaryurruna Djatjuwawalana, bala bitjarrana ḻakaraŋala,
JOS 2:24 “Way, yuwalk dhuwala yulŋunydja, ŋayi Garrayyunydja wekaŋala bukmaknha yana wäŋanydja ŋilimurruŋgalana goŋlili, liŋgu yulŋunydja walala yukurra ŋunha barrarirrina nhina ŋilimurrumbala, bukmakthirrina yana.”
JOS 3:1 Goḏarr'nha munhakumirrina wiripuŋuyuna waluyu, Djatjuwa ga nhanŋu mala ḏurryurruna, bala djoṉguŋalana marrtjina walalaŋguway girri'na malanha, bala yana marrtjinana‐wala. Marrtjinanydja walala yukurrana yana liŋgu‐u‐u, baṯ‐gay mulkana mayaŋ' wäŋa Djodanbuy, ga ŋunhalana walala wäŋaraŋala galki mayaŋ'ŋurana, galkurrunana yukurrana buḏapthunarawuna ŋurukuna bala wiripuŋuwuna makarrwu wäŋawu.
JOS 3:2 Nhinananydja walala yukurrana ŋunhiliyinydja ḻurrkun' walu‐ŋupara, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋurru'‐ŋurruŋu ŋunhi yolŋu walala marrtjina yukurrana ḻiw'maraŋala wäŋakurru,
JOS 3:3 waŋana marrtjina walalaŋgala yolŋu'‐yulŋuwala bitjarra, “Ŋunhi nhuma yurru nhäma ḏalkarra'mirrinhanydja walalanha, walala yurru marrtji gäma bala ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyaramirri Bathi, ŋunhiyinydja ḻakarama yukurra ŋilimurruŋgu Godtja dhiyalami bäyma ŋilimurruŋgala; ŋunhi yurru walala ḏalkarra'mirri walala marrtji‐wala ŋurru‐warryundja, ga ŋilimurrunydja yurru munguyunna, malthundhi‐wala walalaŋgu yurru.
JOS 3:4 Dhuwalayinydja yuṯana dhukarr, yaka ŋilimurru ŋula marrtjinya ŋuli ŋäthili balakurruyi dhukarrkurru. Nhuma yurru malthurranydja nhanŋuway yana Dhawu'‐nherraṉminyarawuywu Bathiwu, yurru marrtjiyanydja walala yukirriya märr‐barrku, märr‐barrkukurru biyaka bala ya', yaka galkikurrunydja wal'ŋu.”
JOS 3:5 Bala yana Djatjuwayu waŋana ŋunhi yolŋunhanydja walalanha bitjarrana gam', “Ma', ḏarrtjalkkunhamiyana walala ganaŋ'maranhamiyana wal'ŋu nhunapinyay nhe; nhuma yurru nhanŋuwaynha wal'ŋu yolŋu Garraywuna yana, liŋgu goḏarrny'tja Garrayyu boŋguŋu djäma ganydjarr ḏumurruna wal'ŋu ŋilimurruŋgala.”
JOS 3:6 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djatjuwayu waŋana ḏalkarra'mirrinha walalanha bitjarra, “Ma', ḻaw'maraŋana walala dhuwaliyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynhanydja Bathinha, bala marrtjiyana‐wala. Nhumanydja marrtjiya ŋurruŋu dhiyaku yolŋu'‐yulŋuwu, ga walalanydja yurru marrtji ŋapa‐munguyun nhumalanha.” Bala yuwalkthi walalanydja märraŋalana ḻaw'maraŋalana ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynhanydja Bathinha, bala yana marrtjinana, ga walalanydja ŋunhi bukmaktja yolŋu walala ŋapawana malthurruna marrtjina walalambala bala.
JOS 3:7 Ga ŋunhalanydja Garray waŋana Djatjuwawala bitjarra, “Gäthuranydja ŋarra yurru djäma ŋula nhäna wiripuna yana, ganydjarr ŋutu'na wal'ŋu biyapul'nha, bala yurru bukmakthunydja yolŋuyu nhämana ŋunhiyi, bala dharaŋanna yurru, ŋunhi ŋarranydja dhuwala nhokala galki, gäma ŋarra yukurra nhuna, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋarra marrtjina yukurrana galki Mawtjitjkala.
JOS 3:8 Ḻakaraŋa ŋuripa ḏalkarra'mirriwanydja walalambala biyaka, ‘Ŋunhi nhuma yurru dhunarranydja‐wala ŋunhiwala mayaŋ'lili gapulilinydja, yana marrtjiyana‐wala mukthurrana yana bala, ga ŋunhi yurru nhuma yarrupthundja ŋunhimala mayaŋ'lilinydja ḻukuyunarra, ga marrtjiyanydja‐wala baḻwaḻyunmiyanydja yana mukthurrana, bala djingaryurranydja marrtjiya ŋunhili bili ṉapuŋga' yana mayaŋ'ŋura.’”
JOS 3:9 Bala Djatjuwanydja wäthurruna waŋanana ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja bitjarrana, “Go marrtjiyana walala lili, ga ŋäka dhuwala Garraynha dhäruk.
JOS 3:10 Ŋunha bala wäŋaŋura, ŋunhayi yolŋunydja walala yukurra nhina wiripu ga wiripu bäpurru', yurru ŋayipina Godthuna yurru walalanha gukumanydja ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru, bala nhuma yurru marŋgithirrina ŋunhi ŋayipina ŋilimurrumbala walŋa‐ḏikṯiktja waŋarr dhuwala, galki gali'ŋura, guŋga'yun marrtji ŋilimurrunha ŋayi, liŋgu ŋunha ya' Godku Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi yukurra marrtji ŋurru‐warryun ŋilimurrunha, ŋunhayinydja ŋunhi ŋayinydja Garray bukmakkuna dhiyaku wäŋawu buku‐ḻiw'maramana.
JOS 3:12 Yo, walala yurru ḏalkarra'mirriyunydja walalay ŋuriŋinydja gäma marrtji ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynhanydja Bathinha nhanŋu Garraywuna, ga ŋunhi yurru walala ḻukunydja ḻupthun gapulilinydja, bala ŋayinydja yurru Garrayyunydja marrtji gapunydja gulkthunmaramana, baṉḏany'kumana ŋayi yurru dhukarrnha ḻapmarama yolŋu'‐yulŋuwuna buḏapthunarawuna yukurranharawu.”
JOS 3:14 Yo, mayaŋ'tja ŋunhi Djodanbuynydja bathalana ŋanyana gapunydja, ga djaŋ'‐djaŋnha wal'ŋu, wirrkina yukurrana waṉḏina ganydjarryuna, liŋgu ŋunhiyinydja walu waltjaṉmirrina. Ga yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhiyi bukmak djingaryurrunana yukurrana goŋ‐girri'mirrina walala, marrtjinyarawuna‐wala buḏapthunarawu mayaŋ'kuna. Bala walala ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja walala yarrupthurruna, gäŋala marrtjina ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi, ga ŋayathaŋala walala ŋunhiyi mayaŋ'tja gapunydja.
JOS 3:16 Marrtjinana walala yukurrana yarrupthurrunana wal'ŋu ḻuku‐ḻupthurrunana gapulilinydja, bala ŋayinydja marrtjina dhunupa gapunydja gulkthurrunana, gulk bitjarrayi, ḻapthurruna baṉḏany'thinana ṉapuŋga'kurru yana. Bala yana ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja buḏapthurrunana yukurrana baṉḏany'kurruna dhukarrkurru.
JOS 3:17 Ga mukthurruna yana walalanydja ŋunhiyi ḏalkarra'mirrinydja walala dhärrana yukurrana ŋunhili bäyma yana dhunupa'ŋuŋura mayaŋ'ŋura, yana liŋgu ga bukmak walala buḏapthurrunana yukurrana, bukmak yana ŋunhi miṯtji.
JOS 4:1 Yo, Yitjuralnydja ŋunhiyi miṯtji buḏapthurrunana mayaŋ'ku, bukmaknha yana walala gärrina ŋunhimalanydja wäŋalili ŋunhi Godthu walalaŋgu dhawu'‐nherrara ŋäthili.
JOS 4:2 Bala Garray waŋana Djatjuwanha bitjarra, “Djarr'yurrana nhe yurru ḏarramuwurrunha 12‐nha, walala yurru waŋga'‐waŋganydhu dhipuŋuruyi 12‐ŋuru bäpurru'ŋurunydja yana ḻaw'‐ḻawmarama guṉḏa ŋulaŋuru dhunupa'ŋuŋuru yana mayaŋ'ŋuru, ŋunhi wanhami marrtji ḏalkarra'mirri walala djingar'‐djingaryun, walala yurru gämanydja ŋunhiyi guṉḏanydja malanha, ga dhipalana bala nherra'‐nhirraṉ, bala ŋal'‐ŋalmaramana ŋunhimala yana liŋgu wäŋalili ŋunhi wanhami nhuma yurru wäŋarama gäthura munhaku.”
JOS 4:4 Bala ŋayi Djatjuwayu ḻakaraŋalana ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwana, waŋana ŋayi bitjarra, “Dhuwalayi guṉḏa malanha dhuwala nhuma ŋal'‐ŋalmarama yurru waŋga'‐waŋganygu yana Yitjuralpuyŋuwu dhuwaliyi bäpurru'wunydja malaŋuwu, djingaryundja yukurra dhuwali yurru bukmakkuna yana nhänharawunydja yukurranharawu, ga buku‐ḻayyunmaramana yukurra yurru guyaŋinyamaramana yolŋu'‐yulŋunhana. Ga yalala nhokala yurru yumurrku'yu nhäma dhuwalayi guṉḏa malanha botjanhara, bala waŋa dhä‐wirrka'yunna yurru bitjanna, ‘Nhä dhuwalanydja guṉḏa mayali'? Yolnha walala yukurra ḻakaramanydja dhiyaŋu guyaŋinyamaramanydja?’ bitjandja yurru ŋunhi ya'.
JOS 4:7 Bala nhumanydja yurru ḻakaraŋana walalaŋgu biyakana, ‘Garrayyu ŋayipi gapu‐gulkthurruna mayaŋ', ŋunhi ŋayi Godku Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi djuḻkthurruna balakurru mayaŋ'kurru, ga dhuwalanydja guṉḏa malanha djingaryun yukurra yurru bitjanna liŋguna gupaḏalnha‐wala, märr yurru yukurra bukmakthu yolŋu'‐yulŋuyu dhiyaŋu Yitjuralpuyŋuyunydja nhämana, bala guyaŋirrina yukurra yurru bitjanna liŋguna, ga yakana ŋula meṉgumanydja.’”
JOS 4:8 Ga ŋuriŋiyi ḏarramuwurruyunydja yuwalkthi djämana‐wala ŋunhi nhaltjarra Djatjuwayu waŋana walalanha; walala lilinydja djoṉguŋala guṉḏa malanha 12 yana ŋuliŋuru mayaŋ'ŋurunydja, ŋuliŋuruyi dharapulŋuru ŋunhi walala marrtjina wanhami ḏalkarra'mirri walala djingar'‐djingaryurruna goŋ‐dhawurrŋamirri walala ŋurikimirri, ga lilinydja gäŋala, ga ŋunhiwalayina botjaŋala ŋunhiyi guṉḏanydja ŋal'‐ŋalmaraŋala marrtjina wiripulilina makarrlili wäŋalili.
JOS 4:9 Ga bitjarrayi liŋgu walala guṉḏa malanha djoṉguŋala, ga gäŋala balayi, ga rarr'yurruna nherra'‐nhirrara ŋunhimala ŋunhi ḏalkarra'mirri walala ḻuku dharapul ŋunhilimiyi, ṉapuŋga' wal'ŋu mayaŋ'ŋura dhunupa'ŋuŋura. Ga dhiyaŋunydja‐wala ŋunhayi guṉḏanydja mukthun yana djingaryun yukurra, guyaŋinyamirriyamana yukurra bukmaknhana yolŋunha walalanha.
JOS 4:10 Liŋgu ḏalkarra'mirrinydja walala ŋunhiliyi mukthurruna yana djinga'‐djingaryurruna marrtjina ŋunhili bäyma dhunupa'ŋuŋura mayaŋ'ŋura, ga gonha walalawuy ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋu yukurrana bukmak buḏapthurruna wiripuŋulili makarrlili.
JOS 4:11 Walala yukurrana buḏapthurrunanydja ganydjarryuna yana, yana liŋgu‐u‐u ga bukmak dhawar'yurruna, bala walalanydja ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja walala buḏapthurruna, gäŋalana marrtjina ŋunhiyina Dhawu'‐nherraṉminyarawuynha Bathi, ga bukmakthunydja yukurrana nhäŋala liliyi walalanha.
JOS 4:13 Yo, yolŋu'‐yulŋunydja be‐nhämunha' dhika mala marrtjina, dhaŋaŋnha biyapulnha dhikana, dhuwalana miṯtji gam' 40‐dhawutjinnha mitjinydja ŋunhi buḏapthurruna mayaŋ'kunydja marrtjina, bala nhinanana marrtjina wäŋaraŋalana galkina yana Djarikunha. Marrtjinanydja walala yukurrana goŋ‐garamirrina walala warrpam'nha, nyäṉ'thurrunana dhikana bunharawuna, walala yurru gukumana bumana ŋuliŋuruyi wäŋaŋurunydja bukmaknhana yana ŋula nhämunha'nha, warrpam'thunna dhawar'maramana, märr yurru ŋunhiyinydja wäŋa yukurra djingaryun nhanŋuwaynha yana Godkuna gal'ŋu.
JOS 4:14 Ga ŋulinyaramirriyu walala ŋuriŋiyi yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäŋalana dharaŋarana ŋanya Djatjuwanhanydja, ŋunhi ŋayinydja yuwalk warray wal'ŋu ŋurruŋu, nhanukuŋuway warray Godkuŋu nherraṉara, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu nhanŋuwaynha Djatjuwawuna yukurrana märr‐ŋal'yurruna, ga malthurruna yukurrana nhanŋuwaynha dhärukkunydja, bitjarra liŋgu bitjana walala ŋuli yukurranha Mawtjitjku märr‐ŋal'yuna.
JOS 4:15 Ga ŋunhi walala yolŋu'‐yulŋu bukmaknha buḏapthurrunana yukurrana, yana liŋgu ga dhawar'yurruna, bala Garrayyu waŋana Djatjuwanha bitjarra,
JOS 4:16 “Ma' waŋiya ŋuruku ḏalkarra'mirriwu walalaŋgu, walala yurru dhawaṯthunna ŋulaŋuru mayaŋ'ŋurunydja.”
JOS 4:17 Bala yana ŋayi Djatjuwanydja waŋana ŋunhiyina walalanha, bala walala dhawa‐yawaṯthurrunana ŋulaŋurunydja lilina, gäŋalana marrtjina ŋunhiyinayi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynha Bathi nhanŋuwaynha Garraywuna.
JOS 4:18 Ga ŋunhi walala dhawa‐yawaṯthurrunanydja ŋuliŋuruyi mayaŋ'ŋuru, dhunupa gapunydja waṉḏinana‐wala yana ŋunhiyi ḻupmaraŋalana, bitjarrana yana liŋgu bitjarra ŋäthili yukurrana waṉḏina ŋunhiyi gapu.
JOS 4:19 Bala walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja wäŋaraŋalana nhinana galkina yana wäŋaŋura yäkuŋura Djarikuna, ga ŋunhiliyinydja ŋayi Djatjuwayu ŋal'‐ŋalmaraŋala ŋunhiyi malanha guṉḏa 12‐nha, ŋunhi walala djoṉguŋala ŋulaŋuru mayaŋ'ŋuru Djodanŋuru.
JOS 4:21 Bala ŋayi Djatjuwayu waŋanana yukurrana bitjarrana, “Ŋunhi yurru nhumalaŋgala yumurrku'yu yukurra dhä‐wirrka'yun nhumalanha, nhumanydja yurru ḻakaraŋa biyaka, ‘Ŋilimurru Yitjuralpuyŋu yukurrana buḏapthurruna mayaŋ'ku Djodanbuyŋu baṉḏany'kurru yana, liŋgu ŋayi Garrayyu ŋilimurruŋgala Godthu gulmaraŋala gapu, yana liŋgu ga yolŋu walala yukurrana buḏapthurruna. Liŋgu gapunydja ŋayi ŋunhiyi gulkmaraŋalana bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋayi gulkmaraŋala, Gapu Miku' ŋunhi, ŋunhi ŋilimurru ŋulaŋuru Yetjipŋuru dhawaṯthurruna ŋurruthaŋala wal'ŋu.
JOS 4:24 Yo, djämanydja ŋayi yukurrana ŋilimurruŋgu bitjarrayi, märr yurru bukmak yolŋu walala dhiyala munatha'ŋuranydja marŋgithirrina Godku, ŋunhi ŋayipina waŋganynha ganydjarr‐ḏumurrunydja waŋarr, märr walala yurru märr‐ŋal'yundja borrk‐beyaṉiyirri Garraywu ŋilimurruŋgalaŋuwu waŋarrwunydja gupaḏalnha‐wala yana.’ Ga biyakayi yukirriya ḻakaraŋanydja nhumalaŋgalaŋuwa yumurrku'wanydja.”
JOS 5:1 Yo, walala ŋunhi buŋgawamirrinydja ŋurikiyi miṯtjiwu ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhili Gaynan wäŋaŋura, walala ŋäkulana Yitjuralpuyŋunhanydja, ŋunhi nhaltjarra ŋayi Garrayyu baṉḏany'kuŋala ŋunhiyi mayaŋ' Djodanbuy, ga yana liŋgu ga buḏapthurruna walala yukurrana ŋunhiyi Yitjuralpuyŋu, bala walala beyaṉiyinana yukurrana ŋunhi buŋgawamirrinydja yolŋu'‐yulŋu Gaynanbuynydja.
JOS 5:2 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala buḏapthurruna yukurrana, bala nhinanana ŋunhili wäŋaŋura wäŋaraŋalana, bala ŋayi Garraynydja waŋanana Djatjuwawala bitjarrana, “Märraŋa mandjawaknha raywal' yana, bala nhe yurru mitthurra ḏarrtjalkkuŋana marrtjiya Yitjuralpuyŋunhanydja ḏarramuwurrunha.”
JOS 5:3 Bala ŋayi ŋunhi märraŋala mandjawaktja, bala mitthurrunana marrtjina bukmakkuŋalana yana ŋunhiyi Yitjuralpuyŋunhanydja ŋunhiliyinayi wäŋaŋura yäkuŋura Gilkalnha bukuŋura.
JOS 5:4 Yo, ŋunhiyinydja walala ḏarramuwurru ŋunhi walala yukurrana dhawaṯthurruna beŋuru Yetjipŋuru, walalanydja ŋunhiyinydja walala liŋguwuynha ḏarrtjalkkunharana mitthunara, yurru walala ŋunhiyinydja walala ŋunhala bäyma yana murrmurryurruna ŋanhdharkŋura wäŋaŋura, liŋgu walala yaka dhäruk märraŋala Garraynha yukurrana; yaka walala nhäŋala ŋunhiyinydja wäŋa ŋatha‐guḻku'mirrinydja, ŋunhi ŋayipi Garrayyu dhawu'‐nherrara walalaŋgu be ŋäthili walalaŋgalaŋuwala märi'muwala. Ga ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhala ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura 40 dhuŋgarranydja ŋupara, yaka walala yukurrana mitthurruna ḏarrtjalkkuŋala walalaŋguway yumurrku'nha.
JOS 5:7 Bala ŋayi Djatjuwayunydja mitthurrunana marrtjina ḏarrtjalkkuŋalana ŋunhiyinydja walalanha yumurrku'nha ŋunhi walala yukurrana dhawal‐wuyaŋina ŋunhiliyi ŋanhdharkŋura wäŋaŋura.
JOS 5:8 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru bukmakthinana walala yukurrana ŋunhiyi Yitjuralnydja miṯtji nhinana ŋunhili liŋgu waŋganyŋura wäŋaŋura, yana liŋgu ga baḏa'‐baḏarraŋdhina walala.
JOS 5:9 Bala ŋayi Garray waŋana bitjarrana Djatjuwawalanydja, “Gäthuranydja dhuwala ŋarra ḏarrtjalkkuŋalana ŋarrakuwaynydja ŋarra yolŋu'‐yulŋunha. Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yukurrana nhinana garrpiṉarawuy ŋunhalanydja Yetjiptja wäŋaŋura, yurru liŋguna ŋunhiyinydja ŋapawuynha‐wekanhara, yakana nhuma yurru biyapulnydja garrpiṉarawuy ŋula yolkuŋu.”
JOS 5:10 Yo, ŋunhiyi walala Yitjuralpuyŋu miṯtji mukthurruna yana nhinana yukurrana ŋunhili Gilkal wäŋaŋura, bala ŋunhiyi Ḻäy‐yuḻkmaranharamirri Walu bunana, bala walala yukurrana guyaŋinana nhinananydja ŋunhiyina walu ŋunhi ŋayi Godthu walalanha ŋäkirrmaraŋala gunganhamirriyaŋala ŋuriŋiyi maŋgu'yu wäyingala, märr ŋuriŋiyinydjayi walala yukurrana dhawaṯthurrunanydja gänana‐wala nhinanharawu gal'ŋu romgu ŋamathanharawuna yuṯawuna.
JOS 5:11 Ga wiripuŋuyunydja waluyu walala yukurrana ḻukana ŋathana ŋunhi yukurrana ŋuthara ŋunhili Gaynan wäŋaŋura; batharanydja walala marrtjina ŋunhiyi ŋathanydja gurthalilina, bala djäma dämbakuŋalana, yurru walala yukurrana warkthurrunanydja ŋunhi ŋathanydja ruwaŋga'kunharamiriw yana.
JOS 5:12 Ga ŋuriŋi bili yana waluyunydja ŋunhiyi ŋathanydja yäku mananydja gulyurruna, yakana ŋayi biyapulnydja Garrayyu Godthu wekaŋala walalanha marrtjina ŋunhiyi ŋatha mananydja, liŋgu ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru walala ḻukana yukurrana ŋathana ŋunhi yukurrana ŋuthara ŋunhiliyi mirithina gal'ŋu Gaynan wäŋaŋura, ga ŋuriŋiyinayi liŋguna walala märrnydja ḏaw'yurruna ŋunhi.
JOS 5:13 Yo, nhinananydja walala yukurrana wäŋaraŋalana ŋunhiliyinydja galkina Djarikunha wäŋaŋura yäkuŋura, ga ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋu yolŋu Djatjuwanydja yäku marrtjinana bala nhänharawu ŋurikiyi wäŋawu Djarikuwu, ga nhäŋalanydja ŋayi ŋunhiyi ḻoḻunydja ḏäl warray dhika, ḻiw'maranhara warray yana gunganharanydja. Ga biyapul ŋayi nhäŋala ŋunhiyi, dharr‐way nhäŋala yolŋunhana, ŋayi yukurrana djingaryurruna ŋunhili bäyma, yurru mandjawak ŋayi yukurrana ŋayathaŋalanydja goŋdhunydja ŋuriŋiyi yolŋuyu, girri'‐ŋamathina ŋayi yukurrana djingaryurruna mariwuna. Bala ŋayi Djatjuwayunydja dhä‐wirrka'yurruna ŋanya ŋunhi yolŋunhanydja bitjarra, “Way, yolkala dhuwala nhenydja gali'ŋura? . . . ŋanapurruŋgala? . . . bay' ŋurukala walalaŋgala ŋiniya? . . . miriŋu ŋanapurruŋgu?”
JOS 5:14 Ga ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu waŋana nhanŋu buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala yaka gali'ŋura ŋurukalayi walalaŋgala, ga dhiyakala walalaŋgala nhumalaŋgala gali'ŋura yaka yana. Ŋarranydja dhuwala marrtjina lili ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawana ŋurukuna ŋunhi djiwarr'wuywuna malawu, nhanŋuwaynha Garraywuna miriŋu mala.” Bala ŋayi ŋunhi Djatjuwayunydja ŋäkula ŋanya dharaŋarana, bala ŋayi ṉepaḻ‐nyilŋ'thurrunanydja muḻkurrnydja munatha'lili, bala buku‐ŋal'yurrunana yukurrana nhanŋu, bala ŋayi waŋana ŋunhiyinydja bitjarrana, “Garray ŋarraku, ŋarranydja dhuwala nhuŋu djämamirri. Nhäku nhe ḏukṯuktja ŋarra yurru djämanydja dhika?”
JOS 5:15 Ga ŋayinydja ŋunhiyinydja waŋana bitjarra, “Yupmaraŋa nhuŋuway dhuwali ḻukuwuynydja dhapathuŋ'tja, liŋgu dhuwalayinydja wäŋa ŋunhi nhe yukurra djingaryun dharrpalnha wal'ŋu, ganaŋ'thunarana nhanŋuwaynha Garraywuna.” Bala dhunupana ŋayi Djatjuwayunydja yupmaraŋalana ŋunhi dhapathuŋ'tja ḻukuwuynydja nhanŋuway, bala bukumirriyaŋalana yukurrana.
JOS 6:1 Yo, Djariku wäŋa djingaryurruna yukurrana, yurru ḻoḻu marrtjina ḻiw'maraŋalanydja ŋorrana ḏälnha mirithirrina ga garrwarnha dhiŋgina, ga dhurrwaranydja ŋurikiy wäŋawuy dhaḻ'‐dhaḻnha yukurrana dhärrana, liŋgu walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja mirithinana barrarina Yitjuralpuyŋuwana.
JOS 6:2 Bala yana Garraynydja Djatjuwawala waŋanana bitjarrana, “Dhuwalanydja gay' wäŋa ŋarra nhokalana dhayuŋara; ŋurruŋu buŋgawa ŋunhi ga yolŋu walala nhanbala mala, warrpam'nha yurru nhokalaynha goŋŋuranydja.
JOS 6:3 Goḏarrny'tja nhepi ga nhuŋu miriŋu walala boŋguŋu marrtji yukirri ḻiw'maraŋu dhuwalayi wäŋa buṉbu‐mäypamirri Djarikuwuy. Yo, ḏalkarra'mirrinydja walala 7 boŋguŋu marrtji yukirri ŋurruŋu, ŋurru‐warryurru nhumalanha, ga waŋga'‐waŋganydhu yana walala boŋguŋu yukirri gäŋu'‐waŋunydja yiḏakiyinyara goŋdhunydja, ga malthurrunydja boŋguŋu ŋapa‐munguyurrunydja ḏalkarra'mirrinha walalanha marrtji, walala boŋguŋu marrtji gäŋu Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathinydja. Ga dhuḏikurrunydja wal'ŋu malthurrunydja marrtji walalambala bala ŋunhi goŋ‐garamirrina yolŋu'‐yulŋu bukmaknha. Marrtjinydja boŋguŋu nhuma yukirri ḻiw'maraŋu waŋganymirri, bala yana roŋiyi wäŋalilina, ga biyaku liŋgu nhuma boŋguŋu yukirri yulŋunydja 6 walunydja ŋupurru. Ga wiripuŋuyunydja waluyu ŋuriŋiyinydja, bala yana nhuma boŋguŋu yukirri marrtji ḻiw'yunmaraŋuna ŋunhiyi wäŋa bala'‐mäypamirri bukunydja 7‐mirri, yurru walala ŋurruŋunydja boŋguŋu ḏalkarra'mirri walala ḻoḻthurru marrtji yiḏakiyu.
JOS 6:5 Ga ŋunhi nhuma boŋguŋu dhawar'‐yurrunydja, bala boŋguŋu walalanydja ḏalkarra'mirrinydja bopthurru weyin‐marraŋuna, bo‐o‐op biyaku waŋganymirri, bala dhunupana bukmaktja yolŋu'‐yulŋu wirrkina yatjunmi boŋguŋu, bala yana ŋayi boŋguŋu ŋunha ḻoḻunydja buku‐yapthurruna, ḏaw'‐ḏawyurruna boŋguŋu buku‐yä‐ä‐äp biyakuna. Bala nhuma boŋguŋu yolŋu'‐yulŋunydja gulŋiyina‐wala yana dhunupana, bala buŋuna marrtji boŋguŋu ŋunhiyi wäŋa warrpam'thurruna.” Ga bitjarra yukurrana Garrayyu ḻakaraŋalanydja nhanŋu Djatjuwawu.
JOS 6:6 Bala yana ŋayi Djatjuwanydja marrtjinana, bala ḻakaraŋala ŋuripana yolŋu'‐yulŋuwana, bala walalanydja yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi girri'‐ŋamathinana marrtjina, bala walala yana marrtjinana yukurrana ḻiw'‐maraŋalana ŋuliyi wäŋakurruna. Yo, marrtjinanydja walala yukurrana‐a‐a, ḻiw'maraŋalana yanana‐a‐a, ḻoḻthurruna marrtjina ŋuriŋiyi yiḏakiyu ḏalkarra'mirrinydja ŋunhinydja.
JOS 6:10 Yurru yakana walala ŋula dhäruktja waŋana, liŋgu Djatjuwayu waŋana walalanha bitjarra, “Yakana waŋiyanydja waŋgany dhäruk ŋula yurru ŋi', rirrakaymiriw yana mukthurra marrtjiya, yana liŋgu‐u‐u ga ŋarrapi nhumalanha yurru waŋa yatjunarawunydja, bala yatjurra wirrkina.”
JOS 6:11 Yo, marrtjinana‐wala walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja, marrtjinana‐a‐a ḻiw'maraŋala ŋuliyi wäŋakurru waŋganymirri yana, bala roŋiyinana wäŋalilina, ga ŋunhilinydja ṉapuŋgany'tja Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi marrtjina gäŋala ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyu walalay.
JOS 6:12 Ga bitjarra liŋgu yana wiripuŋuyunydja waluyu walala marrtjina yukurrana ḻiw'maraŋala‐a‐a, ḻoḻthurruna marrtjina ŋuriŋi yiḏakiyu, ga balayi roŋiyina wäŋalili. Bitjarrayinydja walala yukurrana 6 walunydja ŋupara,
JOS 6:15 ga ŋuriŋinydja waluyu wiripuŋuyunydja walala gaŋga'‐gaŋgathina djaḏaw'yunarayuna be walumiriwyu yana, bala marrtjina yukurrana ḻiw'maraŋala buku‐7‐mirri ŋunhiyi wäŋanhanydja, ḻiw'maraŋala marrtjina yukurrana‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u ga dhawar'yurruna.
JOS 6:16 Bala ŋayi Djatjuwayu waŋana bitjarrana, “Ma' yatjunmiyana walala, dhä‐rur'thurrana yiŋgathiyanydja bukmak, liŋgu Garrayyu liŋguna wekaŋalana dhuwalayi wäŋanydja ŋilimurruŋgalana.
JOS 6:17 Dhuwalanydja gay' wäŋa ga nhä malanha dhiyalami ŋorra marrtji nhanŋuway Garraywu yana bukmak, yaka ŋula nhumalaŋgunydja. Nhuma yurru yana gurthayuna dhuŋgur'yurranydja bukmak nhä malanha, bala baymatthurrana dhawar'maraŋana bukmaknhana yolŋunhanydja, bili walala dhuwalayinydja yätjmirrina dhikana gal'ŋu yana. Yurru walŋakuŋanydja nhuma yurru waŋganynha ŋunha dhäykanha Rayapnha yäkunha ga ŋunhinha walalanha ŋunhi walala nhina yukurra nhanukala wäŋaŋura waŋganyŋura. Ŋayi muka ŋunhi, ŋuriŋiyi miyalkthu walŋakuŋala ŋilimurruŋgu mel'ŋunhanydja maṉḏanha, bala nhumanydja yurru walŋakuŋa ŋanyana.
JOS 6:18 Yaka walala djaw'yurranydja ŋula nhä nhuŋuwaynydja nhe, ŋula nhä mel‐ŋamathiya. Gonha'yurra nhäŋa, liŋgu bukmak ŋunhiyi nhänydja malanha nhuma yurru dhuŋgur'yun nhanŋuwaynha Garraywuna. Ŋuli nhe yurru djaw'yun ŋula nhä nhuŋuwayliliyamanydja, ŋayinydja yurru Godthunydja marina‐wekama ŋutu'na ŋilimurruŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja miṯtjiwu.
JOS 6:19 Nhuma yurru yana märraŋanydja bulayi' malanha ga garwarrwarr'mirri girri' malanha, bala gäŋana lili Godkalaŋuwuna Buṉbuwu. Ga wiripunydja malanha yana gonha'yurrana, liŋgu bukmak nhä malanha ŋunhiyi nhanŋuway yana Godku ŋunhi yulŋunydja.” Bitjarrayina yukurrana ŋayi Djatjuwayu ḻakaraŋalanydja walalaŋgu ŋäthili muka yana.
JOS 6:20 Yo, wäŋgaŋalana walala yukurrana ḻiw'maraŋalana ŋunhiyi wäŋanha buku‐7‐mirri, bala yana walala ḏalkarra'mirrinydja walala bo'yurrunana yiḏakiyuna bena wirrkina, bo‐o‐op bitjarra, bala bukmaktja yolŋu'‐yulŋu yatjunminana, yiŋgathinana bena dhikana wal'ŋu. Bala ŋayinydja marrtjina dhunupa ḻoḻunydja ŋunhiyi buku‐yapthurrunana gay', ḏaw'‐ḏawyurrunana bukmaknha, ga yolŋu'‐yulŋunydja bukmaknha ŋunhi gärrinana‐wala dhunupana yanana. Bumarana marrtjina walala wäŋanydja ŋunhinydja ḏaw'‐ḏawyurrunana, ga ŋuriŋiyi walalaŋgala mandjawakthunydja walala bumarana marrtjina yolŋu'‐yulŋunha ga wäyinnha walalanha, yana liŋgu ga dhawar'maraŋala, baḏuwaḏuyurruna warrpam'.
JOS 6:22 Yurru ŋayi Djatjuwanydja waŋana ŋurikala märrma'wala mel'ŋuwala maṉḏakala bitjarra, “Gatjuy marrtjiya maṉḏa ŋurukala wäŋalili dhäykawala, ŋunhi ŋayi nhumalanha yawungu walŋakuma. Märraŋanydja ŋanyapinyay ga nhanŋu gurruṯu'mirrinha, bala gäŋana lili walalanha walŋamirrinha yana, biyaka yana liŋgu bitjarra nhuma ŋunhi ŋäthili dhawu'‐nherrara ŋanya.”
JOS 6:23 Yuwalkthi maṉḏanydja marrtjinana‐wala yana ŋunhiyi ḏarramunydja maṉḏa, ga garr'yurruna ŋanya ga nhanŋu gurruṯu'mirrinha walalanha, bala yana gäŋalana lili Yitjuralpuyŋuwalana wäŋalili ŋunhimalana.
JOS 6:24 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala dhuŋgur'yurrunana ŋunhiyi wäŋanydja bukmaknha, yurru yakana walala bathara ŋunhiyi bulayiny'tja ga garwarrwarr'mirri girri', yana walala marrtjina djoṉguŋalana ŋunhiyinydja malanha warrpam'thurrunana, bala gäŋalana lili, bala yana gurrunharana ŋunhimalayina Godkalana Buṉbulili.
JOS 6:25 Yo, ḏul'yurrunanydja walala ŋunhiyi marrtjina bukmakkuŋalana, yurru ŋunhiyinha miyalknha Rayapnhana walala walŋakuŋalanydja, liŋgu ŋayi djuḻuḻ'maraŋala maṉḏanha ŋunhi mel'ŋunha maṉḏanha, walŋakuŋala maṉḏanha. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayipi ŋunhiyi dhäyka ga gurruṯu'mirri walala nhanŋu nhinanana yukurrana ŋunhiliyina malaŋura Yitjuralpuyŋuwalana.
JOS 6:26 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru Djatjuwayu waŋana bitjarra, “Dhipuŋurunydja dhurrwaraŋuru gay' yakana yurru ŋula yolthu dhuḻ'yun biyapulnydja wäŋa dhuwalayi. Ga ŋuli yurru ŋayi ŋula yolthu dhuḻ'yundja dhuwalayi wäŋa, nhanŋunydja yurru walkur maḻamarrnydja rakunydhirrina, ga bitjandhi liŋgu yurru malpuranydja nhanŋu yothu dhuḏiŋunydja rakunydhirriyi yana.”
JOS 6:27 Yo, galki yana Godtja Djatjuwawala, guŋga'yurruna marrtjina ŋanya, gäŋala yukurrana ŋanya bitjarra liŋgu, ga bukmakthunydja yolŋu'‐yulŋuyu ŋunhiliyi ḻiw'maraŋala ŋuliwitjarrayi wäŋakurru ŋäkulana nhanukalaŋuwuy, bala yana wirrkina walala beyaṉiyinanydja nhanŋu Djatjuwawunydja.
JOS 7:1 Yo, Garrayyu dhäruk wekaŋala Yitjuralpuyŋuwu bitjarra, “Bukmak nhä malanha girri' marrtji ŋorra ŋunha Djariku wäŋaŋura nhuma yurru baḏuwaḏuyundja dhuŋgur'yundja gurthayuna, liŋgu bukmak yana ŋunhi ŋarrakuway yulŋunydja.” Bitjarrayi ŋayi Garray waŋananydja, yurru waŋganydja ḏarramu yäku Waykan, gäthu'mirriŋunydja ŋayi ŋunhi Gämiwu, Djudawala yarraṯaŋura, ŋayi ŋuriŋiyinydja djaw'‐djawyurruna warray girriny'tja malanha gayulnha, bala yana djuḻuḻ'maraŋalana nhanukalay ŋunhi buṉbulilina wäŋalilina, munatha'lilina dholkuŋala. Bala ŋayinydja ŋunhi Garraynydja ŋaramurryinana ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja malawu, liŋgu ŋuriŋi waŋganygala yolŋuwala yätjthu.
JOS 7:2 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi Djatjuwayu djuy'yurruna nhanbalay ŋunhi mel'ŋumirrinhana walalanha wiripuŋulili ŋunha wäŋalili milthunarawu, nhayikayu Yäyilili galki Bithulwuyŋu. Yuwalkthi walala nhäŋa'‐nhaŋala marrtjina‐a‐a, ga ḏutj‐gay roŋiyina liliyi, ga ḻakaraŋala Djatjuwawala bitjarra,
JOS 7:3 “Ŋunhayi wäŋanydja bay', yurru märr‐yutjuwaḻa' yana, ga ḻurrkun' wal'ŋu yana yolŋunydja walala ŋunha nhina yukurra. Yaka nhe djuy'yurra guḻku'nhanydja miriŋunha ŋi', märr‐ḻurrkun'nha yana djuy'yurranydja, liŋgu ḻurrkun'thuna yana ŋuli baymatthurru ŋunhayinydja wäŋa ḏaw'‐ḏawyurru marrtji.”
JOS 7:4 Bala yana yuwalknha walala marrtjinanydja märr‐ḻurrkun' ŋunhi miriŋunydja, yana bini walala ŋuli djuḻkmaranha bunha waḏutja, yurru bäyŋu warray, liŋgu walalanydja ŋurukuynydja Yäyipuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu lilimirriyaŋala warray ŋupara ŋunhiyinydja Yitjuralpuyŋunhanydja walalanha.
JOS 7:5 Bala yana walala bukmak ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja gundupuŋala beyaṉiyina wirrkina dhika walalambala, ga wiripu‐guḻku'nhanydja walala ŋaya'‐ŋayathaŋalana, bala bumara rakunyguŋalana Yäyipuyŋuyuna miriŋuyu ŋuriŋina. Walala ŋuparanydja walalanha, ŋayaŋgany ŋupara yana, yana liŋgu ga wäŋa marrtjina galkithina ŋunhi Yitjuralpuyŋuwa. Ga walalanydja nhäŋala warray ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu, walala nhinana lili gundupuŋala, bena dhika gundupuŋala nhinana ŋupanaranydja ŋurikiŋina miriŋuwuŋuna. Bukmakthuna walala nhäŋalanydja dharr bitjarrana walalanha, ga wirrkina walala beyaṉiyinanydja.
JOS 7:6 Ga ŋayipi Djatjuwayu nhäŋalayi, ga wirrkina ŋayi bitjarra borrk‐gorananydja. Bala ŋayipi Djatjuwanydja ga wiripu‐guḻku' ŋunhi ŋurru'‐ŋurruŋu Yitjuralpuyŋu djalkthunmina marrtjina ŋunhana munatha'lilina, gumurrlili ŋunhimala Garraywala Dhawu'‐nherraṉminyarawuylilina Bathilili. Ŋorra'‐ŋurrananydja marrtjina walala ŋunhili bili yana‐a‐a, warwuyunminana walala wirrkina, goramirrina, yana liŋgu ga milmitjpayina.
JOS 7:7 Ga ŋayinydja Djatjuwanydja bukukurru waŋana yukurrana Godnha bitjarra, “Garray Waŋarr, nhaltjarra dhuwalayinydja bitjarra? Nhäku nhe gämanydja yawungu lili dhuwala ŋanapurrunha? . . . bunharawu? Nhe yurru ŋanapurrunha warrpam'thun baymatthun dhawar'marama? Ŋanapurru bini ŋunhi ŋunhalaŋga bili nhinanha ŋunhalayiŋga gali'ŋura.
JOS 7:8 Ŋuruŋu miriŋuyunydja ŋanapurrunha ŋuparana, ga yana liŋgu ga djuḻkmaraŋala.
JOS 7:9 Ga wiripu‐guḻku'yu ŋuruŋu yolŋu'‐yulŋuyu dhuwala walala nhina yukurra dhiyalami wäŋaŋura, ŋämana yurru walala ŋanapurruŋgalaŋuwuy, ŋunhi ŋanapurrunydja dhuwala yalŋgi'mirrina, ganydjarrmiriwnha walala, ga walalanydja yurru ḻaw'yun lilina, bala bumana ŋanapurrunha warrpam'thunna yana dhawar'maramana. Walala yurru waŋanhamirrina ḻakaranharamirrina yanapi nhenydja dhuwala ganydjarrmiriw waŋarr, yana bini nhenydja dhuwala yaka yukurra ganydjarr ŋayathaŋu ŋanapurruŋgu walŋakunharawu.” Bitjarra ŋayinydja yukurrana Djatjuwayunydja bukumirriyaŋala ŋäŋ'thurruna.
JOS 7:10 Yurru ŋayinydja Garraynydja waŋana nhanukala Djatjuwawala bitjarra, “Ma' gaŋgathiyana. Nhäku nhe yukurra bitjandja waŋa?
JOS 7:11 Yitjuralnydja dhuwala yätjthinana. Ŋalinydja maṉḏa dhuwala Yitjuralnydja miṯtji waŋgany muka yana, liŋgu ŋuriŋi ŋunhi ŋali dhawu'‐nherraṉmina ŋitjalaŋguway ŋali, yurru nhumanydja bakmaraŋala warray ŋunhiyi dhawu'; yaka warray nhuma märraŋala dhäruk ŋarranha warrpam'tja. Ŋarranydja ŋunhi waŋana ŋäthili yana ḻakaraŋala nhumalaŋgala, nhuma yurru yukurra baḏuwaḏuyun warrpam'thun ŋunhiyinydja wäŋa, liŋgu bukmak ŋunhilimiyi ŋarrakuway yulŋunydja warrpam', yurru waŋganydhu dhika yolŋuyunydja yawungu märranha girriny'tja malanha djaw'‐djawyuna, bala girriny'tja ŋunhiyi ŋayi djuḻuḻ'maranhana nhanŋuwayliliyanhana.
JOS 7:12 Liŋgu dhikayi nhuma yukurra djuḻuḻ'maranharanydja ŋayathama yana mukthun, yakana yurru nhuma yukurra gukuma waṉḏinyamaramanydja ŋunhiyi nhumalaŋguway miriŋunhanydja walalanha, yanana ŋayi ŋuriŋiyi miriŋuyunydja yukurra djuḻkmaramana nhumalanha yurru; yakana nhuma yukurra yurru djingaryun ḻuku wuṉḏaŋarryirrinydja. Ŋarranydja yurru yakana nhumalaŋgala dhiyaliyi, bäy nhuma yurru ga djuḻuḻ'maranharawuy ŋunhi ḏupthun warraŋullili, bala warrpam'thunna baḏuwaḏuyun buwayakkumana.
JOS 7:13 “Gatjuy ḻaw'yurrana walala dhipuŋuruyinydja, ga ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja ḻakaraŋa biyakana. ‘Godtja waŋa yukurra bitjan, “Nhumanydja dhuwalinydja Yitjuralpuyŋunydja ŋarrakuwaynha yana walala. Nhumanydja bini ŋunhi warrpam'thuna muka baḏuwaḏuyunanydja, gurthalili dhuŋgur'yuna, yurru dhikayi waŋganydhu dhiyalimiyi miṯtjiŋura ŋayathama yukurra ŋula nhä, ŋunhi ŋarra waŋana ŋäthili baḏuwaḏuyunarawuna dhuŋgur'yunarawuna. Yaka nhuma yurru yana dhuwala djuḻkthundja nhumalaŋgalaŋuwu miriŋuwunydja, bäy yurru nhuma bukmaknha baḏuwaḏuyun warrpam'nha.
JOS 7:14 Biyakana ḏarrtjalkkunhamiyana nhumalanhay nhuma, liŋgu goḏarrny'tja boŋgama nhuma ḻaw'yurru lilina ŋarrakalana, bukmak nhuma yana bäpurruny'tja, bala ŋarra boŋguŋu dhunupamirriyaŋuna yolŋunhanydja ŋunhiyi ŋunhi ŋayi dhikaŋuyunayi yolŋuyu gora wekaŋalanydja yukurrana ŋarrakunydja miṯtjinha. Mel‐ŋamathirrinydja ŋayi ŋuli yukurra nhä malanha ŋunhi ŋarra waŋana yaka'yurruna, bala yana nhuma yurru baḏuwaḏuyunna yulŋunydja dhuwaliyinydja yolŋunha ga gurruṯu'mirrinha walalanha nhanŋu. Ŋilinyunydja dhuwala waŋganygunharana dhambay‐manapanarana liŋgu ŋuriŋiyina dhawu'‐nherraṉminyarawuyyuna, ga ŋuriŋi nhanukala yätjthunydja nhumalanha Yitjuralpuyŋunhanydja gulkmaraŋalana, barrkuwatjkuŋalana ŋarrakalanydja.” ’ Bitjarrayina ŋayi God waŋananydja.”
JOS 7:16 Wiripuŋuyu waluyu Djatjuwayu yurrum'maraŋalana Yitjuralpuyŋunhanydja, bala yana nherraranydja walalanha marrtjina bäpurru ga bäpurru ga bäpurru bitjarra, ga ŋayinydja Godthunydja dhunupamirriyaŋala ḻakaraŋalana ŋanya ŋunhimalana ŋunhi Djudawalana yarraṯalili.
JOS 7:17 Bala walala yana dhärranana yukurrana ŋunhiyi Djudanydja miṯtji, bukmak yana ŋunhiyi mala, bala Godthunydja milkuŋalana dhunupamirriyaŋalana Gämiwunydja gurruṯu'mirrinha walalanha, ŋunhi ŋuriŋina walalay yätjkuŋala Godnhanydja.
JOS 7:18 Ga Gämiwunydja warrpam'nha mala djingaryurruna yukurrana gumurrŋurana nhanukala Djatjuwawalana, ga yurruna Godthu dhunupamirriyaŋalanydja ḻakaraŋala dhuwalayinhana ḏarramunhanydja yäkunha Waykannhana, “Ŋayi yawungu dhuwala bitjandja yätjkumanydja,” bitjarra.
JOS 7:19 Bala Djatjuwanydja waŋana bitjarrana nhanukala Waykangalanydja, “Go, ḻakaraŋa ŋarrakala lili. Nhaltjan muka nhe yawungu dhuwala yulŋunydja? Yuwalkkuŋa ḻakaraŋanydja yana, ga yaka bothiyanydja ḻakaraŋa.”
JOS 7:20 Ga ŋayi Waykandja waŋana buku‐roŋiyinmaraŋala bitjarra. “Märr‐yuwalk dhuwala ŋarra yätjkuŋala Garraynhanydja.
JOS 7:21 Ŋunhala Djariku ŋunhi ya' yawungu ŋarra nhäma ḻatju'mirri ŋanya dhika girri', ga wiripunydja rrupiya malanha. Ŋunhi ŋarra yawungu nhämanydja, ŋarra yawungu wirrkina ḏukṯukthirrinydja, bala ŋarra yawungu märranhana djaw'yunana ŋunhiyi, ga ŋunhamalayina yawungu ŋarra djuḻuḻ'maranhanydja dholkunhanydja ŋarrakalay buṉbulilina.”
JOS 7:22 Bala yana ŋayi Djatjuwayunydja djuy'yurruna djämamirrinhana walalanha balayina Waykangalana buṉbulili, ga ŋunhalana walala maḻŋ'maraŋalanydja djinawa'na ŋunhiyi wal'ŋu munatha'ŋurana,
JOS 7:23 ga liliyi walala gäŋala, bala milkuŋalanydja Djatjuwawalana. Bala yana ŋayinydja marrtji buḻuḻuyunmaramana milkumana, rarryunna marrtji.
JOS 7:24 Ga ŋayi Djatjuwanydja waŋa ŋanya Waykannhanydja bitjanna, “Nhäku warray dhuwala nhe bitjandhinydja djäma yawungu? Bukmak ŋunhilimi wäŋaŋura Djarikunydja nhanŋuway yana dhulŋuŋu Godku, liŋgu ŋunhiyinydja wäŋa ŋurruŋu wal'ŋu yana ŋilimurru yawungu djaw'yunna. Ŋunhayi ŋilimurrunha miriŋuyunydja yawungu djuḻkmaranhana, galki bini walala ŋilimurrunha baḏuwaḏuyunana, liŋgu ŋuriŋi nhokala dhuwurryu yätjthu, bala ŋayinydja yurru Garrayyunydja nhuna baḏuwaḏuyunna dhuwala buwayakkumana.” Ga bitjarra ŋayi Djatjuwayu waŋananydja. Bala walala märraŋalana ŋunhiyi girriny'tja ga rrupiya, ga bitjarrayi liŋgu Waykannhanydja ga gurruṯu'mirrinha walalanha nhanŋu, bala gäŋala ŋunhimalana yäkulili wäŋalili Yaykalilina, bitjan yäkunydja ŋunhiyi mari‐ḏumurruna. Bala walala yana bumarana yukurrana walalanha dhawar'maraŋalana, guṉḏayuna wirriw'‐wirriwyurrunana, bala yana gurthalilina dhuŋgur'yurruna warrpam'thurrunana.
JOS 7:26 Bala walala ŋal'maraŋala marrtjina guṉḏanydja ŋunhimalayina nhanukalana, ga guṉḏanydja malanha mukthun yana ŋunhayi djingaryun yukurra, märr yurru yukurra bukmakthu nhäma ŋunhiyi, ga guyaŋirri yukurra yurru bitjanna liŋguna. Bala yana Garraynydja roŋiyinayi bilyurruna walalaŋgu, ŋoy‐ŋamathinayi ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu malawu; yakana biyapulnydja mari‐wunana walalaŋgu, liŋgu walala liŋguna djalkthurrunana ŋunhiyinydja yätjtja malanha warrpam'nha.
JOS 8:1 Bala Garrayyunydja waŋana Djatjuwanha bitjarra, “Yaka nhe barrariyanydja, ga yaka nhe ganydjarr‐winya'yurra. Ma' märraŋa dhuwala nhuŋuway miriŋunha walalanha bukmaknha yana, bala yana marrtjiyana balayi roŋiyiyayi Yäyilili wäŋalili. Bukmaknha ŋarra wekaŋalanydja ŋunhanydja nhokalaynha goŋlili dhayuŋara; wäŋanydja ŋunhiyi ga Giŋ ŋunhi ga bukmak nhä malanha warrpam' ŋunhanydja yurru nhumalaŋguwaynha.
JOS 8:2 Bumanydja nhuma yukurra yurru warrpam'thun yana dhawar'marama Yäyinydja wäŋa, ŋayilpikuŋa yana yurru, biyaka yana liŋgu bitjarra nhuma ŋunhala Djariku bumara dhawar'maraŋala yana, yurru wäyindja malanha ŋunhi ga wiripunydja girri' malanha nhumalaŋguwaynha yurru warrpam'nha. Djuy'yurra wiripu‐guḻku'nhanydja miriŋunha, walala yurru marrtji gali'kurru, bala galkun gali'ŋurana yukurra yurru nhina, märr yurru walala gärri ŋunhimalayi wäŋalili ŋuliŋuruyinydja gayulnha lili yurru.” Bitjarrana ŋayi Garrayyu waŋananydja Djatjuwanha.
JOS 8:3 Ga dhunupana yana ŋayi Djatjuwanydja gaŋgathinana, rrambaŋina walala ŋunhi miriŋuna walala nhanbala miṯtjina bukmaknha, girri'‐ŋamathinanydja walala buwayakkunharawuna warrpam'thunarawuna ŋuriki Yäyipuyŋuwunydja. Ŋayi djarr'yurrunanydja ŋutu'mirrinha ganydjarrnha ḏarramuwurrunhanydja yana, bala waŋananydja ŋayi bitjarrana walalanha,
JOS 8:4 “Gatjuy marrtjiyana walala. Marrtjiyanydja gayul yukirriya‐a‐a ŋunha bala gali'kurru gal'ŋu, ga ŋunhana bala wiripuŋulilina gali'lili nhuma yurru djuḻuḻ'yundja, märr barrku biyaka ya' yarrkthurra ŋulaŋuru wäŋaŋurunydja wal'ŋu, ga ŋunhiliyina yukirriya galkurranydja.
JOS 8:5 Goḏarrny'tja ŋanapurru boŋguŋu wiripu‐guḻkuny'tja marrtji, bala boŋguŋu walalanydja Yäyipuyŋuyunydja yolŋuyu walalay nhäŋuna ŋanapurrunha, bala boŋguŋu walala dhawaṯthurrunydja, bala dhunupana ŋupuruna ŋanapurrunha boŋgama. Ga ŋanapurrunydja boŋgama bilyurru, bala yana gundupuŋuna boŋguŋu walalambala, ŋunhiyinydja yana mayali'‐wilkthurru boŋguŋu ŋanapurru. Gundupuŋunydja ŋanapurru boŋguŋu yukirri biyakuna ya' ṉinydjiyalilina,
JOS 8:6 ga walalanydja boŋguŋu ga ŋupurruyi ŋanapurrunha.
JOS 8:7 Bala nhumanydja yana boŋguŋu gärrina yanana‐wala ŋunhimala wäŋalilinydja, bala yana Garrayyunydja boŋguŋu wekaŋuna nhumalaŋgala.
JOS 8:8 Ga ŋunhi nhuma boŋguŋu märraŋu wäŋanydja ŋunhayi, ga dhunupa nhuma boŋguŋu dhuŋgur'yurruna gurthayuna yulŋunydja, biyaku yana liŋgu yulŋunydja ŋunhi ŋayi Garrayyu ŋayipi ḻakaraŋala.” Bitjarrayina ŋayi Djatjuwayu djuy'yurrunanydja ŋunhinha ḏarramuwurrunhanydja.
JOS 8:9 Marrtjinanydja walala yukurrana‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u ga wäŋanydja ŋayathaŋala, ga ŋunhalayina walala yukurrana galkurrunanydja.
JOS 8:10 Ga wiripuŋuyunydja munhayu munhakumirri, Djatjuwa ga nhanŋu miṯtji marrtjina wäŋgaŋala, bala dhunupana yana withiyarana Yäyinydja wäŋa.
JOS 8:14 Bala ŋayi Giŋdhunydja ga ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyunydja walalanha nhäŋalana, walala marrtjina lili wäŋgaŋala, ga dhunupana walala ŋuparana walalanha Yäyipuyŋuyunydja ŋuriŋinydja miriŋuyu; yaka walala marŋgi ŋunhi walala wiripu‐guḻkuny'tja miriŋu ŋunhalana bala yukurrana nhinana.
JOS 8:15 Walalanydja Djatjuwanydja ga wiripu‐guḻku' ŋunhi nhanbala mala dhunupa bilyu'‐bilyurrunana, bala gundupuŋalana yana roŋiyina wäŋalilina, yana walala bitjarra ya' mayali'‐wilkthurruna. Gundupuŋalanydja walala yukurrana mukthurruna yana‐a‐a, ga walalanydja mukthurruna ŋupara miriŋuyunydja ŋuriŋi Yäyipuyŋuyunydja, yana liŋgu ga wuyupthurruna wal'ŋu ŋunhiyi wäŋa walalaŋgu.
JOS 8:17 Ga ŋunhalayi Yäyinydja yakana waŋgany ŋula ḏarramu nhinana yukurrana ŋuruku wäŋawunydja goŋ‐nherraṉmina, ga ḻoḻunydja ŋunhiyi dhä‐ḻapthurrunana, ḻapthunarana yukurrana dhärrana.
JOS 8:18 Bala ŋayi Garray waŋana Djatjuwawala bitjarra, “Märraŋa dhuwala nhuŋuway gara, bala yana dhunupamirriyaŋana ŋunhayi wäŋanhanydja. Ŋarranydja yukurra wekama nhokalana ŋunhayi wäŋanydja.” Yuwalkthi ŋayinydja Djatjuwayunydja ŋunhi märraŋalana garanydja, bala yana dhunupamirriyaŋalana yukurrana.
JOS 8:19 Bala walalanydja marrtjina ŋulaŋurunydja bala gali'ŋuru miriŋu dhawa'‐yawaṯthurrunana, bala yana gärrinana‐wala ŋunhimala wäŋalilina. Walala ḏaw'‐ḏawyurrunana marrtjina ŋunhi wäŋanydja warrpam'nha dhikana, bala yana dhuŋgur'yurrunana, gonhana marrtjina nhärana, ṉoluŋdhinana marrtjina, ŋawululny'tja bena marrtjina gaŋgathina.
JOS 8:20 Walalanydja ŋunha Yäyipuyŋunydja mukthurruna yana ŋupara yukurrana Djatjuwawa ŋunhi malanha, bala walala ŋunhi waṯthurrunanydja nhäŋala bitjarra bala roŋiyina ŋunhiyi wäŋanydja walalaŋguway, nhäŋala warray ŋayi marrtjina gurthana ŋawulul'nha gaŋgathina, ṉoluŋdhina.
JOS 8:21 Bala walalanydja bilyu'‐bilyurrunana yana ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja, bala galkiŋuruna walalanhanydja marrtjina bumara ḏatthurruna.
JOS 8:22 Ga walalanydja lili warray gumurr‐roŋiyina ŋunhinydja walala ŋunhi walala wäŋa ḏul'yurruna, ga ŋunhalanydja walala ḻiw'maraŋalana walalanha ṉapuŋga'kuŋalana, ḻiw‐ḏap bitjarrayi walalanha, yurru walala marrtjina bumarana gay' wiṯthurrunana dhikana, dhawar'maraŋalana Yäyipuyŋunhanydja miriŋunha, waŋga'‐waŋganynha yana dhawar'maraŋala, yakana ŋula waŋgany walŋathinanydja.
JOS 8:23 Yurru ŋanyapinyaynha walala ḏapmaraŋalanydja märraŋala buŋgawanhana, bala walala gäŋalana ŋanya lili nhanukala Djatjuwawalana.
JOS 8:24 Yo, ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja bumara warrpam'thurruna yana dhawar'maraŋala ŋunhi miriŋunhanydja ŋunhalana bala warraŋulnha, ga bitjarrayi liŋgu walala roŋiyina balanydja wäŋalilinydja, ga ŋunhalanydja bumara walala bukmaknhana, dhawar'maraŋalana yana, yakana ŋula waŋgany walŋathina.
JOS 8:25 Ga ŋayinydja yukurrana Djatjuwanydja dhärrana yana bitjarra liŋgu, ga dhunupamirriyaŋalanydja yukurrana ŋunha bili yana wäŋa garayu nhanukiyingalay ŋayi. Yakana ŋayi goŋ‐yupthurruna ŋuliŋuruyi, yana liŋgu ga dhawar'maraŋala wal'ŋu walala bumara marrtjina yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi bukmaknha.
JOS 8:27 Yo, ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja ḏul'yurrunana ŋunhiyi wäŋanydja, buku‐yapmaraŋalana warrpam'nha, yurru walala märra'‐marraŋalanydja ŋuliŋuruyi djaw'‐djawyurrunanydja wäŋaŋurunydja wäyinnha ga girri'na walalaŋguwaynha walala, bitjarra liŋgu yana ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala yukurrana walalaŋgu.
JOS 8:29 Ga ŋayi Djatjuwayunydja bumara ŋunhi Giŋnhanydja walalaŋgu rakunyguŋalana, bala walala rumbalnydja ŋanya ŋurrkaŋala dhurrwaralilina galki ŋunhi ḻoḻulilina. Bala walala guṉḏana ŋal'‐ŋalmaraŋala yukurrana maŋutji‐ŋäkirrmaraŋalanydja ŋanya rumbalnydja, ga ŋunhiyinydja malanha guṉḏanydja mukthun yana dhiyaŋunydja‐wala ŋunha djingaryun yukurra.
JOS 8:30 Bala yana walala ŋuliŋurunydja giṯthurrunana marrtjina dhawaṯthurruna ŋunha bukulili wäŋalili yäkulili Yepallilina, ga ŋunhamalayina ŋayi Djatjuwayu dhuḻ'yurruna ŋal'‐ŋalmaraŋala guṉḏanydja Garraywuna buku‐ŋal'yunarawu. Bala walala yukurrana ŋunhalayina bumara wäyindja malanha, bitjarra galkithinana marrtjina lili Godkalana ŋuriŋiyinydja maŋgu'‐waṉḏinyarayu wäyingalanydja, buku‐ŋal'yurrunanydja walala yukurrana batharanydja wäyindja malanha, mundhurrnha wekaŋala Garraywuna.
JOS 8:33 Ga gali'ŋuranydja ŋunhiliŋumi ga buku maṉḏanha wäŋa yukurrana gorruŋala, waŋganydja yäku Yepalwuy ga wiripunydja Giritjimbuy, ga walalanydja yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi gulk‐gulkthunmina, waŋganynha miṯtji dhipala bala waŋganylili bukulili ŋal'‐ŋalyurruna, ga wiripu‐guḻkuny'tja ga dhipala bala gali'lili wiripulili bukulili, ga ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi ŋunhala yukurrana djingaryurruna ṉapuŋga' ŋunhili walalaŋgala.
JOS 8:34 Bala yana ŋayinydja Djatjuwayunydja djorra'na mel‐ḻaw'maraŋala, bala marrtjina waŋanana makarrnha dhäruknha, bukmaknha yana ŋunhi Godthu yukurrana ḻakaraŋala ŋäthili dhäruk nherraṉmina Mawtjitjkala; ŋayi waŋananydja marrtjina ŋunhi dhawu'‐nherraṉminyarawuy dhäruktja malanha, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi raypirri'yunaranydja dhäruk ŋunhiyi marrtjina waŋana bukmakkalana ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwala, ḏarramuwurruŋgala ga dhäykawurruŋgala ga bitjarrayi bili yumurrku'walanydja, ga ŋurikala wiripu‐guḻku'wala mulku'‐mulkuruwala yolŋu'‐yulŋuwala ŋunhi walala yukurrana nhinana mala‐manapara ŋunhiliyi walalaŋgala malaŋura ŋunhi Godku nhanŋuway wal'ŋu yolŋu'‐yulŋu.
JOS 9:1 Ga bukmakthu yolŋu'‐yulŋuyu miṯtjiyu ga miṯtjiyu ŋäkulanydja, bala borrk‐beyaṉiyinana yukurrana ŋurikinydja yolŋuwu miṯtjiwu, Yitjuralpuyŋuwunydja.
JOS 9:2 Bala walala yukurrana ḻuŋ'maranhaminana waŋganynha miṯtjinydja, märr bini walala bunha gukunha Djatjuwawu miṯtjinha.
JOS 9:3 Ga wiripuwurruyunydja yolŋu'‐yulŋuyu Gipiyanbuyŋuyunydja ŋäkulana walalanha Yitjuralpuyŋunhanydja, nhaltjarra walala ŋunhi baḏuwaḏuyurruna bumara Djariku wäŋa ga ŋunhala Yäyi. Bala walala ŋunhiyi ḻuŋ'maranhaminana, bala waŋanharamina bitjanmina,
JOS 9:4 “Gul' ŋilimurru ŋi', mayali'‐wilkthunna Djatjuwanhanydja, märr yurru ŋuruŋu nhanukala miriŋuyunydja yakana buma ŋilimurrunha dhawar'marama,” bitjarra. Bala yana walala märraŋala ŋatha malaŋgarr'mirrina dhika, ŋäthiliŋuna ŋayaŋay', ga märraŋalayi walala bathinydja malanha ŋarŋgamirri barrŋbarrŋ, bala ŋal'maraŋala wäyingala ḏiltjililina.
JOS 9:5 Ga bitjarrayi liŋgu walala dhaṯthunminanydja rumballilinydja nherra'‐nhirrara ŋäthiliŋuna girri', ga ḻukuwuy nherra'‐nhirrarayi barrŋbarrŋmirriyi yana wal'ŋu murrŋaram'mirrina girri', bala yana walala martj‐martjurrunana.
JOS 9:6 Martj‐gay walala yakaŋga weyindja, bala bunanana, wäŋanydja ŋunha ŋayathaŋala, bala waŋana Djatjuwanhanydja bitjarrana gam' ḻakaranhaminanydja, “Ŋanapurrunydja dhuwala marrtjina lili ŋulaŋuru beŋuruna‐wala birr wäŋaŋuru, marrtjinanydja ŋanapurru lili, märr yurru ŋilimurru goŋ‐nherraṉmirri dhawu'‐nherraṉmirri bala‐lili'yunmirri, märr yurru ŋilimurru ḻundu'manydjina yanana, nhuŋu mala ga ŋanapurru mala; ŋilimurru yurru ḻundukunhamirrina yanana yukurra nhina,” bitjarra.
JOS 9:7 Bala walala Yitjuralpuyŋuyunydja buku‐ḏuwaṯthurruna warray dhä‐wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Nhäku yurru ŋanapurru dhawu'‐nherraṉmirri nhumalaŋgalanydja? Mak nhumanydja dhuwala bäy galkiwuy yana gal'ŋu wäŋawuy dhiyakuy.”
JOS 9:8 Ga walalanydja buku‐wakmaraŋala ḻakaranhamina nhanukala Djatjuwawala bitjarra, “Ŋanapurrunydja dhuwala nhumalaŋgu djämamirrina walala beŋuruna‐wala birr wäŋaŋuru marrtjina lili, liŋgu ŋanapurru yawungu ŋäma nhumalaŋgu waŋarrnha Godnha ŋunhi ŋayi yawungu nhumalanha guŋga'yuna ŋunhala Yetjip, ga ŋunhala bala gali'ŋura makarrŋura wäŋaŋura.
JOS 9:11 Bala yawungu ŋanapurruŋgala ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja ŋanapurrunha djuy'yunana lili dhipala nhokalana.
JOS 9:12 Bala ŋanapurru yawungu dhuwala djaw'yundja ŋathanydja walŋa yana wal'ŋu dhika ḻatju', ga dhuwalana gay' nhäŋana ya', malaŋgarr'mirrina yätjnha.
JOS 9:13 Ŋanapurru dhaṯthunminanydja yuṯayu muka girri'yunydja, ga dhuwalana nhäŋana ya' barrŋbarrŋnha yätjnha, bili ŋanapurru yukurrana weyinnha marrtjina, weyinnha wäŋa ŋupara lili.” Ga bitjarrana walala yukurrana ḻakaraŋalanydja, yurru djawukinana dhäwuny'tja walala yukurrana ḻakaraŋala.
JOS 9:14 Bala walalanydja nhäŋalana ŋunhimala girri'lilina ŋäthiliŋulilina ga ŋathalilina murrŋaram'mirrililina, yurru yakana walala ŋula bukumirriyaŋala dhä‐wirrka'yurrunanydja ŋanya Godnhanydja.
JOS 9:15 Dhunupana yana ŋayi Djatjuwanydja walalaŋgu märr‐yuwalkthina warray, bala ŋayi dhawu'‐nherraṉminana, dhäruknha nherrara walalaŋgu Garraywalaŋumirrina yäkumirri. Yo, ŋunhiyi märrma' maṉḏanha yuwalknha yana miṯtji ḻundukunhaminanydja, gupaḏalkunhaminana yana walala nherraṉminanydja. Ga bitjarrayi liŋgu walalanydja ŋuriŋi ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu dhäruktja‐nherrara yäkumirrina Garraywalaŋumirrina yana, bukmakthu yana ŋuriŋi malayu Yitjuralpuyŋuyunydja, “Dhuwalayinydja dhawu' yukurra yurru dhärra gupaḏalnha‐wala yana,” bitjarra.
JOS 9:16 Ga ḻurrkun'nha walu djuḻkthurruna, bala walalanydja marrtjina maḻŋ'maraŋalana, ŋunhi walalanydja ŋunhiyinydjayi Gipiyanbuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu yaka warray beŋuru barrkuŋuru, ŋurikiy warray bäyma galkiŋuwuy warray yana wäŋawuy.
JOS 9:17 Ga wiripu‐guḻkuny'tja ḏukṯukthina, walala bini ŋunhi dhunupana marrtjinya ga bunha dhawar'maranhana ŋunhi Gipiyanbuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha.
JOS 9:18 Yurru walalanydja ŋuriŋi ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja gulmaraŋala warray walalanha, waŋana yukurrana bitjarra warray gam', “Yakana yurru ŋilimurru walalanha ŋula bumanydja, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala dhawu'‐nherraṉmina muka be walalaŋgala yäkumirri Garraywalaŋumirriŋga Godkalaŋumirriŋga.
JOS 9:20 Ŋuli yurru ŋilimurru buma walalanha rakunygumanydja, ŋayinydja yurru Godthunydja ŋilimurrunha dhä‐ḏir'yunna.
JOS 9:21 Gonhana walala yurru yukurra nhinanydja walŋamirrinydja, ga djäma walala yukurra yurru ŋilimurruŋgu.”
JOS 9:22 Bala dhunupana ŋayi Djatjuwayunydja dhä‐wirrka'yurrunana walalanha bitjarrana, “Nhäku warray nhuma ŋunhi ŋanapurrunha bothinanydja?
JOS 9:23 Godthunydja nhumalanha yurru dhuwala dhä‐ḏir'yunna, liŋgu nhuma mayali'‐wilkthurruna ŋanapurrunha. Bitjanna liŋgu nhuma yurru gupaḏalnha‐wala djämamirrinydja walala, gulkthun nhuma yurru yukurra gurthana djatthun, ga gäma nhuma yukurra yurru gapu Godkalaŋuwuna Buṉbuwu.”
JOS 9:24 Ga walalanydja buku‐wakmaraŋala bala Djatjuwawunydja bitjarra, “Ŋäkula ŋanapurru ŋunhi nhumalanha yulŋunydja, ŋunhi nhumalaŋgalanydja Godthu ḻakaraŋala, bitjan ŋayi yurru wekama dhuwalayinydja wäŋa nhumalaŋgalana goŋlili. Ŋanapurrunydja ŋunhi beyaṉiyinana wirrkina wal'ŋu, liŋgu nhuma bini ŋanapurrunha bunha warrpam'thunana. Ga dhiyaŋuyina ŋunhi ŋanapurru bothinanydja nhumalanha.
JOS 9:25 Ga dhuwalana gay' ŋanapurru yulŋunydja, nhumalaŋgalana goŋŋuranydja.”
JOS 9:26 Bala ŋayi yana Djatjuwayunydja walŋakuŋalana walalanha, yakana walala Yitjuralpuyŋuyu bumaranydja walalanha, liŋgu ŋayina Djatjuwayuna walalanha gulmaraŋala waŋana.
JOS 9:27 Bala walala ŋunhi Gipiyanbuyŋuyunydja djämana yukurra ŋuli ŋunhiliyi Godkalanydja Buṉbuŋura, bitjana gurthana walala ŋuli djatthuna ga gapuna gänha.
JOS 10:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala ŋäkulana wiripu‐guḻku'yunydja bäpurru'yu yolŋu'‐yulŋuyu ŋurikiy wäŋawuy Gipiyanbuyŋuyunydja miṯtjiyu, ŋunhi walala ḻundukunharaminana, ga nhinanana walala yukurrana ŋunhilina Yitjuralpuyŋuwalana malawala.
JOS 10:2 Bala walala waŋanhaminanydja bitjanminana, “Gipiyandja ŋunhi ŋutu'na wäŋa, ga yolŋu'‐yulŋunydja ḏarramuwurrunydja ŋunha ḏälmirrina dhika bunharawunydja. Nhäkuna walala yawungu ŋilimurrunhanydja gonha'yuna, ga wapthuna yawungu Djatjuwawalanydja gali'lili?
JOS 10:3 Gul' ŋilimurru marrtjina go, nyäṉ'thunna walalaŋgu, ga bumana walalanha Gipiyanbuyŋunhanydja ŋunhanydja.” Bala walala mana'‐manapanminana mala ga mala, goŋ waŋgany ŋurru'‐ŋurruŋunydja ga miriŋu walala walalambala, ga waŋganynha marrtjina malanydja bena dhika miriŋunydja Gipiyanbuyŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋuriki nyäṉ'thurruna.
JOS 10:6 Ga dhunupana walalanydja ŋunhi Gipiyanbuyŋuyunydja dhäruknha djuy'yunmina bala Djatjuwawalana bitjarra gam', “Go walala, guŋga'yurra ŋanapurrunha. Marrtjiyana lili ga walŋakuŋa ŋanapurrunha. Yaka ŋanapurrunha gonha'yurra,” bitjarra.
JOS 10:7 Bala dhunupana yana ŋayinydja Djatjuwayunydja yurrum'thunmaraŋalana nhanŋuway miṯtjinhanydja ŋunhi bukmaknha dhika, bala yana marrtjinana walala Gipiyanbuyŋuwuna guŋga'yunarawu.
JOS 10:8 Ga ŋayi Garraynydja waŋana Djatjuwawala bitjarra, “Yaka barrariyanydja ŋurikiyi miriŋuwunydja. Ŋay' nhokalana ŋarra wekaŋala walalanha goŋlilinydja. Nhena yurru buma walalanha warrpam'thunna, yakana yurru ŋula waŋgany djingaryundja ga buku‐ruŋiyirrinydja nhuŋu.”
JOS 10:9 Yo, Djatjuwanydja ga nhanŋu miriŋunydja marrtjinana‐wala yana withiyarana Gipiyandja wäŋa. Walalanydja ŋuriŋi miriŋuyunydja wal'ŋu nhäŋalana walalanha, walala yukurrana lili marrtjina, bala ŋayi Garrayyunydja walalanha barrari‐wekaŋalana yana, bala walalanydja bilyurruna, bala gundupuŋala yukurrana bitjarrana‐wala. Ga walalanydja Yitjuralpuyŋuyunydja walalanha ŋuparana, buku'‐wukukurruna dhika marrtjina bumara walalanha bala.
JOS 10:11 Bala ŋayinydja Garrayyunydja djuy'yurruna, balanyarana bitjan guṉḏa rarralayinyara, ŋutu'mirrina dhikana guṉḏa guyiŋarrnha marrtjina burruḻ'yurruna, bala dhä‐monyguŋalana marrtjina, ga bukmaknha yana miriŋunha marrtjina muŋdhu'‐muŋdhurrunanydja, guṉḏayunydja marrtjina ŋuriŋi burakina.
JOS 10:12 Yo, galki marrtjina munhakuyinana ŋunhi yulŋunydja, ga yaka yana marinydja dhawar'yurruna ŋunhi, bala ŋayi Djatjuwanydja waŋanana Garraywala ŋuhiliyina gumurrŋura ŋurikalana yolŋu'‐yulŋuwala bukmakkalana, bitjarra ŋayi waŋananydja gam'. “Walu, djingaryurrana yukirriya yana yulŋunydja, ga ŋaḻindi djingaryurra yukirriya mukthurra!”
JOS 10:13 Bala yuwalkthi walunydja yukurrana dhärranana, yakana ŋayi giṯthurrunanydja marrtjina gärrinanydja bala, ŋunhilina liŋguna yukurrana dhärrana waŋganyŋurana dharapulŋura weyin‐marraŋalana, yanana liŋgu‐u‐u, gonha walalanha‐a‐a, ga ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyu miṯtjiyu warrpam' wal'ŋu miriŋunha ŋunhi bumara dhawar'maraŋala, bala yurruna munhakuyinanydja.
JOS 10:14 Yo, Garrayyu dhäruk märraŋala yolŋunha wal'ŋu ŋunhiyi, bili Garraynydja gali'ŋura ŋurikala Yitjuralpuyŋuwala, ŋayipi yukurrana ŋunhi bumaranydja walalaŋgala ŋunhi miriŋunhanydja, yakana ŋula ŋäthili bitjarrayi walu yukurrana dhärrana weyin, dhäwulnha.
JOS 10:15 Bala Djatjuwanydja ga nhanŋu miriŋunydja marrtjina roŋi'‐ruŋiyinana wäŋalilina balayi Gilkallilina yäkulili.
JOS 11:1 Ga walalanydja wiripu‐guḻku'yunydja giŋdhu walalay ŋäkulana ŋurukuynha Yitjuralpuyŋunhanydja, ŋunhi nhaltjarra walala miriŋunha djuḻkthunmaraŋala, bala walalanydja yukurrana miṯtji bukmak yana marrtjina waŋgany‐manapanminana, märr walala yurru waŋganynha mala nyäṉ'thun bala Yitjuralpuyŋuwanydja.
JOS 11:6 Bala Garraynydja waŋana Djatjuwawala bitjarra, “Yaka beyaṉiyiyanydja walalambala. Ŋarranydja yurru wekama bukmaknhana yana ŋunhayinydja walalanha nhokalaynha goŋlili, ga goḏarr'nha nhe boŋguŋu nhäŋu walalanha murrmurryunaranydja.” Bala Djatjuwayunydja yurrum'maraŋalana nhanŋuwaynydja ŋunhi miriŋunha, bala yana marrtjinana, withiyarana ŋunhiyi miriŋunhana bena dhikana malamirriŋunhana. Yurru walala gay ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyu yolŋu'‐yulŋu walalanha ŋuparana yukurrana, bumarana marrtjina yana walalanha, yana liŋgu ga warrpam'thurruna wal'ŋu dhawar'maraŋala raku'‐rakunyguŋala.
JOS 11:10 Ga ŋuliŋurunydja Djatjuwawu miriŋunydja walala marrtjina nhäyikayuna Yatjulilina wäŋalili, ga ŋunhalanydja walala bumara yukurrana giŋnhana ŋurukuyyi wäŋawuy, ga ḏaw'‐ḏawyurruna buku‐yapmaraŋalana wäŋanydja, ga yolŋu'‐yulŋunha bumara dhawar'maraŋalana. Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja walala wiripulilina giṯthurruna, ga ŋunhalanydja bala wiripuŋuranydja bumara bitjarra yana liŋgu. Ga wiripuŋulili giṯthurruna, wakinmirrilili yana wäŋalilinydja marrtjina, bala djutjnha bumara marrtjina, bitjarrana liŋguna wäŋanydja ḏaw'‐ḏawyurruna marrtjina, ga warrpam'nha bumara marrtjina rakunyguŋalana ŋunhi rom‐yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha.
JOS 11:16 Yo, Djatjuwayu märraŋala wäŋanydja ŋunhi bukmaknha yanana, ŋulaŋuru liŋgu ŋanhdharkŋuru wäŋaŋuru ga yanana liŋguna ga ŋunha bala buku mulkana Yämanbuy. Walala marrtjina bumaranydja buŋgawanhanydja walalanha ga yolŋu'‐yulŋunha, bumarana yanana dhawar'maraŋalana wäŋanydja malanha ŋunhiyi warrpam'thurruna, yakana ŋula walala waŋganynha walŋakuŋala, ŋunhina liŋguna waŋganynha wäŋanydja ŋunhi Gipiyan yukurrana nhinana. Yo, Djatjuwayu märraŋala wäŋanydja ŋunhiyi bukmaknha yana Gaynandja, bitjarrayi liŋgu bitjarra ŋunhi ŋayipi Garrayyu ḻakaraŋala nhanŋu Mawtjitjku ŋäthili be, bala ŋayi wekaŋalana bukmak ŋunhiyi wäŋanydja ŋuriki Yitjuralpuyŋuwana yolŋu'‐yulŋuwa, märr walalambalaynha ŋunhi wäŋanydja gupaḏalnha yurru yukurra djingaryun. Bala yana Yitjuralpuyŋunydja yukurrana nhinana ŋamathaŋalana yana‐wala ŋunhalayi wäŋaŋura, ganaŋ'thurrunana mariŋurunydja ŋula nhäŋurunydja yänana yukurrana nhinananydja walala.
JOS 14:5 Bala yana Djatjuwayunydja gulk‐gulkthurrunana wäŋanydja malanha bitjarra yana liŋgu ŋunhi Garrayyu ŋayipi ḻakaraŋala Mawtjitjkala bitjanarawu ŋäthili.
JOS 14:6 Ga waŋgany ḏarramu Gayliptja yäku marrtjina withiyara ŋanya Djatjuwanha, bala waŋana bitjarrana, “Way, birrka'yunga nhe yukurra ŋurukuynydja ŋunhi? . . . ŋunhi nhaltjarra Godthu ŋitjalanha ḻakaraŋala Mawtjitjkala ŋäthili?
JOS 14:7 Ŋarranydja ŋunhi ŋulinyaramirriyu märr‐yuṯaŋga ḏarramu, 40‐ŋga ŋarraku dhuŋgarranydja, ŋunhi ŋayi ŋarranha Mawtjitjthu djuy'yurruna milthunarawu yana dhiyaku wäŋawu, ga balanydja ŋarra roŋiyinanydja gäŋala yuwalknha dhika dhäwuny'tja. Ŋilimurru bini ŋunhi marrtjinyana‐wala yana, ga märranha dhuwala wäŋa nhanukalana Garraywalana ganydjarryu.
JOS 14:8 Ŋuriŋinydja wiripu‐guḻku'yunydja wiripu warray dhäruk gäŋala, beyaṉu‐wekaŋala dhuwala yolŋunha warray walalanha, ga ŋarrapina malthurruna ŋarrakalaŋuwunydja Garraywu. Ŋarra ŋanya dhäruktja märraŋala yana warrpam'.
JOS 14:9 Bala Mawtjitjtja ŋunhi waŋana bitjarra warray ŋarrakala gam'. ‘Ŋunhiyinydjayi wäŋa ŋunhi nhe yukurrana marrtjina ŋuliwitjarrayi, muŋdhu'‐muŋdhurruna yukurrana, ŋunhiyinydja yurru djingaryun nhuŋuwaynha wäŋa, ga yumurrku'wuna nhokalayŋuwu, bili nhe yukurrana dhärrana nhanukalay yana yuwalkkuŋala wal'ŋu.’
JOS 14:10 “Yo, ŋunha wiripu‐guḻkuny'tja biliŋga murrmurryurruna, yurru ŋarranha ŋayi Garrayyu yukurrana gäŋalanydja walŋanha yana. Ga dhuwala ŋarra djawuḻpa'na, 85‐nha dhuŋgarranydja ŋarraku, yurru mukthun yana ŋarra dhuwala wuṉḏaŋarr yulŋunydja, yuṯa yana ŋarra mukthun yukurra nhina, balanyara yana liŋgu bitjarra ŋunhala ŋunhi ŋarranha ŋäthili Mawtjitjthu djuy'yurruna mel'ŋunha. Ŋarra yurru ŋupan yana buma dhuwala miriŋunhanydja, gukumana yurru Godkalana ganydjarryu.
JOS 14:12 Ma'! Wekaŋana nhe yurru ŋarraku wäŋa ŋunhanydja bala ya' buku'‐wukunydja, ŋunhi ŋäthili ŋarra djalkiri muŋdhu'‐muŋdhunara marrtjinyara yukurranhara. Liŋgu ŋunhiliŋumi wäŋaŋura yolŋu walala yukurra nhina djaka'‐weyinmirrina ga bathalamirrina rumbal. Godthu yurru guŋga'yundja ŋarranha, ga ŋarranydja yurru ŋupanna walalanha ŋulaŋuruyi ŋunhayi rom‐yätjmirrinhanydja walalanha.” Ga bitjarra ŋayi Gaylip waŋananydja yukurrana Djatjuwawala.
JOS 14:13 Ga Djatjuwanydja waŋana bitjarra buku‐ruŋiyinmaraŋala Gaylipkala, “Yuwalknha! Ŋunhayi bukunydja wäŋa Yiprunbuynydja yurru nhuŋuna wäŋa. Godthunydja nhuna yurru guŋga'yunna yana.”
JOS 14:14 Ga dhiyaŋunydja‐wala ŋunha Yiprunbuynydja wäŋa mukthun yana Gaylipkalaŋuwu mala‐wunharawuywu, liŋgu ŋayi Gayliptja yukurrana malthurruna nhanŋuway Garraywu yana yuwalkkuŋala wal'ŋu.
JOS 14:15 Ga wäŋanydja ŋunhiyi Yitjuralwuynydja ŋaraka liŋguna wapurarryinana, ga bukmak ŋunhi yana bäpurruny'tja malanha nhinana yukurra wapurarrŋurana liŋguna, marimiriwnha yanana yukurrana nhinana.
JOS 20:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Garray waŋana Djatjuwawala bitjarra,
JOS 20:2 “Nhuma ganaŋ'maraŋa yurru wäŋa malanha dhiyali bäyma ga ŋunhili bala, ga wäŋanydja ŋunhiyi malanha marrtji yurru djinga'‐djingaryun gäna wal'ŋu, ganaŋ'maranhara ŋurrwu yolŋuwu walalaŋgu.
JOS 20:3 Ŋuli yurru ŋula yolŋu burakirri ga rakunydhirri yurru ŋula yolkuŋu djämawuy, yurru yaka mel‐yunupawuynydja, ga ŋunhiyi baṉdja‐moṉuŋunydja yolŋu yurru waṉḏirri ŋunhimalayi wäŋalili, märr ŋayi yurru ŋunhalayi nhina yukurra ŋurrwu'ŋura walŋana. Yakana yurru ŋula yolthu ŋanya balwak‐ruŋiyinmarama, ga buku‐ruŋinyamaramanydja buma ŋunhili wäŋaŋura. Yo, ŋunhi ŋayi yurru bunanydja ŋunhiliyi, ŋunhiyi yolŋu ŋunhi ŋayi yaka mel‐yunupa bumara yolŋunha, ŋayi yurru ḻakarama ŋathili ŋaḻapaḻmirriwu nhaltjarra ŋayi ŋunhi, bala walalanydja yurru dhurrwarana nhanŋu ḻapmarama, bala ŋilitjanna ŋanya, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu gärrina, bala nhinana walalaŋgala ŋunhili walŋana.
JOS 20:5 “Ga ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu marrtji ga bitjan waŋa, ‘Go wekaŋa ŋarrakala dhuwali ḏarramunha ya', ŋanapurru ŋanya bumana rakunygumana, bili ŋayi yawungu ŋanapurruŋgu gurruṯu'mirrinha buma,’ bitjan yurru, bala walalanydja yurru yakana ŋanya gathan nhanukala ŋurikala yolŋuwala marimirriwalanydja, bili yaka ŋunhi mel‐yunupawuy nhanukuŋunydja, yaka ŋayi ŋunhi bumara ŋaramurryinyarayunydja ŋurruyu. Bala ŋayi yolŋunydja ŋunhiyi yurru nhina yukurra ŋunhiliyina walŋana yana, ŋamathamana,
JOS 20:6 ga yana liŋgu ga ŋuriki dhä‐wirrka'yunarawuna waluwu. Nhinanydja ŋayi yukurra yurru ŋunhilinydja wäŋaŋura weyinnha, yurruna ŋayi yurru roŋiyirri balayi nhanukiyingala wäŋalili.” Bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja Djatjuwawala.
JOS 20:7 Bala walala ganaŋ'maraŋalana wäŋanydja malanha waŋgany‐rulu'na ga waŋgany bäythinyaranydja, barrkuwatjkuŋala bukmakkurru yana wäŋakurru, märr ŋunhilimiyi wäŋaŋuranydja malaŋuŋura yolŋu walala yurru walŋana nhina, bäyyi ŋayi ŋula bumara maŋutji‐yunupanydja yolŋunha.
JOS 23:1 Ŋayi Djatjuwanydja wirrkina djawuḻpa'yina worruŋuyinana, bala ŋayi gawaw'yurruna ga buku‐ḻuŋ'maraŋala ŋurru'‐ŋurruŋunhana ga ŋaḻapaḻmirrinhana ga bukmaknhana yolŋu'‐yulŋunha, bala yana ŋayi waŋana bitjarrana, “Worruŋuna ŋarra dhuwala, galki ŋarra yurru rakunydhirrina.
JOS 23:3 Liŋgu muka nhumapinydja marŋgina dhuwala, ga nhäŋalana nhuma liŋguna nhaltjarra ŋayi Garrayyu ŋilimurrunha guŋga'yurruna marrtjina, ga gäŋala marrtjina lili ḻatju'kuŋala dhika. Ŋayi gukuŋala ŋunha miriŋunha dhipuŋuru wäŋaŋuru, märr ŋilimurru yukurra yurru nhina dhiyala ŋamathamana, liŋgu ŋilimurruŋgunydja Garray God dhuwala warray ŋilimurruŋgala gali'ŋura.
JOS 23:4 Guyaŋiya walala ŋunhinydja, ŋunhi ŋarra gulk‐gulkthurruna dhuwala wäŋa malanha ganaŋ'maraŋala, ga weka'‐wikaŋala nhumalaŋgalana goŋlili, waṉa‐nherrara dhiyaku bäpurru'wu ga bäpurru'wu ga bäpurru'wu. Dhika bala wiripuŋuminydja wäŋaŋura malanyŋumi miriŋunydja marrtji nhina'‐nhina mukthun yana märr‐ḻurrku'‐ḻurrkun,
JOS 23:5 yurru waṉḏirri warray walala yurru yulŋunydja, ŋunhi nhuma yurru ŋupandja gukumanydja walalanha, dhawaṯmaramanydja yurru ŋuliŋuru nhumalaŋgala wäŋaŋurunydja malaŋuŋuru, liŋgu Garraynydja dhuwala nhumalaŋgala gali'ŋura. Dhuwalanydja wäŋa yukurra yurru djingaryun nhumalaŋguwaynha yana, bitjan liŋgu yana bitjarra ŋayipi Garrayyu dhäwu'‐nherrara nhumalaŋgu.
JOS 23:6 “Nhiniyanydja walala wuṉḏaŋarryiya, ga biyaka liŋgu malthurranydja nhanŋuway dhärukkunydja Godku. Djämanydja dhuḏakthurranydja biyaka yana liŋgu ŋunhi yukurra makarr dhäruk waŋa dhiyalami djorra'ŋura, ŋunhi ŋayipi Mawtjitjthu wukirri. Yaka ŋanydjaḻa'yurra ŋuliŋuruyi dhärukŋuru ga romŋuru,
JOS 23:7 ga yaka ḻunduthiya ŋuruku wiripuŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu, ŋunhi walala yukurra ŋuyulkthirri Godku ŋuli. Ŋunhiyinydja yätjmirrina yolŋu walala, ga walalaŋgu waŋarrnydja malanha yakana yuwalkŋu wal'ŋu. Yaka märr‐ŋal'yurra walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu.
JOS 23:8 Ŋayathaŋa baṯ biyakanydja ŋanyapinyay Garraynha, ga dhambay‐manapanmiya waŋganygala yana waŋarrwala yuwalkŋuwala wal'ŋu yana.
JOS 23:9 Liŋguna ŋayi Garrayyunydja gukuŋalana waṉḏinyamaraŋalana yanana ŋunhinydja ḏälmirrinhanydja gal'ŋu miṯtjinha, walala gundupuŋalana nhumalaŋgalanydja bena‐wala, yakana yukurrana waŋgany dhärrana nhumalaŋgu gulmaranharawu; nhumanydja yana djuḻkmaraŋalana‐wala walalanha warrpam'thurrunana.
JOS 23:10 Waŋganydhunydja nhuma yurru gukuma waṉḏinyamaramana‐wala ŋula nhämunha'nhana miṯtjinha; mirithirrina guḻku'na yurru waṉḏirrinydja‐wala nhokala dhärukthu, liŋgu ŋayipinydja Garraynydja nhokala warray gali'ŋura, ga dhawu'‐nherraranydja ŋayi nhumalanha, ŋunhi ŋayipina yurru dhawar'maramanydja buma walalanha warrpam'thundja nhumalaŋgu.
JOS 23:11 “Biyaka gurrum'thurra yulŋunydja nhäŋa, märr yurru nhe märr‐ŋamathirrinydja wirrki gal'ŋu yana märryu‐ḏapmarama Garraynhanydja nhumalaŋguway Godnhanydja.
JOS 23:12 Ŋunhi nhuma yurru ŋanydjaḻa'yundja ga ŋapanydja‐wekanharamirri dhiyakunydja Godku, ga mam'thun yurru dhambay‐manapanmirri ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yaka marŋgi Godku, ga märrama yukurra yurru dhäykanha ŋuliŋuruyi miṯtjiŋuru,
JOS 23:13 bala ŋayi yurru Godthunydja yakana nhumalanha biyapul guŋga'yun ŋunhimalayi, yakana ŋayi yurru miriŋunhanydja nhumalaŋgu gukuma. Walalanydja yurru miriŋuyunydja ŋuriŋiyi nhumalanha gaṯmaramana walalaŋgalay yätjthuna dhikana yana romdhu, bala nhumalanha yurru ŋayaŋu‐yätjkumana dhika nhäyuna romdhu, yana liŋgu ga warrpam'thun nhumalanha yurru baḏuwaḏuyun, ga yakana nhuma yurru ŋula waŋgany yolŋu yukurra nhinanydja dhiyalayi ŋamakurru'ŋuranydja wäŋaŋura, ŋunhi ŋayi Godthu nhumalaŋgu wekaŋala.
JOS 23:14 “Yo, galkina dhuwala walunydja, ŋarra yurru rakunydhirrina. Nhumanydja ŋunhi marŋgi muka ŋunhi ŋayi Godthu gäŋala ŋilimurrunha ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu, goŋ‐nherraṉmina ŋayi ŋilimurruŋgu, ga wekaŋalanydja ŋayi marrtjina ḻatju' malanha dhika wal'ŋu yana ŋamakurru'mirri. Yo, ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja Godthu dhawu'‐nherrara nhä malanha ḻatju'mirri dhika yana, ga liŋguna ŋunhi djämawuynha nhanukuŋu yulŋunydja warrpam'nha, yakana ŋayi ŋula meṉguŋalanydja waŋgany.
JOS 23:15 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Godthu raypirri'yurrunanydja waŋana dhäruk ŋilimurruŋgu. Ŋuli nhuma yurru yakanydja ŋayathama yukurra ŋunhi raypirri'yunara dhäruk, yana bilyun yurru ŋanydjaḻa'yundja wiripuŋulilinydja ŋula waŋarrwu buku‐ŋal'yunarawu, ŋayinydja yurru marina marrtji bathalana nhumalaŋgu, bitjanna yana liŋgu yurru bitjarra ŋayi waŋana raypirri'yurruna ŋäthili gal'ŋu.
JOS 23:16 Yo, ŋuli nhe yurru dham'thunmaranharamirri yakanydja nhanukala Godkalanydja, yana nhe yurru märr‐ŋal'yun yukurra waŋarrwu wiripuŋuwunydja, ŋula nhäkunydja maḏayin'kunydja romgu malaŋuwu, ŋayinydja yurru Godtja ŋaramurryirrina nhumalaŋgu wirrkina yana. Yakana yana nhuma yurru nhina yukurra weyin dhiyalanydja ŋamakurru'ŋuranydja wäŋaŋura ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala nhumalaŋgu.”
JOS 24:1 Bala ŋayi Djatjuwayu buku‐ḻuŋ'maraŋalana yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi Yitjuralpuyŋunhanydja bukmakkuŋala yana, walala marrtjina yurrum'thurruna waŋgany‐manapanminanydja gumurrŋura Garraywalana, ŋurru'‐ŋurruŋu gal'ŋu ŋunhi yolŋu walala ga wiripu‐guḻku' yolŋu'‐yulŋu.
JOS 24:2 Bala Djatjuwanydja gaŋgathina, bala waŋana bitjarrana gam'. “Dhuwalanydja gay' dhäruk ŋulaŋuru Garraywuŋu, Yitjuralpuyŋuwalaŋuwuŋu ŋunhi Godkuŋu, dhuwala ŋunhi ŋayi Garray waŋanydja yukurra nhumalaŋgu dhäruktja gam'. Baman'tja benydja wal'ŋu nhumalaŋgu märi'mu walala nhinana yukurrana be‐wala barrku wäŋaŋura, Yipurayimgu ŋunhi bäpa'mirriŋu yäku Dera ga nhanŋu gurruṯu'mirri walala, ga buku‐ŋal'yunanydja walala ŋuli yukurranha wiripuŋuwu waŋarrwunydja.
JOS 24:3 Bala ŋarra ŋunhi märraŋalana nhumalaŋgu märi'munhanydja Yipurayimnhanydja, dhawaṯmaraŋalana ŋarra märraŋalana ŋuliŋuruyi wäŋaŋurunydja, bala ŋarra ŋanya gäŋalanydja dhipalana wäŋalili Gaynanlilina. Gäŋalanydja ŋarra marrtjina ŋanya balakurruyina wäŋakurrunydja, ga miṯtjinydja nhanŋu mirithinana gaŋdhurruna gal'ŋu.
JOS 24:4 Yo, ŋäthilinydja ŋarra Yipurayimgunydja ŋunhi wekaŋala gäthu'mirriŋunha Yitjaknha, ga nhanŋu Yitjakkunydja ŋarra wekaŋala gäthu'mirriŋunha märrma'nhana, Djaykupnhana ga Yetjunhana. Wekaŋala ŋarra ŋunhi buku'‐wukunydja wäŋa nhanŋu Yetjuwu, ga ŋayinydja Djaykuptja ga nhanŋu djamarrkuḻiny'tja marrtjina balayi Yetjiplili wäŋalili.
JOS 24:5 Ga biyapul ŋarra yänguŋala Mawtjitjnhana ga Yärunnhana walalaŋgunydja, ga bitjarra ŋarra yukurrana ŋoy‐wurakina ŋurikala Yetjippuyŋuwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala, yurru nhumalanhanydja ŋarra dhawaṯmaraŋala warray ŋuliŋuruyi, walŋakuŋala warray.
JOS 24:6 Yo, ŋarra nhumalaŋgu bäpa'mirriŋunhanydja walalanha dhawaṯmaraŋalana beŋuru Yetjipŋurunydja, bala walala marrtjinana yukurrana, yana liŋgu‐u‐u ga bunana walala Miku'ŋurana Gapuŋuranydja. Walalanydja yukurrana ŋuriŋi miriŋuyunydja ŋuparana walalanha bena dhikana miṯtjiyu gal'ŋu, yarraman'mirriyuna nhäyuna ŋupara walalanha, bala nhumalaŋgala ŋuriŋi bäpa'mirriŋuyunydja walalay märrliliyaŋala gawaw'yurruna ŋarrakuna guŋga'yunarawunydja, bala ŋarra ŋunhi maŋutji‐ŋäkirrmaraŋalanydja miriŋunhanydja walalanha warumukthuna maŋandhunydja. Ŋarra ḻapmaraŋalana ŋunhi gapunydja dhukarrkuŋalana, bala nhumanydja marrtjina buḏapthurrunana yukurrana baṉḏany'kurruna wäŋakurru yanana, yurru gapuyunydja ŋuriŋiyi walalanhana dhä‐monyguŋala, bala walala murrmurryurrunana warrpam'nha. Nhuma marŋgi muka yulŋunydja ŋunhi ŋarra walŋakuŋala nhumalanha beŋuruyi miriŋuwala goŋŋuru.
JOS 24:8 “Yo, ŋunhilinydja nhuma yukurrana nhinana ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura märr‐weyinnha, bala ŋarra nhumalanha gäŋalana yana galkikuŋalana dhipalayinayi wäŋalili, yurru yolŋu'‐yulŋu yukurrana nhinana ŋunhiliyi wäŋaŋura wuṉḏaŋarrmirrina dhika wal'ŋu. Walala ŋunhi guyaŋina yanapi walala yurru nhumalanha baḏuwaḏuyun warrpam'thun, yurru ŋarranydja wekaŋala walalanha nhumalaŋgala warray goŋlili, bala nhumana märraŋala wäŋanydja walalaŋgu. Liŋgu nhuma nhäŋalana ŋunhi yulŋunydja, ŋunhi ŋarra walalanha baḏuwaḏuyurruna warrpam'thurruna nhumalaŋgala milma.
JOS 24:9 Ga wiripunydja buŋgawa ŋurruŋu waŋana Baylamgala bitjarra, ‘Waŋiya buku‐wuykthurrana ŋunhi Yitjuralpuyŋunhanydja,’ bitjarra.
JOS 24:10 Yurru yaka warray ŋayinydja bitjarrayi, yana ŋayi waŋananydja goŋmirri warray dhika wal'ŋu dhäruk nhumalaŋgalaŋuwuy, bala ŋarra nhumalanha dhawaṯmaraŋalana yana beŋuruyinydja buŋgawawalanydja goŋŋuru.
JOS 24:11 “Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi nhuma buḏapthurrunana yukurrana ŋurikiyi Djodanbuyŋunydja mayaŋ'ku, bala dhipalayina gali'lili wäŋalili gulŋiyina. Yolŋu'‐yulŋu ŋunhi Djarikupuyŋunydja, ga bukmak yolŋu walala ŋunhi walala yukurrana nhinana dhiyalayi wäŋaŋura, walalanydja yukurrana ŋuyulkthina nhumalaŋgu wirrki yana, walala bini nhumalanha dhawar'maranha muka bunhanydja warrpam'thunna, yurru ŋarrakalanydja ganydjarryu nhuma warray walalanha warray dhawar'maraŋalanydja, warrpam'thurruna warray.
JOS 24:12 Yaka ŋunhi nhumapinydja nhumalaŋgalaynydja ganydjarryu walalanha djuḻkthunmaraŋala, liŋgu ŋarrana walalanha ŋunhi beyaṉu‐wukuŋalanydja ŋunhi nhuma marrtjina galkithina, bala walala gundupuŋalana bena‐wala. Yaka ŋunhi nhuma walalanha bumara garayunydja dhika nhäyunydja mandjawakthunydja. Ŋarrapi yana waŋganydhu wekaŋalanydja dhuwalayi nhumalaŋgala goŋlilinydja wäŋanydja, ga dhiyaŋunydja‐wala nhuma yukurra nhina buṉbuŋura malaŋumi wiripu‐guḻku'wuŋuna dhuḻ'yunara, ga ḻuka nhuma yukurra ŋathanydja dholkunhara wiripu‐guḻku'wuŋuna. Ga bitjarrayina ŋayi yukurrana Garraynydja waŋana.”
JOS 24:14 Bala ŋayi Djatjuwanydja mukthurruna yana waŋana yukurrana walalanha bitjarra gam'. “Ga dhiyakuyina märrwu nhuma yurru borrk‐beyaṉiyirrina yukurra Garraywunydja, ga djäma yurru yukurra nhanŋuwaynha wal'ŋu yana yuwalkkumana. Gatjuy ḏupthurrana walala ŋunhiyinydja malanha nhumalaŋguway be nhänydja waŋarrnha malaŋunha, maḏayin'tja dhika nhänydja, ŋunhi nhumalaŋgu yukurrana märi'mu walala buku‐ŋal'yurruna ŋunhala barrku. Biyaka ḏupthurrana, gonha'yurrana warrpam'thurrana, ga buku‐ŋal'yurranydja waŋganyguna, nhanŋuwaynha Garraywuna yana.
JOS 24:15 “Bay', yolku dhika nhe yurru märr‐ŋal'yundja yukurra? Dhiyaŋunydja‐wala nhumapi yurru djarr'yurra. Yol dhika nhumalaŋgu waŋarrnydja? . . . Ŋunhiyi waŋarr malanha ŋunhi nhumalaŋgu bäpa'mirriŋu walala ŋuli yukurranha buku‐ŋal'yuna? . . . ŋunhiyi? Yolku dhika nhe yurru buku‐ŋal'yundja? Ŋurikalaŋuwu walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu? . . . ŋunhi walala yukurra nhina dhiyala wäŋaŋura? Yol yurru nhuŋunydja waŋarr? Yolku dhika nhenydja yurru malthun yukurra? Ma' nhepi djarr'yurranydja ga ḻiya‐ŋamaŋamayunmiyanydja. Yo, ŋarrapinydja yurru ga ŋarraku gurruṯu'mirri walala, ŋanapurrunydja yurru buku‐ŋal'yun yukurra waŋganygu yana waŋarrwu Godku, ŋayipi yana waŋgany yurru ŋanapurruŋgunydja Garray God.” Bitjarra ŋayi Djatjuwa waŋana ḻakaranhaminanydja.
JOS 24:16 Ga walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja buku‐wakmaraŋala waŋana Djatjuwawala bitjarra, “Ŋanapurrunydja yurru yaka ganan Garraynha, ga buku‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu yakana.
JOS 24:17 Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋanapurru yukurrana nhinana garrpiṉarawuyŋura romŋura, ga ŋayipi yana ŋunhi Godthu Garrayyu walŋakuŋalanydja dhawaṯmaraŋalanydja ŋanapurrunha beŋuruyi miriŋuwalanydja goŋŋuru. Ŋanapurru nhäŋala ŋanya ŋunhi ŋarambiyany'tja, ŋunhi ŋayi djäma yukurrana milma ŋanapurruŋgala ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu dhika rom malanha. Gäŋala ŋayi yukurrana gurrum'thurruna ŋanapurrunha, walŋakuŋala beŋuru liŋgu ga dhipala wapthurruna.
JOS 24:18 Ŋayi gukuŋala miriŋunhanydja warrpam'thurruna ŋunhi yukurrana nhinana dhiyala wäŋaŋura, bitjarrana walala yukurrana gundupuŋalana ŋanapurruŋgalanydja, ŋunhi ŋanapurru marrtjina galkithina. Waŋganyguna yana nhanŋuwaynha ŋanapurru yurru buku‐ŋal'yundja yukurra Garraywuna, liŋgu ŋayipina waŋganynha ŋanapurruŋgunydja God.” Bitjarrayi walala yukurrana ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja waŋanhamina.
JOS 24:19 Bala ŋayi Djatjuwayunydja waŋana walalanha bitjarrana, “Yakana nhuma yurru märr‐ŋal'yun ŋamathamanydja ga yuwalktja gal'ŋu nhanŋu Godku. Godtja dhuwala gäna gal'ŋu ḏarrtjalk, ganaŋ'thun yukurra dhiyakuywala munatha'wuywalanydja nhäkala malaŋuwala. Ŋunhi nhuma yurru rrambaŋikumanydja märr‐ŋal'yun nhanukala Godkala ga wiripuŋuwala waŋarrwala, waŋgany‐manapanmirrinydja yurru, ŋayinydja yurru Godtja ŋaramurryirrina yana nhumalaŋgunydja; yakana ŋayi yurru bäy‐ḻakaramanydja nhumalaŋgu balanyarawuynydjayi yätjpuy.
JOS 24:20 Ŋuli nhuma yurru bilyun ga meṉgumanydja Godnha, ḏiltjinydja wekama ḻayḻayyun ŋula nhäŋuranydja waŋarrŋura malaŋumi, ŋayi yurru Godtja bilyundhi, ŋapana yurru wekama nhuŋunydja, yana ŋayi yurru baḏuwaḏuyunna nhuna, bäyyi ŋunhi ŋäthili ŋayi nhumalanha goŋmirriyaŋala.”
JOS 24:21 Ga walalanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja waŋana Djatjuwawalanydja bitjarrana, “Yaka ŋanapurru yurru yukurra dhuwala ŋayathama baṯ bitjan wiripuŋunhanydja ŋula waŋarrnha. Yuwalk yana ŋanapurru yurru dhuwala märr‐ŋal'yun nhanŋuway yana Godku waŋarrwu, yuwalkkuma gal'ŋu yana buku‐ŋal'yun nhanŋuway yurru.”
JOS 24:22 Bala ŋayi Djatjuwanydja waŋana bitjarrana ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja, “Yo, liŋguna nhuma dhuwali ŋänharaminana nhumalanhay nhuma bala‐lili'yunminana, ŋunhi nhuma dhawu'‐nherrara yoranhamina bitjarrayi, ‘Ŋanapurrunydja djarr'yurruna waŋganynha ŋanyapinyay Garraynhana, ŋayi yurru ŋanapurruŋgunydja Waŋarr God. Nhanŋuway yana waŋganygu ŋanapurru yurru yukurra buku‐ŋal'yundja.’ Bitjarra nhuma yukurrana waŋananydja.” Ga walalanydja waŋana ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja bitjarra, “Yuwalk dhuwalanydja ŋanapurru waŋana dhawu'‐nherrara bitjarrayinydja, ga dhawuny'tja yurru dhuwalayinydjayi djingaryunna yukurra yanana djambimiriwnha nhämiriwnha.”
JOS 24:23 Bala ŋayi Djatjuwanydja waŋana bitjarra, “Yo manymak. Yurru wiripu‐guḻku'yunydja nhuma yukurra baḏak yana ŋayathama maḏayin' malanha, waŋarr malanha. Biyakana warrkuḻuŋuna dhuwaliyinydjayi nhä malanha, warrpam'thurrana baḏuwaḏuyurra, bala wekanhamiya warrpam'thurrana ŋayaŋunydja nhumalaŋguway nhuma Garraywalana, märr nhumanydja yurru nhanŋuwaynha yana walala dhulŋuŋuna.”
JOS 24:24 Bala walala ŋunhi bukmaktja yolŋu walala waŋana Djatjuwawalanydja bitjarrana, “Ŋanapurrunydja yurru dhuwala buku‐ŋal'yun nhanŋuwaynha yana Godkuna waŋganyguna, liŋgu ŋayipina waŋganynha waŋarr ŋunhi ŋanapurruŋgunydja. Ŋanapurru yurru mäkiri'‐witjun ga ŋäma ŋanyapinyay yana dhäruktja, bala djämana; dhäruktja ŋanya yurru märramana yana.”
JOS 24:25 Bala ŋulinyaramirriyunydjayi walala dhawu'na yana nherrara Garraywalanydja, bala ŋayi Djatjuwayu ḻakaraŋala romnha malanha Godku ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja, märr yurru walala yuwalkkuma gal'ŋu yana malthundja marrtji nhanŋuway Garraywu yana.
JOS 24:26 Ga biyapul ŋayi wukirrina marrtjina ŋunhiyinydjayi dhawuny'tja, dhäruktja walalanha djorra'lilina. Bala ŋayi märraŋala bathalana ŋanyana guṉḏa, bala nherrara ŋaṉḏarr'maraŋalana ŋunhiwala Garraywalana wäŋalili.
JOS 24:27 Bala ŋayi waŋana yolŋu'‐yulŋuwalanydja bitjarrana, “Dhiyaŋunydja gay' guṉḏayu liŋgu ŋäkulana nhumalanha dhäruktja, ŋunhi nhuma dhawu'‐nherraranydja waŋananydja gäthura, ga djingaryunna yana ŋayi yukurra yurru dhuwala mukthunna yulŋunydja, ga bitjanna liŋguna yurru dhiyaŋuyi nhumalanha guyaŋinyamirriyamanydja yukurra, märr yurru nhuma yakana bilyundja ŋapanydja‐wekama Garraywu.”
JOS 24:28 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru Djatjuwayu djuy'yurrunana yukurrana yolŋu'‐yulŋunhanydja wäŋalilina walalaŋgalay walala.
JOS 24:29 Bala ŋuliŋuruyi dhäŋuru ŋayi Garraywunydja djämamirri yolŋu ŋunhi Djatjuwanydja rakunydhinana, ga dhuŋgarranydja ŋayi ŋunhi 110‐nha; ga dhalkaraŋalanydja walala ŋanya ŋunhimalayi nhanukiyingalaynha ŋayi wäŋalili.
JOS 24:31 Yo, ŋunhi ŋayi Djatjuwa yukurrana walŋaŋga yana nhinana, ga yolŋu'‐yulŋu ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja yukurranha ŋuli malthuna nhanŋuwayŋga yana Garraywuŋga, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi Djatjuwa rakunydhinana, mukthurrunaŋga yana walala buku‐ŋal'yurruna yukurrana Garraywu, liŋgu ŋurru'‐ŋurruŋu walalaŋgu ŋunhi yolŋu'‐yulŋu mel‐marŋgimirri ŋurikiyi ŋunhi nhaltjarra ŋayi Godthu yukurrana gäŋala walalanha manymakkuŋala.
JOS 24:32 Yo, ŋunhi walala dhawaṯthurrunanydja ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja ŋäthili, walalanydja ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu djaw'yurrunana ŋanya ŋarakanydja lili Djotjipnha, bala dholkuŋalanydja ŋanya walala ŋunhi Djikamlilina wäŋalili yäkulili.
JOS 24:33 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋunydja ḏalkarra'mirri yolŋu rakunydhina, yäku Layatjanydja, ga dholkuŋalanydja walala ŋanya buku'‐wukulilina wäŋalilinydja.
JDG 1:1 Dhäŋuru ŋuliŋuru ŋunhi ŋayi Djatjuwa liŋguna rakunydhinana, Godkunydja yolŋu walala Yitjuralpuyŋunydja nhinana yukurrana wäŋaŋura Gaynannha, bala yana walala waŋana dhä‐wirrka'yurruna Garraynha Godnha bitjarra gam'. “Yolthuŋga yurru dhuwala buma gukuma ŋunha gay' Gaynanbuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha?”
JDG 1:2 Ga Garraynydja waŋana buku‐roŋiyinmaraŋala ḻakaraŋala walalaŋgu bitjarra, “Djudawala bäpurru'yu malaŋuyu ŋuriŋiyi; ŋarra yurru wäŋanydja dhuwala wekama walalaŋgalana goŋlilinydja.”
JDG 1:3 Bala yana walala Djudawalanydja miṯtjiyu waŋana Djimiyangalaŋuwuna miṯtjiwu bitjarrana, “Go guŋga'yurrana ŋanapurrunha, ŋilimurru yurru dhuwala Gaynanbuyŋunhana walalanha gukuma dhawaṯmaramana dhipuŋuru ŋanapurruŋgalanydja wäŋaŋuru. Ga dhawar'maranharaŋurunydja, bala ŋanapurrunydja yurru nhumalanhana guŋga'yun, ga ŋunhanydja walalanhanydja gukumana, ŋunhi walala yukurra nhina ŋunha nhumalaŋgala wäŋaŋura baḏak.”
JDG 1:4 Bala yana yuwalkthi walala ŋunhiyi miṯtjinydja maṉḏanha waŋgany‐manapanminana, bala yana nyäṉ'thurrunana, ga warrpam'nha yana walala bumaranydja dhawar'maraŋalana ŋunhi Gaynanbuyŋunhanydja walalanha buku‐waŋganynha. Ga bitjarrayi liŋgu walala bumara dhawar'maraŋala ŋunhi wiripunhanydja malanha yolŋu'‐yulŋunha Biritjpuyŋunhanydja miṯtjinha ga walalambala buŋgawanha giŋnha. Ga ŋunhi walala Djudawalanydja malayu bitjarrayi liŋgu wäŋa märraŋala ŋunhanydja Djurutjalambuynydja, ga bitjarra yana liŋgu walala bumara yolŋunha walalanha dhawar'maraŋala, ga wäŋanydja buku‐yapmaraŋalana, bala ḏul'yurrunana gurthayuna, liŋgu yolŋu'‐yulŋu nhinana yukurrana ŋunhala Djurutjalamdja mirithirrina dhikana yätjmirrina.
JDG 1:9 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala Djudawunydja mala marrtjina ŋunhana buku'‐wukulilina ŋal'yurruna, ga ŋuliwitjarrana marrtjina yolŋunha walalanha bumara, ga bitjarrayi liŋgu ŋunha balkuwarra'kurrunydja, bumara walala marrtjina yolŋu'‐yulŋunha ŋoykurrunydja bala buku'‐wukukurrunydja, bumarana marrtjina bala walala yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋunhi wäŋakurruna, dhawa'‐dhawarmaraŋalana marrtjina bala bala'‐maypamirrikurruna, bumaranydja marrtjina walala bala‐a‐a, ga baḏatj wiripuŋulilina, ga dhawar', ga baḏatj wiripuŋulilina; bitjarrana liŋgu‐u‐u, yana liŋgu ga raŋilili wapthurruna gali'lili. Ga dhuwalanydja wäŋanydja maṉḏanha walala märraŋala Gäthawuy ga Watjkalunbuy ga wiripu wäŋa malanha ḻiw'marama ŋunhiyi. Yo, Djudawala malayu ŋunhiyinydja wäŋa malanha märraŋala warrpam'nha, liŋgu Garray walalaŋgalanydja galki gali'ŋura, guŋga'yurruna marrtjina walalanha.
JDG 1:20 Ga ŋayinydja djawuḻpa'yunydja ŋuriŋiyi yäkuyu Gaylipthunydja, ŋayinydja marrtjina ga gukuŋala bumara yolŋu'‐yulŋunha ŋunhala wäŋaŋura warray, ŋunhi walala yukurrana nhinana mukthurruna Yiprunbuyŋunha yolŋu'‐yulŋunha; ŋunhalayi ŋayinydja bumara, liŋgu ŋunhiyi nhanŋuwaynydja wal'ŋu wäŋa ŋaraka.
JDG 1:22 Walalanydja Burayimgalanydja malayu bumara marrtjina Gaynanbuyŋunhana yolŋunha walalanha ŋunhala Bithulnha yäkuŋura wäŋaŋura, yurru yaka warray walala bumara dhawar'maraŋalanydja wal'ŋu, walala ŋunhi wiripu‐guḻkuny'tja nhina'‐nhinana warray marrtjina yana mukthurruna warray, yaka warray walala bukmakkuŋalanydja wal'ŋu bumara, gukuŋala dhawaṯmaraŋalanydja ŋuliŋuru wäŋaŋuru.
JDG 1:27 Ga walalanydja Manatjawalanydja malayu, ga bitjarra yana liŋgu walalanydja wiripu‐guḻku'nha bumara, ga wiripu‐guḻku'nhanydja gonha'yurruna warray, ga yaka warray bukmakkuŋalanydja dhawar'maraŋala warrpam'thurrunanydja. Ga yalalaŋumirriyuna ŋunhi walala Yitjuralpuyŋunydja guḻku'thinana ŋuthara wirrkina, bala walala waŋanana bitjarrana gam'. “Ŋilimurru yakana dhuwalanhanydja yolŋu'‐yulŋunha Gaynanbuynhanydja gukuma ŋi'! Gonha'yunna ŋilimurru yurru walalanha, märr walala yurru ŋilimurruŋgu djämamirrina walala; walala yurru dhiyalana bili nhina, ga wirrkina walala yurru djäma yukurra ŋilimurruŋgu.”
JDG 1:29 Bala walala yuwalkthi gonha'yurrunana walalanha ŋunhimalana liŋgu, ga mukthurrunana walala yukurrana nhinana ŋunhili walalaŋgalana, ga yakana walalanha ŋurrumaraŋala gukuŋalanydja ŋuliŋuruyi dhawaṯmaraŋalanydja. Yo, walala meṉguŋalana ŋunhi buku‐dhumukthinana Djatjuwanhanydja dhäruk, yana walala yarryurrunana ŋuriki Godkalaŋunydja dhärukku. Yakana walala bumara gukuŋala warrpam'thurruna wal'ŋu ŋunhi Gaynanbuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha; yana walala gonha'yurrunana walalanha ŋunhimalana, ga nhinanana walala yukurrana ŋunhilina walalaŋgalana malaŋura mala‐manaparana.
JDG 2:1 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayina bunana ŋulaŋuruna lili djiwarr'wuynha yolŋu Garraywuna dhäwu'‐gänharamirri, ga waŋananydja ŋayi bitjarrana ŋurikala Yitjuralpuyŋuwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala, “Ŋarra nhumalanha dhawaṯmaraŋalanydja ŋulaŋurunydja Yetjipŋurunydja, ga gäŋala nhumalanha dhipala gay' wäŋalili; ŋarra wekaŋalana dhuwala wäŋa nhumalaŋgalana goŋlili, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋarra dhäwu'‐nherrara ŋäthili nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala. Liŋgu ŋunhiyi ŋarrakuŋu dhäruk‐nherraṉminyara yukurra yurru djingaryunna yana, bitjanna liŋguna yukurra yurru yana.
JDG 2:2 Ŋarra nhumalanha waŋana raypirri'yurruna yakaŋuwu ḻunduthinyarawu wäŋa‐dhiyakuywu yolŋu'‐yulŋuwu; ŋarra waŋana nhumalanha nhuma yurru yana ḏaw'yun walalaŋgu ŋunhi waŋarr malanha, ga baḏuwaḏuyun ŋunhiyi wäŋa malanha ŋunhi walala ŋuli ŋunhimalayi buku‐ŋal'yunna walalaŋgiyingalaŋuwu waŋarrwu malaŋuwu ŋurikiyi malaŋuwu. Bitjarra ŋarra ŋunhi waŋananydja yukurrana, ga nhumanydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna ga märraŋala ŋarranha dhäruk.
JDG 2:3 Yakana ŋarra yurru gukuma nhumalaŋgala ŋunha miriŋunhanydja, walala yukurra yurru nhinana dhiyalana bili, yurru marinydja walala yurru gäma yindi dhipala nhumalaŋgu, liŋgu ŋuruŋu walalaŋgalanydja romdhu nhumalanha yurru galkinyamarama ŋunhimala yätjlilina wal'ŋu romlili.”
JDG 2:4 Walalanydja ŋäkulana ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja dhäruktja ŋunhiyi Garraynha, yurru walala nyä'yunminana gay', wirrkina dhikana walala ŋäthinyaminanydja.
JDG 2:5 Bala dhunupa marrtjina ŋunhi yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋuriŋi mundhurrnha wekaŋala, wäyinnha bathara marrtjina, buku‐ŋal'yurrunana yukurrana Garraywuna.
JDG 2:6 Ŋäthilinydja ŋunhi ŋayi Djatjuwanydja yana walŋa muka, walala ŋunhi yolŋu walala Yitjuralpuyŋunydja yuwalkkuŋala wal'ŋu yukurrana buku‐ŋal'yurruna Garraywu, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydjayi ŋunhi ŋayi Djatjuwa rakunydhinana, ga mukthurrunaŋga walala yukurrana buku‐ŋal'yurruna Godku. Ga yalalaŋumirriyuna ŋunhalana bala, bala walalanydja ŋanydjaḻa'yurrunana wiripu‐guḻku'wuna waŋarrwu walalaŋgu; walala buku‐ŋal'yurruna ŋurikina yukurrana waŋarrwu ŋunhi goŋbuywuna, ŋunhi walala yukurranha ŋuli Gaynanbuyŋu yolŋu'‐yulŋu buku‐ŋal'yunna ŋurikiyina waŋarrwu. Yo, walala yätjthina, ŋayaŋu‐yätjkuŋala Godnhana, liŋgu walala ŋanydjaḻa'yurrunanydja, bala gonha'yurrunana ŋanya Garraynha, ga buku‐ŋal'yurrunanydja yukurrana ŋurikina wiripuŋuwuna waŋarrwu yäkuwu Bälwuna.
JDG 2:12 Yo, walala ḏaḏawyurrunana Garraywala buku‐ŋal'yunaraŋuru, dhiyakunydja Godku, ŋunhi walalaŋgu märi'mumirriŋu walala märr‐ŋal'yuna ŋuli yukurranha, ŋurikinydja waŋarrwu ŋunhi ŋayi dhawaṯmaraŋala walalanha ŋuliŋuru garrpiṉminyaraŋuru romŋuru ŋunhi Yetjipŋuru; bilyurrunana walalanydja nhanukala, bala wiripuŋuwuna buku‐ŋal'yurruna yukurrana ŋurikina waŋarrwu walalaŋgu ŋunhi wäŋa‐ŋurikiywuna yolŋu'‐yulŋuwu Gaynanbuyŋuwalaŋuwuna, Bälwuna yäkuwu, ga wiripuŋuwu ŋuriki dhäykawu waŋarrwu Yatjarawu yäkuwu walala ŋuli yukurranha buku‐nyilŋ'thuna. Bala ŋayinydja marrtjina Godtja maḏakarritjthinana walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja ŋurikinydja miṯtjiwu, bala ŋayi walalanha gonha'yurrunana ŋunhimala, ga yakana ŋayi walalaŋgu yukurrana nyeyal‐nhinana biyapulnydja, ga gumurr‐gungaŋala walalanha yakana yukurrana biyapulnydja. Ga ŋunhi walala wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu'‐yulŋu bäpurru' nyäṉ'thurruna Yitjuralpuyŋuwunydja, yanana walalanha bumarana ŋuriŋiyi miriŋuyunydja, liŋgu Garraynydja yakana walalaŋgala gali'ŋura biyapulnydja; gonha'yurrunana ŋayi yana walalanha, liŋgu walala nhanukala ŋanydjaḻa'yurruna, ga gonha'yurruna walala ŋanya Garraynha. Bala walala yukurrana nhinananydja yindiŋurana mariŋuranydja, galŋa‐yätjthinyamirriŋurana; wirrkina walala galŋa‐yätjthinanydja dhika.
JDG 2:16 Bala ŋayi Garrayyunydja walalanha nhäŋala, ga wekaŋala ŋurruŋunhana yolŋunha walŋakunharawu walalaŋgu ŋuliŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru. Yurru walalanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja bäpurru' yolŋu'‐yulŋu yakana mäkiri'‐witjurruna ga dhäruk‐märraŋala ŋunhinhanydja walalaŋguwaynydja wal'ŋu ŋurruŋunha, ŋunhi Godthu ŋayipi gathara walalaŋgu walŋakunharawu; walalanydja yana mukthurruna yukurrana buku‐ŋal'yurruna ŋurikala wiripu‐guḻku'wala waŋarrwala, yakana walala yukurrana dhärukku malthurruna nhanŋuwaynydja Garraywunydja, ŋunhi ŋayi dhäruk nherraṉmina.
JDG 2:18 Yo, Garrayyunydja ŋuli guŋga'yuna walalanha guḻku'mirri, walŋakunha walalanha ŋuli miriŋuwala, ga walalanydja yukurranha ŋuli nhinanha ŋamathanha‐wala yana, ŋunhi walalaŋgu buŋgawa yukurranha ŋuli walŋa nhinanha, liŋgu Garraynydja walalaŋgu ŋuli yukurranha mel‐wuyuna wirrki wal'ŋu, bili walala ŋuli yukurranha nyä'yunminya, galŋa‐miḏikinya nhinanha ŋunhiliyi goŋŋura ŋurikala miriŋuwala. Ga ŋunhi ŋuli walalaŋgu yolŋu ŋunhi ŋurruŋu bäyŋuthinya rakunydhinya, bala walalanydja ŋuli balayi ŋanydjaḻa'yuna, ŋunhimalayi liŋgu ŋäthiliŋulili romlili. Ga bulunydja walala ŋuli djäma wirrkina wal'ŋu yätj, yakana balanyara bitjan ŋunhi ŋäthili walala yukurrana djäma; bitjana liŋgu yana walala ŋuli buku‐ŋal'yuna wiripuŋuwu waŋarrwu walalaŋgu. Yakana walala ḏaḏawyurrunanydja ŋuliŋuruyi mokuywalanydja dhukarrŋuru, yana walala yukurrana nhinana ŋayaŋu‐ḏälmirrina, liŋgu walala ŋapa‐nherraṉminana, ŋuyulkthinana yukurrana Godkunydja, ga malthurruna yukurrana walalaŋgiyingalaŋuwuna walala dhukarrwu.
JDG 2:20 Bala Garraynydja walalaŋgu ŋuli maḏakarritjthinyana ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja, ga waŋanha ŋuli bitjana gam'. “Liŋguŋga ŋarra romdja nherrara ga dhawu'‐nherraṉminanydja nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwalanydja walalaŋgala, yurru walalanydja dhuwala nhä? . . . raypirri'‐waḏatjmirrina walala? Yakana walala ŋarrakunydja dhärukku malthurruna yukurrana. Yo, ŋarranydja yurru yakana gukuma dhuwalanhanydja walalanha wäŋa‐dhiyakuynhanydja yolŋu'‐yulŋunha dhipuŋurunydja wäŋaŋuru; ŋulawitjan walalaŋgalaŋukurrunydja ŋarra yukurra yurru nhämana, ga maḻŋ'maramanydja ŋunhiyi Yitjuralpuyŋunhanydja, wanhaka walala yurru ŋarrakuway malthun, wo bäyŋuna.” Bala ŋayi yuwalkthi Garrayyunydja yakana gukuŋala ŋunhi wiripunhanydja miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha, gonhana walala yurru yukurra nhina ŋunhilina bili mukthunna; yakana ŋayi biyapul walalanha gukuŋala ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru, bitjarra ŋayi ŋunhi ŋäthili gukuŋala yukurrana.
JDG 3:1 Yo, ŋunhi wiripunydja miṯtji malanha yolŋu'‐yulŋu mukthurrunana yukurrana nhinana ŋunhilina bäymana Gaynannha, rrambaŋina ŋunhiyi Yitjuralpuyŋuna, ga dhuwala walala bäpurruny'tja gam', Gaynanbuy ga Yitjpuy ga Yamarpuy, ga wiripu‐guḻku' bäpurru' malanha. Yo, Godtja waŋana bitjarra, “Ŋunhiyinydjayi miriŋu walala yurru yukurra nhinana yana mukthunna ŋunhili Yitjuralnha, märr yurru ŋarrakunydja ŋunhi yolŋu walala marŋgiyirri nhaltjan walala yurru baḏuwaḏuyun miriŋunha. Ga bitjandhi liŋgu walala ŋarrakunydja yurru yolŋu'‐yulŋunha gatjarr'yundhi ŋuriŋiyi miriŋuyunydja, yana yurru maḻŋ'marama walalanha, wanhaka walala yurru dhärukku malthun ŋarraku, mak bäyŋu.” Yurru walalanydja ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja ḏarramuwurruyu märraŋalana marrtjina ŋunhi wiripuŋunhana bäpurru'nha dhäykawurrunha, ga bitjarrayi liŋgu walala rarr'yurrunayi bala walalaŋgunydja gäthu'mirriŋunha walalanha dhäykawurrunha, ŋuriki Gaynanbuyŋuwunydja ḏarramuwurruŋgu märranharawu, bala walala yukurrana rrambaŋina buku‐ŋal'yurrunanydja ŋurikina waŋarrwu walalaŋgu wiripu‐guḻku'wuna Gaynanbuyŋuwuna.
JDG 3:7 Yo, ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja yukurranha ŋuli djäma yätjnha mirithirrina dhika, ŋunhina malanha ŋunhi ŋayi yukurra God Waŋarr ŋaramurryirri ŋuriki malanyŋuwu, nhämunha'wu waŋarrwu walalaŋgu; walala buku‐dhumukthinana meṉguŋalana yuwalkŋunhanydja wal'ŋu waŋarrnha, ga djämanydja walala yukurrana ŋurikina waŋarrwu Bälwuna ga Yatjarawuna.
JDG 3:8 Bala ŋayinydja Garraynydja walalaŋgu wirrkina dhika ŋaramurryina ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja, bala ŋayi marrtjina wekaŋalana walalanha ŋunhi Yitjuralpuyŋunhanydja miriŋuwalana goŋlili, ga ŋuriŋiyi giŋdhu miriŋuwalanydja yukurrana walalanha ŋayathaŋalanydja 8 dhuŋgarranydja ŋupara.
JDG 3:9 Bala walalanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja wäthurruna guŋga'yunarawuna nhanukala Garraywalana, ga ŋayinydja Godthunydja nherrara djarr'yurruna ŋurruŋunha yolŋunha walŋakunharawuna walalaŋgu, ḏarramunha yäkunha Watnilnhana.
JDG 3:10 Bala Garrayyu djuy'yurrunana‐wala nhanŋuwaynha ŋayi Garrkuḻuknhana Birrimbirrnha nhanukala Watnilwalanydja, ga ŋuriŋiyi ganydjarryu ŋanya wuṉḏaŋarrkuŋalana, märr ŋayi yurru walŋakumana nhanŋuwaynha ŋunhi miṯtjinha. Bala walala marrtjina ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja ḏupthurrunana ŋunhi miriŋunhanydja buŋgawanha, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi yukurrana ŋäthili walalanha mala‐ḏälkuŋala.
JDG 3:11 Bala walala yukurrana nhinana ŋamathaŋalana, marimiriwŋurana, ga yana liŋgu ga Watnil rakunydhina. Yo, nhinananydja walala yukurrana walaŋguŋalana dhika, marimiriwnha yanana weyinnha, 40‐na dhuŋgarranydja.
JDG 3:12 Ga ŋunhi ŋayi rakunydhinanydja Watnil, bala yana walalanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja dhunupa ŋanydjaḻa'yurrunana balayi yätjliliyi dhukarrlili. Ga ŋayi Garrayyunydja biyapul wekaŋala walalanha wiripuŋuwalana miriŋuwala, ŋurikala Mawappuyŋuwalana giŋgala; ŋayi ŋunhi giŋdja nyäṉ'thurruna lili beŋuru marililina, bala yana märraŋalana, ga djaw'yurrunana ŋunhiyi wäŋanydja ga yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi, bala ŋayina buŋgawayina yukurrana walalaŋgu ŋurukuynha Mawappuynha wäŋawuy. Yo, ŋayina buŋgawayina ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja 18 dhuŋgarranydja ŋupara, yurru bukmaktja galŋa‐yätjthinana yukurrana nhinana, warrpam'nha galŋa‐miḏikinana dhikana yätjthinana.
JDG 3:15 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala liliyi roŋiyina Garraywalayi, ga waŋananydja walala yukurrana wäthurruna nhanŋu walŋakunharawuna walalaŋgu. Ga ŋayinydja Garrayyunydja ŋäkula walalanha, ga biyapul ŋayi wekaŋala walalaŋgu wiripuŋunhana ŋurruŋunha, märr ŋayina yurru walŋakuma walalanha. Ga ŋuriŋiyinydja ŋurruŋuyu ḏarramuyu yäkuyu Yewutthunydja bumara rakunyguna ŋunhi giŋnha Mawappuyŋunhanydja. Ga ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru Yewutthu yurrum'maraŋalana waŋganylilina Yitjuralpuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha, bala waŋananydja ŋayi bitjarrana walalaŋgu, “Go malthurrana ŋarraku. Garrayyunydja liŋguna wekaŋala ŋilimurruŋgalana goŋlili Mawappuyŋunhanydja.” Bala walalanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja marrtjinana‐wala yana, bumarana marrtjina ŋunhi Mawappuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha, ga warrpam'nha ŋunhi ḏarramuwurrunydja burakina, yakana ŋula waŋgany walŋathina. Bala yana Yitjuralpuyŋunydja yukurrana nhinanana ŋamathaŋalana marimiriwnha; weyinŋumirrina walala yukurrana nhinana marimiriwnydja 80‐na dhuŋgarra ŋupara. Yo, nhinananydja walala yukurrana dhika walaŋguŋalana, yana liŋgu‐u‐u ga ŋurruŋu ŋunhi walalaŋgu rakunydhina Yewut yäku.
JDG 4:1 Ga ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi Yewut liŋgu rakunydhinana, ga yänayi walalanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja ŋanydjaḻa'yurruna balayi ŋunhimalayi, ga yätjthi walala yukurrana djäma rom, ŋunhiyi liŋgu ŋunhi yukurra ŋuli Godthu nhäma ga ŋaramurryirri.
JDG 4:2 Bala biyapul Garrayyu wekaŋala walalanha goŋlili miriŋuwala, yäkuwala Djapiṉgala, ŋurikala giŋgala ŋunhi Gaynanbuyŋuwalana, ŋurikalana giŋgala ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana ŋunhala Yatju.
JDG 4:3 Yurru yätj ŋayi ŋunhi ḏarramunydja, yaka ŋamakurruny'tja, ga nhanŋu malanydja miriŋunydja dhaŋaŋnha dhika guḻku'na mirithirrina, ga ganydjarr‐ḏilkurrumirrina. Yo, walala ŋuriŋiyi miriŋuyu märraŋala ŋunhiyi wäŋa Yitjural, ga buŋgawayinanydja walala yukurrana ŋuriki Yitjuralpuyŋuwuna miṯtjiwu, yana liŋgu ga dhuŋgarranydja 20‐na. Yo, galŋa‐yätjthinana walala yukurrana nhinananydja, yakana galŋa‐ŋamathinanydja, bala walala birrka'yurrunana roŋiyinana Garraynhana, bala walala yukurrana gawaw'yurruna nhanŋu Garraywuna guŋga'yunarawu.
JDG 4:4 Ŋulinyaramirriyuyi waluyu dhäyka yukurrana nhinana ŋurruŋu ŋuriki Yitjuralpuyŋuwu miṯtjiwu, ga yäkunydja ŋayi ŋunhiyi dhäyka Dipura, yurru ḻiya‐djambatj balanyara miyalk; ŋayi ŋuli dhä‐wirrka'yuna mala‐yarr'yuna yukurranha yolŋu'‐yulŋunha, ga maḻŋ'maranha walalaŋgala nhä malanha, ŋunhi walala ŋuli mari‐wunanhaminyanydja, ga bitjannayi ŋayi ŋuli ḻakaranha walalaŋgu ŋamakurru' Garraywuŋunydja dhäwu'.
JDG 4:6 Ga waŋganymirri ŋayi Dipurayu dhäruknha djuy'yunmina ŋurikala Barakkala yäkuwala, ŋunhi ŋayi ŋurruŋu miriŋuwu walalaŋgu, ga waŋananydja ŋayi Dipura bitjarra, “Dhuwalanydja dhäruk beŋuru Garraywuŋu. Gatjuy marrtjiyana, ga märraŋa guḻku'nha yana miriŋunhanydja, ga nhuma yurru Daypulili bukulili wäŋalili.
JDG 4:7 Ŋayi yurru Godthunydja gäma marrtji ŋunhi miriŋunha Mawappuyŋunha ga walalaŋgu ŋurruŋunha buŋgawanha Djitjuranha yäkunha, gämanydja ŋayi yurru walalanha balayi ŋunhimalayina wäŋalili, bala walalanha ŋayi yurru wekama nhokalana goŋlili.”
JDG 4:8 Ŋayi Baraktja waŋana ŋurikala dhäykawala buŋgawawala bitjarra, “Ŋuli nhe yurru malthun warray ŋarraku, ga ŋarranydja yurru marrtji warray, ga ŋuli nhe yurru yakanydja ŋarraku malthun, ŋarranydja yurru yakayi marrtji.”
JDG 4:9 Ga ŋayinydja ŋunhi Dipuranydja waŋana bitjarra, “Manymak, ŋarra yurru malthun nhuŋu, ga ŋali rrambaŋina yurru marrtjinydja. Yurru ŋayi yurru Garrayyunydja ŋunhi miriŋunhanydja buŋgawanha gathan miyalkkalana goŋlilinydja, ga ŋayina yurru bumanydja ŋanya miyalkthuna ŋuriŋina.” Bala yana ŋunhi ŋurruŋunydja miyalk Dipuranydja marrtjina maṉḏa rrambaŋina Baraknha, ga bena dhika malanydja miriŋunydja malthurruna maṉḏaku bala bukulilinydja ŋunhi Daypulilinydja.
JDG 4:12 Ŋunhala ŋayi Djitjurayunydja ŋäkulana Baraknha ga nhanŋu miṯtjinha ŋunhi miriŋunha, ŋunhi walala yukurrana marrtjina bala bukulili, ga ŋayinydja ḻuŋ'maraŋala nhanŋuwaynydja ŋayi miṯtjinha ga girri' malanha mariwuynha, ga walalanydja marrtjinayi bala yana ŋunha bukulili, nyäṉ'thurruna Yitjuralpuyŋuwuna. Yo, maṉḏanydja ŋunhi märrmany'tja Dipuranydja ga Baraktja ŋunhalana dhärranana yukurrana bukuŋurana, galkurrunana maṉḏa yukurrana, dharr'‐way nhäŋalana Djitjurawuna miriŋunha miṯtjinha, walala marrtjina yukurrana lilina.
JDG 4:14 Ga ŋayi Dipuranydja waŋana Barakkala, “Gäthuranydja ŋayi Garrayyu wekaŋala Djitjuranha ga nhanŋu miṯtjinha ŋunhi miriŋunha nhokalana goŋlili. Garraynydja ŋunha marrtjinana ŋurru‐warryurrunana nhuŋu ŋurruŋunhana,” Bala yana ŋayi Barakthunydja garr'yurruna nhanŋuway ŋayi miṯtjinha ŋunhi miriŋunha, bala yana yarrupthurrunana, withiyarana‐wala yana Djitjuranhana.
JDG 4:15 Ŋunhi walala marrtjina galkithinana Djitjurawunydja miriŋu, ŋayi Garrayyunydja walalanha ŋula nhaltjarra yana, bala walala yana walalawuynha goḏuy‐wunhamina, bala bunharamina yukurrana ŋunhina miṯtji yana. Bala walala gundupuŋalana dhikana‐wala dhakaṉdhinana. Ga ŋayipinydja Djitjuranydja ŋunhi buŋgawanydja wapthurrunana ŋuliŋuru yarraman'ŋurunydja, bala yana waṉḏinana wiḏi'yurrunana ḻukuyuna, balayina roŋiyina.
JDG 4:16 Walalanydja Barakkalanydja miṯtjiyu bumara ŋunhi Djitjurawunydja malanha miriŋunha, warrpam'nha yanana dhika dhawar'maraŋalana, ga yakana ŋula walŋathinanydja, ŋayipina waŋganynha walalaŋgu ŋunhi buŋgawana waṉḏina walŋa‐yuḻkthurrunanydja.
JDG 4:17 Waṉḏinanydja ŋayi ŋunhi nhinana bala‐a‐a, ga bunananydja ŋayi waŋganyguna miyalkku yäkuwu Djayilwu, ŋunhi ŋayi yukurrana ḏalwaḏalwa'ŋura nhinana.
JDG 4:18 Ŋayi guyaŋinanydja Djitjurayu yanapi walala mala yolŋu'‐yulŋu, ga nhanukala gali'kurru, bala dhunupa ŋuriŋi miyalkthunydja garr'yurrunana ŋanya yana, bala waŋana bitjarrana, “Go gärriyana lili! Yaka beyaṉiyiya.” Bala ŋayi gulŋiyinana, ga wekaŋalanydja ŋayi ŋanya ŋarkula'na; wurkthurrunanydja ŋayi, bala marrtjina dhunupa yakurrthinana.
JDG 4:21 Gonha ŋayipi ŋorrana yukurrana yakurrnha, bala ŋayinydja marrtjina ŋuriŋi miyalkthunydja bumarana ŋanya rakunyguna; ŋayi märraŋala ḏalwaḏalwa'wuynha ŋunhi djalkirina, bala ḻäylilina nhanukala dhuḻ'yurruna, ga ŋunha gali'ŋura mar'‐wakthurrunanydja munatha'ŋurana.
JDG 4:22 Yo, Baraktja warrya'yurrunana yukurrana nhanŋu, birrka'mirrina dhika ḻarruŋala dharrana nhanŋu Djitjurawunydja. Bala ŋayi ŋuriŋi dhäykayunydja garr'yurrunana ŋanya waŋana bitjarrana, “Go marrtjiya lili, ŋarra nhuŋu yurru milkuma.” Bala ŋayi gäŋalanydja ŋanya ŋuriŋi miyalkthunydja bala ŋunhimala nhanukiyingalana ḏalwaḏalwa'lili, bala ŋayi nhäŋalana ŋunhiyi Djitjuranhanydja, ŋayi yukurrana ŋorrana rakunynha liŋguna, bunhara ŋurikiŋi miyalkkuŋuna.
JDG 4:23 Yo, Godthu guŋga'yurruna yukurrana ŋunhi Yitjuralpuyŋunha, ga wekaŋala ŋayi ganydjarr walalaŋgu, märr walala yurru buma dhawar'marama ŋunhiyi Gaynanbuyŋunhanydja ga bukmaknhana ŋunhi miriŋunha ga ŋunhinha yätjnha walalaŋgu giŋnha Djapiṉnha yäkunha.
JDG 5:1 Ga maṉḏanydja Dipuranydja ga Baraktja wirrkina dhika goŋmirriyina, bala maṉḏa yukurrana wokthurrunanydja Garraywuna, buku‐wekaŋalana yukurrana ŋanya, ga miyamara yukurrana maṉḏa manikaykurruna, balanyarana gam'.
JDG 5:2 “Wokthurrana walala Garraywuna. Ŋunhi ŋuli yolŋu'‐yulŋu wekanharamirri walalawuynha walala nhanukala, bala ŋayinydja ŋuli guŋga'yunna walalanha yana.
JDG 5:24 Ŋayi guŋga'yurruna ŋunhinha miyalknha Djayilnha; Dharpuŋala ŋayinydja ŋanya Djitjuranha, bala ŋayi rakunydhinana.
JDG 5:31 Garray, bukmaknha ŋunhi miriŋunha walalanha buŋana yana rewal'yurrana, yurru ŋunhinydja walala ŋunhi walala yukurra nhuŋu märr‐ŋamathirri, walalanydja yurru ḏälnha yukurra nhina; Walalanydja yukurra yurru baḏayala'na milkuma wiripu‐guḻku'wuna, bitjana dhuwala walu ya' walma marrtji ŋuli, räkukuma ŋuli yolŋu'‐yulŋunha.” Bala yukurrana Yitjuralpuyŋunydja nhinana miṯtji marimiriwnha märr‐weyinnha, 40 dhuŋgarranydja ŋupara, ga yana liŋgu ga Dipura rakunydhina.
JDG 6:1 Yo, walala yukurrana nhinana Godkalanydja romŋura, nhanŋuwaynha malthurruna dhärukku yukurrana 40 dhuŋgarra ŋupara, ga ŋuliŋurunydja dhuwarraŋuru bala walala balayina ŋanydjaḻa'yurruna, Godkalanydja gonha'yurrunayi; biyapul walala buku‐ŋal'yurruna yukurrana wiripuŋuwuna waŋarrwu walalaŋgu, ga djäma walala yukurrana yätjthi rom malanha, ga biyapul Garrayyu wekaŋala walalanha wiripuŋuwalana miriŋuwala goŋlili. Yo, 7 dhuŋgarranydja ŋupara walala yukurrana dhärrana goŋŋura ŋurikala Midiyangalanydja bäpurru'wala.
JDG 6:2 Ga bitjanana liŋguna walala ŋuli Midiyanbuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu djaw'yuna walalambala ŋathana ga wäyinnhana, ga ŋula nhä malanha ŋunhi walala yukurranha nhä ŋayathanha ŋuli. Ga Yitjuralpuyŋunydja ŋunhi wirrkina beyaṉiyinanydja walalambala, bala walala ŋuli marrtjinyana dhawaṯthunana ŋuliŋuru, bala ŋunhana bala buku'‐wukukurruna marrtjinya nhinanha ŋuli mathirrakurruna.
JDG 6:4 Ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja wirrkina yukurranha ŋuli djäma, yaw'yunarana munatha'na, ŋathana dholkunha, djäka dhika ŋamathanhana ŋuli, yana liŋgu ga balwurthinya ŋuli. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ŋalwuruŋ'thinya, bala walalanydja ŋuli marrtjinya ŋunhi Midiyanbuyŋunydja, bala yana mana'‐manaŋinyana ŋuli; walala ŋuli yukurranha manaŋinyanydja bukmaknha nhä malanha dhika, biyaku ŋuli ḏetjthu ḻuki ŋuli ŋula nhä, bukmaknha yanana dhawar'maranhana, liŋgu guḻku'na dhikana Midiyanbuyŋunydja ŋunhi miriŋu.
JDG 6:6 Bala walala Yitjuralpuyŋunydja marrya'thinyana ŋuli, ga ŋurruwuykmirrina walala ŋuli nhinanhanydja yukurranha wirrkina dhikana. Bala walala gawaw'yurruna nhanŋu Garraywuna guŋga'yunarawuna, märr ŋayinydja yurru guŋga'yun walalanha ŋulaŋuruyi Midiyanbuyŋuwala.
JDG 6:7 Garrayyunydja ŋäkula walalanha bukumirriyanharanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunhanydja, bala yana ŋayi djuy'yurruna dhäwu'‐gänharamirrinhana yolŋunha, ga ŋayinydja waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja nhanŋuwaynha dhäruk Garraywuna. Ŋunhalanydja ŋunhi Yetjiptja nhuma yukurrana nhinana garrpiṉara djämamirri walala, bala ŋarranydja marrtjina dhawaṯmaraŋala warray nhumalanha ŋulaŋuru Yetjipŋuru; ŋarra nhumalanha dhawaṯmaraŋala walalaŋgala goŋŋuru, bala ŋarra gunganhamirriyaŋalana nhumalanha yanana yulŋunydja ŋulaŋuru ŋunhi wiripuŋuwalanydja miriŋuwala walalaŋgala.
JDG 6:9 Ga biyapul ŋarra ŋupara miriŋunhana nhumalaŋgala gukuŋala ŋupara dhipuŋuru wäŋaŋurunydja gay', bala wekaŋala nhumalaŋguna dhuwalanydja wäŋa.
JDG 6:10 Ga waŋananydja nhumalaŋgala ŋarra bitjarra, ‘Ŋarranydja dhuwalanydja nhumalaŋgu Waŋarr Garray. Yaka buku‐ŋal'yurra ŋuriki wiripuŋuwunydja waŋarrwu ŋunhi Gaynanbuyŋu yukurra buku‐ŋal'yun.’ Bitjarra ŋarra ŋunhi waŋananydja nhumalaŋgu, yurru nhumanydja bäyŋu ŋarranha ŋäkula.” Ga bitjarrayina ŋayi ŋunhi Garraywala djawarrkmirriyunydja yolŋuyu yukurrana ḻakaraŋala Yitjuralpuyŋuwanydja.
JDG 6:11 Ŋulinyaramirriyu waluyu ḏarramu yukurrana nhinana yäku Gitiyan, gäthu'mirriŋunydja ŋayi ŋunhi Djawatjku yäkuwu, ga nhinananydja ŋayi yukurrana wäŋaŋuranydja nhäyika Wupara yäkuŋura. Waŋganymirriyu waluyu ŋayi Gitiyandhunydja yukurrana djäma ŋunhala, ŋatha djuḏul'yurruna yukurrana ŋanydjapmaraŋala, yurru gayulnha ŋayi yukurrana djämanydja ŋunhiliyi djuḻuḻ'yurrunana, märr walala yurru yaka nhäma ŋanya ŋuriŋi Midiyanbuyŋuyu, bala mana'‐manaŋirri ŋunhiyi nhanŋu ŋathana.
JDG 6:12 Djämanydja ŋayi nhinana ŋunhiliyi, bala marrtjina Garraywu djiwarr'wuynha yolŋu bunana ŋunhiliyi, maḻŋ'thurruna ŋayi rumbalnydja bitjan yolŋu yana; ŋayi bunananydja, bala yana waŋana bitjarrana Gitiyangala, “Garraynydja dhiyalaŋumi nhokala. Nhenydja dhuwalanydja ḏarramu ganydjarr‐ḏumurruna.”
JDG 6:13 Ga ŋayinydja Gitiyandja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋunhi ŋayi be Garraynydja dhiyalaŋumi ŋanapurruŋgala, ga nhäku warray dhuwala marinydja yukurra ŋuli buna? Bäpa'mirriŋuyu walalay ŋanapurruŋgala yukurranha ŋuli ḻakaranha ŋunhi Garrayyu ŋäthili djäma ŋunhala Yetjipŋura yindi bathala; ŋayi walŋakuŋala ŋanapurrunha dhawaṯmaraŋala ŋulaŋuru miriŋuwala goŋŋuru, bala yana gäŋalana lili dhipalana wäŋalili. Yurru wanhakana dhika Garraynydja? Marrtjinana ŋayi dhikana‐wala winya'yurrunana? . . . gonha'yurrunana ŋanapurrunha gupaḏalnha? Dhuwalana gay' ŋanapurrunydja, goŋŋura nhina yukurra dhiyakalana Midiyanbuyŋuwalana.”
JDG 6:14 Bala ŋayi Garraynydja waŋanana Gitiyannha bitjarrana, “Gatjuy nhe marrtjiyana. Nhena yurru walŋakuma ŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja, dhawaṯmaramana yurru walalanha ŋurukala Midiyanbuyŋuwalanydja. Dhuwalana ŋarra yukurra nhuŋu djämanydja wekamana, djuy'yunna nhuna.”
JDG 6:15 Ga ŋayi Gitiyandja waŋana bitjarra, “Garray, nhaltjanna dhika ŋarranydja yurru walŋakuma Yitjuralpuyŋunhanydja? Ŋunha ŋarrakunydja mala yaka warray ganydjarr‐ḏilkurru yolŋu'‐yulŋu, ganydjarrmiriwnha walala, ga ŋarranydja dhuwalanydja ŋula nhäna, gali'wuynha, balanyarana bitjan yothu'na. Ŋarranydja dhuwala yaka ganydjarr‐ḏumurru, yolŋu ga ŋurruŋu ŋarra yaka.”
JDG 6:16 Ga Garraynydja waŋana nhanukala, “Ŋarra yurru nhokala galki. Buŋana yana nhe yurru ŋunhi Midiyanbuynhanydja, dhawar'yunmaraŋana.”
JDG 6:17 Ga ŋayi Gitiyandja waŋana bitjarra, “Ŋuli nhe yuwalktja wal'ŋu Garray, ga milkuŋa ŋarraku, märr ŋarra yurru yuwalk gal'ŋu märr‐yuwalkthirri, ga marŋgithirri wal'ŋu nhuŋu.
JDG 6:18 Nhenydja galkurra dhiyala! Ŋarra bala marrtji yurru, ga ŋatha nhuŋu märrama.” “Ŋe, manymak,” bitjarra ŋayi Garraynydja, “Ŋarra yurru galkun dhiyala.”
JDG 6:19 Bala ŋayi marrtjinana Gitiyandja. Marrtjina ŋayi, ga ŋunhala märraŋala weyika' ga wäyin ŋanak ga ŋatha dämba, bala ŋayi lilina gäŋala. Gäŋalanydja ŋayi lili, bala wekaŋala Garraywuna ŋunhala dhuḏiŋura dharpaŋura.
JDG 6:20 Ga ŋayi Garraynydja waŋana nhanukala bitjarra, “Ŋunhamala gurrunharra ya', guṉḏalili ŋal'maraŋa dhuwali ŋatha dämba ga wäyin, ga dhuwali weyikany'tja wäyin guryunmaraŋa ŋapalilina ŋunhi wiripuŋulilinydja ŋathalili.” Bala ŋayi yuwalkthi Gitiyandhunydja bitjarra yana liŋgu dhärukku malthurruna.
JDG 6:21 Bala yana ŋayi Garrayyunydja mulkana dharpayuna, dharpa ŋunhi wapitja ŋal'yunmaraŋala ŋunhimalayi ŋathalili, bala ŋayi marrtjina dhunupa ŋunhi ŋäṉarrnydja gurthanydja dhawaṯthurruna warray ŋuliŋuru guṉḏaŋurunydja, bala nhäranana ŋunhi ŋathanydja ga wäyindja. Bala ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu winya'yurrunana bena‐wala.
JDG 6:22 Bala ŋayi marrtjina Gitiyandhunydja wirrkina wal'ŋu dharaŋara, ŋunhi yuwalknha ŋunhinydja Garraynha ŋayipina; ŋayi waŋanana ŋunhi Gitiyandja bitjarrana, “Ŋunhanydja dhuwala Garray muka yuwalk. Liŋguna ŋarra nhäŋalana Garraynha bukuna wal'ŋu.”
JDG 6:23 Ga ŋayi Garrayyunydja waŋana ŋanya bitjarra, “Yaka beyaṉiyiya. Nhiniya yukirriya ŋoy‐yal'yurra. Nhina nhe yurru walŋa yukurra, yakana rakunydhirri.”
JDG 6:24 Bala yana ŋayi Gitiyandhu guṉḏana ŋal'‐ŋalmaraŋala ŋunhimalayi Garraywuna, bala ŋayi buku‐ŋal'yurruna yukurrana Garraywuna. Ga yäkunydja ŋayi ŋunhiyi nherrara wäŋanydja “Garraynydja dhuwala ŋoy‐yal'maranharamirri.” Ga ŋunhiyi guṉḏanydja yukurra dhärra yana ŋunha mukthun, ŋunhalaŋumi liŋgu wäŋaŋura.
JDG 6:25 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu munhaku Garray waŋana nhanukala Gitiyangala, bitjarra ŋayi waŋananydja, “Gatjuy marrtjiyana‐wala, ga ḏaw'‐ḏawyurrana ŋunhiyi guṉḏanydja malanha ŋunhi nhokala bäpa'mirriŋuyu ŋal'‐ŋalmaraŋala buku‐ŋal'yunarawu Bälwu, ga gulk‐gulkthurrana dharpanydja ŋunhiyi, ŋunhi walala ŋuli yukurra buku‐ŋal'yun ŋuriki miyalkku waŋarrwu Yatjarawu yäkuwu.
JDG 6:26 Bak‐bakmaraŋana warrpam'thurrana yanana bukmakkuŋana, ga ŋunhimalayi dharapullilinydja dhuḻ'yurra ŋal'‐ŋalmaraŋa guṉḏanha yuwalkŋuwuna waŋarrwu. Märraŋa bäpa‐ŋaliwa wäyin buliki', ga batharra ŋunhiliyi, buku‐ŋal'yurra ŋarrakuna.”
JDG 6:27 Yuwalkthi ŋayi Gitiyandja gaŋgathinana, märraŋala märrma' rulu nhanŋuway djämamirrinha walalanha, bala walala dhäruktja märraŋala ŋanyapinyay yana Garraynha. Ḏaw'‐ḏawyurrunana walala yanana ŋunhiyi waŋarrnhanydja malanha wiripu‐guḻku'nhanydja, ga buku‐ŋal'yurruna walala yukurrana ŋunhiliyinydjayi wäŋaŋura Godkuna. Yurru walala ŋunhi ḏaw'‐ḏawyurrunanydja munhakuna dhika; yaka ŋayi ḏaw'‐ḏawyurruna walupuynydja, liŋgu ŋayi beyaṉiyina nhanukalaŋuwu gurruṯu'mirriwu walalaŋgu ŋuriki, ga wiripu‐guḻku'wu ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwu miṯtjiwu.
JDG 6:28 Munhakumirrina wiripuŋuyuna waluyu, walala yolŋu'‐yulŋunydja ḏurryurruna yakurrŋurunydja, nhäŋala ḏaw'‐ḏawnha ŋunhiyi Bälwunydja guṉḏanydja malanha, dhakaṉnha dhika ḏaw'‐ḏawyunarana, ga dharpa ŋunhi wiripu waŋarrwu dhäykawu ŋuriki Yatjarawu ḏaw'‐ḏawyunarana, djatthunarana, bala bathanarana.
JDG 6:29 Bala walala waŋanhaminana bitjanminana, “Yolthu dhuwalanydja bitjana yawungu?” Bala walala ŋäkulanydja maḻŋ'maraŋalanydja ŋanya warray Gitiyannha warray, ŋunhi Gitiyandhu warray gäthu'mirriŋuyu Djawatjkala warray, ŋayi warray ḏaw'‐ḏawyurruna ŋunhiyinydja.
JDG 6:30 Ga walala yolŋu'‐yulŋunydja waŋana Djawatjnha bitjarra, “Go, gäŋana lili be nhuŋuway gäthu'mirriŋunhanydja, ŋanapurru bumana ŋanya rakunyguna, liŋgu ŋayi yawungu ḏaw'‐ḏawyuna ŋanapurruŋgu waŋarrnha Bälnha, ga ḏaw'‐way djatthuna gulk‐gulkthuna ŋayi yawungu dharpa maḏayin'.”
JDG 6:31 Ga ŋayinydja waŋana Djawatjtja bitjarra warray walalaŋgala buku‐ruŋiyinmaraŋala, “Nhäku warray ŋilimurru yukurra dhuwala yolŋu'‐yulŋuyunydja gungama ŋapatjkuma waŋarrnha ŋilimurruŋguwaynydja? Ŋunhi ŋayi ŋuli Bäl yuwalktja wal'ŋu waŋarr, ŋayinydja yurru ŋanyapinyay ŋayi walŋakunharamirri. Ŋunhi ŋuli yolŋuyu ŋula yolthu ḏaw'‐ḏawyurru nhanbala Bälwa ŋunhi guṉḏa malanha, ga ŋayinydja ŋuli ŋayipi Bälyu dhä‐ḏir'yurru ŋunhiyi yolŋunha.”
JDG 6:32 Bala walala marrtjina gonha'yurrunana ŋanya Gitiyannhanydja, yakana walala ŋanya murrkayny'tja bumara.
JDG 6:33 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru guḻku'na miriŋu bunana Midiyanbuyŋunydja; walala nyäṉ'thurruna bunharawu Yitjuralpuyŋuwuna. Walala buḏapthurruna ŋuriki mayaŋ'ku, ga wäŋaraŋalanydja walala ŋunhili wayalaŋura, Djitjaril yäkuŋura wäŋaŋura.
JDG 6:34 Bala yana Godthu wekaŋalana nhanŋuway birrimbirrnha garrkuḻuknhanydja Gitiyangalana; ŋunhiyi ŋayi birrimbirr bunana Gitiyangu, bala ŋanya guŋga'yurrunana. Bala ŋayi Gitiyan yukurrana ḻoḻthurrunana yiḏakiyinyarayuna, ḻuŋ'maraŋalana yukurrana nhanbalay ŋayi ŋunhi miṯtjinhana Manatjanhana bäpurru'nha, wäthurrunana walalaŋgu yukurrana. Ga bitjarrayi ŋayi djuy'yurruna dhäwu'mirrinha walalanha ḻuŋ'maranharawu ŋuriki wiripuŋuwunydja bäpurru'wu Yatjawu ga Djapalangu ga Napaliwu, dhiyaku walalaŋgu malawu yolŋu'‐yulŋuwu. Bala walala marrtjinana lili, bala yana manapanminana. Yo, Gitiyanguna malthurrunanydja marrtjina bena dhika dhaŋaŋnha miriŋunydja, guḻku'na mirithirrina dhika; walala yurru marrtji, bala walalana yurru buma gukuma ŋunhi Midiyanbuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha.
JDG 6:36 Yurru Gitiyandja waŋana Godkala Waŋarrwala bitjarra, “Ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru wirrki wal'ŋu marŋgithirri, ŋunhi nhenydja dhiyalaŋumi ŋanapurruŋgala. Dhuwala ŋarra yurru barrwaṉ' wäyinnha gurrunhandja dhipala munatha'lili miṉdhalarama. Gäthuranydja munhaku ŋarra nhuŋu ḏukṯuk, nhe yurru djuy'yurra wakuluŋgul', ga dhuwala yana waŋgany yurru wäyin barrwaṉ' yulukthirrinydja, ga bukmaktja munathany'tja yurru baṉḏany yukurra dhärra. Bitjanarayunydja ŋarra yurru wirrkina wal'ŋu marŋgithirri, ŋunhi nhe yurru yuwalkkuma wal'ŋu guŋga'yun Yitjuralpuyŋunha, ga wekama yurru ŋunha miriŋunhanydja ŋanapurruŋgalana goŋlili.”
JDG 6:38 Ŋulinyaramirriyu munhaku walala ŋorrana, ga djaḏaw'yurrunanydja, bala yuwalkthi maḻŋ'maraŋalanydja ŋunhi waŋgany ŋunhiyina barrwaṉ'nha wäyinnha yulukthinanydja, ga munathany'tja bukmaknha baṉḏanynha.
JDG 6:39 Ga Gitiyandhunydja waŋana Garraynha bitjarra, “Garray, yaka ŋarraku maḏakarritjthiyanydja, ŋarra nhuna waŋganynha yurru biyapul dhä‐wirrka'yun waŋa. Gäthuranydja munhaku ŋarra yurru gurrunhan dhuwala bulka' wäyinnha biyapul, yurru nhenydja djuy'yurra yurru wakuluŋgulny'tja, ga yulukthirrinydja yurru dhuwalana warrpam'nha munatha'na, ga dhuwalanydja yurru bulkany'tja wäyindja baṉḏany yukurra ŋorra.” Ga bitjarranydja yukurrana Gitiyandhu waŋana gatjarr'yurruna Godnha.
JDG 6:40 Ga yuwalknha bitjarranydja; munhakumirrinydja ŋunhiyi bulkany'tja wäyindja baṉḏanynha yukurrana ŋorrana yana, ga munatha'nha warrpam' yulukthinanydja ŋuriŋi wakuluŋgul'yunydja yurr'yurruna.
JDG 7:1 Yo, Gitiyandja ga nhanŋu miriŋunydja ŋorra'‐ŋurrana yukurrana ŋunhala galki mayaŋ'ŋura, galki walala yurru bunharamirrina ŋunhi Midiyanbuyŋuna miriŋu, ŋunhina walala ŋunhi walala yukurra nhina ŋunhili balkuwarra'ŋura galki bukuŋura Moray yäkuŋura.
JDG 7:2 Ga Garraynydja waŋana nhanukala Gitiyangala bitjarra, “Malanydja dhuwala nhuŋu guḻku' mirithirri. Ŋunhi ŋarra yurru Midiyanbuyŋunhanydja ŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha wekama nhumalaŋgalanydja goŋlili dhawar'maranharawuna bunharawu, ga dhiyaŋu ḏarramuwurruyunydja yurru waŋa bitjanna, ‘Dhuwalanydja ŋanapurruway yana dhawar'maraŋala, ŋanapurruŋgalay ganydjarryu,’ bitjanna yurru. Ḻakaraŋa nhe yurru walalaŋgu biyaka, ‘Ŋunhi nhe yukurra ŋula yol beyaṉiyirri, ga marrmarryun yukurra beyaṉiyinyarayu, gatjuy nhe yurru marrtji balayi roŋiyirri wäŋalilina.’” Ga guḻku'na yolŋu'‐yulŋu roŋi'‐ruŋiyinanydja, 22,000‐nha malanydja ŋunhi, gonha'yurrunana walala Gitiyannhanydja, bala marrtjina wäŋalilina. Yurru märr‐ḻurrkun'nha yukurrana nhinana ŋunhilinydja bäymanydja, 10,000‐nha mala.
JDG 7:4 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana Gitiyangala, “Mukthun yana dhuwala guḻku' malanydja nhe yukurra ḏälkuma. Gatjuy, nhe yurru gäŋa walalanha bala ŋunhamala gapulili mayaŋ'lili, ga ŋunhala ŋarra yurru walalanha mala‐yarr'yundja yukurra, barrkuwatjkumanydja.”
JDG 7:5 Bala yuwalkthi Gitiyandhunydja gäŋalana walalanha bala ŋunhimala mayaŋ'lilina gapuwuna wurkthu'‐wurkthunarawu. Wiripu‐guḻkuny'tja ḏarramuwurru ŋunhi baḻa‐waḻapthurruna munatha'lilina, bala yukurrana nyamaḻŋ'‐dharranana ḻukananydja ŋäṉarryunna gapunydja, ga wiripu‐guḻku'yunydja yukurrana ḻukana gurrum' yana; walala yukurrana goŋdhu dhiṯ‐dhiṯthurruna gapu, bala bulnha yana ḻukana yukurrana gurrum'thurruna.
JDG 7:7 Ga Garraynydja waŋana nhanukala bitjarra, “Ma', nhe gurrunharrana dhuwalanydja wiripu‐guḻku'nhanydja ŋunhi walala yukurra ḻuka gurrum'thun, dhipala bala wiripulili gali'lili, ga dhuwalanydja walalanha wiripu‐guḻku'nhanydja ga dhipala wiripulilina gali'lili.” Bala ŋayi yuwalkthi Gitiyandhunydja gulk‐gulkthurruna, barrkuwatjkuŋala ŋunhiyi miriŋunhanydja walalanha märrma'kuŋalana miṯtji, ga miṯtjinydja ŋunhi ḻurrkun'nha yana, 300‐nha ŋunhinydja walala ŋunhi walala yukurrana gurrum'thurruna gapu ḻukana. Ga Godtja waŋana bitjarra, “Dhuwalanhana ḻurrkun'nhana miṯtjinha ŋarra yurru walŋakumanydja Yitjuralnha. Ga wiripu‐guḻku'nhanydja dhuwala djuy'yurrana walalanha wäŋalilina.” Bala yana yuwalknha walalanydja marrtjinana ŋunhiyi wäŋalilina, ga ŋunhina liŋgu märr‐ḻurrkun'nha nhinananydja miṯtjinydja. Yurru Midiyanbuynydja walalanydja nhinana yukurrana märr‐galki wäŋaŋura, ŋunha galki buku'‐wukuŋura ŋoyŋura, yurru malanydja ŋunhi miriŋunydja dhaŋaŋnha biyapulnha wal'ŋu dhika.
JDG 7:9 Ŋulinyaramirriyu munhakuna Garrayyu waŋana Gitiyannha bitjarra, “Gaŋgathiyana, bala yana marrtjiyana. Marrtjiyana ŋunhana‐wala ya' yarrupthurrana ŋunhimalana wäŋalili walalaŋgalana, liŋgu ŋarranydja yurru wekama nhokalana goŋlili ŋunhayi miriŋunhanydja.
JDG 7:10 Ŋuli nhe yukurra beyaṉiyirrinydja, ga nhenydja yurru marrtjiya nhepi gayul, ga buthuru‐witjurra marrtjiya; nhe yurru ŋämana nhaltjan walala yukurra yurru waŋanharamirri, ga ŋuriŋiyi dhärukthu nhe yurru ganydjarrmirriyirrina, bala nhe yurru yakana beyaṉiyirri biyapulnydja.” Bala Gitiyandhu garr'yurruna nhanŋuway ḏarramunha, bala maṉḏa marrtjinana, yuḻwutjtjurrunana maṉḏa marrtjina bala ga‐ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a, ga galkithina ŋunhi wäŋa. Bala maṉḏa biyapul gaḻ'yurruna marrtjina bala yuḻwutjtjurruna, ga ŋunhilina waŋganyŋurana ḏalwaḏalwa'ŋura maṉḏa yukurrana baḻapthurrunanydja, ŋäkulana maṉḏa yukurrana.
JDG 7:13 Bala maṉḏa ŋäkulana dhäruknha, ŋayi waŋganydja ḏarramu waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala bitjarra, “Way, bukaway'yina ŋarra dhuwala. Nhäŋala ŋarra bukaway'kurru, ŋayi nhinana lili djarrarrayurruna ŋatha dämba ŋomaṉara, bala nhinana lili djarrarrayurrunana ga‐ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a, ga wutthurruna dhuwala ya', dhä‐muŋdhurruna ḏalwaḏalwa'na yana.”
JDG 7:14 Bala ŋayi ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja wirrkina ṉirryurruna, bitjarrana waŋana, “Wä‐ä‐äy! Dhuwalanydja dhuwala mayali' Gitiyannhana yukurra ḻakarama, ŋayi yurru marrtjina dhika lili, ga bumana ŋilimurrunha. Godthu yurru wekama nhanukalana goŋlili ŋilimurrunhanydja Midiyanbuyŋunhanydja.”
JDG 7:15 Yo, Gitiyandhunydja ŋäkulana yukurrana ŋunhala warraŋulnha, yurru ŋayi wirrkina dhika goŋmirriyinanydja, buku‐ŋal'yurrunana Godkuna. Bala yana ŋayi marrtjina wäŋalilina roŋiyina walala‐miṯtjiwalanydja, nhanukalaŋuwalanydja miriŋuwala, bala marrtjinana waŋanana walalanha, “Way walala! Gaŋga'‐gaŋgathiyana ma'! Liŋguna ŋayi Godthunydja wekaŋalana ŋunhiyinydja miriŋunha ŋilimurruŋgalana goŋlili.”
JDG 7:16 Ga bukmak ŋunhi miriŋunydja ḏurryurrunana, ga ŋayi Gitiyandhu weka'‐wikaŋalanydja walalaŋgala goŋlilinydja gurtha‐ŋäṉarrmirri djarraṯawun', yurru ŋäkirrmaranharanydja rupa'mirri, ga yiḏakinyara barrkuwatj yana walalaŋgala rarr'yurrunanydja ŋayi Gitiyandhu. Ga gulk‐gulkthurrunanydja walalanha marrtjina ḻurrkun'lili ŋurruklilinydja, yurru yakana walala gäŋala ŋula gara, yiki ŋula nhä goŋdhu; ŋunhina liŋgu yana djarraṯawun'nha ga yiḏakiyinyarana.
JDG 7:17 Yo, munhakuŋga yana ŋunhi baḏak yulŋunydja, warumukka yana dhika, ŋayi Gitiyandja waŋana ŋurikala miriŋuwalanydja, “Go go, malthurrana walala ŋarraku. Ŋilimurru yurru marrtjina ga ḻiw'maramana walalaŋgu ŋunhiyi wäŋanydja gayul yana. Nhäŋanydja walala ŋarranha, ga ŋunhi ŋarra yurru nhaltjan djäma, nhumanydja yurru biyakayi bili yana.
JDG 7:18 Ŋunhi yurru ŋarra ḻoḻthun, ga nhumanydja yurru ḻoḻthundhi, ga ŋunhi ŋarra yurru yatjun, ga nhumanydja yurru biyaka yana liŋgu yatjurra mirithiya; ḏaw'yurrana ŋunhi banikin'tja, bala garrwarkuŋana ŋunhi baḏayalany'tja, ga mirithiyana yatjunmiyanydja, waŋiya biyakana. ‘Dhuwalanydja yiki Garraywuna ga Gitiyanguna.’” Bitjarra ŋayi Gitiyandhu ḻakaraŋalanydja yukurrana walalambala.
JDG 7:19 Bala yana Gitiyan ga nhanŋu miriŋunydja marrtjinana bala ḻiw'yunmaraŋalana, ḏap‐gay ŋunhi wäŋanydja; walala marrtjina djingaryurrunanydja dhäruk mukthurrunana dhika, rirrakay mukthurrunana djingaryurruna yukurrana yana.
JDG 7:20 Ga Gitiyandja ḻoḻthurrunana nhanukalay ŋayi yiḏakiyuna ŋuriŋi, ga bukmakthunydja bitjarra yana liŋgu, bo‐o‐op bitjanmina dhika. Bala walala marrtjina bukmakthuna buḏaw'maraŋalanydja rrambaŋina, ga ŋunhi banikin'tja djalkthurrunana, buḏaw' bitjarrana, bala yana garrwarkuŋalana ŋunhi baḏayalany'tja. Ga baḏayalany'tja ŋunhi bena dhika räkukuŋalanydja bukmaknha ŋunhi wäŋanydja ḻiw'maraŋala. Ga bukmaknha waŋana yatjunmina yiŋgathinana dhika, “Dhuwalanydja yiki nhanŋuwaynha Garraywuna ga Gitiyanguna.”
JDG 7:21 Walalanydja Midiyanbuynydja gaŋga'‐gaŋgathinana dhika, ga wiṯthurrunana dhika beyaṉiyinyaminanydja, yatjunminana dhika wäthunminana; walala birrka'yurruna yana bini Yitjuralpuyŋuna ŋunhi wapthurru walalaŋgala wäŋalili. Bala walalawuynha ŋunhili bunharaminanydja buku‐munha'ŋurana, rakunygunhaminana yukurrana walalawuynha, bala‐lili'yunminana bunharamina, liŋgu Garrayyuna walalaŋgu guyaŋinyaranydja dhulmu‐waŋala bitjarrayinydja. Walala Yitjuralpuyŋunydja mukthurruna yana dhärrana marrtjina ŋulawitjarra wäŋakurru ḻiw'maraŋala walalaŋgala, yurru wiripu‐guḻkuny'tja Midiyanbuyŋu burakinana yukurrana rakunyguna walala‐miṯtjiwuŋuna ŋurikiŋi yana bäyma, ga wiripu‐guḻkuny'tja gundupuŋala winya'‐winyayurrunana.
JDG 7:23 Ga Gitiyandhunydja ga nhanukala miriŋuyunydja ŋuparayi walalanha, bala bumarana Midiyanbuyŋunhanydja ga walalaŋgu ŋurru'‐ŋurruŋunha ŋunhi, bala warr'‐warryurrunana yanana walalanha bena‐wala barrkulilina ŋuliŋuru wäŋaŋurunydja. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru yakana walala biyapulnydja Midiyanbuyŋunydja roŋi'‐ruŋiyina lilinydja, ga yakana walala biyapulnydja mari‐wunana ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja. Bala walala Yitjuralpuyŋunydja nhinanana yukurrana marimiriwŋurana.
JDG 8:22 Bala walala Yitjuralpuyŋunydja waŋana Gitiyangala bitjarra, “Ŋanapurrunydja ḏukṯuk nhe yurru ŋanapurruŋgu ŋurruŋu yukurra dhärra, bitjan nhenydja yurru ŋanapurruŋgu buŋgawana wal'ŋu giŋnha, liŋgu nhe walŋakuŋala ŋanapurrunha ŋurukala Midiyanbuyŋuwalanydja goŋŋuru. Ga ŋunhi yurru nhe bäyŋuthirri, rakunydhirri nhe yurru, ga nhuŋu yumurrku'na yurru nhokala dharapulŋuranydja djingaryun yukurra, ŋanapurruŋgu ŋurruŋuyirri yurru.”
JDG 8:23 Ga ŋayi Gitiyandja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja yurru yaka buŋgawa nhumalaŋgu, ga ŋarraku gäthu'mirriŋu yaka nhumalaŋgu yurru buŋgawayirri; Garray dhuwala ŋayipi yurru nhumalaŋgu buŋgawanydja, ŋayipina waŋganynha.”
JDG 8:24 Ga biyapul ŋayi Gitiyan waŋana, “Bukmakthu nhuma dhiyaŋu walalay gäŋa lili ŋarrakala ŋula nhä mel‐winya'mirrinydja girri', ŋunhi nhuma Midiyanbuyŋuwala djaw'‐djawyurruna.”
JDG 8:25 “Ŋanapurru yurru wekamana‐wala yana nhokala,” bitjarra walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja miṯtjinydja waŋana. Bala walala bukmaknha yurrum'thurrunanydja marrtjina, gäŋalana lili Gitiyangalana ŋunhi girri'na malanha, maŋutji‐winya'mirrinydja girri'.
JDG 8:27 Ga ŋuriŋiyi girri'yu ŋayi mel‐manaparana batharana, nyarra'yunmaraŋalana, bala djäma ŋula nhäna ŋuriŋi garwarrwarr'mirriyunydja girri'yu, märr yurru ŋayi dhaṯthunmirrina yukurra yurru ŋuriŋi dhapirrkmirriyuna dhikana wal'ŋu girri'yu. Yurru bukmaktja ŋunhi yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋu marrtjina ŋunhimalana waŋganylilina, bala walalanydja buku‐ŋal'yurrunana yukurrana ŋurikinayi girri'wu, bitjarrana walala yukurrana ŋurru‐nherrarana ŋäthilina walalaŋgu Gitiyangu ga nhanukalaŋuwu yumurrku'wu. Yo, malthurrunanydja walala yukurrana märr‐ŋal'yurrunana nhanŋuwaynha Gitiyanguna, ga bitjarrayina walala ŋapayuna‐ŋurrkaŋala, gonha'yurrunana Godnhanydja ŋunhi ŋayina walalaŋgu yuwalkŋunydja ŋurruŋu.
JDG 8:28 Ga ḻatju' yukurrana wäŋa djingaryurruna ŋulinyaramirriyunydja, marimiriw nhämiriw, yana liŋgu‐u‐u 40 dhuŋgarranydja ŋupara, ga yana liŋgu ga Gitiyan rakunydhina.
JDG 8:33 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi rakunydhinana liŋguna Gitiyan, ga walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja biyapul ŋanydjaḻa'yurruna Godkalanydja, ga balayi buku‐ŋal'yurruna ŋuriki liŋgu Bälwu goŋbuywu waŋarrwu; yakana walala yukurrana buku‐ŋal'yurruna Garraywunydja, walalaŋgalaŋuwu Waŋarrwu walŋa‐ḏikṯikkunydja, ŋurikinydja ŋunhi ŋayi walŋakuŋala walalanha yukurrana ŋurikala miriŋuwala walalaŋgala.
JDG 8:35 Ga bitjarrayi bili walala yaka birrka'yurruna ŋanya Gitiyannha, ŋunhi ŋayi ŋuli guŋga'yuna walalanha yukurranha, ga djäka ŋamathanha wal'ŋu walalaŋgu.
JDG 9:1 Ga ŋuliŋuru ŋunhi ŋayi Gitiyan rakunydhinana liŋguna, ga dharapulnydja nhanŋu märraŋala gäthu'mirriŋuyuna nhanukala Wapimalikthuna; ŋayina buŋgawakunharamina ŋanyapinyay ŋayi, märr ŋayina yurru buŋgawa. Yurru Wapimaliktja ŋunhi yätj yana gal'ŋu buŋgawa; warrpam'nha ŋayi bumara rakunyguŋalana gutha'mirriŋunhanydja walalanha nhanŋuway, bukmaknhana yana, liŋgu ŋayi ḏukṯukthina wirrki, ŋayipi yurru buŋgawayirri. Yo, ŋayi yukurrana dhärrana djäka ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja ḻurrkun' dhuŋgarranydja ŋupara, bala ŋayi rakunydhinana Wapimaliktja.
JDG 13:1 Ga biyapul ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja miṯtji ŋanydjaḻa'yurruna, ga djäma yätjthi ŋunhi rom malanha, gonha'yurrunayi Garraynhanydja. Bala marrtjina miriŋuna bunana Bilitjiyawuy bäpurru' walalaŋgu, ga walalana märraŋala, bala buŋgawayinana walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja miṯtjiwu dhuŋgarranydja ŋupara 40.
JDG 13:2 Ŋulinyaramirriyu waluyu ḏarramu yäku Manawa yukurrana nhinana ŋunhalayi Yitjural wäŋaŋura, ga nhanŋu miyalktja ŋunhiyi yothumiriw, yaka yukurrana yothunha gurrukaŋala ŋayi.
JDG 13:3 Waŋganymirriyu waluyu Garraywu djiwarr'wuy yolŋu bunana nhanŋu ŋurikiyi miyalkku, rumbalnydja bitjan yolŋu yana; waŋananydja ŋayi ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu bitjarra, “Way, dhuwala nhe yothumiriw, yaka nhe ŋula yothunha gurrukanha, yurru galki nhe yurru yothumirriyirrina yulŋunydja, ga yothunydja nhe yurru gurrukama ḏarramunha.
JDG 13:4 Yaka yana nhe yurru ḻukiya gapu ŋänitjiny'tja,
JDG 13:5 ga ŋunhi ŋayi yurru yothu dhuwala dhawal‐wuyaŋirrina nhokuŋu, nhenydja yurru yaka yana ŋanya marwattja gulkthurra, liŋgu ŋayinydja yurru dhuwalayi gänaŋuna wal'ŋu, ganaŋ'maranharana nhanŋuwaynha Godkuna yothu. Ŋayina yurru nhokala gäthu'mirriŋuyuna walŋakumanydja ŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja, dhawaṯmarama yurru ŋurukala Bilitjiyapuyŋuwalanydja miriŋuwala, ŋunhi walala yukurra buŋgawayirri ŋuli nhumalaŋgu.”
JDG 13:6 Bala yana ŋayi ŋunhi dhäykanydja marrtjinana, bala ḻakaraŋala dhuway'mirriŋuwunydja bitjarrana, “Way, yolŋu dhuwala ŋarraku bunana dhäwu'mirri, ga rumbalnydja ŋayi ŋunhi balanyara bitjan dhawu'mirri ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru, yurru yaka ŋayi ḻakaranhamina ŋarrakala yäkunydja.
JDG 13:7 Ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋarrakala ŋunhi ŋarranydja yurru galki yothumirriyirrina, ga gurrukamanydja ŋarra yurru ḏarramunha yothu'nhanydja. Ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋarraku, ŋarra yurru yaka ḻuka gapu ŋänitji, bili yothuny'tja dhuwala ḏarramunydja yurru ganaŋ'marama nhanŋuway Godku; ŋayinydja yurru nhanŋuway yana Godku yolŋu nhina yukurra, yana liŋgu ga rakunydhirri ŋayi yurru.”
JDG 13:8 Bala ŋayi Manawanydja nhanŋu dhuway'mirriŋunydja bukumirriyaŋalana Godnha, ga waŋana, “Garray, roŋiyinmaraŋa dhuwali dhäwu'‐gänharamirrinha liliyi, märr ŋayi yurru marŋgikuma ŋinyalanha, ḻakarama nhaltjan dhika ŋilinyu yurru ŋuthanmarama yothu'nha ŋamathamanydja wal'ŋu.”
JDG 13:9 Ga yuwalknha Godthu djuy'yurrunana ŋunhiyi dhäwu'mirrinhanydja liliyi, ŋayi maḻŋ'thurruna biyapul ŋunhala ŋurikala miyalkkala, ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana ŋunhala dhulmu‐waṉarra'ŋura wäŋaŋura.
JDG 13:10 Bala yana ŋayi dhunupa ṉaŋ'thurrunana, ga garr'yurruna dhuway'mirriŋunhana nhanŋuway.
JDG 13:11 Ga ŋayinydja Manawanydja marrtjinana, bala waŋana bitjarrana, “Dhuwala nhe ḏarramunydja? . . . ŋunhi nhe dhäwu' gäŋala, ga ḻakaraŋala ŋarrakalaŋuwala miyalkkala?” Ga ŋayinydja waŋana, “Yo,” bitjarra.
JDG 13:12 Ga ŋayi Manawayunydja waŋana ŋanya bitjarra, “Ŋunhi nhuŋu dhäruk yurru dhawaṯthun yuwalktja wal'ŋu, ga nhä yurru dhiyaŋuyi ḏarramuyunydja djäma? Nhaltjurruna ŋayi boŋguŋu nhininydja yukurri?”
JDG 13:13 Ga ŋayinydja ŋuriŋi yolŋuyunydja buku‐ruŋiyinmaraŋala ŋunhi yäna liŋgu dhäruktja dhuḏakthunmina ŋunhi ŋayi ŋäthili ḻakaraŋala, “Dhuwalayi yothu yurru nhanŋuwaynha ganaŋ'maranharana Godkuna,” bitjarra.
JDG 13:15 Ga ŋayinydja ŋunhi Manawanydja waṉḏina, ga wäyinnha warray märraŋala nanikutnha ga ŋatha. Yurru ŋuriŋi dhäwu'‐gänharamirriyunydja yaka ḻukananydja ŋunhiyi ŋatha.
JDG 13:19 Bala ŋayi Manawayu gurrunharana yana ŋunhiyi ŋathanydja ŋunhimala guṉḏalilina, bala bathara Godkuna wekaŋala.
JDG 13:20 Ga ŋunhi ŋayi marrtjina ṉoluŋdhinana bala ŋatŋatthurrunana, bala ŋayinydja ŋunhiyi Garraywu dhäwu'mirrinydja dhawuṯthurrunana marrtjina djiwarr'lilina ŋulana ŋäṉarrkurruna. Bala ŋayi Manawayunydja dharaŋarana ŋunhi ŋunhiyinydja ḏarramu ŋayipi warray, yuwalktja ŋunhi wal'ŋu, Garray warray. Ga ŋayipi ŋunhi ga nhanŋu miyalk maṉḏa ṉepaḻ‐nyilŋ'thurrunana, ḏupthunminana maṉḏa bukunydja munatha'lilina, bala maṉḏanydja yakana biyapulnydja nhäŋala ŋunhi djiwarr'wuynha yolŋunha.
JDG 13:22 Ga ŋayi Manawanydja waŋana dhäykawala nhanukalaŋuwala bitjarra, “Godthu yurru ŋitjalanha bumana, liŋgu ŋali mel‐ŋal'yurruna Garraywala.”
JDG 13:23 Yurru ŋayinydja dhäykanydja nhanukala waŋana bitjarra, “Yä‐ä‐äw. Yaka warray ŋayi yurru buma ŋitjalanha. Ŋunhinydja ŋayi märraŋala ŋitjalaŋguŋu mundhurr, ga ḻakaraŋala ŋayi ŋitjalaŋgu ŋunhi ḻatju' dhäwu'. Ŋilimurru yurru walŋa nhina, yaka rakunydhirri.”
JDG 13:24 Ga yuwalknha dhika ŋunhi miyalktja yothumirriyinana, ga ŋunhi ŋayi nhanukuŋu dhawal‐wuyaŋinanydja ḏarramu, ga yäkunydja ŋayi nherrara ŋanya Djämdjinnha. Ŋunhiyi yothu ŋutharana marrtjina, ga Godthunydja yukurrana gäŋala ḻatju'kuŋalana ŋanya, bala ŋayi ŋutharanydja marrtjina ŋunhi ŋutu'yinana dhikana ganydjarrnydja, ŋunhi ŋanya ganydjarrmirriyaŋala ŋayipi Godthu.
JDG 14:1 Waŋganymirri waluyu ŋayi Djämdjin marrtjina bala Diminalili wäŋalili yäkulili, ga ŋunhala ŋayi nhäŋala Bilitjiyapuyŋunha miyalknha, ḻatju'nha dhika rumbalnha miyalknha.
JDG 14:2 Ga ŋunhi ŋayi lilinydja roŋiyina ŋäṉḏi'mirriŋuwalanydja ga bäpa'mirriŋuwalanydja, bitjarrana ḻakaraŋalanydja ŋayi maṉḏaku, “Ŋunha Diminanydja dhäyka yukurra nhina ŋanya dhika buku‐ḻatju'na bäymana. Ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru märramana ŋanya. Ma' nhuma marrtjiyana, ga gäŋana lili ŋarraku; ŋayi yurru ŋarrakuna miyalktja ŋunha.”
JDG 14:3 Yurru maṉḏa ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga bäpa'mirriŋunydja waŋana nhanukala bitjarra, “Nhäku warray nhe yurru märrama ŋunhinydja dhäkaynha? Ŋunhinydja Bilitjiyapuyŋu warray. Nhe ŋuli märraŋu dhipuŋuru bäyma ŋilimurru miṯtjinha miyalknha, Yitjuralpuyŋunha yana, liŋgu ŋunhayinydja bäpurru' yaka warray yukurra buku‐ŋal'yun Godku Garraywu.” Ga ŋayi Djämdjindja waŋana bitjarrana, “Ŋurukuna liŋguna ŋarra ḏukṯuktja nhanŋuwaynha, ŋarra yurru märramana ŋanya.”
JDG 14:4 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu ŋunhiyi walala Yitjuralpuyŋu yukurrana nhinana ŋurikala Bilitjiyapuyŋuwala goŋŋura, walala yukurrana wäŋawu buŋgawayina ga Yitjuralpuyŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu ŋuriki. Ga Garrayyunydja bulnha galkurruna yukurrana nhäŋala dhukarr, wanhawitjan ŋayi yurru dhukarrkurru yarrkmarama ŋunhiyi buma Bilitjiyapuyŋunha; ŋayi yurru buma dhawar'maramanydja Djämdjingalaŋukurruna ŋunhi.
JDG 14:5 Bala Djämdjin marrtjinana, malthurrunanydja ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuwu ga bäpa'mirriŋuwu bala Diminalilina. Ŋunhi walala marrtjina bala wäŋgaŋala dhukarr‐ŋupara, bala ŋayi ŋäkula läyin wäyin maḏakarritj, ŋayi marrtjina murryurruna.
JDG 14:6 Ga dhunupana ŋanya Djämdjinnhanydja Godkalanydja ganydjarryu monyguŋalana, bala ŋayi marrtjina ḏälthinana dhika, wuṉḏaŋarryinana. Bala ŋayi gatjpaḻ'yurrunanydja, baṯ‐gay mulkana ŋunhiyi wäyinnha läyinnhanydja, bala yana barr'maraŋalana nhanukiyingala goŋdhuna, bitjarrana dhuwala bitjan ŋuli yolŋuyu barr'maraŋu yutjuwaḻa' wäyin nanikut. Yurru ŋayi yaka ḻakaraŋala bäpa'mirriŋuwunydja ga ŋäṉḏi'mirriŋuwunydja ga ŋula yolku birrka'mirriwunydja.
JDG 14:7 Dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djämdjin marrtjinana bala, ga bunana ŋuriki miyalkkuna; wirrkina ŋayi ḏukṯukmirriyina nhanŋu märranharawuna ŋuriki miyalkku.
JDG 14:8 Ŋula nhämuny'nha walu djuḻkthurruna, bala ŋayi roŋiyinana balayi märranharawuna ŋurikiyi miyalkkuna. Marrtjinanydja ŋayi, ga biyapul ŋayi gatjpaḻ'yurruna nhänharawuna ŋurikiyi läyinguna ŋunhi ŋayi yawungu buma. Bala ŋayi nhäŋala ṉirryurrunana dhika, marrtjina guku warray ŋunhimala buṉbuŋalanydja läyingala rumballilinydja.
JDG 14:9 Bala ŋayi goŋdhuna dhiṯthurruna gukunydja ŋunhi ŋuliŋuruyi läyingalanydja, bala ḻukanana marrtjina bala, biḻaŋ'thurrunana. Ga wiripunydja ŋayi wekaŋala bäpa'mirriŋuwuna ga ŋäṉḏi'mirriŋuwuna, ga maṉḏanydja ḻukanayi ŋunhi. Yurru Djämdjindhu yaka ḻakaraŋala bäpa'mirriŋuwunydja ga ŋäṉḏi'mirriŋuwunydja ŋunhi ŋayi ŋunhiyi märraŋala guku ŋulaŋuru läyingala rumbalŋuru.
JDG 14:10 Yo, Djämdjingu bäpa'mirriŋu marrtjina ŋunhimalayinydja buṉbulilinydja, bala ŋayi Djämdjindhunydja ŋathana ŋäthilimirriyaŋala ŋurikala miyalkkalana bala'ŋura, walala yurru ḻuka nhanukala yukurra ḻundu'mirriŋuyu walalay, liŋgu ŋunhiyinydja walalaŋgu rom.
JDG 14:11 Bala ŋulinyaramirriyu 30 ḏarramuwurruyunydja withiyara ŋanya Djämdjinnha, Bilitjiyapuyŋuyunydja yawirriny'thu, bala walala ḻukanana yukurrana märr‐ŋamathinanana, rrambaŋina walala Djämdjindhuna.
JDG 14:12 Ga ŋayi Djämdjindja waŋana walalaŋgala bitjarra, “Ŋarra yurru nhumalanha waŋa mayali'kurru, ga ŋuli nhe yurru mayali' maḻŋ'marama warray dhipuŋuruyi, ga ŋarranydja yurru barrkuwatj yana nhumalaŋgu weka'‐wikama girri' ḻatju'mirrinydja. Ga ŋuli nhuma yurru yakanydja maḻŋ'marama mayali', nhumanydja yurru wekama ŋarranha girri', waŋga'‐waŋganydhu yana nhuma.” Ga walalanydja ŋunhi yuraŋala bukmak, waŋana bitjarrana, “Go waŋiya lili ŋanapurrunha, ḻakaraŋa ŋanapurruŋgu.”
JDG 14:14 Bala Djämdjindhunydja ḻakaraŋala bitjarrana, “Ŋuliŋuru ḻäwunhamirriwala dhawaṯthurruna ḻukanharamirrina, ga ŋuliŋuru ganydjarr‐ḏumurruwala dhawaṯthurruna ŋula nhä dhäkay‐djulŋi,” bitjarra ŋayi ḏe'ŋu‐ŋuparanydja walalaŋgu. Ga walalanydja yukurrana baḏak birrka'yurruna yawirriny'thunydja ŋuriŋi, ga ḻurrkun' walunydja ŋupara, ga yakana maḻŋ'maraŋalanydja walala nhä ŋunhi mayali' ŋayi ḏe'ŋu‐ŋupara walalaŋgu.
JDG 14:15 Ga wiripuŋuyuna munhayu ŋunhi Bilitjiyapuyŋu yawirriny' waŋana nhanukalaŋuwala miyalkkala Djämdjingalaŋuwala, “Mayali'‐wulaŋa nhe nhuŋuway dhuway'mirriŋunha ŋe', . . . ga maḻŋ'maraŋa nhanukala mayali' ŋunhiyi dhäruk, märr ŋanapurru yurru marŋgithirri. Ga ŋuli nhe yurru yakanydja ŋanapurruŋgu ḻakarama, marŋgikuma ŋanapurrunha, ŋanapurrunydja yurru dhuŋgur'yun nhokalaŋuwa bäpa'mirriŋuwa wäŋana, ga nhunapinyay. Nhäku nhuma maṉḏa ŋanapurrunha garr'yurruna dhipalanydja? . . . Nhe ḏukṯuk ŋanapurru yurru rarr'yun yana nhokalaŋuwu girri' dhuway'mirriŋuwu?” Ga bitjarra walala yukurrana waŋana ŋurikala dhäykawalanydja.
JDG 14:16 Bala ŋayi ŋunhiyi miyalktja marrtjinana withiyara Djämdjinnhana dhuway'mirriŋunhana nhanŋuway, bala ganurukurruna waŋana marrtjina ŋanya, “Yaka ŋarraku nhe yukurra märr‐ŋamathirrinydja dhuwala. Yana nhe yukurra ŋarraku ŋaramurrthirri ŋiniya! Ḏe'ŋu‐ŋupara nhe waŋana ŋarraku ḻundu'mirriŋunha walalanha, ga yakana nhe ḻakaraŋala ŋarrakunydja mayali' ŋunhiyi.” Ga ŋayinydja Djämdjindja waŋana bitjarra, “Bitjarraŋga liŋgu ŋarra yaka yana mäḻu'mirriŋuwanydja ga ŋäṉḏi'mirriŋuwanydja ŋarrakalaŋuwa ḻakaraŋala ŋunhiyi mayali'. Nhäku warray ŋarra yurru nhuŋunydja ḻakarama mayali'?” Bitjarrana ŋayi Djämdjindja waŋana.
JDG 14:17 Bala ŋayinydja ŋayaŋganynha ŋäthina ŋunhi nhanŋu miyalktja, ŋayaŋganynha nhinana ŋäthina 7 munhanydja ŋupara, ga yana liŋgu‐u‐u rom ŋunhiyi ŋathawuy dhawar'yurruna walalaŋgu. Yana liŋgu ga ŋunhina ḏaḏaw'yunaramirrina walu ŋayathaŋala, bala ŋayi ŋulinyaramirriyuna ḻakaraŋalanydja nhanbala ŋuripa miyalkpanydja, bili ŋayi yukurranha bitjanana liŋgu ŋuli waŋanhana ŋanya, “Ḻakaraŋa ŋarraku mayali',” bitjanana ŋayi yukurranha ŋuli. Bala ŋayi yuwalkthina ḻakaraŋalana Djämdjindhunydja ŋunhi mayali'na, ga dhunupana ŋayinydja ŋunhi dhäykanydja marrtjinana, bala ḻakaraŋalana walalambala ŋuripa yawirriny'pana.
JDG 14:18 Ga walalanydja martj‐gay martj‐martjtjurrunana lili, ga bunana Djämdjinguna, bala waŋana bitjarrana, “Liŋguna ŋanapurru maḻŋ'maraŋalana ŋunhi mayaliny'tja. Guku dhuwala dhäkay‐djulŋinydja, ga ganydjarr‐ḏumurrunydja ŋunhi ga läyin wäyin. Nhe maḻŋ'maraŋala guku läyingala.” Ga ŋayi Djämdjindja buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Ŋunhi bini nhuma yaka warray djaw'yuna ŋarraku miyalknha, ga nhumanydja bini yaka warray maḻŋ'maranha mayali'.”
JDG 14:19 Bala wirrkina ŋayi Djämdjindja dhika ŋaramurryina. Dhunupa ŋayi dhika ganydjarrnha märraŋala gay', ŋutu'na bunana nhanŋu ganydjarr Garraywuŋuna nhanukuŋuwaynha, bala yana ŋayi marrtjinana, bala bumarana yolŋu'‐yulŋunha ḏarramuwurrunha Bilitjiyapuyŋunhananydja, 30‐nha miṯtjinhanydja ŋayi bumara rakunyguna. Bala ŋayi yup‐yupmaraŋalana ŋurikala walalaŋgala girriny'tja rumbalŋurunydja, bala gäŋala ŋunhiyinydja girriny'tja ŋuripana walalambala yawirriny'pana ŋunhi walala mayali' nhanŋu ḻakaraŋala. Yo, Djämdjindja wirrkina ŋaramurryina miyalkkunydja ŋuriki nhanukalayŋuwu, bala ŋayi gonha'yurrunana ŋanya, bala marrtjina balayi bäpa'mirriŋuwalana wäŋalili.
JDG 14:20 Ga nhanukala ŋurikala miyalkkalanydja bäpa'mirriŋuyu wekaŋala ŋanya ŋunhi miyalknhanydja wiripuŋuwana ḏarramuwa, Djämdjingalaŋuwa ḻundu'mirriŋuwana.
JDG 15:1 Ga liŋguna ŋunhiyi walunydja ŋatha‐ŋalwuruŋ'thinyaramirrina, ga ŋulinyaramirriyuna ŋayi waluyu Djämdjindja marrtjina balayi nhanukalaŋuwala miyalkkalanydja. Marrtjina ŋayi, bala waŋana miyalkkalaŋuwalana bäpa'mirriŋuwala bitjarra, “Ŋarra ḏukṯuk ŋarrakalaŋuwu miyalkku.”
JDG 15:2 Ga ŋayinydja ŋunhi bäpa'mirriŋunydja nhanŋu ŋurikiyi dhäykawunydja bitjarra waŋana, “Ŋarranydja nhuna birrka'yurruna yanapi nhe ŋaramurrthi yukirri nhanŋu mukthurru, yaka ḏukṯukthi, bala ŋarra wiripuŋuwana ḏarramuwa gathana ŋanya yawungu. Dhuwala wiripunydja gay', nhanŋu gutha'mirriŋunydja, ŋunhi ŋayi balanyara liŋgu ḻatju' dhika dhäyka. Nhenydja yurru dhuwalana märrama.”
JDG 15:3 Yurru ŋayinydja Djämdjindja wirrkina dhika maḏakarritjthina, bala waŋana bitjarrana, “Nhe yawungu ŋarranha mayali'‐wilkthun, ga biyapul nhe ŋarranha mayali'‐wilkthurrunayi. Nhuma dhuwala Bilitjiyapuyŋunydja yätjmirrina, ga ŋarranydja yurru bitjandhi bili yätjkumayi nhumalanha Bilitjiyapuyŋunhanydja.”
JDG 15:4 Bala ŋayi dhawaṯthurrunana marrtjina, bala galkara ŋayi wäyinnha waṯuyinyarana, 300‐nha ŋayi miṯtjinydja märraŋala, yurru wambalnydja ŋunhi walala bulka'‐ḏilkurru. Bala ŋayi ŋunhi walalanha wambalnydja maltja'‐maltjaṉana rrambaŋikuŋalana ḏäpthu'‐ḏapthunmaraŋalanydja, märrma'nha, ga märrma'nha, ga märrma'nha, bitjarra marrtjina bala ḏapthunmaraŋalanydja waŋganylilina.
JDG 15:5 Ga ŋunhimalayinydja wamballilinydja djin'kayŋulilinydja walalaŋgala, ga yaŋara'mirrina gurthana ŋayi ḏap‐ḏapmaraŋala walalaŋgala, bala ŋayi walalanha yänana‐wala yana djuy'yurrunananydja. Ga walalanydja ŋunhi wäyindja walala gundupuŋala bala bitjarra, ga bala bitjarra, wambal‐gurthamirrina walala, bala marrtjina nhäranana ŋunhi ŋathanydja birralinydja warrpam'nha, ga bitjarrayi bili yana borummirrinydja dharpa nhäranayi, raku'‐rakunydhinana.
JDG 15:6 Ga walalanydja Bilitjiyapuyŋunydja wirrkina dhika maḏakarritjthina, bala yana walala marrtjinana, ga bumara rakunyguna ŋunhiyi Djämdjingunydja dhäykanha, ga nhanŋu bäpa'mirriŋunha, ga wäŋanydja ŋunhi walala nhanŋu dhuŋgur'yurrunana.
JDG 15:7 Bala Djämdjindja wirrkina dhika maḏakarritjthina, bala waŋana bitjarrana, “Nhuma Bilitjiyapuyŋuyu walalay ŋarraku bumara dhäykanha, ga ŋarranydja yurru nhumalanhanydja bitjan yana liŋgu buku‐ruŋiyinmarama wirrkina wal'ŋu.”
JDG 15:8 Bala ŋayi bumarana gay' ŋunhi Bilitjiyapuyŋunhanydja wiṯthurrunana dhika, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi marrtjina ŋunhana mathirralilina, ga ŋunhalana ŋayi nhinananydja yukurrana, galki Yetamŋura wäŋaŋura.
JDG 15:9 Ga walala Bilitjiyapuyŋunydja wäŋgaŋala ga ŋayan'‐dharrana bala'mirriwu ŋuriki wäŋawu Yetamgu.
JDG 15:10 Ga wäŋawuy ŋurikiyyinydjayi Djuda bäpurru' ḏarramu waŋana dhä‐wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Nhäku nhuma yukurra dhuwala ŋayan'‐dharra ŋanapurruŋgunydja?” Ga walalanydja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋunha ŋanapurru dhuwala ḏukṯuk Djämdjingu. Ŋanapurru yurru ŋanyanydja yätjkuma yana, bitjarra ŋayi ŋanapurrunha yätjkuŋala.”
JDG 15:11 Bala walalanydja ŋunhi Djudanydja ḏarramuwurru wäŋgaŋalana guḻku'na dhika mala'mirriŋuna yolŋu'‐yulŋu, wäŋgaŋalanydja walala yukurrana balayi ŋunhimala mathirralili, ga waŋana Djämdjingala bitjarra, “Bilitjiyapuyŋunydja ŋunha ŋanapurruŋgu buŋgawayirri yukurra. Nhäku warray nhe bumaranydja walalanha?” Ga ŋayinydja waŋana bitjarra, “Walala bumara ŋarraku miyalknha, ga yurruna ŋarranydja bumara walalanhanydja.”
JDG 15:12 Ga walala miṯtjinydja waŋana bitjarra, “Ŋanapurrunydja yurru nhuna dhuwala ḏapthunmaramana, ga wekama walalaŋgalana goŋlili; walala yurru bumana nhuna, ga ŋanapurrunhanydja gonha'yunna.” Ga Djämdjindja waŋana bitjarra, “Gatjuy, manymak muka. Yurru dhawu'‐nherrala ŋarrakala, märr nhumanydja dhiyaŋunydja walalay yurru yakana ŋarranhanydja buma.”
JDG 15:13 Bala walala waŋana bitjarrana, “Manymak, dhuwalana ŋanapurru yurru nhuna garrwi'yunna dhiyaŋu raki'yuna, ga gäma nhuna yurru, ga wekama ŋurikala walalaŋgala Bilitjiyapuyŋuwalana. Ga ŋanapurruwaynydja yurru yakayi buma nhuna.” Yo, walala ḏälkuŋalanydja yukurrana märrma' wuṉḏaŋarrnydja maṉḏanha dhika raki' maṉḏanha, yuṯana maṉḏanha, bala ḏapmaraŋalanydja ŋanya ŋuriŋiyi raki'yuna. Bala walala ŋanya dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋuru mathirraŋurunydja, ga gäŋalana ŋurikala Bilitjiyapuyŋuwalana.
JDG 15:14 Marrtjinanydja walala yukurrana bala dhukarr‐ŋupara, gäŋala marrtjina Djämdjinnha, ga ŋunhi walala marrtjina galkithinanydja ŋunhi bala'‐mäypamirrililina wäŋalili, bala walalanydja nhäŋalana ŋuriŋi Bilitjiyapuyŋuyunydja, yurru walala gundupuŋalana gay', gumurr'yurrunana walalaŋgu, yatjunminana nhinana dhika lili märranharawuna nhanŋu Djämdjingu. Bala ŋayinydja marrtjina Djämdjindja ḏälthinana dhikana, ganydjarr ŋutu'na nhanŋu bunana Garraywuŋuna, yurru ŋayi marrtjina baṉdja maṉḏanha dhanatjthurrunana bitjarrana gay'; bala marrtjina yana rakiny'tja dhunupa gulk‐gulkthurrunana ḏaw'yurrunana.
JDG 15:15 Bala ŋayi Djämdjindhu nhäŋala ŋaraka wäyin duŋ'ki, yurru burumun'puy ŋayi ŋunhi ŋarakanydja. Bala ŋayi baḻapthurrunanydja, märraŋalana ŋunhiyi ŋarakanydja, bala bumarana marrtjina dhawar'maraŋalana 1000‐nhana miṯtjinha ŋuriŋiyina ŋarakayuna, yana liŋgu‐u‐u dhurr'maraŋalana yukurrana ŋunhi Bilitjiyapuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha.
JDG 15:16 Bala ŋayi Djämdjindhu yuṯana manikay maḻŋ'maraŋala, bitjarrana ŋayi bark‐barkthurrunanydja gam', “Dhiyaŋu duŋ'kiwala ŋarakayu ŋarra dhawar'maraŋala bumara 1000‐nha yolŋu'‐yulŋunha, dhurr'maraŋalana yukurrana waŋganylilina ŋurruklili ŋunhiyi rumbalnydja yolŋu'‐yulŋunha rakunymirrinhanydja.”
JDG 15:17 Ga liŋguna, bala ŋayi ḏupthurrunana ŋunhi ŋarakanydja ŋunhiwalana, ga ŋunhiyi wäŋanydja buku walala nherrara yäkunydja “Dhakal‐ŋaraka.”
JDG 15:18 Ga ŋuliŋurunydja Djämdjin ŋanhdharkthinana, wiṯthurrunana ŋayi dhika ŋanhdharkthinanydja, bala ŋayi Garraywalana wäthurruna, bitjarrana waŋananydja ŋayi, “Ŋarra bumara ŋunhi walalanha miriŋunha nhokala ganydjarryu, ga dhuwalana ŋarra gay rakunydhirrina marrtji ŋanhdharkthinyarayu. Wekaŋa ŋarranha go gapu, märr ŋarranha yurru ŋuruŋunydja ḏarramuyu miriŋuyunydja yakaŋga marrtji ga buma ŋarranha, ŋuriŋinydja ŋunhi walala yaka marŋgi nhuŋu.”
JDG 15:19 Bala yana Garrayyunydja munatha'na ḻurrthunmaraŋala ḻapmaraŋala, bala yana gapuna dhawaṯthurruna dhika, ḻatju'na dhikana ḏarrtjalknha ŋanyana gapu. Ga wurkthurrunana ŋayi yukurrana Djämdjindhu ŋuliŋuru gapunydja, yana liŋgu ga ŋoy‐yal'yurruna.
JDG 15:20 Yo, Djämdjindhu guŋga'yurrunanydja nhanŋuwaynydja miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja 20 dhuŋgarranydja ŋupara, yurru mukthurruna yukurrana yana Bilitjiyapuyŋuwala bäpurru'wala ŋunhi wäŋanydja dhärrana goŋŋura yukurrana.
JDG 16:1 Waŋganymirriyunydja waluyu ŋayi marrtjina Djämdjin bala wäŋalili yäkulili Gäthalili, marrtjinanydja ŋayi bala, dharr‐way nhäŋala dhäykanha, marramba'‐ḏumurrunha miyalknha, ga ŋayinydja Djämdjindja malthurrunana nhanbala, dhäykawalana ŋurikalana wäŋalili.
JDG 16:2 Ga ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyunydja wäŋa‐ŋurikiynydja walalay ŋäkulana Djämdjinnha, ŋunhi ŋayi yukurrana gulŋiyina ŋunhiliyi ŋurikala dhäykawala wäŋaŋura bala'ŋura, bala walalanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja gungaŋalana wäŋana nhanŋu, ḻiw'maraŋalana ŋunhiyi buṉbunydja, ga munha‐ŋuparana walala yukurrana dhukarr‐nhäŋalanydja, galkurrunanydja nhanŋu ŋuriki Djämdjingu dhawaṯthunarawuna. “Ŋilimurru galkun yana yukurra yurru nhanŋu, ga yana liŋgu ga djaḏaw'yun yurru, bala ŋilimurru yurru bumana ŋanya rakunygumana,” bitjarra walala waŋanharaminanydja.
JDG 16:3 Yurru ŋayi Djämdjindja liŋguna marrtjina gonha'yurruna ŋunhiyi balany'tja; buku‐rangu dhulmuyu munhayu dhika ŋayi gaŋgathina, bala marrtjina warraŋullilina dhawaṯthurruna, yurru maḻŋ'maraŋalanydja ŋayi ŋunhi wäŋa ḻoḻunydja dhurrwaranydja dhaḻ'yunarawuy warray. Yo, dhurrwaranydja ŋurikiy wäŋawuy ḻoḻunydja ŋonuŋnha bäymana dhika, ga ḏälnha bäyma, yurru ŋayi Djämdjindhu dhunupa ŋawatthurrunanydja ŋunhiyi dhurrwaranydja, yana ḻaw'maraŋalana nhanukalay ḻambarrlilina, bala yana gäŋalana nhinana bala bena‐wala barrkulilina wäŋalili ŋunhana ya', bala yana gurrunharanydja ŋal'maraŋala ŋunhana bukulilina, garrwarlilina ŋunhana wal'ŋu wäŋalili, galki Yiprunlilina.
JDG 16:4 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja Djämdjindhu wiripuŋunhana miyalknha nhäŋala, Bilitjiyapuyŋunha yana miyalknha yäkunha Delalanha, yurru ŋayi wirrkina ḏukṯukmirriyinanydja nhanŋu ŋuriki dhäykawu.
JDG 16:5 Ga buŋgawa walala ŋurikiy Bilitjiyawuy bäpurru' waŋana ŋurikala miyalkkala Delalawala bitjarra gam'. “Nhämirri ŋuli nhe märraŋunydja ŋanya Djämdjinnha, märr nhe yurru mayali'‐wulama ŋanya, ga wekama ŋanapurruŋgalana goŋlili. Dhä‐wirrka'yurra ŋanya ŋe', nhäyu ŋayi yukurra ganydjarr‐ḏumurruyirri. Ga maḻŋ'maraŋa nhanukala nhaltjan yurru ŋunhi yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋanya ganydjarr‐winya'yunmarama, nhäyuna. Ga ŋunhi nhe yurru ḻakaramanydja ŋanapurruŋgala, ga ŋanapurrunydja yurru marrtjina‐wala, ga ḏapmaramana ŋanya. Ga ŋanapurru yurru waŋga'‐waŋganydhu wekamanydja nhuŋu dhaŋaŋnha yana biyapulnha wal'ŋu rrupiyanydja.” Ga bitjarranydja ŋuriŋi yukurrana buŋgawayu walalay dhawu'‐nherrara rrupiya ŋurikiyi dhäykawu, bala ŋayi märraŋalana ŋanya Djämdjinnha.
JDG 16:6 Bala ŋayi waŋana ŋuriŋi dhäykayu, dhä‐wirrka'yurruna ŋanya Djämdjinnha bitjarra, “Wäy, nhäyu muka dhuwala nhuna yukurra ganydjarr‐ḏumurrukumanydja? Nhaltjanna yurru walala ŋula yolthu walalay ganydjarrmiriwyamanydja nhuna? . . . märr walala yurru ḏapmarama nhuna raki'yunydja?”
JDG 16:7 Ga Djämdjindja buku‐ruŋiyinmaraŋala waŋana bitjarra, “Ŋuli yurru walala garrwi'‐garrwi'yundja ŋarranha 7‐dhu raki'yunydja, ŋuriŋi bonarra'wuyyu raki'yu, ga yurruna ŋarra yurru ŋunhi ganydjarrmiriwyirrinydja, bitjan dhuwala wiripu‐guḻku' yolŋu'‐yulŋu.” Bitjarra ŋayi Djämdjindhu yukurrana ḻakaraŋala Delalawunydja ŋunhi dhäykawunydja, yurru yaka ŋayi yukurrana Djämdjindhu ŋunhi yuwalktja wal'ŋu ḻakaraŋala, yana ŋayi yukurrana warku'yurruna ŋunhi miyalknha.
JDG 16:8 Ga dhunupana ŋayinydja ŋunhi miyalktja marrtjina, bala ḻakaraŋala ŋuripa buŋgawawana walalambala, bala walalanydja rarr'yurrunana nhanbala 7 raki' bonarra'wuy, yuḏayuḏa yana. Ga gonha ŋayi Djämdjin yakurrthinana, bala ŋayinydja ḏapṯapmaraŋalana ŋanya ŋuriŋiyi bonarra'wuyyunydja raki'yu malanyŋuyu 7‐dhu.
JDG 16:9 Ga walalanydja ŋunhi Bilitjiyapuyŋunydja ḏarramuwurru dharra'‐dharrana marrtjina ŋunhala warraŋul, galkurruna nhanŋu Djämdjingu märranharawuna. Ga ŋayinydja Delalanydja waŋana yatjurrunana dhika, dhirr'yurruna ŋanya Djämdjinnha bitjarra, “Djämdjin gaŋgathiyana! Dhuwalana dhuwala Bilitjiyapuyŋunydja marrtji yukurra, märramana nhuna yurru.” Dhunupa ŋayi gaŋgathinanydja ŋuliŋuru yakurrŋuru, bala gulk‐gulkthurrunana yana ŋunhi rakiny'tja, waḏutjana gulk‐gulkthurrunana‐wala yana.
JDG 16:10 Ga miyalktja ŋunhi waŋana Djämdjingala bitjarra, “Nhäku nhe yukurra ŋarranha dhuwala warku'yundja? Yaka warray nhe ŋarraku dhuwala ḻakaraŋala yuwalkŋunydja. Nhaltjurru ŋuli nhuna dhika ḏapmaraŋu ŋula yolthu yolŋuyunydja? Ma' nhe ḻakaraŋana ŋarraku lili go.”
JDG 16:11 Bala ŋayinydja buku‐ruŋinyamaraŋala bitjarra warray, “Ŋuli walala ŋarranha ŋula yolthu ŋuli ḏapmaraŋu yuṯayu raki'yu, ga ŋarranydja ŋuli ganydjarrmiriwyina, bitjan dhuwala walala wiripu‐guḻku'.”
JDG 16:12 Bala ŋayipina Delalayuna märraŋala raki' yuṯa, wuṉḏaŋarrnha dhika raki', bala ḏap-ḏapmaraŋalana ŋanya Djämdjinnha. Yo, ŋunhi ḏarramuwurrunydja galkurruna yukurrana ŋunhala warraŋul, ga biyapul ŋayi ŋunhiyi miyalktja yatjurruna, “Djämdjin, dhuwalana Bilitjiyapuyŋunydja marrtji yukurra lili märranharawuna nhuŋu.” Ga dhunupa ŋayinydja Djämdjindja gaŋgathina, gulk‐gulkthurrunana rakiny'tja ŋunhi.
JDG 16:13 Ga biyapul ŋayi Delala waŋana nhanukala Djämdjingala bitjarra, “Wakal‐ŋurra nhe yukurra dhuwala ŋarrakala, yakana nhe yuwalkkuma yukurra ḻakarama ŋarraku. Ḻakaraŋa ŋarrakala, nhaltjurruna ŋuli dhika ŋula yolthu yolŋuyu ḏapmaraŋunydja nhuna?” Ga ŋayinydja waŋana Djämdjindja bitjarra nhanukala. “Nhäŋa ŋarranha marwat dhuwala weyin. Ga ŋuli yurru ŋula yolthu ŋarranha marwat bothu'yama ŋuruŋu girri'yu ŋunhi walala ŋuli dharpuma yukurra girri' baḻaŋgit; ga ŋuli yurru walala ŋarranha marwat warray ŋunhimalayi gurrunhan, ga ŋunhiyinydja bitjan ŋarra yurru ganydjarrmiriwyirrina, bitjan dhuwala wiripu‐guḻku' yolŋu'‐yulŋu.”
JDG 16:14 Yuwalkthi Delalayu yakurrkuŋalana ŋanya, bala ŋilitjara ŋunhi girri'lilina ŋunhiwalana marwattja ŋanya Djämdjinnha, bala ḏälkuŋalana yana ŋilitjara. Ga biyapul ŋayi yatjurruna waŋana, “Djämdjin gaŋgathiyana! Dhuwalana Bilitjiyawuynydja walala marrtji yukurra, märramana yurru nhuna.” Ga ŋayinydja dhunupa gaŋgathinana, ga dhayaḻana marwattja ŋayi ŋunhi.
JDG 16:15 Ga ŋayinydja waŋana dhäykanydja bitjarra, “Yakana dhuwala nhe ŋarraku yukurra märr‐ŋamathirri yuwalktja. Ḻurrkun'mirri nhe ŋarranha yukurrana warku'yurrunanydja. Yaka nhe ḻakaraŋala ŋarraku dhunupa, nhäyu nhuna yukurra wuṉḏaŋarrkumanydja.”
JDG 16:16 Bitjarrana liŋguna ŋayi ŋanya yukurrana walu‐ŋuparana ŋoy‐wulaŋalanydja waŋananydja, ga ŋayinydja Djämdjindja djawaryurrunana nhanukala dhä‐wirrka'yunarayu marrtjinyarayu. Bala ŋuliŋurunydja ŋayi nhanŋu yuwalknha wal'ŋu ḻakaraŋla,
JDG 16:17 waŋana bitjarrana gam'. “Yurruna ŋarra dhawal‐wuyaŋina, ŋarrakala ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja ŋarranha wekaŋala ganaŋ'maraŋalana nhanŋuwaynha Godkuna, ga beŋuru liŋgu ŋunhi ŋarra dhawal‐wuyaŋina, ŋarranydja nhanŋuway yana Garraywu; yaka dhuwala yukurrana marwat ŋarraku gulkthurruna beŋuru bili. Ŋunhi ŋuli ŋula yolthu ŋarranha marwattja gulkthurru, ŋarranydja ŋuli ganydjarr winya'yurruna; ŋarra yurru ganydjarrmiriwyirrina yalŋgithirrina, bitjan dhuwala wiripu‐guḻku' yolŋu'‐yulŋu.”
JDG 16:18 Bala ŋayi Delalayunydja dharaŋarana ŋunhi ŋulinyaramirriyunydja nhanŋu ŋayi yuwalknha wal'ŋu ḻakaraŋala, bala ŋayi dhäwu'na djuy'yurruna ŋuriki buŋgawawuna walalaŋgu, waŋana bitjarrana, “Go marrtjiyana lili walala! Yuwalknha dhuwala ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋarraku yana; marŋgina ŋarra liŋguna nhaltjan ŋilimurru yurru ŋanya ganydjarrmiriwyama, djaw'yun ganydjarr nhanukala.” Ga ŋunhi walala buŋgawamirrinydja yolŋu'‐yulŋu marrtjinana lili yana, withiyarana ŋanya gäŋala rrupiyana nhanŋu Delalawu.
JDG 16:19 Bala ŋuriŋi dhäykayu gayŋikuŋalana ŋanya Djämdjinnha makarrlilina nhanukalay ŋayi, bala wiripunydja ḏarramu marrtjina lili, bala gulkthurrunana marwatnha yukurrana ŋanya Djämdjinnha. Ga dhunupa yana ŋunhi ganydjarrnydja nhanukala winya'yurrunana.
JDG 16:20 Bala ŋayi biyapul wäthurruna waŋana bitjarra, “Djämdjin gaŋgathiyana. Dhuwalana Bilitjiyawuynydja marrtji yukurra märranharawuna nhuŋu.” Ga ŋayi Djämdjindja bira'yurruna yanapi ŋayi gaŋgathinya ŋuli waḏutja‐wala dhayaḻa, bitjanna ŋayi ŋuli ŋäthili. Yurru bäyŋuna. Maḻŋ'maranhamina ŋayi ŋanyapinyay ŋayi ŋunhi ŋayinydja yalŋgi'yinana, ganydjarrmiriwnha, balanyarana bitjan wiripu‐guḻku' ḏarramuwurru, bili Garrayyunydja ŋanya liŋguna gonha'yurrunana.
JDG 16:21 Bala walalanydja ŋuriŋi Bilitjiyapuyŋuyunydja ḏarramuwurruyu mulkanana ŋanya, bala bambaykuŋalana dharpuŋala maŋutjina maṉḏanha yana märrma'kuŋalana. Bala walala märraŋalana ŋanya, bala gäŋala ŋunha Gäthalilina wäŋalili. Ḏapmaraŋalanydja walala ŋanya djimuku'yuna raki'yu, bala ŋilitjara ŋanya ḻoḻulilina, ga ŋunhalana ŋayi yukurranha ŋuli djämanydja mirithinyana, ŋathana ŋuli yukurranha yarrwa'yuna birrali'na.
JDG 16:22 Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhala märr‐weyinŋumirrina, bala marrtjina ŋutharana marwattja biyapul.
JDG 16:23 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru bala walala ŋunhi Bilitjiyapuyŋunydja buŋgawamirri yolŋu'‐yulŋu waŋanharamina bitjanminana, “Gul' ŋilimurru yurrum'marama dhuwala yolŋunha walalanha; ŋilimurru yurru ḻuŋ'thun ga märr‐ŋamathinyamirri yukurra waŋganyŋura, buku‐ŋal'yun yukurra yurru ŋilimurruŋgalaŋuwu waŋarrwu Daykungu.”
JDG 16:24 Yuwalkthi walala yurrum'maranhaminanydja, ga bukmak yolŋu'‐yulŋu yukurrana barkparkthurruna märr‐ŋal'yurruna ŋurikiyi waŋarrwu walalaŋgalaŋuwu, waŋananydja walala yukurrana bitjarrana, “Ŋilimurruŋgunydja dhuwala waŋarr Daykundja ganydjarr‐ḏumurru warray, garrwar wal'ŋu biyapul; Ŋayi wekaŋala ŋilimurruŋgu ŋunhi miriŋunha Djämdjinnha ŋilimurruŋgalana goŋlili.”
JDG 16:25 Bena dhika goŋmirriyinana yä‐ä‐ä, wiṯthurrunana walala, ga waŋanharaminana bitjanminana, “Go, ŋilimurru Djämdjinnha gäma dhipala lili, beyarrmakkuma ŋilimurru yurru ŋanya warku'yun.” Yuwalkthi walala gäŋalana ŋanya Djämdjinnha ŋunhimalayina wäŋalili, yurru bambaynhana walala gäŋalanydja lili ŋanya, bala ŋilitjarana, bala nherraranydja ŋunhiwala dhuḏililina guṉḏalili, yurru guṉḏa maṉḏanha ŋunhiyi yukurrana makarr djingaryurrunanydja ŋuriki buṉbuwu.
JDG 16:26 Djämdjindja waŋana gayul, giyalkiyal waŋana ŋunhi gurrmulnha ḏarramunha ŋunhi ŋayi ŋanya yurru marrtji bala waṉa‐gulama, bitjarrana ŋayi waŋananydja, “Nherrala ŋarranha goŋ maṉḏanha dhipala makarrlili bala'lili, ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru mulka,” bitjarra.
JDG 16:27 Yo, buṉbunydja ŋunhiyi ŋutu'na dhikana bathalana wal'ŋu, ga yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhimala ḻuŋ'thurruna nhinananydja yukurrana biyapulnha dhaŋaŋnha, bena mala'mirriŋuna yolŋu yukurrana nhinana 3,000 ḏarramuwurrunydja ga dhäykawurrunydja, dhaŋaŋnha biyapulnha miṯtjinydja, ga bukmak ŋunhi Bilitiyapuyŋuwu buŋgawamirri walala, walalanydja bukmak yana ŋunhi nhinananydja yukurrana ŋunhili waŋganyŋura buṉbuŋura, ga bukmakthu walala yukurrana warku'yurrunanydja ŋanya Djämdjinnha.
JDG 16:28 Bala yana ŋayinydja Djämdjindja bukukurru waŋana Godkala bitjarrana, “Garray, ŋarranhanydja guyaŋiya. Ganydjarr ŋarranha wekaŋana biyapul waŋganymirrina, märr ŋarra bumana dhuwala Bilitjiyapuyŋunhanydja bukmakkumana.”
JDG 16:29 Bala ŋayi Djämdjindhu makarrnydja ŋunhi maṉḏanha mulkana baṯ bitjarrana, bala yana ḏur'yurrunana ŋuriŋina ganydjarryuna, ga waŋananydja ŋayi yatjurruna bitjarrana, “Ŋarranydja yurru rakunydhirrina dhuwala manapa ŋanapurru Bilitjiyapuyŋu.” Ḏur'yurrunanydja ŋayi ŋunhi, ḏur' bitjarranydja, bala ŋayinydja marrtjina ŋunhi guṉḏanydja ḏaw'yurrunana buku‐yupthurrunana ŋunhi buṉbunydja warrpam'nha, dhurrtj' bitjarra muŋdhurrunanydja, bala dhä‐muŋdhurrunana ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhanydja bukmaknhanydja, ga ŋayipinydja Djämdjindja rakunydhina ŋunhiliyina bili, dhambay ŋunhi yolŋu'‐yulŋu Bilitjiyapuyŋuna. Yo, ŋunhi ŋayi yukurrana walŋaŋga yana nhinana Djämdjin, ŋayi ŋuli bunha yukurranha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi Bilitjiyapuyŋunha guḻku'nhana, ŋunhi walala miriŋu Yitjuralpuyŋuwu. Ga ŋunhi ŋayi rakunydhinana‐wala, ga ŋunhalanydja ŋayi bumara dhaŋaŋnhana biyapulnha wal'ŋu ŋunhiyi miriŋunha.
JDG 16:31 Ga Djämdjingu gurruṯu'mirrinydja walala marrtjina lili, ga märraŋala ŋanya rumbal goŋliliyaŋala, bala djaw'yurruna balayi walalaŋgiyingalana wäŋalili; dhalkaraŋalanydja walala ŋanya ŋunhimalayi dhambay‐manapara bäpa'mirriŋuwala Manawawalana.
JDG 21:25 Yo, Yitjuralpuyŋunydja ŋunhi miṯtji yukurranha ŋuli nhinanha buŋgawamiriw yana, bäyŋu walalaŋgu ŋula giŋdja yolŋu, liŋgu walalanydja ŋunhiyi miṯtji nhanŋuway Godku mala yolŋu. Yurru yakana walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja yuwalkkuŋalanydja yukurrana malthurruna Godku Garraywu; bukmaktja yukurrana yolŋu'‐yulŋu marrtjina nhanukiyingalana ŋayi ḏukṯukkurru, ga djämanydja‐wala ŋayi ŋuli nhanukingalay djälyu yana marrtjinya bala.
RUT 1:1 Yo, ŋäthili baman' yolŋu yukurrana nhinana wäŋaŋura Bithiliyim makarrŋuranydja Djudiya yäku Limalik, ga miyalktja nhanŋu yäku Näyumi, ga märrma' ḏarramu maṉḏa yothunydja maṉḏa Mälun yäku ga Djiliyan. Waŋganymirrinydja walala ŋunhiyi gonha'yurrunana walalaŋguwaynydja wäŋa, liŋgu ŋunhiyinydja wäŋa baṉḏanynha räwaknha, ŋathamiriwnha; walala marrtjina barrkumalana wäŋalili mulkurulilina, bala nhinanana walala yukurrana ŋunhiliyinayi mulkuruŋurana wäŋaŋura Mawapnha yäkuŋuranydja yana gurirri märr.
RUT 1:3 Yaka weyindja walala nhinana ŋunhiliyi, bala ŋayi rakunydhinana ŋunhiyi ḏarramunydja, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi nhanukala gäthu'mirriŋuyu maṉḏathu märraŋala miyalknha maṉḏanha Mawappuyŋunhana wäŋawuynha maṉḏanha, waŋganydja yäku ŋunhiyi Wopa, ga wiripunydja ŋunhi yäku Ruthnha.
RUT 1:5 Ga nhinananydja walala yukurrana ŋunhiliyi märr‐weyin, bala maṉḏa ŋunhiyi waku'mirriŋunydja maṉḏa Näyumiwu rakunydhinana yuṯa maṉḏa yana, bala ŋayinydja nhinana yukurrana dhuwaymiriwnha, ga bäyŋuna nhanŋu yothuny'tja.
RUT 1:6 Bala ŋayi guyaŋina Näyumiyunydja bala roŋiyinana nhanŋuwaynha ŋayi wäŋa, ŋunhi yukurrana ŋunhiliyinydjayi wäŋaŋura biyapulnha ŋatha ŋuthara, liŋgu Godthu bitjarra ŋunhiyi goŋmirriyaŋala wäŋanha, bala waltjaṉdhu yukurrana dharyurrunana yana biyapul. Bala Näyumiyunydja waŋanana maṉḏanha ŋunhiyi dhäykanha maṉḏanha bitjarrana, “Ŋarranydja yurru dhuwala gananna, bala marrtjina yurru roŋiyirri balayina ŋarrakiyingalana wäŋalili,” bitjarra. Yurru maṉḏanydja waŋana bitjarra warray, “Ŋilinyunydja yurru dhuwala marrtji rrambaŋi ŋilimurru,” bitjarra. Bala walala marrtjinana.
RUT 1:8 Martj‐martjtjurrunana walala marrtjina bala‐a‐a, ga gandarrŋura ŋayi waŋana Näyumi bitjarra, “Way maṉḏa, nhumanydja yurru roŋiyirrina balayi, ga nhiniya ŋunhili bäyma wäŋaŋura nhumalaŋgalayi ga gurruṯu'mirriwala walalaŋgala. Nhumanydja ŋunhi ŋarraku djäka ŋamathaŋala ŋunhiliyi wal'ŋu yana, bala yurru ŋayi Godthunydja nhumalanha goŋmirriyamana yana.
RUT 1:9 Biyapul nhuma yurru märranhamirri, ga nhina nhuma yurru yukurra djulŋithirri ŋunhiliyi nhumalaŋgala wäŋaŋura.” Bala ŋayi Näyumiyunydja dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydja wälkuŋalana maṉḏanha, bala yänguŋalana. Yurru maṉḏanydja ŋunhi yukurrana ŋäthina mirithina warray,
RUT 1:10 ga waŋana maṉḏa bitjarra, “Yakana ŋilinyu yurru roŋiyirri. Ŋilinyu yurru malthun yana nhuŋu; nhina ŋilimurru yurru rrambaŋi yana ŋunhili nhokala wäŋaŋura.”
RUT 1:11 Ga ŋayinydja Näyuminydja buku‐ḏuwaṯthurruna waŋana maṉḏanha bitjarra, “Buku‐djulŋi maṉḏa, nhuma yurru roŋiyirri yana. Nhäku warray nhuma yurru malthun ŋarrakunydja? Ŋarranydja dhuwala worruŋuna dhäyka, yakana ŋarra yurru bulunydja märrama. Yakana ŋarra yukirri biyapul gäŋu ŋarrakuway yothunha ḏarramunha, märranharawu nhumalaŋgu biyapulŋuwunydja. Ŋarranydja dhuwala wuyurrunana nhumalaŋgu mirithinana. Roŋiyirri yana nhuma yurru balayi nhumalaŋgalay wäŋalili.”
RUT 1:14 Bala maṉḏanydja mukthurruna warray yana ŋäthina yukurrana. Bala ŋayi Wopayunydja wälkuŋalana ŋanya Näyuminhanydja, bala gonha'yurrunana ŋanya, bala marrtjina roŋiyinana balayi nhanukiyingala wäŋalili, yurru ŋayinydja ŋunhi Ruthtja baḏak yana märr‐ḏikṯikthina nhanŋu Näyumiwunydja.
RUT 1:15 Bala ŋayi Näyumi waŋana bitjarrana, “Way, Wopanydja ŋunha liŋgu roŋiyinana, balayi marrtjinana ŋayi nhanukalaynha wäŋalili ga nhanukalaŋuwala waŋarrwala. Ga nhenydja yurru bitjan yana liŋgu marrtji, roŋiyirri nhuma yurru rrambaŋi.”
RUT 1:16 Ga ŋayinydja Ruthtja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Buku‐djulŋi, yaka nhe ŋarranhanydja djuy'yurra roŋinyamaraŋa. Ŋarranydja yurru dhuwala malthun nhuŋu yana, ga nhina ŋarra yurru ŋunhili nhokala wäŋaŋura. Nhuŋunydja yurru ŋunhi gurruṯu'mirri walala balanyarayi yana gurruṯu'mirriyi ŋarrakunydja, ga nhuŋunydja God yurru ŋarrakunydja God yana.
RUT 1:17 Ŋarranydja yurru nhina ŋunhiliyi mukthunna yana, ga yana liŋgu ga rakunydhirri ŋarra yurru, ga dhalkaramanydja ŋarranha yurru ŋunhiwalayi galki yana nhokala.”
RUT 1:18 Bala ŋayi Näyumiyunydja dharaŋarana, ŋunhi ŋayi Ruthtja liŋguna märr‐nherraṉmina nhanukala Näyumiwalana, bala ŋayi yakana ŋanya biyapulnydja waŋana yänguŋala balayi roŋinyamaraŋalanydja.
RUT 1:19 Bala maṉḏa ŋunhiyi maṉḏa märrmany'tja marrtjinana‐wala‐yana rrambaŋithinana, yana liŋgu‐u‐u ga bunana maṉḏa Näyumiwala wäŋaŋura Bithiliyim yäkuŋura. Walala ŋunhi wäŋawuy ŋurikiy yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäŋalana maṉḏanha, bala bitjarrana waŋana, “Yol ŋunhanydja yolŋu? Yuwalk ŋayi ŋunha Näyumi yulŋunydja? . . . wo wiripu ŋunha?”
RUT 1:20 Bala Näyuminydja waŋana bitjarra, “Yaka ŋarranha ḻakaraŋa Näyumi biyaka, liŋgu dhuwaliyinydjayi yäku mayali' bitjan galŋa‐djulŋithinyamirri; ḻakaraŋa ŋarranha yäkunydja ‘Mära’ biyakana, liŋgu dhuwalayinydjayi mayali' yäku ŋayaŋu‐yätjthinyaramirri, liŋgu yuwalk yana ŋarra ŋayaŋu‐yätjthinanydja.
RUT 1:21 Ŋunhi ŋarra ŋäthili gonha'yurruna dhuwala wäŋa, ŋarranydja marrtjina ŋunhi dhaŋaŋmirri yana, ga roŋiyinanydja ŋarra lilinydja dhäparknha nhämiriwnha, liŋgu Garrayyu ŋarrakunydja wekaŋala mari bathala warray.”
RUT 1:22 Yo, ŋunhiyi maṉḏa märrma' roŋiyina ŋunhimalayinydja wäŋalili ŋuriŋina liŋgu waluyu ŋunhi ŋatha‐gulkthunaramirriyuna, bala ŋayi Näyumi nhinanana yukurrana ŋunhiliyi wäŋaŋuranydja, ga ŋunhiyi mulkuru yolŋu Ruth nhinana yukurrana galkina nhanukala Näyumiwalana.
RUT 2:1 Ga ŋunhili wäŋaŋura yolŋu yukurrana nhinana biyapulnha ŋayi ḻukunydja yäku Bawatj, ga gurruṯu'mirrinydja ŋayi ŋunhi Näyumiwalaŋuwu dhuway'mirriŋuwu ŋuriki rakunygu.
RUT 2:2 Waŋganymirri ŋayi Ruth waŋana Näyumiwala bitjarra, “Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji, ga wapmarama ŋarra marrtji yurru ŋatha. Malthundja yurru ŋarra marrtji ŋuriki ḏarramuwu ŋunhi ŋayi marrtji yurru gulkthun bala ŋunhiyi ŋatha. Ŋarranydja yurru marrtji, bala wapmaramana bäythinyarawuynha.” Bala Näyuminydja waŋana, “Yo manymak,” bitjarra.
RUT 2:3 Bala ŋayi marrtjinana Ruthtja ŋula yolkalana yana gärullili, bitjarra liŋgu walu‐ŋupara ŋayi djämanydja yukurrana, wapmaraŋala ŋunhiyi ŋathanydja, malthurruna marrtjina ŋuriki djämamirriwu walalaŋgu. Yo, ŋunhiyinydjayi wäŋa ŋathamirrinydja ŋunhi ŋurikiyi ḏarramuwu yäkuwu Bawatjkuna, yurru Ruthtja yaka marŋgi ŋurikiyi.
RUT 2:4 Ga yalalaŋumirriyunydja ŋayipina ŋunhinayi Bawatjnha yäku marrtjina ŋunhimalayi wäŋalili, bala ŋayi waŋana ŋuriki djämamirriwunydja walalaŋgu bitjarra, “Garrayyunydja nhumalanha yurru goŋmirriyama,” ga walalanydja bitjarra yana liŋgu buku‐ruŋinyamaraŋala nhanŋunydja dhäruk.
RUT 2:5 Bala ŋayi Bawatjthu dhä‐wirrka'yurruna ŋunhi djämamirrinhana walalanha, “Yol ŋunhanydja dhäyka?” bitjarra.
RUT 2:6 Ga walalanydja buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Ŋunhanydja dhuwala dhäyka mulkuruna ŋurukuynha Mawappuynha wäŋawuy. Ŋunhayinydja yawungu ŋayi marrtjinya lilina, Näyumi maṉḏa yawungu bunanha.
RUT 2:7 Bitjarra liŋgu ŋayi yukurrana ŋunha malthurrunanydja ŋanapurruŋgu, ŋatha marrtjina wapmaraŋala walu‐ŋupara dhuwala, ga djämanydja ŋayi wirrki yana wal'ŋu, ga ŋunhanydja ŋayi dhiyaŋunydja‐wala nhinana yukurra ŋoynha, gurriri yana.”
RUT 2:8 Bala ŋayi Bawatjtja marrtji, bala guwatjmanna ŋanya, ga bitjanna waŋanydja ŋayi Ruthnha, “Way miyalk, bitjan liŋgu nhe yurru yukurra marrtjinydja dhipala, ŋathanydja yurru nhe märrama yukurra dhiyala bitjan liŋgu. Yaka marrtjiya ŋula wiripuŋuwalanydja wäŋalili; galki yana marrtjiyanydja ŋarrakalaŋuwala djämamirriwala walalaŋgala, yaka walala yurru nhuna ŋula yätjkumanydja. Ŋunhi nhe yurru ŋanhdharkthirrinydja, ga marrtjiya balayi walalaŋgala gapuwunydja ḻukanharawu.”
RUT 2:10 Ga ŋayinydja Ruthtja buku‐nyilŋ'thurruna nhanŋu Buwatjku, ga waŋana ŋanya bitjarra, “Way, nhäku warray dhuwala nhe bitjandhinydja yukurra ḻatju'kumanydja dhikanydja waŋa ŋarraku? Ŋarranydja dhuwala mulkuru yolŋu.”
RUT 2:11 Ga ŋayinydja Buwatjtja waŋana bitjarra, “Ŋarra ŋäkula nhuna yulŋunydja. Nhenydja ŋunhi ŋunhalanydja dharray dhika ḻatju'kuŋala nhanŋu Näyumiwu ŋarrakalaŋuwu gurruṯu'mirriwu. Nhanŋunydja ŋunhi dhuway'mirriŋu rakunynha, ga nhepi ŋunhi gonha'yurruna nhuŋuway gurruṯu'mirrinhanydja walalanha ga wäŋanha, bala nhe yukurra nhina dhiyalaŋumina mulkuruwalana wäŋaŋura, bämara'mirrina nhanŋu Näyumiwu.
RUT 2:12 Garrayyunydja yurru nhuna mirithirri yana guŋga'yun goŋmirriyama, liŋgu nhenydja yawungu dhuwala marrtji dhipalayinayi nhanukalaynha wäŋalili; ŋayi yurru nhuna gunganhamirriyamanydja, ga nhe yurru walŋana nhina yukurra nhanukalana djäkaŋura.”
RUT 2:13 Ga ŋayinydja Ruthtja waŋana bitjarra, “Ḻatju'na nhenydja dhuwala ḏarramu,” bitjarra ŋayi. “Dhiyaŋi nhokala dhärukthunydja nhe ŋarranha bitjarra marrparaŋ'kuŋalana, bäy warray ŋarra ŋula yolnydja yolŋu, gali'wuynydja.”
RUT 2:14 Ga ŋuriŋi ḏämbuyunydja waluyu ŋayi waŋana Bawatjthu bitjarra ŋanya Ruthnha, “Go marrtjiya lili, ga nhiniya dhiyala galki ŋanapurruŋgala, nhenydja yurru ḻuka yukurra ŋatha ŋanapurruŋgalana galki.” Bala ŋayi nhinana, bala ḻukanana ŋayi ŋathanydja walalaŋgalana, rrambaŋina walala marrtjina ḻukana, ga ŋayi ŋuriŋiyi Bawatjthu wekaŋala ŋatha balwurnha nhanŋu. Ḻukana ŋayi marrtjina ŋuriŋi‐i‐i Ruththunydja, ga maranhuyina ŋayi gana'na, ga wiripunydja ŋayi bäythinyarawuynydja ga gonha'yurrunana.
RUT 2:15 Ga biyapul ŋayi roŋiyina balayi djämalili, wapmaraŋala marrtjina ŋunhiyi bäythinyarawuy ŋatha. Ga biyapul ŋayinydja Bawatjthunydja waŋana bitjarra ŋunhi djämamirrinha walalanha, “Gonha'yurra marrtjiya bala wiripunydja muṉguy malanha nhanŋu, märr ŋayi yurru marrtji wapmarama guḻku'.”
RUT 2:17 Bala ŋayi Ruththunydja wapmaraŋalana marrtjina ŋunhi ŋathanydja, yana liŋgu ga walu gärrina milmitjpayina, ga biyapulnha ŋayi mirithirrina guḻku' gäŋalanydja.
RUT 2:18 Gäŋalanydja ŋayi ŋunhiyi ŋathanydja dhimbuluŋ'mirrina biyapulnha, bala milkuŋala Näyumiwalana.
RUT 2:19 Bala ŋayi Näyuminydja waŋana bitjarrana, “Way, nhä dhuwala guḻkuny'tja. Wanhami dhuwala nhe wapmaraŋalanydja? Yolkala nhe ŋunhi wäŋaŋuranydja djäma yukurrana? Godthunydja yurru ŋunhinha ḏarramunha goŋmirriyama mirithirrina yana, liŋgu ŋayi bitjarrayi guŋga'yurruna nhuna,” bitjarra ŋayi Näyumiyunydja. Ga ŋayinydja Ruthtja waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Djämanydja ŋarra yukurrana dhuwala ŋunhalayi waŋganygala ḏarramuwala wäŋaŋuranydja, Bawatjkala yäkuwala.”
RUT 2:20 Ga ŋayinydja Näyuminydja waŋana bitjarra, “Ŋunhiyinydjayi ḏarramu Bawatjtja gurruṯu'mirri, galkiwuynha yanana ŋanapurruŋgu, ŋunhiyina ŋayina yukurra yurru djäka ŋitjalaŋgunydja. Godtja dhuwala manymak mirithirri ŋayi, ŋunhi ŋayi yukurra djäka ŋuli walŋamirriwu, ga guyaŋirri ŋunhinha rakunymirrinha. Godthunydja yurru goŋmirriyama mirithirri yana wal'ŋu ŋunhiyi Bawatjnhanydja ḏarramunha.”
RUT 2:21 Ŋayi Ruththunydja ḻakaraŋala nhanŋu Näyumiwu bitjarra, “Bawatjtja waŋana bitjarra ŋunhi ŋarra yurru yukurra djäma bitjan liŋgu ŋunhalayi liŋgu nhanukalay yana wäŋaŋura, yana liŋgu ga dhawar'yun yurru ŋayi dhuwalayi walu ŋatha‐gulkthunaramirri,” bitjarra.
RUT 2:22 Ga ŋayi Näyuminydja waŋana bitjarra, “Mukthurra yana djäma yukirriya ŋunhili liŋgu Bawatjkala wäŋaŋura. Ŋayi yurru nhuŋu ŋarambiya'‐nherraṉmirrinydja, ga yakana yurru nhuna ŋula yolthu ŋayaŋu‐yätjkumanydja ŋunhiliyi.”
RUT 2:23 Bala bitjarrana liŋgu walu‐ŋupara ŋayi yukurrana djämanydja Ruththu ŋunhili Bawatjkalanydja wäŋaŋura, wapmaranhanydja ŋayi ŋuli marrtjinya biyapulnha dhaŋaŋnha wal'ŋu dhikana, yana liŋgu ga ŋatha ŋunhi dhawar'yurruna warrpam'. Ga bitjarrana liŋguna ŋayi yukurrana nhinananydja ŋunhilina liŋgu Näyumiwalana wäŋaŋuranydja.
RUT 3:1 Waŋganymirrinydja ŋayi Näyumi waŋana Ruthkala bitjarra, “Way, ŋarranydja yurru dhuwala marrtji ga maḻŋ'marama dhuway'mirriŋunhana nhuŋu, märr nhe yurru nhina yukurra wäŋamirrina,” bitjarra.
RUT 3:2 “Ŋunhiyinydjayi Bawatjtja yolŋu ḏarramu gurruṯu'mirri yana ŋayi galkiwuy, ga dhunupa nhanŋu ŋunhi ŋayi yurru märrama nhunanydja. Gäthuranydja munhaku ŋayi yurru yukurra djalk‐djalkthun ŋatha barrwaṉ'‐warrkuḻuma.
RUT 3:3 Ga nhenydja yurru ḻupthundja, ga dhaṯthunmirri girri'yu ḻatju'kunharamirri yana, bala marrtjiyana nhanukala wäŋalilinydja gayul yana. Dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi yurru djäma yukurra, bala ŋayi yurru ŋathana ḻuka, ga ŋuliŋurunydja ŋayi yurru ŋorrana ŋunhiliyina wäŋaŋura.
RUT 3:4 Ŋunhi ŋayi yurru yukurra ŋorranydja yakurrnydja, bala nhenydja marrtjiyana, ga ḻaw'maraŋa nhe yurru marrtjiya ŋunhiyi baḻaŋgit nhanukalaŋuŋuru djalkiriŋuru, bala nhe yurru ŋorranydja ŋunhilinayi, galkina yana djalkiriŋurana nhanukala.”
RUT 3:5 Ga ŋayinydja Ruthtja waŋana bitjarra, “Yo manymak,” bitjarra,
RUT 3:6 bala ŋayi marrtjinana ŋunhimalayi wäŋalilinydja, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋunhi ŋayi nhanukala mukul'mirriŋuyu ḻakaraŋala.
RUT 3:7 Ga ŋayinydja yukurrana ŋunhi Bawatjthunydja ŋathana ḻukana, bala ŋayi ŋuliŋurunydja ŋathaŋurunydja dhäŋuru marrtjina, bala ŋorranana ŋunhili yana liŋgu waŋganyŋura wäŋaŋura. Ŋorrananydja ŋayi yukurrana ŋunhi, bala ŋayinydja Ruthtja marrtjinana bala, gurrum'nha bala marrtjina ŋayi, ga ḻaw'maraŋala ŋayi ŋunhi baḻaŋgittja, bala ŋorranana yana djalkirililina nhanukala.
RUT 3:8 Dhikana buku‐ranguna, bala ŋayi Bawatjtja bira'yurruna, bala ŋayi ṉirryurrunana nhäŋalanydja ŋunhi dhäykanhanydja, ŋayi yukurrana ŋorrana djalkiriŋura nhanukala.
RUT 3:9 Bala ŋayi dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Way, yol dhuwala nhe dhäykanydja?” bitjarra. Ga ŋayinydja waŋana bitjarra, “Ruth ŋarra dhuwala,” bitjarra. “Ŋäkirrmaraŋana ŋarranha ŋuriŋina nhokalay girri'yuna, liŋgu nhenydja dhuwala galkiwuynha yana gurruṯu'mirri ŋarrakuwaynha. Nhe yurru ŋarrakunydja djäka yukurra goŋ‐nherraṉmirrina, ga ŋarranydja yurru nhuŋuwaynha yana miyalk.”
RUT 3:10 Bala ŋayi Bawatjtja waŋana bitjarra, “Garrayyunydja nhuna yurru goŋmirriyama wirrkina wal'ŋu yana. Nhe bini ŋunhi djarr'yunanydja ŋula wiripuŋunha ḏarramunha, yuṯanha wal'ŋu yana ḻatju'nha, yurru nhenydja malthurruna romgu ŋanapurruŋgalaŋuwu warray.
RUT 3:11 Ŋarra yurru djäma dhukarrnha, märr yurru ŋarra nhuna märramana, liŋgu manymaknha yana mirithirrina dhuwala nhe dhäykanydja,” bitjarra ŋayi Bawatjtja waŋana.
RUT 3:12 “Yo, ŋalinydja maṉḏa dhuwala galkina yana gurruṯu'mirrina maṉḏa, yurru yuwalktja ŋunha bala wiripu ḏarramu nhuŋu dhunupa märranharawunydja.
RUT 3:13 Nhenydja yurru dhiyala bäyma ŋorriya yukirriya, ga ŋunhi yurru djaḏaw'yundja, ŋarranydja yurru marrtji, bala ŋarra yurru waŋa ŋunha wiripuŋunha ḏarramunha. Mak ŋayi djäl nhuŋu märranharawu, mak bäyŋu. Ga ŋunhi ŋayi yurru waŋa yaka'yundja ŋunhayi ḏarramu, ŋunhiyinydja bitjan ŋarrapina nhuŋu yurru djäka yukurra goŋ‐nherraṉmirri, ga nhenydja yurru ŋarrakuwaynha dhäyka.”
RUT 3:14 Bala ŋayi ŋorranana yukurrana ŋunhiliyinayi djalkiriŋurana nhanukala Bawatjkalana, ga munhakumirri wal'ŋu, bala ŋayi gaŋgathinana Ruthtja, bala marrtjinana.
RUT 3:15 Bala ŋayi Bawatjtja waŋana nhanukala bitjarrana, “Biyaka buḻuḻuyunmaraŋa dhuwali nhuŋuway dhomala.” Bala ŋayi buḻuḻuyunmaraŋala ŋunhiyinydjayi, bala ŋayi Bawatjthu rarryurrunana yukurrana ŋathanydja ŋunhimalayinayi miṉdhalalilina dhomala'lilina mirithirrina guḻku'na. Bala ŋayi dhoṯkuŋalana marrtjina bukunydja ŋunhiyi malanha dhomala ḏapṯapmaraŋalana, bala ŋal'maraŋala ḻambarrlilina nhanukala Ruthkalanydja, bala ŋayi marrtjina wäŋalilina Ruthtja.
RUT 3:16 Bala ŋayi Näyumiyunydja dhä‐wirrka'yurrunana ŋanya Ruthnha bitjarra, “Wanhana yulŋunydja?” bitjarra. Bala ŋayi Ruththunydja ḻakaraŋala nhanŋu warrpam'nha.
RUT 3:17 Ga biyapul ŋayi milkuŋalayi ŋunhiyi ŋathanydja dhimbuluŋ'mirrinydja, ŋunhi ŋayi Bawatjthu nhanŋu wekaŋala.
RUT 3:18 Ga ŋayi Näyuminydja waŋana bitjarra, “Manymaknha, ŋali yurru yana galkunna. Gäthuranydja yurru ŋayi Bawatjtja marrtji bala, waŋa yurru ŋunhi ḏarramunhana,” bitjarra.
RUT 4:1 Yo, bitjanna liŋgu walala ŋuli ŋaḻapaḻmirri ŋurru'‐ŋurruŋunydja nhinanha dhurrwaraŋura wäŋaŋura galki yana, ḻakaranhaminya bala‐lili'yunminya dhä‐wirrka'yunminya ŋuli rombuy malaŋuwuy ŋurikiy wäŋawuy. Bala ŋayi Bawatj marrtjinana ŋunhimalayi ŋurikalayi ŋaḻapaḻmirriwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala, dhut‐gay nhinanana. Yaka weyin, bala ŋayi ŋunhi wiripuna ḏarramu bunana, ŋunhinydjayi dhunupana yana nhanŋu Ruthkuna märranharawu. Bala ŋayi Bawatjtja wäthurruna ŋurikinydjayi ḏarramuwu, “Go marrtjiyana lili, ga nhiniya dhipalana gay ŋarrakala galkililina,” bitjarra.
RUT 4:2 Bala ŋayi nhinananydja, ga bitjarrayi liŋgu walala wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu'‐yulŋu ŋaḻapaḻmirrinydja nhinana marrtjina galkilili yana.
RUT 4:3 Bala ŋayi ŋunhi Bawatjtja waŋana ŋurikala ḏarramuwala bitjarrana, “Nhe marŋgi ŋunhi Näyumi yawungu roŋiyirri beŋuru Mawapŋuru. Ŋayi ḏukṯuk ŋayi yurru wekama, dhayuŋanna ŋayi yurru ŋunhi wäŋanydja nhanukalaŋuwu dhuway'mirriŋuwunydja, ga nhenydja dhuwala ga galkiwuynha yana gurruṯu'mirrina wal'ŋu ŋurikiyi rakunygunydja.
RUT 4:4 Nhe muka bini märranhanydja bäyimdja ŋunhiyi wäŋanydja. Ŋuli nhenydja djäl, ga ḻakaraŋa dhiyapa ŋaḻapaḻmirriwana. Ga ŋuli nhe yakanydja ḏukṯukthirri ŋurukuyi märranharawu, ga ŋarranydja yurru ŋarrapina bäyim ŋunhiyi wäŋanha.” Ga ŋayinydja waŋana ŋunhiyinydja ḏarramu bitjarra, “Yo, ŋarrana yurru märrama ŋunhiyi,” bitjarra.
RUT 4:5 Ga ŋayinydja Bawatjtja waŋana bitjarra, “Yo manymak,” bitjarra. “Ga ŋunhi nhe yurru märramanydja ŋunhiyi wäŋa bäyimdja, ga bitjandhi liŋgu nhe yurru märramayi Ruthnhanydja ŋunhi mulkurunhanydja miyalknha, märr yurru ŋayi märrama yukurra djamarrkuḻi'nha ŋurikiyi rakunygu ḏarramuwu.”
RUT 4:6 Ga ŋayi ŋunhi ḏarramunydja waŋana bitjarra, “Yo, yakana ŋarra yurru märrama ŋunhi miyalknhanydja,” bitjarra, “Liŋgu ŋarranydja djäl walala yurru ŋarrakalaynydja djamarrkuḻi'yu märrama yukurra ŋula nhä malanha ŋarrakuway yana yurru. Ga nhena ŋunhiyinydjayi yurru märrama wäŋa, liŋgu ŋarranydja yakana ḏukṯuk,” bitjarra.
RUT 4:7 Bala ŋayi ŋuriŋi ḏarramuyunydja yupmaraŋala dhapathuŋ'nha djalkiriŋuruna nhanukalay ŋayi, bala wekaŋala Bawatjkuna, liŋgu ŋunhiyinydjayi rom walalaŋgu, ga ŋunhi ŋayi djarr'yurruna bitjarrayinydjayi, bala dhapathuŋ'nha wekaŋala nhanŋu Bawatjku maŋutjiŋura ŋurikala walala ŋaḻapaḻmirriwalanydja, mayaliny'tja ŋunhiyi ŋayi yukurrana ḻakaraŋala bitjarrayinydja, “Ŋarra yurru gananna dhuwalayinydjayi, yakana ŋarra ḏukṯuk. Ŋunhiyinydjayi yurru nhuŋuwaynha yana gupaḏalnha‐wala, liŋguna ŋarra yurru märr‐ḏaḏawyunna ŋuliŋuruyi,” bitjarra.
RUT 4:9 Bala ŋayi Bawatjtja waŋana bitjarrana ŋurikala ŋaḻapaḻmirriwalanydja, “Liŋgu nhuma nhäŋalana dhuwalayi yulŋunydja, marŋgimirrina nhuma, ŋunhi gäthuranydja dhuwalanydja ŋarra märraŋalana ŋulaŋuru Näyumiwalanydja bukmak nhä malanha ŋunhi nhanukalaŋuwu dhuway'mirriŋuwu ŋuriki rakunygu, ga nhanukalaŋuwu walkurwu maṉḏaku ḏarramuwu maṉḏaku.
RUT 4:10 Ŋunhayinydja wäŋa yurru ŋarrakuwaynha yana, ga bitjandhi liŋgu ŋunhinydja Mawappuynydja miyalk ŋarrakuwayyi yurru yana, märr yurru ŋunhi rakunymirriwunydja gurruṯu'mirri walala bitjanna liŋguna nhina yukurra yurru dhiyala nhanukala wäŋaŋura.”
RUT 4:11 Bala walala ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinydja waŋana bitjarra, “Yo, ŋanapurrunydja dhuwala mäkiri'‐marŋgimirri, ga yuraŋala ŋanapurru. Godthunydja yurru nhuna goŋmirriyamana wirrkina yana, ga nhe yurru yukurra nhinanydja djamarrkuḻi'walaŋumirrinydja miṯtji guḻku'mirrina.”
RUT 4:13 Bala ŋayi Bawatjthu märraŋalana ŋanya Ruthnhanydja, bala maṉḏa nhinana yukurrana‐a‐a, bala ŋayi Ruthtja yothu'mirriyinana, ga yalalaŋumirrinydja bala dhawal‐wuyaŋinana ŋunhi yothuny'tja nhanŋu ḏarramunydja.
RUT 4:14 Bala walala ŋunhi dhäykawurrunydja mirithinana goŋmirriyinanydja dhikana wal'ŋu, bala walala waŋana Näyumiwalanydja bitjarrana, “Wokthunna ŋilimurru Godkunydja, liŋgu ŋayi wekaŋala nhuŋu gutharra'mirriŋunhana; ŋayina yurru djäkanydja nhuŋu, ŋunhi ŋayi yurru ŋuthan yindithirrinydja wakindhirrinydja.
RUT 4:15 Nhuŋu gäthu'mirriŋunydja märr‐ŋamathirri yukurra mirithirri yana, ŋunhi ŋayi gäŋala nhuŋu gutharra'mirriŋunha. Ŋuriŋiyi nhokala gutharra'mirriŋuyunydja yurru nhuna galŋa‐djulŋikumana dhikana, bitjan yuṯakumana, ga ŋunhi nhe yurru worruŋuyirrinydja, nhenydja yurru yukurra nhina goŋmirriyirrina marrparaŋ'thirrina ŋunhili nhanukalana djäkaŋura.”
RUT 4:16 Ga ŋayinydja Näyumiyunydja galkikuŋalana wal'ŋu ŋanya yana,
RUT 4:17 bala walala ŋunhi yäku‐nherraranydja yothu'nhanydja ŋunhiyi Wopitnha. Bala walala marrtjina ḻakaraŋala birrka'mirriwana yolŋuwanydja walalambala bitjarrana, “Way, Näyumiwunydja ŋunha gutharra'mirriŋuna dhawal‐wuyaŋina ḏarramu,” bitjarrana. Ga ŋunhi ŋayi ŋunhiyi yothu Wopit ŋutharranydja marrtjina bala, ga märraŋalanydja ŋayi dhäykanhanydja nhanŋuway, ga nhanŋunydja yothu dhawal‐wuyaŋina, ga yäkunydja ŋayi Djitjina. Ga ŋunhiyinydjayi Djitjinydja yäku bäpa'mirriŋu ŋayi Daypitkuna, ŋurikina ŋunhi ŋayi buŋgawa Yitjuralwuna miṯtjiwu.
RUT 4:18 Yo, dhuwalanydja Daypittja ŋuliŋuruna yarraṯaŋuru gam' Beratjtja bäpa'mirriŋu dhuwala Yitjurungu, ga Yitjurundja bäpa'mirriŋu Rämguna, ga Rämdja bäpa'mirriŋu Minatapkuna, ga Minataptja bäpa'mirriŋu Nätjunguna, ga Nätjundja bäpa'mirriŋu Djamanguna, ga Djamandja bäpa'mirriŋu Bawatjkuna, ga Bawatjtja bäpa'mirriŋu Wopitkuna, ga Wopittja bäpa'mirriŋu Djitjiwuna, ga Djitjinydja bäpa'mirriŋu Daypitkuna, ŋurikina ŋunhi ŋayi buŋgawa Yitjuralwuna miṯtjiwu.
1SA 1:1 Ŋunhala wäŋaŋura buku'‐wukumirriŋura, yäkuŋura Räma wäŋaŋura, waŋgany yolŋu ḏarramu yukurrana nhinana yäku Yilkana, yurru ŋayi ŋunhi bäpurruny'tja Burayim,
1SA 1:2 ga Yilkanawu miyalktja märrma' yukurrana nhinana nhanukala, dhuwala maṉḏa yäku maṉḏa gam', Yana, ga Binina. Ŋayi Binina yäku goŋ‐yothumirrinydja dhäyka, ga ŋayi Yananydja ga yothumiriw yukurrana nhinana.
1SA 1:3 Yo, bitjana liŋgu dhuŋgarra‐watjthinya walala ŋuli marrtjinya yukurranha ŋulaŋuru Rämaŋuru ga bala Djälawlili wäŋalili buku‐ŋal'yunarawu Godkala, liŋgu ŋunhala ŋuli yukurranha bitjana liŋguna yolŋu'‐yulŋunydja marrtjinya ḻuŋ'maranhaminya ŋunhamala wäŋalili, ga bathana mundhurrnydja wekanha Godku ŋunhala Djälawŋura wäŋaŋura yäkuŋura. Ga ŋulinyaramirriyu ḏalkarra'mirri yukurrana nhinana ŋunhilinydja Djälawŋuranydja wäŋaŋura yäkuŋura Yelay, ga walkur maṉḏa nhanŋu gäthu'mirriŋu maṉḏa märrma' Yupni ga Biniya, ga maṉḏanydja balanyara liŋgu ḏalkarra'mirri maṉḏa Garraywu.
1SA 1:4 Yo, wirrki ŋayi yukurrana Yilkana märr‐ŋamathina nhanŋu Yanawu, yurru ŋayi yothumiriw ŋunhi dhäykanydja, yaka ŋayi yothunhanydja gurrukaŋala.
1SA 1:6 Ga ŋayi ŋuriŋi wiripuŋuyunydja dhäykayu Bininayunydja bitjana liŋgu ŋuli yukurranha ŋanya ritjan'thunana, liŋgu ŋayi ŋunhi yothumiriw.
1SA 1:7 Yo, bitjana liŋgu dhuŋgarra ŋupana ŋayi ŋuli Yilkana ga miyalk maṉḏanha nhanŋu ga yumurrku' marrtjinya ŋuli bala Djälawlili. Bitjanana liŋguna walala ŋuli marrtjinya ŋunhimala Buṉbulili Godkalanydja gulŋiyinya, ga ŋayi ŋuli Yananydja buku‐warwumirriyinyana, liŋgu ŋayi ŋuriŋi wiripuŋuyunydja dhäykayu Bininayunydja waŋanha ŋuli ŋanya ritjan'thuna, liŋgu Garrayyu yaka nhanŋu ŋula yothu wekaŋala. Yo, ŋäthinya ŋayi ŋuli bitjanana liŋgu Yananydja, ga yakana ŋula ŋatha ḻukanha, liŋgu ŋayi yukurranha ŋuli wirrki ḏukṯukmirriyinya yothuwu.
1SA 1:9 Waŋganymirrinydja waluyu walala yukurrana ŋatha ḻukana ŋunhala Djälaw, ga ŋayi Yanayunydja ga yakana ḻukana ŋula ŋatha; yana ŋayi gaŋgathinana, bala yana marrtjinana Godkala Buṉbulili, bala ŋayi ŋunhalana nyäy'‐nyayurrunanydja, wiṯthurrunana dhika märrliliyaŋala Godkalana.
1SA 1:11 Ŋayi yukurrana dhawu'‐nherrarana Godnhana bitjarra gam', “Garray God Ganydjarr‐ḏumurru, ŋarranydja dhuwala nhuŋu djämamirri. Nhe marŋgi ŋarraku, dhuwala ŋarra yukurra galŋa‐warwumirriyirri. Yaka ŋarranha meṉguŋanydja. Garray, ŋarra nhokala ḏukṯuk, nhe yurru wekama ŋarraku yothunha, waku'mirriŋunha, ga ŋunhi yurru ŋayi yothu dhawal‐wuyaŋirrinydja, ŋarranydja yurru wekama ŋanya roŋiyinmaramayi nhuŋuway. Ga marwattja ŋanya yurru yaka gulkthun, liŋgu ŋayinydja yurru ŋunhi nhuŋuway yana bitjanna liŋguna.” Bitjarrayina ŋayi yukurrana dhäyka ŋunhi bukumirriyaŋalanydja Godkala.
1SA 1:12 Ga ŋunhili dharapulŋura galki dhurrwaraŋura, ŋayi yukurrana ŋunhiyi ḏalkarra'mirri nhinana Yelay yäku, ga nhäŋalanydja ŋayi yukurrana Yananha ŋunhiyi miyalknha; ŋayinydja ŋunhi dhäykanydja yukurrana bukumirriyaŋala, ŋunhina liŋguna dhäruk yukurrana waŋana, yurru ŋayi yukurrana waŋananydja ŋunhi bukumirriyaŋalanydja gayul, rirrakaymiriw, dhurrwara yukurrana waŋgany waŋana. Ga ŋunhiyi ḏalkarra'mirri, ŋayinydja birrka'yurruna yanapi ŋayi leŋu yukurranha,
1SA 1:14 bala yana ŋayi withiyarana ŋanya ŋunhiyi, marrtjinana bala, bala waŋana bitjarrana, “Yaka dhuwala nhuŋu ŋamakurru' bitjanarawu leŋuwu. Mukthurrana nhe ḻukanhaŋuru ŋänitji'ŋurunydja, ga nhiniya biyaka ŋamathaŋana.”
1SA 1:15 Yurru ŋayinydja ŋunhi dhäykanydja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Yaka ŋarra dhuwala yukurra leŋu. Ŋarra yukurrana dhuwala yana bukumirriyaŋala bukukurru waŋana Garraywala, wirrki waŋana, ga ḻakaraŋala ŋarra yukurrana ŋarraku warwu malanha.
1SA 1:16 Yaka ŋarranha nhäŋiniŋ' ḻakaraŋa. Ŋarra yukurrana dhuwala bukumirriyaŋalanydja bitjarrayinydjayi, liŋgu ŋarra galŋa‐yätjthina wirrki.”
1SA 1:17 Ga ŋayi Yelaynydja waŋana, “Gatjuy, marrtjiyana‐wala, ga nhiniya yukirriya ŋoy‐yal'yunaraŋurana. Garrayyunydja yurru wekamana yana nhuŋu nhäku nhe ŋanya ŋäŋ'thurruna.”
1SA 1:18 Ga Yananydja waŋana nhanukala Yelaywala bitjarra, “Bukumirriyaŋanydja ŋarraku biyaka liŋgu.” Bala ŋayi ŋunhi dhäyka gaŋgathinana, bala marrtjina dhawaṯthurruna, bala ŋayi ŋathana ḻukana, ga yakana biyapulnydja galŋa‐yätjthina.
1SA 1:19 Ga wiripuŋuyuna munhayu ŋayi Yilkana gaŋgathina ga nhanŋu miyalk maṉḏa ga yumurrku', gaŋga'‐gaŋgathina beŋga yana munhakumirri, bala yana walala buku‐ŋal'yurruna Garraywuna. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja walala gonha'yurrunana, bala marrtjina balayi roŋiyina walalaŋgiyingala wäŋalili.
1SA 1:20 Yuwalkthi Garrayyunydja birrka'yurruna Yananha, bala ŋayi galŋa‐ŋonuŋdhinana; ŋayi marrtjina gurrukaŋalana yothunhana Yilkanawu, ga ŋunhi ŋayi dhawal‐wuyaŋinanydja Yanawuŋu yothuny'tja ḏarramu, ga yäkunydja ŋayi nherrara ŋanya Djamiyul.
1SA 1:21 Ga ŋunhi marrtjina walunydja gilitjinana biyapulŋuwu roŋiyinyarawu bala Djälawwuyŋu mundhurrwu‐wekanharawu biyapulwu Garraywu, ga Yananydja waŋana dhuway'mirriŋuwala nhanukalaŋuwala bitjarrana, “Nhepina marrtjiyanydja ŋe. Ŋarranydja yurru nhinana, djäka dhiyaku yothuwuna, ga gonha ŋayipi boŋguŋu ga wakindhina märr, wakindhina wal'ŋu ŋayi boŋguŋu, bala ŋarranydja boŋguŋu yurruna gäŋunydja ŋanya bala, ga wekaŋu Garraywunydja. Ŋayi yukurra yurru nhinana ŋunhalana bili nhanŋuwaynha yana Garraywuna djäma yukurra yurru weyinŋumirrina, bitjanna liŋguna yurru.”
1SA 1:23 Ga ŋayinydja dhuway'mirriŋunydja yuraŋala bitjarrana gam' waŋana. “Yo, nhiniyana nhe dhiyalana, ga djäka yukirriya. Garrayyunydja yurru nhuna guŋga'yun, märr nhe yurru djämana‐wala yana ŋunhi nhe nhä dhawu'‐nherrara nhanukala.” Bala Yananydja dhut‐gay nhinanana, bala dhangi'yurruna yothunhana nhinana.
1SA 1:24 Yo, Djamiyulnydja ŋunhi yothuny'tja ŋutharana marrtjina wakindhinana, ga ŋunhi ŋayi wakinnha märr, ga ŋayi Yanayunydja ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja gäŋalana ŋanya bala Djälawlilina wäŋalili, ga ŋunhana maṉḏa marrtjina gulŋiyinanydja Buṉbulili Garraywalana.
1SA 1:25 Wutthurrunanydja maṉḏa wäyin buliki, ga ŋunhala maṉḏa bathara mundhurr Garraywu wekaŋala. Ga biyapul ŋunhi yothu'nhanydja ŋayi gäŋala bala ŋurikala ḏalkarra'mirriwalana Yelaywalana.
1SA 1:26 Yananydja waŋana nhanukala Yelaywala bitjarra, “Guyaŋirriŋga nhe ŋarranha yukurra yulŋunydja? Baman' ŋunhi ŋäthili ŋarra yukurra dhiyala djingaryun ŋunhi ya', yurru ŋarra yukurra ŋunhi bukukurru waŋa Godkala;
1SA 1:27 ŋarra ŋanya yukurra ŋäŋ'thun ŋunhi yothu'wu, ga dhuwalana gay' yothuny'tja ŋayi wekaŋala ŋarraku.
1SA 1:28 Dhuwala ŋarra ŋanya gäŋalana lili nhanŋuna Garraywuna; ŋayi yukurra yurru nhina Garraywuna yana nhanŋuwaynha. Dhiyalana ŋayi nhinana yukurra yurru bitjanna liŋguna, ga yana liŋgu ga rakunydhirri ŋayi yurru.” Bala maṉḏa buku‐ŋal'yurrunana yukurrana Garraywuna.
1SA 2:1 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Yana bukumirriyaŋala waŋana buku‐ŋal'yurrunana manikaykurruna, ga dhuwalana manikaynydja ŋayi barkparkthurruna gam'. “Ŋarranydja dhuwala wirrkina galŋa‐ŋamathina, wirrkina ŋarra ŋoy‐ŋamathina Garraywalanydja; Garrayyu ŋarranha guŋga'yurruna ganydjarr‐wekaŋala, bala ŋarra gitkitthunna ŋuli ŋuriki ŋunhi ŋayi miriŋu ŋarraku, liŋgu Garrayyu guŋga'yurruna ŋarranha wirrkina wal'ŋu.
1SA 2:2 Garray, nhenydja dhuwalanydja ganaŋ'thunna yukurra God, Garrkuḻuknha wal'ŋu, nhepina waŋganynha; Yakana wiripunydja garrkuḻuk balanyara bitjan nhe. Nhe gungama ŋuli ŋanapurrunha, djäka ḻatju'kuma.
1SA 2:3 Yo, nhe ŋunhi yolŋu, yaka buŋgawa‐ḻakaranhamiya, ga yaka wokthurra nhuŋuway nhe mirithiya, liŋgu ŋayipina Godnha marŋgi ŋilimurruŋgu, ŋayina yurru maḻŋ'marama ŋilimurruŋgu djämawuynydja, mala‐yarr'yun marrtji ŋilimurrunha.
1SA 2:4 Ŋunhi ŋuli ŋula yol nhina ganydjarr‐ḏumurru, nhanŋu yurru ganydjarrnydja ŋunhi winya'yunna yana, yurru Godthunydja ŋuli ganydjarr‐wekama ŋunhinha ganydjarrmiriwnha.
1SA 2:5 Ŋunhi walala yolŋu'‐yulŋu ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋatha‐guḻku'mirri walala, walalanydja marrtji warrya'yunna ŋathawuna, yurru Garrayyunydja ŋuli wekama ŋurikina marrya'mirriwuna yolŋu'‐yulŋuwu, ḏulpu‐wekamana ŋuli. Godthu wekaŋala yumurrku'nha ŋurikala ŋunhi ŋayi yothumiriw miyalk, yurru ŋunhinydja dhäyka ŋunhi ŋayi goŋ‐yothumirri, ŋayinydja ŋunhiyinydjayi nhina yukurra dhäparknha yothumiriwnha, liŋgu nhanukala yumurrku'yunydja gonha'yunna ŋanya yukurra.
1SA 2:6 Godthu ŋuli nyilŋ'marama wiripuŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha, ga wiripu‐guḻku'nhanydja ŋayi ŋuli ŋal'marama garrwarkuma.
1SA 2:7 Wiripu‐guḻku'nhanydja ŋayi ŋuli ŋurruwuykkuma, walalaŋgu ŋuli rrupiyanydja ŋula nhänydja yana buwayakthirrina, ga wiripu‐guḻku'nhanydja ŋayi ŋuli Godthu wekama walalaŋgu, ḻukunydjakuma walalanhana.
1SA 2:8 Garrayyu ŋuli gunganhamarama ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋuli märr‐nherraṉmirri yukurra nhanukala, yurru ŋunhi rom‐yätjtja yolŋu winya'yun yurru buku‐munha'ŋurana; Yakana yurru yolŋu dhawaṯmaranharamirri miriŋuwala goŋŋuru gänanydja ŋanyapinyay ŋayi, nhanukalaynydja ŋayi ganydjarryu.
1SA 2:10 Garray yurru ŋayipi nhäma mala‐yarr'yundja dhuwala bukmak buku‐ḻiw'marama wäŋanydja, ŋayi yurru ganydjarrnydja wekama ŋurikalanydja ŋunhi nhanukiyinguŋu dhunupamirriyanhara, ŋuriki ŋunhi ŋayi nherrara ŋanya ŋurruŋu wal'ŋu nhinanharawu.” Dhuwala ŋayi manikaynydja yukurrana Yanayu miyamara, wokthurruna yukurrana Garraywu.
1SA 2:11 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru, bala maṉḏa Yilkana ga Yana gaŋgathina, bala marrtjinana roŋiyinana Rämalilina, yurru ŋayi ŋunhi yothuny'tja Djamiyulnydja ŋunhala bäymana nhinana Djälawnha, ŋayi yukurrana djämanydja Garraywuna, guŋga'yurruna yukurrana ŋunhi ḏalkarra'mirrinha Yelaynha.
1SA 2:12 Ga ŋunhi Yelaywu gäthu'mirriŋu maṉḏa ḏarramu maṉḏa raypirri'‐waḏatjthinyana ŋuli bitjanana liŋgu yukurranha, yakana maṉḏa ŋuli yukurranha mäkiri'‐witjuna ga malthuna Garraywu. Maṉḏa ŋunhi ḏalkarra'mirri warray maṉḏa yulŋunydja Garraywu, yurru maṉḏa yakana yukurrana yuwalkkuŋalanydja djäma Garraywu;
1SA 2:13 yakana maṉḏa ŋunhiyi rom yukurrana ŋayathaŋala ŋamathaŋala yakana, ga ŋunhi ŋuli yolŋu'‐yulŋuyunydja mundhurrnydja wekanha Garraywu, ga maṉḏa ŋuli ŋunhiyi maṉḏana djaw'yunanydja ŋuliŋuru bitjanana liŋgu maṉḏakuwaynha.
1SA 2:17 Yurru Godthu nhäŋalanydja maṉḏanha ŋunhi maṉḏa nhaltjarra yukurrana milma djäma, ga yaka gonha'yurruna ŋayi; yana ŋayi yätj‐ḻakaraŋalana ŋunhimalayi maṉḏanha djämalili, liŋgu maṉḏa ŋunhiyinydjayi bitjarranydja djäma yana bini ŋunhi mundhurr nhanŋu Garraywu ŋula nhä.
1SA 2:18 Yo, ŋunhi yutjuwaḻa gurrmul Djamiyul mukthurrunaŋga yana yukurrana nhinana ŋunhalayina bäyma, guŋga'yurruna yukurrana ŋunhiyi worruŋunha ḏarramunha Yelaynha.
1SA 2:19 Bitjana liŋgu dhuŋgarra‐watjthinya ŋayi ŋuli ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja dharpunha girri' yuṯa ŋurikiyi yothuwu, ga ŋunhi ŋayi ŋuli marrtjinya lili Djälawlili buku‐ŋal'yunarawuna, ŋayi ŋuli ŋuriŋi dhäykayu gänha ŋunhi girri', ga wekanhana ŋurikiyi yutjuwaḻa'wu gurrmulwu.
1SA 2:20 Ga bitjana liŋgu dhuŋgarra‐watjthinya ŋayi ŋuli ŋunhi ḏalkarra'mirriyu Yelayyu bukukurru waŋanha ŋuli yukurranha Yilkanawu ga nhanukalaŋuwu miyalkku Yanawu, waŋanhanydja ŋayi ŋuli yukurranha bukumirriyanhanydja bitjana gam'. “Garray, dhiyaku maṉḏaku wekaŋa biyapul djamarrkuḻi'nha, liŋgu dhiyaŋunydja gay' dhäykayu wekaŋala nhuŋu ŋurruŋunhanydja yothunha.” Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru bala maṉḏa ŋuli marrtjinyana wäŋalilina, ga ŋayi ŋuli Djamiyulnydja ŋunhala bäymana nhinanha Djälawnha wäŋaŋura.
1SA 2:21 Bala yuwalkthi Garrayyunydja maṉḏanha guŋga'yurrunana, bala Yanayu biyapul djamarrkuḻi'nha gurrukaŋala, yana liŋgu ga yumurrkuny'tja ŋunhi ḏarramuwurrunydja ḻurrkun' ga märrma' miyalktja maṉḏa. Ga ŋayi Djamiyulnydja ŋuthara wakindhinana, ga djäma yukurrana nhanŋuway yana Garraywuna.
1SA 2:22 Ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja Yelaynydja wirrkina worruŋuthina, ga nhanukala ŋuriŋi gäthu'mirriŋuyunydja maṉḏathu mukthurrunana yukurrana yätj djäma. Yelayyu ŋäkula maṉḏakalaŋuwuy ŋunhi maṉḏa yukurrana yätjthina, bala ŋayi waŋana maṉḏanha bitjarra, “Nhäku nhuma yukurra dhuwala bitjandja yätjtja djäma?
1SA 2:24 Biyakana nhuma ḏaḏawyurrana yätjŋurunydja djämaŋuru. Yakana yurru nhumalanha ŋula yolthu walŋakumanydja dhipuŋuruyi, ŋuli nhuma yukurra yurru yätjthirri ŋayaŋu‐yätjkuma Garraynhanydja.” Yelay bitjarranydja waŋana yukurrana nhanukingalaŋuwala gäthu'mirriŋuwala maṉḏakala, yurru maṉḏanydja yaka ŋula mäkiri'‐witjurruna nhanŋu. Liŋgu Garrayyunydja dhukarrnydja gurrunhara liŋguna maṉḏaku bunharawuna rumbal‐winya'yunmaranharawuna, liŋgu maṉḏa yätj maṉḏa; yakana maṉḏa yukurra yurru wapthun ŋunhimala bäpa'mirriŋuwala Yelaywala dharapullili ga djäma yukurra yurru Garraywu biyapulnydja.
1SA 2:26 Yurru ŋunhiyi gurrmul ya' Djamiyul, ŋayina ŋuthara marrtjina, ga ŋunhiyinydjayi ŋayinydja ḻatju'na ŋanyana dhikana ḏarramu, djäma yukurrana ŋayi ḻatju'kuŋalana. Garraynydja nhanukala wirrkina galŋa‐ŋamathina, ga bukmakthu yolŋu'‐yulŋuyu nhäŋala ŋanya ŋunhimalayi, ga ḻakaraŋala ŋanya yukurrana ḻatju'‐ḻakaraŋalana ŋunhi ḻatju'na ŋayinydja ḏarramu.
1SA 3:1 Djamiyulnydja yutjuwaḻaŋ'ka yana ḏarramu, märr‐wakinnha wal'ŋu gurrmulnha, yurru ŋayi yukurrana mukthurruna yana djäma yulŋunydja, Garraywu yana nhanŋuway djäma yukurrana, guŋga'yurruna yukurrana Yelaynha ŋunhili Godkala Buṉbuŋura. Ŋulinyaramirriyunydja waluyu God yukurranha ŋuli yakaŋga waŋanha guḻku'wala, ḻaka'‐ḻakaranha ŋayi yukurranha ŋuli waŋanha yolŋu'‐yulŋuwala märr‐ḻurrkun'kala yana, ga nhänha ŋuli walala yukurranha mel‐yurthinyaranydja märr‐waŋga'‐waŋganymirri.
1SA 3:2 Ŋulinyaramirriyuyi waluyu Yelaynydja wirrkina worruŋuthina, ga bambaynha nhinana yukurrana. Waŋganymirri munhaku Yelaynydja ŋorrana nhinana ŋunhala, ŋayipi gäna ŋorrana nhinana,
1SA 3:3 ga ŋayinydja Djamiyulnydja ŋorrana ga ŋunhili Godkala Buṉbuŋura, galki Dhawu'‐nherraṉminyarawuyŋura Bathiŋura. Ŋorrananydja maṉḏa yukurrana ŋunhili munhakuŋga yana, ga baḏayalany'tja yukurrana lanhdhirrany'tja nhärana mukthurruna.
1SA 3:4 Bala ŋayinydja marrtjina Godtja wäthurruna ŋurikiyi gurrmulwu ḏarramuwu, yäku ḻakaraŋala ŋanya “Djamiyul,” bitjarra. Ga Djamiyulnydja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Gay! Nhäku nhe ḏukṯuktja?”
1SA 3:5 Ŋayinydja birrka'yurruna yanapi ŋayi Yelay, bala ŋayi ŋuliŋurunydja gaŋgathinana, bala ṉaŋ'thurruna bala Yelaywalana, bala waŋana bitjarra, “Dhuwala ŋarra. Nhe wäthurrunanydja ŋarraku.” Ga ŋayi Yelaynydja waŋana buku‐ruŋinyamaraŋala nhanŋu bitjarra, “Yaka warray ŋarra nhuŋu wäthurruna,” bitjarra. “Gatjala balayi marrtjiya, ga yukirriya.” Bala ŋayi Djamiyulnydja balayi roŋiyina ŋorranharalili.
1SA 3:6 Ga biyapul Garray wäthurruna nhanŋu, yurru yaka ŋayi marŋginydja, bili yaka yukurranha ŋuli nhanukala ŋäthili Garray waŋanha. Bala ŋayi gaŋgathina, ga marrtjina balayi Yelaywala. Ŋayi waŋana bitjarra, “Nhe wäthurruna ŋarrakunydja. Dhuwalana ŋarra.” Ga Yelaynydja waŋana nhanukala, “Yaka ŋarra nhuŋu wäthurruna. Gatjala marrtjiya balayi.”
1SA 3:8 Ga biyapul ŋayi God wäthurruna nhanŋu Djamiyulwu, ga biyapul ŋayi gaŋgathina, ga balayi marrtjina withiyara Yelaynha, ga waŋana bitjarra, “Yuwalk muka nheŋga ŋarraku wäthurrunanydja. Dhuwalana ŋarra,” bitjarra. Ga yurruna Yelaynydja marŋgithina, ŋunhi ŋunhiyinydja ŋayipi Garray yukurrana wäthurruna nhanŋu ŋuriki gurrmulwu.
1SA 3:9 Bala ŋayi waŋana nhanukala ŋurikalayi Djamiyulwala bitjarra, “Gatjuy nhe yurru marrtjiya balayi yukurranharalili, ga ŋuli ŋayi yurru biyapulnydja nhuna yäku‐ḻakarama ga nhenydja yurru waŋiya biyaka, ‘Waŋiyana lili Garray. Ŋarranydja nhuŋu dhuwala djämamirri, ga buthuru‐witjun ŋarra yukurra nhuŋu.’” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Yelay dhäruk‐wekaŋala Djamiyulwunydja, bala yana ŋayi Djamiyulnydja marrtjina balayi yukurranharawuna.
1SA 3:10 Ga biyapul Garraynydja yarrupthurruna, ga dhärrana nhanukala gali'lili, bala yäku‐ḻakaraŋalana wäthurruna nhanŋu, “Djamiyul, Djamiyul,” bitjarra. Ga ŋayinydja Djamiyulnydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Waŋiyana lili Garray. Ŋarranydja nhuŋu dhuwala djämamirri, ga buthuru‐witjun ŋarra yukurra nhuŋu.”
1SA 3:11 Ga Garrayyu ḻakaraŋala nhanŋu Djamiyulwu bitjarra, “Yelaywunydja ŋunha gäthu'mirriŋu maṉḏa wirrkina dhikana yätjnha maṉḏa, raypirri‐waḏatjnha maṉḏa; maṉḏa märr‐yätjkuŋala ŋarranha. Yelaynydja marŋgi maṉḏakalaŋuwu yätjku romgu ŋuriki, yurru yaka ŋayi yukurrana maṉḏanha guḻmaraŋalanydja, bala ŋarranydja yurru dhuwala bumana rakunygumana walalanha ŋunhi gäthu'mirriŋunha walalanha bukmakkumana yana, walala boŋguŋu murrmurryurrunydja.” Ga bitjarra yukurrana Garrayyu ḻakaraŋala Djamiyulwu, bala ŋayi marrtjina balayi.
1SA 3:15 Ga Djamiyulnydja mukthurruna yukurrana nhinana ŋunhili bili, yana liŋgu ga djaḏaw'yurruna, yurruna ŋayi gaŋgathinanydja ga ḻapmaraŋala ŋunhiyi Garraywu Buṉbu. Beyaṉiyina ŋayi märr bitjarra ya' Yelaywunydja ḻakaranharawu, nhä ŋunhi nhanŋu yukurrana Garrayyu ḻakaraŋala.
1SA 3:16 Yurru ŋayinydja Yelaynydja wäthurruna nhanŋu Djamiyulwu, ga Djamiyulnydja marrtjinana‐wala, ga waŋana bitjarra, “Gäy', dhuwala ŋarra,” bitjarra.
1SA 3:17 Ga Yelayyu waŋana dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Nhä nhuŋu Garrayyunydja ḻakaraŋala? Ḻakaraŋa lili ŋarrakunydja? Bukmak yana ŋarraku ḻakaraŋanydja biyakana; yaka yana nhe yurru djuḻuḻ'maraŋa ŋula nhä bukmak.”
1SA 3:18 Bala ŋayi Djamiyulyunydja ḻakaraŋala bukmaknha nhä malanha ŋunhi, warrpam' yana ḻakaraŋala marrtjina ŋayi. Ga Yelaynydja waŋana bitjarra, “Ŋayi muka ŋunhi God Garray wal'ŋu. Ŋayipina yurru djäma nhanŋuway ŋunhiyinydja, nhä ŋunhi ŋamakurru'.”
1SA 3:19 Yo, Djamiyulnydja ŋuthara wakindhina ḏarramuyinana wal'ŋu, ga Garraynydja ŋunhala galkina nhanukalana. Bukmakthu Yitjuralpuyŋuyunydja ŋäkula nhanukalaŋuwuy Djamiyulwalaŋuwuy, ga walalana ŋanya dharaŋaranydja ŋäkula, ŋunhi ŋayinydja dhäwu'‐ḻakaranharamirri Godku.
1SA 3:21 Ga Garraynydja yukurrana bitjarrana liŋguna maḻŋ'maranhamina ŋunhala Djälawnydja, ŋunhalayi liŋgu yana wäŋaŋura dharapulŋura ŋunhi ŋayi ŋäthili maḻŋ'maranhamina Djamiyulwala. Ga ŋunhi ŋayi yukurrana Djamiyul waŋananydja dhäruktja ga bukmaktthunydja yukurrana yana ŋäkulana ŋanya dhäruknha.
1SA 4:1 Bala ŋulinyaramirriyu Bilitjiyawuyŋunydja miriŋu ḻuŋ'maranhaminana bunharaminyarawuna Yitjuralpuyŋuwuna, ga walalanydja ŋunhalanydja bala Yitjuralpuyŋunydja bitjarrayi yana ḻuŋ'maranhamina nyäṉ'thunarawuna ga bunharaminyarawuna bala‐lili'yunminyarawu ŋuruku bala Bilitjiyawuyŋuwu.
1SA 4:2 Walala Bilitjiyawuyŋunydja bilina bunanana walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja, bunanhaminana walala, bala yana bunharaminana yukurrana walala; wirrkina walalanydja yukurrana bumara lilinydja Yitjuralpuyŋunhanydja, yana liŋgu ga guḻku'na dhika burakina rakunygunydja Yitjuralpuyŋunydja, miṯtjinydja 4000‐nha.
1SA 4:3 Ga märr‐ḻurrkun'nha walŋathinanydja, ga balanydja roŋi'‐ruŋiyina wäŋalilinydja. Walala marrtjina waŋanharaminanydja bitjanminana, “Wanhakana dhika Garraynydja? Nhäku ŋayi yakanydja ŋilimurrunha guŋga'yurruna? Nhäku warray walala ŋuruŋunydja Bilitjiyawuyŋuyunydja ŋilimurrunha djuḻkmaraŋala? Gul' ŋilimurru marrtji bala, ga Dhawu'‐nherraṉminyarawuynha Bathi märrama, ga gäma lilina ŋulaŋuru Godkala Buṉbuŋuru Djälawŋuru. Ŋilimurru yurru gäma lilina, märr ŋayi yurru Godtja dhiyala galki ŋilimurruŋgala, märr yurru ŋayi walŋakuma ŋilimurrunha ŋulaŋuru miriŋuwala goŋŋuru.”
1SA 4:4 Yo, ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi ganaŋ'maranharawuy Godku, nhanŋuway wal'ŋu Godkuna ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha God nhinanha ŋunhiliyi dhiyala munatha'ŋuraŋga yana. Bala yana walala dhäwu'‐gänharamirrinhana djuy'yurruna Djälawlilina, ga maṉḏa Yelaywala gäthu'mirriŋuyu maṉḏathu Yupniyu ga Biniyayu märraŋalana ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi, bala yana gäŋala ŋunhiwalana wäŋalili, ŋunhi wanhami walala yukurrana wäŋaraŋala Yitjuralpuyŋu miriŋu.
1SA 4:5 Walalanydja Yitjuralpuyŋuyunydja ŋuriŋinydja dharr‐way nhäŋalana, maṉḏa yukurrana marrtjina lili ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi gäŋalana bala nhinana, ga walalanydja ŋunhi wirrkina goŋmirriyina dhika wiṯthurrunana goŋmirriyina, yurru walala yiŋgathinana gay' yatjunminana dhika.
1SA 4:6 Ga walalanydja ŋunhalanydja Bilitjiyawuyŋuyunydja ŋäkulana ŋunhi walalanha rirrakaynha yatjunminyarana yiŋgathinyarana, bala waŋana ḻakaranhamina bitjarrana, “Ŋäka walala. Nhäku ŋunha walala yukurra yiŋgathirrinydja?” bitjarrana. Ga yurruna walala ŋäkulanydja ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi ŋunhilina bunana walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwalana wäŋaŋura.
1SA 4:7 Ga walalanydja wirrkina dhika beyaṉiyina, bala walala waŋanharamina ḻakaranharaminanydja bitjarrana, “Walalaŋgu waŋarrnydja liŋguna ŋunhana walalaŋgalana. Ga dhuwalanydja yurru ŋilimurru yakana djuḻkmarama walalanha dhiyaŋunydja‐wala, liŋgu walalaŋgunydja waŋarr ganydjarr‐ḏumurruna wal'ŋu.
1SA 4:8 Yolthuna ŋilimurrunhanydja yurru walŋakuma ŋurukala walalaŋgalaŋuwalanydja waŋarrwala? Ŋayipiŋga ŋunhi bumara Yetjippuyŋunhanydja ŋunhala ŋanhdharkŋuranydja.
1SA 4:9 Ŋilimurrunydja yurru yana dhärra wuṉḏaŋarryirri, ga yakana barrarirrinydja walalaŋgu. Ŋilimurru yurru wirrki yana bumanydja walalanha, märr yurru ŋuruŋu Yitjuralpuyŋuyunydja yakana ŋilimurrunha ŋayathama rakunygu. Yaka ŋilimurru ḏukṯuk, walala yurru ḏapmarama ŋilimurrunha, bala djaw'yun djämawuna. Bumanydja ŋilimurru yurru wirrki yana, wirrki yurru bumanydja ga dhawar'marama yana yurru walalanha.” Bitjarrana walala yukurrana ŋunhi Bilitjiyawuyŋunydja ganydjarr‐wekanhamina walalanhay walala.
1SA 4:10 Bala yana walala marrtjinana‐wala, ga bunanana nyäṉ'thurrunana ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja, bala yana bunharaminana wiṯthunminana dhikana wal'ŋu wirrkina, ga bumaranydja walala rakunyguŋalanydja guḻku'nhana mirithirrina dhika Yitjuralpuyŋunhanydja, 3000‐nha miṯtjinydja rakunygunydja burakina.
1SA 4:11 Ga ŋuriŋina Bilitjiyawuyŋuyuna märraŋala ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynhanydja Bathinha, ga bitjarrayi liŋgu walala bumarayi ŋunhi Yelaywunydja gäthu'mirriŋunha maṉḏanha Yupninha ga Biniyanha.
1SA 4:12 Yurru waŋganydja ḏarramu winya'yurruna, ga balayi waṉḏina Djälawlili. Ŋayi Yelaynydja nhina‐dharrana galki ḻoḻuŋura dhurrwaraŋura, nhäŋala nhinana; warwuyurruna ŋayi yukurrana ŋunhi yulŋunydja ŋurikiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuywu Bathiwu ŋunhi walala djaw'yurruna ŋulaŋuru Garraywala wäŋaŋuru Buṉbuŋuru. Yo, waṉḏinana ŋayi yukurrana ŋunhi dhäwu'‐gänharamirrinydja, dhäwu'na gäŋala yolŋu'‐yulŋuwana, ga bukmaknha dhika yolŋu'‐yulŋunydja beyaṉiyinyaminana ga yatjunminana nyä'yunminana wirrkina dhika.
1SA 4:14 Yo, Yelaynydja ŋulinyaramirriyu wirrkina worruŋuyina 96‐nha dhuŋgarranydja nhanŋu, ga bambaynha ŋayi ŋunhi yulŋunydja. Ŋayi ŋäkula rirrakay nyä'yunminyara, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Ŋäka dhika rirrakay ya'! Nhäku walala yukurra dhika ŋäthinydja?”
1SA 4:16 Bala ŋunhiyi dhäwu'mirrina bunana nhanŋu, ga ḻakaraŋala nhanŋu bitjarrana, “Ŋarra dhuwala waṉḏina ŋulaŋuru bili ŋunha walala yukurra bunharamirri.” Ga Yelaynydja waŋana dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Nhaltjarra yulŋunydja? Go ḻakaraŋana ŋarraku.”
1SA 4:17 Ga ŋuriŋi dhäwu'mirriyunydja ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋuruŋu Bilitjiyawuyŋuyunydja djuḻkmaraŋalana ŋanapurrunha. Guḻku'na Yitjuralpuyŋunydja raku'‐rakunydhina, ga nhipala gäthu'mirriŋu maṉḏa märrma' yana rakunynha maṉḏa liŋguna. Ga bitjarrayi liŋgu walala ŋunhi djaw'yurruna Garraywunydja Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi.”
1SA 4:18 Ga ŋunhi ŋayi ŋäkulanydja ŋunhiyi malanha, ŋunhi walala djaw'yurruna Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi, Yelaynydja dhunupa dhaŋgalkthurrunana ŋuliŋuru nhina'‐nhinanharamirriŋurunydja ḏiltjiyuna ŋurrkanhamina; ga gupana‐ḏaw'yurrunanydja, bala yana rakunydhinana. Ŋe, Yelaynydja yukurrana djäka yolŋu'‐yulŋuwu miṯtji ḏälkuŋala 40 dhuŋgarra ŋupara, ga ŋunhinydja ŋayi rakunynha.
1SA 5:1 Yo, ŋunhi walala Bilitjiyawuyŋuyu djaw'yurruna Bathinydja ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynhanydja, ŋunhi ŋayi yukurranha ŋuli mel‐ḻakaranha ŋuriŋiyi ŋunhi Godtja dhiyalaŋumina bäyma, ŋunhiyina dhuwala walala Bathinydja djaw'yurruna; djaw'yurrunanydja walala, bala gäŋala bala Yatjthutlilina wäŋalili.
1SA 5:2 Yo, ŋunhiliyi buṉbuŋura yukurrana djingaryurruna walalaŋgunydja waŋarr, goŋbuy warray ŋamaŋamayunara, walalaŋgiyinguŋu warray, ga ŋunhamalayina walala nherraranydja ŋanya Godkunydja ŋunhi Bathi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja, gali'lili nherrara waŋgany‐manapara ŋurikalayina walalaŋgalaŋuwalana waŋarrwala Daykungalana yäkuwala.
1SA 5:3 Ga wiripuŋuyuna waluyu walala nhäŋala ŋunhinhanydja waŋarrnha walalambalaynydja galkinyarana, ŋunhalana yukurrana ŋorrana munatha'ŋurana, gumurrŋura yana bitjarra bäyma ya', galki ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuyŋura Bathiŋura. Walala ŋanya ḻaw'maraŋala ŋunhi walalaŋguwaynydja waŋarrnha, ga balayi nherrara ŋunhimalayi liŋgu dharapullili.
1SA 5:4 Ga biyapul wiripuŋuyu waluyu, ga bitjarrayi yana liŋgu walala maḻŋ'maraŋala galkinyara yana, ḏaŋgalkthunara ŋunhiyi liŋgu, ga muḻkurrnydja ḏaw'yunarana ŋorrana yukurrana ga waṉa maṉḏanha, ḏaŋga'‐ḏaŋgalkthurrunana bala‐a‐a walala yulŋunydja ŋunhiyi walala, ga ŋunha wapthurruna galki dhurrwaralilina, bala ŋunhilina marrtjina ḏäpthurrunanydja, ga rumbalnha ŋayi waŋganynha yukurrana ŋunhilinydja ŋorrana galki ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuyŋuranydja Bathiŋura.
1SA 5:6 Ga Garrayyunydja murr'maraŋalana walalanha, dhä‐ḏir'yurrunana ŋunhala Yatjthuttja wäŋaŋura; bukmaknha yolŋu'‐yulŋunydja yukurrana rirrikthunminana. Yo, wäŋanydja ŋunhiyi nyiknyik‐mäypamirriyinana, dhaŋaŋdhinana marrtjina dhika, ga ŋuriŋiyi nyiknyikthu gäŋalanydja ŋunhi rerri walalaŋgu.
1SA 5:7 Bukmaknha yolŋu'‐yulŋunydja marrtjina rirrikthunminana, ga wirrkina walala barrarinanydja. Bala walala waŋananydja yukurrana bitjarrana, “Dhiyaŋu Waŋarryu Yitjuralpuyŋuwalanydja ŋilimurrunha yukurra dhä‐ḏir'yunna, ga ŋunha ya' ŋilimurruŋgu waŋarrnha. Yaka ŋilimurru ḏukṯuk dhiyakunydja, ŋilimurru ŋayathama yukurra yurru weyin dhuwala Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi.”
1SA 5:8 Bala yana walala dhäwu'mirrinhana djuy'yurruna bala buŋgawawala Bilitjiyawuyŋuwala, walala dhäruktja djuy'yurruna bitjarrayina, “Yaka ŋanapurru ḏukṯuk dhiyaku Dhawu'‐nherraṉminyarawuywu Bathiwu Yitjuralpuyŋuwalaŋuwunydja; yaka ŋanapurru ḏukṯuk ŋayi yukurra yurru dhärra dhiyala ŋanapurruŋgala wäŋaŋura.” Ga ŋayi ŋunhi giŋdja waŋana, “Djuy'yurrana bala ŋunha Gäthlilina wäŋalili,” bitjarra. Bala yuwalkthi walala gäŋala bala Gäthlilina.
1SA 5:9 Ga dhunupana ŋunhalanydja wäŋaŋura Garrayyu dhä‐ḏir'yurrunayi ŋurikinhanydja walalanha, ga bitjarra yana liŋgu yolŋunydja walala bukmakthina rirrikthunmina ŋuriŋi yana liŋgu waŋganydhu rerriyu; bukmaknha walala yukurrana wirrkina dhika rirrikthunmina, worru'‐wurruŋu wakinmirri ga yawirriny' yolŋu'‐yulŋu.
1SA 5:10 Bala yana walala ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi djuy'yurrunana‐wala wiripuŋulilina wäŋalili Yikrunlilina, ga walalanydja ŋunhilinydja wäŋa ŋurukuynydja yolŋu'‐yulŋu waŋana bitjarra, “Nhäku nhuma dhuwalanydja gäŋala lilinydja? Nhuma ḏukṯuk ŋanapurru yurru murrmurryun bukmaknha? Yaka dhuwala ŋanapurru ḏukṯuk dhiyakiyi Yitjuralpuyŋuwu waŋarrwu, dhiyala yukurra yurru djingaryun.”
1SA 5:11 Bala walala ḻakaraŋala giŋgu walalaŋgiyingalaŋuwu buŋgawawu bitjarra, “Djuy'yurrana ŋanapurruŋgala dhuwalanydja bathi ŋi', bala roŋinyamaraŋana balayi Yitjuralliliyi, märr ŋilimurru yakaŋga bukmaktja murrmurryun marrtji.” Yo, bukmaknha dhika beyaṉiyinanydja, bili Garrayyunydja yukurrana wirrkina dhä‐ḏir'yurruna walalanha.
1SA 5:12 Yo, guḻku'na marrtjina murrmurryurrunanydja ga wiripu‐guḻkuny'tja yana rirrikthunmina marrtjina, bala walala yukurrana bukmaknha märrliliyaŋalanydja walalaŋgalayŋuwala waŋarrwalanydja walalaŋgu guŋga'yunarawu ga walŋakunharawunydja.
1SA 6:1 Yo, ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi ŋunhili yukurrana djingaryurruna Bilitjiyanydja wäŋaŋura makarrŋura 7 ŋaḻindi ŋupara, ga yolŋu'‐yulŋunydja yukurrana waŋanhamina bitjanmina, “Nhaltjan ŋilimurru yurru dhuwala djuy'yun balayinydja Yitjurallilinydja?” Bala walala waŋana dhä‐wirrka'yurruna ŋunhi ḻiya‐djambatjmirrinha yolŋu'‐yulŋunha,
1SA 6:3 ga walalanydja ŋuriŋi ḻiya‐djambatjmirriyunydja ḻakaraŋala walalambala bitjarra, “Nhuma yurru djuy'yundja dhuwalayi, ga djuy'yurrayi nhuma yurru mundhurrnydja manaparra. Djämanydja nhuma yurru waŋgany rulu' nyiknyik, garwarrwarr'mirri dhika nyiknyik, bala yana djuy'yurrana‐wala roŋiyinmaraŋana dhuwalana manaparra Yitjuralpuyŋuwuna Waŋarrnha. Ŋunhi nhuma yurru bitjandhiyinydja djuy'yun, mak yurru Yitjuralpuyŋuwunydja ŋunha Waŋarr ḏaḏawyunna, yakana ŋayi yurru biyapulnydja dhä‐ḏir'yun ŋilimurrunha.
1SA 6:7 Ga biyaka nhuma yurru roŋiyinmaraŋanydja ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi gam'. Djäma walala yuṯa wal'ŋu yana girri' warryu'‐warryunarawu bala, ga märraŋa märrma' buliki' maṉḏanha, yurru yuṯa maṉḏanha wal'ŋu yana, yothumirrinha maṉḏanha. Märraŋa djaw'yurra ŋunhiyi yothunhanydja maṉḏanha balayi ŋunhimala ḻoḻulili nherrala,
1SA 6:8 ga biyakayi gurrunharra dharpa maṉḏakala ŋurikala ŋäṉḏi'mirriŋuwala maṉḏakala buliki'wala warryu'‐warryunarawu bala. Nherrala ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi ŋunhimalayi girri'lili, ga gali'lilinydja gurrunharra ŋunhiyi garwarrwarr' mundhurr, ŋunhi nhuma yurru djuy'yun balayi walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu mundhurr, ga yurruna yurru buliki'nhanydja maṉḏanha djuy'yun gänana‐wala.
1SA 6:9 Yo, ŋuli maṉḏa yurru buliki' maṉḏa marrtji ganan maṉḏakuway yothunha maṉḏanha ŋunhimala bäyma, bala yurru marrtjina‐wala yana Yitjurallilina wäŋalili, ga yurruna ŋanapurrunydja yurru marŋgithirrina ŋunhi yuwalktja ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuwalanydja waŋarryu ŋanapurrunha yukurrana dhä‐ḏir'yurruna ŋuriŋi rerriyu. Ga ŋuli ŋayi yurru dhiyaŋu buliki'yu maṉḏaŋuyu yakanydja ganan dhuwala wäŋa, ga ŋunhinydja ŋanapurru yurru marŋgithirri ŋunhi rerrinydja ŋunhiyi yawungu gäna yana wakinŋu buna, gäna rerri yana.”
1SA 6:10 Yo, bitjarrayinydja walala ŋunhi dhuḏakthurruna yana dhäruk, ŋunhi walalaŋgu yukurrana ŋuriŋiyi ḻiya‐djambatjmirriyu ḻakaraŋala. Walala Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi gurrunhara ŋal'maraŋala ŋunhimalanayi girri'lilina, bala yana ŋunhi buliki'nhanydja maṉḏanha djuy'yurrunana‐wala.
1SA 6:12 Dhunupa maṉḏa ŋunhi bulikiny'tja maṉḏa yana marrtjinana dhunupana‐wala yana ŋunhana Yitjurallilina, yurru marrtjinanydja maṉḏa yukurrana, ḻoḻthurruna marrtjina bala maṉḏa ŋäthina, yurru yakana ŋula maṉḏa bilyurruna ŋuliŋuru gatjaḻŋuru gatjpaḻ'yurrunanydja; dhunupana yanana maṉḏa yukurrana marrtjinanydja, yana liŋgu ga bur‐bunana ŋunhala Beth‐Djimatjnha wäŋaŋura, Yitjuralpuyŋuwalana wäŋaŋura. Ga ŋunhiyi Bilitjiyawuyŋuwunydja buŋgawa giŋ malthurrunayi marrtjina lili, marrtjina yukurrana märr‐barrku bitjarra ya', walala marrtjina nhäŋala nhaltjarra maṉḏa yukurrana ŋunhiyi.
1SA 6:13 Ŋulinyaramirriyuyi waluyu walala yukurrana yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋunhi warkthurruna ŋunhala dhulmu‐waṉarra'ŋura, ŋatha marrtjina gulkthurruna birrali. Walala bitjarra mel‐garrwarthina, dharr‐way nhäŋalana, maṉḏa yukurrana ŋunhi bulikiny'tja maṉḏa marrtjina lilina withiyara, gäŋalana marrtjina ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynhana Bathinha. Bala walala wirrkina dhika goŋmirriyinanydja, wiṯthurruna bäymana dhika.
1SA 6:14 Yo, ŋunhiyi bulikiny'tja maṉḏa marrtjinana lili nhinana, galkithinana marrtjina‐a‐a; gulyurrunanydja maṉḏa ŋunhilina bäymana galki guṉḏa yukurrana baḻapthurruna yindi. Ga ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja ḻaw'maraŋalana ŋunhi Garraywunydja Bathi, bala nherrara ŋunhimalayina guṉḏalilina ŋal'maraŋala. Girriny'tja walala ŋunhi warryunaramirrinydja djat‐djatthurrunana, ga gurthakuŋalana, ga ŋunhi wäyinnha maṉḏanha buliki'nha maṉḏanha wutthurrunana. Bala walala bathara mundhurrnha wekaŋala Garraywuna, buku‐ŋal'yurrunana yukurrana manapara Garraywuna.
1SA 6:16 Ga ŋunhi Bilitjiyawuyŋuyunydja buŋgawayu walalay nhäŋalana yukurrana walalanha yana, bala walala ŋanydjaḻa'yurruna, bala marrtjina roŋiyinana.
1SA 6:19 Ga wiripu‐guḻku'yunydja ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyu yolŋu'‐yulŋuyu, walala dhä‐ḻaw'maraŋala ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynha Bathi, ga nhäŋala djinawa' rurraŋ'thurruna. Dhunupa Garrayyunydja walalanha bumara warray, rakunyguŋala warray, liŋgu ŋunhiyinydjayi Bathi ganaŋ'thunmaranharana, gänana wal'ŋu nhanŋuwaynha ŋunhinydja, dhuyuna wal'ŋu, ŋunhi yukurra ḻakarama Garraynhana ŋunhi ŋayinydja garrkuḻuk gal'ŋu, gäna wal'ŋu ŋayipi yana, yakana ŋula nhä. Yo, ŋunhinydja walala ŋunhi walala mulka'‐mulkana goŋdhu, yana walala rakunydhinana‐wala, ga bukmaktja yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja nyä'yunminana dhika walalaŋgu.
1SA 6:20 Ga bukmaktja ŋurikiy wäŋawuy yolŋu'‐yulŋu waŋana bitjarrana, “Garraynydja dhuwala ganaŋ'thun yukurra wal'ŋu, garrkuḻuk wal'ŋu gäna ŋayipi ŋula nhämiriw. Yol yurru djingaryundja nhanukalanydja? Yaka ŋilimurru ḏukṯuk dhiyaku Dhawu'‐nherraṉminyarawuywu Bathiwu. Wanhamala ŋilimurru yurru ŋanya djuy'yundja? . . . märr ŋayi yurru dhiyalanydja yaka yukurra nhina, ŋilimurruŋgalanydja galki?”
1SA 6:21 Bala walala dhäwu'na djuy'yurruna wäŋalili ŋunha Girat‐Djiramlili wäŋalili, waŋananydja walala bitjarra, “Bilitjiyawuyŋuyunydja liŋguna roŋiyinmaraŋala Garraywunydja Bathi. Go marrtjiyana lili, walala ga märraŋana.”
1SA 7:1 Bala yolŋu'‐yulŋu ŋurikiyi Girat‐Djirambuyŋunydja marrtjinana lili, ga märraŋalana, bala yana walala gäŋalana ŋunhimala walalaŋgiyingalana wäŋalili; gäŋalanydja walala ŋunhi Bathinydja, ga gurrunhara ŋunhimala waŋganygala wäŋalili ḏarramuwala yäkuwala Binatapkala, ŋunhi ŋayi yukurranha ŋuli nhinanha ŋunhala bukuŋura. Bala walala ganaŋ'maraŋalana nhanŋu gäthu'mirriŋunha Layatjanhana, ŋayi yukurra yurru djäkanydja ŋuriki Bathiwu, djäma yukurra yurru Garraywu.
1SA 7:2 Ga ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi yukurrana dhärrana yana nhäyika wäŋaŋura mukthurrunaŋga yana baman'ŋumirrina, dhuŋgarranydja 20 ŋupara. Ga bitjanana liŋgu ŋuli Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu galŋa‐yätjthinyana yukurranha, liŋgu mari yukurrana yana mukthurruna marrtjina ŋunhala wäŋaŋura Yitjuralnydja, bala yana walala ŋuli ŋäthinyaminyana märrliliyanha Garraywala guŋga'yunarawuna.
1SA 7:3 Ga Djamiyulyunydja ḻakaraŋala ŋurikala Yitjuralpuyŋuwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala bitjarrana gam', “Ŋuli nhuma yuwalkkuma warray yurru ŋula bilyun warrpam' Garraywalana, ga nhanŋuwaynha wal'ŋu yurru yukurra buku‐ŋal'yun bukmakthu nhokiyingala ŋayaŋuyu yuwalkkumana wal'ŋu, nhuma yurru yana djalkthurrana ŋunhinydja mulku'‐mulkurunhanydja waŋarrnha walalanha, yarrkmaraŋana, ḏupthurrana‐wala, bala yana wekanharamiya nhunapinyaynydja nhe warrpam'nha yanana nhanŋuwaynha Garraywuna. Ga ŋayi yurru Garrayyunydja nhumalanha walŋakumana, dhawaṯmaramana‐wala yurru ŋulaŋurunydja ganydjarr‐ḏilkurruwalanydja Bilitjiyawuyŋuwalanydja goŋŋuru.” Ga bitjarrana yukurrana ŋayi Djamiyul waŋananydja.
1SA 7:4 Bala walalanydja marrtjina djalkthurrunana ŋunhi wiripuŋunhanydja walalanha waŋarrnha walalanha, Bälnhanydja ga Yatjatinhanydja, bala waŋganygu yana walala yukurrana buku‐ŋal'yurrunanydja nhanŋuway yana Garraywuna.
1SA 7:5 Djamiyulyu ḻuŋ'maraŋala yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi bukmaknha yana Yitjuralpuyŋunha, ga bukmak walala ḻuŋ'thurrunanydja ŋunhamala wäŋalili Mitjapalili. Bala yana Djamiyul waŋanana bitjarra, “Ŋarra yurru bukumirriyama waŋa Garraynha walŋakunharawu nhumalaŋgu,” bitjarra ŋayi waŋana. Ga ŋunhi yolŋunydja walala bukmak yukurrana nhinana ŋoy‐ŋathamiriw walala yana, wuyunminana bitjarrana walalaŋgalayŋuwu yätjkuna, waŋana yukurrana wirrkina dhika bitjarrana, “Yuwalk yana ŋanapurru ŋayaŋu‐yätjkuŋalanydja Garraynha.” Walala buku‐ŋal'yurrunanydja yukurrana Garraywu wekaŋala mundhurrnha‐manapara.
1SA 7:7 Ga walalanydja ŋunhalanydja Bilitjiyawuyŋuyunydja ŋäkulana, ŋunhi walala yukurrana Yitjuralpuyŋu miṯtji yolŋu'‐yulŋu ḻuŋ'maranhamina ŋunhala Mitjapa wäŋaŋura, bala yana walalanydja ŋulaŋurunydja yurrum'maraŋala miriŋunha warray, bala yana nyäṉ'thurrunana walalaŋgu lili. Ga walalanydja ŋunhala Yitjuralpuyŋuyunydja ŋäkulana, ga mirithinana walala ŋoy‐yätjthinanydja beyaṉiyinana.
1SA 7:8 Bala yana walala waŋana Djamiyulwalanydja bitjarrana, “Biyaka bukumirriyaŋana Garraywalanydja, märrliliyaŋa ŋäŋ'thurrana yukirriya ŋanya, märr yurru ŋayi ŋilimurrunha walŋakuma muka ŋulaŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru,” bitjarra.
1SA 7:9 Ga ŋayinydja Djamiyulyunydja wekaŋala, bathara mundhurr Garraywu; ŋayi yukurrana waŋana bukumirriyaŋalanydja, ŋäŋ'thurruna waŋana yukurrana bukukurru waŋana bitjarra, “Garray, guŋga'yurra dhuwala Yitjuralpuyŋunha, nhuŋuway wal'ŋu miṯtjinha.”
1SA 7:10 Ga yuwalkthi ŋayi Godthunydja ŋäkula ŋanya bukumirriyanhara, ga ŋunhi walala Bilitjiyawuyŋunydja marrtjina lili yukurrana, nyäṉ'thurrunana walalaŋgu, bala ŋayinydja marrtjina Garrayyunydja walalaŋgu djuy'yurruna waltjaṉnha ga maykarraṉ'nha, ŋutu'na dhika maykarraṉ' bunana. Ga walalanydja ŋunhi Bilitjiyawuyŋunydja wirrkina dhika barrarina, yurru walala gundupuŋalana gay', barrariŋuna dhika marrmarryunminana.
1SA 7:11 Ga walala ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja ŋuparana‐wala walalanha, bala yana djuḻkmaraŋalana walalanha ŋunhi Bilitjiyawuyŋunhanydja, liŋgu Garrayyu walalanha guŋga'yurruna.
1SA 7:13 Ga biyapulnydja Bilitjiyawuyŋu yakana lili roŋiyina, bitjarrana liŋguna marimiriwnha ŋula nhämiriwnha yukurrana dhärrana ŋunha wäŋa, yana liŋgu‐u‐u ga Djamiyul rakunydhina.
1SA 7:15 Yo, Djamiyulnydja yukurrana djäka bitjarrana liŋguna, ḏälkuŋala yukurrana miṯtjinha nhanŋuway ga ŋunhi wäŋa, yana liŋgu ga rakunydhina ŋayi.
1SA 7:16 Bitjana liŋgu ŋayi ŋuli marrtjinyanydja wäŋalili ga wäŋalili ga wäŋalili, guŋga'yunanydja marrtjinya ŋuli mala‐yarr'yuna yolŋu'‐yulŋunhanydja, ga djämanydja ŋayi ŋuli yukurranha Garraywu yana ŋunhala Räma wäŋaŋura. Yo, ŋunhamalayi Rämalili wäŋalili ŋayi dhuḻ'yurruna guṉḏa ŋal'‐ŋalmaraŋala buku‐ŋal'yunarawu Garraywu.
1SA 8:1 Ŋunhi ŋayi Djamiyul worruŋuna yukurrana nhinana, ga nhanukala gäthu'mirriŋuyuna ŋuli yukurranha mala‐yarr'yuna yolŋu'‐yulŋunhanydja nhanukalanydja dharapulŋura, Djamiyulwalanydja bäpa'mirriŋuwalanydja,
1SA 8:3 yurru maṉḏa yaka warray yuwalkkuŋalanydja wal'ŋu malthurruna nhanŋuwaynydja romgu, yaka walala dhukarrkurru marrtjina yukurrana ŋanyanydja dhuḏakthurruna bäpa'mirriŋunhanydja. Yo, maṉḏa ŋuli yana märranha buku‐mangunha rrupiya warray, guŋga'yunanydja ŋuli yukurranha ŋunhi warray liŋgu yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhi walala ŋuli rrupiya wekanha lili maṉḏaku; yaka warray maṉḏa ŋuli yuwalkkunha djäma wal'ŋu rrambaŋikunhanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha.
1SA 8:4 Ga ŋurru'‐ŋurruŋu yolŋu'‐yulŋu wäŋgaŋala marrtjina withiyara Djamiyulnha, ga waŋana bitjarra,
1SA 8:5 “Worruŋuna nhe dhuwala yolŋunydja wirrkina, ga nhuŋu gäthu'mirriŋunydja maṉḏa ŋunha wiriputhirri yukurra rom, yaka ŋamakurru' bitjarra nhe yukurrana nhinana. Ŋanapurru ḏukṯuk nhe yurru dhunupamirriyaŋa, bala nherrala buŋgawanha ŋanapurruŋgu, märr ŋayina yurru ŋanapurruŋgu djäka yukurra. Ŋunha wiripu‐guḻku'wunydja miṯtjiwu yolŋu'‐yulŋuwu buŋgawa walala nhina marrtji, ga ŋanapurrunydja ḏukṯukthina dhuwala buŋgawawu.”
1SA 8:6 Ŋayi Djamiyulyunydja ŋäkula, bala ŋayi wirrkina ŋoy‐yätjthina ŋuriŋiyi dhärukthunydja, bala yana ŋayi bukumirriyaŋalana Garraywalana.
1SA 8:7 Ga ŋayi Garraynydja waŋana nhanukala bitjarrana, “Mäkiri'‐witjurra dhiyaki yolŋu'‐yulŋuwu ya'. Ŋarranha dhuwala walala yuwalktja ŋurrkama yukurra; walala yaka ḏukṯuk ŋarraku, ŋarra yurru walalaŋgu ŋurruŋu buŋgawanydja.
1SA 8:8 Ŋulaŋuru liŋgu ŋunhi ŋarra dhawaṯmaraŋala walalanha gäŋala marrtjina Yetjipŋuru, walala ŋapa‐wilyurruna ŋarrakala, bala walala marrtjina buku‐ŋal'yurruna wiripuŋuwuna waŋarrwu walalaŋgu. Yakana walala ŋarraku ḏukṯuk, ga bitjandhi walala yaka yana nhuŋunydja ḏukṯuk.
1SA 8:9 Ma' nhe nherrala walalaŋgu ŋula yolŋunha ŋurruŋunha walalaŋgu, ga ḻakaraŋayi walalaŋgu dhunupakuŋa wal'ŋu yana, nhaltjan ŋayi yurru ŋunhiyi buŋgawa yukurra djäka walalaŋgu, ŋunhi ŋayi yurru gämanydja yukurra walalanha yaka ŋamathama, yätjkumana wal'ŋu.”
1SA 8:10 Yo, bala yana ŋayi Djamiyulyunydja waŋana yuraŋalana ḻakaraŋalana ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja, “Manymaknha. Ŋarra yurru wekamana nhumalaŋgu buŋgawanhana yolŋunha, ŋayi yurru nhumalaŋgu yukurra ŋurruŋunydja dhärra. Yurru nhuma yaka yurru galŋa‐ŋamathirrinydja, liŋgu dhiyaŋuyi ŋurruŋuyu yurru djaw'‐djawyun nhumalaŋgala gäthu'mirriŋunha walalanha, walala yurru djämana yukurra nhanŋuwaynha. Ŋayi yurru djaw'yun nhumalaŋgala wäŋa ŋaraka ga borum malanha ŋunhi nhuma yurru ŋuthanmarama, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru djaw'yundhi wäyinnha walalanha ga djämamirrinha walalanha nhumalaŋgu. Ga bitjandhiyi ŋayi yurru djaw'yun nhumalanhanydja, märr yurru nhuma yukurra djäma nhanŋuwaynha ŋunhala.
1SA 8:18 Bala yana nhumanydja yurru ŋoy‐yätjthirrina ŋunhiyi nhinanydja yukurra, galŋa‐miḏikirrina, bili dhiyaŋuyina nhumalaŋgalaynha ŋunhi nhumapi djarr'yurruna dhukarr nhumalaŋguway. Yurru Garraynydja yurru yakana nhumalaŋgu buthuru‐witjun, ŋunhi nhuma yurru wäthundja nhanŋu, märrliliyamanydja nhanukala.”
1SA 8:19 Yurru ŋunhiyi yolŋunydja walala yakana mäkiri'‐witjurruna nhanŋu Djamiyulwunydja, walalanydja yana ŋayaŋuyuna waŋana marrtjina bitjarra warray, “Ŋanapurru ḏukṯuk buŋgawawu.
1SA 8:20 Ŋanapurrunydja yurru bitjandhi liŋgu bitjan ŋunha bala wiripuŋura wäŋaŋura miṯtji yolŋu'‐yulŋu. Ŋanapurru ḏukṯuk buŋgawawu ŋurruŋuwu, märr ŋayina yurru mala‐warryun ŋanapurrunha, ŋurru‐warryun bunharawu ŋuruku miriŋuwunydja.”
1SA 8:21 Bala ŋayi Djamiyulnydja marrtjinana bala, ga ḻakaraŋala Garraywalana,
1SA 8:22 ga ŋayi Garraynydja waŋana nhanukala, “Manymak. Wekaŋana yana walalaŋgu ŋurruŋunhana yolŋunha.” Bala yana ŋayi Djamiyulnydja balayi roŋiyina, ga ḻakaraŋala ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwana, bala djuy'yurrunana walalanha, wäŋalilina roŋiyinmaraŋala.
1SA 9:1 Yolŋu ḏarramu yäku Gitj nhinana yukurrana, yurru ŋayi ŋunhi bäpurruny'tja Bindjaman, ga Gitjku walkurnydja maḻŋ'thurruna yäku Djol. Djolnydja ŋunhi ŋanya dhika buku‐ḻatju' ḏarramu, ŋanya dhika waḻarr‐rumbalnydja ga ŋutu'na rumbalnydja dhika.
1SA 9:3 Waŋganymirriyu waluyu nhanukalaŋuwu mäḻu'mirriŋuwu wäyin winya'yurruna, bala dhikana‐wala waṉḏinana. Ŋayi Gitjthunydja djuy'yurruna Djolnhana, “Gatju marrtjiya ḻarru'‐ḻarruŋa wäyingu,” bitjarrana.
1SA 9:4 Bala yana ŋayi Djolnydja gaŋgathina, garr'yurruna nhanŋuway djämamirrinha, bala maṉḏa marrtjinana. Marrtjinanydja maṉḏa yukurrana‐a‐a, ḻarruŋala‐a‐a marrtjina‐a‐a wäŋalili wiripuŋulili, ga ŋuliŋurunydja ga wiripulili wäŋalili bitjarrana bala, wäŋakurru wäŋakurru ḻarruŋalana yukurrana, ga yakana maṉḏa ŋula maḻŋ'maraŋalanydja.
1SA 9:5 Mukthurrunaŋga yana maṉḏa marrtjina yukurrana ḻarruŋala baḏak, yana liŋgu‐u‐u, bala ŋayi Djolnydja waŋana bitjarrana ŋurikala djämamirriwalanydja, “Yana gonha'yurrana ŋi'. Ŋunha yurru mäḻuny'tja warwuyunna ŋitjalaŋguna.”
1SA 9:6 Ga ŋayi ŋunhi djämamirrinydja nhanŋu waŋana bitjarrana, “Wäy, bulnha ŋathili. Dhiyalaŋuminydja wäŋaŋura dhikayi yolŋu yukurra ḏarramu nhina, Godku yolŋu, marŋgi ŋayi warrpam' dhika yulŋunydja, ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakaramanydja yuwalknha dhika wal'ŋu. Gul', ŋali dhä‐wirrka'yun ŋanya, ŋayi mak yurru ḻakarama ŋitjalaŋgu ŋunhi wäyinnha maṉḏanha.”
1SA 9:10 Bala maṉḏa marrtjinana, ga maḻŋ'maraŋala ŋunhiyi ḏarramunha Djamiyulnha. Yo, ŋunhi maṉḏa nhinana marrtjina, ga ŋunhi buṉbu‐mäypamirrina wäŋa ŋayathaŋala, dharr‐way nhäŋalana maṉḏa ŋanya Djamiyulnhanydja, ŋayi nhinana lili marrtjina mundhurrwu wekanharawu Garraywu.
1SA 9:15 Yo, dhä‐ŋäthiliŋga yana wiripuŋuyu waluyu, ŋayi Garrayyunydja ḻakaraŋala Djamiyulwu bitjarra,
1SA 9:16 “Goḏarrny'tja buŋgamanydja ŋarra boŋguŋu djuy'yurru yuṯanha ḏarramunha nhokala, yurru bäpurruny'tja ŋayi ŋunhi Bindjaman. Nhe yurru ḻiya‐ḻupmaraŋa ŋunhiyi ḏarramunhanydja weyika'yu, liŋgu ŋayina yurru ŋurruŋuyirri ŋarrakalaŋuwunydja miṯtjiwu Yitjuralpuyŋuwunydja; ŋayi yukurra yurru walalanha guŋga'yun, ga walŋakuma walalanha yukurra yurru ŋurukala Bilitjiyawuyŋuwala. Liŋguna ŋarra ŋäkulanydja ŋunhi walala dhä‐wurrupuruŋala waŋana yukurrana buŋgawawu yuṯawu.”
1SA 9:17 Yo, ŋunhi ŋayi Djamiyulyu nhäŋalanydja Djolnha, ŋayi nhinana lili marrtjina dhukarrkurru, dhunupana yana ŋayi Garrayyunydja ḻakaramana, “Dhuwalanhana ya' ŋarra ḏarramunha, nhuŋu ḻakaranhanydja yawungu, dhiyaŋuna gay' ḏarramuyu yurru yukurra ŋayathama ŋarrakunydja malanha.”
1SA 9:18 Ga ŋayi Djolnydja lili marrtjina, bala waŋana dhä‐wirrka'yurruna Djamiyulnha, “Marŋgi muka nhe yulŋunydja? Wanhaka dhika dhäwu'‐gänharamirrinydja yukurra nhina?”
1SA 9:19 Ga ŋayi Djamiyulnydja buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Dhuwalaŋga ŋarra yulŋunydja. Nhuma dhiyaŋu maṉḏathu, nhuma yurru ḻuka ŋunhala ŋarrakala, ga goḏarrny'tja ŋarra nhumalanha boŋguŋu djuy'yurruna‐wala.
1SA 9:20 Yaka maṉḏa warwuyurra ŋuriki wäyingunydja maṉḏaku, liŋgu walala maḻŋ'maraŋala. Nhuŋuway yana rumbalwu dhuwala yolŋu'‐yulŋunydja Yitjuralpuyŋunydja ḏukṯuk.”
1SA 9:21 Ga Djolnydja waŋana, “Nhäku warray nhe waŋa yukurra bitjandja? Ŋarranydja dhuwala gali'wuy warray yolŋu, wakinŋu warray, ga ŋarraku ŋunha yindipulu gali'wuy warray walala, ḻurrkun' warray, ga bäpanydja ŋarraku ŋunha yaka warray dharrpal wal'ŋu yolŋu.”
1SA 9:22 Ŋayi Djamiyulyunydja yana garr'yurrunana Djolnha bala nhanukiyingala wäŋalilina, ga ŋunhi walala ḻukanharawuna nhina'‐nhinana, ŋayi Djamiyulyunydja Djolnhanydja nherrara ganaŋ'maraŋalana, ŋurruŋukuŋalana wal'ŋu, ga wekaŋalanydja ŋayi nhanŋu gänaŋuna wal'ŋu wäyin.
1SA 9:23 Ŋayi waŋana bitjarra, “Ŋay' ḻukiyana. Ŋarra nhuŋu dhuwala djarr'yuna ganaŋ'maranha yawunguŋga yana.” Bala ŋayi ḻukanana ŋunhalana Djamiyulwala wäŋaŋura, bala dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi ŋorranana ŋunhili nhanukalana wäŋaŋura.
1SA 9:26 Ga wiripuŋuyuna waluyu munhakumirrina, Djol ga ŋunhi wiripu ḏarramu djämamirri nhanŋu, gaŋgathinana marrtjinana, ga ŋayi Djamiyulyunydja gumurr‐waŋala maṉḏanha, yana liŋgu‐u‐u ga gonha'yurruna walala ŋunhiyi wäŋa.
1SA 9:27 Ga ŋayi Djamiyulnydja waŋana Djolnha bitjarra, “Way, dhuwala ŋayi djämamirrinhanydja ḏarramunha djuy'yurra ŋathil'yurrana, ŋayi yurru marrtji ŋäthilina bala, ga nhenydja nhiniya dhiyala bäyma, ŋarra nhuŋu yurru ḻakaramana nhaltjan Godthu yawungu ḻakarama ŋarrakala nhokalaŋuwuy.”
1SA 10:1 Bala yuwalkthi Djolyu djuy'yurruna nhanŋuway ŋunhi djämamirrinhanydja. Ga ŋayi Djamiyulyunydja märraŋalana buthuḻu'mirri weyika', bala ḻiyalilina guryunmaraŋala Djolwala, bala ŋayi wälkuŋalana ŋanya, ga waŋana bitjarrana, “Garrayyu nhuna yawungu djarr'yundja. Dhiyaŋu gay' weyika'yunydja ŋayi nhuna yukurra nherraṉna, nhe yukurra yurru dhärra ŋurruŋu dhiyaku nhanukalayŋuwu miṯtjiwu Yitjuralpuyŋuwu.”
1SA 10:2 Ga bitjarrayi liŋgu Djamiyulyu ḻakaraŋalayi Djolwu, ŋunhi yurru nhaltjan ŋunhala bala. Ŋayi ḻakaraŋalanydja nhanukala bitjarra, “Ŋunhi yurru nhe marrtji nhina bala, ga walala yurru ŋunhilinydja bala ḏarramuyu maṉḏathu ḻakaramana nhuŋu ŋunhi wäyindja nhumalaŋgu liŋguna maḻŋ'maranha, ga nhuŋu mäḻu'mirriŋunydja yukurra warwuyun nhuŋuna ŋunha.”
1SA 10:3 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi ḻakaraŋalayi nhanŋu wiripunydja malanha ŋunhi yurru nhaltjan maḻŋ'thun.
1SA 10:9 Yo, ŋunhi ŋayi Djamiyulyu ḻakaraŋalanydja yukurrana Djolwu bitjarrayi, ŋulinyaramirriyu liŋgu Godthu mulkanana Djolnha, bala marrtjina wiriputhaŋalana, yuṯakuŋalana ŋanya. Bala yana ŋayi Djolnydja marrtjinana‐wala, gonha'yurrunana Djamiyulnhanydja, ga ŋunhalanydja bala maḻŋ'thurruna bitjarra yana liŋgu ŋunhi nhaltjarra Djamiyulyu nhanŋu Djolwu ḻakaraŋala.
1SA 10:10 Ŋunhi maṉḏa gumurr‐nhänhamina dhäwu'‐gänharamirri walala, dhunupana yana Godkunydja Garrkuḻuktja Birrimbirr bunanana nhanŋu Djolwu, bala ŋayathaŋalana ŋanya, bala ŋayinydja Djolnydja giritjinana marrtjina dhika, wokthurrunana dhikana Garraywuna ŋurikala dhäwu'‐ḻakaranhamirriwalana malaŋuwala.
1SA 10:11 Ga walalanydja yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäŋalana, bala waŋana bitjarrana, “Wäy, ŋunha Djol wiripunydja dhäwu'‐gänharamirri?” bitjarrana.
1SA 10:13 Bala yana ŋayi Djol marrtjina ḏuwaṯthurrunana, ga buku‐ŋal'yurruna Garraywuna.
1SA 10:14 Ga ŋayi Djolwala ŋapipi'mirriŋuyu nhäŋala ŋanya, bala dhä‐wirrka'yurruna, “Wanhaŋumiŋga dhuwala nhe yawungu yulŋunydja?” bitjarra. Ga ŋayi Djolnydja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja yawungu yukurra ḻarruma wäyingu maṉḏaku, ga dhäwulnha ŋunhalaŋuminydja. Bala ŋarra yawungu marrtji bala, ga dhä‐wirrka'yun Djamiyulnhana.”
1SA 10:15 Ga ŋayi ŋapipi'mirriŋuyunydja dhä‐wirrka'yurruna waŋana bitjarra, “Nhä ŋayi Djamiyulyu ḻakaranhanydja nhuŋu?”
1SA 10:16 Ga ŋayi Djolyunydja ḻakaraŋala nhanŋu bitjarra, “Ŋayi Djamiyulyunydja ŋarraku ḻakarama ŋunhi wäyindja maṉḏa liŋgu maḻŋ'thunna yawungu.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Djolyu ḻakaraŋalanydja nhanukala ŋapipi'mirriŋuwanydja, yurru ŋayi yaka ḻakaraŋala Djolyu ŋunhi ŋayi Djamiyul waŋana bitjarra nhanŋu, “Nhe yukurra yurru djingaryun Yitjuralpuyŋuwuna ŋurruŋu,” bitjarra. Yaka ŋayi ḻakaraŋala ŋula yolku yolŋuwu ŋurikiynydjayi.
1SA 10:17 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru Djamiyulyu yolŋu'‐yulŋunhana ḻuŋ'maraŋala waŋgany‐manaparana ŋunhamala Mitjapalili, bala ŋayi ḻakaraŋala walalaŋgu bitjarrana, “Garrayyu Waŋarryu Yitjuralwala, ŋayi nhumalanha dhawaṯmaraŋala ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja; ŋayi nhumalanha walŋakuŋalanydja miriŋuwala goŋŋuru. Ŋayi warray nhumalaŋgu ŋuli dharray mariŋurunydja, yurru nhumanydja marrtjina ŋurrkaŋala warray ŋanya, yaka warray nhuma ḏukṯukthina nhanŋu, ŋunhi ŋayi yurru Garray nhumalaŋgu buŋgawayirri, yana nhumanydja yukurra waŋa bitjanna, ‘Ŋanapurrunydja ḏukṯuk yolŋuwu yana wal'ŋu buŋgawawu,’ bitjan. Manymak, bukmak nhuma yurru djinga'‐djingaryundja marrtji miṯtjilili ga miṯtjilili malaŋulili, ga Godthu yurru djarr'yundja yolŋunha wanhaŋuru miṯtjiŋuru, ŋunhinhanydja ḏarramunha ŋunhi ŋayi yurru buŋgawayirri nhumalaŋgu.”
1SA 10:20 Bala yuwalkthi ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja djinga'‐djingaryurruna miṯtjilili ga miṯtjilili ga miṯtjilili bitjarrana,
1SA 10:21 ga ŋurruŋunydja Godthu djarr'yurruna Bindjamannha bäpurru'nha, ga ŋuliŋuru Bindjamangala bäpurru'ŋuru ŋayi djarr'yurruna Gitjnhana ga nhanŋu yumurrku'nha. Ga ŋuliŋuruyinydja miṯtjiŋuru ŋayi djarr'yurruna yäkunha Djolnha, Gitjku nhanŋu walkurnha, yurru ŋayipinydja Djolnydja bäyŋu ŋunhiliyi malaŋura. Walala nhäŋa'‐nhaŋala bitjarra ḻiw'maraŋala, ga yakana walala maḻŋ'maraŋala ŋanya ŋunhiliyinydja.
1SA 10:22 Ga ŋayi Garrayyunydja walalaŋgu ḻakaraŋala yulŋukuŋalana, “Ŋunha bala ŋayi ya', djuḻuḻ'yun yukurra girri'ŋura.”
1SA 10:23 Bala yana walala gundupuŋalana, ga garr'yurrunana ŋanya märraŋalana, ga bukmakthunydja yolŋu'‐yulŋuyu nhäŋalana yukurrana ŋanya, ŋayi yukurrana dhärrananydja be warray‐wala, djakany'tja ŋanya waḻarr warray.
1SA 10:24 Ga Djamiyulyunydja waŋana ḻakaraŋalana, “Dhuwalana gay' Godthu djarr'yurrunanydja. Dhuwalana ḏarramu yurru nhumalaŋgu ŋurruŋunydja.” Ga bukmaktja ŋunhi yolŋu'‐yulŋu yiŋgathinana waŋana bitjarrana, “Dhuwalana ŋilimurruŋgu ŋurruŋunydja, märr ŋayi yurru nhinanydja weyinnha.”
1SA 10:25 Bala yana ŋayi Djamiyulyu djuy'yurrunana ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhanydja wäŋalilina,
1SA 10:26 ga ŋayi Djolnydja marrtjina nhanukiyingalana wäŋalili Gipiyayuna, ga wiripuwurru ḏarramuwurru malthurrunayi nhanŋu watjarr'ŋumirri.
1SA 10:27 Liŋgu wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu'‐yulŋu yaka ḏukṯukmirriyina nhanŋu Djolwu, walala bitjarra waŋana, “Nhaltjanna ŋayi yurru dhiyaŋunydja yolŋuyu guŋga'yun ŋilimurrunha?” Walala ŋanya märr‐yuḻkthurruna bitjarra ya', ga yakana walala ŋula nhanŋu mundhurrnydja wekaŋala.
1SA 11:1 Ŋaḻindi djuḻkthurruna, bala miriŋuna Wamanbuyŋuna mala bunana walalaŋgu, ŋayan'‐dharrana Yitjuralpuyŋuwu, ga walalanydja Yitjuralpuyŋunydja mirithinana beyaṉiyina. Yurru Garraywu Garrkuḻuk Birrimbirr monyguŋala ŋanya Djolnha ganydjarr‐wekaŋala, bala yana ŋayi malanydja märraŋala dhaŋaŋnha biyapulnha dhikana, bena miṯtji miriŋunydja nhanŋu; walala marrtjinana‐wala yana malthurrunana Djolwunydja, ŋayi ŋurru‐warryurruna Djolyunydja walalanha marililina. Walala bunana Wamanbuyŋuwunydja, bala yana bumarana marrtjina, ga warrpam'nha djuḻkthunmaraŋalana walalanha.
1SA 11:12 Yolŋunydja walala wirrkina galŋa‐ŋamathina nhanukala Djolwala, ga waŋananydja walala yukurrana bitjarrana, “Ḻatju'na dhuwalanydja buŋgawa ŋiniya, ŋurruŋu ŋilimurruŋgu ḏälnha dhika ganydjarr‐ḏumurruna. Wanhaka dhika ŋunhinydja walala yolŋu'‐yulŋu ŋunhi walala yaka ḏukṯuk Djolwu? Ŋilimurru walalanha bumana go?”
1SA 11:13 Yurru ŋayi ŋunhi Djolyunydja waŋana walalanha, “Yaka walalanha buŋa,” bitjarrana. “Godthu dhuwala guŋga'yurruna gäthuranydja ŋilimurrunha; ŋayipi dhuwala Godthu walŋakuŋala Yitjuralpuyŋunhanydja.”
1SA 11:14 Ga ŋayi Djamiyulnydja waŋana bitjarra, “Gul' ŋilimurru marrtji bala Gilkallili, ga ŋunhala ŋilimurru yurru Djolnhanydja ŋurruŋukumana.”
1SA 11:15 Bala yana walala marrtjinana ŋunha Gilkallilina, ga ŋunhalana walala ŋurruŋukuŋala Djolnhanydja. Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala buku‐ŋal'yurrunana Garraywuna, ga wekaŋala manapara mundhurrnha bathara Godku, Djolyu ga bukmakthu ŋuriŋi yolŋuyu walalay.
1SA 12:1 Bala Djamiyulyu ḻakaraŋalana bukmakku ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwunydja bitjarrana gam'. “Liŋguna ŋarra nhumalaŋgu wekaŋala ŋurruŋunhanydja, ga ŋayina yurru nhumalaŋgu buŋgawayirri. Ŋarranydja dhuwala worruŋuna. Garrayyu Waŋarryu nhumalanha yukurrana gäŋala ḻatju'kuŋala yana, gaḻmuŋala yukurrana nhumalaŋgu miriŋuwala, yurru nhumanydja gonha'yurruna warray Garraynha, yaka warray nhuma ḏukṯukthina nhanŋu Garraywu, ŋunhi ŋayinydja yurru buŋgawana wal'ŋu ŋurruŋuna nhanukalayŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwuna. Nhumanydja waŋana ḏukṯukthina yolŋuwu warray ŋurruŋuyinyarawu, märr ŋayi yurru nhumalaŋgu dharray yukurra.
1SA 12:13 “Ga dhuwalana gay' ŋayi yulŋunydja, ŋunhi nhuma djarr'yurruna ŋanya. Nhuma ŋäŋ'thurruna ŋurruŋuwu buŋgawawu, bala yana Garrayyunydja nhumalaŋgu wekaŋalana yana dhuwalanhana gay'ḏarramunha.
1SA 12:14 Märr‐ŋal'yurra ga malthurra nhanŋuway Garraywu yana, ga ŋayipi yurru nhumalanha gämanydja ḻatju'kumana. Djämanydja nhanŋuway ga mäkiri'‐wekanharamiya Godku yana, ga malthurranydja nhanŋuway yana dhärukkunydja.
1SA 12:15 Ŋuli nhuma yurru yakanydja buthuru‐witjun nhanŋu Godku; ŋuli nhuma yurru bilyun gonha'yun ŋanya Godnha, ŋayinydja yurru yakayi yana nhumalanha guŋga'yun.
1SA 12:16 Dhärriya ga nhäŋa ŋunhi bathala djäma nhanukuŋu, ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu nhumalaŋgu djäma.
1SA 12:17 Dhiyaŋunydja‐wala dhuwala rarranhdharr' muka waltjaṉmiriw ŋiniya, ga ŋarra yurru bukumirriyama Garraywala, ga ŋayinydja yurru djuy'yunlili waltjaṉ maykarraṉ', bala nhe yurru marŋgithirrina ŋunhi nhumanydja yätjmirri. Yätj dhuwala, yaka ŋamakurru' ŋunhi nhuma ŋäŋ'thurruna ŋurruŋuwu yolŋuwu.”
1SA 12:18 Bala yana Djamiyulnydja bukumirriyaŋalana, ga dhunupa waltjaṉdja bunanana, Godthuna djuy'yurruna ŋunhi waltjaṉ ga ŋutu'na dhikana maykarraṉ'.
1SA 12:19 Ga bukmaktja ŋunhi yolŋunydja walala barrarinana dhikana, bala waŋanana marrtjina Djamiyulnhana bitjarrana, “Bukumirriyaŋa ŋanapurruŋgu, märr yakaŋga yurru Godthu bumanydja ŋanapurrunha. Ŋanapurruway dhuwala yätjtja, yätjnha dhuwala ŋunhi ŋanapurru ŋäŋ'thurruna yolŋuwunydja buŋgawawu.”
1SA 12:20 Ga Djamiyulyunydja waŋana walalanha bitjarra, “Yaka walala barrariya. Djäma ŋamathaŋa yana, ga yuwalkkuŋana buku‐ŋal'yurra Garraywu.
1SA 12:21 Yakana buku‐ŋal'yurra ŋuruku wiripu‐guḻku'wunydja waŋarrwu walalaŋgu; yaka ŋunha walala yuwalkŋu, yakana walala nhumalanha yurru guŋga'yun yukurra ga walŋakuma.
1SA 12:22 Yakana ŋayi yurru nhumalanha ganan Godthunydja, liŋgu nhumanydja dhuwala nhanŋuway yana yolŋu walala.
1SA 12:23 Ŋarranydja yurru nhumalaŋgu mukthunna yukurra bitjanna liŋguna bukumirriyamana. Ŋunhi ŋarra yurru ḏaḏawyundja ga yakanydja ŋula bukumirriyama nhumalaŋgu yurru, ŋunhiyinydja ŋarra ŋuli ŋayaŋu‐yätjkuŋu Garraynhana. Ŋarranydja nhumalanha yurru yana marŋgikuma nhä ŋunhi ŋamakurru', märr yurru nhuma djämanydja ŋamathama yana, ga dhunupa.
1SA 12:24 Malthurranydja nhanŋuway Garraywu, ga djäma nhanŋuway yana. Märr‐ŋal'yurra nhanŋu yuwalkkuŋa. Guyaŋiya ŋanya Godnha, ga yaka meṉguŋa ŋurikiynydja ŋunhi ŋayi djäma ŋamathaŋala nhumalaŋgu marrtjina.
1SA 12:25 Ga ŋuli nhuma yurru mukthundja marrtji djäma yätjtja rom, nhuma dhuwala yolŋu walala, ga nhumalaŋgu ŋurruŋu buŋgawa, nhumanydja yurru rumbal‐winya'yunmirrina.”
1SA 13:1 Ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru Djolyu yurrum'maraŋala ŋunhiyi nhanŋuway malanha miriŋunha ŋurukuna‐wala nyäṉ'thunarawuna ga bunharawu ŋuruku Bilitjiyawuyŋuwuna.
1SA 13:3 Ga nhanŋuway Djolwu gäthu'mirriŋu Djonathan yäku marrtjina bala nhinanana, bala bumara buŋgawanha warray ŋurruŋunhana wal'ŋu ŋuriki miriŋuwu.
1SA 13:4 Ga walalanydja ŋunhi Bilitjiyawuyŋunydja yolŋu walala miriŋu wirrkina dhika ŋaramurryinyamina, bala walala biyapulnha ŋunha mala‐märranhamina, märr yurru walala marrtjina ga dhawar'maramana buma ŋunhi Yitjuralpuyŋunhanydja.
1SA 13:6 Ga walalanydja ŋunhala Yitjuralpuyŋunydja wirrkina barrarina; wiripu‐guḻkuny'tja gundupuŋala bena‐wala winya'‐winyayurruna djuḻu'‐djuḻuḻyurruna ŋunha bala mathi'‐mathirrakurruna ga wiripu‐guḻkuny'tja balayi roŋiyina gundupuŋala wäŋalili.
1SA 13:8 Djolnydja ŋayipinydja ga ŋunhala bäyma yana Gilkal wäŋaŋura, galkurruna ŋayi yukurrana Djamiyulwu, bili Djamiyulyu waŋana nhanŋu dhä‐ŋäthiliŋga ḻakaraŋala bitjarra waŋana gam'. “Galkurra ŋunhili ŋarraku Gilkal. Ŋarra yurru marrtji bala, ga wekama ŋarra yurru mundhurr bathan wäyin Garraywu, ga yurruna nhe yurru marrtji balanydja marililinydja.” Yuwalkthi walalanydja galkurruna yukurrana‐a‐a 7 walu ŋupara, ga yakana bunana Djamiyulnydja, ga yolŋunydja walala ŋunhi beyaṉiyinana.
1SA 13:9 Bala yana ŋayi Djolnydja waŋanana, “Go, gäŋana lili wäyindja ŋarrakalana, ŋarrapina yurru bathan wekama mundhurr Garraywunydja.” Yo, ŋunhiyinydjayi mundhurrwunydja bathanarawu ganaŋ'thunarana wal'ŋu, walalawuynha yanana ŋuriŋina walalay ḏalkarra'mirriyuna walalay yukurranha ŋuli bathana, yakana wiripuŋuyunydja ŋula yolthunydja. Yurru ŋayinydja marrtjina Djolyunydja wutthurruna ŋunhi wäyinnhanydja bala yana marrtjina batharana dhunupana.
1SA 13:10 Ga ŋunhi ŋayi dhawar'yurrunanydja ŋuliŋuru bathanaraŋuru mundhurrŋuru, bala ŋayinydja marrtjina Djamiyulnydja bunanana ŋulinyaramirriyu.
1SA 13:11 Ga dhunupa ŋayi Djamiyulnydja waŋana dhä‐wirrka'yurrunana, “Nhaltjarra nhe dhuwala yulŋunydja?” Ga ŋayi Djolnydja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Yolŋunydja walala dhuwala wirrkina beyaṉiyina, bala walala gundupuŋalana gonha'yurrunana ŋarranha. Nhe waŋana nhe bini bunanhaŋga, yurru nhe yakana bunananydja.
1SA 13:12 Yurru ŋarrapinydja guyaŋina, walala galki bini Bilitjiyawuyŋunydja bunanhana, ga yakaŋga yana ŋarra ŋula nhä djämanydja, märr ŋanapurrunha bini Garrayyu guŋga'yuna. Ga bitjarra ŋarrapinydja guyaŋina, bala yana ŋarrapina mundhurrnydja wekaŋala bathara Garraywu.”
1SA 13:13 Ga Djamiyulnydja buku‐ruŋiyinmaraŋala waŋana bitjarra, “Nhäku nhe Garraynhanydja bitjarra dhäruk ŋurrkaŋala? Ŋunhi bini nhe märranha Garraywu dhäruk yana, nhuma bini Yitjuralnydja wäŋa ŋayathanhana yukurranha bitjanana liŋgu gupaḏalnha‐wala, nhe ga nhokala ŋunhi mala‐wunharayu.
1SA 13:14 Yurru nhenydja dhuwala ŋurrkaŋala warray nhanŋu dhäruk; yakana nhe yurru weyin nhina ŋurruŋu Godkalaŋuwu malawu. Godthunydja yurru maḻŋ'marama wiripunhana yolŋunha, ŋayi yurru ŋunhinhanayi ḏarramunha yolŋunha nherraṉ nhokalanydja dharapullili; ŋayina yurru ŋunhiyina ŋamakurruny'tja wal'ŋu yolŋu, yukurra nhina ŋurruŋu dhiyaku malawunydja ḏälkunharawu, ŋunhi ŋayi yurru yuwalkkuma wal'ŋu märrama dhäruk Godnha.”
1SA 13:15 Bala yana ŋayi Djamiyulyu gonha'yurrunana ŋunhi Gilkalnydja wäŋa, bala marrtjinana. Ga Djolyu bothurruna marrtjina nhanŋuway ŋunhi miriŋunhana walalanha, ga miṯtjinydja ŋayi ŋunhi bothurru märr‐ḻurrkun' 600‐nha miṯtji. Ga walala wäŋaraŋalanydja ŋunhala galki Gipiyana, yurru bäyŋuna walalaŋgu ŋula gayit, yiki, ŋula nhä gara mariwunydja, liŋgu Bilitjiyawuyŋuyu ŋuli yukurranha ḏaḏawmaranha walalanha ŋamaŋamayunaraŋuru garaŋuru, maṉḏapina gäŋala maṉḏakuwaynha Djolwuna ga nhanukalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu garanydja malanha, ga walala wiripu‐guḻkuny'tja miṯtji miriŋu ga goŋ‐wayŋumirrina, dhäparkmirrina garamiriwnha.
1SA 14:1 Waŋganymirri Djonathandhu waŋana nhanŋuway djämamirrinha, “Gul' ŋali marrtji bala, buḏapthun ŋunha ya' miriŋuwala wäŋalili,” bitjarra. Yakana ŋayi ŋula ḻakaraŋala nhanukalaŋuwa bäpa'mirriŋuwa wo wiripu‐guḻku'wa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwa,
1SA 14:6 yana ŋayi waŋana bitjarra nhanukalaŋuwala djämamirriwala, “Ŋali marrtjina go, ga buma ŋunhana miriŋunhana ya', ŋunha walala yakana marŋgi Garraywunydja. Mak yurru Garrayyu ŋitjalanha guŋga'yun. Ŋali yurru djuḻkmaramana yana walalanha ŋunha Bilitjiyawuyŋunhanydja, bäyyi ŋali maṉḏa märrma' yolŋu maṉḏa, yaka guḻku', liŋgu Garraynydja dhuwala ŋitjalaŋgala gali'ŋura.”
1SA 14:7 Ga ŋunhiyi ḏarramunydja waŋana bitjarra, “Ŋarra yurru malthunna‐wala yana nhaltjan nhe yukurra waŋa. Marrtjina‐wala yana ŋali yurru,” bitjan.
1SA 14:8 Bala Djonathan ga ŋunhiyi ḏarramu wiripu djar'tjaryurrunana maṉḏa yana. Marrtjinanydja maṉḏa, ga bukulili ŋal'yurruna, bala yana milkunharamina manḏanhay maṉḏa ŋuripa miriŋuwa.
1SA 14:11 Ga walalanydja Bilitjiyapuyŋuyunydja nhäŋalana maṉḏanha, bala warku'yurrunana wakalliliyaŋalana ḻakaranhaminana, “Nhäŋa walala! Ŋunhana Yitjuralpuyŋunydja bay', liŋguna dhawa‐yawaṯthunna marrtji ŋulaŋuru mathirraŋurunydja malanyŋuŋuru.”
1SA 14:12 Bala yana walala wäthurruna Djonathanguna, “Go, lili marrtjiya, ŋanapurru nhumalaŋgu milkuma be nhä,” bitjarra. Ga Djonathandja waŋana ŋuriki nhanukalayŋuwu djämamirriwunydja bitjarrana, “Go malthurrana ŋarraku. Liŋguna dhuwala Garrayyunydja wekaŋalana walalanha ŋitjalaŋgala goŋlilina. Ŋilimurru Yitjuralpuyŋuyunydja walalanha yurru buma dhawaṯmaramana.”
1SA 14:13 Yuwalkthi Djonathan ga ŋunhi wiripu ḏarramu marrtjina maṉḏa buḏapthurrunana, ga ŋunhala maṉḏa bumaranydja ŋunhi Bilitjiyapuyŋunhanydja 20‐nha yolŋu'‐yulŋunha rakunygunydja.
1SA 14:15 Ga wiripuwurrunydja ŋunhi barrarina, liŋgu munathany'tja ŋunhi gur'kuryurrunana yukurrana, wiṯthurrunana walala dhika beyaṉiyinanydja, yurru walala gundupuŋalanydja dhika bena barrkuwatjthinana dhikana.
1SA 14:16 Ga walalanydja ŋunhalanydja Yitjuralpuyŋuwalanydja wäŋaŋura, ŋulaŋurunydja walala nhäŋalana, walala gundupuŋalana dharrana dhika yolŋunydja walala mel‐manapanminana bitjarrana ya'.
1SA 14:17 Bala ŋayi Djolyu dhä‐wirrka'yurrunana waŋana bitjarra, “Yolŋga ŋunha marrtjina buḏapthurrunanydja?” Ga yana walala bothurruna marrtjina ŋunhi miṯtjinhana, ga maḻŋ'maraŋalanydja Djonathan ga nhanŋu djämamirri winya'yurrunanydja.
1SA 14:18 Ga ḏalkarra'mirriyunydja ŋayi bini dhä‐wirrka'yuna Garraynha, “Nhaltjan dhuwala ŋanapurru yurru yulŋunydja?” bitjarra.
1SA 14:19 Yurru ŋayinydja Djolyunydja nhäŋala Bilitjiyapuyŋunha yolŋu'‐yulŋunha, wirrkina dhikana walala bunharaminanydja yukurrana. Ga ŋayi Djolyu waŋana ḏalkarra'mirrinhanydja walalanha bitjarra, “Yo, gonha'yurrana ŋan'. Walunydja dhuwala bäyŋuthinana. Ŋilimurru marrtjina‐wala yana yurru, ga bumana walalanha. Yakana ŋilimurru nhina yurru galŋa‐raypinydhirrinydja, ŋäŋ'thundja Garraynhanydja yurru.”
1SA 14:20 Bala Djol ga nhanŋu miṯtji marrtjinana‐wala yana, ga bukmakthuna walala bumara ŋunhi Bilitjiyapuyŋunhanydja, warr'‐warryurrunana walalanha ŋuparana‐wala yana, yana liŋgu ga be‐wala barrkulilina ŋurrkaŋalanydja.
1SA 14:23 Ga bitjarrayi Garrayyu guŋga'yurrunanydja Yitjuralpuyŋunhanydja ŋuriŋiyi waluyu.
1SA 15:1 Waŋganymirriyu Djamiyul marrtjina Djolwa bunana, ga waŋana nhanukala bitjarra, “Garrayyunydja nherrara ŋurruŋu nhunana buŋgawanydja nhanukalayŋuwu ŋayi miṯtjiwu yolŋu'‐yulŋuwunydja Yitjuralpuyŋuwunydja. Ŋäka dhuwala dhäruk ŋunhi ŋayi yukurra Garray God ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu Waŋarr waŋa nhuŋu gam'.
1SA 15:2 Märraŋa dhuwala nhuŋuway miriŋunha miṯtjinha, ga marrtjiya bala Yamalikpuyŋuwala, ŋarranydja yurru dhä‐ḏir'yunna walalanha ŋunhiyi Yamalikpuynhanydja, bumana dhawar'maramana walalanha, liŋgu walala yätjkuŋala ŋarrakuway malanha.
1SA 15:3 Nhuma yurru buŋanydja dhawar'maraŋana yanana warrpam'thurrana, buŋanydja walalanha warrpam'nha yanana dhawar'maraŋana ḏarramuwurrunha ga dhäykawurrunha ga djamarrkuḻi'nha, ga biyakayi bili buŋayi wäyinnhanydja walalanha, buliki'nha ga wiripunha wäyinnha walalanha, warrpam'nha yanana dhawar'maraŋana buŋana.” Bitjarra ŋayi yukurrana waŋananydja Garray Djolwala.
1SA 15:4 Yuwalkthi ŋayi Djolnydja marrtjina, yurrum'maraŋalana nhanŋuway miriŋunhanydja, bala walala yana marrtjinana, bala yana walala bumarana ŋunhi Yamalikpuyŋunhanydja; bumaranydja walala ŋunhi bukmaknha yolŋu'‐yulŋunha. Yurru yakanydja walala bumara ga buŋgawanha ŋunhi giŋnhana, yana walala märraŋala walŋa ŋanya, ga bitjarrayi liŋgu walala ganaŋ'maraŋala märra'‐marraŋala walŋakuŋala wäyinnhanydja malanyŋunha ŋunhi djana'‐ḏilkurrunha djepnha ga buliki'nha walalanha, ga bitjarrayi liŋgu ŋunhi ḻatju'mirrinydja girri' walala märra'‐märraŋala walalaŋguwaynha walala; yana walala bumaranydja marrtjina rakunyguna barka'mirrinha ŋunhi wäyinnha walalanha wakinmirrinha.
1SA 15:10 Bala ŋayi Garraynydja waŋana Djamiyulwala bitjarrana, “Nhäkuna ŋarra ŋunhi djarr'yurruna Djolnhanydja bala giŋgunydja? Ŋayinydja yawungu bilyun warray ŋarrakala, ga yaka warray malthun ŋarrakuwaynydja dhärukku.” Djamiyulnydja wirrkina ŋayaŋu‐yätjthina, wirrkina wal'ŋu, ga munha‐ŋupara ŋayi yukurrana bukumirriyaŋala Djolwunydja.
1SA 15:12 Ga goḏarr'nha, munhakumirrina ŋayi gaŋgathina bala djar'tjaryurruna ḻarruŋalana nhanŋu Djolwuna. Bala ŋayinydja ŋula yolthu ḻakaraŋala warray nhanbala Djolwa bitjarra warray. “Ŋäthili yana ŋayi marrtjina bala bukulili ŋunha Gämullili, ga ŋunhalayi ŋayi Djolyu ŋal'‐ŋalmaraŋala guṉḏa malanha nherra'‐nhirrara, märr yurru yukurra yolŋu'‐yulŋuyu birrka'yun yukurra yurru ŋanya Djolnha, ga ḻakarama yurru ŋanya yukurra ŋunhi ŋayinydja yindina buŋgawa; buṉbuŋala ŋayi guṉḏanydja malanha nherra'‐nhirrara, ga yurruna ŋayi marrtjina bala Gilkallilinydja wäŋalili.”
1SA 15:13 Bala yana ŋayi Djamiyulnydja djar'tjaryurrunana balayi ŋunhamala Gilkallili wäŋalili, ga ŋunhalana ŋayi Djolnhanydja maḻŋ'maraŋala, ga dhunupa ŋayi waŋanana Djol Djamiyulnhana bitjarra, “Garrayyu nhuna guŋga'yundja yurru Djamiyul. Liŋguna ŋarra djämana ŋunhiyi liŋgu ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala ŋarraku.”
1SA 15:14 Ga ŋayi Djamiyulnydja waŋana, “Yurru ŋarra ŋäma yukurra dhika buliki'nha walalanha ḻoḻthunminyara, ga rirrakay ŋarra yukurra wäyinnha bembinha ŋämayi ŋäthinyara.”
1SA 15:15 Ga ŋayi Djolyunydja buku‐ruŋiyina waŋana bitjarra, “Ŋarrakala ŋuruŋu ḏarramuyu djaw'‐djawyurruna ŋunhiyi wäyinnha walalanha ŋulaŋuru Yamalikpuyŋuwala. Walala yawungu bumanydja guḻku'nha warray, bumanydja walala warrpam'thun yawungu, ga ŋunhiyi ŋayathamanydja walala marrtji walŋamirrinydja märr‐ḻurrkun'nha, märr walala yurru bathanna wekama Garraywuna nhokalaŋuwuna Waŋarrwu.”
1SA 15:16 Ga Djamiyulnydja waŋana nhanŋu bitjarrana, “Ma' mukthurrana. Ŋarra nhuŋu yurru ḻakaramana ŋunhi ŋayi yawungu Garrayyu yukurra ḻakarama ŋarrakala.” “Ma', go ḻakaraŋana,” bitjarra ŋayi Djolnydja.
1SA 15:17 Bala ŋayi Djamiyulnydja waŋana bitjarra, “Nhenydja mak yukurrana dhuwala guyaŋinyaramina yanapi nhe yaka wal'ŋu dharrpal yolŋu ŋi', ŋula nhä ḻakaranhamina nhe yukurrana guyaŋinyamina nhunapinyay nhe ŋäthili, yurru nhe dhuwala djarr'yunaranydja nhanukiyinguŋu Godkuŋu warray, ŋayipi warray nhuna djarr'yurruna, ga ŋayipi nhuna nherrara ŋurruŋu ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja.
1SA 15:18 Ga ŋayinydja waŋana nhuna bunharawu bukmakkunharawu yana warrpam'thunarawu ŋuriki yätjmirriwunydja gal'ŋu miṯtjiwu Yamalikpuyŋuwunydja.
1SA 15:19 Nhäku warray nhe yakanydja nhanŋu malthurruna dhärukku? Nhäku nhe djaw'‐djawyurruna ḻatju'mirrinydja wal'ŋu ŋunhi nhuŋuwaynydja nhe djuḻuḻ'maraŋala? Garraynydja ŋunha yakana galŋa‐ŋamathina nhokala, ŋaramurryinana ŋunhi ŋayi nhuŋu yulŋunydja.”
1SA 15:20 “Yuwalkkumaŋga ŋarra yukurra dhuwala malthun Garraywunydja,” bitjarra ŋayi Djolnydja waŋana. “Bunha ŋarra yawungu ŋunha ya' Yamalikpuyŋunha miṯtjinha, bukmakkunhana yana dhawar'maranha, ga waŋganynhana yana ŋarra walŋakunha walalaŋgu ŋurruŋunhanydja.
1SA 15:21 Ga ŋarrakala ḏarramuwurruyu ŋuruŋu yaka yawungu bunha ŋunhiyi djana'‐ḏilkurrunhanydja wäyinnha walalanha, yana walala walŋa gänha lili, mundhurrwu wekanharawu, bathanarawu Garraywu.”
1SA 15:22 Ga Djamiyulyunydja dhä‐wirrka'yurruna buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Nhäku dhika yuwalktja Garray ḏukṯuk? Bay' nhaltjan? Ŋayi nhuŋu ḏukṯuk nhe yurru malthun nhanŋuway? . . . märrama nhanŋuway dhäruk? Bay' nhaltjan dhika? . . . nhe yurru yana wekama mundhurr nhanŋu? Ŋunhi nhe ŋuli bathan mundhurr wekama nhanŋu, ŋunhiyinydja ŋamakurru' warray, ga dhiyaku dhuwala yuwalktja wal'ŋu Garray ḏukṯuk nhuŋu; ŋayi ḏukṯuk nhe yurru nhanŋuway yana märrama dhäruk yuwalkkuma wal'ŋu.
1SA 15:23 Ŋunhi nhe ŋuli yukurra ŋurru‐wininydhirri nhanŋu, ŋunhiyinydja mirithirrina yätjnha, rrambaŋikumana ŋunhinhana ŋunhi nhe ŋuli yukurra marrŋgitjthu djäma. Ga ŋunhi nhepi ŋuli buku‐wanaŋ'thun ga buŋgawa ḻakaranhamirri be, ŋunhiyinydjayi ga wirrkina yätj, bitjanna liŋguna yanana bitjan ŋuli nhe yukurra buku‐ŋal'yun ŋuriki goŋbuywu waŋarrwu. Nhe ŋurrkaŋala Garraywunydja dhäruk, ga ŋayinydja bitjarrayi yana liŋgu nhunanydja ŋurrkaŋala, yakana nhe yurru weyindja buŋgawa yukurra nhina ŋuruku Godkalaŋuwunydja malawu.”
1SA 15:24 Ga Djolnydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Yuwalknha yana ŋarra yätjthinanydja. Ŋarra yaka malthurruna Garraywu dhärukku. Beyaṉiyina ŋarra ŋunhi ŋarrakalaŋuwu ḏarramuwurruŋgu, bala ŋarra djämana walalaŋgala ḏukṯukkurru.
1SA 15:25 Bäy‐ḻakaraŋa ŋarraku. Gul' ŋali marrtji bala Gilkallilina, bala buku‐ŋal'yun Garraywuna.”
1SA 15:26 Ga Djamiyulnydja buku‐ruŋiyinmaraŋala waŋana, “Ŋarranydja yurru yakana marrtji nhipala malthun. Nhe ŋurrkaŋala Garraynha, ga ŋayinydja nhunanydja ŋurrkaŋalayi.”
1SA 15:27 Bala ŋayi Djamiyul ŋanydjaḻa'yurruna marrtjinyarawuna, bala ŋayinydja marrtjina Djolyunydja mulkana nhanbala girri' warray baṯ bitjarra, bala ŋayi marrtjina barr'yurrunana.
1SA 15:28 Ga Djamiyulnydja ŋanydjaḻa'yurruna, ga waŋana Djolwala bitjarra, “Bitjarrayi yana liŋgu Garrayyu barr'maraŋala burrwarrpunuŋala nhanŋuway ŋayi yolŋu'‐yulŋunha nhokala goŋŋurunydja. Ŋayi yurru wekama walalanha wiripuŋuwalana ḏarramuwala goŋlili, märr ŋayina yurru walalaŋgu dharray ŋamathamana wal'ŋu.
1SA 15:29 Garraynydja yukurra dhuwala waŋa ŋuli yuwalkkuma yana, yakana ŋayi ŋuli bothirrinydja waŋa. Yaka dhuwala ŋayinydja balanyara bitjan yolŋu; yaka ŋayi ŋuli djambi nhanŋuway ŋayi ḻiya. Ŋayinydja ŋuli djämana‐wala yana nhaltjan ŋayi ŋuli waŋa, yakana ŋayi ŋuli ŋula djambinydja.”
1SA 15:30 Ga Djolnydja buku‐ruŋiyinmaraŋala waŋana bitjarra, “Yuwalknha yanana ŋarra ŋayaŋu‐yätjkuŋalanydja, yurru ŋunha yolŋu'‐yulŋuyu Yitjuralpuyŋuyunydja nhämana yukurra ya'. Buku‐djulŋi, malthurrana ŋarraku, bala ŋali yurru buku‐ŋal'yun Garraywuna.”
1SA 15:31 Bala yana Djamiyulnydja malthurrunana nhanbala Djolwa bala Gilkallilina, ga ŋunhalana ŋayi Djol buku‐ŋal'yurrunanydja yukurrana Garraywu.
1SA 15:32 Ga Djamiyulnydja waŋana bitjarra, “Go gäŋa lili be Yamalikpuyŋunha buŋgawanha ya' ŋarrakala, be nhuma walŋakuŋala ŋanya.” Bala walalanydja ŋanya gäŋalana lili ŋunhiyi giŋnhanydja Djamiyulwalana, ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja wirrkina beyaṉiyina.
1SA 15:33 Bala ŋayi Djamiyulnydja waŋanana ŋurikalayi giŋgala bitjarrana, “Nhokalay mandjawakthu nhe yukurrana bumara yolŋunha walalanha guḻku'nha, ga nhe djaw'‐djawyurruna bumara yumurrku'nha walalaŋgiyingala ŋäṉḏi'mirriŋuwala goŋŋuru, ga dhuwalanydja yurru nhepina rakunydhirri.” Bala ŋayi bumarana ŋanya rakunyguŋalana.
1SA 15:34 Bala ŋayi Djamiyulnydja marrtjina roŋiyinana nhanukiyingala wäŋalilina, ga yakana ŋayi biyapulnydja nhäŋala Djolnha, yurru bitjarrana liŋguna ŋayi yukurrana galŋa‐yätjthinana nhanŋu Djolwu yulŋunydja. Ga Garraynydja wirrkina wuyurruna ŋunhi ŋayi nherrara Djolnha buŋgawakuŋala Yitjuralpuyŋuwu.
1SA 16:1 Ga Garraynydja waŋana Djamiyulnha bitjarra, “Nhäku dhuwala nhe yukurra galŋa‐yätjthirri weyingumanydja ŋuruku Djolwunydja gay'? Ŋarrapi ŋunhi ŋanya ḏupthurruna, yakana ŋayi yurru biyapulnydja dharray yukurra ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu Yitjuralpuyŋuwu. Gaŋgathiyana go, ga märraŋa weyikany'tja, bala yana marrtjiya ŋunha Bithiliyimlilina. Ga nhäŋa nhe marrtjiya ḻarruŋa yurru ḏarramuwu yäkuwu Djitjiwu, liŋgu ŋarra djarr'yurruna liŋguna waŋgany ŋunhiyi Djitjiwu walkurnha, ŋunhayina ŋayina yurru dharraynydja yukurra ŋarrakalaŋuwu malawunydja.”
1SA 16:2 Ga Djamiyulnydja waŋana bitjarra, “Ŋuli ŋarranha Djolyu yurru ŋämanydja, ŋayinydja yurru ŋarranha bumana ŋiniya?” Ga ŋayi Garrayyunydja ḻakaraŋala Djamiyulwu bitjarra, “Märraŋa yothu'nha buliki'nha, ga gäŋa marrtjiya bala, märr nhe yurru bathan mundhurr Garraywu wekama.
1SA 16:3 Ga garr'yurrayi Djitjinhanydja ŋunhimalayi, nhuma yurru bathan, ga ŋunhilina ŋarra nhuŋu yurru ḻakaramanydja nhaltjanarawu. Nhenydja yurru ŋämiṉna ŋunhiyi ḏarramunha ŋunhi ŋarra yurru ḻakaramanydja nhuŋu.”
1SA 16:4 Bala yana Djamiyulnydja djar'tjaryurrunana bala Bithiliyimlilina, ga ŋunhalana ŋayi ŋäthilimirriyaŋala ŋurikiyi bathanarawunydja. Ŋayi dhäruknha djuy'yurruna garr'yunarawu Djitjiwunydja, ga dhäruktja ŋayi waŋana bitjarra gam', “Nhepi ga nhuŋu gäthu'mirriŋu ḏarrtjalkkunhamiyanydja walala ŋäthili yana, ga yurruna marrtjiyanydja lili, ŋilimurru yurru bathan mundhurr Garraywu wekama.”
1SA 16:6 Yuwalkthi Djitjinydja ga nhanŋu gäthu'mirriŋunydja walala marrtjinana lili. Ŋayi Djamiyulyu nhäŋala Djitjiwu ŋunhi ŋurruŋunha maḻamarrnha gäthu'mirriŋunha Yiliyapnha yäkunha, ŋayi yukurrana dhärrana ŋanya dhika waḻarrnha bäyma, ga ŋanyana ḻatju'na rumbal dhika, ga ŋayi Djamiyulyunydja guyaŋina bitjarrana, “Dhuwalanhaŋga mak Garrayyu djarr'yurruna yiŋarra'yurrunanydja.”
1SA 16:7 Ga ŋayi Garrayyunydja ŋanya waŋana Djamiyulnha bitjarra, “Yaka yana nhäŋa rumbal ga djaka'. Yaka dhuwala ŋunhiyi ŋarra djarr'yurruna. Yolŋuyunydja ŋuli nhäma rumbal yana warraŋul, yurru ŋarrapinydja ŋuli nhäma djinawa'na ŋayaŋuna wal'ŋu ŋunhana.” Ga bitjarrayi ŋayi Godthunydja ḻakaraŋala.
1SA 16:8 Bala yana Djitjiyu gäŋa'‐gaŋala ŋunhi gäthu'mirriŋunhanydja walalanha lili nhanukala ŋurikala Djamiyulwala waŋga'‐waŋganynha. Ga ŋunhiyi walalanha waŋga'‐waŋganynha Djamiyulyu nhäŋalanydja, bala waŋana “Yaka dhuwalayi,” bitjarra. Ga Djamiyulyunydja waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Godthunydja ḻakaraŋala yaka, yaka ŋayi djarr'yurruna waŋganynha ŋula dhipuŋuruyi.”
1SA 16:11 Bala ŋayi waŋana dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Biyapul muka nhuŋu be gäthu'mirriŋu walala?” Ga Djitjinydja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋunhayi waŋgany biyapul, yurru yutjuwaḻa'na wal'ŋu; ŋunhayi ŋayi djäka yukurra wäyingu walalaŋgu bembiwu.” Ga Djamiyulnydja waŋana, “Garr'yurra ŋanya lili, ga ŋilimurrunydja galkunna nhanŋu. Yaka ŋäthili ŋilimurru yurru dhuwala bathan mundhurrnydja, ga gonha ŋayi yurru buna.”
1SA 16:12 Bala walala gundupuŋalana, ga garr'yurruna ŋanya ŋunhiyi yutjuwaḻa'nha gurrmulnha yäkunha Daypitnha yurru buyuwuyu'na ŋunhiyi dhika, ga ḻatju'na ŋanyana dhika rumbalnydja, ga melnydja dhika ga djaḻka'‐djaḻkarryunarana. Ga Garrayyunydja ḻakaraŋala dhunupayaŋala Djamiyulwunydja bitjarra, “Dhuwalana ŋarra djarr'yurrunanydja gay'. Gatju ŋämila ŋanya weyika'yuna. Dhuwalana gay' yukurra yurru dharray ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwunydja Yitjuralpuyŋuwunydja.”
1SA 16:13 Bala dhunupana ŋayi Djamiyulyu guryunmaraŋalana weyika'na ḻiyalilina nhanukala. Ŋayinydja yukurrana dhärrana gumurrŋura ŋurikala wäwa'mirriŋuwala walalaŋgala nhanukalaŋuwala, ga dhunupa marrtjina Garrakuḻuknha Birrimbirr bunana, ga monyguŋala ŋayi Daypitnhana. Ga ŋuliŋuru bili ŋuriŋi Godkala Birrimbirryu djaw'yurrunana ŋanya märraŋalana, bala gäŋalana yukurrana Daypitnha. Ga ŋayi Djamiyulnydja marrtjina roŋiyinana balayi Rämalilina.
1SA 16:14 Ga ŋulinyamirriyu liŋgu Garraywala Birrimbirryunydja gonha'yurrunana ŋanya Djolnha, bala yätjtja birrimbirr bunana nhanŋu, bala ḻiya‐bawa'yunmaraŋalana yukurrana ŋanya Djolnha, bala ŋayi ŋuli buku‐warwumirriyinyanydja yukurranha bitjanana liŋgu ŋuriŋi yätjthuna birrimbirryu.
1SA 16:15 Ga Djolwala djämamirriyunydja waŋana bitjarrana, ḻakaraŋala nhanŋu, “Dhuwalanydja yätjthu birrimbirryu yukurra nhuna galŋa‐yätjkuma.
1SA 16:16 Nhä warray ŋuli ŋilimurru ŋula maḻŋ'maraŋu ḏarramunha, ŋunhi ŋayi ŋuli barkparkthurru ḻatju'na dhika manikay nhuŋu ŋunhi ŋayi nhuna yukurra dhiyaŋiyi birrimbirryu yätjthu ŋayathama, bala ŋuriŋiyi manikayyunydja nhuna ŋuli galŋana‐ḻaymaraŋu, bala nhe yurru nhina yukurra ḻatju'kumana.”
1SA 16:17 Bala Djolyunydja djuy'yurrunana walalanha bitjarrana, “Gatjuy walala, marrtjiyana ga maḻŋ'maraŋa ŋunhiyinha ḏarramunha, ŋunhi ŋayi ŋuli manikay barkparkthun walaŋguma. Gäŋana lili ŋanya dhipala ŋarrakalana.”
1SA 16:18 Ga waŋganydhu ḏarramuyu djämamirriyu ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋunha Bithiliyim wäŋaŋura ŋunhi yolŋu ḏarramu yukurra nhina Djitji yäku, ga nhanukalayŋuyu ŋuli gäthu'mirriŋuyu barkparkthundja dhika ḻatju'kumana manikaynydja. Ḻatju'na ŋunhiyinydja dhika beyaṉumiriwnha ḏarramu, ga ganydjarr‐ḏumurruna dhika, ga dhäruk ŋamakurru' waŋanharawu, liŋgu Garray nhanukala ŋurikalayi ḏarramuwala galki.”
1SA 16:19 Ga Djolyu dhäruknha djuy'yurruna Djitjiwu bitjarra, “Djuy'yurra lili nhuŋuway gäthu'mirriŋunha ŋarrakala, dhuwalayinha ŋunhi ya' ŋunhi ŋayi yukurra djäka ŋuli wäyingu walalaŋgu bembiwu.”
1SA 16:20 Ga yuwalkthi ŋayi Daypittja marrtjinana lili Djolwala wäŋalilina, ga ŋayi Djolnydja wirrkina ḏukṯukthina nhanŋu Daypitku, ga waŋananydja ŋayi bitjarrana, “Dhiyaŋunydja gurrmulyu yurru djäma dhiyalana galki ŋarrakalana, ŋayi yurru gäma garanydja ŋarraku, ŋunhi ŋarra boŋguŋu marrtji marililinydja.”
1SA 16:22 Bala yana Daypit nhinanana yukurrana ŋunhalanydja Djolwalana wäŋaŋura,
1SA 16:23 ga ŋunhi ŋayi ŋuli yätjtja birrimbirr marrtjinya lili ḻiya‐bawa'yunmaranharawu Djolwunydja, bala ŋayinydja ŋuli Daypitthunydja barkparkthunana manikaynha miyamana ŋuli djuwu'na nhanŋu Djolwu, bala ŋuli ŋuriŋi yätjthunydja birrimbirryu gonha'yunana yana ŋanya Djolnha, bala ŋayi ŋuli ŋamathinyayi.
1SA 17:1 Waŋganymirriyu Bilitjiyapuyŋu miriŋu ŋayan'mirri marrtjina Yitjuralpuyŋuwu; walala wäŋaraŋalanydja ŋunhala yäkuŋura wäŋaŋura Yela, ga walalanydja Djol ga nhanŋu miriŋu, walalanydja yukurrana wäŋaraŋala ga ŋunhala bala wiripuŋura ḻaypa, wiripuŋura makarrŋura wäŋaŋura.
1SA 17:4 Ŋunhiliŋumi Bilitjiyapuyŋuwalanydja malaŋura waŋgany yolŋu ḏarramu ŋutu' ŋanya dhika gandarr, ga waḻarr'nha bäymana weyinnha rumbalnydja ŋayi, ga yäkunydja ŋayi Galayith, Gäthpuy wäŋawuy.
1SA 17:5 Ŋayi Galayith dhaṯthunminanydja girri'yu dhika ŋonuŋmirriyuna, gumurr dhaṯthunmina ga makarr maṉḏanha gungaŋala, ga bitjarrayi liŋgu bathapu'yunydja gunganharamina muḻkurrnydja, ga gäŋalanydja ŋayi yukurrana gara ŋonuŋ ŋanya dhika, ga weyinnha bäyma ŋunhi gayittja. Ga ŋayi ŋuli wiripunydja ḏarramu ŋunhi nhanŋu watjarr'ŋu yukurranha marrtji'‐marrtjinya ŋula gumurrkurru nhanukala, gunga'‐gunganha ŋuli ŋanya.
1SA 17:8 Bitjanana liŋgu ŋayi ŋuli Galayith marrtjinyanydja lili, bala waŋanhana ŋuli djawarrkthunana‐dharranha Yitjuralpuyŋunhanydja miriŋunha, bitjanana ŋayi ŋuli waŋanhanydja gam', “Nhäku warray nhuma marrtji yana dhuwala ḏäpthundja dhiyaliyi? Ŋarranydja dhuwalanydja Bilitjiyapuyŋu yolŋu, ga nhumanydja dhuwalinydja walala ga Djolwa djämamirri walala yana. Ma', djarr'yurra walala bala ŋi' . . . waŋganynha ḏarramunha, ga djuy'yurra ŋanya lilina, ŋilinyu bunharamirrina dhiyalana.
1SA 17:9 Ŋuli ŋayi yurru wutthun ŋarranha rakunyguma, ga ŋanapurrunydja yurru nhumalaŋguna djämamirri walala, ga ŋuli ŋarra yurru wutthun rakunygu ŋanya, ga balayi yurru nhumanydja Yitjuralpuyŋunydja ŋanapurruŋguna djämamirri walala.
1SA 17:10 Nhumanydja dhuwala Yitjuralpuyŋunydja ganydjarrmiriwnha walala yana. Waḏutja go wekaŋana lili yolŋunha ḏarramunha, ŋilinyu bunharamirrina.”
1SA 17:11 Ga ŋunhi ŋayi Djolyu ga nhanukala miriŋuyu ŋäkulanydja, ga wirrkina walala barrarinyaminanydja.
1SA 17:12 Yo, Djitjiwu gäthu'mirriŋu walala ḻurrkun' ŋunhiliyi malaŋura miriŋuwala,
1SA 17:14 yurru waŋganydja gurrmulnydja yutjuwaḻany'tja ga Daypit yäku, ŋayinydja yukurrana nhinana ŋunhala Bithiliyim, djäka yukurrana wäyingu bembiwu walalaŋgu.
1SA 17:16 Waŋganymirriyu waluyu ŋayi mäḻu'mirriŋuyu Djitjiyu waŋana djuy'yurruna Daypitnha bitjarra, “Gatjuy marrtjiya, bala ŋunhimala ya' wäŋalili, ga ŋatha gäŋa dhuwala wäwawu walalaŋgu, ga lilinydja roŋiyinmaraŋa dhäruk ŋarrakunydja, mak walala ŋula ŋamakurru' yukurra nhina.”
1SA 17:20 Ga wiripuyuna waluyu munhakumirri ŋayi Daypit gaŋgathinanydja, bala yana marrtjinana. Ŋayi gonha'yurrunanydja nherrara ŋunhimalanydja wiripunha yolŋunha ḏarramunha, goŋ‐nherrara djäkawu ŋuriki wäyingu walalaŋgu, bala yana ŋayipinydja marrtjinana. Marrtjinana ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a yana liŋgu‐u‐u ŋunha wäŋa ŋayathaŋala, ŋunhiyi wäŋa ŋunhi walala yukurranha ŋuli bunharaminya.
1SA 17:22 Bunananydja ŋayi ŋunhi Daypit ŋuriŋina liŋguna waluyu ŋunhi ŋayinydja ŋunhinydja bala bathalanydja weyindja ḏarramu walmanana, ga wäthurrunana yukurrana ŋunhi yana liŋgu dhäruktja, bitjarra yukurrana waŋana, “Ma', djuy'yurrana lili ŋula yolŋunhanydja, ŋilinyu bunharamirrina.”
1SA 17:24 Walalanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋuyu ŋäkulanydja, yurru walala gundupuŋalana gay' barrarinana, ga waŋanharaminanydja walala bitjanminana marrtjina, “Nhäŋa ŋathili ŋunha bala ŋutu'nha bay', ŋutu'na yolŋu ŋiniya! Giŋ Djolyu dhawu'‐nherrara yolŋunha ŋunhinhanydja, ŋunhi ŋayi yurru wutthun ŋanya rakunyguma, ga ŋayi yurru Djolyunydja wekama buku‐ruŋiyinmaramanydja ŋurikiy ŋutu'na bathalana ŋula nhä, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru gathan nhanbalay ŋayi gäthu'mirriŋunhanydja dhäykanha märranharawuna ŋuriki ḏarramuwu.”
1SA 17:26 Ga Daypitthunydja ŋäkula, ga waŋana walalanha dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Nhä dhika ŋayi yurru ŋuriŋi ḏarramuyunydja märrama ŋunhi ŋayi yurru wutthun Galayithnhanydja? Ŋilimurru dhuwalanydja mala yolŋu'‐yulŋu Walŋa‐ḏikṯikku warray Waŋarrwu. Ŋunhiyinydja ŋayinydja yolŋu ḏarramu ga mulkuru warray, yaka warray ŋayi marŋgi ŋilimurruŋgalaŋuwunydja Waŋarrwu. Nhäku ŋayi yukurra waŋanydja bitjandja ŋilimurrunha nhäŋiniŋ'‐ḻakaramanydja?”
1SA 17:28 Daypitkala wakindhu wäwa'mirriŋuyu ŋäkula ŋanya, bala ŋayinydja marrtjina ŋoynha‐dharrana nhanŋu, ga waŋananydja ŋanya bitjarrana, “Nhäku nhe lilinydja marrtjina dhipalanydja? Ŋunhalaŋga bäyma bini nhenydja nhinanha yukurranha djäka yukurranha wäyinguŋga walalaŋgu; ŋunhiyiŋga nhuŋunydja djäma be. Nhenydja dhuwala yana marrtjina lili dhiyaku nhänharawu warray ŋiniya! . . . mariwu warray nhänharawu. Nhä dhuwala nhenydja? . . . wurraŋatjarra?”
1SA 17:29 Ga wiripu‐guḻku'yunydja ḏarramuwurruyu ḻakaraŋala Djolwuna Daypitkalaŋuwuy, ŋunhi ŋayi yukurrana waŋana Daypit.
1SA 17:32 Bala yana ŋayi Djolyu djuy'yurrunana nhanŋu Daypitku, ga ŋayi Daypittja marrtjinana lili ga waŋana giŋgalana buŋgawawalana, “Yaka ŋilimurru barrarirri ŋuruku Bilitjiyapuyŋuwu. Ŋarrana yurru marrtji ga bumanydja ŋanya.”
1SA 17:33 Ga ŋayi ŋunhi giŋdja waŋana bitjarra, “Yurru nhe dhuwala yutjuwaḻa' warray yulŋunydja, gurrmul warray. Yakana nhenydja ŋuli wutthurru ŋanya, liŋgu ŋayinydja ŋunhinydja wirrkina marŋgi wal'ŋu mariwu.”
1SA 17:34 Ga Daypittja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala ga wäyin djäkamirri, ŋarra ŋuli yukurra djäka mäḻu'walaŋuwu wäyingu walalaŋgu. Ŋunhi ŋuli wakinŋumirrinydja wäyin marrtji, ga djaw'yun ŋuli ŋunha wäyinnha bembinhanydja, ŋarranydja ŋuli ŋupan yana, ga mayaŋ ŋuli mulka, bala but‐barkthun ŋuli rakunyguna yana.
1SA 17:36 Ŋarra ŋuli buma maḏakarritjmirrinhanydja wäyinnha walalanha, ga ŋarra yurru ŋunhanydja ya' buma Bilitjiyapuyŋunhanydja, ŋunha ŋayi yukurra warku'yun Godnha ŋanyapinyay ga nhanŋu Godku yolŋunha walalanha.
1SA 17:37 Godthu walŋakuŋala ŋarranha ŋurikalanydja wakinŋumirriwala wäyingalanydja walalaŋgala, ga bitjandhi yana ŋayi yurru walŋakuma ŋarranha dhiyakalanydja Bilitjiyapuyŋuwalanydja.” Ga ŋayi Djolnydja waŋana bitjarrana, “Manymak, gatjuy marrtjiyana, ga Godtja yurru nhokala galki.”
1SA 17:38 Bala yana ŋayi nherrara nhanŋuwaynha mariwuy girri', dhaṯthurruna Daypitnhana, ga nherrara ḻiyawuy muḻkurrlili nhanukala, ga goŋlili wekaŋala nhanukala bathala ŋanya mandjawak.
1SA 17:39 Ga märr ŋayi bitjarra Daypit marrtjinanydja ya' dhawaṯthurrunanydja, marrtjina ŋonuŋdhina warray; yakana ŋayi ŋula wirrkinydja marrtjina. Bala ŋayi Daypitthu waŋana bitjarrana, “Gulkuruna ŋarra marrtjinanydja bay', liŋgu ŋonuŋnha dhuwala, yakana ŋarra ŋuli marrtji marilili dhiyakumirrinydja girri'mirri,” bitjarrana. Bala ŋayi ḻarr'maraŋalana yup‐yupmaraŋalana ŋunhiyi girriny'tja,
1SA 17:40 bala yana ŋayi märraŋala nhanŋuwaynha ŋunhi girri', wapitja'na ga djeŋaynha. Ga waŋganydhu ŋayi goŋdhu guṉḏanydja märraŋala ŋuliŋuru riyalaŋurunydja gapuŋuru mayaŋ'ŋuru, yurru buyuwuyu'mirrina ŋanya dhika guṉḏanydja ŋunhi. Bala ŋayi ŋilitjara nhanukiyingala ŋunhimala bathililinydja, bala yana marrtjinana‐wala, Galayithpana bunana.
1SA 17:41 Ŋunhi ŋayi ŋuriŋi wakindhu wal'ŋu ḏarramuyu nhäŋala yäkuyu Galayiththu ŋanya Daypitnhanydja, ŋayi nhinana lili marrtjina withiyara ŋanya, ga ŋayi Galayithtja marrtjinana withiyarana ŋanya.
1SA 17:42 Bala yana ŋayi nhäŋala Daypitnhana ŋunhi ŋayinydja yutjuwaḻa' ḏarramu, ga ḻatju' dhika rumbal ŋayi ŋunhiyi gurrmulnydja.
1SA 17:43 Bala ŋayi Galayith waŋana warku'yurruna Daypitnhana bitjarra, “Nhäku dhuwali dharpanydja? . . . Nhä ŋarra? . . . wuŋgan?” Bala ŋayi waŋana yätjkuŋalana yukurrana Daypitnhanydja, yätjnha dhäruk wekaŋala yäkuyu nhanukalayŋuwalana waŋarrwala waŋana yukurrana.
1SA 17:44 “Go bay', ŋarra nhuna bumana. Walala nhuna yurru ḻukana wäyindhuna walalay butthunaramirriyuna ga wuŋgandhuna walalay.” Bitjarra warray ŋayinydja ŋunhi bathalanydja ŋanyanydja rumbal ḏarramu waŋana.
1SA 17:45 Ga Daypittja waŋana nhanukalanydja bitjarra, “Nhenydja marrtjina lili ŋarraku garamirri ga mandjawakmirri, yurru ŋarranydja dhuwala marrtjina nhokalanydja yäkumirri Garraywalaŋumirri warray; ŋayinydja ŋunhiyinydja Yitjuralpuyŋuwu Waŋarr ganydjarr ŋutu' warray bäyma warray.
1SA 17:46 Nhe ŋanya warku'yun yukurra, ga dhiyaŋunydja‐wala gäthuranydja Garrayyu yurru nhunanydja nherraṉ goŋlili ŋarrakalana. Ŋarranydja yurru nhuna bumana, ga muḻkurrnydja yurru nhuna gulkthunna, ga wäyindhuna walalay nhuna yurru ḻukanydja barrwaṉ'tja, nhunapinyay ga bukmaknha dhuwala Bilitjiyapuyŋunha, bukmaknha yana miriŋunha miṯtjinha.
1SA 17:47 Bukmakthunydja yukurra yurru nhämana ga marŋgiyirrina, ŋunhi nhenydja burakinyarawuy yaka warray garayu ga mandjawakthu, liŋgu Garrayyu ŋayipi warray waŋganydhu yurru walŋakuma nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja, ŋuriŋi warray bathalayu warray ganydjarryu ŋunhi djuḻkmarama warray yukurra. Ŋayina yurru Garrayyu Waŋarryuna wekamanydja nhumalanha ŋanapurruŋgala goŋlilinydja, ŋunhi ŋanapurru yurru buma dhawar'maramana warrpam'thuna nhumalanha.” Ga bitjarrayinayi ŋayi yukurrana Daypitthu ḻakaraŋalanydja ŋuripa bathalawanydja wal'ŋu ḏarramuwa.
1SA 17:48 Yo, Galayithtja marrtjina nhinana lili‐i‐i, galkithinana Daypitnhana withiyara, ga ŋayi Daypittja waṉḏina nhinana dhika lili, bala withiyara Bilitjiyapuyŋunha ŋunhiyi waḻarrnha.
1SA 17:49 Bala ŋayi märraŋala guṉḏanydja bathiŋurunydja djawarr'yurruna, ŋilitjara ŋunhimala djiŋaylilinydja wurwayyunmaraŋalanydja, bala ḏupthurruna ŋunhi guṉḏanydja wirriw' bitjarra, dhunupa yana wutthurrunana ŋanya Galayithnha, ga guṉḏanydja ŋunhi waṉḏina, ga burakinanydja ŋayi dhiyala liŋgu muḻkurr yana. Bala ŋayi Galayith galkinanydja munatha'lilina, bukunydja bala munatha'lili.
1SA 17:51 Ŋayinydja ŋunhi Daypittja garamiriw ŋula nhämiriw, yana ŋayi ṉaŋ'thurruna nhinana bala, ŋal'yurruna ḏiltjilili nhanukala Galayithkala, ḏulŋurr'yurruna mandjawaktja nhanukala dharwa'ŋurunydja, bala gupanydja gulkthurrunana muḻkurrnydja rakunyguna. Walalanydja nhäŋala ŋuriŋi Bilitjiyapuyŋuyunydja ŋunhiyinydja yindinhanydja yolŋunha wutthunara ŋurikiŋina yutjuwaḻa'wuŋuna rakunygunharana yurru walala gundupuŋalana gay'.
1SA 17:52 Ga walalanydja ŋunhala Yitjuralpuyŋunydja yatjunmina dhika yiŋgathinana bena dhika, ga warr'‐warryurrunana walalanha bena‐wala barrkulilina yana, bumarana marrtjina bala ŋunhi walala ŋuparanydja walalanha.
1SA 17:53 Ga ŋunhi walala lilinydja ŋulaŋuru roŋi‐'ruŋiyinanydja, ga ŋunhala walala djoṉguŋala girri'na malanha, walalaŋgala Bilitjiyapuyŋuwalanydja wäŋaŋuruna malaŋuŋuru, walalambala ŋunhi girriny'tja ga walalaŋguwaynha.
1SA 17:55 Ga ŋunhi ŋayinydja Djolyunydja nhäŋala Daypitnhanydja, ŋunhi ŋayi nhinana bala marrtjina withiyara Galayithkuna bunharawu, bala ŋayi Djolyunydja dhä‐wirrka'yurruna nhanŋuway djämamirrinhana, “Yolŋga ŋunhi ŋayi yulŋunydja?” bitjarra. Ga djämamirrinydja waŋana ŋunhi bitjarra, “Yakana ŋarra marŋgi.”
1SA 17:56 Ga Djolyu waŋana bitjarra, “Gatjuy nhe maḻŋ'maraŋa.”
1SA 17:57 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruna ŋunhi ŋayi Daypit roŋiyina beŋuru mariŋuruna, walala ŋanya garr'yurrunana, bala gäŋala ŋanya bala Djolwalana Daypitnhanydja.
1SA 17:58 Ga Djolyu dhä‐wirrka'yurruna Daypitnha bitjarra, “Yol nhuŋu bäpa'mirriŋunydja?” Ga Daypitthunydja buku‐ruŋiyinmaraŋala ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala gäthu'mirriŋu Djitjiwu ŋurukuy wäŋawuy Bithiliyimbuy,” bitjarra.
1SA 18:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Djolwu gäthu'mirriŋu Djonathan yäku wirrkina wal'ŋu galkithina ga ḻundu'mirriŋuyinana wal'ŋu, yuwalkkuŋalana ḻunduthina nhanŋu Daypitku; ŋayi yukurrana märr‐ŋamathinanydja Daypitku wirrkina wal'ŋu dhikana, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋayi yukurrana märr‐ŋamathina nhanŋuway ŋayi.
1SA 18:2 Ga ŋunhili yana liŋgu Daypittja yukurrana nhinana ŋunhilina liŋguna Djolwalana wäŋaŋura, yakana ŋayi roŋiyina balayi nhanukalayŋuwala bäpa'mirriŋuwalanydja wäŋalili.
1SA 18:3 Ga ŋunhiyi maṉḏanha märrma' yawirriny' maṉḏanha, Djonathan ga Daypit dhawu'‐nherraṉminanydja maṉḏakuway maṉḏa gupaḏalkuŋalana.
1SA 18:4 Ŋayi Djonathandhu yupmaraŋalana nhanŋuwaynydja ŋayi girri' ŋurukuynydja ḻatjuny'tja wal'ŋu girri', ga nherrara nhanukala Daypitkalana, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi wekaŋala mandjawaktja ga biral ga rumbalwuy galmunharawuy girri' nhanŋuna ŋayi rarr'yurruna Daypitkuna.
1SA 18:5 Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli Djolyu djämanydja nhanŋu wekanha Daypitku, ŋayinydja ŋuli djämanydja yana ḻatju'kunhana bäymana dhika, bala yana ŋayi Djolyu nherrara ŋanya Daypitnha mala‐warryunarayŋunhana, ŋurruŋukuŋala miriŋuwuna mala‐warryunarawu. Ga bukmaktja ŋunhi Djolwu miṯtjinydja wirrkina dhika galŋa‐ŋamathina bitjarrana nhanukala Daypitkala.
1SA 18:6 Yo, roŋiyinana yukurrana Djolnydja ga nhanŋu miriŋunydja miṯtjinydja lilina wäŋalilina ŋulaŋuru mariŋurunydja ŋunhi ŋayi Daypitthu wutthurruna Galayithnha rakunyguŋala, ga ŋunhi walala marrtjina djuḻk‐djuḻkmaraŋala wäŋanydja malanha, walalanydja marrtjina dhäykawurrunydja barkparkthurruna manikaynha giritjinana manapara, goŋmirriyinana gumurr‐ŋamathinana gumurr'yurrunana walalaŋgu.
1SA 18:7 Ga ŋunhi dhäykawurrunydja barkparkthurruna yukurrana manikaynydja bitjarrana gam', “Djolyunydja bumara guḻku' warray 1,000 warray yolŋu'‐yulŋunha, yurru Daypitthunydja bumara dhaŋaŋ warray biyapul warray wal'ŋu, djuḻkmarama warray yukurra, 10,000‐nhanydja.”
1SA 18:8 Ga dhiyaŋunydjayi dhärukthu malanyŋuyu Djolnhanydja ŋaramurryaŋala wirrkina dhika; ŋayi yukurrana waŋananydja bitjarra, “Walala yukurra waŋa ŋunha, ŋunhi Daypitthunydja biyapul warray wal'ŋu bumara, ga ŋarranhanydja djuḻkmaraŋala warray. Galki walala ŋanya yurru dhuwala buŋgawakumana nherraṉ.”
1SA 18:9 Yo, Djolyu ŋulinyaramirriyunydja ŋulma‐ŋuparana ŋanya, mel‐ḏi'yurrunana bitjarrana Daypitnha, wirrkina yukurrana mel‐ḏi'yurruna.
1SA 18:10 Ga wiripuŋuyunydja waluyu ŋäṉukthuna birrimbirryu ŋayathaŋala ŋanya Djolnha, wirrkina dhikana ŋayi Djol maḏakarritjthina ḻiyana‐bawa'yurruna. Ŋayinydja Daypitthunydja yukurrana manikaynha barkparkthurruna miyamara bitjarrana bitjan ŋayi ŋuli ŋäthili yukurranha barkparkthuna nhanukala, ga ŋunhi ŋayi nhinana Djolyunydja ḏälkuŋala garana goŋdhu, bala ŋayi marrtjina dharpuŋala warray ŋanya Daypitnha; ŋayi bini ŋanya dharpunha mam'maranhana ŋunhimala makarrlili buṉbulilina. Djolyu buku‐märrma'mirri baḏatjurrunanydja ŋanya garayunydja ŋuriŋi, liŋgu buku‐märrma'mirri yana ŋayi Daypittja baḻapthurruna nyilŋ'thurruna.
1SA 18:12 Bala ŋayi Djol beyaṉiyinana dhika Daypitkunydja, liŋgu Garraynha nhanukalanydja galki Daypitkalanydja, bala yana gonha'yurrunana ŋanya Djolnha ŋuriŋiyi Godkala Birrimbirryunydja.
1SA 18:13 Bala yana ŋayi Djolyu djuy'yurruna Daypitnhanydja ŋurruŋunhana ŋuriki miriŋuwuna malawuna ŋunhi walala marrtjina marililinydja; guyaŋinanydja ŋayi gatjpu'yurrunanydja Daypitku burakinyarawuna rakunydhinyarawuna. Ga bitjanana liŋguna Daypitkalana malayu ŋuli yukurranha djuḻkmaranhanydja mariŋuranydja, liŋgu Garraynha nhanukalanydja ŋuli bitjana liŋgu.
1SA 18:15 Ga yanayi ŋayinydja ŋuli Djolnydja beyaṉiyinyana dhikana, ga mel‐ḏi'yunana ŋanya Daypitnha, yurru bukmaktja ŋunhi yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuy malanydja yindina ḏukṯuk Daypitku, liŋgu ŋayinydja ŋunhi ŋanyana dhika ḻatju'na bäymana ŋurruŋu.
1SA 18:17 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Daypitthu dhäykanhana märraŋala Djolwu gäthu'mirriŋunhana Mikuḻnha yäkunha, ga baḏak yana Djolyunydja yukurrana mel‐ḏi'yurruna, ŋaramurryina yukurrana nhanŋu Daypitku.
1SA 19:1 Ga waŋananydja ŋayi Djonathangalana bitjarrana, “Ŋarranydja yurru dhuwala buma rakunyguna Daypitnhanydja.” Ga ŋayi Djonathandja waŋana bitjarra, “Nhäku warray? . . . nhäŋura nhe yurru ŋanya bumanydja rakunygunydja? Nhä ŋayi yätjtja djäma nhokala? Ŋayinydja ŋuli yukurra dhuwala nhuna guŋga'yun yana. Nhäku warray nhe yurru ŋanya buma ŋurrumiriwŋuranydja?”
1SA 19:6 Bala ŋayinydja Djolnydja muḻkurrnha djambi ŋanyapinyay ŋayi, bala waŋana bitjarrana, “Yakana ŋarra ŋanya buma yurru,” bitjarrana waŋana. Ga Djonathandja yanayi wäthurruna Daypitku roŋiyinmaraŋala liliyi, ga biyapul ŋayi Daypitthu yukurrana djäma ŋunhalayi ŋuriki buŋgawawu giŋgu, yana liŋgu ga walu wiripu mulkana ga biyapul ŋäṉukthu birrimbirryu ŋayathaŋala ŋanya Djolnha. Nhinananydja ŋayi yukurrana goŋ‐garamirri, ga ŋayi Daypittja ŋunhiliyi miyamara yukurrana, ga biyapul ŋayi Djolyu gara ḏupthurruna, dharpuŋala ŋanya Daypitnha. Ga bitjarra yana liŋgu ŋayi Daypittja nyilkthurruna, ga garanydja djuḻkthurrunana waṉḏina ga burakina bala'na. Yurru ŋayi Daypittja ṉaŋ'thurrunana winya'yurrunana.
1SA 19:11 Djolyunydja djuy'yurruna nhanŋuway djämamirrinhana walalanha bala nhanukala Daypitkala wäŋalili; ŋayi bini bunha ŋanya ŋunhilina, yurru nhanukala miyalkthu Daypitkala Mikuḻyunydja walŋakuŋala warray. Ŋayi djuy'yurruna ŋanya gayulnha dhaḻakarrkurruna, bala ŋayi waṉḏina bena‐wala. Bitjarrana ŋayi waṉḏinanydja‐a‐a Rämalilina Djamiyulwana bunana, ga ŋunhalana ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja Djamiyulwa ŋurikiy ŋunhi nhaltjarra yukurrana ŋunhala bäyma nhanŋu Djolwu.
1SA 20:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Daypittja marrtjina bunana Djonathanguna, ga waŋananydja ŋayi bitjarra gam' dhä‐wirrka'yurrunanydja. “Wäy! Nhäku ŋunhi nhuŋu mäḻu'mirriŋunydja yukurra ḏukṯukthirri ŋarraku bunharawu? . . . Nhäŋura warray? Nhä ŋarra dhika djäma yätjtja?”
1SA 20:2 Ga ŋayi Djonathandja waŋana bitjarra buku‐ruŋiyinmaraŋala, “Nhaltjanna dhika ŋarra yurru guŋga'yundja nhuna?”
1SA 20:5 Ga Daypittja waŋana, “Ŋarranydja yurru dhuwala waṉḏirrina ga djuḻuḻ'yunna,” bitjarra. “Märr‐goḏarrny'tja nhokala bäpa'mirriŋuyunydja boŋguŋu nhäŋuna ŋunhi ŋarranydja boŋguŋu yaka ŋunhili ŋathaŋura. Ga ŋunhi ŋayi boŋguŋu ḻarruŋunydja ŋarraku, ‘Wanhaka dhika Daypittja?’ biyakunydja, ga nhenydja boŋguŋu ḻakaraŋu nhanŋu biyakuna, ‘Ŋunha ŋayi yawungu marrtji Bithiliyimlilina.’
1SA 20:7 Ga ŋunhi ŋayi boŋguŋu waŋi, ‘Yo, manymak ŋunhi,’ biyakunydja, ga ŋunhinydja ŋali boŋguŋu marŋgithina ŋunhi ŋarranydja boŋguŋu walŋathina. Ga ŋunhi ŋayi boŋguŋu maḏakarritjthi ŋula, nhenydja boŋguŋu ŋunhi marŋgithina, ŋunhi ŋayinydja yukurra rom‐nherraṉ ŋarraku bunharawu rakunygunharawu, yurruna boŋguŋu nhe marŋgikuŋunydja ŋarranha.”
1SA 20:17 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru maṉḏa Daypit ga Djonathan biyapul dhawu'‐nherraṉmina maṉḏakuway maṉḏa märr‐ŋamathinyarawuna ga djäkawuna bitjanarawuna liŋguna gupaḏalkunharawuna.
1SA 20:18 Bala ŋayi Djonathandhu ḻakaraŋala Daypitku bitjarra gam', “Goḏarrny'tja nhe boŋguŋu djuḻuḻ'yurru ŋunhamala ya' guṉḏalili.
1SA 20:20 Ga ŋarranydja boŋguŋu gäŋu ŋarrakuway djämamirrinha ga ŋurrka'‐ŋurrkaŋu boŋguŋu ŋilinyu bonarra'. Ŋunhi ŋarra boŋguŋu waŋi ḻakaraŋu ŋuriki djämamirriwu ŋarrakalayŋuwu, biyaku, ‘Bonarrany'tja dhuwali galki nhokala,’ biyaku ŋarra boŋguŋu waŋi, nhenydja boŋguŋu marŋgithina yana, bala yana nhenydja boŋguŋu nhinina dhiyalina bäymana walŋana marimiriwŋurana mäwaya'na.
1SA 20:22 Ga ŋunhi ŋarra boŋguŋu waŋi djämamirriwala biyakunydja, ‘Bonarrany'tja ŋunha bala ya' barrku wal'ŋu,’ biyaku, bala nhenydja boŋguŋu waṉḏina‐wala yana, märr ŋarrakala bäpayunydja boŋguŋu yakaŋga baymatthurrunydja nhuna.
1SA 20:23 Yurru nhe ga ŋarra ŋalinydja boŋguŋu baṯ biyaku ŋayathaŋu yukirri ŋunhiyinydjayi dhawu'‐nherraṉminyaranydja ŋitjalaŋguway ŋali, dhuwalanydjayi dhärrana yukurra yurru gupaḏalŋuna yanana.”
1SA 20:24 Wiripuŋuyunydja munhayu Djol waŋana Djonathangala, dhä‐wirrka'yurruna bitjarrana, “Wanhakaŋga dhika Daypittja? Nhäku ŋayi yakanydja lili marrtjina ŋathawunydja ḻukanharawu?”
1SA 20:28 Ga ŋayi Djonathandhunydja ḻakaraŋala nhanŋu bitjarrana, “Ŋunhana ŋayi yawungu marrtji Bithiliyimlilina, ŋayi yawungu ḏukṯukthirri gurruṯu'mirriwu walalaŋgu nhänharawu,” bitjarra.
1SA 20:30 Yurru ŋayinydja Djolnydja wirrkina dhika maḏakarritjthina, ŋayi waŋana Djonathangalanydja, bitjarrana, “Nhenydja dhuwalanydja muḻkurr‐dhumuknha ŋiniya? . . . liŋgu nhe nhanukala gali'ŋura.
1SA 20:31 Ŋunhi ŋayinydja ŋuli walŋa, ga nhenydja boŋguŋu yakana buŋgawa dhiyaku wäŋawu. Gatjuy marrtjiyana, garr'yurrana ŋanya lili, ŋarra ŋanya bumana.”
1SA 20:32 Ga Djonathandja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Nhäku ŋayi yurru rakunydhirrinydja? Nhä ŋayi yätjtja djäma?”
1SA 20:33 Djolyunydja yakana buku‐ruŋiyinmaraŋala ŋula waŋana, yana ŋayi garana ḏupthurruna nhanŋu Djonathangu, ŋayi bini dharpunhana ŋanya rakunyguna.
1SA 20:34 Bala yana ŋayi Djonathandja gaŋgathinana, bala marrtjina warraŋullilina, wirrkina ŋayi galŋa‐yätjthinanydja, warwuyurrunana yukurrana Daypitkuna.
1SA 20:35 Ga wiripuŋuyuna waluyu Djonathandhu märraŋala bonarra', bala marrtjina dhawaṯthurruna warraŋullilina. Ŋayi ḏupthurruna bonarrany'tja, bala djuy'yurruna nhanŋuway djämamirrinhana märranharawunydja, ga wäthurrunanydja ŋayi bitjarrana, “Bonarrany'tja ŋunha bala barrku ya',” bitjarra.
1SA 20:38 Ga ŋayi ŋuriŋi ḏarramuyu gurrmulyunydja märraŋalana ŋunhiyi bonarrany'tja, bala gäŋalana lili nhanukala Djonathangalana.
1SA 20:39 Ŋunhiyi djämamirrinydja ŋayaŋu‐wambuŋala ŋayi, yaka ŋayi mayali'wunydja marŋgi, maṉḏapi yana marŋgi Djonathan ga Daypit.
1SA 20:40 Yo, ŋayi Djonathandhunydja ŋanya djuy'yurrunana ŋunhi gurrmulnhanydja wäŋalilina roŋiyinmaraŋala,
1SA 20:41 ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi ŋunhiyi gurrmul marrtjina wäŋalilina, bala ŋayi Daypittja dhawaṯthurrunana ŋuliŋurunydja guṉḏaŋurunydja, dhawaṯthurrunanydja bala ṉaŋ'‐ṉaŋdhurrunana bur‐way bunana Djonathanguna. Bala maṉḏa dhangi'yunminana dhika bala‐lili'yunminana, wälkunhaminana maṉḏa mulkanhaminana, ga nyä'yunminana maṉḏa wiṯthunminana dhika. Daypittja wirrkina galŋa‐yätjthina warwuyurruna, liŋgu ŋayi yurru gonha'yunna Djonathannha, barrkuwatjthirrina maṉḏa yurru.
1SA 20:42 Yurru Djonathandhunydja ganydjarr‐wekaŋala ŋoy‐ḏälkuŋalana waŋana ŋanya Daypitnha bitjarrana, “Mukthurra yana marrtjiya, ŋayaŋu‐yal'yurra. Ŋalinydja yurru ḻundukunharamirrina maṉḏa gupaḏalkunharamirrina yanana. Yakana yurru ŋula meṉguma ŋunhi dhawu'‐nherraṉminyaranydja; ŋayi ŋunhiyinydjayi dhawu' yurru dhärrana yukurra yanana nhokalaŋuwu mala‐wunharawuywu ga ŋarrakalaŋuwu mala‐wunharawuywu walalaŋgu gupaḏalnha‐wala yanana.” Bala yana ŋayi Daypitthunydja gonha'yurrunana marrtjinana‐wala, ga ŋayi Djonathandja roŋiyinana marrtjina wäŋalilina.
1SA 21:1 Daypittja marrtjina‐a‐a nhinana bala ga‐ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a, ga wäŋa ŋunha ŋayathaŋala yäku Noppuy, ga dhunupana yana ŋayi marrtjinanydja ŋunha buku‐ŋal'yunaramirrililina Buṉbulili, ga ŋäŋ'thurruna ŋayi ŋathawu ŋunhi ḏalkarra'mirrinha yolŋunha; ŋayi waŋananydja bitjarra gam', “Ŋatha ŋarraku ga' wekaŋa ŋarrakuway ga ŋarrakalaŋuwu yolŋuwu.” Liŋgu walala ŋuli wiripu‐guḻku' ḏarramuwurru marrtjinya rrambaŋi walala Daypit malthurruna nhanŋu.
1SA 21:4 Yurru ḏalkarra'mirriyunydja ŋunhi waŋana bitjarra, “Bäyŋu ŋarraku ŋathanydja bay'. Ŋathanydja ŋunha yukurra ŋorra ŋunhina ganaŋ'maranharana wal'ŋu nhanŋuwaynha Godkuna, ŋunhina liŋgu ŋathanydja yukurra ḏälkuma ŋarra.”
1SA 21:5 Bala yana ŋayi ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyunydja dhika märraŋalana ŋunhi ŋayaŋayny'tja dharrpalnydja, bala wekaŋalana nhanŋu Daypitku.
1SA 21:8 Ga biyapul ŋayi Daypitthu dhä‐wirrka'yurruna ŋunhiyi ḏalkarra'mirrinha yolŋunha, “Way, garanydja ga mandjawaktja dhika muka ŋorra yukurra? Ŋarra ḏukṯuk mandjawakku.”
1SA 21:9 Ga ŋayi ŋunhi ḏalkarra'mirriyunydja ḻakaraŋala nhanŋu Daypitku bitjarra, “Mandjawaktja dhuwala ŋorra nhina ya' ŋunhi nhe yawungu Galayithnha bunha dhiyaŋuyi, nhanŋuna Galayithkuna mandjawaktja dhuwala.” Ga ŋayi Daypittja waŋana, “Ga' wekaŋana lili, dhuwalanydja manymaknha mandjawak.” Bala ŋayinydja yana wekaŋalana ŋunhi mandjawaktja Daypitkuna, bala Daypittja marrtjinana.
1SA 21:10 Ŋayi waṉḏinanydja bena‐wala barrkulilina, djuḻuḻ'yurrunana Djolwalana, liŋgu Djolnydja yukurrana ḏukṯukthina nhanŋu wirrkina bunharawuna wal'ŋu Daypitku.
1SA 23:14 Daypittja djuḻuḻ'yurruna yukurrana nhinana ŋunhalana buku'‐wukumirriŋura wäŋaŋura dhika, ga bitjanana liŋgu ŋayi ŋuli Djolnydja ḏukṯukthinya yukurranha warrya'yuna nhanŋu bitjanana liŋguna, ḏukṯukthinya bunharawu nhanŋu murrkay'kunharawuna, yurru Godthunydja yakana Daypitnha goŋlili wekaŋala ŋurikala Djolwalanydja.
1SA 23:16 Ga Djonathan wiripunydja marrtjina ga bunana nhanŋu Daypitku, ga ganydjarr‐wekaŋala nhanŋu marrparaŋ'kuŋala ŋoy‐ḏälkuŋala bitjarra waŋana,
1SA 23:17 “Yaka barrariyanydja. Godthuna nhuna yukurra gunganhamirriyamanydja, märr yurru ŋarrakala bäpa'mirriŋuyu yaka nhuna maḻŋ'marama, ga baymatthun nhuna. Ŋarraku bäpa'mirriŋunydja marŋgina nhuŋu, ŋunhi nhe yurru buŋgawayirri nhanukala dharapullili wapthun.”
1SA 23:18 Ga biyapul maṉḏa dhawu'‐nherraṉmina, ŋunhi maṉḏa yurru bitjan liŋgu guŋga'yunmirri maṉḏanhay maṉḏa bala‐lili'yunmirri. Bala ŋayi Djonathandja marrtjina wäŋalilina roŋiyinana, ga Daypittja ŋunhala bäyma yukurrana nhinana ŋunhili wäŋaŋura.
1SA 23:19 Yurru wiripu‐guḻkuny'tja ḏarramuwurru marrtjina, ga ḻakaraŋala nhanŋu Djolwa, “Ŋunha Daypittja ya' nhina yukurra, ŋanapurru yurru nhuna guŋga'yundja, bala maḻŋ'maramana ŋanya.”
1SA 23:21 Yuwalkthi walala Djol ga ŋunhi ḏarramuwurru marrtjinana ḻarruŋala yukurrana Daypitkuna. Marrtjinanydja walala‐a‐a, galkina ŋunhilina ŋunhi wanhami yukurrana Daypit djuḻuḻ'yurruna, walala bini ŋanya mulkanha muka.
1SA 23:27 Yurru be yol bunana nhanŋu Djolwu, ga ḻakaraŋala bitjarra, “Go, waḏutja roŋiyiya. Ŋunha Bilitjiyapuyŋunydja marrtji yukurra lilina ya', walala yurru djaw'yun nhumalaŋgu wäŋana.”
1SA 23:28 Bala yana gatjpaḻ'yurrunana ŋayi Djolnydja, gonha'yurrunana Daypitnha, bitjarra bala ŋayi bilyurruna marililina Bilitjiyawuywuna marimirri marrtjina, ga yakana ŋayi biyapul ḻarruŋala Daypitkunydja.
1SA 23:29 Bala yana Daypitthunydja wäŋa ŋunhiyinydja gonha'yurruna, bala marrtjina wiripuŋulilina wäŋalili nhäyikayuna gam' Yingadililina wäŋalili, ga ŋunhalanydja ŋayi nhinanana yukurrana ga djuḻuḻ'yurruna yana yukurrana mathirraŋurana nhinana.
1SA 24:1 Djolnydja roŋiyinana marrtjina ŋulaŋuruna nyäṉ'thunaraŋuruna mariŋuruna bunharaŋuru Bilitjiyapuyŋuwalana, wäŋalilina marrtjina lilina, bala ŋunhalanydja ŋula yolthu ḻakaraŋala nhanbala bitjarra, “Daypittja ŋunha ya' nhina yukurra nhäyika ŋanhdharkŋura wäŋaŋura galki Yingadi, ŋunhayi walala nhinanydja yukurra.”
1SA 24:2 Bala yana ŋayi Djolyunydja malanydja garr'yurruna ŋunhi nhanŋuway miriŋunhanydja, bala yana marrtjinana‐wala walala, dhaŋaŋnha bäymana dhika guḻku'na miriŋunydja marrtjina nhanbala malthurruna ḻarruŋala Daypitkuna.
1SA 24:3 Ŋayi Daypittja ga wiripu‐guḻku' ḏarramuwurru ŋunhili walala yukurrana gärri'‐garrina mathirraŋura waŋganyŋura. Ŋayi Djolnydja ga nhanŋu mala marrtjina yukurrana walalanydja‐a‐a, ḻäy warray djuḻk‐gay ŋunhiyi mathirra, yurru ŋayi Djolnydja marrtjina, bala yana bilyurruna bitjarra ya' gatjpaḻ'yurrunana bala gulŋiyina ŋunhimalayina liŋgu yana mathirralili ŋunhi Daypit yukurrana djuḻuḻ'yurruna. Ga nhinananydja ŋayi ŋunhimala bäyma dhurrwaralili mathirralili, ga walala Daypitkunydja mala ḏarramuwurru ga ŋunhala bala djinawa' wal'ŋu dhuḏiŋura mathirraŋura.
1SA 24:4 Ga walalanydja ŋunhi ḏarramuwurrunydja Daypitkala waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Nhäŋa ya'. Liŋguna ŋayi Djolnhanydja wekaŋala Garrayyunydja nhokalana goŋlili. Gul' ŋilimurru bumana ŋanya ŋi'.” Yurru ŋayinydja Daypittja yana yuḻwutjtjurruna marrtjina bala goŋ‐mandjawakmirri, bala yana ŋayi gulkthurruna ŋuriŋiyi mandjawakthunydja ŋunhi girri' nhanŋu yaṯaŋuru, ga balayi marrtjina ŋunhimalayi liŋgu ŋunhi ŋayi djuḻuḻ'yurruna yukurrana, ga Djolnydja ŋayinydja ga yaka marŋgi ŋuriki.
1SA 24:5 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Daypit ŋayaŋu‐yätjthinana buku‐wuranana; ŋayi waŋanharaminana ŋanyapinyay ŋayi bitjarra, “Yaka dhuwala ŋarraku dhunupa bitjanarawu, ŋarra yurru yaka ŋanya buma ŋula nhaltjan ŋunhi ŋayinydja ŋunhanydja Godkuŋu nherraṉara ŋurruŋukunhara.”
1SA 24:7 Bala ŋayi Daypitthu waŋana raypirri'yurrunana ḏaḏawmaraŋalana nhanŋuwaynydja ŋunhi ḏarramuwurrunha malanha, märr walala yurru yakana buma Djolnha. Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djolnydja gaŋgathina, bala marrtjinana nhinana bala.
1SA 24:8 Bala ŋayi ŋulaŋuru Daypittja walmana, bala wäthurruna nhanŋu bitjarrana, “Wäy Djol.” Ga Djolnydja bilyurruna bitjarra gay', bala ŋayi Daypittja buku‐nyilŋ'thurrunana galkina munatha'lilina, märr‐ŋal'yurrunana yukurrana Djolwu.
1SA 24:9 Ga waŋananydja ŋayi bitjarrana, “Nhäku nhe ŋuli mäkiri'‐witjun ŋurukunydja walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli bothirri ḻakarama ŋarrakalaŋuwuy? Yaka ŋarra nhuna yurru buma.
1SA 24:10 Ŋunhala mathirraŋura gay' Garrayyu wekaŋala nhuna ŋarrakalana goŋlili. Ŋunha ŋarrakunydja ḏarramuwurru waŋanaŋga ŋarranha walamaraŋala bunharawu nhuŋu, yurru ŋarranydja nhuŋu wuyurruna. Bala ŋarra ḏaḏawmaraŋalana walalanha, liŋgu nhepiŋga dhuwala djarr'yunara nhanukuŋuway Garraywuŋunydja, ŋayiŋga nhuna nherrara ŋurruŋukuŋala Yitjuralpuyŋuwunydja.
1SA 24:11 Ŋarra bini nhuna bunha muka rakunygu, yurru yakana. Yana ŋarra gulkthurruna nhuŋu girri'na. Nhäŋa dhuwalana gay'! Yaka ŋarra ŋula nhä yätjkuŋala nhuna. Nhäku warray nhe ŋarranha bumanydja yurru? Yaka warray ŋarranydja nhuna buma yurru.
1SA 24:12 Ŋayipina yurru Garrayyuna ŋitjalanha mala‐yarr'yundja nhäma, yolthu yätj djäma, nhe wo ŋarra.”
1SA 24:16 Yurruna ŋayi Djolnydja waŋana, “Daypit gäthu ŋarrala. Ŋarranydja dhuwala yätj yana.
1SA 24:17 Ŋarrapi yätjthina nhuŋu ŋurrumiriwŋura, yätjkuŋala nhuna ŋarra. Nhenydja dhuwala manymak warray ḏarramu.
1SA 24:18 Nhenydja bini ŋunhi bunha muka ŋarranha, ŋunhi ŋayi Garrayyu ŋarranha nherrara nhokalana goŋlili, bala nhenydja marrtjina ŋarranha djuy'yurruna walŋanha warray.
1SA 24:19 Godthu nhuna yurru guŋga'yundja, ga nhe yurru buŋgawayirrina ŋarrakalana dharapulŋura.
1SA 24:21 Dhawu'‐nherralana ŋarrakala, ŋunhi nhe yukurra yurru djäka ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu, yakana ŋula yurru buma ŋarrakuŋu mala‐ŋurrkanharanydja.”
1SA 24:22 Bala Daypitthunydja dhawu'‐nherrarana nhanukala. Yurruna ŋayi Djolyu gonha'yurruna Daypitnhanydja, bala marrtjinana, ga Daypittja ga nhanŋu ḏarramuwurru nhinanana ŋunhilina bäymana yukurrana mathirraŋurana.
1SA 25:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru bala yana ŋayi Djamiyulnydja rakunydhinana, wirrkina dhika djawuḻpa'na ŋayi yolŋunydja, ga bukmaktja yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋu nyä'yunminana nhanŋu. Bala walala dholkuŋalanydja ŋanya ŋunha Rämalilina.
1SA 25:43 Ŋulinyaramirriyuyi waluyu Daypitthu märraŋala wiripunhana dhäykanha yäkunha Yapakulnha, liŋgu Djolyu nhanŋuwaynydja ŋayi gäthu'mirriŋunha ŋunhi dhäykanha gombuŋalana Daypitnhanydja, djaw'yurrunana nhanukala, ga wiripuwana ḏarramuwa gathara.
1SA 26:1 Ga yana liŋgu‐u‐u ga ŋula nhäthana gandarrkurruna wiripu‐guḻku'yuna ḏarramuwurruyu ḻakaraŋala Djolwa bitjarrana, “Daypit ga nhanŋu yolŋu'‐yulŋu ŋunha ya' djuḻu'‐djuḻuḻ'yun marrtji ŋunha ŋanhdharkŋura wäŋaŋura ŋayilpiŋura.”
1SA 26:2 Bala yuwalkthi Djolyunydja nhanŋuway garr'yurruna miriŋunha bala marrtjina dhawaṯthurrunana, ḻarruŋala Daypitkuna.
1SA 26:3 Daypitthunydja ŋäkula ŋunhi Djol yukurrana ḻarruŋala nhanŋu bunharawu, bala yana ŋulinyaramirriyu munhakuna ŋayi garr'yurruna nhanŋuway djämamirrinha ḏarramunha yäkunha Yapitjaynha, ga yana maṉḏa marrtjina yuḻwutjtjurrunana bala, yurru gurrum'nha bäymana dhika gayulnha, ŋulana bala yuḻwutjtjurrunanydja maṉḏa marrtjina‐a‐a Djolwalana wäŋakurru dhaḻakarr‐yarpuŋala, yana liŋgu‐u‐u ga ṉapuŋga' yana dhika ŋunhi ŋayipi Djol yukurrana ŋorrana ŋunhili. Nhanŋu garanydja yukurrana djingaryurruna munatha'ŋura galki ḻiyaŋura nhanukala, ga djäkamirri yolŋu yäku Yapana, walalanydja marrtjina ŋorra'‐ŋurrana rrambaŋi walala miriŋu nhanbala ŋunhi ḻiw'maraŋala ŋanya ŋunhi Djolnha gungaŋala.
1SA 26:8 Ŋayi Yapitjaynydja waŋana Daypitkala bitjarrana, “Wäy! Nhäŋa yakurrnha dhuwala ŋayi yulŋunydja. Godthunydja liŋguna wekaŋala nhokalana goŋlili. Ŋarra bumana ŋanya ŋi? . . . dhiyaŋuna nhanukiyingalana garayu?”
1SA 26:9 Ŋayi Daypittja waŋana bitjarra, “Yaka ŋanya wutthurra, liŋgu ŋayinydja dhuwala waṉa‐nherraṉara Godkuŋu; ŋayi yurru rakunydhirri Garraywala yana goŋdhu.
1SA 26:11 Ŋali maṉḏa yana djaw'yundja yurru dhuwala nhanŋu gara ga buthulu gapuwuy, bala marrtjina.”
1SA 26:12 Bala yana maṉḏa yuwalknha märraŋala ŋunhi garanydja ga buthulu gapuwuy, bala marrtjinana. Bäyŋuna ŋula yolthu nhäŋalanydja; warrpam'nha walala yakurrmirrina, liŋgu ŋayipi Garrayyu yakurr wekaŋala walalaŋgu, ŋonuŋ dhika yakurr.
1SA 26:13 Ga Daypit marrtjinanydja, ŋunhi märr‐barrkulili bitjarra ya' wiripuŋulilina gali'lili,
1SA 26:14 bala ŋayi ŋunhalanydja yatjurrunana yukurrana waŋanana. “Wäy Yapana! Ŋämaŋga nhe yukurra ŋarranha yulŋunydja?” bitjarra. Yapananydja dhuwala djäkamirri ŋunhi Djolwu gaŋgathinanydja, bira'yurrunanydja ŋayi, bala dhä‐wirrka'yurruna bitjarrana, “Yol dhika yatjurrunanydja?”
1SA 26:15 Ga ŋayi Daypittja ŋulaŋurunydja waŋana, yatjurruna biyapul, “Wäy Yapana! Nhä dhuwali nhe ŋamakurru' djäkamirrinydja? . . . bay' yätj warray ŋiniya? Nhä warray ŋuli nhe yaka djäka dhiyaku giŋgu ŋamathaŋunydja? Be yol yolŋu marrtjina bala djuḏapthurruna giŋguna buŋgawawuna, ŋayi bini bunha ŋanya murrkay'thanhana. Wanhaka dhika Djolwu garanydja? Ga wanhakana dhika nhanŋu buthulu gapuwuynydja?”
1SA 26:17 Ŋayi Djolnydja bira'yurrunana, ŋäkulanydja ŋayi dharaŋara warray Daypitnha rirrakaynydja. Ŋayi gaŋgathinanydja, bala waŋana bitjarra, “Yol dhuwala nhe yolŋunydja? . . . ŋarraku gäthu? . . . Daypit?” bitjarra. “Yo, yuwalk dhuwala,” bitjarra ŋayi Daypittja. “Nhäku dhuwala nhe ŋupandja‐dharra ŋarranha bunharawunydja? Nhä dhika ŋarra yätjtja djäma?”
1SA 26:21 Ga Djolnydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala, “Ŋarrapi dhuwala yätjthirri yukurra. Go ŋali roŋiyirrina. Yaka ŋarra nhuna yurru buma dhuwala, liŋgu nheŋga bini ŋarranha dharpunhanydja, yurru bäyŋu warray. Ŋarrapi yana yätjthinanydja.”
1SA 26:22 Ga ŋayi Daypittja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Dhuwala nhuŋu garanydja ga gapuwuynydja buthulu. Djuy'yurrana lili balaŋu yolŋunhana, ŋayi märramana.”
1SA 26:25 Ga ŋayi Djolnydja waŋana Daypitkala bitjarra, “Godthu nhuna yurru guŋga'yundja bukmaklili nhälili malanyŋulili.” Bala ŋuliŋuruyinydja Daypit marrtjina wiripulilina wäŋalili, bala ŋayi Djolnydja roŋiyina wäŋalili nhanukiyingalana.
1SA 27:1 Bala dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja Daypit ga nhanŋu mala yolŋu'‐yulŋu marrtjina bala Bilitjiyapuyŋuwala wäŋalili, ga ŋunhinydja walala yukurrana nhinana ŋula nhämunha'na dhuŋgarramirrina; ŋayi Djolnydja yakana ŋunhimalanydja marrtjina bunharawu nhanŋu Daypitku, liŋgu ŋayi beyaṉiyinana, wirrkina ŋayi yukurrana beyaṉiyina ŋuriki Bilitjiyapuyŋuwuna miṯtjiwu.
1SA 28:3 Yo, Djamiyulnydja liŋguna rakunydhinana, ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydja walalanydja nyä'yunminana yukurrana nhanŋu, bala ŋanya dholkuŋalanydja rumbalnydja Rämalilina wäŋalili yäkulili. Yo, ŋayinydja Djolnydja mukthurrunaŋga yana ŋurruŋu ŋayi wal'ŋu, ga ŋayinydja ŋuli yukurranha gukunhana ŋunhinydja marrŋgitjnha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala ŋuli yukurranha waŋanhaminya mokuywala ŋurikala rakunymirriwala yolŋu'‐yulŋuwala. Yo, djuy'yurrunana yana gukuŋalana ŋayi walalanha yanana yolŋunydja Yitjuralŋurunydja wäŋaŋuru.
1SA 28:4 Ga dhäŋuru ŋuliŋuru Bilitjiyapuyŋunydja biyapul yurrum'maranhamina, mala‐märranhamina bunharawu ŋuruku Yitjuralpuyŋuwuna, ga Djolnydja bitjarrayi liŋgu ḻuŋ'maraŋalana nhanŋuwaynydja miriŋunha. Ŋayi Djolnydja ga nhanŋu miṯtji wäŋaraŋala ŋunhala galki Gilpuwa wäŋaŋura yäkuŋura bukuŋura.
1SA 28:5 Djolyu nhäŋalanydja bitjarra ya' miriŋunha ŋunhi Bilitjiyapuyŋunhanydja, yurru biyapul warray wal'ŋu, djuḻkmarama warray yukurra miṯtji, bala ŋayi gay' beyaṉiyinana wirrkina. Ŋayi ŋäŋ'thurruna Garraynha, “Nhaltjan yurru dhuwala ŋanapurru yolŋunydja?” bitjarra. Yurru Garraynydja yaka ŋula nhanŋu buku‐ruŋiyinmaraŋala dhäruk, yakana waŋganydhu ŋula yolŋuyu dhäruk nhanŋu wekaŋala Garraywuŋu.
1SA 28:7 Bala Djol bitjarrana waŋana nhanukalaŋuwala ŋurukala malawalanydja, “Yol balaŋu yolŋu marŋginydja ŋunhi ŋayi yurru waŋa mokuywala yolŋu'‐yulŋuwala? Ŋarra yurru waŋanydja ŋanya ŋäŋ'thun ŋunhiyi, ga ŋayina yurru ŋarraku ḻakarama nhaltjanarawu ŋula.” Ga walalanydja waŋana ḻakaraŋala nhanŋu, “Ŋunha nhäyika Yandu wäŋaŋura, dhäyka yukurra nhina ŋunhi ŋayi ŋuli waŋa'‐waŋa mokuywala; ŋayi ŋuli yukurra dhäwu' märrama rakunymirriwala yolŋu'‐yulŋuwala.”
1SA 28:8 Bala ŋayi Djol dhaṯthunminana girri'yuna, wiripukunhaminana rumbalnha ŋanyapinyay, ga munhakuna ŋayi marrtjinanydja ŋurikalayi, ŋunhiyi withiyara miyalknhanydja. Ŋayi waŋananydja bitjarra, “Ŋarra ḏukṯuk nhuŋu, nhe yurru wäthun ŋula yolŋuwu rakunygu, ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru waŋa nhanukala. Ŋarra yurru dhä‐wirrka'yun ŋanya nhaltjan yurru ŋanapurruŋgu.”
1SA 28:11 Ga ŋunhi dhäykanydja waŋana bitjarra, “Yolku nhe ḏukṯuktja? Yolku ŋarra wäthundja yurru dhika?” Ga ŋayi Djolyu ḻakaraŋalana bitjarrana, “Ŋarranydja ḏukṯuk Djamiyulwu; ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru waŋa nhanukala Djamiyulwala.”
1SA 28:12 Bala ŋuriŋi dhäykayunydja marrtjina dharaŋara warray ŋanya Djolnha, bala waŋana bitjarrana, “Dhuwalanydja nhenydja giŋ warray bay', buŋgawa warray. Nhäku nhe ŋarranha mayali'‐wilkthurrunanydja?” bitjarra warray.
1SA 28:13 Ga Djolyunydja waŋana bitjarra, “Yaka barrariya,” bitjarra. “Yolnha nhe yukurra nhämanydja?” Ga ŋayinydja ŋunhi miyalkthunydja ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋarra yukurra nhämanydja dhuwala worruŋunha ḏarramunhanydja, yurru ŋayi ŋunha marrtji lili yulŋunydja, dhawaṯthun marrtji ŋulaŋuru munatha'ŋuru lili walma. Ŋunhinydja Djamiyulnha!”
1SA 28:15 Ga Djamiyulnydja waŋana nhanukala Djolwala bitjarra, “Nhäku nhe ŋarranha dhuwala roŋiyinmaraŋala liliyinydja dhipala munatha'lilinydja?” Ga Djolnydja waŋana, “Ŋarranydja dhuwala mariŋura yindiŋura. Bilitjiyapuyŋunydja dhuwala nyäṉ'thurrunana, marrtjina yukurra bunharawu ŋanapurruŋguna, ga Godthunydja ŋanapurrunha gonha'yurrunana; yakana ŋayi ŋarraku buku‐ruŋiyinmaraŋala ŋunhi ŋarra märrliliyaŋalanydja nhanukala. Bala ŋarra wäthurruna nhuŋuna. Nhaltjan yurru ŋarra dhika yulŋunydja?” Bitjarra ŋayi yukurrana Djolyu dhä‐wirrka'yurruna ŋanya Djamiyulnha.
1SA 28:16 Ga Djamiyulyunydja ḻakaraŋala bitjarra, “Garrayyu nhuna liŋguna gonha'yurrunana. Nhenydja dhuwala balanyara bitjan miriŋuna nhanŋu Garraywu.
1SA 28:17 Ŋäthili Garrayyu nhuŋu yukurrana ḻakaraŋalanydja, marŋgikuŋalanydja bitjarranydja raypirri'yurrunanydja, ga dhiyaŋunydja‐wala ŋayi nhuna gonha'yurrunana, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi nhuŋu ŋäthili yukurrana ḻakaraŋala. Garrayyu djaw'yurrunana nhanŋuway malanydja nhokalanydja, yakana nhenydja yurru buŋgawayirri walalaŋgu biyapul. Daypitnha yurru dhärra yukurra djäkamirrinydja nhokalanydja dharapulŋura, liŋgu nhe ŋuyulkthina Garraywu.
1SA 28:18 Ŋayi nhuna waŋana, nhe bini bunha warrpam'thuna yana Yamalikpuyŋunha ŋunhi, warrpam' yana dhawar'maranha, yurru nhenydja yaka warray malthurruna nhanŋuwaynydja dhärukku.
1SA 28:19 Goḏarrny'tja nhepi ga nhuŋu gäthu'mirriŋu malanha boŋguŋu murrmurryurruna, ga Bilitjiyapuyŋuyuna boŋguŋu djuḻkmaraŋu Yitjuralpuyŋunhanydja miṯtjinha.”
1SA 28:20 Djolyu ŋäkulanydja ŋunhiyi, bala ŋayi wirrkina dhika gorana ga beyaṉiyinana manapara; yakana ŋayi ḻukana ŋula nhä ŋatha.
1SA 31:1 Ga yuwalknha bitjarranydja maḻŋ'thurruna. Wiripuŋuyunydja waluyu Bilitjiyapuyŋunydja nyäṉ'thurrunana lili yana, bunharaminana yukurrana walala Yitjuralpuyŋuna, ga guḻku'na dhika burakinanydja.
1SA 31:2 Ga Djolwu ḻurrkun' gäthu'mirriŋu walala burakinayi, Djonathan ga märrma' biyapul rakunydhinanydja ŋuriŋiyinydja waluyu,
1SA 31:3 ga Djolnydja ŋayipinydja ga gaṯpurrthina burakina bonarra'yu.
1SA 31:4 Bala ŋayi waŋana nhanukalaŋuwala djämamirriwala bitjarra, “Buŋana ŋarranha go, rakunyguŋana, märr ŋarranha yurru yakana ŋuruŋu Bilitjiyapuyŋuyunydja märrama.” Yurru ŋunhi ḏarramunydja waŋana yaka'yurruna, yakana ŋayi ŋanya ŋula bumaranydja liŋgu ŋayi ŋunhi barrarinana. Bala Djol bunharaminanydja dharpunhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi ŋuriŋi nhanukiyingalana mandjawakthu.
1SA 31:8 Ga ŋunhi walala Bilitjiyapuyŋuyu ŋäkulanydja ŋunhi Djolnydja liŋguna rakunynha, wirrkina walalanydja dhika galŋa‐ŋamathinana; walala marrtjina lili, ga gulkthurruna ŋanya muḻkurrnha, ga rumbalnydja ŋanya walala dhuḻ'yurrunana ŋunha galki dhälili ḻoḻulili nhäyikayu Bittjanlili wäŋalili.
1SA 31:11 Yurru walala ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja ḏarramuwurru beyaṉumiriwnha dhika wäŋgaŋala ŋunhimalayi wäŋalili, ga yupmaraŋala ŋanya Djolnha rumbalnydja, bala dhalkaraŋalana. Bala walala nyä'yunminanydja nhanŋu yukurrana Djolwu 7 walunydja ŋupara.
2SA 1:1 Ŋunhi ŋayi Daypitthu ŋäkulanydja bäpurru'na ŋanya Djolnha ga gäthu'mirriŋunha nhanŋu Djonathannha, ŋunhi maṉḏa liŋguna burakinana ŋunhala rakunyguna, ga wirrkina ŋayinydja ŋayaŋumiriwyina maṉḏaku, bala yana ŋayi manikaynha maḻŋ'maraŋala yuṯana maṉḏakalaŋuwuy, märr yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja bitjanna liŋgu birrka'yunna maṉḏanha yukurra yurru manikaykurru ŋulawitjandhi.
2SA 2:1 Ga Daypitthu dhä‐wirrka'yurruna bitjarra gam' Garraynha, “Nhaltjanna dhika ŋarra yurru yulŋunydja? Marrtjiŋga ŋarra yurru yulŋunydja? . . . ga waŋgany ŋunha wäŋa märrama, bala dharraynha ŋarra yurru yukurra ŋurukuyi? . . . makarrŋura wäŋaŋura Djuda?” Ga Garraynydja waŋana yoraŋala, “Yo, gatjuy nhe marrtjiyana, ga märraŋa ŋunhi wäŋanydja Yiprunbuy, ŋurikiyinayi nhe yukirriya djäkanydja.”
2SA 2:2 Bala yuwalkthi Daypittja marrtjinana, ga dhut‐gay nhinana Yiprunlilina. Ga yolŋu'‐yulŋu ŋurukuy makarrwuy wäŋawuy Djudawuynydja, walalanydja marrtjina ḻuŋ'maranhaminana Yiprunlilina wäŋalili, withiyara ŋanya Daypitnhana, ga ŋunhalana walala ḻiya‐ŋämira Daypitnhanydja weyika'yuna, buŋgawakuŋalana, ŋayi yurru buŋgawayirri ŋurikina walalaŋgu Djudapuyŋuwuna bäpurru'wu.
2SA 2:8 Yurru waŋgany ḏarramu yäku Yapana ŋurru‐warryunarayŋu miriŋuwu Djolwalaŋuwu miriŋuwu, nayinydja garr'yurruna Djolwu gäthu'mirriŋunha Yitjputjinha, bala walala marrtjinana buḏapthurruna Djodanbuyŋu mayaŋ'ku, bala ŋanyana Yapananhana nherrara Djolwu gäthu'mirriŋunha ŋurruŋukuŋalanydja giŋguŋalana, ŋayina yurru ŋurruŋuyirri ŋuriki wiripuŋuwunydja bäpurru'wu Yitjuralpuyŋuwu, ga ŋuliwitjandhinydjayi dhukarrkurru walala gulk‐gulkthunmaraŋalana Godkunydja ŋunhi miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha bitjarra märrma'kuŋalana miṯtji. Yo, märrma' dhuŋgarra Yitjputjinydja yukurrana dhärrana buŋgawa Yitjuralpuyŋuwunydja, yurru ŋayi ŋunhi yaka ŋamakurruny'tja buŋgawa, bala yana märrma'na ḏarramu marrtjina lili, ga bumaranydja ŋanya rakunyguŋalana, ga ŋunhi ŋayi Daypitthu ŋäkulanydja ŋurikiyyi, bala yana ŋayi mirithinana wal'ŋu ŋaramurryinanydja, ŋoynha manapara dhärrana, bala yana ŋayi bumarana murrkay'kuŋalana ŋunhinydja maṉḏanha ŋunhi maṉḏa bumara murrkay'kuŋala Djolwu gäthu'mirriŋunha.
2SA 5:1 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala yolŋu'‐yulŋunydja Yitjuralpuyŋunydja marrtjina bala Yiprunlilina, ga waŋana Daypitnhana, “Ŋilimurrunydja dhuwala gurruṯu'mirri walala, ŋanapurru Yitjuralpuyŋu ga nhuma Djuda walala.
2SA 5:2 Ŋäthilinydja ŋunhi Djol yukurrana walŋaŋga yana nhinana ya', ŋunhinydja ŋuli nhepiŋga ŋurru‐warryuna ŋanapurrunha marilili, ga Garraynydja waŋana nhena yurru ŋanapurruŋgu ŋurruŋuyirri.”
2SA 5:3 Bala yana walala Yitjuralpuyŋuyunydja waṉa‐nherrara Daypitnhana, ŋayina yurru ŋurruŋu walalaŋgunydja, bala ŋunhinydja bitjarra Yitjuralpuyŋu ga Djuda walala bäpurru' biyapul waŋgany‐manapanminayi, ga ŋayipi yurru Daypit yukurra dharraynydja walalaŋgu bukmakku.
2SA 5:4 Ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu ŋunha Djurutjalamŋuranydja wäŋaŋura yukurrana nhinana bäpurru yolŋu Djepatjpuy, ga Djepatjtja ŋunhi bäpurru' yolŋu'‐yulŋu yukurranha ŋuli ḻakaranhaminya ŋunhi walalanydja biyapulnha wal'ŋu wuṉḏaŋarrmirri yolŋu'‐yulŋu, ganydjarr‐ḏilkurruna biyapul'nha dhika. Yurru ŋayi Daypitthunydja ga nhanukalanydja malayu märraŋalana yana ŋunhiyi wäŋa Djurutjalam, bala ŋayi Daypittja marrtjinana, bala nhinanana ŋunhili wäŋaŋura, ga yolŋuyunydja ŋuli ḻakaranha ŋunhayi wäŋanydja Daypitkuna wäŋa bitjana. Daypitthu dhuḻ'yurrunanydja ŋunhayi wäŋanydja ga wuṉḏaŋarrnha dhikana, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi dhuḻ'yurrunayi nhanŋuwaynydja ŋayi wäŋa ḻatju'na dhikana ŋanyana. Yo, Godthu guŋga'yurruna yukurrana Daypitnhanydja, liŋgu ŋayi yukurrana malthurruna nhanŋuway yana Godku, ga bitjanayi ŋayi ŋuli djäka yukurranha yolŋu'‐yulŋuwu Godkalaŋuwunydja miṯtjiwu ŋamathanha yana. Ga ŋunhala Djurutjalam Daypitthu märraŋala wiripunha miyalknha, ga yumurrku'nha walalaŋguway ḏarramuwurrunha ga dhäykawurrunha, ga ŋayi Djalamandja yäku dhawal‐wuyaŋina ŋunhalana Djurutjalamnha wäŋaŋura. Yo, walala ŋuriŋi Bilitjiyapuyŋuyunydja ŋäkulana ŋunhi walala nherrara Daypitnha giŋguŋala, walalanydja marrtjinana lili Daypitku nyäṉ'thurrunana bunharawuna, walala bini bunanha ŋanya Daypitnha, yurru Garrayyu guŋga'yurruna warray ŋanya Daypitnhanydja. Ga Daypitkalanydja miriŋuyu ŋuparana ŋunhinydja walalanha miriŋunha, ŋuparana yana liŋgu‐u‐u ga ŋurrkaŋala bena‐wala barrkulilina.
2SA 6:1 Yo, Garraywu ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi ŋunhala yukurrana djingaryurruna waŋganygala ḏarramuwala yäkuwala Binatapkala. Ŋuriŋiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuyyu Bathiyu yukurra mel‐ḻakarama ŋanyapinyay Waŋarrnha Godnha, ŋunhi ŋayinydja ŋunhalaŋumi ṉapuŋga, ŋunhi ŋayinydja yukurra ganaŋ'thun gal'ŋu biyapulnha‐wala, ga garrkuḻuknha dhikana djeŋarra'na. Ga Daypittja waŋanana ŋurikiyi bitjarrana, “Gul' ŋilimurru marrtjina, ga märrama ŋunhayi dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi, ga gäma lilina, ga nherraṉ dhipalana Djurutjalamlilina,” bitjarra. Bala walala marrtjinana.
2SA 6:3 Marrtjinanydja walala yukurrana‐a‐a, ga ŋawatthurruna goŋliliyaŋala ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynhanydja Bathinha, bala yana walala gurrunharanydja nherraranydja ŋunhimala yuṯalilina be nhälili girri'lili, ga märrma' bulikiny'tja maṉḏanha warryunarawu ŋurikiyi. Yurru Binatapku gäthu'mirriŋunydja maṉḏa malthurrunayi walalaŋgu, yurru djäka marrtjina maṉḏanydja ŋunhi ŋurikiyi Bathiwu, marrtjinanydja maṉḏa yukurrana gali'kurru maṉḏanyŋukurru dhukarr ŋupara.
2SA 6:5 Ga walalanydja Daypittja ga wiripu‐guḻku' yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋu giritjinana dhikana marrtjina barkparkthurrunana manapara, buku‐ŋal'yurrunana Garraywuna marrtjina bala märr‐ŋal'yurrunana manapara; walala ŋaḻwa'yurrunanydja dhika bitjarra rirrakay manapanminana manikayyu ga yiḏakiyuna marrtjinana yukurrana girri'yuna malanyŋuyu dhika nhäyuna, märr‐yiŋgathinana wokthurrunana Garraywuna, ŋunhi walala marrtjina bala gäŋalanydja ŋunhiyi Bathinydja bala Djurutjalamlilina.
2SA 6:6 Ŋunhi walala marrtjinana yukurrana bala, bala waŋganydja wäyin buliki nyaḻwaŋ'thurrunana ŋurru‐ṉiṉ'thurrunana, ga ŋayi Watja yäku ḏarramu, ŋayinydja waṉa‐djarr'yurruna ŋurikiyi, bala mulkanana ŋayi galŋa‐mundurrkuŋala ŋunhiyi dharrpal bathi.
2SA 6:7 Yurru Garraynydja wirrkina ŋaramurryinana nhanŋu, bala bumarana ŋanya Watjanhanydja rakunyguŋalana, liŋgu ŋayi goŋ‐ŋal'yurruna ŋunhi, ŋunhi ŋunhiyinydja gänana wal'ŋu Garraynydja, ganaŋ'thun yukurra.
2SA 6:8 Ga Daypittja wirrkina dhika ŋayaŋu‐yätjthina, liŋgu Garrayyu dhä‐ḏir'yurruna bumara ŋunhi ḏarramunha bitjarrayi.
2SA 6:9 Ga ŋayi Daypittja beyaṉiyinayi Garraywu. “Nhaltjanna yurru dhuwala ŋarranydja gäma ŋunhayi Bathi?” bitjarrana ŋayi waŋananydja.
2SA 6:10 Bala ŋayi yana gonha'yurruna ŋunhimalayi liŋgu dharapullili, ŋunhimala wäŋalili Yapititamgalana wäŋalili, ŋunhimala liŋgu gonha'yurruna ŋayi, yakana ŋayi gäŋala bala Djurutjalamlilinydja ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu.
2SA 6:11 Yurru yukurrana ŋunhi Garraywu Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi ŋunhili dhärrana ḻurrkun' ŋaḻindi ŋupara, ga Garrayyunydja guŋga'yurruna yukurrana ŋunhiyi ḏarramunha ga nhanŋu miyalknha ga yumurrku'nha, gäŋalana yukurrana ḻatju'kuŋala walalanha ŋunhimala wäŋalili.
2SA 6:12 Ga ŋayi Daypitthunydja ŋäkulana ŋunhi nhaltjarra walalanha ŋunhiyi walalanha guŋga'yurruna Garrayyu, liŋgu ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi ŋunhiliŋumi walalaŋgala wäŋaŋura. Bala yana ŋayi Daypittja marrtjinana lili märranharawu yana ŋuriki bathiwuna, ŋayi yurru märrama bala gäma Djurutjalamlilina, yurru ŋayi gäŋalanydja ŋamathaŋalana wal'ŋu dhunupayaŋalana. Ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyuna walalay ḻaw'maraŋalanydja ŋunhiyi, bala gäŋalanydja marrtjina, yurru ḻambarryuna walala gäŋalanydja yukurrana, bitjarra yana liŋgu ŋunhi walalaŋgu Garrayyu ḻakaraŋala ŋäthili. Ga ŋunhi walala ŋuriŋi ḏarramuwurruyu ḻaw'maraŋalanydja ŋunhi Bathi, ga marrtjina walala bitjarra dhawa‐yawaṯthurruna yaka weyin, bala ŋayi Daypitthunydja walalanha waŋana gulmaraŋalayi. Ga ŋunhala ŋayi Daypitthu wutthurruna wäyinnha maṉḏanha, ga bathara mundhurr buku‐wekaŋala Garraywu ŋunhili galki, gumurrŋura ŋunhili Dhawu'‐nherraṉminyarawuyŋura Bathiŋura. Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala marrtjinana‐wala yana, barkparkthurrunana marrtjina walala Daypittja ga yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi, ga marryurrunana ŋunhi walala marrtjinanydja yukurrana bala.
2SA 6:14 Ŋayi Daypittja wiṯthurrunana wal'ŋu giritjina dhika, märr‐ŋal'yurrunana yukurrana Garraywu,
2SA 6:15 ga bukmaknha dhika yolŋu'‐yulŋu barkparkthurruna, ŋoy‐djulŋithinana dhikana, märr‐yiŋgathinana manapara, wokthurrunana Garraywuna.
2SA 6:16 Ga ŋunhi walala ŋayathaŋalana ŋunha Djurutjalambuy wäŋa, ga walalanydja marrtjina bala djuḻkmaraŋalana Daypitkunydja nhanŋuwaynydja wäŋa ŋunhi, ga nhanukala Daypitkala miyalkthunydja, rurraŋ'thurruna yukurrana, ŋayi nhäŋalanydja yukurrana dhaḻakarrkurru, nhäŋalanydja ŋayi yukurrana ŋanya Daypitnha giritjinyara wapthu'‐wapthunara, giritjinyara marrtjinyara bala, buku‐ŋal'yunara Garraywalaŋuwuy. Bala ŋayi gupa‐waŋanana ŋanya ŋayaŋuyuna nhanukalay ŋayi.
2SA 6:17 Yo, walala gäŋala ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathinydja, ga ŋunhamalana gurrunharanydja ḏalwaḏalwa'lilina buṉbulili ŋunhi ŋayi Daypitthu ŋäthiliŋga yana buṉbuŋala ŋurikiyi Bathiwu. Ga ŋunhalayina walala wekaŋala mundhurr Garraywunydja bathara, buku‐ŋal'yurrunana nhanŋu.
2SA 6:18 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala wekaŋala Garraywu, Daypittja yukurrana bukumirriyaŋalana ŋurikina yolŋu'‐yulŋuwuna, märr yurru Godthu guŋga'yun walalanha, gäma yukurra yurru ḻatju'kuma.
2SA 6:19 Bala yana Daypitthu ŋathana wekaŋala marrtjina waŋga'‐waŋganygu yana ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja bala walala marrtjina roŋiyinana wäŋalilina.
2SA 6:20 Ŋayi Daypittja marrtjina wäŋalilina roŋiyina, bala ŋunhala ŋayi wäŋaŋuranydja bunana; ŋayi miyalkthunydja nhanukala waŋana bitjarrana, “Nhä dhuwala nhenydja ḻuḻatj ḻawaḻawa? Be nhenydja dhuwala buŋgawaŋga ŋurruŋu Yitjuralpuyŋuwu, bala nhuna walala dhäykawurruyunydja nhäŋalana marryunarana ŋunhi nhe yukurrana giritjinanydja.”
2SA 6:21 Ga ŋayi Daypittja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja ŋunhi yukurrana giritjina Garraywu yana, märr‐ŋal'yurruna nhanŋu. Ŋayipi ŋarranha djarr'yurruna, ga nherrara ŋayi ŋarranha nhokalaŋuwala bäpa‐ŋaliwala dharapullili, märr ŋarra yurru dharray yukurra Godkalaŋuwu malawu Yitjuralpuyŋuwu.
2SA 6:22 Ŋarranydja yurru bitjanna liŋguna giritjirrina yukurra, märr‐ŋal'yunna yurru Garraywu; yakana ŋarranydja yurru ḏaḏawyun.”
2SA 6:23 Bala ŋayi Djolwu ŋunhi gäthu'mirriŋu miyalk, Mikuḻ yäku yothumiriw nhinananydja yukurrana, dhalwaŋiny' yana liŋgu‐u‐u ga rakunydhina ŋayi yothumiriw yana.
2SA 7:1 Ga ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋayi Giŋ Daypit yukurrana nhinana ḻatju'ŋurana ŋanyana dhikana buṉbuŋura, buta'na dhikana djana'mirrina, ga Garraynydja yukurrana nhanŋu djäkayi yana, gungaŋala ŋanya yukurrana miriŋuwala.
2SA 7:2 Ŋayi Giŋ Daypit waŋana ḏarramuwala dhäwu'‐gänharamirriwala yäkuwala Naythangala bitjarra, “Dhuwalana ŋarranydja yukurra nhina dhiyalaŋumina gay' walaŋŋurana dhikana wäŋaŋura, ga ŋunhi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi Garraywu ga ŋunha yana ḏälkunhamirri yukurra ḏalwaḏalwa'ŋura. Nhä warray ŋuli ŋarra dhuḻ'yurru buṉbu ḻatjuny'tja nhanŋu Garraywu?”
2SA 7:3 Ga ŋayi Naythandja waŋana bitjarra, “Nhe yurru djäma yana ŋunhi nhaltjan nhe yukurra guyaŋirri ga nhä nhokala ḻiyaŋura guyaŋinyarawuy, liŋgu Garraynydja dhuwali warray nhokala galki,” bitjarra.
2SA 7:4 Ga ŋulinyaramirriyu munhakuna ŋayi Garray waŋana Naythangala bitjarrana gam'. “Gatjuy marrtjiya, ga ḻakaraŋa ŋarrakalaŋuwa djämamirriwa Daypitpa biyaka, ‘Yaka dhuwala nhenydja dhuḻ'yun yurru buṉbu ŋarraku nhinanharawu.’
2SA 7:8 Ga ḻakaraŋanydja nhanbala biyakayi Daypitku, ‘Ŋäthilinydja ŋunhi nhe ga wäyin djäkamirriŋga, bala ŋarra nhuna djarr'yurrunana, ga nherrara nhuna ŋurruŋuna ŋarrakalaŋuwu malawu Yitjuralpuyŋuwuna.
2SA 7:9 Ŋarranydja bitjarra liŋgu galki yukurrana marrtjina nhokala, ga ŋarranydja yukurrana djuḻkthunmaraŋala miriŋunha malanha nhuŋu. Yo, yäkunydja nhe yurru yindithirrina, ga bukmakthuna nhuna yurru ḻakarama dharrpalnydja yolŋu, bitjan.
2SA 7:10 Ŋarra djarr'yurruna dhuwalanydja wäŋa ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu, ga dhiyalana walala yurru yukurra nhina walŋanydja yana; ŋarra yurru gungamanydja walalanha miriŋuwalana, bala walala yurru nhinanydja gunganharana ŋayaŋu‐wurrkurrum'nha. Ŋarra yurru guḻku'kumana nhuŋunydja miṯtji, miṯtji‐gaŋdhunmaramana nhuna.
2SA 7:12 Ga ŋunhi nhe yurru rakunydhirrinydja ya', ga nhuŋu mala‐wunharawuynydja yurru wapthun dharapullilinydja nhokalana.
2SA 7:13 Ga ŋayina yurru ŋuriŋina yolŋuyuna dhuḻ'yun buṉbunydja ŋarraku, bala nhinanydja ŋayi yurru yukurra buŋgawana ŋayi wal'ŋu ŋurruŋuna yanana.
2SA 7:14 Ŋarranydja yurru nhanŋu bäpa'mirriŋuna, ga ŋayinydja yurru gäthu'mirriŋuna ŋarraku. Ŋuli ŋayi yurru ŋula nhä rom‐djarrpiny'tja djäma, ŋarranydja yurru ŋanya dhä‐ḏir'yunna, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli bäpa'mirriŋuyu nhanŋuway ŋayi gäthu'mirriŋunha raypirri'yun yätjŋuru ŋuriŋi dhä‐ḏir'yunarayu.
2SA 7:15 Yurru ŋarranydja yurru yaka warray ganan ŋanya gonha'yun wal'ŋu, bitjarra ŋarra gonha'yurruna ŋanya Djolnha.
2SA 7:16 Nhokuŋu malawunharanydja bitjan liŋgu yurru malawunharamirrina marrtji bala, gupaḏalŋuna yurru weyinŋumirrina; yakana yurru ŋayi bukunydja mulka bitjanna liŋguna yurru dhärra yukurra dhawar'yunamiriwnha.’ Gatjuy, nhe marrtjiyana ga ḻakaraŋa Daypitpana dhuwalayi.”
2SA 7:17 Yuwalkthi ŋayi Naythandja marrtjinana, ga bur‐bunana Daypitku, bala ḻakaraŋalana yukurrana ŋunhiyi liŋgu dhäruktja yana ŋunhi ŋayipi Garray maḻŋ'maranhamina Naythangala.
2SA 7:18 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja Giŋ Daypit marrtjinana bala ŋunhimalayina ḏalwaḏalwa'lilina ŋunhi Garray ŋayipi ḏälkunhamina yukurrana ŋunhili. Ga ŋayi Daypittja nhinanana, bala bukumirriyaŋalanydja yukurrana bitjarra gam'. “Garray, nhenydja dhuwala ŋurruŋu wal'ŋu. Ŋarranydja dhuwala yaka ŋamakurru', yurru nhe warray ŋamakurruny'tja. Nhe djäma ŋamathaŋala ŋarrakuway ga ŋarrakalaŋuwu yumurrku'wu, ga ḻakaraŋala nhe ŋarraku dhunupamirriyaŋala, ŋunhi walala yurru ŋarrakuŋu mala‐wunhara, nhinana yukurra weyinŋumirrina‐wala, mala‐ḏälkuma yurru nhuŋu malanha weyinŋumirrina.
2SA 7:20 Garray nhe marŋgi ŋarrakunydja, nhokalaŋuwu djämamirriwu, ga marŋgikuŋala nhe ŋarranha walaŋguŋala.
2SA 7:22 Nhenydja dhuwala biyapulnha wal'ŋu Waŋarr, yakana wiripunydja balanyarayi bitjan nhe wal'ŋu.
2SA 7:23 Ŋanapurrunydja Yitjuralpuyŋunydja nhuŋuwayŋga yolŋu'‐yulŋu, ŋunhi nhepiŋga ŋanapurrunha walŋakuŋalanydja, dhawaṯmaraŋalanydja garrpiṉminyaraŋurunydja romŋuru ḏirrwiḏirrwiŋurunydja. Nhepiŋga märraŋalanydja ŋanapurrunha nhuŋuwayliliyaŋala, ga djäma ŋanapurruŋgu ḻatju'kuŋala dhika ganydjarr ḏumurru yana rom maḻŋ'maraŋala. Nhe ŋupara gukuŋala wiripuŋunhanydja bäpurru'nha yolŋunha walalanha dhipuŋurunydja wäŋaŋuru, ga bitjarrayi nhe djalkthurruna walalambalanydja waŋarrnha walalanha. Ŋanapurrunydja Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu yurru nhina yukurra nhuŋuwaynha yana yolŋu'‐yulŋu, gupaḏalnha‐wala, ga nhepina yurru ŋanapurruŋgu Waŋarr Godtja.
2SA 7:25 “Garray, nhenydja dhuwala Waŋarr God. Biyakana yana liŋgu djämanydja ŋunhi nhe dhawu'‐nherrara ŋarranha, märr yurru ŋuruŋu yolŋu'‐yulŋuyunydja nhokala ḻakarama yäkunydja nhuna yindikumana.
2SA 7:27 “Garray, nhe wekaŋala ŋarraku ŋunhiyi ḻatju' dhawu'‐nherraṉara, ga ŋarra nhuna yukurra waŋana, nhe yurru guŋga'yunna dhuwala ŋarrakuŋu mala‐wunharanydja, märr yurru walalanydja bitjanna liŋguna dhärranydja nhuŋuwaynha yanana, märr yurru walala yukurra nhinanydja nhokiyingalana yana djäkaŋuranydja gupaḏalnha. Garray, ŋunhi ŋuli nhe guŋga'yundja, ḻatju'kuma warray dhika gämanydja miṯtji‐wunharanydja ŋarrakuŋu weyinŋumirrina.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Daypitthu bukumirriyaŋalanydja Garraynha.
2SA 9:1 Waŋganymirri Daypitthu dhä‐wirrka'yurruna nhanŋuway yolŋu'‐yulŋunha bitjarra, “Way! Dhikaŋga Djolwuŋunydja walkur‐märranhara balaŋuŋga ḏäpthu'‐ḏapthun? Bay' warrpam'nha burakirri ŋiniya? Ŋarra ḏukṯuk ŋarra walalaŋgu yurru djäka gel'yun, bitjarra ŋarra dhawu'‐nherrara Djonathannha.”
2SA 9:2 Ga walalanydja ḻakaraŋala nhanŋu, “Ŋunha ya' waŋgany nhanŋu Djonathangu walkurnydja nhina yukurra, yurru djukaṯ yulŋunydja, ga gaṉuŋ balanyara ya'.”
2SA 9:4 Bala ŋayi Giŋ Daypitthu djuy'yurrunana walalanha garr'yunarawuna ŋurikiyi Djonathangalaŋuwu walkurwunydja Mapiputjiwu yäkuwu.
2SA 9:6 Ŋunhi ŋayi ŋäkulanydja ŋuriŋiyi Djolwala gutharra'mirriŋuyu, ŋayi birrka'yurruna yanapi ŋayi Daypitthu bunha ŋanya, bala yana ŋayi wirrkina beyaṉiyinanydja. Marrtjinanydja lili ŋayi, ga bunananydja nhanŋu Daypitku, ga buku‐nyilŋ'thurruna ŋayi buku‐ŋal'yunarawu Daypitkuna, bala waŋanana bitjarrana ŋayi, “Ŋarranydja dhuwala nhuŋu djämamirri yolŋu,” bitjarra.
2SA 9:7 Ga ŋayi Daypittja waŋana, “Yaka nhe barrariya. Ŋarra nhuŋu yurru dhuwala djäka, liŋgu ŋäthilinydja ŋilinyu nhuŋu bäpa'mirriŋu Djonathan ga ŋarrapi, ŋilinyu dhawu'‐nherraṉmina ŋinyalaŋguway ŋilinyu, ga ŋulawitjan nhanukala ŋarranydja yurru nhuŋunydja djäka. Ŋarra yurru wekamana roŋiyinmaramana nhokalana goŋlili ŋunhinydja wäŋa ŋunhi nhokalaŋuwu märi'muwu wäŋa ŋaraka Djolwu, ga nhenydja yukurra yurru nhina bitjanna liŋguna dhiyalana ŋarrakalana, ga ḻuka nhe yurru yukurra ŋatha dhiyalana bili ŋarrakalana.”
2SA 9:8 Ga ŋayinydja ŋunhiyinydjayi bundhurrnydja ḏarramu waŋana bitjarrana, “Yol ŋarra dhuwala yolŋunydja? Dhika ŋarranydja be ŋula nhä warray. Nhäku warray nhe yurru djäka bitjandhinydja ŋarraku?”
2SA 9:9 Yurru Daypitthunydja yana roŋiyinmaraŋala ŋunhiyi märi'muwu nhanukalaŋuwu wäŋa ŋaraka, ga waŋgany ḏarramu ŋunhi ŋayi yukurranha ŋuli djäma Djolwu ŋäthili, ŋayina yukurrana ŋunhiyinayi yolŋu djäkanydja yukurrana ŋuriki bunhdhurrwalaŋuwunydja.
2SA 9:11 Yurru ŋayipinydja ŋunhi bunhdurrnydja ḏarramu nhinana yukurrana ŋunhalana bäymana Giŋ‐Daypitgalana wäŋaŋura. Ŋanya dhika walaŋguŋalana goŋ‐nherraṉmina ŋunhi giŋdja, djäkanydja nhanŋu dhika ḻatju'kuŋala yana, biyaku ŋuli ŋula nhanukalaŋuwuna walkurwu.
2SA 9:13 Ŋayi ŋunhi bunhdhurrnydja ḏarramu nhinanana yukurrana ŋunhalanayi wäŋaŋura Giŋgalana wäŋaŋura ŋunhala Djurutjalamnha, ga bitjanana liŋguna ŋayi ŋuli ŋathanydja ḻukanha ŋunhalana maṉḏana Giŋdhuna ŋuriŋi rrambaŋina.
2SA 11:1 Bitjanna liŋgu dhuŋgarra‐manhdhinya walala ŋuli Giŋdja buŋgawanydja walala marililina marrtjinya, ga Daypitthunydja djuy'yurruna nhanŋuway ŋurru‐warryunaramirrinha Djawapnha yäkunha ḏarramunha, ŋayi yurru gäma ŋunhiyi miriŋunha mala‐warryun, ga ŋunhala walala yurru bunharamirri bäpurru Wamanbuyŋuwu, nyäṉ'thun yurru. Ga ŋayipinydja Daypittja ga ŋunhalana bäyma nhinana Djurutjalam warray, yaka warray ŋayinydja marrtjina marilili ŋunhimala.
2SA 11:2 Waŋganymirri ŋayi Daypit ŋal'yurruna bukulili ŋunha baṉgalkal'lili wäŋalili nhanukiyingala; marrtjina bala, ga dhut‐gay nhinana ŋunhimala, bala ŋayi nhäŋala djipthurruna bitjarra, dharr‐way nhäŋala dhäykanhana, ŋayi yukurrana ḻupthurruna nhanukiyingala ŋunhili bala wäŋaŋura, yurru ŋayi ŋunhi dhäykanydja dhika dhapirrknha ŋanyana djana'mirrina rumbal.
2SA 11:3 Daypittja ḏukṯukthinana ŋuriki dhäykawu, bala ŋayi djuy'yurrunana waŋganynhana djämamirrinha nhanŋuway, yol ŋayi ŋunhi dhäyka. Ga ŋunhi ŋayi djämamirrinydja marrtjina waṉḏina bala, ga ŋunhala maḻŋ'maraŋala ŋunhiyi dhäykanha, ga lilinydja ŋayi roŋiyinanydja ŋunhiyi ḏarramu djämamirri nhanŋu, ga ḻakaraŋalanydja, “Ŋunhayi dhäykanydja yäku Batjipa; miyalktja ŋayi ŋunha Yurayawu dhäykanydja Yitpuyŋuwa ŋunhi ya'.”
2SA 11:4 Ŋayinydja dhika Daypittja wirrkina ḏukṯukthina nhanŋu ŋuriki dhäykawunydja, bala yana ŋayi djämamirrinhana nhanŋuway djuy'yurruna märranharawuna garr'yunarawuna ŋuriki miyalkku. Bala ŋayi gäŋalana ŋanya lili ga Daypitpana wekaŋala, ga ŋunhalana maṉḏa nhinana yukurrana wirrkina ḏukṯukthinyaminanydja maṉḏakuway maṉḏa. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja bala ŋayi ŋunhiyi dhäykanydja marrtjina wäŋalilina roŋiyina.
2SA 11:5 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja bala ŋayi yothumirriyinana, bala ŋayi dhäwu'na djuy'yurruna ŋuriŋi dhäykayunydja Daypitkuna, ga dhäwuny'tja ŋunhala bunana Daypitkunydja bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala yothumirrina. Gämanydja ŋarra yukurra dhuwala yothuny'tja nhuŋuna ŋunhi.”
2SA 11:6 Daypittja wirrkina dhika galyurrunanydja, bala yana ŋayi dhäwu'na djuy'yurruna Djawapkunydja, ŋunhi ŋayi ŋurruŋu ŋuriki miriŋuwu, bitjarra ŋayi dhäruktja djuy'yurruna, “Djuy'yurrana lili ŋunhinha ḏarramunha Yurayanhanydja ŋe! . . . ŋarra nhanŋu ḏukṯuk.”
2SA 11:7 Ga yuwalkthi ŋayi Yurayanydja roŋiyina liliyi Daypitpa bunana, ga ŋayinydja Daypitthunydja dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Wanhana be marinydja? Nhäŋga yolŋunydja walala ŋunha be ŋamakurru'mirriŋga?” bitjarra. Ga ŋayinydja waŋana ŋunhiyinydja Yurayanydja, ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋe, manymakmirri ŋunhanydja bukmakka, yurru wirrki walala yukurra ŋunha bunharamirrinydja.”
2SA 11:8 Ga Daypittja waŋana Yurayawala bitjarra, “Gatjuy ŋäthili nhe bala marrtjiya wäŋalili, dhäykawa nhokalaŋuwa buniya, ga ŋunhala ŋäthili ganydjarr nhiniya galkunmiya, yurruna nhe boŋguŋu balayinydja roŋiyi marililinydja.”
2SA 11:9 Yurru ŋayi Yurayanydja yaka warray marrtjina nhanukiyingalanydja wäŋalili; ŋayinydja nhinana marrtjina ŋurikala warray giŋgalaŋuwala warray djämamirriwala walalaŋgala.
2SA 11:10 Ga ŋayi Daypitthunydja ŋäkulana ŋunhi Yuraya yaka marrtjina bala wäŋalili nhanukiyingala, bala ŋayi dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Baman' warray nhe ŋuli dhuwala marililinydja marrtjinya. Nhäku warray nhe yaka marrtjinya yawungu miyalkkala nhokiyingalanydja?”
2SA 11:11 Ga Yurayayunydja buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanŋu Daypitku bitjarra, “Bukmak ŋunha ḏarramuwurru wiripu‐guḻkuny'tja nhina yukurra ŋunhaŋga yana bäyma ŋorra marrtji ŋuli warraŋulkurru, ŋulwitjŋura yana; yakaŋga yana walala roŋi'‐ruŋiyirri miyalkkalanydja ŋuli walalaŋgala wäŋalilinydja. Nhäkuna ŋarrapinydja yurru be marrtji bala wäŋalili, ga ḻuka yurru ŋatha ḻatju' ga gapu, ga ŋorra ŋarra yurru miyalkkala? . . . ŋunhi walalanydja yukurra yana galŋa‐yätjthirri muka. Yakana ŋarranydja yurru bitjandhi.”
2SA 11:12 Ga ŋayi Daypittja waŋana, “Manymak. Dhiyalana bäymana ŋiniya bay', waŋgany biyapul munha, ga yurruna nhe boŋguŋu marrtji balayi marililinydja.”
2SA 11:13 Ga ŋuriŋinydja munhayu Daypitthu garr'yurruna bala Yurayanha ŋathawuna ḻukanharawu, bala yana ŋayi wekaŋalana ŋanya dhaŋaŋnha dhika ŋänitjiny'tja, ḻukanana ŋayi yukurrana‐a‐a yana liŋgu‐u‐u ga muḻkurr ŋayi leŋu. Ga ŋunhala yana bäyma ŋayinydja Yurayanydja mukthurruna ŋorrana, yaka yana ŋayi marrtjina bala nhanukiyingala bala'lili ŋorranharawu.
2SA 11:14 Bala yana ŋayi Daypitthu dhäruknha wukirri Djawapkuna, ga djuy'yurrunanydja ŋayi nhanukalana goŋlili wekaŋala Yurayawalana ŋunhi djorrany'tja dhärukmirrinydja.
2SA 11:15 Ga bitjan ŋayi yukurra ŋunhi dhäruktja waŋa gam'. “Nherrala dhuwalanhanydja gay' ḏarramunha Yurayanhanydja gumurrlili ŋunha wal'ŋu yana. Ŋunhi yurru ŋutuny'tja mari wirrkinydja yukurra yurru bunharamirri, ga nhumanydja yurru gonha'yunna yana ŋanya ŋunhimalana; gonha' ŋayi yurru burakirrinydja ŋayipina gänana.”
2SA 11:16 Ga Djawapthu mel‐ḻaw'maraŋala ŋunhiyi djorra', bala ŋayi djuy'yurruna ŋanya Yurayanhanydja ŋunhimalana ŋunhi wanhami walala yukurrana bunharamina wäŋalili yindililina, bala'‐guḻku'mirrililina.
2SA 11:17 Walala ŋunhi miriŋunydja walala dhawaṯthurruna marrtjina bitjarranydja, bala wirrkina yana bunharaminanydja marrtjina, ŋutu'na marinydja. Ga guḻku'na dhika miṯtji miriŋu Daypitkunydja burakina rakunygu, ga ŋayi Yurayanydja burakinayi ŋunhilina, liŋguna dhawar'yurruna.
2SA 11:18 Bala Djawapthunydja djuy'yurruna dhäwu'mirrinha Daypitkuna, ga dhäruk‐wekaŋalanydja ŋayi bitjarra gam'. “Ḻakaraŋa nhanŋu yulŋunydja dhiyakuy mariwuynydja.
2SA 11:20 Ga ŋuli ŋayi yurru ŋoynydja‐dharra, maḏakarritjthirrinydja bitjan yurru, ‘Nhäku warray walala marrtjina galkililinydja wal'ŋu ŋunhi bala'‐guḻku'mirrililinydja?’, bitjandja ŋayi yurru waŋa, bala nhenydja yurru ḻakaraŋana yana nhanbala, ‘Ŋunhiyinydjayi ḏarramu, ŋunhi ya' Yurayanydja liŋguna burakinana; liŋguna rakunynha ŋayi ŋunha’, biyakana ŋi ḻakaraŋanydja.”
2SA 11:22 Bala yana yuwalkthi ŋunhi dhäwu'mirrinydja yolŋu waṉḏinana‐a‐a, ga bunana ŋunhala Daypitpa, ga ḻakaraŋalana nhanbala yukurrana Daypitpana bitjarrana,
2SA 11:23 “Ŋunha marinydja ŋutu'na dhikana, ḏälnha yukurrana marrtjina, ga guḻku'na nhuŋunydja miriŋu burakina raku'‐rakunydhina, ga Yurayanydja burakinayi ŋunha rakunyguna.”
2SA 11:25 Ga ŋayi Daypittja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Gatjuy, marrtjiya ga ḻakaraŋa Djawapku biyaka, ‘Bäyyi ŋunhi, liŋgu guḻkuŋ'ka marrtji dhuwala yolŋu'‐yulŋunydja murrmurryun mariŋuranydja bunharaminyarayu. Biyapul marrtjiya, nyäṉ'thurra ŋunhiyi liŋgu wäŋa bala'‐guḻku'mirri, ga mulkiyana walalanha.’” Ga bitjarra ŋayi Daypit waŋananydja.
2SA 11:26 Yo, ŋunhiyi miyalktja Batjipanydja wirrkina dhika galŋa‐yätjthina warwumirriyinana, ŋunhi ŋayi ŋäkulanydja bäpurruny'tja dhuway'mirriŋunha rakunydhinyara, ga ŋäthinanydja ŋayi dhika wirrkina nhanŋu.
2SA 11:27 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Daypitthunydja ŋanya garr'yurruna nhanukiyingalana wäŋalili, ga nhanŋuna ŋayi miyalktja, ga yothuny'tja nhanukuŋu dhawal‐wuyaŋina ḏarramu. Yurru Garraynydja yaka galŋa‐ŋamathina Daypitku, ŋurikalayi ŋunhi ŋayi nhaltjarra djäma yätj.
2SA 12:1 Ga yurruna Garrayyu djuy'yurruna dhäwu'‐gänharamirrinha ḏarramunha yäkunha Naythannha Daypitkala, ga bitjarra ŋayi ḻakaraŋalanydja Daypitku dhulmu‐mayali'mirri dhäwu gam'. “Wiripunydja märrma' yukurra yolŋu maṉḏa nhina waŋganyŋura wäŋaŋura, waŋganydja ḻukunydja, ga waŋganydja ŋurruwuyk.
2SA 12:2 Ga nhanbala ŋuripa ḻukunydjawanydja dhaŋaŋnha dhika wäyin malanha, buliki' ga bembi malanha.
2SA 12:3 Ga nhanŋu ŋurikinydja ŋurruwuykkunydja waŋganynha yana bembi, ŋunhina bili waŋganynha, yurru ŋayi ŋuli wirrkina dhika djäkanydja ŋurikiyi ŋunhiyi ŋurruwuyktja yolŋu, ga yumurrkuny'tja nhanŋu ga yindina ḏukṯuk ŋuriki wäyingu. Ŋayi ŋuli ŋathanydja wekanha nhanŋuway ŋunhi ŋatha, ga ḻaw'maranha ŋayi ŋuli makarrlili ŋal'maranha dhangi'yuna, balanyara yana liŋgu bitjan ŋunhinydja nhanŋu ga yothu'na.
2SA 12:4 “Waŋganymirriyunydja waluyu yolŋuyu withiyan buna ŋayi ŋunhala ŋuriki ḻukunydjawu ḏarramuwu, ga ŋayinydja ḻukunydjanydja waŋa bitjanna, ‘Wanhaka dhika ŋarra yurru maḻŋ'marama wäyindja, bala wutthun ḻukanharawunydja? Yakana ŋarra yurru wutthun ŋarrakuwaynydja dhuwala wäyin.’ Bala yana ŋayi ŋunhinayi märraŋala, ŋurruwuykpana ŋunhi wäyinnha bembinha, bala wutthurrunana, bala walala ḻukanana.”
2SA 12:5 Ga ŋayi Daypitthunydja ŋäkulana ŋunhiyi, bala wiṯthurrunana dhika maḏakarritjthinanydja gay' ŋurikina ḻukunydjawuna yolŋuwu, bala ŋayi waŋanana bitjarrana, “Yätjnha ŋiniya dhuwalanydja. Ŋuli ŋayi rakunydhina ŋunhiyinydja ḻukunydjanydja. Yol ŋayi dhika yäkunydja?”
2SA 12:7 Ga Naythandhunydja waŋana ḻakaraŋala bitjarrana, “Nhäŋga ŋunhiyinydja ḏarramu,” balanyarayinydjayi. “Godthu yukurra waŋa nhunanydja bitjan gam', ‘Ŋarra nhuna nherrara ŋurruŋukuŋala Yitjuralpuyŋuwu miṯtjiwu, ga gungaŋala ŋarra nhuna Djolwala.
2SA 12:8 Ŋarra wekaŋala nhokala nhanŋu dhuwali yolŋu'‐yulŋunha goŋlili, ga ŋarra nhuŋu marrtjina wekaŋala miyalknha walalanha.
2SA 12:9 Nhäku nhe ŋarrakunydja dhärukku yukurra ŋuyulkthirri? Nhäku warray nhe dhuwala bitjarrayinydja yätjtja djäma rom? Marina yurru bunanydja bay' nhuŋu ga nhokalaŋu miyalkku ga yumurrku'wu, liŋgu nhe bumara Yurayanha ga djaw'yurruna nhe nhanbala miyalknha; ŋarra yurru nhuna gombuma dhuwala miyalknhanydja ga wiripuŋuwana gathan ḏarramuwa.
2SA 12:12 Yätjnha nhe yukurrana djäma gayulnha ga walalanydja nhäma warray yurru Yitjuralpuyŋuyunydja bukmakthu, ŋunhi nhuŋunydja miyalk yukurra yurru nhina wiripuŋuwalana ḏarramuwala.’”
2SA 12:13 Ga Daypitthunydja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋarrapi yätjthina. Yätjkuŋala Garraynha ŋarra ŋayaŋu‐yätjkuŋala.” Ga Naythandja buku‐ruŋiyinmaraŋala waŋana bitjarra, “Garrayyunydja liŋguna bäy‐ḻakaraŋalana nhuŋu, yakana nhe yurru rakunydhirri.
2SA 12:14 Yurru yothu'na ŋunhiyi nhuŋu yurru walkurnha rakunydhirrinydja, liŋgu nhe yaka dhäruk märraŋala Garraynha; miriŋuyunydja nhokala nhäŋala yukurrana ŋunhi nhe djarrpi'kuŋala djäma, bala walala nhäŋiniŋ'‐ḻakaramanydja yukurra ŋanya Garraynhana.”
2SA 12:15 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi Naythandja marrtjina wäŋalilina, bala yothuny'tja ŋunhala rirrikthurrunana, ŋunhiyinydjayi ŋunhi Yurayawala miyalkthu gurrukaŋala yothunha ŋunhi nhanŋu Daypitku walkur.
2SA 12:16 Wirrkina ŋayi ŋunhi dhika rirrikthurrunanydja, ga Daypittja bukumirriyaŋala yukurrana Garraynha ḏäwalakunharawu nhanŋu, walŋakunharawu ŋuriki yothuwu. Ga Daypittja wirrkina dhika ŋoy‐yätjthina, bäyŋuna ŋayi ŋula ŋathanydja ḻukana, ga bitjanana liŋgu munha‐ŋupana ŋayi ŋuli ŋorranha marrtjinya ŋoykurruna munatha'kurruna yana.
2SA 12:18 Yo, yothuny'tja ŋunhi yukurrana rirrikthurruna waŋgany‐rulu ga märrma' bäythinyara walunydja ŋupara, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru bala yana ŋunhiyi rathany'tja rakunydhinana. Ŋunhi djämamirrinydja walala buku‐wiyaṉiyinana ḻakaranharawu Daypitkunydja,
2SA 12:19 yurru ŋayi Daypitthunydja nhäŋala walalanha waŋanhaminyara giyalkiyalwuy, bala ŋayi dhä‐wirrka'yurruna walalanha, “Yothuny'tja be rakunynha?” bitjarrana. Ga walalanydja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋe, liŋguna rakunynha.”
2SA 12:20 Bala ŋayi Daypittja gaŋgathina, rurrwuyunminanydja ŋayi‐i‐i, bala yana nherrara ḏarrtjalknha girri', bala yana marrtjinana‐wala buṉbulilina, bala buku‐ŋal'yurruna Garraywuna yukurrana ŋunhalana. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi roŋiyina wäŋalili, bala ŋathana ḻukana.
2SA 12:21 Ga djämamirrinydja walala ŋunhi wirrkina dhika ṉirryunmina, ga waŋana bitjarrana, “Ŋunhi ŋayi yukurrana yothu yana rirrikthurrunaŋga yurruna ŋayi rakunydhina, nhenydja ŋunhi yana ŋäthinana yukurrana, ga yakana ŋula ŋathanydja ḻukana. Ga ŋunhi ŋayi rakunydhinana, bala nhenydja gaŋgathinana, bala dhunupana ŋathana ḻukana? Nhäku warray nhe bitjarranydja?”
2SA 12:22 Ga Daypittja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Ŋunhi ŋayi walŋaŋga yana, ŋarranydja yukurrana nhinana ŋoy‐ŋayaŋay'miriw, bukumirriyaŋala yana yukurrana ga ŋäthina, ŋarra guyaŋina yana bini Garray ŋarrakunydja mel‐wuyuna ŋula, ga walŋakunha ŋanya.
2SA 12:23 Ga dhiyaŋunydja‐wala ŋayi rakunynha liŋguna, ga nhäkuna ŋarra yurru ŋoy‐ŋathamiriwnydja nhina? Bay' nhaltjan ŋarra yurru ŋunha yothu'nhanydja? . . . roŋiyinmarama walŋakumayi ŋanya ŋuriŋi ganuruyu ga ŋäthinyarayu? Ŋula nhäthaŋumirriyu ŋarranydja boŋguŋu marrtji balayi ŋunhamalayi ŋunha ŋayi yukurra nhina, yurru ŋayi yakana yurru roŋiyirri biyapulnydja liliyinydja dhipala, ŋarrakunydja buna.”
2SA 12:24 Ga ŋayinydja Daypittja dhika Batjipawuna nyeyal nhinana yukurrana, ga biyapul ŋayi yothu'mirriyina, ga gurrukaŋalanydja ŋayi ga ḏarramunha yana yothu'nhanydja, ga yäkunydja ŋayi Daypitthu ŋanya nherrara Djalamannha. Ga Garraynydja wirrkina dhika märr‐ŋamathina yukurrana ŋurikiyi ḏarramuwu Djalamangunydja.
1KI 1:1 Daypittja liŋguna worruŋuyinana, galki ŋayi yurru rumbal‐winya'yunna, ga bitjanana liŋgu ŋayi ŋuli ŋorranha nhinanha bala'palaŋurana.
1KI 1:5 Ga ŋulinyaramirriyuyi nhanŋu maḻamarr gäthu'mirriŋu Watanatja yäku ḏukṯukthina, ŋayi yurru ŋayina buŋgawayirri. Yurru ŋayi ŋunhi Watanatja ḻatju' ŋayi dhika rumbalnydja, ga beŋuru bili yana ŋunhi ŋayi yutjuwaḻaŋ'ka yana ḏarramu, ŋayi ŋuli djämanydja yukurranha nhanukiyingala ŋayi djälyu, ga bäpa'mirriŋuyu nhanukala Daypitthunydja yakana ŋuli ŋanya ḏaḏawmaranha ŋuliŋuru yätjŋurunydja malanyŋuŋuru.
1KI 1:7 Bala ŋayi yana Watanatjayunydja garr'yurrunana marrtjina nhanŋuway ḻundu'mirriŋunhana walalanha, ga ŋathana ŋayi gurrunhara dhaŋaŋnha dhika walalaŋgu ḻukanharawu. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi gawaw'yurruna bala nhanukiyingala ŋayi wäŋalilinydja märraŋala ŋurru'‐ŋurruŋunha dhika buŋgawamirrinha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhimalayi ŋathawu ḻukanharawu, ŋunhinha yana walalanha ŋayi garryu'‐garryurrunanydja ŋunhi walala nhanukala gali'kurru. Yurru yaka ŋayi garr'yurruna ŋanya wäwa'mirriŋunhanydja nhanŋuway ŋayi Djalamannhanydja, ga ŋanya Naythannha ŋunhi djawarrkmirrinha, ga ŋunhinha walalanha ŋunhi walala galkiŋuwuy wal'ŋu djäkamirrinha walalanha nhanŋu giŋgu.
1KI 1:11 Ŋayinydja ŋunhala Naythandhunydja ŋäkulana, bala marrtjina ga ḻakaraŋala Batjipawuna, Djalamangalaŋuwu ŋäṉḏi'mirriŋuwuna, waŋananydja ŋayi bitjarrana gam' nhanukala ŋurikala, “Watanatjanydja ḏukṯukthina ŋunhi ŋayipi yana yurru buŋgawayirri dharapulŋura Daypitkalanydja, yurru Daypittja ŋunha dhuŋa yukurra yana nhina, yaka ŋayi ŋäkula ŋula.
1KI 1:12 Ŋunhi yurru ŋayi Watanatjanydja buŋgawayirri ŋurruŋuyirri, ŋayinydja yurru buma rakunygumana nhuŋunydja yothu'nha waku'mirriŋunha Djalamannhanydja, ga nhunanydja.
1KI 1:13 Nhämirri nhe ŋuli marrtji bala giŋgalanydja, ga waŋi biyakunydja nhanukala, ‘Nhe ŋäthilinydja dhawu'‐nherrara ŋarranha muka, ŋunhi boŋguŋu ŋarraku waku'mirriŋu Djalamandja buŋgawayi nhokalanydja dharapulŋura. Ga nhäkuna ŋunha ŋayinydja Watanatjanydja buŋgawayirri yurru?’ bitjarra.”
1KI 1:15 Bala ŋayi marrtjinana Batjipanydja, ga waŋana yukurrana Daypitkala bitjarrayina, “Nhokala gäthu'mirriŋuyu Watanatjayunydja yukurra ŋathana ŋunha ŋäthilimirriyama, ga garr'yunna marrtji yolŋu'‐yulŋunhana ŋurru'‐ŋurruŋunhana, märr yurru walala ŋanya ŋurruŋukumana giŋgumana, yurru ŋayi yaka warray garr'yurruna ŋanya Djalamannhanydja.
1KI 1:20 Daypit, nhenydja dhuwala ŋurruŋu muka, ga ŋunha yukurra bukmaktja Yitjuralpuyŋunydja nhuŋuway yana galkun, walala yukurra ḏukṯukthirrinydja nhuŋu, nhe yurru ḻakarama dhunupamirriyamana, yol nhokala dharapulŋuranydja yukurra yurru dhärra.
1KI 1:21 Ŋuli nhe yurru yakanydja ŋula waḏutja ḻakarama, walalanydja yurru buŋgawakuma ŋunha Watanatjanhana, ga bumana walala yurru ŋarrakunydja waku'mirriŋunha Djalamannhanydja ga ŋarranhay.” Bitjarranydja yukurrana waŋana ḻakaraŋala Batjipayu.
1KI 1:22 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu Naythannha burr‐way bunana ŋunhili, ga ŋayinydja ḻakaraŋala ŋunhi yana liŋgu waŋgany dhäwu.
1KI 1:28 Bala ŋayinydja Giŋdhunydja ḻakaraŋalana yukurrana ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalana bitjarrana gam'. “Gäŋa ŋarraku gäthu'mirriŋunha Djalamannha lili, ga wapmaraŋa ŋanya ŋal'maraŋa ŋarrakala yarraman'lili. Nhuma yurru ḻiya ŋanya biḏi'yurra weyika'yu, ga yolŋu'‐yulŋuwunydja biyaka ḻakaraŋa, ‘Dhuwalana gay' Djalamannha giŋdja yurru ŋilimurruŋgu.’ Ga bopthurrana yiḏakinydja malanha, ḻiw'maraŋa yukirriya marrtjiya dhukarrkurru, märr yurru bukmaknha yolŋu'‐yulŋunydja marŋgithirri.
1KI 1:35 Bala liliyi ŋanya roŋiyinmaraŋa, ga nherrala ŋunhina wal'ŋu garrwarlilina, ŋarrakalaynha dharapullili nhinanharawunydja. Ŋarralaynha gäthu'mirriŋu Djalamannha yana ŋunhi ŋarrapi wal'ŋu djarr'yurruna ŋanya, ŋayipi yana yurru yukurra malanydja ḏälkuma Yitjuralpuyŋunhanydja ga Djudanha bäpurru'nha.” Ga bitjarranydja yukurrana ŋayi Giŋ waŋana Daypit.
1KI 1:36 Dhunupa walalanydja yana dhäruktja ŋanyapinyay märraŋala ŋunhi nhaltjarra Daypit waŋana. Yuwalkthi walala ḻiya‐ŋämira weyika'yu Djalamannha, bala walala gäŋalanydja ŋanya yukurrana dhukarr‐ŋupara ḻiw'maraŋala, bopthurruna marrtjina dhika. Ga yolŋu'‐yulŋunydja bukmaknha dhika yiŋgathinana marrtjina märr‐yiŋgathinana, bitjarrana walala waŋanhaminanydja marrtjina, “Weyinŋuwuna wal'ŋu nhinanharawu giŋ ŋanapurruŋgu dhuwalanydja Djalamandja.” Yatjunmina walala marrtjina dhika yiŋgathina, dhukarr‐ŋupara malthurrunana marrtjina bala nhanbala Djalamanba.
1KI 1:41 Watanatjayunydja ga nhanukala ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay, walala ŋunhala ŋathana yukurrana ḻukana, ŋäkula warray walala rirrakay warray walalanha yulŋunydja, walala marrtjina yiŋgathina lili. Bala walala waŋanhamina bitjanminana, “Ga' ga'! Dhika nhä? Nhäku walala marrtji dhikanydja yiŋgathirri lili?” bitjarrana. Bur‐way walalambala ŋunhili dhäwu'mirrina, ga ḻakaraŋalana walalambala bitjarrana gam'. “Dhuḏitjnha dhuwala yulŋunydja bay'. Ŋunha Giŋ Daypitthunydja liŋguna buŋgawakuŋala Djalamannhana, ŋunhana ya' gäma yukurra ŋanya yulŋunydja, marrtji ŋayi yukurra yarraman'thuna, giŋgalana yarram'thu ŋuriŋi.
1KI 1:45 Liŋguna walala ŋanya ḻiyanydjaŋämira ḻiya‐ḻupmaraŋalanydja, ga yolŋu'‐yulŋunydja marrtji yatjunmirrina, ‘Djalamannha dhuwala ŋilimurruŋgu giŋdja,’ ŋunhana ya' walala marrtji yiŋgathirrina.” Bala Giŋ Daypittja wirrkina goŋmirriyina, buku‐ŋal'yurruna yukurrana ŋayi Godkuna, ga waŋana yukurrana bitjarrana, “Wokthunna Garraywuna, bili gäthuranydja dhuwala ŋarraku gäthu'mirriŋunydja liŋguna giŋnha.”
1KI 1:49 Ŋunhi walala Watanatjawala ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyunydja ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ŋäkula ŋunhiyinydja, ga bena dhika walala beyaṉiyinyaminanydja; walala gaŋga'‐gathinana, bala yana wäŋgaŋalana gonha'yurrunana.
1KI 1:50 Ga ŋayi Watanatjanydja bitjarrayi bili wirrkina beyaṉiyina nhanŋu Djalamangu, bala yana ŋayi waṉḏinana bala ŋunhimala Garraywalana Buṉbulili, walŋakunharamina ŋanyapinyay ŋayi. Ga waŋananydja ŋayi bitjarrana, “Ŋarra yurru dhiyala yana bili yukurra nhinanydja, ga yana liŋgu ŋarranha yurru Djalamandhu dhawu'‐nherraṉ walŋakunharawu.”
1KI 1:52 Ga Djalamandhunydja ŋäkulana ŋurikiy, ŋayi waŋananydja bitjarrana, “Ŋuli ŋayi yurru ŋarrakuwaynydja malthun yukurra, ŋarrakalanydja gali'ŋura, yaka ŋarra yurru ŋula nhaltjan buma ŋanya. Ga ŋuli ŋayi yurru ŋarraku gali'‐nherraṉmirri, ga ŋurrkama ŋarranha, ga ŋunhinydja ŋayi yurru rakunydhirri warray.”
1KI 1:53 Bala yana ŋayi Watanatjanhanydja djuy'yurrunana‐wala yana. “Gatjala, marrtjiya wäŋalilina,” bitjarrana yana.
1KI 2:1 Daypittja marŋgina ŋunhi ŋayi yurru galki rakunydhirrina, bala ŋayi wäthurruna nhanukalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu Djalamangu, ŋayi yurru wekama dhäruk nhanŋu dhä‐ḏaw'yunna yukurra, bitjarrana ŋayi waŋananydja gam'.
1KI 2:2 “Walunydja dhuwala marrtji galkithirrina ŋarraku rakunydhinyarawuna. Dhärriyanydja nhe wuṉḏaŋarryiya yana.
1KI 2:3 Dhäruktja dhuḏakthurra ŋanyapinyay yana Garraynha, ŋunhi ŋayi yurru nhaltjan nhuŋu ḻakarama. Ŋunhi rom malanha ŋayi gathara Mawtjitjkala ŋunhana wukirriwuynha liŋguwuynha. Ŋayathaŋa ŋunhiyi rom malanha yulŋunydja, märr yurru Godtja yukurra djäka yana nhuŋu walaŋguma, gäma marrtji bala ḻatju'kuma yana.
1KI 2:4 Ŋuli nhe yurru malthun yukurra nhanŋuway Garraywunydja dhärukku, ŋayinydja yurru nhuŋu wekama ŋunhi malanha ŋunhi ŋayi ŋarrakala dhäwu'‐nherrara. Ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋarraku bitjarra, ‘Ŋuli yurru nhokuŋu miṯtji‐bunharanydja gurrum'tja marrtji bala malthun ŋurikiyi romgu malaŋuwu, ga yuwalkkuma gal'ŋu märrama walalaŋgalay märryu, walala yurru dhärra yukurra ŋurruŋu yana Yitjuralpuyŋuwu, bitjan liŋgu yurru.’” Bitjarrayina ŋayi yukurrana Daypit dhäruk‐nherraṉminanydja nhanukalaŋuwala gäthu'mirriŋuwala Djalamangalanydja.
1KI 2:10 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi Daypit rakunydhinana, ga walalanydja ŋanya dholkuŋalanydja ŋunha bäyma Djurutjalamlili, ŋunhimalayina nhanukiyingala wäŋalili munatha'lili.
1KI 2:11 Yo, Daypittja yukurrana nhinana giŋ Yitjuralpuyŋuwu beŋga yana baman', 40 dhuŋgarranydja ŋupara, ga goŋ‐nherraṉminanydja ŋayi yukurrana yolŋu'‐yulŋuwunydja ŋuriki malawunydja walaŋguŋalana dhikana ḻatju'kuŋalana.
1KI 2:12 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru bala ŋayi Djalamandja giŋnha ḏumurru'ŋuna wal'ŋu ŋayi nhanukalana, märraŋala dharapul ŋayina.
1KI 3:2 Ŋulinyaramirriyunydjayi yolŋu'‐yulŋunydja ŋuli ŋunhi yana buku‐ŋal'yunanydja nhanŋu Godku barrkuwatj yana, wiripuŋura ga wiripuŋura wäŋaŋura malanyŋumi, liŋgu yakaŋga yana Godku Buṉbu dhärranha yukurranha ŋuli ŋunhili Djurutjalamdja.
1KI 3:3 Djalamandja yukurranha ŋuli wirrkina dhika märr‐ŋamathinya Garraywu; ŋayi yukurrana malthurrunanydja yana dhukarrwunydja nhanukalaŋuwu bäpa'mirriŋuwu Daypitku, yurru wiripunydja ŋayi ŋuli bathana wäyin malanha, mundhurr wekanha wiripuŋuŋura ga wiripuŋuŋura wäŋaŋura.
1KI 3:4 Waŋganymirriyunydja waluyu ŋayi marrtjina bala Gipiyanlili wäŋalili, ga ŋunhala ŋayi bathara, mundhurr wekaŋala Godku.
1KI 3:5 Ŋulinyaramirriyu munhakuna Garray maḻŋ'maranhamina Djalamangala bukaway'kurru, bala ŋayi waŋana nhanukala, dhä‐wirrka'yurruna ŋanya Djalamannha bitjarra, “Nhäku nhe ḏukṯuktja? Nhä ŋarra nhuŋu yurru wekamanydja?” bitjarra.
1KI 3:6 Ga ŋayinydja Djalamandja buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra gam'. “Bitjana liŋgu nhe ŋuli gänha yukurranha ḻatju'kunha dhika ŋarraku bäpa'mirriŋunha Daypitnha,
1KI 3:7 ga dhiyaŋunydja‐wala nhe nherraṉ yawungu ŋarranhana bäpa'mirriŋuwala ŋarrakalaŋuwala dharapullili wapmaranha, märr ŋarrana yurru yukurra mala‐ḏälkuma nhuŋu miṯtjinha. Yurru ŋarranydja dhuwala yuṯa muka yana gurrmul, ga yaka ŋarra marŋgi wirrki djäkawunydja.
1KI 3:8 Ḏukṯuktja ŋarra dharraywu dhiyaku nhokalaŋuwu malawu yolŋu'‐yulŋuwu walaŋgunharawu yana, yurru guḻku'na dhuwala walala malanydja, guḻku'na mirithirrina, gulkuruna ŋuli bothurrunydja malanydja walalanha.
1KI 3:9 God, ḻiya ŋarranha djambatjkuŋa, marŋgi‐wekaŋa ŋarranha, märr ŋarra yurru dharray yukurra ŋamathama, mala‐ḏälkuma dhuwala nhuŋu malanha. Dhiyaku bili ŋarranydja ḏukṯuk. Ŋuli nhe yurru yakanydja ŋarranha ḻiya‐djambatjkuma, ga ŋarranydja yurru nhaltjanna mala ḏälkuma dhuwala nhuŋunydja miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha.”
1KI 3:10 Ga Garraynydja wirrkina dhika ŋoy‐ŋamathina nhanŋu Djalamangu, ŋunhi ŋayi bitjarra yukurrana waŋana ŋäŋ'thurruna.
1KI 3:11 Ga Godtja waŋana bitjarra nhanukala, “Nhe bini ŋäŋ'thuna ŋula nhäku rrupiyawu dhaŋaŋgu, ga nhe bini ŋäŋ'thuna weyingunha walŋawu nhinanharawu, ga nhe bini ŋäŋ'thuna ŋarranha bunharawu ŋuruku miriŋuwu, yurru bäyŋu warray nhe bitjarrayi.
1KI 3:12 Bala ŋarranydja yurru nhuna wirrkina wal'ŋu gaḏamanguma, ḻiya‐djambatjkumana wal'ŋu wirrkina.
1KI 3:13 Ga bitjandhiyi ŋarra yurru wekamayi nhuŋu ŋunhanydja malanha ŋunhi nhe yaka ŋarranha ŋula dhä‐ŋäŋ'thurruna yukurrana. Nhenydja yurru ḻukunydjayirrina, ga bukmaktja yolŋu walala yurru nhuŋu yukurra märr‐ŋal'yunna.
1KI 3:14 Ŋuli nhe yurru ŋarrakuwaynydja romgu malthun, ga ŋarrakuwaynydja minawaŋ dhärukku bitjanna nhuŋu bäpa'mirriŋu yukurranha ŋuli bitjanayi, ga nhenydja yurru nhina weyinŋumirrina.”
1KI 3:15 Bala yana ŋayi Djalamandja gaŋgathinana yakurrŋurunydja, ŋunhi ŋayi yukurrana bukaway'yina, yurru marŋgithina ŋayi yulŋunydja ŋunhi ŋayipi God yukurrana waŋananydja nhanukala. Bala ŋayi Djalaman buku‐ŋal'yurrunana Godku, wekaŋala nhanŋu bathara mundhurrnha.
1KI 4:29 Yuwalkthi Godthu Djalamannha ḻiya‐djambatjkuŋalana wirrkina dhika, märr ŋayi yurru wirrkina wal'ŋu marŋgithirri djinawa'wuywunydja wal'ŋu ŋuriki dharrpalwunydja malanyŋuwu.
1KI 4:30 Guḻku' yukurrana ḻiya‐gaḏamanmirrinydja yolŋu'‐yulŋu nhinana ŋulinyaramirriyunydja waluyu, yurru Djalamannha ŋayipina wal'ŋu wirrkinydja‐wala gaḏaman, djuḻkmaramanydja yukurra ŋunhiyi walalanha bukmaknha.
1KI 5:1 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru Djalaman waŋana dhuḻ'yunarawuna bitjarra gam'. “Ŋarra yurru dhuḻ'yun buṉbuna, märr yurru ŋanapurru buku‐ŋal'yun yukurra ŋunhalana Godkunydja.” Bala yana ŋayi djuy'yurruna dhäwu'mirrinhana bala nhäyikalili Lipananlili wäŋalili ŋäŋ'thunarawu yuṯuŋgurrwu bala'wu, ḻatju'mirriwu yana wal'ŋu dharpawunydja lanapu'wunydja. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi märraŋala ŋunhinha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala marŋgi wal'ŋu wirrki buṉbuwu dhuḻ'yunarawu. Ga walalanydja miṯthurruna yukurrana guṉḏa malanha, ŋutu'mirrina dhika guṉḏa, yuṯuŋgurrwunydja ŋurikinydjayi ḻukuwunydja dhärranharawu. Bala walala dhuḻ'yurrunana ŋunhiyi Buṉbunydja Godku.
1KI 5:11 Garraynydja waŋanana Djalamangala, “Ŋuli nhe yurru dhäruk-märrama ŋarranhanydja, ga ŋarranydja yurru nhinana yana yukurra dhiyalana miṯtjiŋura Yitjuralapuyŋuwalana dhiyalana bili Buṉbuŋura dhuwala nhuma yukurra dhuḻ'yun. Ŋarra yurru yakana ganandja nhumalanha ŋuli nhuma yurru marrtji yukurra ŋarrakalanydja dhukarrkurru.” Bala ŋayi Djalamandhu dhawar'yunmaraŋalana ŋunhiyi liŋguna Buṉbunydja. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi ŋunhi djinawa'lilinydja buṉbulili malanyŋulili nherrara marrtjina girri' malanha ḻatju'mirrina dhika wal'ŋu. Ŋunhi Buṉbunydja liŋguna dhawar'yurrunana, bala yana ŋayi Djalamandhunydja gurrunharana marrtjina bukmak dhika nhä malanha girriny'tja, garwarrwarr'mirri girri', ga bulayi malanha miny'tji girri' ŋunhi nhanukala bäpa'mirriŋuyu Daypitthu djarr'yurruna, bala ganaŋ'maraŋala ŋurikiyi nhanŋuway yana Godku Buṉbu ŋäthili wal'ŋu.
1KI 8:1 Ŋunhi ŋayi Djalamandhu dhuḻ'yurrunanydja ŋunhi Buṉbu, ŋayi gulkthunmaraŋala märrma'kuŋala ŋunhi yulŋunydja, märr yurru ŋunhinydja djinawany'tja wal'ŋu gänaŋuna yana yukurra yurru dhärra, ganaŋ'maranharana wal'ŋu, ŋärra' wal'ŋu yana, nhanŋuwaynha yana Godkuna wäŋa, ga ŋunhi warraŋulnydja wäŋa dhurrwaranydja ḏalkarra'mirri ŋuli marrtjinya ŋunhimalayi warraŋullilinydja djämawu Garraywalaŋuwu. Ŋunhi ŋayi dhawar'maraŋalanydja warrpam'tja ŋunhiyi Buṉbunha, bala ŋayi Djalamandhunydja ḻuŋ'maraŋalana ŋunhinhana walalanha ŋurru'‐ŋurruŋunhana bäpurru'nha ga bäpurru'nha ŋunhi Yitjuralpuyŋunha yana, walala marrtjinana balayi ŋunhamala Djurutjalamlilina, bala ŋayi ḻakaraŋalanydja walalaŋgu bitjarra, “Ŋilimurru yurru gäma dhuwala Dhawu'‐nherraṉminyarawuy Bathi Garraywu ŋulaŋuru Djäyanŋuru, bala yurru ḻuku‐nherraṉ ŋunhamalana Godkalana wäŋalili.” Yuwalkthi walalanydja ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja walalay ḻaw'maraŋalana ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi, bala gäŋalana ŋunhiwalana Buṉbulilina; gäŋalanydja walala marrtjina bala, ga nherraranydja ŋunhamala yana liŋgu djinawa'lili wal'ŋu gänaŋulili, ŋärra'lili wal'ŋu. Ga yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋuriŋi guḻku'nhana wäyinnhanydja gulaŋ‐waṉḏinyamaraŋala bitjarrana ŋapatjkunharaminana walalanhawuy walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja.
1KI 8:10 Ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja walalay nherrarana ŋunhiyi Dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja Bathi ŋunhimala yana dharapullili, bala yana walala roŋiyinana dhawa'‐yawaṯthurruna warraŋullilina, ga dhunupa ŋunhiyinydja marrtjina wäŋa Buṉbu gungaŋala ḻatju'yuna dhikana wal'ŋu maŋandhinyarayu bena dhikana räkuyina yukurrana. Yo, ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja walala yakana dhärrana wal'ŋu ŋamathaŋalanydja ŋuriki djämawunydja yukurranharawu, liŋgu ŋuriŋi djarraṯawun'thunydja ḻatju'yunydja dhikanydja wal'ŋu räkukuŋalana yukurrana warrpam'nha wäŋanydja ḻiw'maraŋalana yana. Liŋgu ŋayipina Godnha ŋunhinydja bunana, liŋguna gulŋiyinana nhinanharawuna ŋurikina; nayi yurru nhinana ŋunhilina bäymana wal'ŋu, galkina nhanukiyingalaŋuwalana yolŋu'‐yulŋuwala.
1KI 8:12 Ga Djalamandja waŋanana yolŋu'‐yulŋuwala bukmakkalana bitjarrana gam'. “Wokthurra Garraywu Godku, Yitjuralpuyŋuwu Waŋarrwu. Liŋguna ŋayi ŋayathamana yukurra mukthunna yana ŋunhiyi dhäwu'‐nherraṉaranydja, ŋunhi ŋäthili ŋayi dhäwu'‐nherrara ŋarraku mäḻu'nha. Ŋarraku mäḻu' Daypit ḏukṯukthina ŋayi bini dhuḻ'yuna Buṉbu Godku Garraywu, yurru Godtja waŋana nhanukala yaka'yurruna. God waŋana nhanukala bitjarra, ‘Nhokala gäthu'mirriŋuyuna ŋayina yurru dhuḻ'yun ŋarraku Buṉbunydja,’ bitjarra. Ga dhuwalana gay', Buṉbunydja liŋguwuynha dhuḻ'yunarana. Godthu nherrara ŋarranha ŋarrakalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala dharapullili, bala ŋarra yawungu dhuḻ'yuna dhuwala Buṉbu buku‐ŋal'yunarawu Godku. Ga yawungu ŋarra ganaŋ'marama ŋärra' nhanŋuway wal'ŋu dharapul, märr yurru Godtja nhina yukurra yurru dhiyalana ŋilimurruŋgalana.” Yo, dhawu'‐nherraṉminyarawuynydja ŋunhi Bathi ŋunhalayi yukurrana dhärrana djinawa'na, ga ŋunhiliŋumi Dhawu'‐nherraṉminyarawuyŋura Bathiŋura djinawany'tja yukurrana gärrina märrma' guṉḏa maṉḏanha, yurru makarrmirri dhärukmirri, Godku nhanŋuway rom malanha yukurra ḻakarama, ŋunhi ŋayi ŋäthili wal'ŋu ŋunhala bala wekaŋala Mawtjitjkala.
1KI 8:22 Bala yana Djalamandja marrtjinana bala, ga gulŋiyina ŋunhimala Buṉbulilina; ŋayi waṉa‐garrwarthina, bala bukukurru waŋanana marrtjina bitjarra gam'. “Nhepina waŋganynha Waŋarr Godtja; bäyŋuna dhika wiripunydja Walŋa‐ḏikṯik bitjan nhepi dhiyalimi djiwarr'ŋura ga dhika bäyma munatha'ŋura. Nhe dhawu'‐nherraṉminanydja nhunapinyay nhe bala‐lili'yunmina yolŋu'‐yulŋuwala nhokalaŋuwala, ŋunhi nhe yukurra yurru gäma walalanha, djäka marrtji ŋamathamana yana, ŋunhi walala yurru yuwalkthirri wal'ŋu marrtji malthun nhuŋuwaynydja. God, nhenydja dhuwalanydja Waŋarrnha wal'ŋu; bukmaktja dhuwali djiwarrny'tja nhuŋuwaynha wal'ŋu wäŋa. Nhaltjanna dhika nhe yurru nhina dhiyalanydja gay' Buṉbuŋura, ŋunhi ŋarra yawungu dhuḻ'yun nhuŋu? Dhuwalayinydjayi märr‐yutjuwaḻa' warray nhuŋunydja. Garray ŋarrala Waŋarr, ŋarranydja nhuŋu dhuwala djämamirri. Nhäŋa yukirriya djäka dhiyakunydja gay' Buṉbuwu walu ŋuparra ga munha ŋuparra, dhiyaku gay' wäŋawu ŋunhi ŋanapurru ŋuli buku‐ŋal'yun nhuŋu yukurra. Ŋunhi yurru yolŋu'‐yulŋu nhuŋu buku‐ŋal'yundja yukurra, ŋäŋ'thun yurru nhuna dhiyala gay' Buṉbuŋura, ŋäka ŋanapurrunha dhiyali djiwarr'ŋuranydja, bala bäy‐ḻakaraŋana ŋanapurruŋgu.”
1KI 8:54 Ga dhäŋuru bukumirriyanharaŋurunydja ŋayi Djalamandja dhärranana, bala yana waŋanana ŋurikala bukmakkala yana yolŋu'‐yulŋuwalanydja, ŋayi waŋananydja bitjarrana gam'. “Godthunydja yukurra liŋguna ŋayipina goŋdhu ŋilimurrunha ḏälkuma, ŋayipina yukurra ŋilimurruŋgu djäka ŋamathamana wal'ŋu, bala dhuwalana ŋilimurru nhina yukurra wurrkurrum'ŋurana, marimiriwnha mäwaya'na. Go ŋilimurrunydja nhina galki yana wal'ŋu nhanukalanydja; yakana ŋilimurru ŋanya yurru ganan biyapulnydja, märr yurru ŋayinydja Garraynydja bitjandhi liŋgu yana ŋilimurruŋgalanydja galki yana, bitjan bitjana ŋayi yukurranha ŋuli galkithinya ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala. Yuwalkkuŋa yana wal'ŋu malthurra nhanŋu Garraywunydja. Märraŋa yukirriya nhanŋuway yana dhäruktja malanha, ga mukthurra marrtjiyanydja yukirriya nhanukiyingala yana dhukarrkurrunydja, märr yurru bukmaktja yolŋu walala marŋgithirri nhanŋuway, ŋunhi ŋayipi waŋganynha yuwalkŋunydja wal'ŋu God yana; yakana wiripunydja waŋarr balanyara bitjan ŋayipi.”
1KI 8:62 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru Djalamandhu ga bukmakthu ŋuriŋi malayu yolŋu'‐yulŋuyu gäŋalana wäyinnhana malanyŋunha ŋunhi guḻku'nhana dhika, buliki'nha ga bembinha ŋunhiyinydja, walala yukurrana gäŋalanydja lili ŋunhimalayi gulaŋ‐waṉḏinyamaranharawu ŋapatjkunhaminyarawu, märr walala yurru marrtji galkilili wal'ŋu, buku‐ŋal'yun Garraywu. Yo, ŋunhala walala yukurrana gulaŋ‐waṉḏinyamaraŋalanydja ŋunhi wäyinnhanydja walalanha ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja, ga rumbalnydja ŋunhi wäyinha yukurrana batharana, mundhurr wekaŋala Godkuna. Walala yukurrana bukmaknha yana dhika ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja goŋmirriyinana, wiṯthurruna dhika buku‐ŋal'yurruna Godkunydja, ga dhawar'yurrunanydja walala ŋunhi, bala walala marrtjina wäŋalilinydja roŋiyinana, ŋayaŋunydja dhika dhaŋaŋmirrina gay', bena dhika goŋmirriyinana marrtjina yukurrana, liŋgu wirrkina dhika wal'ŋu yukurranha ŋuli Godtja walalaŋgu goŋ‐nherraṉminya, ḻatju'kunhana wal'ŋu dhikana nhanukalayŋuwunydja ŋuriki miṯtjiwu Yitjuralpuyŋuwunydja.
1KI 9:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi Giŋ Djalaman dhawar'yurrunana dhuḻ'yunaraŋuru Buṉbuŋuru, Garray maḻŋ'maranhamina biyapul ŋanyapinyay ŋayi nhanukala, ga waŋana bitjarrana,
1KI 9:3 “Ŋarra liŋgu ŋäkula nhuna bukumirriyanharanydja. Dhiyaku gay' Buṉbuwu ŋarrapi yurru djäka yukurra nhäma dhuwalayi bitjan liŋgu, liŋgu dhuwalanydja ŋunhi nhe dhuḻ'yurruna ŋarrakuway dhulŋuŋu, märr yurru dhiyala gay' nhuma yukurra yurru buku‐ŋal'yun ŋarrakuway yana yäkuwu gupaḏalnha‐wala.
1KI 9:4 Ŋuli nhuma yurru yuwalkkuma wal'ŋu djäma ŋarrakuway, ga malthun yurru ŋarrakuway romgu malanyŋuwu, ga nhina wal'ŋu ŋamathama‐wala, bitjarra ŋarra nhumalaŋgu ŋäthili ḻakaraŋala,
1KI 9:5 ga yurruna ŋarranydja yurru nhumalanha gäma, ga djäka nhumalaŋgu marrtji bala, ga waŋganydhu yurru nhokuŋu walkur‐ŋurrkanharayu gämanydja marrtji, ga dhärranydja yukurra yurru ŋurruŋu Yitjuralpuyŋuwunydja bitjanna liŋguna yurru, bitjarra ŋarra dhawu' nherrara nhuŋu bäpa‐ŋalinha Daypitnha.
1KI 9:6 “Ga ŋuli nhepi ga nhuŋu mala yurru ḏaḏawyun warray malthunaraŋuru ŋarrakala, ŋunhi walala yurru yakana ŋayathama ŋarrakuway rom malanha; ŋuli walala yurru ganan ŋarranhanydja ga wiripuŋuwunydja märr‐ŋal'yun waŋarrwu,
1KI 9:7 ŋunhiyinydja bitjan ŋarranydja yurru yakana djäka walalaŋgu nhokalaŋunydja malawu. Miriŋuna yurru marrtji, ga märrama dhuwala wäŋa, ga djaw'‐djawyunna walalanha yurru dhuwala yolŋu'‐yulŋunhanydja dhipuŋurunydja wäŋaŋuru. Ŋarranydja yurru gananna dhuwalanydja Buṉbu gay', ga bukmaktja yurru yolŋu'‐yulŋu gitkitthunmirrina dhiyaku Yitjuralpuyŋuwunydja.
1KI 9:8 Dhuwalanydja gay' ḻatjuny'tja Buṉbu yurru ḏaw'‐ḏawnha yukurra dhärra, muṉguythirrina ḏaw'‐ḏawyunna yurru, ga walala yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäma, ga waŋa bitjanna, ‘Nhäku warray Garrayyu gonha'yurruna dhuwala wäŋa ga Buṉbu?’
1KI 9:9 Ga yolŋunydja walala yurru waŋa buku‐ruŋinyamarama bitjanna, ‘Liŋgu yolŋuyu walalay gonha'yurruna ŋanya walalaŋguway Waŋarrnha Godnha; walala gonha'yurruna ŋanya, bala yana wiripuŋuwuna buku‐ŋal'yurruna waŋarrwu walalaŋgu, ga yurruna Garrayyunydja gonha'yurruna walalanhanydja, ga dhuwalana gay' marinydja yukurra marrtjina walalaŋgu.’” Ga bitjarra yukurrana Garrayyu ḻakaraŋala Djalamangu, märr yurru nhanŋunydja yolŋu'‐yulŋu mala yuwalkkuma wal'ŋu yana malthun nhanŋu Godkunydja.
1KI 10:1 Yo, Godthu guŋga'yurruna Djalamannha, wirrkina dhika muḻkurr‐djambatjkuŋala, ga wirrkina wal'ŋu ḻukunydjakuŋalanydja ŋanya, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi dhawu'‐nherrara ŋanya. Yakana wiripunydja yolŋu balanyarayi bitjan ŋayipi Djalaman, ga dhäwuny'tja dhika buḻwaŋ'thurrunana nhanukalaŋuwuy Djalamangalaŋwuy bena‐wala barrkulilina wäŋalili, warrpam'nha mulkana. Ga ŋunhala Djepa yäkuŋura wäŋaŋura ŋäkula nhanukalaŋuwuy Djalamangalaŋuwuy, ga buŋgawayu miyalkthu ŋäkulayi, bala ŋayi waŋananydja bitjarrana, “Ŋarra yurru marrtji balayi bay', Djurutjalamlili, ga maḻŋ'marama yurru ŋanya. Ŋarra yurru ŋanya gatjarr'yun, dhä‐wirrka'yun ŋanya yukurra ḏälmirriyuna dhärukthu,” bitjarra ŋayi waŋana ŋunhi miyalk buŋgawanydja.
1KI 10:2 Bala yana ŋayi djoṉguŋala marrtjina mundhurr malanha, ḻatju'mirrina dhika yana girri' malanha gänharawu nhanŋu Djalamangu, bala yana ŋayi marrtjinana‐wala. Marrtjinana ŋayi yukurrana ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a, ga ŋunhala Djurutjalam ga bur‐way bunanana ŋayi Djalamangu, ga ŋunhalayina ŋayi waŋanana yukurrana dhä‐wirrka'yurrunana ŋanya Djalamannha.
1KI 10:3 Ga ŋayinydja Djalamandhunydja yaka ŋula buku‐meṉguŋala ŋunhiyi dhä‐wirrka'yunara nhanukuŋu, ḏe'ŋu‐ŋupanara, yana ŋayi marrtjina lilinydja yana buku‐ruŋiyinmaraŋalanydja waŋana dhunupa warray marrtjina yana, yakana ŋula ŋoy‐ḏälthina nhanŋu. Ŋayi marŋgina warrpam'nha, bukmakkuna.
1KI 10:4 Ga ŋunhiyi miyalkthunydja ŋuriŋinydja wäŋawuy Djipawuynydja dharaŋarana ŋanya, ŋunhi ŋayinydja yuwalk warray muḻkurr‐djambatj, gaḏaman dhika ḏarramu, wirrkina wal'ŋu.
1KI 10:5 Ga bitjarrayi ŋayi liŋgu nhäŋala ŋunhi wäŋanydja dhika, ŋanyana dhapirrknha dhika bäymana, ga nhäŋala ŋayi bukmaknha nhanŋu ŋunhiliŋumi djämamirrinha walalanha dhika nhä ŋatha malanha, ga wirrkina ŋayinydja ŋunhinydja miyalktja ṉirryurruna dhika.
1KI 10:6 Ga waŋana ŋayi ŋunhiyi dhäyka bitjarra nhanukala Djalamangala, “Ŋunhala yawungu ŋarrakiyingala wäŋaŋura, ŋarra ŋäma nhokalaŋuwuy yawungu, ŋunhi nhenydja dhuwala wirrkina wal'ŋu gaḏaman.
1KI 10:7 Yakaŋga ŋarra yawungu märr‐yuwalkthirrinydja, bala yawungu ŋarra marrtji ŋarrapina lili, ga maḻŋ'marama ŋarrapina nhäma yawungu. Ga yuwalk warray dhuwala yulŋunydja. Nhenydja dhuwala yuwalknha wal'ŋu gaḏaman dhika, ga wirrkina marŋgina wal'ŋu, ga wirrkina wal'ŋu ḻukunydja. Yana ŋarra ŋäkulanydja yukurrana märr‐ḻurrkun' ŋäthilinydja, ga nhenydja dhuwala biyapul warray‐wala waŋarr, djuḻkmarama warray wal'ŋu yukurra nhä walala yukurrana ḻakaraŋala ŋäthili‐wala.
1KI 10:9 Nhuŋunydja Garray Waŋarr ḻatju' warray wal'ŋu, wirrki warray dhika; ŋayi yukurra märr‐ŋamathirri Yitjuralpuyŋuwunydja wirrki warray, ga nherrara ŋayi nhuna ŋurruŋukuŋala walalaŋgu, märr yurru nhe yukurra djäka walalaŋgu yuwalkkuma yana walaŋguma.” Bitjarra ŋayi yukurrana ŋuriŋi dhäykayu waŋananydja Djalamannha.
1KI 10:10 Bala ŋayi wekaŋalana nhanŋu guḻku'na dhika mundhurrnydja malanha ḻatju'mirrina.
1KI 10:13 Ga bitjarra bili ŋayinydja Giŋ Djalamandhunydja buku‐ruŋiyinmaraŋala wekaŋala mundhurr nhanŋunydja ŋuriki dhäykawunydja; ga ŋayinydja wekaŋalayi nhanŋu ŋunhi ŋayi bukmakku nhäku malanyŋuwu ḏukṯukthina yukurrana. Bala ŋayi ŋunhiyi miyalktja ga nhanŋu djämamirrinydja walala marrtjinana roŋiyinana walalaŋgiyingala wäŋalilina.
1KI 11:1 Ŋayi Djalamandja ŋunhi buku‐miyalknha ḏarramu; ŋayi yukurrana dhäykawurrunhanydja märraŋala guḻku'nhana dhika dhäykawurrunha, yurru mulku'‐mulkurunha, wiripunha ga wiripunha bäpurru'nha.
1KI 11:2 Garrayyunydja liŋgu ḻakaraŋala ŋäthili ŋunhi Yitjuralpuyŋunhanydja, nhanŋuwaynydja wal'ŋu yolŋu'‐yulŋunha waŋana yaka'yurruna, walala yurru yaka märrama ŋunhi wiripunha bäpurru'nha miyalknha walalanha, liŋgu walala ŋunhi wiripunydja bäpurru' malanha yukurranha ŋuli buku‐ŋal'yuna wiripuŋuwuna waŋarrwu walalaŋgu. Yurru Djalamandja yakana mäkiri'‐witjurruna Garraynha dhäruk, ga malthurruna nhanŋuwaynydja dhärukku, bala yana ŋayi märraŋalana yukurrana guḻku'nhana, dhikana ŋunhiyi miyalknha walalanha.
1KI 11:4 Ga ŋuriŋi dhäykawurruyunydja ŋanya bilmaraŋalana; ŋayi yukurranha ŋuli buku‐ŋal'yunanydja ŋurikina waŋarrwu mulku'‐mulkuruwuna, yakana ŋayi yuwalkkuŋala yukurrana malthurruna ŋurikinydja Garraywu Godku ŋunhi nhanŋu bäpa'mirriŋu yukurrana buku‐ŋal'yurruna Daypit.
1KI 11:5 Ŋayinydja yana ŋuli yukurranha buku‐ŋal'yuna ŋurikina wiripu‐guḻku'wuna waŋarrwu walalaŋgu, ga dhuḻ'yurruna ŋayi marrtjina wäŋa malanha buku‐ŋal'yunarawu ŋuriki yätjmirriwuna waŋarrwu walalaŋgu, märr yurru nhanbala mulku'‐mulkuru miyalk walala ŋunhi buku‐ŋal'yun ŋunhiliyi walalaŋgalayŋuwu ŋuriki mulku'‐mulkuruwu waŋarrwu walalaŋgu barrkuwuywu, ŋunhi walala gäŋala lili.
1KI 11:9 Yo, buku‐märrma'mirri Garraynydja maḻŋ'maranhamina milkunhamina Djalamangalanydja ŋäthilinydja, ŋayi ḻakaraŋala waŋana ŋanya yaka'yurruna bitjarra, “Yaka yana nhe yurru buku‐ŋal'yurra wiripuŋuwu mulkuruwu waŋarrwu walalaŋgu,” bitjarra. Bala yana Garraynydja ŋaramurryinana nhanŋu Djalamangu, liŋgu ŋayinydja Djalamandhunydja yakana märraŋala ŋanya ŋunhi dhäruk ga malthurruna nhanŋu dhärukku, yana ŋayi mäkiri'‐yarryurrunana bala gonha'yurrunana, ŋapana‐wekanharamina Garraywunydja.
1KI 11:11 Bala Garray waŋanana nhanŋu Djalamangu bitjarrana, “Ŋarranydja yurru gombumana nhuna, ŋunhi ŋarra nhuna dhawu'‐nherrara ŋäthili, yakana nhe yurru biyapulnydja ŋurruŋuyirri dhiyaku bukmakku Yitjuralpuyŋuwu, liŋgu nhenydja marrtjina dhä‐märr‐yuḻkthina warray, bakmaraŋala warray warrpam'thurruna dhawu'‐nherraṉaranydja ŋunhi, yakana nhe malthurruna ŋarrakuwaynydja wal'ŋu.
1KI 11:12 Ŋarra yurru yakana djaw'‐djawyundja walalanha dhuwala ŋunhi nhenydja yana walŋaŋga, liŋgu wirrki ŋarra yukurrana märr‐ŋamathina nhokalaŋuwu bäpa‐ŋaliwu Daypitkunydja. Ga ŋunhi yurru nhuŋu gäthu'mirriŋuna ŋurruŋuyirri, bala ŋarranydja yurru djaw'‐djawyunna nhanukala goŋŋurunydja, ga wekama yurru walalanha wiripuŋuwalana goŋlili.
1KI 11:13 Yurru ŋayipiwaynydja ḏälkuma yukurra yurru waŋganynhana yana miṯtjinha bäpurru'nha, liŋgu wirrkina ŋarra yukurra märryu‐ḏapmarama ŋarrakuway djämamirrinha Daypitnhanydja. Ga dhuwalanydja gay' wäŋa Djurutjalambuynydja dhärra yukurra yurru nhanukalayŋuwuna yana Daypitkalaŋuwuna miṯtjiwu, liŋgu dhuwalanydja wäŋa ŋaraka Djurutjalambuynydja ŋarrakuway dhulŋuŋu yana.”
1KI 11:26 Ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu waŋgany ḏarramu yäku Djirapawum yukurrana nhinana djämamirri nhanŋu Djalamangu, yurru ŋayi ŋunhi ḏarramunydja manymak dhika djämamirri. Waŋganymirriyu waluyu Godthu ḻakaraŋala nhanŋu bitjarra, “Ŋarranydja yurru djaw'‐djawyun 10‐nha bäpurru'nha nhanukala Djalamangalanydja goŋŋuru djäkaŋuru, bala ŋarra boŋguŋu wekaŋunydja walalanha nhokalana goŋlili, liŋgu Djalamandja yawungu yarryunna ŋarraku, yakana ŋayi ŋarraku malthunna, ga yätjkunhana ŋayi yawungu djäma. Yurru nhena boŋguŋu Djirapawum buŋgawa dhiyaku Yitjuralpuyŋuwunydja nhina yukurra yurru. Ga ŋuli nhe yurru dhäruktja märrama ŋarranha warrpam'tja wal'ŋu, ga ŋayathama yukurra ŋarrakuway rom malanha, ŋarranydja yurru nhokala galkina yana. Yurru waŋganydhuna yurru yukurra ḏälkumanydja miṯtjinhanydja Djalamangalana yana miṯtjiyu, ŋunhi ŋarra liŋgu dhawu'‐nherrara Djalamangalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala yäkuwala Daypitkala.” Ga bitjarranydja yukurrana Godthu ḻakaraŋala Djirapawumgala.
1KI 11:40 Djalamandhunydja ŋäkula ŋurikiyyi, bala ŋayi bini bunha Djirapawumnhana, yurru ŋayi Djirapawumdja winya'yurrunana, bena‐wala barrkulilina marrtjina wäŋalili, ga nhinana ŋayi yukurrana ŋunhilina bili‐i‐i, ga yana liŋgu‐u‐u ga Djalaman rakunydhina.
1KI 11:41 Yo, Djalamandja yukurrana nhinana ŋunhili Djurutjalam ŋurruŋu bukmakku ŋuriki 12‐ku Yitjuralpuyŋuwu bäpurru'wu; ŋayi yukurrana ŋunhi dhärrana buŋgawanydja 40 dhuŋgarranydja ŋupara, bala yana ŋayi rakunydhinana, ga nhanukala gäthu'mirriŋuyuna Riyapalamdhuna dharapulnydja märraŋala nhanŋu, ŋayina buŋgawayina wapthurruna nhanukalanydja Djalamangalanydja dharapullili.
1KI 12:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Djalamangala gäthu'mirriŋuyu ḏarramuyu ŋuriŋi Riyapalamdhu ḻuŋ'maraŋalana bukmaknha bäpurru'nha Yitjuralpuyŋunha ŋunhi, ŋunhinha walalanha ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhala bala ḻuŋgurrmaŋura gali'ŋura, walala marrtjinanydja ŋunhamala Djikamlili wäŋalili buŋgawakunharawuna nhanŋu Riyapalamgu. Yurru ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja malanydja waŋana dhä‐wirrka'yurrunana ŋanya bitjarra, “Nhokala bäpa'mirriŋuyunydja Djalamandhunydja yukurranha ŋuli ŋanapurrunha wirrki warray gur'kuryuna. Ŋuli nhenydja yurru ŋanapurrunha gäma ŋamathama, ga yakana biyakayi nhenydja yurru garrpila ŋanapurrunha yukirriya rom‐ḏälyunydja romdhu nhokalay, ŋunhinydja bitjan ŋanapurrunydja yurru nhuŋuna yolŋu'‐yulŋu miṯtji, ga nhenydja yurru ŋanapurruŋgu buŋgawana.”
1KI 12:5 Ga ŋayinydja Riyapalamdhunydja yakayi buku‐ruŋiyinmaraŋala waḏutjanydja‐wala dhäruk walalaŋgu, yana ŋayi waŋana bitjarra walalaŋgala, “Roŋi'‐ruŋiyi nhuma boŋguŋu lilinydja gonha ŋayi boŋguŋu ḻurrkun' walu djuḻkthurru.”
1KI 12:6 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Riyapalam waŋana ḏilkurruwurruŋgalana yolŋu'‐yulŋuwala bijtarrana, “Nhaltjan dhika ŋarra yurru waŋa dhiyakalanydja walalaŋgala yolŋu'‐yulŋuwala gay'?”
1KI 12:7 Ga walalanydja ḏilkurruwurrunydja ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinydja waŋana, “Djäka walalaŋgu nhe yurru ŋamathaŋa yukirriya, ga walalanydja yurru nhuŋunydja märr‐ŋal'yun yukurra, bala djäma nhuŋu ŋamathamana yurru yukurra yana.”
1KI 12:8 Yurru ŋayinydja ŋunhi Riyapalamdja yaka galŋa‐ŋamathina ŋuriŋi walalaŋgala dhärukthu malaŋuyu, bala ŋayi marrtjina bala bunana yuḏayuḏawana yawirriny'pa, ga waŋana ŋayi bitjarra yana liŋgu walalaŋgalanydja, “Nhaltjan ŋarra yurru ŋurukalanydja walalaŋgala yolŋu'‐yulŋuwala waŋa?”
1KI 12:10 Ga walalanydja ŋunhi yawirriny'tja waŋana bitjarra nhanukala, “Ḻakaraŋa walalambala biyakana ŋe', ‘Ŋarrakala bäpayunydja ŋuli gur'kuryuna nhumalanha märr‐gaŋga warray, yurru ŋarranydja yurru dhiyaŋunydja‐wala ga wirrkina wal'ŋu nhumalaŋgu rom‐nherraṉ ḏälnha.’”
1KI 12:12 Bala ŋayi Riyapalamdhunydja märraŋalana ŋunhiyi walalanha dhäruk, bala yana ŋayi waŋanana ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwala bitjarra yana liŋgu ŋunhi nhaltjarra yukurrana ŋuriŋiyi yawirriny'thu gur'kuryurruna ŋanya waŋana.
1KI 12:16 Ga ŋunhi walala yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋuriŋi nhäŋala dharaŋarana ŋunhi yuṯanhanydja buŋgawanha, ŋunhi ŋayi yurru yaka warray mäkiri'‐witjundja walalaŋgu, ga yaka warray ŋamathamanydja yukurra yurru ḏälkuma walalanha, bala walala waŋanana gay, yaka'yurrunana bitjarrana gam', “Yakana ŋanapurru nhuŋu ḏukṯuk, yakana yurru ŋula yol ŋulaŋuru Daypitkala yarraṯaŋuru ŋanapurruŋgu buŋgawayirri. Gul' ŋilimurru Yitjuralpuyŋunydja marrtji wäŋalilina go. Ŋilimurru yurru maḻŋ'marama ŋilimurruŋguwaynha gänana buŋgawanha.”
1KI 12:17 Bala yana ŋunhi yolŋunydja walala miṯtji Yitjuralpuyŋunydja marrtjinana, gonha'yurrunana ŋanya Riyapalamnhanydja, yakana ŋayi biyapulnydja walalaŋgu buŋgawa; ŋayi yukurra yurru dharraynydja ŋurikina liŋgu yolŋu'‐yulŋuwunydja bäpurru'wu Djudawuna waŋganyguna. Yo, ŋayi Riyapalam waṉḏinanydja balayi Djurutjalamliliyi beyaṉiyina, märr yurru walala yaka ŋanya buma rakunyguma.
1KI 12:20 Ga walalanydja Yitjuralpuyŋuyunydja miṯtjiyu djarr'yurruna Djirapawumnhana, liŋgu ŋayinydja ŋunhi roŋiyina ŋulaŋuru Yetjipŋuru, ga ŋayina yurru walalaŋgu buŋgawa Yitjuralpuyŋuwunydja, ga ŋunhina liŋguna miṯtji bäpurru' Djudana goŋŋura ŋurikalanydja ŋunhi walala mala‐wunhara ŋulaŋuru Daypitkala.
1KI 12:26 Yurru Djirapawumdja ŋunhi yakana ŋamakurru' buŋgawa Yitjuralpuyŋuwunydja bäpurru'wu. Ŋayinydja waŋana nhanukalaŋuwalanydja miṯtjiwala bitjarrana, “Ŋuli ŋarrakunydja yolŋu'‐yulŋu mala marrtji ŋuli bala Djurutjalamlilinydja buku‐ŋal'yunarawu Garraywunydja ŋunhala Godkalanydja Buṉbuŋura, mak walalanydja ŋuli gonha'yurruna ŋarranha ŋiniya? . . . ga djarr'yurru ŋanyana Riyapalamnhana, Djudawuna bäpurru'wu giŋnha. Mak walala ŋuli ŋarranha baymatthurruna.”
1KI 12:28 Bala ŋayinydja marrtjina Djirapawumdhunydja djäma märrma' rumbal‐wäyindhinyara garwarrwarr', bala yana waŋana ŋurikala nhanukalaŋuwala yolŋu'‐yulŋuwalanydja bitjarrana, “Djurutjalamdja ŋunha barrkuna bena‐wala wäŋa! Yakana balayinydja marrtjiya buku‐ŋal'yunarawu! Dhuwalana gay' nhumalaŋgu waŋarrnydja, ŋunhi ŋayi dhawaṯmaraŋala nhumalanha ŋulaŋuru Yetjipŋuru.”
1KI 12:29 Yo, ŋayi nherrara waŋgany nhäyikayunydja Bithullilinydja ga wiripunydja ŋayi nherrara ŋunha Dänlili, ŋunha bala buku ḻuŋgurrmalili. Ga waŋananydja ŋayi bitjarrana gam', “Dhipalana nhuma yurru marrtji, ga buku‐ŋal'yundja nhuma yurru dhiyakuna gay' waŋarrwu.”
1KI 12:30 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi djarr'yurruna ḏalkarra'mirrinhanydja walalanha, wiripuŋunha warray walalanha ŋunhi walala yaka warray wal'ŋu Lepaywala yarraṯaŋuru. Yo, bitjanana liŋguna walala ŋuli yukurranha marrtjinyanydja lili dhipalayi wäŋalili ga bathana mundhurrnydja buku‐ŋal'yuna ŋurikiyinydjayi waŋarrwu wäyingunydja; yakana biyapulnydja ŋuli Yitjuralpuyŋu yolŋu walala marrtjinya Djurutjalamlilinydja wäŋalili buku‐ŋal'yunarawu yuwalkŋuwunydja wal'ŋu Godku.
1KI 13:1 Waŋganymirriyu waluyu, ŋayinydja Giŋ Djirapawumdja yukurrana ŋunhili djäma wäŋaŋura Bithul, bathara mundhurr malanha yukurrana barŋlili ŋunhimala, buku‐ŋal'yurruna yukurrana ŋuriki be nhäku wäyingu waŋarrwu, bala ŋayinydja marrtjina dhäwu'‐gänharamirri ŋulaŋuru Djuda bäpurru', bunana ŋunhiliyi; ŋayi waŋananydja bitjarra gam' ŋunhala galki yolŋu'‐yulŋuwalanydja, be dhika djawarrkthurruna ŋayi waŋananydja bitjarrana, “Dhuwalanydja gay' barŋdja yurru nhumalaŋgu ḏaw'‐ḏawyunna muṉguythirrina, yurruna nhumanydja yurru marŋgithirri ŋunhi ŋarrakalaŋukurru Garray waŋana nhumalaŋgu.”
1KI 13:4 Ga dhunupa ŋayinydja buŋgawayunydja ŋunhi Djirapawumdhunydja ŋäkula, bala ŋayi waŋana dhunupamirriŋalana waṉa'yurruna bitjarra, “Ŋunhanydja ḏarramunha mulkiyana ya',” bitjarra. Ga ŋunhi ŋayi yukurrana waŋanana dhunupamirriyaŋalana goŋdhu, bala ŋayi ŋunhi baṉdjanydja ḏälthinana, yakana ŋayi goŋ‐yorŋ'thurrunanydja.
1KI 13:5 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi ŋunhi barŋdja barr'yurruna, buḻwaŋ'thurrunana muṉguythinana.
1KI 13:6 Ga ŋayinydja waŋanana ŋunhi Giŋdja Djirapawumdja bitjarra, “Buku‐djulŋi ŋäŋ'thurra bukumirriyaŋa Garraywala, märr ŋayi yurru ḏäwalakuma ŋarranha waṉa.” Bala ŋayi ŋunhiyi djawarrkmirrinydja bukumirriyaŋalana waŋana Godnhana, ga dhunupa ŋayi ŋunhi waṉanydja ŋamathina baḏarraŋ'thinana giŋdja.
1KI 14:21 Ga ŋunhala Djudanydja, Riyapalamnha Djalamangu gäthu'mirriŋu nhinana yukurrana buŋgawanydja wal'ŋu, ŋayi nhinanhanydja yukurranha ŋuli ŋunhala Djurutjalam, ŋunhiliyi wäŋaŋura ŋunhi nhanŋuway wal'ŋu Garraywu wäŋa ŋunhi ŋayipi djarr'yurruna, märr yolŋu'‐yulŋunydja yukurra yurru ŋunhiliyi buku‐ŋal'yun nhanŋuwaynha. Yurru yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi Djudapuyŋunydja yakana yukurrana buku‐ŋal'yurruna Garraywu; walalanydja yukurrana djäma mirithirrina yätjnha wal'ŋu romdja malanha. Dhuḻ'yurruna walala wäŋana wiripuŋuwuna waŋarrwu, djawukinyarayŋuwuna waŋarrwu, bala yukurrana be nhaltjarrana buku‐ŋal'yurrunana ŋurikiyina waŋarrwu, mirithinana yätjthinana wal'ŋu walala. Walala ŋunhi miyalktja walala ga ḏarramuwurrunydja wekanhaminana walalanhay walala yukurrana rumbalnydja, ga bukmakthu yolŋuyunydja walalay yukurrana goramirrina rom‐djäma ŋunhiliyinydja. Bitjanana liŋgu Riyapalamdja ŋuli yukurranha mari‐wunanhana nhanŋu Djirapawumgunydja, ŋurikinydja ŋunhi ŋayi giŋ ŋuruku Yitjuralpuyŋuwu, yana liŋgu ga ḏalpamdhina ŋayi Riyapalam, bala nhanŋu gäthu'mirriŋuna wapthurruna nhanukala dharapullilinydja, Bayitjana yäku.
1KI 15:1 Ga ŋayinydja Bayitjayunydja djäma yätj yana rom malanha bitjarra yana liŋgu bitjan bäpa'mirriŋu nhanŋu, yaka ŋayi yana yuwalkkuŋalanydja wal'ŋu märr‐ŋal'yurruna Garraywu Godkunydja. Ḻurrkun' dhuŋgarra ŋayi yukurrana nhinana buŋgawanydja Bayitjanydja, bala ŋayi rakunydhinana, ga nhanŋuna gäthu'mirriŋu walkur Watjana yäku wapthurruna nhanukala dharapullilinydja, bala ŋayina giŋdhina.
1KI 15:9 Watjanydja ŋayinydja wiripu warray ḏarramu, yaka warray ŋayi ŋula nhä rom‐yätj djäma; ŋayinydja ŋunhi balanyara warray bitjan nhanŋu ŋaḻapaḻ Daypit, liŋgu djämanydja ŋayi yukurrana nhä ŋamakurru' malanha Garraywu yana nhanŋuway. Ŋayi djuy'yurrunana yukurrana bukmaknhana dhuwurr‐yätjmirrinha dhäykawurrunha ŋunhi ga ḏarramuwurrunha, ŋunhi walala ŋuli yätjtja malanha djäma ŋula nhänydja rom, buku‐ŋal'yuna ŋuli walalaŋgiyingalaŋuwala ŋurikala waŋarrwala walalaŋgala. Yo, ŋayinydja ŋunhi ḏaw'‐ḏawyurruna ŋunhiyi waŋarrnydja malanha ŋunhi nhanukala ŋayi bäpa'mirriŋuyu nherra'‐nhirrara ŋunhi waŋarrnha buku‐ŋal'yunarawu, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi gulkthurrunana dharpanydja ŋunhiyi, ŋunhi walala ŋuli nhinanha ŋunhiliyi, buku‐ŋal'yuna maḏayin' dharpa ŋunhiyi, ga bathana gurthayuna. Yurru yaka ŋayi bukmakkuŋalanydja warrpam'tja wal'ŋu yarrkthurrunanydja, warrpam'tja wal'ŋu ḏaw'yurruna bäyŋu. Ŋunhiyinydjayi ŋayinydja Giŋ Watjanydja yuwalkkuŋalana yana ŋayi märr‐ŋal'yurrunanydja Garraywala, bala ŋayi ŋunhiyi girri' malanha roŋiyinmaraŋalayi balayi Godkala Buṉbulili, ŋunhinydja girri' malanha ŋunhi ganaŋ'maranhara nhanŋuway wal'ŋu dhulŋuŋu Godku ŋäthiliŋuwuy. Yo, Watjanydja giŋdhina ŋayi nhinananydja yukurrana 41 dhuŋgarranydja ŋupara, bala ŋayi rakunydhinana, bala nhanŋu gäthu'mirriŋuna Djutjapatnha wapthurruna nhanukalanydja dharapullili, ŋayina buŋgawayina Djudawunydja.
1KI 15:25 Yo, ga ŋunhili Yitjuralnydja ŋunhi giŋ Djirapawumdja rakunydhinana, ga gäthu'mirriŋuna nhanbala Natapnha wapthurruna dharapullilinydja nhanukala, ga ŋayina giŋdhina, yurru ŋayi djämanydja yukurrana yätjnha malanha, yätjkuŋalana ŋayinydja djäma bitjarrana liŋgu yana bitjarra nhanukala bäpa'mirriŋuyu djäma yukurrana; ŋayi mel‐warryurruna ŋunhi Yitjuralpuyŋunha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhimala yätjlili romlili, walalanhana bilyunmaraŋala Garraywala.
1KI 16:1 Ga ŋayi Nataptja giŋdhinana märrma' yana dhuŋgarra, bala yana ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Bätjana ŋulaŋuruna bala Yitjakana bäpurru' marrtjina, ga bumara rakunyguŋalana ŋanya Natapnha, ga ŋayipina nherraṉmina ŋanyapinyay ŋayi giŋgunhamina Bätjana. Ga ŋayinydja ŋunhinydja ga yätj yana giŋ, balanyara yana liŋgu bitjan giŋ Djirapawum; ŋayi ŋapa‐wilyurruna Garraywala, ga yätjnha djäma yukurrana ŋayaŋu‐yätjkuŋala Garraynhana, bala ŋayi gäŋala Yitjuralpuyŋunhana yätjlilina ŋunhimalana dhukarrlili. Yo, Bätjanydja giŋdhina yukurrana 24 dhuŋgarranydja ŋupara, bala ŋayi rakunydhinana, bala yana nhanŋu gäthu'mirriŋuna Yelana dharapullili wapthurruna nhanukalanydja.
1KI 16:8 Ga Yelanydja giŋdhina märrma' dhuŋgarra, yurru ŋayi ŋunhi yaka ŋamakurruny'tja ḏarramu, bitjana liŋgu ŋayi ŋuli yukurranha leŋu yana, ga wiripuna ḏarramu yäku Djimirina, ŋayina marrtjina lili ga bumara ŋanya rakunyguŋalana, ga ŋayinydja Djimirinydja ŋanyapinyay ŋayi buŋgawakunhaminana. Ga ŋayinydja Djimirinydja buŋgawayina gurriri yana 7 walunydja, ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Wumirina yolŋu yäku marrtjina lili, ga bumara rakunyguŋala yana Djimirinhanydja, ga ŋayinydja Wumirinydja giŋgunhamina ŋanyapinyay ŋayi. Yurru Wumirinydja yaka ŋamakurru' ŋunhi giŋ, yätjnha mirithirrina ŋayinydja ŋunhinydja, biyapulnha wal'ŋu yätj, yakana bitjan ŋunhi wiripuwurru giŋ walala. Garraynydja wirrkina ŋaramurrthina nhanŋu, liŋgu ŋayi mirithinana wal'ŋu yätjthina, ga djäma yätjnha wal'ŋu mirithinana, ga marŋgikuŋala yätjkuna malaŋuwu ŋunhi Yitjuralpuyŋunhanydja yolŋunha walalanha, marŋgikuŋalanydja ŋayi walalanha buku‐ŋal'yunarawu wiripuŋuwuna nhäŋiniŋ'kuna wal'ŋu waŋarrwu walalaŋgu.
1KI 16:29 Ga ŋayi Wumirinydja giŋdhina ga 12 dhuŋgarra ŋupara, bala ŋayi rakunydhinana, ga nhanŋu gäthu'mirriŋuna buŋgawayina nhanukala dharapulŋura Wayapnha yäku. Yurru Wayaptja ŋunhi yätjnha, yätjnha mirithirrina wal'ŋu giŋ, biyapulnha wal'ŋu yätj, yakana balanyara bitjan ŋunhi wiripu malanha giŋ walala. Ŋayi märraŋala miyalknhanydja Djitjapilnha, yätjnha dhika dhäykanha, mirithirrina yätjnha ŋunhiyi dhäykanydja ŋunhi. Ŋayinydja ŋunhinydja miyalk Djäytanbuy, ga buku‐ŋal'yunanydja ŋayi ŋuli yukurranha Bälwu waŋarrwu. Ga ŋayi Wayapthunydja dhuḻ'yurruna buṉbuna ŋuriki Bälwu ŋunha Djamariyalilina wäŋalili, ga ŋayi yukurrana marŋgikuŋala yolŋu'‐yulŋunhanydja buku‐ŋal'yunarawu ŋurikiyi djawukinyarawu waŋarrwu ŋunhiliyina. Godtja ŋaramurryina wirrkina nhanŋu Wayapku, liŋgu ŋayi yaka yukurrana goŋ‐nherraṉmina ŋamathaŋala djäka ŋuriki Yitjuralpuyŋuwu, Godkalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu, yana ŋayi yukurrana bilmaraŋalana gatjpaḻ'maraŋalana yolŋu'‐yulŋunhana Godkalana.
1KI 17:1 Ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu yolŋu ḏarramu yukurrana nhinana yäku Yelatja, yurru ŋayi ŋunhi dhäwu'‐gänharamirri yolŋunydja Godku, ga nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhala Ḏitjpana wäŋaŋura. Waŋganymirriyunydja waluyu ŋayi gaŋgathina Yelatja, bala marrtjina withiyara Giŋ Wayapnha ŋunha makarrŋura wäŋaŋura Yitjural. Ga ŋayi Yelatjayu waŋana ḻakaraŋala Wayapku bitjarra, “Ŋarranydja dhuwalanydja djämamirri ŋuriki Walŋa‐ḏikṯikku Waŋarrwu ŋunhi ŋayi Yitjuralpuyŋuwu Waŋarr. Nhanukalaŋumirri yäkumirri ŋarra yukurra ḻakaramanydja dhuwala gam'. Waltjaṉdja yurru bäyŋuthirri dhiyala wäŋaŋura; bukmak yurru dhuwala wäŋanydja ŋanhdharkthirrina ganbarkthirrina. Mak yurru märrma' dhuŋgarra, mak ḻurrkun' yurru djuḻkthunmarama, ga yaka yana yurru waltjaṉ buna, ga yana liŋgu ga ŋarrapi yurru waŋanydja.” Ga bitjarranydja yukurrana Yelatjayu ḻakaraŋala giŋgu.
1KI 17:2 Ga Garraynydja waŋana nhanukala Yelatjawala bitjarra,
1KI 17:3 “Gonha'yurra dhuwalanydja wäŋa, ga marrtjiya bala‐a‐a ŋunha ḻaypalili wäŋalili buḏapthurra, ga ŋunhamala nhe yurru djuḻuḻ'yundja galki mayaŋ'lili riyalalili, yutjuwaḻa ŋunhi mayaŋ ya' Djeratlili.
1KI 17:4 Nhuŋu gapunydja yurru ŋunhiyi gapu riyalanydja, ga munha‐ŋupan nhuŋu yurru gäma'‐gamanydja nhina ŋathanydja wäyindhu gaḻkarriŋu'yu.”
1KI 17:5 Dhunupana ŋayinydja Yelatjayunydja ŋäkulana yana dhäruktja, bala yana marrtjinana ŋunhimalayina wäŋalili, ga ŋunhalayina ŋayi nhinananydja yukurrana.
1KI 17:6 Ŋayi ŋuli ḻukanha gapunydja ŋuliŋuruyi riyalaŋuru, ga bitjana liŋgu walu‐mandhinya, munhakumirri ga milmitjpa ŋayi ŋuli gaḻkarriŋu'yunydja ŋathanydja yukurranha nhanŋu gänha, ga wäyin wiripunydja.
1KI 17:7 Nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiliyi märr‐weyin ya', ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a, ga yana liŋgu ga gapu ŋunhi nyimdhurrunana mayaŋ'tja, liŋgu waltjaṉnha ŋulinyaramirriyunydja bäyŋuthinana, bitjarra yana liŋgu ŋunhi nhaltjarra Godthu ḻakaraŋala.
1KI 17:8 Ga ŋunhi ŋayi gapunydja riyalanydja baṉḏanydhinana, bala ŋayi Garrayyunydja waŋanana ŋanya Yelatjanha bitjarrana, “Ma' gonha'yurrana dhuwalanydja wäŋa, ga marrtjiya biyakana ŋunha Djarapatlilina, ŋunha makarrŋura wäŋaŋura Djäytanŋura, ŋunhana bala barrkuna wal'ŋu ya'. Ŋunhiliyina nhiniya yukirriya, liŋgu ŋarra yawungu waŋanha ḻakaranha miyalkku buku‐wurthapuywu ŋunhalamiyi, ŋayina yurru nhuŋu yukurra djäkanydja, ŋathayunydja maranhu‐wekama nhuna nhina.”
1KI 17:10 Djar'tjar‐way ŋayinydja Yelatjanydja bala‐a‐a Djarapatlilina, ga ŋunhi ŋayi galkithinanydja mulkanana ŋunhi wäŋa Djarapatpuy, dharr‐way nhäŋala ŋunhiyi buku‐wurthapuynhanydja miyalknha, ŋayi marrtjina gurtha djoṉguŋala. Bala Yelatjanydja waŋanana nhanukala bitjarrana, “Gapu ŋarraku gäŋa go,” bitjarra.
1KI 17:11 Ga ŋunhi ŋayi marrtjinana nhinana bala ŋunhi miyalktja, ga biyapul ŋayi waŋana bitjarrana, “Ga' ŋathanydja gäŋana lili ŋarraku.”
1KI 17:12 Yurru ŋayi ŋunhi miyalktja waŋana bitjarra lili buku‐roŋiyinmaraŋalanydja, “Ŋarranydja marŋgina nhokalaŋuwunydja Godku, ŋunhi nhuŋunydja Waŋarr Walŋa‐ḏikṯik warray, yurru ŋarra dhuwala ŋathamiriwnha yulŋunydja, dhäparknha. Ŋathanydja ŋunha ŋarra yukurra ḏälkuma mitjpili'na yana, ḻurrkun'nha wal'ŋu, ga ḻurrkun'nha yana weyikany'tja. Dhuwala ŋarra marrtji gurthanydja galka'‐galkaṉ, märr ŋarra yurru bathan ŋunhayi ŋatha, gana'na yana ŋarrakuway ga ŋarrakalaŋuwu waku'mirriŋuwu, ŋilinyu yurru ḻukana, bala ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋilinyu boŋguŋu rakunydhina, liŋgu bäyŋuna biyapulnydja ŋatha ŋula, dhuwalana liŋgu ŋunhi yulŋunydja.”
1KI 17:13 Ga ŋayi Yelatjanydja waŋana nhanukala ŋurikala dhäykawalanydja, “Yaka nhe warwuyurra,” bitjarra. “Gatjuy marrtjiya, ga batharra ŋunhiyi ŋatha, ga gäŋa ŋarraku ŋäthilinydja lili, yurru dhuḏitjnha nhe yurru batharra nhuŋuwaynydja ga nhokalaŋuwu waku'mirriŋuwunydja.
1KI 17:14 Dhuwalanydja dhäruk Garraywu nhanŋuway, ŋayi waŋana nhuŋu bitjarranydja, ‘Rupa ŋunhi nhuŋu bitjanna liŋguna yukurra yurru ŋathamirrina yana dhärra, ga buthuḻu' ŋunhi weyika'mirri bitjanna liŋguna yukurra yurru weyika'mirrina yana dhärra, ga yana liŋgu ga walu ŋunhiyi mulki ŋunhi ŋarra boŋguŋu djuy'yurru waltjaṉnha.’ Ga bitjarranydja yukurrana Garray waŋana.”
1KI 17:15 Bala ŋunhiyi buku‐wurthapuynydja dhäyka marrtjinana, ga djämanydja ŋayi bitjarra yana liŋgu ŋunhi Yelatjayu yukurrana ḻakaraŋala nhanbala. Ga yuwalkthina bitjarranydja, yuwalknha yanana wal'ŋu; bitjarra liŋgu walu‐mandhinana ŋathamirriyinana yana yukurrana wäŋa dhärrana, yakana ŋula dhawar'yurruna.
1KI 17:16 Ŋathanydja ŋunhi dämbany'tja yakana winya'yurruna, dhawar'yurruna ŋula, ga weyika' ŋunhi yakana ŋula dhawar'yurruna, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayipi Garrayyu dhawu'‐nherrara.
1KI 17:17 Yo, Yelatjanydja nhinana yukurrana ŋunhili weyinŋumirri, bala yana ŋuriki dhäykawu yothu'na waku'mirriŋuna rirrikthurruna; wiṯthurrunana dhika ŋayi rirrikthurrunanydja, bala rakunydhinana ŋayi.
1KI 17:18 Ga dhäykanydja ŋunhi waŋanana nhanukala Yelatjawala bitjarrana, “Nhäku warray nhe bitjandja yawungu dhuwala ŋarraku? Nhe yawungu dhuwala marrtji lili dhipalanydja, märr yurru Godthu birrka'yun ŋarrakalaŋuwuy yätjpuy? . . . bala yawungu dhuwalana gay' ŋarraku waku'mirriŋuna rakunydhirri?”
1KI 17:19 Ga ŋayi Yelatjanydja yana waŋana bitjarrana, “Wekaŋa lili dhuwali gurrmulnha ŋarrakala.” Bala ŋayi ḻaw'maraŋala ŋanya ŋunhiyi gurrmulnha ḏarramunha, ga gäŋalana bala, ga yorrkuŋala nhanukiyingala wäŋalilina.
1KI 17:20 Bala yana ŋayi bukumirriyaŋala waŋana wirrkina wal'ŋu, “Garray ŋarrala Waŋarr, nhäku warray nhe dhuwala bitjandja yawungu? Dhuwala buku‐wurthapuynydja dhäyka ḻatju'na dhikana dhäyka; ŋayi yukurrana ŋarraku djäka gel'yurruna walaŋguŋala yana. Nhäku warray nhe buma yawungu nhanŋu yothunhanydja?”
1KI 17:21 Bala yana ŋayi Yelatja waṉa‐djarryurruna ga mulkana ŋunhi gurrmulnha, bala bukumirriyaŋalana, “Garray ŋarraku Waŋarr, walŋakuŋana dhuwala yothu'nhanydja.”
1KI 17:22 Bala Godthunydja ŋanya walŋakuŋalana; ŋunhiyi yothuny'tja biyapul ŋir'yurruna, bala walŋathinana, manymakthinana liŋguna.
1KI 17:23 Ga ŋayi Yelatjayunydja märraŋalana ŋunhiyi gurrmulnhanydja, ga gäŋala ŋanya balayi ŋäṉḏi'mirriŋuwala, bala ḻakaraŋalana waŋana ŋanya bitjarrana, “Nhäŋana ŋanya. Walŋana ŋayi.”
1KI 17:24 Ga ŋayinydja dhäykanydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarrana, “Liŋguna ŋarra marŋgithinana, ŋunhi nhenydja dhuwala nhanŋuwaynha yana wal'ŋu yolŋu Godkuna, bala ŋayi yukurra yuwalkkumana wal'ŋu waŋa nhokalaŋukurrunydja.”
1KI 18:1 Ŋe‐e, marrtjinana yukurrana yana walunydja, ga yaka yana waltjaṉ bunana, yana liŋgu ga ḻurrkun' dhuŋgarranydja ŋupara, ga warrpam'nha wäŋanydja ganbarkthinana. Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Garray waŋana Yelatjawala, waŋana djuy'yurruna ŋanya, “Gatjuy marrtjiya bala Giŋ Wayapkala, ga ŋarranydja yurru djuy'yun waltjaṉnha.”
1KI 18:2 Bala yana ŋayi Yelatjanydja marrtjinana. Marrtjinana nhinana bala ŋayi‐i‐i, yana liŋgu‐u‐u, ga bunana ŋunhala Wayappanydja.
1KI 18:17 Ga ŋunhi ŋayi nhäŋalanydja ŋanya, dhunupa ŋayinydja Wayapthunydja waŋanana, “Dhuwalana nhe yulŋunydja. Nhenydja dhuwalanydja mari‐djämamirrina,” bitjarra.
1KI 18:18 Ga ŋayi Yelatjanydja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala yaka mari‐djämamirri; nhe dhuwala ga nhipala gurruṯu'mirri mari‐djämamirrinydja walala, liŋgu nhe yaka malthurruna Garraywalaŋuwu dhärukku, ga buku‐ŋal'yurruna nhe yukurrana goŋbuywu waŋarrwu Bälwu.
1KI 18:19 Gäthuranydja ḻakaraŋa marrtjiya yolŋu'‐yulŋuwa bukmakpa dhiyapa Yitjuralpuyŋuwa, ga ŋunhalana nhuma yurru buniyanydja ŋarraku bukuŋurana ŋunha Gämulnha wäŋaŋura. Ga gäŋanydja walala bukmaknha yana ŋunhiyi Bälwunydja dhäwu'‐gänharamirrinha walalanha, ga bukmaknha yana ŋuriki miyalkkunydja waŋarrwu dhäwu'‐gänharamirrinha walalanha, bukmak yana ŋunhinha walalanha ŋunhi walala yukurra djäma Djitjapilwu, nhokalaŋuwu miyalkku.” Ga bitjarranydja yukurrana ŋayi Yelatjayu waŋana ḻakaraŋala nhanbala Giŋ Wayappa.
1KI 18:20 Yuwalkthi ŋayi Giŋ Wayapthunydja yurrum'maraŋalana marrtjina yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋunhi miṯtjinhanydja Yitjuralpuyŋunhanydja, ga dhäwu'‐gänharamirrinha walalanha Bälwu, ga bukmaknha yana walala marrtjinanydja bala ḏuwaṯthurrunanydja ŋunha Gämullilinydja wäŋalili yäkulili.
1KI 18:21 Ga ŋayipi Yelatjanydja ḏuwaṯthurrunana marrtjinana, ga waŋanana bitjarrana ŋurikala bukmakkalana yolŋuwala, “Nhämunha'mirri nhuma yurru yukurra galkundja? Nhätha nhuma yurru djarr'yun nhumalaŋguway waŋarrnhanydja? Ŋuli Garraynydja yuwalkŋunydja Waŋarr wal'ŋu, ma' buku‐ŋal'yurrana walala nhanŋuna. Ŋuli Bälnydja waŋarr yuwalkŋu wal'ŋu, ga nhanŋuna buku‐ŋal'yurra.” Yurru ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja yakana dhäruk ŋula waŋana waŋgany.
1KI 18:22 Bala ŋayi Yelatjanydja waŋanana, “Ŋurikinydja nhanŋunydja Bälwunydja waŋarrwu guḻku' warray dhäwu'‐gänharamirri walala, yurru ŋarranydja dhuwalanydja ŋarrapi waŋgany warray nhanŋunydja Garraywunydja dhäwu'‐gänharamirri.
1KI 18:23 Bitjan dhuwala ŋilimurru yurru yulŋunydja gam'. Dhiyaŋinydja dhäwu'‐gänharamirriyu walalay yurru ŋal'‐ŋalmarama yindimirri ŋanya guṉḏa barŋ, ga ŋal'marama yurru wäyin buliki', ga ŋarranydja yurru bitjandhi bili djäma, yurru yaka ŋilimurru yurru dhuŋgur'yun ŋäṉarryu gurthayunydja.
1KI 18:24 Ŋilimurrunydja yurru yukurra ŋäŋ'thun waŋarrnha ŋilimurruŋguway; nhumanydja yurru bukumirriyama yukurra Bälnhanydja. Ŋuli ŋayi be waŋarr maykarraṉ'tja, bala ŋayi yurru djuy'yun ŋäṉarr gurthanydja, ga ŋunhiyinydja bitjan ŋayi yuwalk waŋarr. Ga ŋarra yurru bukumirriyama Garraynha, ga ŋuli ŋayi yurru djuy'yun gurtha ŋäṉarr, ga ŋunhiyinydjayi yuwalk ŋayinydja God.” Ga ŋunhi yolŋunydja walala waŋana, “Yo, yo, yo, manymaknha dhuwalanydja.”
1KI 18:25 Yuwalkthi walalanydja ŋunhi dhäwu'‐gänharamirri walala Bälwunydja gaŋgathinana, djämana marrtjina, ŋal'‐ŋalmaraŋalana, ga bitjarra yana liŋgu ŋayinydja Yelatjayunydja ŋal'‐ŋalmaraŋala marrtjina barŋ yindimirri guṉḏa, ga wäyin buliki' ŋal'maraŋalayi ŋunhimala barŋlili. Yurruna ŋayi Yelatja waŋananydja, “Ma', nhuma walala ŋäthilinydja waŋiya ŋäŋ'thurra nhumalaŋguway waŋarrnha, märr ŋayi yurru djuy'yun gurtha nhumalaŋgu.” Bilina, walalanydja ŋurru‐yirr'yurrunana ŋäŋ'thurrunana, yänana liŋgu‐u‐u, yänana liŋguna‐a‐a ga‐ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a, buku‐ḻarrŋgaythina walu. Yo, yatjunminana walala yukurrana yiŋgathinana bitjarra, “Bäl gay, buku‐ruŋiyinmaraŋana ŋanapurruŋgu. Djuy'yurra ŋanapurruŋgu gurtha go.” Mukthurrunaŋga yana giritjinaŋga, ḻiw'maraŋalaŋga dharrana ŋuliwitjarra, yurru bäyŋuna ŋula nhä buku‐ruŋiyinmaraŋalanydja, yana liŋgu‐u‐u ga walu dhika ḻiyalilina.
1KI 18:27 Bala ŋayinydja ŋurru‐yirr'yurrunana Yelatjayunydja warku'yurrunana walalanha, waŋanana ŋayi bitjarrana, “Wirrki walala ma'. Bukumirriyaŋa! Ŋayinydja ŋunhi waŋarr, mak ŋayi yukurra ŋunha bukaway'yirri! Mak ŋayi be bala marrtjina. Mak ŋayi yukurra ŋunha yakurr ŋorra! Wirrki walala yiŋgathiya, ga dhirr'yurrana ŋanya!”
1KI 18:28 Bala ŋunhi dhäwu'‐gänharamirrinydja walala bena dhika yiŋgathina dhä‐rur'thurrunana, mitmitthunminana gay walalanhawuy walala rumbalnha, ga gulaŋ‐waṉḏi'‐waṉḏina dhika bena bukunydja gulaŋnha.
1KI 18:29 Ga mukthurrunaŋga yana walala, nyä'yunmina yukurrana, yana liŋgu ga wirr', bäyŋuna buku‐ruŋiyinmaraŋala ŋula nhä maḻŋ'thurruna ŋäkulanydja rirrakaynydja nyä'yunminyaranydja.
1KI 18:30 Bala ŋayi Yelatjanydja waŋana bitjarrana, “Dhuwalana liŋguna, bilina ma'! Ḏaḏawyurrana walala, ga go lilina marrtjiya galkithiyana ŋarrakalana giṯthurra.” Bala ŋayi biyapul ŋal'‐ŋalmaraŋala ŋama'‐ŋamathaŋala ŋunhiyi barŋ ŋunhi walala ŋäthili ḏaw'‐ḏawyurruna; märraŋalanydja ŋayi 12 guṉḏa malanha, liŋgu walalawuy ŋunhi mala ŋulaŋuru Djaykupkala yarraṯaŋuru 12 bäpurru' malanha. Bala ŋayi dharpa garrwarlilinydja ŋal'‐ŋalmaraŋala, ga yurruna ŋapalili ŋal'maraŋala wäyindja ŋanaktja,
1KI 18:32 ga ḻiw'maraŋalanydja ŋayi marrtjina bala belaŋalanydja ḻukunydja ŋarŋgana.
1KI 18:33 Bala ŋayi waŋana ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwala, “Ma' gapu dhiṯ‐dhiṯthurra walala, wakinmirriyu yana rupayunydja, 12‐thu miṯtjiyu rupayu.” Bala walala gäŋalana ŋunhi gapunydja malanha, bala yana ŋayi yurr'yurrunana marrtjina guryunmaraŋalana ŋunhi gapunydja, yulukkuŋala ŋunhi barŋnha bukmakkuŋala yana, yana liŋgu ga ŋarŋga ŋunhi dhaŋaŋdhina gapuyuna, ga dharpanydja ŋunhi gurthanydja ga wäyindja warrpam'nha yana yulukthinana.
1KI 18:36 Bala Yelatja bukukurru waŋanana, ŋäŋ'thurrunana Godnhana yukurrana, “Garray nhenydja dhuwala Yipurayimgu waŋarr, ga Yitjakku ga Djaykupku. Maḻŋ'maranhamiya dhiyakala walalaŋgala Yitjuralpuyŋuwala, märr yurru walala marŋgithirrina nhuŋu, ŋunhi nhepi dhuwala yuwalktja wal'ŋu Waŋarr, ga ŋarranydja nhuŋu djämamirri.
1KI 18:37 Ŋäka ŋarranha Waŋarr God, märr yurru dhuwalanydja yolŋu walala roŋiyirrina liliyi nhokala.”
1KI 18:38 Dhunupa ŋayi Godthunydja djuy'yurruna gurthana ŋulaŋuru djiwarr'ŋuruna, nhäranana ŋunhi wäyindja, dharpanydja ŋunhi gurtha ŋultjiŋunydja nhäranana ga guṉḏa, ga gapunydja ŋunhi nhäranayi.
1KI 18:39 Yurru walala marrtjina ŋuriŋi yolŋuyunydja miṯtjiyunydja nhäŋalana, maŋutji‐ḻaw'yurrunana gay' ŋunhi ganydjarr Godku yuwalknha maḻŋ'thurruna. Bala walala marrtjina djalkthunminana munatha'lilina, waŋananydja marrtjina bitjarrana, “Garraynydja dhuwala Waŋarr yuwalk, ŋayipina waŋganynha.”
1KI 18:40 Ga ŋayi Yelatjanydja waŋana, “Mulki'‐mulkiya dhuwali Bälwu dhäwu'‐gänharamirrinha walalanha ya'.” Bala ŋunhi yolŋu'‐yulŋuyunydja mulka'‐mulkanana walalanha marrtjina, bala yana bumarana walalanha bukmaknhana rakunyguŋalana.
1KI 18:41 Bala ŋayi Yelatja waŋanana nhanukala Giŋ Wayapkalana, “Gatjuy nhenydja marrtjiyana ma' wäŋalilina, ga ŋathana ḻukiya. Dhika ŋarra yukurra ŋämana waltjaṉdja yarrupthunarana marrtjinyara.”
1KI 18:42 Ga ŋayi Yelatjanydja marrtjina, ḏuwaṯthurrunana marrtjina bala bukulilina wal'ŋu ŋunhana, djinmir'ŋulilina, bala ŋunhalana ŋayi ṉepaḻ‐nyilŋ'thurrunanydja, bala bukumirriyaŋalana yukurrana waŋana Godkalana.
1KI 18:43 Ga yurruna ŋayi waŋana ŋunhiyi nhanŋuway djämamirrinhanydja, “Gatjuy marrtjiya! Biyaka bala nhäŋa buḏapthurra gapu ŋoy‐moṉuk.” Bala ŋayi djämamirrinydja yuwalkthi marrtjina, ga nhäŋa'‐nhaŋala beŋumi, ga liliyi roŋiyina, ga ḻakaraŋala nhanŋu, “Bäyŋu warray, ŋula nhämiriw warray,” bitjarra.
1KI 18:44 Ga bitjarranydja yukurrana buku 7‐mirri, ga ŋunhinydja ŋayi marrtjina waŋganymirrina ḏaḏawyurruna, ga ḻakaraŋala bitjarrana, “Nhämanydja ŋarra yukurra dhuwala yutjuwaḻa yana maŋan, dhawaṯthun ŋayi marrtji gapuŋuru.” Ga Yelatjanydja waŋana ŋurikala djämamirriwala bitjarra, “Gatjuy waḏutja, ga ḻakaraŋa ŋuripa Giŋba, ŋayi yurru marrtji waḏutja yana, ŋathil'yun yana marrtji yurru, yurruna ŋayi yurru waltjaṉdhunydja dharyun.”
1KI 18:45 Yaka weyindja, yurru ŋayi marrtjina ŋäkirrmaraŋalana gay' waŋupini'yu. Bur‐way bunanana, yupthurrunana waltjaṉdja, bena dhika waltjaṉ, wirrkina bäymana ŋonuŋnha. Ŋayi Wayaptja be nhäyu waṉḏina bala, yarraman'thu nhinana bala ṉaŋ'thurruna, balayi roŋiyina Djitjarillili.
1KI 18:46 Bala ŋayi ganydjarryu Godkalanydja mulkanana ŋanya Yelatjanha, bala ŋayi ṉaŋ'thurrunana, ŋurruŋuna nhinana bala waṉḏina Wayapkalanydja, yana liŋgu ga ŋunha mulkana wäŋa Djitjarilwuy.
1KI 19:1 Ŋunhi ŋayi Wayap ŋunhalana liŋguna bunanana Djitjarilnha wäŋaŋura, ga ḻakaraŋalanydja ŋayi nhanukalaŋuwa miyalkpa Djitjapilwanydja, ŋunhi nhaltjarra yukurrana Yelatjayu ŋunhala, ga nhaltjarra ŋayi yukurrana ŋunhi bumara Bälwu dhäwu'‐gänharamirrinha walalanha.
1KI 19:2 Djitjapilnydja bena dhikana maḏakarritjthina, bala ŋayi waŋananydja bitjarrana, “Ŋarranydja yurru bumana ŋanya. Goḏarrny'tja ŋayi boŋguŋu rakunynha.”
1KI 19:3 Yelatjayunydja ŋäkula ŋunhiyi, bala ŋayi barrarinana, bala ṉaŋ'thurrunana, walŋana‐djaw'yunmina ŋanyapinyay ŋayi. Garr'yurruna ŋayi nhanŋuway djämamirrinha, bala waṉḏinana nhinana‐a‐a, yana liŋgu ga bur‐way bunana ŋunhala Biratjipa wäŋaŋura. Ga waŋana ŋayi ŋunhalanydja nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala bitjarra, “Dhiyala nhenydja yurru nhiniya.”
1KI 19:4 Ga ŋayi Yelatjanydja mukthurrunana nhinana bala marrtjina ŋunhana‐wala ŋanhdharklilina wäŋalili. Marrtjina ŋayi nhinana bala‐a‐a, guḻ ŋayi, dhut nhinana dharpalilina, ga waŋana ŋayi bitjarra, “Garray, ŋarranydja ḏukṯuk, ŋarra yurru rakunydhirrina. Nhäku yurru ŋarra nhina yukurra walŋanydja yana?”
1KI 19:5 Bala ŋayi ŋorranana, bala yakurrnha nhanŋu bunana. Bala ŋayi ŋuliŋurunydja dhäŋuru djiwarr'wuynha dhika yolŋu bur‐way bunana nhanŋu, ga dhirr'yurruna ŋanya mulkana. “Yi' yi'! Gaŋgathiyana, ga ḻukiyana,” bitjarra.
1KI 19:6 Ŋayi Yelatjanydja gaŋgathina, ga nhäŋa'‐nhaŋala ḻiw'maraŋala, dharr‐way nhäŋala ŋatha ga gapu. Ḻukananydja ŋayi, ga balayi yukurrana.
1KI 19:7 Ga biyapul djiwarr'wuy yolŋu bunana nhanŋu, ga dhirryurruna waŋana ŋanya, “Gaŋgathiyana, ga ḻukiyana ŋathana, liŋgu nhe yurru dhuwala weyin marrtji bala.”
1KI 19:8 Bala Yelatjayu ḻukana ŋathanydja ŋunhiyi, ga ŋarkula wurkthurruna, ga ŋuriŋinydja ganydjarrmirriyaŋala ŋanya marrtjinyarawuna walu‐ŋupanarawuna, ga 40‐na walunydja ŋayi warr'‐warryurruna marrtjinanydja nhinana bala, yana liŋgu‐u‐u, mulkana ŋunhi wäŋa buku Djäniyawuy.
1KI 19:9 Ga ŋunhalanydja ŋayi marrtjina bala, ga gärrina mathirralilina, ga ḏo'‐way ŋorrana. Bala yana Garraynha bunana nhanŋu ga waŋana bitjarrana, “Yelatja gay. Nhäkuŋga dhuwala nhe dhiyalaŋuminydja?”
1KI 19:10 Ga ŋayi Yelatjanydja buku‐ruŋiyinmaraŋala waŋana, “Garray, ŋarranydja dhuwalanydja ŋarrapina waŋganynha nhuŋunydja. Bitjanna liŋgu ŋarrapi ŋuli warkthunnanydja nhuŋuway yana waŋganygu, liŋgu dhiyaŋunydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋuyu ŋuli Yitjuralpuyŋuyunydja bak‐bakmaranha yukurranha nhuŋu dhäruknha, yakana walala malthurruna nhuŋuway dhärukku. Walala bak‐bakmaraŋala nhuŋu ŋunhi buku‐ŋal'yunaramirrinydja wäŋa malanha, ga bumarana walala liŋguna nhuŋu dhäwu'‐gänharamirrinhanydja walalanha. Ŋarrapina dhuwala waŋganynha walŋanydja, ga walala yukurra dhuwala ŋupanna ŋarranha, bumana walala yurru ŋarranha rakunygumana.”
1KI 19:11 Ga Godthu waŋana ŋanya bitjarra, “Dhawaṯthurrana nhe yurru dhipuŋuru warraŋullilina, ga dhärriya ŋunha bukulili ya', liŋgu ŋayi yurru Garraynydja ḻäy‐yuḻkmarama marrtji.” Dhunupa ŋayi wata bo'yurruna ŋutu'na dhika bäymana, ga guṉḏanydja dhika barr'‐barryurrunana marrtjina, yurru ŋayipinydja Garraynydja yaka ŋunhiliŋumi wataŋura. Watanydja liŋgu ḏaḏawyurruna bo'yunaraŋuru, bala yukurrana gur'kuryurruna wäŋana, yurru ŋayinydja Garraynydja yaka ŋunhiliŋumi gur'kuryunaraŋura.
1KI 19:12 Ga dhawar'yurruna gur'kuryunaraŋuru gurthana marrtjina ŋutu'na dhika, yurru ŋayipinydja Garraynydja yakana ŋunhiliŋumi gurthaŋura. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja gurthaŋurunydja, ŋäkula rirrakaynha dhika, giyalkiyalnha rirrakay.
1KI 19:13 Ŋunhi ŋayi Yelatjayu ŋäkulanydja, bala marŋgithinana ŋayi ŋunhiyinydja, bala ŋayi dhawaṯthurrunana yana ŋuliŋuru mathirraŋurunydja, bala ŋayi dhärrana dhurrwaralilina mathirralili. Ga ŋunhiyi rirrakaynydja waŋana nhanŋu Yelatjawu bitjarra, “Yelatja, nhäkuŋga dhuwala nhe dhiyalaŋuminydja?”
1KI 19:14 Ga Yelatjanydja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja dhuwalanydja ŋarrapina waŋganynha nhuŋunydja. Bukmakthunydja yolŋuyu walalay liŋguna gonha'yurruna nhuna, ga dhuwalanydja walala yukurra ḏukṯukthirri ŋarraku bunharawuna.”
1KI 19:15 Ga Garraynydja waŋana nhanŋu, “Gatju roŋiyiyayi, ga bitjan nhe yurru yulŋunydja. Biḏi'yurra ḻiya‐ḻupmaraŋa weyika'yu Yitjalnha ga ŋayina yurru buŋgawayirri Djiriyawuyŋuwunydja,
1KI 19:16 ga biyakayi liŋgu ḻiya‐ḻupmaraŋa Djiyunhanydja, ga ŋayinydja yurru buŋgawayirri Yitjuralpuyŋuwu. Ga biyakayi liŋgu ḻiya‐ḻupmaraŋa weyika'yu Yelatjiyanhanydja, liŋgu ŋayinydja yurru dhäwu'‐gänharamirri nhokalana dharapulŋura.
1KI 19:17 Yaka warwuyurranydja ga galyurranydja. Ŋunha Yitjuralnydja guḻkuŋ'ka yukurra yolŋu walala ŋarraku buku‐ŋal'yun; yaka walala ŋula bilyurruna, ga wekanharamina walalanhawuy walala Bälwala.” Bitjarranydja waŋana yukurrana Garray Yelatjawala, ga dhunupa ŋayinydja gaŋgathina Yelatjanydja bala yana marrtjina, bala yana marrtjina roŋiyinana wäŋalili Damatjkalilina.
1KI 19:19 Yo, ŋayi Yelatjayunydja gonha'yunna ŋunhi bukunydja wäŋa, bala yana marrtjinana nhinana bala, marrtjinanydja nhinana bala ŋayi ŋunhi gatjaḻ‐ŋuparana‐a‐a, bala ŋayi Yelatjayu dharr‐way nhäma Yelatjiyanhana, ŋayi marrtji munatha' bala buma, buliki'yu marrtji bala warryundja. Ŋayi Yelatjanydja djar'tjaryunna nhina lili‐i‐i, withiyanna ŋanya galkithirrinydja, bala yupmarama ŋayi girri'na nhanukiyingala rumbalŋuruna, bala nhanukalana nherraṉ Yelatjiyawalana, bala yärayi djar'tjaryun.
1KI 19:20 Dhunupa ŋayi Yelatjiyayunydja gonha'yunna wäyinnhanydja, bala ṉaŋ'‐ṉaŋdhunna nhina bala ŋupanna Yelatjanhana, ga waŋanydja ŋayi nhanukala bitjan, “Ŋarranydja yurru dhuwala malthun nhuŋuna. Ŋarra ŋathili balayi roŋiyirrinydja ŋi', ŋäṉḏiwala ga mäḻu'wala, waŋa maṉḏanha, bala ŋarra yurru malthun nhuŋuna.” Ga ŋayi Yelatjanydja waŋana bitjarra, “Manymak, nhokiyingala warrpam'. Yaka ŋarra nhuna yukurra ḏaḏawmarama.”
1KI 19:21 Dhunupa ŋayi Yelatjiyayunydja marrtjinana bala, ga dhunupa wutthurruna ŋunhi wäyinnhanydja nhanbalayi buliki'nhanydja, bala batharana, liŋgu ŋunhinydja djäma nhanŋu liŋguna dhawar'yurrunana. Walala ḻukanana wäyindja, bala yana malthurruna ŋayinydja Yelatjawana, ŋayi yurru nhanŋuna guŋga'yunaramirri.
1KI 21:1 Yo, ŋayi Giŋ Wayaptja yakana ŋula djambi nhanŋu romdja, bitjarrana bilina yukurrana yana djäma yätjnha. Ga ŋunhiliyi galki Giŋ Wayapkala wäŋaŋura, wäŋa yukurrana dhärrana borumgu dholkunharawuy, ḻoḻu marrtjina ŋorrana buṉbunhara waŋganygu ḏarramuwu yäkuwu Näpatku.
1KI 21:2 Ŋayi Wayaptja ḏukṯukthina ŋurikiyi wäŋawu, bala yana ŋayi Wayap marrtjinana withiyara ŋanya Näpatnha, ga waŋana nhanukala bitjarra, “Ŋarrana dhiyakunydja ḏukṯuk wäŋawu. Nhuŋunydja ŋarra yurru wekama ga rrupiyana dhiyakuyi,” bitjarra.
1KI 21:3 Yurru ŋayinydja Näpattja waŋana yaka'yurruna. “Yaka,” bitjarra. “Ŋarrakala bäpa'mirriŋuyu wekaŋala dhuwalanydja ŋarraku wäŋa, ga ŋarrakuway yana yukurra yurru dhärra dhuwala wäŋa.”
1KI 21:4 Yurru ŋayinydja Wayaptja wirrkina dhika ŋaramurryina, galŋa‐yätjthinana bitjarrana ya' goranana. Marrtjina ŋayi wäŋalilinydja roŋiyina, dhunupa ŋorranana; yakana ŋathanydja ḻukana ŋula.
1KI 21:5 Ga ŋayi miyalkthunydja nhanukala Djitjapilyunydja nhäŋala, bala dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Nhäku dhuwala nhe galŋa‐yätjthinanydja? Yakana nhe ŋuli ŋathanydja ḻuki?”
1KI 21:6 Ga ŋayinydja Wayaptja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Ŋuruŋu Näpatthu yaka ŋarraku wekaŋala ŋunha wäŋa. Wirrki yana ŋarra yukurra ḏukṯukthirri ŋurukuyinydja.”
1KI 21:7 Ga ŋayi Djitjapilnydja buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanŋu bitjarra, “Nheŋga dhuwala be Giŋdja. Nhe yurru märrama yana ŋunhi nhe nhäku djäl. Go gaŋgathiyana, ga ḻukiyana ŋathana. Ŋarra yurru ŋunhayinydjayi gombumana wäŋanydja.”
1KI 21:8 Bala yana Djitjapilnydja marrtjinana, ga waŋana ŋurikala ḏilakkala ŋurru'‐ŋurruŋuwala bitjarrana gam'. “Ḻuŋ'maraŋa yolŋunha walalanha, ga Näpatnhanydja märraŋayi lili.
1KI 21:10 Ga garr'yurrayi ŋunhi yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, märr yurru walala marrtji, ga dhäwu'na wiḏiyalnha gäma yätjnha Näpatkalaŋuwuynha. Ga yurruna nhuma yurru märraŋa Näpatnhanydja, bala marrtjiya ga buŋana ŋanya rakunyguna.”
1KI 21:11 Bala yuwalkthi ŋunhi ḏilkurruwurruyunydja märraŋalana yana dhäruktja Djitjapilnha. Ga ŋuriŋi yätimirriyunydja yolŋu'‐yulŋuyu waŋanana bitjarrana gam' ḻakaraŋala, “Dhiyaŋunydja Näpatthunydja yukurra ŋuli ŋarrtjun Godnha nyamir'yun, ga giŋnha maṉḏanha.” Bala yana walala Näpatnhanydja garr'yurrunana dhawaṯmaraŋala, warraŋullilina gäŋala, ga ŋunhalana walala ŋanya bumaranydja marrtjina wirriw'‐wirriwyurrunana guṉḏayuna.
1KI 21:14 Bala yana walala ŋuliŋurunydja dhäŋuru dhäwu'na gäŋala balayi Djitjapilwuna, ga ḻakaraŋala nhanŋu, “Näpattja liŋguna rakunynha.” bitjarra.
1KI 21:15 Ga ŋayinydja Djitjapilyunydja dhäwu' djuy'yurruna bala Giŋ Wayapkuna, “Liŋguna Näpattja rakunynha. Ma' nhenydja marrtjiyana ga gombuŋana ŋunha wäŋanydja.”
1KI 21:16 Ga dhunupana yana ŋayinydja Giŋ Wayaptja marrtjina, märranharawu ŋurikiyi wäŋawunydja.
1KI 21:17 Ŋulinyaramirriyuyi liŋgu waluyu Garray waŋana Yelatjawala bitjarrana, “Gatjuy marrtjiya Djamariyalili, withiyarra Giŋ Wayapnha; nhe yurru maḻŋ'maramanydja ŋanya ŋunhi Näpatkala wäŋaŋura, ŋayi yurru ŋunhi gombumana.
1KI 21:19 Ḻakaraŋanydja nhanŋu biyaka, ‘Liŋguna nhe bumarana ŋunhiyi ḏarramunhanydja, ga dhuwalanydja nhe yurru nhanŋu wäŋana djaw'yun? Ŋunhili liŋgu dharapulŋura ŋunhi Näpat gulaŋ‐waṉḏina, ga walalanydja yurru wuŋgandhunydja walala nhunanydja gulaŋ biḻaŋ'‐biḻaŋdhun, ŋunhili bili dharapulŋura.’”
1KI 21:20 Dhunupa ŋayinydja Yelatjanydja marrtjinana yana‐wala. Ŋayi Wayapthunydja nhäŋalana ŋanya, ŋayi nhinana lili marrtjina withara ŋanya, bala ŋayi waŋanana Wayaptja, “Nhenydja dhuwala ŋarraku miriŋu, ga dhuwalana nhe mulkana ŋiniya ŋarranha.” Ga ŋayi Yelatjanydja waŋana, “Yo, yuwalk,” bitjarra. “Nhe yukurrana djäma yätj yana, ga Godthunydja nhuna yukurrana nhäŋala.
1KI 21:21 Godtja waŋana bitjarra, ‘Nhe ga nhuŋu yumurrku' yurru yakana nhina weyin, ga buŋgawayirri nhe yurru yaka weyin Yitjuralpuyŋuwu. Ŋarranydja dhuwala wirrkina maḏakarritjthirri yukurra nhuŋu, liŋgu nhe yukurrana mel‐yarrany'thurruna ŋarraku miṯtjinha yolŋunha walalanha yätjlilina romlili. Nhepi ga nhuŋu miyalktja yurru rakunydhirrina nhuma, ga wäyindhuna walalay nhumalanha yurru rumbalnydja ḻuka marrtji.’”
1KI 21:25 Yo, Wayapthunydja yukurrana djäma yätjnha wal'ŋu mirithirrina, liŋgu ŋunhiyinydjayi nhanukala miyalkthu Djitjapilyu ŋuli yukurranha gur'yuna ŋanya, yakana wiripunydja ŋula yolŋu yukurrana nhinana balanyarayi yätj wal'ŋu mirithirri.
1KI 21:26 Ŋayi yukurrana djämanydja wirrkina wal'ŋu yätj dhika goranharamirri romdja malanha, ŋunhi ŋayi ŋuli buku‐ŋal'yunanydja ŋuriki goŋbuywu waŋarrwu walalaŋgu, bothinyarayŋuwu waŋarrwu.
1KI 21:27 Yo, ŋunhi ŋayi Yelatjayu ḻakaraŋala Giŋ Wayapkunydja bitjarranydja, “Nhenydja yurru rakunydhirrina bay',” bala ŋayinydja marrtjina Giŋ Wayaptja ḻiya‐ŋarrtjunminana ŋanyapinyay ŋayi, bala bilyurrunana ŋayi.
1KI 21:28 Bala Garraynydja waŋanana, “Liŋgu ŋayi Giŋ Wayap bilyurruna, nyilŋ'maranhaminana ŋanyapinyay ŋayi gurrunhanminana, ŋarra yurru yaka ŋathili marinydja nhanŋu gäma ŋunhi ŋayi walŋaŋga yana dhuwala nhina yukurra. Ga ŋunhi yurru nhanukala walkuryuna gäthu'mirriŋuyuna dharapul märrama ŋanya, ga ŋulinyaramirriyuna yurru yindinydja mari buna Wayapkalaŋuwunydja yumurrku'wu.”
1KI 22:40 Bala yana Giŋ Wayaptja rakunydhinana, bala yana nhanŋu gäthu'mirriŋuna dharapullilinydja wapthurruna Wayatjaya yana, ŋayina yurru Giŋ yukurra nhina Yitjuralpuyŋuwunydja.
1KI 22:41 Ŋunhala Djudanydja wäŋaŋura mukthurrunaŋga yana yukurrana ŋayi Giŋ Djutjapattja nhinanaŋga walalaŋgu Djudapuyŋuwunydja buŋgawa. Ŋayi yukurranha ŋuli djämanydja ŋamathanha ŋunhi nhä manymak, ga malthuna ŋayi yukurranha ŋuli Godku dhärukku, ga buku‐ŋal'yuna nhanŋuway yana waŋganygu Garraywu, bitjana yana liŋgu bitjana ŋuli nhanŋu bäpa'mirriŋu Watja. Yurru yaka warray ŋayi ḏaw'‐ḏawyurruna ŋunhinydja malanha goŋbuynhanydja waŋarrnha walalanha; mukthurruna yana wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala yukurrana buku‐ŋal'yurruna ŋuriki wiripu‐guḻku'wunydja waŋarrwu walalaŋgu. Yo, Djutjapattja nhinana yukurrana giŋdja ŋayi ŋunhala Djurutjalamdja 25 dhuŋgarranydja ŋupara, bala yana ŋayi rakunydhinana, bala nhanŋu gäthu'mirriŋuna Djiyuramnha wapthurruna dharapullilinydja nhanukala, ga ŋayina yukurra yurru nhina Giŋ Djudapuyŋuwunydja.
1KI 22:51 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu waluyu Wayatjayanydja Wayapku walkurnha, ŋayinydja giŋdhina walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwuna, yurru ŋayinydja wirrkina yätj wal'ŋu djäma, yätjnha mirithirrina wal'ŋu, liŋgu malthuna ŋayi ŋuli yukurranha romgu bäpa'mirriŋuwu nhanukiyingalaŋuwu yana Wayapku, ga Djitjapilwu ŋäṉḏi'mirriŋuwu, ŋunhi maṉḏa yukurranha ŋuli mel‐warryuna Yitjuralpuyŋunha ŋunhimala yätjlili. Yo, Wayatjayanydja buku‐ŋal'yuna ŋuli yukurranha ŋuriki goŋbuywu waŋarrwu Bälwu, bitjana liŋgu bitjan nhanŋu bäpa'mirriŋu, ga Garraynydja nhanŋu wirrkina maḏakarritjthina.
2KI 1:1 Märrma' dhuŋgarra ŋupara Wayatjayanydja yukurrana nhinana Giŋ Yitjuralpuyŋuwunydja, bala yana ŋayi rakunydhinana. Wayatjayanydja ŋunhi walkurmiriw, bala yana nhanukalanydja dhäŋuru nhanŋu gutha'mirriŋuna Djoramnha wapthurruna nhanukalanydja dharapullili, ga ŋayina giŋdhina.
2KI 2:1 Ŋulinyaramirriyunydjayi märrma' ŋunhiyi dhäwu'‐gänharamirrinydja maṉḏa Yelatja ga Yelatjiya maṉḏanydja ŋunhalana Gilkalnha.
2KI 2:2 Ga ŋayi Yelatjanydja waŋana Yelatjiyanha bitjarra, “Nhenydja dhiyala nhiniya ŋe! Garrayyu ŋarranhanydja waŋana ŋarra yurru marrtji bala Bithullili,” bitjarra. Ga ŋayi Yelatjiyanydja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanŋu bitjarra, “Yäw yaka! Yaka ŋarranydja yurru gonha'yun nhuna.” Bala yana maṉḏa marrtjina rrambaŋina bala Bithullilinydja.
2KI 2:3 Ga ŋunhalayi maṉḏa bunana dhäwu'‐gänharamirriwu walalaŋgu, ga ŋuriŋiyi dhäwu'‐gänharamirriyu walalay dhä‐wirrka'yurruna Yelatjiyanha, “Marŋgina nhe yulŋunydja? . . . be yurru Yelatjanha djaw'yun Garrayyu gäthura?” bitjarra. Ga ŋayi Yelatjiyanydja buku‐ruŋiyinmaraŋala waŋana, “Ŋe, marŋgi ŋarra yulŋunydja, yurru yaka ŋathili waŋanhamiyanydja,” bitjarra ŋayi.
2KI 2:4 Bala yana ŋayi biyapul waŋana Yelatja bitjarra, “Dhiyala nhiniya ŋi, ga ŋarranydja yurru marrtji ŋunha Djarikulili.” Ga ŋayi biyapul Yelatjiya waŋana, “Yäw yaka! Yaka nhuna ŋarra yurru ganan.” Bala maṉḏa marrtjina rrambaŋina Djarikulilinydja.
2KI 2:5 Ga ŋunhalanydja biyapul wiripu‐guḻku'yu dhäwu'‐gänharamirriyu walalay dhä‐wirrka'yurruna Yelatjiyanha, bala walala waŋana ŋanya bitjarra, “Be nhenydja marŋgi muka? . . . liŋgu gäthura Yelatjanhanydja yurru märramana Garrayyu djiwarr'lilina?” Ga ŋayinydja yuraŋala ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋe. Ŋarranydja marŋgina, yurru yaka waŋanhamiya ḻakaranhamiyanydja.”
2KI 2:6 Ga biyapul ŋayi Yelatja waŋana Yelatjiyawala, “Dhiyala nhiniya ŋe! Ŋarranydja yurru dhuwala bala marrtji mayaŋ'lili ŋunha Djodanlili.” Ga ŋayinydja yana bitjarra bili Yelatjiyanydja waŋana, “Ŋarranydja yaka yana nhuna yurru ganan.” Bala maṉḏa rrambaŋi yana marrtjina bala ŋunhimala mayaŋ'lili Djodanlilinydja.
2KI 2:7 Ga guḻku'yuna dhika dhäwu'‐gänharamirriyu walalay maṉḏanha nhäŋalanydja ŋunhalana bala ya', barrkulilina märr.
2KI 2:8 Ŋayi Yelatjayunydja yupmaraŋalana girri' rumbalŋurunydja nhanukiyingala, dhoṯkuŋalanydja, bala wutthurruna gapuna ŋunhi mayaŋ'nha; dhunupa marrtjina ŋunhi gapunydja barr'yurrunana barrkuwatjthinana, bala maṉḏa nhinana marrtjina bala baṉḏany'kurruna wiripuŋulilinydja buḏapthurruna gali'lili.
2KI 2:9 Ga ŋunhalanydja bala ŋayi Yelatja waŋana Yelatjiyanha bitjarrana, “Nhäku nhe yuwalktja gal'ŋu ḏukṯukthirri yukurra? Nhaltjan dhika ŋarra yurru nhuŋu yulŋunydja, yurruna ŋarranha yurru djaw'yundja bala?” Ga ŋayi Yelatjiyanydja buku‐ruŋiyinmaraŋala nhanŋu bitjarra, “Ŋarranydja yukurra djälthirri, ŋarra yurru märrama balanyarayi liŋgu ganydjarr bitjan dhuwala nhe yukurra ŋayathama, yurru biyapulnha wal'ŋu nhokalanydja, märr ŋarranydja yurru nhokala yana dharapulŋura yukurra dhärra.”
2KI 2:10 Ga ŋayi Yelatjanydja waŋana nhanŋu buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Dhuwalinydjayi mirithirrina wuṉḏaŋarr. Ŋuli yurru nhe nhäma ŋarranha djaw'yunara dhawuṯthunarana, bala nhenydja yurru märramana. Ga ŋuli nhe yurru yakanydja nhäma ŋarranha djaw'yunara, ŋunhinydja nhe yurru yakana märrama.”
2KI 2:11 Marrtjinanydja maṉḏa nhinana bala, waŋanharaminana marrtjina bala rrambaŋi yana, bala yana ŋunhilinydja marrtjina yarraman'thinyarana gurtha maḻŋ'thurruna, balanyarana bitjan yarraman'thu ḏulŋu'‐ḏulŋurryurru nhini lili girri' ŋäṉarrkurru gurthakurru; ŋayi marrtjinanydja yana dhaḻakarrkurru maṉḏakala ṉapuŋga'kurru, bala ŋanyanydja yana märraŋalana Yelatjanhanydja, djaw'yurrunana‐wala yana djiwarr'lilina ŋuriŋi wäŋiyuna bitjan wakarr.
2KI 2:12 Yelatjiyayunydja nhäŋalana dhika yukurrana, bala waŋanana ŋayi yatjurrunana Yelatjanhana, ŋunhi ŋayi marrtjina bala dhawuṯthurruna djiwarr'lilina, “Ŋarraku mäḻu! Ŋarraku mäḻu! Liŋguna nhe marrtjinana!” Bitjarra ŋayi yukurrana waŋananydja, ga yakana ŋayi biyapulnydja ŋanya nhäŋala Yelatjanha rumbal.
2KI 2:13 Yelatjiyanydja wirrkina dhika galŋa‐yätjthina, bala ŋayi girriny'tja märraŋala Yelatjawanydja ŋunhi ŋayi yapthurruna nhanukala rumbalŋuru ŋunhi ŋayi dhawuṯthurrunanydja, ŋunhiyi ŋayi girriny'tja märraŋala, bala yana balayi roŋiyina Djodanlili.
2KI 2:14 Ŋayathaŋala ŋayi Djodanbuynydja ŋunha, bala ŋayi ŋuriŋi liŋgu Yelatjawala girri'yunydja wutthurruna ŋunhi gapunydja mayaŋ'tja, ga waŋana bitjarrana, “Wanhaka dhika Garraynydja? . . . Yelatjawunydja God?” bitjarra. Dhunupa ŋayinydja marrtjina gapunydja ŋunhi barr'yurruna barrkuwatjthinana, bala yana ŋayi marrtjinana nhinana bala baṉḏanygurruna, ŋunha bala wiripulili ḻaypalilinydja roŋiyinanydja ŋunha makarrlilinydja.
2KI 2:15 Walalanydja ŋunhi dhäwu'‐gänharamirrinydja walala mukthurrunaŋga yana ŋunhala bili dhärra'‐dharrana marrtjina, ga nhäŋalayi walala ŋanya yukurrana, bala walala waŋananydja bitjarrana, “Ganydjarrnydja ŋayi yukurra gäma ŋunha Yelatjiyayu ŋunhi Yelatjawuŋu.” Bala walala wäŋgaŋalanydja lili, bala märr‐ŋal'yurrunana yukurrana nhanŋu Yelatjiyawu.
2KI 2:16 Walala waŋana nhanukala Yelatjiyawala bitjarra, “Gul', ŋilimurru marrtji balayi, ga ḻarru'‐ḻarruma nhokalaŋuwu buŋgawa'mirriŋuwu. Mak ŋayi dhika winya'yurruna buku'‐wukuŋura.” Ŋayi Yelatjiyanydja waŋana walalaŋgu bitjarrana, “Yäw, yakana nhuma yurru marrtji.”
2KI 2:17 Bala walalanydja yana waŋana warray, dhä‐ḏälthina warray waŋana, yana liŋgu‐u‐u, bala ŋayi djuy'yurrunana yana walalanha‐wala. Nhäŋa'‐nhaŋalanydja walala marrtjina‐a‐a, birrka'mirrina dhika wäŋanydja ḻarruŋala nhanŋu ḻurrkun' walunydja ŋupara, yurru yakana walala maḻŋ'maraŋala Yelatjanhanydja.
2KI 2:18 Ga liliyi walala roŋi'‐ruŋiyina, ga ḻakaraŋala nhanbala Yelatjiyawa, “Dhikana bay' bäyŋuna, dhika winya'yurrunana ŋayi.” Ga Yelatjiyanydja waŋana walalaŋgu bitjarra, “Liŋgu ŋarra yawungu ḻakaranha nhumalaŋgu yakaŋuwuna marrtjinyarawu.”
2KI 2:19 Ŋunhala Djarikunydja gapu yukurrana ŋamuny'thurruna, yurru yaka manymaktja, yätj gapu, ga yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhalayi waŋana ḻakaraŋala Yelatjiyawu, “Dhuwalanydja gapu yakana manymak, rirrikmaramana ŋuli yukurra bitjanna liŋgu dhiyaŋuyi gapuyu yolŋu'‐yulŋunhanydja.”
2KI 2:20 Ga ŋayi Yelatjiyayunydja waŋana walalanha bitjarra, “Gäŋa lili walala dje'la. Gäŋa lili ŋarrakala.” Bala walala gäŋalana lili nhanukala.
2KI 2:21 Ŋayinydja märraŋala ŋunhiyi dje'lanydja, bala ŋunhimalayi gapulili warrkuḻuŋala, ga waŋananydja ŋayi bitjarra, “Garraynydja yukurra waŋa bitjan, ‘Ŋarranydja yurru gapu dhuwala ḻanyiŋgumana. Yakana yurru biyapulnydja rerri wo ŋula nhä rakunydhinyamirri dhiyala yukurra ŋorra.’” Bala marrtjina ŋunhi gapunydja dhika ḻanyiŋdhinana, garrkuḻukthinana gay.
2KI 2:22 Ga ŋunha mukthun yukurra dhärra yulŋunydja garrkuḻuk yana, bitjan yana liŋgu ŋunhi ŋayi Yelatjiyayu waŋana ŋunhiyinha.
2KI 2:23 Ga ŋuliŋuruyi dhäŋuru Yelatjiyayu gonha'yurrunana Djarikuwuynydja wäŋa, bala marrtjina bala‐a‐a Bithullilina, ga gandarrŋuranydja walala yawirriny' nhanŋu bunana, yurru walala ŋunhi beyarrmak‐ḏilkurru yawirriny'tja ḏarramuwurrunydja, bala walala waŋananydja warku'yurruna ŋanya bitjarra, “Gatjala muḻkurr‐baṉḏany!”
2KI 2:24 Yelatjiyanydja bilyurruna, dharr‐way nhäŋala walalanha, ga waŋana bitjarrana, “Yäkuyu Garraywala, nhumalaŋgu yurru ŋula nhä bunanydja yätj.” Yuwalkthiya märrma' wäyindja marrtjina maḏakarritjtja, maṉḏanha walmana retjaŋuru lili, yurru walalanha bumara gay barr'‐barrmaraŋalana, gulk‐gulkthurrunana muṉguykuŋalana ŋanaktja ŋunhi yawirriny'nha.
2KI 2:25 Ga ŋayinydja Yelatjiyanydja mukthurrunaŋga yana marrtjina nhinana, yana liŋgu‐u‐u ga bunana bukuŋura Gämul wäŋaŋura.
2KI 4:1 Waŋgany dhäyka buku‐wurthapuy marrtjina bala Yelatjiyawala, bala ŋayi waŋana nhanukala, “Wäy, buŋgawa ŋarraku, dhuway'mirriŋunydja liŋguna ŋarraku rakunynha. Marŋgiŋga nhe nhanŋu, ŋunhi ŋayinydja manymak ḏarramu, yurru gombuŋala ŋayi rrupiya wiripuŋunha ḏarramunha. Ga gäthuranydja ŋunhiyi ḏarramunydja bunana, ga waŋananydja ŋayi ŋäŋ'thurruna rrupiyawunydja ḏukṯukthina buku‐ruŋiyinmaranharawuna. Yurru ŋarranydja dhuwala bäyŋuna, rrupiyamiriwnha, ga waŋananydja ŋayi ŋunha, ŋayi bini yothunha maṉḏanha ŋarraku waku'mirriŋunha maṉḏanha djaw'yuna, djämamirrinhana maṉḏanha nhanŋuway. Nhaltjanna ŋarra yurru yulŋunydja?”
2KI 4:2 Ga ŋayi Yelatjayunydja waŋana dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Nhä ŋula nhe yukurra ḏälkumanydja?” bitjarra. Ga ŋayinydja ŋunhi dhäykanydja waŋana bitjarrana, “Dhäwulnha, ŋula nhämiriwnha. Yana ŋarra nhina ŋunha ŋayathamanydja weyika'na ḻurrkun'nha buthuḻu'mirri.”
2KI 4:3 Ga ŋayi Yelatjiyanydja waŋana nhanukala bitjarrana, “Gatjuy, nhe yurru marrtjiya bala, ŋäŋ'thurra nhuŋuway ḻundu'mirriŋunha walalanha botjuŋ, dhaŋaŋ ŋula dhulmu‐wayŋunydja botjuŋ.
2KI 4:4 Gäŋanydja nhe yurru bala nhokiyingala wäŋalili, ga dhaḻ'yurra dhurrwaranydja, bala yana guryu'‐guryunmaraŋana marrtjiya ŋunhiyi weyika ŋunhimala botjuŋlili malaŋulili.” Ga bitjarra ŋayi Yelatjiyayu ḻakaraŋalanydja nhanŋu ŋuriki dhäykawu.
2KI 4:5 Bala walala yuwalkthi galkarana marrtjina yana ŋurikiŋi gurruṯu'mirriwuŋunydja walalaŋguŋu guḻku'kuŋalana, bala dhäykanydja ŋunhi ga waku'mirriŋu maṉḏa nhanŋu ŋunhi ḏarramunydja maṉḏa gärrinana buṉbulilinydja, bala dhaḻ'yurrunana ŋunhi dhurrwaranydja. Märraŋala ŋayi ŋunhi yutjuwaḻa'mirrinydja buthuḻu weyika'mirrinydja, bala rarr'yu‐rarryurrunana marrtjina. Maṉḏanydja ŋuriŋi waku'mirriŋuyunydja maṉḏathu nhanukala dhurr'maraŋalana djingaryurruna wiripuna malanha ŋunhi botjuŋ malanha, bitjarrana liŋguna gäŋalana nhanbala dharrana, rarr'yurrunana yukurrana.
2KI 4:6 Yo, bukmaknha ŋunhi botjuŋ malanha dhaŋaŋmirrina ŋuliŋuru liŋgu waŋganyŋuru yutjuwaḻa'ŋuru buthuḻu'ŋuru. Ga biyapul ŋunhi ŋayi dhäyka waŋana, “Biyapul gäŋa lili wiripuna go,” bitjarra. Ga ŋayi ŋunhi waku'mirriŋunydja nhanŋu waŋana bitjarra, “Dhuwalana liŋgu. Bukmaknha dhaŋaŋmirrina.” Bala ŋunhi weyikany'tja gulyurruna bäyŋuthinana liŋguna, bäyŋuna biyapulnydja.
2KI 4:7 Ŋayi dhäykanydja ŋunhi marrtjina balayi Yelatjiyawala, ga ḻakaraŋala nhanbala Yelatjiyawa ŋurikiyi. Ga ŋayi Yelatjiyanydja waŋana nhanukala ŋurikala dhäykawalanydja bitjarrana, “Gatjuy, mali'yurrana ŋunhiyinydjayi weyikany'tja malanha, ga roŋiyinmaraŋana rrupiyanydja wekaŋa ŋuriki ḏarramuwuna. Ga nhuŋunydja yurru ŋorrayi rrupiya yukurra, ga nhokalaŋuwu waku'mirriŋuwu, märr yurru nhuma yukirriya nhiniya weyinŋumirrina yana.”
2KI 4:8 Ŋunhala wäŋaŋura yäkuŋura Djunum miyalk yukurrana nhinana, yurru ŋayi ŋunhi mirithirri ḻukunydja yolŋunydja. Wiripunydja ŋayi Yelatjiya marrtji ŋulawitjandhi, bala ŋayi ŋuriŋinydjayi dhäykayu garr'yun ŋanya ŋathawuna ḻukanharawu nhanukiyingala wäŋalilina. Yo, bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli Yelatjiyanydja yukurranha marrtjinya ŋurikalayi miyalkkala wäŋalilinydja ŋathawunydja.
2KI 4:9 Ga waŋganymirriyunydja waluyu ŋayi ŋunhiyi miyalk waŋana nhanukalaŋuwala dhuway'mirriŋuwala bitjarrana, “Ŋunhanydja gay ḏarramu Godku yolŋu.
2KI 4:10 Ŋali maṉḏa wäŋa nhanŋu dhuḻ'yun ŋi', nyumukuṉiny' dhaḻakarr, ŋunha garrwarlili, märr ŋayi boŋguŋu biyaku liŋgu nhini'‐nhini dhiyala yukirri ŋitjalaŋgala yuki'‐yukirri, ŋunhi ŋayi boŋguŋu withiyurru lili ŋitjalanha ya'.” Bala maṉḏa bitjarrayinayi djämanydja.
2KI 4:11 Wiripunydja ŋayi Yelatjiya ŋorra nhina ŋunhiliyi, ga ŋayinydja waŋa bitjan nhanukalaŋuwala djämamirriwalanydja, “Ŋunhanydja miyalk gay' wirrki yukurra gel'yun djäka. Gatjuy nhe marrtjiya, ga dhä‐wirrka'yurra ŋanya ŋi', nhaltjan ŋarra yurru guŋga'yun ŋanya, nhäku ŋayi ŋula ḏukṯuk.” Bala yuwalkthi ŋunhi djämamirrinydja marrtji, ga dhä‐wirrka'yunna ŋanya. Ga ŋayi ŋunhi dhäykanydja waŋa buku‐ruŋiyinmarama bitjan, “Gana' dhuwala ŋarraku, ŋarra yukurra ŋayathamanydja bukmak nhä malanha.”
2KI 4:14 Ga ŋayi Yelatjiyayunydja waŋa nhanukalaŋuwala djämamirriwalanydja bitjan, “Nhaltjan ŋarra yurru dhika guŋga'yundja ŋanya?” bitjarra ŋayinydja. Ga ŋayi ŋunhi djämamirriyunydja ḻakarama nhanŋu bitjan, “Yothumiriw ŋunha ŋayi, ga nhanŋu dhuway'mirriŋunydja djawuḻpa' ḏarramu.”
2KI 4:15 Ga ŋayi Yelatjiyayunydja waŋa, “Go, garr'yurra ŋunhi lili miyalknha ya'.” Bala ŋayi yuwalkthi ŋunhi dhäykanydja marrtjina lili, ga dhärra dhurrwaralilina.
2KI 4:16 Ŋayi Yelatjiyayunydja waŋa ḻakaramana nhanŋu ŋuriki dhäykawu bitjanna, “Dhiyaŋunydja‐wala boŋguŋu dhuŋgarrayu nhenydja boŋguŋu gurrukaŋu ratha'nha, ga dhangi'yurru nhe yukirri boŋguŋu yothunhana.” Ga ŋayi ŋunhi dhäykanydja waŋa bitjan, “Yaka ḻakaraŋa ŋarraku bothiya. Nhenydja dhuwala be Godkuŋga yolŋu.”
2KI 4:17 Yurru yuwalk warray ŋunhi yulŋunydja maḻŋ'thurrunanydja, ga yothuny'tja ŋunhi dhawal‐wuyaŋina ḏarramuna.
2KI 4:18 Dhuŋgarranydja marrtjina djuḻk‐djuḻkmaraŋalana, ḏarramunydja ŋunhi ŋutharana märr‐wakindhinana. Waŋganymirriyunydja waluyu ŋayi ŋunhi rathany'tja malthun bäpa'mirriŋuwana bala dhulmu‐waṉarra'lili ŋathamirrililina.
2KI 4:19 Bala ŋayi ŋunhi rathany'tja waŋa bitjanna, “Mäḻu'! Dhika muḻkurr ŋarra rirrikthun marrtji.”
2KI 4:20 Ga ŋayi ŋuriŋi djämamirriyunydja märrama ŋanya ḻaw'marama, ga balayi gäma ŋäṉḏi'mirriŋuwala. Ŋayi ŋunhi nhina yothuny'tja yukurra yuṯuŋgurrŋura ŋäṉḏi'mirriŋuwala gorruma yana liŋgu‐u‐u, ga ḻiyalilina walu wapthun, bala ŋayi rakunydhirrina.
2KI 4:21 Ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja gämana yothunhanydja ŋunhi, gämana lili‐i‐i garrwarlilina, Yelatjiyawalana wäŋalili, ga ŋunhimalana bala'palalilina yorrkuma ŋanya, bala marrtji roŋiyirriyi‐wala, dhaḻ'yun dhurrwaranydja.
2KI 4:22 Ga ŋayi ŋuriŋi dhäykayunydja waŋa dhuway'mirriŋunhana bitjan, “Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji bala Yelatjiyawalana; yaka ŋarra weyindja yurru, bala liliyi ŋarra yurru roŋiyirri.”
2KI 4:23 Bala ŋayi dhuway'mirriŋuyunydja dhä‐wirrka'yunna bitjanna, “Nhäku warray? Dhuwalanydja dhuwala yaka dharrpal walu bitjanarawuyyi, ŋula guyaŋinyaramirrinydja walu yaka?” Ga ŋayinydja ŋunhi miyalktja waŋana buku‐ruŋiyinmaraŋala bitjarra, “Gonhayi bay', ŋarranydja yurru dhuwala marrtjina,” bitjarra.
2KI 4:24 Yuwalkthi ŋayi ganydjarryuna dhika marrtjinanydja, yana liŋgu‐u‐u ga ŋunhala bukuŋura Gämul wäŋaŋura yäkuŋura. Bala ŋayi Yelatjiyayunydja dharr‐way nhämana, ŋayi nhina lili marrtji, bala ŋayi waŋana nhanukalaŋuwala djämamirriwalana, “Dhuwalanydja dhäyka ŋulaŋuru Djunumŋuru warray.
2KI 4:26 Gatju mak nhe waṉḏiya, ga dhä‐wirrka'yurra ŋanya, nhä ŋayi ŋamakurru' ŋunhi?” bitjarra. Yuwalkthi ŋunhi djämamirrinydja marrtji gumurr'yunna nhanŋu, ga dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarra dhäykanha, “Nhä nhe? . . . ŋamakurru' yulŋunydja?” Ga miyalkthunydja ŋunhi ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋamakurru' ŋarra. Warrpam' manymak,” bitjarra.
2KI 4:27 Yana marrtjiŋga ŋayi lili, yana liŋgu ga galkina wal'ŋu ŋunhalana, bala ŋayi galkina yana, ḏupthunmirrinydja ḻukulilina Yelatjiyawala.
2KI 4:28 Bala ŋayi ŋunhiyi dhäyka bitjarrana waŋananydja Yelatjiyawala, “Yaka warray ŋarra nhuna ŋäŋ'thurruna yothu'wunydja. Dhuwalana gay' ŋarra galŋa‐yätjthinana, liŋgu ŋunhiyinydjayi yothuny'tja ga liŋguna rakunynha.”
2KI 4:29 Dhunupa ŋayi Yelatjiyayunydja djuy'yunna nhanŋuway djämamirrinhana bitjanna, “Gatjuy, waḏutja marrtjiyana‐wala ŋunhimala wäŋalilinydja. Ga gäŋanydja dhuwala gay' dharpa ŋarraku, ga garrwarkuŋa mulkiya yukirriya dhuwala galki ŋurikala ḏarramuwala ratha'wala.”
2KI 4:30 Ga ŋayi ŋunhi dhäyka waŋa Yelatjiyawalanydja bitjanna, “Ma' nhenydja marrtjiyayi go. Nhuŋunydja God dhuwala Walŋa‐ḏikṯik wal'ŋu; yakana ŋarranydja yurru nhuna ganan,” bitjarra. Bala maṉḏa yuwalkthina Yelatjiyanydja ga ŋunhi dhäykanydja marrtjina nhinana bala rrambaŋina.
2KI 4:31 Ga ŋunhi ŋayi djämamirrinydja ṉaŋ'thun nhina bala ŋurruŋuna; yurru ŋayi yukurrana garrwarkuŋala ŋunhi Yelatjiyawu dharpanydja ŋurikala ḏarramuwalana ratha'walana. Yurru bäyŋu warray ŋula nhänydja maḻŋ'thun, yaka warray ŋayi ḏäwalathirrinydja.
2KI 4:32 Bala ŋunhinydja ŋayipina Yelatjiyana buna yana ŋunhili; gulŋiyirrinydja ŋayi, dharr‐way nhämana, ŋayi yukurra ŋorra gurrmulnydja, liŋguna rakunynha.
2KI 4:33 Dhaḻ'yundja ŋayi dhurrwaranydja, bala ŋayi ŋäŋ'thunna yukurra, bukukurru waŋana Garraywalana.
2KI 4:34 Bala ŋayi gumurryu‐monygumana ŋunhiyi gurrmulnhanydja ratha'nha, ŋal'yunna nhanukala. Bala ŋayinydja ŋunhi marrtjina gurrmulnydja rumbalnydja dhika mulka'yirrina, bala marrtji dhunupa ŋunhi ŋatjarriŋ'thunna ŋunhiyi gurrmulnydja, bala ḻapthunna maŋutjinydja.
2KI 4:36 Ga yurruna ŋayi Yelatjiya wäthun ŋäṉḏi'mirriŋuwunydja, ga waŋa bitjanna nhanukala, “Dhuwalana nhuŋu yothuny'tja. Liŋguna ŋayi walŋana!”
2KI 4:37 Ga ŋayinydja ŋunhi dhäykanydja bena dhika ŋoy‐ŋamathirri, ga buku‐wekamana ŋanya Yelatjiyanha wirrkina dhika. Bala ŋayi märramanydja ŋunhi nhanŋuway yothunha gurrmulnhanydja, bala gonha'yunna, marrtjina dhawaṯthunna.
2KI 5:1 Ŋunhala makarrŋura wäŋaŋura yäkuŋura Djiriya, yolŋu ḏarramu yukurrana nhinana yäku Nayman, yurru ŋayi ŋunhi ŋurruŋu miriŋuwu yulŋunydja, mala‐warryunarayŋu. Ḻatju' dhika ŋayi ŋunhi djäkamirrinydja, yurru rirrikthurrunanydja ŋayi burrpuyyu rerriyunydja; barrpa'yuna dhikana gungaŋala ŋanya rumbalnydja dhulku'yuna.
2KI 5:2 Ŋulinyaramirriyuyi Djiriyapuyŋu yolŋu'‐yulŋu miriŋu marrtjina bala Yitjurallili nyäṉ'thurruna, ga warrpam walala wäŋa ḏaw'yurruna, ga lilinydja walala djaw'‐djawyurruna yolŋu'‐yulŋunhana. Ga ŋayinydja ŋuriŋinydjayi Naymandhunydja märraŋala waŋganynhana dhäykanha, wirrkuḻnha dhika dhäykanha Yitjuralpuyŋunhana, märr yurru ŋayi djämamirri nhanukalaŋuwu miyalkku.
2KI 5:3 Ŋuriŋi wirrkuḻyu nhäŋalana Naymannha djetjimirriyinyarana dhika, bala ŋayi wirrkina nhanŋu dhika wuyurrunanydja. Bala ŋayi waŋanana nhanukalaŋuwala dhäykawala buŋgawa'mirriŋuwalanydja, ŋunhiyi wirrkuḻnydja dhäyka bitjarra, “Ŋunha Djamariyanydja wäŋaŋura yukurra nhina Godku yolŋu, ŋayi ŋuli baḏarraŋ'kuŋuna ŋanya dhuwala djetjinydja.”
2KI 5:4 Bala ŋayi ŋuriŋi dhäykayunydja ḻakaraŋala nhanŋu Naymanguna, ga ŋayi Naymandhunydja ŋäkula ŋunhiyi, bala marrtjina ga ḻakaraŋala giŋbana, nhaltjarra yukurrana ŋunhi wirrkuḻyu ḻakaraŋala.
2KI 5:5 Ga yuwalkthi ŋayinydja giŋdja yuraŋalana yana, ga dhunupa ŋanya djuy'yurrunana, “Gatjuy marrtjiya Yitjurallilina. Marrtjiyanydja nhe ŋurikalayi buŋgawawala giŋgala, ga gäŋa dhuwala makarr‐dhäruk nhanŋu djorra',” bitjarra. Bala ŋayi Naymandhunydja djoṉguŋala marrtjina mundhurrnha nhanŋu wekanharawuna, ga guḻku'na rrupiyanydja dhika ga ḻatju'mirrina dhikana girri' malannha; ŋayi märraŋala ŋunhiyi djorrany'tja dhärukmirrinydja, bala yana marrtjinana‐wala.
2KI 5:6 Marrtjinanydja ŋayi bala‐a‐a, ga ŋayathaŋala ŋunhi Yitjuralwuynydja wäŋa, marrtjinanydja ŋayi, ga bunana giŋba, bala gathara ŋunhiyi djorra'na. Yurru ŋayi ŋuriŋi giŋdhunydja mel‐ḻapmaraŋalanydja djorrany'tja, nhäŋalanydja ŋayi, ga ŋoynydja marrtjina yätjthina warray dhika, liŋgu ŋunhiyi dhäruktja yukurrana waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja Naymandja, ŋarraku djämamirri, ga baḏarraŋ'kuŋa nhe ŋanya yurru yulŋunydja.” Yurru ŋayinydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja giŋ waŋana bitjarra warray, “Nhaltjanna dhika ŋarra yurru ŋanya baḏarraŋ'kumanydja? Yol dhuwala ŋarranydja yolŋu? . . . Waŋarr God? Yana ŋayi yukurra ŋunha giŋ Djiriyawuynydja ŋarraku marina djäma.”
2KI 5:8 Bala ŋayi ŋunhalanydja Yelatjiyayunydja ŋäkulana ŋurikiy, bala yana ŋayi dhäwu'na djuy'yurruna lili ŋuriki giŋgunydja, bitjarra ŋayi waŋananydja, “Yaka ŋoy‐warriya. Djuy'yurra lili ŋunhi be ḏarramunhanydja lilina ŋarrakalana. Ŋayi yurru maḻŋ'marama dhikayi Godku yolŋunha nhina yukurra Yitjural.”
2KI 5:9 Bala yana ŋayi Naymandja marrtjinana withiyara Yelatjiyanhana; marrtjinanydja ŋayi, ga galkurruna warraŋul bala'ŋura.
2KI 5:10 Ga ŋayi Yelatjiyanydja yaka marrtjina ŋayipinydja walmana lili, yana ŋayi djuy'yurrunanydja nhanŋuway ŋayi djämamirrinha dhäwu'mirrinhana, bitjarrana ŋayi waŋananydja ŋurikala dhäruktja Naymangu gam'. “Marrtjiyanydja nhe yurru ŋunha mayaŋ'lili Djodanlili yarrupthurranydja, ga ŋunhalayi nhe yukurra yurru ḻupthundja buku 7‐mirri, bala yurru nhuŋu rumbalnydja ŋamathirrina baḏarraŋ'thirrina, ŋunhinydja rerrinydja yurru buwayakthirrina.”
2KI 5:11 Ga ŋayi Naymandja wirrki warray dhika maḏakarritjthina, ŋayi waŋananydja bitjarra, “Nhäku warray ŋayi yakanydja marrtjina lili ga nhäŋala ŋarranha. Ŋayipiŋga bini ŋunhi marrtjinya lili, ga goŋ‐ŋal'yuna ŋarrakala, ga bukumirriyanha Garraywala nhanukalaŋuwala waŋarrwala, bala ŋarra bini baḏarraŋ'thinyana ŋamathinyana.
2KI 5:12 Ŋunha ŋanapurruŋgalanydja wäŋaŋura ḏarrtjalk warray gapu, ḻanyiŋmirri warray. Nhäku warray ŋarra yurru yaka ruwurryunmirri ŋunhalanydja? . . . liŋgu Djodanbuynydja ŋunhi be nhäna, yätjnha gapu.”
2KI 5:13 Yurru ŋunhi djämamirrinydja ḏarramu waŋana nhanŋu Naymangu bitjarra warray, “Wäy yolŋu, ŋunhi bini ŋayi ḻakaranha ŋula nhä ḏäl, nhe yurru djämana‐wala yana. Nhämirri warray nhe ŋuli marrtjina‐wala yana, nhanŋu dhärukkuna yana malthurru, märr nhe baḏarraŋ'thirrina yurru ŋamathirrina.”
2KI 5:14 Bala ŋayi Naymandja marrtjinana, yarrupthurruna ŋunhi Djodanlilina, bala ŋayi yukurrana ḻupthurrunana ŋunhala buku 7‐mirri. Ga ŋunhi ŋayi dhawaṯthurrunanydja beŋuru ŋarkula'ŋuru, rumbalnydja dhika warrpam'nha buyuwuyu'na.
2KI 5:15 Bala ŋayi roŋiyinanydja bala Yelatjiyawalanydja, bala ŋayi waŋanana bitjarrana, “Liŋguna ŋarra marŋgithinana ŋunhi nhuŋunydja waŋarr yuwalknha wal'ŋu. Ŋarranydja ḏukṯukthina nhuŋu wekanharawu mundhurrwu malaŋuwu, liŋgu nhe ŋarranha ḏukmaraŋala.”
2KI 5:16 Yurru ŋayinydja Yelatjiyanydja waŋana yaka'yurruna bitjarra, “Ŋarranydja yurru yaka yana märrama nhokuŋu mundhurr malanha.”
2KI 5:17 Ŋayinydja yana Naymandja mukthurruna yukurrana ḏukṯukthina wekanharawu ŋuriki malanyŋuwu, ga ŋayi Yelatjiyanydja mukthurruna yana yukurrana yaka'yurruna dhä‐ḏälnha. Bala ŋayi Naymandja marrtjinana.
2KI 5:20 Dhiyaŋu liŋgu ŋayi ŋunhi bala marrtjinanydja, yakaŋga yana barrkuthinanydja, bala ŋayi ŋunhala Yelatjiyawalanydja djämamirriyu birrka'yurrunana ŋayipina bitjarrana, “Yelatjiyayu ŋunhi bini märranhaŋga ŋunha girriny'tja malanha? Ŋarra bay', waṉḏirrina yurru ŋupanna, ga märramana ŋarrakuwaynha ŋarra yurru.”
2KI 5:21 Yurru ŋayi ṉaŋ'thurrunana yana, ŋuparana yana liŋgu ga baṯ gay mulkana Naymannha. Naymandhunydja nhäŋala ŋanya, bala dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Nhä yulŋunydja?” bitjarra.
2KI 5:22 Ga Yelatjiyawunydja ŋunhi djämamirri waŋana bitjarra, “Yelatjiyanydja ŋunha biyapul djambi ŋanyapinyay ŋayi ḻiya bay'. Ŋayi nhuŋu dhäruktja djuy'yunmina, nhe yurru balayi roŋiyinmarama nhanŋu ŋunhi rrupiyanydja ga girriny'tja.”
2KI 5:23 Ga ŋayi Naymandja dhika bena goŋmirriyina, bala dhunupa ŋayi rarr'yurrunana marrtjina, “Ŋay', ŋay', ŋay',” bitjarrana, rrupiya ga girri' malanha. Dhitj‐gay roŋiyina Yelatjiyawunydja djämamirri goŋ‐girri'mirrina ga rrupiyamirrina.
2KI 5:25 Ga ŋunhi ŋayi bunananydja ŋunhala wäŋaŋuranydja, ŋayi Yelatjiyayunydja nhäŋalana ŋanya, bala dhä‐wirrka'yurrunana, “Wanhaŋuru dhuwala nhe yulŋunydja?” bitjarra. “Ŋula wanhaŋuru?
2KI 5:26 Nhäŋala ŋarra nhuna yulŋunydja, nhe marrtjina ga märraŋala ŋunhiyi girri' malanha.
2KI 5:27 Dhiyaŋunydja‐wala Naymangu ŋunhi rerri malanha boŋguŋu buni nhuŋuna; nhepi ga nhokala yumurrku'yu yurru yukurra bitjanna liŋguna märrama gupaḏalŋu‐walana.” Yurru ŋayi dhunupa marrtjina dhika ŋunhiyinydja ḏarramu dhirrkthirrkthinana gay' rumbalnydja, barrwaṉ'tja warrpam'nha ŋunhi.
2KI 6:1 Waŋganymirriyu ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru dhäwu'‐gänharamirri walala marrtjina lili Yelatjiyawala, ga waŋana ŋanya bitjarra, “Ŋanapurru ḏukṯuk ŋilimurru yurru bala' dhuḻ'yun, bili dhuwalanydja gay' buṉbu ga nyumukuṉiny'nha.
2KI 6:2 Marrtjiŋga ŋuli ŋanapurru bala Djodanlilinydja? . . . ga gulkthurru ŋunha dharpanydja malanha? . . . märr ŋilimurru dhuḻ'yun yurru buṉbu?” Ga ŋayi Yelatjiyayunydja waŋana yuraŋala, “Ŋe. Gul' ŋilimurru marrtjina go,” bitjarrana.
2KI 6:4 Bala walala marrtjinana bala Djodanlilinydja, bala djämana dhunupana.
2KI 6:5 Yo, gulkthurruna walala marrtjina dharpana malanha, ga waŋganygunydja ḏarramuwu yupthurruna muḻkurrnha ḏakul', ŋunha liŋgu gapulili mayaŋ'lilina dhurrwutthurruna, bena‐wala dhuḻupurrlilina. Ga ŋunhiyinydja ḏarramu ŋunhi ŋayi ḏakul' yupthurruna nhanukala, waŋana Yelatjiyanha bitjarra, “Nhaltjanna dhuwala ŋarra yurru yulŋunydja? Yaka ŋunha ŋarrakuwaynydja ḏakul; ŋunhayinydja ŋarra gombuŋala,” bitjarra.
2KI 6:6 Ga ŋayi Yelatjiyanydja waŋana, “Wanhamala dhika ŋayi yupthurrunanydja?” Ga ŋuriŋi ḏarramuyunydja ḻakaraŋala dhunupamirriyaŋalana. Yelatjiyayu gulkthurruna dharpa, ga ḏupthurruna ŋuhimalayi gapulili mayaŋ'lili, ga dhunupa ŋunhiyi ḏakulny'tja buwalkthurrunana marrtjina beŋurunydja, buwalk bitjarra dhika wäkwakthurrunana marrtjina ŋunha ŋapakurruna gapukurru.
2KI 6:7 Ga Yelatjiyayu waŋanana, “Märraŋana ma',” bitjarra. Bala ḏarramunydja ŋunhi baḻapthurrunana ŋurikinydjayi ḏakul'wunydja märraŋalanydja, ga wirrkina dhika goŋmirriyinanydja ŋayi.
2KI 6:8 Bitjarrana liŋguna yana Djiriyawuynydja miriŋu nyäṉ'thurrunana yukurrana bala Yitjuralpuyŋuwunydja; walala ŋuli marrtjinyanydja, ga nhinanha marrtjinya djuḻu'‐djuḻuḻyunana ŋunha Yitjurallilinydja, märr walala bini yukurranha bunhanydja gayulnha yana marŋgikunhamiriwnha.
2KI 6:9 Yurru bitjana warray liŋgu ŋayi ŋuli Yelatjiyayunydja dhäruk warray yukurranha djuy'yuna ŋuriki giŋgu warray, Yitjuralpuyŋuwu giŋgu, ḻakaranha ŋuli yukurranha marŋgikunhana, wanhamala ŋuli yukurranha ŋunhi Djiriyapuyŋu djuḻu'‐djuḻuḻyuna walalaŋgu miriŋu.
2KI 6:11 Ga ŋayi Djiriyapuyŋuyunydja giŋdhu ŋuriŋi buŋgawayu waŋanana dhä‐wirrka'yurruna walalanha nhanŋuwaynydja ŋunhi malanha bitjarra, “Yol walala dhika nhuma Yitjuralpuyŋuwalanydja gali'ŋura? Yolthu yukurra ḻakarama giŋba Yitjuralpuyŋuwanydja?”
2KI 6:12 Ga walalanydja buku‐ruŋiyinmaranha ŋuli waŋanha bitjana, “Yaka dhuwala ŋanapurru! Ŋuruŋu dhuwala Yelatjiyayu ya', . . . ŋayinydja ŋunhayinydjayi warrpam'nha marŋgina; ŋayi yukurra ḻakarama ŋuruku giŋgunydja wanhaka ŋilimurru yukurra djuḻuḻ'yun.”
2KI 6:13 Ga giŋdhunydja ŋäkula Yelatjiyanha, ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana ŋunhala Dothan wäŋaŋura, bala ŋayi djuy'yurruna miriŋunhana nhanŋuway nyäṉ'thunarawuna ga mulkanharawuna nhanŋu, bala bunharawu rakunygunharawuna. Yo, ŋunhiyi miriŋunydja marrtjina gayulnha‐wala yana, nyäṉ'thurrunanydja munhakuna dhika yarraman'thuna. Marrtjinanydja walala yukurrana ḻiw'yunmaraŋala, yana liŋgu ḻiw‐ḏap ŋunhiyi wäŋanydja nhanukalaŋumirri.
2KI 6:15 Wiripuŋuyuna waluyu munhakumirri dhika ŋayi gaŋgathina nhanŋu Yelatjiyawu djämamirri, yana ŋayi marrtjina dhawaṯthurruna warraŋullili, dharr‐way nhäŋala ŋunhi Djiriyawuynydja miriŋunha, walala dhärrana ḻiw'maraŋala ŋunhi walalaŋgalaŋumirri, yarraman'nha ga be nhäna malanha. Bala ŋayi ŋunhiyinydja liliyi gulŋiyina Yelatjiyawunydja djämamirri, bala waŋana Yelatjiyanha bitjarra, “Yelatjiya, Yelatjiya! Nhaltjan dhuwala ŋilimurru yurru yulŋunydja? Bumana dhuwala ŋilimurrunha yurru walala?”
2KI 6:16 Ga ŋayi Yelatjiyanydja waŋana nhanŋu, “Yaka beyaṉiyiya! Ŋitjalaŋgalanydja gali'ŋura biyapul wal'ŋu guḻku', walalaŋgunydja yukurra djuḻkthunmaramana wal'ŋu.”
2KI 6:17 Bala ŋayi Yelatjiya bukumirriyaŋalana, “Garray, ḻapmaraŋa nhanŋu maŋutji, ŋayi yurru nhämana.” Bala yana yuwalknha dhika Garrayyunydja ḻapmaraŋala maŋutjina ŋunhi nhanŋu djämamirrinhanydja; ŋayi ŋuriŋi ḏarramuyu nhäŋalana dhika barrku‐ḏakthurrunana, dharr‐way nhäŋala guḻku'nhana yarraman'nha dhika nhäna malanha girri' gurthana, djiwarr'wuyyunydja miriŋuyu ḻiw'maraŋalana yukurrana ḏapmaraŋalana Yelatjiyanhanydja.
2KI 6:18 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi Djiriyawuyŋunydja miriŋu giṯthurrunana marrtjina märranharawuna nhanŋu Yelatjiyawu. Ga Yelatjiyanydja waŋana bitjarra, “Garray, bambaykuŋa walalanha,” bitjarra. Ga dhunupa marrtjina ŋunhi miriŋunydja melnydja bamba'‐bambaythinana.
2KI 6:19 Ga Yelatjiyayunydja withiyara walalanha marrtjina, ga waŋana bitjarra, “Wäy wiripuŋura dhuwala nhuma dhukarrŋuranydja. Ŋarra nhumalanha gäma yurru bala ŋunhamalayi wäŋalili, wanhaka yukurra ŋunhiyi ḏarramu nhina. Go marrtjiya malthurra ŋarraku walala.” Bala ŋayi waṉakulaŋalanydja walalanha, mel‐warryurrunanydja bala Djamariyalilina, bathalalilina ŋunhana wäŋalili dhika, ḻoḻu ŋutu'na dhika bäymana.
2KI 6:20 Ŋayi gäŋalanydja walalanha, ga djuḏupmaraŋala ŋilitjarana ŋunhimalayi ṉapuŋga'lilina yana. Bala Yelatjiya bukumirriyaŋala, “Garray ḻapmaraŋa maŋutji walalanha, walala yurru nhämana.” Dhunupa nhäŋalana dhika walala biyapul; walala nhäŋala ŋunhi walalanydja ŋunhina djinawa'na bäymana ŋunhiliminayi ḻoḻuŋurana, ṉapuŋga'na wal'ŋu.
2KI 6:21 Ga ŋunhi giŋ Yitjuralpuyŋunydja waŋana Yelatjiyawala bitjarra, “Nhaltjan dhuwala ŋarra yurru yulŋunydja? Bumana ŋarra walalanha yurru Djiriyawuyŋunhanydja?”
2KI 6:22 Ga ŋayi Yelatjiyanydja waŋana, “Yä‐ä‐äw, yaka. Yaka baymatthurra walalanha, yana wekaŋa walalaŋgu ŋula nhä ḻukanharawu ga wurkthunarawu, bala djuy'yurra wäŋalilina walalanha.”
2KI 6:23 Bala ŋayi gurrunharana dhika ŋathana walalaŋgu ŋuriŋi giŋdhunydja, ga ŋunhi walala ḻukananydja dhawar'yurrunanydja, bala djuy'yurruna yänana walalanha. Ŋuliŋurunydja dhäŋuru Djiriyawuynydja miriŋu yakana biyapulnydja roŋiyina bala Yitjurallili; märr‐weyin walala yukurrana nhinana marimiriwnydja, yänana yukurrana nhinana walala ŋamathaŋalana.
2KI 6:24 Ŋuliŋurunydja bala ŋurukuy Djiriyawuynha giŋ marrtjina bunharaminyarawuna yukurranharawu ŋuriki Yitjuralpuyŋuwuna, yurru biyapulnha guḻku'na miriŋunhanydja ŋayi gäŋala dhika; walala marrtjina nhinananydja wäŋaraŋalanydja ḻiw'maraŋalana ŋunhi wäŋa Djamariyawuynydja, ḻiw'maraŋala, ḻiw‐ḏap nhinananydja walala, dhumbal'maraŋala walalanha, märr yurru yakana yolŋu'‐yulŋu dhawaṯthun ŋulaŋuru ŋathawunydja.
2KI 6:25 Galkina ŋathanydja marrtjina dhawar'yurrunana ŋunhili wäŋaŋura bala'‐mäypamirriŋuranydja, ga yolŋunydja walala ŋunhalaŋumi mirithinana dhika marrya'thina; yakana ŋula ŋatha ŋorrana yukurrana ŋunhili wäŋaŋura, bala yolŋuyunydja walalay ḻukanha ŋuli yukurranha man'tjarrnha ga ŋula nhäna.
2KI 6:26 Waŋganymirriyunydja waluyu waŋgany dhäyka waŋana bitjarrana, “Gul' ŋilimurru ḻuka dhuwala yumurrku'nhana ŋilimurruŋguway, märr ŋilimurru yakaŋga murrmurryundja.”
2KI 6:30 Ŋayi giŋdhunydja ŋäkula ŋurikiy, bala wirrkina ŋayi dhika galŋa‐yätjthinanydja, ga waŋananydja ŋayi bitjarrana, “Dhuwalanydja dhuwala ŋurukuŋu Yelatjiyawuŋu ya' ŋurru‐nherraṉara. Ŋarranydja yurru dhuwala bumana ŋanya rakunyguna.”
2KI 6:32 Bala ŋayi dhäwu'mirrinhana djuy'yurruna märranharawuna nhanŋu Yelatjiyawu.
2KI 7:1 Ŋunhi ŋayi dhäwu'mirrinydja yolŋu bunana ŋunhili, bala ŋayi Yelatjiyanydja waŋana nhanukala bitjarrana, “Mäkiri'‐witjurra dhuwalanydja Garraywu dhäruk. Goḏarrny'tja boŋguŋu ŋathamirriyina dhuwala Djamariyanydja wäŋa. Yolŋu'‐yulŋuyunydja boŋguŋu ŋathana wuŋiḻi'yurru, ga ḻukina marrtji.”
2KI 7:2 Yurru waŋganydja giŋgu djämamirri waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja yaka warray ŋuli biyaku. Bäyyi ŋunhi ŋuli gäthuranydja ŋula waltjaṉ buni Garraywuŋu djuy'yunara, ŋunhi ŋuli mukthurrunydja ŋathamiriw wäŋa.” Ga ŋayi Yelatjiyayunydja waŋana bitjarra, “Nhäŋu nhe boŋgaŋuŋga, yurru yakana nhenydja boŋguŋu ḻuki.”
2KI 7:3 Yo, warraŋul ŋunhiliyi Djamariya wäŋaŋura yukurrana nhinana ḏämbumiriw ḏarramuwurru, yurru burrpuymirri walala; yaka walala ŋuli yukurranha nhinanha ŋunhili djinawany'tja gal'ŋu Djamariya. Walalanydja bitjarra yana liŋgu marrya'mirri ḏäpthurruna nhinana, bäyŋu ŋula ŋatha walalaŋgu ḻukanharawu, ga walala waŋanharamina bitjanminana, “Nhaltjanna dhika ŋilimurru yulŋunydja yurru? Nhäku ŋilimurru yukurra dhuwala galkun dhiyalanydja bili? Ŋilimurrunydja dhuwala murrmurryunna yurru djaṉŋarrthinyarayuna.
2KI 7:4 Ŋunhi ŋilimurru ŋuli marrtji bala djinawa'lilinydja gulŋiyi bala'mirrililinydja, ŋunhanydja bäyŋu yana, ŋathamiriw wäŋa. Ga ŋunhi ŋilimurru ŋuli marrtji bala Djiriyawuywala yolŋu'‐yulŋuwala, walala mak ŋilimurrunha ŋuli baymatthurruna rakunyguna, mak walala ŋuli wekaŋu ŋilimurruŋgu ŋathana.”
2KI 7:5 Bala yana walala gaŋga'‐gaŋgathinana, bala wäŋgaŋalana, withiyara Djiriyawuyŋunhana. Ga ŋunhi walala bunananydja ŋunhala, marrtjina nhäŋala, bäyŋu warray yolŋunydja, wiraŋ warray, yolŋumiriwnha, warrpam'nha yolŋu bena‐wala winya'‐winyayurruna, liŋgu Garrayyu walalanha beyaṉu‐wukuŋala, be nhä walala ŋäkula rirrakay bitjan miriŋu marrtji walalaŋgu yukirri, guḻku'na dhika miriŋunydja nyäṉ'thurruna bay'.
2KI 7:7 Bala yana walalanydja wirrkina beyaṉiyina, bala bena‐wala gundupuŋalana, gonha'yurruna warrpam'nha dhika wäŋanydja, buṉbunydja ḏalwaḏalwany'tja, dhika nhä girri' ga ŋatha ŋunhiwala bäymana gonha'yurruna.
2KI 7:8 Ŋunhiyi ḏämbumiriw burrpuymirri walala yolŋu'‐yulŋu bunananydja ŋunhili, nhäŋalanydja wiraŋ warray, yolŋumiriw warray, bala walala nhinanana gay', ḻukanana dhika ŋathana, wurrkthurruna gapuna, yanana liŋgu ḏulpu'‐ḏulputhina. Marrtjinanydja yukurrana walala buṉbulili ga buṉbulili, gulŋiyinanydja marrtjina, djoṉguŋalana marrtjina dhika rrupiyana dhika nhä garwarrwarr'mirrina girri', ga wiripu malanha bena dhika.
2KI 7:9 Bala walala waŋanhamina walalanhawuynha walala bitjanminana, “Dhuwalanydja yakana ŋamakurru' ŋilimurruŋguwaynydja. Gul' ŋilimurru marrtjina yana, ga ḻakaramana manymaknha dhuwalanydja walalaŋgu. Ŋunha walalanydja yukurra marrya'mirriyi yana nhina. Gul' ŋilimurru marrtjina yana dhunupana go, ga ḻakaramana.”
2KI 7:10 Bala walala roŋi'‐ruŋiyinayi balayi Djamariyalili, ga bunana nhanŋu djäkamirriwu ŋunhili wäŋaŋura, ŋayinydja ŋunhi yukurrana dhärrana yana dhurrwaraŋura ŋunhili buṉbu‐mäypamirriŋura yulŋunydja. Bala walala waŋana nhanukala ŋunhili djäkamirriwalanydja bitjarrana ḻakaraŋala, “Wäy, liŋgu ŋanapurru marrtjina bala Djiriyapuyŋuwalanydja wäŋalili, ga yolŋumiriwnha nhäŋala. Yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhi ga bena‐wala gundupuŋalana, ga ŋunhanydja yana wäŋana waŋganynha djingaryun yukurra.”
2KI 7:11 Bala ŋayi ŋunhiyi djäkamirrinydja marrtjinana bala giŋgalana, ga ŋayi giŋdja yakana märr‐yuwalkthina ŋunhi ŋäkula; ŋayinydja guyaŋina yanapi walala ŋunhi Djiriyapuyŋunydja gundupunha ga djuḻu'‐djuḻuḻyunana, märr bini ŋunhi yolŋu'‐yulŋu marrtjinya ŋuliŋuru dhawaṯthuna ŋathawu ŋula, ga walalanydja bini ŋulaŋuru bunhana walalanha.
2KI 7:13 Yurru ŋunhi dhäwu'mirrinydja waŋana bitjarra, “Ŋunhi ŋilimurru yurru nhina yukurra dhiyalanydja bili djinawany'tja yana, ŋilimurru yurru murrmurryunna yana. Gul' ŋilimurru marrtji bitjan ya' dhawaṯthun, ga nhäma ŋunhayi.”
2KI 7:14 Bala ŋayi giŋdhunydja djuy'yurruna märr‐ḻurrkun'nha yolŋunha, ga maḻŋ'maraŋalanydja walala ŋunhi yuwalk warray yulŋunydja. Walala marrtjina nhäŋalanydja girri'na dhika burruḻ'yunarana, ŋunhi walala gundupuŋalanydja, yurru bäyŋuna ŋula yolŋunydja yukurrana nhinana. Bala walala balayi roŋi'‐ruŋiyina, ga ḻakaraŋala giŋgu.
2KI 7:16 Bala marrtjina ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja walmanana dhika gundupuŋala Djamariyaŋurunydja, ga märraŋalana marrtjina ŋathana dhika, djoṉguŋala girri'na malanha. Yo, märr‐yuwalkthinana ŋunhiyi dhäruktja ŋunhi nhaltjarra Garrayyu ḻakaraŋala, ŋunhiyi maḻŋ'thurrunana; liŋguna ŋathamirrina ŋunhiyi wäŋa Djamariyawuynydja.
2KI 7:17 Ga ŋunhiyinydja ḏarramu ŋunhi ŋayi yaka märr‐yuwalkthina ya' nhaltjarra yukurrana Yelatjiyayu ḻakaraŋala ŋäthili, ŋayinydja ŋunhi nhina‐dharrana ŋunhala galki dhurrwaraŋura ḻoḻuŋura. Walala yolŋunydja walala guḻku'na dhika gundupuŋala, bala galkinyamaraŋalana ŋanya, ga muŋdhu'‐muŋdhurrunana wapthu'‐wapthurrunana dharrana gundupuŋalana, bala ŋayi rakunydhinana ŋunhi yulŋunydja; nhäŋala warray ŋayi ŋuriŋi yolŋuyunydja, ŋunhiyi maḻŋ'thunarawuynha liŋguna, yurru ŋayi yakana ŋula ŋathanydja ḻukana, ŋunhiyinydja yana dhäruk ŋunhi Yelatjiyayu ḻakaraŋala ŋäthili.
2KI 8:16 Ga ŋulinyaramirriyunydja waluyu giŋdja yukurrana nhinana Djudapuyŋuwunydja malawu ga Djiyuramnha yäku, yurru ŋayi miyalkthunydja märraŋala Wayapku gäthu'mirriŋunha, bala yana ŋayi yukurrana djämanydja mirithirrina yätjnha romdja malanha, bitjarra yana liŋgu bitjarra Wayap ŋunhi yätj wal'ŋu giŋ Yitjuralpuyŋu yukurrana nhinana. Yurru Garrayyunydja yaka warray bumara dhawar'maraŋala Djudapuyŋunhanydja miṯtjinha, liŋgu ŋayi dhawu'‐nherraṉmina ŋunhala Daypitkala, ŋunhi yurru waŋgany Daypitkala yarraṯaŋuru bitjanna liŋguna yukurra yurru nhinana yana ŋurruŋuna wal'ŋu Djudapuyŋuwu. Yurru ŋuriŋinydjayi giŋdhu Djiyuramdhunydja yäkuyu yätjnha mirithirrina djäma yukurrana, ga yindina marinydja yukurrana marrtjina ŋulinyaramirriyunydja waluyu, ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana giŋ. Ŋayinydja yukurrana nhinana buŋgawa 8 dhuŋgarra ŋupara, bala yana ŋayi rakunydhinana, bala nhanŋu gäthu'mirriŋuna nhanukalanydja dharapullili wapthurruna yäku Wayatjayana. Ga ŋayinydja Wayatjayanydja balanyara yana liŋgu bitjan nhanŋu bäpa'mirriŋu yätj yana.
2KI 9:1 Yo, ŋulinyaramirriyu waluyu, Djoram yukurrana nhinana giŋdja ŋunhala Yitjuralnydja, yurru ŋayinydja Djoramdja yätj yana. Bala yana God waŋana Yelatjiyawala nhanukalaŋuwala dhäwu'‐gänharamirriwala, ga ŋayi Yelatjiyayunydja djuy'yurruna nhanŋuway ŋayi djämamirrinha, waŋananydja bitjarra gam', “Gatjuy marrtjiya bala Ramatjlili wäŋalili, ga nhäŋa marrtjiya ḻarruŋa Djutjapatkalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu Djiyuwu; nhe yurru ḻiya‐ḻupmaraŋa ŋanya weyika'yu dhiyaŋu, ga waŋiya ŋanya biyaka, ‘Garraynydja waŋana bitjarra, “Nhena yurru giŋdhirri Yitjuralpuyŋuwunydja,” ’” bitjarra. Yuwalkthi ŋayinydja marrtjinana ŋunhi djämamirrinydja. Marrtjinana ŋayi nhinana bala‐a‐a, ga ŋunhala ḻiya‐ḻupmaraŋala ŋuriŋi weyika'yu Djiyunhanydja.
2KI 9:13 Ga dhunupa walalanydja Djiyuwala ŋuriŋi malthunapuyŋuyunydja walalay ḻoḻthunmaraŋala yiḏakiyuna dhika, ga yiŋgathinana yukurrana dhika bitjarrana waŋana gam', “Djiyunydja dhuwala ŋilimurruŋgu buŋgawana giŋnha,” bitjarra.
2KI 9:14 Yo, ŋuriŋi Djiyuyu guyaŋinanydja ŋunhi yurru ŋayi buma rakunygumana Djoramnhanydja. Ga ŋulinyaramirriyu waluyu ŋayinydja ŋunhinydja Djudapuyŋuyunydja giŋdhu Wayatjayayunydja withiyarana Djoramnha Djudapuyŋuwu giŋnha, ga maṉḏanydja ŋunhala ŋäkulana ŋunhi Djiyunydja marrtjina yukurrana lilina, bala yana maṉḏanydja gaŋgathina, bala marrtjina gumurr'yurrunana nhanŋu. Ga waŋananydja maṉḏa ŋanya bitjarrana, “Nhäku nhe lili marrtjinanydja? . . . yänaŋuwu nhinanharawu ḻunduthinyarawu? . . . märr ŋilimurru yurru yana yukurra nhina marimiriw?” Yurru ŋayinydja Djiyunydja waŋana bitjarra maṉḏakala, “Nhäkurru ŋilimurru yurru yänanydja be nhina yukurra marimiriwnydja? Bitjan liŋgu yana mari yukurra marrtji yurru dhiyalanydja wäŋaŋura, liŋgu dhuwala yolŋunydja walala yukurra mukthun yana nhanŋuway malthun Djitjapilwu; walala yukurra märr‐nherraṉmirri ŋuriki marrŋgitjkuna walalaŋgu, ga biyapul walala yukurra ŋunha bitjan yana liŋgu buku‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu walalaŋgu, ŋunhi nhokala ŋäṉḏi'mirriŋuyu gäŋala lili Djitjapilyu.”
2KI 9:23 Giŋ Djoramdja wirrkina dhika beyaṉiyina, bala ŋayi bilyurrunanydja, ŋayi bini waṉḏinyana. Ga ŋayinydja ŋunhalanydja Djiyuyunydja bonarra' warray dhika nherrara, warryurrunanydja ŋayi, bala ḏupthurrunana nhanukala, bala yana burakinana ŋayinydja. Bala galkinana ŋayi Djoramdja rakunyguna.
2KI 9:27 Giŋ Wayatjayayunydja nhäŋalana dhika ŋanya ŋunhi galkinyarana, ga ŋayinydja bilyurruna bala ṉaŋ'thurrunana, ga ŋayi Djiyunydja waŋana nhanŋuwaynha ŋayi miṯtjinha ŋunhi ḏarramuwurrunha, “Ma', baymatthurrana ŋanya,” bitjarrana. Bala walala ŋanya baymatthurrunana Wayatjayanhanydja, Djudapuyŋunhanydja giŋnha. Bala malthunamirriyunydja walalay nhanukala maḻŋ'maraŋalana ŋanya rumbalnydja, märraŋalana, bala gäŋala balayina roŋiyinmaraŋala Djurutjalamlilina, ga dholkuŋala ŋanya ŋunhamalana.
2KI 11:1 Ŋunhala Djudanydja ŋunhi ŋayi Djiyuyu bumara rakunyguŋala Wayatjayanha, ŋayi Wayatjayawala ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja ŋäkulana ŋurikiy Wathalayayunydja. Dhunupa ŋayinydja djuy'yurruna dhika miriŋunhana bunharawuna bukmakkuna yanana ŋurikina ŋunhi walala yarraṯaŋuru Daypitkala; walala marrtjina bumaranydja bukmaknhana yanana dhika. Yurru waŋganynha yothu walŋathinanydja, liŋgu nhanukala mukul'mirriŋuyuna walŋakuŋala ŋanyanydja; ŋayi ḻaw'maraŋalanydja ŋanya, bala djaw'yurrunana bala, ga djuḻuḻ'yunmaraŋalana Godkalana Buṉbulili, märr yakana ŋanya Wathalayayunydja bumara rakunygunydja. Yurru ŋayi ŋunhi Wathalaya yaka marŋginydja, ŋunhi ŋayi waŋgany ŋunhiyi yothu walŋathina, bala ŋayina buŋgawakunhaminananydja ŋanyapinyay ŋayi, ga nhinananydja ŋayi yukurrana buŋgawanydja Djudapuyŋuwunydja 6 dhuŋgarra ŋupara. Ga mukthurrunaŋga yana ŋunhiyi yothuny'tja djuḻuḻ'yurruna ŋayi yukurrana, ga nhanŋu mukul'mirriŋu yukurrana djäkanydja ŋunhi.
2KI 11:4 Ŋunhi ŋayi ŋutharana märr‐wakindhinana ŋunhiyi gurrmul Djawatj yäku, ga ŋayinydja ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja yolŋu waŋanana Djiyuwatanydja bitjarra, “Dhiyaŋunydja‐wala ŋilimurru yurru buŋgawakumana Djawatjnhana, Wayatjayawu gäthu'mirriŋunhana.” Bala walala ḻuŋ'maraŋalana marrtjina guḻku'nhana dhika miriŋunhanydja djäkamirrinhanydja walalanha nhanŋu ŋuriki gurrmulwu gunganharawunydja, ga yolŋunha walalanha miṯtjinha ḻuŋ'maraŋalana waŋganylilina ŋunhimalana. Ga yurruna ŋayi ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyu dhawaṯmaraŋala ŋunhi gurrmulnha Djawatjnhanydja, dhawaṯmaraŋala lili, ga nherrara ŋanya galki dhurrwaralili ŋunhimala Godkala Buṉbulili, bala yana ŋayi nherrara nhanukala ḻiyalilina giŋguna ŋunhi bathapu'. Ga walalanydja waŋana ŋanya bitjarrana, “Ŋayipi nhuna Godthu dhuwala ŋurruŋukuŋalanydja buŋgawakuŋalanydja.” Walala ḻiyanydja ḻupmaraŋala ŋanya weyika'yuna, ga bukmaktja yolŋu'‐yulŋu dhika bena yiŋgathina, waŋanana bitjarrana goŋ‐ḻurr'‐ḻurryunminana, “Nhiniya walŋa‐ḏikṯik yana ŋanapurruŋgu buŋgawa,” bitjarrana.
2KI 11:13 Ŋayinydja ŋunhala ŋuriŋi buŋgawayunydja dhäykayu Wathalayayunydja ŋäkula walalanha rirrakaynha, bala yana ṉaŋ'thurruna dhawaṯthurrunana, nhäku ŋunha walala yukurrana yiŋgathinanydja, dharr‐way nhäŋalana ŋunhiyi gurrmulnhana ŋunhi ŋayina giŋdhina, ŋayi yukurrana dhärrana ŋunhili. Ga yolŋunydja walala bena dhika yiŋgathinana goŋmirriyinana wiṯthurrunana. Wathalayanydja ŋayinydja ŋunhi dhäykanydja wiṯthurrunana dhikana bena galŋa‐yätjthina wirrkina wal'ŋu ŋaramurryinana manapara, ga girri'na barr'‐barryunmaraŋala nhanbalay ŋayi. Bala ŋayinydja waŋanana Djiyuwatanydja ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja ḏarramu, “Ma' märraŋana ŋanya, ga gäŋa warraŋullilina dhawaṯmaraŋa.” Bala walala märraŋalana ŋanya, ga warryu'‐warryurruna warraŋullilina gäŋala, ga ŋunhalana walala ŋanya bala bumara rakunyguŋalanydja.
2KI 11:17 Ŋuliŋurunydja bala Djiyuwatanydja ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja waŋanana giŋgala Djawatjkalanydja ga bukmakkala ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwala bitjarra, “Ŋilimurrunydja dhuwala yurru nhanŋuway yana yolŋu'‐yulŋunydja Garraywu, ga ŋayipi yana ŋilimurruŋgu waŋarrnydja yurru. Ŋilimurru yurru malthundja yukurra nhanŋuway yana romgunydja.” Ga ŋunhi giŋdja ga yolŋu walala miṯtji bukmaknha waŋana bitjarrana, “Yo, yuwalk. Ŋayipi yana ŋilimurruŋgu yurru waŋarrnydja, ga ŋilimurrunydja nhanŋuway yana yolŋu'‐yulŋu yurru.”
2KI 11:18 Bala ŋuliŋurunydja walala yolŋu'‐yulŋunydja dhawaṯthurruna marrtjinana, bala ḏaw'yurruna marrtjina ŋunhi wäŋa buṉbuna wanhami walala yukurrana buku‐ŋal'yurruna Bälwu waŋarrwu, bala ḏaw'ḏawmaraŋalanydja warrpam'nha. Bukmaktja yolŋu walala wirrkina dhika galŋa‐djulŋithinana, ga wäŋanydja ŋunhiyinydja ḻatju'na dhika marimiriwnha, liŋgu ŋunhi buŋgawa yätjtja gal'ŋu miyalktja rakunydhinana. Yo, Djawatjkunydja ŋunhi dhuŋgarranydja nhanŋu 7 yana, märr‐yutjuwaḻaŋ'ka ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi giŋdhinana Djudapuyŋuwuna bäpurru'wu, ga nhinananydja ŋayi yukurrana giŋdja 40‐na dhuŋgarranydja. Bitjarrana liŋguna ŋayi yukurrana djämanydja yana ŋamathaŋalana, nhanŋuwaynha yana malthurruna yukurrana Garraywuna, liŋgu Djiyuwatayu ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyu bitjanna liŋgu ŋanya yukurranha marŋgi‐wekanhana. Yurru walala yaka wal'ŋu warrpam'thurrunanydja wal'ŋu ḏaw'‐ḏawyurruna buwayakkuŋala ŋunhiyi wäŋa malanha ŋunhi walala ŋuli yukurranha buku‐ŋal'yuna wiripuŋuwu waŋarrwu walalaŋgu; wiripu‐guḻku' yolŋu'‐yulŋu yukurranha ŋuli mukthunaŋga yana buku‐ŋal'yuna ŋunhiliyi ŋuriki wiripu‐guḻku'wunydja be nhäku waŋarrwu walalaŋgu.
2KI 12:4 Bala Djawatj wäthurruna ŋuriki ḏalkarra'mirriwu walalaŋgu, ga waŋana walalanha bitjarrana, “Waŋiya yolŋunha walalanha, walala yurru gäma'‐gama rrupiya, bala gurrunhanna marrtji, wetj yana walala yurru wekama yukurra, märr ŋilimurru yurru ŋamathamayi biyapul dhuḻ'yun Godku wäŋa Buṉbu dhuwala.” Walalanydja yuwalkthi nherrara bathina malanha galki dhurrwaralili Buṉbulili, ga guḻku'yuna dhika yolŋu'‐yulŋuyunydja wekaŋala rrupiyanydja marrtjina, ŋunhi walala ŋuli marrtjinya lili buku‐ŋal'yunarawu Garraywu. Liŋguna dhaŋaŋdhinana rrupiyanydja dhika guḻku'na mirithirrina, ga ŋuriŋi walala wuŋiḻi'yurrunanydja yukurrana märraŋala lanapu'na makarrnha, ga garwarrwarr'mirrina dhika nhäna. Bala yana walala djämana ŋuriŋiyi, ŋamathaŋalana dhika ŋunhi Godkunydja Buṉbu.
2KI 12:19 Ŋunhi ŋayi Djawatjtja liŋguna rakunydhinana, ga nhanŋu gäthu'mirriŋuna Wamatjayana wapthurruna dharapullili nhanukalanydja.
2KI 13:1 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu ŋunhala Yitjuralnydja Djiwayatjana giŋ yukurrana nhinana, ga ŋayinydja nhinana yukurrana buŋgawa Yitjuralpuyŋuwu ga 17 dhuŋgarra ŋupara, yurru ŋayi yukurrana djämanydja yätjnha ŋunhi malanha, ŋurru‐warryurruna yukurrana ŋayinydja Yitjuralpuyŋunhanydja ŋunhimalana yätjlilina wal'ŋu romlili, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋayi giŋ Djirapawumdhu ŋäthili ŋunhala. Yakana ŋayi ŋula ŋanydjaḻa'yurruna ŋulaŋuru nhanukiyingala yätjŋuru malaŋuŋuru romŋuru, bitjarrana liŋgu ŋayi ga nhanbala yolŋu'‐yulŋu yukurrana buku‐ŋal'yurrunanydja wiripuŋuwuna waŋarrwu malaŋuwu. Bala ŋayi Garraynydja wirrkina ŋaramurrthina walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja. Yo, bitjarrana liŋguna yukurrana ŋunhiliyi wäŋaŋura marina yukurrana marrtjina yana.
2KI 13:10 Ga ŋunhi ŋayi Djiwayatja rakunydhinana, bala nhanŋu gäthu'mirriŋunhana Djiwatjnha dharapullilinydja wapthurruna, yurru ŋayinydja ŋunhi yana balanyara liŋgu yätj yana, bitjan bäpa'mirriŋu nhanŋu. Ga ŋayinydja nhinana yukurrana buŋgawa ga 16 dhuŋgarra ŋupara.
2KI 13:14 Bala ŋayi Yelatjiyanydja, Godkunydja yolŋu rirrikthurrunana nhinana ŋorrana, galki ŋayi yurru rakunydhirrina. Bala ŋayi Giŋ Djiwatjtja bunanana, withiyarana ŋanya lili, gumurr‐watjmara ŋanya, ga waŋananydja ŋayi bitjarrana, “Bäpa ŋarraku, bäpa ŋarraku. Nhe yukurrana nhinananydja dhiyala Yitjuralpuyŋuwunydja bitjan nhe gunganharamirrina ŋanapurruŋgu.” Bitjarranydja ŋayi yukurrana waŋana ŋunhi ganurukurruna dhaḻakarrkurru.
2KI 13:15 Bala ŋayi Yelatjiyayunydja ḻakaraŋala nhanŋu ŋuriki giŋgu bitjarrana, “Nhenydja yurru dhuwala bitjanna bitjan bonarra' Garraywalanydja goŋŋura; ŋayi nhuna yurru gämanydja yukurra bunharawu ḏaḏawmaranharawu ŋuruku miriŋuwu Djiriyapuyŋuwunydja, märr yurru walala yakana djuḻkmarama Yitjuralpuyŋunhanydja.”
2KI 13:20 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru Yelatjiya rakunydhinana, bala walala ŋanya moluliliyaŋalana rumbalnydja. Bitjana liŋgu dhuŋgarra ŋupana yolŋu'‐yulŋu ŋulaŋuru bala Mawappuy miṯtji marrtjinya ŋuli bala Yitjurallili ŋathawuna mana'‐manaŋinyarawu, ga bitjanayi liŋgu walala ŋuli bunhayi yolŋunhanydja walalanha ŋunhala.
2KI 13:21 Waŋganymirriyunydja waluyu walala marrtji gäma yolŋunha rumbal bala molulili ŋunhi, ga ŋunhi walala nhämanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha Mawappuyŋunhanydja, walala marrtji lili wäŋgama, bala yana walala barrarirrina dhika wirrkina, bat‐gay ḏupthunna ŋunhi yolŋunhanydja rumbalnydja ŋunhimalana molulili ŋunhi wanhamala walala Yelatjiyanha marŋgitjkuŋala rumbal ŋäthili. Ga dhunupana yana ŋunhi rumbal rakunydja yolŋu ŋal'yun nhanukalana Yelatjiyawalana ŋarakalili, bala ŋayinydja marrtji ŋunhi rakunydja yolŋu ga biyapul dhärra walŋathirriyi dhuwala, bala marrtji wäŋalilina.
2KI 13:22 Bitjarrana liŋguna Djiriyapuyŋunydja miriŋu yukurrana yana mari‐wunanana Yitjuralpuyŋuwunydja, yurru Garraynydja wirrkina yukurrana dhika wuyurruna walalaŋgu, guŋga'yurrunana walalanha yukurrana, liŋgu ŋayi guyaŋina ŋunhiyi dhawu'‐nherraṉminyarawuy ŋunhi ŋayi ŋäthili nherrara Yipurayimgala ga Yitjakkala ga Djaykupkala; yakana ŋayi ŋula meṉguŋala nhanŋuwaynydja ŋayi ŋunhi miṯtjinha. Yo, Djiwatj nhinana yukurrana giŋ Yitjuralpuyŋuwuna, ga ŋunhi ŋayi rakunydhinana, bala yana nhanŋu gäthu'mirriŋuna Djirapawum‐2‐na giŋdhina, dharapulŋura nhanukalanydja.
2KI 14:1 Ga ŋunhala Djudanydja nhinana yukurrana giŋ ga Wamatjaya yäku, ga djämanydja ŋayi yukurrana nhä malanha ŋunhi ŋamakurru' yana, bitjarrana liŋgu ŋunhi Garray yukurrana nhaltjarra waŋana nhanŋu. Yurru yaka wal'ŋu wirrkinydja ŋamakurru' balanyaranydja bitjan Giŋ‐Daypit, balanyarayi liŋgu ŋayinydja ŋunhi, bitjan bäpa'mirriŋu nhanŋu Djawatj. Yaka ŋayi ŋula ḏaw'‐ḏawyurruna ŋunhiyi malanha wäŋa, ŋunhi wanhami ŋuli yolŋu'‐yulŋu buku‐ŋal'yuna wiripuŋuwu waŋarrwu walalaŋgu; mukthuna yana ŋuli yolŋu'‐yulŋuyunydja mundhurr‐wekanha bathana wiripuŋuwunydja waŋarrwu walalaŋgu buku‐ŋal'yuna ŋunhiliyinydjayi wäŋaŋura malaŋuŋura. Ga ŋayinydja Wamatjayanydja yukurrana nhinana buŋgawa 29 dhuŋgarra ŋupara, bala yana walala miṯtji miriŋu marrtjina ga bumara ŋanya rakunyguŋalana Wamatjayanhanydja. Bala nhanŋu gäthu'mirriŋuna dharapullilinydja nhanukala wapthurruna Yutjayana yäku. Djäriyanydja ŋunhi märr‐ŋamakurru' giŋ yukurrana nhinana, balanyara yana liŋgu bitjan nhanŋu bäpa'mirriŋu, ga ŋunhi ŋayinydja rakunydhina, bala nhanŋu gäthu'mirriŋuna dharapullilinydja wapthurruna nhanukala Djothamnha. Ga ŋunhala Yitjuralnydja, mukthurruna yana yukurrana yolŋunydja walala ŋunhi nhinana yätjŋura, djäma yukurrana yätj yana, liŋgu walalaŋgu buŋgawa Djirapawum ŋunhi giŋ mirithirrina yätjnha. Yo, marinydja marrtjina yindithinana walalaŋgu, ga yolŋunydja walala yukurrana nhinana galŋa‐yätjthinana wal'ŋu wirrkina ŋayaŋu‐yätjthinana, yurru bäyŋuna ŋula yolŋunydja walalaŋgu guŋga'yunarawunydja. Ga ŋunhi ŋayi Djirapawum rakunydhinanydja, ga nhanŋu gäthu'mirriŋuna dharapulŋuranydja Djakarrayana buŋgawayina. Ga ŋayinydja yana ŋunhiyinydja yätj buŋgawa, ga nhinana ŋayi ŋupara buŋgawanydja ḻurrkun' yana 6 ŋaḻindi ŋupara, bala ŋanyana bumara rakunyguŋala Djalumdhuna yäkuyu.
2KI 15:13 Ga ŋayi Djalumdja ŋanyapinyay ŋayi buŋgawakunhamina, ga ŋayinydja nhinana giŋ ga waŋgany ŋaḻindi, bala yana ŋanyanydja bumara Minayimdhuna, ga ŋayinydja wapthurruna ga giŋgunhamina ŋanyapinyay ŋayi. Ga yätj yana ŋayinydja ŋunhi Minayimdja, yaka ŋayi yukurrana djäma ŋunhi nhäku Garray ḏukṯukthina yukurrana. Ga bitjannana liŋguna marina yana yukurrana marrtjina ŋunhalayi, yana liŋgu ga rakunydhina ŋayi, yana liŋgu ga gäthu'mirriŋuyu nhanukala Bikayayayu dharapul märraŋala giŋdhina ŋayina.
2KI 15:23 Ga ŋayinydja ŋunhi yätjnha dhikana mirithirrina; ŋayinydja nhinana yukurrana buŋgawa ga märrma' dhuŋgarra ŋupara, bala yana ŋayina Bikayuna yolŋuyu ḏarramuyu bumara ŋanya rakunyguŋala, ga ŋanyapinyaynha ŋayi buŋgawakunhamina.
2KI 15:27 Ga ŋayinydja ŋunhinydja Bikanydja ga yätjnha ḏarramu yana, yakana manymak giŋ, liŋgu ŋayi gäŋala yukurrana Yitjuralpuyŋunhanydja ŋurru‐warryurruna yätjlilina yana romlili. Ŋayina Bikana yäku buŋgawanydja yukurrana nhinana Yitjuralpuyŋuwunydja 20‐na ŋupara dhuŋgarranydja, ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Wotjiyayuna ŋanya bumara rakunyguŋalanydja, ga ŋayina buŋgawakunharamina Wotjiyana ŋanyapinyay ŋayi.
2KI 15:32 Ga ŋunhala Djudanydja wäŋaŋura Djothamnha yukurrana giŋ nhinana, ga ŋayinydja yukurrana djäma ŋamathaŋalana wal'ŋu, malthurruna yukurrana nhanŋuway Garraywuna, yurru ŋayi yaka ḏaw'‐ḏawyurruna ŋunhiyinydja buku‐ŋal'yunaramirrinydja wäŋa malanha, ŋunhi ŋuli yolŋu walala yukurranha buku‐ŋal'yuna bothinyarayŋuwu waŋarrwu walalaŋgu. Bala ŋayi rakunydhinana Djothamdja, bala yana nhanŋu gäthu'mirriŋuna Wayatjnha dharapullili wapthurruna.
2KI 16:1 Yurru Wayatjtja ŋunhi yaka manymak giŋ, yaka ŋayi romgu malthurruna ŋurikinydja Giŋ Daypitkunydja; ŋayinydja djäma yukurrana rom wirrkina wal'ŋu yätj dhika maŋutjiŋura Godkalanydja. Ŋayi yukurrana romdja dhuḏakthurruna Yitjuralpuyŋunhana giŋnha, ga buku‐ŋal'yunanydja ŋayi ŋuli goŋbuywuna waŋarrwu; yana ŋayi bumara nhanŋuwaynha ŋayi walkurnha yumurrku'nha, bitjarra ŋayi mundhurr wekaŋala ŋanyana ŋuriki bothinyarayŋuwuna waŋarrwu. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Giŋ Wayatjthunydja märraŋala ŋunhi Godkuna nhanŋuway dhulŋuŋuna wal'ŋu girri' malanha; märraŋalanydja ŋayi, bala rarr'yurruna ŋurikina miriŋuwuna, liŋgu miriŋunydja ŋuli yukurranha marrtjinya ŋunhimala bitjanana liŋgu.
2KI 16:19 Yo, Wayatjtja yukurrana nhinana buŋgawa 16 dhuŋgarra ŋupara, ga ŋunhi ŋayi rakunydhinanydja, ga nhanŋu gäthu'mirriŋuna dharapullili wapthurruna Yitjakayana yäku, ŋayina yurru buŋgawa Djudapuyŋuwunydja.
2KI 17:1 Yo, ŋayinydja ŋunhi Wotjiyanydja giŋ Yitjuralwuy, yurru yätj yana giŋdja ŋayi, bitjana liŋgu ŋayi yukurranha ŋuli ŋayaŋu‐yätjkunha Garraynha, ga ŋulinyaramirriyu waluyu ŋunhi Yatjiriyawunydja miriŋu walala marrtjina lili walalaŋguna nyäṉ'thurruna; marrtjinanydja walala lili, bala märraŋala buŋgawanha ŋunhi Wotjiyanhana ga ŋilitjara ŋanya ḻoḻulilina, ga bitjarrayi liŋgu walala märraŋala yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunhanydja, ga bena‐wala djaw'‐djawyurrunana, ga nherraranydja walalanha ŋunha walalaŋgiyingalana wäŋalili Yatjiriyalilina gupaḏalnha yanana, ga yakana walala ŋula roŋiyinanydja walalaŋgiyingalanydja lilinydja wäŋalili walmana.
2KI 17:7 Yo, ŋunhayi wäŋa Djamariyanydja liŋguna buwayakthinana, liŋgu ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyu ŋayaŋu‐yätjkuŋala Garraynha walalaŋguway waŋarrnha ŋunhi ŋayina walalanha dhawaṯmaraŋalanydja ŋuliŋuru Yetjipŋurunydja gäŋala. Walala yukurranha ŋuli buku‐ŋal'yuna wiripuŋuwuna waŋarrwu malaŋuwu, ga rom walala ŋuli yukurranha dhuḏakthuna wiripuwuna mulku'‐mulkuruwuna. Walala marrtjinya ŋuli dhuḻ'yuna wäŋa malanha wiripuŋuwu waŋarrwu walalaŋgu, ga buku‐ŋal'yuna walala ŋuli mala‐manapana ŋunhili. Yo, Godtja waŋana walalaŋgu bitjarra, “Yaka yana buku‐ŋal'yurra wiripuŋuwu waŋarrwu walalaŋgu, goŋbuywunydja waŋarrwu ŋunhi,” yurru walalanydja yaka ŋäkula, bala Godtja ŋaramurryinana walalaŋgu wirrkina.
2KI 17:13 Godthu djuy'yurruna dhäwu'‐gänharamirrinha walalanha ḻakaranharawu raypirri'yunarawu, yurru walalanydja yaka warray ŋäkula walalanha. Ŋuriŋi dhäwu'‐gänharamirriyu ŋuli waŋanha bitjana, “Bilyurra walala dhipuŋuru yätjŋuru, ga malthurra nhanŋuway Godkalaŋuwu romgu, ŋunhi ŋayi wekaŋala goŋlili nhokalaŋuwala ḏilakkala.” Yurru yakana ŋunhiyi Yitjural bäpurru yukurranha ŋuli malthunanydja, yurru walala yukurranha ŋuli rom‐ḏälthinyana, bitjana yana liŋgu bitjana ŋuli walalaŋgu märi'mu walala, ŋunhi walala ŋuli yakana märr‐yuwalkthinya Garraywunydja. Walala ŋuli yakana buthuru‐witjuna ŋänha Garraynhanydja, ŋunhi nhaltjana ŋuli Garrayyu ḻakaranha raypirri'yuna walalanha, ga yakana walala ŋuli malthuna nhanŋu. Walala ŋuli be nhäkuna ŋurikina nhäŋiniŋ'kuna waŋarrwu buku‐ŋal'yuna, bala walalanydja ŋuli nhäŋiniŋ'thinyana. Yo, buku‐ŋal'yunanydja walala ŋuli goŋbuywu ŋamaŋamayunarawuywu buliki'wu, ga ŋuriki be nhäku dhäykawu waŋarrwu Yatjarawu, ga bitjana yana liŋgu walala ŋuli buku‐ŋal'yuna ganyu'wunydja, ga walalaŋgalaŋuwu waŋarrwu Bälwu yäkuwu. Walala ŋuli bunha marrtjinya yumurrku'nha walalaŋguway walala, bala bathana walalanha ŋuli bitjana mundhurrnha wekanha walalaŋgalaŋuwu ŋuriki goŋbuywuna waŋarrwu walalaŋgu. Ga wiripunydja walala ŋuli marrtjinya gänharaminya marrŋgitjkala, märr ŋayina yurru walalanha guŋga'yun. Yo, bitjana liŋgu walala ŋuli Yitjuralpuyŋuyunydja yätjnha yanana djäma yukurranha rom, bala Garraynydja wirrkina ŋaramurryina walalaŋgu. Bala ŋayinydja walalanha djalkthurrunana warrpam'nha bena‐wala yana barrkulilina gali'lilina, bala yana waŋganynha yukurrana ŋayipina Djudana miṯtji dhärrananydja ŋunhalanydja Godkalanydja wäŋaŋura nhäyikanydja.
2KI 17:19 Ga walalanydja ŋunhi Djudanydja yaka yana mäkiri'‐witjurruna nhanŋu dhärukku Godkunydja, yätj yana djäma walala yukurranha ŋuli, liŋgu walala yukurranha ŋuli malthuna Yitjuralpuyŋuwu romgu, ga dhuḏakthuna yukurranha ŋuli rom Yitjuralpuyŋunha. Yurru ŋayinydja Godthunydja djalkthurruna warray walalanha Yitjuralnhanydja miṯtjinha, ḏupthurrunana bena‐wala gali'‐nherrarana, ŋayi wekaŋalanydja walalanha goŋlili miriŋuwalana, ga bena‐wala yana walala winya'‐winyayurrunanydja gupaḏalkuŋalana. Bitjarrana liŋgu walala yukurrana nhinananydja wäŋaŋura Yatjiriyana; dhäwulnha walala roŋiyinanydja lili wäŋalilinydja ŋunhamalanydja Yitjurallilinydja.
2KI 17:24 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayinydja Yatjiriyapuyŋuyunydja giŋdhu djuy'yurruna nhanŋuwaynydja miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha, ga nherrara ŋunha Djamariyalilina wäŋalili, ŋunhimala dharapullili Yitjuralpuyŋuwalana, ga ŋunhalayina walala yukurrana nhinananydja, ŋunhi Djamariyana.
2KI 18:1 Ga ŋunhala Djudanydja giŋ yukurrana nhinana Yitjakaya; ŋayi ŋunhi yolŋunydja ḻatju' ŋanya dhika giŋdja, liŋgu romdja ŋayi yukurrana dhuḏakthurruna ga ŋanyapinyay yana giŋ Daypitnha. Yo, djämanydja ŋayi yukurrana ŋunhi manymak mirithirri ŋunhi yukurrana ŋayi Garraynha galŋa‐ŋamathinyamirriyaŋala. Ŋayi ḏaw'‐ḏawyurruna warrpam'nha marrtjina ŋunhi wiripu guḻkuny'tja waŋarr walala, dharrpalnydja malanha, ḏaw'‐ḏawyurruna warrpam'nha, bumarana yukurrana. Ga waŋganygalana ŋayi yana ŋayaŋu‐nherraṉminanydja waŋarrwala, nhanukalaynha yana Godkalana, ŋurikalana Godkala ŋunhi ŋayi Yitjuralpuyŋuwu waŋarr. Ŋayathaŋalanydja ŋayi yukurrana yana gurrum'thurruna wirrki wal'ŋu ŋunhinydja rom malanha, ŋunhi Godthu wekaŋala Mawtjitjkala goŋ‐wekaŋala, yakana ŋayi ŋula yarrkthurrunanydja ŋuriki malaŋuwu romgu. Bala ŋayi Garrayyunydja ŋanya guŋga'yurrunana, ga gäŋalana marrtjina bala manymakkuŋalana.
2KI 18:9 Waŋganymirriyu waluyu ŋunhi Yatjiriyapuyŋunydja miriŋu bunanana walalaŋgu Djudapuyŋuwu ŋunhalanydja, yurru Godthunydja ŋayipinydja guŋga'yurrunayi walalanha, ga yakana walalanydja ŋuruŋunydja miriŋuyunydja djuḻkmaraŋala ŋunhi Djudapuyŋunhanydja. Yo, Yatjiriyapuyŋuyunydja djuḻkmaraŋala warray Yitjuralpuyŋunhanydja liŋgu walala yaka malthurruna nhanŋu Godku dhärukku, yurru walala ŋuriŋi miriŋuyunydja yakana djuḻkmaraŋala wal'ŋu Djudanhanydja, bili walalanydja malthurruna yukurrana nhanŋuwaynha Godkuna yanana.
2KI 18:13 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu ŋunhi ŋayi Yitjakaya mukthun yana giŋ ŋunhala Djudiyanydja, ga ŋayi giŋdhu ŋulaŋuru Yatjiriyapuyŋuyunydja djuy'yurruna nhanŋuwaynha ŋayi miriŋunha; walala nyäṉ'thurruna guḻku'lilina wäŋalili malanyŋulili Djudiyalilinydja. Ga ŋayi Yitjakayayunydja djuy'yurruna dhäruknha nhanŋu giŋgu ŋuriki Yatjiriyapuyŋuwunydja Djanakaripkunydja yäkuwu bitjarrana, “Ma' mukthurrana! Yakana buŋa ŋanapurrunha. Ŋarranydja yurru wekama nhuŋu guḻku'na mirithirrina rrupiya.”
2KI 18:15 Yuwalkthi ŋayinydja ŋunhi galkarana marrtjina Giŋdhu Yitjakayayunydja, galkara marrtjina ŋulaŋuru Godkala Buṉbuŋuru girri' malanha garwarrwarr'mirri, ga wiripu malanha girri', ga bitjarra liŋgu ŋayi märraŋalayi nhanukiyingalanydja wäŋaŋuru, bala yana djuy'yurruna bala nhanŋuna ŋuriki giŋguna. Yurru ŋayinydja yaka warray ḏaḏawyurruna; mukthurruna warray yana yukurrana djuy'yurruna ŋunhi miriŋunhanydja bunharawu yukurranharawu ŋuruku Djurutjalambuyŋuwunydja; bena dhika dhaŋaŋnha miriŋu nyäṉ'thurruna ŋurikiyi wäŋawu gombunharawu.
2KI 18:18 Bitjanana liŋgu ŋayi ŋuriŋi miriŋuwalanydja Giŋdhu ŋuli djuy'yuna nhanŋuway djämamirrinha yolŋunha, ŋayi ŋuli djingaryuna galki ḻoḻulili ŋunhimala, bala ŋayi ŋuli yatjunana, warku'yuna Godkuna miṯtjinha yolŋunha walalanha, ga ŋanyapinyay Godnha, bitjana ŋuli ŋayi waŋanhanydja gam', “Be nhuma ŋuli waŋa yukurra, yanapi nhuma ganydjarr‐ḏälmirri, yurru bäyŋu warray yuwalktja. Ganydjarrmiriw warray nhuma. Yolthu warray be nhumalanhanydja yurru guŋga'yun? Nhuma ŋuli yukurra waŋa be nhumalaŋgu God ganydjarr‐ḏumurrunydja; nhumanydja yukurra guyaŋirri yanapi ŋayi yukurra yurru guŋga'yun walŋakuma nhumalanha, yurru bäyŋu warray yuwalktja. Yakana ŋayi yurru walŋakuma nhumalanha ŋarrakalanydja goŋŋuru. Ŋarrapina waŋganynha dhuwala ganydjarr‐ḏumurrunydja.” Bitjarra ŋayi miriŋuwunydja ŋunhi Giŋ dhäruk djuy'yunmina bala ŋunhimala Godkalaŋuwunydja miṯtjiwu. Bala yana ŋuriŋiyi yolŋuyunydja miṯtjiyu ŋäkulana ŋunhi miriŋunhana dhäruk, bala walala dhäruktja mukthurrunana, yakana buku‐ruŋinyamaraŋala dhäruk waŋana, liŋgu giŋdhu Yitjakayayu ḻakaraŋala walalaŋgu ŋäthili yana, “Yakana mäkiri'‐witjurra walalaŋgu, ga yakana waŋiya buku‐ruŋiyinmaraŋa walalaŋgu. Ŋilimurrunydja dhuwala Garraywu yolŋu walala; ŋayipina yurru ŋilimurrunha walŋakumanydja,” bitjarra. Bitjanana liŋgu ŋunhi miriŋunydja ŋuli marrtjinya bala, ga waŋanha walalanha ritjan'thuna, beyaṉu‐wukunha bitjana, “Yaka nhuma mäkiri'‐witjurra Giŋ Yitjakayawu dhärukku; ŋayinydja yukurra dhuwali nhumalanha yana mayali'‐wilkthun warray. Be ŋayi yukurra waŋa ŋuli ḻakarama nhumalaŋgu, ‘Ŋayi yurru Garrayyu ŋilimurrunha walŋakumanydja,’ bitjanna, yurru bothinyarayŋuna dhuwali nhanŋu dhäruktja. Ŋarra dhuwala yindinydja bathalanydja wal'ŋu; yakana yurru ŋula waŋarryu nhumalanha walŋakuma dhipuŋuru ŋarrakalanydja goŋŋuru. Ŋarranydja yurru bumana yana nhumalanha, warrpam'nha dhawar'maramana.”
2KI 19:1 Ŋayi Yitjakayayunydja ŋäkulayi ŋunhi dhäruk malanha, bala wirrkina ŋayi warwuyurrunanydja, bala yana ŋayi marrtjina buku‐ŋal'yunarawuylili buṉbulili, ga ŋunhalana ŋayi bukumirriyaŋala ŋäŋ'thurruna Garraynhanydja. Ga wiripunydja ŋayi dhäruk‐djuy'yurruna Yitjayawu bitjarra, “Bukumirriyaŋa ŋäŋ'thurra Godnha, waŋiyanydja ŋanya guŋga'yunarawu ŋilimurruŋgu.”
2KI 19:5 Ga ŋayinydja Yitjayayunydja buku‐ruŋiyinmaraŋala dhäruk djuy'yurruna nhanŋu ŋuriki giŋgunydja bitjarra, “Dhuwalana Garraywuŋunydja dhäruk, bitjan ŋayi waŋanydja yukurra dhuwala gam'. ‘Yaka walala barrariyanydja ŋuriŋiyi dhärukthunydja ŋunhi ŋayi miriŋu giŋ yukurra waŋa ŋuli nhumalanha. Ŋarranha warray ŋayi ŋuli yukurra ŋunhi warku'yundja. Ŋarrapi yurru walalanha djuy'yun roŋiyinmarama bukmaknha yana, giŋnha ŋunhiyi ga miṯtjinha nhanbala; walala yurru gundupumana roŋi'‐ruŋiyirrina walalaŋgiyingalana wäŋalili, ga ŋunhalana ŋarra yurru bumanydja ŋanya walŋanydja nhanŋu dhawar'marama,’ bitjarra God waŋananydja.”
2KI 19:8 Ga wiripunydja ŋayi ŋuriŋi miriŋuyu giŋdhu djuy'yurruna djorra' dhärukmirri djunama giŋ Yitjakayawu, ga bitjan ŋayi ŋunhi yukurra waŋa dhäruktja gam', “Ŋarrapi dhuwala yindinydja bathalanydja, ga nhipalanydja waŋarr be bäyŋuna, ganydjarrmiriwnha ŋayi. Yakana ŋayi yurru walŋakuma nhumalanha. Ŋarrapi yana nhumalanha yurru buma dhawar'maramanydja.”
2KI 19:14 Warr‐way märraŋalana ŋayi Giŋ Yitjakayayunydja ŋunhiyi djorra', bala ŋayi marrtjinana djunama buku‐ŋal'yunaralilina buṉbulili, ga ŋunhalana ŋayi gurrunharanydja, bala ḻapmaraŋalanydja milmana Garraywalana, bala ŋayi bukumirriyaŋalana yukurrana bitjarra, “Garray, nhe warray wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurrunydja, biyapulnydja‐wala garrwar; nhepina waŋganynha yuwalkŋunydja wal'ŋu waŋarr. Bukmak dhuwala miṯtji bäpurru ga bäpurru nhokiyingala yana goŋŋuranydja, liŋgu nhepiŋga waŋganydhu djäma dhuwala wäŋa munathany'tja ga ŋunha djiwarr'. Garray, ŋäka ŋarranha bukumirriyanharanydja, ga nhäŋana dhuwala djorra'na. Dhuwala ŋayi yukurra ŋunha ya' miriŋu Giŋ waŋa warku'yun nhuna. Ŋunhanydjayi miriŋu ganydjarr‐ḏumurrumirrina, ga guḻku'nhana walala ŋuli yukurranha ŋäthilinydja bunha wiripuwurrunhanydja bäpurru'nha, dhawar'‐dhawarmaranhana bunha ŋuli walalambala waŋarrnhanydja walalanha, bili walalambalanydja ŋunhi waŋarr walala goŋbuy walalaŋgiyinguŋu djämawuy, dharpa warray, ga be nhä warray, guṉḏa warray. Garray nhepi yana dhuwala walŋa‐ḏikṯiktja waŋarr, walŋakuŋa ŋanapurrunha nhokalay nhe ganydjarryu. Dhawaṯmaraŋana yana ŋanapurrunha ŋulaŋuru nhanukalanydja goŋŋuru, märr yurru bukmakthu bäpurru'yu ga bäpurru'yu nhämana, ŋunhi nhepi yana waŋgany yuwalkŋunydja wal'ŋu waŋarr,” bitjarra ŋayi Giŋ Yitjakaya bukumirriyaŋalanydja.
2KI 19:20 Bala bur‐way nhanŋunydja ŋunhala dhäwu' Giŋ Yitjakayawunydja ŋulaŋuru lili Yitjayawuŋunydja, bitjan ŋayi waŋanydja yukurra, “Dhäwu' nhuŋu dhuwala ŋayi Garrayyu wekaŋala, dhuwala gam' ŋarrakala, ‘Marŋgi ŋarra ŋurikiyi yätjkunydja Giŋgu ŋunhi ŋarranha ŋayi yukurra warku'yun ŋuli. Ŋarra yurru djuy'yunna‐wala ŋanya yana, ga buma rumbal‐winya'yunmaramana. Yaka yana yurru ŋayi marrtji ga gärri dhipalanydja wäŋalili, ga yaka yurru ŋula yolŋu burakirri walalaŋguŋu. Ŋarrapi yurru walŋakuma dhuwalanydja gay' wäŋa,’ bitjan ŋayi Garraynydja waŋa yukurra.”
2KI 19:35 Yuwalknha yana bitjarrayinydja walalaŋgu ŋunhala. Miriŋunydja ŋunhi nhinana marrtjina ŋula ḻiw'maraŋala walalaŋgala, wäŋaraŋalana yukurrana, bala marrtjina miriŋunydja ŋunhi murrmurryurrunana, bili rerrina walalaŋgu bunana ŋunhalayi; guḻku'na dhika yolŋunydja marrtjina murrmurryurruna, ga wäŋanydja ŋunhi warrpam' gungaŋala yolŋuyu ŋuriŋi rakunymirriyu, be‐nhaŋa ŋorranhara. Bala ŋayi ŋunhi giŋdja wirrkina barrarina dhika; dhunupa gaŋgathina ŋayi ŋuliŋuru wäŋaŋurunydja, bala yana gundupuŋala roŋi'‐ruŋiyinana walalaŋgiyingalana wäŋalili, bukmak yära ŋunhi walala walŋamirrinydja. Ga ŋunhiliyi nhanukalay wäŋaŋuranydja ŋuriŋi maṉḏa yothuyu maṉḏathu ḏarramuyu maṉḏa dharpuŋala mandjawakthuna ŋanya ŋunhiyi yätjnhanydja wal'ŋu giŋnha.
2KI 20:1 Giŋ‐Yitjakanydja ŋunhi wirrkina dhika rirrikthurruna, ŋayi yurru galki rakunydhirrina, yurru ŋayi yukurrana dhika waŋana yulŋunydja bukumirriyaŋala, ŋäthinana marrtjina dhika, dhä‐ŋäŋ'thurrunana yukurrana wirrkina dhika. Ŋayi waŋananydja marrtjina bitjarrana dhä‐ŋäŋ'thurrunanydja, “God, guyaŋiya ŋarranha, ŋunhi ŋarra yukurrana djäma ŋamathaŋala yana yuwalkkuŋala nhuŋu, ga malthurruna nhuŋu yukurrana yuwalkkuŋala,” bitjarrana ŋayi yukurrana ŋunhi giŋdja ŋäŋ'thurruna Godnha.
2KI 20:4 Godthunydja ŋäkula ŋanya ŋunhi ŋäŋ'thunaranydja, ga buku‐ruŋiyinmaraŋalanydja ŋayi waŋana Yitjayawalaŋukurruna, bitjarrana gam' waŋana. “Ŋarra ŋäkula nhuna dhä‐ŋäŋ'thunaranydja, ga nhäŋala ŋarra nhuna ganurunydja. Ŋarra yurru nhuna ḏäwalakumana, ga nhe yurru nhinayi yukurra walŋayi 15 dhuŋgarra ŋupan, yurruna nhe yurru rakunydhirrinydja.” Ga ŋayi Godthu walunydja balayi dhuḏi'yarrkmaraŋala, roŋiyinmaraŋalayi, märr‐gaŋga giṯmaraŋala, marŋgikuŋala ŋanya Yitjakayanha. Ga yuwalkthi dhika ŋayi ḏäwalathinanydja, yuwalknha wal'ŋu.
2KI 21:1 Nhinananydja ŋayi yukurrana, ga 3 dhuŋgarra ŋupara, bala nhanŋu walkurnha maḻŋ'thurruna gäthu'mirriŋuna Manatja yäkunydja. Ga biyapul 12 dhuŋgarra djuḻkthurrunana, bala yana ŋayi rakunydhinana Yitjakayanydja, bala ŋunhinayi nhanŋu gäthu'mirriŋuna Manatjana dharapullilinydja nhanukala wapthurruna. Yurru ŋayi ŋunhi Manatjanydja yakana ŋamakurru' giŋ, ŋayinydja yukurrana ŋuriŋinydjayi djäma mirithirrina yätjnha wal'ŋu rom; ŋayi biyapul buṉbuŋala marrtjina ŋunhiyi wäŋa malanha goŋbuywu waŋarrwu walalaŋgu, ŋunhi nhanukala yukurrana bäpa'mirriŋuyu bakmaraŋala ŋäthili, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi marŋgikuŋala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhanydja Djudapuyŋunhanydja, marŋgikuŋala biyapul ŋayi walalanha ŋuriki buku‐ŋal'yunarawu Bälwu ga ŋuriki miyalkku waŋarrwu Yatjarawu yäkuwu. Ga Manatjanydja ŋayipinydja, ŋayinydja ŋuli yukurranha buku‐ŋal'yuna ga ganyu'wu, ga ŋunhiwala Godkalanydja Buṉbulili ŋayi dhuḻ'yurruna ga barŋnha buṉbuŋala, bala walala ŋuli yolŋunydja walala ŋunhi marrtjinya, ga buku‐ŋal'yuna ŋuli ŋunhalanayi ŋuriki wiripu‐guḻku'wunydja waŋarrwu. Ga bitjarrayi ŋayi ŋuriŋi yätjthu giŋdhu bumara nhanŋuwaynydja ŋayi gäthu'mirriŋunha walkurnha, bala batharana ŋunhimalayi mundhurrnha ŋurikiyi nhanukalaŋuwu waŋarrwuna. Yo, ŋayi ŋunhiyi giŋ marrŋgitjtja yolŋu, bili ŋaḻwa'yuna ŋayi ŋuli ŋuriŋi matjinydji'wuyyu be nhäyu girri'yu malanyŋuyu. Yo, bitjanana liŋgu ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi yätjthunydja giŋdhu djäma yätjnha wal'ŋu yanana, bala Garraynydja wirrkina dhika ŋaramurryina, ga waŋananydja ŋayi bitjarrana, “Ŋarra ḻakaraŋala liŋgu Daypitkala bitjarra gam', Djurutjalamdja dhuwala ŋarrakuway wäŋa dhulŋuŋu; dhiyalanydja nhuma yukurra yurru buku‐ŋal'yun ŋarrakuway yana. Ŋuli yurru yolŋu walala ŋarrakuwaynydja malthun romgu, minawaŋ ŋarrakuwaynydja malanyŋuwu, ga walalanydja yurru nhina yukurra bitjanna liŋgu dhiyalana bili wäŋaŋura. Ga ŋuli walala yurru yarryundja ŋarraku, ŋarranydja walalanha ŋuli dhawaṯmaraŋuna djalkthurruna.” Bitjarra ŋayi Garray waŋana yukurrana ŋäthilinydja.
2KI 21:9 Ga yuwalk warray yolŋu walala Djudanydja yaka malthurruna Garraywu; walala yukurrana djämanydja mirithirrina yätjnha rom malanha, liŋgu walala malthurruna yukurrana Manatjawuna romgu. Bala Garraynydja waŋana, “Yindina marinydja yurru buna dhiyala Djurutjalamdja ga Djudanydja. Ŋarra yurru dhä‐ḏir'yunna Djurutjalambuynydja, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋarra ŋunha dhä‐ḏir'yurruna Djamariyawuy ga Giŋ‐Wayapku miṯtjinha, liŋgu Manatjanydja dhuwala yätj yana yolŋu, bitjan Giŋ Wayap. Ŋarranydja yurru biḏiwiḏitjkumana dhuwalanydja yolŋunha walalanha, gonha'yunna yurru, bala wekamana ŋarra yurru miriŋuwalana; ŋunha miriŋunydja yurru marrtjina lili, ga märramana walalanha ga wäŋa walalaŋgu. Bitjandja ŋarra yurru, bili walala ŋunhi ŋarrakuwaynydja wal'ŋu yolŋu'‐yulŋu mirithinana yana yätjthina, ŋunhiyi yolŋu walala ŋunhi ŋarra walalanha dhawaṯmaraŋala beŋuru Yetjipŋuru.” Bitjarranydja yukurrana God waŋana.
2KI 21:16 Yo, ŋayi Manatjanydja giŋ yukurrana nhinana ga 55 dhuŋgarra ŋupara, ga bitjanana liŋgu ŋayi ŋuli djämanydja yätjnha yanana, bala ŋayi rakunydhinana, bala nhanukala gäthu'mirriŋuyuna dharapulnydja märraŋala ŋanya Waymandhuna.
2KI 21:19 Ga ŋayinydja Waymandja balanyara liŋgu yana yätj buŋgawa, bitjan nhanŋu bäpa'mirriŋu Manatja; ŋayi ŋurrkaŋala Garraynha ga bitjana warray liŋgu ŋayi ŋuli yukurranha buku‐ŋal'yuna ŋuriki nhäŋiniŋ'kunydja waŋarrwu malaŋuwu. Nhinananydja ŋayi yukurrana buŋgawa ga märrma' dhuŋgarra ŋupara, ga ŋuliŋurunydja bala nhanukala ŋuriŋi wiripu‐guḻku'yunydja djämamirriyu walalay miriŋuyu bumara warray ŋanya, rakunyguŋalana Waymannhanydja, bala walala nherrara dharapullilinydja nhanukala nhanŋu gäthu'mirriŋunhana Djotjayanhana.
2KI 22:1 Yo, Djotjayanydja ŋunhi yutjuwaḻaŋ'ka yana gaḏakuŋga, 8 muka dhuŋgarra nhanŋu djaka'wunydja, bala walalanydja ŋanya giŋguŋalana, yurru Djotjayanydja ŋunhi ḻatju'na ŋanya dhika walaŋnha giŋ; ŋayi yukurranha ŋuli djämanydja bitjana yana liŋgu ŋamathanhana, galŋa‐ŋamathinyamaranha ŋuli Garraynhana. Wirrki ŋayi yukurrana yana gurrum'thurruna bala djäma marrtjinanydja, malthurruna bukmakku ŋuriki romgu Godkalaŋuwunydja malanyŋuwu, bitjarra yana liŋgu ŋayi yukurrana djäma bitjarra nhanukala märi'muyu Daypitthu.
2KI 22:3 Ga ŋunhi ŋayi Djotjaya wakindhinana liŋguna, märr ya' yawirriny'thinana, bala ŋayi waŋana ŋurikala ḏalkarra'mirriwala walalaŋgala bitjarrana, “Rrupiya walala märraŋa yukirriya yolŋu'‐yulŋuwala, märr yurru ŋilimurru biyapul dhuḻ'yun yuṯakumayi Godku Buṉbu. Ŋilimurru yurru buku‐ŋal'yun nhanŋu ŋamathama wal'ŋu yana.”
2KI 22:8 Ga yuwalkthi walala bitjarrayinydja, bala walala marrtjina rewal'yurrunana ŋunhi Buṉbu Godkunydja ŋamathaŋalayi, bala yana walala maḻŋ'maraŋala djorra'na, makarrmirrina dhärukmirrina ŋunhi Godku rom yukurrana waŋana ŋunhiliŋumi. Yo, märraŋalanydja walala, ga gäŋala bala ŋurikala giŋgalana, ga walalanydja waŋana bitjarra, “Maḻŋ'maraŋalanydja ŋanapurru dhuwala djorra',” bitjarra. Bala walala waŋanana marrtjina ŋunhi makarrnha dhäruknha malanha ŋurikala giŋgalana.
2KI 22:11 Ga ŋayi giŋdja wirrkina galŋa‐yätjthina ŋunhi ŋayi ŋäkulanydja ŋunhi dhäruk malanha, liŋgu yolŋuyunydja walalay baman' yana ŋäthili meṉguŋala; yakana walala yukurrana ŋayathaŋala ŋunhiyi rom malanha Godku. Ga ŋayi giŋdja waŋana bitjarrana, “Nhaltjanna yurru ŋilimurru yulŋunydja? . . . märr Godtja yurru yaka muka ŋilimurruŋgu ŋaramurryirri? Godthunydja ŋilimurrunha yurru dhä‐ḏir'yunna, liŋgu ŋilimurru yaka malthurruna yukurrana nhanŋuway waŋganygu.”
2KI 22:14 Bala ŋayi Garrayyunydja wekaŋalana dhäwuny'tja Giŋ‐Djotjayawuna ŋurikala dhäwu'mirriwala miyalkkala, waŋana bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala wirrkina ŋaramurryina ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwu Djudapuyŋuwunydja, liŋgu walala ŋarraku ŋapa‐nherraṉminana bilyurrunana, bala yana buku‐ŋal'yurruna be nhäkuna wiripuŋuwuna waŋarrwu. Märr‐yuwalk yana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja walalanha. Yurru yaka ŋarra yurru baḏuwaḏuyun walalanha dhiyaŋunydja‐wala ŋunhi nhe yukurra Djotjaya nhina walŋa mukthun ŋurruŋu giŋ walalaŋgu, liŋgu nhe mäkiri'‐witjun ŋuli yukurra ŋarraku dhärukku bitjan liŋgu, ga ŋapa‐nherraṉmirri nhokalay ŋunhi yätjku malaŋuwu. Yuwalk yana märr yuwalk ŋarra ŋäkulanydja nhuna bukumirriyanharanydja, ga dhuwala wäŋa yurru yukurra djingaryun ḻatju ŋanya wurrkurrum' ga mäwaya, ga yana liŋgu ga rakunydhirri nhe yurru, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja bala yurru bathalana wal'ŋu marinydja buna.” Bitjarrayina ŋayi Godthu ḻakaraŋala giŋgunydja.
2KI 23:1 Bala giŋdhunydja ŋuriŋi Djotjayayunydja ḻuŋ'maraŋalana ŋurru'‐ŋurruŋunha Djudapuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha ga ḏalkarra'mirrinha walalanha ga dhäwu'‐gänharamirrinha walalanha, ga bukmaknhana ŋunhi yolŋunha walalanha, ḻukunydjanha ga ŋurruwuyknha; bukmaknha marrtjina yurrum'thurrunana ŋunhimalana waŋganylilina Godkalana Buṉbulili, bala yana ŋayi ŋuriŋi giŋdhunydja ŋayipinydja märraŋalana djorra'na ŋunhi, bala marrtjina waŋana makarr dhäruknha, bukmak ŋunhi Godku nhanŋuway rom malanha. Yo, ŋunhiyi ŋayi marrtjina waŋananydja djorra'ŋuru, ŋunhi walala maḻŋ'maraŋala ŋunhala Godkala Buṉbuŋura, ŋunhi ŋayi winya'yurruna, djuḻuḻ'yurruna yukurrana baman'ŋumirri.
2KI 23:3 Ga ŋayi giŋdhu buŋgawayu ŋuriŋi ga bukmakthu yolŋu'‐yulŋuyu dhäwu'‐nherraṉminana Godkalana, waŋana bitjarrana, “Ŋanapurru yurru malthunna, minawaŋnha bukmakku Godkalaŋuwunydja romgu, ga malthunna marrtji bala yurru nhanŋuwaynha yanana waŋganyguna.” Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala warrpam' be rewal'yurruna yäkthurrunana, warrpam'thurrunana ḏarrtjalkkuŋalana Godku Buṉbunydja, djalkthurrunana warrpam'thurrunana yanana bena‐wala ŋunhinydja malanha girri' ŋunhi ŋuriŋiyi girri'yu walala yukurranha ŋuli ŋäthili buku‐ŋal'yuna wiripuŋuwu waŋarrwu malaŋuwu ŋunhala Godkala Buṉbuŋura. Walala märraŋalanydja warrpam'thurruna yana, bukmak ŋunhi nhä malanha, maḏayin' malanha, ga gäŋalanydja, bala warraŋullilina dhawaṯmaraŋala, ga ḏaw'‐ḏawyurrunanydja, bala dhuŋgur'yurrunana gurthayuna; ga bitjarrayi liŋgu walala ḏaw'‐ḏawyurrunayi goŋbuynhanydja djämawuynha waŋarrnha walalanha, bala djalkthurruna ḏakaṉguŋalana. Ga bitjarrayi liŋgu walala djalkthurruna yarrkmaraŋala ŋunhi ḏalkarra'mirrinhanydja walalanha ŋuriki bothinyarayŋuwunydja waŋarrwu; yakana yana walala yurru biyapul gulŋiyirri Godkalanydja ŋunhanydja wal'ŋu Buṉbulili. Yo, ḻiw'maraŋalana ŋuliwitjarra wäŋakurrunydja, ḻiw'yunmaraŋalana yanana, warrpam'nha walala bukmaknha marrtjina yukurrana rewal'yurrunanydja; yakana yukurrana waŋgany dhärrana ŋunhiliŋumi, ŋunhi walala ŋuli yukurranha ŋunhili buku‐ŋal'yuna wiripuŋuwu waŋarrwu. Yo, dhawar'yunmaraŋalana yana walala yulŋunydja warrpam'thurrunana, liŋgu walala djälthina nhanŋuway yana waŋganygu Garraywuna, walala yukurra yurru buku‐ŋal'yun nhanŋuwaynha bukmakthu walalaŋgalay ŋayaŋuyu.
2KI 23:21 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru, bala ŋayi giŋ Djotjayanydja waŋana bitjarrana, “Ŋilimurrunydja yurru dhuwala ḻuŋ'maranhamirri ŋunhamalana buŋgulwuna, ŋilimurru yurru guyaŋirri yukurra ŋurikina Ḻäy‐yuḻkthunmaranharawuna.” Bala walala bukmaknha yurrum'thurrunanydja, ga ŋunhilina waŋganyŋurana walala yukurrana nhinana, guyaŋina roŋiyinana, wokthurrunana Garraywu, märr‐yiŋgathinana ŋurikina ḻäy‐yuḻkmaranharamirriwuna.
2KI 23:24 Yo, ŋayi Djotjayayu ŋuriŋi giŋdhu djalkthurrunayi ŋunhi marrŋgitjnhanydja walalanha yolŋu'‐yulŋunha, bukmakkuŋalana yanana walalanha ŋayi yarrkmaraŋala beŋuru Djudaŋurunydja, liŋgu ŋayi ḏukṯukthina ŋunhi ŋayi yurru malthun romgu bukmakku yana wal'ŋu Godkalaŋuwu, bukmakku yana ŋunhi ŋayi maŋutji‐ḻaw'maraŋalanydja yukurrana Godku djorrany'tja. Yakana ŋula waŋgany marrŋgitj yolŋu yukurrana walŋa nhinana ŋunhili Djudanydja, warrpam'nha djalkthurrunana.
2KI 23:25 Yo, Djotjayayunydja yuwalk yukurrana märr‐yuwalkthina Garraynha bukmakthu nhanukiyingala ŋayaŋuyu ga ganydjarryu ga ḻiyayu; ŋayi minawaŋ yukurrana yana nhanŋuway yulŋunydja bukmakku ŋuriki romgu malaŋuwu ŋunhi Godthu lili goŋdhu‐wekaŋala Mawtjitjkala. Yurru Godthunydja yukurrana mukthurruna guyaŋina Djudapuyŋunhanydja, yakana ŋayi ḻiya‐dhumukthina yätj ŋunhi walala yukurrana djäma yätjkuŋala ŋäthili, liŋgu Djotjayawala bäpa'mirriŋuyu Manatjayu yätjnha mirithirrina yukurrana djäma ŋunhili ŋäthilinydja.
2KI 23:27 Yo, Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja yurru dhä‐ḏir'yunna Djudapuyŋunhanydja, wekama walalanha yurru miriŋuwana, bitjarra ŋarra ŋunhala Yitjuralpuyŋunha dhä‐ḏir'yurruna ŋäthili. Liŋgu dhuwalanydja Djurutjalambuynydja ŋarrakuwaynha yanana wäŋa; dhiyalanydja nhuma yurru buku‐ŋal'yun ŋarrakuwaynha yanana waŋganyguna.”
2KI 23:28 Yo, ŋunhi ŋayi Djotjaya liŋguna rakunydhina, bala nhanŋu gäthu'mirriŋuna Djawawatjnha wapthurruna dharapullili nhanukalanydja giŋdhina.
2KI 23:31 Yurru Djawawatjtja ŋunhi yaka ŋamakurru' giŋ, ŋayi djäma yukurrana yätjkuŋala yana, bitjarra nhanukala märi'muyu ŋäthili ŋunhala. Bala miriŋuna marrtjina lili, ga märraŋalana ŋanyapinyaynydja, bala djaw'yurruna Yetjiplilina, ga ŋunhalana ŋayi rakunydhinanydja. Ga nhanukala gutha'mirriŋuyuna Djuwakimdhuna dharapulnydja märraŋala nhanŋu, ga ŋayina giŋ yukurrana nhinana.
2KI 23:35 Bitjanana liŋguna ŋunhi Djudapuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu ŋuli yukurranha wekanha buku‐ruŋinyamaranha yindina bathalana rrupiyanydja ŋuriki Yetjippuyŋuwunydja buŋgawawu giŋgu, yurru mukthurruna yana yukurrana ŋunhi Djuwakimdhunydja yätj yana yukurrana djäma‐a‐a, ŋayaŋu‐yätjkuŋala yukurrana Garraynha.
2KI 24:1 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi giŋdhu Nipukanitjayuna ŋurukuynha Bapilunbuynha wäŋawuy giŋ, djuy'yurruna ŋayi nhanŋuway miriŋunha Djudalili, bala walala djaw'yurrunana ŋunhiyi wäŋanydja. Giŋ Djuwakimdja yukurrana ŋunhili warray nhinana, yurru ŋayi yukurrana dhäruktja märraŋala yana Nipukanitjanhana, nhaltjanna ŋayi ŋuli waŋanha nhanŋu. Yo, bitjarrana liŋguna marina yanana yukurrana marrtjina ŋunhala Djudanydja, liŋgu Garrayyunydja yaka meṉguŋala Manatjawalaŋuwuynydja, ŋunhi nhaltjarra Manatjayu yukurrana yätj mirithina rom djäma.
2KI 24:5 Ga ŋunhi ŋayi Djuwakim rakunydhinanydja, ga nhanŋu gäthu'mirriŋuna Djiwuyakinnha buŋgawayina, nhanukalanydja dharapullili wapthurruna.
2KI 24:8 Ga ŋayinydja Djiwuyakindja buŋgawa nhinana ḻurrkun' muka ŋupara ŋaḻindi, yurru ŋayi djämanydja mirithirrina wal'ŋu yätjnha, ŋayaŋu‐yätjkuŋala Garraynhana yukurrana, bala walalanydja marrtjina Nipukanitjawunydja miriŋu bunanana, nyäṉ'thurrunana walalaŋgu Djurutjalambuyŋuwuna; walala marrtjinanydja ŋunhi, bala nhinana wäŋaraŋalana ḻiw'maraŋalana, ḻiw‐ḏap ŋunhi Djurutjalamdja wäŋa. Ga nhinananydja walala ŋunhili, galkurruna walalanha yukurrana, gonha walala yurru ga marrya'thirri, ga yalŋgi'‐yalŋgithirrina bitjanna ganydjarrmiriwyirrina. Yo, nhäŋala walalanha yukurrana galkurruna, yurru Djiwuyakindja ŋunhiyi giŋdja ga nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga yumurrku' wäŋgaŋala dhawa‐yawaṯthurruna marrtjina, bala wekanhaminanydja walalawuynha walala ŋunhi ŋurikalayi Bapilunbuyŋuwalanydja miriŋuwala.
2KI 24:13 Bala walala ŋunhi Bapilunbuyŋunydja marrtjina gärrinana Djurutjalamlilinydja, ga djaw'‐djawyurrunana warrpam'nha ŋunhi girriny'tja malanha, ḻatju'mirrinydja girri' malanha dhika ŋulaŋuru Godkala Buṉbuŋurunydja, ga ŋulaŋuru bala giŋgala wäŋaŋuru. Bala walala djaw'yurruna ŋanyapinyaynydja ŋunhi giŋnhanydja ga yolŋunha walalanha ŋunhi ḏilaknha, ŋurru'‐ŋurruŋunha, ga bukmaknha yana ŋunhi gandarr‐ḏilkurrunhanydja yolŋu'‐yulŋunha; ḏapṯapmaraŋalanydja bukmakkuŋala yana walalanha, bala gäŋala djaw'yurrunana walalanha balayina walalaŋgalaynha wäŋalili. Yurru walala ŋunhalanydja dharapullili nherrara Djiwuyakinguna ŋapipi'mirriŋunha Djitakayanhana yäkunha, ga ŋayina yukurrana djäka ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala yukurrana ŋunhala bäyma nhinana. Yurru Djitakayanydja yaka ŋamakurru' yana giŋ; bitjarrayi liŋgu ŋayinydja yukurrana djäma yätj, bitjarra ŋunhi ŋäthili walala wiripu‐guḻku'yu giŋdhu walalay yukurrana djäma yätj. Bala ŋayi Garraynydja mirithinana wal'ŋu ŋaramurryina yolŋu'‐yulŋuwu Djurutjalambuyŋuwunydja ga Djudapuyŋuwunydja, waŋana bitjarrana, “Ŋarranydja yurru djuy'yunna yana walalanha bena‐wala barrkumalana wäŋalili, yakana yana biyapulnydja walala yurru nhina yukurra dhiyala ŋarrakalanydja wäŋaŋura.”
2KI 25:1 Dhurrwaraŋuru waŋgany‐rulu ga ḏämbumiriw djuḻkthurruna dhuŋgarra, ga biyapul ŋayi Giŋ‐Nipukanitjayunydja djuy'yurruna miriŋunhanydja, ga biyapul walala marrtjina, ga nyäṉ'thurruna ga nhinana ŋunhimala ḻiw'maraŋala Djurutjalambuynydja. Marrtjinanydja walala lili, ga dhut‐gay nhinananydja yukurrana ŋunhilina bili, yana liŋgu‐u‐u ga ŋatha marrtjina dhawar'yurruna ŋunhili wäŋaŋura, djinawa' ŋunhili Djurutjalam. Bala yana walala ŋuriŋi Bapilunbuyŋuyunydja miriŋuyu ḏaw'yurrunana marrtjina ŋunhi Djurutjalambuynydja wäŋa; ḏaw'yurrunana marrtjina ŋunhi ḻoḻunydja wäŋa, ḏaw'‐ḏawyurrunana marrtjina‐a‐a, ga biyapul marrtjina gärrinanydja ŋunhimala wal'ŋu djinawa'lilinydja bala'‐mäypamirrililinydja, ga baṯ‐gay mulkana Giŋ‐Djitakayanhana ga nhanŋu gäthu'mirriŋunha walalanha. Walala bumarana nhanŋu gäthu'mirriŋunhanydja walalanha, bala yana maŋutjina bambaykuŋala ŋanyanydja Giŋ‐Djitakayanhanydja. Bala walala ḏapṯapmaraŋalana ŋanya raki'yuna, bala gäŋala djaw'yurruna bala Bapilunlilina.
2KI 25:8 Yo, wäŋanydja ŋunhi ḏaw'yurrunana warrpam'nha Djurutjalamdja liŋguna, bala ḏul'yurrunana walala ŋunhi Godkunydja Buṉbu ga giŋgu wäŋa, warrpam' ŋunhi bala' malanha nhämuny ŋunhiyi, ga ḏaw'yurrunanydja walala ḻoḻunydja ŋunhiyi Djurutjalambuy, bala marrtjina ŋorranana muṉguynha ŋunhiyi ḏaw'‐ḏawyunarana dhika. Ga bitjarrayi walala ḏapṯapthunmaraŋala bukmaknha yolŋunha walalanha, bala djaw'‐djawyurrunana bena‐wala barrkulilina wäŋalili. Yurru ḻurrkun'nha yolŋu'‐yulŋunydja ḏäpthurruna marrtjina ŋunhili bäymanydja Djudanydja, ŋunhina wal'ŋu yolŋu'‐yulŋu ŋurruwuykmirrina.
2KI 25:13 Walala Bapilunbuyŋuyunydja bukmaknha nhänydja malanha djaw'‐djawyurruna ŋulaŋuru Godkalanydja Buṉbuŋuru, dhawar'maraŋalana yana wiraŋguŋalana, yakana ŋula gonha'yurruna. Ga bitjarra liŋgu walala yolŋunhanydja ŋunhi ḏalkarra'mirrinhanydja walalanha djaw'‐djawyurrunayi, ga girri' malanha walalaŋgu bukmaknha bena‐wala djaw'‐djawyurrunana Bapilunlilina wäŋalili. Yakana yukurrana biyapul nhinana Djudiyapuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu ŋunhili walalaŋgiyingalanydja wäŋaŋura; nhinananydja walala yukurrana ŋunhilina bäymana mulkuruŋurana wäŋaŋura, weyinŋumirrina; guḻku'na mirithirrina dhuŋgarranydja nhinana yukurrana walala ŋunhili wiripuŋurana barrkuna wäŋaŋura.
EZR 1:1 Yo, Gunhu'wu Djuw mala yolŋu walala yukurrana nhinana weyinnha dhikana, ŋula nhämunha'na dhuŋgarra, ŋunhili wäŋaŋura yäkuŋura Bapilundja, bala ŋayi Godthu nherrara yuṯanhana buŋgawanha yolŋunha ŋurruŋukuŋala ŋurikiyinydja wäŋawu, märr yurru ŋuliwitjandhina buŋgawawala yolŋuwala, ŋayi yurru djämanydja yukurra ŋunhiyi bili dhukarr ŋunhi ŋayi dhä‐ŋäthili ḻakaraŋala djawarrkmirriwala yolŋuwala yäkuwala Djiramayawala. Yo, ŋayi Garrayyu wekaŋala guyaŋinyarawuy ŋurikalayi ŋurruŋuwala buŋgawawala, bala ŋayi nherrarana yuṯana rom. Yo, wukirrinydja ŋayi djorra'lilina ŋunhiyi dhäruktja, bala djuy'yurruna birrka'mirrililina wäŋalili ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwuna ŋunhi walala yukurra nhina ŋunhili nhanukala wäŋaŋura.
EZR 1:2 Ga dhuwalana ŋunhi dhäruktja ŋayi djuy'yurruna gam'. “Dhuwalanydja gay dhäruk ŋarrakuŋu Djärutjkuŋu yäkuwuŋu, ŋunhi ŋarra buŋgawa ŋurruŋu dhiyaku Bapilunbuyŋuwu wäŋawu. Ŋayipi Gunhu' Waŋarryu Godthu djiwarr'wuyyu ŋuriŋi wal'ŋu, ŋayi nherrara ŋarranha dhipalayinydjayi ŋurruŋukuŋala. Ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋarrakala bitjarra ŋunhi ŋarra yurru dhuḻ'yun biyapul wäŋanha buṉbunha ŋunhi nhanŋu ŋunhala Djurutjalam.
EZR 1:3 Ŋuli nhuma yurru Djuw bäpurru' ḏukṯukthirri roŋiyinyarawunydja, yana nhuma yurru roŋiyirrina balayi, ga yanana walala dhuḻ'yurrana biyapul yuṯakuŋa ŋunhiyi buṉbunha Garraywunydja, Yitjuralwalaŋuwu ŋuriki waŋarrwu, ŋurikina Godku ŋunhi nhuma ŋuli buku‐ŋal'yun yukurra ŋunhalayi Djurutjalam wäŋaŋura.
EZR 1:4 Ga walala yurru wiripu‐guḻku'yunydja guŋga'yunna ŋunhimalayi nhumalanha, rrupiyana dhika nhä malanha walala yurru wekama, guŋga'yundja ŋurikiyi buku‐ŋal'yunaramirriwunydja buṉbuwu dhuḻ'yunarawu.” Ga dhuwalayina ŋunhi dhäruk ŋayi buŋgawayunydja ŋurruŋuyunydja wal'ŋu djuy'yurruna.
EZR 1:5 Ga dhunupana yana walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja girri'‐ŋamathirrina marrtjinyarawuna‐wala‐yana, ŋurru'‐ŋurruŋu ŋunhi ŋaḻapaḻmirri wal'ŋu Djuda miṯtji ga Bindjaman ga ḏalkarra'mirri walala. Yo, bukmaknha ŋunhi walala ḏukṯuk marrtjinyarawu, girri'‐ŋamathinanydja walala, bala marrtjinana yana‐wala, märr yurru walala biyapul ŋal'marama dhuḻ'yun yuṯakuma ŋunhiyi Buṉbunha Godku.
EZR 1:6 Ga walalanydja ŋuruŋu wiripu‐guḻku'yunydja guŋga'yurruna walalanha bitjarra ŋunhimalayi, wekaŋala ŋatha ga wäyin ga ŋula nhä malanha mel‐wiḏi'mirri girri'.
EZR 1:7 Ga bitjarrayi liŋgu ŋunhi mel‐wiḏi'mirri banikin malanha ŋayi wekaŋala buŋgawayu walalaŋgala goŋlili, ŋunhiyi banikin' mala mel‐wiḏi' ŋunhi ŋayi buŋgawayu ŋurruthaŋala wal'ŋu djaw'yurruna ŋuliŋuruyi Buṉbuŋuru Djurutjalamŋuru. Bala walala gonha'yurrunana ŋunhiyi Bapilundja wäŋa, gäŋalana ŋunhiyi malanha girriny'tja mel‐wiḏi'mirrinydja. Marrtjinana walala yukurrana ga‐ga‐ga‐ga‐ga‐a‐a yana liŋgu‐u‐u, ga mulkana ŋunhiyi wäŋa Djurutjalam.
EZR 3:7 Yo, ŋunhi walala mulkana Djurutjalamdja wäŋa, bala dhunupana walala ŋurru‐yirr'yurruna dhuḻ'yurrunana djäma ŋunhiyi Buṉbu buku‐ŋal'yunaramirrina; biyapul walala ŋunhi djäma ḏaw'‐ḏawyunara miriŋuwuŋu. Yo, djämanydja walala yukurrana bukmakthuna, märr‐ŋamathina yana dhika wal'ŋu; yana walala yukurrana wirrkina dhikana wokthurruna Garraywunydja dhiyaŋuna manikayyu gam'. “Garraynydja ŋunhi ŋamakurru' wal'ŋu dhika. Wirrki ŋayi yukurra märr‐ŋamathirri Yitjuralwunydja, ga bitjan liŋgu ŋayi yurru.” Yo, bukmakthinana walala ŋunhi yiŋgathinanydja yukurrana bena dhika rirrakay, wokthurrunana manapara Godkuna, liŋgu ŋunhiyi djalkirinydja ŋurikiy Buṉbuwuynydja liŋguna gurrunhanarana. Ga waŋgayŋuny'tja ŋunhi ŋäthiliŋunydja malanha ḏalkarra'mirri walala ŋäthinana yukurrana, ŋunhi walala nhäŋalanydja ŋunhiyi djalkiri biyapulŋuwuy nherraṉara, liŋgu walalanha guyaŋinyamirriyaŋala ŋuriŋiyi Buṉbuyu, ŋunhi nhaltjarra yukurrana dhärrana ŋäthili wal'ŋu dhapirrk dhika ŋanya. Ga waŋgayŋu'‐guḻku' yolŋu walala yukurrana nyä'yunminayi yana, ŋuruŋu ŋayaŋuyu djulŋithinyarayu, milkarriyu walala yukurrana ŋäthinanydja ŋunhi. Ga wiripu‐guḻku' bitjarrana liŋgu yatjunmina yukurrana yiŋgathina, galŋa‐djulŋithina goŋmirriyina, liŋgu ŋunhiyi wäŋa gungaŋala warrpam' rirrakayyu ŋuriŋi ganuruyu ga dhika nhäyu manikayyu miyamanarayu.
EZR 4:1 Yurru wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala yaka galŋa‐ŋamathina ŋuriŋiyi, walala Djamariyawuynydja bäpurru' ga wiripu bäpurru' mala ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhili galki Djurutjalam wäŋaŋura, walala ŋaramurrthina wirrkina; yaka walala ḏukṯuk ŋuriki Djuwwu yolŋu'‐yulŋuwu, walala yurru ḏälkuma djäma ŋunhiyi Godkunydja wäŋa. Bala walala yana marina djäma walalaŋgu Djuwwunydja, bitjarrana liŋguna yukurrana djäma marina, yana liŋgu‐u‐u, bala walala ŋunhi Djuwnydja ḏaḏawyurrunana ŋuliŋuru ŋunhi djämaŋuru, yakana walala dhawar'maraŋala Buṉbunydja ŋunhiyi.
EZR 6:14 Bala walala yana ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyunydja mäkiri'‐witjurrunana, djämana dhikana yana wiṯthurrunana, yana liŋgu‐u‐u, ga dhäkay dhawar'yunmaraŋala ŋunhiyi Godku Buṉbunydja. Ga bukmak ŋunhi yolŋunydja walala yukurrana waŋgany‐manapanminana, bala wokthurrunana wirrkina dhika, buku‐ŋal'yurruna yukurrana ŋunhiliyi Gunhu'walana Buṉbuŋuranydja.
EZR 7:1 Yo, ga ŋunhalayi barrku wäŋaŋura Bapilun, yuṯa buŋgawa yukurrana nhinana, yäku Giŋ Wätatjuki, ga guŋga'yunamirrinydja nhanŋu Djuwna yolŋu yäku Yitjura. Yo, ŋunhiyi Yitjuranydja yäku yolŋu, ŋayi ŋuli yukurranha märr‐ŋamathinya Godku mirithinya wal'ŋu yana; bitjana liŋgu ŋayi ŋuli yukurranha maŋutji‐ḻaw'maranha yana Godku djorrany'tja marŋgithinya, ga bitjanayi ŋayi ŋuli marŋgikunha yolŋunhanydja walalanha yana, ŋunhinha malaŋunha Djuwnhanydja, ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhiliyi Bapilun wäŋaŋura bitjanna liŋgu. Bala ŋayi ŋunhi buŋgawanydja wal'ŋu waŋana Yitjurawala bitjarrana, “Ŋuli ŋayi ŋula yol Djuw yolŋu ḏukṯuktja, ŋayi yurru marrtjina yana nhanukalaynha wäŋalili, bala ŋarra yurru gumurr‐wekamana nhumalaŋgala rrupiyanydja ga ŋula nhä malanha ŋamakurru' ŋurikiyi Buṉbuwunydja ḻatju'kunharawu, nhumalaŋgalaŋuwu Waŋarrwunydja. Ga nhe Yitjura yurru gämanydja walalanha marrtji, ga marŋgikuŋanydja marrtjiya ḻakaraŋanydja bala biyaka liŋgu Godkalaŋuwu romgunydja.”
EZR 8:15 Bala walala ḻaw'yurrunana, wapmaraŋalana girriny'tja marrtjina, ga wäyin walalambalay walala, ga dhika nhä malanha, bala marrtjina ḻuŋ'maranhaminana waŋgany‐manapanmina Yitjurawalana, bala waŋganydhinana malanydja dhut‐gay nhinananydja walala galki mayaŋ'lilina.
EZR 8:21 Bala ŋayi ŋunhiyi Yitjuranydja yolŋu waŋana ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yurru malthun nhanbala balayi Djurutjalamlili bitjarrana, “Ŋäthilinydja ŋilimurru yurru dhuwala nyilŋ'maranhamirri ŋilimurrunhawuy ŋilimurru, ga wekanhamirri Garraywala. Ŋilimurru yurru yana bukumirriyama yukurra ŋäŋ'thun ŋoy‐ŋathamiriwyu walalay. Ŋilimurru yurru marrtji dhuwala weyinmarama bala, ŋula nhämunha' ŋaḻindi yurru ŋupan. Ŋilimurru ŋäŋ'thun bukumirriyama Godnha, märr yurru ŋayi ŋilimurrunha Godthunydja gäma marrtji bala ŋamathamana yana.
EZR 8:22 Yakana ŋarra yurru ŋäŋ'thun guŋga'yunarawu ŋula yolnha yolŋunha, liŋgu ŋarra ḻakaraŋala nhanŋu ŋuriki buŋgawawunydja, ŋunhi ŋilimurruŋgunydja dhuwala God Waŋarr ganydjarr‐ḏumurru warray wal'ŋu, biyapul warray. Yana ŋilimurru yurru märr‐nherraṉmirri nhanukalaynha Gunhu'wala Godkalana, ga ŋayina yurru djäka marrtji ŋilimurruŋgu, ga gäma ŋilimurrunha walŋakumanydja, liŋgu ŋayi goŋmirriyamanydja ŋuli yukurra ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋuli märr‐nherraṉmirri nhanukala. Ga wiripunhanydja miṯtjinha ŋayi ŋuli dhä‐ḏir'yunna yana, ŋunhinhanydja ŋunhi walala ŋuli ŋanydjaḻa'yun ga ḏiltji nhanŋu wekama,” ga bitjarra ŋayi Yitjara waŋananydja.
EZR 8:23 Bala walala ŋunhiliyinydja bukumirriyaŋalana yukurrana ŋäŋ'thurrunana Godnha, wekanhaminana manapara nhanukalaynha dharraylili, ga yakana walala bulunydja ŋula beyaṉiyina. “Ŋilimurru marrtjina yana yurru, liŋgu Godthu yurru ŋayipi gäma ŋilimurrunha marrtji bala,” bitjarrana walala waŋananydja. Bala dhunupana yana ḻaw'yurrunana, marrtjinana‐wala.
EZR 8:31 Marrtjinanydja walala yukurrana walu‐ŋupara‐a‐a, ga munhakunydja ŋorrana gandarrŋura, bitjarrana liŋguna bala‐a‐a. Wiripunydja ŋuli ŋuriŋi manaŋgandhunydja ŋula nhäyu miriŋuyunydja yukurranha ŋuli nhänha ŋulaŋuruna yana gali'ŋuruna, yurru yakana walalanha ŋuli marrtjinya ga bunhanydja, liŋgu walala ŋunhi goŋŋura nhanukalaynha Gunhu'walana Godkalana.
EZR 8:32 Yo, marrtjinanydja walala yukurrana‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u ga wäŋa ŋunhi mulkana Djurutjalam. Bunananydja walala märr‐djawaryurrunana dhika, bala walala nhinananydja ganydjarrnydja ḻurrkun'nha walunydja. Ga ŋuriŋi wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu, dhunupana walala wäŋgaŋalanydja Gunhu'walana buku‐ŋal'yunaramirrililina Buṉbulili, ga ŋunhiliyinydja walala buku‐wurrparana Godnha, buku‐wekaŋalana manapara. Ga biyapul walala bathara mundhurr wäyinnhana Godku, bala wekaŋala dhika nhäna malanha girri'na ŋurikiyi buṉbuwuna ḻatju'kunharawu.
NEH 1:1 Yo, dhuwalanydja gay' dhäwu ŋunhi ŋayi Niyamaya yukurrana ḻakaranhamina ŋanyapinyay ŋayi, ŋayi ḻakaraŋalanydja bitjarra gam'. Ŋarranydja dhuwala yäku Niyamaya, ga nhinanhanydja ŋarra yukurranha ŋuli ŋunhala Bapilun, ga djämanydja ŋarra ŋuli yukurranha buŋgawawu wal'ŋu ŋurikiyyi wäŋawuywu.
NEH 1:2 Waŋganymirri wäwa'mirriŋu ŋarraku bunana Bapilun ŋunhala ŋulaŋuru Djurutjalamŋuru, wiripu‐guḻku'walaŋumirri galki ŋayi bunananydja, ga dhunupana ŋarra dhä‐wirrka'yurrunana walalanha bitjarrana, “Wanhana wäŋanydja ŋunhi Djurutjalambuynydja? . . . Manymakka wäŋanydja? Yolŋunydja walala ŋamathama yukurra nhina? . . . ŋunhinydja walala ŋunhi walala wäŋa‐roŋiyina yukurrana ŋäthili Bapilunŋuru?”
NEH 1:3 Bala walalanydja ŋarraku buku‐yalkyalkthurruna, bala yana ḻakaraŋala bitjarrana, “Wäŋanydja ŋunha yakana manymak; dhakaṉnha yukurra djingaryun. Yolŋunydja walala ŋunha nhina yukurra ganydjarrmiriwnha, galŋa‐yätjthirrina yukurra nhina, ga ḻoḻunydja ŋunha bukmak yana ḻiw'marama ḏaw'‐ḏaw, buḻŋu'na marrtji ŋorra.”
NEH 1:4 Ga ŋarranydja ŋäkula ŋunhi dhäwuny'tja ŋoynydja yätjthinana dhikana, galŋa‐warwumirriyinana wirrkina dhikana ŋuruku miṯtjiwu yolŋu'‐yulŋuwu. Bala ŋarra ŋäthinana gay' wiṯthurrunana dhika; wirrkina ŋarra ḏukṯukthinanydja walalaŋgu guŋga'yunarawuna. Nhinananydja ŋarra yukurrana ŋoy‐ŋathamiriwnha ḻurrkun' walunydja ŋupara, yana ŋarra yukurrana märryu‐ŋupara märrliliyaŋala ŋunha yolŋu'‐yulŋunha.
NEH 1:5 Ga bitjarrana ŋarra yukurrana bukumirriyaŋalanydja gam'. “Garray Waŋarr wal'ŋu, djiwarr'wuy nhenydja God. Biyapul nhe dhuwala wakin wal'ŋu yulŋunydja, ga dhärranydja ŋanapurru yukurra dhuwala bitjan rom‐wiyaṉiyirrina nhuŋu, liŋgu nhuŋu dhawu'‐nherraṉaranydja yurru yukurra dhärrana yana‐wala gupaḏalnha, ga bitjanna liŋguna nhe yukurra yurru märr‐ŋamathirrina ŋurikinydja walalaŋgu, ŋunhi walala märr‐ŋamathirri ŋuli yukurra nhuŋu ga dhäruk nhuna märrama.
NEH 1:6 Bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli yukurra bukumirriyamanydja ŋuriki nhokalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwunydja, Yitjuralwunydja bäpurru'wu. Garray, ŋäka ŋarranha, ŋarrakuŋu bukumirriyanharanydja dhuwala. Garray bitjan ŋarra yukurra ḻakaranhamirri dhuwala yulŋunydja, ŋunhi ŋanapurru Yitjuralpuyŋuyu dhuwurr‐yätjkuŋala. Ŋuriŋi ŋarrakala märi'muyu dhuwurr‐yätjkuŋala, ga ŋarranydja bitjarra yana liŋgu dhuwurr‐yätjthinayi.
NEH 1:7 Yaka ŋanapurru djäma ŋamakurruny'tja wal'ŋu, ga yaka ŋanapurru dhäruk‐märraŋala ga rom, ŋunhi nhe gurrunhara ŋanapurruŋgu ŋuliwitjarra Mawtjitjkala nhokalaŋuwala djämamirriwala.
NEH 1:8 Garray, nhe ŋunhi waŋananydja Mawtjitjkala bitjarra, ‘Ŋuli yurru ŋarrakunydja yolŋu walala ḏiltji‐wekama ŋapa‐nherraṉmirri, ŋarranydja yurru yana djuy'yunna walalanha bena‐wala barrkuwatjkumana.
NEH 1:9 Ga ŋunhi walala yurru roŋiyirri nhanukala märr‐roŋiyirri ga ŋayathama ŋarraku rom, ga ŋarranydja yurru walalanha beŋuruyi barrkuŋurunydja wäŋaŋuru roŋinyamaramayi liliyi, bala nherraṉdja ŋarra yukurra walalanha ŋunhimalana wäŋalili dharapullili ŋunhi ŋarra nherrara walalaŋgu. Ga ŋunhalayinayi walala yurru yukurra buku‐ŋal'yundja ŋarraku.’ Bitjarraŋga ŋunhi nhe waŋananydja Garray.
NEH 1:10 Garray, ŋanapurrunydja dhuwala nhuŋuway djämamirri walala, nhuŋuway gal'ŋu yana dhulŋuŋu. Nhepi muka ŋunhi ŋanapurrunha dhawaṯmaraŋalanydja dhipuŋurunydja wäŋaŋuru, ga roŋinyamaraŋala Djurutjalamlilinydja, ŋuriŋi bili yana nhokalay ganydjarryu.
NEH 1:11 Garray, ŋarra yukurra märr‐ŋal'yun yulŋunydja nhokalay. Ga ŋäka ŋarrakuŋu dhuwalayi bukumirriyanharawuynydja, ga biyaka guŋga'yurrana ŋarranha, märr yurru gäthuranydja waluyu ŋunhi buŋgawanydja maŋutji‐wuyunna ŋarraku.” Ga bitjarrayina ŋunhi ŋarra bukumirriyaŋalanydja yukurrana, liŋgu ŋarranydja dhuwala ŋurikiyi buŋgawawu djämamirri ŋarra, ŋarrapi ŋuli ŋathanydja yukurra gäma ŋuriki buŋgawawunydja, ga gapu.
NEH 2:1 Ŋulaŋuru dhurrwaraŋuru ŋarra biyapul marrtjina roŋiyinayi djämalili. Djämanydja ŋarra yukurrana, yurru bukunydja ŋarra mukthurruna yukurrana warwumirriyina.
NEH 2:2 Ŋayi Giŋdhu nhäŋala ŋarranha bukuna warwumirriyinyarana, bala yana dhä‐wirrka'yurruna ŋarranha bitjarra, “Way Niyamaya. Nhäku dhuwala nhe buku‐warwumirriyinanydja? Nhaltjarra nhe yulŋunydja? . . . rirrikthurruna? Nhäku nhe galŋa‐yätjthinanydja?” bitjarra.
NEH 2:3 Ga ŋarranydja ŋunhi beyaṉiyinana, liŋgu yaka dhunupa birrka'mirriwu yolŋuwu, walala yurru buku‐warwumirriyirri ŋunhala milma nhanukala Giŋgalanydja; ŋayinydja ŋuli dhunupa baymatthurru rakunyguŋuna ŋanya. Bala ŋarra waŋana ḻakaraŋalana bitjarra, “Warwuyurruna dhuwala ŋarra ŋarrakalayŋuwu miṯtjiwu. Ŋunha ya', Djurutjalamdja warrpam'nha wäŋanydja ḏaw'‐ḏawnha, yakana manymak.”
NEH 2:4 Bala ŋayi Giŋdhu dhä‐wirrka'yurrunana ŋarranha, “Nhäku nhe ḏukṯuktja? Nhaltjan ŋarranydja yurru nhuna guŋga'yun?” bitjarra. Ga dhunupana yana ŋarra bukumirriyaŋalana, ŋayaŋuyunydja yukurrana ŋäŋ'thurruna Godnhana,
NEH 2:5 bala yana ŋarra waŋana Giŋgalanydja bitjarrana, “Ŋarranydja ḏukṯuk nhe yurru djuy'yunna ŋarranha balayi Djurutjalamlilina, märr ŋarra yurru biyapul djäma dhuḻ'yun yuṯakumayi wäŋa ŋunha.”
NEH 2:6 Bala ŋayi Giŋdja waŋana yuraŋalana ŋarraku yana, “Gatjuy marrtjiyana. Ga wiripunydja ŋarra yurru gathan nhuŋu djorra', märr nhe yurru marrtjinydja‐wala goŋ‐djorra'mirrinydja walŋana yana,” bitjarra.
NEH 2:9 Yo, ŋayi wekaŋalanydja ŋarrakala ŋunhi yana liŋgu ŋunhi ŋarra ŋäŋ'thurruna ŋanya yukurrana, liŋgu Godtja galki yana ŋarrakala ŋayi, guŋga'yurruna marrtjina ŋarranha. Bala yana ŋarra marrtjinana, ga wiripu‐guḻku' yolŋu'‐yulŋu malthurrunanydja ŋarraku. Wäŋgaŋalanydja marrtjina‐a‐a ŋanapurru‐u‐u, yana liŋgu bur‐way bunana dhika gandarrŋura wäŋaŋura, bala walala yolŋu wäŋawuy ŋurikiy gulmaranhaŋga bini ŋanapurrunha, liŋgu yaka walala ḏukṯuk ŋarraku, ŋarra yurru yuṯakuma biyapul Djurutjalam wäŋa. Yurru ŋarranydja milkuŋala djorra' ŋurikiŋi Giŋguŋu, ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋarrakala. Bala walala yuwalkthi nhäŋalanydja, bala ŋarranha djuy'yurrunana.
NEH 2:11 Ŋuliŋurunydja ŋanapurru marrtjinana yukurrana‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u, ga ŋunhalayi bili nhäyika Djurutjalam bur‐way. Dhut‐gay nhinanana ŋarra ŋunhilina, nhinana galkunminanydja ḻurrkun' walunydja ŋupara.
NEH 2:12 Bala munhakuna dhika ŋarra gaŋgathirri, bala marrtji gayulnha, marrtji ŋarra yukurra yarraman'thu, nhämana marrtji ŋunhi ḻiw'maramana wäŋa ḻoḻuna ŋunhi, marrtji maḻŋ'maramanydja ŋarra warrpam' warray ḻoḻunydja ḏaw'‐ḏawyunarana, warrpam' buḻwaŋ'thunarana; yakana ŋula dhukarr ŋamakurru' yarraman'kunydja marrtjinyarawu.
NEH 2:16 Munhakumirrina wiripuŋuyuna waluyu, ŋarra ḻuŋ'maraŋala marrtjina ḏilaknha yana ŋurikiy wäŋawuy, bala ŋarra waŋanana walalaŋgala bitjarrana, “Wäy, mariŋuranydja dhuwala ŋilimurru yindiŋura yana, liŋgu dhuwalanydja gay' Djurutjalamdja wäŋa baḏuwaḏuyunarana warrpam'puynha. Gul' ŋilimurru ḏurryunna go, bukmakthu ŋilimurru yurru yana djämanydja rrambaŋi; ŋilimurru dhuḻ'yundja yurru ḻoḻu, biyapul yuṯakuma, märr yurru dhuwala wäŋa yukurra walŋa yurru yana djingaryun, ŋula nhämiriw marimiriw, ḻatju' yana bitjan liŋgu.”
NEH 2:18 Yo, ŋarra waŋananydja walalanha bitjarra, “Garrayyunydja dhuwala ŋarranha yukurrana bitjarra liŋgu guŋga'yurruna, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi ŋuruŋu buŋgawayunydja guŋga'yurrunayi ŋarranha. Ŋayi ŋarranha djuy'yurrunanydja dhipalayi dhiyaku dhuḻ'yunarawunydja biyapulŋuwu.” Ga walalanydja waŋana bitjarra, “Gul' ŋilimurru, dhuḻ'yunna djämana, djäma yuṯakumayi, ḻiw'marama ŋilimurru yurru ḻoḻunydja gungamana,” bitjarra. Ga dhunupana yana walala girri'‐ŋamathinana yulŋunydja dhuḻ'yunarawuna ŋurikiyina ḻoḻuwuna.
NEH 2:19 Yurru ŋunhiliyi wäŋaŋura miriŋu marrtjina ḏäpthurruna, dhuwala walala yäku gam' Djanbalat ga Dapaya ga Gutjim. Yo, dhiyaŋuyi walalay miriŋuyu walalay ŋäkulana ŋanapurrunha, bala beyarrmakkuŋalana gitkitthunminana ŋanapurruŋgu. Bala walala waŋana bitjarrana, “Nhaltjan dhuwala nhuma yukurra yulŋunydja? Ŋunha buŋgawanydja ŋurruŋunydja nhumalaŋgu yurru maḏakarritjthirrina yana, liŋgu nhuma ŋapa‐nherrarana ŋanya ŋunhi buŋgawanhanydja.”
NEH 2:20 Yurru ŋarranydja buku‐wakmaraŋala walalaŋgu bitjarra warray, “Ŋunha ŋunhi djiwarr'wuynydja waŋarr wal'ŋu ŋanapurruŋgala warray ŋayinydja, galki warray; ŋayi warray ŋanapurrunha yurru guŋga'yun marrtji. Ŋanapurrunydja dhuwala djämamirri nhanŋu, ga dhuḻ'yundja ŋanapurru yurru dhuwalayi ḻoḻunha wäŋanha, yana liŋgu ga dhawaṯmarama ŋanapurru yurru. Dhuwalanydja gay' wäŋa Djurutjalamdja yäku yaka nhumalaŋgu. Yakana yana nhumanydja yurru nhina yukurra dhiyala wäŋaŋura.” Ga bitjarra ŋarra yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋurikiyi miriŋuwunydja walalaŋgu.
NEH 3:1 Yo, bukmaknha yolŋunydja walala ḏukṯukthina djämawuna, bala ŋarra barrkuwatjkuŋalana yana djämanydja malanha wekaŋala malalili ga malalili ga malalili bitjarra, walala yurru dhuḻ'yun marrtji ḻiw'marama ḻoḻu, wäŋanha gungama. Bala yana walala dhunupana djämana marrtjina miṯtjiyu ga miṯtjiyu ga miṯtjiyu, bukmakthu yana ḏarramuyu ga miyalkthu.
NEH 4:1 Yo, ŋuriŋi miriŋuyu ga nhanukala ḻundu'mirriŋuyu walalay ŋäkula ŋanapurrunha, ŋunhi ŋanapurru djäma marrtji yuṯana dhuḻ'yun ḻoḻu gungama. Bala walala marrtjina, dharr‐way nhämanydja yuwalk warray, ŋanapurru djämanydja marrtji wiṯthun warray dhika, ga ḻoḻunydja ŋunhi ŋal'yunna marrtji, dhä‐mana'‐manapan marrtji bala. Bala ŋuriŋiyi miriŋuyunydja yolŋuyu walalay warku'yun warray waŋa, beyarrmakkuma warray ŋanapurrunha, ga yatjun waŋa bitjan warray, “Nhäŋga wiyaka ŋunhanydja? . . . ḻoḻu? Ŋunhanydja be nhä warray. Ŋunhi ŋayi wuŋgandja ŋuli ŋal'yurru, marrtji ḏaw'yurru warray ŋiniya?”
NEH 4:4 Bala ŋarra bukumirriyaŋala Godnha bitjarrana gam'. “Garray, mäkiri'‐witjurra walalaŋgu, ŋunha walala yukurra warku'yun ŋanapurrunha, ga waŋa yukurra ŋanapurrunha bitjan yanapi ŋanapurru yalŋgi'mirri, nhäŋiniŋ'mirri wal'ŋu. Garray, yana biyaka walalanhana yalŋgi'kuŋanydja nhäŋiniŋ'kuŋanydja, märr yurru ŋunhinydja ŋunhi walala yukurra ŋayathama nhä malanha yurru winya'yunna‐wala yana buwayakthirrina, djaw'yunna ŋula yolthuna. Garray, yaka bäy‐ḻakaraŋa ŋurikiyinydja ŋunhi walala yukurra djäma yätj gal'ŋu mirithirri, ḻakarama ŋanapurrunha yukurra yätjkuma, ŋunhi ŋanapurru yukurra dhuwala dhuḻ'yun nhuŋu wäŋa.” Bitjarrayi ŋarra yukurrana bukumirriyaŋalanydja.
NEH 4:6 Bala ŋanapurru mukthurrunana yana‐wala dhuḻ'yurrunana marrtjina ŋunhiyi ḻoḻunydja, djämana wirrkina yana walu‐ŋupara, ga yanana liŋgu ga galki ŋayi ŋunhi dhawar'yurrunana. Liŋgu ŋuriŋi yolŋuyu walalay yukurrana djäma mirithirri wuṉḏaŋarr wal'ŋu.
NEH 4:7 Ga walala ŋuriŋi miriŋuyunydja ŋäkula ŋunhi ŋanapurrunydja galki dhawar'yunna marrtji ŋuliŋuruyi, galki yurru ŋayi wäŋa ŋunhi Djurutjalamdja ḻoḻu gunganharanydja warrpam'thunarana dhawar'maranharana gal'ŋu, dhawaraŋ'miriwnha ŋula nhämiriwnha. Bala walala ŋunhi miriŋunydja walala mirithinana ŋaramurryina.
NEH 4:8 Walala marrtjina ga waŋana bitjarra, “Gul' ŋilimurru, ŋayathama ŋilimurru yurru ŋunha Djurutjalamdja wäŋa, bumana ŋilimurru yurru walalanha waŋganydhuna yana miṯtjiyunydja, märr yurru ŋayi dhuwala wäŋanydja dhumbal'yunaramirri yukurra dhärra märr‐wambunharamirri.” Bitjarra walala yukurrana ŋunhiyi miriŋunydja waŋanhamina.
NEH 4:9 Yurru ŋanapurrunydja bukumirriyaŋala warray ŋanapurruŋgalaŋuwala Godkalanydja Garraywalanydja, ga bitjarrana liŋgu yukurrana ŋunhi dhukarr‐nhänharamirrinydja dharraymirrinydja walala dhärrana yukurrana, gungaŋala yukurrana ŋunhiyi wäŋa ŋuriki miriŋuwu gumurr‐walkithinyarawu, bitjarra liŋgu walu‐ŋupara ga munhaku.
NEH 4:10 Yurru wiripu‐guḻkuny'tja ŋunhi ŋanapurruŋguway gal'ŋu yana miṯtji Djudapuyŋunydja märr‐yawaryurrunana; ga waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja dhuwala djämanydja ḏäl bay', ḏälnha. Ŋanapurrunydja dhuwala marrtji djawaryunna gänharayu dhiyaŋu ŋonuŋdhunydja malaŋuyu, ga dhuwala dhukun'tja mukthun yana ŋal'yunmirri yukurra. Yakana ŋilimurru yurru dhawar'maramanydja,” bitjarra.
NEH 4:11 Yo, ŋuriŋi walalay miriŋuyunydja guyaŋina yanapi ŋanapurru dhuŋamirri, yaka ŋanapurru bini walalanha nhänha marrtjinyara lili. Walala yukurrana ŋamaŋamayurruna ga guyaŋina, yanapi walala yurru marrtji ga bumana ŋanapurrunha, bala djämana ŋunhiyi ḏaḏawmarama gulmarama.
NEH 4:12 Yurru bitjanna liŋgu ŋula yol marrtjinya ŋuli, ga ḻakaranha ŋanapurruŋgala nhaltjana walala ŋuli ŋuriŋi miriŋuyu ŋamaŋamayuna ga nherraṉa, nhaltjan walala yurru ŋanapurrunha buma.
NEH 4:13 Bala ŋarranydja dhunupana wekaŋalana ŋarrakalaŋuwunydja ŋarra yolŋu'‐yulŋuwu bunharaminyarawuynha girri' malanha, mandjawaknha ga galiwaŋnha, garana dhika nhäna malanha, ga dhärrananydja walala yukurrana goŋ‐garamirrina walala ŋurikimirrina, gunganhamirriyaŋala bitjarra ŋunhinha walalanha ŋunhi walala yukurrana djäma, dhawar'maraŋala yukurrana djäma ŋunhi.
NEH 4:14 Bala ŋarra nhäŋalana ŋarrakuwaynydja ŋarra yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala barrarina, bala ŋarra waŋana ŋurikala ŋaḻapaḻmirriwala bitjarra, “Yaka walala barrariya, yana guyaŋiya ŋanyapinyaynha Garraynhana, nhäyinyara ŋayi ŋunhi, biyapul warray gal'ŋu wakin. Biyaka gumurr‐wunanhamiya walala, bunharamiya biyaka, märr yurru nhuma walŋakuma ŋunha yumurrku'nha nhumalaŋguway ga miyalknha, märr yurru ŋayi dhuwalanydja wäŋa walŋathirri.” Bitjarra ŋarra marrtjina ḻakaraŋalanydja ŋuripa ŋaḻapaḻmirriwanydja.
NEH 4:15 Ga walala ŋunhi miriŋuyunydja ŋuriŋi ŋäkula ŋunhi ŋanapurrunydja marŋgi ŋurikiyinydja walalaŋgalaŋuwu ŋamaŋamayunarawuywu ga nherraṉarawuywu ŋunhi guyaŋinyarawuywu, bala walala dharaŋarana ŋunhi ŋayinydja ŋanapurruŋgalanydja waŋarryu guŋga'yurruna warray ŋanapurrunha bitjarra liŋgu. Bala walala marrtjinana‐wala yana, gonha'yurrunana ŋanapurrunha, bala bukmaknha ŋanapurrunydja djämana marrtjina dhuḻ'yurruna ŋunhiyi wäŋanhanydja, ḻoḻunhanydja ŋunhi ŋal'maraŋalana.
NEH 4:16 Yo, munha‐ŋupana ga walu‐ŋupana wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala ŋuli dhärranha marrtjinya, djäka yukurranha, mel'ŋu walala miriŋuwu, ga wiripu‐guḻku'yunydja yolŋu'‐yulŋuyu ŋuli djäma marrtjinya bala. Yurru girri'‐ŋamathinyayi walala ŋuli yukurranha miriŋuwunydja; waŋganydhunydja goŋdhu walala ŋuli djäma yukurranha, ga wiripuŋuyunydja ḏälkunha ŋuli gara ga mandjawak. Ga ŋayinydja ŋunhi yolŋu yiḏakimirrinydja, galki ŋayi yukurrana ŋarrakala yana nhinananydja, girri'‐ŋamathina dharraykunharawuna ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwuna.
NEH 4:19 Liŋgu ŋarra waŋananydja ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalanydja bitjarra, “Dhuwala ŋilimurru yukurra barrku'‐barrkuwatj djämanydja yana.
NEH 4:20 Ga ŋuli nhuma yurru ŋäma rirrakay yiḏaki ḻoḻthunaranydja, bala galkithiyana marrtjiya giṯthurrana ŋarrakalana lili, liŋgu ŋilimurruŋgunydja God dhuwala warray, galki warray ŋayi ŋilimurruŋgala, ŋayi yurru baḏuwaḏuyun ŋunhiyi miriŋunhanydja.”
NEH 4:21 Bitjarrana liŋgu ŋanapurru djämanydja yukurrana beŋuru liŋgu goḏarr'ŋuru, ga yanana liŋgu‐u‐u ga walu‐gulŋiyinya ŋuli. Wiripu‐guḻku'yu ŋuli dhuḻ'yuna buṉbu ŋunhiyi ḻoḻu, ga wiripu‐guḻkuny'tja ŋuli dhärranha marrtjinya garamirri, gunganhamirriyanha ŋuli djämamirrinha walalanha.
NEH 4:22 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu ŋarra waŋana ḻakaraŋalanydja yolŋu'‐yulŋuwa bitjarrayi, “Nhuma yurru mukthun yana nhinanydja yukurra dhiyalaŋumi djinawa' yana wäŋaŋura ḻoḻuŋura munhakunydja, märr yurru ŋilimurru gunganhamirriyama dhuwala wäŋanydja munhaku ga walupuy.”
NEH 4:23 Ga bitjana liŋgu ŋarra ga ŋarraku guŋga'yunaramirri mala, yaka ŋanapurru ŋuli yupmaranha girri' ŋorranharawu, ŋanapurru ŋuli yana ŋorranhanydja bira'yuna yukurranha goŋ‐garamirri yana walala, girri'‐ŋamathinya bunharawuna ŋuriki miriŋuwuna.
NEH 8:1 Bala ŋuriŋi yolŋuyunydja walalay mukthurrunana djämana marrtjina bala, yana liŋgu‐u‐u ga bukmak yana dhawar'maraŋala. Ŋunhi walala liŋguna dhawar'maraŋalana, ḻoḻunydja ŋunhi dhärrana yukurrana yuṯana ŋanya dhika, bala walala yurrum'thurrunana waŋganylilina, bukmaknha yana ŋunhi ḏarramuwurru ga dhäykawurru ga djamarrkuḻi', ga ŋunhalana Godkalana Buṉbuŋura walala bukmaknha yukurrana djingaryurrunanydja waŋganynha mala.
NEH 8:2 Bala yana Yitjurayunydja märraŋala djorra'na, bala maŋutji ḻapmaraŋalana, bala yana ŋayi marrtjina waŋanana bala, dhäruknha ḻakaraŋala Godku Romnha, ŋunhiyi liŋgu rom malanha ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala Mawtjitjkala ŋäthili. Beŋuru liŋgu munhakumirriŋuru ga yana liŋgu‐u‐u ga milmitjpayina ŋayi marrtjina waŋananydja, dhäruktja ḻakaraŋala ŋuliŋuru djorra'ŋuru, ga yolŋunydja walala yukurrana bukmak yana djingaryurruna ŋunhili waŋganyŋura, mäkiri'‐witjurruna yukurrana gurrum' yana ŋurikiyi Godkalaŋuwu romgu.
NEH 8:4 Yo, ŋunhi ŋayi Yitjurayu djorrany'tja ḻapmaraŋala, bala yana yolŋunydja walala ḏurryurrunana bukmaknha, bala djingaryurrunana, liŋguna walala yukurrana gatjpu'yurruna Garraywunydja maḻŋ'thunarawu ŋuliwitjan dhärukkurru.
NEH 8:6 Ŋayi Yitjuranydja waŋana marrtjina wokthurrunana Garraywu, Godnhana yindi ḻakaraŋala, ga yolŋunydja walala ŋunhi bukmak yana goŋ‐garrwarthina, bitjarrayi liŋgu wokthurruna yukurrana Garraywu, “Yuwalknha, yuwalknha,” bitjarra. Bala yana walala buku‐nyilŋ'thurrunana munatha'lilina, buku‐ŋal'yurrunanydja yukurrana Garraywuna.
NEH 8:7 Yo, ŋayi Yitjurayunydja waŋana marrtjina ḻakaraŋala dhäruk bala ŋuliŋuruyi djorra'ŋuru, ga walala wiripu‐guḻku'yunydja ḻakaraŋala warraŋulkuŋala mayali'na bala, marŋgikuŋala wal'ŋu marrtjina ḻakaraŋala ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwuna, märr yurru yolŋuyu walalay ŋuriŋiyi miṯtjiyu bukmakthuna dharaŋan marrtji bala ŋäma, bala yana marŋgithirrina wal'ŋu yurru.
NEH 8:9 Bala walala ŋunhi yolŋunydja nyä'yunminana marrtjina, liŋgu ŋuriŋi Godkala dhärukthu walalanha ŋayaŋuna ŋunhana wutthurruna, ga wirrkina dhikana walala wuyunminanydja walalaŋguway walala yätjpuynha. Bala ŋanapurru, ŋarra Niyamayayunydja ga Yitjurayunydja ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyu, ga ŋuriŋiyi marŋgikunharamirriyu walalay waŋana ŋunhi yolŋunha walalanha bitjarra, “Dhuwalana walu ŋunhi dharrpalnydja ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywunydja Godku. Yaka walala weyin nyä'yunmiya! Liŋguna ŋayi nhumalaŋgu yätjpuynydja bäy‐ḻakaraŋalana.”
NEH 8:10 Bala yana ŋuliŋurunydja ŋarra waŋana walalanha bitjarrana, “Nhiniyanydja walala ŋayaŋu‐djulŋithiya wal'ŋu. Ḻukiya ŋathanydja walala waŋganyŋura, ŋoy‐djulŋithiyana biyakana ya', ga rarr'yurrayi wiripuŋuwunydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi dhäpark nhina yukurra. Yakana weyindja guyaŋinyamiya ga wuyunmiya, yana ŋayaŋu‐djulŋithiyana nhiniya, liŋgu Garraywalanydja ŋoy‐djulŋithinyarayu nhumalanha yurru ŋoy‐ḏälkumana.”
NEH 8:12 Bala yana ŋunhi yolŋunydja walala roŋi'‐ruŋiyinana marrtjina walalaŋgiyingalana wäŋalili malanyŋulili, goŋmirriyinanydja walala bena wirrkina dhika. Ŋunhalana walala ḻukana ŋathana yukurrana ga gapuna, ga biyapul walala rarr'yurruna marrtjina dhäparkmirriwanydja yolŋu'‐yulŋuwa ŋurruwuykmirriwanydja; ŋunhiyi yolŋunydja walala bukmaknha ŋoy‐djulŋithina bena dhika wiṯthurrunana, liŋgu walala marŋgithinana Godkunydja dhärukku, ŋunhi marrtjina walalaŋgu warraŋulkuŋala ḻakaraŋala, dharaŋanamirrina wal'ŋu.
NEH 9:1 Yo, ŋuriŋiyi bili waŋganydhu ŋupanayŋuyu ŋaḻindiyu, yolŋu walala birrka'mirri bäpurru Yitjuralnydja waŋgany‐manapanminana marrtjina ḻuŋ'maranhaminana, märr yurru walala yukurra nhina waŋganyŋura ŋayaŋuyu‐ŋupan bitjan, ŋoy‐ŋathamiriwyu walalay, yana milkuma walalaŋguway warwu nhä malanha ŋurikiy walalaŋgalaŋuwuy yätjpuy. Liŋguna walala barrkuwatjkunhamina ŋurikala mulku'‐mulkuruwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala ŋunhi walala yaka marŋgi nhanŋu Garraywu, bala walala yukurrana dhaṯthunminanydja ŋuriŋina ḏälmirriyuna muwayakthu, ga muḻkurr walala yukurrana munatha'yuna dhalkaranhamina, yana milkunhamirri bitjan walalanhawuy walala, ŋunhi walala yuwalkkuŋala wal'ŋu ŋapa‐nherrarana ŋunhiyi yätjnhanydja mirithirrinydja dhuwurrnha, nyamir'yurrunana bitjarrana. Bala walala yukurrana dhärrananydja bukmakthinana wuyurruna bitjarrana, ḻakaranhaminana yukurrana walalaŋgalaŋuwuy yätjpuynha, ga bitjarrayi liŋgu walala yukurrana ḻakaraŋala yätj malanha walalaŋgalaŋuwu märi'muwunydja walalaŋgalaŋuwu, bitjarra wuyurrunana ŋuriki malaŋuwu.
NEH 9:3 Ga weyinnha märr djaka' ŋupara walala yukurrana nhinananydja ŋunhi, mäkiri'‐witjurruna bitjarrana, ŋunhi ŋayinydja yukurrana maŋutji‐ḻaw'maraŋala waŋana marrtjina ŋuliŋuru djorra'ŋuru rom ŋunhi Garraywu walalaŋgalaŋuwu Godku. Ga bitjarrayi liŋgu ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala dharrana marrtjina waŋga'‐waŋgany, ḻakaranhamina marrtjina walalaŋguway walala yätj malanha nhanukala Godkala, waŋana marrtjina märrliliyaŋala bäy‐ḻakaranharawu walalaŋguway. Bala walala yukurrana buku‐ŋal'yurrunana ŋunhiliyi weyinŋumirrina wokthurrunanydja nhanŋu Garraywu.
NEH 9:4 Ga walalanydja yukurrana ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja walala djinga'‐djingaryurrunana garrwar märr bala'palaŋura wal'ŋu, ga walala yukurrana bukumirriyaŋalanydja be warray, dhä‐warrwar warray wal'ŋu Godkala.
NEH 9:5 Ga wiripunydja waŋana yukurrana ŋuruku yolŋu'‐yulŋuwu bitjarra gam'. “Dhärriyana walala ga wokthurrana goŋmirriyaŋana Garraynha nhumalaŋgunydja Godnha. Wokthurranydja nhanŋu biyaka liŋgu yukirriya. Nhuma bukmak yolŋu walala wokthurrana nhanŋu yulŋunydja yäkuwunydja, liŋgu ŋayinydja yäku biyapul warray wal'ŋu, bathala warray, be‐wala birr djuḻkmarama yukurra wiripuŋunhanydja malaŋunha yäkunha.”
NEH 9:6 Ga walala yukurrana ŋunhiyi Yitjuralpuyŋunydja bäpurru' yolŋu walala bukumirriyaŋala bitjarra gam'. “Garray, nhenydja dhuwala God Waŋarr nhe, nhepi yana waŋgany. Nhe djäma djiwarr' ŋunha, ga nhä malanha ganyu' dhika nhä gäraklili. Ga bitjarrayi liŋgu nhe djäma munatha' ga gapu, ga bukmak nhä malanha ŋunhiliŋumiyi; bukmak nhä malanha djiwarr'wuynydja ŋunhi buku‐nyilŋ'thun yurru nhuŋuway waŋganygu, buku‐ŋal'yun yukurra nhuŋu.
NEH 9:7 “Garray God, nhenydja ŋunhi djarr'yurruna Yipurayimnha, liŋgu nhe maḻŋ'maraŋala nhanukalanydja, ŋunhi nhanukala ŋayaŋuyunydja ŋayi yuwalkkuŋala yana märr‐nherraṉmina nhokala. Nhe dhawu'mirriyaŋalanydja ŋanya wäŋa dhuwala Gaynanbuy; märr dhuwalanydja wäŋa yurru yukurra djingaryun Yipurayimgalaŋuwuna mala‐wunharawuywu ŋurikina gupaḏalnha‐wala. Ga bitjarrayi nhe ŋunhi dhawu'mirriyaŋala Yipurayimnhanydja, ga yuwalkthi yana nhe wekaŋalanydja dhuwalayi wäŋanydja ŋanapurruŋgu, liŋgu nhenydja God märr‐yuwalkmirri, ga djämanydja nhe ŋuli bitjan yana liŋgu, ŋunhi nhe ŋuli dhawu'mirriyama.
NEH 9:9 “Garray, nhe nhäŋala ŋanapurruŋgu ŋunhi märi'munhanydja walalanha, ŋunhi walala yukurrana burakina ŋayaŋu‐yätjthina dhika wal'ŋu ŋunhala Yetjip wäŋaŋura; nhe ŋäkula walalanha rirrakaynydja ŋäthinyaranydja,
NEH 9:10 bala nhe dhawaṯmaraŋalana yana ŋuliŋuru buŋgawawalanydja wal'ŋu goŋŋuru, ŋuriŋina nhokalay gal'ŋu bathalayuna ganydjarryu.
NEH 9:11 Nhe djäma dhukarr walalaŋgu, ga buḏapthurrunanydja walala marrtjinanydja yukurrana baṉḏanygurruna yanana, ga walalaŋgu ŋunhi miriŋunydja walala marrtjina ŋurru‐ḻupthurrunana ŋuriŋi gapuyuna.
NEH 9:12 Nhe gäŋalanydja yukurrana walalanha ŋuriŋi waŋupini'yu bala walupuynydja, ga munhakunydja ŋuriŋinydja nhe djarraṯawun'kuŋala dhukarr ŋuriŋina gurthayuna.
NEH 9:13 Nhe marrtjinanydja yarrupthurrunanydja ŋunhalana bukuŋura yäkuŋura Djäniyana, ga ŋunhalana nhe waŋananydja nhokalaŋuwala yolŋu'‐yulŋuwalanydja; nhe wekaŋala walalaŋgu ŋunhi manymak romdja ga marŋgikuŋala nhe walalanha nhaltjan walala yurru nhina ŋamathama wal'ŋu.
NEH 9:15 Wiripunydja walala ŋuli marrya'yinya, ga nhenydja walalanha ŋuli maranhu‐wekanha ŋathayu djiwarr'wuyyu, ga wiripunydja nhe ḻarryunmaraŋala gapu guṉḏaŋuru ŋulaŋuru walalaŋgu ḻukanharawunydja yukurranharawu. Ga waŋananydja nhe walalanha bitjarra, ‘Gatjuy, marrtjiyana walala, ga märraŋana ŋunhiyi wäŋanydja, ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala nhumalaŋgu.’
NEH 9:16 Yurru ŋanapurruŋgu ŋunhi märi'munydja be rom‐ḏälthina warray, ŋayaŋu‐wuṉḏaŋarrthina warray, ga yakana walala dhäruktja ŋunhi märraŋala.
NEH 9:17 Yaka walala ḏukṯuk nhokalaŋuwunydja romgu, bala walala meṉguŋalana nhä malanha ŋamakurruny'tja, ŋunhi nhe walalaŋgu ŋäthilimirriyaŋala djäma. Yo, walala ŋunhi bitjarra garrwar‐ḻakaranhaminana, yakana walala ḏukṯukthina nhuŋu, bala walala djarr'yurrunanydja walalaŋguway walala ŋurruŋunhana, märr yurru ŋayi walalanha yukurra gäma balayi roŋinyamaramana Yetjiplilina wäŋalili, ŋunhimalayina wäŋalili garrpiṉminyarawuylilina. “Garray, nhenydja God manymak warray dhika, dhapirrk warray wal'ŋu. Nhe ŋuli bäy‐ḻakarama ŋanapurruŋgu nhä malanha yätjtja, liŋgu nhenydja God ŋunhiyi warray mel‐wuyunharamirri warray. Yaka warray nhe ŋuli ganan ga ŋapa‐nherraṉmirri ŋanapurruŋgu, liŋgu nhenydja God märr‐ŋamathinyaramirri yana, yaka nhe ŋuli waḏutjanydja ŋaramurryirri ŋanapurruŋgu.
NEH 9:18 Yo, ŋuriŋinydja ŋanapurruŋgala märi'muyunydja yukurrana djäma goŋdhu waŋarrkuŋala, bala walala waŋana bitjarrana, ‘Dhuwala warray gay' ŋanapurruŋgunydja waŋarr; dhiyaŋuyi warray waŋarryu ŋanapurrunhanydja yukurrana gäŋala beŋuru Yetjipŋurunydja dhawaṯmaraŋala.’
NEH 9:19 “Garray, nhunanydja walala yätj‐ḻakaraŋala warray yukurrana, yurru nhenydja ŋunhiyi mel‐wuyunaramirri God; yaka warray nhenydja walalanha gonha'yurruna ŋunhawala ŋanhdharklilinydja murrmurryunarawunydja.
NEH 9:20 Nhenydja yana djäka warray, gäŋala walalanha dhika ḻatju'kuŋala, wekaŋala marrtjina ŋathayu warray maranhu‐wekaŋala, ga gapuyu warray, ŋunhala ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura ŋula nhämunha' 40 dhuŋgarranydja ŋupara. Ga yaka walalaŋgu girriny'tja ŋula nhänydja yätjtjina barr'‐barryurruna, ga yaka walalaŋgu djalkiri ŋula buḻ'‐buḻyurruna, ga dhulku'mirriyina.
NEH 9:22 Ŋuriŋinydja nhokalanydja guŋga'yunarayu walala djuḻkmaraŋala warray miriŋunhanydja walalanha, bala walala djaw'yurrunana märraŋalana ŋunhiyi wäŋanydja ŋuliŋurunydja goŋŋuru ŋunhi ḏälmirriwalanydja gal'ŋu buŋgawawala walalaŋgala.
NEH 9:23 Ga bitjarra nhe walalanha miṯtji‐guḻku'kuŋalana yulŋunydja wal'ŋu, ga yana walala märraŋalana ŋunhi wäŋanydja, ŋunhi nhe dhawu'mirriyaŋala walalaŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala, bala walala bumarana baḏuwaḏuyurrunana ŋunhiyi buŋgawanhanydja walalanha. “Yo, ŋunhili wäŋaŋuranydja walala yukurrana ḻukanana ŋathanydja mirithinana dhikana wal'ŋu, ga yana liŋgu ga ŋuthara dhika wakinmirriyina gandarr‐ḏilkurruyina.
NEH 9:26 Yo, nhinananydja walala yukurrana galŋa‐djulŋithinana dhikana, liŋgu ŋuriŋi ŋathayu ŋamakurru'yu ŋunhi nhe walalanha maranhu‐wekaŋala, ga biyapul walala ŋunhi nhuŋu yolŋu'‐yulŋunydja gatjpaḻ'yurruna bilyurruna, yaka walala ḏukṯukthina nhokalaŋuwunydja romgu nhinanharawu, yana walala ḏiltjina‐wekaŋala nhuŋunydja. Ga ŋunhi ŋayi ḏalkarra'mirrinydja yolŋu waŋana bitjarra, ‘Way, roŋiyiya‐wala balayi Garraywala ŋilimurruŋgalaŋuwala,’ ga walalanydja bilyurruna, ga bumara warray ŋanya, murrkay'kuŋala warray.
NEH 9:27 Bitjarrana liŋguna yukurrana walala ŋunhi yätj‐ḻakaraŋalanydja nhuna, bala nhenydja yana walalaŋgala goŋ‐yarrkthurrunana, bala ŋayinydja ŋunhi miriŋuyunydja walalanha djuḻkmaraŋalana yana, bitjarra walalaŋgu walala miriŋunydja ŋurruŋuna, buŋgawana walalaŋgu ŋayi. Bala walala mirithinana yana galŋa‐yätjthinanydja, warwuyurrunanydja, bala märrliliyaŋala gawaw'yurruna nhokalana. Ga nhenydja ŋäkula walalanha, ga ŋuriŋi nhokala maŋutji‐wuyunarayunydja nhe wekaŋala ŋurruŋunhana walalaŋgu, ŋunhi ŋayi yurru walŋakuma walalanha ŋulaŋuru miriŋuwala goŋŋuru.
NEH 9:28 “Ga biyapul walala yukurrana nhinana ŋamathaŋala dhika wal'ŋu, ŋula nhämiriw marimiriwyaŋala, ga biyapul walala ŋanydjaḻa'yurruna, ga djäma yätjkuŋalayi biyapul nhuna, Garray. Bitjarrana liŋguna walala yukurrana rom‐yätjtjinanydja, djäma yätjnha yana, ga bitjarra warray liŋgu nhenydja walalanha yukurrana guŋga'yurruna warray, walŋakuŋala warray, ŋunhi walala bilyurrunanydja buku‐nherrara ga nyamir'yurrunana ŋunhi walalaŋgu yätjtja, ga gumurr‐roŋiyina nhokala.
NEH 9:29 Nhenydja liŋgu raypirri'yurruna waŋana walalanha bitjarra, ‘Märraŋa ŋarraku romdja, märr yurru nhe yaka muka rakunydhirrinydja.’ Yurru walalanydja bitjarra yindikunharamina warray, ŋal'maranhamina warray, ga nyinyaŋdhurruna warray nhokalaŋuwunydja romgu, bitjarra ŋayaŋu‐ḏälthinana walala, ŋayaŋu‐ḏälnha mirithirrina, ga yakana walala dhärukkunydja malthurruna.
NEH 9:30 “Bitjarra liŋgu dhuŋgarra‐watjtjina nhe yukurrana waŋananydja ŋurikala dhäwu'‐ḻakaranhamirriwalanydja, djawarrkmirriwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala, bitjarra dharraykuŋala walalanha raypirri'yurruna, yurru yolŋunydja walala nhuŋu, walala mäkiri' warray dhaḻ'yunmina gunganhamina, yaka walala ḏukṯukthina ŋänharawu, bala ŋunhi miriŋunydja bäpurru' marrtjinana lili ŋurruthinana yana, bala bumarana walalanha marrtjina.
NEH 9:31 Garray, nhenydja mel‐wuyunaramirri warray, yaka nhe walalanha gonha'yurrunanydja Garray; nhenydja be‐wala gal'ŋu biyapul bathala, ga mel‐wuyunaramirri.
NEH 9:32 “Yo Garray, mirithirri yana nhe wal'ŋu bathala yulŋunydja Waŋarrnydja, nhenydja dhuwala rom‐wiyaṉiyinyaramirri yolŋu, ga biyapul gal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru, bathala yana, ga bitjan liŋgu nhe yukurra dhawuny'tja ŋayathama baṯ bitjan, ŋunhi nhe nherrara ŋunhiyi dhawu' nhepi. Garray, guyaŋiya yulŋunydja ŋanapurrunha, ŋunhi ŋanapurru burakina yukurrana ŋayaŋu‐yätjthina wirrki wal'ŋu.
NEH 9:33 Dhunupa nhuŋu yulŋunydja Garray dhä‐ḏir'yunarawu bitjanarawuyinydja ŋanapurruŋgu, liŋgu ŋanapurruway yana dhuwurr‐yätjthina, yurru nhepinydja ŋanapurruŋgu God djambimiriw warray yana, märr‐yuwalkthinyaramirri warray.
NEH 9:34 Yaka ŋanapurrunydja mulkana nhuŋunydja rom, ga yaka ŋanapurru mäkiri'‐witjurruna ŋunhi nhe ŋanapurruŋgala waŋana.
NEH 9:35 “Garray, nhenydja ŋanapurrunha goŋmirriyaŋala warray dhika wal'ŋu, ga nhinanydja ŋanapurru yukurra ŋamathaŋala dhika wal'ŋu ŋunhili wäŋaŋura ŋunhi nhe wekaŋala ŋanapurruŋgu, yurru mukthun yana, yaka ŋanapurru gonha'yurrunanydja ŋunhi yätjtja malanha, ga yaka ŋanapurru yuwalkkuŋalanydja djäma.
NEH 9:36 Bala dhuwalana gay' dhiyaŋunydja‐wala ŋanapurru djämamirri ŋula yolkuna yana, dhiyalanydja gay' wäŋaŋura, ŋunhi nhe ŋanapurruŋgu wekaŋala dhuwala wäŋa.
NEH 9:37 Ŋunhana ya' wiripuna ŋurruŋu walala buŋgawamirri ŋanapurruŋgunydja, ga walalana yukurra ŋunha ŋathanydja ḻuka, ŋamakurruny'tja ŋatha gal'ŋu ŋunhi yukurra gurarrthirri dhiyala wäŋaŋura, liŋgu ŋanapurrunydja dhuwurr‐waḏatjtjurruna witjarr'yurrunana. Ga dhuwalana nhina ŋanapurru yukurra galŋa‐yätjthirrina, warwumirriyirrina dhikana, liŋgu walala yukurra bitjanna liŋgu ŋayaŋu‐yätjkumanydja ŋanapurrunha, ga manaŋirri walala yukurra bitjandhi bili ŋanapurruŋgu wäyin malanha dhika nhä.” Ga bitjarrayina walala ŋunhi yukurrana yolŋu'‐yulŋunydja bukumirriyaŋala Godkala.
NEH 10:28 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinayi ŋuriŋi yolŋuyunydja walalay rrambaŋithinana nherrara dhawuny'tja, wuṉḏaŋarrkuŋalana yanana, ga wukirrinydja walala djorra'lilina, ga ḏälkuŋalanydja walala mam'maranharamirriyuna girri'yunydja yäkumirri Godkalaŋumirrina. Ga dhuwalana dhawuny'tja ŋunhi walala nherrara gam'. “Ŋanapurru yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋunydja bukmakthirrina yurru nhina yukurra ŋuriŋina bili romdhu waŋganydhuna yana Godkalana, ga yakana biyapulnydja ŋanapurru yurru ḏaw'yun Godku romnha, ŋunhi ŋayi wekaŋala nherrara Mawtjitjkala. Ŋanapurru yurru dhäruktja märrama bukmakkumana yana Garraynha, ga ŋayathama ŋanapurru yurru baṯ bitjanna bukmakkumana nhanŋu romnhanydja.” Ga bitjarrayina walala yolŋu'‐yulŋuyu dhawu' nherraranydja yukurrana Garraywala.
JOB 1:1 Ŋäthili baman' yolŋu yäku Djawup yukurrana nhinana wäŋaŋura Yotj, yurru ŋayi ŋunhi yulŋunydja ḻatju' dhika, rom‐dhunupa yana; ŋayi ŋuli yukurranha nhinanhanydja bitjanana liŋguna nhanukalaynha Godkalana romŋura, ga yarrkthuna ŋayi ŋuli ŋulaŋurunydja yätjŋurunydja romŋuru malaŋuŋuru.
JOB 1:2 Djamarrkuḻiny'tja nhanbala Djawuppa guḻku'na; walkur‐mäypamirrina ŋayi ŋunhi yolŋunydja, 7 ḏarramuwurrunydja ga ḻurrkun' dhäykawurrunydja,
JOB 1:3 ga wäyindja nhanbala dhaŋaŋnha mirithirrina, guḻku'na dhika buliki ga bembi malanha, ga gamul ga duŋ'ki. Yo, ḻukunydjana ŋayi ŋunhi ḏarramunydja, djuḻkmaramana yukurra wiripu‐guḻku'nha yolŋunha. Ŋayi ŋuli djäka nhanukiyingalaŋuwu djamarrkuḻi'wunydja manymakkunhana wal'ŋu, ga bitjana liŋgu ŋuli bukumirriyanhanydja walalaŋgu, märr Godthu yurru bäy‐ḻakarama walalaŋgu ŋula nhäpuy yätjpuy.
JOB 1:6 Ga ŋunhalanydja djiwarr'ŋura, waŋganymirriyunydja ŋurukuy djiwarr'wuy yolŋu walala marrtji withiyan Garraynha, waŋanharawu nhanŋu, ga ŋayi ŋurruŋu ŋunhi ŋäṉuk Satandja yäku malthundhi walalambala.
JOB 1:7 Bala ŋayi Garraynydja waŋa nhanukala Satangala bitjan, “Wanhaŋuru nhenydja dhuwala bunana?” Ga ŋayi Ŋänuktja waŋa buku‐ruŋinyamarama bitjan, “Ŋulaŋuru dhuwala ŋarra bay', munatha'ŋuru. Marrtji ŋarra ŋuli yukurra wirwiryun bala‐lili wäŋakurru ḻiw'marama.”
JOB 1:8 Ŋayi Garraynydja waŋana nhanukala bitjarra, “Nhäŋala muka nhe ŋarrakunydja yolŋunha? . . . Djawupnhanydja? Manymak ŋunhiyinydja ḏarramu, rom‐ŋamakurru'. Ŋayi ŋuli bitjan liŋgu märr‐ŋal'yundja ŋarrakuway yana, ga gupana‐wekama ŋuli yätjkunydja romgu. Yakana wiripunydja ŋula yolŋu rom‐ŋamakurru' bitjan ŋunhi ŋayi Djawup,” bitjan ŋayi Godtja Gunhuny'tja waŋa yukurra.
JOB 1:9 Ga ŋayi Ŋäṉuktja waŋa nhanukala “Yo‐o‐o?” bitjan. “Nhäku ŋayi Djawuptja buku‐ŋal'yun yukurra nhuŋu? Ŋuriki waŋganygu warray ŋiniya. Balathurru ŋayi nhuŋu yukurra buku‐ŋal'yundja, märr nhe yurru ŋanya ḻukunydjakuma ŋiniya.
JOB 1:10 Bitjanna liŋgu nhenydja ŋuli djäka nhanŋu ŋamathama, gungama ŋanya ŋurrwu'yunmarama, ga guŋga'yun nhe ŋuli ŋanya djämalilinydja malaŋulili, ga nhanbala wäyinnha ŋuli nhe gaŋmarama guḻku'kuma.
JOB 1:11 Ŋuli nhe balaŋu warrpam' baymatthurru, dhawar'maraŋu bukmak nhä malanha nhanbala marrtji ŋorra, ŋayinydja mak ŋuli ŋaramurryina nhuŋu ŋiniya, ga waŋi rom‐nyamir'yurruna nhuna.”
JOB 1:12 Bala yana Garraynydja waŋana nhanukala Satangala bitjarra, “Manymak. Gatjuy, nhe yurru djaw'‐djawyurrana ga buŋana warrpam' yana nhä malanha ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama, ŋunhi yana girri' malanha ga ŋula nhä nhokalanydja yurru goŋŋura, yurru yaka yana mulkiya ŋanya Djawupnhanydja, rumbalnydja ŋanya nhe yurru bäyŋu yana ŋayathama, ga buŋa ŋula nhaltjarra,” bitjarra ŋayi waŋana ḻakaraŋala Garrayyu. Bala bay'‐way gonha'yurruna ŋayi Satandhunydja Garraynhanydja, wiḏi'yurrunana.
JOB 1:13 Manymak. Ga ŋunhala munatha'ŋura ŋayi Djawup yukurra nhinana‐a‐a, yurru wawu ŋayi nhina yukurra, yaka ŋayi marŋgi ŋurikiyi ŋunhi nhaltjarra maḻŋ'thurruna ŋunhala djiwarr'ŋura. Nhinana ŋayi yukurrana‐a‐a, ga yaka weyindja, bala yana dhäwu'mirrina ḏo'yun nhanbala, bala ḻakarama dhäwu'na nhanŋu bitjan, “Way Djawup. Djäma ŋanapurru yukurrana ŋunha wäŋaŋura, munatha' buḻŋu'kuŋala marrtjina buliki'yu, bala ŋayinydja marrtjina miriŋu warray walala bunana ŋanapurruŋgu, bala yana djaw'‐djawyurruna warrpam'nha wäyindja malanha nhipala, dhawar'maraŋalana, ga nhuŋu djämamirrinhanydja walalanha bumara dhawar'maraŋala. Ŋarrapina waŋganynha dhuwala walŋathinanydja, dhäwu'na gäŋala nhuŋu,” bitjarra.
JOB 1:16 Ga ŋulinyaramirriyuyi liŋgu ga wiripuna ḏo'yurruna dhäwu'mirri, ga bitjarra yana liŋgu ŋayinydja ḻakaraŋala, “Way buŋgawa, miriŋu dhuwala ŋanapurruŋgu bunana ŋunhala, warrpam'nha djaw'yurruna nhuŋu gamulnydja malanha, ga bumara murrkay'nha djämamirrinhanydja walalanha nhipala. Ŋarrapina waŋganynha walŋathinanydja, bala ŋarra waṉḏina lili, dhäwu'na gäŋala nhuŋu.”
JOB 1:18 Waŋanaŋga ŋayinydja yukurrana ŋunhiyi yana, bur‐marrtjina wiripuna dhäwu'mirri, “Way buŋgawa,” bitjan. “Nhipala yumurrkuny'tja liŋguna murrmurryurrunana. Nhinana ŋanapurru yukurrana ŋunhala nhokala wäŋaŋura gäthura, ŋatha muka ḻukana yukurrana, bala ŋayinydja marrtjina wärrk warray ḏo'yurruna ŋanapurruŋgu, wutthurruna ŋunha balany'tja, warrpam'nha ḏaw'yurruna, ga dhä‐monyguŋala yumurrku'nhanydja nhipala bukmaknhana yana, ḏarramuwurrunha ga dhäykawurrunha, ga warrpam'nha walala murrmurryurrunanydja yana. Ŋarrapina waŋganynha walŋanydja djuḻkthurruna, bala waṉḏinana räli, dhäwuny'tja gäŋala nhuŋu.”
JOB 1:20 Ŋayinydja Djawuptja yana yukurrana nhinana ŋayaŋu‐yätjthina wirrkina, warwuyurruna manapara, bala yana ŋayi ŋuliŋurunydja gaŋgathirri, bala ŋurrkanhamirri munatha'lilina, märr‐ŋal'yunna yukurra Garraywuna.
JOB 1:21 Bitjan ŋayi yukurra waŋa bukumirriyamanydja gam'. “Maḻŋ'thurrunanydja ŋarra dhiyala dhäpark muka ŋula nhämiriw, ga rakunydhirrinydja ŋarra yurru dhäparkthi yana, goŋ‐wayŋu ŋula nhämiriw. Garray, nhepi ŋarranha ḻukunydjakuŋalanydja, nhe wekaŋala ŋarraku warrpam'nha, ga biyapul nhepi yana djaw'‐djawyurrunanydja, mel‐wumbuŋalanydja ŋarranha warrpam', bena‐wala dhawar'maraŋalana. Garray gay', ŋarranydja nhuŋu wokthunna yukurra dhuwala.”
JOB 1:22 Yo, Djawuptja bitjarrayi märr‐yuwalkthina Garraywu mukthurruna yana, bala yana märr‐nherraṉminana‐wala, yana wekanharaminana ŋanyapinyay ŋayi goŋlili Garraywala, ga yakana ŋayi rom‐nyamir'yurruna ŋula Garraynhanydja.
JOB 2:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru, ŋunhala djiwarr'ŋuranydja ŋurukuy bäyma yolŋu'‐yulŋuyu djiwarr'wuyyu withiyan Garraynha biyapul, ga ŋayi Satandja malthun biyapul walalambala.
JOB 2:2 Bala ŋayi Garrayyunydja waŋa dhä‐wirrka'yun ŋanya Ŋäṉuknha, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋunhi ŋäthili. “Wanhaŋuru nhenydja dhuwala bunana?” bitjarra. Ga ŋayi Ŋänuktja waŋa buku‐ḏaw'marama bitjan, “Ŋulaŋuru dhuwala ŋarra bay', munatha'ŋuru; marrtji ŋarra ŋuli yukurra wäŋakurru, wirwiryun marrtji buku‐ḻiw'marama.”
JOB 2:3 Ga ŋayi Garraynydja waŋa dhä‐wirrka'yun bitjan, “Nhäŋala muka nhe ŋarrakunydja yolŋunha? . . . Djawupnhanydja? Manymak ŋunhinydja ḏarramu, rom‐dhunupa. Ŋayi ŋuli bitjan liŋgu märr‐ŋal'yundja ŋarrakuway yana, ga gupana‐wekama ŋuli yätjkunydja romgu. Yakana wiripunydja ŋula yolŋu rom‐ŋamakurru' bitjan ŋunhi ŋayi Djawup. Mukthun yana ŋayi ŋuli yukurra märr‐ŋal'yun ŋarrakiyingala, bäyyi ŋunhi nhe ŋurrumiriwŋura bumara dhawar'maraŋala bukmak nhä malanha ŋunhi ŋayi yukurrana ŋayathaŋala.”
JOB 2:4 Bala ŋayi Satandja waŋana bitjarra, “Yurru ŋunha ŋayipinydja ŋamakurru' warray Djawuptja. Bäyyi warray ŋunhi ŋuli yolŋuwa nhä malanha winya'‐winyayun dhawar'yundja, ŋayinydja ŋuli ŋunhiyi yolŋu yaka warray ŋayaŋumirriyirri, yurru rumbal warray nhe ŋuli ŋanya ŋula mulkinydja, ŋunhi ŋuli ŋayi rirrikthurru ŋaraka ŋunha ga barrwaṉ, yurruna ŋayi ŋuli ŋula nhuŋu ŋaramurryinydja bäy, ga waŋi rom‐nyamir'yurrunydja nhuna.”
JOB 2:6 Bala yana Garraynydja waŋa nhanukala Ŋäṉukkala bitjan, “Manymak. Gatjala nhenydja marrtjiyana. Nhe yurru mulkiya warray ŋanya rumbalnydja, yana rirrikmaraŋa ŋanya, yurru yaka nhe yurru buŋa ŋanya rakunygunydja.”
JOB 2:7 Bala yana ŋayi Ŋäṉuktja marrtji dhawaṯthunna. Marrtjina ŋayi, bur‐way Djawuppana, bala ŋuliŋurunydja ŋayi Djawuptja rirrikthunna dhulku'mirriyirrina, djiraŋ'mirriyirrina ŋulaŋuru bili muḻkurrŋuru ga ḻukulili wapthun.
JOB 2:8 Nhinana yukurra ŋayi Djawup wirrkina dhika galŋa‐miḏikirrinydja, bala nhanukala miyalkthu withiyan ŋanya, ga waŋa ŋanya bitjan, “Way, Godthu nhuna dhuwalinydja rirrikmaranha yawungu. Nhäku nhe yukurra nhanŋu mukthundja märr‐nherraṉmirri? Ma', waŋiya rom‐nyamir'yurra ŋanya Godnha, bala rakunydhiyana.”
JOB 2:10 “Way, nhäna nhenydja dhuwala miyalk? . . . yätjnha? . . . bawa'mirrina?” bitjanna ŋayi Djawupthunydja waŋa. “Ŋunhi ŋuli Godthu wekama nhä malanha manymak ŋilimurruŋgu, ŋali yurru märrama yana nhanukuŋu ŋoy‐ŋamathirri. Nhäku ŋilimurru ŋuli rom‐nyamir'yun Godnhanydja, ŋunhi ŋuli ŋilimurrunha mariyunydja gumurr‐watjman?” Yo, Djawupthunydja yaka rom‐yätj djäma milma Godkala, yakana ŋayi ŋula rom‐nyamir'yurruna; mukthurrunana marrtjina bala ŋayi märr‐nherraṉmina nhanukiyingalana yana Godkalana.
JOB 2:11 Yo, ŋuriŋi Djawupkala ḻurrkun'thu ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ŋäkula yätjnha dhäwu' Djawupkalaŋuwuy, ŋunhi nhaltjarra yukurrana nhanŋu ŋunhala, bala walala waŋanharaminana, “Ŋilimurru gul' marrtjina. Ŋilimurru ŋanya guŋga'yun, marrparaŋ'kuma ŋanya,” bitjanmirri.
JOB 2:12 Marrtjinydja walala bala‐a‐a, dharr‐way nhäma ŋanya Djawupnhanydja, ŋayi nhina djingaryun; gulkuruna walala dharaŋandja ŋanya bukunydja, ŋamumana walala ŋanya nhämanydja, yana bini ŋula yol wiripuna yolŋu, bala walala nyä'yunmirrina gay', bena nyä'yunmirri wiṯthunna nhanŋu.
JOB 2:13 Walala nhinanydja yukurra ŋunhili 7 walunydja ŋupan, yurru dhäruk‐mukthunna walala yukurra nhinanydja ŋunhi, yakana ŋula waŋanhamirri, liŋgu nhanukala rerriŋura.
JOB 3:1 Bala yana ŋayi ŋuliŋurunydja Djawup waŋana bitjarra, “Nhäkuŋga ŋarra dhawal‐wuyaŋinanydja? Yakana ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru nhina yukurra weyin dhiyala wäŋaŋura. Ŋarranydja ḏukṯuk rakunydhinyarawu, märr ŋarra yurru dhawar'yunna dhipuŋuru rom‐mäypaŋuru wäŋaŋuru,” bitjarra. Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru, bala yana walalanydja ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja walala waŋana yukurrana Djawupkala, yurru weyinnha walala yukurrana waŋanhamina, dhä‐ḏälthinyaminanydja bitjarra, “Ma' nhe bilyurra biyakana yätjŋurunydja dhipuŋuru nhokalay romŋuru. Ŋunhi bini nhe yaka warray ŋula yätj djäma, ŋayi bini Godthunydja yaka muka nhuna rirrikmaranha, ga ŋula nhä nhuŋu mari bini maḻŋ'thunna yätj malanha yaka muka.” Yurru ŋayi Djawuptja waŋana bitjarra gam', “Yaka warray ŋarra ŋula rom yätj djäma. Godtja marŋgina ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja ŋuli bitjan liŋgu malthun nhanŋuwaynha dhärukku, ga yuwalkkuma yana ŋarra ŋuli märr‐ŋal'yundja nhanŋu.” Yurru walalanydja ḻundu'mirriŋunydja walala nhanbala mukthun warray yana waŋa marrtji ŋanya. “Ma' bilyurrana biyakana nhokalay yätjŋuru dhuwurrŋuru, yurruna Godthunydja yurru guŋga'yun walŋakumanydja nhuna.” Bala yana ŋayi Djawuptja waŋana bitjarrana, “Yol balaŋu yolŋu djingaryun yurru ŋunhalanydja, ŋayi yurru waŋa ḻakarama ŋarranha Godkalanydja. Ŋarranydja marŋgina Godku ŋunhi ŋayi walŋa yana, ga ŋarranha ŋayi ŋuli walŋakumayi; ŋunhi yurru ŋunha bukuna mulka, ŋilinyu yurru djingaryun dhiyala munatha'ŋura. Dhuwala gay' rumbal ŋarra yurru winya'yundja rakunydhirrinydja, yurru barrwaṉ'mirriyu yana ŋarra yurru nhäma Garraynhanydja.” Yo, gulkuruna Satandhunydja bilmaraŋala gatjarr'yurruna ŋanya Djawupnha, gulkuruna; galŋa‐yätjthina warray ŋayi yukurrana yulŋunydja, Djawup, ga yaka ŋayi marŋgithina nhäyu ŋunhi bitjarrayi maḻŋ'thurruna, yurru yakayi yana ŋuli ŋayi waŋanha rom‐nyamir'yuna Godnhanydja, dhäwulnha. Yurru bitjanna liŋgu ŋunhiyi ḻurrkun'tja ḻundu'mirriŋu walala yukurra waŋana yana dhä‐ḏälthirrina. “Yana ŋayaŋu‐dhunupakunhamiya nhunapinyay nhe. Yaka yukirriya mukthurra marrtjiya yätjkurru romgurru,” bitjarra walala ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay, yana bini walala ŋanya yuwalk guŋga'yuna.
JOB 42:1 Bala ŋayi Djawuptja waŋa buku‐ruŋiyinmarama Godkala bitjan, “Garray nhepi muka ganydjarr‐ḏumurrunydja, ga nhepi marŋgi bukmakku. Nhepina yana waŋganydhuna ŋuli djäma biyapulnydja wal'ŋu ḻatjuny'tja rom. Ŋunhinydja dhäruk ŋunhi ŋarra yawungu waŋanha be nhä warray, mayali'miriw dhäruk; yakana ŋarra biyapulnydja yurru waŋa. Liŋguna ŋarra nhäŋalana nhunapinyaynha, ga ŋäkulana, bala yana ŋarra marŋgithinana ŋunhi ŋarranydja dhuwala be nhä nhäŋiniŋ', ga goramirriyirrina ŋarra yukurra dhuwala yulŋunydja ŋuriŋiyina malaŋuyu ŋunhi ŋarra nhaltjarra waŋana.” Bitjarra ŋayi Djawup waŋananydja Garraywala.
JOB 42:7 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi God waŋa ŋurikina walalaŋgu ḻurrkun'kuna Djawupkalaŋuwu ḻundu'mirriŋuwu walalaŋgu bitjan, “Ŋarranydja dhuwala ŋaramurryirri yukurra nhumalaŋguna. Nhumalaŋgunydja dhäruk be nhäna djarrpi'na, yaka nhuma yawungu ŋunhi dhunupa dhäruk waŋanha yukurranha ŋarranha.
JOB 42:8 Waŋiyanydja walala ŋunhi Djawupnhana, märr ŋayi yurru ŋäŋ'thun bukumirriyama ŋarranha nhumalaŋgu, märr ŋarra yaka muka nhumalanha yurru murr'maramanydja. Ŋayinydja ŋunhi waŋana yukurrana dhunupa warray dhika wal'ŋu dhäruk yana ŋarrakalaŋuwuynydja, yurru nhumanydja waŋana be nhäna yana dhäruk nhäŋiniŋ'nha ga yätjnha.”
JOB 42:9 Bala yuwalkthi ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay waŋana Djawupnhanydja, bala ŋayi Djawupthunydja waŋana ŋäŋ'thurruna, bukumirriyaŋala walalaŋgu Godnha; yana ŋayi walalaŋgu bäy‐ḻakaraŋalana ŋurikinydja ŋunhi walala yukurrana ḏäl dhäruk waŋana nhanŋu.
JOB 42:10 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi Djawupthu yukurrana bukumirriyaŋala ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala ŋanya ŋayaŋu‐yätjkuŋala, bala Godthunydja ŋanya wekaŋala biyapulnha wal'ŋu dhaŋaŋ wäyin ga djämamirrinha, ga ŋula nhä malanha, guḻku'na guḻku'na dhikana, dhaŋaŋnha wal'ŋu, ga baḏatjŋurana ŋayi dhika baḏarraŋ'thina rumbalnydja.
JOB 42:11 Ga ŋuliŋurunydja yapa'mirriŋu walala ga wäwa'mirriŋuna walala ḏo'yurruna nhanbala, gäŋalanydja mundhurr girri' nhanbala, ḻatju'mirrina ŋanyana dhika nhä malanha.
JOB 42:12 Yo, biyapul ŋayi Djawup ḻukunydjayinayi, dhaŋaŋnha dhikana wäyindja nhanŋu, buliki ga bembi ga gamul ga duŋ'ki dhaŋaŋnha dhaŋaŋnha biyapulnha, djuḻkmaramana yukurra, yakana balanyara bitjan ŋäthili ŋayi yukurrana ŋayathaŋala.
JOB 42:13 Ga bitjarra yana liŋgu Godthu wekaŋalanydja nhanŋu ŋulinyara yana liŋgu miṯtjinydja yumurrkuny'tja 7 ḏarramuwurru ga ḻurrkun' dhäykawurru, ga ŋunhiyi dhäykawurrunydja rumbal djana'mirrina walala dhika, dhapirrkmirrina wal'ŋu biyapulnha dhika; yakana ŋula wiripu‐guḻkuny'tja dhäykawurru balanyarayi rumbal ŋunhilimi wäŋaŋura bitjan ŋunhi nhanbala Djawuppa gäthu'mirriŋu walala.
JOB 42:16 Yo, Djawup nhinananydja yukurrana weyinŋumirrina dhikana wal'ŋu yana, yana liŋgu‐u‐u ga nhäŋala ŋayi yana nhanŋuway ŋayi gutharra'mirriŋunha walalanha ga walalaŋgu djamarrkuḻi'nha, yurruna ŋayi rakunydhinanydja maŋutji‐marŋgina.
PSA 1:1 Yol dhika yolŋu galŋa‐ŋamathirrinydja yukurra? Yolŋu yurru galŋa‐ŋamathirrinydja yukurra, ŋunhi ŋayi yurru yakana ŋula mäkiri'‐witjun ŋuriki rom‐yätjkunydja yolŋuwu, ga yakana ŋayi yurru malthun yätjmirriwunydja, ga yakana ŋayi yurru ḻunduthirri ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli yukurra warku'yun Godnha.
PSA 1:2 Yo. Ŋunhiyi yolŋu galŋa‐ŋamathirrinydja yukurra, wirrkina goŋmirriyirri, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra girrirriyun Garraywalaŋuwu romgu munha‐ŋupan ga walu‐ŋupan; Bitjanna liŋguna guyaŋirrinydja ŋayi ŋuli yukurra Gunhu'wuna dhäruk.
PSA 1:3 Liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu balanyara bitjan dharpa ŋunhi ŋuli djingaryun galki gapuŋura. Ŋunhiyi dharpa ŋuli bitjanna liŋguna borummirriyirri, ga man'tjarrnydja malanha ŋunhiyi dharpa yakana ŋuli dhika galaḏa'yun. Ga balanyarayina ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra dhärra Garraywala romŋura; Dhuwurr‐djulŋina balanyarana ya' yolŋu, liŋgu nhä ŋayi ŋuli warkthun, ŋayinydja yurru nhanŋu ŋanydjaḻa'yundja maḻŋ'thun ŋamakurru'na yanana.
PSA 1:4 Yurru yätjmirrinydja yolŋu'‐yulŋu yaka balanyarayi bitjan walŋamirri dharpa; Walalanydja ŋunhi yätjmirrinydja yolŋu balanyarana bitjan räwak mulmu ŋunhi ŋuli watayunydja bo'yun ya', bala buṯthunmaramana, winya'yunmaramana.
PSA 1:5 Yo. Godthu boŋguŋu yätjmirrinhanydja yolŋunha walalanha warrkuḻuŋuna; Yakana walala boŋguŋu miṯtjiŋura nhini rom‐ŋamakurru'mirriwalanydja.
PSA 1:6 Liŋgu Garraynydja marŋgina ŋilimurruŋgu, ŋayi yukurra goŋ‐nherraṉmirri rom‐ŋamakuli'mirriwunydja yolŋu'‐yulŋuwu, yurru rom‐yätjmirrinydja yolŋu'‐yulŋu boŋguŋu winya'‐winyayurruna gupaḏalkuŋuna.
PSA 2:1 Nhäku warray walala ŋuli miṯtjiyu yolŋu'‐yulŋuyu nyinyaŋdhundja, ŋapa‐nherraṉmirrinydja nhanŋu Godku? Nhäku warray walala ŋuli waŋa bitjandja, “Ŋanapurrunydja yurru yukurra nhina ŋanapurruŋgala yana djälkurru ga guyaŋinyarakurru wal'ŋu.”
PSA 2:2 Walala ŋunhi ŋurru'‐ŋurruŋunydja buŋgawamirrinydja ŋuli waŋa bitjan, “Yakana yurru ŋanapurruwaynydja buku‐nyilŋ'thun ga dhäruk‐märrama ŋanya Garraynha, ga ŋunhinhanydjayi ŋunhi ŋayi djarr'yurruna be buŋgawa ŋanapurruŋgu ŋayi.
PSA 2:3 Yana ŋilimurru dhayaḻakunhamirrina, yänana wal'ŋu nhina yukurra. Yakana ŋanapurrunydja yurru nhina yukurra garrpiṉara Garraywuŋunydja wo ŋula yolkuŋu yolŋuwuŋu,” bitjan walala ŋuli yukurra waŋanydja.
PSA 2:4 Ga ŋayinydja Garraynydja ŋunha yukurra nhina nhanukalay ŋayi wäŋaŋura djiwarr'ŋura, nhämanydja ŋayi yukurra, bala gitkitthunna yana; bitjan ŋayi yukurra warku'yunna ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhi walala ŋuli guyaŋirri yanapi walala yurru djuḻkthunmarama ŋanya Garraynha.
PSA 2:5 Bala ŋayi yurru waŋanydja nhanukalay ŋayi ŋuriŋi ŋaramurryuna, ga walalanydja yurru barrarirrina yanana.
PSA 2:6 Bala ŋayi Godtja yukurra waŋa bitjanna, “Liŋgu ŋarra nherrara buŋgawanhanydja yolŋunha gal'ŋu ŋunhala muka ŋunhi Djäyan bukuŋura, ŋayina yurru nhinanydja yukurra ŋurruŋuna ŋayi wal'ŋu bukmakkuna.”
PSA 2:7 Yo, ŋarra nhumalaŋgu yurru ḻakaramana ŋunhi nhaltjan ŋayi yukurra Godthu ḻakarama, ga waŋa ŋarrakalaŋuwuy, waŋanydja ŋayi yukurra bitjan, “Nhenydja dhuwalanydja gäthuna ŋarraku. Gäthuranydja waluyu ŋarra nhuŋu bäpa'mirriŋuyinana.
PSA 2:8 Ga waŋanydja nhe yurru ŋäŋ'thundja ŋarranha, ga ŋarranydja yurru nhuŋu wekamana miṯtjinhanydja bukmaknha yana; Bukmak ŋunha miṯtji ga bäpurru' yolŋu walala buku‐ḻiw'marama ŋunha munatha'ŋura wäŋaŋura, warrpam' nhuŋuway yana wal'ŋu.
PSA 2:9 Nhenydja yurru walalanha bitjan ḏaw'‐ḏawyunna ŋuriŋina ḏälyuna gal'ŋu dharpayu, ŋunhi walala yurru yakanydja dhäruk‐märrama nhuna; walala yurru ḏaw'‐ḏawyundja marrtji muṉguythirrina ŋuriŋi nhokalay goŋdhunydja bunharayunydja,” bitjarrana yukurrana Garray waŋananydja.
PSA 2:10 Yo, nhuma ŋurru'‐ŋurruŋu buŋgawamirri yolŋu walala, mäkiri'‐witjurra walala dhiyaku dhärukkunydja, ga marŋgithiya muka, dhiyaŋuyinydjayi dhärukthu ŋarra nhumalanha yukurra raypirri'yun waŋa.
PSA 2:11 Rom‐wiyaṉiyiyana biyakana Garraywunydja, ga märr‐ŋal'yurra nhanukalaynha;
PSA 2:12 Marr'‐marryurrana biyakana, ga nyilŋ'maranhamiyana nhanukala, märr yurru ŋayi yaka muka waḏutjanydja nhumalaŋgu maḏakarritjthirri, bala baḏuwaḏuyundja nhumalanha warrpam'thundja yurru. Yurru ŋayipinydja Garraynydja wal'ŋu ŋilimurruŋgu ŋurrwu'na, ŋayina yurru gunganhamirriyamanydja ŋula yolnha yolŋunha ŋunhi walala yurru marrtji nhanukalanydja, ga ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru nhina goŋmirriyanharawuynha wal'ŋu yana Garraywuŋunydja.
PSA 8:1 Garray gay' marrkapmirri, nhe muka ŋanapurruŋgu Garraynydja, bukmak dhuwala munatha'ŋura ŋorra marrtji, nhunana yukurra mel‐ḻakarama; Ḻatju' dhuwala nhe yolŋunydja, Garray.
PSA 8:2 Dhuwali djiwarr'ŋura wokthun yukurra nhuŋu yana, ga yutjuwaḻa'mirrinydja yumurrku' yolŋu'‐yulŋu nhuŋu yukurra yana märr‐gorruma, wokthundhi nhuŋu ga ḻatju'‐ḻakarama. Nhinanydja nhe yukurra wuṉḏaŋarr yana wal'ŋu dhika, ga yakana yurru ŋula miriŋunydja marrtji galkithirrinydja, liŋgu nhe yukurra gulmaramana ŋula yolnhanydja ŋunhi ŋayi ŋuli nhuŋu ŋapa‐nherraṉmirri.
PSA 8:3 Wiripunydja ŋarra ŋuli bakuruma garrwar, bala nhämana ŋuli gäraktja ŋunhi nhokuŋu bokmanaranydja. Nhe bokmara ŋaḻindi ga ganyu' malanha, ga nherrara nhe walalanha gäraklili. Nhäma ŋarra ŋuli yulŋunydja, bala ŋarra ŋuli guyaŋirrina bitjan,
PSA 8:4 “Nhäku warray Garrayyu yukurra guyaŋirri ga ḻayḻayyun yolŋuwalanydja? Yolŋunydja dhuwala yutjuwaḻa'na, nyumukuṉiny'nha yana, yurru mukthun ŋayi ŋuli Garraynydja yolŋuwu djäka. Nhäyinyarana dhuwala ŋayi yolŋunydja?” Bitjan ŋarra ŋuli guyaŋirri.
PSA 8:5 Yuwalk muka nhe bokmara yolŋunhanydja, bala ŋurrulilina nhe ŋanya nherraranydja. Yolŋunydja dhuwala yaka nyumukuṉiny' nhokala maŋutjiŋura. Nhepina wal'ŋu biyapulnydja‐wala ŋurruŋu yolŋuwu, ga yolŋunydja ŋurruŋu dhiyaku malanyŋuwu ŋunhi nhe goŋ.
PSA 8:6 Goŋ‐nherraranydja nhe ŋanya yolŋunhanydja; Nhanukala yolŋuwala goŋŋura bukmak dhika ŋorra yukurra; boḏiny wäyin ga wäyin wakinŋu, buṯthunaramirri wäyin ga gaḻ'yunaramirri, ga gapuŋura guya. Bukmaknha yana nhe wekaŋala yolŋuwala dharraylili.
PSA 8:9 Garray gay', marrkapmirri, nhe muka ŋanapurruŋgu Garraynydja. Bukmakthu dhiyaŋu malaŋuyu nhuna yukurra mel‐ḻakaramana. Ḻatjuŋ'ka dhuwala nhe yulŋunydja, Garray.
PSA 14:1 Nyalmirinydja ŋunhinydja yolŋu ŋuli waŋa bitjanna gam'. “Wanhaka dhika ŋayi Godtja be? . . . bäyŋu warray dhika Godtja.” Yo, bukmak yolŋu walala djarrpi'mirrinydja yana wal'ŋu; Djämanydja walala ŋuli mirithirrina dhika yätjnha romdja, yakana ŋula yol waŋgany yolŋu ŋayi yurru djäma ŋamathama.
PSA 14:2 Yo, Garrayyunydja marrtji nhäma ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, lili djipmarama dhipala munatha'lilinydja wäŋalili, nhäma'‐nhama ŋayi marrtji bitjan yolŋu'‐yulŋunha ŋilimurrunha; Nhämanydja ŋayi ŋunhi marrtji ḻarrumanydja ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli djäma ḻiya‐djambatjthu gal'ŋu yana, ŋuriki wal'ŋu ŋunhi ŋayi yuwalkkuma yukurra djälthirri malthunarawu Godku.
PSA 14:3 Liŋgu bukmak yolŋunydja walala bilyurruna yukurrana ŋulaŋurunydja Godkalanydja, bukmakthinana gatjpaḻ'yurrunana dhuwurr‐djarrpi'yinana; Yakana ŋula waŋgany rom‐ŋamakurru'thinanydja Godkala maŋutjiŋura.
PSA 14:4 Ga ŋayi Garraynydja yukurra waŋa bitjan, “Nhä ŋunhanydja dhuwurr‐yätjmirrinydja yolŋu'‐yulŋu? . . . dhuŋamirri? Yakana ŋunha walala marŋginydja? Balanyarana ŋunha walala yätjmirrinydja ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋu, bitjan walala marrtji bumana ŋarrakunydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, ga yakana walala ŋuli bukumirriyama ŋarrakalanydja.”
PSA 14:5 Yuwalk yana yurru ŋunhiyi dhuwurr‐yätjmirrinydja walala barrarirri dhika wal'ŋu, liŋgu Godtja galki yana wal'ŋu ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala dhäruk‐märranharamirri walala nhanŋu.
PSA 14:6 Ŋuriŋi dhuwurr‐yätjmirriyunydja warku'yun yukurra ŋunhinydja rom‐dharraḏamirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, yurru Godtja dhuwala balanyara bitjan ŋayi ŋurrwu'na ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋurruwuykmirriwunydja gal'ŋu, ŋayi ŋunhiyinydjayi gunganhamirriyama yukurra walalanha.
PSA 14:7 Garray, ŋarranydja yukurra ŋäŋ'thun, ŋunhi nhe nhina yukurra ŋunha gay' bukuŋura Djäyan, nhe yurru walŋakuma Yitjuralnhanydja miṯtjinha, dhawaṯmarama walalanha beŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru yurru. Nhäna ŋunhiyinydjayi djulŋithinyaramirri yurru walu ŋuriki Yitjuralwunydja miṯtjiwu, ŋunhi nhe yurru Garray nhuŋuwaynha yolŋu'‐yulŋunha gämana lili, wäŋa‐roŋinyamaramana yurru walalanha.
PSA 15:1 Yo, Garray, yol yurru dhika nhina yukurra nhokalanydja buṉbuŋura? Yol yurru dhika buku‐ŋal'yun yukurra ŋunhala nhokalanydja bukuŋura Djäyandja wäŋaŋura?
PSA 15:2 Balanyara warray gam' yolŋu yurru nhina yukurra galkinydja gal'ŋu Godkalanydja, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi yurru dhäruk ŋanya märrama gal'ŋu warrpam'thun yana, ga djäma ŋayi yurru bitjan liŋgu nhä ŋunhi ŋamakurru', ga yuwalk ŋayi yurru waŋanydja yukurra yuwalkŋu yana dhäruktja, yaka bothinyarayŋu.
PSA 15:3 Yaka ŋayi yurru waŋa yätjkuma ŋunha wiripuŋunha yolŋunha, ga yaka ŋayi yurru wiḏiyal‐gäma ŋuriŋi yolŋuyu; Yaka ŋayi yurru ŋayaŋu‐yätjkuma nhanukalay ŋayi dhärukthu.
PSA 15:4 Ŋunhiyinydjayi yolŋu rom‐dhunupanydja gal'ŋu, yakana ŋayi yurru galkithirri ŋurikalanydja yolŋuwala ŋunhi ŋayi yaka ḏukṯuk Godku, yana ŋayi yurru gananna ŋanya; Yurru ŋayi märr‐ŋal'yundja yurru ŋurikalana yolŋuwala ŋunhi ŋayi yukurra rom‐wiyaṉiyirri Godku Garraywu, ga dhäruk ŋanya märrama.
PSA 15:5 Ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu dhuwurr‐ŋamakurru'yu wekama yana guwarr, ga märramanydja ŋayi yurru ŋunhi yana liŋgu nhä ŋayi wekaŋala ŋäthili, ga yaka ŋayi yurru yukurra bothinyarayŋu dhäwu' ŋula nhä ḻakarama ŋurikala yolŋuwala mala‐yarr'yunaramirriwala yana ŋuriki rrupiyawu märranharawu. Yo, balanyarayinydjayi yolŋu yurru yukurra dhärra wuṉḏaŋarrnha wal'ŋu yana, yakana ŋanya yurru ŋula nhäyu galkinyamaramanydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhinydjayi yolŋu gunganharawuynha Garraywuŋunydja.
PSA 16:1 Garray God, gunganhamirriyaŋa ŋarranha, liŋgu ŋarra yukurra märr‐nherraṉmirri nhokalay gal'ŋu yana; Nhepi ŋuli ŋarranha gämanydja ḻatju'kuma dhika.
PSA 16:2 Ŋarra ŋuli waŋa Garraywala bitjan, “Nhenydja dhuwala ŋarraku Garray; Bukmak nhä malanha ŋunhi ŋarra yukurra ŋayathama nhokuŋuway yana warrpam' ḻatju'mirri ŋanya dhika.”
PSA 16:3 Ŋarra yukurra märr‐ŋamathirri ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋuli walala yukurra märr‐ŋamathirri nhuŋu; Yuwalk ŋarra yana ḏukṯukthirri yukurra nhinanharawu walalaŋgunydja galkiwunydja gal'ŋu.
PSA 16:4 Wiripu‐guḻkuny'tja yurru gulŋiyirri yukurra marilili, yindilili wal'ŋu, liŋgu mirithirri walala yukurra ḏukṯukthirri wiripuŋuwuna waŋarrwu. Ŋarranydja yurru yaka buku‐ŋal'yun yukurra walalaŋgalaŋuwunydja waŋarrwu, ga yaka yurru ŋarra mundhurr‐wekama ŋula nhä bitjan gulaŋ‐waṉḏinyamarama walalaŋgalanydja.
PSA 16:5 Garray, ŋarranydja ḏukṯuk nhuŋuway yana waŋganygu, nhenydja ŋuli marrtji rarryun bukmak nhänydja malanha ḻatju' dhika ŋarraku, ga dhuwalana gay' ŋarra yulŋunydja nhokala goŋŋurana.
PSA 16:6 Nhenydja ŋamakurru' wal'ŋu yana God, ga wekamanydja nhe ŋuli nhä ŋamakurru', ŋunhina liŋgu dhapirrkmirrina dhika wal'ŋu nhe ŋuli wekamanydja ŋarraku.
PSA 16:7 Ŋarra wokthun nhuŋu yulŋunydja Garray, liŋgu nhepi ŋuli gämanydja ŋarranha marrtji ŋuliwitjandja dhukarrkurru dhunupakurrunydja; munhakunydja ŋuli nhe ŋarrakala waŋa ŋayaŋuŋura ŋunha wal'ŋu, marŋgikuma ŋarranha marrtji bitjan nhäku malaŋuwu ŋamakurru'wu, ga dharraykuma nhe ŋuli waŋa ŋulaŋuru yätjmirriwalanydja.
PSA 16:8 Garray, bitjan warray liŋgu ŋarra ŋuli guyaŋirrinydja yukurra nhuna, ŋunhi nhenydja dhiyalami bitjan liŋgu ŋarrakala ŋuli galki. Galki yana nhenydja ŋarrakala, yakana ŋarranha yurru ŋula nhäyu galkinyamaramanydja.
PSA 16:9 Dhiyakuyinayi märrwu ŋarra yukurra djulŋithirrina yana wirrkina yulŋunydja, ga ŋayaŋunydja ŋarraku yukurra mirithirrina wal'ŋu goŋmirriyirri dhikana. Ga nhinanydja ŋarra yurru walŋana yana, gunganharayu ŋuriŋina nhokalaynha ganydjarryu walŋamirriyuna.
PSA 16:10 Nhe ŋarranhanydja yurru walŋakuma beŋuru rakunydhinyaraŋurunydja romŋuru, yaka nhe yurru ŋarranhanydja gonha'yun ŋunha ŋunhi rakunymirriwalanydja wäŋalili.
PSA 16:11 Nhe maḻŋ'maraŋala ŋarrakala dhukarr ŋunhi walŋamirrinydja, ga ŋunhalanydja ŋarra yurru nhina yukurra nhokalanydja galkina yana wal'ŋu, bena dhika goŋmirriyirrina ŋarra yurru, ŋayaŋu‐djulŋithirrina wal'ŋu. Ga ŋunhalanydja goŋŋura dhunupaŋuranydja nhokalaynydja ŋarra yurru nhina yukurra goŋmirriyirrina, gupaḏalnha‐wala yanana yurru.
PSA 19:1 Nhäna ŋunha gäraktja? . . . ḻatju'na dhikana ŋiniya? Gärakthunydja ŋuriŋiyi yukurra ḻakarama Godnhana, nhäyinyara ŋunhi ŋayinydja Godtja ḻatju' wal'ŋu ŋanya dhika. Ŋayinydja ŋunhi goŋ‐djana'mirrina God ŋiniya? liŋgu gäraktja ŋunha nhanukuŋuway yana djämawuy.
PSA 19:2 Bitjan liŋgu walu‐ŋupan ŋayi gärakthunydja yukurra ḻakaramana Godnha, ga munha‐ŋupandja yolŋuyu walalay ŋuli gäraklilinydja bakuruma, bala marŋgiyirrina yukurra Godku, ŋunhi ŋayinydja mirithirrina wal'ŋu ḻatju'na dhikana ŋanyana.
PSA 19:3 Ŋunhayi gäraktja rirrakaymiriw yana, yakana ŋayi yukurra dhäruktja waŋa,
PSA 19:4 yurru yolŋu walala ŋuli buku‐ḻiw'marama marŋgiyirri Godku nhänharayuna yukurranharayu, ŋunhi walala ŋuli bakuruma gäraklili, ga nhäma; Birrka'mirriŋurana wäŋaŋuranydja yolŋuyu walalay ŋuli dharaŋanna ŋäma dhäwuny'tja, ŋunhi yukurra nhaltjan gärakthu ḻakarama Godnha.
PSA 19:5 Ŋunhayi gäraktja balanyara bitjan yindi wal'ŋu buṉbu djämawuy Godkuŋu ŋuriki waluwu. Bitjan liŋgu djaḏaw'yunarayunydja ŋayi ŋuli walunydja gaŋgathirri goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, ŋayaŋu‐yiŋgathirrina ŋayi marrtjinydja ŋuli gärakkurrunydja bala, bitjanna bitjan ŋuli yuṯa ḏarramu ŋunhi waṉḏirri yukurra bata'yunaralili bala.
PSA 19:6 Marrtjinydja ŋayi ŋuli yukurra waŋganyŋuru gali'ŋuru, yana liŋgu ga ŋunhana bala gali'ŋura gärrinydja ŋayi ŋuli; Bala ŋayi yukurra waluyunydja ŋunhi ḻithanmaramanydja birrka'mirrina wäŋanydja, yakana yukurra waŋgany wäŋa ŋorra djuḻuḻ'yundja nhanukalanydja goŋŋuru.
PSA 19:7 Yo, Garraywunydja dhuwala rom ḻatju' warray ŋanya, dhapirrk warray dhika, balanyara warray bitjan buŋgaṯmarama ŋayi ŋuli ŋunha ŋayaŋu. Ŋilimurrunydja dhuwalanydja yolŋu'‐yulŋunydja, yaka ŋali marŋgi ŋuruku yuwalkŋuwunydja, yurru ŋuriŋi Garraywalanydja dhärukthu ŋali ŋuli marŋgiyirrina marrtji, bala ḻiya‐djambatjthirrina.
PSA 19:8 Yo, nhanŋunydja Garraywunydja dhukarr dhunupa warray yana, ga ŋunhinydja walala ŋunhi walala ŋuli marrtji ŋuliwitjandhi dhukarrkurru, nhinanydja walala yurru ŋayaŋu‐djulŋithirrina. Garraywunydja rom dhuwala ḏarrtjalk dhika wal'ŋu ralkthunara djeŋarra', bitjan yurru ŋuriŋi ḏarrtjalkkumana ŋilimurruŋgu ŋayaŋuna, märr yurru ŋali nhina mälkuma nhämanydja, bala marŋgiyirrina ŋuriki yuwalkŋuwunydja.
PSA 19:9 Yo, ŋamakurru' ŋunhi ŋali ŋuli rom‐wiyaṉiyirrinydja Garraywu; bitjanna liŋgu gupaḏalnha‐wala yolŋunydja walala yurru nhina dhäruk‐märranharamirrina yanana. Ŋayipinydja ŋuli Garrayyunydja djäma nhänydja ŋamakurru' ga dhunupa, ga gupaḏalnha ŋunhiyi dhäruktja nhanŋu yurru yukurra dhärra djambimiriwnha nhämiriwnha.
PSA 19:10 Yo, ŋunhinydja mel‐wiḏi'mirrinydja girri' manymak warray, yurru Godkunydja rom ŋunhinydja biyapul'nha wal'ŋu ŋamakurru' dhika, djuḻkmarama yukurra ŋunhiyi girri'nha mel‐wiḏi'mirrinhanydja. Ga gukunydja dhuwala dhäkay‐ḻatju' muka ŋanya dhika, yurru nhanŋunydja Godkunydja dhäruk ŋunhi biyapul gal'ŋu, djuḻkmarama yukurra ŋunhiyi gukunhanydja.
PSA 19:11 Garray, ŋuriŋi nhokalanydja dhärukthu ŋarranha ŋuli marrtji marŋgikuma, liŋgu ŋarranydja dhuwala nhuŋu djämamirri. Ŋuriŋi nhokala dhärukthunydja ŋarranha ŋuli raypirri'yun, dharraykuma ŋarranha ŋula nhäŋuru yätjŋuru; Rarr'yundja nhe ŋuli ŋarraku biyapul wal'ŋu dhika, goŋmirriyama wal'ŋu ŋarranha, ŋunhi ŋarra ŋuli dhäruktja nhuna märrama.
PSA 19:12 Garray, wiripunydja ŋarra ŋuli rom‐waḏatjtjun nhuna, bitjan ŋarra yurru yaka dharaŋan ŋunhiyi. Rurrwuyurra ŋarranha Garray, ḏarrtjalkkuŋa ŋuliŋuruyi yätjŋurunydja dhukarrŋuru ga guyaŋinyaraŋuru, ŋunhi yukurra djuḻuḻ'yun ŋarrakala ŋorra ŋayaŋuŋura.
PSA 19:13 Mulkiya ŋarranha baṯ biyaka, märr ŋarra yurru yaka ḏukṯukthirri ŋuriki yätjkunydja. Gunganhamirriyaŋa ŋarranha biyaka Garray, märr yurru ŋarraku ŋayi yaka yätjtja buŋgawayirri, bala ŋarra yurru ŋuliŋurunydja nhina ŋula nhämiriwnha yana wal'ŋu, yakana ŋarra yurru djäma nhänydja ŋunhi yätj.
PSA 19:14 Garray, biyaka ḏarrtjalkkuŋa ŋarranha, märr yurru ŋarra waŋa yukurra ŋamakurru' yana dhäruktja malanha, ga guyaŋirri ralkthunara yana wal'ŋu, märr yurru ŋarrakala ŋuriŋi guyaŋinyarawuyyunydja ga dhärukthunydja nhunanydja galŋa‐djulŋikuma goŋmirriyama. Garray, nhenydja ŋarraku ŋurrwu', liŋgu nhe ŋarranha walŋakuŋala, märraŋala dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuru yätjkalanydja goŋŋuru.
PSA 23:1 Garraynydja dhuwala djäkamirri ŋarraku, ga ŋarranydja dhuwala balanyara bitjan wäyin bembi nhanŋu. Ŋayi ŋuli yukurra ŋarraku dharray ḻatju'kuma, yakana ŋarra yukurra nhina dhäpark ŋula nhämiriw.
PSA 23:2 Ŋayi ŋuli ŋarranha yorrkumanydja ḻatju'lili mulmulilinydja, ga nhinanydja ŋarra ŋuli maranhuna yana; Gämanydja ŋarranha ŋayi ŋuli wurrkurrum'lili gapulili, wurkthundja ŋarra ŋuli, bala ŋoynydja yal'yunna.
PSA 23:3 Ŋunhi ŋarra ŋuli djawaryundja, ganydjarrmiriwyirrinydja, ŋayinydja ŋarranha ŋuli ganydjarrmirriyamayi, buŋgaṯthunmaramayi yurru. Gämanydja ŋayi ŋuli ŋarranha dhukarrkurrunydja dhunupa'kurru yana, liŋgu yuwalk muka ŋayi ŋamakurru' djäkamirri.
PSA 23:4 Wiripunydja ŋarra ŋuli marrtji buku‐munha'kurru dhukarrkurru, bitjan warraw'yu rakunydhinyaramirriyu ŋarranha ŋuli monyguma, yurru ŋarranydja yurru yakana beyaṉiyirri ŋula nhäku, bili nhena ŋuli Garray galki ŋarrakala bitjan liŋgu. Nhenydja yukurra gäma dharpa wutthunarawu ŋula yolku miriŋuwu, ga ŋarrakunydja nhe yukurra gäma wapitja weḻaŋ'thunarawu, ḻaw'maranharawu ŋarraku. Ŋarra ŋuli marrtjinydja yukurra marrparaŋ'nha, beyaṉumiriwnha, nhokalaynha yana djäkakurru' ga goŋgurru.
PSA 23:5 Nhe ŋuli ŋäthilimirriyama wäŋa ŋarraku ḻatju' dhika, ŋatha‐guḻku'mirri; Miriŋuyu walalay ŋuli ŋarranha ḻiw'maramana djingaryun, ŋayan'mirrinydja walala, yurru ŋarranydja ŋuli marrtji mukthunna ḻuka ŋathanydja ga gapunydja, beyaṉumiriwnha dhika wal'ŋu. Nhe ŋuli ŋarraku gumurr‐ŋamathirri marrkapthun manapan, bitjanna bitjan galkiwuywu gurruṯu'mirriwu. Ga ŋayaŋunydja ŋarraku ŋuli marrtji dhaŋaŋdhirri galŋa‐djulŋithinyarayunydja, ŋanbaw'‐ŋanbawyunna marrtji ŋuli.
PSA 23:6 Yuwalk muka ŋayi yurru Garraynydja galki yana ŋarrakala, bitjanna liŋgu nhanukalay märr‐ŋamathinyarayunydja ga ŋoy‐wuyunaramirriyunydja ŋarranha yurru yukurra gäma, ga ŋarra boŋguŋu nhininydja dhiyaliyina Garraywala wäŋaŋuranydja, biyakuna liŋguna, gupaḏalnha‐wala.
PSA 24:1 Dhuwalanydja munathany'tja wäŋa nhanŋuway yana ḻiw'marama Garraywu, ga bukmak yolŋu walala nhina marrtji buku‐ḻiw'marama warrpam' yana dhulŋuŋu nhanŋuway Garraywu.
PSA 24:2 Ŋayipi djäma warrpam'thurruna dhuwala munatha', ga ŋunha gapu moṉuk ga maya'‐mayaŋ, bukmak dhuwalayi yulŋunydja nhanukuŋuway yana djämawuynydja warrpam'.
PSA 24:3 Yol yurru ŋayi dhika marrtji ŋunha bukulilinydja dhuwaṯthun Garraywalanydja wäŋalili? Yol ŋayi rom‐ŋamakurruny'tja wal'ŋu yolŋu? . . . ŋayi yurru marrtji, ga gärri ŋunhiwalayi nhanukala dharrpallilinydja wäŋalili?
PSA 24:4 Balanyara dhuwala yolŋunydja yurru marrtji gulŋiyirri gam', ŋunhi ŋayi ŋuli djäma dhunupa yana ŋamakurru' wal'ŋu, ga guyaŋirri ŋayi ŋuli ḻatju'kuma, ḏarrtjalkkuma dhika; Ŋunhiyinydjayi yolŋu rom‐dhunupanydja, yaka ŋayi ŋuli buku‐ŋal'yun ŋula waŋarrwu wiripuŋuwunydja, ga yaka ŋayi ŋuli dhawu'‐nherraṉ, yana mayali'‐wilkthundja ŋuriŋiyi.
PSA 24:5 Yuwalk yana Garrayyunydja yurru ŋunhiyinydja yolŋunha goŋmirriyamana dhika wal'ŋu, ga walŋakumana ŋanya yurru.
PSA 24:6 Yo, balanyarayina walalana yurru marrtji galkithirrinydja gal'ŋu Garraywala, bala gulŋiyirrina ŋunhiwalayi dharrpallilinydja Godkala Buṉbulili.
PSA 24:7 Way, ḻapmaraŋana dhuwaliyi ḻoḻunydja dhurrwara, märr yurru ŋayi ŋunhi djeŋarrany'tja buŋgawa marrtjina ŋuliwitjandhiyi gulŋiyirrina.
PSA 24:8 Yol ŋayi ŋunhi yolŋunydja ḻatjuny'tja dhikanydja buŋgawa? . . . Yol? Garray ŋunhiyinydjayi ŋayinydja, wuṉḏaŋarr ŋayi dhika wal'ŋu, ganydjarr‐ḏumurru; Bitjan liŋgu ŋayi ŋuli djuḻkmarama yukurra galkinyamarama nhanŋuway ŋunhi miriŋunhanydja.
PSA 24:9 Ḻapmaraŋana dhurrwaranydja wal'ŋu biyakana dhuwali wäŋanydja ḻoḻunydja, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja ḻatjuny'tja dhikanydja buŋgawa gärrina lili gulŋiyirrina.
PSA 24:10 Yol ŋayi ŋunhi ḻatjuny'tja dhika buŋgawa? Garray muka ŋunhi ŋayipi, ŋunhi ŋayi djuḻkmaraŋalana bumara dhawar'maraŋalana miriŋunhanydja liŋguna, ŋayi ŋunhiyi buŋgawanydja wal'ŋu, benydja‐wala garrwarnydja.
PSA 27:1 Yo, Garraynydja ŋarraku dhuwala djarraṯawun', ga walŋakunharamirri ŋayi, yakana ŋarra yurru barrarirri ŋula yolkunydja; Ŋayipi muka Garrayyu ŋarranha ŋuli gunganhamirriyamanydja, bala ŋarra ŋuli nhinana yukurra walŋana, yakana ŋarra yukurra dhuwala barrarirri ŋula nhäkunydja.
PSA 27:2 Wiripunydja ŋuli dhuwurr‐yätjmirri ŋunhi yolŋu'‐yulŋu ŋayaŋu‐dhärra, yana ḏukṯukthirri bunharawu ŋarraku, yurru ŋunhiyi miriŋunydja walala ŋuli galkirrina marrtji yana.
PSA 27:3 Wiripunydja ŋarranha ŋuli dhaŋaŋdhu dhika wal'ŋu miriŋuyu ḻiw'marama dhärra, yurru yakana ŋarranydja yurru barrarirri; Ŋarra yurru mukthunna yana dhärrana yukurra, bitjan ŋayaŋu‐nherraṉmirrina ŋarra yurru Garraywala.
PSA 27:4 Waŋganyguna ŋarra yana ḏukṯuktja wal'ŋu, dhiyakuna gam': Ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru nhina yukurra ŋunha Godkalanydja Buṉbuŋura bitjanna liŋguna, gupaḏalnha‐wala. Ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru nhäma yukurra ŋanya Garraynha ŋunha nhanukala Buṉbuŋura, ŋunhi ŋayi dhapirrkmirri dhika wal'ŋu, ga ŋäŋ'thun ŋarra yurru ŋanya yulŋunydja, ŋayi yurru ŋarranha marrtji guŋga'yun dhiyala munatha'ŋura.
PSA 27:5 Yo, ŋunhi yurru dhuwala wäŋa marimirriyirrinydja, bathalanydja yurru mari, ŋarranydja yurru waṉḏirri ŋunha nhanukala, ḏalwaḏalwa'lili gulŋiyirri, ga ŋunhalayina nhanukalanydja ŋurrwu'ŋura ŋayi yurru ŋarranha gunganhamirriyamanydja; Ŋayi yurru ŋarranha ḻaw'maramanydja, ga ŋunha buku‐warrwarlilina guṉḏalili nherraṉ yurru.
PSA 27:6 Ga bitjandhiyina ŋayi yurru ŋarranha märrama walŋakuma ŋuliŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru, ga ŋunhalayinydja Godkalanydja Buṉbuŋura ŋarra yurru bathanna mundhurrnha nhanŋu wekama ŋunhiliyi, buku‐ŋal'yunna nhanŋu, bitjan ŋarra yurru yatjunna dhika wirrkina, dhä‐warrwarnha yurru miyamandja goŋmirriyirrina; Ŋarra yurru miyaman manikaynha wokthunna wal'ŋu Garraywu.
PSA 27:7 Garray, ŋäka ŋarranha ŋunhi ŋarra yurru märrliliyamanydja wäthundja nhokala; Djäka ŋarraku mel‐wuyurra, ga dhäruk buku‐ruŋinyamaranharawuy wekaŋa.
PSA 27:8 Garray, nhe yukurra waŋa bitjan, “Marrtjiya lili galkithiya ŋarrakala, ga buku‐ŋal'yurra ŋarraku.” Ga ŋarrakunydja yukurra ŋayaŋu waŋa bitjanna, “Garray, ŋarra yurru marrtjina nhokala galkithirrina, yuwalkkumana ŋarra yurru buku‐ŋal'yundja nhuŋu.
PSA 27:9 Ŋarranydja ḏukṯuk nhuŋu nhänharawu bukuwu, yaka djuḻuḻ'maranharamiya ŋarrakala.” Garray, ŋarranydja nhuŋu djämamirri dhuwala, yaka ŋarrakala ŋaramurryiyanydja, ga yaka ŋarranha buku‐nherrala ga gukuŋa. Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhe ŋarranha guŋga'yurruna marrtjina. Garray, nhenydja ŋarraku walŋakunharamirrina waŋarr, yaka ŋarranha gonha'yurra.
PSA 27:10 Mak ŋarranha yurru ŋäṉḏi'mirriŋuyu ga bäpa'mirriŋuyunydja ganan, yurru nhenydja, Garray, yurru nhepina goŋ‐nherraṉmirri ŋarrakunydja.
PSA 27:11 Garray, marŋgikuŋa ŋarranha, märr ŋarra yurru marŋgithirrina wal'ŋu nhokalaŋu romguna, ŋurru‐warryurra ŋarranha ŋuliwitjarra nhokalayŋukurru yana dhukarrkurru, liŋgu guḻku' mirithirri ŋarraku ŋayan'mirrinydja walala marrtji dhärra.
PSA 27:12 Wiripunydja ŋuli walala waŋa bothirri ḻakaranhamirri ŋarranha, yana bitjan ŋurru‐waywayyun ŋarranha; wirrki yana walala ḏukṯukthirri yukurra ŋarraku galkinyamaranharawunydja. Garray, yaka ŋarranha dhayuŋala goŋlili walalaŋgalanydja.
PSA 27:13 Ŋarra marŋgi ŋunhi ŋarra yurru nhina yukurra walŋanydja nhokala, ga nhäma ŋarra yurru nhuŋu nhä malanha ŋamakurru', ga nhepi yurru, Garray, guŋga'yundja marrtji ŋarranha dhiyala munatha'ŋuranydja.
PSA 27:14 Märr‐nherraṉmiya walala Garraywala, ga dhärriyanydja wuṉḏaŋarrthiya yana, ga yakana barrariyanydja; Yana galkurra biyaka gatjpu'yurra yukirriya Garraywuna, ga yuwalk yana ŋayi yurru guŋga'yundja nhuna.
PSA 32:1 Yolŋu yurru galŋa‐djulŋithirrinydja yukurra nhina, ŋunhi nhanŋu yätjpuynydja dhuwurrwuy liŋguna buwayakkunharana.
PSA 32:2 Yo, ŋunhi yurru Garrayyu nhämanydja nhuna, bala ŋayaŋu‐dhunupa ḻakaramana, nhenydja dhuwala yolŋu yuwalknha wal'ŋu yurru galŋa‐ŋamathirrina.
PSA 32:3 Märr‐yawungunydja ŋarra rom‐yätjthinya, bala djuḻuḻ'maranhana ŋarrakuway yätjtja rom; yakana ŋarra milkunharaminya ḻakaranhaminya Garraywala. Bala ŋarra galŋa‐yätjthinana, ŋäthinana yukurrana bitjarrana liŋguna.
PSA 32:4 Walu‐ŋupara ga munha‐ŋupara ŋarra dhäkay‐ŋänharaminanydja baṉḏanynha, ganbarknha, bitjan ŋuli wäŋa räwakthirri ŋuriŋiyi waluyu.
PSA 32:5 Bala ŋarra guyaŋina bitjarra, “Yakana ŋarra yurru djuḻuḻ'maramanydja; Ḻakaranharamirrina yurru ŋarra Garraywalana ŋarrakuway yätjtja rom.” Bala ŋarra wekanhaminana nhokala, Garray, bala nhe ŋarraku bäy‐ḻakaraŋalana, buwayakkuŋala yätjtja ŋarraku rom.
PSA 32:6 Yo. Ŋunhi ŋilimurru yurru galŋa‐yätjthirri ya', ga bitjan buku‐warwumirriyirri, ŋilimurrunydja yurru yana bukumirriyamana Garraynha, ḻakaranhamirrina nhanukala; Yakana yurru ŋula nhäyu ŋilimurrunha mulkanydja, ŋunhi ŋilimurru yurru yukurra djuḻuḻ'yundja nhanukala ŋurrwu'ŋura.
PSA 32:7 Garray, nhenydja ŋurrwu ŋarraku, ŋarra yurru ŋurrwu'yundja nhokala muka, ga walŋakuma nhe ŋuli ŋarranha ŋula nhäŋuru romŋuru. Ŋarra yurru miyaman manikay, wokthun ŋarra yurru nhuŋu manikaykurru, liŋgu nhe ŋuli ŋarraku watjarr‐mulkanydja.
PSA 32:8 Garraynydja waŋa yukurra bitjanna, “Ŋarra nhuna yurru gäma marrtji bala, marŋgikuma marrtji, märr yurru nhe marrtjinydja dhukarrkurru dhunupakurru yana.
PSA 32:9 Yaka nhenydja ḏalwurthiya, bitjan ŋunha yarraman' ya'. Yarraman'tja ŋuli marrtjina‐wala nhanukalay ŋayi ḏukṯukthu, bala yana yolŋuyuna ŋuli bilyu'‐bilyunmaramanydja ŋanya raki'yuna, märr yurru ŋayi marrtji dhunupakurru dhukarrkurru. Yaka nhenydja biyakayi ḏalwurthiya, yana nyilŋ'maranhamiya nhepi, ga malthurra marrtjiya nhanŋuway Garraywu ḏukṯukku.”
PSA 32:10 Yätjmirrinydja yolŋu'‐yulŋu ŋuli wirrkina warwuyunmirri, galŋa‐yätjthirri manapan. Ga ŋunhinydja walala yolŋu'‐yulŋu ŋunhi walala ŋayaŋu‐nherraṉmina Garraywala, walalanhanydja yukurra ḻiw'marama monyguma nhanukalay ŋayi märr‐ŋamathinyarayuna.
PSA 32:11 Go nhuma ŋayaŋu‐dhunupamirrinydja, ŋayaŋu‐djulŋithiyana, märr‐yiŋgathiyana Garraywala go wirrkina; Ŋilimurru nhanbalanydja malthumaramirri walala, wokthunna nhanŋu ŋayaŋu‐djulŋithinyarayuna, märr‐yiŋgathirrina wirrkina go.
PSA 34:1 Ŋarranydja yurru bitjanna liŋguna buku‐wekama Garraynhana, yakana ŋarra yurru gulyundja Garraywala märr‐ŋal'yunaraŋuru.
PSA 34:2 Bitjanna bili ŋarra yurru yukurra ḻakarama nhanukalaŋuwuy, ŋunhi ŋayi yukurra ḻatju'thirri ŋarrakala. Ŋäka walala, nhumanydja ŋuriŋinydja walala yolŋu'‐yulŋuyu, ŋunhi nhuma ṉiṉ'ṉiṉmaranhara, ŋayaŋu‐ŋonuŋmirriyunydja, märraŋa ŋarranha dhäruktja, bala ŋoy‐djulŋithiyana.
PSA 34:3 Go, ŋilimurru wokthunna Garraywuna yäkuwu, waŋgany‐manapanmirrina ŋilimurru go, bili ŋayi dhuwala yäku‐ḏumurrunydja, bulunydja‐wala wal'ŋu.
PSA 34:4 Ŋarra bukumirriyaŋala waŋana Garraywala, bala ŋayi buku‐ruŋiyinmaraŋala ŋarrakunydja; Ŋayinydja ŋarranha marrtjina ŋoy‐ḏälkuŋala warray, märr ŋarra yurru yakana barrarirri biyapulnydja.
PSA 34:5 Way yolŋu walala, bakuruŋa walala ŋanya Garraynha, bala nhäŋana, bala yurru nhuŋu ŋayaŋunydja ḻayyunna; Yakana nhe yurru ŋaḏi'yundja ŋanya nhäma.
PSA 34:6 Ŋunhi nhe ŋuli yukurra nhina gurrupurumirrina yolŋu, yana Garraywuna wäthurra, bala ŋayinydja yurru nhuna ŋämana, bala yana walŋakuma, dhawaṯmarama yurru ŋuliŋuruyi galŋa‐yätjthinyamirriŋuru romŋuru.
PSA 34:7 Yo, Garraywala ŋuriŋi djiwarr'wuyyunydja yolŋu'‐yulŋuyu gungamana ŋuli yukurra ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yukurra Garraywunydja romgu borrk‐beyaṉiyirrina, ŋapatjkumana ŋanya yukurra burakinyaraŋuruna, ŋula nhäŋuruna romŋuru.
PSA 34:8 Gatjuŋga, nhe yurru maḻŋ'marama nhepi, gatjarr'yurra nhe Garraynha; Nhe yurru maḻŋ'maramanydja ŋanya, ŋunhi ŋayinydja ḻatju' warray nhuŋu dhika. Gärriyana‐wala nhanukala ŋurrwu'lilina. bala nhe yurru nhina yukurra ŋoy‐djulŋithirrina, dharray‐djulŋimirriwalana.
PSA 34:9 Nhuma ŋunhi walala yolŋu'‐yulŋu ya' Garraywu, romgu borrk‐barrariya nhanŋu. Ŋayi ŋuli yukurra dharray ŋurikinydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli yukurra malthun nhanŋuway yana dhärukku.
PSA 34:10 Wiripunydja ŋuli wäyin walala martj‐martjtjun‐dharra djaṉŋarrmirrina, bili walalaŋgu bäyŋuna ŋula ŋatha. Yurru ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra rom‐wiyaṉiyirri Garraywu, ga märrama ŋanya, ŋayinydja yakana yurru warrya'yun ŋula nhäku, bili ŋanyanydja yurru Garrayyu warray maranhu‐wekama.
PSA 34:11 Go, gäthu walala gay', lili marrtjiya. Nhuma yuḏayuḏa yolŋu'‐yulŋu, mäkiri'‐witjurra, ŋäkana ŋarranha dhäruk; Ŋarra yurru nhumalanha marŋgikumanydja, märr nhumanydja yurru romgu‐wiyaṉiyirri Garraywu, bala malthunna‐wala marrtji nhanŋu Garraywu.
PSA 34:12 Ḏukṯukka nhuma yulŋunydja? . . . nhuma yurru galŋa‐djulŋithirri nhina? . . . Walŋa weyin? . . . ga buta'kuma nhina?
PSA 34:13 Ŋuli nhe ŋamathanharawunydja nhinanharawu ḏukṯuk, yaka waŋiya yätj dhäruk, ga yaka bothiya ḻakaraŋa.
PSA 34:14 Yarrkthurra ŋuliŋuru ŋäṉukkala dhukarrŋuru, ga marrtjiya ŋamathaŋa bala, rom‐dhunupayiya. Mukthurra nhiniyanydja yukirriya ga ḻunduthiya wiripu‐guḻku'wunydja yolŋu'‐yulŋuwu, ga galŋa‐ŋamathiya birrka'mirriwu. Yaka marinydja ŋula nhänydja guyaŋiya, dharraḏa yana nhiniyanydja yukirriya.
PSA 34:15 Liŋgu Garrayyunydja nhäma yukurra ŋunhinha rom‐dhunupanhanydja yolŋunha; djäka marrtji yurru nhanŋu. Ŋayi yurru Garraynydja mäkiri'‐witjunna nhanŋu ŋunhi ŋayi yurru wäthun Garraywu.
PSA 34:16 Yurru ŋurikinydja dhuwurr‐yätjmirriwu yolŋu'‐yulŋuwu ŋayi ŋuli ŋapa‐wekanharamirrina, ḻäy‐yarryunna ŋayi yukurra Garraynydja walalaŋgu; Walala yurru murrmurryundja, ga yäkunydja walalanha yurru meṉgumana walala, buku‐dhumukthirrina.
PSA 34:17 Ŋe. Rom‐dhunupanydja yolŋu ŋuli wäthun Garraywu, bala Garraynydja ŋuli mäkiri'‐witjunna nhanŋu; Dhunupana ŋayi yurru guŋga'yunna‐wala, dhawaṯmaramana ŋanya, walŋakumana ŋuliŋuru burakinyamirriŋurunydja romŋuru.
PSA 34:18 Ŋunhi nhe yurru ganydjarr‐wiḏi'yundja, ŋayaŋumiriwyirrinydja manapan, Garraynydja yurru ŋunhiliyi galki, guŋga'yun yurru wuṉḏaŋarrkumayi nhuna.
PSA 34:19 Wiripunydja ŋuli rom‐dhunupa yolŋu marilili gärri, yana ŋayi yurru Garrayyunydja ḏälkumana ŋanya mulka, bala gämana marrtji, ga yana liŋgu ga dhawaṯmarama yurru.
PSA 34:20 Garraynydja yurru djäka yukurra nhanŋu ŋamathama yana, yakana yurru nhanŋu ŋula ŋarakanydja ḏaw'yun.
PSA 34:21 Rom‐yätjmirrinydja yolŋu walala yurru rakunydhirrina, liŋgu yätjthu romdhu ŋuriŋiyi yurru walalanha buma murrkay'kuma. Ga bitjandhi liŋgu Garrayyunydja yurru ŋurrkamana, dhä‐ḏir'yunna ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yukurra ŋaramurryirri rom‐dhunupawu yolŋuwu.
PSA 34:22 Yo, Garrayyunydja yurru walŋakumana nhanŋuwaynydja ŋayi ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yurru gärri nhanukala ŋurrwu'lili; ŋunhinydja walala Garraywunydja yolŋu'‐yulŋu yurru yukurra nhina walŋana, ŋäkirrmaranharana ŋula nhäŋurunydja.
PSA 37:1 Yaka walala galŋa‐yätjthiya ŋunhi nhe yurru nhäma yätjmirrinha ŋunhi yolŋunha walalanha gal'ŋu, ŋunhi walala yurru marrtji ḻuŋ'marama ŋula nhä malanha, dhaŋaŋ mirithirri walalaŋguway.
PSA 37:2 Galki yurru ŋunhiyinydjayi yätjmirrinydja gal'ŋu yolŋu walala bäyŋuthirrina, bitjanna bitjan mulmu ŋunhi ŋayi yurru yana gurriri dhärra, bala ŋayi yurru räwakthirrina marrtji rakunydhirrina.
PSA 37:3 Yana märr‐yuwalkthiya, märr‐nherraṉmiya Godkala yana, ga djäma ŋamathaŋana wal'ŋu, bala yurru nhe nhina dhiyalanydja wäŋaŋura goŋmirrina dhikana, märr‐walŋathirrina ŋuliŋurunydja yätjŋurunydja romŋuru.
PSA 37:4 Yo, djulŋithiyanydja nhanukalay Garraywala yana waŋganygala, ga ŋayinydja yurru nhuŋu wekamana ŋunhi nhäku nhe yukurra ŋayaŋu ḏukṯukthirri.
PSA 37:5 Yana dhayuŋanna nhe yurru nhuŋuway rom ŋayaŋu‐ŋonuŋdhinyaramirrinydja ŋunhinydja Garraywalana goŋlili wekaŋa, ga märr‐nherraṉmiya nhanukalay yana, bala ŋayipina yurru djämanydja yukurra, guŋga'yundja nhuna.
PSA 37:6 Yo, ŋayipina yurru djämanydja dhika wal'ŋu, märr yurru birrka'mirriyu yolŋuyu nhämanydja mälkumana warraŋulkumana wal'ŋu, ŋunhi nhenydja ŋunhiyinydja märr‐yunupa yolŋu, yaka ŋula nhä.
PSA 37:7 Yana galŋa‐mundurrthiya nhiniya yukirriya Garraywala galki, ga galkurra yukirriya ŋayaŋu‐witjunmiya nhanŋuway, bala ŋayipina yurru djämanydja marrtji. Yaka galŋa‐yätjthiyanydja ŋurikala rom‐yätjkalanydja yolŋuwala, ŋunhi ŋayi ŋuli nhina yukurra nhanukalay ŋayi nhäyu malaŋuyu guḻku'yu; Ga yaka warwuyurra ŋurikinydja ŋunhi ŋayi yurru dhuwurr‐yätjthu yolŋuyu nherraṉ dhukarr yätj gal'ŋu.
PSA 37:8 Yaka nhenydja warwuyurra yukirriya ŋula nhäku, ga yakana ŋayaŋu‐yätjthiya ga maḏakarritjthiya, yana gonha'yurrana ŋunhiyi ŋaramurrthinyaramirrinydja romnha, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi romdhu yukurra gäma ŋunhana‐wala marimirrililina romlili.
PSA 37:9 Yo, ŋayipinydja Garrayyunydja yurru ŋunhinydja yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha gukumana‐wala, yarrkthunmarama yurru, ga dhuwalanydja wäŋa yurru yukurra dhärra ŋurikina walalaŋgu ŋunhi walala yurru märr‐nherraṉmirri yukurra nhanukala gal'ŋu Garraywala yana.
PSA 37:10 Yo, galkina ŋunhinydja yolŋu dhuwurr‐yätjmirrinydja yurru yana winya'yunna‐wala; Nhäma'‐nhamanydja nhe yurru yana marrtji dhuwala wäŋanydja, yurru yakana ŋayi yurru dhiyalanydjayi ŋunhiyinydja dhuwurr‐yätjtja yolŋu.
PSA 37:11 Liŋgu dhuwalanydja wäŋa ŋurikina walalaŋgu wal'ŋu yolŋu'‐yulŋuwu ŋayaŋu‐wurrkurrum'mirriwuna, walalana yurru yukurra nhina dhiyalanydja wäŋaŋura goŋmirriyirrinydja, märr‐ḏaw'yunna bitjanna yurru nhäyu malaŋuyu ŋamakurru'yunydja.
PSA 37:12 Yo, ŋuriŋinydja dhuwurr‐yätjthunydja yolŋuyu ŋuli buku‐nherraṉ ŋaramurryirri ŋurikinydja yolŋuwu dhuwurr‐ŋamakurru'wunydja, dhukarrnydja ŋayi ŋuli nherraṉ yana galkinyamaranharawu nhanŋu ŋuriki rom‐dhunupawu yolŋuwu.
PSA 37:13 Yurru ŋayipinydja Garraynydja ŋuli ŋunhi beyarrmakthirrina ŋurikalanydja ŋunhi dhuwurr‐yätjkalanydja yolŋuwala, liŋgu ŋayinydja marŋgi ŋunhi galki yurru dhuwurr‐yätjtja ŋunhinydja yolŋu baḏuwaḏuyunna warrpam'nha.
PSA 37:14 Yo, ŋayinydja ŋunhi dhuwurr‐yätjtja yolŋu yukurra dhärra goŋ‐garamirrina, gumurr‐ŋamathirrina ŋurikina yolŋuwu bunharawu murrkay'kunharawu dhuwurr‐ŋamakurru'wuna.
PSA 37:15 Ga ŋuriŋiyinydja garayu ŋayipina yurru ŋunhina liŋgu burakirrinydja mar'yunarapuyŋuna, ga ŋunhiyi garanydja yurru bakthunna, ḏaw'yunna.
PSA 37:16 Mak ŋuli ŋayi ŋuriŋi rom‐dhunupayunydja yolŋuyu ŋayathama yukurra märr‐ḻurrkun' yana girri' malanha, ga ŋuriŋiyi märr‐ḻurrkun'thunydja ŋayi yurru yana märr‐ḏaw'yunna. Ga ŋayinydja dhuwurr‐yätjthunydja yolŋuyu yukurra ŋayathama be‐warray girri', buku‐yattjatthirri warray yukurra nhanŋunydja, yurru yakana ŋayi yurru ŋuriŋi märr‐ḏaw'yundja.
PSA 37:17 Ḻiŋgu Garrayyunydja ŋayipinydja yurru ŋunhi bak‐bakmaramana ganydjarr ŋurikinydja dhuwurr‐yätjkunydja, ga walalana yurru ŋunhi yalŋgi'yirrinydja, bala ŋayi yurru gunganhamirriyamanydja ŋunhinayi rom‐ŋamakurru'nhana yolŋunha, ganydjarr‐wekamanydja marrtji.
PSA 37:18 Garraynydja ŋuli djäka muka marrtji ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji nhanukalay yana dhukarrkurru ḏarrtjalkkurru, ga ŋunhiyi nhä malanha wekanhara Godkuŋu nhanukuŋuway yurru ŋunhiyinydja ŋuriki dhäruk‐märranharamirriwu yolŋuwu gupaḏalnha‐wala yana.
PSA 37:19 Ŋunhi yurru dhuwalanydja wäŋa yukurra dhärra marimirrinydja, ga walala yurru rom‐dhunupamirrinydja ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋu nhina yukurra ŋamathamana dhikana wal'ŋu; Ḻuka walala yurru marrtji ŋatha, ŋunhi yurru ŋayi wäŋa ŋathamiriwyirrinydja.
PSA 37:20 Ga walalanydja yurru ŋunhinydja rom‐yätjtja yolŋu walala marrtji murrmurryunna; Yo, ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala ŋuli ŋurru‐nyinyaŋdhun ga ŋapa‐wekama Godku, walalanydja yurru yana wiḏi'‐wiḏiyunna‐wala, bitjanna bitjan ŋawulul' ŋunhi ŋuli wiḏi'yun.
PSA 37:21 Dhuwurr‐yätjtja ŋunhinydja yolŋu, ŋayinydja ŋuli bitjan warray liŋgu ŋäŋ'thun nhina, rrupiya warray yana gombuma, ga yakana ŋayi ŋuli buku‐ruŋinyamarama, bäyim balanydja. Ga ŋayinydja ŋunhinydja yolŋu rom‐dhunupanydja, dhapinya warray ŋayinydja, yänana ŋayi ŋuli marrtji wekamanydja ŋuriki wiripu‐guḻku'wunydja.
PSA 37:22 Liŋgu ŋunhinydja walala ŋunhi walala Godkuŋu goŋmirriyanharawuy, walala yurru ŋayathama wäŋa walalaŋguwaynha, ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra ŋuyulkthirri Godku, ŋayinydja yurru ŋanya yana djuy'yunna‐wala, bena‐wala waṉḏinyamaramana; Yakana ŋayi yurru märrama yukurra ŋula nhä nhanukuŋunydja Garraywuŋunydja.
PSA 37:23 Yo, ŋayipi Garrayyunydja gäma marrtji ŋurru‐warryun ŋayipi yolŋunhanydja, märr yurru ŋayi yukurra marrtji ŋuliwitjandhi ŋamakurru'kurru‐wala dhukarrkurru yana; Gunganhamirriyama warray ŋayinydja ŋuli Garrayyunydja ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhi walala ŋuli ŋayaŋu‐djulŋikuma ŋanya.
PSA 37:24 Wiripunydja ŋuli yolŋu ŋunhiyi galkirri, yurru yaka ŋayi yurru ŋorra yukurra gupaḏalnydja ŋunhiliyi, liŋgu ŋayipi Godthunydja yurru ŋanya ŋunhi märrama gaŋgathinyamirriyama, dhärranhamarama nhanukalaynydja ŋayi goŋdhu.
PSA 37:25 Yo, ŋarranydja dhuwala worruŋuna ŋarra yolŋu, nhinananydja ŋarra yukurrana weyinŋumirri, yurru yaka ŋarra nhäŋala ŋunhi ŋayi Garrayyu gonha'yurrunana dhuwurr‐dhunupanha yolŋunha, ga yaka ŋarra yana nhäŋala yumurrku'nha ŋuriki rom‐dhunupamirriwu yolŋu'‐yulŋuwu marrya'wuynydja nhinanhara, ŋäthinyara ŋula ŋathawunydja.
PSA 37:26 Liŋgu ŋayinydja ŋuriŋinydja rom‐dhunupayu yolŋuyu bitjan warray liŋgu ŋuli marrtji maranhu‐wekama yana yolŋu'‐yulŋuwunydja, ga nhanŋu ŋunhi yumurrkuny'tja nhina yukurra goŋmirriyinana yana walala.
PSA 37:27 Yo, gonha'yurrana dhuwali yätjtja rom, ga nhiniya ŋamathaŋana, liŋgu ŋuliwitjandhinydjayi gatjaḻkurru nhe yurru nhina ŋunhalanydja Godkalanydja wäŋaŋura gupaḏalnha‐wala yanana.
PSA 37:28 Liŋgu Godtja märr‐ŋamathirri yukurra ŋuli nhä ŋunhi ŋamakurru' wal'ŋu ga dhunupa, yaka ŋayi yurru ŋapa‐nherraṉmirri nhanukalayŋunydja ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu. Märr‐yuwalk yurru yana ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋu rom‐dhunupamirrinydja nhina yukurra walŋana gunganharaŋurana gupaḏalnha‐wala yanana. Ga ŋunhinydja mala‐wunhara rom‐yätjkuŋunydja ŋurikiŋinydja, walalanhanydja yurru ŋupanna, bena‐wala yana yarrkmaramana.
PSA 37:29 Yo, dhuwalanydja gay' wäŋa yurru yukurra djingaryun ŋurikina yana walalaŋgu rom‐dhunupamirriwuna, ga walalana yurru yukurra nhinanydja dhiyalanydja gupaḏalnha‐wala yana.
PSA 37:30 Yo, rom‐ŋamakurruny'tja yolŋu ŋuli waŋa be dhunupa dhäruk ga djambatj, liŋgu ŋayi yukurra ŋayathama rom Godkuŋu ŋunha ŋayaŋuyu nhanukalay, ga yakana ŋayi bilyun yurru gatjpaḻ'yun, ga galkirri.
PSA 37:32 Ŋayi ŋuli rom‐yätjthunydja yolŋuyu guyaŋirri yukurra, wanhawitjan dhukarrkurru ŋayi yurru gatjpaḻ'yunmarama ga buma ŋunhi rom‐ŋamakurru'nha yolŋunha.
PSA 37:33 Yurru Garrayyunydja ŋayipinydja yakana yurru ŋanya ganan ŋunhiwalayi miriŋuwalanydja goŋlili. Ga ŋuli walala yurru gäma ŋunhi rom‐dhunupanha yolŋunha bala dhä‐wirrka'yunarawunydja, yakana walala yurru waŋa yätj‐ḻakaramanydja ŋanya ga dhä‐ḏir'yundja.
PSA 37:34 Galkurra yana mukthurra, dhukarr‐nhäŋa yukirriya bulnha Garraywunydja, ga dhäruk marrtjiya märraŋa ŋanya Garraynha, bala ŋayinydja yurru märr‐ŋal'yunna nhokala, ga wekama wäŋanydja nhokalana goŋlili, bala nhe yurru nhämana ŋunhi rom‐yätjmirrinhanydja yolŋunha baḏuwaḏuyunarana.
PSA 37:35 Yo, nhäŋala ŋarra rom‐yätjnhanydja yolŋunha, ŋayi yukurrana nhinana buŋgawana ŋayi wirrkina wal'ŋu, ga yalalaŋumirriyunydja ŋunhi ŋarra ḻarruŋalanydja nhanŋu nhäŋalanydja, bäyŋuna ŋarra maḻŋ'maraŋalanydja ŋanya, yana ŋayi winya'yurrunana buwayakthinana‐wala.
PSA 37:37 Nhäŋa ŋunhi ya' rom‐dhunupanha yolŋunha. Nhinanydja ŋayi yukurra ŋayaŋu‐wurrkurrum'thirri yana, ga djamarrkuḻi'‐mäypamirri ŋayi ŋunhi yolŋunydja.
PSA 37:38 Ga dhuwurr‐yätjmirrinhanydja, ŋayi yurru baḏuwaḏuyunna‐wala warrpam'thunna yana, ga bitjandhi liŋgu djamarrkuḻi'nhanydja nhanŋu baḏuwaḏuyundhi yurru‐wala.
PSA 37:39 Yo, Garrayyu yurru walŋakumana ŋunhinydja rom‐dhunupamirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, bitjan ŋayi yurru gunganhamirriyama ŋuriŋinydja waluyu marimirriyunydja.
PSA 37:40 Ŋayi yurru guŋga'yun warray nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha, ga märrama ŋayi yurru walalanha dhawaṯmarama ŋuliŋuru goŋŋuru miriŋuwalanydja, liŋgu walala ŋuli marrtjinydja nhanukalaynha Garraywalana yana ŋurrwu'lilinydja, ga ŋayina walalanha yurru yukurra gunganhamirriyamanydja.
PSA 40:1 Yo, ŋarra galkurrunanydja yukurrana ŋayaŋuyunydja wurrkurrum'thu, bukumirriyaŋala bitjarra marrtjina Garraywala, ga ŋayi ŋäkulanydja ŋarranha, bala yana guŋga'yurrunana.
PSA 40:2 Bitjarra ŋayi waṉa‐djarryurruna märraŋala ŋarranha, bala warryurrunana ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋarra yukurrana ŋorrana balanyaraŋura bitjan dhoḻu ŋunhi wäŋa. Yo, dhawaṯmaraŋalanydja ŋayi ŋarranha warryurruna ḻaw'maraŋalanydja, bala nherrara ŋunhana guṉḏalilina gal'ŋu, bala ŋarra dhuwala dhärranydja yukurra walŋana, ŋayaŋu‐walŋana ŋarra.
PSA 40:3 Ga biyapul ŋayi wekaŋala ŋarraku manikay yuṯana gal'ŋu dhikana, ŋuriŋiyi manikayyunydja ŋarra yukurra wokthunna nhanŋu ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywuna. Yo, bukmakthuna yurru ŋunhi nhämanydja, bala rom‐wiyaṉiyirrina yurru walala Garraywunydja, bala ŋayaŋu‐nherraṉmirrina yurru nhanukala.
PSA 40:4 Yo, ŋayipi yurru Godthunydja goŋmirriyamana ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli ŋayaŋu‐nherraṉmirri gal'ŋu nhanukala, ga ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi yurru yaka malthun yukurra ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli ŋapa‐nherraṉmirri Godku, ga yaka ŋuli ŋayi waŋgany‐manapanmirri gal'ŋu ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwala ŋunhi walala ŋuli buku‐ŋal'yun yukurra wiripuŋuwu waŋarrwu; Ŋayi yurru ŋunhiyinydjayi yolŋu nhina yukurra goŋmirriyirrina dhikana djulŋithirrina.
PSA 40:5 Gunhu' Waŋarr, nhenydja ŋunhi djäma mirithirri manymak gal'ŋu yana rom malanha ŋanapurruŋgu, ga yakana ŋula waŋgany waŋarr balanyara biyaka ŋuli nhe. Bitjan warray liŋgu nhenydja ŋuli gurrunhan ŋamakurru' warray yana dhukarr ŋanapurruŋgunydja, nhepina yana waŋganynha wal'ŋu ŋamakurruny'tja dhikanydja Waŋarr.
PSA 40:6 Yaka nhenydja ḏukṯuk ŋurikinydja, ŋunhi ŋarra yurru gäma nhuŋu mundhurr‐wekama ŋula wäyinnhanydja bathanarawu ŋunhi barŋlilinydja, yakana yana nhe ŋuli bäy‐ḻakarama ŋurikinydja ŋunhi ŋarra ŋuli wekama nhuŋu ŋula nhä; Yana nhenydja ŋunhi mäkiri'na ḻapmaraŋala ŋarraku, märr yurru ŋarra ŋäma nhunapinyay dhäruk.
PSA 40:7 Bala ŋarra mäkiri'‐witjurrunanydja ga ŋäkulana yana, ga waŋana bitjarrana nhokala, “Garray, dhuwalana ŋarranydja.
PSA 40:8 Nhokala ŋuriŋi djorra'yunydja ḻakarama yukurra ŋarranhanydja, ŋunhi ŋarra ŋuli ŋayaŋu‐djulŋithirri nhokalayŋuwu yana djälwunydja malthunarawu; Nhepi yana ŋarraku Godtja, ga ŋayathamanydja ŋarra yukurra baṯ bitjan nhuŋuway yana romdja ŋarrakalay ŋayaŋuyunydja.”
PSA 40:9 Yo, liŋguna ŋarra Garray waŋananydja ḻakaraŋalanydja marrtjina yolŋu'‐yulŋuwanydja, ŋuripanydja ŋunhi walala ŋuli ḻuŋ'maranharamirri waŋgany‐manapanmirri nhuŋu yolŋu'‐yulŋu, ŋarra ḻakaraŋalanydja bitjarra ŋunhi nhenydja walŋakunharamirri ŋanapurruŋgu. Garray, nhenydja marŋgi muka ŋarrakunydja, ŋunhi ŋarra yurru yaka ḏaḏawyundja ḻakaranharaŋuru ŋuliŋuruyi manymakŋurunydja dhäwu'ŋuru.
PSA 40:10 Yaka yana ŋarra ŋuli djuḻuḻ'maramanydja ŋarrakuwaynydja ŋarra ŋayaŋuyu, bitjan bili yana ŋarra ŋuli ḻakaramanydja marrtji nhokalaŋuwuy, ŋunhi nhenydja God märr‐yuwalkthinyaramirri, ŋunhi nhenydja yurru bitjan warray liŋgu walŋakuma yukurra ŋanapurrunha. Yo, ŋunhi walala ŋuli yolŋunydja walala marrtji waŋgany‐manapanmirrinydja, ŋarranydja ŋuli yana ḻakaramana walalaŋgu warraŋulkumana nhuna, ŋunhi nhenydja yuwalk yana gal'ŋu märryu‐ḏapmarama yukurra ŋanapurrunha.
PSA 40:11 Garray, ŋarra marŋgi nhuŋu yolŋunydja, ŋunhi nhenydja yurru bitjan warray liŋgu maŋutji‐wuyunaramirri ŋarraku, bitjan liŋgu yana nhe yurru yukurra gämanydja ŋarranha nhokalay nhe märr‐ŋamathinyarayunydja, bitjan gunganharamirriyamana ŋarranha nhäŋuru yätjŋurunydja.
PSA 42:1 Gunhu' Waŋarr. Ŋarra yukurra dhuwala ŋanhdharkthirrina; Ŋarranydja nhuŋu ḏukṯukthirri yukurra wirrkina, bitjan ŋuli wäyin ḏukṯukthirri gapuwu, wirrkina ŋar'ŋaryun.
PSA 42:2 Ŋarraku ŋayaŋunydja yukurra ŋanhdharkthirrina, baṉḏanynha. Nhepina dhuwala walŋa‐ḏikṯiktja waŋarr, nhuŋunydja ŋarra yukurra ḏukṯukthirri wirrkina. Nhäthana ŋarra yurru balanydja marrtji? Wirrki yana ŋarra ḏukṯukthirri yukurra nhänharawu bukuwunydja nhuŋu, ga buku‐ŋal'yunarawunydja nhuŋu yana.
PSA 42:3 Bitjanna liŋguna ŋarra ŋuli ŋäthinydja marrtji, munha‐ŋupan ga walu‐ŋupan, liŋgu bitjanna liŋgu walala ŋuli miriŋuyunydja waŋa marrtji ŋarranha, “Wanhaka be nhuŋu Waŋarrnydja?” bitjanna ŋuli.
PSA 42:4 Roŋiyirri ŋarra ŋuli guyaŋirri ŋurikiy ŋäthiliŋuwuy, bala ŋarraku ŋuli ŋayaŋunydja yätjthirrina. Yo, marrtjinya ŋarra ŋuli Buṉbulili Dhuyulili, rrambaŋi wiripu‐guḻku'wala miṯtjiwala; marrtjinya ŋarra ŋuli, ŋurru‐warryuna yolŋunha miṯtjinha; Rrambaŋi ŋanapurru ŋuli marrtjinya Godkalanydja Buṉbulili, bala ŋanapurru ŋuli miyamana manikay, märr‐yiŋgathinya rrambaŋi, wokthuna ŋuli yukurranha Garraywu.
PSA 42:5 Nhäku ŋarra yukurra dhuwala galŋa‐yätjthirrinydja? Nhäku ŋarra warwuyundja yukurra? Ŋarra yurru yana märr‐nherraṉmirri Garraywalana, gatjpu'yun yukurra galkunna nhanŋu; Ŋarra yurru biyapul wokthun yukurra Garraywunydja, bili ŋayi ŋarraku Walŋakunharamirrinydja ga Waŋarr Godtja, nhanukalaynha yana ŋarra yurru ŋayaŋu‐nherraṉmirrinydja.
PSA 46:1 Yo, Godtja dhuwala ŋilimurruŋgu ŋayi ŋurrwu, ga wekamanydja ŋayi ŋuli ganydjarr ŋilimurrunha. Bitjan liŋgu yana ŋayi ŋuli galki ŋilimurruŋgala yulŋunydja, girri'‐ŋamathirri yukurra guŋga'yunarawuna ŋilimurruŋgu ŋunhi ŋilimurru ŋuli marililinydja gärri.
PSA 46:2 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋilimurru yurru yakana barrarirrinydja ŋula nhäku, bäyyi ŋunhi yurru dhuwala munathany'tja wäŋa marrmarryun, ga buku yurru ŋunha wäŋa buku‐yupthun ŋunhana‐wala gapulili moṉuklilina.
PSA 46:3 Wiripunydja ŋuli ŋayi gapu ŋunha ŋoy‐ḻaw'yun gaŋgathirri wal'ŋu, ga rirrakaymirriyirrina biyapulnha gal'ŋu, bathalana rirrakay, ga ŋunha buku wäŋa yurru marrmarryunna, yurru yakana ŋilimurrunydja yurru barrarirri.
PSA 46:4 Yo, ŋunha gapunydja yukurra mayaŋ'tja waṉḏirri beŋuruyi Godkala, ga wäŋa ŋunhi Godkunydja walŋa yana yukurra djingaryun ŋuriŋiyinydjayi gapuyu.
PSA 46:5 Yo, God ŋunhiliminydjayi wäŋaŋura, ga yakana yurru ŋayi ŋunhiyi wäŋa baḏuwaḏuyundja ŋula nhäyu; Waḏutja yana Godthunydja yurru ŋunhiyinha wäŋanha guŋga'yun nhanŋuwaynydja ŋayi.
PSA 46:6 Ŋunha wiripunydja miṯtji yolŋu walala yukurra barrarirrina wirrkina yana wal'ŋu, liŋgu Godthunydja yukurra rur'ruryunna ŋunhiyi, bala burruḻ'yunna walalanydja yukurra; Rirrakayyunydja wakindhu yana ŋayi yurru waŋanydja dhika wal'ŋu, bala dhuwala munathany'tja yurru wäŋa winya'yunna‐wala yana buwayakthirrina.
PSA 46:7 Ŋayinydja ŋunhinydja God ganydjarr‐ḏumurrunydja wal'ŋu dhika ŋilimurruŋgala dhiyala, dhika bäyma ŋayi galki yana. Yo, ŋayinydja ŋunhi Djaykupkunydja God, bitjan ŋilimurruŋgu ŋayi ŋurrwu'na.
PSA 46:8 Go marrtjiyana lili, ga nhäŋana ŋunha Godkuŋu djämawuynydja, nhä ŋayi yukurra djäma bukmakkurru wäŋakurru buku‐ḻiw'marama.
PSA 46:9 Ŋunha miṯtji ga miṯtji yukurra bunharamirri bala‐lili'yunmirri, yurru ŋayipinydja Godthunydja yurru ŋunhiyi gulmaramana, ḏaḏawmaramana marina; Ḏaw'‐ḏawyunna ŋayi yurru garanydja malanha walalaŋgu, bala nhäranhamaramana ŋayi yurru ŋunhi gunganharamirrinydja girri'.
PSA 46:10 Yo, biyaka nhiniya galŋa‐mundurrthiyana wurrkurrum'thiyana, ga marŋgithiyana biyakana ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja dhuwala God. Yo, bukmakthu yurru yolŋuyunydja walalay bäpurru'yu ga bäpurru'yu buku‐ḻiw'marama nhäma dharaŋanna ŋarranha, ŋunhi ŋarranydja dhuwala God garrwar wal'ŋu be‐wala birr; Bukmakthu yolŋuyu walalay buku‐ḻiw'marama wäŋakurru ŋarranha yurru ḻakaramanydja garrwar‐ḻakaramana.
PSA 46:11 Yo, Garray Godtja ŋunhi ganydjarr‐ḏumurrunydja wal'ŋu ŋilimurruŋgala galki yana ŋayi, ga ŋayinydja ŋunhi bitjan ŋilimurruŋgu ŋayi ŋurrwu'na.
PSA 47:1 Go walala yolŋu'‐yulŋu, goŋ‐ḻurr'‐ḻurryurrana walala, märr‐yiŋgathiyana, ga manikaynha miyamala go! Wokthurrana wirrkina yana rirrakaynydja buku‐warrwarthiyana.
PSA 47:2 Liŋgu Garray warray biyapulnydja‐wala wal'ŋu garrwarnydja, ŋilimurru borrk‐beyaṉiyirri nhanŋu; Ŋayi dhuwala buŋgawa ŋurruŋunydja, ga bukmak dhuwala wäŋa nhanukala yukurra goŋŋura djingaryun.
PSA 47:3 Wiripu bäpurru' yolŋu miriŋuyina ŋilimurruŋgu, yurru ŋilimurrunydja djuḻkmaraŋala walalanha Garraywalana ŋuriŋi ganydjarryu, bala ŋayi nherrara dharraylili walalanhanydja ŋilimurruŋgalana.
PSA 47:4 Ŋayi djarr'yurruna ŋilimurruŋgu wäŋa nhinanharawu, liŋgu wirrkina ŋayi yukurra märryu‐ḏapthunmarama ŋilimurrunha.
PSA 47:5 Godtja dhuwala liŋguna ŋurruŋuyina buŋgawayina, ŋunha ŋayi nhinanydja yukurra djiwarr'ŋurana, ga yolŋunydja walala girrirriyunna yukurra yiŋgathirrina, wokthunna nhanŋu bena buku‐warrwaryuna rirrakayyu.
PSA 47:6 Go ŋilimurrunydja miyamanna, wokthundhi nhanŋu, wokthunna ŋilimurru go ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywu Godkunydja, liŋgu ŋayi ŋilimurruŋgu buŋgawa.
PSA 47:7 Yo, Gunhu' Waŋarrnydja buŋgawana bukmakku wäŋawu buku‐ḻiw'marama yana. Wokthunna go nhanŋu, manikaynha miyaman wokthunna manapan.
PSA 47:8 Yo, Gunhuny'tja ŋunha nhina yukurra nhanukalay wäŋaŋura djiwarr'ŋurana, ŋayathama ŋayi yukurra yolŋu'‐yulŋunha bukmaknha, bäpurru'nha ga bäpurru'nha.
PSA 47:9 Mulku'‐mulkurunydja yolŋu walala marrtjina yurrum'thurrunana waŋgany‐manapanminana ŋanapurruŋgala, waŋganyŋura ŋilimurru yukurra buku‐ŋal'yundja Garraywu; Ga mariwuynydja girri' ŋunhinydja goŋŋuru yupthurrunana, liŋgu ŋayi Gunhu' Waŋarr buŋgawa ŋurruŋunydja bukmakku bäpurru'wu, bukmak dhuwala yolŋu'‐yulŋu nhanukala waŋganygala yukurra djingaryun goŋŋura.
PSA 49:1 Yo nhuma yolŋu walala bukmak bäpurru', ŋäka walala, mäkiri'‐witjurra nhuma yolŋu walala birrka'mirriŋura buku‐ḻiw'marama.
PSA 49:2 Nhuma ŋunhi be gal'ŋu wakinmirri bathalamirri, ga yumurrku', ga nhuma ḻukunydjamirri ga ŋurruwuykmirri, mäkiri'‐witjurra walala rrambaŋithiya.
PSA 49:3 Ŋarranydja yurru waŋa dhärukthu ḻiya‐djambatjthu warray, ga ḻakaramanydja ŋarra yurru warraŋulkuma yana maḻŋ'marama, märr yurru nhenydja dharaŋan ŋunhi mayaliny'tja.
PSA 49:5 Yakana ŋarra yurru barrarirrinydja ŋunhi yurru wäŋa marimirrinydja yukurra dhärra, ŋunhi ŋayi yurru miriŋu marrtji ga ḻiw'marama ŋarranha.
PSA 49:6 Yo, ŋunhiyi dhuwurr‐yätjmirri yolŋu walala ŋuli ŋurr'yunmirri waŋanharamirri walalanhawuy walala, yanapi ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja ḻukunydjathinyarayunydja walalanha walŋakuma.
PSA 49:7 Yolŋunydja yurru yakana dhawaṯmaranharamirri ŋanyapinyay ŋayi ŋuliŋurunydja goŋŋuru ŋula yolkalanydja ŋuriŋi nhanukalay ŋayi be rrupiyayunydja. Nhä dhika ŋayi yurru ŋuriŋi yolŋuyu wekama Godkunydja nhanŋunydja, märr yurru ŋayi yukurra nhina walŋanydja?
PSA 49:8 Bäythi ŋayi ŋunhi be ḻukunydja wal'ŋu mirithirrinydja, yurru yaka ŋunhiyi ganany'tja, märr yurru ŋayi ŋuriŋiyi bäyim walŋana, märr yurru ŋayi yukurra nhina weyinŋumirri be wal'ŋu, ga yakana yurru rakunydhirrinydja.
PSA 49:10 Yo, bukmak yurru dhuwala yolŋunydja walala murrmurryun, ŋunhiyi ḻiya‐djambatj gal'ŋu yolŋu, ga ŋunhi bawa'mirri yolŋu, ḻiya‐dhumuk ŋunhi, märrma'yirrina walala yurru ŋunhi buwayakthirrinydja winya'yundja‐wala; Bukmaknha yurru yana gonha'yun nhä walala yukurra ŋayathama ŋuli, ga ŋuriŋina walalaŋgala yumurrku'yuna yurru yukurra märramanydja ŋunhi rrupiyanydja dhika nhänydja malanha.
PSA 49:11 Ga ŋunhiyinydja walala walalawuynydja yurru ŋorra marrtji moluŋurana, ga ŋunhiyina bili yurru wäŋanydja walalaŋgu moluna yana gupaḏalŋuwuna nhinanharawu, bäyyi ŋunhi walala ŋuli waŋanha marrtjinya wäŋanha ḻakaranha walalaŋguway.
PSA 49:12 Yo, bäyyi ŋayi ŋunhi yolŋu garrwar wal'ŋu be ŋayi bathala, ŋunhiyinydjayi yolŋu yana ŋayi yurru rakunydhirrina‐wala, bitjanna bitjan wäyin ŋuli ŋunhi rakunydhirri; yakana ŋanya yurru walŋakuma ŋuriŋinydja be nhäyunydja malaŋuyu ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama.
PSA 49:13 Yo, yolŋunydja walala ŋuli yukurra märr‐ḏaw'yun ŋuriŋina be walalaŋgalay nhäyuna malaŋuyu. Walala ŋuli guyaŋirri yanapi walala yurru ŋuriŋiyinydjayi nhina yukurra walŋana, yurru yaka warray;
PSA 49:14 Walala yurru yana murrmurryunna bitjanna bitjan wäyin ŋunhi bembi, ga ŋunhina bili yäkunydja Rakunynha yurru bitjan djäkamirrinydja walalaŋgu. Dhunupana yana yurru walalaŋgu rumbalnydja ŋunhi winya'yunna‐wala yana ŋunhana moluŋurana, buwayakthirrina yurru, ga gupaḏalnha‐wala yanana ŋunhiyi walala yolŋunydja walala yurru yukurra nhina ŋunhilimina wäŋaŋura rakunymirriwalana.
PSA 49:15 Yurru Godthu warray ŋayipi yurru ŋarranhanydja walŋakuma, ŋayi yurru ŋarranha märrama dhawaṯmarama warray ŋuliŋurunydja romŋuru rakunydhinyaramirriŋurunydja, ga märramana‐wala yana ŋarranha yurru nhanukalaynha wäŋalili ŋunhana.
PSA 49:16 Yaka biyaka ŋayaŋu‐yätjthiyanydja ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra yolŋu nhina ḻukunydja gal'ŋu, ga bäyyi ŋunhi nhanŋu nhä malanha ŋayi ŋuli marrtji bukulili ŋal'‐ŋalmarama buku‐yattjatkuma.
PSA 49:17 Ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu rakunydhirrinydja, yakana ŋayi yurru ŋunhi djaw'yun galkinydja, dhäparknha ŋayi yurru goŋnha yana marrtji ŋunhiwalanydja wäŋalili rakunydhinyaramirrililinydja.
PSA 49:18 Yo, ŋayaŋu‐djulŋithinya ŋayi ŋuli nhinanha be dhiyalanydja munatha'ŋuranydja, ga yolŋunydja walala ŋanya ŋuli ḻakaranha goŋmirri‐ḻakaranhana, wokthunana nhanŋu, yanapi ŋayi be wal'ŋu bathala yolŋu.
PSA 49:19 Yurru rakunydhirrinydja ŋayi yurru ŋunhi yolŋunydja, ga ŋunhilina rakunymirriwalana wäŋaŋura ŋayi yurru nhinanydja yukurra ŋurruk‐manapanmirri märi'muwalana walalaŋgala dhambay, yakana biyapulnydja walala yurru djarraṯawun'tja nhäma.
PSA 49:20 Yo, bäyyi ŋayi ŋunhi yolŋu garrwar wal'ŋu be mirithirri, yanana ŋayi yurru rakunydhirrina‐wala bitjanna bitjan wäyin ŋuli ŋunhi rakunydhirri; yakana ŋanya yurru walŋakuma ŋuriŋinydja be nhäyunydja ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama.
PSA 51:1 Garray God Waŋarr, maŋutji‐wuyurra ŋarraku, nhuŋunydja ŋayaŋu‐ŋamathinyara yuwalk warray, weyinŋumirri warray, wuyurra ŋarraku, ga buwayakkuŋana ŋarrakuŋu yätjtja.
PSA 51:2 Garray rurrwuyurrana ŋarranha ḏarrtjalkkuŋana, baḏuwaḏuyurrana ŋarraku yätjtja dhuwurr.
PSA 51:3 Ŋarra dhuwala dhuwurr‐yätj yolŋu, yurru yakana ŋarra yukurra djuḻuḻ'marama meṉguma ŋarrakuŋu yätjtja dhuwurr; Bitjanna liŋguna ŋarra ŋuli yukurra guyaŋirri, bitjan wuyunna ŋarrakalayŋu ŋarra yätjkuna.
PSA 51:4 Nhunapinyay, Garray, ŋarra ŋayaŋu‐yätjkuŋala, liŋgu ŋarra ḏaw'yurruna nhuŋu rom. Dhunupa warray nhuŋu yulŋunydja, ŋunhi nhe ŋarranha rom‐nyamir'yurrunanydja, murr'yunmaraŋalanydja manapara;
PSA 51:5 Yuwalknha ŋarra dhuwala yätjtja ḏarramu. Yo, beŋuru liŋgu ya' ŋunhi ŋarra ŋäṉḏi'mirriŋuwala guḻunŋura, ga yana liŋgu dhawal‐wuyaŋina ŋarra dhuwurr‐yätj yana.
PSA 51:6 Garray, nhe ḏukṯuk ŋarraku, ŋarra yurru nhina yukurra ŋayaŋunydja‐ḏarrtjalk, garrkuḻuk nhenydja yana, ga yuwalkŋu wal'ŋu. Guryunmaraŋa ŋarrakala ḻiyalili ḏarrtjalk ga dhunupa guyaŋinyara.
PSA 51:7 Rurrwuyurrana nhe ŋarranha Garray, garrkuḻukkuŋana, bala ŋarra yurru garrkuḻukthirrina.
PSA 51:8 Liŋguna nhe ŋarranha muŋdhurrunanydja yukurrana, buḻwaŋ'maraŋalanydja, dhä‐ḏir'yurruna yätjŋuru ŋarranha. Garray God, ŋayaŋu‐ŋamathaŋana ŋarranha, märr ŋarra yurru biyapul ŋayaŋu‐ŋamathirriyi.
PSA 51:9 Maŋutjinydja nhe dhaḻ'yunmiya, Garray, ga yaka weyin nhäŋa ŋarraku yätjtja dhuwurr; Rurrwuyurrana yana biḏiwiḏitjkuŋana ŋarrakala yätjtja dhuwurr.
PSA 51:10 God, yuṯakuŋana ŋarranha ŋayaŋunydja, wirrkina garrkuḻukkuŋa, ḻatju'kuŋana wal'ŋu; Nherrala yuṯana wal'ŋu birrimbirr ŋunha ŋarrakala ŋayaŋulili.
PSA 51:11 Yakana ŋarranha ḏupthurra nhokiyingala goŋŋurunydja, yaka djaw'yurra Walŋanha ŋunhi Birrimbirrnha ŋarrakala.
PSA 51:12 Ŋäthilinydja ŋunhi nhe walŋakuŋala ŋarranha ya', ŋarra ŋulinyaramirriyunydja wirrkina ŋayaŋu‐djulŋithina. Garray, wekaŋana lili roŋinyamaraŋana ŋarranha ŋunhiyi yana liŋgu ŋayaŋu‐djulŋithinyara; Mulkiya ŋarranha, Garray, märr yurru ŋarra bitjan liŋgu dhäruk‐märranharamirri nhuŋu yulŋunydja.
PSA 51:13 Bala ŋarra yurru marŋgikuma ŋunha yätjmirrinhana yolŋu'‐yulŋunha, walala yurru marŋgithirri nhokalaŋuwu romgu, bala roŋiyirri liliyi yurru nhokala.
PSA 51:14 Garray God, nhenydja ŋarraku walŋakunharamirri. Walŋakuŋana ŋarranha go, dhawaṯmaraŋana rakunyŋurunydja romŋuru, bala ŋarra yurru dhäwuny'tja barrkuwatjkumana ḻakarama nhokalaŋuwuy, ŋunhi warray ŋunhi nhenydja ŋuli djäma rom‐dhunupa yana.
PSA 51:15 Guŋga'yurrana ŋarranha, bala dhäruk wekaŋana ŋarraku, bala ŋarra yurru nhuŋu wokthunna waŋana dhiyaŋu ŋarrakalay dhärukthuna.
PSA 51:16 Ŋuli nhe bini ḏukṯukthinya ŋanapurruŋgu yolŋu'‐yulŋuwu, ŋanapurru bini bunha wäyin murrkay'kunha, mundhurr‐wekanharawu nhuŋu, bala ŋarra bini gänhanydja nhuŋuna Garray, yurru nhenydja yaka warray bini ŋayaŋu‐djulŋithinya ŋuriŋiyi mundhurr‐wekanharayu.
PSA 51:17 Nhenydja yukurra ḏukṯukthirri ŋarrakuway, ŋarra yurru yana ŋarrapi nyilŋ'maranharamirri ŋarranhawuy ŋarra, bala wekanharamirrina nhokala, bala yana wuyunmirrina ŋurikiy yätjpuy ŋunhi yukurra ŋorra ŋunha ŋayaŋuŋura ŋarrakala. Yo, ŋunhi ŋarraku yurru ŋayaŋu wuyunmirrinydja, bala gonha'yunna yätjtja, ŋapa‐wekamana yurru ŋurikiyinydja, ga yakana nhe ŋuli ŋarranha ŋurrkamanydja.
PSA 63:1 God Waŋarr, Waŋarr ŋarraku, nhuŋuwaynha ŋarra yukurra warrya'yun dhika bukmakthunydja ŋayaŋuyu ŋarrakalay; Nhuŋunydja ŋarra yukurra ḏukṯukthirri wirrkina dhika wal'ŋu. Ŋayaŋunydja ŋarra dhika yukurra baṉḏanydhirrina, bitjan ŋuli wäŋa ŋula gapumiriw; ŋayaŋu‐ŋanhdharkthirrina ŋarra yukurra nhinanydja ŋuli nhuŋu.
PSA 63:2 Ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru nhäma nhuna, Garray, dhiyali nhokala wäŋaŋura, liŋgu nhenydja dhuwala ganydjarr‐ḏumurru, ga ḻatju' wal'ŋu dhika.
PSA 63:3 Yo, manymaknha ŋunhi nhinanharawu, ŋarra yurru nhina walŋanydja, yurru bulunydja wal'ŋu ḻatju' nhokalana ŋarra ŋuli nhina märr‐ŋamathinyaraŋura.
PSA 63:4 Bala ŋarra nhuŋu wokthunna yukurra yurru, bitjanna liŋgu weyinŋumirrina ŋarra yurru buku‐wekamanydja nhuŋu, yakana yurru ḏaḏawyun; Goŋdja ŋarra yurru garrwarthirri yana, wokthunna yukurra nhuŋu bukumirriyamanydja manapan.
PSA 63:5 Yo, ŋarrakala ŋayaŋuyunydja bitjanna liŋgu ŋuli yukurra ḻukana maranhukunharamirrina, yurru ŋuriŋina bili nhokalay märr‐ŋamathinyarayunydja ŋayaŋu‐ḏaw'yun; Manikaynha ŋarra yurru yukurra miyaman, goŋmirriyirrina dhika wal'ŋu, wokthunna yurru nhuŋu, Garray God.
PSA 63:6 Wiripunydja ŋarra ŋuli ŋorra nhina, bira'yun ŋuli ya', bala ŋarra ŋuli guyaŋirrina nhina, märryu‐ŋupan nhuna ŋuli munha‐ŋupan.
PSA 63:7 Liŋgu bitjanna liŋgu nhepiŋga yana ŋarraku ŋuli djäkanydja, guŋga'yundja ŋuli ŋarranha; Ŋoy‐djulŋithirrina ŋarra ŋuli nhina nhokala djäkaŋura, bitjanna bitjan ŋuli yothu wäyin ŋäṉḏi'mirriŋuwala binbarrŋura djuḻuḻ'yun nhina; barkparkthunna ŋarra ŋuli manikay galŋa‐djulŋithinyarayunydja.
PSA 63:8 Ŋarra yukurra baṯ bitjanna mulkanydja nhuna, ga nheŋga ŋarranha yukurra goŋdhu mulka baṯ bitjandja, walŋakumanydja yukurra ŋarranha.
PSA 63:9 Wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu'‐yulŋu ŋuli ŋarraku yukurra ŋaramurryirri, bunharawu walala ŋarraku ḏukṯuk; Walalana yurru raku'‐rakunydhirrinydja bunharaminyarayunydja, bala yurru rumbalnydja walalanha ḻuka waṯuyuna wakinŋuyuna.
PSA 63:11 Ga ŋarranydja yurru märr‐yiŋgathirrina, goŋmirriyirrina dhika wal'ŋu Godkala. Yo, Godkuna ŋunhi yolŋu walala yurru galŋa‐ŋamathirrinydja, liŋgu Godthunydja yurru dhäruk‐mukmaramana ŋunhinydja bothinyaramirrinhanydja walalanha yolŋu'‐yulŋunha.
PSA 67:1 Gunhu' Waŋarr, ŋayaŋu‐wuyurra ŋanapurruŋgu; Nhäŋanydja ŋanapurrunha nhe yurru yukirriya goyulŋu'yu dhika wal'ŋu yana, ga gäŋa ŋanapurrunha yukirriya goŋmirriyaŋa dhika wal'ŋu,
PSA 67:2 märr yurru ŋuruŋu wiripuŋuyunydja bäpurru'yu yolŋu'‐yulŋuyu nhämana nhuŋu ḻatjuny'tja rom; Walala yurru nhämana, bala marŋgithirrina, ŋunhi nheŋga dhuwala waŋarr walŋakunharamirrinydja.
PSA 67:3 God milkunhamiyana nhunapinyay nhe ŋurukala wiripuwurruŋgalanydja bäpurru'wala, märr yurru walala wokthun yukurra nhuŋuwaynha; Bukmaknha yana yurru yolŋu'‐yulŋu buku‐ŋal'yun yukurra nhuŋuwaynha yanana.
PSA 67:4 Walala yurru ŋayaŋu‐ŋamathirrina, ga miyamanna ŋayaŋu‐djulŋithinyarayuna dhikana, liŋgu nhenydja dhuwala rom‐dhunupa warray Waŋarr, garrkuḻuk warray, ga gämanydja nhe yukurra bukmaknha yolŋunha miṯtjinha yuwalkkuma dhika wal'ŋu.
PSA 67:5 God milkunhamiyana nhunapinyay nhe ŋurukala wiripuwurruŋgalanydja bäpurru'wala, märr yurru walala wokthun yukurra nhuŋuwaynha, bukmaknha yana yurru yolŋu'‐yulŋu buku‐ŋal'yun yukurra nhuŋuwaynha yana.
PSA 67:6 Yo, wäŋanydja dhuwala marrtji borum‐mäypamirriyirrina, liŋgu ŋayipi Gunhu'yu Godthu ŋilimurrunha yukurra gäma goŋmirriyamanydja.
PSA 67:7 Wirrkina dhikana ŋayi ŋayaŋu‐ŋamathirri yukurra ŋilimurruŋgu; Bukmaknha dhika yolŋu birrka'mirriŋurana wäŋaŋura yurru märr‐ŋal'yun yukurra nhanŋu Garraywunydja.
PSA 69:1 Garray God, go marrtjiya lili, guŋga'yurrana ŋarranha. Ŋarranydja dhuwala balanyarana yolŋu bitjan ŋurru‐ḻupthunna ŋarra yurru gapuŋurana, bitjanna ŋarra yukurra bitjan dhoḻuyu ŋarranha marrtji garrpiṉ, ga yakana ŋarra yukurra maḻŋ'marama ŋarrakuway ŋarra ḏäl garminyarr dhärranharawu.
PSA 69:2 Ga gapunydja dhuwala bena‐wala gal'ŋu yana, ga ŋuriŋi dhaḻawandhu ŋarranha marrtji bumana; galki ŋarra yurru ŋurru‐ḻupthunna‐wala dhuwala yulŋunydja.
PSA 69:3 Märr‐weyinnha ŋarra yukurrana gawaw'yurrunanydja märrliliyaŋalanydja guŋga'yunarawunydja, ga djawaryunna ŋarra marrtji dhuwala, ga mayaŋdja ŋarraku dhulku'mirrina, ga maŋutji ŋarra marrtji bitjan djawaryunna dhukarr‐nhänharayunydja.
PSA 69:4 Yo, guḻku'yu mirithirri yukurra nyinyaŋdhundja nhämanydja ŋarranha ŋurrumiriwŋurana nhämiriwŋurana, ŋuriŋiyinydja walalay yolŋu'‐yulŋuyu wuṉḏaŋarrmirriyu be ganydjarr‐ḏilkurruyu, ga ŋamaŋamayunmirrinydja walala yukurra ŋarraku bunharawuna yana, ga ḻakarama walala yukurra bothirrina ŋarranha. Nhaltjanna dhika ŋarra yurru roŋinyamarama wekamanydja walalaŋgu, ŋunhi ŋarra yaka manaŋina wo ŋula nhaltjarra walalaŋgalaŋuŋuru?
PSA 69:5 Garray God, nhenydja marŋgi ŋarraku. Nhenydja ŋuli nhäma marrtji ŋarranha djämalili, ŋunhi ŋarra ŋuli warkthun ŋula nhä malanha yätj.
PSA 69:6 Ŋarra yaka ḏukṯuk ŋurikinydja ŋunhi walala yurru ŋunhiyi märr‐yuwalkthinyaramirri yolŋu'‐yulŋu goramirriyirri, liŋgu ŋarrakala ŋuriŋi ḻiya‐dhumukthinyarayu yätjthu djämayu.
PSA 69:7 Yo, wiripuŋuyunydja yolŋuyu ŋarranha ŋuli yätj ḻakaramana gal'ŋu yanana, liŋgu ŋarranydja dhuwala nhuŋuway yana, ga ŋuriŋiyinydjayi romdhu ŋarranha ŋuli goramirriyamana.
PSA 69:8 Wiripunydja ŋuli ŋarrakala gurruṯu'mirriyu mulkuru‐ḻakaramana ŋarranha, yanapi ŋarra ŋula yolnha.
PSA 69:9 Yo, wirrki yana ŋarra märr‐ŋamathirrinydja yukurra wal'ŋu yana nhokalaŋuwu Buṉbuwunydja, bitjanna bitjan gurtha ŋuli nhära yukurra ŋatŋatthun ŋarrakala ŋayaŋuŋura. Walala yukurra yätj‐ḻakaramana dhikana wal'ŋu nhunanydja Garray, ga ŋuriŋi walalaŋgala dhärukthunydja yukurra ŋarranhana ŋayaŋu‐wutthun ga ŋayaŋu‐yätjkuma.
PSA 69:10 Wiripunydja ŋarra ŋuli galŋa‐mundurrthirri, ŋoy‐ŋathamiriw nhina wal'ŋu, ga walalanydja ŋuli bitjana warku'yuna warray ŋarranha, beyarrmakkunha warray.
PSA 69:11 Walala ŋuli gitkitthunna ŋarrakunydja, ŋunhi ŋarra ŋuli dhaṯthunmirri ŋuriŋi girri'yu, yana milkunharamirri bitjan ŋunhi ŋarra ŋuli wuyunmirri ŋarrakalayŋuwu ŋarra yätjku.
PSA 69:12 Ŋunha dhukarrŋuranydja walala yukurra waŋanharamirri, bitjan ḻayḻaymaramana ŋarranha, ga ŋuruŋu ŋänitjimirriyu muḻkurr‐leŋumirriyu walalay ŋarranha ŋuli manikaykurruna warku'yunna miyamanna.
PSA 69:13 Yurru ŋarranydja yurru bukumirriyamana yana gal'ŋu nhokalaynha, Garray, yana buku‐ruŋinyamaraŋa dhäruknha ŋarraku lili, ŋuriŋina waluyu ŋunhi nhe nherrara guŋga'yunarawu ŋarraku. Liŋgu nhe dhawu'mirriyaŋala muka, ŋunhi nhe yurru walŋakuma ŋarranha.
PSA 69:14 Garray, dhawaṯmaraŋana ŋarranha dhipuŋuru walŋakuŋana dhoḻuŋurunydja, dhawaṯmaraŋa warryurrana ŋarranha dhipuŋuru dhulmu‐ḻuḻnyinŋurunydja gapuŋuru, liŋgu nhuŋunydja märr‐ŋamathinyara yukurra dhärra warray gupaḏalnha‐wala, djambimiriwnha nhämiriwnha.
PSA 69:15 Dhawaṯmaraŋana ŋarranha märraŋana, märr yurru ŋarra yakana biyapulnydja ŋurru‐ḻupthun; Märraŋana ŋarranha dhawaṯmaraŋana ŋulaŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru.
PSA 69:16 Garray, ŋäka ga mäkiri'‐witjurra ŋarranha, ga buku‐ruŋinyamaraŋana yana dhäruktja, liŋgu nhenydja ŋunhi ḻatju' warray dhika waŋarr. Nhuŋu märr‐ŋamathinyaranydja yukurra dhärra bitjanna liŋguna gupaḏalnha‐wala; dhiyaŋi ŋunhi nhokalay mel‐wuyunaramirriyunydja bilyurrana, ga walŋakuŋana ŋarranha.
PSA 69:17 Yakana djuḻuḻ'maranharamiyanydja ŋarrakala nhe yurru. Ŋarranydja dhuwala djämamirri nhuŋu ŋarra, ga dhuwalana gay' ŋarra mariŋurana yulŋunydja. Go marrtjiyana lili waḏutjana, ga guŋga'yurrana ŋarranha.
PSA 69:18 Gumurr‐walkithiyana ga walŋakuŋana ŋarranha, märraŋana yana ŋarranha warryurra ŋulaŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru.
PSA 69:19 Garray, nhe marŋgi muka, ga ŋäma nhe ŋuli yolŋunha walalanha, ŋunhi walala ŋuli marrtji waŋa yätj dhäruk ŋarraku. Ga nhäma nhe ŋuli ŋunhiyi miriŋunhanydja walalanha, ŋunhi walala ŋuli warku'yun ŋarranha.
PSA 69:20 Ŋarraku ŋayaŋunydja ŋuli ŋayaŋu‐yätjthirrina ŋuriŋiyinydjayi walalaŋgala dhärukthunydja yätjthunydja, bala ŋarra ŋuli nhinanydja galŋa‐yätjthirrina, warwumirriyirrina bitjanna yukurra. Ŋarra gatjpu'yurruna yulŋunydja ŋula yolnha, ŋunhi ŋayi yurru ŋarraku maŋutji‐wuyun, ga marrparaŋ'kuma ŋarranha. Yurru bäyŋu warray, yakana yana ŋula waŋgany yolŋu nhinana ŋarrakala galki, bämara' ŋarraku.
PSA 69:21 Ŋarra marrya'yinanydja, ga walalanydja ŋarranha wekaŋala ŋula nhäna Nawukuku'na; Ŋarra ŋanhdharkthinanydja, ga walalanydja ŋarranha wekaŋala dhäkay‐murrkthunarana gapu.
PSA 69:22 Garray, yakana yana walalanha guŋga'yurranydja, yaka yana walalambala galkithiyanydja wal'ŋu, ŋunhi walala ŋuli waŋgany‐manapan marrtji ḻuŋ'maranhamirri ŋula nhäku maḏayin'ku ŋathawu ḻukanharawu.
PSA 69:23 Yana walala yurru maŋutjinydja bambaythirrina dhumukthirrina, märr yurru walala yakana nhäma, bitjan walala yurru galkirrina marrtji, marrmarryunmirrina ŋuriŋi yalŋgi'yinyarayuna.
PSA 69:24 Dhä‐ḏir'yurrana walalanha ŋuriŋiyina nhokalay nhe ŋaramurryuna, ga yakana ŋula dhayuŋan nhe yurru waŋganynhanydja walŋakuma.
PSA 69:26 Liŋgu walala bumara yukurrana ŋayaŋu‐yätjkuŋala ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi dhä‐ḏir'yunara märraŋala nhokuŋu; Ŋuriŋi bili nhokalay ŋayi ŋunhi gaṯpurr'thinanydja, yurru walalanydja beyarrmakkuŋala warray, gitkitthunmina warray nhanŋu, ŋunhi ŋayi yukurrana rirrikthurrunanydja batjpatjthurrunanydja.
PSA 69:27 Garray, guyaŋiyana walalaŋgu ŋunhiyinydjayi yätjtja malanha, ga dhä‐ḏir'yurranydja walalanha wirrkina yana gal'ŋu; Yakana yana walala yurru nhina galkinydja gal'ŋu nhokala.
PSA 69:28 Biyaka biḏiwiḏitjkuŋana yäkunydja walalanha ŋuliŋuruyi djorra'ŋuru walŋamirriŋurunydja, ga yakana yana walala yurru ŋunhiyinydja walala nhina yukurra galki nhokalaŋuwala ŋurikalanydja ŋayaŋu‐dhunupamirriwalanydja gal'ŋu.
PSA 69:29 Yo Garray, dhuwalana gay' ŋarranydja, rirrikthunna ŋarra yukurra ŋorr'‐ŋurryunna batjpatjtjunna, ga wirrkina wal'ŋu ŋayaŋu‐yätjthirri ŋayaŋunydja ŋarra. Garray, märraŋana ŋarranha ḻaw'maraŋana biyakana walŋakuŋana.
PSA 69:30 Bala ŋarranydja yurru wokthunna nhuŋu wal'ŋu yana, manikaykurruna wokthun; Ŋarra yurru ḻakaramana nhunanydja, ŋunhi nhenydja biyapul gal'ŋu bathala, wokthundja ŋarra yurru nhuŋu buku‐wurrpanarayuna manapan.
PSA 69:31 Ga ŋuriŋiyinydjayi nhuna yurru ŋarra bitjan galŋa‐djulŋithinyamirriyamana. Liŋgu nhenydja yaka ḏukṯuk ŋarraku, ŋunhi ŋarra yurru gäma wäyindja ŋula nhänydja mundhurr‐wekanharawu.
PSA 69:32 Ga ŋunhinydja walala ŋunhi walalanha ŋuli ŋayaŋu‐ŋonuŋguma dhurrpalayu romdhu, walalanydja yurru nhämana dharaŋanna, bala walala yurru djulŋithirrina, goŋmirriyirrina dhikana.
PSA 69:33 Yo, nhenydja ŋunhi nhe ḻarruma yukurra warrya'yun Godku, yana nhiniya wurrkurrum'thiya, gatjpu'yurra biyaka ŋamakurru'wu maḻŋ'thunarawuna wal'ŋu. Liŋgu ŋayipinydja Godthunydja yukurra ŋäma warray bukumirriyanharawuy ŋunhinhanydja walalanha gurrupuruŋumirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha; Yaka ŋayi yurru meṉguma nhanŋuwaynydja ŋayi ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhi walala yukurra nhina garrpiṉarawuy ŋula nhäkuŋu.
PSA 69:34 Wokthurrana biyakana nhumanydja, ŋunhi nhuma djiwarr'wuy walala; buku‐ŋal'yurrana nhanŋu nhumanydja yolŋu'‐yulŋu ŋunhi nhuma yukurra nhina dhiyala munatha'ŋura.
PSA 69:35 Yuwalk yana märr‐yuwalk ŋayi yurru walŋakuma wäŋanha Djurutjalamdja, ga biyapul yurru ŋayi ŋunhiyi gaŋgathinyamirriyama dhuḻ'yundhi ŋunhi yulŋunydja buṉbuma. Ga ŋunhiyinydjayi yolŋu walala mala‐wunharawuynydja nhanukalaŋuwuŋu djämamirriwuŋunydja walalaŋguŋu, walalana yukurra yurru nhina ŋunhiliyinydjayi wäŋaŋura; Ga walalaŋguwaynha yana yurru ŋunhi yulŋunydja wal'ŋu dhulŋuŋuna gupaḏalnha‐wala, ŋurikinydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala yukurra märryu‐ḏapmaranhamirriyu märr‐ŋamathinyarayu ŋayathama ŋanya, ga walalana yurru yukurra nhina ŋunhiliyinydja wäŋaŋura gupaḏalnha‐wala yanana.
PSA 91:1 Garray dhuwala ŋurrwuny'tja ŋilimurruŋgu, ŋayi yurru ŋilimurrunha monyguma ŋurrwu'yunmarama, bili ŋayi ŋunhi biyapulnydja‐wala garrwar Waŋarrnydja. Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu gärrinydja nhanukala ŋurrwu'lili, bala nhinana yukurra yurru nhanukala, ŋayinydja yurru walŋathirri warray, Garraywala ŋuriŋi gunganharayu.
PSA 91:2 Ŋayi yurru waŋa Garraywala bitjanna, “Nhenydja dhuwala ŋarraku watjarr'mirri, ga ŋurrwu' walŋamirri. Nhepina ŋarrakunydja Waŋarr; ŋarra yurru nhokalana ŋayaŋu‐nherraṉmirri.”
PSA 91:3 Ŋe! Ŋunha Yätjthu Ŋäṉukthunydja yukurra ŋayathama raki'na ḏapmaranharawu nhuŋu, yurru Garrayyunydja nhuna yurru walŋakuma warray, yupmaramana yurru nhokala, ga walŋakuma ŋayi yurru nhuna gungama rerriŋuru ga rakunydhinyaramirriŋuru.
PSA 91:4 Walŋana nhe yurru nhina yukurra Garraywalanydja djäkaŋura, bitjandhina bitjan ŋunha wäyindhu ŋuli dhangi'yun yothu'nha wäyinnha binbarrlili yaluŋura, djuḻuḻ'marama ŋuli burakinyaraŋuru; Bitjandhi bili nhunanydja yurru djuḻuḻ'marama Garrayyunydja nhanukalay ŋurrwu'lili, walŋakumayi nhuna yurru.
PSA 91:5 Munhakunydja nhe yurru nhina yukurra beyaṉumiriwnha, ga bitjandhi liŋgu walupuynydja, beyaṉumiriw yana nhe yurru yukurra nhina.
PSA 91:6 Yakana nhuna yurru ŋula yolthu djaw'yun, ŋula buma nhuna yurru, bili Garrayyuna yukurra nhuna gungama, ŋurrwu'yunmarama yurru walu‐ŋupan ga munha‐ŋupan.
PSA 91:7 Wiripu‐guḻku' yolŋu walala yurru galkirrinydja marrtji, murrmurryundja yurru ŋula nhokala ḻiw'marama.
PSA 91:8 Nhenydja yurru yaka warray burakirri ŋula nhäyu, nhenydja yurru yana nhäma ŋunhi dhuwurr‐yätjmirrinha, walala yurru galkirri marrtji ŋuriŋi Garraywala dhä‐ḏir'yunarayu.
PSA 91:9 Nhunanydja yurru yaka ŋula yätjthu romdhu wutthun, liŋgu nhanukala Garraywala nhenydja wekanharamina goŋlili; Ŋayi ŋunhi garrwar wal'ŋu Waŋarr God nhuŋunydja gunganharamirri ga watjarr‐mulkanharamirri, yakana yurru ŋula nhä mari galkithirri nhokalanydja wäŋalili.
PSA 91:11 Liŋgu Godthu yurru goŋ‐nherraṉ nhuŋu djäkamirrinha yolŋu'‐yulŋunha, walala yurru ŋunhi djiwarr'wuy walala marrtji dharraynydja nhuŋu wanhawitjan nhe yurru marrtji;
PSA 91:12 Mulkana yurru walala marrtji nhuna baṯ bitjanna, märr nhe yurru yakana ŋula galkirri, ga burakirri ḻukunydja ḏaw'yun guṉḏayunydja.
PSA 91:13 Ŋuli nhe yurru nhäma ŋula wakinŋunha wäyinnha maḏakarritjnha, nhenydja yurru yana bumana ŋanya, gukumana yurru; Nhämana nhe yurru moḻ'ŋunha maḏakarritjnhanydja, bala yana muŋdhunna ŋanya nhokalay nhe djalkiriyuna.
PSA 91:14 Garray yukurra waŋa bitjan, “Ŋarranydja yurru walŋakuma yolŋunha ŋunhinha, ŋunhi ŋayi yukurra mulka rambuma ŋarranha; Ŋarranydja yurru nhanŋu dharray, ŋapatjkumana ŋanya, liŋgu ŋayi marŋgina wal'ŋu ŋarraku, nhäyinyara ŋarra yulŋunydja Godtja.
PSA 91:15 Ŋunhi ŋayi yurru wäthun ŋula ŋarraku, bala ŋarra yurru waŋa buku‐wakmarama nhanŋu; Ga ŋuli ŋayi yurru ŋula marilili gärri, ŋarranydja yurru ŋunhili nhanukala galki, walŋakumanydja ŋarra yurru ŋanya, märramana dhawaṯmaramana ŋuliŋuru mariŋuru. Bala ŋarra yurru märr‐ŋal'yunna nhanŋu ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋarrakala yukurra märryu ḏapmarama, ga buku‐ruŋiyinmarama ŋarra yurru nhanŋu; Weyinnha ŋayi yurru nhina yukurra dhiyala munatha'ŋuranydja, liŋgu ŋayi yurru marŋgithirrina ŋarraku walŋamirriwuna romgu.” Ga bitjan yukurra Garray waŋanydja.
PSA 93:1 Yo, Garraynydja dhuwala buŋgawa ŋayi gal'ŋu, ŋunha nhinanydja ŋayi yukurra girri'yunydja dhaṯthunminyara dhika dhapirrkmirriyu, ḻatju'yu dhika wal'ŋu; Nhinanydja ŋayi yukurra ŋunha ŋuriŋi ganydjarryu, ganydjarr‐ḏumurruyu wal'ŋu dhika giṯthunamiriwyu. Ŋayi ŋunhi Garrayyu djämanydja dhuwala wäŋanha munatha'nhanydja, ga nherraranydja ŋayi giṯmaranhamiriw yana gal'ŋu, yakana ŋayi yurru giṯthun bala ga lili bitjan.
PSA 93:2 Garray, beŋuru liŋgu ŋurruŋuru nhe yukurrana nhinananydja buŋgawa wal'ŋu, ŋurruŋu nhe, ga bitjan liŋgu walŋa yana nhe yulŋunydja.
PSA 93:3 Ŋunha gapu moṉuktja ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu, ga ŋunha dhaḻawan yukurra galkirri ŋunha munatha'lili be rirrakayyu wal'ŋu bathalayu ŋanya.
PSA 93:4 Yurru Garraynydja wal'ŋu biyapul warray, be‐wala ŋurikalayinydjayi gapuwalanydja; Ŋuriŋi nhanukalanydja ganydjarryu bitjan ŋayi yukurra gäma dhuwala munatha'nha wäŋanha warrpam'thun yana, ŋayinydja biyapul gal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru ŋayi ŋurikalanydja be bathala‐wala ḏowuwalanydja.
PSA 93:5 Yo, Garrayyunydja nherrara ŋunhi romdja, ŋunhi ŋayi yurru dhärra yukurra yana mukthun, djambimiriw nhämiriw. Garray, nhuŋunydja ŋunhi wäŋa biyapul warray wal'ŋu dhuyu, ḏarrtjalk warray, ganaŋ'thun yukurra ŋuliŋuru yätjkalanydja, bitjanna liŋguna dhärra yurru yukurra gupaḏalnha‐wala.
PSA 97:1 Yo, Garraynydja dhuwala buŋgawa ŋayi wal'ŋu. Biyaka goŋmirriyaŋa wokthurrana manaparra nhuma munathany'tja wäŋa, ga nhumanydja ŋunhi nhuma nhina yukurra gapuŋura ga runu'‐runuŋura, biyaka galŋa‐djulŋithiyana gal'ŋu.
PSA 97:2 Garraynydja yukurra nhina dhika dhapirrk warray wal'ŋu yana ŋayipinydja, bitjan ŋayi yukurra ŋäkirrmaranhamirrinydja ŋanyapinyay ŋayi ŋuriŋina waŋupini'yuna, ga nhinanydja ŋayi yukurra ŋunha be‐wala djiwarr'ŋura wal'ŋu, gämanydja ŋayi marrtji dhuwala wäŋanha munatha'nha goŋdhunydja nhanukalay ŋayi.
PSA 97:3 Nhinanydja ŋayi yukurra ŋunhiliyi dhunupa wal'ŋu yana, ga ŋuliŋuruyi nhanukala yukurra marrtjinydja gurthana dhawaṯthundja, nhäranhamaramana yukurra ŋunhi miriŋunhanydja nhanŋuway, ga yakana ŋula waŋgany walŋanydja.
PSA 97:4 Ŋuliŋuruyi nhanukala dhawaṯthun yurru bitjan djaḻka'‐djaḻkarryunna, ga ṉilŋṉilŋdja ŋunhinydja yurru wärakkumana mulka ŋuriŋi birrka'mirrina wäŋa; Ŋayi yurru munatha'yunydja wäŋayu nhämana, bala marrmarryunmirrina, bala barr'‐barryunna yurru buku'‐wukunydja wäŋa, buḻwaŋ'thunna marrtji gumurrŋura nhanukalanydja Garraywalanydja, ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋunha Garray wal'ŋu ŋayi ŋurruŋu dhiyaku munatha'wu warrpam'ku yana.
PSA 97:6 Bukmakthu ŋuruŋunydja gärakpuyyunydja walalay bitjan ganyu'yu ga ŋaḻindiyu dhika nhäyu ḻakaramana ŋanya yukurra, ŋunhi ŋayinydja rom dhunupa wal'ŋu yana, ga bukmakthu buku‐ḻiw'marama wäŋaŋuru miṯtjiyunydja yukurra nhämana ŋunhi dhapirrktja dhikanydja ŋanyanydja djarraṯawun'.
PSA 97:7 Yo, ŋunhinydja walala ŋunhi walala yukurra buku‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu ga ŋula nhäku maḏayin'kunydja, walalanydja yurru goramirriyirrina, liŋgu birrka'mirri waŋarr malanha yurru buku‐nyilŋ'thun nhanŋuwaynha yana waŋganyguna Garraywuna.
PSA 97:8 Yo, yolŋu walala ŋunhi Djurutjalambuy wäŋawuy yukurra mirithirrina yana ŋayaŋu‐djulŋithirrina, goŋmirriyirrina yukurra nhina ḻiw'marama ŋunhi wäŋakurru, liŋgu nhenydja God yukurra djäma dhunupa warray dhika wal'ŋu.
PSA 97:9 Nhenydja dhuwala ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu God yana, wäŋa‐nininyŋu, ga nhepi yukurra ŋayathama dhuwala wäŋanha munatha'nhanydja ḻiw'marama yana. Nhenydja biyapul wal'ŋu djuḻkmarama yukurra yana bukmaknhanydja ŋunhinydja ŋunhi walala ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu waŋarr‐ḻakarama yukurra.
PSA 97:10 Yo Garray, nhenydja yukurra märr‐ŋamathirri warray ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala yukurra ŋuyulkthirri nyinyaŋdhun yätjku; Nhepi ŋuli gunganhamirriyamanydja walŋakumanydja walalanha, ŋunhi nhuŋuwaynydja gal'ŋu yolŋu'‐yulŋunha, märrama nhe ŋuli dhawaṯmarama walalanha ŋuliŋurunydja goŋŋuru yätjkalanydja.
PSA 97:11 Nhe ŋuli djarraṯawun'kumana dhukarrnydja ŋuriki rom‐waŋganymirriwunydja ŋayaŋu‐dhunupamirriwunydja yolŋu'‐yulŋuwu, märr yurru walala nhina ŋayaŋu‐djulŋithirrina, goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu.
PSA 97:12 Yo, biyaka galŋa‐djulŋithiya wirrki wal'ŋu yana nhumanydja ŋunhi ŋayaŋu‐dhunupamirrinydja. Ŋayaŋu‐djulŋithiya yana Garraywalanydja, ga buku‐wurrpala wekaŋa nhanŋu, liŋgu ŋayinydja ŋunhi gäna wal'ŋu, ḏarrtjalk yana ŋayi Garray.
PSA 100:1 Go wäŋa malanha bukmak, yiŋgathiya Garraywu, goŋmirriyiyana nhanŋu go rirrakay‐djulŋithinyamirriyuna.
PSA 100:2 Märr‐ŋal'yurra nhanŋu ŋoy‐djulŋithinyarayu, ga marrtjiya lili nhanukala, miyamala ŋayaŋu‐djulŋithinyaramirri manikay.
PSA 100:3 Marŋgithiyana nhanŋu Garraywu, ŋunhi ŋayi dhuwala Gunhu' Waŋarr, ŋayipi yana. Ŋayi bokmara ŋilimurrunha, ga ŋilimurrunydja dhuwala nhanŋuwaynha mala yolŋu; ŋilimurru nhanukalana goŋŋura, liŋgu ŋayi ŋilimurruŋgunydja djäkamirri.
PSA 100:4 Go gärriyana lili nhanukala Buṉbulilina, buku‐wekaŋana ŋanya, ŋilimurru wokthunna nhanŋu wal'ŋu mirithirrina; Buku‐wekaŋa ŋanya, ga yäkuna ŋanya garrwarkuŋa.
PSA 100:5 Bili Garray dhuwala ḻatjuny'tja, nhanŋu märr‐ŋamathinyaranydja dhärrana yukurra, ga bitjanna liŋguna yurru, weyinŋumirrina. Garraynydja dhuwala märr‐yuwalkthinyaramirri; Ŋilimurrunydja yurru ga yumurrku' ŋilimurruŋgu märr‐nherraṉmirrina nhanukala, liŋgu ŋayipinydja yurru yukurra dhärra bitjanna liŋguna djambimiriwnha‐wala yana.
PSA 103:1 Ŋarranydja liŋguna djarr'yurruna, ŋarra yurru wokthun nhanŋu Garraywuna; Bukmakthu ŋarrakalay ŋayaŋuyu ŋarra yurru wokthunna nhanŋu, liŋgu yäkunydja ŋayi djeŋarra' warray wal'ŋu, biyapul warray‐wala wiripu‐guḻku'walanydja.
PSA 103:2 Bitjanna liŋguna ŋarra yurru wokthun nhanŋu Garraywu, ga yakana ŋuli meṉgumanydja nhaltjan ŋayi ŋuli yukurra ŋarranha gäma ḻatju'kuma dhika wal'ŋu.
PSA 103:3 Ŋayi biḏiwiḏitjkuma marrtji bala ŋuli ŋarrakala yätj malanha, warrpam ḏarrtjalkkuma ŋarranha, ga ḏukthunmarama ŋayi ŋuli ŋarranha marrtji bala, baḏarraŋ'kuma birrka'mirriŋuru rerriŋuru,
PSA 103:4 Ŋarranha ŋayi ŋuli walŋakuma rakunydhinyaraŋuru, ga nhinanydja ŋarra yukurra walŋana yana nhanukalana djäkaŋura. Ga monyguma ŋarranha ŋayi ŋuli märr‐ŋamathinyarayu, nhanukalay ŋayi ŋoy‐wuyunaramirriyu ŋuli yukurra ŋarranha gäma ḻatju'kumana.
PSA 103:5 Ŋayi ŋarranha ŋuli maranhu‐wekama ḻatju'mirriyu nhäyu malaŋuyu, yuṯana yana ŋarra ŋuli yukurra nhina ḏälnha, bitjan ŋuli ḏamala, bili nhanukala goŋŋura Garraywala.
PSA 103:6 Wiripuŋuyu yolŋuyu ŋarranha mak wakinŋu‐ḻakarama yukurra, yurru Garraynydja ŋarrakala gali'ŋura; ŋayi ŋarranhanydja yukurra gäma ŋamathama dhika wal'ŋu.
PSA 103:7 Ŋäthili baman' ŋayi milkuŋala nhanŋuway ŋayi dhukarr ŋurikala ḏarramuwala Mawtjitjkala, ga bukmakthu yolŋu'‐yulŋuyu bäpurru'yu Yitjuralpuyŋuyunydja nhäŋala Garraywu ḻatjuny'tja djäma nhanukala Mawtjitjkala.
PSA 103:8 Garraynydja dhuwala mel‐wuyunaramirrina, bitjanna liŋguna ŋayi yukurra ŋayaŋu‐ŋamathirrinydja ŋilimurruŋgu. Yakana ŋayi ŋuli dhika waḏutja ŋaramurryirri; djäkana ŋuli ŋamathamana, gel'yunna gäma.
PSA 103:9 Wiripunydja ŋayi ŋilimurrunha ŋuli waŋa raypirri'yun yätjŋuru, yurru yaka gupaḏalnydja ŋayi ŋuli ŋilimurrunha murr'marama, ga yaka ŋayi ŋuli weyinmaramanydja gäma ŋunhi nhanŋuway ŋayi ŋaramurr.
PSA 103:10 Wiripunydja ŋilimurru ŋuli ŋanya buma ŋayaŋu‐yätjkuma ŋuriŋi ŋilimurruŋgala yätjthu, yurru Garraynydja ŋuli yaka buku‐ruŋiyirri ŋilimurruŋgu, buma ŋitjalanhanydja.
PSA 103:11 Godkunydja märr‐ŋamathinyara dhiŋgina, bena‐wala birr'; wirrki ŋayi yukurra märryu‐ḏapmarama märr‐ŋamathinyarayu ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala dhäruk‐märranharamirri nhanŋu;
PSA 103:12 Liŋguna ŋayi yarrkyarrkmaraŋala ŋilimurruŋgu yätjtja dhuwurr, barrkulilina wuyupmaraŋalana, bena‐wala birr' ŋilimurruŋgala.
PSA 103:13 Yo, Garraynydja yukurra wuyun ŋilimurruŋgu, bitjandhi bitjan ŋuli yolŋu mäḻu'mirriŋu wuyun nhanukalayŋuwu gäthu'mirriŋuwu.
PSA 103:14 Bili ŋayi marŋgi ŋilimurruŋgu, ŋunhi ŋilimurrunydja dhuwala munatha', munatha' muka ŋayi yolŋukuŋala djämanydja.
PSA 103:15 Yolŋunydja dhuwala yaka yurru weyin yukurra nhina dhiyala munatha'ŋura, gurriri'ŋu yana nhanŋu walŋanydja, balanyara bitjan mulmu. Mulmu ŋuli ŋuthan ḻatju'thirri,
PSA 103:16 bala ŋuli watayunydja bo'yun, buṯthunmaramana, ḏaŋgalkmaramana ŋuli winya'yunmaramana; Yakana biyapulnydja yurru nhäma ŋunhiyi ŋula yolthu.
PSA 103:17 Yurru Garraywunydja märr‐ŋamathinyara yakana ŋuli winya'yun; Bitjanna liŋguna Garraynydja yukurra ŋayaŋu‐ŋamathirri ŋurikinydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu, ŋunhi walala borrk‐barrarirri yukurra nhanŋu; Walalaŋgu ŋayi yukurra ŋayaŋu‐ŋamathirrinydja, ga yumurrku'wu walalaŋgalaŋuwu, ga walalaŋgalaŋuwu yumurrku'walaŋuwu yumurrku'wu.
PSA 103:18 Bitjanna liŋguna ŋayi yukurra yurru guyaŋirrinydja ŋunhiyi walalanha, ŋunhi walala yukurra ḏälkuma rom nhanŋu, ŋunhi walala yukurra dhärukku malthun nhanŋuway.
PSA 103:19 Garraynydja yukurra nhina ŋunha djiwarr'ŋurana, djiwarrny'tja ŋunha nhanŋuwayŋga wäŋa; Ŋayiŋga ŋunha ŋurruŋunydja buŋgawanydja, nhanukalaynha goŋŋura ŋorra yukurra nhä malanha bukmak.
PSA 103:20 Wokthurra Garraywuna, nhuma djiwarr'wuynydja yolŋu'‐yulŋu, ŋunhi nhuma dhäruk‐märranhamirri nhanŋu.
PSA 103:21 Wokthurra Garraywuna, nhuma djämamirrinydja walala nhanŋu, ŋunhi nhuma djäma yukurra nhanukalay djälkurru.
PSA 103:22 Wokthurra Garraywuna, nhumanydja walala birrka'mirriŋura wäŋaŋura, bukmak nhä malanha ŋunhi ŋayi bokmara nhumalanha. Wokthurrana walala, ga bitjandhiyi liŋgu ŋarranydja yukurra wokthundhi nhanŋu Garraywu, gupaḏalnha‐wala yanana yurru.
PSA 107:1 Nhuma yolŋu walala buku‐wurrpalana ŋanya Godnhanydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi manymak mirithirri warray Garray Waŋarr; Yuwalk yana märr‐yuwalk ŋayi yukurra märr‐ŋamathirrinydja ŋilimurruŋgu, ga bitjan liŋgu ŋayi yurru.
PSA 107:2 Nhuma yolŋu walala ŋunhi nhumalanha ŋayi walŋakuŋala, waŋiya ḻakaraŋa nhanukalaŋuwuy ŋunhi ŋayinydja biyapul warray wal'ŋu, dhapirrk warray, liŋgu märraŋala ŋayi nhumalanha dhawaṯmaraŋala beŋuru ŋunhi miriŋuwala goŋŋuru.
PSA 107:3 Ŋayi ḻuŋ'maraŋalanydja marrtjina nhumalanha birrka'mirriŋuru yana wäŋaŋurunydja, ŋulaŋuru dhimurru'ŋuru ga bärra'ŋuru, ga ḻuŋgurrmaŋuru ga djalathaŋŋuru, bitjarra ŋayi gäŋala nhumalanha lili wäŋalilina roŋinyamaraŋala.
PSA 107:4 Wiripunydja nhuma yolŋu walala yukurranha ŋuli bäymana wirwiryuna ŋanhdharkŋurana, räwakŋurana gawarrka'ŋurana wäŋaŋura, ga yakana nhuma maḻŋ'maraŋala dhukarr ŋunhinydja ŋunhi ŋayi marrtji ŋorra ŋunhimala wäŋalili ḻatju'lilinydja, märr yurru nhe yukurra nhinana ŋunhili.
PSA 107:5 Marrya'na nhe ga ŋanhdharknha, ga ŋayaŋunydja nhuŋu ŋunhi ŋunhanydja märr‐yawaryurrunana djawaryurrunana gal'ŋu.
PSA 107:6 Yo, mariŋura nhe yulŋunydja ŋayaŋunydja, bala nhe wäthurrunana märrliliyaŋalana Garraywala bitjarrana, “Garray, guŋga'yurra ŋarranha,” bitjarra. Ga ŋayinydja nhuna yuwalkthi walŋakuŋalana, ga märraŋala ŋayi nhuna dhawaṯmaraŋalana beŋuruyinydjayi marimirriŋurunydja.
PSA 107:7 Ga gäŋalanydja ŋayi nhuna yukurrana ŋuliwitjarrana dhukarrkurru dhunupakurruna yana, ga yana liŋgu ga mulkana nhe ŋunhi wäŋa nhinanharawu, wäŋaranharawuna wal'ŋu.
PSA 107:8 Way nhuma yolŋu walala, biyaka buku‐wurrpalana Godnhanydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi dhapirrk warray, ŋanya warray dhika; Yuwalk yana märr‐yuwalk ŋayi märr‐ŋamathirrinydja yukurra ŋilimurruŋgu, ga bitjan warray liŋgu ŋayi yukurra djämanydja ŋamakurru' mirithirri wal'ŋu yana ŋilimurruŋgu yolŋu'‐yulŋuwunydja.
PSA 107:9 Yo, ŋunhi ŋilimurru ŋuli marrya'yirri ga ŋanhdharkthirri, ŋayinydja ŋuli ŋilimurrunha maranhu‐wekama, ga rarr'yundja ŋayi ŋuli mirithirri yana manymak nhänydja malanha ŋilimurruŋgu.
PSA 107:10 Wiripunydja nhuma ŋuli nhinanha yukurranha buku‐munha'ŋura ŋunha wäŋaŋura, garrpiṉarana nhumalanha ŋuli yukurranha ŋuriŋi raki'yu dhika nhäyu malaŋuyu, liŋgu nhe ŋapa‐nherraṉmina yukurrana Garraywu; Yaka nhe ḏukṯukthina nhinanharawu nhanukalaŋuwunydja romgu wal'ŋu.
PSA 107:12 Ga dhiyakuyinayi märrwu nhe ŋuli ŋayaŋunydja nhuŋu djawaryuna ŋuriŋinayi gänharayu ŋonuŋdhuna romdhu, bala nhe ŋuli galkinyana yana, ga yakana nhuŋu ŋula yol dhärranhamaranharawunydja guŋga'yunarawunydja.
PSA 107:13 Yana nhe ŋayaŋu‐yätjthinana yukurrana yulŋunydja, bala nhe wäthurrunana, märrliliyaŋalana Garraywala bitjarrana, “Garray, guŋga'yurra ŋarranha,” bitjarra. Ga dhunupana yana ŋayinydja nhuna yuwalkthi walŋakuŋalana, dhawaṯmaraŋalana märraŋala yana beŋuruyinydjayi marimirriŋurunydja;
PSA 107:14 Märraŋalana ŋayi nhuna ŋuliŋuruyi buku‐munha'ŋurunydja wäŋaŋuru dhawaṯmaraŋalana, ga gulk‐gulkthurrunana ŋayi nhokala rakiny'tja ŋunhinydja garrpi'‐garrpiṉarawuynydja, dhayaḻakuŋalana nhuna ŋayi.
PSA 107:15 Way yolŋu walala, biyaka buku‐wurrpalana Godnhanydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi dhapirrk warray waŋarr, ŋanya warray dhika. Yuwalk yana märr‐yuwalk ŋayi märr‐ŋamathirrinydja yukurra ŋilimurruŋgu, ga bitjan liŋgu ŋayi yukurra djämanydja ŋamakurru' mirithirri wal'ŋu yana ŋilimurruŋgu yolŋu'‐yulŋuwunydja.
PSA 107:16 Yo, liŋgu ŋayi bakmaraŋalana ŋayipina ŋunhi ḏälnydja raki' ŋunhi yukurrana garrpira ŋilimurrunha, dhawaṯmaraŋalana ŋayi yänana dhayaḻakuŋalana ŋuliŋuruyi garrpiṉminyaraŋurunydja romŋuru.
PSA 107:17 Wiripunydja nhuma yolŋu walala yukurranha ŋuli nhinanha ḻiya‐dhumuknha yana, ga wiripunydja nhe ŋuli ŋayaŋu‐yätjthinya burakinyarana, liŋgu ŋuriŋi nhokalay yätjthu.
PSA 107:18 Yana nhe ŋuli ŋuyulkthirrina ŋathawunydja, galki rakunydhinyarawuna.
PSA 107:19 Yo, mariŋurana yana nhe yulŋunydja, bala nhe wäthurruna Garraywalana märrliliyaŋala bitjarrana, “Garray, guŋga'yurra ŋarranha,” bitjarrana. Ga ŋayinydja nhuna yuwalkthi walŋakuŋalana, ga märraŋalana ŋayi nhuna beŋurunydja yätjŋurunydja ŋayaŋu‐yätjthinyaramirriŋurunydja romŋuru.
PSA 107:20 Yo, ŋayi waŋana dhäruk‐waŋgany, bala nhenydja baḏarraŋ'thinana, ḏukthurrunana nhe yulŋunydja ŋuriŋi bili dhärukthu yana; ŋayi walŋakuŋala nhuna, märr yurru nhe yaka muka rakunydhirrinydja.
PSA 107:21 Yana nhenydja yurru buku‐wurrpala ŋanya Godnhanydja, liŋgu ŋayinydja ŋamakurru' warray dhika waŋarr; Yuwalk yana märr‐yuwalk ŋayi märr‐ŋamathirrinydja yukurra ŋilimurruŋgu, ga bitjan warray liŋgu ŋayi yukurra djämanydja ŋilimurruŋgu yolŋu'‐yulŋuwunydja ŋamakurru' dhika wal'ŋu mirithirri yana.
PSA 107:22 Go gäŋana lili nhanŋu mundhurrnha Garraywunydja, ga buku‐wurrpalana ŋanya; Ḻakaraŋana ŋanya ŋurikiynha ŋunhi ŋayi yukurra djäma mirithirri bathala, miyamalana manikaynha, wokthurrana manaparana biyakana Garraywalanydja ŋayaŋu‐djulŋithinyaramirriyuna.
PSA 107:23 Wiripunydja nhuma yukurranha ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu gänha mitjiya be dhulmukurru wal'ŋu wulangurru, djäma nhuma ŋuli ŋula nhä malanha yana ḻukunydjakunharaminya ŋuriŋi djämayu.
PSA 107:24 Ga wiripunydja nhuma ŋuli nhänhana Garraywuŋu djämawuynydja, nhä ŋayi ŋuli djäma nhanukalay ŋayi ganydjarryu ŋula dhulmuŋura gapuŋura.
PSA 107:25 Wiripunydja ŋayi ŋuli waŋanha dhäruk yana waŋgany, bala ŋayi ŋuli watayunydja bo'yunana ŋuriŋi ganydjarrmirriyuna wal'ŋu, bathalayuna ganydjarryu ŋayi ŋuli djäma, ga ŋunhiyi ḏowu dhaḻawan ŋuli gaŋgathinya mirithinyana dhikana wal'ŋu, barrari‐wukunhana nhumalanha yolŋu'‐yulŋunhana.
PSA 107:26 Yo, wiripunydja ŋayi ŋuli ŋunhi mitjiya gaŋgathinyamirriyanha ŋuriŋi dhaḻawandhu ḏowuyu, ga be yana galkinya ŋunha ŋoylilinydja gapulili, ga nhuma yolŋunydja walala ŋuli barrarinyana yukurranha mirithinyana;
PSA 107:27 Yo, ḏur'‐ḏuryunana nhuma ŋuli bala ga lili ŋuriŋi ḏowuyunydja, bitjana bitjan ŋuli leŋumirri ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji yukurra bala ga lili buku‐wirwiryun, ga yakana nhe yana marŋginydja nhaltjanarawu nhinanharawu walŋathinyarawu.
PSA 107:28 Yo, mariŋuranydja nhe ŋuli bathalaŋura yana wal'ŋu dhika, bala nhe ŋuli wäthuna Garraywala bitjana, “Garray, walŋakuŋa ŋanapurrunha,” bitjana.
PSA 107:29 Ga yuwalkthi yana märr‐yuwalk ŋayi nhumalanha walŋakuŋalanydja märraŋala dhawaṯmaraŋalanydja ŋuliŋuruyi barrarimirriŋurunydja dhikanydja wal'ŋu romŋuru; Yana ŋayi ŋuli waŋananydja dhäruknha waŋganynha, mukmaraŋala ŋayi ŋunhi watanhanydja ga gapunhanydja, bala ŋayi ŋunhi watanydja ga gapunydja wurrkurrum'thinana mukthurrunana, bukmak ŋunhi nhä malanha warrpam' wapurarrnha, wapurarryinana yana.
PSA 107:30 Yo, nhänhanydja nhuma ŋuli gapu nyilŋ'thunaranydja mukthunaranydja wurrkurrum'thinyaranydja, bala ŋayaŋu‐djulŋithinyana dhikana goŋmirriyinyana ŋuli, liŋgu gäŋalanydja ŋayi nhumalanha walŋana yana ŋunhimala wäŋalili ŋunhi wanhamala nhe ḏukṯukthinya ŋuli nhinanharawu.
PSA 107:31 Ga nhenydja ŋuli guyaŋinya muka ŋanya Garraynha, buku‐wurrpanaŋga manapana ŋanya, liŋgu ŋayinydja manymak warray dhika warray God; Yuwalk ŋayi märr‐yuwalk yana märr‐ŋamathirrinydja yukurra ŋilimurruŋgu, ga bitjan warray liŋgu ŋayi ŋuli gämanydja ŋamathama warray dhika ŋilimurrunha yolŋu'‐yulŋunhanydja goŋmirriyama warray.
PSA 107:32 Yo, ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja ŋunhi walala ŋuli ḻuŋ'maranhamirri marrtji nhanukala yäkuyu, garrwarkuŋana wal'ŋu ḻakaraŋa ŋuriki ḏalkarra'mirriwu yolŋu'‐yulŋuwu ga ŋurru'‐ŋurruŋuwu wal'ŋu, liŋgu ŋayinydja ŋunhi God wokthunaramirri warray dhika wal'ŋu.
PSA 107:33 Yo, nhuma yolŋu walala ŋuli yukurranha nhinanha mirithirrina yätjnha yanana, ga ŋayinydja Garrayyunydja baṉḏanyguŋala mayaŋ' wäŋa, märr ŋayi yurru ŋunhiyi wäŋa baṉḏanydhirri;
PSA 107:34 Baṉḏanynha ŋayi ŋunhi wäŋa ganbarknha, ga yakana ŋayi ŋathanydja yukurra ŋuthan ŋunhiliyi wäŋaŋura, liŋgu ŋuriŋina nhokala yätjthuna djämayu.
PSA 107:35 Yurru ŋayi ŋuli Garrayyu wekama warray gapu ŋurikinydja yolŋuwu dhuwurr‐ŋamakurru'wunydja, märr yurru ŋayi ŋunhi ganbarktja gapumiriwnydja wäŋa gapumirriyirrina biyapul,
PSA 107:36 ga yolŋu walala marrtji yurru nhina ŋunhili gapumirriŋuranydja wäŋaŋura, ga yakana walala yurru biyapulnydja ŋula marrya'yirri.
PSA 107:37 Yo, walala ŋuli ḻämu‐nherrulu ŋathanydja malanha ŋula nhänydja, ga dhunupana ŋuli yana ŋuthanna mirithirrina dhirrimukthirrina dhikana wal'ŋu; Ga ŋuliŋuruyi borum‐dharpaŋuru walala ŋuli gulkthundja marrtji mirithirrina guḻku'na, dhirrimuknha dhikana.
PSA 107:38 Yo, guŋga'yun warray ŋayinydja yukurra nhanŋuwaynydja ŋayi ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, gäma marrtji dhika ḻatju'kuma warray, märr walalaŋgu yumurrkuny'tja yurru marrtji miṯtji‐guḻku'thirri, ga wäyin malanha walalaŋgu yurru mirithirrina guḻku'na yana, yakana walala yurru rirrikthun ga rakunydhirri marrtji murrmurryun.
PSA 107:39 Yo, wiripunydja ŋuli ŋunhi Godku yolŋu walala mariŋura yana, walala ŋuli ŋayaŋu‐ŋonuŋdhinya warwuyu dhika nhäyu malaŋuyu. Yurru Godtja yaka ḏukṯuk ŋurikinydjayi walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu ŋaḻapaḻmirriwunydja wal'ŋu bathalamirriwunydja buŋgawamirriwunydja, ŋunhi walala ŋuli muŋdhun yukurra wiripu‐guḻku'nha;
PSA 107:40 Djäma ŋayi ŋuli yulŋunydja walalaŋgala, märr yurru walala yukurra wirwiryun ŋuliwitjanna baṉḏanygurruna räwakkurruna wäŋakurru, yana yukurra marrtji buku‐wirwiryunna, ḻarruma marrtji dhukarrwuna.
PSA 107:41 Yurru ŋayi ŋuli Godthunydja ḻaw'marama ŋunhinhana yolŋunha ŋunhi ŋayi gurrupuruŋu ŋunhi yolŋumiriw, ŋunhiyina ŋayi yurru märrama dhawaṯmaramanydja marimirriŋurunydja wäŋaŋuru, ga ŋayaŋu‐yätjthinyaramirriŋurunydja, ga guŋga'yun ŋayi ŋuli goŋmirriyama bitjan walalaŋgu gurruṯu'mirrinhanydja, märr yurru walala nhina yukurra galŋa‐djulŋithirri.
PSA 107:42 Yo, ŋuriŋi ŋayaŋu‐dhunupayunydja yolŋuyu yurru nhämana, bala ŋayaŋunydja ŋayi yurru djulŋithirrina dhikana; Yurru ŋunhi dhuwurr‐yätjtja yana nhina yukurra dhäruk‐mukthunna, liŋgu bäyŋuna nhanŋu dhäruk waŋanharawu.
PSA 107:43 Yo, ŋuli nhe be ḻiya‐djambatjtja, ga guyaŋirri nhe yukurra ŋamathama, dhunupa wal'ŋu, guyaŋiyana biyakana nhenydja ŋuparrana dhäruknha ŋunhiyi. Ga biyakana liŋguna‐wala yana wokthurrana Garraywunydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi mirithirri ŋamakurru' warray, manymak warray Garray, bitjan warray liŋgu ŋayi yukurra gäma warray nhanukalaynydja märr‐ŋamathinyarayu.
PSA 110:1 Garraynydja God Waŋarrnydja waŋana ŋarrakalaŋuwalanydja Garraywala bitjarra, “Go nhiniya galki dhiyala gay' ŋarrakala gali'ŋura dhunupa'ŋuŋura, yana liŋgu ga galkinyamarama ŋarra yurru nhuŋu miriŋunha ŋunhi, bala nhe yurru djalkirina dhärra walalaŋgala miriŋuwalanydja nhokalaŋuwala.”
PSA 110:2 Yo, Garrayyunydja liŋgu nhuna nherrara, nhe yurru yukurra nhinana buŋgawana ŋurruŋuna wal'ŋu ŋunhala Djurutjalamdja; Ŋulaŋuruyinydja nhenydja yurru buŋgawana ŋuriki nhokalaŋuwu ŋunhi miriŋuwunydja walalaŋgu, bukmakthirrina walala yurru bun'kumu‐djipthundja nhokala.
PSA 110:3 Yurru nhuŋuwaynydja gal'ŋu ŋunhinydja yolŋu walala yurru malthun marrtji yänana‐wala nhuŋu, ŋuriŋinydja waluyu ŋunhi nhe yurru marrtji lili nhokalay nhe ganydjarryu bathalayu wal'ŋu, djuḻkmaranharawu ŋuriki miriŋuwunydja walalaŋgu. Yurru dhaṯthunmirrinydja walala yurru ŋunhiyi walala ŋuriŋina ḏarrtjalkthuna dhikana girri'yunydja mel‐wiḏi'yuna, ga ŋunhi yolŋu walala yuḏayuḏa yurru marrtji galkithirrina nhokala ŋunhawalana dhuyulilina bukulili.
PSA 110:4 Yo, ŋayipi Garrayyu Waŋarryunydja dhawu'‐nherrara yulŋunydja ŋunhiyi, ga dhawu'‐nherraṉarawuynydja ŋunhiyi yurru yukurra dhärrana bitjanna liŋguna‐wala djambimiriwnha nhämiriwnha; Ga dhuwala ŋayi bitjarra dhawu'mirriyaŋalanydja gam'. Nhenydja dhuwala ḏalkarra'mirri ŋunhi yolŋu wal'ŋu, dhärranydja nhe yurru yukurra gupaḏalnha‐wala, bitjanna liŋguna yurru, yurru balanyarana nhe yurru ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja gam' bitjan Milkitjitik yäku yolŋu, ganaŋ'thun yukurra yana wal'ŋu wiripu‐guḻku'walanydja ḏalkarra'mirriwala walalaŋgala.
PSA 110:5 Yo, ŋayipinydja Garraynydja yukurra dhärra dhunupa'ŋuŋura yana gali'ŋuranydja wal'ŋu nhokala, ga ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi boŋguŋu ŋaramurryina wirrkina, bala ŋayi boŋguŋu buŋuna marrtji baḏuwaḏuyurruna buŋgawanhanydja walalanha, warrpam'thurruna yana buwayakkuŋuna biyakuna.
PSA 110:6 Yo, dhä‐wirrka'yundja ŋayi yurru mala‐yarr'yundja bitjandja ŋunhi dhuwurr‐yätjmirrinhanydja miṯtjinha, bala ŋayi yurru dhä‐ḏir'yunna walalanha yana yulŋunydja warrpam'thunna, ga wäŋanydja ŋunhi yurru gungama ŋuriŋi rakunymirriwalanydja rumbalyu, Walala yurru marrtji ŋorra warrpam'nha murrmurryunarana rakunymirrina, yolŋu'‐yulŋu ŋunhi ga walalaŋgu ŋurruŋumirri.
PSA 110:7 Ga ŋayipinydja yurru Garraynydja marrtjina yukurra lili, marrtjinydja ŋayi yurru yukurra ŋuliwitjandhinayi gapumirrikurruna wäŋakurrunydja, ḻuka marrtji ŋayi yurru yukurra bala. Bala ŋayi yurru dhärranydja wuṉḏaŋarrnha dhikana wal'ŋu, djuḻkmaramana yurru ŋunhi miriŋunhanydja.
PSA 115:1 Garray, nhepina dhuwala waŋgany yana dhapirrktja ŋanyanydja dhikanydja, yakana ŋanapurrunhanydja ŋuli ŋula yolthu ḻakaraŋu dhapirrk‐ḻakaraŋu; Nhepina waŋganynha yana märr‐ŋamathinyaramirrinydja ga goyulŋuny'tja, liŋgu nhe ŋuli dhärra yukurra yana djambimiriwnha.
PSA 115:2 Nhäku warray walala ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu ŋuriŋi märr‐yuwalkthinyamiriwyunydja walalay dhä‐wirrka'yun ŋanapurrunha bitjandja, “Wanhaka dhika be nhumalaŋgu Godtja?” bitjan.
PSA 115:3 Ŋanapurruŋgunydja God ŋunha djiwarr'ŋura warray, ga djämanydja ŋayi yukurra ŋuriŋi nhanukalay ŋayi yana ḏukṯukthunydja malaŋuyu.
PSA 115:4 Ga nhumalaŋgunydja waŋarr walŋamiriw warray, dharpana ŋula nhäna guṉḏana yana, goŋbuynha yana djämawuynydja.
PSA 115:5 Yo, nhumalaŋgunydja ŋunhi waŋarr mala dhurrwaramirri warray yulŋunydja, yurru bäyŋuna walala yurru waŋanydja; maŋutjimirri walala, yurru bäyŋuna walala yurru nhämanydja.
PSA 115:6 Buthurumirri warray ŋayi yulŋunydja ga ŋurrumirri, yurru bäyŋuna ŋayi waŋgi'yundja yurru wo ŋämanydja.
PSA 115:7 Ŋarambiya'mirri ga djalkirimirri ŋayi, yurru yakana ŋayi yurru ŋarambiya'yunydja mulka ŋula nhä, ga marrtji ŋayi yurru djalkiriyu, bäyŋuna. Ga bäyŋu warray ŋayi yurru waŋa ŋula waŋgany dhäruk.
PSA 115:8 Yo, ŋunhanydja walala ŋunhi walala ŋuli djäma ŋunhiyi goŋbuynha waŋarrnha ŋula nhänha, ga ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋu ŋunhi walala ŋuli ŋayaŋu‐nherraṉmirri ŋunhimalayi ŋula nhäkala, walalanydja yurru yana bitjanna ḻiya‐dhumukthirrina guyaŋinyamiriwnha, bawa'mirrina yurru, bitjan yana liŋgu bitjan ŋunhiyi waŋarr ŋunhi walala ŋuli djäma goŋdhu.
PSA 115:9 Nhuma yolŋu walala Yitjuralpuyŋu, märr‐nherraṉmiya nhanukalaynha Garraywalana yana; Ŋayi warray nhumalanhanydja guŋga'yun ŋuli yukurra, ga gunganhamirriyama nhumalanha ŋula nhäŋuru.
PSA 115:10 Ga nhuma ḏalkarra'mirri mala Godku, biyaka märr‐nherraṉmiyana märr‐yuwalkthiyana Garraywu; Ŋayi nhumalanhanydja guŋga'yun yukurra ŋuli, ga gunganhamirriyama ŋuli ŋayipi yana.
PSA 115:11 Nhuma yolŋu'‐yulŋu ŋunhi nhuma ŋuli yukurra rom‐wiyaṉirri Godkunydja, biyaka märr‐nherraṉmiya nhanukalaynha yana Garraywalana, liŋgu ŋayipi waŋgany nhumalaŋgunydja guŋga'yunaramirri, ga gunganharamirri ŋayi.
PSA 115:12 Bitjan liŋgu Garrayyunydja Godthunydja yukurra guyaŋirri ŋilimurrunhanydja, goŋmirriyama ŋayi yukurra yurru ŋilimurrunha yulŋunydja. Wirrki yana wal'ŋu ŋayi yurru goŋmirriyamanydja ŋilimurrunha nhanŋuwaynydja ŋunhinydja dhulŋuŋunydja yolŋunha walalanha, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru guŋga'yun nhanŋuway ŋunhi ḏalkarra'mirrinhanydja walalanha.
PSA 115:13 Yo, ŋunhi ŋayi yurru ŋula yol yolŋu märr‐ŋal'yun nhanukalay, ga dhäruk ŋanya märrama, ŋayinydja ŋunhiyinydjayi yolŋu goŋmirriyanharana Garraywuŋunydja, bäythi ŋunhi ŋayi be bathala wal'ŋu ga yumurrku'.
PSA 115:14 Ŋarranydja yukurra dhuwala bukumirriyama yulŋunydja, märr yurru ŋayi Garrayyunydja goŋmirriyama muka nhumalanha ga biyapul nhumalaŋgu yumurrku'nha.
PSA 115:15 Ga yuwalk yana Garrayyu yukurra goŋmirriyamanydja nhumalanha, bitjan ŋayi yukurra gäma nhumalanha ḻatju'kuma dhika wal'ŋu, ŋuriŋinydja Godthu Waŋarryu ŋunhi ŋayi djäma ŋunha djiwarr' ga dhuwala munatha'.
PSA 115:16 Ŋunha djiwarrny'tja wäŋa nhanŋuway yana waŋganygu dhulŋuŋu Godku, ga dhuwalanydja gay munathany'tja wäŋa ŋayi wekaŋala ŋanapurruŋgala yolŋu'‐yulŋuwala goŋlili.
PSA 115:17 Dhuwurr‐yätjmirri yolŋu walala ŋunhi liŋguna murrmurryurrunana, yaka walala yukurra goŋmirriyirrinydja wokthundja yukurra Garraywu.
PSA 115:18 Ga ŋilimurru dhuwala ŋunhi ŋilimurru nhina yukurra walŋamirri, ŋilimurru gul' buku‐wurrpanna ŋanya Godnhana, dhiyaŋu‐wala ga bitjanna liŋguna yurru‐wala. Garray, ŋanapurru dhuwala wokthunna yukurra nhuŋu yulŋunydja.
PSA 117:1 Go bukmak bäpurru yolŋu walala, wokthurrana Garraywu; Goŋmirriyana Garraywu, nhuma yolŋu walala wäŋakurru buku‐ḻiw'marama.
PSA 117:2 Wirrkina ŋayi yukurra märr‐gorruma ŋilimurruŋgunydja; ŋayi yukurra ŋoy‐ŋamathirri yuwalkkumana yana. Ŋayipi waŋgany yana märr‐yuwalkmirrinydja Garray, liŋgu dhärranydja ŋayi yukurra yurru bitjanna liŋguna djambimiriw. Wokthunna gul' Garraywuna.
PSA 119:9 Nhaltjurru dhika ŋuli yuṯanydja ḏarramu nhini yukirri ḏarrtjalk ŋula nhämiriw? Ŋuli ŋayi yurru Godku romgu malthundja marrtji bala, ŋayi yurru nhina yukurra ŋamathamana dhika wal'ŋu.
PSA 119:10 Garray, ŋarra yukurra ḏukṯukthirri nhuŋu malthunarawu, nhuŋuwaynha waŋganyguna ŋarra yukurra warrya'yun; Mulkiya ŋarranha galkikuŋa wal'ŋu, märr ŋarra yakana yurru yarrkthun nhokala dhärukŋuru.
PSA 119:11 Liŋguna ŋarra nhuŋuwaynha yana dhäruk ruwamŋu nherraranydja ŋarrakalay ŋayaŋulilinydja, märr ŋarra yurru yakana rom‐waḏatjtjun nhunanydja.
PSA 119:12 Ŋarra yukurra wokthunna nhuŋu, Garray, marŋgikuŋa ŋarranha nhokalayŋuwu romgu.
PSA 119:13 Dhiyaŋu ŋarrakala dhärukthu ŋarra ŋuli waŋa marrtji bala, ḻakaramana ŋuli yukurra nhuŋu romnha malanha.
PSA 119:14 Yaka ŋarranydja rrupiyawu ḏukṯuk ŋal'yunmaranharawu, liŋgu nhokalana dhiyaŋu romdhu ŋarranydja yukurra märr‐ḏaw'yun, galŋa‐ŋamathinyamarama ŋuli yukurra.
PSA 119:15 Ŋarra yurru bitjanna liŋguna guyaŋirri yukurra nhuŋuwaynha dhäruk, muḻkurr‐nherraṉmirri nhokiyingalana romlili.
PSA 119:16 Galŋa‐ḻayyunaramirrina rom ŋarra ŋuli maḻŋ'marama nhuŋunydja, yakana yurru ŋarra meṉgumanydja nhuŋu dhäruktja.
PSA 119:17 Garray, ŋarranydja dhuwala djämamirri yolŋu nhuŋu, djäka yukirriya ŋarraku, märr ŋarra yurru nhina yukurra, ŋamathama dhika wal'u, ga malthun yurru nhuŋuway dhärukku.
PSA 119:18 Ḻapmaraŋa ŋarranha maŋutji, märr ŋarra yurru nhäma dharaŋan dhäruktja nhuŋu, ga maḻŋ'marama yurru ḻatju'mirrina dhika, yuwalkŋuna wal'ŋu rom.
PSA 119:19 Ŋarranydja dhuwala märr‐gurriri nhina yurru dhiyala munatha'ŋuranydja, yaka djuḻuḻ'maraŋa ŋarrakala romdja nhuŋuway!
PSA 119:20 Ḏukṯukthirri ŋarra yukurra dhuwala wirrkina dhika, bitjanna liŋguna ŋarra yukurra ŋoy‐ŋaḏupthun nhokalaŋuwu romgunydja marŋgithinyarawu.
PSA 119:89 Garray, nhuŋunydja dhäruk djingaryunna yukurra yurru gupaḏalŋuna, bitjanna liŋguna dhärra yukurra nininyŋuna ŋunha djiwarr'ŋurana.
PSA 119:97 Ŋarra yukurra wirrkina märr‐ŋamathirri nhokalaŋuwunydja romgu, guyaŋirrinydja ŋarra ŋuli bitjan liŋgu walu‐ŋupanna.
PSA 119:98 Dhiyaŋu nhokala dhärukthu ŋarranha ŋuli wekama dhunupana guyaŋinyara, bala ŋarra ŋuli djuḻkmaramana ŋayan'mirrinha walalanha dhiyaŋu dhärukthunydja.
PSA 119:99 Ŋarranydja wirrki warray marŋgi nhokalaŋuwu romgu, djuḻkmaramana yukurra ŋunhanydja walalanha yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhi walala ŋarranha marŋgikuŋala, liŋgu bitjan liŋgu ŋarra ŋuli yukurra märryu‐ŋupan nhaltjan nhe ŋuli ŋarraku ḻakarama.
PSA 119:100 Wirrki warray ŋarra marŋgi nhokalaŋuwu romgunydja, djuḻkmarama yukurra ŋunha ḏilkurruwurrunhanydja yolŋu'‐yulŋunha, liŋgu ŋarra yukurra ŋayathama baṯ bitjanna nhuŋu rom.
PSA 119:101 Yaka ŋarra yukurra yätjkurru dhukarrkurru marrtji, ḻäy‐yarryun ŋarra yukurra ŋuruku dhukarrwu, liŋgu wirrki ŋarra ḏukṯuk nhokalaŋuwu dhärukku malthunarawu.
PSA 119:102 Nhe muka ŋarranhanydja marŋgikuŋala; yakana ŋarranydja yurru ŋapa‐wilyun nhokalanydja romŋuru, ganan yurru.
PSA 119:103 Garray, nhuŋunydja dhäruk ḻatju'na dhikana ŋanya, dhäkay‐djulŋina bitjan guku.
PSA 119:104 Nhokalana dhärukthu ŋarranha ŋuli yukurra marŋgikumanydja, bala ŋarranydja ŋuli marŋgithirri warray nhokalaŋuwu yuwalkŋuwuna wal'ŋu dhukarrwu, ga dhiyakuyina märrwu ŋarra yukurra yarryunna ŋuriki bothinyarayŋuwunydja romgu.
PSA 119:105 Garray, dhäruktja dhuwala nhuŋu bitjan baḏayala'na; Ŋarra ŋuli marrtji balakurruyi baḏayala'kurru, ga yakana ŋula galkirrinydja, liŋgu nhokala ŋuriŋi dhärukthu djarraṯawun'kuma ŋuli yukurra ŋarraku dhukarr, milkuma ŋuli dhukarr marrtjinyarawu bala.
PSA 121:1 Yolthu yurru ŋarranha guŋga'yundja? Wanhaŋuru dhika? . . . Ŋulaŋuru bukuŋuru gay'?
PSA 121:2 Garray yana ŋayipi ŋarraku guŋga'yunaramirri, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi bokmarama djiwarr' ga munatha' wäŋa dhuwala.
PSA 121:3 Yakana ŋarra yurru galkirri, bili ŋayina ŋarranha yukurra mulka, wuṉḏaŋarrkuma ŋuli.
PSA 121:4 Bitjanna liŋguna ŋayi ŋuli mukthunna djäka; yaka warray ŋayinydja ŋuli ŋorra, ŋula gonha'yun.
PSA 121:5 Yo, Garraynydja dhuwala watjarr‐mulkanharamirri ŋilimurruŋgu, ŋayinydja dhuwala dhika ŋayi bäyma galki, monyguma yukurra ŋilimurrunha gunganhamirriyama ŋula nhäŋuru malaŋuŋuru.
PSA 121:6 Yakana nhuna yurru waluyu räwakkuma, ga munhakunydja yakana ŋuli ŋula nhuna baymatthurru warumuktja; Yakana yurru nhuna ŋula nhäyu buma, bili nhenydja Garraywala goŋŋura.
PSA 121:7 Ŋayi ŋuli nhuŋu yukurra gungama ŋula nhäŋuru yätjmirriwalanydja walalaŋgala, djäka yukurra ŋuli nhuŋu, walŋakuma nhuna.
PSA 121:8 Nhe yurru marrtji ŋula wanhamala barrkulili, ga ŋayinydja yurru Garray nhuŋu djäka yukurra; Ga roŋiyirri nhe ŋuli marrtji liliyi, mukthun yana ŋayi nhuŋu yurru Garraynydja marrtji goŋ‐nherraṉmirri. Bitjanna liŋgu nhe yurru marrtji walŋana yana, dhiyaŋu‐wala ga bitjanna liŋguna, weyinŋumirrina‐wala yurru.
PSA 130:1 Garray, guŋga'yurra ŋarranha, liŋgu ŋarra dhuwala ŋayaŋu‐ḏaḏawyunna yukurra.
PSA 130:2 Ŋäka ŋarranha rirrakaynydja, Garray, ga guŋga'yurrana go.
PSA 130:3 Ŋunhi bini nhe bothurrunydja ŋanapurruŋgu yätjtja rom malanha, nhe bini ŋanapurrunha bukmaknha murr'maranha,
PSA 130:4 Yurru nhenydja bäy‐ḻakarama warray ŋuli ŋanapurruŋgu, märr yurru ŋanapurru borrk‐barrarirri nhuŋu, bala märramana yurru nhuŋu dhäruk.
PSA 130:5 Ŋe. Bulnha ŋarra yurru galkun gatjpu'yun yukurra nhanŋu Garraywu. Ŋarranydja yukurra märr‐yuwalkthirri dhärukku nhanŋu, Yuwalk ŋayi yurru ŋarranha guŋga'yundja.
PSA 130:6 Yo, galkundja ŋarra ŋuli yukurra Garraywu, bitjandhi liŋgu bitjan yolŋu ŋuli nhina marrtji bira'yun dhukarr‐nhämana munha‐ŋupan, yana liŋgu ga wäŋa ŋuli djaḏaw'yun.
PSA 130:7 Nhuma Yitjuralpuynydja yolŋu'‐yulŋu, biyakayi märr‐nherraṉmiya Garraywala. liŋgu ŋayaŋu‐ŋamathinyara nhanŋunydja ḻatju'na dhikana, djambimiriwnha. Dhunupana ŋayi yurru nhuna guŋga'yunna, yakana yurru ŋayi waŋa nhuŋu yaka'yundja.
PSA 130:8 Ŋayi yurru yana yätjtja dhuwurr warrkuḻumana nhanukalaŋuwala miṯtjiwalanydja, walŋakumana yurru walalanha dhawaṯmarama ŋula yolkala goŋŋuru.
PSA 139:1 Garray nhe liŋguna nhäŋa'‐nhaŋala ŋarranha ŋayaŋu; Nhe marŋgi ŋarraku bukmakku yana, ga marŋgina nhe nhä ŋarra yukurra djäma.
PSA 139:2 Nhe ŋuli nhäma ŋarranha nhinanhara ga gaŋgathinyara, ga bitjandhiyi liŋgu nhe marŋgina nhaltjan ŋarra ŋuli yukurra guyaŋirri.
PSA 139:3 Ŋunhi ŋarra yurru marrtji ŋula wanhamala, nhenydja ŋuli ŋarranha nhäma warray; Ga ŋunhi ŋarra ŋuli mukthun nhina, nhe marŋgina ŋarraku bukmaknha yana.
PSA 139:4 Nhe ŋuli marŋgithirri ŋathil'yun ŋarraku dhärukku, ŋunhi ŋarra ŋuli gäthuraŋga dhurrwara ḻapthun waŋanharawu.
PSA 139:5 Marrtjinydja nhe ŋuli ŋurruŋu, ŋurru‐warryun ŋarranha, ga munguyun nhe ŋuli, nhepi yana; Bämara'yun ŋarranha nhe ŋuli bitjanna liŋguna, goŋ‐nherraṉmirri marrtji ŋarraku ŋuli.
PSA 139:6 Ḻatju'na ŋiniya! Biyapulnha‐wala garrwarnha nhuŋunydja guyaŋinyara barrkuna, yakana ŋarra yukurra mulka ŋarrakalay muḻkurryu.
PSA 139:7 Garray, nhenydja dhuwala bawala'mirriŋurana. Wanhamala ŋarra yurru waṉḏirrinydja? . . . winya'yundja nhokala?
PSA 139:8 Ŋunhi ŋarra dhawuṯthurru djiwarr'lili ŋuli, ga nhenydja ŋunhala warray, ga ŋuli ŋarra yarrupthurru, rakunymirriwala wäŋalili buni, nhenydja ŋunhalayi.
PSA 139:9 Ŋuli ŋarra winya'yurru barrkulili wäŋalili, bena‐wala barrkulilina birr', nhenydja ŋunhalayi, ŋurru‐warryun ŋarranha ŋuli, ga guŋga'yun ŋarranha marrtji.
PSA 139:11 Ŋuli ŋarra ŋula djuḻuḻ'yurru buku munhalili, gulkuruna ŋunhiyi, liŋgu munhakunydja dhuwala balanyara bitjan walupuy yana nhuŋunydja;
PSA 139:12 Nhuŋunydja djarraṯawun' warrpam warray räkukuma yukurra munhanydja; Nhe ŋuli ŋarranha nhäma munhalilinydja bitjan yana liŋgu bitjan walupuy.
PSA 139:13 Garray nhepi ŋarranha ŋamaŋamayurruna, nhe bokmara ŋarranha ŋunha ŋäṉḏiwala guḻunŋura.
PSA 139:14 Ḻatju'kuŋala nhe dhika bokmara ŋarranha rumbalnydja, dhapirrkkuŋalana dhika wal'ŋu, bukmak nhuŋu djämanydja ḻatju'na dhika; Ŋarranydja yukurra wokthun nhuŋu wirrkina.
PSA 139:15 Nhäŋala nhe ŋarranha yukurrana, ŋunhi ŋarra yutjuwaḻaŋ'ka yana yothuŋga ŋunha ŋäṉḏiwalaŋga rumbalŋura;
PSA 139:16 Nhenydja ŋäthili ŋarraku marŋgi, liŋgu nhe nhäŋala ŋarranha ŋuthanara marrtjinyara, yurruna ŋarra dhawal‐wuyaŋina, ga bitjarrayi nhe dhukarr gurrunhara ŋathil'yurruna ŋarraku.
PSA 139:17 Waŋarr God, nhuŋu guyaŋinyaranydja barrkuna, yakana ŋarra yukurra guyaŋirri ga mulka. Nhokuŋu guyaŋinyara guḻku'na mirithirrina, biyapulnha guḻku'.
PSA 139:18 Ŋunhi ŋarra ŋuli bothurrunydja, yakana ŋuli buku‐mulki, bitjanna liŋguna nhe guyaŋirri yukurra ŋarranha. Ŋunhi ŋarra ŋuli yakurrthirri, nhenydja ŋunhiliyi warray; Ga ŋunhi ŋarra ŋuli gaŋgathirri yakurrŋuru, nhenydja mukthun yana ŋunhili ŋarrakala galki.
PSA 139:19 Garray! Nhäku warray nhe ŋuli yakanydja buma ŋunhi yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha? Yana walala bini winya'yunana‐wala ŋarrakala.
PSA 139:20 Bitjanna liŋgu walala ŋuli waŋa yätjkumanydja nhuna. Garray, wirrkina ŋarra yukurra ŋaramurryirri walalaŋgu, liŋgu nhuŋu walala yukurra ŋaramurryirri.
PSA 139:21 Ŋarra yukurra yarryunna walalaŋgu, yakana ḏukṯukthirri, liŋgu walala yukurra nhuŋu yarryun.
PSA 139:22 Yuwalknha ŋarra yukurra yaka ḏukṯukthirri walalaŋgu, yarryunna yukurra, yakana ŋarra yurru walalanha ḻundukuma.
PSA 139:23 Garray, nhäŋa'‐nhaŋa ŋarrakala ŋayaŋulili, ḻarru'‐ḻarruŋa ga gatjarr'yurra ŋarraku guyaŋinyara;
PSA 139:24 Ḻakaraŋa dhunupamirriyaŋa nhä yukurra ŋarrakala yätj ŋorra ŋayaŋuŋura ga ḻiyaŋura, nhä ŋarra yukurra balaŋu djuḻuḻ'marama nhokala. Garray! Gäŋana ŋarranha, ŋurru‐warryurra dhunupakurru dhukarrkurru, ŋulawitjarra bili walŋamirrikurru dhukarrkurru. Ga liŋguna.
PSA 148:1 Wokthurrana Garraywu go, nhuma bukmak yana djiwarr'wuynydja nhä malanha. Wokthurrana Garraywuna nhuma yolŋu walala djiwarr'wuy, nhanŋu dhäruk‐märranhamirri walala, wokthurrana nhanŋu, goŋmirriyiyana walala.
PSA 148:3 Nhe walu ga ŋaḻindi, ga wiripuwurru ganyu' walala, wokthurrayi nhumanydja nhanŋu.
PSA 148:4 Nhe gärak, ga waŋupini malanha, nhumanydja wokthurrayi yukirriya walala, biyakayi bili.
PSA 148:5 Nhumanydja dhuwalinydja malanha djiwarr'puyŋunydja, wokthurra bukmaknha yana, yäkuna garrwarkuŋa ŋanya Garraynhana. Bili ŋayi Garray waŋana, dhäruk waŋgany, bala yana marrtjina nhä malanha maḻŋ'thurrunana;
PSA 148:6 Ŋayi nherra'‐nhirrara nhumalanha nininygarrmurana, nhuma dhuwali bukmak yana djiwarr'puyŋunydja; Wokthurrana walala, märr‐yiŋgathiyana Garraywu.
PSA 148:7 Ga nhuma bukmak yana munatha'wuynydja nhä malanha, Wokthurrayi Garraywuna, nhuma guya walala, ga wiripu‐guḻku' nhä malanha ŋunhi marrtji ŋorra gapuŋura dhuḻupurrŋura, wokthurrana nhumanydja gatjuy.
PSA 148:8 Nhe maḻwurrk, ga maykarraṉ', ga wärrk, nhanŋu dhäruk‐malthunaramirri walala, wokthurrana nhanŋu Garraywu.
PSA 148:9 Ga nhe wäŋa ŋaraka, buku ga djulam, borummirri dharpa ga retja malanha, wokthurrana walala nhumanydja.
PSA 148:10 Ga nhuma wäyin walala boḏinymirri ga maḏakarritjmirri, gaḻ'yunaramirri ga buṯthunaramirri, ḏiltjiwuy ga raŋiwuy, wokthurrana nhumanydja bukmaknha yana.
PSA 148:11 Nhuma yolŋu walala, buŋgawamirri ŋurru'‐ŋurruŋu ga wiripu‐guḻku' yolŋu walala, yuḏayuḏa yawirriny' dhäykawurru ga ḏarramuwurru, worru'‐wurruŋu ga djamarrkuḻi', nhumanydja wokthurrayi Garraywu, goŋmirriyiyana walala.
PSA 148:13 Nhuma dhuwala bukmak yana munatha'wuynydja nhä malanha, wokthurrana walala, märr‐yiŋgathiyana Garraywu. Liŋgu Garraynydja dhuwala yäku‐ḏumurru, djuḻkmarama yukurra wiripu‐guḻku'nhanydja; Ŋayinydja yukurra nhina ŋunha djeŋarra'na dhikana, garrkuḻuknha, biyapulnha‐wala wal'ŋu garrwarnha, buku‐nyumaramana yukurra munatha'na ga djiwarr'nha.
PSA 148:14 Garraynydja yukurra wirrkina ŋayaŋu‐ŋamathirri nhanukalayŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu; Ŋilimurru Yitjuralpuyŋunydja marrkapmirrina walala nhanŋu, ŋayi ŋilimurrunha ganydjarrmirriyaŋala, märr ŋilimurrunydja yurru nhanŋu wokthunna. Wokthurrana go Garraywuna.
ISA 1:1 Yo, Godthu wekaŋala dhäwu' yolŋu'‐yulŋuwu wäŋalili Djudalili yirralkalili ga Djurutjalamlili ŋulinyaramirriyu ḏaykun'thunydja ŋunhi ŋayi Yutjaya yäku buŋgawa yukurrana nhinana, yurru ŋayi ŋunhi warraŋulkuŋalanydja maḻŋ'maraŋalanydja dhäwu'nha ŋunhiyi ŋurikalana djawarrkmirriwala yäkuwala Yitjayawalana, gäthu'mirriŋunydja ŋayi Yämutjku. Yo, ŋayi ŋuli Yitjayayu yukurranha ḻakaranha Godku dhäwu' ŋuliŋuru liŋgu ŋunhi giŋ yukurrana nhinana Yutjaya yäku, yana liŋgu‐u‐u ga Yitjakayawala wapthurruna.
ISA 1:2 Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja gam'. Mäkiri'‐witjurra walala munatha' ga djiwarr' wäŋa. Ŋarranydja yukurrana djäka ḻatju'kuŋala warray ŋarrakalaŋuwu yumurrku'wu, ŋuthanmaraŋala warray walalanha yukurrana ŋamathaŋala, yurru walalanydja ŋunhi ŋapa‐wekaŋala warray ŋarrakunydja.
ISA 1:3 Yo, yolŋu‐waṯaŋuwunydja walalanydja marŋgi bulikiny'tja ga yarraman'tja, yurru Yitjuralnydja miṯtji dhuŋamirrina walala, yakana walala marŋgi, ŋunhi walalanydja yolŋu ŋarrakuway walala yana. Yaka walala djäl ŋarraku.
ISA 1:4 Ŋunhiyinydjayi miṯtji yolŋu walala yätjnha yana mirithirrina, ga walalaŋgu bäpa'mirriŋu walala balanyara yana liŋgu mirithirri yätjmirri; walala ḏiltjina‐wekaŋala walalaŋgalaŋuwu Godkunydja, ŋunhi ŋayinydja gäna wal'ŋu ḏarrtjalk God.
ISA 1:5 Nhäku warray nhuma yukurra mukthundja yana ŋapa‐nherraṉmirrinydja? Nhuma ḏukṯuk nhuma yurru dhaŋgaḏirr' märrama gupaḏalkunhara yana? Yitjural, nhumanydja dhuwala miṯtji yolŋu'‐yulŋu balanyara biyaku ŋuli yolŋu rerrimirri; rirrikthundja nhe yukurra ŋulaŋuru liŋgu muḻkurrŋuru ga yana liŋgu ga ŋunhana‐wala djalkirilili wapthun. Rumbalnydja nhuŋu warrpam'nha ŋäkirrmaranhara djetjiwuŋuna ḏulkuwuŋuna, ga ŋunhiyi ḏulku malanha yätjnha yanana gawarala'mirrina, yakana ŋula yolthu yolŋuyu ŋunhiyi ḏarrtjalkkuŋalanydja rurrwuyurrunanydja ḏulku'nha, wo garrpira nhuna maryakalyu ḏarrtjalkthu, maŋutji‐ŋäkirrmaraŋala ŋunhiyi djetji. Yakana ŋula yolthu ŋämira nhuna ŋunhiyi ḏulku'nha ŋäkirrmaraŋala gungaŋala.
ISA 1:7 Yo, wäŋanydja nhumalaŋgu yätjnha baḏuwaḏuyunarana, ga buṉbu malanha wäŋa warrpam'nha ḏaw'‐ḏawyunarana, dhuŋgur'yunara gurthawuŋuna, ga mulkuruyuna yolŋuyu djaw'yurrunanydja nhumalaŋgu ŋunhi wäŋanhanydja, bala walala nhinanana yukurrana ŋunhiliyi.
ISA 1:8 Waŋganynha Djurutjalamnha dhärra yukurra mukthundja, yurru gänana ŋayi yukurra dhärranydja, liŋgu yakana ŋula yol ŋurikiyi gunganhamaranharawunydja.
ISA 1:9 Yo, ŋayi Godthunydja bini ŋunhiyi baḏuwaḏuyuna warrpam'thuna wäŋa ŋunhiyi, bitjana bitjarra ŋunhi ŋayi baḏuwaḏuyurruna Djudum ga Gumura yäku wäŋa, yurru ŋayi walŋakuŋalanydja märr ḻurrkun'nhana ŋunhi, märr‐ḻurrkun'nha yana walŋamirrinydja.
ISA 1:10 Ŋäka walala ŋamathaŋa, mäkiri'‐witjurra ŋarraku nhuma yolŋu walala ŋunhi nhuma ŋurru'‐ŋurruŋu wal'ŋu Djurutjalamgu wäŋawu. Nhumanydja dhuwala yätjmirrina yanana wal'ŋu, balanyarana bitjan ŋunhiyi wäŋa märrma' Djudum ga Gumura, balanyarayina. Garraynydja yukurra waŋa nhumalaŋgu bitjan,
ISA 1:11 “Bitjanna liŋgu nhuma ŋuli bathanna wäyindja, mundhurr‐wekamanydja ŋarraku. Nhäku ŋuli ŋunhiyinydja? Yaka warray ŋarranydja djäl ŋurikiyi yaḻmanga'wunydja wäyingu. Yakana ŋarra ŋuli ŋayaŋu‐djulŋithirri ŋuriŋiyinydjayi ŋunhi ŋayi ŋuli gulaŋ‐waṉḏirri wäyin. Liŋguna märr‐yawaryunna ŋarra yukurra ŋuriŋiyinydjayi romdhu, ŋunhi nhuma mundhurr‐wekama ŋuli bitjandhiyi, yana djäma yukurra romdja.
ISA 1:12 Yo, ŋarrakalaŋga nhuma ŋuli marrtjinydja buku‐ŋal'yunarawunydja, ga nhäkuna nhuma yukurra gäma ŋunhiyinydjayi malanha? . . . ŋunhi nhuma ŋuli yaka yukurra guyaŋirri ŋamathama ŋarranha? Nhäku nhuma yukurra wakalkuma dhuwala ŋarrakunydja Buṉbunha?
ISA 1:13 Nhuma ŋuli bathana mundhurr ŋarraku ŋunhi wäyinnha, yurru yakana ŋarranydja djäl ŋurikiyi ŋawulul'wu, ga ŋunhi yurru ŋayi ŋunhiyi buŋgan bäwny'tja gaŋgathirri ŋarraku, ŋarranydja yurru ŋurikiyi nyinyaŋdhunna ŋuyulkthirrina yana, liŋgu ŋayaŋu nhumalaŋgu dhuwali djarrpi'na yanana wal'ŋu, yakana dhunupa. Nhuma ŋuli waŋgany‐manapanmirri guyaŋinyaramirriwu waluwu, ga djäma nhuma ŋuli mirithirri dharrpal rom malanha, yurru yaka ŋarranydja ŋuli ŋunhiliyi nhumalaŋgala, liŋgu nhuma dhuwurr‐yätjmirrina, yätjnha yanana.
ISA 1:14 Ŋarranydja yukurra dhuwala märr‐yawaryunna ŋuriki malaŋuwu maḏayin'kunydja romgu, mirithirrina ŋonuŋnha dhuwalayinydja gänharawu.
ISA 1:15 Nhuma ŋuli goŋ‐garrwarthirrinydja yanapi nhuma ŋuli yuwalkkuŋu buku‐ŋal'yurru ŋarrakunydja, yurru ŋarranydja ŋuli maŋutji‐yaw'yunmirri ŋarranhay ŋarra, ga yakana ŋarra yurru nhämanydja; bukumirriyama nhuma ŋuli be weyin‐marrama, ga ŋarranydja yurru yakana ŋurikiyi mäkiri'‐witjun, liŋgu ŋunhiyi ŋarambiya' ŋunhi nhumalaŋgu gunganhara warrpam'nha ŋuriŋi maŋgu'yuna yolŋu'‐yulŋuwalana bunhara.
ISA 1:16 Yo, rurrwuyunmiyana nhunapinyay nhe, djalkthurrana dhuwali yätjtja malanha nhäŋiniŋ'tja rom; yakana biyapulnydja dhuwali djäma romnha yätjtja.
ISA 1:17 Marŋgithiya romgu Godkalaŋuna ḻatju'wuna wal'ŋu dhikana, ga djäma nhäyinyara dhunupa ga ŋamakurru'. Guŋga'yurrana ŋunhinha yolŋunha ŋunhi ŋanya yukurra muŋdhun ŋula nhäyu romdhu, ga djäkana biyakana marrtjiya ŋuriki goŋmiriwŋuranydja yolŋuwu ga buku‐wurthapuywunydja.”
ISA 1:18 Bitjan ŋayi yukurra Garraynydja waŋa, “Go ŋilimurru waŋanharamirrina. Yätjnha nhumanydja dhuwala mirithirrina wal'ŋu, liŋgu ŋurikiŋinayi yätjkuŋuna ŋäkirrmaranhara, yurru ŋarranydja yurru nhumalanha rurrwuyunna, bitjan ḏarrtjalkkumana ŋarra yurru.
ISA 1:19 Ŋunhi nhuma yurru dhäruk‐märramanydja ŋarranha, nhumanydja yurru maranhuyirrina ŋamakurru'yu ŋuriŋina malaŋuyu.
ISA 1:20 Ŋuli nhuma yurru yakanydja märrama dhäruk ŋarranha, ŋuyulkthirrinydja, nhumanydja yurru rakunydhirrina yana.” Dhuwalanydja dhäruk God yana ŋayipi waŋa yukurra.
ISA 1:21 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yolŋu walala ŋarrakuway muka yana, yurru nhumanydja ŋapana‐wekaŋala ŋarraku, gonha'yurrunana ŋarranha ga wekanhamina dhayuŋanmina ŋuriki wiripuŋuwuna waŋarrwu. Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma ŋuli yukurranha djäma ŋamakurru' yana wal'ŋu, yurru dhiyaŋunydja‐wala nhuma yukurra buma ŋayaŋu‐yätjkumana yolŋunha murrkay'kumana, ga djäma ŋula nhäna mirithirrina yana yätjnha wal'ŋu.
ISA 1:22 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma dhika wal'ŋu ḻatju', balanyara bitjan mel‐wiḏi' guṉḏa, yurru dhiyaŋunydja‐wala nhuma nhäŋiniŋ'nha.
ISA 1:23 Nhumalaŋgu ŋurru'‐ŋurruŋunydja yolŋunydja walala balanyarana biyaku ŋuli ŋurru‐nyinyaŋdhunaramirrina walala, yakana walala ḏukṯuk Godkalaŋuwu romgu. Balanyarayinydja yolŋu'‐yulŋu ḻundu'mirriŋu ŋurikina manaŋinyaramirriwuna yolŋuwu; walala djäl‐ḏumurruyirri yukurra bukmakkuna nhäkuna malaŋuwu, yakana walala yukurra guŋga'yun ga djäka ŋunhi yolŋunha ŋurruwuyknhanydja ga goŋmiriwŋuranydja.
ISA 1:24 Dhiyakunydja mäkiri'‐witjurra, ŋäka ŋamathaŋa ŋunhi Garray, Yitjuralwunydja God Waŋarr Ganydjarr‐Ḏumurrunydja yukurra waŋa bitjan. “Nhumanydja ŋarranha buku‐nherrara warray, ga ŋarranydja yurru bitjan yana liŋgu buku‐nherraṉdhi nhumalanhanydja ga bitjandhiyi ŋarra yurru ḏarrtjalkkumanydja nhumalanha, bitjan djalkthun yurru nhä malanha dhukun' yätjtja ŋayaŋuŋuruna nhumalaŋgala.
ISA 1:26 Bala ŋarra yurru nherraṉ wiripuŋunhana yuṯanhana wal'ŋu ŋurruŋunha walalanha nhumalaŋgu, ŋamakurru'nhana yana, balanyarayina bitjan ŋunhi buŋgawa ŋäthili wal'ŋu, bala nhumalanha yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja ḻakarama rom‐dhunupamirrina nhuma yolŋu walala.”
ISA 1:27 Liŋgu Garraynydja dhuwala ḻatju' yana ŋayi dhunupa wal'ŋu, ga djäma ŋayi yukurra bitjan liŋgu ŋunhi nhä ŋamakurru' ga dhunupa. Ŋayi yurru walŋakumana wäŋa Djurutjalamdja, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru walŋakumayi ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yurru ŋanydjaḻa'yun ḏiltji‐wekama walalaŋgalaŋuwu yätjku.
ISA 1:28 Ga ŋayinydja yurru yanana muŋdhunna ŋunhinydja dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala buku‐nherrara ŋanya. Yo, ŋunhinydja walala ŋunhi walala buku‐nherrara gonha'yurruna ŋanya yurru murrmurryunna.
ISA 1:29 Nhumanydja yurru gorana yana wal'ŋu ŋurikiyi ŋunhi nhuma yukurra buku‐ŋal'yun dharpawunydja waŋarrwu ga djäma wäŋa dhuyunydja.
ISA 1:30 Liŋgu nhepinydja yurru ŋunhi räwakthirrina binydjitjthirrina, bitjanna bitjan dharpa ŋuli walŋamiriwyirri, ŋunhi ŋayi yukurra yurru dhärra baṉḏanyŋura gapumiriwŋura dharpa.
ISA 1:31 Yo, ŋunhiyi räwaktja mulmu ŋuli warrpam'thuna yana nhärana‐wala ŋuriŋi dhäŋa'mirriyu yutjuwaḻa'yunydja, ga bitjandhi liŋgu yolŋunha walalanha yurru be ganydjarr‐ḏilkurrumirrinhanydja baḏuwaḏuyunna warrpam'nha yana ŋuriŋi walalaŋgalay yätjthunydja malaŋuyu dhuwurryu, yakana walalanha yurru ŋula yolthu walŋakumanydja.
ISA 2:1 Yo, biyapul ŋayi Garrayyu wekaŋala dhäruk Yitjayawala, ḻakaraŋala yukurrana Djudawuynha ga Djurutjalambuynha wäŋawuy, bitjarra ŋayi waŋananydja gam',
ISA 2:2 “Buṉbu Godkunydja dhärra yukurra dhiyalamina bukuŋurana, ga ŋuriŋinydja dhä‐yawar'yunarayunydja waluyu dhuwalayi bukunydja wäŋa yurru biyapul'nha wal'ŋu bena‐wala djuḻkmaramana yukurra wiripu‐guḻku'nhanydja bukunha wäŋanha.
ISA 2:3 Bukmaknha yurru yolŋunydja walala miṯtji ga miṯtji marrtji dhipalayi wäŋalili, waŋanydja walala yurru yukurra bitjanna, ‘Gul' ŋilimurru marrtjina ŋunhimalayinydja Garraywalanydja bukulili; ŋilimurru yurru marrtjina bala yana, ŋunhiwalana wäŋalili Buṉbulili Godkalana, ŋunhi ŋayinydja God Yitjuralpuyŋuwuna; Ŋayina yurru ŋilimurrunha marŋgikuma nhanukalayŋuwuna ŋayi romgu, märr ŋilimurru yurru marrtjina yana‐wala ŋuliwitjandhinayi nhanukalaynha yana dhukarrkurru.’ Garraywunydja dhäruk ŋuli dhawaṯthun yukurra marrtjina‐wala ŋulaŋuruyi Djurutjalamŋurunydja, ŋuliŋuruyina ŋayi yurru waŋa yukurra nhanukalaŋuwu miṯtjiwunydja.
ISA 2:4 Yakana yurru biyapul yukurra miṯtji ga miṯtji dhärukthu ŋupanmirri waŋanharamirri bata'yunmirri, mirithirrina guḻku'na yurru miṯtjinydja yukurra nhina waŋganynha yana wal'ŋu, waŋganynha yana ŋayaŋu. Bitjan walala yurru walalaŋguway garanydja ŋunhi malanha ḏaw'‐ḏawyunna, bala ŋuriŋi ŋurruyunydja gayitthu walala yurru yaw'yunna marrtji ŋathawuna ŋula nhäkuna dholkunharawu munatha'na, märr yurru walala galkaṉ borumdja malanha waŋganyŋurana yanana, waŋganydhuna miṯtjiyu. Yakana walala yurru biyapulnydja yukurra bunharamirri, yakana yurru ŋula yol miṯtji ŋulinyaramirriyunydjayi marŋgiyirri bunharaminyarawu.”
ISA 2:5 Yo, nhuma mala‐wunhara ŋunhi Djaykupkuŋunydja, ŋilimurru marrtji ŋuliwitjan Garraywalana nhanukalaynha djarraṯawun'kurru.
ISA 5:1 Mäkiri'‐witjurra ŋamathaŋa, ŋarranydja yurru dhuwala miyaman manikaynha nhumalaŋgu, ga manikayyu dhiyaŋuyinydjayi yukurra ḻakarama ŋarrakuway galkiwuynha wal'ŋu yana ḻundunha ga nhanukalaŋuwuy gärulwuy. Yo, nhanŋu gärulnydja ŋunhi mirithirri wal'ŋu yana dhika dhapirrk munathany'tja.
ISA 5:2 Ŋayi djäma munatha' yaw'yurruna marrtjina, ga rewal'yurruna ŋunhi guṉḏanhanydja malaŋunha, yarrkmaraŋala dhapirrkkuŋala wal'ŋu yana, bala ŋayi dholkuŋalanydja wal'ŋu ḻatju'na yana dhapirrknha ŋanyana dharpanydja, borumdja dharpa ŋunhimalayi. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi buṉbuŋala buṉbunydja ŋunhiwalayi be‐wala yana garrwarkuŋala, märr ŋayi yurru yukurra nhäma ŋuliŋuruyi buku‐warrwarŋuru ŋunha manaŋganmirriwu yolŋuwu. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi djämayi mirithirri bathala batjikali ŋurikiyi borumgu weyika'wunydja, liŋgu ŋayi gatjpu'yurruna ŋunhinydja, ŋunhi ŋayi yurru gulkthun dhapirrk wal'ŋu yana mirithirri ḻatju' borumdja ŋuliŋuruyi. Yurru yaka warray ŋunhi maḻŋ'thurruna bitjarrayinydja, bäyŋu warray; ŋayinydja ŋunhiyi borumdja ḻingarryinyaranydja ŋuthara nhäŋiniŋ'thina warray, räwakthina warray.
ISA 5:3 “Nhuma yolŋu walala Djurutjalambuy guyaŋiyana ga djarr'yurrana biyakana. Nhäku ŋunhi ŋunhayi gärul yätjthinanydja? Mak ŋarra dhuwurr‐yätj djäma bäy? Yäw, yaka warray.
ISA 5:4 Ŋarranydja djäka marrtjina ŋunhi ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu yana, liŋgu ŋarra ŋuliŋuruyinydja gatjpu'yurruna ŋunhi yurru borumdja gurarrthirri ḻatju'yirrina ŋanyana dhikana dhapirrkthirrina, yurru ŋarra maḻŋ'maraŋalanydja nhäŋiniŋ' warray ŋunhi dhipuŋuruyi.
ISA 5:5 “Ga nhaltjanna ŋarra yurru ŋarrakalaŋuwu ŋarra dhiyakuyi gärulwunydja? Ŋarranydja yurru bitjanna gam', ŋarra yurru ḏaw'‐ḏawyunna dhuwala ḻoḻunhanydja, märr yurru yakana dhiyaŋu biyapulnydja ḻoḻuyu gunganhamirriyama yukurra, bala gärulnydja ŋunhi yurru ŋuthan dhiyalayi djäkamiriwŋuranydja birrka'mirrina, ḏirriṯirri'na dhika nhäna. Yakana ŋarra yurru ŋunhiyi räwaktja baṉdja'‐baṉdja gulkthun marrtji, ga mulmu ŋarra yurru yakana nhäŋiniŋ'tja ŋula nhänydja ḏulŋurr'yun marrtji, ga yakana ŋarra yurru waltjaṉ yänguma yurr'yunarawunydja dhiyakuyi.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 5:7 Liŋgu nhumanydja ŋunhi ŋunha Yitjuralnydja Garraywu Godku nhanŋuway gärul, ga yolŋu'‐yulŋunydja ŋunhiyinayi dharpa borumnha malanha nhanukuŋu ḻämu‐nherraṉara. Ŋayi yukurra nhäma gatjpu'yun nhanukalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwunydja rom‐ŋamathinyarawuna, yurru bäyŋu warray; mukthun warray nhumanydja bunharamirri yukurra, djäma ŋula nhä warray, yätj warray rom malanha. Gatjpu'yun ŋayi yukurra nhumalaŋgu yulŋunydja, nhuma yurru ŋayaŋu‐ŋamathirrina, yurru bäyŋu warray, djarrpi' warray nhumanydja djäma, ga wiripu‐guḻkuny'tja ŋäthinyaramirrina yukurra liŋgu nhumalaŋgala ŋayaŋu‐yätjkunharayu.
ISA 6:1 Yo, ŋulinyaramirriyu dhuŋgarrayu ŋunhi buŋgawa Giŋ Yutjaya rakunydhina, ŋarra yukurrana nhäŋala Godku Buṉbu, ŋayi yukurrana dhärrana ḻapthunarana. Bala ŋarra Godnhana ŋanyapinyaynha nhäŋala, ŋayi yukurrana nhinana nhanukalay ŋayi ŋunhili nhinanharawuyŋura, nhinana ŋayi yukurrana ŋunhana bala garrwarnha wal'ŋu, maryakalnydja nhanbala dhikana ŋanyana ḻatju'na, weyinnha ŋanya dhika, warrpam'nha monyguŋala yukurrana wäŋanydja ŋunha.
ISA 6:2 Ga wiripunydja ŋarra ŋurukuy nhäma bäyma wal'ŋu djiwarr'wuynha yolŋunha walalanha, walala yukurra nhina ḻiw'marama ŋanya garrwarkurru, yurru binbarrmirri walala yulŋunydja, 6 binbarrnydja walalaŋgu; märrma'‐marrma'yu binbarryu malaŋuyu yukurra ŋäkirrmarama walalanhawuy walala bukunydja, ga märrma'‐marrmayuyi ŋäkirrmarama walalanha yukurra ḻukunydja malanha, ga märrma'‐marrmayuyi walala yukurra buṯthunmirri binbarryunydja.
ISA 6:3 Ga waŋanhamirrinydja walala yukurra ḻakaranhamirrinydja nhanukalaŋuwuy, wokthundja bitjanna, “Nhäna dhuwalanydja ḻatju'na wal'ŋu, dhuyuna ŋanya dhika garrkuḻuknha, biyapulnha‐wala dhuyu, ganydjarr‐ḏumurruna wal'ŋu Garray God, gänana ŋayipina wal'ŋu; nhanŋu djarraṯawun'tja warrpam'thun yukurra räkukuma ŋunha djiwarr'ŋuranydja, monyguma yukurra ŋunha munathany'tja wäŋa buku‐ḻiw'marama.”
ISA 6:4 Ga ŋunhi walala waŋa marrtji bitjandja, bala ŋayinydja marrtji ŋunha wäŋanydja gur'kuryunna, ga ŋawululny'tja marrtji buŋbulyun dhawuṯthunna bala, warrpam'nha monyguma ŋunha Buṉbunydja.
ISA 6:5 Nhämanydja ŋarra ŋunhiyi malanha, bala yana ŋarra waŋanydja bitjanna, “Ŋarranydja dhuwala yätjnha yolŋu, yakana ŋamakurru'. Ganaŋ'thun ŋarra yukurra dhuwala Garraywala, barrkuthirri wuyupthun. Ŋarranydja dhuwala ḏarramu yätjnha, waŋa ŋarra ŋuli dhäruk yätjnha, yakana ḏarrtjalk, ga bitjandhiyi ŋarra yukurra nhina dhiyalanydja malaŋura yolŋu'‐yulŋuwalanydja ŋunhi walala yukurra waŋa yätjkuma bitjandhiyi bili bitjan ŋarra. Ŋarra mel‐ŋal'yurruna Garraywala, ŋarrapina maŋutjiyu nhäŋala wal'ŋu ŋurruŋunha buŋgawanhana ŋilimurruŋgu bukmakku, ŋunha ŋayipi yana waŋgany Garray ganydjarr‐ḏumurrunydja,” bitjan ŋarra ḻakaramanydja.
ISA 6:6 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru waŋgany djiwarr'wuy yolŋu buṯthun bala barŋlilina, bala märrama gurthamirrina ḻirrwi'na, bala yana buṯthun liliyi ŋarrakalana, gämanydja nhina lili goŋdhu ŋunhiyi ḻirrwi', bala dhurrwaralilina mam'marama ŋarrakala, mam'‐gay, bala waŋa bitjanna, “Dhiyaŋunydja gay Godthu liŋguna nhuna dhurrwaranydja rurrwuyurrunana ḏarrtjalkkuŋalana, liŋguna nhuŋu dhuwurr‐yätjtja ŋäkirrmaraŋala, bäy‐ḻakaraŋalana liŋguna.”
ISA 6:8 Ga ŋuliŋurunydja ŋarra ŋäma rirrakaynha Garraynha, ŋayi bitjan waŋa, “Yolnhana dhika ŋarra yurru djuy'yundja? Yol yurru marrtji balanydja, ga djäma ŋarrakunydja?” Bala ŋarranydja waŋa buku‐ruŋiyinmarama bitjan, “Garray, dhuwalana ŋarranydja. Djuy'yurra ŋarranhana,” bitjan.
ISA 6:9 Bala ŋayi djuy'yurrunana ŋarranha dhäwu'mirrinhana, ga dhuwalana ŋarrakala ŋayi dhäwuny'tja wekaŋala ḻakaranharawu ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja gam', “Yo, mäkiri'‐witjun warray nhuma yurru yulŋunydja wirrki warray gal'ŋu, yurru yakana nhuma yurru dharaŋandja ŋämanydja; nhäma warray nhuma yurru yulŋunydja, yurru yakana nhuma yurru dharaŋandja nhäma.”
ISA 6:10 Yo, Godthunydja ḻakaraŋala ŋarrakala bitjarra, “Gatjuy marrtjiya ga ḻakaraŋana biyaka raypirri'yurra walalanha, yurru mäkiriny'tja walalaŋgu yurru dhumukthirrina gungamana, ga maŋutjinydja walalaŋgu yurru bambaythirrina; yakana walala yurru ŋäma ga nhäma, ga yakana walala yurru dharaŋandja. Ŋuli walala yurru yuwalk gal'ŋu ŋäma ga nhäma, mak walalanydja yurru yana bilyunna ŋarrakalana, bala ŋarranydja yurru walalanha walŋakumana yana.” Ga bitjarrayina ŋayi yukurrana Garray God waŋananydja ŋarrakala.
ISA 6:11 Bala ŋarra biyapul dhä‐wirrka'yurruna Garraynha bitjarra, “Garray, nhämunha'mirri walala yurru yolŋu'‐yulŋu dhuŋamirrinydja yukurra baḏak nhina ŋänharamiriwnydja ga nhänharamiriwnydja?” Ga ŋayinydja Garraynydja buku‐wakmaraŋala waŋana balanydja bitjarra, “Bäy yurru ga wäŋa dhuwala buku‐yupthun buḻwaŋ'thun yurru, ga yolŋumiriwyirri ŋayi dhuwala yurru wäŋa, liŋgu ŋarra yurru barrkuwatjkuma yolŋu'‐yulŋunhanydja bena‐wala barrkulilina wäŋalili.
ISA 6:13 Yo, ŋarrakunydja yurru yolŋu walala miṯtji balanyarana bitjan dharpa gulkthunara dhuḏi‐wumbunhara, ga ŋunhina liŋgu dhuḏina yukurra yurru djingaryundja. Ga yalalaŋumirrinydja ŋunhiyi dhuḏinydja dharpa yurru ŋuthandhi biyapul walŋathirriyi.”
ISA 7:1 Yo, ŋulinyaramirriyu Yutjayawu gutharra'mirriŋu yukurrana nhinana buŋgawa ŋayi Djudawuyŋu yäku Wayatj, ga märrma'na ŋunhiwalayi yolŋu maṉḏa buŋgawanydja maṉḏa marrtjina, maṉḏa bini ŋunhi baḏuwaḏuyuna Djurutjalam wäŋa. Yo, marrtjinanydja maṉḏa ŋunhi mirithirri guḻku'walaŋumirri miriŋuwalaŋumirrinydja, yurru bäyŋu warray walala ŋunhi baḏuwaḏuyurruna Djurjutjalamdja wäŋa.
ISA 7:2 Yo, ŋayinydja ŋunhi Djudawuynydja buŋgawayu ŋäkula ŋunhi miriŋunha marrtjinyaranydja lili, bala ŋayi mirithinana barrarinanydja wal'ŋu, ga yolŋu walala miṯtji marrmarryunminana barrarinana manapara.
ISA 7:3 Bala ŋayi Garray waŋana Yitjayawala bitjarra, “Gatjuy marrtjiya bala buŋgawawala Wayatjkala, ga ŋunhalana nhuma yurru gumurr‐bunanhamirri ya' dhukarrŋurana. Ḻakaraŋanydja nhanbala biyaka, ‘Bira'yurra nhiniya wurrkurrum'tja yolŋu. Yaka ŋoynydja wilwilyurra ga barrariyanydja. Ŋunhiyinydja maṉḏa buŋgawa maṉḏa ganydjarrmiriwnha, balanyarana bitjan ŋawulul' waŋgany ṉoluŋdhirri yukurra yurru, yana maṉḏa marrtji yurru barrari‐wukunharawu yolŋu'‐yulŋuwu, märr yurru walala wapthun bala maṉḏakala gali'lili. Yo, maṉḏa ḏukṯuk maṉḏa yurru nherraṉ wiripunhana buŋgawanha dhipali dharapullili nhokalanydja, yurru yakana yurru ŋunhi bitjandhiyi maḻŋ'thundja, liŋgu ŋunhiyinydja maṉḏa buŋgawa maṉḏa ganydjarrmiriwnha maṉḏa, galki yurru maṉḏaku wäŋanydja buwayakthirrina winya'yunna‐wala. Ŋunhi nhumanydja yurru yakana ŋarraku märr‐yuwalkthirri yuwalk gal'ŋu, nhumanydja yurru yakana dhärra ḻuku‐wuṉḏaŋarryirri.’”
ISA 7:10 Ga biyapul Garrayyu djuy'yurruna dhäwu' bala ŋurikala buŋgawawala bitjarra,
ISA 7:11 “Waŋiya Garraynhanydja ŋäŋ'thurra biyaka, märr ŋayi yurru djäma wiripukuma, märr yurru nhenydja nhäma dharaŋanna ŋunhimalayinydja. Biyaka waŋiya ŋäŋ'thurranydja birrka'mirriwuna ŋula nhäku,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 7:12 Ga ŋayinydja buŋgawanydja waŋana bitjarra, “Yakana yurru ŋarra Garraynha ŋäŋ'thun ŋula nhäkunydja. Yakana yana ŋarra yurru gatjarr'yun waŋa Godnhanydja,” bitjarra.
ISA 7:13 Ga ŋarranydja waŋana bitjarra, “Bitjan liŋgu nhe yukurra yolŋu'‐yulŋunhanydja dhuwala märr‐yawaryunmaramana, ga dhiyaŋunydja‐wala nhe yukurra Garraynhana märr‐yawaryunmarama.
ISA 7:14 Ŋayipina Godthuna yurru djäma wiripuyamanydja, märr nhenydja yurru dharaŋanna nhäma ŋunhimalayi. Dhuwalana yurru ŋunhi maḻŋ'thundja gam'. Miyalk yurru yuṯa wirrkuḻ yothu'mirriyirri, ga gurrukamanydja ŋayi yurru yothuny'tja ḏarramu, ga yäkunydja ŋayi yurru Yimanyuwalnha, mayali' bitjan ‘Godtja dhuwala ŋilimurruŋgala.’
ISA 7:15 Ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyinydja yothu mukthun yana yutjuwaḻa, ŋayinydja yurru wäŋanydja maṉḏaku ŋurikiyi buŋgawawu maṉḏaku buwayakthirrina, wiraŋdhirrina yurru yolŋumiriwyirrina, ga nhumanydja yurru ŋunhi yolŋu walala mukthun yana nhina yukurra galŋa‐djulŋithirri nhäyu malaŋuyu dhiyaliyi wäŋaŋura.”
ISA 8:5 Ga biyapul ŋayi Garray ŋarrakala waŋana bitjarra,
ISA 8:6 “Dhuwalanydja walala yolŋu'‐yulŋu yakana ḏukṯuk dhiyakunydja gapuwu ŋunhi yukurra dhawaṯthun Djurutjalamŋuru, ga biyapul walala yukurra barrarirri ŋuriki märrma'wu buŋgawawu maṉḏaku, ga yakana walala yukurra märr‐nherraṉmirri ŋarrakalanydja.
ISA 8:7 Bala ŋarranydja yurru gäma buŋgawanha ŋurukuynha Yatjiriyawuynhana ga nhanŋu miṯtjinha miriŋunha, walala yurru marrtjinydja lili bitjanna bitjan ŋurruthinyarayu waṉḏirri ŋuli gapu mayaŋ'kurru, ga wäŋanydja yurru warrpam'nha gungamana ḻiw'maramana ŋuriŋi miriŋuyuna walalay.”
ISA 8:9 Yo, nhumanydja dhuwali mulku'‐mulkuruna miṯtji gumurr‐ŋamathirrina yukurra marrtjinyarawuna ga bunharawuna ŋanapurruŋgu; nhuma yukurra guyaŋirri yanapi nhuma yurru djuḻkmarama ŋanapurrunha, yurru nhumanydja bini ŋunhi barrarinya muka, liŋgu nhuma yukurra waŋa dhäruknha waŋganynha, ga ḻiya‐ŋamaŋamayunminyarawuy nhumalaŋguŋu ŋunhi yätjnha yana ŋula nhäna, mayali'miriwnha, liŋgu Godtja dhuwala ŋanapurruŋgala warray gal'ŋu.
ISA 8:11 Ga biyapul ŋayi Godthu yukurrana ḻakaraŋala ḏäl dhäruk, raypirri'yurruna ŋarranha bitjarra, “Yaka nhenydja marrtjiya munguyurra ŋunha wiripu‐guḻku'nhanydja yolŋu'‐yulŋunha goyurr, ga yaka barrariya ŋurikiyinydjayi nhäku malaŋuwu ŋunhi walala yukurra barrarirri ŋurikiyi.
ISA 8:13 Guyaŋiya muka ŋarranhanydja, ŋunhi ŋarrapi dhuwala Garray ganydjarr‐ḏumurrunydja wal'ŋu, ga biyapul ŋarra ŋarrapi yana gäna wal'ŋu ḏarrtjalk. Ŋarrakuna nhe yurru yuwalktja gal'ŋu rom‐wiyaṉiyirri.
ISA 8:14 Ŋarrapi yurru yana gunganharamirriyamanydja nhumalanha Yitjuralpuyŋunhanydja, yurru wiripunydja ŋunhi Djudawuy yolŋu'‐yulŋu yurru dhumbal'yunmirrina marrtji galkirrina bitjanna. Yo, miriŋunydja yurru marrtji ga mulkana garrpi'‐garrpiṉna walalanha, guḻku'nhana yurru marrtji gaṯmarama bala djaw'‐djawyunna.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 8:16 Yo, nhumanydja yurru ŋarrakalaynydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋuyu dhäruktja dhuwalayi guyaŋirrina yukurra, yurru yakana yana ḻakaraŋanydja ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala ŋarranha.
ISA 8:17 Garraynydja ŋayipinydja djuḻuḻ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalanydja, yurru ŋarranydja märr‐yuwalkthirri yukurra ŋayaŋu‐nherraṉmirri warray nhanukala.
ISA 8:18 Ŋarranydja dhuwala ga ŋarraku yumurrkuny'tja balanyarana bitjan nininyŋukunharana ḻuku‐nherraṉara Garraywuŋu, yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwuna.
ISA 8:19 Walala wiripu‐guḻkuny'tja ŋuli waŋa bitjan warray, “Ŋilimurrunydja yurru waŋa dhä‐wirrka'yun ŋunhi galŋa‐mangaṯa'mirrinha yolŋu'‐yulŋunha ŋula nhänha warray; walala warray yurru ŋilimurruŋgunydja ḻakarama nhä yurru maḻŋ'thun yalala.” Yo, yaka yana nhuŋu manymak dhuwalinydja, ŋunhi nhe yurru waŋa rakunynhanydja yolŋunha guŋga'yunarawu walŋamirriwunydja.
ISA 8:20 Nhe yurru waŋanydja ŋanyapinyaynha Garraynha Godnhana yana guŋga'yunarawunydja. Mäkiri'‐witjurranydja waŋganygu nhanŋuway Garraywu yana, ga ŋäka ŋunhiyi bili ŋunhi ŋayi yurru marŋgikuma nhumalanha; yakana nhumalanha yurru ŋuriŋiyinydjayi ŋula yolthunydja guŋga'yun wo walŋakuma nhumalanha.
ISA 8:21 Yo, ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋunydja yurru mirithirrina wal'ŋu bitjan marrya'yirri, ŋayaŋu‐yätjthirrina manapan wirrkina, bala walala yurru maŋutji‐wulamanydja walalaŋguwaynhana buŋgawanha, ga ŋanyana Godnhana; nhinanydja walala yurru yukurra ŋunhilinayi warumukŋurana ŋunhilina, gunganhara ŋurikiŋi ŋayaŋu‐yätjthinyaramirriwuŋuna, liŋgu buku‐munha'yuna yurru ŋuriŋi ŋonuŋdhuna walalanha monyguma, bala walala yurru gundupumana yukurra birrka'mirrililina, yurru yakana walala yurru winya'yundja ŋuliŋuruyi mariŋurunydja ŋunhi yurru galki bunana walalaŋgu.
ISA 9:1 Yo, ŋäthilinydja ŋunhinydja walala yukurranha ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu ḻakaranha ŋunhiyi ŋaraka wäŋa Djapalan ga Napali yätj ḻakaranhana, ga yalalanydja walala yurru yukurra ḻakarama ŋunhiyi ḻatju' ḻakaramana dhikana, beŋuru gapuŋuru moṉukŋurunydja, ga bala Djodanlilina mayaŋ'lili, yanana liŋgu ga ŋunhana‐wala Galalilili wapthun, ŋunhi yukurra mulkuru yolŋu walala nhina.
ISA 9:2 Ŋunhiyinydjayi yolŋu walala nhinanha ŋuli yukurranha bukumunha'ŋurana, bala walala nhäŋala biyapul'nha gal'ŋu bathalana djarraṯawun'; ga dhiyaŋunydja‐wala ŋuriŋiyi djarraṯawun'thu yukurra räkukumana walalanha warrpam'nha.
ISA 9:3 Garray, nhenydja ŋunhi ŋayaŋu‐ŋamathaŋala walalanha, ŋunhi nhe bitjarrayi djäma ŋamathaŋala, wirrki yana walala wokthundja yukurra märr‐yiŋgathirrinydja manapan, bitjanna bitjan ŋuli yolŋu walala gumurr‐roŋiyirri yukurra goŋ‐dhawurrŋamirri walala goŋmirriyirri dhika wal'ŋu ŋulaŋuru dhuḻpu'‐wulanharaŋuru.
ISA 9:4 Walalanha yukurrana monyguŋalanydja ṉiṉ'ṉiṉmaraŋala ŋonuŋdhuna gänharayu, yurru nhenydja dhawaṯmaraŋala warray walalanha beŋuruyi; Ŋayaŋu‐yätjkunhana walalanha ŋuli yulŋunydja ŋula nhäyuna, yurru nhenydja djuḻkthurruna warray ŋurikinydja walalaŋgu, ŋunhi walala yukurrana ŋayathaŋala walalanha baṯ bitjarra,
ISA 9:5 ga yuwalk yana nhe yurru baḏuwaḏuyundja ŋunhiyi miriŋunhanydja ŋuriŋiyi gurthayuna, warrpam'thunna yana buwayakkumana yurru.
ISA 9:6 Liŋgu yothu' warray dhawal‐wuyaŋina ŋanapurruŋgunydja guŋga'yunarawu, liŋguna ŋunhi nhe wekaŋalanydja ŋanapurruŋgu ŋunhiyina ḏarramunhana, ga ŋayina yurru ŋurruŋu buŋgawanydja ŋanapurruŋgu. Ŋayinydja yurru ŋunhi yäkunydja guḻku', balanyara bitjan “Manymak Guŋga'yunaramirri”, ga wiripunydja ŋayi yäku “Ḻiya‐djambatj gal'ŋu Marŋgikunharamirri,” ga “Ganydjarr‐ḏumurru God Waŋarr,” ga “Walŋa‐ḏikṯik Gunhu' God,” ga wiripunydja yäku “Ŋurruŋuna wal'ŋu Romgu Ŋayaŋu‐yal'yunaramirriwuna,” balanyarayi ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu.
ISA 9:7 Ga romdja nhanŋu yurru mirithirrina ŋuthan wal'ŋu bena‐wala, birrŋ'thunna yukurra yurru, ga yolŋunydja walala nhanŋu yukurra yurru nhina ŋunhilina ŋayaŋu‐yal'yunaramirriŋurana gupaḏalnha-wala‐yana; nhinanydja ŋayi yukurra yurru buŋgawana wal'ŋu ŋayi, dharapulŋura ŋunhilina buŋgawawala Daypitkalana, ga gämanydja ŋayi yukurra yurru yolŋu'‐yulŋunhanydja dhunupa'kurruna yana dhukarrkurrunydja. Bitjan liŋgu ŋayi yurru djämanydja nhä ŋunhi dhunupa wal'ŋu, liŋgu dhiyakuyi ŋayi God Waŋarrnydja ḏukṯuk yuwalktja gal'ŋu, ga yuwalk yana yurru maḻŋ'thundja bitjandhiyi Garraywuŋu Godkuŋu yana djämawuynydja.
ISA 11:1 Yo, Daypitkuŋunydja mala‐wunharawuy yurru balanyarana bitjan dharpa gulkthunarawuy dhuḏi‐wumbunhara yana, yurru ŋuliŋuruyi ŋunhi gulkthunaraŋurunydja ŋayi yurru biyapul dhamany'tjun, yuṯana dhawaṯthun yurru, yuṯana ŋayi yurru buŋgawa walma ŋuliŋuruyi Daypitkalanydja yarraṯaŋuru mala‐wunharawuy.
ISA 11:2 Ŋunhiyi yuṯanydja yurru buŋgawa bitjan ḻiya‐djambatjnha ŋayi, ga marŋgina ŋayi biyapul'nha wal'ŋu, liŋgu Garraywunydja yurru ŋunhi Birrimbirrnydja walŋanydja nhinana yukurra ŋunhili nhanukala. Yuwalk gal'ŋu yana ŋayi yurru Godku marŋgiyirrinydja, ga märr‐ŋal'yun ŋayi yurru yuwalkkuma nhanukala, bala ŋayi yurru gämana yolŋu'‐yulŋunhana yukurra ŋamathamana, ga marŋgikumana ŋayi yurru yukurra walalanha dhunupakumana wal'ŋu yana.
ISA 11:3 Yanana ŋayi yurru marrtjinydja yukurra nhanukalaynha Garraywalana gatjaḻkurrunydja‐wala, liŋgu ŋayi djäl ŋayi yurru dhäruk‐märrama ŋanyapinyay yana waŋganynha. Ŋayi yurru mala‐yarr'yundja yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋamathama yana dhunupa wal'ŋu, rom‐waŋganydhirri yana, ga gali'lilinydja ŋayi yurru wapthun ŋurikala ŋurruwuykkala wal'ŋu yolŋuwala ga goŋmiriwŋura ŋunhi, ŋunhiyinhana ŋayi yurru guŋga'yundja. Ŋayi yurru dhäruknha waŋanydja yana waŋganynha, bala ŋunhinydja dhuwurr‐yätjnhanydja yolŋunha yurru dhä‐ḏir'yunna, rakunydhirrina yurru.
ISA 11:5 Liŋgu bitjan liŋgu ŋayi yurru djämanydja nhä ŋunhi dhunupa ga ŋamakurru' Godkala maŋutjiŋura.
ISA 11:6 Yo, ŋulinyaramirriyuyinydjayi dhuwala munathany'tja wäŋa yurru wiripuŋuyirrina ŋanydjaḻa'yunna, bitjan liŋgu wapurarryirrina warrpam'nha yurru marimiriwnha nhämiriwnha. Yo, maṉḏa yurru wäyin maṉḏa wakinŋu wuŋgan ga läm, maḏakarritj ga boḏiny nhina‐dharra rrambaŋina yurru, ŋaḻwa'yunna maṉḏa yurru yana ḻundu'manydjina, ga yothu' buliki' ga läyin, maṉḏa yurru ḻuka marrtji ŋatha rrambaŋina yana mulmunydja, ga yumurrku' yurru yolŋu walala djäkanydja yukurra ŋurikiyi wäyingu. Yo, ŋuriŋiyinydjayi maḏakarritjthunydja wäyindhu malaŋuyu yurru ḻuka marrtji mulmuna, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli buliki'yu ḻuka, yakana walala yurru buma yolŋunha wo wiripuŋunha wäyinnha.
ISA 11:8 Ga ŋuli yurru yothu' ŋaḻwa'yun nhina galki bäpiwalanydja, ŋuriŋi bäpiyunydja yurru yakana ḻäwuma ŋunhiyi yothu'nha.
ISA 11:9 Ŋunhi yurru ŋayi ŋunhiyinydjayi buŋgawa nhina yukurra ŋunhiliyinydja bukuŋura Djurutjalamdja wäŋaŋura, yakana yurru ŋula yol yolŋu ga wäyin burakirrinydja ŋulinyaramirriyu ŋula nhäyu, ga yakana yurru ŋula yolthu djäma yätjkumanydja, yätjtja ŋunhili. Liŋgu bukmaknha yurru miṯtji bukmakŋurana wäŋaŋuranydja buku‐ḻiw'marama marŋgiyirrina nhanŋu Garraywu, liŋgu bukmak yurru dhuwala buku‐ḻiw'marama wäŋanydja monyguma yukurra ŋuriŋina bili nhanukala ḻatju'yuna dhikana wal'ŋu.
ISA 12:1 Yo, yalalaŋumirriyunydja ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋu yurru miyaman dhuwalana manikay gam'. “Garray, ŋarra yurru wokthunna nhuŋu. Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhe ŋaramurryina ŋarraku, yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋunhiyi ŋaramurrnydja ŋanydjaḻa'yurrunana, bitjarra nhe ŋarranha marrparaŋ'kuŋalana.
ISA 12:2 Godtja ŋunhi ŋarraku walŋakunharamirri, ŋarra yurru ŋayaŋu‐nherraṉmirrinydja nhanukalaynha yana, ga yakana barrarirri. Garraynydja dhiyalaŋumina gay' ŋarrakala ŋayaŋuŋurana, ga ŋayina ŋarraku ganydjarrnydja; ŋarraku ŋayaŋunydja djulŋithirri yukurra miyamanna, liŋgu ŋayi ŋarranhanydja walŋakuŋala.
ISA 12:3 Ŋayaŋu‐djulŋithirrina ŋarra ŋuli wurkthundja ŋunhiyi walŋanydja gapu, ŋunhi wekanhara nhanukuŋuwaynha yana Garraywuŋuna, liŋgu ŋayipi ŋarraku walŋakunharamirrinydja.”
ISA 12:4 Yo, ŋuriŋiyinydjayi waluyu nhuma yurru waŋa bitjan, “Wokthurrana walala Garraywu. Wäthurra nhanukala, ga ŋayinydja yurru nhuna guŋga'yunna. Ḻakaraŋa birrka'mirriwana yolŋu'‐yulŋuwanydja nhaltjarra ŋayi Garrayyu djäma ŋamakurru' wal'ŋu. Ḻakaraŋanydja ŋanya biyaka nhäyinyara ŋayi, biyapul wal'ŋu bathala.
ISA 12:5 Buku‐ŋal'yurranydja manikayyu manaparra nhanukala Garraywalanydja, liŋgu yuwalk yana ŋayi djämanydja mirithirri wal'ŋu, ḻatju' dhika ŋanya; bukmak dhuwala munatha' wäŋa ḻiw'marama yurru yolŋu'‐yulŋunydja wokthun nhanŋu yäkuwunydja ŋunhi ŋayi bathala yäku.
ISA 12:6 Nhuma yolŋu'‐yulŋu ŋunhi nhuma Djurutjalambuy, ma' yiŋgathiya biyakana Garraywu, miyamalana manikaynha wokthurrana manaparra, liŋgu Garray Godtja biyapul warray dharrpal wal'ŋu nhumalaŋgu, ga nhinanydja ŋayi yukurra dhuwali ṉapuŋga'na nhumalaŋgala.”
ISA 14:1 Yo, Garraynydja yurru biyapul ŋayi mel‐wuyun nhanukalayŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralwunydja, biyapul walala yurru nhinayi yukurra nyeyalŋuranydja nhanukala; nhinanydja walala yurru yukurra walalaŋgalay walala wäŋaŋuranydja, ga walala yurru mulkurunydja yolŋu marrtji, ga nhinana walalaŋgala ŋunhiliyi, ḻunduthirrina walalaŋgu.
ISA 14:2 Guḻku'yuna yurru miṯtjiyu bäpurru'yu guŋga'yundja yukurra walalanha Yitjuralnhanydja, märr yurru walala gumurr‐roŋiyirri walalaŋgalay walala wäŋalili, ga ŋunhiyi mulkurunydja walala yolŋu'‐yulŋu yurru djämamirrina Yitjuralwunydja. Yo, ŋunhiyi walala miṯtji ŋunhi walala ŋuli yukurranha buŋgawayinya Yitjuralwu bäpurru'wu ŋäthili, walalanydja yurru ŋunhiyinydja walala goŋŋura walalaŋgalana Yitjuralpuyŋuwalana, ga Yitjuralnha yurru walalaŋgunydja buŋgawa.
ISA 14:3 Yitjural, nhumanydja ŋunhi wirrki yana ŋayaŋu‐yätjthina ŋuriŋi warwuyunarayunydja, bitjarra nhuma barrarinana yukurrana, bala nhuma yukurrana wirrkina wal'ŋu yanana djämanydja ŋurikiyi yätjku buŋgawawu, bitjana ŋayi ŋuli ḏapṯapmaranhana raki'yuna nhumalanha, ga yakana djuy'yunanydja. Yurru ŋayinydja yurru Godthunydja nhumalanha dharraḏakuma warray, dhawaṯmarama warray ŋuliŋuruyi nhanukalanydja goŋŋuru, bala nhuma yurru nhinana yukurra ganydjarrnha nhanukalana nyeyalŋura ga djäkaŋura.
ISA 14:4 Ŋulinyaramirriyunydjayi nhuma yurru yukurra warku'yunna ŋunhi miriŋunhanydja buŋgawanha Bapilunbuyŋunhanydja, waŋa nhuma yurru yukurra bitjanna, “Way, ŋunha buŋgawanydja yupthurrunana liŋguna, yakana ŋayi yurru biyapulnydja muŋdhun yukurra binydjitjkuma ŋula yolnha yolŋunha,
ISA 14:5 liŋgu ŋayi Garrayyunydja liŋguna bakmaraŋalana ŋunhi nhanŋu mirithirrinydja yätjtja ganydjarr, yakana yana biyapulnydja ŋayi yurru ŋula yolku buŋgawa.
ISA 14:6 Bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli bunha yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋayaŋu‐yätjkunhana; bukmak ŋunha bäpurru'nha ga bäpurru'nha ŋayi yukurrana ŋayathaŋala baṯ bitjarrana, garrpirana walalanha.
ISA 14:7 Yurru dhiyaŋunydja‐wala bukmak dhuwala wäŋa buku‐ḻiw'marama yukurra nhina wapurarrŋurana, marimiriwnha nhämiriwnha, ga bukmak yolŋu walala yukurra märr‐yiŋgathirrina miyamana‐wala manikaynha yana galŋa‐djulŋithirrina.
ISA 14:8 Ŋunha dharpa malanha djaka' weyindja yukurra wokthunna märr‐yiŋgathirrina, liŋgu ŋunhinydja buŋgawanydja bathalanydja gal'ŋu liŋguna yupthurrunana, yakana yurru ŋayi ŋula yol yolŋu marrtji goŋ‐ḏakul'mirrinydja, ga djatthun yurru ŋunhiyi galkinyamarama biyapulnydja, liŋgu ŋayinydja bena‐wala wiḏi'yurrunana.”
ISA 14:9 Yo, nhe ŋunhi, ŋunhi nhe mirithirri yätj gal'ŋu buŋgawa, bukmak ŋunhi wäŋa rakunymirriwunydja gumurr‐ŋamathirri nhuŋu yukurra märranharawuna. Ŋunhinydja walala ŋunhi walala yukurrana nhinana be buŋgawamirri gal'ŋu dhiyala munatha'ŋura, ŋunhiyinydja walalanydja rakunymirriwalana yukurra galkun nhuŋu, dhukarr‐nhämana yukurra nhuŋu bunanharawuna.
ISA 14:10 Ga yatjundja walala yukurra gawaw'yundja nhuŋu bitjanna, “Way nhenydja dhuwala yalŋgina, ganydjarrmiriwnha nhe, balanyarana liŋgu bitjan ŋanapurru.
ISA 14:11 Yo, nhenydja ŋuli yukurranha nhinanha dhika ḻatju'ŋura wal'ŋu, ga bukmak ŋunhi yolŋunydja walala nhuŋu yukurrana märr‐ŋal'yurrunana ŋula nhäyuna manikayyu, yurru dhiyaŋunydja‐wala nhe ŋunhi rakunynha, nhe yukurra ŋorranydja dhuwala warrpam'nha rumbalnydja nhe barrpa'wuŋuna ŋäkirrmaranhara.”
ISA 14:12 Way buŋgawa, nhenydja be yäku Baṉumbirr Djaḏaw'yunaramirri, yurru yupthurrunana nhe yulŋunydja beŋuru djiwarr'ŋurunydja. Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhe bumara marrtjina yolŋu'‐yulŋunha miṯtjinha, yurru Godthunydja nhuna ḏupthurruna warray munatha'lilina.
ISA 14:13 Waŋananydja nhe yukurrana ŋayaŋuyunydja nhokalay nhe, ga guyaŋina nhe yukurrana bitjarra, “Ŋarranydja yurru marrtji bala djiwarr'lili, ŋunhana‐wala yana bena‐wala garrwarlilina; ŋunhalayina ŋarra yurru yukurra nhinanydja ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawana bukmakkuna djiwarr'wuywu malaŋuwu.
ISA 14:14 Marrtjinydja ŋarra yurru be‐wala yana djuḻkmarama waŋupini'nhanydja ŋunha gal'ŋu, ga nhinanydja ŋarra yurru yukurra bitjan buŋgawana bathalana, bitjan Godnha yana ŋayipina.” Ga bitjana nhe bini ŋunhi yulŋunydja garrwarkunhaminyanydja nhunapinyay nhe,
ISA 14:15 yurru Godthunydja nhuna ŋurrkaŋala warray ŋunha‐wala ŋunhina rakunymirriwalana wäŋalili, dhikana yana ŋoylilina munatha'lilina ŋarŋgalilina.
ISA 14:16 Yo, ŋunhayinydjayi rakunymirriwalanydja dhikanydja wäŋaŋura, yolŋuyu walalay yurru nhuna yukurra nhämana dharr bitjanna, ga waŋanydja walala yurru bitjanna, “Dhiyaŋunydja gay' yolŋuyu ŋunha munathany'tja wäŋa gur'kuryunmaraŋalana, ga bukmak wäŋanydja beyaṉiyinana nhanŋu.
ISA 14:17 Ŋayinydja baḏuwaḏuyurruna warrpam'thurrunana ŋunha munathany'tja wäŋa, bala wäŋanydja ŋunha ganbarkthinana, baṉḏanydhinana räwakthinana. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi yolŋunhanydja walalanha yukurrana garrpira baḏak, mel‐wuyunaramiriwnha ŋayinydja, yakana ŋayi dharraḏakuŋala walalanha, ga djuy'yurruna yära bäyŋuna.”
ISA 14:18 “Yo, bukmak ŋunhi buŋgawa walala dhiyakuy munatha'wuynydja ŋorra marrtji moluŋuranydja ḻatju'mirriŋurana dhikana wal'ŋu yanana,
ISA 14:19 yurru nhuŋunydja rumbal yukurra yurru ŋorra warraŋul warray, baṉarra'ŋura warray ga barrpa'na binydjitjnha, yakana nhuna ŋula yolthu dholkuŋalanydja rumbalnydja nhuna, yana nhe yukurra ŋorranydja mukthunna yana ŋurikalana walalaŋgala dhambay, ŋunhi walala murrmurryurruna marrtjina mariŋura.
ISA 14:20 Yakana yurru nhuŋu yol marr‐ŋal'yundja ga guyaŋirrinydja nhuna, liŋgu nhe baḏuwaḏuyurruna wäŋa ŋunhiyi nhuŋuway, ga bumara nhe dhawar'maraŋala yolŋu'‐yulŋunha nhuŋuway.
ISA 14:21 “Yo, buŋana murrkay'kuŋana gäthu'mirriŋunha walalanha ŋurikiyinydjayi yätjkunydja buŋgawawu, liŋgu ŋunha bäpa'mirriŋunydja walalaŋgu mirithirrina yanana yätjnha nyalmirina; yaka yurru ŋurikiyinydjayi gurruṯu'mirri walala biyapul gaŋgathirri marrtji, ga yakana yurru walalaŋgala dhuwala munatha' biyapulnydja goŋŋura.
ISA 14:22 Yo, ŋarranydja yurru buma dhawar'yunmaramana yana ŋunhiyi wäŋanha ŋuriki buŋgawawunydja, ga yakana yurru nhanŋu ŋula waŋgany yothu walŋathirrinydja.” Ga bitjarrayina ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 30:1 Yo, bitjarra ŋayi Garray waŋananydja, “Marinydja yurru marrtji biyapul'nha wal'ŋu bathalana ŋurikinydja walalaŋgu ŋaḻapaḻmirriwu yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala yukurra ŋapa‐nherraṉmirri ŋarraku; walala yukurra malthun romgunydja ŋurikina ŋunhi yakana ŋarrakuŋu rom ŋunhi nherraṉara, yakana walala ḏukṯuk ŋarrakalaŋuwunydja romgu, yana walala yukurra ḏukṯukthirrinydja waŋgany‐manapanminyarawunydja wiripuŋwuna miṯtjiwu bäpurru'wu, ga ŋunhiyinydja bitjan walala yukurra bukulili ŋal'‐ŋalmaramana bala yätjnhana romnha.
ISA 30:2 Yakana walala waŋana ŋarranha dhä‐wirrka'yurruna bitjarranydja, ‘Garray, yolthu yurru ŋanapurrunha guŋga'yundja?’ bitjarranydja. Dhunupana yana walala marrtjinanydja Yetjiplilina, bala waŋana bitjarrana, ‘Way, guŋga'yurra ŋanapurrunha.’ Walalanydja märr‐nherraṉmirri yukurra ŋunha Yetjippuyŋuwalana buŋgawawala, guyaŋirri yukurra yanapi ŋayina yurru guŋga'yun gunganhamirriyama walalanhanydja.
ISA 30:3 Yurru bäyŋu warray. Ganydjarrmiriwnha ŋunha ŋayinydja; yakana ŋayi yurru guŋga'yun ga walŋakuma walalanha, yana walala yurru gorana yulŋunydja.
ISA 30:4 Liŋguna wiripu‐guḻkuny'tja nhumalaŋgu dhäwu'mirri marrtjinana Yetjiplilina, ŋäŋ'thun yurru guŋga'yunarawuna, yurru ŋuriŋiyi yolŋu'‐yulŋuyu Yetjippuyŋuyunydja yurru bäyŋuna nhumalanha guŋga'yundja; yakana walala yurru walŋakuma nhumalanha, yana nhuma yurru gorana, ga wiripuŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu nhumalanha yurru warku'yunna.
ISA 30:6 Yo, walala ŋal'‐ŋalmaranhamina marrtjina walalaŋgalay yarraman'lilina malanyŋulili, wapmaraŋalanydja marrtjina ḻatju'mirri dhika mel‐wiḏi'mirri girriny'tja. Marrtjinanydja walala yukurrana be maḏakarritjkurru yana wäŋakurrunydja, ŋuliwitjarrana yana ŋunhi wakinŋu wäyin ga bäpi malanha ŋunhilimiyi wäŋaŋura, ga wekamanydja walala yurru ŋunhiyi malanha mundhurrnydja Yetjippuyŋuwuna ŋuriki buŋgawawu. Yurru Yetjiptja ganydjarrmiriw warray, nhäŋiniŋ'mirri warray.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 30:8 Godthu ḻakaraŋala ŋarraku, ŋarra yurru dhuwalayi dhäruktja wukirri djorra'lilina, märr yurru bukmaknha yolŋu walala marŋgithirrinydja ŋunhi walalanydja mirithirrina gal'ŋu yätjmirri yolŋu'‐yulŋu.
ISA 30:9 Bitjanna liŋguna walala yukurra ŋapa‐wekamanydja Garraywu, ga bitjandhi liŋgu waŋa yukurra ḻakarama bothirrinydja. Ŋayinydja bini ŋunhi walalanha marŋgikunha muka ŋamathanha wal'ŋu, yurru yaka warray walalanydja mäkiri'‐witjurruna nhanŋu, yaka walala ḏukṯukthina ŋänharawu Godkalaŋunydja dhärukku.
ISA 30:10 Walala waŋa yukurra mukmarama Godku djawarrkmirrinha walalanha bitjan, “Way mukthurra, yaka ŋanapurrunha yukirriya ŋoy‐wulaŋa ga yätj‐ḻakaraŋa, yaka ḻakaraŋa ŋanapurrunhanydja nhä ŋamakurru' ga yätj. Biyaka ŋamathaŋa dhäruk waŋiya gurrum' wal'ŋu yana, märr ŋanapurrunydja yurru mäkiri'‐witjun muka nhumalaŋgu.
ISA 30:11 Gatjuy yarrkthurrana biyakana, yakana gulmaraŋa ŋanapurrunha. Ŋanapurrunydja yakana ḏukṯuk ŋanapurru yurru ŋäma ŋunhiyi be nhä ḏarrtjalknhanydja wal'ŋu Godnha,” bitjanna walala yukurra waŋanydja.
ISA 30:12 Yuwalk muka Godtja djeŋarra' ŋayi ḏarrtjalk wal'ŋu, ga bitjan ŋayi yukurra waŋanydja, “Nhumanydja yakana ŋuli mäkiri'‐witjun ŋarraku dhärukku. Nhe ŋuli guyaŋinyamirri yanapi nhe yurru nhina yukurra walŋa ŋuriŋiyi nhokalay be ganydjarryu ga ḻiya‐djambatjthinyarayu gaḏamandhunydja be.
ISA 30:13 Yo, nhumanydja dhuwala mirithirrina yana yätjnha gal'ŋu, balanyarana biyaku ŋuli ḻoḻu be‐wala dhiŋgi, yurru ḻiḻ'yunarana ŋunhiyi yulŋunydja, djetjimirrina, galki yurru ŋunhiyi burrul'yunna yulŋunydja.
ISA 30:14 Ŋayi ŋuli dhoḻunydja ŋunhi rupa djämawuy ḏaw'‐ḏaw'yunna, muṉguythirrina warrpam'nha, ga galki nhumanydja yurru bitjandhiyina buḻwaŋ'thunna.”
ISA 30:15 Yo, bitjan ŋayi Garray God yukurra waŋanydja, Yitjuralwunydja ŋunhi ḏarrtjalktja Waŋarr, “Go, roŋiyiyana lili walala ŋarrakalana, ga ŋarranydja yurru nhumalanha walŋakumana; märr‐nherraṉmiya ŋarrakala, märr nhumanydja yurru nhina wuṉḏaŋarrnha, gunganharawuyyu ŋarrakalana.”
ISA 30:16 Yurru nhumanydja waŋana yaka'yurruna warray, bitjarra warray, “Dhuwala ŋanapurruŋgunydja yarraman' malanha ḏälmirri mirithirri, ŋanapurru yurru gundupuma yana ŋulaŋuru miriŋuwalanydja,” bitjan. Ga yuwalk nhuma yurru gundupumanydja, liŋgu nhumalanha yurru ŋuruŋu miriŋuyunydja ŋupanna‐wala yana waṉḏinyamaramana. Nhumanydja guyaŋirri yukurra yanapi nhuma yurru walŋakunharamirri nhumalanhay nhuma, yurru bäyŋu warray.
ISA 30:17 Guḻku'na nhuma yurru gundupumanydja ŋunhi nhuma yurru nhäma waŋganynhanydja ŋula miriŋunha, ga ŋunhi nhuma yurru nhäma ŋula märr‐ḻurrkun'nha, bala nhumanydja yurru barrkuwatjthirrina gundupumana, bukmaknha nhuma yurru gundupumana, ga waŋganynha yukurra yurru ŋunhina liŋgu dhomala'na dhärranydja ŋunhiliyi bukuŋuranydja.
ISA 30:18 Yurru Garraynydja nhumalaŋgu galkunna yukurra roŋinyarawuna bilyunarawu nhanukalana, ga ŋunhi nhuma yurru bilyundja nhanukala, ŋayinydja yurru märrama nhumalanha mel‐wuyunaramirriyuna. Ŋayinydja ŋayaŋu‐dhunupa warray wal'ŋu, rom‐waŋgany warray, ga djämanydja ŋayi yurru dhunupa wal'ŋu yana, yuwalk yana ŋayi yurru guŋga'yun goŋmirriyama ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yurru märr‐nherraṉmirri nhanukala.
ISA 35:1 Yo, ŋunha ŋanhdharktja wäŋa yurru djulŋithirrina wal'ŋu, ga wurrki yurru ŋuthan ḻatju'thirrina dhikana ŋunhiliyi gawarrka'ŋuranydja wäŋaŋura.
ISA 35:2 Ŋunhiyi räwak wäŋa yurru dhika mulkuruyirrina dhapirrkthirrina, ga gawarrka' ŋunhiyi wäŋa yurru miyamanna yukurra galŋa‐djulŋithirrina goŋmirriyirrina wal'ŋu, liŋgu mulmu ga dhika nhä borum yurru ŋuthanna dhika ḻatju'yirrina wal'ŋu borummirriyirrina. Ga bukmakthu yolŋuyunydja yurru nhämana ŋunhiyi ḻatjuny'tja ŋanya ganydjarr Godkunydja ŋunhimalayi, ŋunhi ŋayinydja ḻatju' wal'ŋu yana, ga djämanydja ŋayi ŋuli mirithirri ŋamakurru' wal'ŋu.
ISA 35:3 Wiripunydja mak nhe ŋuli märr‐yawaryunna ŋuriŋi djämayu mirithinyarayu, ga wiripunydja mak nhe ŋuli märr‐yawaryun liŋgu ŋuriŋi ŋunhi nhe ŋuli bukumirriyama märr‐weyinmirri, ga märr‐weyin nhe yukurrana galkurruna. Yurru mukthurra yana märr‐yuwalkthiya yulŋunydja ga wuṉḏaŋarrthiya, ga yakana gulyurra gandarrŋura, ga märr‐yawaryurranydja.
ISA 35:4 Ḻakaraŋa ŋuripanydja yolŋuwa ŋunhi ŋayi ŋuli ŋayaŋu märr‐yalŋgi'thirri, ḻakaraŋa nhanbala biyaka, “Way, dhärriya wuṉḏaŋarrthiya yana, ga yakana barrariyanydja. Galki nhuŋu Godtja yurru bunana. Ŋayi yurru dhä‐ḏir'yunna yana ŋunhi miriŋunhanydja nhuŋu, yurru nhunanydja ŋayi yurru walŋakuma warray.”
ISA 35:5 Yo, bambayyunydja yurru yolŋuyu nhämana, ga mäkiri'miriwyunydja yurru ŋämana.
ISA 35:6 Ga ŋayinydja yurru ŋunhi bundhurrnydja yolŋu wapthu'‐wapthunna yukurra giritjirrina, ga ŋunhinydja dhärukmiriwnydja yolŋu yurru yukurra miyamanna ŋayaŋu‐djulŋithirrina goŋmirriyirrina, Liŋgu ŋunhalayi ŋanhdharkŋuranydja gawarrka'ŋuranydja yurru gapu walmana yukurra dhawaṯthunna, bala yurru ŋunhiyi gapunydja waṉḏirri mayaŋ'‐mayaŋdhirrina ŋuliwitjan baṉḏanygurrunydja räwakkurrunydja wäŋakurru.
ISA 35:7 Ga ŋunhi gorrmurnydja yurru munatha' ŋulwitjthirrina, liŋgu ŋuriŋi gapuyuna, ga ŋanhdharktja ŋunhiyi wäŋa yurru ŋoy‐yal'yunna gapuyu ŋuriŋiyina. Ŋunhi yukurrana wakinŋu wäyin nhinana, ŋunhiyinydja wäŋa yurru wiripuŋuyirrina mulkuruyirrina, yuṯayirrina dhikana wal'ŋu gapu‐mäypamirriyirrina.
ISA 35:8 Ga dhukarrnydja yurru ŋorra marrtji ḻatju'na dhikana ŋanyana, ga yäkunydja ŋunhiyi dhukarrnydja “Ḏarrtjalknha wal'ŋu Godku, yol‐wapthunamiriwnha.” Yakana yurru yolŋu ŋayaŋu‐dhukun'mirrinydja yukurra marrtji ŋuliwitjandhiyi dhukarrkurru, ga yakana yurru ŋunhi yolŋu ŋäṉarr‐djarrpiny'tja marrtji yukurra ŋuliwitjandhiyi.
ISA 35:9 Yakana yurru wakinŋuyu wäyindhu yolŋunha buma ŋunhilinydja dhukarrŋura, ŋunhi walala yurru yolŋu walala yukurra marrtji ŋuliwitjandhiyi; Walala yurru yolŋunydja walala marrtji walŋana yana ŋuliwitjandhinydja dhukarrkurru, ŋunhi walalanha ŋayi Garrayyu walŋakuŋala dhawaṯmaraŋala beŋuru miriŋuwala goŋŋuru.
ISA 35:10 Yo, ŋunhiyinydja walala yolŋu'‐yulŋu yurru buna ŋunhiliyi Djurutjalamnha wäŋaŋura ŋayaŋu‐djulŋimirrina, walala yurru yukurra marrtji manikaynydja miyaman djulŋithirrina wal'ŋu yana märr‐yiŋgathirrina. Bitjanna liŋguna gupaḏalnha walala yurru nhinanydja yukurra ŋayaŋu‐djulŋithirrina, yakana ŋayi yurru ŋula yol yolŋu galŋa‐yätjthirri ga warwuyundja biyapulnydja.
ISA 40:1 Yo, Garraynydja ŋilimurruŋgu waŋarrnydja waŋa yukurra bitjan, “Marrparaŋ'kuŋa ŋarraku yolŋu'‐yulŋunhanydja.
ISA 40:2 Waŋiya biyaka gurrum'thurra marrtjiya ŋarrakalaŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu, ŋurukuywu Djurutjalambuywunydja; ḻakaraŋa walalambala biyaka, ‘Nhumalaŋgu marinydja liŋguna dhawar'yurrunana. Godthu liŋguna bäy‐ḻakaraŋalana nhumalaŋgu yätjpuynydja. Nhuma yukurrana märraŋalanydja dhä‐ḏir'yunaranydja mirithirri wal'ŋu yana ḏäl wal'ŋu, liŋgu nhokalay yätjthu, yurru dhiyaŋunydja‐wala liŋguna dhawar'yunarana.’”
ISA 40:3 Yo, ŋunha ŋanhdharkŋura wäŋaŋura gawarrka'ŋura yolŋu yukurra djawarrkthun ḻakarama, ŋayi waŋanydja yukurra bitjan, “Ŋäthilimirriyaŋa yäkthurra dhukarr Garraywu, liŋgu galki ŋayi yurru bunana, dhunupakuŋa biyaka dhukarr nhanŋu marrtjinyarawu.
ISA 40:4 Buku'‐wuku ŋunha yurru bitjan nyilŋ'thun ḻaparra'yirrina, ga ŋunha ŋoyŋuranydja yurru wäŋa bukmak gaŋgathirrina, märr yurru ŋayi ŋunhiyi dhukarrnydja ḻatju'thirri dhika ḻaparra'yirrina, buyuwuyu'na warrpam'nha yana nhanŋu Garraywu marrtjinyarawunydja.
ISA 40:5 Bala ŋayi yurru Garraynydja ŋayipinydja maḻŋ'maranhamirrina ŋanyapinyay ŋayi warraŋulkunhamirrina, ga bukmakthuna yolŋuyu walalay yurru nhämanydja nhanŋu ḻatjuny'tja dhikanydja ŋanya rom. Yo, ŋayipi yana Garrayyu dhäruktja nherrara bitjarrayinydja, ga yuwalk yana yurru maḻŋ'thundja.”
ISA 40:6 Yo, ŋarra ŋäkula rirrakay, ŋayi waŋana bitjarra, “Ma'ḻakaraŋana dhäwuny'tja,” Ga ŋarranydja dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Nhä ŋarra yurru dhika ḻakaramanydja waŋanydja?” Ga ŋayinydja waŋana bitjarra, “Biyaka waŋiya, ‘Yolŋu'‐yulŋunydja dhuwala balanyara bitjan mulmu, balanyarana yana liŋgu bitjan wurrki malanha; ḻatju' dhika ŋayi ŋuli dhärra ŋunhi gurriri yana, bala burruḻ'yunna ŋayi yurru ŋunhiyi winya'yunna‐wala yana.
ISA 40:7 Yo, ŋunha mulmu yurru baṉḏanydhirri räwakthirri, ga wurrki yurru burruḻ'yunna, ŋunhi ŋayi ŋuli watayunydja bo'yun, ga balanyarayi liŋgu yolŋunydja walala waḏutjana yana yurru winya'yundja buwayakthirrinydja. Yurru dhäruktja Godku yurru yukurra dhärra bitjanna liŋguna gupaḏalnha‐wala, yakana yurru ŋayi dhä‐yawar'yun.’”
ISA 40:9 Gatjuy nhuma yolŋu'‐yulŋu Djurutjalambuynydja, marrtjiya bala ŋunha bukulili, ga ḻakaraŋa ŋunhiyinayi manymaknha dhäwu'; wirrkina yana wal'ŋu waŋiyanydja dhä‐warrwarnha ḻakaraŋanydja, ga yakana barrariyanydja. Ḻakaraŋa yolŋu'‐yulŋuwa ŋunha Djudalilinydja wäŋalili dhuwali manymak dhäwu' biyaka, “Nhäŋa ya', nhuŋu Garraynydja marrtjina yukurra lili.”
ISA 40:10 Yo, ŋayinydja ŋunhi biyapul warray wal'ŋu Waŋarr, ganydjarr‐ḏumurru warray, ga dhuwalana ŋayi marrtji yukurra lili ya'. Ŋayi yurru gämanydja bukmak nhä malanha nhanukalay ŋayi goŋdhu, ga ŋayipina yurru ŋurruŋunydja wal'ŋu bukmakku, ga ŋunhiyinydja yolŋu walala ŋunhi nhanukuŋu walŋakunharawuynydja, walalanydja yukurra marrtji malthun nhanŋuna lili.
ISA 40:11 Ŋayinydja ŋunhi balanyara bitjan wäyin‐djäkamirrina ŋayi, djäka ŋayi ŋuli ḻatju'kumana. Ŋayi yurru maranhu‐wekamanydja marrtji nhanŋuway ŋayi yolŋu'‐yulŋunhanydja, ga ḻaw'marama ŋayi yurru yutjuwaḻa'nhanydja, gäma yurru ḻatju'kuma dhika dhangi'yun, ga gurrum'thun ŋayi yurru yana ŋurru‐warryun marrtji gämanydja ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋunhanydja walalanha.
ISA 40:12 Nhäŋa ŋunha moṉuk gapu ya', bena ŋayi garaŋanydja ḻiw'maramana, mirithirrina wal'ŋu bothurrumiriwnha. Nhäthinyara ŋunha djaka' djiwarrny'tja? Biyapulnha wal'ŋu bathalana yana, gulkuruna nhe yurru djaka' ŋupan, ga yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu bothurru guṉḏanhanydja malaŋunha dhiyalami munatha'ŋuranydja, yurru Godtja marŋgi bukmakku warray.
ISA 40:13 Yolthu ŋanya Garraynha marŋgikuŋalanydja? Yakana yurru ŋanya Garraynha ŋula yolthu marŋgi‐wekamanydja.
ISA 40:14 Godthu ŋuli yaka waŋa ŋula yolnha guŋga'yunarawunydja, liŋgu Godtja be‐wala birr djuḻkmarama yukurra yolŋunhanydja birrka'mirrinha.
ISA 40:15 Yo, Godtja be‐wala yana bathala wal'ŋu, ga dhuwalanydja munathany'tja wäŋa buku‐ḻiw'marama biyapul warray wal'ŋu yutjuwaḻa, balanyara bitjan gapu ŋuli djuḻ'yun waŋgany yana.
ISA 40:16 Nhä dhika ŋilimurru yurru wekama Godkunydja Garraywunydja? Ŋuli ŋilimurru yurru mundhurr‐wekama bukmaknha wäyinnha malaŋunha, bathan barŋlilinydja buku‐ŋal'yundja manapan, ŋunhiyinydja yaka yana gana'. Ŋunhi ŋali yurru marrtji gulkthun dharpa malanha birrka'mirri, ga bathan gurthalilinydja dhuŋgur'yun, gurthanydja ŋunhiyi märr‐yutjuwaḻa' yana, yaka wakin balanyara bitjan God ŋayipi.
ISA 40:17 Yo, yolŋunydja dhuwala miṯtjinydja buku‐ḻiw'marama nhäŋiniŋ'nha muṉguynha, yakana wakin bathala gal'ŋu bitjan God.
ISA 40:18 Nhäyinyara ŋayi God yulŋunydja? Godtja dhuwala ŋayipinydja ganaŋ'thun yukurra gäna ŋayipi, yakana ŋula wiripunydja waŋarr balanyara bitjan ŋayi.
ISA 40:19 Yo, yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋuli djäma waŋarrkuma walalaŋgalay goŋdhu nhä malanha maḏayin' malanha; märrama ŋayi ŋuli dharpa ḻatju' ŋanya dhika, bala djäma yolŋukumana wo wäyinnha ŋula nhäna. Ḻatju'kuma yana ŋayi yurru djämanydja mitthundja marrtji, ga ŋula nhäthu bulka'yu dhika nhäthu dhaṯthun ḻatju'kuma, bala nherraṉna yurru ŋanya ŋunhiyi. Yurru Godtja wiripu gal'ŋu ganaŋ'thun yukurra, yaka ŋayinydja balanyarayi God bitjan ŋunhiyi goŋbuy djämawuy waŋarr ga raŋga.
ISA 40:21 Yaka muka nhe yana marŋginydja? Nhä nhe dhuwala, dhuŋa? Yaka nhuŋu ŋula yolŋuyu ḻakaranhanydja ŋuli? Yolthu muka dhuwala djäma wäŋanydja buku‐ḻiw'marama? Godthu ŋiniya?
ISA 40:22 Yo, dhuwalanydja dhuwala munathany'tja wäŋa nhanukuŋuway djämawuy goŋbuy, ŋayi djäma ŋuriŋi bili waŋarryu waŋganydhu ŋunhi ŋayi nhinanydja yukurra be‐wala wal'ŋu garrwar, buŋgawa bukmakku. Nhämanydja ŋayi yukurra lili djipmaramanydja bitjan ŋilimurrunhanydja yumurrku'na wal'ŋu dhikana, bitjan gälkalnha muṉguynha. Yo, Godthu djäma ŋunha djiwarrny'tja, ŋunhiyi nhanŋuwaynydja wäŋa nhinanharawu gal'ŋu.
ISA 40:23 Dhiyalami munatha'ŋuranydja wäŋaŋura buŋgawa yolŋu nhina yukurra, ganydjarr‐ḏilkurru wal'ŋu yana, yurru Godthunydja yurru ŋunhiyi dhunupa yana walŋa‐yaw'yunna ŋanya, bala ŋayi yurru bäyŋuthirrina rakunydhirrina.
ISA 40:24 Yo, dhiyakuynydja munatha'wuynydja buŋgawa malanha balanyara bitjan wurrki ŋula nhä; ŋayi yurru dhamuny'tjun, ga gurriri ŋayi yurru ŋuthandja, bala ŋayi yurru Garrayyu yänguma watanhana bo'yunarawu, bala baṉḏanydhirrina ŋayi yurru ŋunhiyi winya'yunna buwayakthirrina.
ISA 40:25 Yo, Godtja dhuwala gäna gal'ŋu yana ganydjarr‐ḏumurru, bäyŋuna ŋula yol yolŋu balanyara bitjan ŋayi wal'ŋu, yakana ŋula yol rrambaŋi nhanukalanydja.
ISA 40:26 Nhäŋa ŋunha djiwarr' ya' gärak. Yolthu ŋunhayi djäma ganyu'nhanydja? Ŋayi muka Godthu, ŋayipi yana, ŋuriŋi liŋgu waŋganydhu ŋunhi ŋayi yukurra walalanha djarraṯawun'kuma. Ŋayi marŋgi nhämunha' ŋunhayi ganyu' malanha, ga ŋayipi marŋgi yana yäkuwunydja walalaŋgu waŋga'‐waŋganygu, ga yakana ŋula waŋgany nhanukuŋu meṉgunharanydja. Yo, yuwalk yana ŋayi ganydjarr‐ḏumurrunydja wal'ŋu ŋayipi.
ISA 40:27 Nhumanydja dhuwala Yitjuralpuyŋunydja yolŋu walala, nhuma ŋuli morrumurru' yukurra, ga waŋa bitjan, “Godtja ŋunha yaka warray marŋgi ŋanapurruŋgu. Ŋanapurrunydja yukurra dhuwala nhina mariŋura ga galŋa‐yätjthirri, yurru yakana ŋayi yukurra guyaŋirrinydja ŋanapurrunha,” bitjan warray nhuma yukurra waŋa.
ISA 40:28 Nhä nhumanydja dhuwala? . . . dhuŋamirri yana? Yaka nhe marŋginydja? Godtja dhuwala bulu wal'ŋu, walŋa‐ḏikṯik Waŋarr ŋayi; djäma ŋayi dhuwala munathany'tja warrpam'thurruna yana bukmakkuŋala. Yaka ŋayi ŋuli djawaryun, ga marŋgi ŋayi bukmakku, nhanŋunydja guyaŋinyarawuy be‐wala birr' bathala gal'ŋu, djuḻkmarama yukurra ŋilimurruŋguŋunydja.
ISA 40:29 Yo, yolŋu'‐yulŋu warray ŋuli djawaryundja ga ganydjarr‐winya'yundja, yurru ŋayipinydja ŋuli Garrayyunydja ŋilimurrunha ganydjarr‐wekama warray.
ISA 40:30 Yo, yuḏayuḏanydja ŋuli yawirriny'tja ganydjarr‐winya'yun ga djawaryun, galkirrina marrtji ŋuli ŋuriŋi djawaryunarayuna.
ISA 40:31 Yurru ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra märr‐nherraṉmirri gal'ŋu Garraywala, yakana ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu ganydjarr‐winya'yun, liŋgu ŋayipinydja yurru ŋunhi Garrayyunydja marrtji ganydjarr‐wekama ŋanya bala, bitjan warray liŋgu. Bala ŋayi yurru gaŋgathirri ŋunhi yolŋunydja, bala buṯthunna‐wala yana bitjanna bitjan ḏamala, Waṉḏirrinydja ŋayi yurru, ga yakana ŋayi yurru djawaryundja, yana ŋayi yurru marrtji mukthunna ŋula nhäkurrunydja, ga yakana yurru yalŋgi'yirrinydja ganydjarr‐winya'yundja.
ISA 41:1 Yo, Godtja waŋa yukurra bukmakku wäŋawu bitjan gam', “Ŋäka walala, mäkiri'‐witjurra ŋarraku nhuma bukmak miṯtji buku‐ḻiw'marama. Go marrtjiya lili, ŋilimurru yurru waŋanharamirri yukurra rrambaŋina. Ŋunhi ŋuli ŋula nhä maḻŋ'thundja, nhäŋuru ŋunhiyinydja? Yolkala ŋunhiyinydja djämayu ŋuli maḻŋ'thun bitjandhiyinydja? Bukmak nhä malanha maḻŋ'thundja ŋuli yukurra liŋgu ŋarrakala yana djämayu, liŋgu ŋarra dhuwala God, ŋunha ŋarra ŋurruŋura, ga ŋunha ŋarra dhä‐yawar'yunaraŋura yurru.
ISA 41:5 “Yolŋu walala dhiyalaŋumi munatha'ŋuranydja nhäma ŋuli ŋarraku djämanydja ŋunhiyi, bala walala ŋuli barrarirrina yulŋunydja, wilwilyunna marrmarryunna barrariyuna manapan.
ISA 41:6 Bala walala ḻiw'maranhamirrina ŋuli yukurra waŋganylilina, bitjan marrparaŋ'kunhamirrina guŋga'yunmirrina bala‐lili'yunmirri. Bala walala ŋuli djäma ŋunhiyina ŋula nhäna maḏayin'kuma warkthun goŋdhuna, ḻatju'kumana dhikana dhapirrkkumana ŋuli, bala walala ŋuli dhärranhamaramanydja, mam'maramanydja ŋuli ḏälkumana yana wal'ŋu wuṉḏaŋarrkumana, yanapi ŋuriŋiyinydjayi waŋarryu yukirri ŋayathaŋu ganydjarr walŋakunharawu walalaŋgu.
ISA 41:8 “Yurru nhumanydja dhuwala ŋarrakuway yolŋu'‐yulŋu, ŋarrakuŋuway djarr'yunara yana, beŋuru bili yarraṯaŋuru Yipurayimgala ŋunhi ŋayinydja ŋarraku ḻundu.
ISA 41:9 Ŋarranydja nhumalanha gäŋala beŋuru barrkuŋuru, ḻuŋ'thunmaraŋalanydja lili nhumalanha ŋarrakiyingalana ŋarra, bala ŋarra waŋananydja nhumalanha bitjarrana, ‘Nhenydja dhuwala ŋarraku djämamirri, ŋarrakuŋuway yana djarr'yunara; yaka ŋarra nhuna ŋurrkaŋalanydja, gumurr‐nherraranydja.
ISA 41:10 Yaka nhe barrariyanydja, liŋgu dhuwala ŋarra galki nhokala. Yaka be wilwilyurranydja, liŋgu ŋarrapi nhuŋu Waŋarrnydja dhuwala Godtja. Ŋarra nhunanydja yurru ganydjarrmirriyama, ga guŋga'yun ŋarra yurru nhuna; ŋarrapi yurru nhuna gunganhamirriyamanydja ga walŋakumanydja.’
ISA 41:11 Yo, ŋunhinydja walala yolŋu'‐yulŋu ŋunhi walala yukurra ŋoy‐djingaryun nhuŋu, walalanydja yurru ŋunhi gorana, bala gulkuruna walala yurru maḻŋ'maramanydja yukurra. Yo, walala bini ŋurrkanha muka nhuna yulŋunydja, yurru gulkuruna, ga walalawuynha yurru ŋunhiyinydja murrmurryun.
ISA 41:12 Ga nhenydja yurru waŋa bitjanna, ‘Way, wanhakana ŋunhi miriŋunydja mala, ŋunhinydja walala ŋunhi walala yukurra ŋaramurryirri ŋoy‐djingaryun ŋilimurruŋgu?’ Liŋguna walala winya'‐winyayurruna buwayakthinana.
ISA 41:13 Liŋgu ŋarrapinydja nhokala waŋarryunydja Godthunydja yukurra mulka nhuna ŋarrakalay ŋarra goŋdhu, ga waŋanydja ŋarra yukurra bitjan nhuŋu, ‘Yaka nhenydja barrariya. Ŋarra nhunanydja yurru guŋga'yun.’
ISA 41:14 “Yo, nhe Yitjural miṯtji, nhenydja dhuwalanydja ganydjarrmiriwnha yalŋgi'na, yurru ŋarrapi nhunanydja yurru guŋga'yun. Ŋarranydja dhuwala nhuŋu walŋakunharamirri, yakana nhenydja barrariya. Ŋuliwitjan nhokalaŋukurrunydja ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna ŋunha miriŋunhanydja barrkuwatjkumana, bäy warray ŋunhiyi be bathalanydja ŋayi ga ḏälnydja ganydjarr‐ḏumurrunydja, ŋayinydja yurru ŋunhiyi winya'yunna‐wala yana nhokalanydja. Ga nhenydja yurru ŋunhi wirrkina wal'ŋu yana galŋa‐djulŋithirrinydja Garraywala, liŋgu ŋarrapi nhuŋu waŋgany Godtja. Nhe yurru wokthun ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja Yitjuralwu ḏarrtjalknha wal'ŋu God.
ISA 41:17 “Yo, wiripunydja ŋuli ŋarraku yolŋu walala ŋanhdharkthirri gapuwu, nhämanydja nhuma yurru marrtji birrka'mirriŋura wäŋaŋuranydja, ḻarruma marrtji yurru gapuwu, yurru bäyŋuna nhuma yurru maḻŋ'maramanydja. Ga ŋarrapi yana Garrayyu yurru wekamanydja gapunydja nhumalaŋgu, ŋarranydja yurru yaka ganan nhumalanha djäkamiriwlilinydja.
ISA 41:18 Buku'‐wuku ŋunhi wäŋa dhärra yukurra baṉḏany ŋunhi ganbark gapumiriw, dharpamiriw nhämiriw; ŋarranydja yurru djäma ŋarkula maya'‐mayaŋgumana, waṉḏinyamarama ŋarra yurru gapunydja beŋuru ŋunhi buku yukurra gorruma, ga ŋunha ŋoyŋura ḻaparra'ŋura wäŋaŋura gapu yurru marrtji dhawaṯthunna beŋuru munatha'ŋuruna riyalana dhika ŋanyana. Yakana yurru biyapul dhuwala munathany'tja wäŋa yukurra djingaryun baṉḏany gapumiriw; ḻatju'na ŋanyana dhika yurru yukurra djingaryundja, yuṯana dhika ŋanyana walŋana ŋuriŋiyi gapuyuna.
ISA 41:19 Ŋarra yurru djäma yuṯakumanydja, ga ŋunhiyi dharpa malanha yurru ŋuthanna marrtji ŋunhiliyinydja dharapulŋura ŋunhi ŋayi ŋäthilinydja ŋunhiyi baṉḏany räwak; birrka'mirri dharpanydja malanha yurru ŋuthan bena‐wala weyi'‐wiyindhirrina, dhapirrkthirrina dhikana ŋanyana, dhärranydja yurru ŋunhiyi rrambaŋina yana, ḏälnha wal'ŋu.
ISA 41:20 Ga bukmakthuna yurru yolŋuyu nhämanydja ŋunhiyi yuṯanydja wäŋa walŋathinyara, bala walala yurru dharaŋanna ŋunhiyi nhämanydja, bala waŋa bitjanna, ‘Nhä dhuwala mirithirrinydja wal'ŋu ŋamakurruny'tja rom. Godthu ŋayipi ŋunhayinydjayi djäma, Yitjuralwala ḏarrtjalkthu wal'ŋu Godthu,’ bitjarrayinydjayi.”
ISA 42:1 Yo, Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Dhuwalana gay' ŋarraku djämamirrinydja yolŋu, ŋarrakuŋuwaynydja djarr'yunara, ga ŋarranydja yukurra nhanukala wirrki yana ŋayaŋu‐djulŋithirrinydja. Ŋarrapi ŋanyanydja yukurra gäma ŋarrakalay ŋarra goŋdhu, ga ŋarrakuway Walŋa Birrimbirr ŋarra nherraranydja nhanukala, ga ŋayina yurru gäma yolŋu'‐yulŋunhanydja birrka'mirrinha, miṯtjinha ga miṯtjinha rom‐waŋganydhirri yana.
ISA 42:2 Yo, ŋayipi yurru waŋanydja marrtji gurrum'thun yana, yakana ŋayi yurru ŋunhi benydja gal'ŋu rirrakay bathalayunydja waŋa marrtji ŋuliwitjan dhukarrkurrunydja.
ISA 42:3 Ŋunhi yurru ŋayi ŋula yol yalŋgi'yirrinydja, bitjandja bitjan guḻwaṉi gupa‐nyaḻyunara, yakana ŋayi yurru ŋunhiyi ḏaw'yundja, ga yakana ŋayi yurru ŋultjikuma yolŋunha, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi yurru galki yaŋara‐yawar'yun.
ISA 42:4 Yaka ŋayi yurru ŋunhiyi djämamirri yolŋu märr‐yawaryundja, yakana ŋanya yurru ŋula yolthu ḏaḏawmaramanydja gulmaramanydja, yana liŋgu‐u‐u ga dhuwala wäŋa munatha' yurru dhärra rom‐waŋganydhirri yana, ga birrka'mirriyu yolŋuyu walalay märramanydja yukurra yurru ŋulaŋuru nhanukuŋu nhäyinyara dhunupa. Liŋgu birrka'mirriŋura yolŋunydja walala galkunna yukurra ŋurikiyi nhanukalaŋuwu ŋamakurru'wunydja romgu.”
ISA 42:5 Yo, Godthu djäma ŋunha djiwarr' ga dhuwala munatha' ga bukmak nhä malanha ŋunhilimi, ga djämayi ŋayi yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala yana walala walŋathinana ŋuriŋinayi nhanukala walŋayuna ŋir'yunarayu. Ga ŋayinydja Garraynydja waŋa ŋuli yukurra nhanukalaŋuwala ŋurikala djämamirriwalanydja bitjan,
ISA 42:6 “Ŋarra wäthurruna nhuŋu, märr yurru ŋarrakunydja ŋunhinydja rom‐dhunupanydja baḻaka'yunna birrka'mirrikurruna wäŋakurru monyguma yurru. Ŋarranydja yukurra mulka nhuna goŋdja, ga nhenydja dhuwala balanyarana bitjan nhe dhawu'‐nherraṉarawuynha ŋuruku yolŋu'‐yulŋuwuna, ga balanyara liŋgu nhe djarraṯawun'thi bukmakku wäŋawu.
ISA 42:7 Nhe yurru maŋutjimirriyama bambaynhanydja, ga dhawaṯmaramayi nhe yurru ŋunhinydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yukurra nhina garrpiṉara ŋula nhäkuŋu buku‐munha'ŋura.
ISA 42:8 Ŋarranydja dhuwala ŋarrapi waŋgany Waŋarr Godtja. Yaka yana nhuma yurru wokthun ga ḻatju'‐ḻakarama ŋula yolnha wiripuŋunhanydja waŋarrnha, ga yaka yana märr‐ŋal'yurra ŋula nhälilinydja maḏayin'lilinydja malaŋulili, yanapi ŋayinydja ŋunhiyinydja rrambaŋina ŋilinyuna maṉḏa.
ISA 42:9 Yo, ŋäthilinydja ŋarra liŋgu ḻakaraŋala nhumalaŋgu, bala yuwalkthi maḻŋ'thunarana dhuwala yulŋunydja. Ga dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yukurra ḻakarama yuṯawuynha gal'ŋu nhäwuy malaŋuwuy, yurruna yurru ŋunhiyi maḻŋ'thundja.” Bitjarrana ŋayi yukurrana Garray waŋananydja.
ISA 42:10 Yo, miyamala yuṯana manikay Garraywalanydja, biyaka wokthurrana wal'ŋu nhanŋu bukmak yana bäpurru' buku‐ḻiw'marama. Wokthurra bukmak nhanŋu nhuma, ŋunhi nhuma yukurra nhina gapuŋura moṉukŋura, ga nhuma yolŋu walala ŋunhi nhuma yukurra nhina runu'‐runuŋura be‐wala barrku wal'ŋu, biyakayi liŋgu wokthurrayi nhanŋu Garraywu manikayyu miyamanarayu.
ISA 42:11 Wokthurrayi nhumanydja ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura ḏiltjiŋuranydja, ga ŋunhiliyi yolŋumirriŋuranydja wäŋaŋura biyakayi liŋgu yana. Biyaka yatjurra wal'ŋu märr‐yiŋgathiyanydja beŋuru bukuŋuru wäŋaŋuru,
ISA 42:12 ga ŋunhi nhuma yukurra barrku be‐wala nhina, biyakayi wokthurrayi nhanŋu Garraywu, ḻakaraŋa ŋanya biyaka ŋunhi ŋayinydja ḻatju' dhika wal'ŋu.
ISA 42:13 Liŋgu Garraynydja dhuwalana marrtji yukurra lili, ŋayinydja biyapul warray wal'ŋu ḏäl ga wuṉḏaŋarr warray, ga ŋoynha ŋayi yukurra dhärra nhanukalay ŋayi ŋaramurryunydja ŋuriki yätjkunydja. Ga waŋanydja ŋayi yukurra bitjanna, Gaya'‐gayaw bitjanna ŋayi yukurra; yuwalk yana ŋayi yurru baḏuwaḏuyunna ŋunhi yätjmirrinhanydja birrimbirrnha.
ISA 42:14 Bitjanna ŋayi yukurra Garray waŋanydja gam', “Märr‐weyinŋumirrina ŋarra yukurrana nhinana mukthurrunanydja galkurrunanydja, ŋarra bitjarra ŋarranhay ŋarra yarrkmaranhaminana, bala dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yukurra yatjunna, gawaw'yunna ŋarra yukurra, bitjanna bitjan ŋuli dhäyka ŋurr'ŋurryun rerriyu ŋuriŋi yothuwala dhawal‐wuyaŋinyarayu, liŋgu dhuwalana galkina walunydja.
ISA 42:15 Yo, yuwalk yana ŋarra yurru djäma dhiyaŋu‐wala, baḏuwaḏuyunna yurru ŋunhiyi miriŋunhanydja walalanha, ga dhuwala munathany'tja wäŋa yurru wiripuŋuyirrina mulkuruyirrina, yakana yurru märr‐weyin yukurra djingaryun baḏuwaḏuyunara ŋurikiŋi yätjkuŋunydja.
ISA 42:16 “Yo, ŋarra yurru goŋ‐gulama ŋunhi bambaynhanydja yolŋunha ŋuliwitjan ḻatju'kurruna dhikana yuṯakurruna dhukarrkurru, ŋunhi walala yaka marŋgi ŋäthili ŋurikiyi dhukarrwu. Ŋarrakunydja yolŋu walala yukurrana marrtjina buku‐munha'kurru yana, yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yurru räkukumana dhukarrnydja marrtjinyarawuna walalaŋgu, ga ŋunhinydja dhukarr ŋarra yurru bitjanna buyuwuyu'kumana wal'ŋu ḻatju'kumana, märr yurru walala yukurra marrtji ḻatju'kumana dhikana wal'ŋu, ga yakana galkirri. Yuwalk dhuwala yulŋunydja dhawuny'tja ŋarra nherrara, ga yuwalk yurru yana dhuwalayi maḻŋ'thundja, yaka yana ŋarra yurru ganan ŋarrakuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha.
ISA 42:17 Ŋunhinydja walala yolŋu'‐yulŋu ŋunhi walala yukurra märr‐nherraṉmirri ŋunhi maḏayin'ku nhäku malanyŋuwu, ga waŋarr ḻakarama yukurra goŋbuy ŋunhi djämawuy, ŋuli'‐ŋulinyaranydja yolŋu walala yurru goramirriyirrina wirrkina, liŋgu ŋarranydja yurru walalanha ŋunhi djuy'yunna‐wala yana, yakana walala yurru nhina yukurra galki ŋarrakalanydja,” bitjarrana ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 42:18 Yo, bitjan ŋayi yukurra God waŋanydja gam', “Nhuma mäkiri'‐dhumukmirri yolŋu walala mäkiri'‐witjurra, ga nhuma bambaymirri yolŋu'‐yulŋu nhäŋa ga marŋgithiya.
ISA 42:19 Ŋarra djarr'yurrunanydja nhumalanha bitjan nhenydja ŋarraku djämamirrina ḻakaranharawu ŋarrakalaŋuwu dhäwu'wuna, yurru nhenydja mäkiri'‐dhumukthina warray ga bambaythina warray, yakana nhe marŋgithina yuwalkkuŋala gal'ŋu yuwalkku.
ISA 42:20 Nhäma warray nhuma yukurra yulŋunydja nhaltjan ŋarra yukurra djäma ŋamakurru' wal'ŋu, yurru nhumanydja yakana ḏukṯukthirri yukurra djämawu dhiyakuyi dhunupawunydja. Ŋäma warray nhuma ŋuli dhäruktja ŋarranha, yurru yakana nhe yuwalktja mäkiri'‐witjun yukurra, ga yakana nhe yukurra ŋarranha dhäruk-märrama.”
ISA 42:21 Wirrki yana ŋayi Garraynydja ḏukṯuk bukmakku yolŋu'‐yulŋuwu, walala yurru marŋgithirri ŋunhi ŋayinydja rom‐dhunupa wal'ŋu Waŋarr God, bala ŋayi ŋunhi nhanŋuway romnhanydja garrwarkuŋalana wal'ŋu; walala bini birrka'mirriyu yolŋuyu nhänha nhanŋu ŋamakurruny'tja wal'ŋu rom nhumalaŋgala.
ISA 42:22 Yurru nhuma nhanŋunydja yolŋu'‐yulŋu gaṯmaranharana ŋurikiŋi miriŋuwuŋuna yätjkuŋuna, ŋayinydja bitjarra nhumalanha djaw'‐djawyurrunana, bala garrpi'‐garrpirana nhumalanha; Ŋayathamanydja ŋayi yukurra baṯ bitjanna nhumalanha goŋdhu nhanukalaynydja, ga yakana yol guŋga'yunarawunydja nhumalaŋgu, yakana ŋula yolthu nhumalanha dhawaṯmaraŋalanydja beŋuruyi miriŋuwalanydja goŋŋuru.
ISA 42:23 “Yolnha dhika nhe yurru yolŋu mäkiri'‐witjundja ŋarraku? . . . märr yurru ŋarra walŋakumana nhuna, yurruna ŋunhi dhuḏitjtja nhuŋu yurru,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 42:24 Yolthu nhumalanha wekaŋalanydja ŋunhi ŋurikalayi miriŋuwalanydja goŋlili? . . . ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi manaŋina nhumalanha? Ŋarrapi ŋunhi Garrayyu Godthu nhumalanha wekaŋalanydja nhanukala goŋlilinydja, liŋgu dhuwurr‐djarrpi'yina warray nhenydja, ŋunhi nhe ŋuyulkthina ŋapa‐wekaŋala ŋarrakalaŋunydja romgu, ga yakana dhäruk märraŋala ŋarranhanydja.
ISA 42:25 Yo, ŋayipinydja ŋunhi Garraynydja mirithinana yana ŋaramurryina Yitjuralwalanydja, bala walala gulŋiyina ŋunhimalayina yindililina wal'ŋu marililinydja, ga wirrkina yana walala ŋunhi galŋa‐yätjthinanydja. Nhaltjarra walala ŋunhi? . . . marŋgithina ŋuriŋinydjayi? Bäyŋu warray. Yakana walala gonha'yurruna yätj rom ŋunhiyi walalaŋguway, yaka yana walala bilyurruna Godkalanydja roŋiyina.
ISA 43:1 Nhuma Yitjuralpuyŋu mala Garraywu Godku nhanŋuway ŋunhi miṯtji, liŋgu ŋayipi nhumalanha djäma miṯtjinydja, ga waŋanydja ŋayi yukurra bitjan dhuwala nhumalaŋgu gam'. “Yaka nhuma barrariya, liŋgu ŋarra nhumalanha märraŋala walŋakuŋalanydja; Nhumanydja dhuwala ŋarrakuwaynha yolŋu walala, liŋgu ŋarra nhumalanha djarr'yurruna, bala märraŋala nhumalanha ŋarrakuwayliliyaŋalana.
ISA 43:2 Ŋuli nhe yurru marrtji gapukurru dhuḻupurrkurru ŋula, ŋarranydja yurru ŋunhiliyi nhumalaŋgala, yakana yurru mariyunydja ŋula nhäyunydja nhumalanha dhä‐monyguma, Ga ŋunhi nhe yurru gurthakurru dhaḻakarrkurru marrtji yukurra, ga ŋuriŋiyi ŋäṉarryu gurthayu nhuna yurru yakana buwayakkumanydja.
ISA 43:3 Liŋgu ŋarranydja dhuwala ŋarrapi yana nhumalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja Waŋarr; Ŋarranydja dhuwala ŋarrapi gäna wal'ŋu, ganaŋ'thun yukurra ŋurikala wiripuŋuwalanydja waŋarrwala, ga ŋarrapi nhumalaŋgu Walŋakunharamirrinydja yana. Ŋarranydja yurru gali'‐nherraṉmirrina ŋuruku wiripu‐guḻku'wunydja bäpurru'wu, ga nhumalanhana ŋarra yurru walŋakumanydja, liŋgu nhumanydja ŋarrakuwaynha wal'ŋu yana, mel‐wiḏi'yunaramirrina yolŋu'‐yulŋu; wirrkina ŋarra yukurra nhumalanha märryu‐ḏapmaramanydja.
ISA 43:5 Yaka walala beyaṉiyiyanydja, liŋgu ŋarranydja dhiyalaŋumi nhumalaŋgala galki. Ŋarrapi yurru nhumalaŋgu yumurrku'nhanydja yurrum'marama, bala gäma marrtji walalanha yurru walalaŋgiyingalana wäŋalili yirralkalili.
ISA 43:6 Walala yurru marrtjinydja yukurra beŋuru bala bärra'ŋuru, ga dhikaŋuru bala bulunuŋuru; ŋarra yurru walalanha gämanydja ŋulaŋuru bala ḻuŋgurrmaŋuru, ga dhipuŋuru bala djalathaŋŋuru gali'ŋuru. Ŋe, ŋarrakunydja mala yurru yolŋu walala roŋiyirriyi yukurra beŋuru ga beŋuru barrkuŋuru wäŋaŋuru, birrka'mirriŋuruna dhika wäŋaŋuru, ga nhinanydja yukurra walala yurru ŋunhiliyina wäŋaŋura, ŋunhi ŋarra gathara walalaŋgu wäŋa ŋunhi.
ISA 43:7 Walalanydja ŋunhi ŋarrakuwaynha dhulŋuŋuna wal'ŋu yolŋu'‐yulŋu, liŋgu ŋarra walalanha ganaŋ'maraŋalanydja ŋarrakuwayliliyaŋala, märr yurru yolŋuyunydja walalay ḻatjuny'tja nhämana ŋarraku yana walalaŋgalaŋukurruna.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 43:8 Godtja yukurra waŋa bitjan gam', “Wäthurra ŋuriki ŋarrakalaŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu dhä‐wirrka'yunarawunydja. Ŋarrakunydja ŋunhi miṯtji yolŋu'‐yulŋu maŋutjimirri walala, yurru walala ŋunhi bambaymirrina yulŋunydja; mäkiri'mirri walala, yurru mäkiri'miriwnha dhumukmirrina.
ISA 43:9 Ga biyakayi wäthurrayi ŋuriki bukmakku bäpurru'wunydja buku‐ḻiw'marama yana, ŋarra yurru walalanha dhä‐wirrka'yun. Nhämirri walalaŋgunydja ŋunhi wiripu‐guḻkuny'tja waŋarr walala. Nhä walala ŋunhi yulŋunydja, ḻiya‐marŋgimirri? . . . ḻakarama walala yurru nhumalaŋgu yulŋunydja ŋunhi yurru nhä maḻŋ'thun yalala? Bäyŋu yana.
ISA 43:10 “Nhumanydja Yitjural ŋarrakuway yana djämamirri walala, ŋarra nhumalanhanydja djarr'yurruna ŋarrakuwayliliyaŋala ŋarra, märr yurru nhuma ḻakarama ŋarranha wiripu‐guḻku'wa. Ŋarra djäl nhumalaŋgunydja, märr yurru nhuma yuwalk yana gal'ŋu marŋgimirrinydja, ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi waŋgany yana God. Yakana wiripunydja waŋarr maḻŋ'thurruna ŋäthilinydja ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu yurruna ŋarra, ga yalalaŋumirriyu dhäwul yana ŋarrakala, yakana yurru waŋarr ŋula maḻŋ'thun dhuḏitjtja.
ISA 43:11 Ŋarrapi yana waŋgany wal'ŋu Garray Godtja, yakana wiripunydja ŋula Godthu yurru walŋakuma nhumalanha.
ISA 43:12 Ŋarranydja nhumalaŋgu ḻakaraŋala ŋäthilinydja bitjarra, ŋunhi ŋarrapi yurru nhumalanhanydja walŋakuma, ga nhumanydja marŋgi liŋgu, ŋunhi yuwalk yana ŋarra nhumalanha walŋakuŋalanydja. Yakana ŋula wiripuŋuyunydja waŋarryu nhumalanha walŋakuŋala, ga nhumanydja yurru ḻakaramana ŋurupa wiripu‐guḻku'wanydja miṯtjiwa bäpurru'wa,
ISA 43:13 ŋunhi ŋarrapi yana yuwalktja wal'ŋu Waŋarr beŋuru liŋgu ŋurruŋuru, ga ŋunhana‐wala ga dhä‐yawaryun yurru; yakana yurru ŋula yol yolŋu winya'yun ŋarrakalaŋuŋurunydja goŋŋuru. Ga ŋunhi ŋarra yurru djämanydja ŋula nhä, yakana yurru ŋunhiyi ŋula yolthu djambinydja ŋarrakuŋu djämawuynydja.”
ISA 43:14 Yo, nhumalaŋgu walŋakunharamirri Waŋarr God, ŋunhi wal'ŋu ḏarrtjalk Yitjuralwu Waŋarr, ŋayi yukurra waŋa bitjandhinydja, “Nhumanydja dhuwala garrpiṉarawuy yukurrana nhinana ŋunhala Bapilundja wäŋaŋura, yurru ŋarranydja yänguŋala warray ŋarrakuway yolŋunha dhawaṯmaranharawunydja nhumalaŋgu. Ŋunhinydja walala ŋunhi walala ŋayathaŋala yukurrana nhumalanha, walalanydja yukurra nyä'yunmirrina, yakana biyapulnydja walala yurru yukurra märr‐winya'yun ga ŋurr'yun ŋuriŋi walalaŋgalay be wuṉḏaŋarryinyarayunydja ganydjarryu.
ISA 43:15 Yitjural, ŋarrapi dhuwala Garraynydja yana, ḏarrtjalk wal'ŋu Waŋarr nhumalaŋgu; nhumanydja dhuwalanydja bokmanarawuy ŋarrakuŋuway yana, ga ŋarra dhuwala nhumalaŋgu buŋgawanydja ŋurruŋunydja.
ISA 43:16 Ŋäthilinydja ŋunhinydja baman'tja ŋarra dhukarr djäma nhumalaŋgu ŋuliwitjarra gapukurru, ga marrtjinanydja nhuma yukurrana djuḻkthurrunanydja ŋuliwitjarrayi walŋamirrina yanana.
ISA 43:17 Ga ŋuriŋinydja miriŋuyunydja nhumalanha yukurrana ŋupara walalaŋgalay walala ganydjarryu, yurru ŋarranydja walalanha ŋunhi ŋurru‐ḻupmaraŋala warray, dhawar'maraŋala warrpam' yana ŋuriŋi gapuyuna.
ISA 43:18 Ga yakana biyapulnydja balayi roŋiyiya yukirriya märr‐weyin guyaŋiya ŋunhi ŋäthili maḻŋ'thurruna bitjarrayi nhumalaŋgu.
ISA 43:19 Biyaka nhäŋa ya', ŋarranydja yukurra djäma dhiyaŋunydja‐wala yuṯana gal'ŋu, liŋguna maḻŋ'thunna yukurra dhiyaŋuna‐wala dhuwala gäthurana. Ŋarra yurru djämanydja dhukarrnydja nhumalaŋgu ŋunhana bala ŋanhdharkkurruna wäŋakurru, ga gapunydja yurru yukurra dhawaṯthun beŋuruna munatha'ŋuruna, bala waṉḏirrina yukurra yurru riya'‐riyalana ŋuliwitjan baṉḏanygurrunydja räwakkurrunydja wäŋakurru.
ISA 43:20 Yo, ŋunhalayi ŋanhdharkŋura gawarrka'ŋura wäŋaŋura, ŋarra yurru gapumirriyamana ŋarrakalaŋuwunydja ŋarra yolŋu'‐yulŋuwu, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi ŋarrapi djarr'yurruna walalaŋgu.
ISA 43:21 Liŋgu ŋunhiyinydja ŋarrapi yana djäma walalanha ŋarrakuwayliliyaŋala, märr yurru bukmakthu bäpurru'yu nhäma walalaŋgalana ŋarraku ḻatjuny'tja rom, bala wokthunna yurru ŋarrakunydja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 43:22 Ga biyapul ŋayi Garray God waŋana bitjarra, “Ŋarraku nhuma miṯtji Yitjural, nhäku nhuma yukurra märr‐yawaryundja ŋarrakala? Nhämirri nhuma ŋuli bukumirriyaŋu ga buku‐ŋal'yurrunydja ŋarraku?
ISA 43:23 Yaka warray dhika nhuma gäŋala ŋarraku mundhurrnydja, wäyindja ŋula nhänydja, ga yaka warray nhe märryu‐ḏaw'yurruna ŋarranha ŋula nhäyunydja wekanharayu. Ŋarranydja yaka nhumalaŋgala gurrunhara ŋonuŋ wal'ŋu, yaka ŋarra ŋayaŋu‐ŋonuŋguŋala nhumalanha ŋula nhäyunydja romdhu. Ga nhumanydja ŋarranha galŋa‐yätjkuŋalana ŋonuŋguŋalana wal'ŋu nhumalaŋgalay yätjthuna, bitjarrana liŋguna nhuma yukurrana djämanydja yätjnha wal'ŋu yänana mirithinana.
ISA 43:25 Yurru ŋarranydja yurru ŋunhiyi baḏuwaḏuyun warrpam'thunna yana buwayakkumana, liŋgu ŋuriŋi bili ŋarrakiyingala yäkuyu. Ŋarranydja dhuwala bäy‐ḻakaranhamirri Waŋarr, ga yakana ŋarra yurru guyaŋirri biyapulnydja nhumalaŋgu yätjtja.
ISA 43:26 “Ma' waŋiyana biyaka guyaŋinyamirriyaŋana ŋarranhanydja dhiyaŋiyi dhawu'‐nherraṉarayunydja. Go, ŋilimurru waŋanharamirrina nhumalaŋgalaŋuwu dhiyaki yätjkunydja, märr yurru ŋarranydja bäy‐ḻakaramana.
ISA 43:27 Beŋurunydja ŋurruŋurunydja nhumalaŋgala märi'muyunydja walalay yätj gal'ŋu yana djäma, bitjarra walala ŋapa‐wekaŋalana ŋarrakunydja, ga bitjarrayi nhumalaŋgala ŋaḻapaḻmirriyunydja ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja bakmaraŋalayi ŋarrakunydja rom, yakana walala ḏukṯukthina ŋarrakalaŋunydja romgu malthunarawu.
ISA 43:28 Yakana nhuma yukirri ŋayathaŋu ḏalkarra'mirrinha yolŋunha, ŋunhi ŋayi yurru gäma nhumalanha galki wal'ŋu Godkala, ga ŋurikiyinayi märrwu ŋunhi ŋarranydja wekaŋalana nhumalanha goŋlili ŋurikalana miriŋuwalana, baḏuwaḏuyunamirriwalana ŋurikalana, bala dhuwalana gay' nhuma yurru yukurra nhinanydja goramirrina walala buŋgawamiriwnha nhämiriwnha.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Garray waŋananydja.
ISA 44:9 Yo, ŋuriŋinydja walalay yolŋu'‐yulŋuyu ŋunhi walala ŋuli djäma be dhuyukuma waŋarrnha walalaŋguway, ŋunhiyinydja ŋula nhäna ḻiya‐dhumuknha yana. Walala ŋuli guyaŋirri yanapi ŋunhiyinydjayi maḏayin' malanha ŋula nhä waŋarrnha dhuyuna wal'ŋu, yurru nhäŋiniŋ' warray ŋunhi yulŋunydja ŋula nhä warray. Ŋunhiyinydjayi yolŋu'‐yulŋu ŋula nhäna muḻkurrmiriwnha bambaynha, yakana walala ŋuli nhäma ga guyaŋirri dhunupakuma, bala walala yurru goramirriyirrina. Nhäku warray walala ŋuli djäma ŋunhiyinydja be waŋarrkuma? Ŋunhiyinydja be nhä warray, ganydjarrmiriw warray yana, yakana ŋayi yurru guŋga'yun walalanha. Ŋunhiyinydjayi nhä malanha djämawuy goŋbuy warray yolŋu'‐yulŋuwuŋu warray.
ISA 44:11 Nhumanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋu ŋunhi nhuma yukurra djäma goŋdhu nhumapi waŋarrkuma ŋula nhä, nhenydja yurru dhärra nhanukala Godkalana gal'ŋu gumurrŋurana dhä‐wirrka'yunarawuna yukurranharawu, bala nhe yurru mirithirrina yana barrarirrinydja, goramirriyirrina nhe yurru buku‐wurana.
ISA 44:12 Yo, yolŋuyu ŋuli märrama ŋula nhä dharpa ḻanara', bala ŋayi yurru djämana yolŋukumana wo ŋula nhäna, ḻatju'kumana dhikana ŋayi yurru djämanydja ŋunhiyi, bala ŋayi yurru djawaryunna, djaṉŋarrthirrina manapan ŋuriŋiyi djämayunydja.
ISA 44:14 Yo, djatthun ŋayi yurru gulkthun dharpa, bala muṉguykumana lanarany'tja malanha djäma, ḻatju'kumana dhikana dhapirrkkumana, märr yurru yukurra dhärra nhanukala wäŋaŋura ŋunhiyi.
ISA 44:15 Yo, wiripunydja ŋunhi ŋuliŋuruyi ḻanara' ŋayi yurru djäma gurthana nhanŋuway ŋayi gorrmurkunhaminyarawuna ga ŋathawuna bathanarawu, ga wiripu ŋunhi ŋuliŋuruyi liŋgu waka dharpaŋuru ḻanara' ŋayi yurru djäma ŋunhiyina waŋarrkumana, bala ṉepaḻ‐nyilŋ'thunna buku‐ŋal'yunna ŋurikiyi.
ISA 44:16 Yo, nhinanydja ŋayi yurru galki gurthalili, bala waŋanydja ŋayi yurru marrtji bitjanna, “Nhä dhuwalanydja, ḻatjuny'tja ŋanya dhika gurtha.”
ISA 44:17 Bala ŋayi yurru buku‐ŋal'yunna ŋurikinydja ŋunhi ŋayi djäma ŋuliŋuruyi liŋgu waka'ŋuru dharpaŋuru, bala ŋayi yurru waŋa buku‐ŋal'yundja bitjanna, “Walŋakuŋa ŋarranha. Nhenydja dhuwala waŋarr muka ŋarraku,” bitjanna yurru.
ISA 44:18 Ŋunhiyinydja malanha ŋuli'‐ŋulinyaranydja yolŋu walala muḻkurr‐dhumukmirrina yana dhuŋamirrina, yakana walala marŋgi gal'ŋu yuwalkku, liŋgu maŋutji walalaŋgu bambaynha, ga ḻiyanydja walalaŋgu ŋunhiyi dhumuknha wal'ŋu yana.
ISA 44:19 Yakana walala yurru guyaŋirri, ga waŋa bitjandja, “Wiripunydja malanha dhuwala ḻanara' ŋarra yukurra dhuŋgur'yunna, ga wiripunydja ŋarra djäma waŋarrkuŋala yana. Nhä dhuwalanydja? . . . dharpa warray! Nhäkuna ŋarra yukurra dhika buku‐ŋal'yundja dhiyakuyi? Dhuwalanydja yana dharpana waŋganynha, yakana ŋula waŋarr. Nhaltjanna ŋarra yukurra dhika yulŋunydja? . . . bawa'mirriyirrina?” Yakana walala ŋuli waŋa bitjandhiyi.
ISA 44:20 Yo, bawa'mirrina ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu. Ŋunhiyinydja bitjan ŋayi yukurra ḻuka ŋunha ḻirrwi'na, yakana yuwalkŋu ŋatha wal'ŋu, liŋgu yolŋunha ŋayi ŋunha mayali'‐wilkthurruna ŋuriŋi nhanukalay ŋayi djarrpi'yu guyaŋinyarayu. Yakana ŋayi yurru bilyundja ga walŋakunharamirrinydja ŋanyapinyay ŋayi, ga yakana ŋayi yurru waŋa bitjandja gam', “Dhuwalanydja gay waŋarr, ŋunhi ŋarra yukurra ŋayathama ŋarrakalay goŋdhu, dhuwalanydja bothinyamirrina, yakana ŋayi yuwalkŋu wal'ŋu waŋarr.” Yakana ŋayi yurru waŋa bitjandhinydjayi.
ISA 48:17 Yo, nhumalaŋgu Yitjuralwu bäpurru'wu ḏarrtjalktja Waŋarr walŋakunharamirrinydja nhumalaŋgu waŋa yukurra bitjan, “Ŋarrapi dhuwala Waŋarr Godtja nhumalaŋgu, ŋarra yurru marŋgikumanydja nhumalanha, märr yurru nhuma nhina yukurra ŋamakurru' yana wal'ŋu goŋmirriyanhara ŋarrakuŋunydja, ga goŋ‐gulamanydja ŋarra yurru gämanydja nhumalanha dhukarrkurrunydja dhunupakurru yana ŋamakurru'kurru.
ISA 48:18 “Ŋunhi bini nhuma mäkiri'‐witjunanydja ŋarraku, ga märranha romdja ŋarraku, ŋarranydja bini nhumalanha goŋmirriyanha warray wal'ŋu, nhuma bini nhinanha yukurranha dhunupaŋura warray wal'ŋu romŋura, ŋayaŋu‐yal'yunara warray yana.
ISA 48:19 Ŋunhi bini nhuma dhäruk‐märranhanydja ŋarranha, nhumalaŋgunydja bini ŋunhi mala‐wunharanydja mirithirrina gal'ŋu guḻku'na; yakana bini nhumalanha miriŋuyunydja djuḻkmaranha.”
ISA 48:20 Ma' ḏurryurrana walala, gundupuŋana dhipuŋuruyi wäŋaŋurunydja Bapilunŋurunydja, miriŋuwalanydja dhipuŋurunydja goŋŋuru dhawa‐yawaṯthurrana yanana‐wala. Ḻakaraŋa biyakana birrŋ'maraŋana dhäwuny'tja galŋa‐djulŋithiyana wal'ŋu goŋmirriyiyana, ḻakaraŋa birrka'mirriŋura yolŋu'‐yulŋuwanydja wäŋaŋura malaŋuŋura biyakana gam', “Garrayyunydja Waŋarryunydja walŋakuŋalana dhawaṯmaraŋalana nhanŋuway djämamirrinhanydja Yitjuralnhanydja.”
ISA 48:21 Yo, ŋäthilinydja ŋunhinydja wal'ŋu Garrayyu gäŋala yukurrana ŋurru‐warryurruna nhanŋuway ŋayi yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋuliwitjarra ŋanhdharkkurru wäŋakurru, yurru yaka warray walala ŋanhdharkthinanydja, yana ŋayi ŋunhi guṉḏanydja ḻirr'maraŋala, bala ŋuliŋuruyi guṉḏaŋurunydja ḻarryurrunana yana gapunydja walalaŋgu ḻukanharawunydja.
ISA 48:22 Ga bitjanna ŋayi yukurra Garray waŋanydja, “Rom‐yätjmirrinydja wal'ŋu yolŋu walala yurru yakana nhina ŋayaŋu‐yal'yunara, yakana walala yurru marrtji walŋamirrinydja, yakana yana.” Ga bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja.
ISA 49:1 Yo, ŋäka walala, nhumanydja ŋunhi nhuma nhina yukurra be‐wala barrku wäŋaŋura. Garrayyu Waŋarryunydja ŋarranha djarr'yurruna ŋäthiliŋga yana, yurruna ŋarra dhawal‐wuyaŋina; ŋayi djäma wekaŋalanydja ŋarraku, märr ŋarranydja yurru nhanŋu djämamirri.
ISA 49:2 Ŋunhi ŋarra yurru waŋa, ŋarraku dhäruktja raywal'nha ŋanyana, bitjan mandjawak raywal' ŋunhi. Ŋarranydja dhuwala bitjan bonarra' ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama goŋdhu nhanukalay ŋayi, raywal'nha mirithirrina djinbulknha, girri'‐ŋamathirri yukurra nhanŋu, märr ŋayina yurru ḏupthundja.
ISA 49:3 Ŋayi waŋananydja ŋarrakala bitjarra, “Nhenydja dhuwala ŋarraku djämamirrina yolŋu; nhokalanydja yurru yolŋu'‐yulŋuyu nhämana ŋarrakunydja ḻatju' dhika wal'ŋu.”
ISA 49:4 Yurru ŋarranydja waŋana bala buku‐ruŋinyamaraŋala bitjarra, “Garray, ŋarra yukurrana djäma wirrki wal'ŋu yana mirithina, yurru dhäparknha dhuwala ŋula nhämiriwnha, yaka warray dhika ŋarrakala djämayunydja maḻŋ'thurruna ŋula nhä. Yurru ŋarranydja märr‐yuwalkthina ŋayaŋu‐nherraṉmina Garraynha yana, ga yuwalk ŋayi yurru ŋayipi wekama buku‐ruŋinyamaranharawuy ŋarrakalaŋuwuy djämawuynydja.”
ISA 49:5 Yo, ŋäthili wal'ŋu Garrayyu ŋarranha nherrara dhiyakuyinydjayi djämawu, yurruna ŋarra dhawal‐wuyaŋina, ŋarranydja dhuwala nhanŋu djämamirri, bala ŋarra yurru gämana roŋinyamaramana nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha nhanukalana. Yitjuralnydja dhuwala baḻaka'yurruna birrka'mirrililina wäŋalili, yurru ŋarranydja yurru marrtji ḻiw'marama, gäma marrtji walalanha lili. Yo, Garrayyu ŋayipi ŋarranha dhiyakuyinydja yurru ganydjarr‐wekama djämawu, ga ŋayi yukurra märr‐ŋal'yun ŋarrakalanydja.
ISA 49:6 Ŋayi waŋananydja ŋarrakala bitjarra, “Yo, yuwalk yana nhe yurru Yitjuralnhanydja gäma lili ŋarrakalanydja, ga bitjandhi liŋgu ŋarra nhuna yurru djuy'yundhi ŋuruku mulku'‐mulkuruwunydja yolŋu'‐yulŋuwu, bukmakku ŋunhi bäpurru'wu ga bäpurru'wu miṯtjiwu, ŋunhi walala yukurra nhina be‐wala birr' wäŋaŋura barrku; nhenydja dhuwala balanyarana bitjan djarraṯawun'nha walalaŋgu, märr walalanydja yurru walŋathirri muka.”
ISA 49:7 Yo, Yitjuralwu Waŋarr God Walŋakunharamirrinydja waŋa yukurra bitjanna ŋurikiyi djämamirriwunydja yolŋuwu, ŋurikinydja nhanŋunydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋu ŋuli ŋuyulkthinya ga nyinyaŋdhuna nhanŋu, ŋurikinydja ŋunhi ŋayinydja balanyarana biyaku ŋuli djämamirri ŋayi ŋuruku ŋurru'‐ŋurruŋuwu wal'ŋu buŋgawamirriwu, ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja nhanukala, “Ŋuriŋi buŋgawamirriyunydja walalay yurru nhämana nhuna, bala djingaryunna yurru märr‐ŋal'yunna manapan nhokala, ga ŋunhiyi ŋurru'‐ŋurruŋunydja yolŋu walala yurru bitjandhi liŋgu buku‐ŋal'yundhi nhuŋu, liŋgu walala yurru ŋunhiyi dharaŋanna nhäma nhuna, ŋunhi nhenydja djarr'yunara nhanukuŋuwaynha djämamirri Garraywuna; Godthu ŋayipi nhuna djuy'yurrunanydja, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋäthili.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 49:8 Yo, bitjarra ŋayi Garray waŋananydja nhanukalaŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwunydja gam'. “Ŋarra ŋäkula nhumalanha bukumirriyanharawuynydja, liŋguna dhuwalana gay' walunydja ŋunhi ŋarra nherrara nhumalaŋgu walŋakunharawu; märr‐yuwalk yana ŋarranydja yurru nhumalaŋgu mel‐wuyun ga guŋga'yun, ga walŋakuma yurru nhumalanha. Ŋarra yurru nhumalanha gunganhamirriyama bitjan, ga ŋuliwitjandhi nhokalaŋukurrunydja ŋarra yurru dhawu'‐nherraṉna bukmaknhana yolŋu'‐yulŋunha. Dhuwalanydja yurru wäŋa bitjan nhuŋuwaynha wal'ŋu yirralka, ga nhuma yurru nhina yukurra dhiyalayi yulŋunydja, ŋunhi marrtji ŋorra dhuwala yolŋumiriw.
ISA 49:9 Nhenydja yurru waŋa ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi garrpiṉarawuywunydja bitjanna, ‘Dhawaṯthurra dhipuŋuruyi,’ bitjan yurru, ga ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yukurra nhina buku‐munha'ŋura nhe yurru bitjandhi liŋgu waŋa ‘Dhawaṯthurrana walala dhipuŋuruyi buku‐munha'ŋurunydja djarraṯawun'lilina,’ bitjan.
ISA 49:10 Bala walala yurru märr‐bakthunna ŋuriŋiyi ŋathayu ŋamakurru'yunydja, yakana biyapul walala yurru marrya'yirri wo ŋanhdharkthirri; yakana walala yurru galŋa‐nhära ŋuriŋi waluyunydja, ga watayu yukurra yurru buma walalanha yakana, liŋgu ŋayina yurru ŋunhinydja gäma yukurra walalanha dhika ḻatju'kumana wal'ŋu, ŋunhiyina ŋunhi ŋayi mel‐wuyurruna walalaŋgu, gämanydja ŋayi yurru walalanha ŋunhiwalana gapulili ŋunhi riya'‐riyalalilina.
ISA 49:11 Ŋarra yurru djäma dhukarrnydja yäkthun buku'‐wukukurru wäŋakurrunydja, märr yurru ŋarrakunydja yolŋu walala wäŋa‐roŋiyirrina yukurra;
ISA 49:12 walala yurru roŋiyirrina yukurra beŋuruna‐wala birr' barrkuŋuruna wäŋaŋuru, beŋuru ḻuŋgurrmaŋuru ga djalathaŋŋuru, ga bärra'ŋuru.”
ISA 49:13 Nhuma djiwarr'wuy walala, miyamala biyaka djulŋithiyana wal'ŋu, ga nhuma dhuwala munatha' galŋa‐djulŋithiyana yana. Buku‐wurrpalana biyakana Garraynha, liŋgu ŋayipi Garrayyunydja marrparaŋ'kuŋalana nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha, liŋguna ŋayi mel‐wuyurruna ŋurikinydja walalaŋgu nhanukalaŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwu, ŋunhi walala yukurrana ŋayaŋu‐yätjthina burakina.
ISA 49:14 Yurru walalanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋu Djurutjalambuynydja waŋana bitjarra warray, “Garrayyunydja ŋilimurrunha liŋgu meṉguŋala, gonha'yurruna ŋayi ŋilimurrunha.”
ISA 49:15 Bala ŋayinydja Garraynydja waŋa yukurra bitjan warray, “Nhaltjan ŋuli ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja ŋuriŋi yothu'nhanydja? . . . meṉguma muka? Mak ŋayi ŋuli ŋäṉḏi'mirriŋuyu meṉguma nhanŋuway wiripunydja yothu'nha, yurru ŋarranydja yurru yaka warray nhumalanhanydja meṉguma.
ISA 49:16 Yo, Djurutjalam wäŋa nhenydja dhuwala mel‐wiḏi' warray yana ŋarrakala, dhulŋuŋuna ŋarrakuwaynha. Ŋarra wukirrinydja dhuwala gay' ŋarrakalay ŋarra goŋlili nhuna yäkunydja.
ISA 49:17 Galkina nhuŋu djamarrkuḻiny'tja yurru wäŋa‐roŋiyirrina dhikana, ga biyapul walala yurru djäma dhuwala dhuḻ'yundhi yulŋunydja, ga ŋunhinydja walala ŋunhi walala nhuna baḏuwaḏuyurruna, walala yurru ḻaw'yunna bena‐wala barrkumalana wäŋalili.
ISA 49:18 Nhäŋa biyaka barrku‐ḏakthurra, djamarrkuḻiny'tja nhuŋu yukurra dhika wäŋa‐roŋiyirrina lili birrka'mirriŋuru wäŋaŋurunydja. Ŋarranydja dhuwala Walŋa‐ḏikṯik Waŋarr God, ga yuwalk ŋarra yukurra ḻakaramanydja ŋunhi nhenydja yurru bitjan ŋurr'yunna ŋuriŋi nhokalay yolŋu'‐yulŋuwalanydja, walalanydja yurru ŋunhi bitjan mel‐wiḏi'na nhuŋu.
ISA 49:19 Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja nhuŋu wäŋa yolŋumiriwŋga yana, ga buṉbu malanha warrpam' ḏaw'‐ḏawyunara muṉguy, yurru dhiyaŋunydja‐wala nhuŋu yurru dhuwala wäŋa dhaŋaŋdhirrina yolŋu'‐yulŋuwalana, ga walalanydja ŋunhinydja walala ŋunhi walala baḏuwaḏuyurruna wäŋa dhuwala, walala yurru gundupumana bena‐wala.
ISA 49:20 “Yo, ŋäthilinydja ŋunhinydja nhe ŋunhi yothu'miriwŋga yana, bala ŋuliŋurunydja nhe yurru waŋa bitjanna, ‘Way, nhäna dhuwala ŋarranydja? . . . yothu guḻku'mirrina? Yolthu dhuwala gurrukaŋalanydja walalanha? . . . ga yolthu walalanha dhuwala ŋuthanmaraŋalanydja?’ Ga ŋunhinydja walala yumurrku' ŋunhi walala yukurrana dhawal‐wuyaŋina be barrku wäŋaŋura, walalanydja yurru waŋa bitjanna, ‘Way! Dhuwalanydja wäŋa yutjuwaḻa' warray ŋilimurruŋgu nhinanharawu. Ŋilimurrunydja ḏukṯuk biyapul bathalawu wal'ŋu dhaḻakarrmirriwu wäŋawu, liŋgu ŋilimurru dhuwala miṯtji guḻku'na.’”
ISA 49:22 Yo, ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja yurru waṉa'yunna ŋuruku mulku'‐mulkuruwunydja miṯtjiwu, bala walala yurru djamarrkuḻi'nhanydja ŋunhinydja gämana roŋinyamaramana nhuŋu.
ISA 49:23 Ŋurru'‐ŋurruŋuyu ga be nhäyu buŋgawamirriyu yurru nhumalanha gunganhamirriyamanydja, ga mirithirri dharrpalmirri dhäykawurru nhumalaŋgu yurru djäkana yukurra, bitjanna bitjan walala ŋäṉḏi'mirriŋuna nhumalaŋgu. Walala yurru ṉepaḻ‐nyilŋ'thun ga buku‐ŋal'yunna nhumalaŋgunydja, märr‐ŋal'yunna manapan nhumalaŋgu, bala nhuma yurru marŋgiyirrina ŋunhi ŋarranydja Waŋarr God ŋarra. Yo, ŋuriŋi yolŋuyu ŋunhi ŋayi yukurra märr‐yuwalkthirri ŋarranha, bitjan gatjpu'yun dhukarr‐nhäma ŋayi yukurra guŋga'yunarawu, ŋayinydja yurru yana ŋunhi märramana, yakana ŋayi yurru märr‐yawaryundja.”
ISA 49:24 Yo, ŋunhi ŋuli miriŋuyu djaw'yun yolŋunhanydja ŋula nhänha, bala ŋayi ŋuli ŋayathamana nhanŋuwaynha ŋayi, yakana yurru ŋula yolthu roŋinyamaramanydja märrama ŋuliŋuruyi wuṉḏaŋarrwalanydja ḏarramuwala.
ISA 49:25 Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana bitjarra warray, “Ŋuriŋiyinydjayi rom‐ḏälyunydja yolŋuyu yukurra ŋayathama baṯ bitjanna ŋarrakunydja yolŋu'‐yulŋunha, yurru ŋarrapinydja gombuma warray yurru yana‐wala walalanha goŋŋuru nhanukalanydja; walala yurru dhawa‐yawaṯthundja yänana‐wala yana, ga djaw'yundja ŋarra yurru gombumanydja ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi yukurrana manaŋina ŋarrakala.
ISA 49:26 Ŋunhinydja ŋunhi walala yukurra monyguma mirithirri wal'ŋu be ṉiṉ'ṉiṉmarama nhumalanha, walalanydja yurru bunharamirri murrkay'kunharamirrina walalawuynha yurru, ga gulaŋdja yurru waṉḏirri walalaŋgu bitjanna bitjan gapu ŋurruthirri ŋuli mayaŋ'; walala yurru bunharamirrina yukurra, yana liŋgu ga raku'‐rakunydhirri yurru walalaŋguŋuway walala yana goŋbuy bunharaminyara. Ga bukmakthuna yolŋu'‐yulŋuyu yurru nhäma nhumalanhanydja, ŋunhi nhumanydja yukurra yurru nhina walŋamirrina, bala walala yurru marŋgiyirrina ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi yana Waŋarr Godtja, ganydjarr‐ḏumurru ŋarra be wal'ŋu ŋunhi ŋarra walŋakuŋala beŋuruyi miriŋuwala goŋŋuru nhumalanha.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 50:1 Yo, Garray waŋana bitjarra, “Yolthu nhuna djuy'yurrunanydja bitjarranydja bitjan ŋuli ḏarramuyu dhuway'mirriŋuyu ganan nhanŋuway miyalknha? Nhenydja ŋunhi guyaŋina yanapi ŋarra nhuna wekanha goŋlili nhokala miriŋuwala, yurru yaka warray ŋarranydja ŋunhi, ŋunhiyinydja ŋuriŋi nhokalay yätjthu gäŋala nhuna yukurrana ŋunhiwala garrpiṉminyarawuylilinydja romlili, liŋgu nhepi ŋunhiyinydja yarrkmaranhamina nhunapinyay nhe ŋarrakalanydja ŋuriŋi nhokalay nhäŋiniŋ'thu romdhu.
ISA 50:2 Ŋarranydja warrya'yurruna nhuŋu, ga yakana ŋarra nhuna maḻŋ'maraŋalanydja; yäku‐ḻakaraŋala ŋarra nhuna marrtjina yulŋunydja, ga nhenydja yaka warray ŋäkula ŋarranha, ga buku‐ruŋinyamaraŋala dhäruk bitjarra, ‘Dhuwala ŋarra,’ bitjarranydja. Ŋarranydja nhuŋu ḏukṯuk walŋakunharawu, ga nhäku warray nhe yakanydja buku‐ruŋinyamaraŋala dhäruk ŋarraku? Mak nhe guyaŋina ŋarranha yanapi ŋarra ganydjarrmiriwnha ŋula nhäna, märr bini ŋarra yakana nhuna walŋakunha. Ŋarranydja dhuwala yaka ŋarra ganydjarrmiriw. Ŋuli ŋarra ḏukṯuktja, ŋarra yurru yana waŋa dhäruknha waŋganynha, bala ŋayi yurru ŋunha gapunydja moṉuktja baṉḏanydhirrina, ga guya malanha yurru murrmurryunna marrtji.
ISA 50:3 Ŋuli ŋarra ḏukṯuk, ŋarra yurru waŋa yana dhäruk gäraklilinydja, bala ŋayinydja yurru gäraktja ŋunhanydja bilyun munha'yunna,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 50:4 Yo, Godthu ŋayipi Waŋarryu ŋarranha wekaŋala dhäruktja waŋanharawunydja, märr yurru balakurru‐witjan ŋarrakalanydja dhärukkurru ŋarra yurru marrtji gaŋgathinyamirriyama walalanha ŋunhi märr‐yawaryunamirrinha yolŋu'‐yulŋunha. Bitjanna liŋgu munhakumirrinydja ŋarra ŋuli yuwalkkuma yana mäkiri'‐witjun Godkalaŋuwu rirrakaywu, wirrki yana wal'ŋu ŋarra ḏukṯuktja ŋänharawunydja ŋurikiyi, ga marŋgithinyarawunydja marrtjinyarawu nhaltjan ŋayi yurru ŋarrakala ḻakarama marrtji.
ISA 50:5 Yo, ŋayi Garray waŋananydja ŋarrakala, ga ŋarranydja mäkiri'‐witjurrunana yana, ŋäkulanydja ŋanya. Yakana ŋarra ŋuyulkthina yarryurrunanydja ŋurikiyi, yakana ŋarra ḏiltjinydja wekaŋala nhanukala Godkala.
ISA 50:6 Ŋarranydja dhäruk ŋanya märraŋala yana; yaka ŋarra ŋoynydja‐dharrana buku‐ruŋinyamaraŋala balanydja bumara, ŋunhi walala bartjunmaraŋala ŋarranha ḏiltji biralyu djambaka'mirriyunydja. Warryurruna walala yukurrana bolutjuny'tja ŋarranha, ga dhupthurruna ŋarranha buku, yurru ŋarranydja yaka djuḻuḻ'maranhamina ŋarranhawuy ŋarra buku.
ISA 50:7 Ga ŋunhi walala yukurra yätjkuma waŋa ŋarranha, ŋarranydja yaka ŋuli buku‐ruŋinyamarama wekama yätj dhäruk balanydja walalaŋgunydja, liŋgu Garrayyunydja ŋuli marrtji Godthunydja ŋarranha ganydjarr‐wekama, guŋga'yunna bala. Ga ŋunhi walala ŋuli djäma yätj ŋarraku, ŋarranydja ŋuli yukurra dhärra yana mukthun wuṉḏaŋarrnha, gaḻ'‐gaḻyunamiriwnha. Liŋgu ŋarra ŋunhi djarr'yurruna dhukarrnydja ŋarrakuway, ŋarra yurru djäma bitjan yana liŋgu ŋoy‐wuṉḏaŋarryirri ŋunhi nhaltjan yukurra Garray waŋa, nhanukala yana djälkurru, yakana ŋarra yurru bilyun ŋunhiwalanydja gora‐wekanharamirrililinydja romlili.
ISA 50:8 Liŋgu Godtja dhuwala galki yana, ŋayinydja marŋgi ŋarraku, ga ŋayinydja yurru gora‐wekama ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli yätjkuma waŋa ŋarranha. Wanhaka dhika ŋayi ŋunhinydja yolŋu, ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakarama yätj‐ḻakaramanydja ŋarranha? Marrtji ŋayi yurru yana ŋunhiyinydjayi, märr yurru ŋilinyu rrambaŋi dhärra gumurrŋuranydja nhanukala Godkala, ga ŋayina yurru ŋinyalanha mala‐yarr'yundja. Yuwalk yana ŋayi yurru Garrayyu guŋga'yundja ŋarranha yuwalkkuma. Yolthu ŋarranha yurru yätj‐ḻakaramanydja dhika, yana bini ŋarra djäma ŋula nhä yätjkunha? Ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru winya'yunna‐wala yana buwayakthirrina, bitjanna bitjan girri' ḻukanhara ŋula nhäkuŋu.
ISA 50:10 Yuwalk nhe yukurra rom‐wiyaṉiyirri Godkunydja? . . . ga yuwalk ŋurrumarama ŋunhi yätjnhanydja? Yuwalk nhe yurru mäkiri'‐witjundja ga dhäruktja märrama nhanŋu djämamirrinhanydja? Bäyyi nhe yurru marrtji buku‐munha'kurrunydja warumukkurrunydja wäŋakurru, yana märr‐nherraṉmiya nhanukalay wal'ŋu Garraywala, ga märr‐ŋal'yurrana nhanukala yäkulilinydja, bala ŋayi yurru nhanukala djarraṯawun'thunydja ŋuriŋinydja bitjan räkukumana dhukarrnha nhuŋu.
ISA 50:11 Ga nhe ŋunhi, ŋunhi nhe ŋuli dhaŋalkuma gurtha nhuŋuway djarraṯawun', gatjuy marrtjiya‐wala nhe ŋuriŋiyi nhokalay nhe djarraṯawun'thunydja, ga yana nhe yurru yukurra nhinanydja ŋunhiliyi galŋa‐yätjthirrina warwumirriyirrina wal'ŋu, ŋunhi nhe yurru marrtji ŋuliwitjandhinydjayi ŋunhi nhepi yurru nhuŋuway djarraṯawun'kuma.
ISA 52:1 Way nhe Djurutjalam wäŋa bira'yurra, dhärriya biyaka wuṉḏaŋarryiya. Ma' dhaṯthunmiya girri'yuna ŋamakurru'mirriyuna wal'ŋu dhikana ḻatju'mirriyuna, liŋgu nhenydja dhuwalanydja wäŋa ḏarrtjalk wal'ŋu dhika, ganaŋ'thun yukurra ŋulaŋuru yätjkalanydja, Godku yana nhanŋuway. Yakana yurru ŋula yol ŋayaŋu‐dhukun'mirri yolŋu gulŋiyirri ŋunhiwalanydja, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi yaka marŋgi Godku.
ISA 52:2 Ma' dhärriyana ga djalk‐djalkthurrana ŋurrŋgitj malanha, yakana biyapulnydja nhiniya yukirriya ŋunhili ganu'ŋura; nhenydja gaŋgathiya muka be, ga nhiniya ŋunha gal'ŋu Godkala gali'ŋura yana. Biyaka ḏupthurrana rakiny'tja mayaŋ'ŋurunydja nhokiyingala nhe, ŋunhi nhuna yukurrana garrpira, yakana biyapulnydja nhe yurru garrpiṉarawuy nhina yukurra ŋula nhäkuŋu.
ISA 52:3 Bala ŋayi Garray waŋana nhanukalaŋuwala yolŋu'‐yulŋuwalanydja bitjarrana, “Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja miriŋuyu marrtjina djaw'‐djawyurrunana yana nhumalanha, yaka ŋayi ŋula rrupiyanydja wekaŋala bäyimdja nhumalanha, yana ŋayi djaw'yurrunana, ga ŋarranydja yurru bitjandhi liŋgu nhumalanha djaw'yundhi märrama nhanukalaŋuŋurunydja goŋŋuru rrupiyamiriwyamana ŋula nhämiriwyamana yänana.
ISA 52:4 Ŋäthilinydja benydja baman'tja nhuma Yitjuralpuyŋu marrtjina ŋunha Yetjiplili, ga ŋunhiyinydjayi nhokuŋuway yana guyaŋinyara ga djarr'yunara, yurru walalanydja Bapilunbuyŋuyunydja djaw'yurrunana yana nhumalanha, bitjarra gur'kuryurruna dharawukkuŋala walalaŋgalaynha walala ganydjarryu, nhumanydja ŋunhi yaka ḏukṯukthina nhumapinydja marrtjinyarawu balayi.
ISA 52:5 Ga dhuwalina nhuma garrpiṉarawuynha nhina yukurra, bala walalanydja nhumalaŋgu buŋgawa'mirriŋunydja yukurra märr‐winya'yunna, ŋurr'yunna walalaŋgalay walala be bathalayinyarayuna ganydjarryu; bitjanna liŋgu walala yukurra ŋuli waŋanydja yätjkumana ŋarranha yäkunydja, yanapi ŋarranydja ŋula nhäna ganydjarrmiriwnha.
ISA 52:6 Yurru ŋarrakunydja yolŋu walala yuwalk yana yurru marŋgiyirri ŋarrakunydja, bala walala yurru dharaŋanna yana ŋunhi ŋarrapi yana yuwalkŋunydja wal'ŋu Waŋarr Garray, ga dhuwalana ŋarra waŋana yukurra nhumalaŋgala.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 52:7 Yo, dhäwu'mirri ŋunhi yolŋu, ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji dhäwu' ḻakarama ŋamakurru' wal'ŋu, ŋunhiyinydjayi ḻuku ŋanyana dhapirrknha dhikana; ŋayi yurru marrtji waŋanydja bitjan, “Way yolŋu, nhenydja yurru nhina ŋamathamana dhikana ŋayaŋu‐yal'yunna. Walŋathirrina nhe yurru, walŋana nhina,” bitjan. Ga walalaŋgu Yitjuralwunydja ŋayi yurru waŋa bitjan, “Nhumalaŋgunydja God ŋunha nhina yukurra buŋgawana ŋayi.”
ISA 52:8 Yo, walala ŋunhi dhukarr‐nhänharapuyŋunydja ŋunhi walala yukurra ŋuli dhukarr‐nhäma gungama ŋunhi Djurutjalam wäŋa, walalanydja yukurra yiŋgathirri bena dhikana, galŋa‐djulŋithirrina dhikana miyamanna manikaynha märr‐yiŋgathirrina, liŋgu walala nhämana yukurra Garraynhanydja, ŋayi yukurra roŋiyirri marrtji lili Djurutjalamlilina.
ISA 52:9 Nhenydja Djurutjalam wäŋa galŋa‐djulŋithiyana, yakana nhe yurru wäŋa dhuwala biyapulnydja ŋorra marrtji ḏaw'‐ḏawyunara, liŋgu Garrayyunydja ŋayipinydja marrparaŋ'kuŋalana nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha, liŋguna ŋayi walalanha dhawaṯmaraŋalana märraŋala ŋuliŋuruyi miriŋuwalanydja goŋŋuru.
ISA 52:10 Yo, Garrayyu yurru walŋakuma nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha ŋuriŋi nhanukalay ŋayi ganydjarryu bathalayuna wal'ŋu, ga bukmakthu yurru wäŋayunydja nhämana ŋanya.
ISA 52:11 Gatjuy, gonha'yurrana dhuwalinydja wäŋa Bapilundja, dhuwaliyinydja yolŋu'‐yulŋu dhiyaliminydja yakana yukurra nhina dhuwurr‐ŋamakurru' ḏarrtjalkmirri. Nhumanydja dhuwala Godkuna yolŋu'‐yulŋu ḏarrtjalkmirrina, yarrkthurrana dhipuŋuruyinydja, ga biyaka djäma ḏarrtjalkkunhamiyana nhunapinyay nhe, liŋgu nhumanydja yukurra dhuwali gäma mirithirrina wal'ŋu dharrpalnha nhanŋuwaynha Garraywuna.
ISA 52:12 Yakana nhe yurru gonha'yun barrarimirriyunydja, yakana nhuna yurru miriŋuyunydja ŋupan roŋinyamarama, liŋgu ŋayipinydja Garraynydja ŋunha bala, marrtji ŋayi yukurra ŋurruŋu nhumalaŋgalanydja, ga ŋayipi yana ŋunha ḏiltjiŋuranydja nhumalaŋgala, munguyun ŋayi marrtji, gämana marrtji nhumalanha gurrum'thunna bala.
ISA 52:13 Yo, Garray waŋana bitjarra, “Ŋarranydja yurru djuy'yun djämamirrinha ŋarrakuway ŋarra, ga djämanydja ŋayi yurru ŋamakurru' yana, dhawar'marama yurru bukmak yana djämanydja, bala ŋarra ŋanya yurru garrwarkumana wal'ŋu ŋunhana nherraṉ.
ISA 52:14 Walala yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäŋala ŋanya, bala ṉirryurrunana ŋoy‐wiḻaŋ'thurrunana nhäŋala ŋanya; Nhanŋu bukunydja mitmitthunarana ŋanaktja gulk‐gulkthunarana, ga guḻumu‐guḻumuyunarana rumbalnydja nhanŋu gulaŋdhuna ŋuriŋina; märr gulkuruna ŋanya yukurrana yolŋuyunydja dharaŋara nhäŋala.
ISA 52:15 Yolŋuyu walalay miṯtjiyu nhäŋala ŋanya maŋutjiyuna yukurrana mirithirrina wal'ŋu, ga buŋgawanydja walala yolŋu'‐yulŋu yukurrana nhinana waŋanhamiriwnha mukthurrunana, nhäŋalana yukurrana yana dhärukmiriwyuna. Yaka ŋäthilinydja wal'ŋu walala nhäŋala ga ŋäkula balanyarawuyi bitjanara, bala walala yurru nhämanydja ŋanya dharaŋanna yana.”
ISA 53:1 Yo, ŋarranydja dhuwala ḻakarama yurru nhumalaŋgu, ga nhumanydja mak yurru yakana ŋula märr‐yuwalkthirri ŋämanydja, yakana mak nhuma yurru dharaŋan wal'ŋu yuwalkkuma, ŋunhi yuwalktja ŋunhiyi nhanukuŋuwaynha wal'ŋu Godkuŋuna goŋbuy djämawuy.
ISA 53:2 Garraywunydja djämamirri yolŋu gurarrthina ŋayi dhiyala warray ŋilimurruŋgala warray yolŋu'‐yulŋuwala, bitjarra bitjan dharpa ŋuli dhamany'tjun ŋanhdharkŋuru ŋulaŋuru munatha'ŋuru. Ŋilimurrunydja ŋanya ŋunhi guyaŋina yanapi ŋayi ŋula yolnha, yakana ŋayi ŋuli yukurranha milkunhaminyanydja ŋanyapinyay ŋayi garrwarkunhaminyanydja wal'ŋu, märr bini ŋilimurru ḏukṯukthinya malthunarawu nhanŋu,
ISA 53:3 Yolŋu'‐yulŋuyu ŋanya yukurrana ritjan'thurruna ga ŋapa‐nherraṉmina nhanŋu, liŋgu ŋayi ŋunhi ŋayaŋumiriwyina ŋonuŋdhina, ga dhaŋgaḏirryurruna ŋayi, batjpatjthurruna manapara, bala ŋilimurrunydja be mel‐yaw'yunminana nhänharaŋurunydja nhanukala, ḻäy‐yarryurrunana yukurrana, liŋgu ŋilimurru birrka'yurruna yanapi ŋula yolnha ŋayi.
ISA 53:4 Yurru batjpatjthurrunanydja ŋayi yukurrana ŋilimurruŋgalana dharapulŋura ŋunhi; Ŋayipina gäŋala ŋilimurruŋgunydja ŋunhi rerri, liŋgu wapthurruna ŋayi ŋilimurruŋgalana dharapullili. Ŋilimurrunydja birrka'yurruna ŋanya yanapi Godthunydja ŋanya dhä‐ḏir'yunna yukurra nhanukalay yätjlili malaŋulili, yana bini ŋayi djäma ŋula nhäna yätjnha.
ISA 53:5 Yurru yuwalktja gal'ŋu ŋayi burakinanydja ŋilimurruŋgala warray yätjthu, ŋilimurruŋgala dharapulŋura; Ŋayi batjpatjthurruna walalaŋgala baymatthunarayu, liŋgu ŋilimurruway mäkiri'‐yarryurruna Godku, bala ŋilimurrunydja walŋathinana ŋuriŋi nhanukala burakinyarayuna. Ŋilimurru yurru ŋayaŋuna nhina yukurra galkina wal'ŋu Godkalana, nhanukalaynha nyeyalŋura, liŋgu ŋayina djaw'yurruna dhä‐ḏir' ŋilimurruŋgunydja, ŋunhiyinydja ŋunhi bini ŋilimurruway märranha dhä‐ḏirny'tja, bala yana nhanukala ŋuriŋi gaṯpurr'thinyarayunydja ŋilimurrunha ŋayi ḏukmaraŋalana liŋguna.
ISA 53:6 Ŋäthilinydja ŋilimurru waṉḏina winya'‐winyayurruna nhanukala goŋŋuru nyeyaḻŋuru, bitjarrana bitjan ŋuli wäyin bembi marrtji dhakaṉdhirri nhanukalaŋuwala djäkamirriwala; ŋilimurru marrtjinya ŋuli yukurranha ŋilimurruŋgalay djälkurru, yurru ŋayipi Godthu yurrum'maraŋalanydja ŋilimurruŋgunydja yätj malanha ŋunhi rom warrpam'thurruna yana, bala gurrunhara nhanukalana, ga ŋunhina ŋayi dhä‐ḏirny'tja märraŋalana, bala rakunydhinanana ŋilimurruŋgalana dharapulŋura.
ISA 53:7 Gonhayi walala ŋanya ŋunhi bumara yätjkuŋalanydja, ŋayinydja yana mukthurrunana dhayuŋanminana, wekanharaminana ŋanyapinyay ŋayi rakunydhinyarawuna, yakana ŋayi ŋula waŋana dhäruk buku‐ruŋiyinmaraŋalanydja; Mukthurrunana ŋayi yana dhärrana yukurrana, balanyara yana liŋgu bitjan ŋuli wäyin bembi dhärra galŋa‐mukthun, ŋunhi walala ŋuli ŋunhiyi wäyinnha bulka' gulkthun märrama.
ISA 53:8 Walala mulkana ŋanya, bala gäŋala ŋanya dhä‐wirrka'yunarawuna, ga ŋuliŋuru yätj‐ḻakaranharaŋurunydja bala yana walala djaw'yurrunana‐wala gäŋala murrkay'kunharawuna bunharawu. Yakana ŋanya ŋula waŋganydhu yolŋuyu dharaŋara, ŋunhi ŋayinydja burakina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, yana walala bumara murrkay'kuŋalana ŋanya, liŋgu ŋilimurruŋgala yätjthu yolŋu'‐yulŋuwala.
ISA 53:9 Walala ŋanya märrkitjkuŋalanydja molulilinydja dhambay‐manapara ŋunhimala rom‐yätjmirriwala, yurru gurrunharanydja walala ŋanya rumbalnydja ŋunhimala warray ḻukunydjawalana yolŋuwala molulili; Gonhayi ŋayi rom‐yätjmiriwnydja, yakanydja ŋayi ŋula yätj rom djäma, ga gonhayi ŋayi djawukinyamiriwnydja ḻakaranhamiriw.
ISA 53:10 Yo, Godthu ŋayipi dhukarrnydja ŋunhi gurrunhara nhanŋu bitjanarawunydja burakinyarawu, liŋgu ŋayinydja ŋunhi ŋilimurruŋgu ŋapatjkunharamirri, ŋilimurrunha ŋayi walŋakuŋala nhanukalay ŋuriŋi gulaŋ‐waṉḏinyarayu rakunydhinyarayu, bala nhanŋuwaynydja ŋayi yurru ŋunhi guḻku'nhana miṯtjinha dhika yumurrku'nhanydja, ga nhinanydja ŋayi yukurra yurru walŋa‐ḏikṯiknha weyinŋumirrina. Yo, nhanukalana ŋuliyina Godthu yurru marrtji djämanydja bala nhanukalaynha ŋayi djälkurru yana.
ISA 53:11 Ŋäthilinydja ŋayi yurru ŋunhiyi galŋa‐yätjthirri, ŋayaŋumiriwyirri ŋonuŋdhirri, ga ŋuliŋurunydja ŋoy‐djulŋithirriyi ŋayi yurru biyapul galŋa‐ḻayyundhi, liŋgu yaka ŋayi ŋunhi birrkany'tja batjpatjthurruna; Guḻku' yurru ŋunhi yolŋu walala nhina yukurra walŋanydja yana, liŋgu ŋuriŋi nhanukala batjpatjtjunarayu. Yo, Godthu yurru ḻakarama walalanha ŋayaŋu‐dhunupamirri yolŋu'‐yulŋu, liŋgu ŋuriŋi nhanukala djämamirriyu yolŋuyu ŋayina märraŋala dhä‐ḏirny'tja walalaŋgunydja yätjku.
ISA 53:12 Bala Godthunydja yurru ŋanya ŋal'maramana garrwarkumana, ga bukmaktja yurru yolŋu walala nhanŋuwaynha märr‐ŋal'yundja; Ŋayinydja yurru yukurra nhina ŋunhana wal'ŋu ŋurruŋuna yanana, liŋgu ŋayi wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi rakunydhinyarawu, biyaku ŋuli ŋayinydja yätjnha yolŋu. Guḻku'wu ŋayinydja rom‐yätjmirriwu wekanharamina ŋanyapinyay ŋayi, ŋayipi yana gäŋala walalaŋgunydja yätj ŋuriŋi nhanukalay ŋayi rumbalyu, bala rakunydhinanydja ŋayi walalaŋgalana dharapulŋura, ga waŋananydja ŋayi yukurrana bukumirriyaŋalanydja ŋurikiyi yolŋu'‐yulŋuwu rom‐yätjmirriwunydja, ŋäŋ'thurruna walalaŋgu bäy‐ḻakaranharawuna.
ISA 54:1 Yo, nhe Djurutjalam wäŋa, nhenydja dhuwala balanyarana biyaku ŋuli yothumiriwnha miyalk, yurru goŋmirriyiya yulŋunydja märr‐yiŋgathiya, liŋgu nhenydja yurru djamarrkuḻi' mäypamirriyirrina.
ISA 54:2 Dhuwalanydja gay' nhuŋu ḏalwaḏalwany'tja wäŋa wunhdhur yutjuwaḻa. Ma' djäma biyaka yindikuŋa wal'ŋu dhaḻakarrmirriyaŋa, ga ḏälkuŋa biyapul, liŋgu mirithirri guḻku'na yurru yolŋunydja walala marrtji dhipalanydja nhokalanydja wäŋalili, bala nhinana yurru.
ISA 54:3 Dhiyaŋunydja‐wala dhuwalanydja nhuŋu wäŋa goŋŋura mulkuruwala, yurru biyapul ŋayi yurru dhuwalayi wäŋa nhuŋuwayyi yulŋunydja, dhaŋaŋdhirrina yurru miṯtjiyu nhokalay yolŋu'‐yulŋuwalanydja.
ISA 54:4 Yaka barrariyanydja, yakana biyapulnydja nhe yurru buku‐wura. Nhe yurru meṉgumana ŋurikiy ŋäthiliŋuwuynydja ŋunhi nhe gonha'yurruna ŋanya Garraynha, ga yakana nhe yurru biyapul guyaŋirri yukurra balayi roŋiyirrinydja, ŋunhi nhe ŋuli yukurranha nhinanha gäna wal'ŋu, bitjana bitjan ŋuli dhuway‐rakunymirri yolŋu nhina yukurra gäna.
ISA 54:5 Yo, Godthu Garrayyu ŋayipi nhuna djämanydja, ga ŋayipi yana yurru nhuŋu djäkanydja yukurra, bitjanna ŋayinydja yurru bitjan dhuway'mirriŋuna ŋayi nhuŋu. Yäkunydja ŋayi ŋunhi God Garray, Yitjuralwunydja Ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu Waŋarr, ga buŋgawa ŋayi ŋurruŋu dhiyakunydja wäŋawu bukmakku yana buku‐ḻiw'marama; ŋayina yurru ŋuriŋiyina nhuna walŋakumanydja.
ISA 54:6 Yitjural, nhenydja dhuwala balanyara bitjan yuṯa nhe dhäyka, ŋunhi ŋayi dhuway'mirriŋuyu gonha'yurruna ŋanya, nhenydja ŋunhi galŋa‐yätjthina wirrki yana, ŋunhi ŋayi Garrayyunydja nhuna gonha'yurruna, yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋayi yukurra gawaw'yunna nhuŋu roŋinyamaramana nhuna nhanukalaynha ŋayi.
ISA 54:7 Ŋayi yukurra waŋanydja bitjan, “Ŋarra gonha'yurruna nhuna yana gurriri, yurru märr‐ŋamathirrinydja ŋarra nhuŋu yukurra mirithirri yana wal'ŋu, biyapul nhenydja yurru ŋarrakuwaynha yana wal'ŋu dhulŋuŋuna.
ISA 54:8 Ŋarra ŋoy‐djingaryurruna nhokalanydja, bala ŋarra bukunydja gunganhaminana ŋarranhawuy ŋarra, yurru yana gurriri ŋunhi yulŋunydja; Ŋarra yurru mel‐wuyundhi nhuŋu, liŋgu ŋarra yukurra märr‐ŋamathirrinydja nhuŋu märryu‐ḏapmarama yana nhuna gupaḏalnha‐wala.” Bitjan yukurra nhuŋu walŋakunhamirrinydja Garray waŋa.
ISA 54:9 “Ŋulinyaramirriyunydja Nowamirriyunydja wäŋayu ŋarra dhawu'‐nherrara bitjarra gam'. Yakana yana biyapulnydja yurru dhuwala wäŋa munathany'tja monygunhara gapuwuŋu. Ga dhiyaŋunydja‐wala bitjan yana liŋgu ŋarra yukurra dhawu'‐nherraṉdhi, yakana ŋarra yurru biyapul ŋoy‐dharra nhuŋu, yakana ŋarra nhuna yurru dhä‐ḏir'yun biyapulnydja.
ISA 54:10 Ŋunha bukunydja wäŋa yurru buḻwaŋ'thunna marrtji, muṉguythirrina buku‐yupthunna, yurru ŋarrakunydja märr‐ŋamathinyara yurru yukurra djingaryun yana, bitjanna liŋgu gupaḏalnha‐wala yana ŋarra yurru yukurra märr‐ŋamathirrinydja nhuŋu. Ŋarra yukurra dhawu'‐nherraṉ dhuwala yulŋunydja nhokala bitjandhiyinydja, nhe yurru nhina yukurra ŋayaŋu‐yal'yunna wal'ŋu ŋarrakalaynha nyeyalŋura, ga yuwalknha yana ŋunhiyi dhäruktja yukurra yurru djingaryunna yana, djambimiriwnha.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja, ŋunhinydja ŋunhi ŋayi mel‐wuyunaramirrinydja.
ISA 54:11 “Ŋarraku wäŋa Djurutjalam, mirithina yana nhe yukurrana ŋayaŋu‐yätjtjinanydja ŋuriŋiyinydjayi dhaḻawandhunydja, yakana ŋula yolthu marrparaŋ'kuŋalanydja gunganhamirriyaŋalanydja nhuna, yurru ŋarranydja yurru biyapul nhuna dhärranhamaramayi yuṯakumayi nherraṉ, nhe yurru dhärra dhika dhapirrkthirrina wal'ŋu wuṉḏaŋarryirrina.
ISA 54:13 Ŋarrapi Garrayyu yurru marŋgikumanydja marrtji nhumalaŋgu yumurrku'nhanydja bala, ga walalanydja yurru yukurra bitjanna liŋguna nhina ŋayaŋu‐yal'yunaraŋurana yana.
ISA 54:14 Nhe yurru dhärra wuṉḏaŋarryirrina yana, liŋgu nhe yukurra yurru nhina ŋarrakalana ŋunhilina rom‐dhunupaŋurana. Yakana yurru walala miriŋunydja marrtji galkithirri wal'ŋu nhokala, ga yakana nhe yurru barrarirri ŋula nhäkunydja.
ISA 54:15 Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu marrtjinydja bunharawunydja nhuŋu, ŋunhiyinydjayi mari marrtji yukurra yaka ŋarrakuŋunydja; Ŋunhiyinydjayi mari‐djämamirrinydja yurru yana galkirrina winya'yunna‐wala yana, liŋgu ŋarranydja dhuwala nhokala warray gali'ŋura.
ISA 54:16 “Ŋunhinydja ŋunhi ŋayi gara‐djämamirri yolŋu, ŋunhiyinydja djämawuy ŋarrakuŋuway, ga balanyarayi liŋgu ŋarranydja dhuwala walŋa‐wuḻkthi.
ISA 54:17 Ga ŋuli nhuna yurru ŋula yolthu buma ŋula nhäyu, yakana nhuna yurru ŋuriŋi murrkaynydja buma; Ŋuli ŋayi yurru ŋula yol yolŋu waŋa yukurra yätj‐ḻakaramanydja nhuna, walalanydja yurru nhämana warraŋulnha wal'ŋu ŋunhiyinydja yolŋunha ŋunhi ŋayinydja bothinyaramirrina wal'ŋu. Nhenydja dhuwala ŋarrakuway yana djämamirri, ga ŋarrapi yana nhuna gunganhamirriyamanydja yukurra, ga bitjandhi liŋgu yana nhuŋu miriŋunydja yurru waṉḏirriyi, gumurr‐wanandhi.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 55:1 Garraynydja yukurra waŋa bitjan, “Go, yolŋu walala ŋunhi nhuma ŋanhdharkthirri yukurra, dhuwalana ŋarkulany'tja nhuŋu go, ga nhuma ŋunhi rrupiyamiriw yolŋu yana marrtjiyana lili. Ŋay' märraŋana, bala ḻukiyana. Dhuwalanydja nhe yukurra yurru ḻukana yänana rrupiyamiriwnha.
ISA 55:2 Nhäku warray nhe yukurra rrupiyanydja djalkthun ŋunhiliŋuminydja malaŋumi, ŋunhi nhe yurru yakana märr‐bakthun ŋuriŋiyi? Ŋuriŋinydja nhäyu malaŋuyu yaka nhuna yurru märr‐bakmarama ŋayaŋu ŋunha wal'ŋu, mukthun nhe yukurra yurru yana ŋayaŋunydja marrya'yirri.
ISA 55:3 Ŋäka ŋarranha walala, mäkiri'‐witjurra ŋarraku. Go marrtjiya lili ŋarrakala, ga märraŋana ŋarranha dhäruktja, märr nhenydja yurru nhinana walŋana. Ŋarranydja yurru nhumalaŋgu dhawu'‐nherraṉmirrina, ŋunhi dhärra yukurra yurru gupaḏalnha‐wala; Nhumanydja yurru ŋarrakuwaynha yolŋu'‐yulŋu, ga ŋarranydja yurru nhumalanha gäma yukurra ḻatju'kuma dhika, bitjan bitjarra ŋarra gäŋala yukurrana nhumalaŋgu märi'munha Daypitnha.
ISA 55:4 Ŋarra ŋanya ŋunhi ŋurruŋukuŋalanydja nherrara, buŋgawakuŋala dhiyaku miṯtjiwu bäpurru'wu, ga liŋguna walala nhäŋala ŋarraku ganydjarrnydja Daypitkalaŋukurruna.
ISA 55:5 Ŋäthilinydja nhuma ŋunhi nhinana yukurrana mulku'‐mulkuruŋga yolŋu'‐yulŋu, yaka ŋunhinydja yolŋu walala bäpurru ga bäpurru nhumalaŋgu marŋgithina, yurru dhiyaŋunydja‐wala walala yurru nhina gundupumana lili withiyandja nhumalanha, dhambay‐manapanminyarawuna nhumalaŋgalana. Liŋgu ŋarranydja dhuwala nhumalaŋgu Garray God gänaŋu wal'ŋu Waŋarr, ḏarrtjalk wal'ŋu, ŋarra nhumalanha ganaŋ'maraŋala ŋarrakuwayliliyaŋala, bala walala yurru wiripu‐guḻku'yunydja yolŋu'‐yulŋuyu nhämana ŋarraku ḻatju'yinyaranydja nhokala.”
ISA 55:6 Garraynydja dhikana bäymana, galkina wal'ŋu. Dhiyaŋuna‐wala warrya'yurranydja nhanŋu, ga maḻŋ'maraŋana ŋanya, ŋayaŋuliliyaŋa nhanukala, ŋunhi ŋayinydja dhika bäyma.
ISA 55:7 Nhumanydja rom‐djarrpi'mirrinydja bilyurrana walala, gonha'yurrana dhuwala yätjtja malanha rom nhuŋuway, ga nhuma dhuwala walala ŋunhi nhuma yukurra guyaŋirri muḻkurryu‐djarrpi'kuma, djambina walala ḻiyanydja nhumalanhay, ga guyaŋiya ŋamathaŋana dhunupakuŋana. Bilyurrana walala, bala roŋiyiya Garraywalana, liŋgu ŋayinydja ŋunha mel‐wuyunaramirri, waḏutja ŋayi yurru nhuŋu bäy‐ḻakarama.
ISA 55:8 Garraynydja yukurra waŋa bitjan, “Ŋarrakuŋunydja birrka'yunara ganaŋ'thun warray yukurra nhokalanydja, ga ŋarrakunydja rom ganaŋ'thundhi yukurra yana nhokalanydja.
ISA 55:9 Ŋunha gäraktja bena‐wala, gäraknha yanana wal'ŋu, wuyupthunna yukurra, ga balanyarayina ŋarrakunydja guyaŋinyara ga rom, bena‐wala wuyupthunna yukurra barrkuna wal'ŋu nhokalanydja.
ISA 55:10 Ga dhäruktja ŋarraku balanyara dhuwala bitjan waltjaṉ, ŋunhi ŋuli dhunarra ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru, ga dharyun marrtji dhuwala munatha', warrpam' ŋuli djuḻum'kuma munathany'tja, bala dhaŋaŋnha ŋuli ŋathanydja ŋuthan yolŋu'‐yulŋuwunydja ḏulpu ḻukanharawu.
ISA 55:11 Ga ŋarrakunydja dhäruk balanyarayina yana. Ŋunhi ŋarra yurru dhäruktja wekama, ga yakana yurru ŋunhiyi dhäruk roŋiyirri dhäparktja; Ŋunhinydja yurru ŋuthanna marrtji bala yana borummirriyirrina, ga nhäyinyara ŋarra dhäruk djuy'yurruna ŋurikiyi djämawu, ŋunhiyinydja yurru yuwalknha marrtji bala maḻŋ'thun.
ISA 55:12 Ŋunhi nhe yurru marrtjinydja ŋula wanhamala, marrtjinydja nhe yurru ŋoy‐ŋamathirrina yukurra, ga nhinanydja yukurra nhe yurru walŋana yanana, ŋayaŋunydja yal'yunara yana. Buku'‐wukunydja wäŋa yurru dhika märr‐yiŋgathirrina gay, ga dharpanydja malanha yurru goŋnha ḻurr'‐ḻurryunmirri, goŋmirriyirrina yurru bena dhika.
ISA 55:13 Wanhaka yukurra ŋunhi ḏirriṯirri' ŋuthan dhiyaŋu‐wala, ŋunhiyinydja yurru ḏirriṯirriny'tja bäyŋuthirrina, bala lanapu'na yana yurru nhanukala ŋunhiliyi dharapulŋura ŋuthandja. Yolŋuyunydja walalay yurru nhämana, bala marŋgithirrina yurru, ŋunhi Garraynydja dhuwala ḻatju'na dhikana wal'ŋu; Ŋunhiyinydja yurru bitjanna liŋguna walalanha guyaŋinyamirriyamana yukurra Garraywalaŋuwuynha, ŋunhi ŋayi walalaŋgu goŋ‐nherraṉmina ga gäŋala ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu.”
ISA 58:1 Yo, ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Wirrki waŋiyanydja, dhä‐warrwar'nha ḻakaraŋa ŋarrakalaŋuwa yolŋu'‐yulŋuwanydja biyaka, ‘Yätjnha wal'ŋu yanana wirrkina nhuma yukurra djäma, yakana ŋamakurru'.
ISA 58:2 Yo, bitjanna liŋgu munhamandhirri walala yukurra ŋuli ḻuŋ'maranhamirri buku‐ŋal'yunarawunydja, milkunhamirri yukurra walalanhawuy walala yanapi walala yukirri ḏukṯukthi ŋänharawu ŋarrakalaŋuwu dhärukku, ga ŋuruŋu yolŋu'‐yulŋuyunydja yukurra guyaŋirri walalanha yanapi walalanydja ŋayaŋu‐dhunupamirri nhina yukurra ŋarrakala gal'ŋu romŋura, yurru yaka warray walala yukurra nhina bitjandhinydja.’”
ISA 58:3 Yo, yolŋu walala ŋuli waŋa bitjan, “Ŋilimurrunydja ŋuli dhuwala bukumirriyama yukurra ŋoy‐ŋathamiriwyu, yurru ŋayinydja Garrayyunydja yaka warray yukurra nhäma ŋunhiwalayi. Nhäku ŋunhi ŋilimurru ŋuli bitjandhinydja marrtji ŋoy‐ŋathamiriwnydja, ŋunhi ŋayi yakanydja yukurra mäkiri'‐witjun ŋuli? . . . ga yaka ŋayi ŋuli wekama ŋunhi nhäku ŋilimurru ŋuli ŋäŋ'thun ŋanya?” Ga ŋayinydja waŋa Garraynydja yukurra bitjan, “Ŋarranydja marŋgi nhumalaŋgu. Yo, bukumirriyamanydja nhe yukurra ŋoy‐ŋathamiriwyu, yurru yuwalktja ŋunhiyi nhinanydja nhe yukurra ŋuriŋi bili nhokalay yana djälyu wal'ŋu, ga bitjandhiyi liŋgu nhe yukurra ŋunhi wiripu‐guḻku'nhanydja muŋdhunna wirrkina wal'ŋu.
ISA 58:4 Yo, bukumirriyamanydja nhe ŋuli bitjandhi warray ŋoy‐ŋathamiriwyu, ŋäŋ'thun ŋarranha ŋula nhäku, yurru bitjan warray liŋgu nhuma yukurra ŋarrtjunmirri warray yulŋunydja, ga mari warray ŋula nhä warray djäma. Yakana ŋarranydja ŋurikiyinydjayi mäkiri'‐witjun yurru bukumirriyanharawuywu.
ISA 58:5 Yo, muḻkurr‐ŋäkirrinydja nhe ŋuli nhunapinya nhe yana milkunharamirri, yanapi nhe yukurra wuyun nhokalayŋu nhe yätjku, yanapi nhe yurru yuwalkkuma gal'ŋu ŋapa‐nherraṉmirri yätjku nhokalay nhe ŋayaŋuŋura. Ŋarranydja yaka ḏukṯuk balanyarawuyi bukumirriyanharawu ŋoy‐ŋathamiriwwunydja; ŋarranydja ḏukṯuk nhuŋu, nhe yurru nhina yukurra ḏarrtjalk yana ŋamakurru' ŋula nhämiriw, yätjmiriw yana.
ISA 58:6 “Nhe yurru rom‐waŋganydhirri yana, ga dhayaḻakumana yurru nhe ŋunhinydja ŋurruwuykmirrinhanydja ga ŋunhi yolŋunha goŋmiriwŋuranydja, ŋunhi nhe ŋuli garrpiṉ walalanha nhokalay nhe romdhu; gulkthurrana nhe yurru ŋunhiyi rakiny'tja, ga ŋoy‐ŋamathirrina nhanŋu, bitjanna nhe yurru bitjan ŋayinydja nhuŋu gurruṯu'mirrina galkiwuynha.
ISA 58:7 Nhe yurru djäka ŋamathama gal'ŋu yolŋuwu nhokalay nhe wäŋalili, ga maranhu‐wekaŋa ŋunhi marrya'nhanydja yolŋunha. Wekaŋa ŋunhi ya' girri'mirriyaŋa yolŋunha ŋunhi ŋayi girri'miriw, ga djäka ŋamathaŋa yana gurrum'thurra ŋuriki nhokalaŋuwu galkiwuywunydja walalaŋgu.
ISA 58:8 “Ga ŋunhi nhe balanyarayinydja ŋayaŋu‐gurruṯu'mirrinydja yolŋu bukmakkunydja gal'ŋu, ŋarranydja yurru nhuna bitjandhi yana liŋgu ŋayaŋu‐gurruṯu'mirriyamayi, goŋmirriyamana manapan nhuna. Djarraṯawun'thunydja nhuna yurru räkukumana, ga waḏutjana yana nhe yurru baḏarraŋ'thirrinydja nhäŋuru malaŋuŋuru rerriŋurunydja, ga mukthunna‐wala yana nhe yurru marrtjina ŋayaŋu‐dhunupana. Ŋayipinydja yurru Garrayyunydja gunganhamaramana nhuna marrtji ŋula nhäŋuru malaŋuru yätjŋuru, ḻiw'maramana yana.
ISA 58:9 Ga ŋunhi nhe yurru ŋäŋ'thun Garraynhanydja ŋula nhäku, ŋayinydja yurru nhuŋu yana wekamana‐wala; ŋunhi nhe yurru wäthun nhanukalanydja märrliliyama, ŋayinydja yurru ŋäma nhuna, ga waŋa yurru bitjanna, ‘Dhuwala ŋarra, galki yana nhokala.’ Yurru ŋäthilinydja nhe yurru ḏaḏawyun dhipuŋuruyi djämaŋuru yätjŋuru, ga djäma ŋamathamana wal'ŋu. Yakana nhe yurru biyapulnydja muŋdhun yukurra ŋunhi ŋurruwuyknhanydja yolŋunha, ga yaka marrtjiya djarrma' waŋa biyaka dhäwu'kuŋa yolŋunha wiripuŋunhanydja, yana nhe yurru ḻakaranhamirri yukurra nhuŋuway nhe gal'ŋu yätj malanha, ga yaka maŋutji‐wulaŋa ŋunha wiripu‐guḻku'nhanydja.
ISA 58:10 Yo, ŋuli nhe yurru wekama ŋatha ŋuriki goŋmiriwŋura ŋunhi yolŋu, ga guŋga'yun marrtji ŋunhinha ŋunhi ŋayi ŋayaŋu‐warwumirri, ŋayinydja yurru ŋunhi buku‐munhany'tja yana winya'yunna‐wala waṉḏirrina, bala nhe yurru nhina yukurra djarraṯawun'ŋurana yanana.
ISA 58:11 Bala ŋayi yurru Garrayyunydja bitjanna liŋguna goŋ‐gulamana yukurra nhuna, wekama marrtji yurru nhuŋu manymaknha nhä malanha; bitjanna liŋguna nhe yurru ḏäwalana yana rerrimiriwnha nhämiriwnha, ga ŋayaŋunydja nhuŋu yurru djinawany'tja yakana ŋula ganbarkthirri, liŋgu ŋunhi ŋayaŋuŋuranydja nhokala yurru yukurra bitjanna liŋguna ŋanbaw'‐ŋanbawyunna ŋunhinayi walŋamirrina wal'ŋu gapu.
ISA 58:12 Weyinŋumirrina wal'ŋu nhuŋu wäŋanydja yukurrana djingaryurruna ḏaw'‐ḏawyunara muṉguykunharana, yurru nhumanydja yurru ŋunhiyi gaŋgathinyamirriyama biyapul yuṯakumayi ŋunhiyi wäŋanha marrtji, märr yurru ŋuruŋu bukmakthunydja yolŋuyu nhämana, bala waŋa yurru bitjanna, ‘Way, nhaltjarra dhuwalanydja djäma ḻatju'kuŋalanydja dhikanydja wal'ŋu, yuṯakuŋalanydja wäŋanha,’ bitjanna yurru.
ISA 58:13 “Ga guyaŋiya ŋunhinydja wal'ŋu walu dhulŋuŋunydja ŋunhi ŋarrakuwaynydja. Ganaŋ'maraŋa gäna gal'ŋu ŋarrakuway yana. Yaka marrtjiya ŋula wanhamala, ga djäma ŋula nhä nhokalaynydja nhe djälyu, ga yaka yukirriya waŋiya dhäpark dhäruk ŋuriŋiyinydjayi waluyu.
ISA 58:14 Ŋuli nhe yurru yana märr‐ŋal'yun yukurra ŋarrakalay, ŋayaŋu‐wurrkurrum'thunydja, bala nhenydja yurru nhina yukurra ŋayaŋu‐wurrkurrum'nha dhikana ŋarrakalaynha nyeyalŋura; nhenydja yurru ŋunhi bena‐wala wal'ŋu djuḻkmarama ŋula nhänhanydja, garrwarnha nhe yurru bukmakkala. Yo, yuwalk yana ŋarra yurru nhuna goŋmirriyamanydja wal'ŋu dhika, rarryunna yurru nhuŋunydja ŋamakurru'na nhä malanha, ŋunhi ŋarra dhawu'‐nherrara nhokalaŋuwu märi'muwu Djaykupku. Ŋarranydja dhuwala ŋarrapi wal'ŋu yana Garraynydja, ga ŋarrapi yana dhuwalayi dhäruktja.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 59:1 Yo, wiripunydja mak nhe ŋuli guyaŋirri Garraynha yanapi ŋayi ganydjarrmiriwnha ga mäkiri'miriwnha dhumuknha, liŋgu ŋayi ŋuli yakana nhuna guŋga'yun ga walŋakuma. Yaka ŋayinydja ŋunhi ganydjarrmiriw ga mäkiri'miriw, yurru ŋayi yurru yakana nhuna wekamanydja, ŋunhi nhe ŋuli ŋäŋ'thundja ŋanya ŋula nhäku, liŋgu nhokala ŋuriŋi yätjthunydja ganaŋ'maraŋalana nhuna ŋuliŋuru Godkalanydja. Marrtji warray nhe ŋuli ŋunhi buku‐ŋal'yunarawunydja, yurru yakana ŋayinydja yurru Garraynydja mäkiri'‐witjun nhuŋu. Liŋguna ŋayinydja buku‐yaw'yunminana ŋanyapinyay ŋayi, liŋgu nhe yukurra mukthun djäma yana ŋunhiyi yätjtja.
ISA 59:3 Nhenydja ŋuli ŋunhi buma yukurra yolŋunha ŋayaŋu‐yätjkuma, ga bitjan liŋgu nhe ŋuli bothirrinydja ḻakarama, ga djäma ŋula nhä malanha mirithirrina gal'ŋu djarrpi'na rom.
ISA 59:4 Yaka yana nhe ŋunhi yuwalktja ḏukṯuk nhäyinyara yuwalk ga ŋamakurru', ga ŋunhi nhe yurru mala‐yarr'yun ŋula yolnha yolŋunha djarr'yun, ŋunhiyinydja nhe ŋuli mäkiri'‐witjun ŋurikina bothinyamirriwuna yana, ga bitjandhiyi nhe yukurra guyaŋirri djarrpi' ŋula nhäna malanha ŋunhi nhe yurru djäma.
ISA 59:5 Ga ŋunhi nhe yurru marrtji ŋula wanhamala wäŋalili, walalanydja yolŋu'‐yulŋunydja ŋuli ŋayaŋu‐yätjthirrina ga rakunydhirrina, liŋgu ŋuriŋina nhokalana yätjthu ŋunhi nhe yukurra djäma. Yakana ŋula yol nhina yukurra ŋayaŋu‐yal'yunaraŋuranydja ŋunhi nhenydja ŋuli ŋunhiliyi galki, ga yakana nhe marŋgi nhä ŋamakurru' ga dhunupa ga yuwalk; yakana nhe ŋuli djäma rom‐waŋganydhirrinydja ŋunhi. Marrtjinydja nhe yukurra djarrpi'kurruna yana dhukarrkurrunydja, ga ŋunhi yurru ŋula yol nhuŋu yukurra malthundja, yakana ŋayi yurru nhina ŋayaŋu‐walŋathirrinydja.
ISA 59:9 Ga walala yolŋu'‐yulŋunydja waŋana bitjarra, “Yo, dhiyakuyina märrwu ŋunhi ŋayi Godthu ŋuli yakanydja guŋga'yun ŋanapurrunha. Liŋguna ŋilimurru marŋgina. Godthunydja yurru yakana ŋula yolnha dhä‐ḏir'yun, ŋunhi ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi ŋanapurrunha ŋayaŋu‐yätjkumanydja. Ŋanapurrunydja yukurra gatjpu'yun marrtjinyarawunydja djarraṯawun'mirriwuna yana, yurru ŋuriŋi buku‐munha'yunydja ŋanapurrunha ḻiw'marama yukurra ŋäkirrmarama.
ISA 59:10 Ŋanapurrunydja dhuwala balanyarana yolŋu walala bitjan bamba'‐bambaynha, yakana ŋanapurru yukurra nhäma ŋamathama; ŋunhinydja walupuynydja wal'ŋu ŋanapurru yukurra marrtji dhä‐ŋal'ŋalyunna, galki'‐galkirrina marrtji.
ISA 59:11 Barrarirrina ŋanapurru yukurra ga galŋa‐yätjthirrina; ŋanapurrunydja ḏukṯukthirri yukurra ŋunhi ŋayi yurru Godthu ŋanapurrunha guŋga'yun, yurru yakana ŋayinydja ŋuli yukurra guŋga'yun ŋanapurrunha, liŋguna ŋayinydja ganarranana ŋanapurrunha, liŋgu ŋanapurru dhuwurr‐yätjmirrina wal'ŋu, yakana ŋamakurru.
ISA 59:12 Bitjanna liŋguna ŋanapurru yukurra bukulili ŋal'‐ŋalmaramanydja nhä malanha yätjtja. Garray, ŋanapurru marŋgi ŋanapurruŋgalaŋuwu gatjaḻwunydja ŋurikiyi, ŋunhi yätjnha yana mirithirrina, yurru yakana ŋanapurru ganarrana ŋunhiyinydja, ga yaka ŋanapurru malthurruna yuwalkkuŋala gal'ŋu nhuŋu, yana ŋanapurru ḏiltjina wekaŋala nhuŋu. Bitjanna liŋguna ŋanapurru yukurra djämanydja djarrpi'kumana yanana yätjnha wal'ŋu; liŋgu ŋanapurruŋgu guyaŋinyarawuy djarrpi'na yana, ga dhäruk ŋanapurruŋgu bothinyarayŋuna yana, yakana yuwalk.
ISA 59:14 Yakana ŋula waŋganydhu djäma rom‐waŋganydhinanydja, ga yakana ŋula waŋgany ḏukṯukthina yuwalkku nhinanharawu. Ga ŋunhi ŋayi ŋula yol ḏaḏawyun yurru djämaŋuru yätjŋurunydja, ga ŋayinydja ŋuli wiripuŋuyunydja yolŋuyu ŋuyulkthirrina nhäma ŋanya, nyamir'yunna. Ga yuwalk yana ŋanapurru dhuwala rom‐yätjmirrinydja wal'ŋu yolŋu'‐yulŋu.” Yo, Garrayyunydja ŋunhi nhäŋala ŋunhimalayi yätjlili, bala ŋayi yakana ŋula waŋganydhu djäma yukurrana rom‐dhunupanydja wal'ŋu.
ISA 59:16 Nhäŋa'‐nhaŋalanydja ŋayi marrtjina ŋuriki ḻarruŋalanydja yolŋuwu waŋganygu ŋunhi ŋayi yukurra yurru djingaryun ṉapuŋga' wal'ŋu, bitjan waŋgany‐manapan yurru yolŋunha ga Godnha ŋuliwitjan bukumirriyanharakurruna. Ḻarruŋalanydja ŋayi, ga bäyŋu, yakana ŋula waŋgany yolŋu yukurrana ṉapuŋgany'tja nhinana. Bala ŋayipina marrtjina lilinydja, bala ŋayi walŋakuŋalanydja ŋilimurrunha ŋayipina ŋuriŋiyi nhanukalay ŋayi rom‐dhunupayunydja.
ISA 59:17 Ŋayi djämanydja bitjarra yana liŋgu rom‐dhunupayina, ga ŋayaŋu‐dhunupayunydja ŋuriŋinydja ŋanya bitjarra gunganhamirriyaŋalana, bitjarrana bitjan ŋuli girri' gumurrwuy djambaka'yinyara, ga muḻkurr ŋanya gunganhamirriyaŋala bitjarra yana liŋgu walŋakunharamirriyunydja. Yuwalk yana ŋayi djälnydja bal'maranhamina djälwu Godkalaŋu, bumara marrtjina buku‐ruŋinyamaraŋalanydja Godku miriŋunhanydja.
ISA 59:18 Yo, yuwalk yana ŋayi yurru buku‐ruŋinyamarama yolŋu'‐yulŋunha ŋupanayŋuwuyyi yana walalaŋgalaŋuwuy walala djämawuy, yana ŋayi yurru bumanydja ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra djäma yätj, ŋunhinhanydja ŋunhi walala yukurra ŋuyulkthirri ŋapa‐nherraṉmirri nhanŋu Godku, bäythi walala ŋunhiyinydja ŋunhi walala yukurra nhina be‐wala barrku wäŋaŋura, ŋunhiyi malanha rom‐djarrpi'mirrinhanydja yurru baḏuwaḏuyunna ŋuriŋina Godkalana ŋaramurryu.
ISA 59:19 Yo, ŋuriŋi dhä‐yawar'yunarayunydja yolŋu'‐yulŋuyunydja yurru nhäma dharaŋana wal'ŋu birrka'mirriŋuranydja wäŋaŋura, bala walala yurru rom‐wiyaṉiyirrina Godkunydja, walala yurru nyinyaŋdhunna ŋuriki yätjkunydja ŋapa‐nherraṉmirrina, bala waḏutjana yana dhäruktja märrama Godnha, ḻatju'‐ḻakaramana yurru ŋanya yäkunydja. Liŋgu ŋayinydja yurru marrtji bitjanna bitjan ŋuli gapu ŋurruthinyara, ŋunhi yurru ŋanya gäma ŋunhiyinhayi wuṉḏaŋarryu watayu, ḏur'yun yurru, ga ŋunhiyinydjayi watanydja bitjan nhanŋu Garraywu ŋir'nha, ŋir'yunna ŋayi yurru.
ISA 59:20 Yuwalk yana ŋayi yurru marrtjinydja lili, ŋurikimirri nhanukalayŋumirrinydja yolŋu'‐yulŋuwalaŋumirri, bala walŋakumana ŋayi yurru ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala liŋgu ŋanydjaḻa'yurruna bilyurruna, ga gonha'yurrunana ŋunhi yätjnhanydja.
ISA 59:21 Yo, bitjarra ŋayi Garray waŋananydja, “Dhuwala ŋarra dhawu'‐nherraṉdja yukurra gam'. Liŋguna ŋarra nherrara ŋarrakuwaynydja ŋunhi Garrkuḻuknhanydja Walŋanha nhokalana, ga ŋarraku dhäruktja ŋarra nherrara ŋäṉarrlilina nhokala; bitjanna liŋgu gupaḏalkumana nhe yurru yukurra waŋanydja ŋarraku dhäruktja. Yo, nhepi ga nhuŋu yumurrku' ga ŋunhana‐wala nhokuŋu ŋunhi mala‐wunharawuynha, gupaḏalnha‐wala nhuma yurru yukurra nhina walŋanydja ŋarrakalana ŋuriŋiyi dhärukthu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 60:1 Yo, Godtja waŋa yukurra bitjan, “Nhuma ŋarrakuway gal'ŋu ŋunhi yolŋu walala. Gaŋgathiyana ga wekaŋa djarraṯawun'nha ŋuruku wiripu‐guḻku'wunydja yolŋu'‐yulŋuwu, liŋgu ŋunhi nhuŋunydja djarraṯawun' liŋguna bunanana, ga ŋuriŋi nhanukala Garraywala ḻatju'yunydja wal'ŋu djeŋarra'yunydja yukurra ŋäkirrmaramana nhumalanha ḻiw'maramana.
ISA 60:2 Ŋunha wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala miṯtji yurru yukurra nhina bukumunha'ŋura yana, yurru Garraywunydja djarraṯawun' ḻatjuny'tja ŋunhinydja yurru räkukumana walalanhanydja ŋuliwitjan nhumalaŋgalaŋukurruna.
ISA 60:3 Ŋunhinydja yurru wiripu‐guḻkuny'tja miṯtji yolŋu walala ga buŋgawamirri marrtji ŋunhiwalana nhumalaŋgalana djarraṯawun'lili; ga yuṯana ŋunhinydjayi walu yurru djaḏaw'yun walalaŋgunydja, liŋgu walala yurru maḻŋ'marama ga nhäma Garraywuna djarraṯawun' ḻatju'na dhika ŋanyana.
ISA 60:4 “Way Djurutjalam! Nhäŋa ya', ŋunhana nhumalaŋgunydja yolŋu'‐yulŋu marrtji yukurra lili wäŋa‐roŋiyirrina.
ISA 60:5 Yo, nhe yurru nhämanydja walalanha marrtjinyaranydja lili, bala nhuŋu yurru ŋayaŋunydja djulŋithirrina dhikana goŋmirriyirrina; walala yurru marrtjinydja beŋuru yana barrkuŋuru buku‐ḻiw'marama wäŋaŋurunydja, gämanydja yurru marrtji ḻatju'mirri ŋanya dhika mel‐wiḏi'na nhänydja malanha.
ISA 60:6 Walala yurru marrtjinydja ŋuriŋi yarraman'thu, gämanydja marrtji ŋunhiyi malanha garwarrwarr' ga buŋgan bäw', bitjan wokthunna yukurra Garraywu.
ISA 60:7 Wiripunydja yurru guḻku'yu mirithirri yolŋu'‐yulŋuyu gäma marrtji wäyin bembi bathanarawu mundhurr, buku‐ŋal'yunarawu nhanŋu Garraywu ŋunha Godkala Buṉbuŋura, ŋunhi yurru yukurra dhärra dhapirrkthirri dhika wal'ŋu.”
ISA 60:8 Nhä dhuwalanydja buṯthun yukurra waŋupini'kurrunydja, bitjandja bitjan wäyin buṯthun yukurra wäŋa‐roŋiyirri bala wäŋalili?
ISA 60:9 Ŋunhinydja Godkuna ŋunhi yolŋu'‐yulŋu, walala yukurra lili wäŋa‐roŋiyirrina. Yuwalk yana walala yukurra marrtjinydja wäŋa‐roŋiyirrinydja beŋuru barrkuŋuru wäŋaŋuru mitjiyayu ga dhika nhäyu, ga marrtjinydja walala yukurra goŋ‐dhawurrŋamirrina girri'mirri mel‐wiḏi'mirrina dhikana gäma yukurra, märr yurru walala yukurra märr‐ŋal'yun Godku ŋurikina wal'ŋu Yitjuralwalaŋuwuna Ḏarrtjalkkuna Waŋarrwu, liŋgu ŋayi yukurra Garraynydja märr‐ŋal'yun nhokala Djurutjalam wäŋa.
ISA 60:10 Yo, Garraynydja waŋana Djurutjalamgala wäŋawala bitjarra, “Yo, ŋuruŋu mulku'‐mulkuruyunydja yurru djäma ŋal'marama marrtji ḻoḻunydja gunganhamirriyama biyapul dhuwala wäŋanha ḻiw'marama, ga ŋuruŋu wiripuŋuwuyyunydja wäŋawuyyu ŋurru'‐ŋurruŋuyu yurru yukurra guŋga'yun nhumalanha. Liŋgu ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋarra dhä‐ḏir'yurruna nhumalanha ŋuriŋi ŋarrakalay ŋarra ŋaramurryu, yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋarra mel‐wuyurrunana nhumalaŋgu.
ISA 60:11 Yo, ŋunhi dhurrwaranydja ḻoḻu yurru yukurra dhärra ḻapthunara yana walupuy ga munhaku, yakana yurru dhaḻ'yun ŋunhiyi, märr yurru ŋuriŋi buŋgawayunydja wal'ŋu gäma nhuŋu mel‐wiḏiny'tja malanha girri'.
ISA 60:12 Liŋgu ŋunhinydja walala miṯtji yolŋu walala ŋunhi walala yaka yurru nhumalanha guŋga'yun, ŋunhiyinydja walalanha yurru baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna.
ISA 60:13 Yo, bukmakthunydja yolŋuyu walalay yurru gäma ḻatju' ŋanya dhika lanapu, bala walala yurru dhuḻ'yunna yukurra ŋarraku Buṉbunhanydja dhapirrkkumana dhikana.
ISA 60:14 Ga ŋunhinydja walala ŋunhi walala ŋuli yukurranha nyinyaŋdhuna ga ŋayaŋu‐yätjkunha nhumalanha, walalanydja yurru marrtji ga buku‐ŋal'yunna dhiyalayi. Ga dhuwalayi wäŋa Djurutjalamdja yurru yäku ‘Garraywuna Wäŋa,’ ga wiripunydja ŋayi yäku yurru ‘Djäyannha Wäŋa, Yitjuralwalaŋuwuna Waŋarrwu Ḏarrtjalkkuna Wal'ŋu Djeŋarra'wuna Godku.’
ISA 60:15 “Yo, yolŋu walala yurru yaka biyapulnydja mel‐ŋorra ga nyinyaŋdhun nhumalaŋgu, ga yakana biyapulnydja nhe yurru dhuwalayi wäŋa djingaryun yolŋumiriw. Ŋarranydja yurru nhuna djäma dhapirrkkumana dhikana wal'ŋu, ga bitjanna liŋgu gupaḏalnha‐wala yurru yolŋu walala nhina yukurra galŋa‐djulŋithirrina dhikana dhiyalanydja wäŋaŋura.
ISA 60:16 Yolŋuyu walalay buŋgawamirriyunydja yurru gäma nhumalaŋgu biyapulnha wal'ŋu ḻatju'mirrina ŋanyana mel‐wiḏi'mirrina girri', bala nhumanydja yurru yana dharaŋanna ŋunhi ŋarrapi Garray nhumalaŋgu walŋakunharamirrinydja God, Yitjuralwu biyapul wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru Waŋarr, ŋunhi ŋarra nhumalanha yänana dhawaṯmaraŋala beŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru.
ISA 60:17 Yo, nhumalaŋgu ŋurru'‐ŋurruŋunydja yurru goŋ‐nherraṉmirri gurrum'thunna dhikana, rom‐waŋganydhirrina yurru, ga dhiyalanydja gay' yolŋu walala yurru nhina yukurra ŋayaŋu‐wurrkurrum'thirrina; yakana biyapul yurru yolŋu walala bunharamirri yukurra, liŋgu ŋunhiyinydja rom‐bunharamirrinydja yurru winya'yunna‐wala yana buwayakthirrina. Ŋarranydja yurru nhumalanha gunganhamirriyama warray, bala bukmaknha yolŋunydja walala yurru wokthunna yukurra ŋarraku, nhumalaŋgalaŋuwu Garraywu Walŋakunharamirriwunydja.
ISA 60:19 Yo, ŋarrapi yana Garrayyu Godthu yurru yukurra räkukumanydja dhuwala wäŋanhanydja, liŋgu ŋarranydja dhuwala yukurra yurru djarraṯawun'thirrina nhumalaŋgala warrpam'nha.
ISA 60:20 Yakana yurru djarraṯawun' gärri buku‐munha'yirrinydja, ga yakana biyapul yurru nhuma yukurra nyä'yunmirri ŋuriŋi warwuyunydja.
ISA 60:21 Bukmakthu nhuma yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja djäma yukurra ŋayaŋu‐yunupana, ga dhuwalanydja gay' wäŋa yurru nhumalaŋguwaynha gupaḏalnha‐wala yana. Nhuma yurru ŋuthandja yukurra bitjanna bitjan dharpa dholkunhara ḻämu‐nherraṉara ŋarrakuŋu; ḻatju'thirrina dhika nhuma yurru dhapirrkthirrina ŋuthandja, bala walala yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja nhämana, bala wokthunna yurru ŋarraku.
ISA 60:22 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yolŋu walala miṯtji märr‐ḻurrkun' yana, yurru nhuma ŋunhi ŋuthandja yurru marrtji ganydjarrmirrina wal'ŋu yana, dhaŋaŋnha yurru yolŋu walala. Yo, Godthunydja djarr'yurruna ga nherrara walu dhiyakuyinydjayi, ŋunhi yurru ŋayi maḻŋ'thun, ga ŋunhi yurru ŋayi walu ŋunhi bunanydja, ŋarranydja yurru waḏutjana yana djämanydja, maḻŋ'thundja yurru waḏutjana yana.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 61:1 Yo, Garrayyu Godthunydja ŋarrakala nherrara dhaŋaŋguŋala ŋuriŋina nhanukalay ŋayi Walŋayuna Birrimbirryu; ŋayi djarr'yurruna ŋarranha, bala djuy'yurrunana, ŋarra yurru gäma manymaknha gal'ŋu dhäwu' yolŋu'‐yulŋuwuna ŋuriki gurrupuruŋumirriwuna. Ŋarra yurru baḏarraŋ'kuma ŋayaŋu yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yukurra ŋayaŋu‐warwumirriyirri, ga ḻakarama ŋarra yurru ŋuripanydja ŋunhi ŋayi garrpiṉarawuy ŋula nhäkuŋu romguŋu, “Way dhawaṯthurrana,” bitjan, bala ŋarra yurru dhayaḻakumana dhawaṯmaramana ŋanya ŋuliŋuru nhäŋuru .
ISA 61:2 Yo, Garrayyu ŋarranha yänguŋalana ŋurikalana walalaŋgala ŋunhi walala yukurra gäma ŋonuŋ, bitjanna yurru ŋarra ḻakarama gam'. Dhuwalana walunydja nhuŋu, ŋunhi ŋayi yurru Godthu walŋakumanydja nhuna, ga dhawaṯmarama nhuna beŋuru miriŋuwala goŋŋuru; galki ŋayi yurru baḏuwaḏuyunna yulŋunydja buku‐ruŋinyamaramana ŋunhinhanydja yätjmirrinhanydja ŋunhi walala ŋuyulkthirri yukurra nhanŋu.
ISA 61:3 Yurru ŋayipi Godthunydja yurru marrparaŋ'kuma warray nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha, ŋunhi walala yukurra ŋäthi galŋa‐yätjthirri wal'ŋu; ŋunhiyinydja yurru walalaŋgu galŋa‐yätjthinyaramirrinydja ŋäthinyaramirrinydja winya'yunna‐wala yana buwayakthirrina, bala walala yurru nhinanydja yukurra ŋayaŋu‐djulŋithirrina‐wala yana. Yakana walala yurru biyapulnydja ŋula galŋa‐ŋonuŋdhirri ŋula nhäyu, yanana walala yurru wokthunna gal'ŋu goŋmirriyirrina dhikana Garraywunydja, bitjanna bitjan yurru ŋayi dhaṯthunmirri ŋuriŋiyi wokthunarayuna. Yo, dhärranydja walala yurru wuṉḏaŋarrnha gal'ŋu yana dhunupana, bitjanna bitjan dharpa dholkunharawuy Garraywuŋu; walala yurru djämanydja nhäyinyara dhunupa ga ŋamakurru', märr yurru ŋuruŋu yolŋu'‐yulŋuyunydja nhämana, bala wokthunna yurru Garraywu.
ISA 61:4 Weyinŋumirrina yukurrana yolŋu walala Garraywunydja nhinana walŋamiriw dhika nhämiriw, balanyarana bitjan ḏaw'‐ḏawyunara wäŋa buṉbu, yurru biyapul walala yurru dhärrayi yulŋunydja walŋathirriyi, ga djäma ŋamakurru'na nhä ŋunhi dhunupa; walala yurru dhärranydja yukurra bitjanna bitjan yuṯa buṉbu dhuḻ'yunarawuy ŋunhiwala ŋäthiliŋulili yuṯuŋgurrlili.
ISA 61:5 Yo, mulkurunydja yolŋu yurru nhumalaŋgu djämamirrina walala; walala yurru maranhu‐wekamana nhumalaŋgu wäyinnhanydja malaŋunha, ga ŋuthanmarama ŋatha nhumalaŋgu.
ISA 61:6 Ga nhumapinydja yurru ŋunhi bitjan ḏalkarra'mirrina walala Garraywu, gulŋiyirri yurru galkililina yana nhanukala, ga djämana yukurra yurru Godkuna. Ga nhumanydja yurru ŋunhi bitjan ḻukunydjamirrina ŋurikiŋina walalaŋguŋu mulku'‐mulkuruwuŋuna, ŋunhi walala yurru gäma nhumalaŋgu ḻatju'mirri ŋanya dhika wal'ŋu.
ISA 61:7 “Ŋäthilinydja wal'ŋu nhe ŋunhinydja ŋurruwuyknha ŋula nhämiriwnha, gurrupuruŋuna nhe, yurru dhiyaŋunydja‐wala nhe ḻukunydjana mirithirrina, bitjanna nhe yurru yukurra nhinanydja ŋoy‐djulŋithirrina gupaḏalnha‐wala.
ISA 61:8 Liŋgu ŋarrapinydja Garraynydja yukurra märr‐ŋamathirri ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala rom‐waŋganymirri yolŋu walala, ga djäma dhunupa wal'ŋu, yurru ŋaramurryirrinydja ŋarra yukurra ŋapa‐nherraṉmirrinydja ŋurikina ŋunhi yätjkuna djarrpi'wuna. Yuwalk yana ŋarra yurru buku‐ruŋinyamaramanydja wekama ŋarrakalayŋunydja yolŋu'‐yulŋuwu, ga walalanydja yurru ŋarrakuwaynha walala yolŋu'‐yulŋu gupaḏalnha‐wala, dhulŋuŋuna yurru.
ISA 61:9 Birrka'mirriyu miṯtjiyunydja yurru walalanha ḻakarama ŋarrakuwaynha gal'ŋu dharrpalmirrina yolŋu'‐yulŋu, bala dharaŋanna yurru nhäma ŋunhi ŋarranydja walalanha goŋmirriyaŋala mirithinana yana,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 61:10 Yo, Djurutjalam wäŋa galŋa‐djulŋithirrina yukurra, waŋa yukurra bitjanna, “Ŋarranydja dhuwala mirithinana galŋa‐djulŋithina dhikana, liŋgu Garrayyu ŋarranhanydja walŋakuŋala; ŋayi dhaṯthurrunanydja ŋarranha ŋuriŋi nhanukalay ŋayi ŋayaŋu‐dhunupayinyarayu. Ŋarranydja dhuwala balanyarayi bitjan dhäyka ŋarra, dhaṯthunminyara girri'wuy ŋanya dhika dhapirrkmirriwuynha, girri'‐ŋamathirri yukurra dhuway'mirriŋuwuna ŋunhi ŋayi yurru märramana ŋanya, balanyarayi ŋarranydja dhuwala, liŋgu ŋayi ŋarranhanydja Garrayyu dhapirrkkuŋala.”
ISA 61:11 Yo, yolŋuyu ŋuli ḻämu‐nherraṉ maŋutji ŋatha, ga ŋunhiyi dhamany'tjundja yurru ŋayi yuṯana wal'ŋu, bala ŋayi yurru ŋuthanna‐wala yana dhapirrkthirrina dhikana, ga borummirriyirrina yurru. Ga bitjandhiyina ŋayi yukurra Godthu ḻämu‐nherraṉdja ŋayaŋulili ŋurikalanydja nhanukalaŋumirriwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala, ga ŋuliŋuru ŋunhi ŋayi Godthu ḻämu‐nherrara ŋunha ŋayaŋulili yolŋuwala yurru dhamany'tjundja, bala ŋuthanna ŋayaŋu‐dhunupayinyaramirrina ga wokthunaramirrina. Bukmakthuna yurru yolŋuyunydja walalay nhämana yana, bala wokthunna yukurra yurru Garraywunydja.
ISA 62:1 Yo, yuwalk yana märr‐yuwalk ŋarra yukurra märr‐ŋamathirri mirithirri gal'ŋu wäŋawu Djäyanbuyŋunydja, Godkalaŋunydja miṯtjiwu. Yakana ŋarra yurru dhäruk‐mukthundja, yana ŋarra yurru marrtjinyamirriyamana bukumirriyamanydja yukurra, bitjan märrliliyama märryu‐ŋupan Godnhanydja yurru, yanana liŋgu ga miṯtji nhanŋuway yurru yolŋu walala nhina yukurra yuwalkkumana wal'ŋu nhanukalaynha Godkalana dhunupa'ŋuŋurana romŋura, yana liŋgu‐u‐u ga Godkala djarraṯawun'thunydja yurru räkukumana ŋunhi bukumunha'nhanydja warrpam'nha ŋuliŋuruna nhanukalayŋuwalana yolŋu'‐yulŋuwala miṯtjiwala.
ISA 62:2 Yo, nhumalaŋgalanydja yurru yolŋuyu walalay miṯtjiyu nhämana Godkunydja rom‐dhunupanydja wal'ŋu, ga ŋuriŋi buŋgawamirriyu wal'ŋu nhämana yurru nhanŋunydja ḻatju' ŋanya dhika wal'ŋu nhumalaŋgalana, bala ŋayi yurru Garrayyunydja wekama yuṯana gal'ŋu yäku nhumalaŋgunydja.
ISA 62:3 Ga bitjanna ŋayi yurru yulŋunydja garrwarkumana nhumalanhanydja nhanukalay ŋayi goŋdhu, liŋgu nhumanydja yurru ŋunhi dhapirrknha dhikana wal'ŋu, balanyarana bitjan buŋgawawu ŋuriki muḻkurrwuy girri', miny'tjimirrina ŋanyana dhapirrknha nhanŋuna Godkuna, ŋunhi ŋayina yuwalktja wal'ŋu buŋgawa bukmakkunydja.
ISA 62:4 Yakana yurru biyapulnydja yolŋuyu walalay waŋa nhumalanha bitjan, “Godthunydja nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha meṉguŋalana liŋguna, gonha'yurrunana ŋayi walalanha.” Yo, walala yurru yana waŋa ḻakaramana nhumalanha bitjanna, “Way, wirrki warray ŋunha Godtja yukurra märr‐ŋamathirri ŋurukunydja walalaŋgu, ŋayi märraŋala walalanhanydja bitjan nhanŋuwayliliyaŋalana. Walalanydja ŋunha bitjan nhanŋu dhäykana, ŋunhi ŋayipina märraŋala.”
ISA 62:5 Yo, yuṯayu ḏarramuyu ŋuli märrama nhanŋuway ŋayi miyalknha, bala ŋayi ŋuli mirithirrina wal'ŋu galŋa‐djulŋithirrinydja, ga bitjandhina ŋayinydja yurru Godthunydja märrama bitjan nhanŋuwayliliyama ŋayi nhumalanha, ga wirrkina ŋayi yurru dhika wal'ŋu goŋmirriyirrinydja ŋayaŋu‐djulŋithirrina nhumalaŋgala.
ISA 62:6 Yo, Godtja yukurra waŋa bitjan, “Djurutjalam ŋarrakuway gal'ŋu wäŋa ga miṯtji. Ŋarranydja djarr'yurruna yolŋu'‐yulŋunha, walala yurru yukurra dhärra bitjanna bitjan dhukarr‐nhänharamirri walala, nhäma yukurra yurru dhukarr‐nhäma miriŋuwu walalaŋgu. Bitjan liŋgu walu‐ŋupan ga munha‐ŋupan walala yurru yukurra bukumirriyamanydja Godkala, yakana walala yurru ḏaḏawyun ga nhina mukthundja yukurra; bitjanna liŋguna walala yurru yukurra Godkala waŋanydja bitjanna gam', ‘Garray, nhe dhawu'‐nherrara ŋunhi nhenydja yurru walŋakuma nhuŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha.’” Yo, nhuma yolŋu walala ŋunhi nhuma ŋuli yukurra bukumirriyama, yaka walala ḏaḏawyurra ga gulyurra ŋuliŋuruyinydja ga nhiniya ganydjarr märr‐yawaryurranydja; mukthurra‐wala yana bukumirriyaŋa yukirriya, buku‐ḻayyunmaraŋa ŋanya Godnhanydja marrtjiya, märr yurru ŋayi Godtja yaka nhina galŋa‐mukthun ga gulyun, yanana liŋgu ga yuṯakuma ŋayi yurru nhanŋuway ŋayi miṯtjinha Djurutjalam, märr yurru bukmakthuna nhämanydja nhanŋu ḻatjuny'tja ŋanyanydja rom, bala wokthunna yurru walalaŋgu Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'‐yulŋuwu.
ISA 62:8 Yo, Garrayyu dhawu'‐nherrara Djurutjalamgunydja bitjarra gam', “Yakana biyapulnydja yurru ŋuruŋu miriŋuyunydja ḻuka yukurra ŋathanydja ŋunhi nhokuŋu ŋuthanmaranhara; nhumapi yurru marrtji wapmarama ŋunhi ŋathanydja malanha, bala ḻukana yana wokthunna manapan goŋmirriyirrina; ŋunhalanydja ŋarrakalanydja Buṉbuŋura nhuma yurru yukurra ḻuka ŋatha ga borum weyikany'tja, buku‐ŋal'yunna yurru yukurra Garraywuna.”
ISA 62:10 Gatjuy marrtjiyana walala, yäkthurrana marrtjiya biyakana dhukarrnha ŋurikina walalaŋgu nhokalaŋumirriwuna yolŋu'‐yulŋuwu gumurr‐roŋiyinyarawu; biyaka yäkthurrana ḻaparra'kuŋana dhukarrnydja, liŋgu Garrayyunydja waŋa yukurra bukmakkala yana buku‐ḻiw'marama wäŋaŋuranydja malaŋuŋura bitjanna, “Ḻakaraŋana ŋarrakalaŋuwa yolŋu'‐yulŋuwanydja biyakana, ‘Nhäŋana ya', Garraynydja marrtjina yukurra lili walŋakunharawuna nhumalaŋgu, ga gämanydja ŋayi yukurra buku‐ruŋinyamaranharawuynha nhumalaŋgu djämawuynha.’”
ISA 62:12 Yo, yolŋunydja walala yurru waŋa nhumalanha bitjanna, “Ŋunhanydja walala yolŋu'‐yulŋu ḏarrtjalkmirrina gal'ŋu, ganaŋ'maranharana nhanŋuwaynha Godkuna, liŋgu ŋayipi Godthu walalanhanydja märraŋala dhawaṯmaraŋala ŋulaŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru.” Yo, walala yurru waŋa wiripunydja bitjan, “Djurutjalam, nhenydja dhuwala wäŋa ŋunhi ŋayi God yukurra mirithirri wal'ŋu märr‐ŋamathirri, yaka ŋayi nhuna gonha'yurruna gupaḏalkuŋalanydja.”
ISA 63:1 Yo, yol dhuwalanydja gay' yolŋu marrtji yukurra lili beŋurunydja wäŋaŋuru Yedamŋurunydja? Dhaṯthunminanydja ŋayi dhuwala ḻatju'yu dhika wal'ŋu miku'yu girri'yunydja, ga marrtjina ŋayi yukurra dhuwala lili biyapulnha gal'ŋu ganydjarrnydja bathalana, ga waŋanydja ŋayi yukurra bitjan, “Ŋarra dhuwalanydja, ŋunhiyi God Waŋarr ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu, ga marrtjinydja ŋarra yukurra dhuwala, ŋarra yurru walŋakuma yolŋu'‐yulŋunha, ga waŋanydja yurru yukurra dhunupa yana wal'ŋu.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 63:2 Ga biyapul ŋarra dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Way Garray, nhäyu nhuŋu girriny'tja dhuwala miku'mirriyina? Mak nhe yukurrana dhuwala djäma muŋdhu'‐muŋdhurruna borum weyika ḻingarryinyara nhokalay nhe djalkiriyu; mak nhokala yukurrana dhuwala girri'lilinydja baḻkarr'yurruna weyika'na borumnha.”
ISA 63:3 Ga ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra ḻakaraŋala, “Yo, ŋarra yukurrana muŋdhu'‐muŋdhurrunanydja ŋunhinha yolŋu'‐yulŋunha dhuwurr‐yätjmirrinhana wal'ŋu, bitjarrana bitjan ŋuli yolŋuyu muŋdhu'‐muŋdhun borum rumbal weyika ḻarryunmarama. Ŋarrapi waŋganydhu djäma dhuwala bitjarrayinydja, yaka ŋula yolthu guŋga'yurrunanydja ŋarranha. Ŋarra mirithina ŋaramurryinanydja ŋuriki yätjmirriwunydja wal'ŋu yolŋu'‐yulŋuwu, bala ŋarra muŋdhu'‐muŋdhurrunana binydjitjkuŋalana walalanha marrtjina ŋarrakalay ŋarra djalkiriyuna, bala ŋarraku girriny'tja bap‐bapmaranharana ŋuriŋiyinayi gulaŋdhuna walalaŋgala.
ISA 63:4 Ŋarra yurru dhä‐ḏir'yunna yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋunhi dhuwurr‐yätjmirrinhanydja, buku‐ruŋinyamarama yurru walalaŋgu ŋupanayŋu yana yätjthi ŋuriki yätjpuy ŋunhi walala yukurrana djäma. Liŋgu dhuwalana gay' walunydja ŋunhi ŋarra yurru walŋakumayi ŋarrakuwaynydja ŋarra yolŋu'‐yulŋunha gal'ŋu ŋunhi rom‐dhunupamirrinhanydja warrpam' yana.
ISA 63:5 Yo, ŋarra nhäŋala marrtjina yolŋuwu, ga yakana ŋarra maḻŋ'maraŋalanydja ŋula yolnha yolŋunha guŋga'yunarawunydja ŋarraku, bala ṉirryurrunana ŋarra nhäŋalanydja wilwilyurrunana manapara. Yurru ŋuriŋi ŋaramurryunydja ŋarrakalay ŋarranha wuṉḏaŋarrkuŋala warray, bala ŋarra dhä‐ḏir'yurrunana bumarana ŋunhi miriŋunhanydja ŋuriŋina ŋarrakalaynha ŋarra ganydjarryu wal'ŋu;
ISA 63:6 ŋuriŋi ŋaramurryu ŋarrakalay ŋarra bitjarra muŋdhu'‐muŋdhurrunana warrpam'thurrunana ŋunhiyi dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha warrpam'thurrunana baḏuwaḏuyurruna, bala walalaŋgu ŋunhi maŋguny'tja waṉḏinana birrka'mirrina wäŋa monyguŋala.”
ISA 63:7 Yo, ŋarranydja yurru miyaman manikaynha wokthunna Garraywu, liŋgu ŋayinydja mirithirri warray ŋamakurru' Waŋarr, ga djämanydja ŋayi ŋuli mirithirri yana ḻatju' dhika wal'ŋu ŋamakurru' yana. Wirrki ŋayi yukurrana goŋmirriyaŋalanydja nhanŋuway yolŋu'‐yulŋunhanydja Yitjuralpuyŋunhanydja, liŋgu ŋayipi mel‐wuyunaramirrinydja, ga märr‐ŋamathinyaranydja nhanŋu dhärra yukurra yana djambimiriw.
ISA 63:8 Liŋgu ŋayi waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Walalanydja dhuwala ŋarrakuway yana yolŋu'‐yulŋu, bitjan gäthu'mirriŋu walala ŋarraku; nhinanydja walala yukurra yurru yuwalkŋuŋura yana wal'ŋu, yakana walala yurru ŋarranha mayali'‐wilkthundja,” bitjandhiyi, bala ŋayi walalanha walŋakuŋalanydja ŋuliŋuruyi dhawaṯmaraŋala mariŋurunydja.
ISA 63:9 Yo, Godku ŋunhi yolŋu walala burakinya ŋuli yukurranha ŋayaŋu‐yätjthinya ŋuriŋi warwuyu, yurru ŋayi Garrayyunydja walŋakuŋala warray beŋuruyi walalanha. Yaka ŋayi yänguŋala djiwarr'wuynhanydja yolŋunha guŋga'yunarawunydja, ŋayipi walalanhanydja walŋakuŋala, ŋayi dhawaṯmaraŋala walalanha beŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru, liŋgu wirrki yana ŋayi mel‐wuyurrunanydja walalaŋgu märr‐ŋamathinyarayu manapanarayu. Yo, ḻaw'maraŋalanydja ŋayi walalanha, bala ŋayi gäŋalana marrtjina walalanha gurrum'thurruna yana wal'ŋu, ḻatju'kuŋala dhika.
ISA 63:10 Yurru walalanydja ŋuyulkthina warray, ŋapa warray wekaŋala nhanŋunydja, bala ŋayinydja ŋunhi Godku Walŋanydja Garrkuḻuktja Birrimbirr ŋayaŋu‐yätjthinana, bala ŋayi Garraynydja ŋanydjaḻa'yurrunana walalaŋgala, ŋapana wekaŋala walalaŋgu. Walalanydja ŋunhi balanyarana bitjan miriŋuna nhanŋu, miriŋuwalana gali'ŋura, bala ŋayinydja Garrayyunydja bumara yukurrana walalanhana manaparana.
ISA 63:11 Bala yolŋu'‐yulŋuyunydja guyaŋinana baman'ŋuwuynha wal'ŋu, ŋunhi ŋayi yukurrana Mawtjitjthu gäŋalanydja walalaŋgu märi'munha beŋuru Yetjipŋuru, ga waŋana walala yukurrana bitjarra, “Way, wanhaka dhika be Godtja? Ŋäthilinydja ŋunhinydja wal'ŋu, Garrayyu yukurrana ŋilimurruŋgu märi'munhanydja gäŋala nhanukalay ŋayi goŋdhu, bala ŋayi märraŋalana walalanha ŋuliŋuru gapuŋurunydja walŋakuŋalana. Ŋayi yänguŋala nhanŋuway ŋunhi Walŋamirri Birrimbirr, ŋayi yukurrana nhinananydja walalaŋgala ŋunhilina ṉapuŋga'na, ga ŋuriŋi yana bili ganydjarryunydja bathalayu wal'ŋu ŋayi gulk‐gulkthurruna ŋunhiyi gapunhanydja, ŋunhi ŋayi Mawtjitj goŋ‐garrwarkunhamina ŋanyapinyay ŋayi,
ISA 63:13 bala ŋayi yukurrana ŋurru‐warryurrunanydja nhanŋuway ŋayi yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋuliwitjarrayi gapukurrunydja ṉapuŋga'ŋukurrunydja, baṉḏanygurruna marrtjina.
ISA 63:14 Yakana walala ŋula galkina ga dhä‐ŋal'yurruna ŋula nhälilinydja, liŋgu ŋuriŋi Birrimbirryu Garraywalanydja yukurrana goŋ‐gulaŋala walalanha ḻatju'kuŋalana‐wala yanana, bala ŋayi nherrara walalanha ŋayaŋuwuna nhinanharawu.” Yo Garray, nhenydja ŋunhi gäŋala nhuŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha ŋamathaŋala yana wal'ŋu, ga dhiyakuna märrwu yolŋuyunydja walalay yukurra waŋa yäku ḻakarama nhuna mirithirrina wal'ŋu yindikumana, gupaḏalnha‐wala yurru.
ISA 63:15 Yo Garray, nhäŋa ŋanapurrunha dhipuŋuruyinydja nhokalay nhe ḻatju'ŋurunydja wal'ŋu ḏarrtjalkŋurunydja wäŋaŋuru. Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhe mirithina yana märr‐ŋamathina ŋanapurruŋgu mel‐wuyunaramirriyu, ga nhäŋala ŋanapurru ganydjarrnydja nhuŋu. Mukthun nhe yukurra märr‐ŋamathirri yulŋunydja ŋanapurruŋgu? Wanhaka dhika nhuŋu märr‐ŋamathinyaranydja? Yaka ŋanapurrunha meṉguŋa, liŋgu nhe muka ŋanapurruŋgunydja bäpa'mirriŋu.
ISA 63:16 Mak ŋanapurrunha märi'muyu Yipurayimdhunydja ga Djaykupthunydja meṉguŋalana, yurru nhenydja ŋanapurruŋgu bäpa'mirriŋuna, Walŋakunharamirrina Garray ŋanapurruŋgu; bitjana liŋgu nhenydja ŋuli gombunha warray walŋakunha ŋanapurrunha ŋuliŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru.
ISA 63:17 Garray, nhäku warray ŋanapurrunydja dhuwala gatjpaḻ'yurruna ŋulaŋuru nhokalanydja gatjaḻŋuru? Ŋanapurru bilyurruna ŋanapurruŋgalaynha gatjaḻlili. Nhäku warray nhe ŋanapurrunha gonha'yurrunanydja, ga ŋayaŋunydja ŋanapurrunha ḏälkuŋala? Garray roŋiyiyana lili ŋanapurruŋgala; guŋga'yurrana ŋanapurrunha, liŋgu nhenydja dhuwala God ŋanapurruŋguway yana, ga ŋanapurrunydja nhuŋuway dhulŋuŋu.
ISA 63:18 Djurutjalamdja ŋunha wäŋa ŋanapurruŋgala goŋŋura yana gurriri warray; yana ŋunhi miriŋunydja bunana, bala walala muŋdhu'‐muŋdhurrunana marrtjina ŋunhi nhuŋu dharrpalnydja wäŋa.
ISA 63:19 Garray, nhenydja ŋanapurruŋgu ŋurruŋu buŋgawa, ga dhuwalana gay' ŋanapurru bena‐wala barrkuna nhokalanydja. Bitjanna nhe yukurra nhämanydja ŋanapurrunha, bitjan ŋanapurrunydja mulkuruna nhokala, bitjan ŋanapurru yakana nhokalaŋumirri yäkumirri.
ISA 64:1 Garray, ŋanapurrunydja ḏukṯuk nhuŋu nhe yurru djiwarrny'tja ḻapmaramana, ga dhunurrana lili, märr yurru dhuwala munathany'tja wäŋa buku'‐wukunydja gur'kuryunna ŋuriŋi nhokala ganydjarryunydja.
ISA 64:2 Ŋunha miriŋuyunydja walalay yurru nhäma dharaŋanna ŋunhi nhenydja biyapul wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru God, ga yolŋu'‐yulŋu miṯtji bäpurruny'tja yurru barrarirrina mirithirrina wal'ŋu marrmarryunmirrina gumurrŋura nhokalanydja, liŋgu nhenydja dhuwala balanyara biyaku ŋuli gurthana, ga ŋuriŋi nhokalanydja gurthayu yurru nhärana ŋunha dharpanydja räwakthirrina.
ISA 64:3 Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja nhe marrtjina lili, bala ŋayinydja ŋunhi bukunydja wäŋa marrmarryurrunana, bäyyi warray ŋunhi ŋanapurru yakanydja gatjpu'yurruna ŋurikiyi, yurru nhenydja djäma mirithirri warray ganydjarr ḏumurru.
ISA 64:4 Nhenydja dhuwala God, ŋunhi warray ŋunhi nhe ŋuli djäma ŋamakurru' wal'ŋu dhika ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yukurra galkun ŋuli gatjpu'yun nhuŋu; yaka ŋäthilinydja yolŋuyu nhäŋala balanyarayinydja Godnha bitjan nhe.
ISA 64:5 Nhenydja gumurr‐ŋamathirri ŋuli yukurra ŋurikinydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli djäma ŋamathama wal'ŋu dhunupa ŋayaŋu‐djulŋithinyaramirriyu, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yukurra nhina ŋunhili nhokala ŋamakurru'ŋura romŋura. Yurru ŋanapurrunydja dhuwala dhuwurr‐yätjmirri yana. Nhenydja ŋanapurruŋgu ŋaramurryina, liŋgu ŋanapurrunydja djäma yätjkuŋala ŋuliŋuru liŋgu ŋurruŋuru ga yana liŋgu ga dhiyaŋu‐wala dhuwala mukthun. Nhaltjan dhika ŋanapurru yurru walŋathirrinydja?
ISA 64:6 Ŋanapurrunydja dhuwala bukmak rom‐djarrpi'mirri yulŋunydja nhokalanydja maŋutjiŋura. Yo, ŋanapurrunydja ŋuli ŋunhi djäma, ŋunhi ŋanapurruway ŋuli guyaŋirri yanapi ŋamakurru', yurru nhenydja ŋuli ŋunhiyi yätj ḻakarama warray yana wal'ŋu mirithirri warray, balanyara warray biyaku ŋuli dhukun'mirri dhomala, biyapulnha wal'ŋu buŋgan‐ḏumurruna barrpa'na. Yo, ŋuriŋi ŋanapurruŋgala yätjthunydja yukurra djaw'yunna‐wala yana ŋanapurrunha, balanyarana bitjan ŋanapurrunydja man'tjarr bo'yunara, ḏaŋgalkmaranhara watawuŋu.
ISA 64:7 Yakana ŋula waŋganydhu ŋuli yukurra bukumirriyama nhuna ŋäŋ'thun guŋga'yunarawunydja; ŋanapurrunydja ŋuli yukurra yana ḻayḻayyunna ŋula nhäŋurana malaŋuŋura, yakana ŋula waŋgany yolŋu bira'yun ŋuli yukurra ga ralparalpa nhina, bitjan ŋayi yurru nhuna mulka. Bala nhenydja ŋunhi buku‐yaw'yunmina nhunapinyay nhe, gonha'yurrunana ŋanapurrunha, bala nhe dhayuŋaranydja ŋanapurrunha ŋunhiwalana ŋanapurruŋgalay yätjlilina wal'ŋu romlili, märr yurru ŋanapurruŋgunydja ŋunhiyina yätjnha wal'ŋu buŋgawa.
ISA 64:8 Garray, nhenydja ŋanapurruŋgu bäpa'mirriŋu. Ŋanapurrunydja dhuwala balanyara biyaku ŋuli dhoḻu, ga nhenydja balanyarana bitjan djämamirrina nhe ŋurikiyi dhoḻuwu; nhe ŋanapurrunhanydja djäma nhepi, nhokalay nhe goŋdhu.
ISA 64:9 Garray, yakana ŋanapurruŋgu mukthurranydja‐wala ŋaramurrthiya; yaka guyaŋiya biyaka liŋgu ŋanapurruŋgu yätj malanha. Nhäŋa ŋanapurrunhanydja mel‐wuyunaramirriyu, liŋgu ŋanapurrunydja dhuwala nhuŋuway yolŋu walala.
ISA 64:10 Garray, ŋunha nhuŋu ŋunhi dharrpalnydja wal'ŋu wäŋa liŋguna ḏaw'‐ḏawyurrunana buḻwaŋ'maranharana, ŋorra yukurra yolŋumiriwnha yana.
ISA 64:11 Ŋanapurruŋgu bäpa'mirriŋunydja walala ŋuli yukurranha buku‐ŋal'yuna ŋunhiliyi ḻatju'ŋura wal'ŋu nhokalay Buṉbuŋura, ga ŋunhayi wäŋanydja Buṉbunydja liŋguwuynha dhuŋgur'yunarana ŋurikiŋi gurthawuŋuna nhäranharana, ga liŋguna nhä malanha ḻatju'mirrinydja dhikanydja nhäranana warrpam'nha buwayakthinana.
ISA 64:12 Buku‐djulŋi Garray, nhätha nhe yurru ŋanapurrunha guŋga'yundja? Nhaltjan nhe yurru yulŋunydja? . . . mukthun yana nhina yukurra dhäruk mukthun? Mukthun nhe yurru ŋanapurrunha dhä‐ḏir'yun gupaḏalkuma?
ISA 65:1 Ga ŋayi Garraynydja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala dhärrana ŋarra yukurrana galkurruna nhumalaŋgu bukumirriyanharawuywuna, ga nhenydja yaka warray marrtjina ga bukumirriyaŋalanydja ŋarrakala. Ŋarranydja dhuwala gay', dhärra ŋarra yukurra baṉarra'ŋura, ga nhenydja yaka warray marrtjina ga ḻarruŋalanydja ŋarraku. Ŋarra waŋana ŋunha miṯtjinha bäpurru'nha yolŋunha walalanha ‘Dhuwala ŋarra,’ bitjarra, yurru walalanydja yaka warray ŋula bukumirriyaŋala guŋga'yunarawunydja ŋarrakala.
ISA 65:2 Bitjan liŋgu ŋarranydja yukurra dhärra baṉdja‐ḻakarama dhuwala, ŋaḏupthun nhumalaŋgu ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi nhuma ŋayaŋu‐nhumalaŋgalayŋumirri nhuma, galkun ŋarra yukurra yulŋunydja nhumalaŋgu ŋunhi ŋänharamiriwwunydja yolŋu'‐yulŋuwu. Ŋarranydja bini ŋunhi gumurr‐ŋamathinya nhumalanha märranhanydja, yurru nhuma yukurra djäma nhumalaŋgiyingala nhuma djälyu wal'ŋu bitjan liŋgu.
ISA 65:3 Bala ŋarranydja nhumalaŋgu ŋaramurryinana wirrkina, liŋgu bitjan warray liŋgu nhumanydja yukurra djäma ŋula nhä warray yätj warray rom malanha; bitjan liŋgu nhuma yukurra buku‐ŋal'yundja wiripuŋuwunydja waŋarrwu maḏayin'ku ga ŋula nhäku, ga dhuŋgur'yun marrtji ŋula nhä buŋgan bäw' malanha ŋuriki be nhäku waŋarrwu.
ISA 65:4 Munhakunydja nhuma ŋuli marrtji molulili ŋunha be nhälili dhuyulili wäŋalili, bala nhuma ŋuli djäma manikaynha mokuywuna ŋurikina buku‐ŋal'yun, ga wiripunydja nhuma ŋuli ḻuka bikipiki ga ŋula nhä malanha wäyin ŋunhi nhuma ŋuli ŋäthilinydja mundhurr wekama ŋuriki be nhäku waŋarrwu.
ISA 65:5 Nhe ŋuli ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe bitjanmirri, ‘Ŋarranydja dhuwala ḏarrtjalk. Yaka marrtjiya galkithiya ŋarrakalanydja lili; nhe ŋuli bäynha ŋarranha moy'mirriyaŋu.’ Wirrki ŋarra yukurra ŋapa‐milnyaŋ'thundja balanyarawunydja romgu, ga ŋaramurrnydja dhuwala ŋarraku balanyarana bitjan gurtha ŋunhi ŋuli yukurra nhära bitjan liŋgu.
ISA 65:6 “Yakana ŋarra yurru dhäruk mukthun gupaḏalkuma, ŋarranydja yurru yana buku‐ruŋiyinmaramayi ŋurikinydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu dhuwurr‐yätjmirriwunydja, ŋupanayŋuyi yana ŋunhi walala ŋuli yukurra djäma bitjandhiyi dhuwurr‐yätj. Yo, ŋarranydja yurru dhä‐ḏir'yunna ŋuriki walalaŋgalaŋuwuy yätjpuynydja djämawuy ga bitjandhi liŋgu walalaŋgalaŋuwu märi'muwunydja yätjpuy, ŋunhi walala yukurrana mundhurr wekaŋala bathara buŋgan bäw' bitjarrayi, buku‐ŋal'yurruna wiripuŋuwu waŋarrwu. Yuwalkkuma yana ŋarra yurru nhumalanha buku‐ruŋinyamarama dhä‐ḏir'yundja ŋuriki ŋunhi nhuma yukurra djäma dhuwurr, ŋayaŋu‐yätjkuma ŋarranha.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 65:8 “Yo, ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna yulŋunydja dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, yurru yaka ŋarra yurru dhuwala baḏuwaḏuyun warrpam'thundja yolŋu'‐yulŋunha, yana ŋarra yurru walŋakumanydja märrama ŋunhinha walalanha ḻurrkun'nha, ŋunhi walala yukurra yuwalkkuma dhäruk-märrama ŋarranha; ŋarranydja yurru ŋunhiyinydja walalanha bitjan goŋmirriyamana wal'ŋu, bala walala yurru buku‐ŋal'yunna yukurra ŋarraku, ga nhinanydja walala yurru yukurra manymakkumana dhikana wal'ŋu yana ḻatju'ŋurana ŋoy‐ŋamathirrina.
ISA 65:11 Yurru nhumalaŋgunydja ŋurikinydja ŋunhi nhuma gonha'yurruna ŋarranha, ŋapa‐wekaŋala ŋarraku, ga buku‐ŋal'yun yukurra wiripuŋuwu waŋarrwu, nhenydja yurru yakana nhina walŋathirri, liŋgu nhumanydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna ga ŋäkula ŋunhi ŋarra wäthurrunanydja nhumalaŋgu; yaka warray nhumanydja ḏukṯukthina ga dhäruk märraŋala ŋarranha, yana nhuma mäkiri'‐yaryurruna warray ŋarrakunydja, ga djäma djarrpi' warray rom.
ISA 65:13 Yo, yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra dhuwala. Ŋunhinydja walala ŋunhi walala yurru buku‐ŋal'yun ŋarraku ga dhäruk-märrama ŋarranha, ŋunhiyinydja walala yurru mirithirrina wal'ŋu maranhuyirri, ga nhumanydja yurru marrya'yirrina ga ŋanhdharkthirrina; walalanydja yurru ŋunhiyinydja walala djulŋithirrina goŋmirriyirrina nhina, yurru yukurra miyaman märr‐yiŋgathirrina wal'ŋu. Ga nhumanydja ŋunhinydja ŋunhi nhuma dhäruk‐märranharamiriw walala, nhumanydja yukurra yurru galŋa‐yätjthirrina, ŋäthina nhenydja yurru warwumirriyirrina.
ISA 65:15 Nhumanydja yurru raku'‐rakunydhirrina, ga ŋunhina walala dhäruk‐märranhamirrina yurru walŋanydja nhina yukurra, ga ŋarrapi yurru walalanha wekama yuṯanydja yäku yana. Ga walalanydja yurru goŋmirriyanharana ŋarrakuŋu, ŋunhi ŋarrapi yuwalktja Waŋarr God. Yanana yurru walala meṉgumana marinydja, liŋguna ŋunhi djuḻkthurruna, winya'yurrunana.”
ISA 65:17 Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Märr‐yuwalk yana ŋarra yukurra djämanydja yuṯa ŋunha djiwarr' ga yuṯa dhuwala munatha'. Yolŋu'‐yulŋuyu yurru meṉgumana ŋunhi ŋäthiliŋunydja, ga yakana biyapulnydja walala yurru yukurra guyaŋirri bala dhuḏithuny'tja roŋiyirri ŋäthiliŋunydja dhukarr.
ISA 65:18 Nhäŋa dhuwala yuṯana ŋunhi ŋarra yukurra djäma, ga biyaka galŋa‐djulŋithiyana. Ŋarra yurru Djurutjalamdja wäŋa biyapul dhuḻ'yundhi, yuṯakumayi djäma, ga yolŋunydja walala yurru nhina yukurra ŋayaŋu‐ŋamathirrina dhikana wal'ŋu ŋunhiliyi ḻatju'ŋuranydja dhikanydja wäŋaŋura.
ISA 65:19 Ga ŋarrapinydja yurru bitjan yana liŋgu galŋa‐djulŋithirriyi ŋurikiyi wäŋawu, mirithirrina gal'ŋu yurru märr‐yiŋgathirrina ŋarrakalaŋuwala yolŋu'‐yulŋuwalana. Yakana yurru ŋula yol yolŋu galŋa‐yätjthirri ŋunhiliyinydjayi wäŋaŋura, ga yakana yurru ŋula yol ŋäthi yukurra.
ISA 65:20 Yothuny'tja yurru ŋunhinydja yakana rakunydhirri, ga ŋunhi yurru yolŋu balanyara bitjan 100‐mirrina dhuŋgarramirri, ŋayinydja yurru mukthunna‐wala yana nhina yukurra bitjanna bitjan yuṯana ŋayi yolŋu; ŋunhina liŋgu yurru rakunydhirri yuṯanydja ŋunhi ŋayi dhuwurr‐yätjnha yolŋu.
ISA 65:21 Yolŋu'‐yulŋuyu yurru marrtji dhuḻ'yun wäŋa, bala nhinana yurru yukurra wäŋaramana ŋunhiliyi, ga yakana yurru miriŋuyu djaw'yun yukurra ŋuliŋuruyinydja borum ga ŋatha ŋunhi walala yukurra yurru ŋuthanmarama; ŋayipina yurru yana ŋunhinydja wäŋa‐waṯaŋuyuna ḻuka yukurra.
ISA 65:23 Yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu djäma yukurra dhäparktja, ga djamarrkuḻiny'tja walalaŋgu yurru yakana ŋula burakirri ŋula nhäyunydja, liŋgu ŋunhiyinydja walala yumurrku' ŋurikina walalaŋgu ŋunhi ŋayi Godthu ŋayipi goŋmirriyaŋala walalanha.
ISA 65:24 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi ŋarra yurru wekama nhä malanha ŋamakurru'na ŋäthili yana, yurruna walala yurru ŋäŋ'thun; walala yurru ŋäŋ'thundja, ga ŋarranydja yurru wekama ŋulinyaramirriyu liŋgu ŋunhi walala yukurra baḏak waŋa bukumirriyama ŋarrakala.
ISA 65:25 Yakana yurru wäyindhu ŋula waŋganydhu buma wiripuŋunhanydja; ŋuriŋi wakinŋuyunydja wuŋgandhu ga boḏinydhu bembiyu yurru yukurra ḻuka rrambaŋina mulmunydja waŋganyŋurana, ga maḏakarritjthu ŋuriŋi läyindhu yurru ḻuka mulmuna, bitjanna bitjan buliki'yu, ga yakana yurru biyapul moḻ'ŋuyunydja ḻäwuma yolŋunha. Yakana yurru yolŋu burakirri yukurra ŋula nhäyunydja; bukmaknha yukurra yurru nhina walŋamirrina warrpam'nha ŋunhalayinydja ŋunhi ŋarrakalay dhuyuŋuranydja wal'ŋu bukuŋuranydja wäŋaŋura.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ISA 66:1 Yo, Garray waŋa yukurra bitjan, “Djiwarrny'tja dhuwala ŋarraku wäŋa nhinanharawu, ga dhuwalinydja munathany'tja wäŋa ŋarraku ḻuku‐nherraṉminyarawuna. Nhäyinyara dhika buṉbu nhuma yurru djämanydja ŋarraku dhika? Wanhami wäŋaŋura ŋarranydja yurru nhina yukurra? . . . nhäyinyaraŋura buṉbuŋura?
ISA 66:2 Liŋgu dhuwalayinydja bukmak nhä malanha ŋarrakuŋuway yana djämawuy. Ŋarra yurru nhäma mel‐wuyun ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yurru bun'kumu‐djipthun djalkirilili ŋarrakala, nyilŋ'maranhamirri bitjan ŋanyapinyay ŋayi, ga ŋanydjaḻa'yun yuwalkkuma yana ŋuliŋuru yätjŋurunydja nhanukalay ŋayi, ga yuwalk ŋarraku dhäruktja gal'ŋu märrama.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 1:1 Dhuwalanydja gay' dhäruk waŋa yukurra yäku Djiramaya ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋunydja dhuwalayi Yilkayawu, ŋunhi ŋayinydja ḏalkarra'mirri yolŋu wäŋawuy Yanathuwuy, Bindjamangala yirralkaŋura.
JER 1:2 Ŋayi Garraynydja waŋanana Djiramayawala ŋulinyaramirriyuna waluyunydja ŋunhi ŋayi yukurrana buŋgawanydja nhinana Djotjaya yäku, Waymangu gäthu'mirriŋu, buŋgawa ŋayi Djudawuyŋu, ga biyapul ŋayi Garray waŋana Djiramayawala ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana Djotjayawuna gäthu'mirriŋu Djiyuwakim yäku buŋgawa. Yo, ŋayi Garraynydja yukurrana waŋana nhanukala mirithirri guḻku'mirri, yanana liŋgu‐u‐u ga ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi Djotjayawu gäthu'mirriŋu Djitakayana yukurrana nhinana buŋgawa 11‐nha dhuŋgarra, ga ŋuriŋinydjayi dhuŋgarrayu walala miriŋunydja marrtjinana, bala bumarana ḏaw'‐ḏawyurrunana ŋunhiyi wäŋanhanydja Djurutjalambuynydja, bala djaw'‐djawyurrunana ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋurikiy Djurutjalambuynydja wäŋawuy balayina Bapilunlilina wäŋalili. Ga dhuwala ŋunhi Djiramayawuŋu dhäwuny'tja.
JER 1:4 Garray waŋana ŋarrakala bitjarra, “Ŋarranydja nhuna djarr'yurruna ŋäthili yana, yurruna ŋarra djäma nhuna ŋunha ŋäṉḏi'mirriŋuwalanydja guḻunlili. Ŋäthili yana gal'ŋu, yurruna nhe dhawal‐wuyaŋina ŋarranydja nhuna nherrarana, nhenydja yurru ŋarraku djawarrkmirrina yolŋu, gäma yurru yukurra ŋarrakuwaynha dhäruk miṯtjiwala yolŋu'‐yulŋuwalana.”
JER 1:6 Ga ŋarranydja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Garray God, ŋarranydja dhuwala yaka ŋarra djawarrkmirri, yaka ŋarra marŋgi nhaltjan ŋarra yurru waŋa. Ŋarranydja dhuwala yuṯa yana ŋarra, balanyara bitjan yothu.”
JER 1:7 Ga ŋayinydja waŋana ŋarranha bitjarra, “Yaka biyakayi waŋiya, yaka nhunapinyay nhe ḻakaranhamiya yothu ḻakaranhamiya bitjarra. Ŋarranydja yurru nhuna dhuwalanydja djuy'yunna yana ŋunha yolŋu'‐yulŋuwalanydja, ŋarrapi yurru nhuŋu ḻakaramanydja wanhamala nhe yurru marrtji, ga nhenydja yurru marrtjina yana, ga ḻakaramanydja nhe yurru ŋunhi yana liŋgu dhäruktja, ŋunhi ŋarrapi yurru nhuŋu dhäruk wekama waŋanharawu.
JER 1:8 Yakana barrariya ŋula yolkunydja, liŋgu ŋarranydja yurru galki yana nhokala, gunganhamirriyama yurru yukurra nhuna ŋula nhäŋuru,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 1:9 Bala ŋayi Garraynydja goŋ‐djarryurrunana, bala mulkana ŋarranha dhurrwarana, bala ŋayi bitjarrana waŋana, “Ŋay', dhuwala ŋarra yukurra dhäruktja gathanna nhokala ŋäṉarrlilina.
JER 1:10 Gäthuranydja dhuwalanydja ŋarra nhuna nherrarana dhiyakuyina djämawu, nhe yurru waŋanydja yukurra biyapul'nha wal'ŋu ganydjarrmirriyuna dhikana buŋgawawunydja walalaŋgu ga biyapul miṯtjiwu ga miṯtjiwu. Yo, dhiyaŋuyinydjayi dhärukthu nhe yurru bitjan ḏulŋurr'yunna romdja malanha, bitjan nhe yurru djuḏul'yunna marrtji muṉguykumana, ḏaw'‐ḏawyunna warrpam'thunna yurru. Ga biyapul nhe yurru dhuḻ'yundhi, bitjan nherraṉ dholkuma nhe yurru yuṯana rom ŋunhimalayinydja ŋäthiliŋulilinydja dharapullili.”
JER 1:11 Bala ŋayi Garrayyu ŋarranha biyapul dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Djiramaya, nhä nhe yukurra nhämanydja?” Ga ŋarranydja waŋana bitjarra, “Nhämanydja ŋarra yukurra dhuwala walŋa dharpanydja.”
JER 1:12 Ga ŋayi Garrayyunydja ŋarranha waŋana bitjarra, “Yo, yuwalk dhuwali nhe nhäŋalanydja dhunupa, ga ŋarranydja dhuwala walŋa yana. Ŋarranydja marrtji ŋarrapinydja nhäma ŋarrakuway ŋarra dhäruktja malanha, ga yuwalk yana ŋarra yurru djämanydja bitjandhiyi, ŋunhi nhaltjan ŋarra ŋuli yukurra dhawu'‐nherraṉ.”
JER 1:13 Ga biyapul ŋayi Garrayyu dhä‐wirrka'yurruna ŋarranha bitjarra, “Djiramaya, nhä nhe yukurra biyapulnydja nhäma?” Ga ŋarranydja waŋana bitjarra, “Nhämanydja ŋarra yukurra dhuwala gapu buŋbuŋdhun yukurra banikin'mirri, yurru giḻyunna ŋayi yukurra ŋunha yulŋunydja, rarryunna yukurra lilina bitjanna ŋilimurruŋgalana dhimurru'ŋuruna.”
JER 1:14 Bala ŋayinydja waŋana bitjarrana ŋarrakala, “Yo, ŋulaŋuruyi dhimurru'ŋurunydja yurru marrtji bathalana marinydja, barrari‐wukunhamirrina yana, baḏuwaḏuyunna yurru yana warrpam'thunna yolŋu'‐yulŋunhanydja dhipuŋurunydja wäŋaŋuru, liŋgu ŋarra yurru waŋgany‐manapan marrtji miṯtjinha ga miṯtjinha bäpurru'nhanydja, ŋunhi walala yukurra nhina ŋunha dhimurru'ŋura, bala walala yurru marrtji waŋgany yana miṯtjinydja miriŋunydja, bala baḏuwaḏuyun warrpam'thuna yurru Djurutjalamdja wäŋa, galkithirrina yana walala yurru marrtjinydja‐wala ŋunhana yana dhurrwaralilina, ga nhinanydja walala yurru marrtji ḻiw'maramana yana gungamana ŋunhiyi wäŋa.
JER 1:16 Ga balakurru‐witjandhinydjayi ŋarra yurru dhä‐ḏir'yunna ŋarrakuway yolŋu'‐yulŋunhanydja, liŋgu walala dhuwurr‐yätjthina. Walala gonha'yurruna ŋarranha ga ḏiltjina‐wekaŋala ŋarrakunydja, bala buku‐ŋal'yun yukurra ŋunha wiripuŋuwuna waŋarrwu ŋula nhäkuna maḏayin'kuna malaŋuwu, märr‐ŋal'yunna yukurra ŋurikina goŋbuywuna djämawuywu nhäku malaŋuwu waŋarrwu.
JER 1:17 “Gaŋgathiyana ŋe Djiramaya, bala marrtjiyana, ga ḻakaraŋana ŋarrakalaŋuwa yolŋu'‐yulŋuwanydja, ḻakaraŋanydja walalambala ŋunhi yana liŋgu ŋunhi ŋarrapi yurru nhuna dhäruk‐wekama waŋanharawu. Yakana barrariyanydja walalambala, yana mukthurrana waŋiya barrarimiriwnha wilwilyunamiriwnha. Ŋuli nhe yurru nhina yukurra galŋa‐mukthundja ga goranydja, bala ŋarranydja yurru yana nhuna gora‐wekamana gumurrŋurana walalaŋgala maŋutjimarana.
JER 1:18 Liŋgu dhiyaŋunydja gay waluyu ŋarranydja nhuna bitjarra wuṉḏaŋarrkuŋalana ganydjarr‐wekaŋalana. Nhenydja dhuwala balanyarana biyaku ŋuli wäŋa dhuḻ'yunara wuṉḏaŋarrkunharana, ḻiw'maranharana biyaku ŋuli ḻoḻu gunganhara ḏälnha. Nhe yurru yukurra dhärra wuṉḏaŋarrnha yana, balanyarana biyaku ŋuli yuṯuŋgurr djimuku'. Walala yurru buŋgawamirriyunydja ga ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja yolŋuyu walalay nhuna yukurra ḏur'yun galkinyamarama, ga walala yurru ḏalkarra'mirriyu ga bukmakthu yolŋuyu walalay ḏur'‐ḏuryunna nhuna, gur'kuryunna bitjanna yurru, yurru yakana nhuna yurru ŋula yolthu dhäkay‐galkinyamaramanydja. Nhepi yurru yana djuḻkthundja bukmakku walalaŋgu, liŋgu ŋarranydja dhuwala galki yana nhokala, bitjan gunganhamirriyama ŋarra marrtji nhuna,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 2:1 Biyapul ŋayi Garray waŋana ŋarrakala bitjarra, “Ḻakaraŋa ŋarrakalaŋuwa yolŋu'‐yulŋuwa Djurutjalamdja dhuwala dhäruk gam', ‘Ŋarra guyaŋirri yukurra roŋiyirri bala ŋunha ŋurruthanharawuy wal'ŋu, ŋunhi nhuma ŋurruthaŋala wekanhamina yukurrana ŋayaŋu‐nherraṉmina ŋarrakala, ga wirrki nhuma yana märr‐ŋamathinanydja wal'ŋu ŋarraku. Nhumanydja dhuwala ŋarraku, balanyarana bitjan dhäyka ŋunhi ŋarra nhuna märraŋala ŋarrakuwayliliyaŋala. Ŋäthilinydja nhuma ŋunhi malthurruna galki yana ŋarraku, bäythi ŋunhi ŋali yukurrana marrtjina be ŋanhdharkkurrunydja wäŋakurru ŋathamiriwkurrunydja.
JER 2:3 Nhuma Yitjural, ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yukurrana nhinana ḏarrtjalk wal'ŋu yana, ganaŋ'thunara ŋuliŋuru yätjŋurunydja, ŋarrakuway wal'ŋu yana dhulŋuŋu ŋunhiyinydja yolŋu walala nhuma, ga ŋunhi nhumalanha ŋuli ŋula yolthu ŋayaŋu‐yätjkunhanydja bunha, ŋarranydja ŋuli bitjanayi liŋgu yana buku‐ruŋinyamaranhayi walalanhanydja bunha.’ Dhuwalayinydja malanha dhäruk yukurrana waŋana ŋayipi yana Garray.”
JER 2:4 Yo, mäkiri'‐witjurrana walala dhiyakuyi Garraywalaŋuwunydja dhärukku nhuma yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋu, ŋayi yukurra waŋanydja bitjanna, “Nhäku ŋunhi walala nhumalaŋgala märi'muyunydja walalay gonha'yurrunanydja ŋarranha? Nhä dhika ŋarranydja? . . . yätj ŋarra waŋarrnydja? Nhäku walala ŋunhi bilyurruna ŋarrakalaŋuŋurunydja wiripuŋuwalanydja waŋarrwala? Yätjnha yana dhuwaliyinydjayi, bawa'mirrina rom, liŋgu ŋunhiyinydja waŋarr malanha ŋula nhäna, rakunynha walŋamiriwnha.
JER 2:6 “Yo, liŋgu ŋarra ŋunhi märraŋalanydja dhawaṯmaraŋalanydja nhumalaŋgu märi'munhanydja walalanha ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja, goŋŋuru miriŋuwalanydja, yurru walalanydja yaka warray ḏukṯukthina ŋarraku. Ŋarra gäŋalanydja walalanha yukurrana ŋula ŋanhdharkkurru wäŋakurru, yolŋumiriwkurru,
JER 2:7 bala ŋarra wapmaraŋalana walalanha dhipalana dhapirrklilina wäŋalili wal'ŋu, märr walala yurru yukurra märr‐bakthun maranhuyu nhina dhiyalana ŋatha‐guḻku'mirriŋurana wäŋaŋura. Yurru walalanydja yätjkuŋala warray baḏuwaḏuyurruna dhuwalayi wäŋanha ŋuriŋi warray walalaŋgalay yätjthu warray romdhu, dhuwalayinydja wäŋa ŋunhi ŋarra wekaŋala walalaŋgu ŋarrapi.
JER 2:8 Walalanydja bini ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja walala waŋanha bitjana muka, ‘Wanhaka dhika ŋayi Garraynydja? Ŋilimurru yurru roŋiyirriyi nhanukala.’ Yurru walalanydja yaka warray bitjarrayi, liŋgu ŋunhiyinydja walala rom‐dharraymirri walala, yaka walala marŋginydja ŋarraku yuwalktja. Walala ŋunhi ŋurru'‐ŋurruŋunydja yolŋu'‐yulŋu ŋuyulkthina warray ŋarraku, ḏiltji warray wekaŋala, ga walala ŋunhi djawarrkmirri walala yolŋu'‐yulŋu waŋa yukurra be wiripuŋuwala warray waŋarrwala, yäku ḻakarama Bälnha warray, yana walala ḻayḻayyunna yukurra ŋunhilina be nhäŋiniŋ'ŋurana romŋura.
JER 2:9 “Bala ŋarranydja yurru nhumalanha ŋarrakalaynha ŋarra gäma gumurrlili wapmarama dhä‐wirrka'yunarawuna yukurranharawu mala‐yarr'yunarawuna, nhumalanha ga nhumalaŋgu yumurrku'nha.
JER 2:10 Gatjuy marrtjiyana ḻarruŋana, ga yakana yana nhe yurru ŋula waŋganynha miṯtjinha maḻŋ'maramanydja, ŋunhi walala yurru ganan walalaŋguway wal'ŋu ŋunhi waŋarrnha ga buku‐ŋal'yun ŋunha wiripuŋuwuna waŋarrwu, bäyyi ŋunhi walalaŋgu waŋarr yakanydja walŋa ga yuwalkŋu. Yurru ŋarrakalanydja yolŋu'‐yulŋuyu gonha'yurruna warray, ŋapa warray wekaŋala ŋarraku, ŋunhinhanydja ḻatju'nhanydja walalaŋgu dhikanydja yuwalkŋunhanydja Godnha Waŋarrnha, ga buku‐ŋal'yundja walala yukurra ŋurikinayi nhäŋiniŋ'kuna ŋula nhäkuna waŋarrwu.
JER 2:12 Ŋunha djiwarr'wuyyunydja walalay yukurra ṉirryunna nhäma, ga bitjanna yukurra waŋa, ‘Nhäku warray ŋunha walala gonha'yurruna ḻatju'nhanydja ŋunhi Godnha wal'ŋu?’ bitjanna, bala walala buku‐djaw'yunminana ŋuliŋuruyi nhänharaŋurunydja.
JER 2:13 Liŋgu ŋarrakalaynydja yolŋu'‐yulŋuyu djäma märrma' romdja yätj yana wal'ŋu mirithirri. Ŋurruŋunydja walala gatjpaḻ'yurruna ŋarrakalaŋuŋuru, ŋunhi ŋarranydja balanyarana bitjan ŋunhi riyala gapu yukurra dhawaṯthun walŋa wal'ŋu yana, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi walala bilyurruna ŋapa‐wekaŋala ŋarraku, bala walala djämana yukurrana yaw'yurrunana goŋdhuna walalaŋgalay maḻŋ'maranharawu gapuwuna, yurru ŋarŋganydja ŋunhi walalaŋguŋu yaw'yunara baṉḏanynha gapumiriwnha.”
JER 2:14 Yo, Godthu waŋa ŋuli yukurra bitjan, “Nhuma Yitjural miṯtji, nhäku nhuma nhina yukurra garrpiṉarawuynydja? Nhumanydja ŋunhi dhawal‐wuyaŋina yäna warray, yaka warray garrpiṉara ŋula yolkuŋu. Nhaltjarra ŋunhi ŋayi miriŋuyunydja nhumalanha gaṯmaraŋalanydja?
JER 2:15 Yo, ŋayi ŋunhi miriŋunydja marrtjina lili gaya'‐gayaw bitjarra, bala walala baḏuwaḏuyurrunana yana wäŋanydja nhumalaŋgu ga yolŋu'‐yulŋunha.
JER 2:17 Nhumalaŋguway yana ŋunhiyinydja ŋurru; dhuwalayinydjayi mari nhumalaŋgu bunana, liŋgu nhuma gonha'yurruna ŋapa‐wekaŋala Garraywu nhokalaŋuwu Waŋarrwu. Ŋarranydja ŋunhi gäŋala marrtjina nhumalanha ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu, yurru nhumanydja gonha'yurruna warray ŋarranhanydja, bala marrtjina wiripuŋuwala warray yolŋu'‐yulŋuwala guŋga'yunarawu. Ŋuriŋi Yetjippuyŋuyunydja ga Yatjiriyawuyŋuyunydja yakana yurru nhumalanha guŋga'yun; yakana nhe yurru ŋayaŋu‐ḏaw'yun ŋuriŋiyinydjayi gapuyu ŋunhi walalaŋguŋunydja wekanhara.
JER 2:19 Yo, dhiyaŋiyi nhokalanydja nhe yätjthu yurru nhumalanha dhä‐ḏir'yunna, raypirri'yunna yurru, märr nhe yurru marŋgiyirri ŋunhi nhuŋunydja dhukarr yätjnha yanana mirithirrina; yanana nhe yurru burakirrina yukurra galŋa‐yätjthirrina, ŋunhi nhe ŋuli ŋarranhanydja gonha'yun, ga yaka rom‐wiyaṉiyirri yurru ŋarraku ga dhäruk-märrama ŋarranha, ŋunhi ŋarranydja yuwalkŋuna wal'ŋu ŋunhi Garraynha Godnha nhumalaŋgu. Dhuwalanydja dhäruk nherraṉara nininygarrmunarana yanana ŋarrakuŋu ŋurikiŋina Waŋarrwuŋu Garraywuŋu.”
JER 2:20 Ga biyapul ŋayi Garray God waŋana bitjarra gam', “Yitjural, nhumanydja ŋunhi ŋuli yukurranha nhinanha ŋarrakala yana romŋura, bala nhumanydja waŋana bitjarra warray, ‘Yakana ŋanapurrunydja ḏukṯuk nhanŋu Garraywu, yakana ŋayi yurru ŋanapurruŋgu ŋurruŋu ga buŋgawa. Yaka ŋanapurru yurru dhäruk ŋanya märrama,’ bitjarra nhumanydja yukurrana waŋana, bala nhuma ḏiltjina‐wekaŋala ŋarrakunydja, ga buku‐ŋal'yurruna wiripuŋuwuna waŋarrwu.
JER 2:21 Nhumanydja dhuwala balanyara bitjan dharpa ŋunhi ŋarrakuŋu ḻämu‐nherraṉara. Ŋarranydja ŋunhi dholkuŋala ḻatju' dhika ŋanya maŋutji, ga nhenydja bilyurruna ŋuliŋuruyi, bitjarrana nhenydja dhiyaŋunydja‐wala bitjan nhäŋiniŋ'nha nhe dharpa.
JER 2:22 Yätjnha yanana nhenydja, moy'mirrina yana wal'ŋu wirrkina. Bäythi nhe ŋuli ŋunhi rurrwuyunmirri nhunapinyay nhe wirrkinydja wal'ŋu muḻmuḻ'yunydja, ga yakana nhe nhunapinyay nhe yurru ŋunhi ḏarrtjalkkunharamirrinydja; bitjan liŋgu ŋarranydja nhuna yukurra nhäma yätj yana, moy'mirri wal'ŋu mirithirri ŋuriŋi nhokalay yätjthu,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 2:23 “Yo, nhenydja ŋuli waŋa ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe bitjanmirri, ‘Ŋarranydja dhuwala ḏarrtjalk warray, yaka ŋarra dhukun'mirri ga moy'mirri.’ Ŋunhiyinydjayi bothinyaramirrina nhe ŋuli bitjandhiyinydja dhäruk waŋa. Nhenydja dhuwala balanyara bitjan wuŋgan dhäyka nhäma marrtji ḻarruma ḏarramuwu wuŋgangu. Balanyarayi nhe yulŋunydja, djäl ḏumurru nhe wiripuŋuwu waŋarrwu; yakana nhuna yurru gulmarama ŋula yolthu yolŋuyunydja. Nhenydja ŋuli waṉḏirrina‐wala yana ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi yurru wäthun nhuŋu ŋula yol birrka'mirri.
JER 2:25 Nhätha nhe yurru ŋuliŋuruyi märr‐yawaryundja ḏaḏawyundja romŋuru, ga yakana biyapulnydja djäl‐ḏumurruyiya waŋarrwu wiripuŋuwunydja? Ga nhenydja ŋuli waŋa bitjan warray, ‘Gonha'yurra ŋarranha. Yaka nhe yurru ḻakarama ŋarrakunydja. Ŋarra yurru ŋarrakalay yana ŋarra djälyu marrtji, malthun yukurra yurru ŋurukuyinayi mulkuruwuna waŋarrwu, ŋurukuyina walalaŋgu ŋarra yukurra ḏukṯukthirrinydja.’”
JER 2:26 Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana bitjarra, “Yolŋunydja ŋuli gorana ŋunhi ŋuli ŋula yolthu nhämanydja ŋanya ŋula nhälili, maḻŋ'marama manaŋinyaralilinydja, ga bitjandhina yurru Yitjuralnydja miṯtji goramirriyirrina bukmakthirrina walala, buŋgawamirri ga dhika nhä ḏalkarra'mirri walala ga ŋurru'‐ŋurruŋu ŋaḻapaḻmirri, bukmaknha yolŋu walala yurru goramirriyirrina, liŋgu ŋuriŋiyina walalaŋgalay yätjthuna.
JER 2:27 Yo, nhuma ŋuli waŋa bitjan, ‘Dhuwalanydja gay' dharpa ŋarraku bäpa'mirriŋu,’ ga waŋa nhe ŋuli munatha'nha ga guṉḏanhanydja bitjan, ‘Dhuwalanydja gay'ŋarraku ŋäṉḏi.’ Yo, waŋa nhe ŋuli bitjandhiyinydja, liŋgu nhe ḏiltjina ŋunhiyi wekaŋala ŋarrakunydja. Ga ŋunhi ŋuli nhuŋu marrtji marinydja buna, nhenydja ŋuli ŋarrakalana gawaw'yundja, ‘Garray, walŋakuŋa ŋarranha,’ bitjanna.
JER 2:28 “Wanhaka ŋunhiyinydja nhumalaŋgu waŋarr malanha ŋunhi nhe walalanha djäma? Ŋuriŋi walalay guŋga'yundja yurru nhumalanha dhipalinydja. Walalana yurru marrtji ga walŋakuma nhumalanha ŋuliŋuruyi mariŋurunydja ga ŋula nhäŋuru rerriŋuru, liŋgu nhuma yukurra ŋayathama mirithirri guḻku' waŋarr malanha.
JER 2:29 “Nhumanydja ŋuli waŋa ŋarranha bulnha guŋga'yunaramirri bitjanna ŋuli. Nhäku nhuma ŋuli morrumurru' bitjandhi ŋarranhanydja? . . . liŋgu bukmak nhuma ŋuyulkthina ga ŋapa‐wekaŋala ŋarrakunydja,” ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 2:30 “Ŋarranydja nhumalanha dhä‐ḏir'yurrunana yana raypirri'yurruna, yurru nhumanydja yaka warray gulyurruna ga ḏaḏawyurruna ŋuliŋuruyi yätjŋurunydja, mukthun yana nhe ŋunhilimi liŋgu nhina yukurra yätjŋura. Nhumapi ŋunhi bumara murrkay'kuŋala ŋarrakunydja djawarrkmirrinha walalanha, yaka nhuma ḏukṯuk ŋuriki dhäwu'wu ŋunhi walala ŋuli ḻakaranha.”
JER 2:31 Yolŋu walala, ŋäka dhuwala dhäruk Garraynhanydja, ŋayi yukurra waŋa bitjan, “Nhäthinyara dhika ŋarranydja waŋarr? . . . balanyara bitjan baṉḏany wäŋa? . . . bay' bukumunha' wäŋa ŋunhi barrari‐wukunhamirri? . . . balanyarayi dhika ŋarra yulŋunydja? Nhäku ŋunhi nhe ŋuli waŋa bitjandja, ‘Ŋarranydja yurru marrtji ŋarrakalaynha ŋarra yana djälkurru wal'ŋu? Yakana ŋarranydja ḏukṯuk Godkunydja malthunarawu biyapulnydja.’
JER 2:32 Nhäku nhe ŋuli buku‐meṉguma Godnhanydja bitjandhi? Yo, miyalkthu ŋuli yakana meṉguma nhanŋuway ḻatjuny'tja girri' mel‐wiḏiny'tja, yurru weyinŋumirri nhuma meṉguŋala ŋarranhanydja.
JER 2:33 Yo, nhuma marŋgi muka ŋupanarawu waṉḏinyarawu wiripuŋuwunydja waŋarrwu, ŋurikinydja nhäku malaŋuwu ŋunhi nhe nhäku djäl‐ḏumurru mirithirri. Ŋunhanydja ŋunhi dhuwurr‐yätjmirrinydja yolŋu walala yurru marŋgiyirri nhumalaŋgalaŋuwuna.
JER 2:34 Nhuma ŋuli buma wiripuŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yakana ŋula nhä djäma yätjkuŋala, ga guḻaŋdja walalaŋgu dhuwali goŋŋura nhokalana mam'thun yukurra.
JER 2:35 Yurru nhenydja ŋuli ḻakaranhamirri bitjanmirri warray, ‘Ŋarranydja dhuwala ḻatju' warray, manymak warray. Yaka ŋarranhanydja yurru Garrayyunydja dhä‐ḏir'yun,’ bitjan nhe ŋuli waŋa.” Ga ŋayinydja Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Yuwalk ŋarra yurru nhuna märr‐yuwalk yana dhä‐ḏir'yundja, liŋgu nhe yukurra ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe bitjan, ‘Yaka ŋarranydja djäma yätj,’ bitjanmirri.
JER 2:36 Yo, bitjan liŋgu nhuma ŋuli yukurra waṉḏirri guŋga'yunarawunydja ḻarruma wiripuŋulili ga wiripuŋulili ga wiripuŋulili bitjan. Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhe bilyurruna Yatjiriyalili wäŋalili, yurru walalanydja nhumalanha ŋayaŋu‐yätjkuŋala warray, ga dhiyaŋunydja‐wala nhe guyaŋirri yukurra yanapi nhuma yurru märrama Yetjippuyŋuwuŋu guŋga'yunarawuy.
JER 2:37 Nhuma yukurra märr‐nherraṉmirri märr‐yuwalkthirri ŋurikiyi Yetjippuyŋuwunydja walalaŋgu, yurru ganandja nhuma yurru ŋunhiyi wäŋanhanydja ŋayaŋu‐yätjthirrina ŋoy‐ganurumirriyuna. Liŋgu Garrayyunydja walalanha gumurr‐nherrarana; yakana nhuma yurru manymakkuma wal'ŋu nhina ŋuriŋi walalaŋgala guŋga'yunarayunydja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 6:16 Yo, Garrayyu waŋa yukurra nhumalanha nhanŋuway yolŋu'‐yulŋunha bitjan, “Nhäŋa marrtjiya ḻarruŋa ŋurikinydja dhukarrwu dhunupawunydja, dhä‐wirrka'yurra biyaka, ‘Wanhaka dhika dhukarr ŋamakurruny'tja wal'ŋu, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi Garrayyu nherrara ŋäthili?’ Marrtjiya ŋuliwitjarrayi liŋgu dhukarrkurrunydja, bala nhe yurru nhinana yukurra ŋunhilina ŋayaŋu‐wurrkurrum'thirrina.” Yurru nhumanydja waŋana bitjarra, “Yakana ŋanapurrunydja yurru marrtji ŋuliwitjandhinydja dhukarrkurru nhokalanydja,” bitjarra.
JER 6:17 Ga biyapul ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala walalambala yolŋu'‐yulŋuwa bitjarra, “Mäkiri'‐witjurra ŋuruku ya' dhukarr‐nhänharamirriwu yolŋuwu, ŋunha ŋayi yukurra ḻoḻthunmarama yiḏaki, girri'‐ŋamathinyamirriyama yukurra nhuna dharraykuma ga raypirri'yun, liŋgu ŋunhi marinydja yukurra marrtjina lili galkina.” Yurru nhumanydja waŋana bitjarra warray, “Yakana ŋanapurrunydja yurru ŋuriki djawarrkmirriwunydja yolŋuwu mäkiri'‐witjun; yakana ŋanapurru ḏukṯuk ŋurikinydja dhäwu'wu.”
JER 6:18 Bala ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra warray, “Mäkiri'‐witjurra nhuma wäŋa malanha bukmak yana, dhuwalanydja walala ŋarrakuwaynydja yolŋu'‐yulŋu yakana ŋarraku yurru mäkiri'‐witjun ga dhäruk-märrama, yakana walala ḏukṯuk ŋarrakalaŋuwunydja dhukarrwu. Bitjandhi liŋgu walala yukurra gumurr‐nherraṉdhi ŋarranhanydja, ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi marinydja yurru lili marrtji ga bunana walalaŋgu, wirrki yana walala yurru galŋa‐yätjthirrinydja warwumirriyirrinydja ŋuriŋiyi.
JER 6:20 Walala ŋuli gämanydja ŋarraku buŋgan bäw' dhika nhä malanha, yurru yaka ŋarra ḏukṯuk walalaŋgalaŋuwu ŋurikiyi mundhurr‐wekanharawunydja; yakana walala yurru marrtji galkithirrinydja ŋarrakala ŋuriŋi wäyindhunydja bathanarayu.
JER 6:21 Ŋarra yurru ŋula nhäna gurrunhan gunganhamirriyama dhukarrlilinydja ŋunhiwalanydja, märr walala yurru dhä‐ŋal'yunna ga galkirrina; walala yurru murrmurryundja rrambaŋiyirrina bäpa'mirriŋu ga gäthu'mirriŋu nhanŋu, ga ḻundu'manydji walala yurru murrmurryunna bukmakthirrina.”
JER 6:22 Yo, bitjanna ŋayi yukurra Garray waŋanydja, “Nhäŋa ya', miriŋunydja yukurra marrtjina lili beŋuru ḻuŋgurrma'ŋurunydja, mirithirri guḻku'na miriŋu dhaŋaŋnha.
JER 6:23 Yo, ŋunhiyinydja yolŋu'‐yulŋu ŋoy‐wurrpu'mirrina mel‐wuyunamiriwnha walala, ga marrtjinydja walala yukurra dhuwala lili mandjawakmirri dhika nhämirrina walala, bala walala yurru baḏuwaḏuyunna yanana nhumalanha Djurutjalam yulŋunydja warrpam'nha.”
JER 6:24 Ga walala yolŋu'‐yulŋunydja waŋana bitjarra, “Yo, ŋäkula warray ŋanapurru ŋunhi yulŋunydja miriŋunhanydja walalanha marrtjinyaranydja lili, bala ŋanapurru yukurra marrmarryunmirrina dhuwala yulŋunydja barrariyuna, ŋoy‐wilwilyunmirrina yukurra ŋanapurrunydja dhuwala.
JER 6:25 Yakana ŋanapurru yurru marrtji ḏiltjilili, ga dhukarrkurru ŋanapurru yurru yakana marrtji, liŋgu miriŋunydja walala birrka'mirrina dhika ŋayan'‐dharra marrtji ŋanapurruŋgu, ga ŋanapurrunydja yukurra barrarirrina dhuwala mirithirrina.”
JER 6:26 Yo, bala ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala yolŋu'‐yulŋuwanydja bitjarrana, “Buku‐yirryirryurrana biyakana ŋäthinyamiya manaparra, biyakana bitjan ŋuli ŋäṉḏi'mirriŋu ŋäthi nhanukalaŋuwu yothu'wu rakunygu, liŋgu galki yurru miriŋunydja marrtjina, bumana marrtji yurru baḏuwaḏuyunna nhumalanha.”
JER 6:27 Bala ŋayi Garray waŋana bitjarrana ŋarrakala, “Way Djiramaya, gatjarr'yurra dhuwali yolŋu'‐yulŋunha ŋarraku; maḻŋ'maraŋa walalaŋgala nhäyinyaraŋura romŋura walala yukurra nhinanydja.
JER 6:28 Bala nhe yurru maḻŋ'maramanydja ŋunhi walalanha ŋayaŋu‐wuṉḏaŋarrmirrina, bitjanna liŋgu walala yukurra djäma walalaŋgalaynha yana djälyu; bukmaknha ŋunhi walala yulŋunydja yätjmirrina yanana wal'ŋu, marrtji walala ŋuli yukurra dhäwuny'tja birrŋ'marama bothinyarayŋuna ḻakaranhamirri.
JER 6:29 Ga ŋunhiyi marinydja balanyarana bitjan worrk. Yo, ŋarranydja bini ŋunhi bitjana ḏarrtjalkkunha walalanha ŋuriŋiyinydja gurthayunydja, yurru ŋarrakunydja ŋunhi yolŋu walala yaka warray ḏarrtjalkthina; mukthun yana walala djäma yukurra ŋunhiyi nhäŋiniŋ' rom, yaka yana walala gonha'yurruna walalaŋguway yätjtja.
JER 6:30 Bala ŋarranydja yurru walalanha ḻakaramanydja ŋayaŋu‐djarrpi'na, nhäŋiniŋ'nha yanana bitjanna; liŋgu ŋarra walalanha gatjarr'yurruna, bala maḻŋ'maraŋalanydja yätj warray.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 7:1 Dhuwala ŋunhi dhäruk ŋayi Garrayyu wekaŋala Djiramayawala, ŋayi waŋananydja ŋanya bitjarra,
JER 7:2 “Marrtjiya bala ŋunha Godkala Buṉbulili, ga dhärriyanydja galki wal'ŋu yana dhurrwaraŋura ŋunhili ḻoḻuŋura, ga ŋunhalayinydja nhe yurru ḻakarama wirrkina wal'ŋu dhä‐warrwarnha yolŋu'‐yulŋuwalanydja, dhuwalana dhäruk gam'.
JER 7:3 Mäkiri'‐witjurra ŋamathaŋa wal'ŋu dhiyaku dhärukku Garraywalaŋunydja, bukmak nhuma yolŋu walala ŋunhi nhuma ŋuli marrtji buku‐ŋal'yunarawu dhipala. Yo, Garrayyunydja nhumalanha yukurra waŋa bitjan gam'. Gonha'yurrana nhuŋuway dhuwali dhukarrnydja. Bilyurrana ga djäma ŋamakurru'na wal'ŋu, bala nhuma yurru nhinana yukurra mukthunna dhiyaliyi wäŋaŋuranydja.
JER 7:4 Yolŋunydja walala ŋuli waŋa bitjanna, ‘Dhuwalanydja wäŋa yurru dhärra yukurra mukthun warray, yaka warray yurru ŋula yolthu baḏuwaḏuyun, liŋgu Garraywu dhuwalanydja Buṉbu nhanŋuway dhiyalaŋuminydja.’ Yurru dhuwalayinydjayi dhäruk ŋula nhäna mayali'‐wilkthunaramirrina, yaka dhiyakuyi mäkiri'‐witjurranydja ga märr‐yuwalkthiyanydja.
JER 7:5 “Ḏaḏawyurrana walala dhipuŋuruyinydja djämaŋuru yätjŋurunydja, ga nhiniya ŋamathaŋana wal'ŋu, ga djäma marrtjiya rom‐waŋganydhiya yana.
JER 7:6 Yaka ṉiṉ'ṉiṉmaraŋa ŋunhiyi ŋurruwuyknhanydja yolŋumiriwnhanydja ga mulkurunhanydja, ga yaka buŋa yolŋunha ŋunhi ŋayi yaka djäma ŋula nhä yätjkuŋala. Ḏaḏawyurrana ŋuliŋuruyinydjayi buku‐ŋal'yunaraŋuru wiripuŋuwalanydja waŋarrwala, gonha'yurrana gupaḏalkuŋana warrpam'thurrana, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi romdhu nhuna yukurra baḏuwaḏuyunna.
JER 7:7 Yo, ŋuli nhuma yurru dhäruk märramanydja ŋarranha, bala ŋarranydja yurru nhumalaŋgala bitjan warray liŋgu galki yana, ga nhinanydja nhuma yukurra yurru gupaḏalnha‐wala yana dhiyalayinydja wäŋaŋura ŋunhi ŋarra wekaŋala nhumalaŋgalaŋuwu märi'muwu.
JER 7:8 “Nhumanydja ŋuli guyaŋirri yanapi nhuma yurru nhini yukurri ŋamathaŋu walŋamirri, liŋgu Godku Buṉbu dhiyalaŋumi. Yakana yurru ŋuriŋi Buṉbuyunydja nhumalanha walŋakuma.
JER 7:9 Bitjanna liŋgu nhuma ŋuli manaŋirrina yukurra, ga bumana yolŋunha murrkay'kumana. Bothirrina nhuma ŋuli yukurra ḻakarama dhäwu', ga marramba'na dhika nhäna djäma, ga buku‐ŋal'yun Bälwuna ga wiripuŋuwuna waŋarrwu, maḏayin'kuna dhika nhäkuna.
JER 7:10 Ga ŋuliŋurunydja nhuma ŋuli marrtji, ga dhärra ŋunhili ŋarrakala buṉbuŋura, ga waŋa bitjanna, ‘Ŋanapurrunydja dhuwala manymakmirri wal'ŋu, Godku yana yolŋu walala nhanŋuway.’ Yurru mukthun warray yana nhumanydja ŋuli djäma yätj warray wal'ŋu.
JER 7:11 Nhä dhika ŋarrakunydja Buṉbu? . . . djuḻuḻ'yunarawu ŋuriki manaŋganmirriwu yolŋu'‐yulŋuwu? Liŋgu ŋarranydja nhäŋala nhumalaŋgu rom, yaka nhe yurru djuḻuḻ'maranharamirri ŋarrakalanydja.
JER 7:12 “Ŋäthilinydja ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋu ŋuli buku‐ŋal'yunna ŋarraku ŋunhala Djälaw wäŋaŋura. Marrtjiya ŋunhawalayi walala, ga nhäŋanydja ŋunhiyi wäŋa ḏaw'‐ḏawyunarana warrpam'puynha muṉguykunharana. Ŋarrapi ŋunhinydja baḏuwaḏuyurruna bitjarrayinydja, liŋgu ŋuriŋi yätjthu ŋarrakalaŋuwala yolŋu'‐yulŋuwala.
JER 7:13 Ga nhumanydja dhuwala balanyarayi liŋgu dhuwurr‐yätjmirriyi, bitjan walala. Bitjarra liŋgu ŋarra nhumalanha yukurrana waŋananydja, ga nhumanydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna ŋarraku; ŋarra gawaw'yurruna nhumalaŋgu, yurru yakana nhuma buku‐ruŋinyamaraŋalanydja waŋana ŋarraku.
JER 7:14 Nhumanydja waŋa ŋuli yukurra bitjan, ‘Dhuwalanydja yurru wäŋa ŋanapurruŋguwaynha yanana gupaḏalŋuwuna‐wala, liŋgu Godthu wekaŋala dhuwalayinydja wäŋa be ŋäthili märi'muwala ŋanapurruŋgalaŋuwala, ga dhuwalana gay Godku Buṉbunydja dhiyalaŋumina,’ bitjan nhuma ŋuli waŋa, yurru ŋarranydja yurru baḏuwaḏuyunna dhuwalayi Buṉbunha, bitjandhi yana liŋgu bitjarra ŋarra baḏuwaḏuyurruna ŋunha Djälaw wäŋa.
JER 7:15 Ŋarra yurru ŋaŋ'‐ŋaŋdhunna nhumalanha gukumana‐wala yana dhipuŋurunydja wäŋaŋuru, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋarra ŋaŋ'‐ŋaŋdhurruna gukuŋala ŋulaŋuru Djälawŋuru nhumalaŋgu märi'munha walalanha.” Ga dhuwalayina dhäruk ŋayi Garrayyu wekaŋalanydja ḻakaranharawunydja.
JER 7:16 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana bitjarra Djiramayawala, “Djiramaya, yakana biyapulnydja yukirriya bukumirriyaŋa dhiyaku yolŋu'‐yulŋuwu; yakana ŋäŋ'thurra ŋarranha walalaŋgu walŋakunharawunydja. Ŋarra yurru yakana nhuŋu mäkiri'‐witjundja.
JER 7:17 Nhenydja marŋgi muka walalaŋgu, ŋunhi walala yukurra djäma ŋula nhä rom malanha yätj yana dhiyala Djurutjalamdja, ga bukmakŋura Djudiya buku‐ḻiw'marama.
JER 7:18 Djamarrkuḻi'yunydja ŋuli marrtji galkaṉ ŋultjiŋu gurtha, ga bäpa'mirriŋuyunydja walalay ŋuli dhuŋgur'yunna, märr yurru miyalkthu walalay yukurra ŋathana bathan malanha buku‐ŋal'yunarawu ŋuriki nhäŋiniŋ'kuna waŋarrwu; rrambaŋikuma yana walala ŋuli buku‐ŋal'yundja wekama ŋatha ŋunhiyi ga gapu ŋurikiyi wiripuŋuwunydja waŋarrwu. Walala ŋuli bitjandhinydja djäma ŋarrakuna ŋayaŋu‐yätjkunharawu, yurru yuwalktja ŋunhi walalanhawuy walala yukurra ŋayaŋu‐yätjkunharamirri ŋuriŋiyinydja malaŋuyu romdhu.
JER 7:20 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarra yurru dhuwala baḏuwaḏuyunna yana wäŋanhanydja; ŋarraku ŋaramurrnydja yurru nhärana yanana, bitjanna bitjan gurtha, baḏuwaḏuyunna yurru warrpam'nha yana yolŋu'‐yulŋunhanydja ga wäyinnha ga dharpanha dhika nhänha.” Bitjarra ŋayi Gunhu' God waŋananydja.
JER 7:21 Ga biyapul ŋayi waŋana bitjarra, “Yaka ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgalaŋuwu wetjkunydja, ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋguway yana, ŋayaŋuwu nhokalaŋuwu. Ŋarranydja ḏukṯuk nhuma yurru dhäruk-märrama ŋarranha, märr yurru nhumanydja ŋarrakuway yana yolŋu'‐yulŋu, ga ŋarra yurru nhumalaŋgu waŋarr God; nhuma yurru nhinanydja ŋamathama yana wal'ŋu, ŋunhi nhuma yurru marrtji ŋarrakalaŋukurrunydja romgurru.
JER 7:24 Yurru dhuwalanydja walala yolŋu'‐yulŋu yaka warray dhäruk ŋarranha märraŋala, yaka walala yukurrana mäkiri'‐witjurruna ŋarraku, yana walala ŋuyulkthina, ŋapa warray wekaŋala ŋarrakunydja, bala malthurruna ŋunhana‐wala walalaŋgalaŋuwuna walala romgu ga djälwu djarrpi'wuna.
JER 7:25 Yo, ŋarra djuy'yurrunanydja ŋarrakuway ŋarra yolŋunha walalanha, ga bitjarra liŋgu walala yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋarranha nhumalaŋgu, yurru yakana ŋula yol mäkiri'‐witjurrunanydja walalaŋgu, yana warray nhumanydja mäkiri' warray dhaḻ'yunmina ŋänharaŋuru.
JER 7:27 “Yo Djiramaya, ḻakaraŋa yolŋu'‐yulŋuwalanydja dhuwalayina dhäruk, yurru walalanydja ŋunhi yaka warray yurru mäkiri'‐witjun nhuŋu, liŋgu walala ŋunhi djarr'yurrunana yulŋunydja, ŋunhi walalanydja yurru yakana dhäruk-märrama ŋarranha. Yakana walala ḏukṯuk marŋgiyinyarawu, ga yakana walala yurru malthun yuwalkkunydja wal'ŋu.
JER 7:29 “Wäŋa Djurutjalam, ŋäthiya ga galŋa‐yätjthiya, liŋgu nhumalanha Garrayyunydja gonha'yurruna liŋguna. Yo, Godtja ŋuli yukurra ŋuyulkthirri ŋurikiyi dhukarrwu nhumalaŋgalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwalaŋuwunydja, bala ŋayi ŋapana‐wekaŋala nhumalaŋgu liŋguna.
JER 7:30 Yo, Garray yukurra nyinyaŋdhun, ŋapa‐nherraṉmirrina wal'ŋu ŋurikiyinydja nhumalaŋgalaŋunydja waŋarrwu, maḏayin'kunydja dhika nhäkunydja malaŋuwu, yurru nhumanydja gäŋala ŋunhiyina malanha be nhäna nhäŋiniŋ'nha wal'ŋu yana, bala nherrara ŋunha ŋarrakala warray Buṉbulili. Ŋarranydja dhuwala ḏarrtjalk yana gal'ŋu, gäna ŋarrapi, ŋarra yukurra mel‐djaw'yunmirri ŋuliŋuruyinydja nhäŋuru malaŋuŋuru.
JER 7:31 Ga bitjandhi nhuma yukurra ŋuli ŋal'‐ŋalmarama barŋdja malanha ŋapa‐waṉarra'lilinydja wäŋalili, bala mundhurr‐wekamana nhumalaŋguway yumurrku'nhana, bitjan mundhurrnha bathan ŋurikiyina waŋarrwu gurthalilinydja. Yaka ŋarranydja wekaŋala rom ŋunhiyi nhumalaŋgu balanyarayinydja.
JER 7:32 Bala nhumanydja yurru murrmurryunna‐wala yana warrpam'thunna, ga dhuwalayi wäŋanydja yurru dhäparknha yolŋumiriwnha, wiraŋnha yanana. Yakana biyapulnydja yurru walala yolŋu'‐yulŋu marrtji miyaman ŋuliwitjandhi dhukarr‐ŋupan ŋoy‐djulŋithirrinydja; yakana yurru ŋula yol yolŋu galŋa‐djulŋithirrinydja ŋunhili nhina wäŋaŋura.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 9:10 Yo, Garray waŋana bitjarra, “Nyä'yunmiya dhiyakunydja wäŋawu Djurutjalambuyŋunydja, liŋgu dhuwalanydja wäŋa räwaknha baṉḏanynha, yakana biyapul yolŋu walala yurru marrtji yukurra balakurrunydja, ga wäyin malanha buṯthunaramirri ga marrtjinyaramirri winya'‐winyayurrunana liŋguna, ga yakana biyapul yurru buliki'yu ḻuka yukurra dhipuŋurunydja mulmu.
JER 9:11 Yo, dhuwala wäŋanydja ŋorra marrtji baḏuwaḏuyunarana warrpam'puynha, ŋunhina bili wakinŋuna yana wäyin nhina yukurra dhiyalaŋuminydja.”
JER 9:12 Bala ŋarra dhä‐wirrka'yurruna Garraynha bitjarra, “Garray, nhäku warray ŋayi dhuwalanydja wäŋa räwakthina yolŋumiriwyinanydja? Yolthuna dhika yurru ḻakaramanydja ŋanapurruŋgu, märr yurru ŋanapurru dharaŋan dhipalayi?”
JER 9:13 Ga ŋayinydja Garraynydja buku‐wakmaraŋala ḻakaraŋala bitjarra, “Dhuwalanydja bitjarrayi maḻŋ'thurruna, liŋgu yolŋuyu walalay gonha'yurruna ŋarranha, yakana walala ŋarrakunydja rom märraŋala,
JER 9:14 yana walala marrtjinana mukthurrunana walalaŋgalaynha walala djälkurru, bala walala yukurra buku‐ŋal'yundja wiripuŋuwuna waŋarrwu, malthun yukurra dhuḏakthun walalaŋguway bäpa'mirriŋunhana walalanha rom.
JER 9:15 Ŋäka, ŋarranydja dhuwala Garray Waŋarr, Yitjuralwu God, ga bitjan ŋarra yurru djämanydja gam'. Ŋarra yurru ŋathanydja walalaŋgu wekama ḻirra‐warmirrina wal'ŋu, ga gapunydja ḻukanharawunydja walalaŋgu yurru ḏuŋgulmirrina.
JER 9:16 Ŋarra yurru barrkuwatjkuma walalanha ŋunhana mulkuruwalana wäŋalili bena‐wala birr, bala yurru ŋuriŋi miriŋuyunydja walalanha bumana yukurra mandjawakthuna gulk‐gulkthun, dhawar'maramana bitjanna walalanha yurru warrpam'nha.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 9:17 Yo, Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋäthiya biyaka wal'ŋu galŋa‐yätjthiya. Gawaw'yurra ŋuriki dhäykawurruŋgunydja ganurumirriwunydja walalaŋgu, märr yurru walala yukurra ŋäthina dhiyakuyi wäŋawunydja Djurutjalambuyŋunydja.”
JER 9:18 Birrka'mirri dhiyalaŋumi Djurutjalamdja wäŋaŋura yukurra ŋäthina, ga waŋanydja yukurra bitjanna, “Dhuwalanydja gay' wäŋa baḏuwaḏuyunarana warrpam'thunarana, ŋanapurru yukurra nhinanydja dhuwala goramirrina walala. Ŋanapurruŋgu buṉbu malana liŋguwuynha ḏaw'‐ḏawyunarana, ga wäŋanydja dhuwala yätjnha mirithirrina.”
JER 9:20 Bala ŋarra waŋana ŋurikala dhäykawurruŋgalanydja bitjarrana, “Dhäykawurru, mäkiri'‐witjurra walala Godkalaŋuwu dhärukku. Marŋgikuŋa nhumalaŋguway yumurrku'nha dhäykawurrunha, waku'mirriŋunha walalanha, walala yurru ŋäthi rakunymirriwu yolŋu'‐yulŋuwu.
JER 9:21 Liŋgu guḻku'na mirithirrina yurru raku'‐rakunydhirrinydja yolŋunydja walala, walalaŋgu yurru rumbalnydja marrtji ŋorra barrkuwatjnha birrka'mirriŋurana wäŋaŋura; yakana yurru yukurra yolŋuyu ŋula rumbalnydja walalanha ḻuŋ'marama waŋganylilinydja dhalkaranharawu.” Dhuwalayina dhäruk ŋayi Garrayyu wekaŋalanydja ŋarrakala.
JER 9:23 Ga biyapul ŋayi Garrayyu dhäruk wekaŋala ŋarrakala bitjarra, “Nhuma ḻiya‐djambatjmirri wal'ŋu ḏarramuwurru, yaka märr‐winya'yurra nhokalaŋu nhe be ḻiya‐djambatjkunydja wal'ŋu guyaŋinyarawuywu, ga nhuma wuṉḏaŋarrmirri ḏälmirri ḏarramuwurru, yaka märr‐winya'yurra be ŋuriŋi nhokalay nhe ganydjarryunydja, ga nhuma ḻukunydjamirri yolŋu walala, yaka biyakayi nhumanydja märr‐winya'yurra nhumalaŋgalay be rrupiyayu malaŋuyu.
JER 9:24 Dhiyaku waŋganygu nhuma yurru märr‐winya'yundja ŋurr'yundja, ŋunhi nhe yurru yuwalk gal'ŋu marŋgiyirri ŋarraku, ga dharaŋan ŋunhi ŋarranydja ŋuli djäma ŋamakurru' warray ga rom‐waŋgany warray, ga ŋarraku märr‐ŋamathinyaranydja bitjanna bili yurru, djambimiriwnha, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi romdhu malaŋuyu ŋarranhanydja ŋuli ŋayaŋu‐djulŋikuma warray.” Ga bitjarrana ŋayi Garray waŋananydja.
JER 11:1 Yo, Garray waŋana ŋarrakala bitjarra, “Marrtjiya bala ŋunha yolŋu'‐yulŋuwala wäŋalili Djurutjalamlili ga Djudiyalili makarrlili, ga ḻakaraŋa walalambala biyaka, ‘Ŋunhi ŋarra ŋurruthaŋalanydja nherrara dhawu' nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala, ŋarra waŋananydja bitjarra gam' ḻakaraŋalanydja. Marinydja yurru bathala yana marrtji ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala yurru yaka dhäruk-märrama ŋarranha. Ŋarra ḻakaraŋalanydja walalaŋgu bitjarra, “Ŋuli nhuma yurru dhäruktja märrama ŋarranha, ga ŋayathamana yukurra ŋarraku ḏälkumana romdja, bala nhumanydja yurru ŋarrakuwaynha wal'ŋu yolŋu'‐yulŋu, ga ŋarranydja yurru nhumalaŋgu God, bala nhumanydja yurru nhina yukurra biyapulnha wal'ŋu goŋmirriyirrina ŋunhiliyi ḻatju'ŋuranydja dhikanydja wäŋaŋura, ŋunhi ŋarra yurru wekama nhumalaŋgu.” Dhuwalayina ŋunhi dhawuny'tja ŋarra nherrara nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwalanydja walalaŋgala.’” Ga ŋarranydja waŋana bitjarra, “Yo Garray, ŋarra yurru marrtjinydja, ga ḻakaramana walalaŋgu.”
JER 11:6 Bala ŋayi djuy'yurrunanydja ŋarranha waŋana bitjarrana, “Marrtjiya ga ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja, märr yurru walala ŋäma yana wal'ŋu dhuwalayi dhawuny'tja ŋunhi ŋarra nherrara, märr yurru walala marrtjinydja yukurra ŋuliwitjandhi liŋgu romgurrunydja ŋunhi ŋarrapi nherrara.
JER 11:7 Bitjarra liŋgu ŋarra yukurrana raypirri'yurrunanydja, dharraykuŋalanydja waŋananydja, yurru walalanydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna ŋarraku, yaka warray walala märraŋala dhäruk ŋarranha. Bukmakthina warray walalanydja ŋayaŋu‐wuṉḏaŋarryina, ga mukthurruna‐wala yana walalanydja djäma ŋunhiyi warray walalaŋguŋuway warray guyaŋinyarawuy, djarrpi'kunhara warray, bala märraŋalanydja walala yukurrana ŋunhina marina yana ŋunhi ŋarra ḻakaraŋala ŋäthili ŋurikiyi dhäruk‐märranhamiriwwunydja walalaŋgu, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋarra nherrara dhawu' ŋunhiyi.”
JER 11:9 Yo, ŋayi Garray waŋananydja bitjarrayi ŋarrakala, “Ŋarrakunydja ŋunhi yolŋu walala yaka ḏukṯuk malthunarawu ŋarraku, walala gonha'yurruna ŋarranhanydja, bala walala yukurra malthundja ŋunha walalaŋgalaŋuwu märi'muwuna walalaŋgu, ŋurikina walalaŋgu ŋunhi walala ŋuyulkthina yarryurruna ŋarraku, ga buku‐ŋal'yurruna wiripuŋuwuna waŋarrwu.
JER 11:11 Bala dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yukurra walalanha girri'‐ŋamathinyamirriyamana waŋa raypirri'yunna. Märr‐yuwalk ŋarra yurru yana baḏuwaḏuyundja walalanha ŋuriŋina bathalayuna gal'ŋu mariyunydja. Walala yurru gawaw'yun märrliliyama guŋga'yunarawu ŋarrakala, yurru ŋarranydja yakana yurru mäkiri'‐witjun walalaŋgu.
JER 11:12 Walala ŋuli yukurra buku‐ŋal'yun wiripuŋuwuna waŋarrwu malaŋuwu, yurru ŋunhiyinydja ganydjarrmiriw warray, nhäŋiniŋ'nha yana; yakana ŋuriŋiyinydja walalay waŋarryu yurru guŋga'yun ga walŋakuma walalanha.
JER 11:14 Djiramaya, yaka waŋiya bukumirriyaŋa ŋarranha walŋakunharawunydja walalaŋgu. Ŋunhi walala yurru marililinydja gärri, walalanydja yurru märrliliyama yana gawaw'yun ŋarrakala guŋga'yunarawunydja, yurru ŋarrapinydja yurru yakana walalaŋgu mäkiri'‐witjun.”
JER 11:15 Yo, ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋunhiyinydja yolŋu walala ŋarrakuway yana dhulŋuŋu, wirrki yana ŋarra yukurra märryu‐ḏapmaramanydja walalanha, yurru yätj warray walala yukurra djämanydja, mirithirri warray. Yakana yana ŋarra yurru märrama walalaŋguŋu ŋunhi mundhurrnydja malanha buku‐wekanharanydja, liŋgu walalawuynydja ŋunhi yukurra märr‐nherraṉmirri ŋuriki wiripuŋuwuna waŋarrwu.
JER 11:16 Ŋäthilinydja ŋunhinydja miṯtji balanyara bitjan dharpa ḻatju'mirri, borum‐mäypamirri dhika wal'ŋu, yurru dharpanydja ŋunhiyi marrtjina yätjthina warray, bala ŋarra yurru ḏaw'‐ḏawyunna baṉdja'‐baṉdjanydja malanha, gulk‐gulkthunna yana marrtji, ga man'tjarrnydja ŋunhi ŋarra yurru gurthayuna dhuŋgur'yun.
JER 11:17 “Yo, Yitjuralnydja dhuwala miṯtji balanyarana bitjan dharpa ŋunhi ŋarrakuŋu ḻämu‐nherraṉara. Yurru yuwalk yana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja ŋunhiyi miṯtjinha bäpurru'nha, ga ŋunhiyinydjayi walalaŋguway ŋurru, liŋgu walala ŋarranha ŋuriŋinydjayi ŋaramurr‐wekaŋalana yanana, ŋunhi walala yukurrana mundhurr‐wekaŋala buku‐ŋal'yurruna wiripuŋuwu waŋarrwu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 11:18 Bala ŋarra marrtjinana‐wala yana, ga ḻakaraŋalana marrtjina ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja ŋanya, bala wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala yukurrana ŋayan'‐dharrana ŋarraku bunharawu murrkay'kunharawuna, yurru ŋayinydja Garrayyunydja milkuŋala warray ḻakaraŋala ŋarrakala.
JER 11:19 Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋarra märr‐nherraṉmina walalaŋgala, liŋgu yaka ŋarra dharaŋara ŋunhi walala bini bunha ŋarranha. Ŋarra yaka marŋgi ŋunhi walala yukurrana waŋana buku‐ŋamaŋamayunmina bitjarra, “Gul' ŋilimurru bumana ŋanya, walŋana dhawar'marama nhanŋu, märr yurru ŋilimurru baḏuwaḏuyun yäkuna ŋanya ga nhanŋu dhäwu'.”
JER 11:20 Bala ŋarra bukumirriyaŋalanydja Garraywala bitjarrana, “Garray, nhenydja ŋuli bitjan warray liŋgu djäma dhunupa warray yana wal'ŋu, ga nhe marŋgi yolŋuwalaŋuwu guyaŋinyarawuywunydja ga ŋayaŋuwunydja. Ŋarra dhayuŋanmina ŋarranhawuynydja ŋarra nhokalana goŋlili; nhepina yurru ŋurikiyinydjayi walalaŋgu buku‐ruŋinyamaranharawuy wekama, ŋunhi walala yurru djäma yätj ŋarraku.” Bitjarra ŋarra bukumirriyaŋalanydja yukurrana.
JER 11:21 Yo, ŋurukuynydja yolŋu walala Yanathuwuynydja yukurrana ŋayan'‐dharrana ŋarraku bunharawuna murrkay'kunharawuna; walala waŋananydja bitjarra ŋarrakala, “Ŋuli nhe yurru mukthun yukurra waŋa yäkuyu Garraywalanydja, ŋanapurru yurru bumana yana nhuna, murrkay'kumana.”
JER 11:22 Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋarrapi yurru ŋunhiyinydjayi buku‐ruŋinyamaranharawuy wekama dhä‐ḏir'yunaranydja; walala yurru murrmurryunna, bunhara ŋurikiŋina miriŋuwuŋuna mandjawakpuynha, ga yumurrkuny'tja walalaŋgu yurru marrtji murrmurryun ŋuriŋi marrya'yinyarayuna.
JER 11:23 Yakana ŋula waŋgany yolŋu ŋurikiy miṯtjiwuy yurru walŋanydja nhina; walala yurru warrpam'thuna yana murrmurryundja marrtji, ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋunhi ŋarrapi djarr'yurruna walalaŋgu nherrara dhä‐ḏir'yunarawu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 12:1 Bala ŋarra waŋana Garraywala bitjarra, “Garray, nhenydja ŋunhi dhuwala ŋayaŋu‐dhunupa warray. Buku‐djulŋi, yaka ŋarrakala nhe ŋaramurrthiyanydja; ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru dhä‐wirrka'yun nhuna. Nhäku ŋuli ŋunhi dhuwurr‐yätjmirrinydja yolŋu walala ḻukunydjayirri? Ga nhäku ŋuli ŋunhi dhuwurr‐yätjmirrinydja wal'ŋu nhina galŋa‐ŋamathirrinydja?
JER 12:2 Nhe walalanha ŋunhi dholkuŋalanydja ḻämu‐nherraranydja, ga ŋutharanydja walala marrtjina ŋuriŋiyi, bala mirithinana guḻku'yina yulŋunydja. Bala walala waŋanydja marrtji bitjanna, ‘Godthu guŋga'yurruna ŋarranhanydja goŋmirriyaŋala warray, ŋayina ŋarraku wekaŋala dhuwalanydja malanha,’ bitjan, yurru yuwalktja walala ŋunhi marrtji yukurra walalaŋgalay warray walala djälkurru, yaka warray walala djäl nhuŋu yuwalk.
JER 12:3 Garray, nhenydja ŋarraku marŋgi, ŋunhi ŋarranydja yukurra yuwalk märryu‐ḏapmarama nhuna, ga dhuwalana ŋarra gay yulŋunydja ŋurruwuyknha. Nhäthana dhika nhe yurru dhä‐ḏir'yundja ŋunhayi dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yolŋunha walalanha?
JER 12:4 Nhämunha'mirri ŋayi yurru yukurra wäŋa dhuwala dhärra baḏuwaḏuyunaranydja baṉḏanydja, liŋgu ŋurikalayi walalaŋgala yolŋu'‐yulŋuwala dhuwurryu yätjthu? Liŋgu yolŋunydja walala yukurra waŋa bitjan, ‘Godthunydja yaka yukurra nhäma nhäyinyara ŋilimurru yukurra djäma, nhä ŋamakurru' ga yätj.’”
JER 12:5 Ga ŋayi Garraynydja waŋana ŋarrakala bitjarra, “Djiramaya, ŋuli nhe yurru yukurra djawaryundja wal'ŋu, ŋunhi nhuna yukurra yurru yolŋu'‐yulŋuyu gur'‐guryun, nhaltjanna dhika nhe yurru djingaryundja yukurra, ŋunhi yurru nhuna ŋula nhäyu wuṉḏaŋarryunydja gur'‐guryun galkinyarawunydja? Ŋuli nhe yurru dhumbaḻ'yundja ga galkirrinydja dhukarrŋura baṉarra'ŋuranydja, yakana nhe yurru marrtji manymakkumanydja bitjandhi ŋuliwitjan retjakurrunydja.
JER 12:6 Yo, nhokala gurruṯu'mirriyunydja yurru galkiwuyyunydja djäma mari nhuŋu, ga nhenydja yurru yakana ŋayaŋu‐ṉiṉ'thundja märr‐nherraṉmirri walalaŋgala, bäyyi ŋunhi walala yurru yukurra waŋa guyulŋu'yunydja dhärukthu.”
JER 12:7 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Liŋguna ŋarra gonha'yurrunana ŋapana‐wekaŋala Yitjuralwunydja, ŋurikinydja miṯtjiwu ŋunhi ŋarrapi djarr'yurruna ŋarrakuwayliliyaŋala ŋarra. Ŋarra märr‐ŋamathirri yukurra walalaŋgu yulŋunydja, yurru ŋarra wekaŋalana walalanha ŋunhana miriŋuwalana goŋlili dhä‐ḏir'yunarawuna.
JER 12:8 Ŋarrakunydja yolŋu'‐yulŋu balanyara bitjan wakinŋu ŋunhi maḏakarritj wuŋgan, bitjanna walala ŋuli yukurra murryunna ŋarrakunydja, ga ŋarranydja yukurra ŋurikiyi romgu nyinyaŋdhunna.
JER 12:9 Bala ŋarra gäŋala miriŋunhanydja ŋunhi, bala walalanydja muŋdhu'‐muŋdhurrunana yukurrana ŋunhiyi mirithirrinydja ŋamakurru' wäŋa, bala wäŋanydja ŋunhiyi räwakthinana, baḏuwaḏuyunarawuynha. Yo, ŋunhiyi miriŋunydja marrtji yukurra balakurru wäŋakurrunydja ḻiw'marama, muŋdhu'‐muŋdhunna yukurra baḏuwaḏuyunna ŋunhiyina wäŋana, ga yakana ŋula waŋgany yolŋu yukurra nhina ŋayaŋu‐yal'yundja.
JER 12:13 Yo, ŋarrakalanydja yolŋuyu walalay ŋuli yukurranha djäma mirithinya wal'ŋu yana, dholkunha marrtjinya ŋatha maŋutji, yurru ŋula nhä warray ŋayi ŋunhi nhäŋiniŋ' warray dhawaṯthurrunanydja, ŋutharanydja ŋunhiliyi. Djämanydja walala yukurrana gulkuruna, liŋgu dhäparknha walalaŋgu ŋunhi goŋdja; ŋathanydja ŋunhiliyi ŋuthara bäyŋuna, liŋgu ŋarrapinydja walalaŋgu ŋaramurryina wirrki wal'ŋu yana.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 14:1 Yo, Yitjuralnydja wäŋa bitjarra baṉḏanydhinana räwakthinana, bäyŋuna yukurrana maḻwurrkthu dharyurruna, ga ŋayinydja ŋunhi Garrayyunydja ḻakaraŋala Djiramayawala ŋurikiynha ŋunhi räwakthinyarawuynha wäŋawuy bitjarra,
JER 14:2 “Ŋunha yolŋu'‐yulŋu wäŋaŋura Djudanydja yukurra ŋäthinyaramirrina bukmakthirrina, bukmak walala yukurra ŋunha gawaw'yundja guŋga'yunarawuna.
JER 14:3 Ḻukunydjamirriyunydja ŋuli yolŋuyu walalay yänguma gapuwuna dhiṯ‐dhiṯthunarawu, yurru bäyŋuna walala ŋuli maḻŋ'maramanydja, liŋgu ŋunhiyi gapu maŋutji baṉḏa'‐baṉḏanydhinana, ga roŋiyirrinydja walala ŋuli beŋuru goyurr‐ruŋiyirrinydja dhäparkmirrina.
JER 14:4 Yo, wäŋanydja ŋunhi munathany'tja ganbarknha gapumiriwnha, liŋgu bäyŋuna waltjaṉdhu yukurrana dharyurruna, ga ŋunhi ŋatha‐dholkunharamirri yolŋu walala ŋuli yukurra muḻkurrnha ḏawa'‐ḏawayunmirri, warwumirriyirrina dhikana,
JER 14:5 ga wäyindja malanha marrtji murrmurryunna, liŋgu räwaknha ŋunhi wäŋa mulmumiriwnha.”
JER 14:7 Ga walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋunydja yukurrana bukumirriyaŋalana Garraywala bitjarrana, “Yuwalk yana ŋanapurru dhuwurr‐yätjthinanydja, ŋanapurruway djäma yätjkuŋalanydja, yurru guŋga'yurra ŋanapurrunha Garray go. Nhenydja ŋunhi dhawu'‐nherrara, nhe yurru ŋanapurrunha guŋga'yun goŋmirriyama. Guḻku'mirri ŋanapurru yukurrana bilyurrunanydja, ŋapanydja wekaŋala nhuŋu, ga djäma ŋanapurru yätjnha mirithirrina.
JER 14:8 Ga nhepina waŋganydhuna yurru guŋga'yundja ŋanapurrunha dhipuŋuruyi, walŋakumanydja romŋuru. Yurru nhenydja dhuwala balanyarana biyaku ŋuli mulkuruna yolŋu, yakana nhe yukurra djäka ŋanapurruŋgu.
JER 14:9 Nhämirri nhe ŋuli guŋga'yurrunydja ŋanapurrunha? Nhä dhuwala nhe yulŋunydja? . . . yalŋgi? Yaka nhe yukirri ganydjarrnydja ḏälkuŋu guŋga'yunarawunydja ŋanapurruŋgu? Garray, nhenydja dhika bäyma, dhiyalami ŋanapurruŋgala, ga ŋanapurrunydja nhuŋu yolŋu walala. Yaka ŋanapurrunha gonha'yurra.” Bitjarrana walala yukurrana waŋana bukumirriyaŋala Garraywalanydja.
JER 14:10 Ga ŋayinydja Garrayyunydja ḻakaraŋala ŋunhinhayi yolŋu'‐yulŋunha bitjarra, “Bitjan liŋgu walala yukurra gundupuma ŋuli ŋarrakala yulŋunydja, wirrki yana walala djälthirri yukurra walalaŋgalayŋunydja dhukarrwu, bala ŋarranydja yurru yakana biyapul ḻakarama walalanha ŋarrakuway bitjandja. Yanana ŋarranydja yurru guyaŋirrina walalaŋgu ŋunhiyi yätjnha malanha, bala dhä‐ḏir'yunna yurru.”
JER 14:11 Ga ŋayinydja Garrayyunydja ḻakaraŋala ŋarrakala bitjarra, “Djiramaya, yakana bukumirriyaŋa yukirriya walalaŋgu, yakana ŋarra yurru biyapulnydja walalanha goŋmirriyama.
JER 14:12 Bäyyi ŋunhi walala yurru bukumirriyama ŋoy‐ŋathamiriwnydja, ŋarranydja yurru yakana ŋäma walalaŋgu; ga ŋunhi walala yurru wekama mundhurr ŋarraku ŋula nhä, ŋarranydja yurru yakana yana märrama walalaŋguŋu wekanhara. Walala yurru yana murrmurryundja marrtji bunharayu mandjawakpuynha, ga djaṉŋarrthinyarayu ga rerriyu ŋula nhäyu.”
JER 14:13 Ga ŋarranydja waŋana nhanukala Garraywalanydja bitjarra ḻakaraŋala, “Ŋunhanydja djawarrkmirrinydja walala waŋa yukurra yolŋu'‐yulŋuwala bitjan, ‘Bukmak dhuwala warrpam' ḻatju' dhika wal'ŋu. Yakana yurru miriŋuyunydja ŋilimurrunha buma, ga yaka ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋathamiriwnydja. Ŋilimurru yurru nhinana yukurra ŋayaŋu‐djulŋithirrina dhiyala ŋilimurruŋgalayi wäŋaŋuranydja.’ Bitjan walala yukurra ŋuruŋu djawarrkmirriyunydja walalay ḻakarama.”
JER 14:14 Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana ŋarrakala bitjarra, “Ŋuriŋinydja djawarrkmirriyu walalay yukurra ḻakarama bothirrina. Yaka ŋarranydja ŋunhiyi dhäwu' wekaŋala walalaŋgala waŋanharawu. Walala ŋuli ḻakaranhamirri bitjan, ‘Godthu ŋarrakalanydja milkuŋala warray, bala ŋarra marŋgina.’ Yaka ŋarra maḻŋ'maraŋala walalaŋgala ŋunhiyinydja yuwalktja; ŋunhiyinydja maḻŋ'thurruna ŋuliŋuru walalaŋgala ŋayaŋuŋuru djarrpi'ŋuru.
JER 14:15 Ŋarranydja yurru dhä‐ḏir'yunna djawarrkmirrinha ŋunhiyinydja walalanha bothinyaramirrinhanydja, ŋunhi walala ŋuli bothirri ḻakarama bitjandhiyi. Walala ŋuli waŋa bitjan, ‘Yakana ŋilimurrunhanydja yurru baḏuwaḏuyun ŋula nhäyu mariyu ga marrya'yu ga ŋula nhäyu,’ bitjan, yurru yuwalk yana walala yurru murrmurryundja ŋuriŋi mariyu malaŋuyu ga marrya'yinarayu,
JER 14:16 ga yolŋu'‐yulŋu ŋunhi ŋänharapuyŋu walala yurru bitjandhi liŋgu murrmurryundhi marrtji, liŋgu ŋuriŋi walalaŋgalay yätjthu.”
JER 14:17 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana ŋarrakala bitjarra, “Djiramaya, ḻakaraŋa ŋurupa yolŋu'‐yulŋuwa biyaka, ‘Bitjan liŋgu ŋarra yukurra ŋuli ŋäthinydja munha‐ŋupan ga walu ŋupan, liŋgu ŋarrakunydja yolŋu walala burakirri yukurra ŋayaŋu‐yätjthirri, galki yurru murrmurryunna. Ŋunha dhukarrlilinydja ŋarra ŋuli nhäma yolŋunha walalanha, walala ŋuli marrtji ŋorra'‐ŋurra rakunymirri, bunhara ŋurikiy mandjawakpuy, ga bitjan liŋgu ŋarra ŋuli nhäma yolŋu'‐yulŋunha barka'mirrinhanydja ŋurikiy marrya'yinyaranydja.’ Ga walala ŋuli ŋuriŋi djawarrkmirriyunydja walalay mukthun yana ḻakarama bitjan, ‘Yaka warwuyurranydja walala. Warrpam' ŋunha ḻatju',’ bitjarra. Yurru ŋunhiyi ḏalkarra'mirri walala ga djawarrkmirri walala, yaka walala yuwalktja marŋgi yuwalkŋuwunydja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 14:19 Bala walala Yitjuralnydja yolŋu'‐yulŋu bukumirriyaŋalana Garraywala bitjarra dhä‐wirrka'yurruna, “Garray, yuwalknha ŋunha nhe ŋanapurrunha buku‐nherraranydja? Nhaltjan nhe yukurra? . . . ŋuyulkthirrina ŋaramurryirrina ŋuruku Djurutjalamgunydja wäŋawu? Nhämirri nhe ŋuli baḏarraŋ'kuŋunydja ŋanapurrunha, dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋunhi nhe ŋanapurrunha dhä‐ḏir'yurruna? Ŋanapurrunydja ŋunhi guyaŋina yanapi ŋanapurru yukirri nhini ŋayaŋu‐wurrkurrum' marimiriw yana, yurru bitjan warray liŋgu ŋanapurrunydja yukurra barrarirri warray, liŋgu ŋuriŋi mariyu bathalayu wal'ŋu.
JER 14:20 Garray, ŋanapurrunydja dhuwala dhuwurr‐yätj yana wal'ŋu. Ŋanapurruŋgala märi'muyu walalay yukurrana djäma yätjkuŋala nhokala maŋutjimara, ga ŋanapurrunydja ŋuli yukurra yätj djämayi nhokala, bitjan yana liŋgu bitjarra walala.
JER 14:21 Garray, ŋanapurrunydja dhuwala nhuŋuway yolŋu'‐yulŋu, yaka ŋanapurrunha nyamir'yurranydja. Nhenydja ŋunhi dhawu'‐nherrara ŋunhi nhe yurru ŋanapurrunha goŋmirriyama wal'ŋu. Ŋuli nhe yurru baḏuwaḏuyundja ŋanapurrunha warrpam'thundja, walalanydja yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja ḻakarama nhuna yätj‐ḻakaramana.
JER 14:22 Garray, yakana wiripuŋuyunydja waŋarryu yurru djuy'yun waltjaṉnha ŋanapurruŋgu, nhepina yana waŋganydhuna yurru djuy'yun maḻwurrktja. Garray, gatjpu'yunna ŋanapurru yukurra dhuwala yulŋunydja nhuŋu, dhukarr‐nhämana, galkunna yukurra ŋunhi nhe yurru ŋanapurrunha guŋga'yun.” Bitjarra walala bukumirriyaŋalanydja yukurrana Garraywala.
JER 15:1 Ga ŋarrakalana ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra, “Yakana ŋarra yurru mel‐wuyun walalaŋgu, yana djuy'yurrana walalanha.
JER 15:2 Wiripu‐guḻkuny'tja yurru murrmurryunna marrtji mariyuna, ga wiripu‐guḻkuny'tja yurru murrmurryun rerriyu ga marrya'yinyarayu dhika nhäyu malaŋuyu, ga wiripu‐guḻku'nhanydja yurru djaw'‐djawyunna bena‐wala barrkulilina wäŋalili,
JER 15:6 liŋgu walala gonha'yurruna ŋarranha, ŋuyulkthina ŋarraku ŋapa‐wekaŋala. Weyinŋumirri yana ŋarra yukurrana galkurrunanydja walalaŋgu roŋiyinyarawunydja, ga bitjarrayi liŋgu ŋarra weyinŋumirri yana gulmaraŋala ŋarrakuway ŋarra ŋaramurrnydja yukurrana, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi miriŋuyunydja walalay yurru baḏuwaḏuyunna yana buma dhawar'maramana walalanha; walala yurru bukmakthirrina murrmurryundja, liŋgu ŋuriŋi walalaŋgalay yätjthu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 15:10 Ga ŋarranydja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala galŋa‐yätjthina mirithinana. Ye‐e‐e, ŋarra bini ŋunhi rakunydhinya muka, ŋunhi muka yana ŋunhi ŋarra yothu' yana. Yakana ŋarraku ŋula yol märr‐ŋamathirrinydja yukurra, liŋgu bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli yukurra ḻakaramanydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwunydja, dhä‐ḏälthirri yana ḻakarama wuṉḏaŋarryu wal'ŋu dhärukthu bilmaranharawu walalaŋgu ŋuliŋuru yätjŋurunydja. Yaka ŋarra manaŋinanydja ŋula yolkala, yurru bukmak yolŋu yukurra ŋarraku ŋuyulkthirrinydja ga ŋaramurryirrinydja.
JER 15:11 Garray, nhe marŋgi ŋarrakunydja ŋunhi ŋarra ŋuli djäma ḻatju'kuma marrtji dhika nhuŋu, ga bitjan liŋgu ŋarra ŋuli bukumirriyamayi ŋurikiyi miriŋuwunydja ŋarrakalaŋuwu ŋunhi walala mariŋura.”
JER 15:13 Ga ŋayi Garraynydja waŋana ŋarrakala bitjarra, “Märr‐yuwalk yurru miriŋunydja marrtjina lili, bala walala yurru djaw'‐djawyunna yukurra girri' malanha ŋunhi dhapirrkmirrinydja, ga mel‐wiḏiny'tja, ga bitjandhi liŋgu walala yurru djaw'‐djawyundhi yolŋunha walalanha be‐wala yana wal'ŋu barrkulilina. Ga ŋuliwitjandhiyina ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja walalanha ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhanydja, liŋgu ŋuriŋi walalaŋgalay yätjthu; walala yurru yukurra djämanydja ŋunhana mulkuruwuna yolŋuwu, miriŋuwuna wal'ŋu ŋurikina. Liŋgu ŋarrakunydja ŋaramurr balanyarana bitjan gurtha ŋunhi nhära yukurra yurru bitjan liŋgu.”
JER 15:15 Ga ŋarranydja waŋana bitjarra, “Garray guyaŋiya ŋarranha, ga guŋga'yurra ŋarranha yukirriya. Walŋakuŋa ŋarranha ŋuliŋuruyi walalaŋgala goŋŋurunydja. Yakana walalaŋgu mel‐wuyurranydja, yana walalanha ŋayaŋu‐yätjkuŋana ŋuriŋi nhokalay buku‐ruŋinyamaranharawuyyunydja. Nhenydja marŋgi ŋunhi ŋarranha walala yukurra ŋayaŋu‐yätjkuma, liŋgu ŋarra ŋuli yukurra waŋa nhokala yäkuyu.
JER 15:16 Garray, nhuŋunydja dhäruk bitjan ŋatha ŋarraku; ŋarra ŋuli ḻukanydja ŋunhi nhuŋu dhäruktja marrtji rärru‐ŋupan yana wal'ŋu. Ŋuriŋi nhokala dhärukthu ŋarranha ŋuli marrtji ŋayaŋunydja bitjan djulŋikumana, liŋgu ŋarranydja dhuwala nhuŋuway yana yolŋu.
JER 15:17 Yo, yaka ŋarranydja ŋuli ḻayḻayyuna ŋula nhäŋura, yana walu warrkuḻunha wakalŋuranydja; ŋarra ŋuli nhina yukurra ŋarrapi gäna, liŋgu nhokalay goŋdhu ŋarranhanydja ganaŋ'maraŋala. Ŋarra yukurra nyinyaŋdhunna ŋapa‐nherraṉmirrina ŋuriki yätjkunydja ŋunhi walala ŋuli djäma yukurra.
JER 15:18 Nhäku ŋarra yurru mukthundja galŋa‐yätjthirri yukurra nhina? Nhämirri nhe ŋuli walŋakuŋunydja ŋarranha dhipuŋuruyi malaŋuŋuru romŋuru? Wiripunydja nhe ŋuli guŋga'yun ŋarranha, ga wiripunydja bäyŋu.” Bitjarra ŋarranydja waŋana Garraywala.
JER 15:19 Ga ŋayinydja waŋana Garraynydja bitjarra, “Yaka yukirriya waŋiya biyaka nhäŋiniŋ'tja dhäruk. Ŋuli nhe yurru bilyun, ga gumurr‐roŋiyirri yurru ŋarrakala, bala ŋarranydja yurru nhuna märramayi, ga nhenydja yurru ŋarraku biyapul djämamirriyirriyi. Ŋuli nhe yurru ḏaḏawyun ŋuliŋuruyi dhärukŋuru nhäŋiniŋ'ŋurunydja waŋanharaŋuru, ga waŋiya yukirriya ŋunhi liŋgu dhäruk mayali'mirri wal'ŋu yuwalkŋu, ga biyapul ŋarrapinydja yurru waŋana nhokala yukurra dhärukkurru. Yaka roŋiyiya walalaŋgalanydja gali'lili wapthurra biyapulnydja; walala yurru yana wapthun nhokalanydja gali'lili, roŋiyirri yurru nhokalana.
JER 15:20 Yo, nhenydja yurru yana dhärra wuṉḏaŋarryirri wal'ŋu, yakana nhe yurru giṯthun ḏur'‐ḏuryunaranydja walalaŋguŋu. Walala yurru yolŋu'‐yulŋunydja bitjan ŋurruŋu‐yuḻkthun nhuŋu, yurru yakana walala yurru djuḻkmarama nhunanydja. Liŋgu ŋarranydja ŋunha nhokala warray galki gali'ŋura; ga ŋarra nhunanydja yurru gunganhamirriyama ga walŋakuma.
JER 15:21 Märr‐yuwalk yana ŋarra yurru walŋakumanydja nhuna beŋuruyi dhuwurr‐yätjmirriwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala; ga ŋarra yurru nhuna dhawaṯmaramanydja warryun walalaŋgala goŋŋurunydja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 17:19 Yo, bala ŋayi Garray ŋarraku waŋa bitjan, “Djiramaya, marrtjiya ga dhärriya ŋunha ya' dhurrwaralili wal'ŋu ḻoḻulili Djurutjalamlili wäŋalili.
JER 17:20 Ḻakaraŋa walalambala ŋuripa ŋurru'‐ŋurruŋuwa buŋgawamirriwa ga bukmakpa yolŋu'‐yulŋuwa ŋunhi walala yurru yukurra marrtji balayi ŋunhiwalayi wäŋalili gulŋiyirri, ḻakaraŋanydja walalambala biyaka, ‘Ŋäka walala, mäkiri'‐witjurra dhärukku Garraywalaŋuwu. Ŋuli nhuma djäl nhinanharawu walŋamirriwunydja wal'ŋu, nhe yurru ŋämana ga dhäruk-märrama. Yaka djäma yukirriya ŋula nhä ŋuriŋi dhulŋuŋuyunydja waluyu;
JER 17:22 ŋunhiyinydjayi walu gäna wal'ŋu yana ganaŋ'thun yukurra ŋarrakuway dhulŋuŋu. Yaka yana nhe yurru djäma ŋuriŋiyinydjayi waluyu ŋula nhä birrka'mirri. Liŋgu ŋarra ŋunhiyinydja ḻakaraŋala ŋäthili nhumalaŋgalaŋuwu märi'muwunydja walalaŋgu,
JER 17:23 ga walalanydja ŋunhi mäkiri' warray dhaḻ'yunmina, yaka warray ŋäkula. Yo, ŋunhiyi nhumalaŋgu märi'mu walala yaka yukurrana mäkiri'‐witjurruna, ga yaka dhäruk märraŋala ŋarranha, yaka walala ḏukṯukthina marŋgithinyarawu.’
JER 17:24 Yo, ŋunhi nhumanydja yurru dhäruk-märrama ŋarranha, ga yaka djäma ŋuriŋiyinydjayi waluyu dhulŋuŋuyunydja, ŋunhi nhe yurru ganaŋ'marama ŋunhiyi walu ŋarrakuway wal'ŋu dhulŋuŋu,
JER 17:25 bala nhumanydja yurru ŋurru'‐ŋurruŋunydja yolŋu walala ga miṯtji nhina yukurra dhiyala ŋamathamana yanana, ga dhuwalanydja wäŋa yurru yukurra dhärra bitjanna liŋguna gupaḏalnha‐wala.
JER 17:26 Ga yolŋu'‐yulŋu yukurra yurru marrtji lili birrka'mirriŋuru ḻiw'marama, gäma marrtji wäyin ga buŋgan bäw' dhika nhä malanha mundhurrnydja wekanharawu Garraywu ŋunhili Godkala Buṉbuŋura.
JER 17:27 Ga ŋunhi nhuma yurru yakanydja mäkiri'‐witjun ŋarraku, ga djäma nhuma yurru mukthundja ŋuriŋi waluyu; ŋuli nhuma yurru yaka ganaŋ'marama ŋunhiyi walu ŋarrakuway dhulŋuŋu, bala ŋarranydja yurru yana dhuŋgur'yunna dhuwala dhurrwaranydja gurthayuna; dhuwalayinydja yurru nhumalaŋgu dhapirrktja buṉbu malanha dhuŋgur'yunna gurthayuna yanana, ga yakana yurru ŋula yolthu ŋultjikumanydja gurthanha ŋunhiyi.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 18:1 Yo, bala ŋayi Garray waŋana bitjarra ŋarrakala, “Djiramaya, marrtjiya bala ŋunha ya' dhoḻu‐djämamirriwala yolŋuwala wäŋalili, ga ŋunhalayina ŋarra nhuŋu yurru dhäruktja wekama.”
JER 18:3 Bala ŋarra marrtjinana ŋunhimalayinydja wäŋalili, bala ŋarra nhäŋalana ŋunhiyinydjayi dhoḻu‐djämamirrinhanydja yolŋunha, ŋayi yukurrana djäma ŋunhiliyi banikin' dhoḻu.
JER 18:4 Wiripunydja ŋunhi dhoḻu banikin' yätjthina nhanukala goŋŋura, bala ŋayi ŋunhiyi goŋdhuna djäma buyuwuyu'kuŋalanydja, ga ŋunhiyi liŋgu dhoḻu ŋayi djäma biyapul ŋula nhäku ŋayi djäl ŋayi yurru djäma.
JER 18:5 Ga ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra,
JER 18:6 “Nhuma Yitjuralnydja miṯtji dhuwala ŋarrakala goŋŋura bitjan, bitjan ŋunhiyi dhoḻu ŋurikalayi yolŋuwala dhoḻu‐djämamirriwala goŋŋura. Dhunupa yana ŋarraku djämawu, ŋarra yurru djäma bitjandhiyinydja ŋunhi ŋarra ḏukṯuk ŋula nhäku djämawu.
JER 18:7 Ŋuli ŋarra yurru waŋa miṯtjinha yolŋu'‐yulŋunha bitjan, ŋarra yurru walalanha ḏulŋurr'yun djalkiri manapan yana, bala baḏuwaḏuyunna ŋunhiyi miṯtjinhanydja,
JER 18:8 ga ŋuli ŋayi yurru ŋunhiyi miṯtji bilyun yätjŋurunydja, ga djäma ŋamathamanydja wal'ŋu, bala ŋarranydja yurru bitjandhi liŋgu bilyun, ga yakana ŋarra yurru baḏuwaḏuyundja walalanha, bitjarra ŋarra ŋäthili waŋana.
JER 18:9 Ga ŋunhi yurru ŋarra waŋa wiripunha miṯtjinha bitjandja, ‘Ŋarranydja yurru nhuna dhärranhamarama, gaŋgathinyamirriyamana ḻatju'kumana wal'ŋu,’ bitjandja, ga ŋunhi miṯtji ŋunhiyi bilyundja yurru ŋarrakala, ga djäma yätjtja, ga yakanydja dhäruk-märrama yurru ŋarranha, ga ŋarranydja yurru bitjandhi liŋgu bilyundhi, yakana ŋarra yurru djäma ŋunhiyi ŋamakurru' ŋunhi ŋarra ŋurruthaŋala waŋana nherrara.”
JER 18:11 Ga biyapul ŋayi Garrayyu djuy'yurruna ŋarranha, waŋana bitjarra, “Gatjuy marrtjiya, ga ḻakaraŋa ŋuripa miṯtjiwa Djurutjalambuyŋuwa, ga bukmak ŋunhi wäŋa buku‐ḻiw'marama, ḻakaraŋanydja walalambala biyaka, ŋunhi ŋarranydja yukurra girri'‐ŋamathirrina dhä‐ḏir'yunarawuna walalaŋgu; yätjnha mirithirrina yurru buna dhiyaliyinydja walalaŋgu. Ḻakaraŋa walalambala, walala yurru ḏaḏawyunna ŋuliŋuruyinydja yätjŋurunydja, ga djambina walalaŋguway dhukarrnydja.”
JER 18:12 Bala ŋarra marrtjinanydja, bala ḻakaraŋalana walalambala ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja, ga walalanydja buku‐ruŋinyamaraŋala waŋana yaka'yurruna bitjarra, “Nhäku nhe yukurra waŋa bitjandhinydjayi? Ŋanapurrunydja yurru djäma ŋanapurruŋgalaynha yana djälkurru. Yakana ŋanapurru yurru ganan ŋanapurruŋguway yätj.” Bitjarra warray walalanydja yukurrana yolŋu'‐yulŋunydja waŋana.
JER 19:1 Bala ŋayi Garray waŋana ŋarrakala bitjarra, “Marrtjiya ga märraŋa ŋunhi dhoḻu banikin', ga garr'yundja nhe yurru marrtji ŋaḻapaḻmirrinha ga ḏalkarra'mirrinha walalanha, walala yurru marrtji nhokala galki ŋunhimala baṉarra'lili wäŋalili, ga ŋunhilina ŋarra yurru waŋanydja nhumalaŋgala.”
JER 19:3 Bala ŋarra marrtjinana, ga dhuwala ŋunhi dhäruktja ŋayi wekaŋala ŋarrakala, ga ŋarranydja waŋana yolŋu'‐yulŋuwalanydja bitjarrana, “Nhuma ŋurru'‐ŋurruŋu yolŋu walala Djudiyawuy wäŋawuy ga Djurutjalambuy yolŋu'‐yulŋu, mäkiri'‐witjurra dhiyaku dhärukku, ŋunhi ŋayinydja Garray Ganydjarr‐ḏumurrunydja Waŋarr waŋa yukurra bitjan, ‘Ŋarra yurru gämanydja dhipala wäŋalilinydja mirithirrina bathalana marinydja bena wal'ŋu,
JER 19:4 liŋgu nhuma gonha'yurruna ŋarranha, ga djäma nhuma ŋuli yukurra be nhäna gora‐wekanhamirrina rom dhiyala wäŋaŋura. Bitjan liŋgu nhuma ŋuli yukurra bathan buŋgan bäwny'tja buku‐ŋal'yun ŋuriki wiripuŋuwu waŋarrwu, ga wiripunydja nhuma ŋuli buma dhuwurr‐ŋamakurru'mirrinhana ŋunhina yolŋu'‐yulŋunha.
JER 19:5 Ga dhiyalinydja gay' nhuma djäma barŋnha ŋurikinayi waŋarrwu Bälwuna, bala nhuma ŋuli yukurra bathanna nhumalaŋguwaynha djamarrkuḻi'nha, buku‐ŋal'yunna waŋarrwu ŋurikiyina. Bala ŋayi yurru dhuwalanydja wäŋa yuṯana yäku, Murrkay'kunharawuynha bunharawuy wäŋa, bitjanna.
JER 19:7 Nhumanydja guyaŋina yanapi nhuma yurru djuḻkmarama ŋunhi miriŋunha, yurru yaka warray; walala yurru nhumalanha miriŋuyu yukurra bumanydja mandjawakthu, ga nhumanydja yurru murrmurryunna, ga wäŋanydja dhuwala yurru djingaryun yukurra yolŋumiriwnha.’”
JER 19:10 Bala ŋayi Garray waŋana biyapul ŋarrakala bitjarra, “Ma' ḏaw'yurrana dhuwali dhoḻunydja banikin' dhipalana gay', maŋutjimara dhiyakalana walalaŋgala ŋurru'‐ŋurruŋuwalana, ga ḻakaraŋanydja walalambala dhuwala dhäwuny'tja gam'.
JER 19:11 Garraynydja Godtja waŋana bitjarra, ‘Bitjandhina ŋarra yurru ḏaw'yun dhuwala wäŋanydja, bala baḏuwaḏuyun gupaḏalkumana yolŋu'‐yulŋunhanydja, bitjan dhuwala gay' dhoḻu banikin'; yakana yurru ŋula yolthu dhä‐mana'‐manapan biyapulnydja.
JER 19:12 Dhuwalanydja wäŋa yurru warrpam'nha yana baḏuwaḏuyunna, ga buṉbunydja malanha yurru dhuŋgur'yun, nhärana marrtji gurthayuna, liŋgu dhiyaliyi buṉbuŋura malanyŋuŋura nhuma yukurrana bathara mundhurr wiripuŋuwu waŋarrwu malaŋuwu.’”
JER 19:14 Bala ŋarra gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina ŋunha Godkalana Buṉbulili, ga dhärrananydja ŋarra warraŋullili wal'ŋu, bala ḻakaraŋalana ŋarra yolŋu'‐yulŋuwanydja ŋuripanydja bitjarrana,
JER 19:15 “Garray Godtja Yitjuralwunydja Waŋarr waŋa yukurra bitjan, ‘Dhipalanydja gay' wäŋalili ŋarra yurru gäma biyapulnha mari wal'ŋu bathalana, ga yuwalk yana mirithirrina yanana wal'ŋu yätjnha yurru maḻŋ'thundja, liŋgu nhuma mäkiri'‐yaryurruna ga ŋuyulkthina ŋarrakalaŋuwu dhärukku.’” Bitjarra ŋayi Garray yukurrana waŋananydja.
JER 20:1 Ga wiripunydja yolŋu yäku Batja ḏalkarra'mirri yolŋu, ŋayi ŋäkula ŋarranha ŋunhi ŋarra yukurrana ḻakaraŋala bitjarra, “Marinydja yurru marrtji bathala wal'ŋu yana, liŋgu ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuwala yätjthu djämayu.”
JER 20:2 Ŋayi ŋäkulanydja ŋarranha bitjanarayi, bala ŋayi ŋaramurryinana maḏakarritjthinana ŋarraku, bala ŋayi waŋana miriŋunhana walalanha, bala walala marrtjinanydja ga märraŋalana ŋarranha, ga bartjunmaraŋalana. Bala walala ḏapṯapmaraŋalana yukurrana ŋarranha raki'yuna, djalkiri ŋarraku ga goŋ maṉḏanha, ga nhinananydja ŋarra yukurrana Buṉbuŋurana galki dhurrwaraŋura ḏapṯapmaranharana munha‐ŋupanara.
JER 20:3 Ga goḏarr'mirrinydja wiripuŋuyuna munhayu ŋayi ŋunhiyinydja ḏalkarra'mirri marrtjina, bala yupmaraŋalana ŋarrakala rakiny'tja, bala ŋarra ḻakaraŋala nhanukala bitjarrana, “Garrayyunydja wekaŋala yuṯana nhuna yäkunydja, dhuwalana gam', ‘Barrari ḏumurruna’ nhe yäkunydja.
JER 20:4 Yo, Garray ŋayipi bitjarrayinydja waŋana, ‘Dhuwala gay' ḏarramu ga bukmak nhuŋu gurruṯu'mirri walala yurru nhinanydja yukurra barrarirrina yanana; walala yurru burakirrinydja yukurra miriŋuwuŋu mandjawakthuna yana. Buŋgawa yurru ŋurukuy Bapilunbuynydja marrtji lili, bala ŋarra yurru wekamana yolŋu'‐yulŋunhanydja nhanukalana goŋlili warrpam'thuna; wiripunhanydja ŋayi yurru miṯtjinha buma, ga wiripunhanydja miṯtjinha ŋayi yurru yana djaw'‐djawyunna bitjanna bitjan djämamirrina walala nhanŋu.
JER 20:5 Ga bitjandhi liŋgu walala yurru miriŋuyunydja ŋuriŋiyi marrtji djaw'‐djawyunna dhipuŋuru ḻatju'mirrinydja dhikanydja wal'ŋu girri' malanha warrpam'thunna, walalaŋgalaynha wäŋalili yurru djaw'‐djawyun.
JER 20:6 Ga bitjandhi liŋgu nhunanydja yurru djaw'yundhi Batja ga nhuŋu gurruṯu'mirrinha, walala yurru gämanydja nhumalanha balayina Bapilunlilina, ga nhinanydja nhe yurru yukurra ŋunhiliyi weyinŋumirrina, yana liŋgu ga rakunydhirri nhe yurru, ga dhalkaramanydja nhuna yurru walala ŋunhalayinayi, rrambaŋikumana nhumalanha nhuŋu ḻundu'mirriŋunhana walalanha, ŋunhina walalanha ŋunhi walalaŋgala nhe yukurrana ḻakaraŋala bothinyarayŋu dhäwu'.’” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 23:1 Yo, ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja, “Ŋarranydja ŋunhi wekaŋala ŋarrakuwaynydja ŋarra yolŋu'‐yulŋunha dharraylili ŋurikala walalaŋgala ŋurru'‐ŋurruŋuwala wal'ŋu, walalanydja ŋunhi bitjan djäkamirrina walala ŋuriki ŋarrakalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwuna, yurru wiripu‐guḻku'yunydja ŋarraku yolŋu'‐yulŋunha barrkuwatjkuŋala warray yukurrana, bala yurru marinydja bathalana wal'ŋu marrtji ŋurikiyinydjayi djäka‐yätjmirriwunydja walalaŋgu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja. “Yo, nhuma dhiyaŋu ŋunhi djäkamirriyu walalay, yaka nhuma yukurrana djäka ŋarrakalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu ŋamathaŋala, ga maranhu‐wekaŋala ŋamakurru'yu ŋathayu bäyŋuna. Nhumanydja yana gonha'yurruna warray walalanha, bala walala gundupuŋala bena‐wala barrku'‐barrkuwatjthina. Bala ŋarranydja yurru yana dhä‐ḏir'yunna nhumalanha, liŋgu dhuwaliyi ŋunhi nhe djäma bitjarrayi mirithinana wal'ŋu yana yätjnha.
JER 23:3 Yo, ŋarrakunydja yolŋu walala liŋguna barrkuwatjthinana bena‐wala wäŋalili wiripuŋulilina, ga märr‐ḻurrkun'nha walŋamirrinydja, yurru ŋarranydja walalanha yurru roŋinyamarama liliyi ŋunhiyi ḻurrkun'nhanydja, walalaŋgalayi wäŋalili roŋinyamarama, ga ŋunhiyi miṯtji ḻurrkun'tja yurru ŋuthan mirithirrina guḻku'yirri.
JER 23:4 Bala ŋarra yurru djarr'yun wiripuŋunhana djäkamirrinhanydja walalaŋgu, ŋunhinhana walalanha ŋunhi walala yurru djäka walaŋgumana walalaŋgu, ga maranhu‐wekama ŋamakurru'yuna wal'ŋu ŋathayu. Yakana biyapulnydja yurru ŋarrakunydja yolŋu walala barrarirri yukurra ŋula nhäku, ga yakana ŋula waŋganydja yurru winya'yun,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 23:5 “Yo, ŋunhi yurru walu buna yalalanydja, ŋarranydja yurru nherraṉ yolŋunha rom‐dhunupanha yana wal'ŋu ŋurruŋunhanydja, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu marrtji ŋuliŋuru dhawaṯthundja Daypitkala yulŋunydja yarraṯaŋurunydja, ga nhinanydja ŋayi yurru yukurra ŋunhili Daypitkala dharapulŋuranydja, buŋgawana wal'ŋu yanana. Ŋayi yurru yukurra gäma yolŋu'‐yulŋunhanydja biyapulnha wal'ŋu ḻiya‐djambatjthuna ga rom‐waŋganydhuna yana ŋunhiliyinydjayi wäŋaŋura.
JER 23:6 Ŋunhi ŋayinydja yurru buŋgawana wal'ŋu, walalanydja yurru ŋunhi Godkunydja yolŋu walala Djuwnydja bäpurru walŋathirrina, walala yurru nhinanydja yukurra ḻatju'na dhikana wal'ŋu, ŋayaŋu‐yal'yunna wal'ŋu. Ga ŋurruŋunydja ŋunhiyinydjayi yäku ‘Garraynha Walŋakunharamirrina ŋilimurruŋgu.’”
JER 23:7 Yo, Garrayyu Godthu waŋa yukurra ḻakarama bitjan, “Ŋunhi yalalaŋumirrinydja ŋunhi yurru walu ŋunhiyi buna, yakana yurru yolŋu'‐yulŋu waŋa bitjan, ‘Garraynydja walŋa, ŋunhinydja ŋunhi ŋayi dhawaṯmaraŋala Yitjuralnha miṯtjinha beŋuru Yetjipŋuru.’
JER 23:8 Yana walala yurru waŋanydja bitjanna, ‘Garraynydja walŋa, ŋunhinydja ŋunhi ŋayi dhawaṯmaraŋala yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralnha beŋuru wäŋaŋuru ḻuŋgurrmaŋuru, ga wiripuŋuŋuru wäŋaŋuru malanyŋuŋuru ŋunhi walala yukurrana barrkuwatjthina.’ Yuwalk yana walala yurru yukurra wäŋa‐roŋiyirrinydja, ga ŋuliŋuruyinydjayi dhurrwaraŋuru walala yukurra yurru nhinana ŋunhiliyina walalaŋgalaynha wäŋaŋura.” Bitjarrana ŋayi yukurrana Garray waŋananydja.
JER 23:9 Ga ŋayi Djiramayanydja waŋana ḻakaranhamina bitjarra, “Ŋayaŋunydja ŋarraku dhuwala ŋonuŋdhirri yukurra, ŋarra yukurra wilwilyun dhuwala wirrkina; ŋarra yukurra bitjanna marrtji, bitjan ŋuli ŋänitjimirri yolŋu, yakana ŋarra yukurra marrtji ŋamathama wal'ŋu, liŋgu ŋayaŋunydja ŋarraku mirithirri yana yukurra ŋonuŋdhirri, ṉiṉ'ṉiṉmaramana yukurra ŋarranha. Liŋgu Godtja ŋunha ḏarrtjalk yana, gäna wal'ŋu, ga nhanŋu dhäruktja ḏarrtjalkthi yana.”
JER 23:10 Yo, Garraynydja waŋana bitjarra, “Birrka'mirriŋura wäŋaŋura yolŋu'‐yulŋuyunydja liŋguna gonha'yurrunana ŋarranha, ḻayḻayyunna walala yukurra be nhäkalana wiripuŋuwalana waŋarrwala, ga ŋunhiyinydjayi bitjan walala yukurra marramba'na djäma, liŋgu walalanydja ŋunhi ŋarrakuway yana wal'ŋu. Ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi ŋayi wäŋanydja dhuwala munathany'tja bitjan ŋäthina yukurra warwuyunna, baṉḏanydhirrina yukurra wäŋanydja räwakthirrina mulmumiriwyirrina ŋula nhämiriwyirrina, liŋgu yolŋuyu walalay yukurra djäma mirithirrina wal'ŋu nhäŋiniŋ'nha yana yätjnha rom.
JER 23:11 Liŋgu ŋurru'‐ŋurruŋunydja dhuwala djawarrkmirrinydja walala ga ḏalkarra'mirrinydja walala, yaka yana walala yuwalk gal'ŋu marŋgi ŋarraku, ga yaka walala yukurra yuwalk marrtji ŋarrakalaŋukurru romgurru, ga djämanydja walala yukurra yätjnha yanana mirithirrina ŋunha ŋarrakalanydja Buṉbuŋura.
JER 23:12 Bala walala yurru marrtjinydja yukurra ŋunha bukumunha'kurruna yana dhukarrkurrunydja ŋayakŋayakkurruna, galkirrina yurru yanana, liŋgu ŋarra yurru walalanha dhä‐ḏir'yun wirrkina yana wal'ŋu ŋuriŋina waluyu ŋunhi ŋarra liŋgu nherrara ŋuriki walalaŋgu dhä‐ḏir'yunarawunydja.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 23:13 “Yo, ŋarra nhäŋala ŋunhiyi dhäwu'‐gänharamirrinha walalanha Djamariyawuy wäŋawuy, ŋunhi walala yukurra djäma yätj gal'ŋu yana rom; walala ŋuli waŋa yukurra dhäruk yäkuyu Bälwala waŋarrwala, bala walala yukurra bilmaramana ŋarraku ŋunhi yolŋu'‐yulŋunhanydja gatjpaḻ'maramana.
JER 23:14 Ga ŋunhanydja Djurutjalambuynydja dhäwu'‐gänharamirri walala mirithirrina wal'ŋu yana yätjnha. Godkunydja ŋunhi Buṉbu dhiyalaŋumi warray bäyma, ga walalanydja yukurra mukthun yana buku‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu. Balanyarana walala ŋunhi yulŋunydja bitjan marramba'mirrina yolŋu'‐yulŋu, ga bitjanna liŋgu walala yukurra bothirrina ḻakarama ŋuli. Walala ŋuli ŋunhi dhuwurr‐yätjmirrinhanydja ḻakarama be ḻatju'mirri warray, ga yaka warray walala yurru waŋa raypirri'yun wiripu‐guḻku'nhanydja yolŋu'‐yulŋunha ŋuliŋuruyinydja yätjŋurunydja djämaŋuru. Yo, bukmakthirrina walala ŋunhiyi yätjnha yanana, balanyarana bitjan ŋunhi ŋunhala Djudumbuy ga Gumurawuynha ŋunhi ŋarra ŋäthili walalanha baḏuwaḏuyurruna, ga balanyarayinayi nhumanydja dhuwala.”
JER 23:15 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi ŋarranydja Garrayyu Godthunydja ḻakarama yukurra ŋunhiyinydja dhäwu'‐gänharamirrinha walalanha bitjanna, “Ŋarranydja yurru maranhu‐wekama walalanha dhäkay‐murrkthunarayuna ŋathayunydja, ga ḻuka walala yurru gapunydja yukurra wurkthun moy'mirrina buḻuŋga'na, liŋgu ŋunhiyi yätjtja baḻaka'yurruna birrka'mirrina, warrpam'nha ŋäkirrmaraŋala monyguŋala wäŋanydja, ga bukmakthuna yolŋuyu walalay meṉguŋalanydja Godnha, liŋgu ŋuriŋiyina walalaŋgalay djarrpi'yuna dhärukthu.”
JER 23:16 Ga ŋayinydja Godtja waŋana bitjarra, “Yaka walalaŋgu mäkiri'‐witjurra ŋurikiyinydja bothinyaramirriwunydja walalaŋgu, dhäparknha ŋunhi walalaŋgu dhäruktja mayali'miriwnha, liŋgu ŋunhiyi dhäruk yukurra ŋuli dhawaṯthun walalaŋguŋuway yana guyaŋinyara, yakana walala yukurra waŋa nhanŋuway Garraywu dhäruk. Wiripunydja mala yolŋu'‐yulŋu yakana ḏukṯuk Garraywalaŋuwu dhärukku, yana walala ŋuli mäkiri'‐witjun ŋurikiyina dhäwu'‐gänharamirriwu, ŋunhi walala ŋuli ḻakarama bitjanna gam'. ‘Yaka warwuyurra walala. Manymak dhuwala warrpam' wäŋanydja, ḻatju' yukurra yurru djingaryun.’ Ga bitjandja walala ŋuli waŋa yukurra ŋurikiyina walalaŋgu ŋunhi walala yukurra nhina walalaŋgalay djälŋura, ‘Yaka nhumalanha yurru ŋayaŋu‐yätjkuma ŋula nhäyu,’ bitjan.
JER 23:18 “Yakana ŋunhiyi waŋgany ŋula dhäwu'‐gänharamirri nhina yukurra galkinydja wal'ŋu Godkala, yakana ŋula waŋganydhu ŋuli dharaŋan ŋäma Godku dhäruk ga rirrakay; yakana walala yukurra mäkiri'‐witjun Godkalaŋuwu dhärukku.
JER 23:19 Dhiyakuyina märrwu God yukurra ŋaramurryirrinydja walalaŋgu, ŋayinydja yukurra ŋapa‐nherraṉmirrina nyinyaŋdhunna walalaŋgalaŋuwu romgunydja, bala ŋayi yurru marrtjinydja bitjanna bitjan bathala wata, bitjan wärrk, bala ŋayi yurru baḏuwaḏuyun warrpam'thunna yana ŋunhiyinydja rom‐yätjmirrinhanydja;
JER 23:20 yakana ŋayi yurru ḏaḏawyun ŋaramurrŋurunydja nhanukalay ŋayi, yana liŋgu ga warrpam'thun yurru ŋunhi baḏuwaḏuyun, dhawar'marama yätjnha buwayakkuma. Ga ŋuriŋi dhä‐yawaryunarayunydja wal'ŋu waluyu, yolŋuyunydja walalay yurru dharaŋana wal'ŋu ŋäma warraŋulnha dhuwalayi dhäwuny'tja.
JER 23:21 “Yo, ŋunhinydja walala dhäwu'‐gänharamirri walala waḏutja waŋanhamirri warray walala ŋunhi yulŋunydja, yurru yaka ŋunhi ŋarrakuŋunydja djuy'yunara walala; yaka ŋarra walalaŋgala dhäwuny'tja wekaŋala.
JER 23:22 Ŋunhi bini walala marrtjinya galki wal'ŋu ŋarrakalay, walalanydja bini ŋunhi ḻakaranha dhunupa ga yuwalk gal'ŋu yolŋu'‐yulŋuwu, bala walala bini gonha'yunanydja yuwalknha yana walalaŋguway yätjtja malanha, ga djäma ŋamathanha yana dhunupa wal'ŋu.
JER 23:23 “Yo, ŋarranydja dhuwala God dhika bäyma, galki yana nhumalaŋgala, ga nhäma ŋarra yukurra warrpam'thun. Yaka yurru nhe ŋarrakalanydja djuḻuḻ'marama maŋutjiŋuru, liŋgu ŋarranydja birrka'mirriŋura warray; ŋunha djiwarr'ŋura ŋarra, ga dhika ŋarra munatha'ŋura.
JER 23:25 Ŋarra marŋgi ŋurikiyi dhäwu‐gänharamirriwu bothinyarayŋuwunydja, ŋunhi walala ŋuli bothirri ḻakarama ŋarrakala yäkuyu. Walala ŋuli waŋa bitjan, ‘Wäy, ŋarranydja dhuwala bukaway'yina, ga mali ŋarra nhäŋala. Ŋarranydja marŋgi warray,’ bitjan walala ŋuli waŋa, yurru yuwalktja ŋunhiyi walala yukurra bothirrina yana, liŋgu bukawayny'tja ŋunhiyinydja walalaŋguŋuwaynha guyaŋinyara yana.
JER 23:27 Walala ŋuli ḻakarama bitjandhinydja dhäwu' ga bukaway', märr yurru walala yolŋu'‐yulŋuyu meṉguma ŋarranha, bitjanna bitjarra walalaŋgala märi'muyu walalay meṉguŋala ŋarranha, bala bilyurrunanydja wiripuŋulilina waŋarrwala.
JER 23:28 Ŋunhi ŋayi yurru ŋunhi dhäwu'‐gänharamirriyu bukaway'yirrinydja, ŋayinydja yurru waŋa bitjan, ‘Dhuwalayinydja yana bukaway waŋgany;’ ga ŋunhi ŋarra yurru dhäruktja wekama nhanukala, bala yurru ŋayinydja ḻakaramana dhunupana yana, ŋunhiyi liŋgu dhäruk ŋunhi ŋarra yurru wekama. Liŋgu Godku dhäruktja walŋa warray wal'ŋu, yuwalknha ŋatha, ga bukawayny'tja dhuwalanydja balanyara biyaku ŋuli mulmu räwak.
JER 23:29 Yo, ŋarrakunydja dhäruk dhuwala balanyara bitjan worrknha, ŋunhi ŋuli marrtji nhära ḏiltji,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja. “Yo, ga balanyarayi liŋgu ŋarraku dhäruk wiripunydja, bitjan djimuku' wuṉḏaŋarr, ŋunhi ŋuli buḻwaŋ'thunmarama guṉḏanha ŋuriŋiyi, balanyarayi ŋarraku dhäruktja.
JER 23:30 Yuwalk yana ŋarra ŋuyulkthirri yukurra nyinyaŋdhun ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli be ḻakaranhamirri djawarrkmirri walala, ŋunhi walala ŋuli ŋäma ŋula yolkuŋu yolŋuwuŋu dhäwu', bala walala ŋuli baḻaka'yunmaramana dhäwuny'tja ŋunhiyi, ḻakarama marrtji bitjanna, ‘Dhuwalanydja dhäwu' ŋulaŋuru Godkuŋu wekanhara,’ bitjanna.
JER 23:31 Ga bitjandhi liŋgu ŋarra ŋuli ŋaramurryirriyi nyinyaŋdhundhi ŋurikinydjayi yolŋuwu, ŋunhi ŋayi ŋuli be bukaway'yirri, ga ḻakarama yurru ŋunhiyinydjayi bukaway'wuynydja wekanhara ŋurikiŋina bothinyaramirriwuŋuna birrimbirrwuŋu. Ŋayinydja ŋunhiyinydjayi yolŋu, ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakarama bukaway'wuy, yanana ŋayi yukurra gatjpaḻ'maramana yolŋu'‐yulŋunha ŋuriŋina nhanukalay ŋayi djarrpi'yuna guyaŋinyarayu. Yaka ŋarranydja ŋunhiyi djuy'yurruna bala'‐balanyaranhanydjayi yolŋu'‐yulŋunha, yakana walala yurru yuwalk guŋga'yun ŋarrakunydja yolŋunha walalanha ŋuriŋinydja dhärukthu walalaŋgala,” ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 26:1 Yo, bala ŋayi Garray waŋanana ŋulinyaramirriyu ŋarrakala ŋunhi ŋayi Djotjayawu gäthu'mirriŋu buŋgawayinana yäku Djuwakim, ŋayi waŋananydja bitjarra,
JER 26:2 “Djiramaya, marrtji nhe yurru, ga dhärriya ŋunha ya' dhurrwaralili wal'ŋu, galki Buṉbulilinydja Godkala, ga ḻakaraŋa yolŋu'‐yulŋuwanydja ŋuripa ŋunhi walala yurru marrtji bala buku‐ŋal'yunaralili, biyaka ḻakaraŋanydja walalambala bukmak yana ŋunhi ŋarra yurru wekama nhokala ḻakaranharawu, ga yaka gonha'yurra ŋula waŋgany dhäruk.
JER 26:3 Mak walala yurru ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋäma, bala gananna ŋunhiyi walalaŋguway yätjtja rom. Ŋarranydja yukurra dhuwala girri'‐ŋamathirrina dhä‐ḏir'yunarawunydja walalaŋgu, ga ŋuli walala yurru bilyundja, ga djäma dhunupanydja wal'ŋu, bala ŋarranydja yurru bilyundhi, ga yakana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja walalanha.”
JER 26:4 Ga dhuwala ŋunhi dhäruktja ŋayi Garrayyu wekaŋala ŋarrakala ḻakaranharawu yolŋu'‐yulŋuwunydja. “Garraynydja waŋana bitjarra, ‘Liŋgu ŋarra wekaŋala nhumalaŋgu romdja malanha ŋarrakuway; ŋarra waŋana nhumalanha, ḻakaraŋala nhumalaŋgu nhaltjanarawu nhinanharawu ŋamathanharawunydja. Ŋunhi nhuma yurru yakanydja mäkiri'‐witjun ŋarraku, ga malthun ŋarrakalaŋunydja romgu, dhuwala wäŋanydja yurru baḏuwaḏuyunna yanana. Ŋarranydja djuy'yurruna liŋgu djämamirrinha walalanha ŋarrakuwaynydja raypirri'yunarawunydja nhumalaŋgu, ga ŋunhi nhuma yurru yakanydja mäkiri'‐witjun walalaŋgu,
JER 26:6 ŋarranydja yurru baḏuwaḏuyunna yana warrpam'thuna dhuwalanydja wäŋa Buṉbunha Godkunydja, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋarra baḏuwaḏuyurruna ŋunha Djälaw wäŋa, bitjarrayi.’” Bitjarra ŋayi Garrayyu dhäwuny'tja wekaŋala ŋarrakala.
JER 26:7 Bala ŋarranydja dhärranana yana, ga ḻakaraŋalana marrtjina ŋunhiyi dhäwuny'tja nhanukuŋu Garraywuŋunydja walalambala, ga walalanydja ŋäkula ḏalkarra'mirriyu walalay ŋuriŋiyi ga dhäwu'‐ḻakaranhamirriyu ga yolŋu'‐yulŋuyu, bukmakthu yana, ŋarra ḻakaraŋalanydja warrpam' yana ŋunhi nhaltjarra ŋayi yukurrana Garrayyu ŋarrakala ḻakaraŋala.
JER 26:8 Ga ŋunhi ŋarra dhawar'yurrunanydja ŋuliŋuruyi, dhunupa walalanydja mulkanana ŋarranha, bala yatjunminana waŋana bitjarrana, “Buŋana ŋanya, buŋana ŋanya, murrkay'kuŋana,” bitjarra.
JER 26:9 “Nhäku ŋayi yukurra waŋa yäkuyu Garraywalanydja bitjandhiyi, ‘Dhuwalanydja Buṉbunha yurru baḏuwaḏuyunna, ga dhuwala wäŋanydja yurru buwayakthirrina warrpam'nha,’ bitjandja ŋayi yukurra waŋa.” Ga walala ŋunhi yolŋuyunydja walalay ḻiw'maraŋalana, monyguŋalana ŋanya, yatjurrunana marrtjina waŋana ŋunhiliyi Buṉbuŋuranydja, warraŋulnydja wal'ŋu.
JER 26:10 Ga walala ŋunhi ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja yolŋuyu walalay Djudawuyyunydja ŋäkulana, bala gundupuŋalana yana ŋunhimalayi wäŋalilinydja, bala walala nhinana ŋoy‐wilanharawuna yukurranharawu, dhä‐wirrka'yunarawuna nhä ŋurru ŋunhilimi, bitjarra.
JER 26:11 Ga walala ŋunhi ḏalkarra'mirriyunydja ga dhäwu'‐ḻakaranhamirriyu walalay ḻakaraŋala ŋuripa ŋaḻapaḻmirriwanydja bitjarrana, “Dhuwalanydja gay' ḏarramu yurru rakunydhirrina yanana. Go ŋilimurru bumana ŋanya. Bitjan liŋgu ŋayi yukurra dhuwala waŋanydja yätjkuma yana dhuwala wäŋanhanydja, ga nhumapina ŋäkulanydja dhuwala ŋanya nhumalaŋgalay nhuma mäkiri'yu.”
JER 26:12 Ga ŋayi Djiramayanydja waŋana ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalanydja bitjarra, “Ŋayipi Garrayyu ŋarranha djuy'yurruna dhiyakuyinydja; ŋayi wekaŋala ŋarrakala dhäruk waŋanharawu bitjanarawuyi. Ŋunhi ŋarra ḻakaraŋala dhiyakuynydja wäŋawuy baḏuwaḏuyunara ga buwayakkunhara, ŋunhinydja yaka dhäruk ŋarrakuway, nhanŋuway dhäruk ŋunhiyinydja.
JER 26:13 Dhuwali nhuma nhina yukurra dhiyaŋu‐wala djarrpi'na yanana; djarrpi'ŋurana nhuma yukurra nhina. Bilyurrana biyakana ŋanydjaḻa'yurrana, ga gonha'yurrana dhuwali yätjtja. Dhäruk märraŋana nhumalaŋguway Garraynhanydja wal'ŋu. Liŋgu muka ŋayi Garraynydja waŋana dhiyaku wäŋawunydja baḏuwaḏuyunarawuna yana warrpam'thunarawuna. Ga ŋunhi nhuma yurru ḏaḏawyun ŋuliŋuruyi nhumalaŋgalay yätjŋuru, ŋayinydja yurru Garraynydja ŋanydjaḻa'yundhi yana, ga yakana ŋayi yurru nhumalanha baḏuwaḏuyundja.
JER 26:14 Ga ŋarranydja dhuwala gay' goŋŋura nhumalaŋgala, ga birrka'mirri nhuma yurru ŋula nhaltjan ŋarranhanydja.
JER 26:15 Yurru guyaŋiya dhuwalanydja gam'. Ŋunhi nhuma yurru buma ŋarranha murrkay'kuma, Godthunydja yurru nhumalanha dhä‐ḏir'yunna yana, bunharaŋuru ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi yukurra yaka ŋula nhä djäma, ŋurrumiriwŋuranydja. Liŋgu yuwalk yana dhuwala yulŋunydja, ŋunhi ŋayipi ŋarranhanydja djuy'yurruna waŋanharawu dhiyakuyinydjayi raypirri'yunarawunydja.”
JER 26:16 Ga walalanydja yolŋu'‐yulŋunydja waŋana ŋurikala ḏalkarra'mirriwalanydja ga dhäwu'‐ḻakaranhamirriwalanydja bitjarra, “Dhiyaŋunydja gay' ḏarramuyu yukurra ḻakarama ŋulaŋuruna dhäwu', Garraywuŋuna nhanukuŋuwaynha; yaka ŋayi ŋula djäma yätjkuŋalanydja dhiyaŋuyi. Ŋilimurru yakana ŋanya buma.”
JER 26:17 Ga waŋganydja ŋurrukŋuru ŋuliŋuruyi, ḻiya‐djambatj yolŋu gaŋgathina, bala waŋanana bitjarrana, “Ŋunhi ŋilimurru yurru bumanydja ŋanya dhuwalayi, Godthunydja ŋilimurrunha yurru yuwalkkumana yanana dhä‐ḏir'yun.”
JER 26:24 Bala walala yakana bumara ŋunhiyi Djiramayanhanydja, liŋgu waŋganydhu yolŋuyu ŋurruŋuyu wal'ŋu guŋga'yurruna ŋanya marrparaŋ'kuŋala, ga yakana walala wekaŋalanydja goŋlili ŋurikalanydja walalaŋgala bunharawu.
JER 29:1 Ŋäthilinydja ŋunhinydja buŋgawa wäŋawuy Bapilunbuy ga nhanŋu miriŋu miṯtji marrtjina bala Djurutjalamlili, märraŋalanydja walala marrtjina garr'yurrunanydja guḻku'nhana mirithirrina yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala djaw'‐djawyurruna balayi walalaŋgalayyi wäŋalili. Bala ŋayi Djiramayayunydja wukirrina djorra'na ŋurikiyinydja walalaŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu, bukmakku yana ŋunhi walala yukurrana Bapilun wäŋaŋura nhinana. Ga dhuwala ŋunhi ŋayi djorrany'tja wukirri gam'.
JER 29:4 Way walala, dhuwala Garraywuŋunydja dhäruk nhumalaŋgu ŋunhi Djurutjalambuyŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi nhuma djaw'‐djawyunarawuy walala.
JER 29:5 Dhiyaliyinydja nhuma yurru yukurra nhina märr‐weyinŋumirrina. Nhumanydja yurru djäma wäŋana nhumalaŋguway buṉbuna, bala nhuma yurru nhinana yukurra.
JER 29:6 Märranhamiya walala, märr yurru nhumalaŋgu djamarrkuḻi' ŋuthan yukurra miṯtji guḻku'yirri.
JER 29:7 Wirrki yana djämanydja wal'ŋu, märr yurru dhuwaliyi wäŋanydja ŋamakurru' yana, ga bukumirriyaŋa yukirriya ŋuriki wäŋawunydja, märr yurru ḻatju' dhika marimiriw nhämiriw djingaryun yukurra, ga bukmak yurru nhumalaŋgu nhä malanha ḻatju'yirri yana.
JER 29:8 Yaka mäkiri'‐witjurra ŋurikinydja dhäwu'‐gänharamirriwu walalaŋgu ŋunhi walala yurru ḻakarama nhumalaŋgu bitjan, “Galkina dhuwala walunydja, ŋilimurru yurru marrtji balayi Djurutjalamliliyi,” bitjan yurru. Yaka walalaŋgu yana ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu mäkiri'‐witjurra, ŋunhi walala ŋuli ḻakarama be bukaway'wuy. Liŋgu dhäruktja ŋunhiyi mayali'‐wilkthunaramirri bothinyarayŋu, yaka ŋarrakuŋu wekanhara, bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
JER 29:10 Yuwalk yana märr‐weyinŋumirri nhuma yukurra yurru nhinanydja ŋunhalayi Bapilundja wäŋaŋura, ŋula nhämunha' dhuŋgarra 70, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋarra yurru marrtjina‐wala nhumalaŋgala, ga märramana nhumalanha, bala gäma nhumalaŋgalaynha wäŋalili roŋinyamarama.
JER 29:11 Liŋgu ŋarra nherrara ŋäthilimirriyaŋalanydja nhumalaŋgu ŋunhayi, ga ŋunhiyi nherraṉara ŋarrakuŋu ŋamakurru' yana, yaka yätjtja; yuwalk yana yurru ŋunhiyi maḻŋ'thun yalalanydja, nhina nhuma yukurra yurru ḻatju'kuma dhika wal'ŋu galŋa‐djulŋithirri goŋmirriyirri, ŋunhilinydja wäŋaŋura ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala nhumalaŋgu.
JER 29:12 Yo, ŋulinyaramirriyu nhumanydja yurru gawaw'yun, bukumirriyama yukurra ŋarrakala, ga ŋarranydja yurru nhumalanha ŋämana, bala wekama buku‐ruŋinyamaranharawuynha.
JER 29:13 Nhuma yurru ḻarruma ŋarraku warrya'yun, bala nhuma yurru maḻŋ'maramana ŋarranha, ŋunhi nhuma yurru yuwalktja wal'ŋu yana malthun ŋarrakalaŋuwu romgu nhokalay bukmakthu yana ŋayaŋuyunydja.
JER 29:14 Yuwalk nhuma yurru maḻŋ'maramanydja yana ŋarranha, bala ŋarranydja yurru marrtji märra'‐marramana nhumalanha birrka'mirriŋuru wäŋaŋurunydja malaŋuŋuru, ga gäma balayina ŋunhiwalayina wäŋalili roŋinyamaramana yurru. Ga dhuwalanydja dhäruk Garraywuŋu nhanukuŋuway.
JER 29:15 Nhumanydja ŋunhi guyaŋina yanapi ŋuriŋi dhäwu'‐ḻakaranhamirriyu walalay ḻakaraŋala nhumalaŋgu yukurrana be Garraywuŋu dhäwu' ŋunhili Bapilundja, yurru bäyŋu warray.
JER 29:16 Dhuwala warray ŋunhi Garray dhäruktja gam'. Marinydja yurru dhuwala bathala gal'ŋu yana dhiyala Djurutjalamdja. Yolŋunydja walala yurru marrtji murrmurryun rerriyu ga marrya'yinyarayu ga mariyu ga dhika nhäyu malaŋuyu. Ga wiripu‐guḻku'yunydja yurru nhäma ŋoy‐wiḻaŋ'thunna, bala warku'yunna nhumalanha yurru.
JER 29:19 Yo, dhuwalayinydja yurru maḻŋ'thun bitjandhinydja, liŋgu yaka nhuma märraŋala Godkuŋu dhäruk, ŋunhi ŋayi ḻakaraŋala yukurrana ŋurikala nhanukalaŋuwala yuwalkŋuwala dhäwu'‐gänharamirriwala; yakana nhuma ŋuli yukurranha mäkiri'‐witjunanydja.
JER 29:20 Yo, Yitjuralwunydja Waŋarr Garray Godtja waŋana bitjarra, “Bukmak nhuma ŋunhi yolŋu walala, ŋunhi nhuma djaw'‐djawyunapuyŋu walala dhuwali Bapilun wäŋaŋura, mäkiri'‐witjurra dhiyaku dhärukku ŋarrakalaŋuwunydja.
JER 29:21 Yo, ŋarra marŋgi dhiyakiyinydja dhäwu'‐gänharamirriwu walalaŋgu, ŋunhi walala ŋuli waŋa ŋarrakala be yäkuyu, yurru yuwalktja walala ŋuli ŋunhi bothirri warray ḻakaramanydja. Märr‐yuwalk yana ŋarranydja yurru walalanha dhä‐ḏir'yun, walala yurru burakirrinydja yukurra Buŋgawawuŋu Bapilunbuyŋuwuŋuna. Marŋgi ŋarra walalaŋgu yulŋunydja dhuwala; yakana walala yurru gundupuma winya'‐winyayun dhä‐ḏir'yunamiriwnydja walala yana.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 31:1 Yo, Garray waŋana bitjarra, “Yalalaŋumirriyunydja ŋunhinydja ŋunhi ŋarrapi walu‐nherrara, ŋuriŋinydjayi waluyu walala yurru bukmak miṯtji Yitjuralpuyŋunydja ŋarrakuwaynha yolŋu walala, ga ŋarranydja yurru walalaŋgu Godnha.
JER 31:2 Ŋunhalanydja ŋunhi ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura, ŋarra mel‐wuyurruna walalaŋgu ŋuriki Yitjuralpuyŋuwu, ŋunhi walala winya'‐winyayurruna ŋuliŋuru rakunyŋuru, wirrki yana walala ḏukṯukthina ŋayaŋuwunydja wal'ŋu nhinanharawu, bala ŋarranydja gäŋalana yukurrana walalanha mel‐wuyunaramirriyuna.”
JER 31:3 Ŋäthilinydja ŋunhinydja baman'tja Garray waŋana Yitjuralwala bitjarra, “Ŋarra yukurra märr‐ŋamathirrina mirithirri yana märryu‐ḏapmaranhamirriyu nhumalanha, ga märr‐ŋamathinyaranydja ŋunhi ŋarrakunydja yurru dhärrana yana yukurra, yakana yurru ḏaḏawyun. Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarra nhumalanha gäŋala giṯmaraŋalanydja lili ŋarrakalanydja ŋarra wapmaraŋala.
JER 31:4 Yitjural, ŋarra yurru nhumalanha biyapul yuṯakumayi. Nhumanydja yurru dhuwala bitjanna bitjan yuṯa miyalk; biyapul nhe yurru galŋa‐djulŋithirri, ga giritjirri nhe yurru yukurra ŋayaŋu‐yiŋgathirrina.
JER 31:5 Ga biyapul nhuma yurru ŋathana ḻämu‐nherraṉ, bala ḻukana nhuma yurru yukurra ŋuliŋuruyi nhumapina.
JER 31:6 “Ga ŋunhi yurru walunydja ŋunhiyi buna, ga ŋayinydja yurru ŋunhi dhukarr‐nhänharamirrinydja yolŋu dhärra bukuŋurana yukurra, ga waŋana yurru yukurra dhä‐warrwarnha bitjanna, ‘Ḏurryurrana walala, ŋilimurru marrtjina djunuma Djurutjalamlilina. Ŋilimurru yurru märr‐roŋiyirrina ŋilimurruŋgalaŋuwala Waŋarrwalana, Garraywalana nhanukalaynha.’”
JER 31:7 Yo, miyamalanydja wirrki yana djulŋithiya wal'ŋu ŋurukuyi Yitjuralwunydja, märr‐yiŋgathiya wirrki yatjunmiya, wokthurrana biyakana Garraywala. Waŋiya marrtjiya biyakana, “Garrayyunydja liŋguna walŋakuŋala nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralnhanydja, bukmaknha yana dhuwala ŋunhi nhina yukurra dhiyaŋu‐wala walŋamirri.”
JER 31:8 Yo, ŋayi Garray waŋananydja bitjarra, “Ŋarranydja yurru gämana ŋarrakuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha ŋulaŋuru ḻuŋgurrmaŋuru, ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru ḻuŋ'maramayi gämayi waŋgany‐manapan marrtji beŋurunydja bala barrkuŋurunydja wäŋaŋuru malaŋuŋuru, walala yurru bukmakthirrina lili marrtjinydja wäŋa‐roŋiyirrinydja, bambay ga bunhdhurr ga yothu'mirri yolŋu, bukmaknha yurru wäŋa‐roŋiyirrina wäŋalili Djurutjalamlilina, bala walala yurru nhinanydja yukurra biyapulnha wal'ŋu miṯtjinydja.
JER 31:9 Walala yurru marrtjinydja lili maŋutji‐milkarrimirrina walala, bukumirriyamanydja marrtji yurru, ŋunhi ŋarra yurru walalanha gäma lili roŋinyamarama wäŋalilinydja. Ŋarra yurru gurrum'thun gämanydja yana walalanha dhika wal'ŋu, ga marrtjinydja walala yurru yukurra galki maya'‐mayaŋgurru lili; walala yurru martj‐martjtjundja ḻatju'kurruna dhikana dhunupakurruna dhukarrkurrunydja, buyuwuyukurruna, yakana walala yurru galkirri ŋula nhaltjan. Liŋgu ŋarranydja dhuwala, bitjan ŋarra bäpa'mirriŋuna Yitjuralwu, ga ŋayinydja bitjan ŋarraku maḻamarrnha wal'ŋu gäthu'mirriŋu.”
JER 31:10 Nhumanydja mulku'‐mulkuruyunydja bäpurru'yu ga miṯtjiyu, ŋäkana dhuwala Garraynha dhäruktja, ḻakaraŋa biyakana birrŋ'maraŋana birrka'mirriwalana bäpurru'wala. “Ŋäthilinydja ŋunhinydja Garrayyu barrku'‐barrkuwatjkuŋala nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha, walala marrtjina bena‐wala yarrk‐yarrkthurruna barrkumalana wäŋalili. Yurru dhiyaŋunydja‐wala Garrayyu marrtji ḻuŋ'maramana liliyi gäma wäŋaliliyi; ŋayi yurru gunganhamirriyamanydja walalanha bitjanna bitjan ŋuli wäyin‐djäkamirriyu gunganhamirriyama nhanŋuway ŋayi wäyinnha.
JER 31:11 Yitjuralwunydja miriŋu ḏälmirri warray dhika wal'ŋu, djuḻkmarama yukurra Yitjuralpuyŋunha, yurru ŋayinydja Garrayyunydja walalanha djaw'yurruna warray beŋuruyi miriŋuwalanydja goŋŋuru.
JER 31:12 Bala walala yurru roŋiyirrina liliyi ŋunhiwalayi bukulili Djäyanlilina, ga miyamandja walala yurru yukurra galŋa‐djulŋithirrina dhikana wal'ŋu, ŋuriŋina nhäyu malaŋuyu ŋunhi ŋarra wekaŋala walalaŋgu ŋamakurru'. Walala yurru ḻuka yukurra ŋathanydja ḻatju'na dhikana wal'ŋu yana, ga wäyin walalaŋgu yurru ŋuthanna gurarrthirrina djana'mirriyirrina, bala walalaŋgu yurru ŋayaŋunydja ŋunhanydja märr‐ḏaw'yunna ŋuriŋina bili nhanukalaynha Garraywalana yana. Yakana biyapulnydja walala yurru galŋa‐yätjthirri ga warwumirriyirri.
JER 31:13 Walala yurru dhäykawurru yuḏatjpalnydja giritjirrina yukurra goŋmirriyirrina dhikana, ga bitjandhi yana liŋgu ḏarramuwurru yurru ŋayaŋu‐djulŋithirrina, worruŋu ḏarramu ga yuḏatjpal rrambaŋiyirrina yana. Liŋgu ŋarranydja yurru ŋunhi dhawaṯmaramana walalanha galŋa‐yätjthinyaramirriŋuruna romŋuru, bala walala yurru nhinanydja yukurra galŋa‐djulŋithirrina, goŋmirriyirrina wal'ŋu. Ŋarra yurru marrparaŋ'kuma walalanha, ga walalanydja yurru ŋayaŋu‐djulŋithirrina, liŋgu walalaŋgu ŋunhi walu galŋa‐yätjthinyaramirrinydja liŋguna dhä‐yawar'yurrunana winya'yurrunana.
JER 31:14 Ga ŋunhinydja walala ŋarraku ḏalkarra'mirrinydja walala yurru maranhumirrina yanana, liŋgu guḻku'yuna yurru mirithirrina yolŋuyu walalay gäma mundhurr‐wekamanydja ŋarraku, ga bukmak ŋarrakunydja yurru yolŋu walala ŋunhi märr‐ḏaw'yunna ŋuriŋina ŋunhi ŋarra yurru wekama walalaŋgu yäna‐wala.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 31:15 Yo, Garraynydja yukurra dhuwala waŋana, “Ŋunhayi wäŋa Rämanydja rirrakaymirriyirrina yukurra, liŋgu yolŋu walala yukurra nyä'yunmirrina wirrkina dhikana wal'ŋu; Ŋunhayi dhäyka Raytjulnydja yukurra ŋäthi nhanukalayŋuwu ŋayi yumurrku'wuna. Yakana ŋanya yurru ŋula yolthu marrparaŋ'kumanydja, liŋgu bukmakthinana nhanŋu yumurrkuny'tja bäyŋuthina.”
JER 31:16 Yurru Godtja waŋana Garraynydja bitjarra, “Yakana ŋäthiya biyapulnydja, baṉḏanyguŋana nhuŋuway ganurunydja. Ŋunha yumurrkuny'tja nhuŋu yurru roŋiyirriyi, liliyi gumurr‐roŋiyirri beŋurunydja miriŋuwalanydja wäŋaŋuru.
JER 31:18 Liŋguna ŋarra ŋäkula ŋunha yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuynhanydja, walala yukurra wuyunmirrina walalaŋgalayŋuwu yätjkuna, waŋa yukurra bitjanna, ‘Garray, dhunupa nhuŋu ŋunhi nhe dhä‐ḏir'yurruna ŋarranha bitjarrayinydjayi, liŋgu ŋarra yukurrana marrtjina ŋarrakalay djälkurru, bitjarrana bitjan wakinŋu ŋunhi wäyin. Garray, bilmaraŋana ŋanapurrunha ŋayaŋunydja biyakana, märr yurru ŋanapurru roŋiyirrina nhokala, liŋgu nhepi ŋanapurruŋgu Waŋarrnydja Garray.
JER 31:19 Ŋanapurru bilyurruna ga ḏiltjina‐wekaŋala nhuŋunydja, ga ŋuliŋurunydja ŋanapurru ŋunhi mirithina yana wuyurruna ŋuriki yätjkunydja ŋanapurruŋgalayŋuwu. Nhe ŋanapurrunha marŋgikuŋala dhiyaŋina nhokala dhä‐ḏir'yunarayuna, ga buku‐wurana ŋanapurru yukurra yulŋunydja ŋuriŋi ŋanapurruŋgalay yätjthuna romdhu. Yuwalk yana ŋanapurru djäma yätjtja rom, ŋunhi ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu ga yana liŋgu ga dhiyaŋu‐wala dhuwala.’”
JER 31:20 Ga ŋayinydja waŋana Garraynydja buku‐ruŋinyamaraŋala bitjarra, “Yitjural, nhenydja dhuwala bitjan ŋarraku marrkapthunaramirrina gäthu'mirriŋu. Yuwalk ŋarra nhumalanha ŋunhi dhä‐ḏir'yurrunanydja, yurru ŋarra mukthun yana märr‐ŋamathirrinydja yukurra nhumalaŋgu märryu‐ḏapmaranharamirriyu. Ŋarranydja nhumalaŋgu ḏukṯuk nhuma yurru roŋiyirrina yana lili ŋarrakala, ga ŋarranydja yurru nhumalaŋgu mel‐wuyunna, ga märramana nhumalanha ŋarrakalaynha.
JER 31:21 Go, Yitjuralpuyŋu nhuma yolŋu'‐yulŋu, marrtjiya lili roŋiyiyana, gumurr‐roŋiyiyana wäŋalilina nhumalaŋgalay.
JER 31:22 Nhämunha'mirri yurru nhuma yukurra galkundja? . . . Nhätha yurru nhuma märr‐nherraṉmirrinydja ŋarrakala? Liŋguna ŋarranydja djäma yuṯana wal'ŋu rom, wiripuna gal'ŋu romdja liŋguna maḻŋ'thurrunana dhiyalanydja munatha'ŋuranydja.”
JER 31:23 Yo, Yitjuralwunydja God Waŋarrnydja wal'ŋu waŋa yukurra bitjanna, “Yuwalk yana ŋarra yurru roŋiyinmarama ŋarrakuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha dhipala wäŋalili, ga dhiyalayi wäŋaŋura walala yurru waŋanydja yukurra balakurruna liŋgu dhärukkurrunydja, bitjanna yurru waŋa yukurra, ‘Godthu yurru goŋmirriyama dhuwalanydja wal'ŋu wäŋa buku, liŋgu wäŋanydja dhuwalanydja dharrpalnha wal'ŋu, Garraywuna nhanŋuwaynha wäŋa nhinanharawu.’
JER 31:24 Ga dhiyalayinydjayi walala yukurra yurru yolŋu'‐yulŋunydja nhina wäŋaramana, ga ŋunhiliyi djäkamirrinydja walala yukurra yurru djäka walalaŋgalayŋuwu wäyinguna ḻiw'marama yana wäŋakurrunydja.
JER 31:25 Liŋgu ŋunhi ŋayaŋu‐djawaryunamirrinydja walala yolŋu'‐yulŋu yurru nhina yukurra ŋayaŋuna ŋarrakala, ga ŋunhinydja ŋayaŋu‐warwumirrinydja walala yurru yukurra nhina ŋayaŋu‐djulŋithirrina dhikana wal'ŋu.
JER 31:26 Yo, yolŋunydja walala yurru waŋa yukurra bitjanna, ‘Ŋorrananydja ŋarra yukurrana ŋamathaŋala yana, ga gaŋgathina ŋarra yakurrŋuru ḻatju' dhika wal'ŋu galŋa.’
JER 31:27 “Yo, Yitjural wäŋa, nhenydja yurru dhuwala biyapulnha dhaŋaŋdhirri miṯtjiyu yolŋu'‐yulŋuwala ga wäyingala malaŋuwala.
JER 31:28 Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋarra ḏulŋurr'yurruna, bala ḏaw'‐ḏawyurrunana dhuwalanydja wäŋanha, ga dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yurru biyapul dholkuma marrtji ḻämu‐nherraṉ yuṯana gal'ŋu, djäma yurru bitjanna ḻatju'kumana wal'ŋu, yuṯakumana yanana warrpam'nha.
JER 31:29 Ŋulinyaramirriyunydjayi yolŋu walala yurru yakana biyapulnydja waŋa bitjan, ‘Bäpa'mirriŋuyunydja ḻukana djambaŋ, bala ŋayinydja yothuny'tja nhanŋu ḻirra‐waryurrunana ŋuriŋiyi.’ Yakana biyapulnydja yurru yothu' galŋa‐yätjthirri bitjandhiyi liŋgu ŋuriŋi nhanukala bäpa'mirriŋuwala yätjthu djämayu, yana ŋayipina yurru galŋa‐yätjthirrinydja, bala rakunydhirrina‐wala ŋayi yurru yana nhanukalay yätjŋura.
JER 31:31 “Ŋäka walala! Yalalaŋumirriyunydja ŋunhinydja ŋunhi yurru ŋayi walu buna, ŋarranydja yurru nherraṉ yuṯana wal'ŋu dhawu'‐nherraṉminyara ŋarrakalaŋuwala yolŋu'‐yulŋuwalanydja.
JER 31:32 Ŋunhiyinydjayi yurru yuṯanydja dhawu'‐nherraṉara ganaŋ'thunna yukurra yana ŋurikalanydja ŋunhi ŋarra nherrara nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala ŋäthili, ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋunhi ŋarra walalanha goŋ‐gulaŋala yukurrana märraŋala ŋuliŋuru Yetjipŋuru. Gäŋalanydja ŋarra yukurrana walalanha dhika manymakkuŋala, ḻatju'kuŋala wal'ŋu yana, gurrum'thurruna bitjarra bitjan ŋuli dhuway'mirriŋu djäka nhanukalaŋuwu ŋayi miyalkku. Yurru walalanydja gundupuŋala warray ŋarrakala, yaka warray ḏukṯukthina walala nhinanharawu waŋganygunharawunydja ŋarrakalanydja.
JER 31:33 Ga dhuwalana yuṯanydja dhawu' ŋarra yurru nherraṉ gam'. Ŋarra yurru nherraṉ ŋarrakuwaynydja ŋarra rom ŋunhana gal'ŋu ŋayaŋulilina walalaŋgala djinawa'lilina, märr yurru walala djälthirri wirrkina wal'ŋu marŋgithinyarawu ŋarrakunydja ga märr‐ŋal'yunarawu. Ŋarranydja yurru walalaŋgu Godnha, ga walalanydja yurru ŋarrakuwaynha yolŋu'‐yulŋu.
JER 31:34 Yakana yurru ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, ‘Marŋgithiya Garraywalaŋuwu,’ liŋgu bukmaknha yurru ŋarraku marŋginydja, ŋunha ŋunhi gali'wuy yolŋu, ga yanana liŋgu‐u‐u ga ŋurruŋumirriwala wapthun, bukmaknha yurru nhina yukurra ŋarrakalaynha yana romŋura. Ŋarra yurru walalaŋgu bäy‐ḻakaramana yätjpuynydja, baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna yurru meṉguma.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 31:35 Yo, Godthunydja djäma walunha, märr yurru ŋayi djarraṯawun'kuma dhuwala wäŋa munatha' walupuy, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi djämayi ŋaḻindi ga ganyu' malanha, märr yurru yukurra ŋuriŋi djarraṯawun'kuma munha, ga yäkunydja ŋayi Waŋarr Ganydjarr‐ḏumurru gal'ŋu, Garray ŋuruku djiwarr'wuywu yolŋu'‐yulŋuwu.
JER 31:36 “Yo, ŋurikiyinydjayi waluwunydja rom ga ŋaḻindiwunydja yurru yukurra dhärra bitjanna liŋguna gupaḏalnha‐wala, ga bitjandhi liŋgu yurru Yitjuralnydja miṯtji bäpurru' dhärra yukurra gupaḏalnha yana wal'ŋu yurru‐wala.
JER 31:37 Yaka walalanha ŋarra gukuŋalanydja gupaḏalkuŋalanydja, bäyyi ŋunhi walala yukurrana djäma yätjtja gal'ŋu mirithirrinydja.
JER 31:38 Yuwalk yana yurru dhuwala wäŋa Djurutjalamdja dhuḻ'yunara biyapul yuṯayirri, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja yurru yukurra dhärrana yanana yurru, nhanŋuwaynha Garraywuna wäŋa, ga yakana yurru biyapulnydja baḏuwaḏuyun ga dhawar'yun.” Bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
JER 32:16 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋarra bukumirriyaŋalana yukurrana, ŋarra waŋananydja yukurrana bitjarra,
JER 32:17 “Garray God, nhenydja ŋunhiyi djäma ŋamaŋamayurruna djiwarr' ga dhuwala munatha' ŋuriŋi liŋgu nhokalay bathalayu wal'ŋu mirithirri ganydjarryu; yakana ŋula ḏäl nhokalaynydja djämawu.
JER 32:18 Nhe ŋuli goŋmirriyamanydja ŋunhinha walalanha wal'ŋu dhuwurr‐ŋamakuli'mirrinha ŋula nhämunha'nha yolŋu'‐yulŋunha miṯtjinha, ga ŋunhi ŋuli yolŋuyu bäpa'mirriŋuyu djäma ŋula nhä yätj, ga walalanydja ŋunhiyi djamarrkuḻiny'tja nhanŋu ŋuli ŋayaŋu‐yätjthirriyi, liŋgu ŋuriŋi bäpa'mirriŋuwala yätjthu. Nhenydja ŋunhi be wal'ŋu bathala ganydjarr‐ḏumurru Waŋarr, Ŋurru‐warryunarayŋu Ŋurruŋu.
JER 32:19 Nhokuŋu guyaŋinyarawuynydja be wal'ŋu yana waḻatj, ḻiya‐djambatj dhika wal'ŋu, ga nhämanydja nhe ŋuli nhaltjan yukurra yolŋuyu walalay djäma ŋamathama ga yätjkuma, bala nhe ŋuli buku‐ruŋinyamaramanydja balanyara liŋgu ŋupanayŋuyi yana yolŋu'‐yulŋuwu walalaŋgalaŋuwuy djämawuynydja ŋamakurru' wo yätj.
JER 32:20 “Ŋäthilinydja benydja baman'tja ŋunhala Yetjiptja nhe djäma mirithirri ṉirryunaramirri rom yana ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu, ga mukthun yana nhe ŋuli djäma ŋunhiyi ṉirryunaramirrinydja rom, märr yurru birrka'mirriŋura yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäma dharaŋanna, ŋunhi nhenydja biyapulnha wal'ŋu Waŋarr.
JER 32:21 Ga ŋuriŋi bili ganydjarr‐ḏumurryu wal'ŋu nhe ŋunhi dhawaṯmaraŋala ŋanapurruŋgu märi'munhanydja walalanha beŋuru Yetjipŋurunydja nhokalay nhe dhungalyu. Walalanydja ŋunhi miriŋunydja walala beyaṉiyinana mirithinana, yurru nhenydja ŋunhi dhawaṯmaraŋala gäŋala ŋanapurruŋgunydja märi'munha dhipala ŋamakurru'lilina wal'ŋu wäŋalili.
JER 32:22 Yo, nhinananydja walala yukurrana dhiyala manymakŋurana wäŋaŋura, ŋatha‐guḻku'mirriŋurana dhikana, ŋunhi nhepi ŋurikiyinydja wetj walalaŋgu,
JER 32:23 yurru walalanydja yaka warray dhäruk märraŋala nhuna, yaka walala yukurrana marrtjina nhokalanydja dhukarrkurru ga romgurru. Ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi marinydja marrtjina lili ŋanapurruŋgala.
JER 32:24 Nhe ḻakaraŋala ŋanapurruŋgalaŋuwala märi'muwalanydja walalaŋgala, raypirri'yurruna bitjarra walalanha, ŋunhi walala yurru marrya'yirri ga rirrikthunmirri, ga ŋula nhäna yurru yätjnha maḻŋ'thun walalaŋgu, ŋuli walala yurru yakanydja yukurra marrtji galki nhokala. Ga yuwalkthi ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja bitjarrayi, ga dhuwalana gay dhiyaŋunydja‐wala Bapilunbuynydja miriŋu ḻiw'maramana yukurra liŋguna dhiyalaŋumina ŋanapurruŋgalana wäŋaŋuranydja. Ga dhuwalana ŋanapurru marrya'yirrina yukurra ga rirrikthunmirrina ga barrarirrina, liŋgu ŋanapurru ŋuyulkthina dhärukku nhuŋu.”
JER 32:26 Ga ŋayinydja waŋana Garraynydja bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala Garray, Waŋarr ŋarra bukmakku yolŋuwu. Yaka wuṉḏaŋarr ŋarrakunydja ŋula nhäku djämawu.
JER 32:28 Yuwalk yana märr‐yuwalk ŋarra yurru wekama dhuwalanydja wäŋa ŋunhana goŋlili miriŋuwalana.
JER 32:29 Miriŋuyunydja yurru ḻiw'maramana dhuwala wäŋanha, ga märramana yurru, bala dhuŋgur'yunna gurthayuna baḏuwaḏuyun warrpam'thunna yurru, rrambaŋikumana wäŋa ŋunhi nhuma ŋuli mundhurr‐wekama ŋurikiyi waŋarrwu. Dhiyaŋuyinydja ŋarranha yukurra ŋuli ŋaramurrkumana yana mirithirrina wal'ŋu.
JER 32:30 Beŋuru liŋgu ŋurruŋuru wal'ŋu nhuma yolŋu'‐yulŋuyu Yitjuralpuyŋuyunydja yukurranha ŋuli djäma yätj; bitjana liŋgu nhuma ŋuli ŋayaŋu‐yätjkunhanydja ŋarranha, bala ŋarranydja ŋuli ŋaramurryinyana nhumalaŋgu.
JER 32:31 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi dhuwalanydja wäŋa yurru baḏuwaḏuyunna yanana, liŋgu bitjarra liŋgu nhuma yukurrana djäma yätjkuŋala, nhumalaŋgala ŋurru'‐ŋurruŋuyu ga ḏalkarra'mirriyu ga dhäwu'‐gänharamirriyu, bukmakthu nhuma yana, beŋuru liŋgu ŋurruŋuru ga dhiyaŋu‐wala wapthun.
JER 32:33 Ḏiltjina nhuma wekaŋala ŋarrakunydja, ga yakana malthurruna ŋarraku. Bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli raypirri'yunanydja nhumalanha marrtjinya, ḻakaranha marrtjinya nhumalaŋgu nhinanharawu ŋamathanharawu wal'ŋu, ga nhumanydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna ŋarraku.
JER 32:34 Dhuwaliyinydja Buṉbu buku‐ŋal'yunarawu ŋarrakuway gal'ŋu yana, yurru nhumanydja gäŋala, bala nherrara dhuyu warray malanha maḏayin' malanha ŋula nhä ŋarrakalanydja ŋunha Buṉbulili. Ŋarranydja nyinyaŋdhun warray ŋuli, buku‐nherraṉmirri warray ŋuli ŋurikiyinydja nhäku malaŋuwu, yurru nhumanydja dhuwala wäŋanha ŋarraku dhukun'mirriyaŋala ŋuriŋiyi warray maḏayin'thu warray, dhika nhäyu warray nhumalaŋgalay.
JER 32:35 Wiripunydja nhuma ŋuli rewal'yuna baṉarra'kunha wäŋa dhuyukunharawuna, bala buku‐ŋal'yuna ŋuriki waŋarrwuna Bälwuna ŋunhiliyinydja, ga wiripunydja nhuma ŋuli wekama nhumalaŋguwaynha yumurrku'nha, bathana gurthalilina walalanha ŋuli ŋuriki Molikkuna buku‐ŋal'yunarawu waŋarrwuna. Ŋunhiyinydjayi mirithirrina gal'ŋu yätjnha yanana. Ŋarranydja ŋunhi yaka ḻakaraŋala yolŋu'‐yulŋuwala ŋunhiyinydjayi rom djämawu bitjanarawuyinydja,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 32:36 Yo, ga biyapul ŋayi Garray ŋarrakala waŋana bitjarra, “Djiramaya, liŋguwuynha dhuwala yolŋu'‐yulŋunydja marrya'yinyarana nhinanhara ga rirrikthunarana; märr‐yuwalk yana dhuwalanydja yurru wäŋa ŋurikalana goŋŋura miriŋuwala Bapilundja.
JER 32:37 Yo, ŋuriŋiyi ŋarrakala ŋaramurryunydja ŋarra barrkuwatjkuŋalana yolŋu'‐yulŋunhanydja bena‐wala wäŋalili barrkumalana, yurru yalalanydja ŋarra yurru walalanha gäma roŋinyamaramana liliyi dhipalayi wäŋalili, bala walala yurru nhina yukurra dhiyalanydja marimiriwŋurana, nhämiriwŋurana yanana.
JER 32:38 Bala walala yurru ŋunhi ŋarrakuwaynha gal'ŋu yana yolŋunydja walala, ga ŋarrapinydja walalaŋgu yurru Godnha Waŋarrnha.
JER 32:39 Walala yurru ŋayaŋunydja ŋunhiyi yuṯayirrina wal'ŋu wiripuŋuyirrina, märr yurru walala yukurra djälthirri ŋurikina bili waŋganyguna, ga ŋarrakuwaynha waŋganyguna walala yurru yukurra märr‐ŋal'yundja. Bala yurru walala nhinanydja yukurra goŋmirriyirrina wal'ŋu yana, walalawuy ga walalaŋgu yumurrku' ga gutharra'mirriŋu walala, nhinanydja walala yurru yukurra ŋarrakalaynha nyeyalŋura.
JER 32:40 Ŋarranydja yurru nherraṉ dhawu'na walalaŋgala ŋarrakuway ŋarra, ga ŋunhiyi dhawuny'tja yurru dhärra yukurra bitjanna liŋguna; bitjanna liŋguna ŋarra yurru gämanydja walalanha ḻatju'kumana yanana gurrum'thunna, ga ŋunha ŋayaŋunydja walala yurru rom‐wiyaṉiyirrina yukurra ŋarraku, ga yakana biyapulnydja walala yurru ganan ŋarranha.
JER 32:41 “Yo, ŋarranydja ŋuli galŋa‐djulŋithirri wal'ŋu dhika, ŋunhi ŋarra ŋuli goŋmirriyamanydja walalanha, bala ŋarra yurru walalanha ḻämu‐nherraṉdja biyapulnha wal'ŋu wuṉḏaŋarrkumana dhipalayi wäŋalili, bala walala yurru ŋuthandja ŋarrakalaynha yana romgurru.
JER 32:42 Ŋäthilinydja ŋunhinydja walala yukurrana djäma rom‐yätj wal'ŋu yana, ga dhiyakuyina märrwu dhuwala ŋunhi marinydja bunana walalaŋgu, ga ŋunhi walala yurru ganandja ŋunhiyi yätj walalaŋguway, ga ŋarranydja yurru wekama manymak gal'ŋu yana walalaŋgu, ŋunhiyi nhä malanha ŋunhi ŋarra dhawu'‐nherrara dhuwurr‐ŋamakurru'mirriwu ŋuriki.
JER 32:43 Walala yurru nhinanydja yukurra dhiyala wäŋaŋura manymakkuma wal'ŋu yana dhika, marimiriw, ŋamathamana wal'ŋu yana, liŋgu biyapul ŋarra yurru ŋunhi goŋmirriyama walalanha.” Ga bitjarrayi ŋarra ŋunhi Garrayyu dhawu'‐nherraranydja walalaŋgu.
JER 36:1 Yo, ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋunhi Djuwakim yukurrana nhinana buŋgawa, ŋayi Garraynydja waŋana ŋarrakala bitjarra,
JER 36:2 “Märraŋa djorra', bala wukirrina marrtjiya dhuwalayi dhäruktja, bukmak yana yulŋunydja ŋunhi ŋarra nhuŋu wekaŋala ŋuliŋuru liŋgu ŋurruŋuru ga yana liŋgu ga dhiyaŋu‐wala.
JER 36:3 Mak walala yurru ŋunha yolŋu'‐yulŋu Djudawuynydja mäkiri'‐witjunna dhiyakuyi; walala yurru ŋämana marinydja ŋunhi yurru galki maḻŋ'thunna, bala walala yurru mak gonha'yunna, gananna walalaŋguway yätjtja ŋunhi, märr ŋarranydja yurru walalaŋgu bäy‐ḻakaramana.”
JER 36:4 Bala ŋayi Djiramayanydja wäthurruna Bärukkuna yolŋuwu ŋuriki wukirrimirriwuna, bala ŋayi ḻakaraŋala dhäruknha malanha ŋunhi Godthu wekaŋala nhanukala Djiramayawala, ga ŋayinydja Bärukthunydja wukirrina marrtjina.
JER 36:5 Bala ŋayi waŋana Djiramaya bitjarrana Bärukkalanydja, “Yakana ŋarra yurru marrtji balayi ŋunha Godkala Buṉbulilinydja, liŋgu yolŋu'‐yulŋuyu ŋarranha yakana dhayuŋan yukurra,” bitjarra.
JER 36:6 “Yo, ŋunhi walala yurru yolŋu'‐yulŋu ḻuŋ'thundja marrtji ŋunhimalayi ŋurikalayi bukumirriyanharawu ŋoy‐ŋathamiriwwunydja birrka'mirriŋuru wäŋaŋuru malaŋuŋuru, ga nhenydja yurru marrtjiya ŋunhiwalayi Godkala Buṉbulili, bala nhe yurru wirrki yana dhä‐ḻaw'yundja, ḻakaramanydja marrtji dhipuŋuru djorra'ŋurunydja, märr yurru walala yolŋu'‐yulŋuyunydja nhuna ŋämana, bukmakthuna yana.
JER 36:7 Mak walala yurru yuwalkkumana yana bukumirriyamanydja Garraywala, bala bilyunna walalaŋgala yätjŋurunydja, liŋgu ŋayi Garraynydja wirrkina yana ŋaramurryirri yukurra walalaŋgala yätjthu. Bathalana yana marinydja yurru marrtji, ŋunhi walala yurru mukthundja yana djäma yätjtja.”
JER 36:8 Bala ŋayi Bäruktja marrtjinana ŋunhimalayi Godkalanydja Buṉbulili, bala waŋanana marrtjina ŋuliŋuruyi djorra'ŋuruna, ḻakaraŋalana bukmak yana malanha dhäruk ŋunhi yukurrana Garrayyu wekaŋala Djiramayawala.
JER 36:9 Yolŋunydja walala marrtjina beŋuru ga beŋuru ḻuŋ'thurrunana ŋunhimalayinayi wäŋalili Buṉbulili, bala walala yukurrana ŋäkulana, mäkiri'‐witjurrunana dhika ḻatju'kuŋalana.
JER 36:11 Ga waŋganydja yolŋu ŋuliŋuruyi marrtjina, bala ḻakaraŋala ŋuripa ŋaḻapaḻmirriwana, ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋuriŋiyi ḏarramuyu ŋunhi nhaltjarra ŋayi yukurrana Bärukthu ḻakaraŋala ŋuliŋuruyi djorra'ŋuru.
JER 36:14 Ga dhunupana ŋuriŋi walalay ŋaḻapaḻmirriyunydja yolŋu'‐yulŋuyu djuy'yurrunana nhanukala ŋurikalayi, waŋana bitjarra, “Gatjuy marrtjiya, ga märraŋa ŋunhiyi garr'yurra, ḏarramunha ga djorra' ŋunhiyi.”
JER 36:15 Bala walala garr'yurrunana ŋanya Bäruknhanydja balayina, bala walala ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinydja waŋana bitjarrana, “Nhiniya dhipala gay', bala ḻakaraŋana marrtjiya ŋanapurruŋgala dhipuŋuruyi djorra'ŋurunydja,” ga yuwalkthi ŋayi bitjarrayinydjayi.
JER 36:16 Bala walala ŋäkulanydja ṉirryurrunana, wilwilyurrunana manapara beyaṉumirriyuna. Bala walala waŋana bitjarrana, “Ŋilimurru yurru ḻakaramanydja dhuwalayi ŋunha buŋgawawana wal'ŋu ŋurruŋuwana,” bitjarra.
JER 36:17 Ga biyapul walala ŋunhi dhä‐wirrka'yurruna Bäruknha bitjarra, “Way, yolthu nhokala dhuwala ḻakaraŋalanydja dhuwalayi? Bay' yolthu nhokala Djiramayayu wekaŋalanydja dhuwali dhäruktja wukirriwuynydja?” bitjarra.
JER 36:18 Ga ŋayi Bäruktja buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Yo, ŋayi ŋarrakala dhuwala wekaŋala, bala ŋarranydja wukirrina marrtjina yanana dhipala djorra'lilina.”
JER 36:19 Bala walala ŋuriŋiyi ŋaḻapaḻmirriyunydja yolŋu'‐yulŋuyu waŋana maṉḏanha bitjarrana, “Nhumanydja maṉḏa yurru djuḻuḻ'yunna ŋula wanhamala wäŋalili, märr yurru ŋayi yakana nhumalanha ŋuruŋu buŋgawayunydja maḻŋ'marama,” bitjarra.
JER 36:20 Bala walala ŋunhiyi ŋaḻapaḻmirrinydja marrtjina bala buŋgawawalana, bala marrtjina nhanukalana ḻakaraŋala ŋuliŋuruyi djorra'ŋuruna dhäruktja.
JER 36:22 Yurru märr ŋunhi dharratharra'mirri wäŋanydja ŋulwitj, bala ŋayi yukurrana ŋunhi buŋgawanydja nhinana galki gurthaŋura, ḻithara yukurrana, gorrmurkunhamina ŋanyapinyay ŋayi.
JER 36:23 Yo, yaka muka ŋayi weyin mäkiri'‐witjurrunanydja, bala ŋayi gombuŋalana yana ŋunhiyi djorrany'tja dhärukmirrinydja, bala gulk‐gulkthurrunana manydjawakthuna, bala gurthalilina dhuŋgur'yurruna djalkthurruna, bukmakkuŋala yana.
JER 36:24 Ŋunhiyi walala buŋgawa ga nhanŋu djämamirri walala ŋunhi, yakana walala ŋunhi barrarinanydja. Ŋäkula warray walala ŋunhi dhäruktja ŋanya Garraynha, yurru yakana walala wuyunminanydja ŋuriki romgunydja walalaŋgalayŋuwu.
JER 36:25 Ga wiripunydja ŋaḻapaḻ yolŋu waŋana bitjarra, “Way! Yaka dhuŋgur'yurra dhuwaliyi dhäruk Garraywu!” bitjarra, ga ŋayinydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna, yana ŋayi dhuŋgur'yurrunana warrpam'nha.
JER 36:26 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja, bala ŋayi djuy'yurruna nhanŋuway ŋayi djämamirrinhana walalanha märranharawu Djiramayawuna ga ŋurikinayi Bärukkuna wukirrimirriwuna. Ga ŋayinydja marrtjina bäy Garrayyunydja djuḻuḻ'maraŋala warray maṉḏanha walalaŋgala.
JER 36:27 Dhurrwaraŋuru ŋuliŋuru ŋunhi ŋayi buŋgawayu ŋuriŋiyi dhuŋgur'yurruna dhäruk Garraywu, bala ŋayi Garraynydja waŋana Djiramayawalana bitjarra, “Märraŋa wiripu djorra', ga biyapul wukirri ŋunhimalayi, bukmak yana dhäruk ŋunhi ŋarra wekaŋala nhokala.”
JER 36:29 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana ŋarrakala bitjarra, “Djiramaya, marrtjiya ŋunha buŋgawawala wal'ŋu, ga ḻakaraŋanydja nhanbala biyaka, ‘Nhe ŋunhi dhuŋgur'yurruna djorrany'tja, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi djorra'yu yukurrana ḻakaraŋala bitjarra, ŋunhanydja yurru ŋurukuynydja wäŋawuy Bapilunbuynydja miriŋu marrtjina lili dhipalana wäŋalili, bala baḏuwaḏuyun warrpam'thunna dhuwalanydja wäŋa, ga bukmaknha yolŋu'‐yulŋunha.
JER 36:30 Buŋgawa Djuwakim, Garraynydja yukurra waŋa nhuŋu bitjan. Yakana ŋula waŋgany nhokuŋu mala‐wunhara yurru buŋgawayirri dhiyakunydja wäŋawu. Nhenydja yurru rakunydhirrina, ga rumbalnydja nhuŋu yurru warraŋulnha yukurra ŋorra, yakana yurru nhuna ŋula yolthu dhalkaramanydja.
JER 36:31 Ŋarranydja yurru nhuna baḏuwaḏuyunna yanana, ga nhuŋu mala‐wunharawuynha warrpam'thunna, liŋgu bitjarra warray liŋgu yukurrana nhuma djämanydja yätj warray yana. Ŋarra liŋgu raypirri'yurruna nhumalanha yulŋunydja, yurru nhe ga nhuŋu yolŋu'‐yulŋunydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna ŋarraku. Ga dhiyakuyina märrwu yurru marinydja buna nhumalaŋgu dhiyala bathalanydja wal'ŋu, bukmak yana ŋunhi ŋarra ḻakaraŋala ŋäthili wal'ŋu nhumalaŋgu.’” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 36:32 Bala ŋarra wiripuna märraŋala djorra', ga biyapul ŋayi Bärukthunydja wukirri marrtjina ŋunhimalayi djorra'lili, bukmak yana dhäruk malanha ŋunhi ŋarra wekaŋala nhanukala ŋäthili, ŋunhi ŋayi ŋurruthaŋala wukirri ŋunhimalayi djorra'lili, ŋunhi ŋayi buŋgawayu dhuŋgur'yurruna. Yo, ŋarrakala Garrayyunydja biyapul warray wekaŋala dhäruk wukirriwu, bala ŋayi Bärukthunydja wukirrina marrtjina bukmakkuŋalana yana djorra'lilina.
JER 37:1 Yo, Djuwakimgunydja gäthu'mirriŋu yakana buŋgawayina ŋunhili nhanukalaŋuwala bäpa'mirriŋuwalanydja dharapulŋura, liŋgu walala ŋunhi ŋurukuyyu Bapilunbuyŋuyunydja buŋgawakuŋala Djitakayanhana, Djotjayawuna gäthu'mirriŋunha, ŋayina yurru buŋgawa Djudawuyŋunydja wäŋawu.
JER 37:2 Yurru walalanydja ŋunhi buŋgawa ga nhanŋu yolŋu'‐yulŋu, yaka warray walalanydja märraŋala dhäruk, ŋunhi nhaltjarra ŋayi Garrayyu dhäruk wekaŋala ŋurikala dhäwu'‐gänharamirriwala Djiramayawalanydja.
JER 37:3 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja yana dhäwu' warray djuy'yurruna nhanŋu Djiramayawu, waŋana yukurrana bitjarra warray, “Bukumirriyaŋa ŋanapurruŋgu nhe yurru ŋe! Waŋiya Godnha, märr ŋayi yurru walŋakuma ŋanapurrunha.”
JER 37:4 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayinydja ŋuli Djiramayanydja yukurranha marrtjinya birrka'mirrikurru warray wäŋakurru, yaka warray ŋayi ŋunhili ḻoḻuŋura gulŋiyinya yukurranha ŋuli.
JER 37:5 Ga ŋurukuy Bapilunbuy yolŋu walala miriŋu yukurrana wäŋaraŋala nhinana ḻiw'maraŋala yana Djurutjalamdja ŋunhi wäŋa, ga walala ŋäkula ŋunhi Yetjippuynydja miriŋu yukurrana marrtjinana lili guŋga'yunarawu Yitjuralwunydja, bala walala ŋunhi Bapilunbuyŋuyunydja gonha'yurrunana ŋunhiyi wäŋa, bala gundupuŋalana yana‐wala.
JER 37:6 Bala ŋayi Garraynydja waŋanana Djiramayawala bitjarrana, “Ḻakaraŋa ŋuripa buŋgawawa, ŋunhi Yetjippuyŋuyunydja yurru yakana nhumalanha guŋga'yun; yanana walala yurru marrtjina lili yulŋunydja, ga bala walala yurru roŋiyirri balayi.
JER 37:8 Ga walalanydja yurru ŋunhi Bapilunbuyŋunydja miriŋu roŋiyirriyi lili, bala baḏuwaḏuyunna dhuwala wäŋanhanydja, warrpam'thunna yana dhuŋgur'yundja gurthayuna.
JER 37:9 Nhumanydja guyaŋirri yukurra yanapi walala yurru yaka roŋiyirri lili, yurru yuwalktja walala yurru roŋiyirri, bala baḏuwaḏuyunna dhuwala wäŋanydja.”
JER 37:11 Yo, Bapilunbuyyunydja miriŋuyu gonha'yurrunana Djurutjalamdja wäŋa, liŋgu walala ŋäkula Yetjippuyŋunha miṯtjinha marrtjinyara yukurranhara lili'ŋuwuy, bala ŋarra bini marrtjinya warray yulŋunydja bala ŋarrakalay warray wäŋalili, gumurr‐watjmanna ŋarrakuway gurruṯu'mirrinha walalanha.
JER 37:13 Yurru ŋuriŋi waŋganydhu ḏarramuyu dhurrwara‐djäkamirriyunydja ŋarranha gulmaraŋala, waŋana bitjarra warray, “Way, nhenydja dhuwala marrtjinana gonha'yurrunana ŋanapurrunhanydja? . . . balayina ŋunha gali'lili walalaŋgalana wapthurruna Bapilunbuyŋuwalana?”
JER 37:14 Ga ŋarranydja waŋana bitjarra, “Yäw, yaka ŋarra dhuwala wapthurruna walalaŋgala gali'lili.” Ga ŋayinydja ŋunhiyi dhurrwara‐djäkamirrinydja yolŋu yaka ŋarraku märr‐yuwalkthina.
JER 37:15 Bala ŋayi mulkanana ŋarranha, bala gäŋala ŋurru'‐ŋurruŋuwalana, ga walalanydja ŋarraku ŋaramurryinana wirrkina, bala bartjunmaraŋala walala ŋarranha, ga galkara ḻoḻulilina ŋunhana, yurru ŋunhi mirithirrina buku‐munha'na yulŋunydja, bena‐wala ŋunha ŋoyŋurana munatha'ŋura, ga nhinananydja ŋarra yukurrana märr‐weyinŋumirrina ŋunhiliyi yana.
JER 37:17 Yalalaŋumirrinydja ŋayi ŋunhi buŋgawanydja ŋarraku wäthurrunana, bala ŋayi ŋarranha dhä‐wirrka'yurruna gayulnha wal'ŋu, bitjarrana ŋayi dhä‐wirrka'yurrunanydja, “Way, Garrayyunydja nhokala dhäruk‐wekaŋala muka?” bitjarra. Ga ŋarranydja waŋana bitjarra, “Yo, bitjarra ŋayi ḻakaraŋalanydja, ‘Ŋunha yurru Bapilunbuyŋunydja miriŋu marrtjina lili, ŋurruthirrina yurru, bala nhenydja yurru walalaŋgalana goŋŋura.’”
JER 37:18 Bala ŋarra dhä‐wirrka'yurruna ŋanya buŋgawanha bitjarra, “Nhäku nhe ŋarranha nherrara dhipalanydja ḻoḻulilinydja? Nhä dhika ŋarra djarrpi'kuŋalanydja djäma?
JER 37:19 Wanhakana nhuŋu ŋunhi dhäwu'‐ḻakaranhamirrinydja walala, ŋunhi walala ḻakaraŋala bitjarra, ‘Ŋunha Bapilunbuyŋunydja yurru yakana marrtji lili.’
JER 37:20 Ŋäka ŋe! Yakana biyapulnydja ŋarranha djuy'yurra balayi ḻoḻulili ŋunha, ŋarra ŋuli bäynha rakunydhi.”
JER 37:21 Bala walala yakana ŋarranha djuy'yurruna balayinydja, ŋunhinydja wal'ŋu be buku‐munha'lilinydja ŋoylilinydja, yana walala ŋarrakalaŋumirri dhaḻ'yurrunana yulŋunydja, gonydjiŋmirriyaŋalana ŋunhiwala buŋgawawalana wal'ŋu wäŋalili, warraŋullili märr. Ga bitjanana liŋgu walu‐ŋupana walala ŋuli ŋarraku wekanha ŋathanydja ruwaŋga'na, yana liŋgu ga dhawar'yurruna ŋatha ŋunhiyi ŋunhili wäŋaŋura warrpam'thurruna.
JER 38:1 Yo, bala ŋayi Djiramayayunydja yukurrana ḻakaraŋalana yolŋu'‐yulŋuwana bitjarrana gam', “Garraynydja waŋana bitjarra, ‘Ŋuli nhuma yurru nhina yukurra dhiyalayinydjayi wäŋaŋura, nhumanydja yurru murrmurryunna ŋuriŋina bunharayu djaṉŋarrthinyarayuna ŋula nhäyuna, ga ŋuli nhuma yurru wekanharamirri nhumalanhay nhuma ŋurukala Bapilunbuyŋuwala, nhumanydja yurru walŋana nhina.’”
JER 38:3 Ga bitjarrayi ŋarra ḻakaraŋalanydja walalambala, “Ŋurukuy Bapilunbuynydja yurru marrtji, ga djaw'yunna, bumana yurru dhuwalanydja wäŋa,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 38:4 Ga walala ŋunhi ŋurru'‐ŋurruŋuyunydja ŋaḻapaḻmirriyunydja ŋäkula, bala walala marrtjina ŋurikala buŋgawawalana, ga waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Bumana ŋilimurru yurru ŋanya, murrkay'kumana ŋunhayinydja yolŋunha,” bitjarra. “Ŋuruŋuyinydjayi yolŋuyu yukurra yolŋu'‐yulŋunhana barrari‐wukuma yalŋgi'kumana. Yakana ŋayi yukurra guŋga'yundja ŋanapurrunha, yana ŋayi yukurra ŋanapurrunhanydja baḏuwaḏuyunna.”
JER 38:5 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhi buŋgawanydja bitjarra, “Yo manymak, nhumalaŋgalana ŋayi ŋunhi goŋŋuranydja. Nhumapina ŋanya yurru ŋula nhaltjandja nhäku nhuma ḏukṯuk.”
JER 38:6 Bala walala yuwalkthi ŋanya märraŋalanydja, bala galkara ŋarŋgalilina ŋunhana wal'ŋu. Yo, bäyŋu ŋunhilimi ŋula ŋarŋgaŋura gapunydja, yana dhoḻuna waŋganynha ŋunhilimiyi, bala walala ŋanya dhuryunmaraŋalana marrtjina bala‐a‐a, yana liŋgu ga nherrara ŋanya ŋunhiwalayi dhoḻulili.
JER 38:7 Bala ŋayi waŋganydhunydja yolŋuyu ŋäkula ŋanya, bala ŋayi marrtjinana yana buŋgawawalana wäŋalili, ga ḻakaraŋala nhanbala bitjarra,
JER 38:9 “Way, ŋunha Djiramayanhanydja walala nherrara ŋunhana ŋarŋgalilina. Yätjnha ŋunhi mirithirrina yulŋunydja. Ŋayi ŋuli gonhana rakunydhi, liŋgu bäyŋuna ŋunhayi, ŋathamiriwnha wäŋanydja.”
JER 38:10 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja waŋana bitjarra, “Gatjuy, marrtjiya, ga dhawaṯmaraŋana ŋanya ḏulŋurr'yurrana ŋuliŋuruyi, ŋayi ŋuli bäynha rakunydhi.”
JER 38:11 Bala ŋayi ŋunhiyinydja marrtjinana ḏarramu, märraŋala raki' ga dhomala, bala dhuryunmaraŋalana ŋunhiyi rakiny'tja, bala warryurrunana ŋanya beŋuru ŋarŋgaŋurunydja. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋanya walala nherrara ŋunhana wal'ŋu buŋgawawalana wäŋalili, yurru märr‐warraŋulliliyi.
JER 39:1 Ga yuwalkthi ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja bitjarrayi, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi Djiramayayu ŋäthili walalaŋgala ḻakaraŋala, liŋgu buŋgawa ŋurukuy Bapilunbuynydja marrtjinana lili ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi Djitakayana yukurrana buŋgawa nhinana ŋuruku Djudawuyŋunydja.
JER 39:2 Yo, ŋunhi miriŋu walala marrtjinana lili, ŋurruthinana yana biyapulnha miṯtji dhaŋaŋnha, bala ḏaw'‐ḏawyurrunana marrtjina buku‐yupmaraŋalana ḻoḻunydja ŋunhi ḻiw'maraŋalana, ga buṉbunydja malanha Djurutjalambuy, bala walala djaw'‐djawyurrunana märra'‐marraŋalana marrtjina ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋunhanydja bena‐wala walalaŋgalaynha wäŋalili.
JER 39:4 Ŋayi ŋunhi buŋgawa Djitakaya ga nhanŋu guŋga'yunaramirri walala, walala guyaŋina yukurrana bitjarra, walala yurru winya'‐winyayun gayul munhaku, yurru walalanydja ŋunhi Bapilunbuyŋuyunydja miriŋuyu ŋupara warray walalanha, ga yana liŋgu ga mulka'‐mulkana. Bala walala ŋunhi märraŋalana ŋuriki buŋgawawunydja gäthu'mirriŋunha walalanha, bala gumurrŋurana nhanukala bumaranydja, dharpuŋalanydja walalanha murrkay'kuŋalana, ga bitjarrayi liŋgu walala bumarayi ŋurru'‐ŋurruŋunha Djudawuynha walalanha.
JER 39:7 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyi walala bambaykuŋala Djitakayanhanydja, bala ḏapṯapmaraŋalana ŋanya raki'yuna.
JER 39:8 Bala walala dhuŋgur'yurrunana marrtjina buŋgawamirriwunydja wäŋa, ga wiripu malanha wäŋa dhuŋgur'yurrunana.
JER 39:9 Bala walala djaw'‐djawyurrunana ŋunhi buŋgawanha ga bukmaknha ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha ḏapṯapmaranharana, bala djaw'‐djawyurrunana yana balayina walalaŋgalaynha walala wäŋalili.
JER 39:10 Märr‐ḻurrkun'nha ŋunhi ŋurruwuykmirrina yolŋu walala yukurrana baḏaktja nhinana ŋunhili ŋayilpiŋuranydja.
JER 39:11 Ŋayi ŋunhi Bapilunbuynydja buŋgawa yäku Nipukanitjanydja waŋana bitjarra nhanukalaŋuwala ŋurikala miriŋuwala, “Marrtjiya ga maḻŋ'maraŋa Djiramayanha, ga märraŋa ŋanya ga djäkanydja nhanŋu ŋamathaŋa wal'ŋu yana, yaka ŋanya ŋula buŋanydja ŋayaŋu‐yätjkuŋanydja.”
JER 39:13 Bala walala marrtjinana, ga maḻŋ'‐gay ŋanya, bala dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋuruyi ḻoḻuŋurunydja, ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana gaṯ‐gaṯŋura nhanukalayŋuwuŋu yolŋu'‐yulŋuwuŋu. Walala dhawaṯmaraŋalanydja ŋanya yänana, bala ŋayi nhinanana yukurrana ŋunhala Djurutjalamnha.
JER 39:15 Ga yuwalk ŋayi yana Garrayyu ḻakaraŋalanydja Djiramayawala ŋäthili yana gal'ŋu bitjarra, “Yuwalk dhuwalayi yana yurru wäŋanydja warrpam'thun baḏuwaḏuyun, ga nhenydja yurru nhämana, yurru yakana nhuna yurru ŋula yolthu ŋayaŋu‐yätjkumanydja.
JER 39:17 Ŋarra nhunanydja yurru gunganhamirriyama, yakana yurru ŋuruŋu miriŋuyunydja nhuna buma. Ŋarrapi yana nhuna yurru guŋga'yundja walŋakumanydja, liŋgu nhe ŋarrakala märr‐nherraṉmina yuwalkkuŋala yana.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Garrayyu ḻakaraŋalanydja Djiramayawala, yurruna ŋunhiyi maḻŋ'thurruna.
JER 50:1 Yo, dhuwalanydja gay dhäruk Garrayyu wekaŋala Djiramayawala, ḻakarama yukurra wäŋawuy ŋurukuy Bapilunbuy, bitjarra ŋayi waŋana gam', “Ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja miṯtjiwanydja, ŋunhi Bapilundja yurru wäŋa yalalaŋumirriyunydja baḏuwaḏuyunna warrpam'nha; warrpam' yurru ŋunhi waŋarr malanha ŋurikiyi Bapilunbuyŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu buḻwaŋ'thunna, muṉguythirrina marrtji warrpam'nha yana yurru.
JER 50:3 Liŋgu miṯtji yurru yolŋu walala marrtji beŋuru ḻuŋgurrmaŋuru, bala baḏuwaḏuyunna yurru ŋunhiyi wäŋanydja, yakana yurru ŋula waŋgany yolŋu wo wäyin ŋula nhä walŋanydja yukurra nhina.”
JER 50:4 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Ŋulinyaramirriyunydjayi yolŋu'‐yulŋu yurru Yitjuralpuy ga Djudawuy marrtji ḻarrumana ŋarraku, rrambaŋina yurru; walala yurru marrtjinydja mel‐ganuru'mirrina walala, nhäma marrtji warrya'yun walalaŋgalayŋuwu Waŋarrwu Garraywuna.
JER 50:5 Walala yurru waŋa bitjanna, ‘Milkuŋa ŋanapurruŋgu dhukarr, ŋanapurru yurru marrtji balayi roŋiyirri ŋunha Garraywala bukulili yäkulili Djäyanlili.’ Yo, walala yurru bitjandhinydja roŋiyirrina ŋarrakala, bala walala yurru djäma dhawuny'tja nherraṉ yuwalkkuma yana ŋarrakala, ŋunhi yurru yukurra dhärra bitjanna liŋguna gupaḏalnha. Yakana yurru walala biyapul bakmarama ŋunhiyi, ga bilyun ŋula wiripuŋuwalanydja waŋarrwala, bäyŋuna yana.
JER 50:6 “Yo, ŋarrakunydja ŋunhi yolŋu walala balanyara bitjan bembi mala, yurru ŋuriŋi djäkamirriyunydja walalay gatjpaḻ'maraŋala warray walalanha, bala walala gundupuŋalanydja winya'‐winyayurrunana yana buku'‐wukulilina, meṉguŋalana yana walala ŋunhi walalaŋguwaynydja wäŋa nhinanharawu.
JER 50:7 Bala ŋuriŋi miriŋuyunydja bumarana yana walalanha, waŋana bitjarrana, ‘Manymaknha dhuwalayinydjayi ŋanapurru yurru buma walalanha bitjandhinydja, liŋgu walala dhuwurr‐yätjthina. Yaka walala yukurrana marrtjina galki wal'ŋu malthurruna Garraywala,’ bitjarra.
JER 50:8 “Way, nhuma Yitjuralpuy yolŋu walala, gundupuŋana walala, gonha'yurrana dhuwaliyi Bapilundja wäŋa, liŋgu galki walalaŋgu yurru miriŋunydja marrtjina lili ŋurruthirrina, yurru djambatj‐ḏilkurruna, yanana.
JER 50:10 Walala yurru djaw'‐djawyunna bukmaknha nhä malanha dhipuŋuruyinydja wäŋaŋuru, bala roŋiyirrinydja yurru goŋ‐dhawurrŋamirrina mirithirrina guḻku'mirri girri'mirrinydja.”
JER 50:11 Yo, Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Nhuma yolŋu'‐yulŋu Bapilunbuy wäŋawuy, nhuma djaw'‐djawyurruna ŋarrakunydja yolŋu'‐yulŋunha, bala roŋiyinanydja nhuma galŋa‐djulŋithinana ŋuriŋiyi.
JER 50:12 Yurru nhumanydja yurru goramirriyirrina yalalanydja, liŋgu dhuwalanydja wäŋa nhumalaŋgu yurru baṉḏanydhirrina räwakthirrina yolŋumiriwyirrina.
JER 50:13 Ŋarranydja nhumalaŋgala ŋaramurryina mirithinana, nhuma Bapilunbuyŋu, bala ŋarra nhumalanha yurru warrpam'nha yana baḏuwaḏuyundja dhawar'maramana. Bukmakthuna yurru birrka'mirriyuna nhämanydja, bala warku'yunna nhumalanha yurru.
JER 50:14 “Yo, girri'‐ŋamathiyana nhumanydja gumurr‐ŋamathiyana biyakana Bapilunbuyŋuwunydja wäŋawu bunharawu. Buŋanydja marrtjiya mirithirri yana guḻku'yu wal'ŋu garayunydja bonarra'yunydja ŋula nhäthunydja, liŋgu wirrki yana walala yätjkuŋalanydja Garraynha.
JER 50:15 Ḻiw'maraŋa yana warrpam' ŋunhi ḻoḻunydja, ga rirrakaynydja ŋurrkaŋa wirrki yana. Nhäŋa ya', ŋunha ḻoḻunydja marrtji burruḻ'yunna buku‐yupthunna, liŋgu ŋayipinydja yukurra Garrayyunydja buku‐ruŋinyamarama ŋupanayŋuyi yana Bapilunbuyŋunhanydja, ŋuriŋi yätjthu ŋunhi walala djäma wiripu‐guḻku'wu yätjkuŋala bitjarrayi.
JER 50:16 Yakana yurru biyapulnydja ŋunhiliyi dholkuma ŋuthanmarama ŋatha, ga gulkthun marrtji, yana walala yurru mulku'‐mulkuruyunydja gananna ŋunhiyi wäŋanha, bala roŋiyirri balayi walalaŋgalaynha wäŋalili.”
JER 50:17 Yo, ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Nhumanydja Yitjural balanyara dhuwala bitjan wäyin bembi malanha barrkuwatjkunhara maḏakarritjkuŋu wäyinguŋu. Ŋunhi ŋurruthaŋalanydja buŋgawayu Yatjiriyawuyyu bumara nhumalanha Yitjuralnhanydja, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi bitjarra buŋgawayu ŋuriŋi Bapilunbuyŋuyunydja ḻukana ŋarakana nhumalanha.
JER 50:18 Bala ŋarranydja yurru ŋuriŋi Yitjuralwalanydja Waŋarryu dhä‐ḏir'yunna wirrkina yana ŋunhi märrma'nhanydja buŋgawanha maṉḏanha ga maṉḏaku wäŋa.
JER 50:19 Bala ŋarra yurru roŋinyamaramana gäma Yitjuralnhanydja yolŋu'‐yulŋunha balayi walalaŋgalayi walala wäŋalili, ga ŋunhalayi walala yurru nhinanydja yukurra biyapul ŋayaŋu‐djulŋithirriyi, ŋatha‐guḻku'mirriŋurana wäŋaŋura.
JER 50:20 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi Yitjuralyunydja yurru yakana biyapulnydja djäma ŋula nhä yätjkuma, yakana yurru ŋula yolthu maḻŋ'marama ŋarrakalaŋumirriwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala ŋula nhä yätj, liŋgu ŋarranydja yurru ŋunhi warrpam'thunna biḏiwiḏitjkuma yana yätjtja malanha ŋurikiyi märr‐ḻurrkun'kunydja ŋunhi ŋarra yurru walŋakuma walalanha.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 50:21 Yo, Garray waŋana bitjarra, “Ma' buŋana marrtjiya Bapilunnhanydja, buŋa warrpam'thurrana dhawar'maraŋana yolŋu'‐yulŋunhanydja.
JER 50:22 Gaya'‐gayaw biyakana yulŋunydja, liŋgu Garrayyunydja yurru baḏuwaḏuyunna warrpam'nha ŋunhiyinydja wäŋa.
JER 50:23 Ŋunhiyi Bapilundja wäŋa balanyarana biyaku ŋuli wutthunaramirri djimuku' ŋunhi yukurrana bumara bukmak wäŋa dhuwala munatha' djuḏul'yurruna buḻwaŋ'maraŋala, yurru ŋunhiyinydjayi djimuku' bunharamirrinydja, ŋunhinydja liŋguna bakthunarana buḻwaŋ'thunarana, ga bukmakthu wäŋayu miṯtjiyunydja nhäŋala ŋunhiyi wilwilyunminana yanana.
JER 50:24 Bapilun, nhenydja dhuwala gaṯmaranharawuy ŋurikiŋi garrpiṉara ŋunhi ŋarra nherrara. Nhenydja ŋunhi guyaŋina yanapi nhe yurru baḏuwaḏuyun ŋarranha, yurru nhenydja yaka marŋgi ŋunhi ŋarra nhuna gäŋala lili dhipala dhiyakuyi gaṯmaranharawunydja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 50:25 Yo, Garraynydja ŋunhi gara‐guḻku'mirri, märr yurru ŋayi ŋuriŋiyinydjayi buma miriŋunha dhawar'marama, ga liŋguna ŋayi ḻapmaraŋalana ŋunhiyinydja wäŋa gara‐guḻku'mirrinydja, ga girri'‐ŋamathirrina yukurra marrtjinyarawu marililina, liŋgu ŋayi mirithinana ŋaramurryina ŋurikinydja miriŋuwunydja walalaŋgu. Ŋayipi Waŋarryu Garrayyu yurru djämanydja yukurra wirrki yana ŋunhiliyinydjayi wäŋaŋura Bapilundja.
JER 50:26 Gatjuy, buŋana marrtjiya ŋunhiyi wäŋanydja, biyakana marrtjiya gali'ŋuru ga gali'ŋuru. Ḏaw'‐ḏaw'yurrana buḻwaŋ'maraŋana marrtjiya ŋunhiyinydja wäŋa ŋunhi ŋathamirrinydja, ŋunhi ruwaŋmuyanhara ŋatha ŋunhilimi, bala djaw'‐djawyurrana yanana ŋunhi nhä ŋayi yukurra ŋayathama. Bak‐bakmaraŋana marrtjiya wäŋanydja malanha buṉbunydja, ga yaka meṉguŋa ŋula waŋganydja. Buŋana marrtjiya ŋunhi miriŋunhanydja walalanha warrpam'thurrana, liŋgu dhuwalana walu walalaŋgunydja dhä‐ḏir'yunarawu, bukmakku yana Bapilunbuyŋunydja wäŋawuywu miṯtjiwu.
JER 50:28 Yurru Garraywunydja yolŋu walala yurru gundupumana‐wala yanana, gananna ŋunhiyinydja wäŋa, bala gundupuma yurru balayi roŋiyirrina walalaŋgalanha walala wäŋalili Djurutjalamlilina. Ga walala yurru ḻakaramanydja ŋunhi nhaltjarra ŋayi Garrayyu bumara ŋunhiyi Bapilundja wäŋanha, buku‐ruŋinyamaraŋalana ŋurikiyi ŋunhi ŋayi Bapilundhu baḏuwaḏuyurruna Godku Buṉbunha.
JER 50:29 “Yo, ḻakaraŋa yolŋu'‐yulŋuwanydja garamirriwanydja walalambala, bala walala yurru marrtji bumana Bapilunbuynhanydja yolŋu'‐yulŋunha. Djuy'yurranydja ŋunhiyi marŋgiŋumirrinha gara‐ḏupthunaramirrinha walalanha. Ḻiw'maraŋa yana wäŋanydja ŋunhiyi, märr yurru yaka ŋula waŋgany winya'yundja. Baḏuwaḏuyurra yana warrpam'thurruna wal'ŋu, biyaka liŋgu yana bitjarra wiripunha malanha wäŋa ŋayi bumara dhawar'maraŋala. Liŋgu ŋayinydja ŋunhi ḻanydjatnha, ŋayinydja guyaŋirri yukurra yanapi ŋayi ŋarrakalanydja garrwar wal'ŋu, ŋunhi ŋarranydja Yitjuralwu ḏarrtjalk warray wal'ŋu Waŋarr.
JER 50:30 Bukmak yolŋu walala yurru Bapilunbuynydja murrmurryun warrpam'thunna, yuḏayuḏana ḏarramuwurru ga ḏälmirri wal'ŋu ŋunhi mariwu, walala yurru yukurra burakirrina warrpam'nha yana ŋuriŋi mandjawakthuna ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 50:31 “Yo Bapilun, nhenydja dhuwala ḻanydjat‐ḏumurru wäŋa, yurru ŋarranydja nhuŋu yukurra nyinyaŋdhun wal'ŋu yana,” bitjarra ŋayi Garray God waŋananydja. “Walunydja dhuwala liŋguna bunana, ŋunhi ŋarranydja yurru nhuna dhä‐ḏir'yunna.
JER 50:32 Nhe ŋuli ŋurr'yun ga märr‐winya'yun nhokalay nhe be bathalayinyarayu wal'ŋu, yurru yuwalk yana nhe yurru galkirrinydja, ga yakana nhuna yurru yolŋuyu ŋula yolthu guŋga'yundja dhärranhamaramanydja. Liŋgu Garrayyunydja ŋayipinydja yurru ḏul'yunna ŋunhi wäŋanhanydja gurthayuna, bukmakkumana yurru ŋunhi ḻiw'marama baḏuwaḏuyundja warrpam'thunna yanana.”
JER 50:33 Yo, Garray Godtja waŋa yukurra bitjan, “Ŋarrakunydja yolŋu walala Yitjuralpuyŋunydja monygunharana bitjan muŋdhu'‐muŋdhunarana ŋuriŋina ŋonuŋdhuna romdhu, liŋgu ŋuriŋina walalanha miriŋuyuna ḏapṯapmaraŋala raki'yuna, yakana ŋarra walalanha dhayuŋara djuy'yurrunanydja.
JER 50:34 Yurru Garraynydja walalaŋgunydja ḏäl warray Walŋakunharamirri wal'ŋu, wuṉḏaŋarr warray; ŋayipi yurru walalanha dhawaṯmaramanydja dhayaḻakumanydja miriŋuwalanydja ŋuliŋuru goŋŋuru, märr yurru bukmak buku‐ḻiw'marama yolŋunydja walala nhina yukurra walŋana, ŋula nhämiriwnha marimiriwnha. Ga yolŋu'‐yulŋu Bapilunbuynydja yurru bäyŋuthirrina, yana walala yurru nhina yukurra mariŋurana.”
JER 50:35 Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja, “Buŋana marrtjiya wäŋanha Bapilunbuynydja, baḏuwaḏuyurrana marrtjiya warrpam'thurrana yolŋu'‐yulŋunha ŋurikiynydja wäŋawuy, buŋgawamirrinhanydja wal'ŋu ŋunhi ga ḻiya‐djambatjmirrinha ŋunhi.
JER 50:36 Ga buŋa ŋunhinydja yana bothinyaramirrinhanydja dhäwu'‐ḻakaranhamirrinha, liŋgu walalanydja ŋunhi ŋula nhäna dhäruk nhäŋiniŋ'nha yukurra ḻakarama. Ga buŋa yana ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala ŋuli be ḏäl‐ḻakaranhamirri, walala yurru gundupumanydja barrariŋuna yanana‐wala.
JER 50:37 Buŋana marrtjiya walalambala yarraman'nhanydja walalanha, ga buŋa ŋunhinydja mulku'‐mulkurunhanydja bäyimbuynhanydja walalaŋguŋu; walalanydja ŋunhi yalŋgi'mirrina ga barrarirrina yukurra. Yo, baḏuwaḏuyurrana biyakana walalambala mel‐wiḏi'mirrinydja wal'ŋu girri', ga djaw'‐djawyurrana bukmak walalambala ŋunhi nhänydja malanha ŋunhi walala yukurra ŋayathama.
JER 50:38 Wäŋa walalambala ŋunhi yurru baṉḏanydhirrina gapumiriwyirrina, ga bukmak yurru ŋunhi binydjitjthirrina räwakthirrina, rakunydhirrina yurru, liŋgu ŋunhiyinydja wäŋa dhaŋaŋnha be nhä waŋarr malanha goŋbuynydja djämawuy, ga yolŋunydja walala liŋguna muḻkurr‐bawa'mirriyina walala, liŋgu ŋuriŋina malaŋuyu, ŋunhi walala ŋuli waŋarr‐ḻakarama.
JER 50:39 Ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi yurru wäŋanydja ŋunhiyi wiraŋdhirrina yolŋumiriwyirrina, yakana biyapulnydja yurru yukurra yolŋu walala nhina ŋunhiliyi, ŋunhina bili wäyin wakinŋuna yurru nhinanydja yukurra yana.
JER 50:40 Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋarra liŋguna baḏuwaḏuyurruna ŋunhi yätjtja maṉḏanha wäŋa Djudumnhanydja ga Gumuranhanydja, ga bitjandhi ŋarra yurru liŋgu ŋunhiyi yätjnhanydja wal'ŋu wäŋanha Bapilunnhanydja baḏuwaḏuyunna.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 50:41 “Nhäŋa ya', miriŋunydja miṯtji marrtjina yukurra lili beŋuru ḻuŋgurrmaŋuru, ŋula nhämunha'na miṯtjinydja yukurra dhuwali marrtji lili garamirri ga mandjawakmirri, marrtji yukurra yarraman'thu lili, be marrtji yana yatjunmirrinydja bathalayu wal'ŋu yana rirrakayyunydja, marrtjinydja walala yukurra baḏuwaḏuyunarawu Bapilunbuyŋuna wäŋawu.
JER 50:43 Yo, buŋgawayu Bapilunbuyŋuyunydja ŋuriŋi ŋäkulana ŋunhi miriŋunhanydja marrtjinyara lili withiyanaranydja, bala ŋayi marrmarrmirriyinana, yalŋgi'thinanydja ŋayi, ganydjarr winya'yurrunana barrariyuna.”
JER 50:44 Yo, Garraynydja marrtjina yukurra lili, ŋayi yukurra marrtjinydja balanyarana biyaku ŋuli maḏakarritj wäyin dhawaṯthurru beŋuru mayaŋ'ŋuru Djodanŋuru; ŋayi yurru wapthundja ŋunhana Bapilunbuyŋuwalana, ga walalanydja yurru ŋunhi Bapilunbuyŋunydja gundupumana‐wala yana barrarirrina. “Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋarranydja yurru nherraṉ ŋunhiyinayi ŋunhi ŋarrakuŋuna djarr'yunara, ŋayina ŋurru‐warryunarayŋunydja wal'ŋu nhina yukurra yurru, yurru ŋayinydja ŋunhi gäna wal'ŋu ŋayipi, ganaŋ'thun yukurra yana ŋulaŋuru wiripu‐guḻku'walanydja; yakana ŋula waŋgany rrambaŋiyirrinydja yukurra nhanukalanydja.
JER 50:45 Yuwalk yana yurru ŋunhi Bapilundja wäŋa galkirri buḻwaŋ'thun ŋuriŋi rirrakayyu bathalayunydja wal'ŋu, ga bukmak yurru wäŋanydja marrmarryunna dhuwala munathany'tja. Bukmakthuna yurru bäpurru'yu ŋämanydja, ŋunhi ŋayi yurru Bapilundja burakirri, bala yatjunna yukurra yurru galŋa‐garamirrina, bena dhika rirrakaynydja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JER 51:1 Yo, Garraynydja yukurra waŋa bitjan, “Yuwalk yana yurru baḏuwaḏuyun warrpam'thunna ŋunhi Bapilundja wäŋa ŋuriŋina mulkuruyuna bäpurru'yu, walala yurru yukurra marrtjinydja birrka'mirriŋuru gali'ŋuru ga gali'ŋuru lili, bala walala yurru djaw'‐djawyunna marrtji nhänydja malanha ŋunhi ŋayi yukurra Bapilundhu ŋayathama, bitjanna biyaku ŋuli watayu marrtji burrul'‐maraŋu warrpam'thurru yana.
JER 51:3 “Yo, biyaka liŋgu mukthurra yana warrkuḻuŋa marrtjiya ŋunhiyi bonarrany'tja ga gara, yaka gulyurra ga ḏaḏawyurranydja, märr yurru walala yakana ŋunhi Bapilunbuyŋuyunydja djoṉguma marrtji walalaŋguwaynydja mandjawak ga ŋula nhä malanha, ga nherraṉ walalaŋgalay gunganhamirriyamanydja yurru ŋuriŋi girri'yu.
JER 51:4 Buŋa marrtjiya warrpam'thurrana yana dhawar'maraŋana, ga yakana gonha'yurra waŋganynhanydja ŋula yolŋunha ŋunhi ŋayi yurru waṉḏirri winya'yun. Warrpam'yana walala yurru ŋunhiyi murrmurryundja ŋunhiliyinydjayi walalaŋgalay wäŋaŋuranydja.
JER 51:5 Yo, Yitjuralnydja ŋunhi dhuwurr‐yätjthina, yurru Godthunydja walalanha yaka warray gonha'yurruna ŋunhiwalayi ŋunhiyi nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha.
JER 51:6 “Gatjuy gundupuŋana‐wala yana, gonha'yurrana dhuwali Bapilundja wäŋa, märr yurru nhenydja nhina walŋana. Dhiyaŋunydja‐wala Godthunydja yurru baḏuwaḏuyunna ŋunhiyi yätjtja wäŋa, ga nhumanydja yurru dhambay‐manapanna rakunydhirri, ŋunhi nhe yurru yakanydja ganan ŋunhiyi.
JER 51:7 Ŋunhiyinydja Bapilundja bitjan garwarrwarr banikin' Garraywala nhanukalay goŋŋura, ga bukmakthu miṯtjiyu bäpurru'yu ḻukana yukurrana ŋuliŋuruyinydjayi banikin'ŋuru, bala walala muḻkurrnydja bawa'yurrunana ŋuriŋiyinayi nhanukala yätjthuna.
JER 51:8 Yo, Bapilundja ŋunhi wäŋa galkinyarana liŋguna, baḏuwaḏuyunarana. Ŋäthiyanydja biyakana ŋurikiyi wäŋawunydja. Gäŋa mirritjin'nha ŋämiṉarawuna nhanŋu; mak nhuma yurru ŋanya ḏukmarama ŋuriŋiyi.
JER 51:9 Yurru walala ŋunhi mulkurunydja yolŋu bäpurru' waŋana bitjarra, ‘Ŋanapurru ḏukṯukthina walŋakunharawunydja nhanŋu, yurru dhuḏitjnha dhuwala. Ŋilimurru yurru yana gonha'yunna ŋanya ŋunhiwalayinayi, ga marrtji roŋiyirrina ŋilimurruŋgalaynha wäŋalili.’ Yo, Godthu dhä‐ḏir'yurrunana baḏuwaḏuyurruna ŋunhiyi Bapilundja wäŋa wirrkina yana wal'ŋu, warrpam'nha yana baḏuwaḏuyurruna.
JER 51:10 Gul' ŋilimurru marrtjina, ga ḻakaramana dhuwalayi dhäwuny'tja ŋunhala Djurutjalamnha ŋurikiy Bapilunbuynydja, nhaltjarra ŋunhi ŋilimurruŋgala Garrayyu djäma baduwaḏuyurruna ŋunhiyi miriŋunha ŋilimurruŋgu.”
JER 51:11 Yo, ŋayi Garrayyu gäŋala buŋgawanha ŋurukuy Mediyawuynha, nhanŋu yurru miriŋunydja marrtjina lili ŋurruthirrina baḏuwaḏuyunarawu Bapilunbuyŋuna, liŋgu walalanydja ŋunhi baḏuwaḏuyurruna nhanŋuway warray Godku warray Buṉbunha, ga ŋayinydja yurru Godthunydja buku‐ruŋinyamarama ŋurikinydjayi, baḏuwaḏuyundhi yurru bitjan yana liŋgu walalanhanydja.
JER 51:12 “Girri'‐ŋamathiyana, yarrwa'yurrana marrtjiya ŋunhiyi garanydja malanha ḻirranydja. Wapmaraŋana marrtjiya ŋunhiyi girri'‐gunganharamirrinydja nhumalaŋguway, ga nherralana ŋunhiyi mel'ŋunhanydja ŋunha wal'ŋu buku‐warwarrlili ḻoḻulili.” Yo, nhenydja ŋunhi Bapilun guyaŋina yanapi nhe yurru gunganharamirri nhunapinyay nhe, yurru bäyŋu warray, liŋgu Godthunydja nherrara ŋäthili yana, ga ŋayi yurru djämanydja bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi dhawu' nherrara ŋäthili Bapilunbuyŋuwu. Yo, warrpam'thun yana ŋayi yurru baḏuwaḏuyundja yindilkumana‐wala yana.
JER 51:13 “Bapilun, nhenydja yukurra dhuwala nhina ḻatju'ŋura dhika mayaŋ'ŋura galki, gapu‐mäypamirriŋura, ga biyapul nhe yukurra ŋayathama ḻukunydjana nhä malanha dhiyalimiyi. Yurru ḏaykun'tja nhuŋu liŋguna dhawar'yurrunana, yaŋara winya'yurrunana; ŋunhiyinydjayi nhuŋu walŋa‐wuḻktja liŋguna.
JER 51:14 Liŋgu Godthu Waŋarryunydja Ganydjarr‐ḏumurruyunydja wal'ŋu ŋuriŋinydja djäma dhawu' ŋayi, ŋuriŋi nhanukalay ŋayi yäkuyu ŋayi dhawu'‐nherrara bitjarra gam'. Dhuwali nhuŋu wäŋanydja yurru warrpam'nha baḏuwaḏuyunna, yindilkumana ŋuriŋi nhokala miriŋuyuna; walala yurru yatjunmirrinydja, rirrakaynydja djulŋithinyaramirriyuna wal'ŋu, liŋgu walalanydja ŋunhi liŋguna gupa‐yuḻkthurrunana, djuḻkthurrunana nhumalaŋgalanydja liŋguna.”
JER 51:24 Yo, Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋarra yurru buku‐ruŋinyamaramayi Bapilunlilinydja ga yolŋu'‐yulŋuwu, liŋgu walala yukurrana djäma mirithirri yana yätj rom malanha ŋarrakalaŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu Djurutjalamlilinydja.
JER 51:25 Yo, nhenydja dhuwala Bapilun balanyarana biyaku ŋuli buku‐wäŋa gorruŋu yukirri dhiŋgi; nhe baḏuwaḏuyurruna warrpam' yana dhuwala munathany'tja wäŋanha ḻiw'marama, yurru ŋarranydja yurru bitjan yana liŋgu baḏuwaḏuyundhi nhunanydja warrpam'thundhi. Ŋarra yurru nhuna märrama ŋarrakalay goŋdhu, bala ŋarra yurru ŋurrkamana nhuna ŋuliŋuruyi buku‐warwarrŋurunydja dhiŋgiŋurunydja wäŋaŋuru; ŋarra yurru yindilkumana yana‐wala nhuna, bala nhe yurru ŋorranydja bitjanna bitjan muṉguy‐maypana, warrpam'nha yana ŋarra yurru baḏuwaḏuyundja.
JER 51:45 “Yo, ŋarrakuwaynydja yolŋu walala nhuma Yitjuralnydja, gundupuŋana‐wala yana, gonha'yurrana dhuwaliyi Bapilundja wäŋanha, märr nhe yurru walŋathirrina, liŋgu ŋarrakalanydja ŋuriŋinydja ŋaramurryu ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna yana wal'ŋu.
JER 51:46 Yaka wilwilyurra ŋurikinydja ŋunhi nhe yurru ŋäma dhäwu' mariwuy yindiwuy.
JER 51:47 Yo, yuwalkkuma yana ŋarra yurru baḏuwaḏuyun ŋunhiyi Bapilundja wäŋa, ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru ḏaw'‐ḏawyunna warrpam'thunna ŋunhiyinydjayi waŋarrnha malaŋunha, ŋunhi walala ŋuli yukurra buku‐ŋal'yun ŋurikiyi malaŋuwu. Ga bukmak yurru wäŋanydja goramirriyirrina ŋuriŋiyi, liŋgu yolŋunydja walala yurru warrpam'nha murrmurryun yanana.
JER 51:48 Bala walalanydja yurru bukmak ŋunha djiwarr'ŋura ga dhiyalaŋumi munatha'ŋuranydja miyaman manikaynha ŋayaŋu‐djulŋithirrina dhikana goŋmirriyirrina wal'ŋu, liŋgu ŋunhinydjayi Bapilundja wäŋa yurru warrpam'nha yana baḏuwaḏuyunna buwayakkumana.
JER 51:49 Yo, ŋuriŋiyi Bapilundhunydja yukurrana baḏuwaḏuyurruna guḻku'nha mirithirri yolŋu'‐yulŋunha, buku‐ḻiw'maraŋala yana, ga dhuwalanydja biyaku ŋuli ŋayipina Bapilunnha buwayakthirri yurru, winya'yunna‐wala, gupaḏalnha yurru yana.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 1:1 Ŋarranydja dhuwala Djekil yäku, gäthu'mirriŋu Butjiwu; ḏalkarra'mirri ŋarra dhuwala yolŋunydja, ga nhinananydja ŋarra yukurrana wäŋaŋuranydja Bapilun wiripu‐guḻku'wala yolŋu'‐yulŋuwala Yitjuralpuyŋuwala miṯtjiwala, ŋurikala walalaŋgala ŋunhi ŋanapurrunha yukurrana djaw'‐djawyurruna ŋanapurruŋgalayŋuŋuru wäŋaŋuru ŋuriŋi miriŋuyu walalay. Waŋganymirrinydja ŋarra nhäŋala djiwarr' ḻapthunara, bala ŋarra nhäŋalana mel‐yurthinana, bala ŋayipina Garraynha maḻŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi ŋarrakala, bala ŋarra dhäkay‐ŋänharamina ŋarranhawuy ŋarra nhanukala ganydjarryu.
EZE 1:4 Yo, nhäŋalanydja ŋarra yukurrana ŋunhi buku‐ruŋalanydja, bala ŋarra nhäŋala wakarrnha wal'ŋu, biyapulnha bathalana, ŋayi yukurrana marrtjinanydja beŋuru dhimurru'ŋuru lili. Yo, watayunydja ŋuriŋinydja yukurrana bo'yurruna bathalanhana ŋanyana dhika waŋupini'nha, yurru waŋupininy'tja ŋunhiyi djarraṯawun'mirri warray, liŋgu ŋunhilimi waŋupini'ŋura djinawany'tja gurthana, ga bitjarrana liŋgu dhawa'‐yawaṯthurrunana yukurrana bitjarrana bitjan ŋuli ṉilŋṉilŋ' gurtha ŋuliŋuruyi waŋupini'ŋurunydja, miḻŋ'thu‐miḻŋ'thunna yukurra. Ga ŋunhiwala gurthalilinydja ŋarra nhäŋala ŋula nhä, balanyara biyaku ŋuli djaḻka'‐djaḻkarryunarana ŋula nhäna.
EZE 1:5 Ga biyapul ŋarra nhäŋala ŋunhiwalayi waŋupini'lili ḏämbumiriwnha malanha walŋamirrinhanydja, ga rumbalnydja ŋunhi walala bitjan yolŋuthinyara,
EZE 1:6 ga waŋga'‐waŋgany walala ŋunhi ḏämbumiriwyi yana bukunydja, ga ḏämbumiriwyi yana binbarrnydja malanha.
EZE 1:7 Yo, yaṯanydja walalaŋgu dhunupa yana wal'ŋu, ga djalkirinydja ŋunhanydja bitjan buliki'yinyarana, yurru biyapul warray dhika miḻŋ'‐miḻŋdhunarana ŋanyana,
EZE 1:8 ga ŋoylilinydja ŋunhiwalayi binbarrlili malanyŋulili ŋarra nhäma goŋnha malanha, balanyara biyaku ŋuli yolŋu goŋ.
EZE 1:9 Yo, binbarrnydja ŋunhiyi ḏämbumiriw walŋamirri be nhäna malanha yukurrana bärr'yurruna, yurru bitjarra walala yukurrana ŋunhiyi mulkanhamina ŋuriŋiyi yulŋunydja, ga buṯthurrunanydja walala yukurrana ŋunhi dhunupa, bitjarra bitjan ŋuli waŋgany rumbal buṯthun yukurra dhunupa yana bitjarrayi, bilyunamiriw nhämiriw.
EZE 1:10 Yo, waŋga'‐waŋganygu ŋurikiyi ḏämbumiriwwu walalaŋgu walŋamirriwu ḏämbumiriw yana bukunydja malanha; waŋganydja ŋunhi gumurrŋuranydja balanyara bitjan yolŋu buku, ga gali'ŋura dhunupa'ŋuŋuranydja buku balanyara biyaku ŋuli läyin, ga djarrpuḏayŋu'ŋuranydja gali'ŋura buku balanyara biyaku ŋuli buliki, ga ŋunha bala ḏiltjiŋuranydja balanyara buku biyaku ŋuli ḏamalana.
EZE 1:11 Yo, buṯthurrunanydja walala yukurrana ŋunhiyi malanha märrma'yu binbarryunydja, yurru binbarr‐ḻärr'yurruna walala ŋunhi yukurrana yulŋunydja, ga mulkanhaminya walala ŋuli djinmir'ŋuyunydja binbarryu yana malanha, ga ŋuriŋi wiripuŋuyunydja binbarryu märrma'‐marrmayunydja walala ŋuli ŋäkirrmaranhaminya rumbal walalanhawuy walala.
EZE 1:12 Ga bitjanana liŋgu walala ŋuli marrtjinyanydja waŋganydhunydja bukuyu dhunupana‐wala yana, wanhamala walala ŋuli marrtjinya; yaka walala ŋuli bil'‐bilyunanydja, ŋunhi walala ŋuli marrtjinya gali'lili ga gali'lili, ŋula wanhamala.
EZE 1:13 Ga ŋunhiwalayi ṉapuŋga'lilinydja ŋurikalayi walalaŋgala ḏämbumiriwwala, ŋarra nhäŋala balanyara bitjan dhäŋa'mirri gurtha ŋäṉarr, yurru bitjarra liŋgu yukurrana ŋunhiyi giṯthu'‐giṯthurruna yulŋunydja ŋunhili napuŋgany'tja. Yo, gurthanydja ŋunhi ŋäṉarrnydja yukurrana wirrkina ŋaḻapthurruna dhika, ga ŋuliŋuruyi bitjarrana ḻiŋguna yukurrana miḻŋ'thu‐miḻŋ'thurruna bitjan ṉilŋṉilŋ' gurtha ŋunhi.
EZE 1:14 Ga ḏämbumiriw ŋunhiyi walŋamirri yukurrana marrtjina waŋganygurru yana, bitjarra bitjan waŋgany yana rumbal malthunmina yukurrana bala ga lili, yurru giṯthurrunanydja walala yukurrana ganydjarryu wal'ŋu yana, bitjarra bitjan ŋuli miḻŋ'thu‐miḻŋ'thunara ŋunhi.
EZE 1:15 Yo, nhäŋalanydja ŋarra yukurrana mel‐yurthinanydja ŋunhiyinydjayi ḏämbumiriwnha walŋamirrinhanydja, bala ŋarra nhäŋalanydja balanyarana bitjan djalkiri 'wuy ḏämbumiriwyi yana, gali'ŋura waŋga'‐waŋganygala yana ŋurikalayi ḏämbumiriwwalanydja.
EZE 1:16 Yo, ŋunhiyi ḏämbumiriw djalkiri, balanyarayi liŋgu ŋupanayŋu yana, yurru dhapirrkmirri dhika ŋanya, djaḻka'‐djaḻkarryunara wal'ŋu, balanyara bitjan mel‐wiḏi'mirri ŋunhi guṉḏa. Ga ŋunhilimiyi liŋgu djinawany'tja gal'ŋu, ga wiripu ḻuku ŋunhilimiyi, märr yurru ŋayi ŋunhiyi ḻukunydja yukurra ḏämbumiriwnydja marrtji'‐marrtji ŋunhi bala ŋurruŋu, ga lili dhuḏithu, ga gali'yu, bitjan yana liŋgu bilyunamiriwnha nhämiriwnha.
EZE 1:18 Ga ŋunhilimiyi malanyŋuŋura djalkiriŋuranydja maŋutjimirri malanha warrpam' yana, ḻiw'marama yana ŋunhi djalkirinha.
EZE 1:19 Ga ŋunhi walala ŋuli ŋunhiyi walŋamirri ḏämbumiriw marrtji bala bitjan, ga ŋayinydja ŋuli ŋunhiyinydja djalkirinydja yukurra malthunna, bala ŋurruŋu ŋuli ŋayinydja marrtji yukurra; ga ŋunhi walala ŋuli marrtji walŋamirri bala garrwarlili, ga walalanydja yurru ŋunhi djalkirinydja mala ga malthun marrtji bala, garrwarlili yana.
EZE 1:20 Yo, ŋunhi walala yurru ŋunhiyi walŋamirri walala marrtji birrka'mirrilili, walalanydja yurru ŋunhiyinydja mala djalkirinydja ga malthundhi marrtji bala yana, liŋgu walala ŋuli giṯthundja marrtji ŋuriŋi bili waŋganydhu yana walŋayu birrimbirryunydja.
EZE 1:22 Ga ŋunhanydja garrwarnydja wal'ŋu ŋurikalayi walalaŋgala walŋamirriwalanydja gäraktja bena dhikana miḻŋ'‐miḻŋdhunarana ŋanyana, dhapirrknha, bena garaŋanydja ya'.
EZE 1:23 Ga ŋunhi walala ŋunhiyi walŋamirri ḏämbumiriw buṯthurrunanydja marrtjina, ŋarranydja ŋäkulana rirrakaynydja walalanha binbarrnydja, bena dhikana ŋanyana rirrakay, bathalana wal'ŋu bitjan ŋarkula yukurrana ŋoy‐ḻaw'yurruna ḏowu, balanyarana biyaku ŋuli miriŋu miṯtji‐maypa marrtji yukirri lili, ŋunhinydjayi bitjan rirrakaynydja ŋayipina Godnha.
EZE 1:25 Ga ŋunhi walala ḏaḏawyurruna buṯthunaraŋurunydja, bala walala ŋunhi binbarrnydja dhoṯkunhaminana, yurru mukthun yana ŋarra ŋäma yukurra rirrakaynydja, marrtji yukurra lili beŋuru djiwarr'ŋuru.
EZE 1:26 Ga gärakŋuranydja benydja‐wala wal'ŋu ŋarra nhäŋala nhinanharamirri, ŋanya dhika wal'ŋu dhapirrk, ga ŋunhiliyinydjayi ŋula yol yukurra nhina, ga rumbalnydja ŋayi bitjan yolŋu yukirri nhini,
EZE 1:27 yurru djaḻkarr'yun ŋayi yukurra bena dhikana, biyaku ŋuli gurtha ŋatŋatthurru yukirri rumbalŋuranydja nhanukala, ŋulaŋuruyi gandarrŋuru ga ŋunhana‐wala ga muḻkurrlili wapthun, ga gandarrŋurunydja ga bala bitjan, ga ŋunhana‐wala djalkirilili wapthun; ga balanyarayina ŋayi yulŋunydja, bitjan gurtha yukirri ŋatŋatthurru.
EZE 1:28 Ga gali'ŋuranydja ḻiw'marama djarraṯawun'nha dhika ŋanyana, biyapul'nha wal'ŋu miny'tji‐maypa bitjan djäri. Yo, ŋarra nhäŋalana ŋunhi nhanŋu ḻatjuny'tja dhikanydja Garraywu, bala ŋarra galkinana, munatha'lilina bukunydja ŋunhana.
EZE 2:1 Bala ŋarra ŋäkula rirrakaynha, ŋayi waŋananydja ŋarrakala bitjarra gam'. “Way yolŋu, gaŋgathiyana djingaryurrana; ŋarranydja yurru waŋana nhuna.”
EZE 2:2 Ga dhunupana yana Godku Walŋanydja Birrimbirr gulŋiyinana‐wala yana ŋarrakala rumballilinydja, bala ŋayi gaŋgathinyamirriyaŋalana ŋarranha, bala ŋarra dhärranana yukurrana. Bala ŋayi waŋana bitjarrana ŋarrakala,
EZE 2:3 “Way yolŋu, ŋarranydja nhuna yurru djuy'yunna, nhenydja yurru ŋarraku dhäwu'‐gänharamirrina ŋuruku yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwuna. Walalanydja ŋunhi ŋarraku ŋapa‐nherraṉminana, bitjarra yana liŋgu bitjarra walalaŋgu märi'mu ŋäthili ŋapa‐nherraṉminanydja ŋarraku.
EZE 2:4 Ŋayaŋu‐ḏälmirrina walala ŋunhi yulŋunydja, yakana walala yurru nhina ŋarrakalanydja romŋura. Ŋarrapinydja dhuwala walalaŋgu Waŋarr God, ga ŋarranydja yukurra nhuna djuy'yunna walalaŋgala, märr nhena yurru ḻakaramanydja walalambala, wekamanydja nhe yurru ŋarrakuwaynha dhäwu'.
EZE 2:5 Mak walala yurru mäkiri'‐witjun, mak bäyŋu, yurru dharaŋan warray walala yurru yulŋunydja, ŋunhili ŋunhi ṉapuŋgany'tja walalaŋgala waŋgany yolŋu nhina yukurra, ŋunhi ŋayi yukurra yuwalk dhäwu' wekama, ŋunhiyi liŋgu dhäruk wekanhara Garraywuŋu yana.
EZE 2:6 “Yo, nhenydja dhuwala yolŋu yana wal'ŋu, yurru yaka barrariyanydja walalambala. Walala yurru nyinyaŋdhun ŋuyulkthirri nhuŋu, ga waŋa walala yurru yätjkuma nhuna, yurru yaka barrariyanydja walalambala ŋuripayinydja dhärukpanydja. Yananydja walala yukurra maḏakarritjthirri bukunydja, ŋapa‐nherraṉmirrinydja yukurra ŋarrakuna. Yaka nhenydja biyakayi barrariya walalambala dhärukpa, ŋuriŋi buku‐maḏakarritjthunydja, yana ḻakaraŋana walalambala ŋunhiyi yana liŋgu dhäruk ŋunhi ŋarra yurru wekama nhuŋu waŋanharawunydja. Mak walala yurru ŋäma mäkiri'‐witjun nhuŋu, mak yakana, liŋgu ŋuyulkthirrina walala yukurra ŋarrakunydja, yakana walala ŋuli dhäruktja märrama ŋarranha.
EZE 2:8 “Yo yolŋu, ŋäkana yana ŋunhi ŋarra yurru nhuna waŋanydja; yaka nhenydja biyakayi ŋapa‐nherraṉmiya, bitjan ŋunhiyi walala. Ma' dhänydja ḻapthurrana, ga ḻukiyana ŋunhiyi ŋula nhä ŋunhi ŋarrapina nhuna yurru wekama.”
EZE 2:9 Bala ŋarra nhäŋala goŋnha, ŋayi marrtjina djarryurruna lili ŋarrakala; djarryurrunanydja ŋayi ŋurikimirri warray djorra' dhoṯkunhara.
EZE 2:10 Bala ŋayi ŋuriŋi goŋdhunydja buḻuḻuyunmaraŋalana ŋunhi djorrany'tja, bala ŋarra nhäŋala djinawa'lilinydja dhäruknha wukirriwuynha, ga warraŋullili ŋunha ŋapalili wal'ŋu, yurru dhärukthunydja yukurra ŋuriŋi ḻakarama mariwuy ga bunharaminyarawuy ga ŋula nhäpuy malaŋuwuy ŋayaŋu‐yätjthinyarawuy ŋunhi yurru maḻŋ'thun marrtji.
EZE 3:1 Bala ŋayi Godtja waŋana bitjarrana ŋarrakala, “Ŋay' yolŋu, ḻukiyana dhuwala djorrany'tja, bala marrtjiyana, bala ḻakaraŋana marrtjiya ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwa Yitjuralpuyŋuwanydja.”
EZE 3:2 Bala ŋarra dhä‐ḻaw'yurrunanydja, bala ŋayi wekaŋalana ŋarrakala ŋunhiyi djorrany'tja, waŋana bitjarrana, “Ma' ḻukiyana, bukmakkuŋana yana.” Ŋayi bitjarrana waŋananydja, bala ŋarra ḻukanana, ga dhäkaynydja ŋunhi ḻatju' warray ŋanya dhika, bitjan guku.
EZE 3:4 Bala ŋayi waŋana biyapul, “Yolŋu, marrtjiyana‐wala ŋunhana ya' yolŋu'‐yulŋuwalana, Yitjuralpuyŋunhana withiyarra, ga ŋarrapi yurru nhuŋu dhäruktja wekama waŋanharawunydja.
EZE 3:5 Ŋarranydja nhuna djuy'yun yukurra ŋunha nhokalaŋuwala wal'ŋu yolŋu'‐yulŋuwala miṯtjiwala, ŋurikala walalaŋgala yana ŋunhi nhuma yukurra waŋa dhäruk rrambaŋi, waŋganygurru.
EZE 3:6 Ŋunhi ŋarra bini djuy'yuna nhuna ŋunha mulkuruwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala, walala yurru nhuŋu mäkiri'‐witjun muka, ga märrama nhokuŋu dhäwu'.
EZE 3:7 Yurru dhiyakuynydja yolŋu'‐yulŋu Yitjuralwuynydja, yakana yurru walala ŋäma nhuna, liŋgu yaka walala ḏukṯuk dhäwu'wu ŋarrakalaŋunydja ŋänharawu, yana walala mäkiriny'tja dhaḻ'yunmina warray ŋarrakunydja, liŋgu ŋayaŋunydja walalaŋgu ga muḻkurr wuṉḏaŋarr wal'ŋu.
EZE 3:8 Yurru ŋarranydja nhuna ḏälkuma warray yurru dhika wal'ŋu, wuṉḏaŋarrkumana muḻkurr ga ŋayaŋu nhuŋu, märr nhenydja yurru yakana walalaŋguŋu ḏur'‐ḏuryunaranydja galkirri.
EZE 3:9 Yo, dhärranydja nhe yukurra yurru giṯthunamiriwnha yana, bitjanna bitjan guṉḏa. Yaka nhenydja barrariya walalambala, bäyyi ŋunhi walala yurru buku‐maḏakarritjthirrinydja; yaka barrariyanydja walalambala ga buku‐yalŋgi'thiyanydja.”
EZE 3:10 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Yolŋu, mäkiri'‐witjurra ŋarraku yulŋunydja, märr yurru ŋarraku dhäruktja gulŋiyirri yana ŋunha wal'ŋu nhokala ŋayaŋulili, ga yaka meṉguŋa waŋganydja ŋula dhäruk.
EZE 3:11 Bala nhe yurru marrtji nhokalaŋuwala miṯtjiwala, ŋunhi walala yukurra nhina garrpiṉarawuy ŋunha Bapilun wäŋanura, ga ḻakaramana nhe yurru walalambala dhäruknha Garraynha Godnhana. Mak walala yurru mäkiri'‐witjun, mak yaka, yurru yaka gulyurranydja ga dhäruk‐mukthurranydja. Waŋiyana yana mukthurrana dhäruktja ŋarraku ḻakaraŋana goramiriwnha yana rum'‐rumdhunamiriwnha.”
EZE 3:12 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi, bala ŋayi ŋuriŋi Birrimbirryu Garraywalanydja ḻaw'maraŋala, garrwarkuŋalana ŋarranha marrtjina bala, bala ŋarra ŋäkula rirrakaynydja beŋuru bala ŋarrakala ḏiltjiŋuru, ŋayi yukurrana waŋana bena dhika rirrakaynydja, waŋana bitjarra, “Wokthurra Garraywunydja, ŋurukunydja ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋunha ḻatju'ŋura dhika wäŋaŋura djarraṯawun'mirriŋura.”
EZE 3:13 Ga bitjarra liŋgu ŋarra ŋäkula ŋunhi rirrakay binbarrnhanydja, walŋamirrinhanydja ŋunhiyi ḏämbumiriwnha, walala yukurrana buṯthurruna, ga djalkirinydja ŋunhiyi marrtjinana yukurrana, ga rirrakay ŋunhi bena dhika bathalana, balanyarana biyaku ŋuli marrmarryurru yukirri wäŋa.
EZE 3:14 Yo, ŋuriŋi Godkalanydja Birrimbirryu Walŋayunydja ŋarranha dhawuṯmaraŋalana, bala gäŋalanydja ŋayi yukurrana ŋuriŋina bili nhanukalay bathalayuna ganydjarryunydja wal'ŋu. Ŋunha ŋayaŋunydja ŋarra warwumirriyinana, bala ŋarra ŋoynha‐djingaryurruna yukurrana.
EZE 3:15 Yo, gäŋalanydja ŋayi ŋarranha marrtjina‐a‐a, ga yana liŋgu ga mulkana mayaŋ yäku Djepa, ga ŋunhalanydja ŋayi nherrarana ŋarranha. Bala ŋarra nhinananydja yukurrana ŋunhiliyina ŋarrakalaynha ŋarra yolŋu'‐yulŋuwala, ŋunhi walala yukurrana nhinana garrpiṉarawuy wäŋaŋura ŋunhiliyi. Nhinananydja ŋarra yukurrana ŋunhili dhärukmiriwnha yana, 7 walunydja ŋupara, liŋgu ŋarra ŋunhi ŋayaŋuna ŋonuŋdhina mirithirrinana, ŋuriŋiyina ŋunhi ŋarra nhäŋala ga ŋäkula, ŋunhi ŋayi nhaltjarra Garrayyu ŋarrakala maḻŋ'maraŋala ga milkuŋala.
EZE 3:16 Yo, ŋunhilinydjayi ŋarra nhinana yukurrana 7 walunydja, ga biyapul ŋayi Garray waŋana ŋarrakala.
EZE 3:17 “Way yolŋu, dhuwalana djämanydja ŋarra nhuŋu wekamana yurru, nhenydja dhuwala bitjan mel'ŋuna ŋuruku ŋarrakalaŋuwuna yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwuna, liŋgu waŋanydja nhe yurru raypirri'yunna walalanha marrtji ŋuriŋina liŋguna dhärukthu ŋunhi ŋarrapi yurru wekama nhokala waŋanharawu.
EZE 3:18 Ŋunhi ŋarra yurru waŋa bitjandja, ‘Ŋunhanydja dhuwurr‐yätjnha yolŋu yurru rakunydhirrina,’ bitjandja, bala nhenydja yurru biyakayina ḻakaraŋanydja nhanukala, raypirri'yurranydja waŋiya biyaka, ‘Bilyurrana biyakana, gonha'yurrana dhuwali yätjtja nhuŋuway, märr yurru nhe yakana rakunydhirrinydja.’ Ga ŋuli nhe yurru yakanydja raypirri'yun ŋanya, ŋayi yurru ŋunhi rakunydhirrina yana, yurru nhuŋuway ŋunhi ŋurrunydja, ga ŋarranydja yurru nhuna dhä‐ḏir'yundhi ŋurikiyi.
EZE 3:19 Ga ŋunhi nhe yurru yuwalk gal'ŋu raypirri'yun ŋunhiyi dhuwurr‐yätjnha, ga mukthundja‐wala yana ŋayi yurru dhuwurr‐djarrpi'yirrinydja, ga yakanydja bilyun rom‐ŋamathirri, bala ŋayi yurru rakunydhirrina dhuwurr‐yätjnha yanana; yaka ŋarra yurru nhuna dhä‐ḏir'yun ŋurikiyinydjayi ŋunhi ŋayi yurru rakunydhirrinydja bitjandhiyi.
EZE 3:20 “Ga ŋunhi ŋayi yurru dhuwurr‐ŋamakurru' yolŋu bilyun ŋulaŋuru ŋamakurru'ŋuru, ga djäma yukurra yurru yätjtja, yana waŋiya ŋanya raypirri'yurra. Ŋunhi nhe yurru yaka marŋgikuma ŋanya raypirri'yun, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu rakunydhirrina yana, liŋgu ŋuriŋina nhanukalay yätjthuna romdhu; yakana ŋarra yurru guyaŋirri ŋunhiyi ŋamakurruny'tja ŋunhi ŋayi djäma yukurrana ŋäthili. Yana ŋayi yurru rakunydhirrina, yurru ŋunhiyinydja nhuŋuna ŋurru ŋunhi ŋayi rakunydhinanydja, liŋgu nhe yaka raypirri'yurruna ŋanya.
EZE 3:21 Yo, ŋunhi nhe yurru waŋa raypirri'yun dhuwurr‐ŋamakurru'nha yolŋunha ŋunhi, märr yurru ŋayi nhina ŋamathamana‐wala yana, ga ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu mäkiri'‐witjundja ŋämanydja, ga yakanydja bilyun ga djäma yätj, bala ŋayi yurru nhinanydja yukurra walŋana yana, yakana rakunydhirri yurru, ga ŋarranydja yurru yakana nhuna dhä‐ḏir'yun.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 3:22 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋarra dhäkay‐ŋäkula Garraynha, ŋayi ŋarambiya'‐ŋal'yurruna ŋarrakala, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Ma' gaŋgathiyana, ga marrtjiya ŋunhana‐wala wäŋalili, baṉarra'lilina ya', ḻaparra'lilina, ga ŋunhalana ŋarra yurru waŋanydja nhuna.”
EZE 3:23 Ga dhunupana yana ŋarranydja marrtjinana ŋunhimalayi wäŋalilinydja, bala ŋarra nhäŋalana ŋunhalayi ḻatjuny'tja dhikanydja ŋanya djeŋarrany'tja Garraywu. Bala ŋarra galkinana, bukunydja munatha'lilina ŋunhana.
EZE 3:24 Bala ŋayi Garraywu Walŋanydja gulŋiyinana ŋarrakala rumballilinydja, ga biyapul ŋayi gaŋgathinyamirriyaŋala ŋarranha dhärranhamaraŋala, bala ŋayi waŋana ŋarrakala bitjarra, “Gatjuy marrtjiya bala nhokalaynha wäŋalili, ga dhurrwaranydja dhaḻ'yurra, bala nhiniyanydja nhe yurru yukirriya nhepi gäna djinawany'tja ŋunhiliyi.
EZE 3:25 Yo, walala yurru nhuna ḏapṯapmarama raki'yu yulŋunydja, märr yurru nhe yaka dhawaṯthun, ga waŋa marrtji yolŋu'‐yulŋunha.
EZE 3:26 Ŋarranydja yurru nhuna dhäruk‐mukmaramana, märr yurru nhe yakana waŋa raypirri'yundja ŋunhi raypirri'‐waḏatjmirrinha yolŋunha walalanha, liŋgu walala ŋuyulkthirrina yukurra dhärukkunydja ŋänharawu.
EZE 3:27 Ga ŋunhi ŋarra yurru waŋanydja nhokala, ga ŋarrapi yurru nhuna dhänydja ḻapmarama, bala nhe yurru waŋana yana, yurru ḻakaramanydja nhe yurru ŋunhi yana liŋgu ŋupanayŋu dhäwuny'tja, ŋunhi ŋarrapi yurru nhuŋu wekama waŋanharawu. Wiripu yurru yolŋu walala mäkiri'‐witjundja, ga wiripunydja yurru bäyŋuna. Yo, wiripu‐guḻku'yunydja yurru yakana nhuna dhäruk‐märrama, liŋgu walala ŋunhi raypirri‐waḏatjmirrina.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 18:1 Yo, Garray waŋana ŋarrakala bitjarra,
EZE 18:2 “Nhäku walala ŋuli yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋunydja waŋa bitjan, ‘Dhuwala ŋanapurru yukurra ŋayaŋu‐yätjthirrina, liŋgu ŋanapurruŋgala bäpa'mirriŋuwala ŋuriŋi yätjthu.’
EZE 18:3 Yakana biyapulnydja waŋiya biyakayi, liŋgu birrka'mirrina yolŋu walala ŋarrakuwaynydja yana, bäpa'mirriŋu ŋunhiyi ga gäthu'mirriŋu nhanŋu. Ŋayi yurru ŋunhiyi liŋgu dhuwurr‐yätjtja yolŋu rakunydhirri nhanukalay ŋayi ŋuriŋi yätjthu.
EZE 18:5 “Yo, ŋunhi ŋayi yurru yolŋu nhina yukurra ḻatju' dhika wal'ŋu rom‐dhunupa;
EZE 18:6 yaka ŋayi ŋuli buku‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu ŋurikala walalaŋgala dhambay nhanukalaŋuwala miṯtjiwala, ga yaka ŋayi ŋuli marramba' warkthun, ga manaŋirri ŋula nhä,
EZE 18:7 yana ŋayi ŋuli mel‐wuyunaramirriyunydja gal'ŋu djäka yukurra ŋuruku ŋunhi goŋmiriwŋura, ga dhäruk ŋarraku märrama, ga ŋayathama ŋayi ŋuli yukurra ŋarrakuway romnha baṯ bitjan, ga yaka djäma ŋula nhä yätj wal'ŋu, ŋayinydja ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru nhina yukurra walŋana, liŋgu rom‐dhunupana ŋayi, yaka ŋayi yurru rakunydhirri gupaḏalkuma.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 18:10 “Ga ŋuli ŋayi ŋuriŋiyi rom‐dhunupayu ŋayathama yukurra gäthu'mirriŋunha, yurru ŋayi ŋuli ŋuriŋi nhanukala gäthu'mirriŋuyunydja djäma yätj warray, ŋunhina mala rom ŋunhi yaka nhanukala bäpa'mirriŋuyu yukurrana djäma; manaŋirri ŋayi ŋuli, ga buma marrtji yolŋu'‐yulŋunha, ga bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli buku‐ŋal'yunna wiripuŋuwu waŋarrwu, ga djäma ŋula nhä marramba', ga ŋunhi monyguma ŋuli yolŋunha ŋarraku ŋurruwuyknha, ga djäma ŋunhiyina malanha ŋunhi yaka ŋamakurru', yätjnha yana. Ga nhaltjanna ŋayi yurru Godthunydja? . . . Yana ŋayi yurru waŋa ‘Bäyyi’ bitjanna? Yaka warray. Yakana ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋanydja. Djämanydja ŋayi yukurrana yätjnha yanana, bala rakunydhirrina ŋayi yurru, ga ŋunhinydja nhanŋuwaynha ŋurikiyinayi ŋurru.
EZE 18:14 “Mak wiripunydja ŋurikalayi dhuwurr‐yätjkala yolŋuwala gäthu'mirriŋuyu ŋuli nhäma ŋunhi bäpa'mirriŋuwala djämawuy yätjkunhara, ga yakana ŋayi yurru malthundja nhanukalaŋuwu ŋurikiyi bäpa'mirriŋuwalaŋunydja romgu; yaka ŋayi ŋuli ŋunhiyi gäthu'mirriŋu buku‐ŋal'yunna wiripuŋuwu waŋarrwu ga djäma ŋula nhä marramba', ga yaka ŋayi ŋuli manaŋirri ga djäma yätjkuma, yana ŋayi ŋuli marrtji wekamana dhapinyayuna yana ŋurruwuykkunydja yolŋuwu, ga dhäruk ŋayi ŋuli ga rom märrama marrtji Godnha yana. Ga ŋunhiyinydjayi gäthu'mirriŋu dhuwurr‐ŋamakurruny'tja yurru nhina yukurra walŋana yana, yakana ŋayi yurru rakunydhirri liŋgu ŋuriŋi bäpa'mirriŋuwala nhanukalaŋuwala yätjthu; ŋunhiyi warray nhanŋu bäpa'mirriŋu warray yurru rakunydhirrinydja, liŋgu ŋayi ŋunhi dhuwurr‐yätjthina ŋayipi.
EZE 18:19 “Wiripunydja nhuma mak ŋuli waŋa bitjan, ‘Mak ŋayi yurru ŋunha gäthu'mirriŋunhanydja murr'maramana, dhä‐ḏir'yunna manapan, liŋgu ŋuriŋi nhanukala bäpa'mirriŋuwala dhuwurr‐yätjthinyarayu,’ bitjan. Yaka warray, liŋgu ŋayi yukurrana ŋunhiyi gäthu'mirriŋuyu djäma ŋamakurru' warray, yaka warray yätj. Ŋayinydja yurru nhina yukurra walŋa warray, yaka warray yana dhä‐ḏir'yunara, liŋgu ŋayi djäma ŋamakurru' yana, Godku nhanŋuway rom malanha.
EZE 18:20 Yo, ŋunhina liŋgu yurru yolŋu rakunydhirrinydja, ŋunhi ŋayi yukurra djäma yätj ŋuli. Gäthu'mirriŋunhanydja yurru yakana ŋarra dhä‐ḏir'yun liŋgu ŋurikala bäpa'mirriŋuwala rom‐yätjthinyarayu, ga yaka yana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yun bäpa'mirriŋunhanydja ŋurikiy nhanukalaŋuwuy gäthu'mirriŋuwalaŋuwuynydja dhuwurr‐yätjthinyara. Ŋuriŋi dhuwurr‐ŋamakurru'yunydja yolŋuyu yurru märrama ŋamakurru' wal'ŋu yana, ga ŋuriŋinydja dhuwurr‐yätjthunydja yurru yolŋuyu märrama yätj yana.
EZE 18:21 “Ŋuli ŋayi yurru ŋunhiyi dhuwurr‐yätj yolŋu djambi nhanŋuway ŋayi dhukarr, ga nhina ŋamathamana, ŋayinydja yurru yakana rakunydhirri, nhinana ŋayi yurru walŋana yukurra.
EZE 18:22 Ŋayi yurru Garrayyunydja nhanŋu bäy‐ḻakaramana ŋurikiy yätjpuynydja, bala ŋayi yurru walŋathirrina yukurra nhina, liŋgu ŋayi ŋuli djäma yukurra ŋamakurru' yana wal'ŋu.
EZE 18:23 Yakana ŋarranha ŋuli galŋa‐djulŋikuma ŋuriŋinydja ŋunhi ŋarra ŋuli nhäma dhuwurr‐yätjnha yolŋunha rakunydhinyara. Ŋarranydja ḏukṯuk nhanŋu, ŋayi yurru gonha'yunna ŋunhiyi yätjtja rom malanha, ga nhina ŋamathamana gal'ŋu, märr ŋayi yurru nhina yukurra walŋa, ga yakana rakunydhirrinydja.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 18:24 “Ga ŋunhi ŋayi yurru dhuwurr‐ŋamakuli' yolŋu bilyun, gonha'yun ŋunhiyi nhanŋuway ŋamakurruny'tja, bala nhina ŋunhiliyi yätjŋurana romŋura, ŋunhiyinydjayi märr‐yuwalk yurru yana rakunydhirri ŋunhiliyinydjayi. Ŋarra yurru meṉgumana ŋunhinydja dhuwurr‐ŋamakurruny'tja ŋunhi ŋayi djäma ŋäthili, yana ŋayi yurru rakunydhirrina, liŋgu ŋuriŋina ŋunhi ŋayi djäma mirithirrina yätjnha gal'ŋu rom.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 18:25 Wiripunydja mak nhe yurru waŋa bitjan, “Way! Dhuwalinydja dhukarr djarrpi'na, yakana dhunupa. Godthunydja yurru nhäma yolŋunha walalanha rrambaŋikuma yana wal'ŋu. Nhäku warray ŋuli wiripu‐guḻkuny'tja nhina marrtji walŋamirri ga wiripu‐guḻkuny'tja murrmurryun marrtji?” Bitjan nhe yurru waŋa. Ga ŋayipinydja Godtja yurru waŋa buku‐wakmarama bitjanna, “Nhenydja ŋuli ŋunhi guyaŋirri yanapi ŋarra ŋuli djäma yaka rom‐waŋganydhirri. Nhuŋuway guyaŋinyara ŋunhinydja djarrpi'kunhara bitjanarayinydjayi, yakana dhunupa. Liŋgu birrka'mirriwu waŋga'‐waŋganygu ŋarra ŋuli marrtji wekamanydja ŋupanayŋuyi yana, ŋulinyara liŋgu ŋunhi nhä ŋayi yukurrana ŋuriŋi yolŋuyu djäma.
EZE 18:26 Yo, ŋunhi dhuwurr‐ŋamakurruny'tja yolŋu yurru nhina walŋa, liŋgu ŋayi djäma ŋamathaŋala wal'ŋu, ga ŋuli ŋayi yurru ḏaḏawyun ŋuliŋuruyi ŋamakurru'ŋuru, ga bilyun yätjlilina, ŋayinydja yurru rakunydhirrina, liŋgu ŋuriŋi nhanukalay ŋayi yätjthu djämayu.
EZE 18:27 Ga ŋuli yurru ŋayi ŋula yol dhuwurr‐yätj yolŋu ḏaḏawyun ŋuliŋuru yätjŋuru, ga djäma ŋamakurru'na wal'ŋu, ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu yurru nhina walŋana yana, yakana yurru ŋayi rakunydhirri.”
EZE 18:29 Yo, ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra, “Nhumanydja ŋuli ŋunhi guyaŋirri yanapi ŋarra yukirri djäma djarrpi'kuŋu, ŋunhi ŋarra ŋuli wekama ŋupanayŋuyi yana djämawuy nhumalaŋguŋuway. Nhumalaŋguway ŋunhi guyaŋinyara djarrpi'kunhara bitjanarayinydjayi. Nhuma ŋuli guyaŋirri bitjan, ‘Bäythi ŋunhi ŋarra yurru djäma yätjkumanydja,’ bitjan, yurru ŋunhiyinydjayi djarrpi'na yana guyaŋinyarawuy, yakana dhunupa.
EZE 18:30 “Ŋarranydja dhuwala Garray God Waŋarr wal'ŋu nhumalaŋgu, ga ŋarra yurru ŋarrapi mala‐yarr'yundja marrtji nhäma'‐nhamanydja nhumalaŋguŋu djämawuynydja, nhaltjarra nhe nhinana yukurrana, ŋamathaŋala wo yätjkuŋala. Ma' bilyurrana! Gonha'yurrana dhuwaliyi yätjtja rom gupaḏalkuŋana, märr yurru nhenydja yakana rakunydhirri, ga baḏuwaḏuyun rrambaŋikuma nhokuŋu yätjpuynydja.
EZE 18:31 Biyaka ḏupthurrana, yupmaraŋana dhuwali yätjtja warrpam'thurrana yana, ga märraŋa yuṯana wal'ŋu walŋa nhokalay nhe ŋayaŋulilinydja, märr yurru nhuŋu ŋayaŋunydja djambina yuṯayirrina. Ŋarranydja yaka ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru ŋarrakunydja yolŋu walala rakunydhirri.
EZE 18:32 Ŋunhi ŋarra ŋuli nhäma yolŋunha rakunydhinyaranydja bitjanarayi, ŋuriŋiyinydjayi ŋarranhanydja ŋuli yakana ŋayaŋu‐ŋamathinyamirriyama. Ma' bilyurrana walala, ga yuṯathiyana biyakana, märr yurru nhe nhina yukurra gupaḏalnha‐wala yanana, walŋana yurru.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 20:1 Yo, waŋganymirrinydja ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala marrtjina ŋarrakala, ga waŋana bitjarra, “Waŋiya Godnha ŋe'! Ŋanapurru ḏukṯuk ŋayi yurru guŋga'yun ŋanapurrunha.” Bala walala nhinanana marrtjina, galkurrunana ŋurikiyi buku‐ruŋinyamaranharawuna dhärukku.
EZE 20:2 Ga ŋayinydja waŋana Garraynydja ŋarrakala bitjarra, “Way yolŋu, ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwa biyaka gam'. Garray waŋa yukurra bitjan, ‘Nhäku nhuma marrtjina ŋarrakalanydja lili guŋga'yunarawunydja? Ŋarranydja yurru yakana nhumalanha guŋga'yun, wo wekama nhumalaŋgu ŋula nhä,’ bitjarra.”
EZE 20:4 Bala ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra, “Djekil, ḻakaraŋa ŋuripa dhuwurr‐yätjmirriwanydja yolŋu'‐yulŋuwa walalaŋgalaŋuwuy yätjpuy djämawuy, ga biyaka guyaŋinyamirriyaŋa walalanha waŋiya ŋurikiy walalaŋgalaŋuwuy märi'muwalaŋuwuy yätjpuy.
EZE 20:5 Ḻakaraŋanydja walalambala biyaka gam'. Garraynydja waŋa yukurra bitjan, ‘Ŋarranydja djarr'yurruna nhumalanha Yitjuralnha yana miṯtjinha, ga märraŋalanydja ŋarra nhumalanha ŋarrakuwayliliyaŋala ŋarra yana.’ Yo, maḻŋ'maranhamina ŋarra nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala ŋunhala Yetjip wäŋaŋura, ŋarra ḻakaraŋalanydja walalambala bitjarra, ‘Ŋarranydja dhuwala Garray nhumalaŋgu God.
EZE 20:6 Ŋarra yurru nhumalanha märramanydja dhawaṯmaramanydja beŋuruyi Yetjipŋurunydja wäŋaŋuru, bala wekamana nhumalaŋgu yurru ŋunhi wäŋa ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu,’ bitjarrayi ŋarra ŋunhi dhawu'mirriyaŋalanydja walalanha.
EZE 20:7 Ŋarra waŋana walalanha bitjarra, ‘Ma' djalkthurrana walala dhuwaliyi goŋbuynydja djämawuy waŋarrnha walalanha. Ŋapa‐nherraṉmirrina ŋarra yukurra dhiyakuyinydjayi, ŋuyulkthirrina. Ŋarrapi dhuwala waŋgany Godtja nhumalaŋgu. Yakana märr‐ŋal'yurra ŋuriki wiripuŋuwunydja waŋarrwu malaŋuwu,’ bitjarra ŋarra waŋananydja.
EZE 20:8 Yurru walalanydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna; yaka warray walala ŋurrkaŋala ga gonha'yurruna ŋunhiyi munatha'wuynhanydja waŋarrnha malaŋunha ŋunhi ŋarra nyinyaŋdhun ŋuli yukurra. Ŋarranydja bini ŋunhi walalanha baḏuwaḏuyuna muka ŋunhala bäyma Yetjip;
EZE 20:9 yana ŋarranydja walŋakuŋala warray walalanha, märr ŋuriŋi wiripuŋuyunydja bäpurru'yu walalay yolŋuyu yaka guyaŋi biyaku yanapi ŋarra yaka yukirri ŋayathaŋu ganydjarr walŋakunharawu ŋarrakalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu.
EZE 20:10 “Bala ŋarra gäŋalana walalanha dhawaṯmaraŋalana beŋuruyi Yetjipŋurunydja wäŋaŋuru ŋunhana‐wala wäŋalili gawarrka'lilina,
EZE 20:11 ga ŋunhiliyina ŋarra ŋarrakuway romdja wekaŋala walalaŋgu. Yo, ŋuriŋiyinydjayi ŋarrakalanydja romdhu yurru wekama walŋa warray ŋula yolku yolŋuwu, ŋunhi ŋayi yurru dhäruk‐märrama ga ŋäma warrpam'thun.
EZE 20:12 Ŋarra ḻakaraŋalanydja walalambala bitjarra, ‘Walunydja 6 dhuwala djämawunydja, yurru waŋganydja ŋurikalayi walalaŋgala ŋunhi walu ganaŋ'thunna yukurra dhulŋuŋuna ŋarrakuwaynha, märr yurru ŋuriŋiyinydjayi waluyu bitjanna liŋguna guyaŋinyamirriyamana nhumalanha, ŋunhi nhumanydja yolŋu'‐yulŋu ŋarrakuwaynha wal'ŋu yanana, ganaŋ'thunarana ŋarrakuwaynha yanana wal'ŋu ŋulaŋuru wiripu‐guḻku'walanydja miṯtjiŋuru.’
EZE 20:13 Yurru nhumalaŋgu märi'mumirriŋunydja walala raypirri'‐waḏatjthina warray, yaka warray mulkana baṯ bitjarra ŋarrakunydja rom. Ŋarrakalanydja romdhu wekama ŋuli marrtji walŋa warray ŋurikinydja dhäruk‐märranharamirriwunydja yolŋu'‐yulŋuwu, yurru walalanydja ŋuyulkthina warray, nyinyaŋdhurruna warray ŋarrakalaŋuwu romgu. Ŋuriŋiyinydjayi ŋarrakalanydja waluyu walalanydja buku‐ŋal'yuna ŋuli yukurranha ŋuruku wiripuŋuwuna waŋarrwu. Ŋarranydja bini walalanha ŋunhi baḏuwaḏuyunana warrpam'thunana ŋunhala ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura, liŋgu ŋarra ŋaramurryinana walalaŋgala wirrkina.
EZE 20:14 Yurru yaka ŋarra walalanha baḏuwaḏuyurrunanydja, märr yurru ŋuruŋu wiripuŋuyunydja bäpurru'yu miṯtjiyu yaka ŋarranha yalŋgi'‐ḻakaramanydja.
EZE 20:15 “Bala ŋarra dhäwu'na nherrara bitjarra gam'. Dhuwalanydja walala yolŋu'‐yulŋu yurru yakana gulŋiyirri ŋunhiwala ḻatju'lilinydja dhikanydja wäŋalili, liŋgu walala ŋuyulkthina ŋapa‐nherraṉmina ŋarrakalaŋunydja romgu, bala walala baḏuwaḏuyurrunana ŋunhi ŋarrakuwaynydja walunha, ga wirrkinydja walala yukurra märryu‐ḏapmarama ŋunhina walalaŋguwaynha waŋarrnha, dhiyakuynha munatha'wuynhana ŋunhi.
EZE 20:17 Bitjarra ŋarra waŋananydja walalanha, yurru yaka ŋarra walalanha baḏuwaḏuyurrunanydja ŋunhala gawarrka'ŋuranydja wäŋaŋura, liŋgu ŋarra mel‐wuyurrunana walalaŋgu;
EZE 20:18 yana ŋarra raypirri'yurruna ŋunhi waŋana yuḏayuḏanha yolŋu'‐yulŋunha bitjarra gam'. Yaka malthurra ŋuruku nhumalaŋgalaŋuwu märi'muwunydja walalaŋgu dhukarrwu, ga yaka ŋayathaŋa romnha ŋunhiyi, ŋunhi walala nherrara. Yaka nhumalanhay nhuma yurru baḏuwaḏuyunmiya ŋuriŋiyi walalaŋgala be nhäyunydja waŋarryu ga raŋgayunydja malaŋuyu.
EZE 20:19 Ŋarrapi yana waŋgany nhumalaŋgu Godtja Waŋarrnydja, ŋarrakuway yana malthurra walala, ga ŋayathaŋa romdja ŋarraku baṯ biyakana.
EZE 20:20 Dhäruk‐märraŋa ŋarranha, ga ganaŋ'maraŋa ŋunhiyinydja walu ŋarrakuwaynydja, gäna wal'ŋu, liŋgu ŋuriŋinydjayi ḻakaramana yukurra nhumalanha ŋunhi nhumanydja ŋarrakuwaynha yana yolŋu walala, ga ŋarra nhumalaŋgunydja God Waŋarr. Yo, ŋuriŋiyinydjayi dharrpalyunydja yukurra waluyu ḻakarama ŋunhi ŋilimurrunydja waŋganynha yana dhambay‐manapanminyarana, liŋgu ŋuriŋiyinayi dhawu'‐nherraṉarayu ŋunhi ŋarrakuŋuna nherraṉara. Bitjarra ŋarra waŋananydja ŋuriki yuḏayuḏawunydja yolŋu'‐yulŋuwu.
EZE 20:21 “Yurru ŋunhi yuḏayuḏanydja yolŋu walala ŋapa‐nherraṉmina warray, ŋuyulkthina warray ŋarraku, bitjarra liŋgu yana bitjarra ŋunhi bäpa'mirriŋu walala walalaŋgu; yaka warray walala dhäruk‐märraŋala ŋarranha, ga yaka walala ŋayathaŋala rom ŋarrakunydja ŋunhi, ŋunhi ŋuriŋinydjayi ŋarrakalaynydja romdhu ŋuli wekama walŋa warray ŋurikinydja dhäruk‐märranharamirriwunydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwu. Yo, ŋuriŋiyi ŋarrakalaynydja waluyu walala ŋuli yukurranha buku‐ŋal'yuna waŋarrwu wiripuŋuwuna, nhäŋiniŋ'kuna. Bala ŋarranydja ŋaramurryinana wirrkina walalaŋgu; yana ŋarra bini ŋunhi baḏuwaḏuyuna muka walalanha yulŋunydja.
EZE 20:22 Yurru yaka ŋarra bitjarrayi baḏuwaḏuyurruna walalanha, yana ŋarranydja walŋakuŋala warray walalanha, liŋgu ŋarrakalay ŋarra yäkuyu, märr yurru ŋuruŋunydja wiripuŋuyunydja yolŋuyu bäpurru'yu yaka ḻakarama ŋarranha ŋunhi ŋarranydja ganydjarrmiriw God.
EZE 20:23 “Bala ŋarra wiripuna nherrara ŋarrakuwaynydja ŋarra dhäruk ŋunhalayi gawarrka'ŋuranydja, bitjarra gam'. Ŋarranydja yurru yana barrku'‐barrkuwatjkumana dhuwalayi ŋarrakuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha birrka'mirrina wäŋakurru buku‐ḻiw'marama; yakana walala yurru nhina yukurra ŋunhilinydja wäŋaŋura ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala walalaŋgu nhinanharawu.
EZE 20:24 Ga bitjarrayi ŋarra ŋunhi nherraranydja, liŋgu walala ŋunhi ŋuyulkthina, bala bakmaraŋala warray ŋarraku romnha; ga yaka walala ganaŋ'maraŋala ŋunhiyinydjayi walu ŋarrakuwaynydja, yana walala yukurrana ḏukṯukthina ŋurikiyina liŋgu waŋarrwu malaŋuwu ga raŋgawu ŋunhi walalaŋgu märi'mu walala yukurranha ŋuli buku‐ŋal'yuna.
EZE 20:25 “Bala ŋarranydja gonha'yurrunana walalanha, yana walala yurru yukurra nhinana ŋuriŋinydjayi walalaŋgalay walala romdhu ŋunhi yakana yukurra wekama walŋa ŋula yolku.
EZE 20:26 Yo, ŋuriŋinayi walŋamiriwyuna romdhu walala yurru yana baḏuwaḏuyunmirrina walalanhawuy walala, ŋuriŋiyina ŋunhi walala ŋuli wekama wiripuŋuwu waŋarrwu ŋula nhä yana. Wiripunydja walala ŋuli marrtjinya wekanha walalaŋguwaynha walala maḻamarrmirrinhana yumurrku'nha gurthalili bathanarawu, buku‐ŋal'yuna ŋuli yukurranha ŋurikiyinayi be nhäkuna waŋarrwu. Bala walala mirithinana galŋa‐yätjthinanydja yanana ŋuriŋinydjayi romdhu, märr yurru walala marŋgiyirri ŋuliwitjandhinydjayi, ŋunhi ŋarrapi waŋgany yuwalkŋunydja yana gal'ŋu Waŋarr God.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Garray waŋananydja ŋarrakala.
EZE 20:27 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi waŋana ŋarrakala bitjarra, “Ḻakaraŋa ŋuripa Yitjuralpuyŋuwanydja yolŋuwa walalambala ŋurru'‐ŋurruŋuwanydja, ḻakaraŋanydja walalambala biyaka gam'. Ŋuriŋi nhumalaŋgala märi'muyunydja walalay ŋarranha ŋuli yukurranha ŋayaŋu‐yätjkunha walalaŋgalay dhärukthu, ŋunhi walala ŋuli manymak‐ḻakaranha yukurranha ŋunhinhayi wiripuŋunha warray waŋarrnha malanha, yanapi walalanydja ŋunhi be wal'ŋu garrwar ŋarrakalanydja.
EZE 20:28 Ŋarranydja gäŋala walalanha ŋunhiwala ḻatju'lili warray dhika gulŋiyinyamaraŋala wäŋalili, yurru birrka'mirriŋura buku'‐wukuŋura, ga dhuḏiŋura dharpaŋura walalanydja ŋuli wekanha marrtjinya mundhurrnha, buku‐ŋal'yuna yukurranha ŋuli ḻukanharayu ŋathayuna, märr‐winya'yuna ŋuriŋiyina buŋgulyuna walalaŋgalay, malthuna ŋuli yukurranha romgu be nhäkuna, ŋurikina ŋunhi walala yaka marŋgi ŋarraku.
EZE 20:29 Nhäku nhuma yukurra buku‐ŋal'yun ŋunha dhuyuŋuranydja be wäŋaŋura? Nhumanydja bini ŋunhi buku‐ŋal'yuna yukurranha ŋunhala muka be ŋarrakala buṉbuŋuranydja, ŋuriŋi muka liŋgu romdhu ŋunhi ŋarrapi nherrara buku‐ŋal'yunarawu.
EZE 20:30 “Yo, ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja ŋarrakalaŋuwa, biyaka waŋiya, ‘Nhäku nhuma ŋuli malthun nhumalaŋgalaŋuwu ŋuriki märi'muwunydja yätjku romgu? Nhäku nhuma ŋuli buku‐ŋal'yun walalaŋgalaŋuwunydja waŋarrwu walalaŋgu?’
EZE 20:31 Yo, dhiyaŋunydja‐wala nhumalanhay nhuma ŋuli ŋayaŋuna baḏuwaḏuyunmirri yukurra ŋuriŋi bili yana malaŋuyu waŋarryu, bitjarra ŋunhi walala ŋäthili; wekamanydja nhuma ŋuli yukurra yumurrku'nha nhumalaŋguway wiripuŋuwana waŋarrwa ŋuripa, bitjan bathanna walalanha gurthalilina. Bala nhäkuna nhuma ŋuli marrtji ŋarrakalaynydja be guŋga'yunarawu? . . . ŋunhi nhuma ŋuli yukurra yaka ŋarraku mäkiri'‐witjun ga dhäruk‐märrama?
EZE 20:32 “Yitjural, nhumanydja ŋuli waŋa bitjan, ‘Ŋanapurrunydja yurru nhina bitjanna bitjan ŋunha wiripu‐guḻku' yolŋu walala. Ŋunha guṉḏanydja ga dharpanydja ŋula nhänydja malanha waŋarr ŋanapurruŋguway yana,’ bitjanna. Yurru nhumanydja dhuwala, ganaŋ'thun warray yukurra ŋulaŋuru wiripu‐guḻku'walanydja miṯtjiŋuru; yakana nhuma yurru nhina yukurra ŋuriŋiyinydjayi walalaŋgalaynydja romdhu.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 20:33 Yo, Garray Godtja waŋa yukurra bitjan, “Dhuwala ŋarra nhumalanha raypirri'yun yukurra waŋanydja. Ŋarrapi nhumalanha yukurra yurru gämanydja yana ŋuriŋi ŋarrakalay ŋarra ganydjarryu. Yo, ŋuriŋi ŋarrakala ŋaramurryunydja ŋarra yurru dhä‐ḏir'yun yana dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, liŋgu nhumanydja dhuwala ŋarrakuway yana walala.
EZE 20:34 Nhämanydja nhuma yurru ŋarraku ganydjarrnha ga ŋaramurrnha, ŋunhi ŋarranydja yurru nhumalanha waŋgany‐manapanna marrtji beŋuru barrkuŋurunydja wäŋaŋuru malaŋuŋuru, yurru nhuma yurru marrtjinydja lili baṉḏanynha ga räwaknha.
EZE 20:35 Ŋarranydja yurru nhumalanha mala‐yarr'yunna marrtji, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋarra mala‐yarr'yurruna nhumalaŋgu märi'munha ŋunhala ŋanhdharkŋura wäŋaŋura.
EZE 20:37 Yo, nhuma dhuwurr‐ŋamakurruny'tja yolŋu walala yurru gulŋiyirri dhipala lili wäŋalili, bala nhuma yurru nhinanydja yukurra waŋganydhu yana romdhunydja ŋarrakalay wal'ŋu, ga dhäruktja nhuma yurru märrama warrpam'thun yana ŋarranha, liŋgu ŋuriŋina dhawu'‐nherraṉminyarayu ŋunhi ŋarrapi nherrara ŋäthili.
EZE 20:38 Ga ŋunhinydja walala dhuwurr‐yätjmirrinydja, ŋunhi walala ŋuyulkthina ŋarraku, ŋarranydja yurru walalanha dhawaṯmarama warray beŋuruyi barrkuŋurunydja wäŋaŋuru malaŋuŋuru, yurru yaka walala yurru yana nhina yukurra ŋarrakalaynydja dhiyalanydja wäŋaŋura. Ga ŋunhi yurru ŋayi maḻŋ'thundja bitjandhiyi, bala nhumanydja yurru marŋgiyirrina ŋunhi ŋarrapi waŋgany Garray God nhumalaŋgunydja.”
EZE 20:39 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Ŋäka nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu'‐yulŋu! Ŋuli nhuma ḏukṯuktja, gatjuy marrtjiyana, ga buku‐ŋal'yurrana ŋunha nhumalaŋgalaŋuwuna waŋarrwu malaŋuwu. Yurru yaka buku‐ŋal'yurra rrambaŋikuŋanydja ŋarrakala ga ŋurikala wiripuŋuwala waŋarrwala manaparra. Ŋunhiyinydja bitjan nhuma yukurra wakalkumana ŋarranha yäkunydja, liŋgu ŋarranydja gäna warray, ḏarrtjalk yana ŋarrapi, ganaŋ'thun yukurra ŋurikala wiripuŋuwalanydja waŋarrwala.
EZE 20:40 “Ga yalalaŋumirriyunydja nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu walala yurru buku‐ŋal'yun waŋganygu yana ŋarrakuwaynha ŋunhalanydja gay' ŋarrakalaynydja bukuŋura wäŋaŋura, ḏarrtjalkŋuranydja wäŋaŋura ŋunhalanydja Djurutjalamdja; bukmakthirrina nhuma yurru yana buku‐ŋal'yundja yukurra ŋarrakuway waŋganygu. Ŋarra yurru nhumalanha waŋgany‐manapan marrtji, bitjan ŋarra yurru wäŋa‐roŋinyamarama nhumalanha beŋurunydja wäŋaŋuru ŋunhi nhuma barrkuwatjthina marrtjina, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi nhuma yurru gäma yukurra mundhurrnha ŋarraku, buŋgan bäw'nha dhika nhäna malanha, ŋarrakuwaynha waŋganyguna waŋarrwu. Ga ŋarranydja yurru yana märramana nhumalaŋguŋu mundhurr‐wekanharanydja marrtjinyara, bala yurru walala ŋuruŋunydja wiripuŋuyunydja miṯtjiyu nhämana nhumalaŋgalanydja, ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi yana ḏarrtjalktja waŋarr.
EZE 20:42 Yo, bukmak nhuma Yitjural yolŋu walala yurru yukurra nhina dhiyalanydja wäŋaŋura, ŋunhi ŋarra dhawu'‐nherrara nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala ŋäthili wal'ŋu, bala nhuma yurru marŋgiyirrina ŋarraku, ŋunhi ŋarrapi waŋgany Garraynydja wal'ŋu nhumalaŋgunydja.
EZE 20:43 Yo, nhuma yurru guyaŋirrina nhä malanha yätjtja ŋunhi, ŋunhi nhuma yukurrana djäma ŋäthili, ŋunhi nhuma baḏuwaḏuyurruna nhumalaŋguway walŋa nhumalaŋgalay ŋuriŋi romdhu. Bala nhuma yurru gorana yulŋunydja ŋuriŋiyi, bala ŋuyulkthirrina yurru ŋurikiyinydja malaŋuwu romgu, ŋunhi nhe yukurrana djäma ŋäthili wal'ŋu.
EZE 20:44 Yo, ŋarra bini baḏuwaḏuyuna muka nhumalanha yulŋunydja; nhuma bini murrmurryunaŋga buku‐ruŋinyamaranharawuyyunydja ŋurikiyyi nhumalaŋgalaŋuwuy yätjpuynydja djämawuy; yurru yana ŋarra walŋakumana yurru nhumalanha yulŋunydja, märr yurru nhuma marŋgiyirri, ŋunhi ŋarrapi yuwalkŋunydja wal'ŋu Garray God. Bala nhuma yurru buku‐ŋal'yunna ŋarrakalaŋuwu yäkuwunydja, waŋganygu yana.”
EZE 20:45 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana ŋarrakala bitjarra,
EZE 20:46 “Way yolŋu, ma' ḻakaraŋa yolŋu'‐yulŋuwanydja biyakana gam'. Garraynydja waŋana bitjarra, ‘Dhuwalanydja ŋarra yukurra dhuŋgur'yunna gurthana, ŋurru‐nherraṉdja, ŋunhi ŋayi yurru nhärana bitjanna bitjan worrknha; warrpam'thunna yurru ŋayi nhäranydja birrka'mirrina dharpa, walŋa ga räwak rrambaŋiyirrina. Yakana yurru yolŋuyunydja ŋunhiyi gurthanha ŋultjikuma, yanana ŋayi yurru nhäranydja birrka'mirrina wäŋanha buku‐ḻiw'maramana.
EZE 20:48 Ga bukmakthuna yurru ŋunhiyi yolŋuyu walalay nhämanydja, bala marŋgiyirrina, liŋgu ŋunhiyi gurtha dhuŋgur'yunaranydja ŋarrakuŋuwaynha yana, ga yakana yurru ŋula yolthu ŋultjikumanydja ŋunhiyi.’” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 20:49 Ga ŋarranydja waŋana buku‐ruŋinyamaraŋala bitjarra, “Garray, bitjanna liŋgu ŋunha yolŋunydja walala waŋa yukurra bitjanna, ‘Nhäku warray ŋayi yukurra bitjan liŋgu waŋa goḏu‐mayali'mirrinydja dhäruk, ga yakanydja warraŋulkuma?’ bitjanna walalanydja yurru yukurra waŋa.”
EZE 33:1 Yo, biyapul ŋayi Garray waŋana ŋarrakala bitjarra,
EZE 33:2 “Yolŋu, ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja nhokalaŋuwa biyaka gam'. Ŋunhi ŋuli miriŋu marrtji yukurra lili nhumalaŋgala wäŋalili, ga nhumanydja ŋuli yolŋunha djarr'yun marrtji ŋuliŋuruyi nhokala miṯtjiŋuru, märr ŋayi yurru ŋunhiyinayi gatjaḻ‐nhämanydja yukurra.
EZE 33:3 Yo, mel'ŋunydja yolŋu ŋuli dhärra yukurra garrwar wal'ŋu ḻoḻuŋura, ga ŋunhi ŋayi yurru nhämanydja miriŋunhanydja marrtjinyara lili, ga dhunupana ŋayi yurru ŋunhi gawaw'yunna yulŋunydja, marŋgikumana yolŋu'‐yulŋunhana.
EZE 33:4 Ŋuli ŋayi yurru waŋganydhu yolŋuyu ŋäma warray ŋunhiyi rirrakay, yurru yakana ŋayi yurru märrama dhäruktja ŋanya, ga dhunupana ŋayinydja yurru ŋunhi miriŋunydja marrtjina yana, bala bumana ŋunhiyi dhäruk‐märranhamiriwnhanydja yolŋunha. Ga ŋunhiyinydjayi ŋurru nhanŋuway yana, liŋgu ŋayi ŋäkula, ga yakana dhäruktja ŋunhiyi märraŋala.
EZE 33:5 Ŋunhi bini ŋayi mäkiri'‐witjuna, ŋayinydja bini walŋathinya warray.
EZE 33:6 Ga ŋuli ŋayi yurru ŋuriŋi mel'ŋuyu nhänharapuyŋuyu nhämanydja miriŋunha marrtjinya yukurranhara, ga yakanydja ḻakarama bala marŋgikuma, ga ŋayinydja yurru ŋunhi miriŋunydja marrtjina yana lili ŋurruthirrina, bala bumana marrtji warrpam'thunna yolŋu'‐yulŋunhanydja, yurru ŋunhiyi ŋurrunydja ŋuriki dhukarr‐nhänharapuyŋuwu mel'ŋuwu, bala ŋunhinha mel'ŋunhana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja, liŋgu ŋurikala walalaŋgala ŋunhi walala murrmurryurruna.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 33:7 “Yo Djekil, ŋarranydja nhuna ŋunhi nherrara dhiyakuyi, bitjan nhe mel'ŋuna dhukarr‐nhänharapuyŋuna ŋuriki Yitjuralpuyŋuwu miṯtjiwu; nhenydja yurru mäkiri'‐witjun ŋarrakalaŋuwu yana dhärukku, ga ḻakaraŋa walalambala, marŋgikuŋa walalanha, märr yurru walalanydja walŋathirri.
EZE 33:8 Ŋunhi ŋarra yurru waŋa nhokala bitjan, ‘Ŋayi yurru ŋunhiyi dhuwurr‐yätj yolŋu rakunydhirrina,’ bitjan, bala nhenydja yurru marrtjiya ŋurikalayi yolŋuwala, ga ḻakaraŋa nhanbala marŋgikuŋa, märr yurru ŋayi ŋuriŋiyinydjayi gananna ŋunhiyi nhanŋuway ŋayi yätjtja rom malanha. Ga ŋuli nhe yurru yakanydja marrtji ga ḻakarama marŋgikuma ŋanya, ŋayinydja yurru yana rakunydhirrina‐wala, liŋgu ŋuriŋi nhanukalay ŋayi dhuwurryu yätjthu, yurru nhuŋuway ŋunhi ŋurrunydja ŋunhi ŋayi rakunydhinanydja bitjarrayi, ga nhunana ŋarranydja yurru dhä‐ḏir'yun ŋurikiyinydjayi.
EZE 33:9 Ga ŋuli nhe yurru marrtji märr‐yuwalkthirri yana, ga ḻakarama nhanbala bitjan, ‘Bilyurrana ŋe' dhipuŋuruyinydja nhokalay nhe yätjŋurunydja romŋuru, märr yurru nhe yaka muka rakunydhirrinydja,’ bitjan, ga ŋuli ŋayi yurru yakanydja mäkiri'‐witjun, mukthundja yana djäma ŋunhi yana liŋgu yätjtja dhuwurr, bala ŋayinydja yurru rakunydhirrina‐wala yana, yurru nhenydja nhina yurru walŋa warray. Liŋgu nhanŋuwaynha ŋunhinydjayi ŋurru ŋunhi ŋayi rakunydhina, liŋgu ŋayi yaka mäkiri'‐witjurruna, ga yaka ŋayi ganarrana nhanŋuway ŋunhi yätj dhuwurr.”
EZE 33:10 Yo, yolŋu'‐yulŋunydja waŋa yukurra bitjan, “Yuwalk ŋanapurru yana dhuwurr‐yätjmirrinydja yolŋu walala. Ŋuli yurru ŋayi Godthunydja dhä‐ḏir'yun ŋilimurruŋgalaŋuwuy dhuwurrwuy‐yätjpuynydja, yana yurru ŋilimurrunydja murrmurryunna.”
EZE 33:11 Ga Garraynydja waŋana bitjarra, “Ḻakaraŋa walalambala yolŋu'‐yulŋuwanydja biyakana, ‘Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋarrakunydja ŋuli yakana ŋunhi ŋayaŋu‐djulŋithirri ŋunhi ŋayi ŋuli dhuwurr‐yätj ŋunhiyi yolŋu rakunydhirrinydja. Ŋarranydja ḏukṯuk nhuŋu, nhe yurru ganan ŋunhiyi nhuŋuway yätj, märr nhe yurru walŋa nhina yukurra, ga yakana rakunydhirri. Ma' bilyurrana walala, ŋanydjaḻa'yurrana ŋuliŋuruyi nhokalaŋuŋuru yätjŋurunydja, ga djäma ŋamakurru'na.” ’
EZE 33:12 “Yo, ŋuli ŋayi yurru dhuwurr‐manymak yolŋu bilyun, ga djäma yätjtja rom, ŋayinydja yurru yana rakunydhirrina, ga ŋuli ŋayi yurru dhuwurr‐yätj yolŋu bilyun ŋuliŋuruyi nhanukalay ŋayi yätjŋuru, ga djäma ŋamathama wal'ŋu, ga ŋayinydja yurru nhina walŋana.
EZE 33:13 Yo, ŋunhi yurru yolŋuyu djäma yukurra yätj rom, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu rakunydhirrina yanana, liŋgu ŋuriŋi nhanukalay ŋayi dhuwurryu yätjthu, bäythi ŋunhi ŋayi ŋäthilinydja djäma ŋamathaŋala.
EZE 33:14 Ga ŋunhi ŋarra yurru raypirri'yundja ŋanya ŋunhiyi dhuwurr‐yätjnha yolŋunha, ga ŋuliŋuruyi ŋayi yurru ḏaḏawyun yätjŋurunydja djämaŋuru, ga djäma ŋamathamana wal'ŋu rom‐ŋamakurru'na, ga malthunna yukurra yurru ŋarrakalaŋuwuna romgu ŋunhi walŋa‐wekanharamirriwuna gal'ŋu, bala ŋarranydja yurru bäy‐ḻakarama nhanŋu ŋurikiyinydjayi yätjpuynydja, ŋayi yurru nhinana yana walŋana, liŋgu ŋuriŋi ŋunhi ŋayi djäma yukurra ŋamathama.
EZE 33:17 “Nhuma yolŋunydja walala ŋuli marrtji ḻakaranhamirri ŋarranha, yanapi ŋarra ŋuli mala‐yarr'yurru marrtji yolŋu'‐yulŋunha djarrpi'kuŋu, yanapi ŋarranydja yaka rom‐waŋgany yolŋu. Yurru yuwalktja nhuŋuway ŋunhi rom djarrpiny'tja. Märr‐yuwalk yana ŋarra yurru nhämanydja marrtji, mala‐yarr'yundja yurru nhumalanha waŋga'‐waŋganynha yana, bala nhuma yurru märramanydja ŋarrakuŋu marrtji ŋunhi yana liŋgu ŋupanayŋu ŋunhi nhä nhuma marrtjina djäma.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 33:21 Waŋganymirrinydja munhaku ŋarra dhäkay‐ŋäkula Garraynha ŋanyapinyay, ŋayi yukurrana dhärrana galki yana ŋarrakala, bala ŋayi Garrayyunydja ŋarraku dhäruknha wekaŋala, ga biyapul ŋarra waŋanayi, yakana ŋarra biyapulnydja dhärukmiriwyirri yurru. Ga goḏarr'mirrinydja munhakumirrinydja yolŋu ḏarramuna waṉḏina dhäwu'mirrina lili, bala ḻakaraŋalanydja ŋayi bitjarrana, “Way, ŋunha Djurutjalamdja wäŋa baḏuwaḏuyunarana liŋguwuynha miriŋuwuŋuna. Ŋarranydja dhuwala winya'yurruna, bala ŋarra marrtjinanydja ga ḻakaraŋalana yana nhuŋu,” bitjarra ŋayi waŋananydja.
EZE 33:23 Bala ŋayi Garraynydja waŋana ŋarrakala bitjarra,
EZE 33:24 “Ŋunha yolŋunydja walala yukurra nhina ŋunhayi baḏuwaḏuyunarawuyŋurana dhika wäŋaŋuranydja, ga waŋanydja walala yukurra bitjanna, ‘Yipurayimdja ŋunhi waŋgany warray ŋayinydja ḏarramu, ga wäŋanydja ŋayi dhuwala märraŋala waŋganydhu ŋayipi, ga ŋilimurrunydja dhuwala be warray miṯtji. Dhuwalanydja gay' wäŋa yurru ŋanapurruŋguway yana wal'ŋu bukmaknha,’ bitjan walala yukurra waŋanydja.
EZE 33:25 Yo, nhe yurru ḻakaraŋanydja walalambala ŋarraku dhäruktja biyaka. ‘Bitjan liŋgu nhuma yukurra djämanydja mirithirrina yätjnha romdja; ḻukanydja nhuma ŋuli yukurra gulaŋmirri wäyin ŋanaktja, ga bunharamirri nhuma ŋuli murrkay'kunharamirri, ga buku‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu. Nhumanydja ŋuli ŋunhi guyaŋirri yanapi nhuma yurru dhuwala ŋayathama wäŋanha nhumalaŋgalay nhuma be ganydjarryu, yurru bäyŋu warray. Ŋarranydja yurru yakana wekama dhuwala wäŋanha ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala yukurra djäma mirithirri yana yätj gal'ŋu rom.’
EZE 33:27 “Yo, ḻakaraŋa walalambala raypirri'yurra biyaka, ‘Godtja waŋana nhuma yurru bukmakthirri yana murrmurryundja. Wiripunydja yurru rakunydhirri ŋuriŋi miriŋuwala mandjawakthu, ga wiripu‐guḻkuny'tja yurru marrtji murrmurryun bunhara wakinŋuwuŋu wäyinguŋu, ga wiripunydja yurru murrmurryun marrtji ga rerriwuŋu.
EZE 33:28 Dhuwalayinydja wäŋa yurru warrpam'thunna baḏuwaḏuyun, ga dhikayi ŋunhi nhuŋuway be ganydjarrnydja yurru winya'yunna‐wala yana buwayakthirrina.
EZE 33:29 Yuwalk ŋarra yana yurru yolŋu'‐yulŋunhanydja ŋunhi dhä‐ḏir'yunna ŋurikiy walalaŋgalaŋuwuy djämawuy yätjpuynydja dhuwurrwuy, bala nhuma yurru marŋgiyirrina ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi yana Garray Godtja.’”
EZE 33:30 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana ŋarranha bitjarra, “Way yolŋu, ŋunha nhuŋuwaynydja ŋunhi yolŋu walala yukurra ḻakaranharamirri nhuna, mäkiri'lili giyalkiyal waŋa bitjan, ‘Go ŋilimurru yana ŋaḻwa'‐wekanhamirrina. Marrtji ŋilimurru yurru bala ya' galkithirri, nhaltjan ŋayi yurru ŋuruŋu dhäwu'‐ḻakaranhamirriyu yolŋuyu waŋa yukurra, ḻakarama Garraywu dhäruk.’
EZE 33:31 Bala walala ḻiw'maramana dhärranydja ŋunhiyi, mäkiri'‐witjunna yukurra yurru nhuŋu, yurru walala yaka ŋunhi yuwalktja ŋäma yukurra. Waŋanydja walala ŋuli marrtji bitjanna, ‘Ḻatju' ŋanya dhika ŋe dhäruk,’ bitjan yurru, yurru ŋuruŋu ŋayaŋuyunydja walalaŋgala walala yukurra märryu‐ḏapmarama märr‐ŋamathirri ŋuriki rrupiyawu warray ŋula nhäku warray girri'wu.
EZE 33:32 Yo, walala ŋuli ŋunhi ŋämanydja dhäruk waŋanhara yana, yurru yakana walala djämanydja yurru ga dhäruk‐märrama ŋula waŋgany, yakana.
EZE 33:33 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhe yuwalk yana ḻakaraŋala ŋurikiy mariwuynydja ŋunhi yurru buna, bala dhiyaŋunydja‐wala yuwalkthi maḻŋ'thunna yukurra. Yo, bathalana yurru marrtji mari ŋurikinydja dhäruk‐märranhamiriwwunydja walalaŋgu, bala walala yurru dharaŋanna, ŋunhi dhiyalaŋumi miṯtjiŋura waŋgany yolŋu, ŋunhi ŋayi yuwalk gal'ŋu yana dhäwu'‐ḻakaranharamirri ŋuliŋuru nhanukuŋu Godkuŋu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 34:1 Yo, ga biyapul ŋayi Garray waŋana ŋarrakala bitjarra,
EZE 34:2 “Waŋiya yätj‐ḻakaraŋa ŋunha ŋurru'‐ŋurruŋunha Yitjuralpuyŋuwu, ḻakaraŋa walalambala biyaka, ‘Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋarra nhumalanha nherraranydja dhiyakuyinydjayi, märr yurru nhuma yukurra djäka ŋarrakalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli djäkamirri yolŋu wäyingu ŋuli djäka yukurra ŋamathama wal'ŋu. Yurru nhenydja yätj warray gal'ŋu djäkamirri, bala ŋarra yurru wirrkina yana dhä‐ḏir'yundja nhumalanha. Nhumanydja bini yukurranha maranhu‐wekanha muka ŋarraku yumurrku'nhanydja, yurru bitjan liŋgu nhenydja yukurra djaw'‐djawyun warray ŋuliŋuruyi walalaŋgala yulŋunydja, yana märr‐ḏaw'yunmaranharamirri be nhunapinyay warray nhe.
EZE 34:3 Yana nhe yukurra bitjan warray, bitjan nhe yukurra bulka' märrama walalaŋgu, bala girri'na djäma nhuŋuway ŋuriŋi walalaŋgala bulka'yunydja, ga ḻuka nhe yukurra ŋamun'kurr ŋuliŋuruyi, ga wiripunydja nhe ŋuli bumana ŋunhiyi buyuwuyu'nhanydja murrkay'kumana, yurru yakana nhe yukurra ŋula maranhu‐wekamanydja walalanha.
EZE 34:4 Wiripunydja ŋunhi yukurra yalŋgi'yirrina ga rirrikthunna, yurru nhenydja yaka warray walalanha ŋuli guŋga'yun ga ḏukmarama, ga yaka warray nhe ŋuli ŋämiṉ weyika'yunydja, djetjinydja dhamin‐dharpuma burakinyarawuynhanydja. Wiripunydja bena‐wala gundupuŋalana winya'‐winyayurrunana, ga yakana nhe ḻarruŋalanydja ga maḻŋ'maraŋalanydja ga roŋinyamaraŋalanydja gäŋala walalanha. Nhenydja yukurra nhunapinyay nhe yana ŋal'maranhamirri, ga be buŋgawakunharamirrina walalaŋgu mirithirrina, bumanydja walalanha marrtji ŋayaŋu‐yätjkumana.
EZE 34:5 Bala walalanydja ŋunhi ŋarrakunydja yumurrku' bena‐wala gundupuŋalana barrkuwatjthinana, liŋgu bäyŋuna walalaŋgu djäkamirri yolŋu; yana walala winya'‐winyayurrunana‐wala, ga burakirri walala ŋuli wakinŋuwuŋu wäyinguŋu yana.
EZE 34:6 Yo, ŋarrakunydja ŋunhi bembi mala ŋuli marrtji bawa'‐bawayunna buku'‐wukukurruna wäŋakurru, barrku'‐barrkuwatjthirri bena‐wala buku‐ḻiw'maramana wäŋakurru, ga yakana ŋayi ŋula yol marrtjinanydja walalaŋgu ḻarruŋalanydja.” ’”
EZE 34:7 Yo, nhuma djäkamirri walala, mäkiri'‐witjurra dhiyakuyinydjayi dhärukkunydja Godkalaŋuwu, ŋunhi ŋayi yukurra waŋa bitjan,
EZE 34:8 “Nhenydja yaka warray djäka yukurra ŋarrakalaŋunydja wäyingu ŋamathaŋala wal'ŋu yuwalkkuŋala. Nhuŋuway yana ŋunhi ŋurrunydja walala gundupuŋalanydja, ga bumara walalanha wakinŋuyu wäyindhu, liŋgu bäyŋuna walalaŋgu djäkamirrinydja yolŋu. Yaka nhe marrtjina ga ḻarruŋala walalaŋgu, yana nhenydja yukurrana nhinana guyaŋinyamina nhunapinyaynha nhe, buŋgawa‐ḻakaranhaminana.”
EZE 34:9 Yo, Garraynydja yukurra waŋa bitjan, “Mäkiri'‐witjurra ŋarraku ŋe' nhuma djäkamirrinydja yolŋu walala.
EZE 34:10 Yätjnha yana djäkamirrinydja nhuma dhuwali wal'ŋu, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarra nhumalanha yurru dhä‐ḏir'yundja; nhumalaŋgu ŋurru ŋunhinydja ŋunhi ŋarraku yolŋu walala marrtjina burakina ga galŋa‐yätjthina. Ŋarranydja yurru nhumalanha ŋaŋ'ŋaŋdhunna, gukumana dhipuŋurunydja djämaŋuru; yakana biyapulnydja yurru ŋarraku yolŋu walala ŋurruk nhina yukurra nhokalanydja djäkaŋura. Ŋarranydja yurru yana djaw'yunna nhokala goŋŋurunydja walalanha, märr yurru yakana nhe biyapulnydja gandarr‐ḏumurruyirri ḻukanharayu ŋuriŋi wäyindhu ŋarrakalanydja; yakana biyapulnydja nhe yurru maranhu‐wekama ŋarrakunydja yumurrku'nha, yana märr‐ḏaw'maranhamirri nhunapinyay nhe yana, bathala‐ḻakaranhaminyarawunydja.”
EZE 34:11 “Yo, ŋarrapi dhuwala Garray Godtja, ga ḻakaramanydja ŋarra yukurra bitjanna, ŋunhi ŋarrapina yurru marrtji ga ḻarrumanydja ŋarrakalaŋunydja ŋarra warrya'yun yolŋu'‐yulŋuwu, ga maḻŋ'marama ŋarra yurru ŋunhinydja ŋunhi be‐wala barrku wäŋaŋura walala barrkuwatjthina, ga ŋarrapi yurru walalanha gäma lili roŋinyamaramanydja ŋunhiwalayi walalaŋgalay walala wäŋalili. Ŋarrapina yurru yana djäkanydja yukurra ŋarrakalaŋuwunydja ŋarra yolŋu'‐yulŋuwu ŋamathamana, bitjanna bitjan manymak ŋunhi djäkamirri ŋuli djäka nhanukalayŋu ŋayi wäyingu. Ŋarra yurru walalanha gäma roŋinyamaramana balayi dhipalayi wäŋalili Yitjurallilina, bala walala yurru nhina yukurra ḻatju'ŋurana dhikana ŋulwitjŋurana gapuŋuranydja, ḻukana marrtji ŋatha yurru ḻatju'mirrina dhikana ŋanya.
EZE 34:14 Dhiyalayina walala yurru nhina yukurra ganydjarrnydja ga ŋayaŋunydja yurru; walala yurru ŋorranydja marrtji barrarimiriwnha yana nhämiriwnha, galyunamiriwnha, liŋgu ŋarrapina ŋunhinydja yurru walalaŋgu djäkamirri.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 34:16 “Yo, yuwalk yana ŋarra yurru maḻŋ'marama ŋunhi winya'yunarawuynhanydja walalanha, ga gäma ŋarra yurru roŋinyamarama ŋunhinha walalanha ŋunhi walala waṉḏina wiḏi'‐wiḏiyurruna; ŋarra yurru ḏukmarama ŋunhi rerriwuynha, ga garrpi'‐garrpiṉ ŋarra yurru marrtji ŋunhi burakinyarawuynhanydja walalanha. Ga dhunupana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yunna ŋunhiyinydja yätjnhanydja gal'ŋu djäkamirrinha, ŋunhi ŋayi ḻukana ŋuthanmaranhamina ŋanyapinyay ŋayi ŋuriŋi ŋarrakala wäyindhu.
EZE 34:17 “Yo, ŋarranydja yurru marrtji djarr'yunna ŋamakurru'mirrinha beŋuru yätjmirriwalanydja barrkuwatjkumana.
EZE 34:18 Liŋgu wiripunydja nhuma ŋuli marrtji ḻuka ŋatha ḻatju'mirri dhika yana wal'ŋu nhumapi, bala nhuma ŋuli muŋdhu'‐muŋdhunna marrtji nhumalaŋgalay djalkiriyuna, baḏuwaḏuyunna ŋunhiyinydjayi ŋathanha. Nhumapi yana yukurra ḻuka ŋunhi ḏarrtjalktja wal'ŋu gapu, bala ŋuliŋurunydja nhe ŋuli goḏuy‐wumana beŋgurruna ŋunhiyi dhukun'mirriyamana.
EZE 34:19 Yo, wiripu‐guḻku'yunydja yurru ŋarrakala ŋuriŋi wäyindhu ḻuka ŋunhina wal'ŋu baḏuwaḏuyunarana ŋatha muŋdhu'‐muŋdhunarana ga gapunydja ŋunhinayi dhukun'mirrina, liŋgu ŋuriŋi nhokala wanaŋa‐ḏumurruyinyarayu.
EZE 34:20 “Yo, yuwalk ŋarra yurru mala‐yarr'yundja nhumalanha, bitjan bathalamirrinha ŋunhi ganydjarr‐ḏilkurrunha ŋarra yurru yulparama gänaŋulili ŋuliŋurunydja ŋunhi ganydjarrmiriwwalanydja walalaŋgala ganaŋ'maramana.
EZE 34:21 Liŋgu nhuma ŋunhi wuṉḏaŋarrmirriyu ŋuli marrtji ḏur'‐ḏuryunna ŋunhi yalŋgi'mirrinhanydja, gali'lilina marrtji ḏur'‐ḏuryun bala, bala walala ŋuli gundupumana ŋunhiyi ŋuliŋuruyinydja miṯtjiŋuru.
EZE 34:22 Yurru ŋarranydja walalanha yurru walŋakuma warray, ga gäma walalanha roŋinyamarama; yakana biyapulnydja yurru ŋula yolthu walalanha bitjandhi ŋayaŋu‐yätjkuma. Yuwalk yana ŋarra yurru barrkuwatjkuma marrtji ŋamakurru'mirrinha waŋganylili gali'lili, ga dhuwurr‐yätjmirrinhanydja ŋunhi ŋurru'‐ŋurruŋunha ga wiripuŋulili gali'lili dhä‐ḏir'yunarawu.
EZE 34:23 Bala ŋarra yurru nherraṉ yuṯanhana ŋurruŋunhanydja buŋgawanha, ŋayi yukurra yurru nhina ŋamakurru'na wal'ŋu dhikana, bitjanna bitjarra ŋunhi ŋarraku djämamirri buŋgawa Daypit yäku ŋäthili wal'ŋu be. Ŋayinydja yurru ŋunhi waŋgany ŋayipi bukmakkunydja ŋuriki djäkamirri, ga djäkanydja ŋayi yurru marrtji ŋamathamana dhikana walalaŋgu.
EZE 34:24 “Yo, ŋarrapi yurru yana Godtja walalaŋgu, ga ŋayina yurru walalanha gämanydja marrtji nhanukalaynha ŋayi goŋ‐gulama, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi balanyara yana bitjan Giŋ Daypit. Yo, ŋarrapi yana Waŋarryu Garrayyu dhawu'‐nherraranydja bitjarrayi.
EZE 34:25 Ŋarra yurru nherraṉ dhawu'na walalaŋgala, bitjan walalanydja yurru ŋarrakuwaynha wal'ŋu yolŋu'‐yulŋu, ga ŋarra yurru walalaŋgu Waŋarr God, ga nhinanydja walala yurru yukurra ŋayaŋu‐yal'yunna, gunganhamirriyanharawuynha ŋulaŋuru nhäŋurunydja maḏakarritjŋurunydja romŋuru.
EZE 34:26 Yo, ŋarra yurru goŋmirriyama walalanha yulŋunydja; waltjaṉdhunydja walalanha yurru ŋunhi dharyun bitjanna liŋgu dhuŋgarra‐watjthirri yana,
EZE 34:27 bala yurru dharpanydja marrtji ŋuthan ḻatju'thirrina dhikana ŋanyana, borum‐guḻku'mirriyirrina, ga ŋathanydja yurru ŋuthan mirithirrina guḻku'yirrina dhikana wal'ŋu. Yo, ŋarra yurru gulkthunna ŋunhi rakiny'tja ŋunhi walalanha yukurra garrpiṉ, bala ŋarra yurru dhawaṯmaramana yanana walalanha beŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru. Bala walala yurru marŋgiyirrina ŋunhi ŋarrapi yana walalaŋgu Garray Godtja.
EZE 34:28 Yakana yurru dhuwurr‐yätjmirriyunydja walalanha ŋayaŋu‐yätjkuma buma, yana walala yurru nhina yukurra walŋathirrina dhikana, yakana barrarirri wiripuŋuwu ŋula yolkunydja.
EZE 34:29 Yakana yurru ŋula waŋgany nhina marryany'tja ga ŋula nhämiriwnydja, ga yakana yurru ŋula yolthu walalanha biyapul wakalkumanydja.
EZE 34:30 Yo, bukmakthuna yolŋu'‐yulŋuyu yurru nhämanydja, bala dharaŋanna ŋunhi ŋarrapi Garrayyu ŋuli gunganhamirriyamanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja, liŋgu ŋunhinydja walalanydja ŋarrakuwaynha dhulŋuŋuna walala.
EZE 34:31 Yo, nhuma Yitjural miṯtji, nhumanydja dhuwala bitjan ŋarrakuwaynha wal'ŋu bembi walala, ŋarrakuwaynha wal'ŋu yana dhulŋuŋuna, ŋunhi ŋarrapi ŋuli marrtji maranhu‐wekamanydja nhumalanha. Nhumanydja dhuwala ŋarrakuway yana walala yolŋu'‐yulŋu, ga ŋarrapi nhumalaŋgu yana Waŋarr Godtja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 36:22 Yo, ḻakaraŋanydja ŋarrakalaŋuwa yolŋu'‐yulŋuwanydja Yitjuralpuŋuwanydja dhuwala dhäruktja gam'. “Dhuwalanydja dhäruk ŋarrakuŋu ŋunhi ŋarranydja Gunhu' Waŋarr. Ŋunhi ŋarra yurru roŋinyamarama nhumalanha balayi nhumalaŋgalay wäŋalili, yaka waŋiya märr‐winya'yurranydja biyakanydja gam', ‘Godthunydja ŋanapurrunha walŋakuŋala, liŋgu ŋanapurrunydja dhuwala dhuwurr‐ŋamakurru' ŋunhi yolŋu walala.’ Yaka waŋiya biyakayinydja, liŋgu nhumanydja yaka dhuwurr‐ŋamakurru', yätj yana. Ŋunha wiripuŋuranydja wäŋaŋura yolŋuyu walalay liŋguna nhäŋalana nhumalaŋgu ŋunhiyi dhuwurr‐yätjtja, bala walala yukurra waŋanydja ŋarranhana yätj‐ḻakaramanydja. Yurru ŋarranydja yurru märrama walŋakuma warray nhumalanha Yitjuralpuyŋunhanydja, märr yurru yolŋuyunydja walalay nhäma, ŋunhi ŋarranydja ḏarrtjalk ŋarra God, ganaŋ'thun yukurra ŋuliŋuruyi yätjŋurunydja, bala walala yurru wokthunna märr‐yiŋgathirrina ŋarranha yäkunydja.
EZE 36:23 Yo, ŋarrapinydja yurru milkunharamirrina ŋarranhawuynydja ŋarra bukmakkalana bäpurru'wala yolŋu'‐yulŋuwala, märr yurru walala nhäma nhumalaŋgalana, ŋunhi ŋarrapi ḏarrtjalktja wal'ŋu Waŋarr, ga yakana yurru yätj marrtji galkithirrinydja ŋarrakala.
EZE 36:24 Yo, walala yurru marŋgiyirri ŋunhi ŋarranydja Waŋarr Garray, ŋunhi ŋarranydja yurru nhumalanha dhawaṯmarama birrka'mirriŋuru yana wäŋaŋurunydja, bala gäma nhumalanha roŋinyamarama nhumalaŋgalaynha wal'ŋu wäŋalili.
EZE 36:25 Ŋarra yurru bikpikthundja nhumalaŋgala ḏarrtjalknha ŋunhi gapunydja, warrpam'thun yana ŋarra yurru ḏarrtjalkkumanydja nhumalanha ŋayaŋuna, ga yakana biyapulnydja nhuma yurru ḏukṯukthirri wiripuŋuwunydja waŋarrwu ŋula nhäku maḏayin'kunydja malaŋuwu, ga yaka biyapul nhuma yurru djäma ŋula nhä yätjtja.
EZE 36:26 Ŋarranydja yurru wekama nhumalaŋgu yuṯana wal'ŋu ŋayaŋu, ga yuṯana yana ŋarra yurru nherraṉ walŋanydja nhumalaŋgala, ŋunha ŋayaŋulilinydja djinawa'lilinydja. Yo, ŋayaŋunydja nhuŋu mirithirrina ḏälnha, balanyarana biyaku ŋuli guṉḏa, yurru ŋarranydja ŋunhiyi yurru djaw'yunna, bala nherraṉdja ŋarra yurru nhumalaŋgala yuṯana wal'ŋu dhikana walŋamirrina ŋayaŋu, märr yurru nhuma yukurra bitjanna liŋguna dhäruktja märramana ŋanya Garraynha.
EZE 36:27 Yo, ŋarra yurru nherraṉ ŋarrakuwaynha ŋarra Walŋana Birrimbirr ŋunha nhokala wal'ŋu djinawa'lilinydja ŋayaŋulili, bala nhe yurru yukurra marrtjinydja ŋuliwitjanna liŋguna ŋarrakiyingalana dhukarrkurru, ga ŋayathama nhuma yurru baṯ bitjan ŋarrakuwaynha yana rom malanha, bukmakkuma yana. Bitjanna liŋguna nhuma yurru yukurra djämanydja ŋunhina liŋguna ŋunhi ŋarrapi ḻakarama yukurra nhumalaŋgu.
EZE 36:28 Bala nhuma yukurra yurru nhinana ŋunhiliyina wäŋaŋura ŋunhi ŋarrapi wekaŋala nhumalaŋgalaŋuwu märi'muwu ŋäthili. Nhumanydja yurru ŋunhi ŋarrakuwaynha yana miṯtji yolŋu walala, ga ŋarra yurru nhumalaŋgu Waŋarr God.
EZE 36:29 Ŋarra yurru nhumalanha dhawaṯmaramanydja ŋuliŋuruyi nhumalaŋgalaŋuŋuru yätjŋurunydja dhuwurrŋuru ga gatjaḻŋuru, ga yakana yana biyapulnydja nhuma yurru djäma ŋunhiyi djarrpi'.
EZE 36:30 Yo, ŋathanydja yurru ŋuthan mirithirrina dhikana wal'ŋu ḻatju'thirrina, ga ḻukanydja nhuma yurru, bala märr‐bakthunna ŋuriŋinydjayi, ga yakana ŋayi yurru biyapul ŋunhiyi wäŋa baṉḏanydhirri ga räwakthirri, ŋathamiriwyirrinydja.
EZE 36:31 Bala nhuma yurru guyaŋirri balayi roŋiyirrina ŋunhi nhaltjana nhuma ŋuli yukurranha djäma yätj ŋäthili, bala nhuma yurru waŋanydja bitjanna, ‘Ŋilimurruŋguwaynydja ŋunhi gatjaḻ yätjnha gal'ŋu yanana,’ bitjanna yurru, bala yurru nhuma gorana ŋuriŋiyinydjayi djarrpi'yunydja romdhu ŋunhi nhuma yukurrana ŋäthili djäma bitjarrayi.
EZE 36:32 Biyaka goriyana ŋurikiyinydjayi nhokalaŋunydja nhe romgu ga gatjaḻwu. Yuwalk yana ŋarra yurru nhumalanha walŋakumanydja yuṯakumanydja, yurru yaka ŋarra yurru ŋunhi walŋakumanydja nhumalanha yana märr‐ŋal'yunarawu nhumalaŋguwaynydja. Ŋarranydja yurru nhuna djäma yuṯakumana dhikana, ḏarrtjalkkuma wal'ŋu, märr yurru nhumalanha yolŋu'‐yulŋuyunydja nhämana, bala dharaŋanna yurru, ŋunhi nhäyinyara ŋarranydja, ḏarrtjalk wal'ŋu, bala walala yurru märr‐ŋal'yunna ŋarrakuwaynha. Dhuwalanydja dhäruk ŋarrakuŋuway, ŋunhi ŋarra Garray wal'ŋu dhuwalayinydja nherrara.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 36:33 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana, “Yo, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋarra yurru ḏarrtjalkkuma nhumalanha, märr yurru nhuma yakana biyapulnydja djäma bitjandhiyi yätjkuma, märr nhuma yurru nhina yukurra ŋunhilina nhumalaŋgalaynha wal'ŋu wäŋaŋura, ga biyapul nhuma yurru buṉbunydja ŋunhiyi malanha buḻŋu'kunharawuynydja dhuḻ'yundhi balayi dhärranhamaramayi.
EZE 36:34 Dhiyaŋunydja‐wala nhumalaŋgu wäŋa yukurra dhärra yätjnha ŋanyana dhikana wal'ŋu dhukun'‐mäypamirrina, yurru ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhiyi wäŋa yurru dhika dhapirrkthirrina, ḻatju'yirrina dhikana ŋatha‐mäypamirriyirrina.
EZE 36:35 Bala yurru walala ŋuriŋi yolŋuyunydja walalay nhäma, bala waŋa yurru bitjanna, ‘Way, nhä dhuwalanydja wäŋa ḻatju'na, ŋanyana dhika ŋiniya! . . . dhapirrknha. Dhuwala ŋunhi ŋäthilinydja wäŋa ḏaw'‐ḏawyunaraŋga, dhukun'‐mäypamirriŋga, räwak muka, ga dhiyaŋunydja‐wala dhuwala wiripuŋuyirrina, dhapirrkthirrina dhikana wal'ŋu, balanyarana biyaku ŋuli ḻatju' dhika ŋanya gärul,’ bitjanna walala yurru waŋa.
EZE 36:36 Yo, ŋuruŋu ŋunhi mulkuruyunydja yurru nhämana ŋunhiyi ṉirryunna, bala walala yurru dharaŋanna ŋunhi ŋarrapi ŋuli Garrayyu gaŋgathinyamirriyama yuṯakumanydja ŋunhiyi wäŋanha ŋunhi yukurrana dhärrana baḏuwaḏuyunara. Ŋarrapi dhuwala Garrayyu dhawu'mirriyaŋalanydja bitjarrayi, ga yuwalk yana ŋarra yurru djämanydja bitjandhiyi.”
EZE 36:37 Yo, ŋayi Garray waŋananydja bitjarra, “Galkunna ŋarra yukurra dhuwala ŋarrakalaŋuwunydja ŋarra yolŋu'‐yulŋuwu, walala yurru ŋunhiyi waŋanydja ŋäŋ'thun guŋga'yunarawuna ŋarranha, bala ŋarranydja yurru djämana‐yana, goŋmirriyamana yurru walalanha, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋunhiyi wäŋanydja yurru dhika dhapirrkthirrina biyapul, ga wäyin malanha yurru ŋuthan miṯtji‐guḻku'yirrina, ga wäŋa ŋunhiyi yurru biyapul birrŋ'thun yolŋu‐mäypamirriyirri dhika wal'ŋu. Bala walala yurru marŋgiyirrina dharaŋanna, ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi Garray God.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 37:1 Yo, waŋganymirrinydja Garray marrtjina, bala ŋayi mulkanana ŋarranha, bala ŋayi djaw'yurrunanydja ŋarranha, bala nherrara ḻaparra'lilina dhikana wäŋalilinydja. Yo, ŋunhiyi wäŋanydja gungaŋala warrpam' dhika ŋuriŋi mäḏirriny'thunydja ŋarakayunydja malaŋuyu, birrka'mirrina walala marrtjina ŋorrananydja ŋunhiyi ŋarakanydja.
EZE 37:2 Yo, ŋayi Garrayyu ŋarranha gäŋala marrtjina, ŋarranydja yukurrana marrtjinana ŋuliwitjarrayi ŋarakakurrunydja malaŋukurru; nhäŋalanydja ŋarra marrtjina mirithirri warray dhika guḻku' warray, biyapul warray wal'ŋu, yurru warrpam' ŋunhi yulŋunydja baṉḏany, räwak yana ŋarakanydja, walŋamiriw.
EZE 37:3 Bala ŋayi waŋana ŋarrakala, dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Way yolŋu, dhuwalanydja ŋuli ŋaraka biyapul walŋathi?” bitjarra ŋayi Garraynydja. Ga ŋarranydja buku‐wakmaraŋala waŋana balanydja bitjarra, “Garray, waŋganynha nhepina marŋginydja dhiyakuyi.”
EZE 37:4 Bala ŋayi waŋana ŋarrakala bitjarrana, “Waŋiya ŋunhiyi ŋarakanhanydja mäḏirriny'nhanydja malaŋunha, waŋiya biyaka, ‘Nhuma ŋaraka malanha mäḏirriny', ŋäka dhuwala dhäruk Garraynha.
EZE 37:5 Garraynydja yukurra waŋa nhumalaŋgu, dhiyaku walalaŋgu ŋarakawunydja bitjan gam'. Ŋarranydja yurru ŋir'yunna nhumalaŋgala, ga ŋarraku ŋirny'tja yurru gulŋiyirrina‐wala yana nhumalaŋgala, ga nhumanydja yurru walŋamirrina ḏurryundja.
EZE 37:6 Ŋarra yurru nherraṉ nhumalaŋgala gurrkurrnha malanha, ga ŋanak, ga barrwaṉ'mirriyamana ŋarra yurru nhumalanha yulŋunydja, bala nhuma yurru rumbalyirrina yolŋuthirrina. Bala ŋarra yurru ŋir'yunna nhumalaŋgala; ŋarrakuway ŋarra yurru walŋana gulŋiyinyamarama nhumalaŋgala, ga nhumanydja yurru walŋathirrina ḏurryunna. Bala nhuma yurru marŋgiyirrina, ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi Garray God.’” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja yukurrana.
EZE 37:7 Bala ŋarra waŋananydja ŋuriki ŋarakawunydja malanyŋuwu ŋunhi yana liŋgu dhäruktja ŋunhi ŋayipi ŋarrakala waŋana ḻakaranharawu waŋanharawu, ga dhunupana ŋarra ŋäkulanydja rirrakaynha, walala marrtjina waŋgany‐mana'manapanmina rirrakaymirriyinana, giṯthu'‐giṯthurrunana marrtjina dhambay‐mana'‐manapanminana, ga dhä‐manapanminanydja walala marrtjina ŋunhiyi ŋarakanydja malanha dhapirrk yana dhunupa'ŋulili dhaḻakarrlilinydja.
EZE 37:8 Bala ŋarra nhäŋalana yukurrana ŋunhinhayi malaŋunha ŋarakanhanydja, bala ŋarra nhäŋala ŋunhiyina gurrkurrnha, ga biyapul barrwaṉ'thu marrtjina monyguŋala ŋunhiyi, yurru rumbalnydja malanha ŋunhiyi ŋorrananydja marrtjina munatha'ŋuranydja ŋunhili walŋamiriw yana, liŋgu bäyŋu muka yana walalaŋgala ŋunhi ŋirny'tja.
EZE 37:9 Ga biyapul ŋayi waŋana ŋarrakala bitjarra, “Way yolŋu, waŋiya ŋuruku watawu ya', biyaka waŋiyanydja gam'. Garraynydja Godtja waŋana nhokala watawala, nhe yurru marrtjinydja birrka'mirriŋuru yana, bala nhe yurru ŋir'yunna dhiyakalanydja malaŋuwala ŋunhi rakunymirri dhuwala rumbal ŋorra marrtji, märr yurru walala walŋathirrina yukurra.”
EZE 37:10 Bala ŋarra waŋanana ŋuriki watawunydja ŋunhi yana liŋgu ŋupanayŋu dhäruk ŋunhi ŋayi Garrayyu ŋarrakala ḻakaraŋala waŋanharawu. Ga dhunupana yana ŋunhiyi watanydja marrtjina gulŋiyinana ŋunhiwalayinydja rumballilinydja malaŋulili rakunymirriwalanydja, bala walala walŋathinana marrtjina. Bala walala gaŋga'‐gaŋgathinana ŋunhiyi malanha, walŋamirrina dhika dhärrana marrtjina ŋula nhämunha'na, bena miṯtji dhärrana, bitjarrana bitjan waŋgany miṯtji miriŋu.
EZE 37:11 Bala ŋayi waŋana biyapul Garray bitjarra, “Ŋarrakunydja yolŋu walala Yitjuralnydja miṯtji balanyarayi, bitjan dhuwalayi ŋaraka malanha. Walala ŋuli waŋa walalanhawuy walala bitjanmirri, ‘Ŋilimurrunydja dhuwala bitjan räwaknha ŋarakana, walŋamiriwnha. Yakana ŋilimurru yurru biyapul nhina walŋamirri yukurra,’ bitjanna walala ŋuli waŋa.
EZE 37:12 Yurru ḻakarama nhenydja yurru ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja ŋarrakalaŋuwa biyakayina gam'. Garraynydja ŋilimurruŋgu waŋana bitjarra, ‘Ŋarra yurru ḻapmaramana ŋunha molunydja malanha nhumalaŋgu, bala nhuma yurru dhawa‐yawaṯthunna beŋuruyinydjayi walŋamirrina dhikana wal'ŋu, bala ŋarra yurru roŋinyamaramanydja balayi nhumalanha ŋunhiwalayi wäŋalili Yitjuralliliyi.
EZE 37:13 Bala nhuma yurru yuwalkkumana yana wal'ŋu marŋgiyirrinydja ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi yana Garray God.
EZE 37:14 Yo, yuwalk yana ŋarra yurru ŋarrakuway ŋarra walŋanydja nherran nhumalaŋgala ŋayaŋulilinydja, bala nhuma yurru walŋathirrina, bala nhuma yurru wäŋa‐roŋiyirrina ŋunhiwala nhumalaŋgalaynha wäŋalili, ŋunhi ŋarrapi nhumalaŋgu wekaŋala. Bala nhumanydja yurru marŋgiyirrina, ŋunhi ŋarrapi yana Garrayyu wal'ŋu djämanydja bitjarrayi, ŋunhi yana liŋgu ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala nhumalanha ŋäthili. Yo, ŋarra bitjarrayi dhawu'mirriyaŋalanydja nhumalanha, ga yuwalk yana ŋarra yurru djämanydja bitjandhi.’” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
EZE 37:15 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana ŋarrakala bitjarra,
EZE 37:16 “Yolŋu, märraŋa dhuwali märrma' dharpa maṉḏanha, bala yäkuna wukirrinydja dhipali maṉḏaŋulili; waŋganylilinydja wukirri Djudanha miṯtjinha, ga wiripulilinydja dharpalili nhe yurru wukirri ga Yitjuralnha yäku miṯtjinha.
EZE 37:17 Yo, märraŋa dhuwali dharpanydja maṉḏanha, bala waŋgany‐manaparrana maṉḏanha buku ga buku goŋlilinydja, märr yurru maṉḏa djan'ku yana bitjan waŋganynha rumbalnydja.
EZE 37:18 Ga walala yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja dhä‐wirrka'yun bitjanna, ‘Nhä dhuwaliyinydja mayali'?’ bitjanna yurru.
EZE 37:19 Ga nhenydja yurru ḻakarama bitjan, ‘Godthunydja yurru märrama ŋunhi märrma'nha miṯtjinha, Djudanha ga Yitjuralnha, ga walalanydja yurru ŋunhi goŋŋuranydja nhanukalana, bitjan waŋganynha miṯtjinydja.’
EZE 37:20 “Yo, mukthurra yana mulkiya yukirriya ŋunhiyi dharpanydja maṉḏanha goŋdhunydja nhokalay nhe, ga milkuŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja,
EZE 37:21 ga ḻakaraŋa walalaŋgu biyakana, gam'. Garrayyu yurru marrtji märrama nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha birrka'mirriŋuru yana wäŋaŋurunydja malaŋuŋuru, bala ŋayi yurru gäma roŋinyamaramana ŋunhiwalayina walalaŋgalaynha walala wäŋalili yirralkalili,
EZE 37:22 bala ŋayi yurru dhä‐manapandja walalanha, dhambay‐manapanna waŋganygumana, märr walala yurru nhina yukurra waŋganyŋurana yana, waŋganynha miṯtji nhanukalana goŋŋura. Ga waŋganynha ŋayipina yurru buŋgawanydja ŋurikiyi walalaŋgu bukmakku yana, ga yakana biyapulnydja walala yurru nhina ganaŋ'thunara barrku'‐barrkuwatj.
EZE 37:23 Yakana biyapul walala yurru yukurra buku‐ŋal'yun waŋarrwu djämawuy goŋbuywunydja, yakana walala yurru biyapul yukurra baḏuwaḏuyunmirri ŋuriŋi be raŋgayunydja, ŋunhi ŋarra yukurra ŋapa‐nherraṉmirri nyinyaŋdhun ŋurikiyi. Yakana biyapulnydja walala yurru djäma yätjkuma, liŋgu ŋarrapi yana walalanha yurru walŋakumanydja be nhäŋurunydja dhawaṯmarama milnyaŋ'mirriŋurunydja romŋuru. Bala ŋarra walalanha yurru ḏarrtjalkkumana, märr yurru walalanydja ŋarrakuwaynha gal'ŋu yolŋu walala, ga ŋarra yurru walalaŋgu Waŋarr God.
EZE 37:24 “Yo, nhinanydja walala yurru yukurra waŋganynha yana miṯtjinydja, ga ŋarrakuna yurru ŋunhi yolŋu djämamirri buŋgawanydja walalaŋgu, ŋunhinayi ŋunhi ŋayinydja balanyarayi bitjan märi'mu nhumalaŋgu Daypit yäku. Bukmakthuna walala yurru dhäruktja yukurra märrama ŋarranha, ga nhinanydja walala yurru ŋarrakalaynha yana wal'ŋu romŋuranydja.
EZE 37:25 Bala walala yurru nhinanydja yukurra ŋunhilinayi wäŋaŋura, ŋunhi ŋarra wekaŋala ŋarrakalaŋuwala djämamirriwala Djaykupkala; walalana yurru yukurra nhina ŋunhiliyinydjayi ga walalaŋgu yumurrku', gupaḏalnha‐wala yana yurru. Ga ŋayinydja ŋunhinydja ŋarraku djämamirrinydja yolŋu walalaŋgu yurru buŋgawana gal'ŋu gupaḏalŋuwuna‐wala yana.
EZE 37:26 Ŋarranydja yurru dhawu'na walalaŋgala nherraṉ, märr walala yurru nhina yukurra ŋayaŋu‐wurrkurrum'thirrina dhikana wal'ŋu, marimiriwnha, mäwaya'na yana, bala ŋuthandja walala yurru bena‐yana gal'ŋu miṯtjinydja.
EZE 37:27 Ga ŋarrapinydja yurru nhina yukurra wäŋaramana ŋunhili walalaŋgala ṉapuŋga' yana dhika wal'ŋu. Ŋarrapi yurru Godtja walalaŋgu, ga walalanydja yurru yolŋu walala ŋarrakuwaynha yana.
EZE 37:28 Yo, bitjanna liŋguna ŋarrakunydja yukurra yurru Buṉbu dhärra ṉapuŋga'na yanana wal'ŋu ŋarrakalaŋuwalana yolŋu'‐yulŋuwala, bala yurru ŋuruŋu ŋunhi yolŋuyu walalay ŋunhi walala yaka marŋgi ŋarraku, walalanydja yurru nhämana, bala marŋgiyirrina, ŋunhi ŋarrapi Garrayyu djarr'yurruna Yitjuralnhanydja miṯtjinha, märr yurru walalanydja ŋarrakuwaynha walala yana gal'ŋu, dhulŋuŋuna yolŋu walala.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja yukurrana.
EZE 40:1 Yo, ŋarranydja yukurrana nhinana ŋunhala barrku wäŋaŋura yäkuŋura Bapilun, ŋurikala walalaŋgala nhinananydja ŋarra yukurrana ŋunhi walalanha djaw'‐djawyurruna yukurrana Bapilunbuyŋuyu miriŋuyu beŋuru Djurutjalamŋuru.
EZE 40:2 Waŋganymirrinydja waluyu Garray marrtjina, bala mulkanana ŋayi ŋarranha, bala ŋayi garrwarkuŋalanydja dhawuṯmaraŋala ŋarranha, bala gäŋalana yukurrana ŋunhana wäŋalili Yitjurallilina ŋarakalili. Yo, maŋutji‐yurthinyarayunydja ŋuriŋiyi ŋarranha ŋayi gäŋalanydja, bala nherrara bukulilina ŋunhana, ga ŋuliŋuruyi bukuŋurunydja wäŋaŋuru ŋarra nhäŋala buṉbu‐mäypamirrina dhikana wäŋa.
EZE 40:3 Ga biyapul ŋayi mel‐warryurruna ŋarranha Garrayyu galkithaŋala ŋunhiwalayi wäŋalili, bala ŋarra nhäŋala yolŋunha, ŋayi yukurrana dhärrana galki dhurrwaraŋura wal'ŋu Buṉbuŋura Garraywala ŋunhili, yurru rumbalnydja ŋayi ŋunhi djaḻkarr'yurrunana yukurrana djingaryurrunanydja, ga goŋdhunydja ŋayi yukurrana ŋayathaŋala be nhä djaka'‐nhänharawuy girri'.
EZE 40:4 Bala ŋayi Garray waŋana ŋarrakala bitjarra, “Nhäŋanydja bulnha biyaka ŋamathaŋa wal'ŋu marrtjiya yana bukmak ŋunhi nhä ŋarra yurru marrtji milkuma nhokala. Ŋarranydja nhuna dhuwala gäŋala lilinydja dhipalanydja, märr nhe yurru marŋgiyirri, märr yurru nhe marrtji dhipuŋurunydja roŋiyirri, ga ḻakaramana Yitjuralwanydja bäpurru'wa miṯtjiwa nhä ŋunhi nhe nhäŋala marrtjina, warrpam' yana.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja. Yo, nhäŋalanydja ŋarra yukurrana ŋunhiyi Buṉbunydja Garraywu ḻiw'maranhara gunganharanydja ḻoḻuwuynydja, bala ŋayinydja ŋunhiyi ḏarramunydja marrtjina, bala ŋayi djaka'‐nhäŋalana yukurrana ŋunhiyi Buṉbu ga ḻoḻu ŋunhi. Ga biyapul ŋayi marrtjina, ga djaka'‐nhäŋala ŋunhi dhurrwaranydja gal'ŋu Buṉbuwuy, ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋayi djaka'mirriyaŋala ŋunhiyinayi Buṉbunha, warraŋul ŋunha ga djinawa'. Yo, djaka'‐ŋupara ŋayi marrtjina ŋuriŋi girri'yunydja djinawa' malanha dhaḻa'‐dhaḻakarr ga dhurrwara malanha, bukmak yana ŋunhi Godku Buṉbunydja, ga maḻŋ'maraŋalanydja ŋayi ḻatju' warray dhika, dhapirrk warray yana, bukmak warray.
EZE 43:1 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋayi garr'yurruna ŋarranha bitjarra bala gali'lili dhimurru'lili, ŋarra yukurrana dhärrananydja galki dhurrwaraŋura ŋunhili ḻoḻuŋura yana.
EZE 43:2 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋarra nhäŋala biyapul'nha dhikana djarraṯawun'tja, ŋayi yukurrana marrtjina lili Godnha ŋayipina nhanukalay ŋayi djarraṯawun'thunydja; marrtjinanydja ŋayi yukurrana ŋuliŋuru dhimurru'ŋuru, ga rirrakaynydja nhanŋu ŋunhi balanyarana bitjan ḏowu dhaḻawan biyapulnha wal'ŋu, ga ŋunhiyi wäŋanydja birrka'mirri ḻiw'marama djäriyuna dhika bathara, warrpam'nha djarraṯawun'kuŋala.
EZE 43:3 Ŋarra nhäŋalanydja ŋunhi, bala bukunydja‐djaw'yunminana, bala ŋarra galkinana yana bukunydja ŋunha munatha'lilina, ga yana liŋgu ga djarraṯawun' ŋunhiyi djuḻkthurruna. Marrtjinanydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi, ga gulŋiyina ŋuliwitjarrayi dhurrwarakurru, bala ŋunhana‐wala gulŋiyina djinawa'lilina wal'ŋu Buṉbulilina Godkalana ŋunhana.
EZE 43:5 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydjayi Godkala Walŋayu ŋuriŋi Birrimbirryu gaŋgathinyamirriyaŋala dhawuṯmaraŋala ŋarranha, bala gäŋalana yukurrana balayina ŋunhiwalayina Buṉbulili Godkalana, warraŋullili wal'ŋu ŋunhi nherrara. Bala ŋarra ŋuliŋuruyinydja nhäŋala ŋunhiyi Buṉbunydja djinawany'tja wal'ŋu, biyapulnha wal'ŋu dhaŋaŋnha nhanŋu djeŋarrany'tja ḻatjuny'tja Garraywu.
EZE 43:6 Ga ḏarramunydja ŋunhiyi yukurrana dhärrana ŋarrakala galki gali'ŋura, bala ŋarra ŋäkula rirrakaynha ŋanya Garraynha, ŋayi waŋananydja yukurrana ŋarrakala beŋuruyi Buṉbuŋuru bitjarra, “Yolŋu, dhuwalanydja gay' wäŋa ŋarraku nhinanharamirrina wal'ŋu, ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru ḻuku‐wurrumanydja yukurra dhiyala wäŋaŋura. Yo, nhinanydja ŋarra yurru wäŋaramana yukurra dhiyalayina ŋarrakalaŋuwalana miṯtjiwala yolŋu'‐yulŋuwala Yitjuralpuyŋuwalana gupaḏalnha‐wala yana. Yakana yurru biyapul Yitjuralyu yolŋu'‐yulŋuyu ga walalaŋgala ŋurru'‐ŋurruŋuyu djäma yukurra dhuwurr‐yätjtja malanha; yakana yana biyapulnydja walala yurru yukurra buku‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu, ga baḏuwaḏuyun dhuwalayi ŋarrakunydja Buṉbu ŋuriŋiyinydja ŋula nhäyu maḏayin'thunydja malaŋuyu, bäyŋuna yana.
EZE 43:8 Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋuriŋiyi nhumalaŋgala ŋurru'‐ŋurruŋuyu guyaŋina yanapi ŋarranydja ŋula nhä, balanyara bitjan dhiyakuy munatha'wuy waŋarr, bala walala nherrara maḏayin' be dharpa malanha, bala buku‐ŋal'yurruna yukurrana ŋurikiyina be nhäkuna wiripuŋuwuna waŋarrwu ŋarrakalana galkina wal'ŋu ŋunhili Buṉbuŋura. Ŋarranydja dhuwala ḏarrtjalk warray wal'ŋu God Waŋarr, yurru walalanydja ŋunhi ŋarranha ŋuli yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäŋiniŋ'‐ḻakaramana, liŋgu ŋuriŋi walalaŋgalay be nhäyuna yätjthuna dhuwurryu djämayu, ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi ŋarra ŋaramurryinanydja walalaŋgu, bala baḏuwaḏuyurrunana walalanha.
EZE 43:9 Ga ŋunhi walala yurru ganan gupaḏalkuma wal'ŋu ŋunhiyi waŋarrnha wiripuŋunha, ḏupthun wal'ŋu be nhä maḏayin'nhanydja dharpanha malaŋunha ŋula nhänha, bala ŋarrapinydja yurru nhinana yukurra walalaŋgala gupaḏalnha‐wala.”
EZE 43:10 Bala ŋayi Garray waŋana biyapul bitjarra, “Yolŋu, ḻakaraŋa ŋuripa ŋarrakalaŋuwanydja yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwanydja nhäyinyara dhuwala gay Buṉbu ŋarrakunydja, ga nhäyinyara rom ŋarraku dhiyaku Buṉbuwu, märr yurru walalanydja gorana walalaŋgalay ŋuriŋi be nhäyunydja romdhu, bala ŋanydjaḻa'yunna, gonha'yunna gupaḏalnha‐wala yana. Wukirrina yana yulŋunydja dhuwalayi djorra'lilina, märr yurru walala nhämana, bala mulka baṯ bitjanna dhuwalayi ŋarraku romdja, bukmakkumana yurru.
EZE 43:12 Yo, dhuwalanydja Buṉbu ŋarrakunydja mirithirri wal'ŋu dharrpal yana, ga ŋunhayi bukukurru ḻiw'marama balanyarayi liŋgu dharrpalyi, ḏarrtjalk yana bitjan ŋarrapi. Ga dhuwala ŋarraku ŋunhi romdja gam'. Yakana yurru ŋula yol moy'mirrinydja galkithirri marrtji ŋarrakala; ŋunhina liŋguna marrtji yurru galkithirrinydja ḏarrtjalknha yana wal'ŋu.” Ga bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja ŋarrakala.
EZE 44:4 Yo, mukthurruna yana ŋarra yukurrana nhäŋala ŋunhiyi yulŋunydja mel‐yurthina, ga ŋuriŋi ḏarramuyu gäŋala ŋarranha marrtjina, bala nherraranydja ŋayi ŋarranha galki dhurrwaralilina ŋunhiwala Buṉbulili. Dhärrananydja ŋarra yukurrana, bala ŋarra nhäŋalana ŋunhiyi Godku Buṉbunydja biyapul warray dhika wal'ŋu nhanŋu djeŋarrany'tja, warrpam' warray dhaŋaŋ dhika monyguŋala, liŋgu Godnha yana ŋayipina yukurrana nhinana djinawany'tja ŋunhili Buṉbuŋura. Ŋarra galkina bukunydja ŋunha munatha'lili,
EZE 44:5 bala Garray waŋana ŋarrakala bitjarra, “Yolŋu, nhäŋanydja marrtjiya gurrum'thurra, ga mäkiri'‐witjurra nhaltjan ŋarra yurru waŋa marrtji nhokala. Yo, ḻakarama ŋarra yurru rom‐ḻakarama nhuŋu yulŋunydja dhiyakuyyi Buṉbuwuy, märr yurru nhepinydja marŋgiyirri yol yurru yolŋu gulŋiyirri dhipalayi dharapullili, gumurr‐walkithirri Godkala, ga nhäyinyara yolŋu yurru yaka gumurr‐walkithirri Godkala.
EZE 44:6 “Yo, ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwa Yitjuralpuyŋuwanydja, raypirri'‐waḏatjmirriwanydja ŋuripa biyakana, ‘Nhuma yukurrana djäma be nhäna yana yätjnha wal'ŋu romdja, ga yakana biyapulnydja ŋarra yurru waŋa bitjan, “Bäythi,” bitjan.
EZE 44:7 Nhumanydja gäŋala lili ŋarrakala dhipalayina Buṉbulili ŋunhiyinha walalanha dhuwurr‐yätjmirrinha warray, ŋunhi walala yaka ḏukṯukthirri yukurra malthunarawu ŋarraku. Yo, ŋunhiyi dhäruk‐märranhamiriwnydja walala ŋunhiliyi ŋarrakala buṉbuŋura ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi nhuma ŋuli mundhurr‐wekanha yukurranha ŋarraku ŋatha malanha, ga gulaŋ‐waṉḏinyamaranha nhuma ŋuli wäyinnha gulaŋ, ga ŋuriŋiyinydja nhuma bitjarra bakmaraŋala dhawu'‐nherraṉminyarawuy ŋunhi ŋarraku.
EZE 44:8 Yo, ŋarranydja nhumalaŋgala wekaŋala goŋlili ŋarrakuwaynydja ŋarra ŋunhi ḏarrtjalktja rom malanha, dharrpalnydja ŋarrakuwaynydja, yurru nhumanydja yaka warray djäka ŋamathaŋala ŋarrakalaŋuwu, yana warray nhumanydja wekaŋala ŋunha mulkuruwala warray yolŋu'‐yulŋuwala, ŋunhi walala yaka marŋgi ŋarraku, ŋurikalayi warray nhumanydja dhayuŋara.
EZE 44:9 Yo, yakana yana yurru ŋunhinydja yolŋu walala dhäruk‐märranhamiriwnydja walala galkithirri marrtji ŋarrakalanydja, ŋunhina liŋgu ŋarrakuwaynha wal'ŋu yolŋu walala yurru gulŋiyirri ŋunhiwala ŋarrakalanydja wal'ŋu Buṉbulili.’” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
DAN 1:1 Yo, Djuwakimdja buŋgawa ŋayi Djudawuynha, yurru yana ŋunhi ḻurrkun'ku dhuŋgarrawunydja nhinanharawu nhanŋu, ga ŋayinydja Bapilunbuyŋuyunydja buŋgawayu yäkuyu Nipukanitjayunydja yänguŋala miriŋunha warray, mirithirri warray guḻku'nha bala Djurutjalamlilinydja, bala walala nyäṉ'thurrunanydja, bala ḻiw'maraŋalana yana ŋunhiyi ḻoḻunydja gungaŋalana.
DAN 1:2 Yo, ŋayi Garrayyunydja yakana walalanha guŋga'yurruna ŋunhiwalayinydjayi, liŋgu yaka walala bilyurruna ŋapa‐wekaŋala ŋuriki walalaŋgalaŋuwu yätjkunydja romgu. Yo, ŋunhinydja miriŋunydja gulŋiyina‐wala yanana ŋunhiwalayi ḻoḻulilinydja, bala mulkanana ŋunhi buŋgawanhanydja ga wiripu‐guḻku'nha, ga bitjarrayi liŋgu walala djaw'‐djawyurruna ŋanya dhika dhapirrkmirrinydja banikin' malanha ŋuliŋuru Godkala Buṉbuŋurunydja. Yo, ŋunhiyi banikin' malanha dhulŋuŋu ŋunhiyi Godku nhanŋuway ganaŋ'maranhara ŋorrana yukurrana ŋunhili Buṉbuŋuranydja, yurru walalanydja ŋunhi Bapilunbuyŋuyunydja märraŋalana djaw'‐djawyurrunana walalaŋgalaynha wäŋalili, bala nherra'‐nhirrara walalaŋgalaynha walala waŋarrwala buṉbulili.
DAN 1:3 Yo, ŋuriŋi buŋgawayu Bapilunbuyŋuyunydja ḻakaraŋalana ŋurikiyi ŋurruŋuwunydja nhanukalaŋuwu ŋayi djämamirriwu, waŋana bitjarra, “Nhenydja yurru djarr'yurra ḏarramuwurrunha yuḏayuḏanha yana ḻatju'mirrinha dhika wal'ŋu, ḏäwalamirrinha yana gal'ŋu, ga ḻiya‐djambatjmirrinha yana nhe yurru djarr'yundja, märr yurru walala marŋgiyirri ŋilimurruŋgalayŋuwu ŋunha dhukarrwu ga romgu, märr walala yurru yukurra djämana ŋarrakuna dhiyalana ŋarrakalana buṉbuŋura. Ga marŋgikuŋa yulŋunydja walalanha dhärukkunydja ŋilimurruŋgalayŋuna wal'ŋu, märr walala yurru waŋanydja yukurra ga wukirri dhuwalana liŋguna ŋilimurruŋguwaynha yana dhäruktja.
DAN 1:5 Ga bitjan liŋgu walala yurru walu‐ŋupandja yukurra ḻuka wäyin yana ŋanak ŋunhi, ga borumdja weyika' ŋänitjiny'tja, rrambaŋi dhiyakala walalaŋgala ŋarrakalaŋuwala djämamirriwala walalaŋgala. Yo, marŋgikuŋanydja walalanha ḻurrkun' dhuŋgarranydja ŋuparra, ga yalalaŋumirrinydja dhäŋuru ŋuliŋurunydja walala yurru marrtji lili ŋarrakalana, bala ŋarra yurru walalanha djarr'yunna marrtji ŋarrakuwaynha ŋarra djämamirrinha walalanha.” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi buŋgawanydja waŋana.
DAN 1:6 Bala ŋayi ŋuriŋi djämamirriyunydja djarr'yurrunana ŋunhiyi ḏämbumiriwnhanydja ḏarramuwurrunha miṯtjiŋuru ŋulaŋuruna Djudawuynhana walalanha, ga yäkunydja walala ŋunhi ŋayi djarr'yurrunanydja Dänyulnha ga Yananayanha, ga Mitjayilnha ga Djäriyanha, dhuwalanha walalanha.
DAN 1:7 Yurru ŋayinydja ŋuriŋinydja djämamirriyunydja buŋgawayu walalanha yäku‐nherrara wiripuna yuṯana, dhuwalana malanha yäku gam', Biltatjata ga Djaturak ga Mitjak ga Bitnikuna, dhuwalana walalanha yäku.
DAN 1:8 Ga ŋayinydja Dänyulyunydja guyaŋina bitjarra, “Ŋarranydja yurru yakana romdja dhukun'mirriyama ŋuriŋiyi wäyindhu ŋanakthunydja ga weyika'yu ŋänitji'yunydja ŋuriŋi, ŋunhi ŋayi yurru buŋgawayunydja ŋuriŋinydja wekama ŋarraku. Yakana ŋarra yurru ŋunhiyi ḻuka.” Bala ŋayi waŋanana ŋurikala djämamirriwalanydja bitjarrana, “Wäy, ŋanapurrunydja yurru yukurra dhuwala ḻuka dhiyaŋunydja‐wala ŋatha malanha yana, ga gapu ḻukanharawunydja ga dhuwalana liŋguna.”
DAN 1:10 Yurru ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja djämamirri barrarinana mirithinana, bala ŋayi waŋana Dänyulwala bitjarrana, “Buŋgawayu dhuwala ŋuruŋu ŋayipi gurrunharanydja dhuwalayi ŋathanydja nhumalaŋgu, ga wäyindja ŋanaktja ḻukanharawunydja, ga weyika' ŋänitji. Ŋunhi nhuma yurru yakanydja ḻuka dhuwalayi, nhumanydja yurru ŋunhi barka'yirrina yana, ga yalŋgi'yirrina rumbalnydja. Mak ŋayi yurru ŋarranhana bumanydja murrkay'kumana.”
DAN 1:11 Bala ŋayi Dänyulnydja waŋana bitjarra, “Nhämirri nhe ŋuli yana gatjarr'yurrunydja ŋanapurrunha dhipalayi. Ḻukanydja ŋanapurru yukurra yurru ŋathanydja ga gapunydja 10 walunydja ŋupan,
DAN 1:13 ga dhäŋuru ŋuliŋurunydjayi nhe yurru nhäma'‐nhamana ŋanapurrunha marrtji, ga maḻŋ'maramanydja nhe yurru ŋanapurrunha, ŋunhi ŋanapurrunydja ḏälmirri warray wal'ŋu ŋurikala wiripu‐guḻku'walanydja, ŋunhi walala ŋuli yukurra ḻuka wäyin ŋanak ga ŋänitji weyika'.”
DAN 1:14 Bala ŋayi ŋunhiyi buŋgawanydja djämamirri yoraŋalana.
DAN 1:15 Yo, 10 walunydja ŋupara walala yukurrana ḻukananydja ŋunhiyi ŋatha ga gapu yana, bala ŋayi ŋuriŋiyi djämamirriyunydja buŋgawayu nhäŋala walalanha yuwalkthi, ŋunhi walalanydja ḏäwala warray dhika warray wal'ŋu.
DAN 1:16 Bala ŋuliŋuruyinydjayi dhurrwaraŋuru walala yukurrana ḻukana ŋunhina liŋguna ŋathana ga gapuna, ga yakana walala ḻukana ŋänitjiny'tja weyikany'tja ga ŋanaktja wäyindja, ŋunhinydja ŋunhi ŋayi buŋgawayu ŋuriŋi wekaŋala walalaŋgu ḻukanharawu.
DAN 1:17 Ga bitjana liŋgu walala ŋuli yukurranha marŋgithinyanydja ŋamathanha wal'ŋu yana dhika, liŋgu Godthu ŋayipi walalanha marŋgi wekaŋala guyaŋinyarawuy muḻkurrnydja. Ga bitjarra liŋgu ŋayi Godthu wekaŋala Dänyulwunydja mundhurr, ŋunhi ŋayi yurru mayali' ŋurikiy bukaway'wuy ḻakarama yukurra dhunupa.
DAN 1:18 Yo, ŋunhiyi ḻurrkun'tja dhuŋgarra liŋguna djuḻkthurrunana, bala ŋayi ŋuriŋi djämamirriyunydja buŋgawayu garr'yurrunana walalanha, gäŋala balayina buŋgawawalana ŋurikalana Nipukanitjawalana.
DAN 1:19 Bala ŋayi buŋgawanydja ŋunhi Giŋdja waŋanana walalanha yukurrana ŋunhiyinha malaŋunha, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Dhuwalana walala ḏämbumiriwnha ŋamakurruny'tja wal'ŋu yana ŋurukala wiripu‐guḻku'walanydja. Dhiyakuna walalaŋgu ŋarranydja ḏukṯuk ḏämbumiriwwuna gay yana, Dänyulwu, ga Djaturakku, ga Mitjakku, ga Bitnikuwuna, dhuwalana yurru ŋarrakunydja wal'ŋu guŋga'yunaramirrinydja walala dhiyakunydja wäŋawu.”
DAN 1:20 Yo, wiripunydja ŋayi ŋuli ŋuriŋi buŋgawayu Giŋdhu dhä‐wirrka'yuna walalanha mirithinya wal'ŋu yana ḏälyu dhärukthu buku‐ruŋinyamaranharawunydja, ga walala ŋuli wiripu‐guḻkuny'tja be marŋgimirri warray wal'ŋu, ḻiya‐djambatjmirri ga marrŋgitj dhika nhä yolŋu'‐yulŋu, yakana walala yukurrana wekaŋala dhunupa dhäruk ŋuriki buŋgawawu, yaka walalanydja marŋgi yana ŋurikiyi wirrkinydja. Ga walala ŋunhi ḏämbumiriwnydja ḏarramuwurru Yitjuralpuyŋunydja, walalanydja biyapul wal'ŋu ḻiya‐djambatjmirri ŋunhiyinydja walala ŋurikala wiripu‐guḻku'walanydja; walalanydja marŋgi bukmakku warray, warrpam'ku yana, liŋgu Godthu walalaŋgu wekaŋala ḻiya‐djambatjtja guyaŋinyarawu.
DAN 1:21 Yo, ŋayi Dänyulyunydja yukurrana guŋga'yurruna mirithinana weyinŋumirrina, weyinnha gal'ŋu yana ŋunhi buŋgawanhanydja, yana liŋgu‐u‐u, ŋayaŋgany yana‐a‐a, ga buŋgawa Burtjawuynha marrtjina, bala goŋdhu märraŋalana ŋayi Bapilundja wäŋa.
DAN 2:1 Yo, waŋganymirrinydja ŋayi buŋgawayu Nipukanitjayu bukaway'yinana, ga mirithinana ŋayi yana warwuyurrunanydja dhika wal'ŋu, yakana ŋayi ŋorrana.
DAN 2:2 Bala ŋayi djuy'yurruna dhäruknha ŋuriki nhanukalaŋuwu ŋayi ḻiya‐djambatjkuna yolŋuwu ga marrŋgitjkuna ga mangaṯa'mirriwu walalaŋgu, märr yurru walalana yukurra ḻakarama mayaliny'tja ŋurikiy bukaway'wuynydja nhanŋu.
DAN 2:3 Bala ŋayi waŋananydja walalaŋgala bitjarrana ŋunhiyi buŋgawanydja, “Way, warwuyundja ŋarra yukurra dhuwala mirithirri yana. Bukaway'yina ŋarra dhuwala nhä malanha, ga nhumanydja yurru ŋarrakala maḻŋ'maramana ḻakaramana nhä ŋunhi mayali',” bitjarra ŋayi.
DAN 2:4 Bala walalanydja buku‐wakmaraŋala waŋana nhanŋu bitjarra, “Yo, nhenydja yurru ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala bukaway'wuy, ga ŋanapurrunydja yurru ḻakarama mayali'na ŋurikiyi.”
DAN 2:5 Ga ŋayinydja buŋgawanydja ŋunhi waŋana bitjarra, “Yaka ŋarra yurru dhuwala ḻakaramanydja ŋunhi ŋarrakuway bukawayny'tja; nhuma yurru ŋarraku ḻakaramanydja nhä ŋarra ŋunhi bukaway'yina, ga biyapul nhuma yurru mayaliny'tja ḻakarama. Ga ŋuli nhuma yurru yaka dhunupa ḻakarama wal'ŋu, ŋarranydja yurru nhumalanha bumana yana murrkay'kumana.
DAN 2:6 Ga ŋunhi nhe yurru ŋula yolthu ḻakarama bukaway, ga mayali' ŋanya ŋunhiyi bukaway'nha, ga ŋarranydja yurru rarr'yun nhumalaŋgu biyapulnha ḻatju'mirrina dhikana girri' yana, bala bukmaknha nhuŋu yurru märr‐ŋal'yundja yukurra. Ma' ḻakaraŋa ŋarrakala. Nhä ŋarra bukaway'yinanydja?”
DAN 2:7 Ga walalanydja waŋana bala ŋurikala buŋgawawalanydja bitjarra, “Way, nhepi muka yurru dhuwala ḻakaramanydja ŋanapurruŋgala bukawayny'tja nhuŋuway, ga ŋanapurrunydja yurru ḻakarama mayali'na ŋunhiyi bukaway' nhokuŋu,” bitjarra walalanydja.
DAN 2:8 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawanydja maḏakarritjthinana walalaŋgu bitjarrana, “Nhumanydja yukurra dhuwala mayali'‐wilkthunna ŋarranha. Be muka dhuwala nhumanydja ḻiya‐djambatjmirri be yolŋu walala. Ŋarranydja yurru nhumalanha bumana dhuwala murrkay'kumana, ŋunhi nhuma yurru yakanydja ḻakarama. Ma' ḻakaraŋa ŋarrakala nhä ŋarra bukaway'yina, bala ŋarra yurru dharaŋanna ŋunhi nhumanydja ḻiya‐djambatjmirri gal'ŋu, yuwalk gal'ŋu marŋgimirri nhuma.”
DAN 2:10 Bala walalanydja buku‐wakmaraŋala bala nhanŋunydja bitjarra, “Way buŋgawa, yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu nhuŋu ḻakaramanydja bukawayny'tja; walalawuynha ŋunhi marŋgimirri waŋarrnha malanha ŋurikiyinydja, ga ŋunha walala barrku yulŋunydja nhinanydja yukurra, be‐wala birr, yaka dhiyalaŋumi galki ŋanapurruŋgalaynydja.”
DAN 2:12 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawanydja mirithinana wal'ŋu maḏakarritjthinana dhikana, bala ŋayi yatjurrunana waŋananydja, “Buŋana walalanha, dhawar'maraŋana yana bukmakkuŋana, ga yakana yana yurru dhuwali walala waŋgany ŋula walŋathirrinydja.”
DAN 2:13 Yo, walala bini warrpam' muka bunhanydja walalanha dhawar'maranha, ga bitjanayi liŋgu walala bini bunhayi Dänyulnhanydja ga ḻurrkun'nha ŋunhiyi Yitjuralpuyŋunha, bäythi ŋunhi walala ŋunhilimi yakanydja ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi yukurrana buŋgawayu waŋana walalanha, “Ḻakaraŋana ŋarraku bukaway'wuynydja, nhä ŋarra bukaway'yina,” bitjarra.
DAN 2:14 Ga ŋayinydja Dänyulyunydja ŋunhiyi ŋäkula, bala ŋayi marrtjinana, bala waŋanana ŋanya ŋunhiyi buŋgawawu djämamirrinhanydja bitjarrana, “Nhäku warray dhika nhuma yurru bumanydja ŋanapurrunha?” Ga ŋayi buŋgawanydja ŋunhi djämamirri waŋana buku‐wakmaraŋala nhanŋu Dänyulwunydja bitjarra, “Yakana ŋula waŋganydhu ḻiya‐djambatjthu yolŋuyu ḻakarama yurru bukaway'wuynydja, ŋunhi ŋayi buŋgawayu bukaway'yina.”
DAN 2:16 Bala ŋayi Dänyulnydja waŋana bitjarrana, “Bulnha ŋathili, galkurra ŋe! Ŋarrana yurru ḻakarama ŋurukala buŋgawawalanydja, nhä ŋayi bukaway'yina, ga mayali' ŋurikiyi.” Bitjarra ŋayi Dänyulyunydja waŋana.
DAN 2:17 Bala ŋayi marrtjina balayi, ga waŋana ŋunhiyi ḻurrkun'nha ḏarramuwurrunha bitjarra, “Nhumanydja yukurra yurru bukumirriyama, ŋäŋ'thurra ŋanya Godnha, ŋayi yurru mel‐wuyun ŋilimurruŋgu dhiyakuyinydja; ŋayi yurru ḻakarama ŋilimurruŋgu bukaway'wuy ga ŋunhiyi mayali', märr yurru ŋilimurru yaka muka burakirrinydja nhanukuŋu.”
DAN 2:19 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu munhakunydja Godthu warraŋulkuŋala maḻŋ'maraŋalana Dänyulwala, ŋayi ḻakaraŋala nhanukala nhä ŋunhi ŋayi ŋuriŋi buŋgawayu bukaway'yina, ga biyapul mayali'na ŋurikiy bukaway'wuy. Bala ŋayi Dänyulyunydja mirithinana dhikana buku‐wurrparanydja, wokthurrunana manapara Godku djiwarr'wuywunydja wal'ŋu, waŋana bitjarrana gam'.
DAN 2:20 “Ŋayipi God dhuwala djambatjtja dhika wal'ŋu, ga ganydjarr‐ḏumurru warray ŋayinydja. Wokthurranydja nhanŋu biyapul wal'ŋu, biyakana liŋguna‐wala.
DAN 2:21 Dhuwala wäŋa munathany'tja nhanukala goŋŋura. Godthu ŋayipi ŋuli giṯthunmarama ḏulŋurr'yun ŋuliŋuruyinydjayi dharapulŋuru buŋgawanha, ga nherraṉ wiripuŋunhana ŋunhimalayinydja dharapullili; Ŋayipina yurru yana waŋganydhuna marŋgi‐wekama yolŋu'‐yulŋuwalanydja, märr yurru walala yuwalk gal'ŋu yana marŋgiyirrinydja, ga dharaŋandja nhäyinyara yuwalk gal'ŋu.
DAN 2:22 Ŋayinydja ŋuli warraŋulkuma maḻŋ'marama ŋilimurruŋgala nhanŋuwaynydja ŋayi yuwalkŋu, ŋunhinydja ŋunhi ŋuli marrtji ŋorra djuḻuḻ'yun dhika wal'ŋu, Godkuŋu nhanukuŋuway dharrpalnydja ŋunhi guyaŋinyarawuy, liŋgu ŋayipi yana gal'ŋu djarraṯawun'tja dhuwala. Ŋayi marŋgi nhä yukurra djuḻuḻ'yun ŋunha ŋorra buku‐munha'ŋura.
DAN 2:23 God, ŋarranydja nhuna gä' yulŋunydja, buku‐wurrpara manapara dhiyakuyi. Nhenydja dhuwala ŋarrakalaŋuwu märi'muwu walalaŋgu God, ga ŋarrakunydja nhe wekaŋala djambatjnha gal'ŋu guyaŋinyarawuy; Nhe ŋanapurrunha ŋunhi walŋakuŋalanydja, ḏäwalakuŋalanydja wal'ŋu dhikanydja, bala nhe wekaŋalana buku‐ruŋinyamaraŋalana ŋunhi ŋarra bukumirriyaŋala nhokala. Nhe ŋarrakala ḻakaraŋalanydja nhä ŋunhi ŋarra yurru ḻakarama ŋuruku buŋgawawu.” Ga bitjarrayina ŋayi yukurrana Dänyulyu bukumirriyaŋalanydja, buku‐wurrparana manapara Godnha.
DAN 2:24 Yo, bala ŋayi marrtjinana ŋunhiyi Dänyulnydja bala buŋgawawalaŋuwalana djämamirriwala, ga ḻakaraŋala bitjarrana, “Yaka ŋanapurrunha buŋa ŋi', yana ŋanapurrunha gäŋa balayi ŋurikala buŋgawawala, ga ŋarrana yurru ḻakaramanydja nhanbala ŋuripayi mayaliny'tja ŋanya ŋunhi bukaway'wuy.”
DAN 2:25 Ga dhunupana yana ŋayi ŋanya gäŋalanydja balayina buŋgawawalana, bala ŋayi waŋana nhanukala bitjarrana, “Wäy, Yitjuralpuyŋunhanydja dhuwala ŋarra maḻŋ'maraŋala, ga ŋayina yurru ḻakarama nhokala bukaway'wuynydja ga mayali' ŋunhiyi bukaway'wuy.”
DAN 2:26 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja waŋana nhanukala Dänyulwala bitjarra, “Yuwalk nhe yurru ŋarrakala ḻakarama bukaway'wuynydja? . . . nhä ŋarra bukaway'yina” bitjarra.
DAN 2:27 Ga ŋayinydja Dänyulnydja waŋana bitjarra, “Buŋgawa, yakana yurru ŋula yolthunydja yolŋuyunydja ḻakarama nhokala nhä nhe bukaway'yina, bäyyi ŋunhi muḻkurr‐djambatjtja yolŋu wo ŋula nhä marrŋgitj.
DAN 2:28 Yurru ŋayipina yana Godnha djiwarr'wuynha ŋunhi marŋginydja bukmakku, ga ŋayipina yurru yana maḻŋ'marama warraŋulkumanydja nhä malanha ŋunhi ŋorra yukurra djuḻuḻ'yun. Ŋuliwitjandhi bukaway'kurrunydja Godthu nhokala maḻŋ'maraŋala ŋunhi nhä yurru maḻŋ'thun yalala, ga dhuwala ŋunhi nhe bukaway'yinanydja gam'.
DAN 2:29 Nhenydja yukurrana ŋunhi ŋorrana yulŋunydja, bala ŋayi Godthunydja nhokala milkuŋalana yana nhänydja malanha ŋunhi yurru yalala maḻŋ'thun.
DAN 2:30 Ŋarranydja dhuwala yolŋu yana, yaka ŋarra ḻiya‐djambatjtja dhiyakuyi malaŋuwu, yurru marŋgi ŋarra dhiyaku yulŋunydja, ŋarra yurru ḻakaramana nhokala, liŋgu Godthu ŋarrakala ŋayipi maḻŋ'maraŋalanydja warraŋulkuŋalanydja, märr nhe yurru marŋgiyirri.
DAN 2:31 “Yo, nhäŋalanydja nhe ŋunhi yolŋunha malinydja, ga dhärrananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi biyapul'nha wal'ŋu bathala, yurru rumbalnydja ŋayi ŋunhiyi mali djaḻkarr'yurruna yukurrana djingaryurrunanydja dhika, barrarimirrina ŋunhi ŋayi yulŋunydja rumbalnydja.
DAN 2:32 Ga muḻkurrnydja ŋunhiyi mali ḻatju'na ŋanyana dhikana garwarrwarr'nha, miḻŋ'‐miḻŋdhurrunana yukurrana wirrkina, ga gumurr ga waṉa balanyarayi liŋgu ḻatju', yurru märr‐gaŋga miḻŋ'‐miḻŋdhunara, ga gandarrŋurunydja, ga yana liŋgu ga yuṯuŋgurrlili wapthun miḻŋ'‐miḻŋdhunara yana yulŋunydja, yurru märr ŋuli ya',
DAN 2:33 ga yaṯanydja ŋunhinydja ḏälnha, yurru yaka miḻŋ'‐miḻŋdhunaranydja ŋunhiyi, ga djalkirinydja ŋunhiyi djämawuy beŋgurruwuynha bitjanarana, ḏälnha ŋunhi djambaka beŋgurruwuy dhoḻuwuynha ŋunhi manapanarana ŋunhiyinydja.
DAN 2:34 Yo, nhäŋalanydja nhe yukurrana ŋunhiyi malinydja, bala nhe nhäŋala ŋunhina bathalana guṉḏa; ḏaw'yurrunanydja ŋayi beŋuruyi bukuŋuruna, bala wutthurrunana ŋunhi malinhanydja djalkirina, ga dhunupana ŋunhiyi malinydja galkina, buḻwaŋ'thurrunana yanana warrpam'nha muṉguythinana, bala watayunydja bo'yurrunana‐wala yana, ga yakana ŋunhiliyi ŋula nhä ŋorrananydja yukurrana, warrpam'nha yana buwayakthinana. Ga guṉḏanydja ŋunhiyi biyapul ŋayi ŋuthara bathalayinana buku‐weyin'thinana, yana liŋgu ga warrpam'nha ŋunhiyi wäŋanydja ŋäkirrmaraŋalana ŋuriŋiyinayi guṉḏayuna.
DAN 2:36 “Yo buŋgawa, dhuwalayi ŋunhi nhe bukaway'yinanydja, ga dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yurru nhuŋu ḻakarama mayali'na ŋanya bukaway'nha ŋunhi.
DAN 2:37 Nhenydja dhuwalanydja biyapulnha buŋgawana nhe, bathalana wal'ŋu, biyapulnha gal'ŋu ŋurukala wiripu‐guḻku'walanydja ŋurru'‐ŋurruŋuwala buŋgawawala walalaŋgala; ḏäl nhe dhuwala mirithirri yulŋunydja, ga miṯtji‐guḻku'mirrina biyapulnha, liŋgu Godthu ŋayipi ŋurruŋukuŋalanydja nhuna ŋunhi nherraranydja.
DAN 2:38 Dhipali nhokalanydja goŋlili ŋayi wekaŋalana bukmak dhuwala wäŋa, ga yolŋu'‐yulŋunha nhokalaynha goŋlili bukmakkuŋalana. Yo, muḻkurrnydja ŋunhi mali nhe nhäŋala, ŋunhinydja ḻakarama yukurra nhunana.
DAN 2:39 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi nhokala goŋŋuru yurru dhawar'yunna, ga ŋayinydja yurru wiripuŋuyuna buŋgawayu ga miṯtjiyu goŋdhu ŋayathama yukurra dhuwalayi wäŋa bukmak yana, ga ŋunhiyinydjayi nhanŋunydja wäŋa yurru ḻatju', yurru märr‐gaŋga ga biyapul'nha ganydjarr‐ḏumurruna, balanyarana liŋgu bitjan nhe. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja nhanukalanydja ga wiripuŋuwalana yurru goŋŋura buŋgawawala warrpam' wäŋa.
DAN 2:40 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyi ga wiripuna yurru gaŋgathirri buŋgawa, ga ŋayinydja yurru yukurra ŋayathama ŋunhi wäŋa bukmak yana goŋdhu, ŋunhinydja ḏälnha mirithirrina wal'ŋu, ŋuriŋinydjayi yukurra yurru bumana bäpurru'nha ga miṯtjinha warrpam'thunna baḏuwaḏuyun.
DAN 2:41 “Ga djalkirinydja ŋunhi nhe nhäŋala, djämawuy dhoḻuwuynydja waŋgany‐manapanarana ḏälwuynha djambaka'wuynha, ŋuriŋiyinydjayi yukurra ḻakarama wäŋa dhuwala, goŋŋura ŋurikala wiripuŋuwalana buŋgawawala ŋunhi ŋayina yurru yukurra nhina, ga nhanŋunydja yurru rom biyapulnha ḏälnha; rom‐ḏälyirrina ŋayinydja yurru, yurru märr ŋuli yalŋgi.
DAN 2:42 Yo, ŋunhi djambaka ga dhoḻu ŋunhi, yakana maṉḏa ŋuli waŋgany‐manapanmirrinydja mam'maranhamirri waŋganygunharamirrinydja, ga ŋunhiyinydja malanha yurru barrku'‐barrkuwatj yana yulŋunydja. Yana bini walala dhambay‐manapanminya muka yulŋunydja, yurru ŋunhiliyinydjayi buŋgawa walala yukurra yurru nhina wiripunydja ḏälmirri ga wiripunydja yalŋgi' wal'ŋu; yaka walala yurru waŋgany‐manapanmirrinydja bitjan waŋganygunharamirrinydja miṯtji.
DAN 2:44 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi Godthu djiwarr'wuyyunydja yurru ŋayipina ŋunhinydja nherraṉmirri nhanŋuwaynha rom, ga ŋunhiyinydja nhanŋunydja yurru wäŋa ga rom yukurra dhärra gupaḏalnha‐wala yanana yurru. Yo, ŋuriŋiyi Godkalanydja yurru ḏaw'‐ḏawyunna warrpam'thunna ŋunhi wiripunydja malanha rom, buḻwaŋ'marama yurru winya'yunmaramana, ga ŋuriŋi nhanukalanydja romdhu yurru warrpam'nha monyguma ŋäkirrmaramana dhuwala munathany'tja wäŋanha, ga dhärranydja ŋayi yurru yukurra bitjanna liŋguna, gupaḏalnha‐wala yanana.
DAN 2:45 Yo, ŋunhiyinydjayi guṉḏanha ŋunhi nhe nhäŋala bukaway'ŋura, gäna ŋunhiyinydjayi ḏaw'yurruna ŋuliŋuruyi bukuŋurunydja, yaka ŋula yolkuŋu djämawuy bitjanarayi, yana ŋayi ŋunhi buku‐yupthurrunanydja, bala wutthurrunana buḻwaŋ'maraŋalana ŋunhiyi malinydja yana warrpam'thurrunana. Yo, ŋuliwitjarrayinydjayi bukaway'kurrunydja Godthu ŋayipi ŋuruŋu djiwarr'wuyyu waŋarryu milkuŋalanydja nhokala ŋunhi nhaltjan yurru maḻŋ'thun yalala, ga yuwalk yana yurru ŋunhiyi rumbalthirri maḻŋ'thundja bitjandhiyi.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana ŋuriŋi Dänyulyunydja ḻakaraŋala ŋuripa buŋgawawanydja.
DAN 2:46 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawanydja ṉepaḻ‐nyilŋ'thurruna, bala buku‐ŋal'yurrunana ŋayi dhunupana ŋuriki Dänyulwalaŋuwuna Godkunydja, waŋananydja ŋayi marrtjina bitjarra,
DAN 2:47 “Nhuŋunydja God dhuwala biyapul warray wal'ŋu bathala, djuḻkmarama yukurra wiripuŋunhanydja ŋunha waŋarrnha malaŋunha. Ŋayinydja ŋunhi Garray wal'ŋu buŋgawawu malaŋuwu, ŋayipina yurru yana maḻŋ'marama warraŋulkumanydja nhä yukurra ŋorra djuḻuḻ'maranhara, liŋgu nhenydja maḻŋ'maraŋala ŋarrakala nhä yurru maḻŋ'thun yalala.”
DAN 2:48 Bala ŋayi ŋuriŋi buŋgawayunydja wekaŋala mundhurrnha Dänyulwunydja, ḻatju'mirrina ŋanyana dhikana nhä malanha, bala ŋayi nherraranydja ŋanya, ŋunhi ŋayinydja Dänyulnydja ŋurruŋuna ŋayi bukmakkuna ŋuriki Bapilunbuyŋuwu wäŋawu. Ga ŋayina yurru Dänyulnha ŋurruŋunydja ŋurikinydja walalaŋgu ḻiya‐djambatjmirriwunydja yolŋu'‐yulŋuwu bukmakku yana.
DAN 2:49 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi wiripu‐guḻku'nhanydja ŋurruŋukuŋala ḻurrkun'nhanydja ŋunhi Dänyulwu ḻundu'mirriŋunha walalanha Djaturaknhanydja ga Mitjaknhanydja ga Bitnikunha, ga walalana yukurrana djäka ŋurikiyi bukmakkunydja yana wäŋawu Bapilunbuyŋunydja, ga Dänyulyunydja ŋayipinydja djäma yukurrana galkina gal'ŋu buŋgawawalana nhanukalana yana.
DAN 3:1 Yo, yalalaŋumirriyunydja ŋuriŋiyi buŋgawayu yäkuyu Nipukanitjayunydja ŋamaŋamayurruna waŋarrkuŋala be nhäna garwarrwarr'nha guṉḏanha yolŋukuŋalana, yurru miḻŋ'‐miḻŋdhunarana ŋunhiyi yulŋunydja, ga nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi bena wal'ŋu bathalana ŋanyana, biyapulnha wal'ŋu buku‐weyin, ga dhärrananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi baṉarra'ŋura wäŋaŋuranydja wal'ŋu ŋunhiliyi Bapilundja wäŋaŋura.
DAN 3:2 Bala ŋayi ŋunhiyi buŋgawanydja wäthurrunana ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja ŋurru'‐ŋurruŋuwunydja malaŋuwu, ḻuŋ'maraŋalana walalanha marrtjina ŋunhimalayina.
DAN 3:3 Yo, dhärrananydja walala marrtjina ŋunhi galkina yana wal'ŋu ŋurikalayinayi maliwalana, rrambaŋina walala wiripu‐guḻku'na miṯtji dhärrana ŋapaŋuranydja walalaŋgala ŋula nhämunha'na miṯtji.
DAN 3:4 Bala ŋayi ŋunhi waŋganydja yolŋu djawarrkmirrinydja waŋana wirrkina gal'ŋu rirrakay bathalayuna, waŋana bitjarrana, “Nhuma yolŋu walala miṯtji bukmak wal'ŋu yana bäpurru' ga dhäruk, ŋäka walala ŋamathaŋa yana.
DAN 3:5 Galkina nhuma yurru ŋämana yiḏakinydja ḻoḻthunarana, ga dhunupa yana nhuma yurru ŋunhi ŋämanydja, bala nhuma yurru baḻa‐waḻapthunna ŋurikiyi maliwunydja waŋarrwunydja, bukmak yana nhuma yurru ŋurikiyi maliwu buku‐ŋal'yundja yukurra, ŋunhi ŋayi dhuwala buŋgawayu nherrara.
DAN 3:6 Ga ŋunhi nhe yurru yakanydja dhunupa buku‐ŋal'yun dhiyakuyi, ga dhunupa ŋanapurrunydja yurru nhuna djalkthun ŋunha gurthalilina, ŋunha yukurra nhära be gal'ŋu, ŋawyun yukurra mirithirrina.”
DAN 3:7 Ga bukmakthu ŋunhi yolŋuyunydja ŋäkulana ŋunhi yiḏakinydja ŋunhi ŋayi ḻoḻthurruna be wal'ŋu rirrakay, ga dhunupana walala marrtjina galkinana yulŋunydja munatha'lilina, buku‐ŋal'yurrunana manapara maliwuna ŋurikina waŋarrwu.
DAN 3:8 Ga walala ŋunhi ḻurrkun'tja yolŋu walala Yitjuralpuyŋunydja, yaka warray buku‐ŋal'yurruna; mukthurruna warray marrtjina dhärra'‐dharrana yana. Yo, ŋunhi walala Bapilunbuyŋu ŋurru'‐ŋurruŋu yaka ḏukṯuk walalaŋgu ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja miṯtjiwu, ga dhunupana yana walala marrtjinanydja ŋurikalana buŋgawawalana wal'ŋu, bala ḻakaraŋalana nhanbala walalanhanydja, ḻakaraŋalanydja walala waŋananydja bitjarra,
DAN 3:10 “Way buŋgawa, rom muka nhenydja ŋunhi nherrara ŋurukuyinydjayi, bitjarraŋga nhe ŋunhi nherraranydja gam' romdja. Bukmak yurru yolŋu walala buku‐nyilŋ'thun ga buku‐ŋal'yun ŋurukuyi maliwu ŋunhi nhe nherrara, bitjarra muka nhe romdja ŋunhi nherrara. Yurru ŋunha ŋunhi ḻurrkun'tja Yitjuralpuyŋunydja yolŋu walala, yaka warray walala buku‐nyilŋ'thurruna ga buku‐ŋal'yurruna ŋurukuyi maliwunydja. Nhe muka ŋunhi walalanha ŋurruŋukuŋalanydja dhiyakuyinydja wäŋawu, ŋunhayi walalanha Djaturaknha ga Mitjaknha ga Bitnikunha, yurru walalanydja ŋunhi yaka warray nhuna dhäruk‐märraŋala. Yaka warray walala yurru buku‐ŋal'yun nhokalaŋunydja waŋarrwu, ga yakana yana walala yurru ŋunha buku‐nyilŋ'thun ŋurukuyinydjayi maliwunydja ŋunhi nhe nherrara ŋunhayi.”
DAN 3:13 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawayunydja ŋäkula, bala mirithinana maḏakarritjthinanydja wirrkina gal'ŋu. Bala ŋayi wäthurrunana walalaŋgu ŋuriki ḻurrkun'kunydja ḏarramuwurruŋgu, bala waŋana walalanha bitjarrana,
DAN 3:14 “Nhuma Djaturak ga Mitjak ga Bitniku! Dhäwu' ŋarra dhuwala ŋäkulanydja nhumalaŋgalaŋuwuy. Yuwalk dhikayi yulŋunydja? . . . ŋunhi nhuma yaka buku‐nyilŋ'thurruna ŋarrakalaŋunydja waŋarrwu? Yaka nhuma buku‐nyilŋ'thurruna ŋurikiyi waŋarrwunydja ŋunhi ŋarra nherrara ŋunhiyi?
DAN 3:15 Ŋunhi nhuma yurru ŋämanydja rirrakaynydja ḻoḻthunaranydja, ga dhunupana yana nhuma yurru buku‐nyilŋ'thunna yana yulŋunydja. Ga ŋuli nhuma yurru yakanydja bitjandhiyi, ŋanapurrunydja yurru djalkthunna nhumalanha ŋunha gurthalilina wal'ŋu yanana. Wanhaka dhika be God waŋarr nhumalaŋgunydja? . . . ŋunhi ŋayi yurru walŋakuma nhumalanhanydja ŋarrakalanydja be goŋŋuru? Bäyŋu warray dhika waŋgany.”
DAN 3:16 Ga walala ŋunhi ḻurrkun'tja ḏarramuwurru waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Yakana ŋanapurru yukurra dhuwala warwuyundja.
DAN 3:17 Manymaknha ŋanapurruŋgu ŋunhinydja, ŋunhi nhuma yurru ŋurrkama ŋanapurrunha gurthalili, liŋgu ŋanapurruŋgunydja ŋunhinydja Waŋarr God biyapul warray wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru warray; ŋayi warray ŋanapurrunhanydja yurru walŋakuma beŋuruyi gurthaŋurunydja ŋäṉarrŋurunydja, ga yuwalk yana ŋayi yurru ŋanapurrunha walŋakuma dhipuŋuruyi nhokalanydja goŋŋuru.
DAN 3:18 Ŋuli yurru ŋayi yaka ŋanapurrunha walŋakuma dhipuŋuruyi gurthaŋurunydja, ŋunhinydja manymakthi yana, yurru yakana ŋanapurru yurru buku‐ŋal'yun nhokalaŋunydja waŋarrwu; yakana yana ŋanapurru yurru ṉepaḻ‐nyilŋ'thun ga buku‐ŋal'yun ŋurikiyi nhokalaŋunydja waŋarrwu maliwunydja.”
DAN 3:19 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja be warray dhika ŋaramurryina, wirrki warray, bala ŋayi waŋana ŋurikiyi djämamirriwu nhanukalaŋuwu ŋayi walalaŋgu bitjarrana, “Ma', dhä‐yurrkuŋana ŋunhi gurthanhanydja biyapulnha wal'ŋu yindikuŋana ŋawyunmaraŋana, ga ḏap‐ḏapmaraŋana walalanha raki'yuna, dhuwalayi walalanha ḏarramuwurrunhanydja, bala yana djalkthurrana gurthalilina.”
DAN 3:21 Bala walala yuwalkthi ḏap‐ḏapmaraŋalana goŋ maṉḏanha ga djalkiri raki'yuna malaŋuyu, bala djalkthurrunana yana gurthalilina girri' manaparana yanana.
DAN 3:22 Ga dhunupana yana ŋuriŋi gurthayunydja nhäranhamaraŋala ŋunhi warray walalanha ŋunhi walala djalkthurruna walalanha, ŋunhi ḻurrkun'nha ḏarramuwurrunha gurthalili, ŋunhiyina walala nhärananydja, liŋgu biyapulnha ŋunhi gorrmurnha ŋatŋatthurruna yukurrana gurthanydja.
DAN 3:23 Ga walala ŋunhiyi ḻurrkun' ḏarramuwurru Djaturak ga Mitjak ga Bitniku galkinanydja ṉapuŋga'lilina yana wal'ŋu ŋäṉarrlilina gurthalilinydja ḏap‐ḏapmaranharana.
DAN 3:24 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja nhinana yukurrana, nhäŋala walalanha ŋunhiwalayi gurthalilinydja, ga beŋuruyinydja ŋayi wapthurruna, bitjarra ŋayi ṉirryurrunana nhäŋala walalanha, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Way, nhämunha'nha muka ŋunhi ŋilimurru ḏupthurruna ḏarramuwurrunhanydja gurthalilinydja? . . . ḻurrkun'nha muka?” bitjarra. Ga walalanydja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Yo, ḻurrkun'nha muka,” bitjarra.
DAN 3:25 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhi buŋgawanydja wal'ŋu bitjarra, “Way, ŋunha ŋarra yukurra nhämanydja ga ḏämbumiriwnhana ŋunha gurthaŋuranydja, marrtji'‐marrtji walala yukurra. Yaka warray walala ŋunha ḏap‐ḏapmaranhara raki'wuynydja, ŋamakurru'mirri warray dhika wäŋgamanydja walala yukurra rerrimiriw warray ŋunha gurthakurrunydja. Ga wiripunydja ŋunhayi waŋganydja ga ganaŋ'thun warray yukurra, balanyara warray bitjan waŋarrnha ŋayi ŋunhayi.”
DAN 3:26 Bala ŋayi marrtjinana ŋunhi buŋgawanydja märr‐galkithinana gal'ŋu, ga nhäŋala galkiŋuruna walalanha, ga waŋana bitjarrana, “Way, nhuma djämamirri walala ŋuriki Walŋa‐ḏikṯikku gal'ŋu Waŋarrwu! Go dhawa‐yawaṯthurrana walala,” bitjarra. Ga dhunupana yana walalanydja dhawa‐yawaṯthurrunana beŋuruyi gurthaŋurunydja yukurrana.
DAN 3:27 Bala walala yolŋu'‐yolŋunydja ŋunhi giṯthunminana marrtjina, nhäŋalana marrtjina walalanha, ga nhäŋalanydja walala ŋunhi walalanha dhärranharanydja ḻatju'mirri warray, ŋanya dhika warray, yaka warray nhäranharanydja marwat walalaŋgu ga girri', warrpam' warray dhika ḻatju' warray. Ga yaka walala ŋunhi waŋgi'yurruna buŋgan gurthanhanydja walalaŋgala, bäyŋu warray.
DAN 3:28 Bala ŋayi waŋana ŋunhi buŋgawanydja bitjarrana, “Dhiyakunydja walalaŋgu ḏarramuwurruŋgu Waŋarr biyapul warray dhika ŋanya, dhapirrk warray, ḻatju' warray. Ŋayinydja djuy'yurruna ŋunha djiwarr'wuynha warray yolŋunha walalaŋgala walŋakunharawunydja walalaŋgu, liŋgu walala märr‐nherraṉmina nhanukala yuwalkkuŋala wal'ŋu. Walala waŋana yukurrana bitjarra, ‘Bäyyi ŋunhi ŋanapurru yurru murrmurryun, yakana ŋanapurrunydja yurru buku‐ŋal'yun yukurra ŋula yolkunydja wiripuŋuwunydja waŋarrwu malaŋuwu.’ Yo, walalanydja ŋunhi dhäruk‐djuḻkmaraŋala ŋarranha, liŋgu walala ŋunhi djarr'yurruna ga dhärukku malthurruna ŋurikiyi liŋgu walalaŋgalaŋuwu yana waŋarrwu.
DAN 3:29 Ga dhiyaŋunydja‐wala ŋarranydja yukurra nherraṉ yuṯana gal'ŋu rom wiripuna. Ŋunhi nhuma yurru dhiyaŋu‐wala ŋula yolthu yätj‐ḻakaramanydja Godnha dhiyakunydja walalaŋgu ḻurrkun'kunydja ŋunhi ḏarramuwurruŋgu, ŋunhiyinydjayi ŋanapurru yurru yolŋunha bumana murrkay'kumana, ŋayi yurru rakunydhirrina. Liŋgu yakana ŋula yolthu wiripuŋuyunydja waŋarryu ŋuli walŋakuŋu yolŋu'‐yulŋunha, ŋuruŋuna bili waŋganydhuna walalaŋgalana Godthu yukurra ganydjarr gäma walŋakunharawunydja yolŋu'‐yulŋuwu.”
DAN 3:30 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋuriŋi buŋgawayunydja wekaŋala bukmaknha ŋunhi wäŋa Bapilunbuynydja ŋurikalayina walalaŋgala dharraylili ga goŋlili.
DAN 4:1 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi buŋgawayu ŋuriŋiyi Nipukanitjayu djuy'yurruna dhäruknha bukmakkuna bäpurru'wu yolŋuwu walalaŋgu, ŋayi ḻakaraŋalanydja bitjarrana,
DAN 4:2 “Way walala, ŋäkanydja walala ŋamathaŋa yana, ŋarra yurru nhumalaŋgu dhuwala dhäwu'na ḻakarama. Ŋuruŋu djiwarr'wuyyunydja Godthu Waŋarryu djäma biyapul wal'ŋu mulkuru, bathala wal'ŋu rom ŋarrakunydja.
DAN 4:3 Ŋayinydja ŋunha biyapul gal'ŋu Waŋarr, ga djämanydja ŋayi ŋuli biyapul wal'ŋu ganydjarr‐ḏumurru nhänydja malanha, ga ŋayinydja yukurra yurru nhina ŋurruŋu buŋgawa gupaḏalnha‐wala yana yurru, ga nhanŋu romdja yurru dhärrana yukurra yana mukthunna, dhä‐yawar'yunamiriwnha.
DAN 4:4 “Yo, ŋarra yukurrana nhinana dhapirrkŋura ŋanya dhika wal'ŋu bala'ŋura ŋarrakalay ŋarra, yana ŋarra yukurrana ḻayḻayyurruna ŋarrakalay ŋarra nhäŋura malaŋuŋura, ga bukmak ŋunhi warrpam' ḻatju' yulŋunydja.
DAN 4:5 Ga waŋganymirrinydja ŋarra bukaway'yinana, yurru mirithirrina barrarimirrina ŋunhi yulŋunydja, bitjarra ŋarranha ŋayi barrari‐wekaŋalana ŋuriŋiyi bukaway'yunydja.
DAN 4:6 Bala ŋarra waŋana ŋuriki ŋarrakalaŋu ŋarra be ḻiya‐djambatjmirriwu yolŋu'‐yulŋuwu ga marrŋgitjmirriwu, ŋarra ŋäŋ'thurruna walalanha bitjarra, ‘Way walala, ḻakaraŋa mak ŋarrakala mayali' ŋunhi bukaway'wuy,’ bitjarra. Yurru yakana ŋarraku ŋula yolthu ḻakaraŋalanydja,
DAN 4:8 ga yana liŋgu ga ŋayina Dänyulnha bunana ŋunhili ŋarraku. Yo, yuwalk yana Godku Walŋanydja Birrimbirr nhina yukurra ŋurikalayinydjayi ḏarramuwala, bala ŋarra ḻakaraŋala ŋarrakuway bukawayny'tja ŋunhi nhanukalana.
DAN 4:9 Ŋarra waŋana bitjarra ŋanya Dänyulnha, ‘Nhenydja dhuwala Dänyul biyapulnha gal'ŋu ḻiya‐djambatj ŋurikala wiripu‐guḻku'walanydja. Ŋarra marŋgi nhuŋunydja, ŋunhi nhenydja yukurra dharaŋan gal'ŋu ŋunhi malanha ŋunhi yukurra djuḻuḻ'yun ŋorra. Nhenydja marŋgi, liŋgu Godkunydja Walŋanydja Birrimbirr dhuwali nhokala. Nhena yurru ŋarrakunydja ḻakarama nhä ŋunhiyi bukaway' mayali'.’
DAN 4:10 “Yo, ŋorrananydja ŋarra yukurrana, bala ŋarra nhäŋalana dharpa bena ŋanyana djaka'‐weyinnha, ŋayi yukurrana dhärrana ṉapuŋga' wal'ŋu dhiyala munatha'ŋura wäŋaŋuranydja,
DAN 4:11 yurru mukthurruna warray ŋayi ŋunhi marrtjina bala ŋutharanydja, yana liŋgu‐u‐u ga be‐wala wapthurruna, dhanu'yurruna ŋunha gäraktja djiwarrny'tja, ga birrka'mirriŋuru wäŋaŋuru malaŋuŋuru nhäŋalana ŋanya yukurrana ŋunhiyi dharpanha yulŋunydja.
DAN 4:12 Yo, marwat malanha man'tjarr ŋanya dhika dhapirrkmirri, ga borum malanha mirithirri guḻku' ŋurikiy dharpawuy, gana' yana bukmakku yolŋuwu walalaŋgu ŋunhi yukurra nhina ḻiw'marama dhiyalaŋumi munatha'ŋura. Ga wäyindja marrtjina ḻuŋ'thurruna, bala ŋorranana marrtjina ŋunhiwala dhuḏililina dharpalili ŋurrŋgitjlilina, ga wäyindhu malaŋuyu buṯthunaramirriyunydja djäma marrtjina yaluna walalaŋguway wäŋana ŋunhiwala baṉdja'‐baṉdjalilinydja. Ga bukmakthu ŋunhi nhäyu malaŋuyu walŋamirriyunydja yukurrana ḻukanana borumdja.
DAN 4:13 “Yo, nhäŋalanydja ŋarra yukurrana ŋunhiyi dharpanha, guyaŋina ŋupara bitjarrana, bala ŋarra nhäŋala yolŋunha djiwarr'wuynhana, ŋayi marrtjina lili dhunarrana beŋuru djiwarr'ŋuru.
DAN 4:14 Bala ŋayi waŋananydja wirrkina dhika yatjurruna bitjarrana, ‘Ma' djatthurrana dhuwali dharpanydja, gulk‐gulkthurrana marrtjiya waṉa'‐waṉanydja, ga rurr'‐rurryurrana man'tjarrnydja, ga barrkuwatjkuŋana borumnhanydja dhuwalinydja malaŋunha, ga gukuŋana wäyinnhanydja walalanha dhipuŋuruyi.
DAN 4:15 Ga dhuḏina yana yurru yukurra djingaryundja ŋayi dhuwali dharpanydja, yurru dhärranydja ŋayi yukurra yurru dhuḏi ŋunhiyi dharpa ḏapmaranhara djimuku'wuy raki'wuynydja. Yo, dhärra ŋayi yurru yukurra mukthun yana, yana liŋgu‐u‐u ga wakuluŋgul'yu yurru marrtji ŋunhiyi ŋäkirrmarama ŋanya, yurru ŋuriŋiyi dharpayunydja yukurra ḻakarama dhunupamirriyama yolŋunha.
DAN 4:16 “‘Yo, ŋanyanydja ŋunhi yurru bathalanhanydja yolŋunha yukurra djatthunna ŋunhiyi galkinyamaramana. Marrtjinydja ŋayi yurru ŋunhiyi bitjan muḻkurrmiriwnha yolŋu, balanyarana biyaku ŋuli wäyin; yana ŋayi nhina ŋorrana mulmuŋurana yurru, ga wakuluŋgul'yu ŋanya yurru monyguma, yanana liŋgu ga 7 yurru dhuŋgarra djuḻkthun.
DAN 4:17 Ga balanyarayina ŋunhi ŋuriŋi nhänharapuyŋuyunydja walalay nherrara, märr yurru bukmakthu nhämanydja yana, bala dharaŋanna ŋunhi dhuwalanydja wäŋa nhanŋuway yana ŋuruku djiwarr'wuywu Waŋarrwu Godku. Ŋayi wal'ŋu buŋgawa dhiyaku bukmakkunydja wäŋawu buku‐ḻiw'marama; ŋayipina yana waŋganydhuna yurru djarr'yundja yolkala ŋayi yurru wekama ŋunhi dhuwalayi goŋlili munatha' wäŋa.’ Ga bitjarra ŋayi ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu waŋana.
DAN 4:18 “Yo, balanyarayi ŋarra ŋunhi bukaway'yinanydja. Ma' ḻakaraŋana ŋarrakala dhuwalayi bukaway'wuy mayaliny'tja. Ŋunha wiripu‐guḻkuny'tja ḻiya‐djambatjmirri yaka walala marŋgi, yurru nhena marŋginydja dhuwala, liŋgu Walŋanydja Birrimbirr Godkunydja nhina yukurra dhuwali nhokala warray.” Ga bitjarra ŋayi buŋgawa waŋananydja Dänyulwala.
DAN 4:19 Yo, ŋayinydja ŋunhi Dänyulnydja, yana ŋayi dharaŋara marrtjina ŋunhiyi bukaway'wuynydja nhanukuŋu, yurru wirrki ŋayi galŋa‐yätjthinanydja mirithina wal'ŋu, ga yakana ŋayi ḻakaraŋalanydja mayaliny'tja nhanukala buŋgawawalanydja ŋurikalanydja, yana ŋayi yukurrana nhinana dhärukmiriwnha yana, weyinŋumirrina märr. Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawayunydja waŋana ŋanya bitjarra, “Dänyul, yaka nhe galŋa‐yätjthiya ŋuriŋi bukaway'yu, yana dhunupana ŋarrakala lili ḻakaraŋana,” bitjarra. Ga ŋayi Dänyulnydja waŋana nhanŋunydja bitjarrana, “Buŋgawa, dhiyaŋuyinydjayi bukaway'yunydja ḻakarama yukurra nhunana dhuwala. Ŋarra bini ŋunhi ŋayaŋu‐djulŋithinya warray yulŋunydja, ŋunhi bini dhiyaŋu ḻakaranhanydja ŋunhi miriŋunhanydja nhuŋu. Ŋarra yaka ḏukṯuk dhiyakuyi yätjku ŋunhi yurru maḻŋ'thun nhuŋunydja bitjandhiyi.
DAN 4:20 Dhuwala ŋunhiyi bukaway' mayaliny'tja gam'. Ŋunhiyi dharpa dhärrana yukurrana be‐wala wal'ŋu djaka'‐weyindja, yana liŋgu ga dhanu'yurruna ŋunha djiwarr', ga marwattja dhika dhapirrk ŋanya wal'ŋu man'tjarrnydja, ga borum dhika nhä malanha guḻku', ga wäyin malanha nhinana marrtjina ŋurrŋgitjkuŋalana ŋunhiliyi.
DAN 4:22 Yo, dharpayunydja ŋuriŋiyi yukurra ḻakarama nhunana. Nhenydja dhuwala ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu buŋgawa, ga nhokala romdhunydja yukurra warrpam'thun ŋäkirrmarama monyguma dhuwala munathany'tja wäŋanha.
DAN 4:23 Yo, nhäŋalanydja nhe ŋunhiyi dharpanhanydja djatthunara warray, ga yana yukurrana dhuḏina gulkthunarana ŋunhi dhärrananydja, ga djimuku'wuynha ḏapmaranharanydja ŋunhiyi dhuḏinydja ŋayi dharpa, ga bitjarrana ŋayi ŋunhi yulŋunydja bitjan wakuluŋgul'wuynha monygunhara, balanyarana bitjan wäyin djurruknha.”
DAN 4:24 Bala ŋayi waŋana Dänyul bitjarrana, “Buŋgawa, balakurruyina bukaway'kurru ŋayi Godthu yukurrana maḻŋ'maraŋala warraŋulkuŋalanydja nhokala nhaltjan yurru maḻŋ'thun yalala.
DAN 4:25 Nhe yurru muḻkurrnha bawa'mirriyirri, ga yolŋuyu walalay nhuna yurru gukumana. Yo, nhinanydja nhe yurru ŋunha warraŋulnha gal'ŋu, bitjanna bitjan wäyin ḏapmaranhara djimuku'wuy raki'wuy, ga ḻukanydja nhe yurru marrtji mulmuna, yana liŋgu‐u‐u ga 7 yurru dhuŋgarra djuḻkthun. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi bala nhe yurru dharaŋanna, ŋunhi yuwalk yana dhuwalanydja wäŋa munathany'tja nhanŋuway yana Godku wal'ŋu, yaka nhuŋu.
DAN 4:26 Yakana biyapulnydja nhe yurru guyaŋinyamirri ga ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe, yanapi nhe bathala wal'ŋu buŋgawa dhiyaku munatha'wu wäŋawu. Ga ŋunhi nhe yurru waŋa bitjandja, ‘Yuwalk muka dhuwala munathany'tja wäŋa nhanŋuway yana Godku, yaka ŋarraku,’ bitjandja yurru, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi Godthunydja nhuna yurru baḏarraŋ'kumana muḻkurrnydja, ga biyapul ŋayi yurru nhuna gaŋgathinyamirriyama, ga buŋgawayirri biyapul nhe yurru.
DAN 4:27 “Wäy buŋgawa, nhämirri nhe ŋuli mäkiri'‐witjurrunydja ŋarrakunydja dhärukku. Ŋanydjaḻa'yurrana dhipuŋuruyi yätjŋurunydja djämaŋuru romŋuru, ga djäma ŋamathaŋana wal'ŋu. Yakana biyapulnydja buŋgawa‐ḻakaranhamiya nhunapinyay nhe, yana biyaka mel‐wuyurra, guŋga'yurra marrtjiya ŋunha ŋurruwuyknhanydja yolŋunha. Mak ŋayi yurru Godthunydja nhuŋu bäy‐ḻakaramana, märr yurru nhe nhina yukurra ŋamathamana, ga yakana yurru nhuŋu dhuwalayi malanha maḻŋ'thundja bitjandhiyi.” Ga bitjarra ŋayi Dänyulnydja waŋana yukurrana.
DAN 4:28 Yurru ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja yaka warray mäkiri'‐witjurruna ga ŋäkula, yaka warray ŋayi be nyilŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi.
DAN 4:29 Yo, ga dhuŋgarra waŋgany djuḻkthurruna, bala waŋganymirrinydja ŋayi yukurra nhina nhanukalay ŋayi wäŋaŋura garrwar gal'ŋu, bala ŋayi yukurra nhämana ŋuliŋuruyina warrpam' wäŋa ŋunhi Bapilunbuy ŋaraka, bala ŋayi waŋana bitjarrana,
DAN 4:30 “Nhä dhuwalanydja bathalanydja wal'ŋu dhikanydja wäŋa, dhapirrktja ŋanyanydja dhikanydja. Ŋarrapi warray dhuwalanydja djäma ŋarrakalay warray ŋarra ganydjarryu wal'ŋu. Ŋarrakunydja wäŋa dhuwala be warray wal'ŋu garaŋanydja. Ŋarranydja dhuwala biyapul ŋarra bathala wal'ŋu, ga dhuwalanydja wäŋa dhapirrktja ŋanyanydja bukmak ŋarrakalay warrpam'.” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi buŋgawa waŋananydja.
DAN 4:31 Ga dhunupana rirrakaynydja waŋana nhanukala djiwarr'ŋurunydja bitjarrana, “Way buŋgawa Nipukanitja, ŋäka ŋarranha, mäkiri'‐witjurra ŋarraku. Dhipuŋurunydja dhäŋuru nhe yurru yakana buŋgawa dhiyakunydja wäŋawu.
DAN 4:32 Walala yurru ŋupanna nhuna gukumana, ga nhinanydja nhe yurru ŋunhana ya' warraŋulnha, bitjanna bitjan wäyin, yana liŋgu ga nyilŋ'maranhamirri nhe yurru nhunapinyay nhe wal'ŋu, ga waŋa bitjan, ‘Yuwalk muka dhuwalanydja wäŋa munathany'tja nhanŋuway Godku yana, ga ŋayipi waŋgany ŋunha ŋurruŋunydja wal'ŋu, bathalanydja. Ŋayipi ŋuli yana djarr'yundja ŋula yolkala ŋayi yurru ŋunhiyi goŋlili wekama dhuwala wäŋa.’”
DAN 4:33 Ga Dhunupana ŋayinydja ŋunhiyi buŋgawanydja muḻkurrnydja nhanŋu waṉḏinana bawa'mirriyinana, ga yakana biyapulnydja ŋayi nhinana yukurrana yolŋu'‐yulŋuwala miṯtjiŋura, yana walala ŋanya ŋuparana dhawaṯmaraŋalana, ga nhinananydja ŋayi yukurrana warraŋulnha ŋunhana, bitjarrana bitjan wäyin, ḻukana marrtjina mulmuna ŋathanydja. Yo, yukurranhanydja ŋayi ŋuli marrtjinya warraŋulnha yana, ga wakuluŋgul'yu ŋuriŋi ŋuli monygunhana ŋanya, djurrukkunhana ŋanya ŋuli rumbal. Ga marwattja nhanŋu ŋunhi ŋutharana marrtjina bena dhika ŋanya, weyindhinana ŋuthara, bitjarrana bitjan ḏamala bulka', ga goŋbuynydja ŋunhi dharirr nhanŋu weyindhinana ŋuthara, bitjarrana bitjan wäyin dharirr.
DAN 4:34 Yo, 7 dhuŋgarra djuḻkthurruna, bala waŋganymirrinydja ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawayu dhupuŋala bala djiwarr'lilina, bala nhanŋu muḻkurrnydja marrtjina yarrkthurruna ralkthurrunana balayi roŋiyinayi, bala ŋayi ŋamathaŋalayi guyaŋina. Bala dhunupana ŋayi wokthurrunana Garraynhanydja Godnha djiwarrwuy'nhanydja, märr‐ŋal'yurruna märrliliyaŋalana manapara, waŋana bitjarrana, “Garray, nhe dhuwala buŋgawa warrpam'kunydja, buku‐ḻiw'marama yana, ga nhepi yurru nhina ŋurruŋunydja yukurra gupaḏalkuma yana.
DAN 4:35 Ŋanapurrunydja dhuwala dhiyalaŋumi munatha'ŋuranydja yumurrku' warray, muṉguy warray, ga nhenydja be warray‐wala, bathala warray gal'ŋu ŋanya. Ŋunha djiwarr'wuy yolŋu walala ga ŋanapurru dhiyalaŋumi dhiyakuy munatha'wuy yolŋu walala nhokala warrpam' ŋanapurru goŋŋuranydja; nhe ŋanapurruŋgunydja buŋgawa bukmakku yana. Djämanydja nhe yurru bukmak nhepi nhäku nhe ḏukṯuk, ga yakana yurru nhuna ŋula yolthu gulmaramanydja ḏaḏawmaramanydja.”
DAN 4:36 Yo, buŋgawa ŋunhiyi dhawar'maraŋalanydja waŋana marrtjina bitjarrayina, “Yo, ŋarraku muḻkurrnydja balayi ḻatju'yinayi yarrkthurrunayi, ga dhuwalana ŋarra biyapul balayi buŋgawayi nhina yukurra, ga biyapul ŋarraku yolŋunydja walala märr‐ŋal'yun yukurra.
DAN 4:37 Yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋarranydja yukurra wokthun nhanŋuwaynha Godkuna yana, yakana ŋarra yurru märr‐ŋal'yun ŋarrakuwaynydja; nhanŋuwaynha yana ŋarra yurru märr‐ŋal'yundja yukurra. Ŋayinydja ŋuli bitjan warray liŋgu djäma rom‐waŋganydhirri warray yana, ga dharraḏakumanydja ŋayi ŋuli yindikunharamirri ŋanyapinyay ŋayi.” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi buŋgawa waŋananydja.
DAN 5:1 Yo, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi buŋgawa Nipukanitja yäku rakunydhinana, ga ŋayina gäthu'mirriŋuna nhanŋu Biltjatana yäku buŋgawa yukurrana nhinana ŋurikiyinydjayi wäŋawu, dharapulŋura nhanukalanydja. Waŋganymirrinydja waluyu ŋayi ŋuriŋiyi Biltjatayu garr'yurruna marrtjina ŋaḻapaḻmirrinhana wal'ŋu dharrpalmirrinhana ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, ḻuŋ'maranhaminana walala marrtjina ŋunhimalayinayi ŋurikala buŋgawawalana wäŋalili ŋathawuna ḻukanharawu ŋoynha ŋanya.
DAN 5:2 Ḻukananydja walala yukurrana ŋunhilinydjayi ŋänitji'na, bitjarrana liŋguna ḻukanana yukurrana leŋuna, bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawayunydja guyaŋinana ŋunhi nhanukala bäpa'mirriŋuyu djaw'yurruna dhapirrk ŋanya dhika wal'ŋu banikin malanha beŋuru Godkala Buṉbuŋuru Djurutjalamŋuru.
DAN 5:3 Bala ŋayi yänguŋalana ŋurikiyi banikin'kunydja, märr yurru walala yukurra ŋuriŋiyinydjayi banikin'thu ḻuka wurrkthun ŋänitji'na. Yo, ŋunhiyinydjayi banikin ganaŋ'maranhara nhanŋuway Godku gal'ŋu dhulŋuŋu, ga ŋuriŋinydjayi banikin'thu walala yukurrana ḻukanana ŋänitji'na, buku‐ŋal'yurrunana yukurrana manapara ŋurikina be nhäkuna walalaŋgalayŋuwuna waŋarrwu malaŋuwu.
DAN 5:5 Ga dhunupana walala nhäŋalanydja goŋnha, ŋayi maḻŋ'thurruna, bala bitjarra ŋayi ŋunhi wukirrinydja marrtjina dhäruknha gali'lili ŋurikalayi buŋgawawalana buṉbuŋura.
DAN 5:6 Yo, ŋayinydja ŋunhi nhäŋala ŋuriŋiyinydjayi buŋgawayunydja goŋdja wukirriwuynydja, bala ŋayi barrarinana wirrkina dhika, marrmarryurrunana manapara, ga ṉepaḻ maṉḏanha ŋayi wutthunminana, yalŋgithinana dhikana.
DAN 5:7 Bala ŋayi wäthurruna ŋunhiyinydja buŋgawanydja be gaḏamanmirriwuna ḻiya‐djambatjmirriwuna yolŋu'‐yulŋuwu ga galŋa‐mangaṯa'mirriwuna walalaŋgu, bala ŋayi walalaŋgala milkuŋalana, “Nhäŋa ya' dhäruk, ŋunha gali'lili ya' buṉbulili. Ma' nhäŋa marrtjiya, bala ḻakaraŋana ŋunhayi dhäruktja ŋarrakala, ga biyakayi liŋgu ḻakaraŋa nhä ŋunhi mayali' dhäruk. Ŋarranydja yurru wekama girri' dhapirrkmirrina ŋanyana dhikana ŋurikinydjayi yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru ŋarrakala ḻakarama, ga ŋunhiyinydjayi yolŋu biyapulnha ŋayi yurru dharrpalnha wal'ŋu dhiyakunydja wäŋawu.”
DAN 5:8 Yo, bala walala ŋunhi gaḏamanmirrinydja ḻiya‐djambatjmirrinydja wäŋgaŋala galkithinana, ga nhäŋala galkiŋuruna yukurrana ŋunhiyinydjayi dhäruktja, yurru nhäŋalanydja walala yukurrana dhumbal'yurrunana, yakana walala ŋula waŋganydhu dharaŋaranydja, ga yakana walala mayali' ŋunhi ḻakaraŋala ŋurikala buŋgawawala.
DAN 5:9 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawanydja buku wiripuyinana, ga waŋana ŋayi bitjarra, “Barrarinana dhuwala ŋarranydja mirithinana wal'ŋu. Nhaltjanna ŋarra yurru yulŋunydja?”
DAN 5:10 Ga ŋayinydja ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja nhanukala bäy ŋäkula warray ŋanya, bala marrtjina, ga waŋanana ŋanya, “Wäy, ŋunha wiripunydja yolŋu ya', ŋayinydja ŋunhayi yolŋunydja biyapul ŋayi ḻiya‐djambatj, liŋgu nhanukala yukurra walŋa birrimbirr Godku nhina. Ŋayina marŋginydja ŋurikiyi nhäku malanyŋuwu ŋunhi yukurra ŋorra be djuḻuḻ'yun bitjarra, ga yäkunydja ŋayi ŋunhayi Dänyul. Djuy'yurra nhanŋuna, märr ŋayina yurru ḻakaramanydja dhunupanydja nhä ŋunhi mayali' dhuwaliyi.” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja ḻakaraŋala.
DAN 5:13 Ga dhunupana yana walalanydja gäŋalana ŋanya Dänyulnhanydja balayina buŋgawawalana, ga ŋayinydja buŋgawayunydja nhäŋalana ŋanya, bala waŋana bitjarrana, “Dhuwala nhe ŋunhi yulŋunydja Dänyul? . . . ŋunhi ŋarrakala bäpa'mirriŋuyu nhuna gäŋala lili beŋuru Djudaŋuru?” bitjarra.
DAN 5:14 “Ŋänha ŋarra ŋuli nhuna yulŋunydja, ŋunhi nhenydja biyapul wal'ŋu ḻiya‐djambatj dhuwala yolŋu, liŋgu dhuwali nhokalanydja nhina yukurra Godku warray Birrimbirr.
DAN 5:15 Ŋarranydja ḏukṯuk nhe yurru nhäma ŋunhayi dhäruk, ŋunha ya', bala nhe yurru ḻakaramana ŋarrakala mayaliny'tja ŋurukuyi, ga ŋarranydja yurru nhuŋu rarr'yun mirithirrina guḻku'na girriny'tja malanha, dhapirrkmirrina ŋanyana.”
DAN 5:17 Ga ŋayi Dänyulnydja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Yaka dhuwala ŋarranydja djäl nhokalaŋuwu girri'wu,” bitjarra. “Yurru yuwalk ŋarra yurru dhuwaliyi nhämanydja ga ḻakarama ŋarra yurru mayali' ŋunhiyi dhäruk nhuŋu.
DAN 5:18 Yo, bäpa'mirriŋunydja nhuŋu ŋunhi biyapul wal'ŋu ŋayi buŋgawa ŋurruŋu, ga bukmak ŋunhi yolŋu walala dhiyalaŋumi buku‐ḻiw'maramanydja nhanukala warrpam' goŋŋura, bala ŋayi mirithinana ŋurr'yurrunanydja ga garrwar‐ḻakaranhaminana, yurru Godthunydja ŋanya nyilŋ'maraŋala dharraḏakuŋala.
DAN 5:21 Bala ŋayi ŋunhi nhuŋu bäpa'mirriŋunydja muḻkurr bawa'mirriyinana, ga nhinananydja ŋayi yukurrana warraŋulnha ŋunhana, ḻukana ŋayi marrtjina mulmuna, bitjarrana bitjan ŋuli wäyindhu, yana liŋgu ga marŋgithina ŋayi gal'ŋu dharaŋara, ŋunhi bukmak dhuwala wäŋa buku‐ḻiw'marama nhanŋuway yana dhulŋuŋu Godku.
DAN 5:22 “Ga nhenydja nhanŋu gäthu'mirriŋunydja marŋgi muka, ŋäkula nhe yukurrana liŋgu, yurru yaka nhe yana nyilŋ'maranhamina dharraḏakunhaminanydja nhunapinyay nhe. Yo, ŋurr'yun nhe yukurra nhäyu malaŋuyu nhokalay nhe, ga garrwarkunhamina nhe nhunapinyay nhe, bitjarra yana liŋgu bitjan bäpa'mirriŋu nhuŋu. Ŋunhiyinydjayi banikin' garwarrwarrny'tja malanha nhanŋuway Godku Waŋarrwu dhulŋuŋu, ga dhuwalana gay' nhuma yukurra ḻukana ŋuliŋuruyi banikin'ŋurunydja ŋänitji'na, buku‐ŋal'yunna yukurra manapan be nhäkuna walŋamiriwwuna nhäŋiniŋ'kuna waŋarrwu nhokalaŋuwu, ŋunhi ŋayi ŋuli yaka nhäma, ga yaka ŋayi ŋuli ŋäma ŋuriŋiyi. Yurru Gunhu' Waŋarrnydja Godtja, yuwalk warray ŋayinydja wal'ŋu Waŋarr, ga nhanukala nhenydja goŋŋura yana. Ŋayi yurru waŋanydja nhuna, nhätha nhe yurru nhina walŋa, ga nhätha nhe yurru rakunydhirri, yurru nhenydja ŋanya yukurra dhuwala warku'yunna yanana, yakana nhe yukurra märr‐ŋal'yun, buku‐ŋal'yun manapan nhanŋunydja.
DAN 5:24 Ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi Godthunydja wukirri dhuwalayi dhäruktja ŋunha gali'lilinydja ya'.”
DAN 5:25 Bala ŋayi Dänyulyunydja marrtjina nhäŋalana ŋunhi dhäruktja, bala waŋanana marrtjina, “Bitjan yukurra ŋunha dhäruktja waŋa gam'. ‘Meni, meni dekal wupatjin,’ balanyarayi ŋunha dhäruktja, ga dhuwala ŋunhayi mayaliny'tja gam'. Godthu ḏaykun'tja nhuŋu bothurruna liŋguna, yakana biyapulnydja nhe yurru buŋgawa dhiyakunydja wäŋawu mulkanharawu, liŋgu Godthunydja nhuna nhäŋalana marrtjina gatjarr'yurrunana, ga maḻŋ'maraŋalanydja ŋayi nhuna yätjnha yanana wal'ŋu. Galki dhuwala wäŋanydja nhuŋu yurru gulk‐gulkthunna märrma'lilina; wiripunydja yurru gali' buŋgawayu Mediyawuyyu djaw'yun, ga wiripunydja yurru gali' goŋdhu märrama buŋgawayu Burtjawuyŋuyu.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Dänyulyu ḻakaraŋalanydja buŋgawawalanydja.
DAN 5:29 Ga dhunupana ŋayi ŋuriŋi buŋgawayunydja dhaṯthurrunana marrtjina Dänyulnhanydja dhapirrkmirriyuna girri'yu ŋanyana dhikana, bala ŋayi nherraranydja ŋanya biyapulnha ŋayi dharrpal yolŋu ŋurikiyinayi wäŋawu.
DAN 5:30 Ga ŋuriŋi liŋgu yana munhaku miriŋunydja marrtjina beŋuru Mediyaŋurunydja nyäṉ'thurrunana, bala bumarana yana murrkay'kuŋalana buŋgawanha ŋunhi Biltjatanhanydja.
DAN 5:31 Ga buŋgawa ŋurukuy Mediyawuynydja Dariyatjtja yäku, ŋayina marrtjina ga wapthurruna nhanukalaynydja dharapullili Biltjatawalanydja, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋayina buŋgawa Dariyatjnha ŋurikiyinydjayi wäŋawu.
DAN 6:1 Bala ŋayi buŋgawa ŋunhi Dariyatjtja yäku waŋana bitjarrana, “Ŋarranydja yurru djarr'yun ŋurru'‐ŋurruŋunha yolŋu'‐yulŋunha, walala yurru yukurra djäka dhiyaku wäŋawu,
DAN 6:2 ga ŋayi Dänyul ŋurruŋunydja yurru gal'ŋu ŋuruku wiripu‐guḻku'wunydja ŋurru'‐ŋurruŋuwu, liŋgu ŋayi ŋunha ḻiya‐djambatjtja yolŋu, ga djämanydja ŋayi yukurra mirithirri gal'ŋu yana ŋamathama. Bukmak dhuwala wäŋanydja yurru nhanukala Dänyulwala goŋŋura warrpam'.”
DAN 6:4 Yurru walala ŋuruŋu wiripu‐guḻku'yunydja ŋurru'‐ŋurruŋuyu ŋanya mel‐ḏi'yurruna warray ŋunhiwalayi, bala walala waŋanhamina bitjanmina, “Yana ŋilimurru ŋanya nhäma yukurra yurru ŋunhawalayinydja, wanhaka ŋayi yurru ŋula nhä yätj djäma, bala ŋilimurrunydja yurru djäma marina nhanŋu ŋamaŋamayun.” Yurru yaka warray walala maḻŋ'maraŋalanydja nhanukala ŋula nhänydja yätjtja, liŋgu bitjarra warray liŋgu ŋayi Dänyulyunydja yukurrana djäma dhunupa ga ŋamakurru' warray, yaka warray ŋula nhä djarrpi'.
DAN 6:5 Bala walala waŋanhamina bitjanmina, “Yaka warray dhika ŋayi djäma yätjkuŋalanydja, yakana ŋilimurruŋgala ŋayi maŋutjiŋura ŋula nhä djäma yätjtja. Bitjan warray liŋgu ŋayi yukurra ŋunha buku‐ŋal'yundja nhanukalayŋuwala waŋarrwala warray Garraywala,” bitjarra.
DAN 6:6 Bala walala yukurrana guyaŋina ŋanya ŋupara, bala walala maḻŋ'maraŋalanydja yuwalkthi balanyarana, bala walala marrtjinana balayina buŋgawawalana, ga waŋana ŋanya buŋgawanhanydja bitjarrana, “Nhenydja dhuwala biyapul wal'ŋu buŋgawa bathala.
DAN 6:7 Ŋanapurrunydja dhuwalanydja walala ŋurru'‐ŋurruŋunydja ḏukṯuk, walala yurru bukmak yolŋu walala buku‐ŋal'yun yukurra nhuŋuwaynha yana waŋganyguna. Nhämirri warray nhe ŋuli romnha dhuwalayi nherrulu biyakunydja gam'. Bukmak yolŋu walala yurru buku‐ŋal'yun nhuŋuway yana waŋganygu, yana liŋgu ga 30 ḏaykun' yurru djuḻkthun. Ŋuli yurru yukurra ŋula yol yolŋu buku‐ŋal'yun ŋula wiripuŋuwunydja waŋarrwu, yana liŋgu ga ŋunhiyi walu yurru djuḻkthun, ga ŋilimurrunydja ŋanya yurru ḏupthun ŋunhawala ŋärŋgalilina ŋurikala maḏakarritjmirriwalana wäyingala walalaŋgala, märr yurru ŋayi burakirrina läyingalana ŋuriŋiyinayi bunharayu.”
DAN 6:9 Bala ŋayi buŋgawayunydja ŋunhi nherrarana romdja ŋunhiyi, bala ḏälkuŋalana yana wuṉḏaŋarrkuŋalana ŋuriŋi nhanukalay ŋayi yäkuyuna, märr yurru ŋunhi yukurra rom djingaryun djambimiriw yana.
DAN 6:10 Yo, ŋayinydja ŋäkulana Dänyulyunydja ŋunhiyinydjayi yuṯanydja rom, yurru yaka warray ŋayi ḏaḏawyurruna gulyurruna bukumirriyanharaŋuru Godkalanydja, yana ŋayi marrtjina bala roŋiyina nhanukalay ŋayi wäŋalilina, ga ṉepaḻ‐nyilŋ'thurruna, ga bukumirriyaŋala warray Garraywala Godkalana. Liŋgu bitjanna warray liŋgu ḏaykun'‐ŋupanna ŋayi ŋuli ḻapmaranha dhurrwaranydja, bala bukumirriyanhana Godkala yana yukurranha ŋuli.
DAN 6:11 Ga walala ŋuriŋi wiripu‐guḻku'yunydja ŋurru'‐ŋurruŋuyu nhäŋala ŋanya Dänyulnha, ŋunhi ŋayi yukurrana bukumirriyaŋala nhanukalaŋuwala Godkala.
DAN 6:12 Nhäŋalanydja walala, bala dhunupana yana gundupuŋala, bala ḻakaraŋalana nhanbala ŋuripa buŋgawawanydja ŋanya, waŋana bitjarrana, “Way buŋgawa, nhenydja ŋunhi nherrara yuṯa muka romdja ŋiniya? Waŋananydja nhe ŋunhi bitjarra gam', yolŋu'‐yulŋu yurru buku‐ŋal'yundja yukurra nhuŋuway yana waŋganygu, ga ŋuli yurru ŋula yol bukumirriyama yukurra bitjandhiyi wiripuŋuwunydja ŋula waŋarrwu, ŋilimurrunydja yurru ḏupthunna ŋanya ŋunhana läyingalana walalaŋgala marrya'mirriwalana ŋarŋgalilina,” bitjarra. Ga ŋayinydja buŋgawanydja yuraŋala ŋuriki dhärukku ŋunhi walala yukurrana ḻakaraŋala, “Yo, ŋarra nherraranydja ŋunhiyi romnhanydja, ga dhärrana ŋayi yukurra yurru djambimiriwnha nhämiriwnha.”
DAN 6:13 Bala walala ŋunhiyi ŋurru'‐ŋurruŋunydja waŋana nhanukala ŋurikala buŋgawawalanydja bitjarra, “Nhe marŋgi muka ŋunhi ŋurukunydja yolŋuwu Djudiyawuywunydja ŋi? . . . Dänyulwunydja? Yaka warray ŋayinydja ŋunhayi dhäruk‐märraŋala nhuna. Bitjan warray liŋgu ŋayinydja yukurra bukumirriyama warray nhanukalay warray ŋayi be Godkala, munhakumirri ga ḏämbuyu waluyu ga milmitjpa ḏaykun'‐gulŋiyinyarayu.”
DAN 6:14 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja, mirithina warray ŋayi galŋa‐yätjthinanydja, liŋgu ŋayi ḏukṯuk nhanŋu Dänyulwunydja wirrki yana wal'ŋu; yaka ŋayi djäl nhanŋu bunharawu. Bala ŋayi mirithinana guyaŋinanydja yukurrana walu‐ŋupara‐a‐a, bitjarrana liŋgu yukurrana, yurru gulkuruna ŋayi maḻŋ'maraŋalanydja dhukarrnydja walŋakunharawunydja nhanŋu Dänyulwu.
DAN 6:15 Bala milmitjpanydja wal'ŋu walu‐gärrinyarayunydja, ŋunhiyi walala ŋurru'‐ŋurruŋu marrtjina, ga waŋana buŋgawanha bitjarra, “Nhenydja yurru Dänyulnhanydja ŋurrkamana ŋi', ŋunhana ŋarŋgalilina maḏakarritjmirriwalana läyingalana, liŋgu nhe muka ŋunhi nherrara romdja, ga romdja ŋunhiyi yurru dhärrana yukurra yana djambimiriwnha.”
DAN 6:16 Bala walala ŋunhiyi buŋgawawu ŋuriki djämamirrinydja walala marrtjinana, ga mulkana ŋanya Dänyulnhanydja. Ga buŋgawanydja ŋunhi waŋana bitjarra nhanukala Dänyulwalanydja, “Bitjan liŋgu nhenydja ŋuli märr‐ŋal'yun nhokalaŋuwala be wal'ŋu waŋarrwala. Ŋarranydja ḏukṯuk nhuŋu, ŋayi yurru walŋakuma nhuna.” Bitjarra ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja waŋana Dänyulwala, bala walala ŋurrkaŋalana ŋanya ŋarŋgalilina, marrya'mirriwalana ŋunhi wäyingala walalaŋgala, märr yurru walala ŋuriŋi läyindhu buma murrkay'kumana ŋanya, bala ḻukana.
DAN 6:17 Bala walala dhurrwaranydja ŋunhi dhaḻ'yurruna bathalayuna ŋanyana guṉḏayu, bala walala ŋuriŋi buŋgawayu wal'ŋu ga ŋurru'‐ŋurruŋuyu yolŋuyu walalay mam'maraŋala yäkuna walalanhawuy walala ŋunhiwalayi dhurrwaralilinydja, märr yurru yakana ŋula yol marrtji ga ḻapmarama ŋunhiyi dhurrwara, ga dhawaṯmarama ŋanya Dänyulnha ŋuliŋuruyi.
DAN 6:18 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawanydja marrtjina roŋiyinana wäŋalilina nhanukalay ŋayi, yurru mirithina ŋayi yana galŋa‐yätjthinanydja wal'ŋu. Yakana ŋayi ŋatha ḻukana maranhuyina, ga yaka ŋayi ŋula wäthurruna wiripu‐guḻku'wu yolŋu'‐yulŋuwu ŋayaŋu‐djulŋikunharawu nhanŋu ŋula nhäyu manikayyunydja ga buŋgulyunydja. Ga warwuyurrunanydja ŋayi ŋunhiyi buŋgawanydja Dänyulwu munha‐ŋupara, yana liŋgu‐u‐u ga djaḏaw'yunarayu.
DAN 6:19 Ga ŋunhi ŋayi djaḏaw'yurruna wäŋanydja, dhunupana ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja gaŋgathinana, bala ṉaŋ'thurruna ŋunhana yana dhulmu‐rurraŋ'thunarawu ŋarŋgawuna.
DAN 6:20 Yo, galkithinana ŋayi wal'ŋu ŋunhana yana bäymana, bala ŋayi gawaw'yurrunana, waŋana bitjarrana, “Dänyul, djämamirri ŋuriki Walŋa‐ḏikṯikku Godku! Walŋa muka nhe yulŋunydja baḏak? Bitjan warray liŋgu nhenydja ŋuli yukurra dhuwala buku‐ŋal'yun nhokalayŋunydja nhe wal'ŋu waŋarrwu. Yuwalk ŋayi yukurra ŋayathama ganydjarrnydja walŋakunharawunydja nhuŋu?” bitjarra.
DAN 6:21 Ga dhunupana ŋayi ŋäkulanydja rirrakaynha ŋanya Dänyulnha, ŋayi waŋana nhanukala beŋuru ŋarŋgaŋurunydja, bitjarra warray, “Wäy buŋgawa, dhuwala ŋarra walŋa mukthun.
DAN 6:22 Godthunydja dhuwala djuy'yurruna djiwarr'wuynha muka yolŋunha walalanha, ga walala ŋunhi dhänydja gungaŋala, dhä‐mukmaraŋalanydja, ŋayathaŋalanydja yukurrana ḻäwunharaŋurunydja ŋarrakala läyinnhanydja, ga yakana walala bumaranydja ŋula nhaltjarranydja ŋarranha. Godthu ŋarranhanydja walŋakuŋala warray, liŋgu ŋarra yaka ŋayaŋu‐yätjkuŋala nhuna wo ŋula yolnha; yaka ŋarra djäma ŋula nhä djarrpiny'tja nhumalaŋgu,” bitjarra ŋayi Dänyulnydja waŋana.
DAN 6:23 Bala ŋayi ŋunhiyi buŋgawanydja ŋayaŋu‐djulŋithina dhika wirrki warray gal'ŋu, goŋmirriyina warray, ga waŋana bitjarra warray, “Ma', waḏutja dhawaṯmaraŋana ŋanya beŋurunydja ŋarŋgaŋurunydja, waḏutja ma'!” bitjarra. Bala walala warryurrunanydja ŋanya, dhawaṯmaraŋalanydja beŋuruyi, ga nhäŋalanydja marrtjina ḻatju' warray dhika, yaka warray ŋayi burakinanydja ŋula nhaltjarranydja, liŋgu ŋayi ŋayaŋu‐nherraṉmina ga märr‐yuwalkthina wirrki yana wal'ŋu Godnha.
DAN 6:24 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi bilyurruna ŋunhiyi buŋgawanydja, ga waŋana bitjarrana, “Ma' djalkthurra ŋunhiyina walalanha yätjmirrinhana yolŋu'‐yulŋunha ŋunha ŋarŋgalilinydja, ŋunhinhana walalanha ŋunhi walala yukurrana nyinyaŋdhurruna ŋuyulkthina nhanŋu Dänyulwu, walalana yurru murrmurryundja.” Bala walala mulka'‐mulkananydja walalanha, bala djalkthurrunana ŋunhana ŋarŋgalilina wal'ŋu, rrambaŋikuŋalana walalaŋgu miyalknha walalanha ga djamarrkuḻi'nhana. Ga dhunupana walala ŋunhi läyindja mala wapthurrunana yukurrana walalaŋgu, bala bumarana walalanha, bala ḻukanana.
DAN 6:25 Bala ŋayi buŋgawayunydja wukirri djorra'na bukmakkuna yolŋuwu walalaŋgu yana, ga ŋunhiyi djorrany'tja yukurra waŋa bitjanna,
DAN 6:26 “Dhuwalana romdja ŋarra yukurra nherraṉ gam'. Bukmakthirrina yurru yolŋunydja walala märr‐ŋal'yun yukurra Dänyulwalaŋuwuna Godku yana; ŋayi warray ŋunha walŋa‐ḏikṯiktja wal'ŋu God, ga romdja nhanŋu yukurra yurru dhärra bitjanna liŋguna, gupaḏalnha‐wala dhawar'yunamiriwnha.
DAN 6:27 Ŋayinydja ŋuli ŋunhi walŋakuma warray nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha, ga märrama ŋayi ŋuli dhawaṯmarama walalanha ŋula nhäŋuru. Bitjandhi yana liŋgu ŋayi ŋuli djäma mirithirrinydja wal'ŋu dhikanydja ganydjarr‐ḏumurrunydja rom, ga nhäma ŋilimurru ŋuli ganydjarrnydja nhanŋu ŋunha djiwarr'lili ga dhipala bäyma munatha'lili. Ŋuriŋinydjayi Godthu walŋakuŋala warray Dänyulnhanydja beŋuruyi läyingalanydja, ga yakana walala ŋuriŋi walalay wäyindhu maḏakarritjmirriyunydja ŋula nhaltjarra ŋanya bumaranydja, liŋgu Godthunydja yukurrana gunganhamirriyaŋala ŋanya. Yo, bukmakthirrina yurru yolŋunydja walala märr‐ŋal'yun ŋurikiyinayi waŋarrwu.” Ga bitjarrayina ŋayi buŋgawayu ŋuriŋiyi nherrara yuṯanydja rom.
DAN 6:28 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋayi yukurrana Dänyulnydja nhinana ŋamathaŋalana wal'ŋu dhikana, yana liŋgu ga ŋunhiyi buŋgawa Dariyatj rakunydhina.
DAN 7:1 Yo, ŋulinyaramirriyunydja dhuŋgarrayu ŋunhi ŋayi Biltjatana wapthurruna buŋgawayina dharapullili, bala ŋayinydja Dänyulyunydja bukaway'yinana, ga nhäŋalanydja ŋayi malina marrtjina, bala yana wukirrina marrtjina ŋayi ŋunhiyi mali yulŋunydja, ga dhuwalana ŋayi ŋunhi marrtjina wukirrinydja, ḻakaraŋalanydja gam'.
DAN 7:2 Waŋganymirri munhaku ŋarra yukurrana ŋorrana, bala ŋarra nhäŋala be dhika gapu, be dhika garaŋanydja, ga ŋarkulany'tja ŋunhiyi yukurrana ŋoy‐ḻaw'yurruna mirithina gal'ŋu yana, liŋgu wata yukurrana ŋunhi mirithina galkina, bo'yurruna ŋunhiyi gapunha birrka'mirriŋuru yana gali'ŋurunydja.
DAN 7:3 Ga biyapulnydja ŋarra nhäŋala ḏämbumiriwnha be nhänha wäyindhinyaranha walalanha, walala marrtjina dhawa‐yawaṯthurruna beŋuru ŋoyŋuru gapuŋuru, yurru wiripu warray, barrku'‐barrkuwatj warray rumbalnydja ŋunhiyi.
DAN 7:4 Waŋganydja ŋunhiyi rumbal balanyara biyaku ŋuli läyin, yurru binbarrmirri warray ŋunhiyinydjayi, bitjan ḏamala binbarr. Ga ŋuliŋuruyinydjayi ŋarra nhäŋala yukurrana ŋunhinha binbarrnhanydja barr'‐barryunara warray ŋula yolkuŋu ŋunhiyi. Bala ŋula yolthu ŋanya ḻaw'maraŋalanydja, bala dhärranhamaraŋalana bitjarrana bitjan ŋuli yolŋu yukurra dhärra, märrma'yuna djalkiriyu ŋayi yukurrana dhärrananydja. Ga ŋurikalayinydjayi nhanukalanydja Godthu wekaŋala muḻkurr nhanŋu, märr yurru ŋayi guyaŋirri yukurra, bitjan ŋuli yolŋuyu guyaŋirri.
DAN 7:5 Ga wiripunydja wäyin rumbal gaŋgathina beŋuruyi gapuŋuru ŋoyŋuru, rumbal bitjan biya yäku. Dhärrananydja ŋayi yukurrana märrma'yuna djalkiriyunydja, ga ŋunhanydja ŋopurrnydja ŋunhi nhanŋu bena dhika goŋ‐djarryurruna bunharawuna yukurranharawu, ga dhurrwaraŋuranydja nhanukala ŋurikalayi wäyingala ŋaraka malanha ḻurrkun', binhdhawuy ŋunhi ŋaraka malanha. Ga rirrakaynydja ŋarra ŋäkula, ŋayi waŋana bitjarra, “Ma' ḻukiyana marrtjiya ŋunha ya' guḻku'na wäyin ŋanak,” bitjarra.
DAN 7:6 Yo, mukthurruna yana ŋarra yukurrana nhäŋala ŋunhiyi malanha, ga maḻŋ'‐gay wiripuna wäyin rumbal, balanyarana bitjan bathalamirri butjikatthinyara yäku lipat, ga ḏiltjiŋura nhanukala ŋunhilinydja ga binbarr ḏämbumiriw warray, balanyara biyaku ŋuli wäyin ŋunhi buṯthunaramirri warray, ga ḏämbumiriw yana muḻkurrnydja nhanŋu. Ga bitjarrana ŋayi ŋunhi yulŋunydja, bitjan bathalana ŋayi buŋgawa, ga ŋunhanydja birrka'mirriŋuranydja bäpurru' ga bäpurru' miṯtji nhanukala ŋurikalayinayi goŋŋura warrpam'nha.
DAN 7:7 Ga ŋuliŋuruyinydjayi dhäŋuru ga wiripuna rumbal wäyin maḻŋ'thurruna, yurru biyapul warray wal'ŋu ḏäl warray, dhika wuṉḏaŋarr warray ŋanya, barrari‐wukunhamirrina, liŋgu ḻirranydja ŋunhi nhanŋu ḏälnha ŋanyana dhika weyinnha, ga ŋuriŋi ḻirrayunydja nhanukala ŋayi yurru dhakaṉgumana yolŋu'‐yulŋunhana ŋarakanha ga rumbalnha, ga bitjandhi liŋgu ŋuriŋi nhanukalay ŋayi djalkiriyunydja ŋayi yurru marrtji muŋdhu'‐muŋdhunna wiripu‐guḻku'nhanydja nhanukalay ŋayi. Ga ŋuriŋiyi be nhäyunydja wäyindhu yukurrana ŋayathaŋala dhandurruŋdja märrma' rulu.
DAN 7:8 Yo, nhäŋala ŋarra yukurrana ŋunhiyi dhandurruŋnha malaŋunha, bala ŋarra nhäŋala wiripuna dhandurruŋ yutjuwaḻa'na, ŋayi marrtjina gurarrthina ŋurikalayi walalaŋgala miṯtjiŋura ṉapuŋga', bala ŋayi ŋuriŋiyi yutjuwaḻa'yu ḏulŋurr'yurruna ḻurrkun'nhayi dhandurruŋnha malaŋunha ŋuliŋuruyi, bala ḏupthurrunana. Ga ŋunhiyi nyumukuṉiny'tja ŋunhi dhandurruŋ rumbalnydja maŋutjimirrina, bitjarrana bitjan yolŋuna maŋutji, ga dhämirrina ŋayi, biyapulnha ŋanyana bathalana dhänydja, waŋana ŋayi yukurrana bitjarra ŋurr'yurrunana nhanŋuwaynha ŋayi, wirrkina dhika waŋana marrtjina.
DAN 7:9 Yo, nhäŋalanydja ŋarra yukurrana ŋunhiyi‐i‐i, bala ŋarra nhäŋala nhinanharamirrina, walala nherrara nhinanharamirrina balanyarana bitjan buŋgawawu ŋunhi nhinanharawuy. Bala ŋayi marrtjina ŋunhinayi Waŋarr ŋunhi ŋayi nhinana yukurrana beŋuru liŋgu ŋurruŋuru, ŋunhiyina ŋayina marrtjina walŋa‐ḏikṯiknha wal'ŋu Waŋarr, bala nhinanana ŋunhimalayi ŋuriki mala‐yarr'yunarawuna yolŋu'‐yulŋuwuna. Yo, girriny'tja nhanŋu bena ŋanyana dhikana watharrnha wal'ŋu, ga marwat nhanŋu gaywaraŋu'na ŋanya dhapirrknha, ga nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiliyinayi nhinanharawuyŋurana. Ga ŋunhiyi nhinanharawuyndja bitjarra warray yukurrana biyaku ŋuli ŋäṉarr gurtha ŋatŋatthurru yukirri, ga djalkirimirri warray, ga ŋunhiyi djalkirinydja ŋoyŋuranydja bitjan gurthana yukirri nhäri, biyapulnha ŋanyana dhika ṉilŋṉilŋ'tja, biyaku ŋuli gurtha.
DAN 7:10 Yo, nhäŋalanydja ŋarra ŋunhiyi gurtha bitjarrana ŋayi ḻarryurrunanydja maya'‐mayaŋdhinana, bitjan gapuna maya'‐mayaŋnha, ŋuliŋuruyinydjayi nhinanharawuyŋurunydja yukurrana waṉḏinana, ga mirithirrina dhikana guḻku'na yolŋunydja walala dhärrana ḻiw'maraŋalana bitjarra buku‐ŋal'yurrunana yukurrana nhanŋu. Ga wiripu‐guḻku' biyapul miṯtji guḻku'yi yana dhärrana nhanukala gumurrŋuranydja ŋurikiyi mala‐yarr'yunarawunydja, bala ŋayi ḻapmaraŋala djorrany'tja ŋunhi ŋurikina mala‐yarr'yunarawuna yolŋu'‐yulŋuwuna.
DAN 7:11 Yo, nhäŋalanydja ŋarra yukurrana ŋunhiyinydja malanha, ga ŋayinydja yukurrana ŋunhi dhandurruŋdja yutjuwaḻany'tja mukthurruna warray waŋana yukurrana, be warray yukurrana waŋana bitjarra, märr‐winya'yurruna warray, ŋurr'yurruna warray nhanukalay ŋayi ŋula nhäyu. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi Garrayyunydja ŋunhiyi bumarana ŋanya murrkay'kuŋalana ŋunhinhayi be nhänhanydja wäyinnha ŋunhi dhuḏitj ŋayi dhawaṯthurruna, ga rumbalnydja walala ŋanya ḏupthurruna ŋunhana‐wala bena‐wala wäŋalili ŋunhi rakunymirriwalana, ga nhäranana ŋayi ŋunhi ŋuriŋi gurthayuna yulŋunydja, baḏuwaḏuyurrunana yana.
DAN 7:12 Ga biyapul ŋayi Garrayyu ŋunhinydja wiripuŋunhanydja malanha ḻurrkun'nhanydja bitjarra nyilŋ'maraŋalana dharraḏakuŋalana; märr‐gurriri yana walala yurru ŋunhiyi walala nhinanydja yukurra, ga yakana biyapulnydja walala yurru buŋgawamirri nhina yukurra.
DAN 7:13 Yo, mukthurrunaŋga yana ŋarra bukaway'yina yukurrana, bala ŋarra nhäŋala ŋula yolnhana, ŋayi yukurrana dhärrananydja yolŋuna rumbalnydja, marrtjinanydja ŋayi yukurrana lili waŋupini'kurru beŋuru djiwarr'ŋuru. Marrtjinanydja ŋayi yukurrana ŋurikalana ŋunhi ŋurruthaŋala ŋayi nhinana yukurrana, ŋurikalana dhärranhayŋuwalana, bala ŋayi dhärrananydja ŋunhana yana nhanukala gumurrlilina.
DAN 7:14 Bala ŋayi Godthu dhunupa wekaŋalana ŋunhiyi birrka'mirrinhana bäpurru'nhanydja nhanukalana goŋlili ŋurikalayina, ŋayina yurru yukurra ŋarambiya'yu ŋayathama ga gäma miṯtjinha ga bäpurru'nha bukmaknhana; buku‐ḻiw'marama yana wäŋakurru yolŋu walala nhanŋuwaynha yurru warrpam'nha yana, ga bukmak yurru yana buku‐ŋal'yundja nhanŋuway waŋganygu. Ga ŋunhiyinydjayi yurru buŋgawa gupaḏalnha‐wala yanana, ga romdja nhanŋu yurru dhärra bitjanna liŋguna dhä‐yawar'yunamiriwnha, yakana yurru yana baḏuwaḏuyundja.
DAN 7:15 Yo, nhäŋalanydja ŋarra yukurrana ŋunhiyi ṉirryurruna bitjarra, ŋoy‐wilwilmirriyu dhika, ŋoy‐barrarimirriyu ŋunhiyi.
DAN 7:16 Bala ŋarra marrtjina galkikuŋala wal'ŋu ŋurikalayi ŋunhi ŋayi yukurrana dhärrana, bala ŋarra dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana, “Nhä ŋunhiyi mayaliny'tja ŋunhi ŋarra nhäŋala malinydja?”
DAN 7:17 Bala ŋayi ḻakaraŋala ŋarrakala bitjarrana, “Ŋunhiyinydjayi ḏämbumiriwnydja wäyin malanha ḻakarama yukurra ḏämbumirriwnhana ŋunhiyi bäpurru'nha, ŋunhi yurru ŋayi maḻŋ'thun yalala ŋuriŋi dhä‐yawaryunaramirriyu waluyu, bala walala yurru waŋga'‐waŋgany ŋunhi bitjan buŋgawana dhiyaku munatha'wuna wäŋawu.
DAN 7:18 Ga ŋunhala dhä‐yawar'yunaraŋuranydja nhanukalaynha Godkalana yurru yolŋu'‐yulŋuyu goŋdhu märrama dhuwala munathany'tja wäŋa, bukmak yana warrpam' yurru ŋurikala goŋŋura walalaŋgala, gupaḏalnha‐wala yurru.”
DAN 7:19 Bala ŋarra dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Wäy, ḻakaraŋa mak ŋarrakala ŋunhiyi wäyinnha, ŋunhi ŋayi maḻŋ'thurruna dhuḏitj wal'ŋu, ŋunhiyi rumbal barrari‐wukunharamirri ŋunhi ya', bathalamirri ŋunhi ḻirra gal'ŋu ga dharirr, ŋunhi ŋayi yukurra muŋdhu'‐muŋdhun wiripu‐guḻku'nha ŋuriŋi nhanukalay ŋayi djalkiriyu, ŋunhiyi mak ŋarrakala ḻakaraŋa.
DAN 7:20 Nhä ŋunhiyinydjayi 10‐dja dhandurruŋ nhanukala muḻkurrŋuranydja mayali' ḻakarama yukurra? Ga yol ŋunhi dhandurruŋ yutjuwaḻany'tja? . . . ŋunhi ŋayi maḻŋ'thurruna dhuḏitj wal'ŋu? . . . ŋunhinydja ŋunhi ŋayi ḏulŋurr'yurruna ḻurrkun'nha dhandurruŋnha ŋuliŋuruyi? Yo, maŋutjimirrina ŋayi ŋunhi yulŋunydja, ga bitjarra liŋgu ŋayi yukurrana märr‐winya'yurruna be‐e‐e, ŋurr'yurruna yulŋunydja nhanŋuway ŋayi waŋananydja yukurrana. Yo, barrari‐wukunhamirrina ŋunhi ŋayinydja, barrarimirrina gal'ŋu yana ŋurikala wiripu‐guḻku'walanydja. Yol ŋayi ŋunhiyi yolŋu yutjuwaḻany'tja dhandurruŋ?”
DAN 7:21 Yo, ŋarra dhä‐wirrka'yurrunanydja bitjarrayi, liŋgu ŋarra nhäŋala yutjuwaḻa'nha ŋunhiyi dhandurruŋnha, ŋayi yukurrana bumara warray Godkunydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, ga djuḻkthunmaraŋalana ŋayi walalanha yukurrana yulŋunydja, yana liŋgu ga Godnha ŋayipina marrtjina lili, bala ḻapmaraŋalana ŋunhiyi djorrany'tja mala‐yarr'yunarawuna. Yo, djarr'yurrunanydja ŋayi marrtjina mala‐yarr'yurrunanydja ŋunhi nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha, bala ŋayi waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja walala gay ŋarrakuway wal'ŋu yolŋu'‐yulŋu ŋayaŋu‐dhunupamirri.” Bala ŋayi wekaŋala walalaŋgalana goŋlilinydja bukmak wäŋanhanydja; walala yurru ŋunhiyi walala Godku ŋunhi yolŋu walala nhina yukurra buŋgawanydja wal'ŋu bukmakku wäŋawu buku‐ḻiw'marama.
DAN 7:23 Yo, ŋayi ḻakaraŋala ŋuriŋinydja ŋunhi ŋarra dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Ŋunhanydja gay' ŋunhi ŋayi maḻŋ'thurruna dhuḏitj gal'ŋu, ŋunhayinydjayi malina ŋayi bapurru'na, ŋunhi ŋayi yurru maḻŋ'thun yalala dhä‐yawar'yunaramirriyu waluyu. Yo, ŋuthandja ŋayi yurru bena birrŋ'thunna bathalayirrina, yindiyirrina wal'ŋu, yurru ganaŋ'thun warray ŋayinydja yurru ŋurikala wiripu‐guḻku'walanydja, bitjan ŋayi yurru buŋgawana yulŋunydja bukmakkuna, birrka'mirriwuna buku‐ḻiw'marama, bumana marrtji yurru muŋdhu'‐muŋdhunna yolŋu'‐yulŋunhanydja bukmakkumana.
DAN 7:24 Ga ŋunhiyi yukurra ḻakarama dhandurruŋ malanha malinydja 10‐nha yana buŋgawamirrinhanydja, ŋunhi walala yurru nhina yukurra ŋurru'‐ŋurruŋuna ŋurikiyi wakingunydja wal'ŋu bäpurru'wu. Ga ŋuliŋuruyi dhäŋuru ga wiripuna yurru yolŋu buŋgawayirri, bala ŋayi yurru ḏupthunna yana ŋunhiyinydja malanha yana, ŋunhi ḻurrkun'nhanydja buŋgawanha walalanha.
DAN 7:25 Ga waŋanydja ŋayi yurru mirithirrina wal'ŋu yanana, bathalamirrina ŋanyana dhäruktja yurru waŋa ŋayi yukurra yätjkumana ŋunhanydja ŋunhi yuwalkŋunhanydja gal'ŋu Godnha, ga bitjandhiyi liŋgu ŋayi yurru ṉiṉ'ṉiṉmaramana, muŋdhu'‐muŋdhunna Godkunydja ŋunhi yolŋunha walalanha. Bala ŋayi yurru djambina romdja ŋunhinydja, märr yurru walala yakana buku‐ŋal'yun ŋuriki yuwalkŋuwunydja wal'ŋu Godku, ga walalanydja ŋunhi Godkunydja yolŋu walala nhanukalana gal'ŋu goŋŋura yurru ḻurrkun'nha dhuŋgarra ga biyapul 6‐nha ŋaḻindinydja yurru.
DAN 7:26 Ga ŋunhala bala dhä‐yawar'yunaraŋuranydja ŋayi yurru Godthu ŋanya djarr'yunna, nhämana marrtji, bala ḻakarama yätjnha yana ŋanya, bala ŋayi yurru miṯtjinhanydja ŋunhi bäpurru'nhanydja märramana dhawaṯmaramana ŋuliŋuruyi nhanukala goŋŋurunydja; yakana biyapul ŋayi yurru buŋgawa wal'ŋu, yanana ŋayi yurru Godthunydja ŋanya baḏuwaḏuyunna warrpam'thuna.
DAN 7:27 “Ga ŋuliŋuruyi dhäŋuru nhanukalanydja, Godthu yurru wekama miṯtjinha bäpurru'nhanydja bukmaknha yana buku‐ḻiw'marama ŋurikalana goŋlili nhanukalaŋumirriwalana yolŋu'‐yulŋuwala, ga walalana yukurra yurru ŋayathamanydja, ga gämanydja bukmak nhä malanha warrpam' gupaḏalnha yanana‐wala yurru. Bala yurru bukmak ŋunhi munatha'wuynydja buŋgawa walala dhäruk‐märranharamirri walala Godkalaŋuwuna ŋurikina yolŋu'‐yulŋuwu.”
DAN 7:28 Bala ŋayi dhawar'yurrunanydja Dänyulyu waŋana bitjarrana, “Dhuwalayina malanha ŋarra yukurrana nhäŋalanydja ŋunhi malinydja, bala ŋarra ŋunhi gaŋgathinanydja beŋuruyi yakurrŋurunydja, wirrkina ŋarra ŋoy‐yuṉdhurrunhanydja wal'ŋu. Bala ŋarra dhäruk‐mukthurrunana, yakana ŋarra yana ḻakaraŋala ŋula yolkala yolŋuwalanydja nhä ŋunhi ŋarra nhäŋala, ga ŋäkula ŋarra.”
DAN 9:1 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi ŋayi Dariyatjnha buŋgawayina ŋuriki Bapilunbuyŋunydja wäŋawu, ŋarranydja ŋunhi maŋutji‐ḻaw'maraŋala djorra' Godku dhäruk, bala ŋarra nhäŋalana marrtjina dhäruk ŋunhina ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala Djiramayawala, bala ŋarra maḻŋ'maraŋalanydja ŋunhilimiyi djorra'ŋuranydja dhäruk waŋgany, balanyara gam'. Djurutjalamdja yurru wäŋa ḏaw'‐ḏawyunna muṉguythirrina dhikana yolŋumiriwyirrina, yana liŋgu yurru‐u‐u ga 70 dhuŋgarranydja djuḻkthun. Ga ŋunhi ŋarra nhäŋalanydja ŋunhiyi, bala ŋarra dharaŋarana dhunupana, ŋunhi ŋunhiyinydjayi walu dhä‐ḏir'yunaramirrinydja yaŋara‐dhawar'yunarana liŋguwuynha; dhuwalanydja walu gay gäthuranydja ŋunhi ŋayi yurru Godthu gäma nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha balayi giṯmaramayi ŋunhiwalayi wäŋalili walalaŋgalay.
DAN 9:3 Bala ŋarra bukumirriyaŋalanydja mirithinana yana dhika wal'ŋu wirrkina Garraywalanydja Godkalanydja, bitjarra ŋarra bukumirriyaŋalanydja yukurrana ŋoy‐ŋathamiriwnha wal'ŋu, ŋäthinana manapara ŋarra marrtjina, ga ŋayaŋu ŋarra ŋunha warwumirriyina ŋilimurruŋgalaŋuwu yätjku malaŋuwu.
DAN 9:4 Yo, bukumirriyaŋalanydja ŋarra yukurrana ŋunhi bitjarrayi, ḻakaranhamina ŋarrakuway ŋarra yätj ga ŋarrakalaŋuwu ŋuruku yolŋu'‐yulŋuwu yätjku, ga bitjarra ŋarra bukumirriyaŋalanydja gam'. “Garray God Waŋarr, nhenydja biyapul wal'ŋu bathala, Waŋarr wal'ŋu, ga dhuwala ŋarra yukurra märr‐ŋal'yundja nhokalaynha yana. Bitjan liŋgu nhe ŋuli djämanydja bitjan yana liŋgu bitjarra nhe ŋunhi dhawu' nherrara, ga bitjan liŋgu nhe ŋuli märr‐ŋamathirrinydja märryu‐ḏapmaranharamirriyu ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yukurra märryu‐ḏapmarama nhuna, ga ḏälkuma ŋayathama nhuŋu romnha.
DAN 9:5 “Garray, ŋanapurrunydja dhuwala dhuwurr‐yätj gal'ŋu yana; djämanydja ŋanapurru mirithina yana gal'ŋu ŋula nhä romdja nhäŋiniŋ', bitjarra ŋanapurru dhuwurr‐waḏatjtjurrunana nhuŋunydja rom. Nhenydja ŋunhi ḻakaraŋala ŋanapurruŋgu dhukarrnydja dhunupa nhinanharawu ŋamathanharawu, yurru ŋanapurrunydja bilyurruna, ga ŋapa warray wekaŋala nhuŋu; yaka ŋanapurru dhäruktja märraŋala nhuna.
DAN 9:6 Ŋuriŋi nhokala djämamirriyunydja yolŋuyu dhäwu'‐gänharamirriyunydja, liŋgu walala yukurrana ḻakaraŋala nhuŋu dhäruktja ga dhäwuny'tja ŋanapurruŋgalaŋuwala be buŋgawawala walalaŋgala ga ŋurru'‐ŋurruŋuwala ga bukmakkala yolŋu'‐yulŋuwala, yurru ŋanapurrunydja yaka warray ŋäkula, mäkiri'‐yaw'yunmina warray ŋanapurrunydja.
DAN 9:7 “Garray nhenydja ŋunhi ŋuli djäma rom‐dhunupayirri warray bitjan liŋgu, ga ŋanapurrunydja yukurra dhuwala gorana ŋuriŋi ŋunhi ŋanapurru ŋuli ŋula nhä djäma nhäŋiniŋ' rom. Bukmakthirri yana ŋanapurru yolŋunydja dhuwurr‐yätjmirri, ŋunha ŋunhi yolŋu walala ŋunhi walala yukurra nhina Djudiya wäŋaŋura, ga be‐wala ŋunhi nhe barrkuwatjkuŋala walalanha wäŋalili barrkulili. Yo, nhe ŋunhi bitjarrayi ŋanapurrunha barrkuwatjkuŋalanydja, liŋgu ŋanapurru nhuna meṉguŋala ga ŋapa nhuŋu wekaŋala, ga bilyurruna ŋunha wiripuŋuwala waŋarrwala.
DAN 9:8 “Yo Garray, ŋanapurrunydja dhuwala goramirrina yulŋunydja, liŋgu ŋuriŋi ŋanapurruŋgala ŋurru'‐ŋurruŋuwala ga märi'muwala ŋanapurruŋgalaŋuwala dhuwurr‐yätjthinyarayu. Ŋanapurrunydja dhuwala ŋapa‐nherraṉminana, yaka ŋanapurru ḏukṯuk ŋanapurru yurru nhina galki nhokala, galkithirri.
DAN 9:9 Yurru nhenydja ŋunhiyi warray, mel‐wuyunaramirri warray God ŋanapurruŋgunydja; waḏutja warray ŋuli nhenydja bäy‐ḻakarama ŋurikiyi, ŋunhi ŋanapurru ŋuli roŋiyirri bilyun nhokala.
DAN 9:10 “Garray, nhe wekaŋala liŋgu nhuŋuwaynydja nhe romnha ŋanapurruŋgala, yurru ŋanapurrunydja yaka warray marrtjina ŋuliwitjarrayi nhokalanydja romgurru ga gatjaḻkurru.
DAN 9:11 Ŋanapurru Yitjuralyunydja bukmakthu yana bakmaraŋala nhuŋu romdja; yakana ŋanapurru dhäruk‐märraŋala nhuna. Ŋanapurru marrtjina gupa‐wuḻkthurrunana yana ŋanapurruŋgalaynha djälyu, ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi marinydja marrtjinana lili ŋanapurruŋgu.
DAN 9:12 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhe ŋanapurrunha dharraykuŋala liŋgu ḻakaraŋala, ŋunhi yurru mari bathala buna ŋunhi ŋanapurru yurru yakanydja marrtji nhokalanydja romgurru, ga liŋguna dhuwala maḻŋ'thurrunana yulŋunydja, bitjarra yana liŋgu ŋunhi nhokala dhäwu'‐gänharamirriyu ḻakaraŋala. Nhe ŋanapurrunha dhä‐ḏir'yurrunanydja yuwalkkuŋala yana ga ŋanapurruŋgu ŋurru'‐ŋurruŋunha, yurru ŋanapurrunydja mukthurruna warray yana dhuwurr‐yätjthina djäma ŋula nhä; yaka ŋanapurru bilyurruna, ga marrtjina ŋuliwitjarra nhokalanydja yuwalkŋukurrunydja gal'ŋu romgurru ga dhukarrkurru.
DAN 9:14 Yo Garray, dhunupa ŋunhi nhuŋunydja, ŋunhi nhe ŋanapurrunha dhä‐ḏir'yurrunanydja, liŋgu ŋanapurru yaka nhuna dhäruk‐märraŋala.
DAN 9:15 “Garray Gunhu' Waŋarr, ŋanapurrunydja dhuwala nhuŋuway yolŋu walala, nhe ŋanapurrunhanydja dhawaṯmaraŋala beŋuru Yetjipŋurunydja ŋuriŋi nhokalay bathalayu gal'ŋu ganydjarryu, yurru ŋanapurrunydja dhuwurr‐yätjthina warray, ga djäma yätj warray rom.
DAN 9:16 Garray, nhenydja ŋunhi mel‐wuyunaramirri, yaka yana Garray mukthurra‐wala ŋaramurryiyanydja ŋanapurruŋgu. Ŋunha Djurutjalamdja wäŋa nhuŋuway yana wal'ŋu dhulŋuŋu, yurru ŋuruŋu ŋunhi yolŋuyu walalay ŋunhi walala yukurra nhina ḻiw'marama, walala yukurra waŋa yätjkumana dhika ŋunhayi wäŋanha ga ŋanapurrunha rrambaŋikumana, liŋgu ŋanapurru dhuwurr‐yätjthina, ga bitjarrayi liŋgu ŋuriŋi ŋanapurruŋgala märi'muyunydja walalay dhuwurr‐yätjkuŋalayi yana.
DAN 9:17 “Garray, ŋäka ŋarrakuŋu dhuwala bukumirriyanharawuynydja, ŋarra märrliliyamanydja yukurra wirrki yana nhokala. Gaŋgathinyamirriyaŋana ŋunhanydja yuṯakuŋana nhuŋuway Buṉbunhanydja, ŋunha marrtji ŋorra baḏuwaḏuyunara buḻwaŋ'thunara, biyaka djäma yuṯakuŋana gal'ŋu dhapirrkkuŋana, märr yurru wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu'‐yulŋu marŋgiyirrina, ŋunhi nhepi warray yuwalkŋunydja gal'ŋu God.
DAN 9:18 “Garray, ŋanapurrunydja dhuwala nhina yukurra ŋayaŋu‐yätjthirrina. Ŋäka ŋanapurruŋguŋu ŋäthinyarawuynydja, ga nhäŋa ŋanapurrunha ŋuriŋi mel‐wuyunaramirriyuna, liŋgu ŋanapurru djäma djarrpi' yana gal'ŋu, yaka dhunupa.
DAN 9:19 Garray, ŋäka ŋanapurruŋguŋu dhuwala bukumirriyanharanydja, ga bäy‐ḻakaraŋana yana. Garray, djämana yana yulŋunydja ŋuriŋi nhokalay ganydjarryuna; djämanydja waḏutjana, märr yurru bukmaknha yolŋu marŋgiyirrinydja ŋunhi nhepi Godtja yana. Liŋgu dhuwala wäŋa ga ŋanapurru dhuwala yolŋu'‐yulŋu yäkumirri nhokalaŋumirri yana.” Ga bitjarrayi ŋarra yukurrana bukumirriyaŋalanydja.
DAN 9:20 Yo, bitjarra liŋgu ŋarra yukurrana bukumirriyaŋalanydja Godnha, bitjarra ŋarra ḻakaraŋala marrtjina ŋarrakuway ŋarra yätj malanha ga ŋarrakalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu ŋuriki Yitjuralwu, ŋunhi ŋanapurru djäma yätjkuŋala djarrpi'kuŋala, yaka dhunupa. Ga bitjarra liŋgu ŋarra yukurrana ŋäŋ'thurruna Garraynha yulŋunydja yuṯakunharawunydja ŋuriki nhanukalaŋuwu dharrpalwunydja Buṉbuwu.
DAN 9:21 Ŋunhi ŋarra yukurrana mukthurrunaŋga yana bukumirriyaŋala, bala ŋarra nhäŋalana djiwarr'wuynha yolŋunha yäkunha Gaypurulnhana, ŋunhinhanayi ŋunhi ŋarra nhäŋala ŋanya ŋäthili wal'ŋu, ŋayi marrtjinanydja lili ŋarrakala ŋulinyaramirriyuna waluyu ŋunhi walala bini yukurranha bukumirriyanha ŋunhiliyi Godkala Buṉbuŋura.
DAN 9:22 Marrtjinanydja ŋayi, bala waŋana ŋarranha bitjarra, “Dänyul, ŋarranydja dhuwala marrtjina lili guŋga'yunarawu nhuŋu, märr yurru nhe marŋgiyirri nhaltjan yurru ŋunhiyi maḻŋ'thun yalala, nhä ŋayi Godthu ŋunha nherrara.
DAN 9:23 Ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi nhe ŋurru‐nherrara bukumirriyaŋala bitjarrayi, Godthunydja nhuna ŋäkula ŋunhi, ga dhunupana ŋayi djuy'yurrunanydja ŋarranhana lili nhokala. Yuwalkthi nhuŋu ŋayi yukurra mirithirri märr‐ŋamathirrinydja, bala ŋayi djuy'yurrunana ŋarranha lili nhokala, ḻakaranharawu ŋurikinayi ŋunhi ŋayi Godthu nherrara, nhä yurru ŋunhi maḻŋ'thun ŋunhala bala yalala.
DAN 9:24 “Yo, Godkunydja yolŋu walala nhanŋuwaynydja ŋunhi yurru yukurra nhina dhiyala Bapilundja wäŋaŋura 70 dhuŋgarranydja, ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋayi yurru Godthunydja dhawaṯmaramana walalanha, märramana yurru dhipuŋurunydja wäŋaŋuru. Ga ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi 400 ga 90-nydja yurru dhuŋgarra djuḻkthun, ŋulinyaramirriyunydja ŋayi yurru warrpam'nha yana dhawaṯmarama ŋuliŋuru yätjŋurunydja romŋuru wal'ŋu; nhuma yolŋu walala ga dharrpal ŋunhi wäŋa yurru ḏarrtjalknha ŋanyana dhikana, dhuwurr‐yätjmiriwnha ŋula nhämiriwnha. Yo, Godthunydja yurru buwayakkumana yana nhumalaŋgu yätjtja warrpam'nha, bala djäma nhumalanha yurru ḏarrtjalkkumana ŋanyana dhikana dhapirrkkumana wal'ŋu, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi nhumanydja yurru bukmakthirrina nhinanydja yukurra ŋunhilinayi nhanukalaynha rom‐dhunupaŋurana gal'ŋu romŋuranydja, gupaḏalnha‐wala yana yurru. Ŋäthilinydja ŋunhinydja, ŋuriŋi dhäwu'‐gänharamirriyu ḻakaraŋala, ŋunhi Godku Buṉbunhanydja yurru biyapul gaŋgathinyamirriyamayi dhuḻ'yundhi, ga yuwalk yana yurru bitjandhiyi maḻŋ'thundja; yuwalk yana yurru biyapul dhuwalayi wäŋanydja dhärra yukurra ḏarrtjalk yana, ganaŋ'thunara Godku nhanŋuway dhulŋuŋu.
DAN 9:25 “Ŋäka mäkiri'‐witjurra ga marŋgithiyana yulŋunydja. Yo, ŋuriŋi buŋgawayunydja wal'ŋu yurru nherraṉ rom, märr yurru yolŋuyu walalay dhuḻ'yundhi biyapul dhuwala Djurutjalamdja wäŋa, ga dhäŋuru ŋuliŋuru ŋunhi 49 dhuŋgarra yurru djuḻkthun, ga biyapul yurru ŋayi ŋunhiyi wäŋa Djurutjalambuynydja biyapul wuṉḏaŋarryirriyi dhärra yukurra ḻiw'maranhara yana ḻoḻuwuynydja gunganhara. Yurru ŋulinyaramirriyunydjayi dhuwalayi wäŋanydja mukthun yurru mari‐yakay yukurra djingaryun.
DAN 9:26 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi märr‐weyin ŋula nhämunha' dhuŋgarra, yana liŋgu‐u‐u 400 ga 34 dhuŋgarra yurru djuḻkthun, bala ŋayina yurru ŋunhiyinayi Godkuŋuna ŋunhi djarr'yunara walŋakunharamirrina yolŋu burakirri, walala yurru buma ŋanya murrkay'kumana, yaka nhanŋuwaynydja, wiripu‐guḻku'wu. “Ga yalalaŋumirriyunydja ŋayi yurru wiripuna yolŋu buŋgawa maḻŋ'thun, ŋunhinydja yurru ŋayinydja biyapulnha gal'ŋu miriŋu guḻku'mirrina marrtji lili, bala ŋayi yurru baḏuwaḏuyun Djurutjalam wäŋa, ga biyapul ŋunhiyi Buṉbu Godkuna. Yo, ŋunhiyi miriŋunydja yurru marrtji ŋurruthirrina, bala ŋurruŋu‐yuḻkthunna yurru djuḻkthunmaramana, ga dhika nhäna bunharamirrina yukurra yurru, bathalana ŋanyana mari, bunharamirri yukurra yurru bitjanna liŋguna, yana liŋgu ga ŋunhiyi dhä‐yawar'yunaramirri walu yurru buna.
DAN 9:27 Yo, ŋuriŋinydja ŋayinydja buŋgawayunydja yurru nherraṉ dhawu'na ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwalanydja miṯtjiwalanydja 7 dhuŋgarra, ga dhika ṉapuŋgany'tja yurru, ŋunhi yurru ḻurrkun' märr dhuŋgarra ga 6 ŋaḻindi djuḻkthunna, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyi dhawuny'tja nhanŋuway ŋayi bakmaramana; ŋayi yurru ḏaḏawmarama yolŋu'‐yulŋunha ŋuliŋuruyi buku‐ŋal'yunaraŋuru, märr yurru walala yakana yukurra biyapulnydja mundhurr wekama Godku ŋunhiliyi Buṉbuŋuranydja. Ga ŋayipi yana ŋuriŋi bili yurru ŋal'marama ŋunhiwala Godkala Buṉbulili ŋula nhä yana, yätjnha gal'ŋu mirithirrina, ga yakana yurru ŋayi ŋunhiyi Buṉbu ḏarrtjalktja yukurra djingaryun biyapulnydja, ganaŋ'thunara nhanŋuway Godkunydja, liŋgu ŋayina yurru ŋunhinayi ŋula nhäna yukurra djingaryun ŋunhili Godkalanydja Buṉbuŋura, ga yana liŋgu‐u‐u ga Godthu yurru ŋayipi baḏuwaḏuyundja ŋunhiyi ŋula yolnhanydja yolŋunha yätjnhanydja, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi Godthu ŋayipi liŋgu nherrara ŋurikiyinydjayi, ŋunhi ŋanya yurru ŋayi baḏuwaḏuyun rumbal‐winya'yunmarama.”
DAN 12:1 Yo, ga biyapul ŋayi ŋunhiyi djiwarr'wuyyu yolŋuyu ḻakaraŋala ŋarrakala bitjarra gam'. “Ŋulinyaramirriyunydjayi dhä‐yawar'yunaramirriyunydja waluyu, ŋunhiyinayi yolŋu djiwarr'wuy dharrpalnha wal'ŋu yurru marrtji yäku Mäykuḻnha, ŋunhina ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra gunganhamirriyama ŋapatjkuma nhumalanha Yitjuralpuyŋunha yolŋunha walalanha. Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi mirithirrina yurru ŋanyana bathalana marinydja maḻŋ'thun. Yaka ŋäthilinydja bitjarrayi maḻŋ'thurruna bathala mari, yurru ŋulinyaramirriyunydjayi Godthunydja yurru nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha dhawaṯmarama ŋuliŋuruyi mariŋurunydja, walŋakumana ŋayi yurru bukmaknhana yana wal'ŋu, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra dhärra'‐dharra yäku ŋunha Godkala djorra'ŋura.
DAN 12:2 Ga mirithirri guḻku' yolŋu walala ŋunhi walala marrtjina murrmurryurruna ŋäthili, walalanydja yurru gaŋgathirrina beŋuru moluŋurunydja yukurra, rumbal manapanna yurru; wiripu‐guḻkuny'tja yurru marrtji ga nhina ŋunhili galki nhanukala Godkala yana gal'ŋu gupaḏalnha‐wala, ga wiripu‐guḻku'nhanydja ŋunhinydja yurru djalkthunna yana, bala walala yurru nhina yukurra ganaŋ'thunna‐wala Godkalanydja gupaḏalnha‐wala.
DAN 12:3 Ga ŋunhinydja walala yolŋu'‐yulŋu ḻiya‐djambatjmirrinydja gal'ŋu, ŋunhi walala yuwalk gal'ŋu marŋgi Godku, ŋunhi walala yukurra bilyunmarama guḻku'nha mirithirri yolŋunha walalanha, märr yurru walala marrtji Godkalana yanana dhunupa'ŋukurruna dhukarrkurru, ŋunhinydja walala yolŋu'‐yulŋu yurru dhärra bitjanna bitjan djarraṯawun'mirrina gal'ŋu, bitjan walu ga ganyu' malanha, gupaḏalnha‐yana walala yurru yukurra räkukumanydja wäŋanha buku‐ḻiw'maramana.”
DAN 12:4 Bala ŋayi ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu waŋana ŋarrakala bitjarrana, “Dänyul, dhaḻ'yurrana dhuwali djorrany'tja, bala mam'maraŋanydja ŋuriŋina girri'yu mam'thunmaranharamirriyuna. Yo, dhuwalayi dhäruktja yurru dhärra yukurra dhaḻ'yunara yana, ga yakana ŋula yolthu yurru maḻŋ'marama ga dharaŋandja dhuwalayi mayali', ga yana liŋgu‐u‐u ga ŋuriŋi dhä‐yawar'yunarayuna waluyu ŋayi yurru ḻapthundja. Yo, ŋuriŋiyinydjayi dhä‐yawar'yunarayunydja waluyu yolŋu walala yukurra yurru marrtji bala ga lili, bitjanna yukurra, dhuḏithu bala ga bala bitjan, bitjanna yurru yukurra wäŋgamanydja yolŋunydja walala, ga yolŋu'‐yulŋunydja yurru marŋgiyirri mirithirrina guḻku'na nhäku malaŋuwu ŋunhi yukurra dhiyaŋu‐wala ŋorra djuḻuḻ'yun.”
DAN 12:5 Bala ŋarra nhäŋala märrma'nhana yolŋunhanydja maṉḏanha, maṉḏa yukurrana dhärrana galki mayaŋŋura gapuŋura, waŋganydja ŋunhala bala gali'ŋura, ga waŋganydja dhiyala lili gali'ŋura.
DAN 12:6 Bala waŋganydhu dhä‐wirrka'yurruna ŋanya ŋunhi djiwarr'wuynha yolŋunha bitjarra, “Nhämunha' dhuŋgarra yurru ŋupandja yukurra, yurruna ŋayi yurru ŋunhi mari bathalanydja ḏaḏawyun?”
DAN 12:7 Bala ŋayi ŋunhiyi djiwarr'wuynydja yolŋu goŋ‐garrwarthina bala djiwarr'lilina, bala ŋayi yana dhawu'‐nherrarana yäkuyu Garraywalana, waŋana bitjarrana, “Ŋuriŋiyinydjayi dhuŋgarrayu ḻurrkun'thunydja ga 6‐thu ŋaḻindiyu, ŋulinyaramirriyunydjayi yukurra yurru bumana yolŋunha walalanha, bitjanna ŋayaŋu‐yätjkumana yurru yukurra ŋunhi Godkunydja yolŋunha walalanha nhanŋuwaynydja. Yo, ŋurruŋunydja yurru dhuwalayi malanha maḻŋ'thun, yurruna ŋunhiyinydjayi ŋayaŋu‐yätjthinyaramirrinydja rom yurru dhawar'yun.”
DAN 12:8 Yo, ŋarra ŋäkula rirrakaynydja ŋanya ŋunhi waŋanharanydja ga dhäruktja, yurru yakana ŋarra ŋunhi dharaŋaranydja mayaliny'tja. Bala ŋarra dhä‐wirrka'yurruna ŋanya biyapul, “Wäy, nhä yurru ŋunhala bala dhä‐yawar'yunaraŋuranydja dhika maḻŋ'thun?”
DAN 12:9 Bala ŋayi ŋunhiyi djiwarr'wuynydja yolŋu waŋana bitjarrana, “Gatjuy marrtjiyana nhenydja yurru Dänyul, liŋgu mayaliny'tja yurru ŋunhiyi dhäruktja ŋorra yukurra djuḻuḻ'yunna, ga yana liŋgu‐u‐u ga dhä‐yawar'yunaramirriyu ŋuriŋiyi waluyu, ga ŋulinyaramirriyunayi waluyu yolŋuyunydja walalay yurru dharaŋan ŋunhi mayaliny'tja.
DAN 12:10 “Yo, guḻku'na mirithirrina yolŋu walala yurru yukurra ḏarrtjalkthirrinydja dhikanydja wal'ŋu ŋuriŋi ŋayaŋu‐yätjthinyaramirriyunydja romdhu malaŋuyu gatjarr'yunaramirriyunydja, bala walala yurru ḏarrtjalknha ŋanya dhikana, ŋula nhämiriwnha. Yurru ŋuriŋi yätjthunydja wal'ŋu dhuwurr‐yätjthunydja yolŋuyu, ŋayi yurru djäma mukthunna‐wala yana ḻäy‐ŋarr'ŋarrnha yukurra, yakana walala yurru dharaŋan. Yurru ŋuriŋina ḻiya‐djambatjmirriyuna yolŋu'‐yulŋuyu, ŋunhi walala marŋgi gal'ŋu Godku, walalana yurru dharaŋandja wal'ŋu mayaliny'tja ŋunhiyi.
DAN 12:11 “Yo, ŋayinydja yurru ŋuriŋinydja yolŋuyu gulmaramana ḏaḏawmaramana yolŋu'‐yulŋunha, märr yurru walala yakana yukurra gäma ga bathan mundhurr Godkunydja Garraywunydja ŋunhiyi biyapulnydja, bala ŋayi yurru nherraṉ be nhäna nhäŋiniŋ'nha, yätjnha gal'ŋu yanana, ŋunhiwala Godkalanydja Buṉbulili. Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋunhi ŋayi be nhä nherrara, ga ŋula nhämunha' yurru mirithirri guḻku' walu djuḻkthun, 1200‐nha ga 90‐na walu.
DAN 12:12 Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru yukurra dhärra mukthun ŋunhili liŋgu Godkala yana romŋura, märr‐nherraṉmirri gal'ŋu yuwalkkuma yana nhanukala, yana liŋgu ga ḏaykun' yurru djuḻkthunna marrtji, guḻku'na mirithirrina ḏaykun', 1300‐nha ga 53‐na, ŋayinydja yurru ŋunhinydjayi yolŋu ŋunhi ŋayi dhärra yukurra wuṉḏaŋarr, Godthunydja yurru ŋanya mirithirrina gal'ŋu goŋmirriyama.
DAN 12:13 “Dänyul, nhenydja mukthurrana‐wala yana märr‐nherraṉmiyana‐wala Garraywalanydja, ga yana liŋgu ga rakunydhirri nhe yurru, ga yalalaŋumirriyunydja ŋunhinydja dhä‐yawar'yunarayunydja nhe yurru gaŋgathirrina biyapul walŋathirriyi, bala nhe yurru märramana ŋunhiyinydja Godkuŋunydja buku‐ruŋinyamaranharawuynydja, ŋurikiy ŋunhi nhä nhe yukurrana djäma ŋamathaŋala.” Ga bitjarrayina ŋayi ŋuriŋi djiwarr'wuyyu yolŋuyu ḻakaraŋalanydja nhanukala Dänyulwalanydja.
HOS 1:1 Yo, dhuwalanydja gay dhäruk ga dhäwu ŋayi Garrayyu wekaŋala yolŋuwala yäkuwala Yutjiyawala, gäthu'mirriŋunydja ŋayi Beriwu.
HOS 1:2 Ŋäthilinydja ŋurruthaŋalanydja ŋayi waŋana Garray nhanukala bitjarra gam'. “Gatjuy marrtjiya, ga märraŋa miyalknha, yurru yalalanydja ŋuriŋi dhäykayu nhuna yurru ganan, bala wiripuŋunhana märrama ḏarramunha yurru, ga djamarrkuḻi'yunydja nhokala yurru bitjandhi liŋgu nhuna gonha'yun, liŋgu walala yurru ŋunhi bitjandhi liŋgu dhuwurr‐yätjthirri bitjan ŋunhiyi nhuŋu dhäyka. Yo, ŋuliwitjandhi ŋarra yukurra yurru ḻakarama dhulmu‐mayali'mirrina dhäwuny'tja ŋunhina ŋarrakuwaynha miṯtjinha Yitjuralnhana, yana milkuma yukurra bitjan ŋunhi walalanydja dhuwurr‐yätjmirri, liŋgu walala ŋarranha gonha'yurruna, bala wekanhaminanydja walala ŋunha wiripuŋuwuna waŋarrwu walalanhawuy walala.” Ga bitjarrayi ŋayi yukurrana Garray waŋananydja nhanukala Yutjiyawala.
HOS 1:3 Yo, bala ŋayi Yutjiyayunydja dhäruknha ŋanya märraŋala, bala ŋayi märraŋalana miyalknhana yäkunha Gomanhana, gäthu'mirriŋu ḏarramuwu Diplayimguna.
HOS 1:4 Ga ŋunhi maṉḏaku yothunydja dhawal‐wuyaŋina ŋurruŋunydja maḻamarrnydja, ŋayi Garrayyu waŋana Yutjiyanha bitjarra, “Yäkunydja nhe yurru nherraṉ dhuwali yothunhanydja Djitrilnha, ŋunhi mayaliny'tja yukurra ḻakarama dhiyaŋuyi ‘Godthu yurru barrkuwatjkumana djuy'yun yolŋu'‐yulŋunhanydja.’ Yo, ŋunhala wäŋaŋura Djitril dhulmu‐waṉarra'ŋura, ŋuriŋi buŋgawayu Djiyuyu bumara yukurrana mirithirrina guḻku'nhana yolŋunha walalanha murrkay'kuŋalanydja, ga galkina ŋarranydja yurru bumana, bala baḏuwaḏuyun warrpam'thunna ŋurikiynydjayi mala‐wunharawuynha warrpam'thunna; ŋunhalayinayi dhulmu‐waṉarra'ŋurana wäŋaŋura Yitjuralnhanydja yurru miṯtjinha baḏuwaḏuyunna bumana, dhawar'maramana yurru ŋuriŋi miriŋuyu.” Bitjarra ŋayi yukurrana Garray waŋananydja.
HOS 1:6 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyi ŋuriŋi Yutjiyawala miyalkthu märraŋala wiripunhana yothunha, yurru dhäykana ŋunhiyinydjayi, ga ŋayi Garray waŋana Yutjiyawala bitjarra, “Yäkunydja nhe ŋanya yurru nherraṉ dhuwaliyi yothunhanydja ‘Mel‐wuyunamiriwnha.’ Yo, balakurru‐witjandhinydjayi yäkukurru yolŋunydja walala yurru marŋgiyirrina, ŋunhi ŋarra yurru yakana biyapulnydja goŋmirriyama ga mel‐wuyun Yitjuralwunydja miṯtjiwu; ŋarra yurru wirrkina yana walalanha dhä‐ḏir'yundja gal'ŋu, yakana ŋarra yurru bäy‐ḻakarama walalaŋgu yätjpuynydja.
HOS 1:7 Yurru yuwalktja ŋarra yurru mel‐wuyundja ŋurukuna Djudapuyŋuwuna miṯtjiwu yolŋu'‐yulŋuwu. Ŋarranydja dhuwala Waŋarr ŋarra Garray walalaŋgu, ga yuwalk yana ŋarra yurru ŋarrapi walŋakumanydja Djudanha; yakana ŋarra yurru walalanha walŋakuma mandjawakthunydja wo garayunydja, ŋula nhäyu dhiyakuy munatha'wuyyunydja ganydjarryu.” Bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
HOS 1:8 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyi ga biyapul ŋayi yothu'mirriyina Gomanydja, miyalktja nhanŋu, ga biyapul wiripu ḏarramu yothu dhawal‐wuyaŋina.
HOS 1:9 Ga biyapul ŋayi waŋana Garray nhanukala Yutjiyawala bitjarra, “Nhe yurru yäku‐nherraṉdja ŋanya dhuwali yothunhanydja Lowamina; ŋunhiyi mayaliny'tja yukurra ḻakarama dhiyaŋuyi, ‘Yakana ŋarrakunydja yolŋu'‐yulŋu,’ ga balakurru‐witjandhinydjayi yäkukurru walala yurru yolŋu'‐yulŋu marŋgiyirrina wal'ŋu, ŋunhi Yitjuralnydja yakana ŋarraku yana yolŋu walala, ga yakana ŋarranydja biyapulnydja God Yitjuralwunydja miṯtjiwu.”
HOS 1:10 Yo, dhiyaŋunydja‐wala ŋayi yukurra Garray God waŋa Yitjuralnhanydja miṯtjinha bitjanna, “Nhumanydja dhuwala yakana ŋarraku yolŋu'‐yulŋu,” bitjan. Yurru yuwalktja walala yurru miṯtji‐mäypayirri wal'ŋu, ŋula nhämunha'na yurru miṯtji nhina yukurra ŋunhi bothurrumiriwnha wal'ŋu, ga yalalaŋumirriyunydja walala yurru bilyunna roŋiyirriyi nhanukala Godkala, bala ŋayi yurru waŋanydja walalanha bitjanna, “Nhumanydja dhuwala ŋarrakuwaynha walala yumurrku', ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi waŋgany walŋa‐ḏikṯiktja Waŋarr.”
HOS 1:11 Liŋgu yalalaŋumirriyunydja ŋunhiyi märrma' miṯtji Djuda ga Yitjural yurru dhambay‐manapanmirriyi biyapul waŋgany‐manapanmirri, bala walala yurru djarr'yundja waŋganynhana ŋurruŋunhanydja walalaŋguway, ga nhinanydja walala yurru yukurra goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu ŋunhili walalaŋgalay wäŋaŋuranydja, waŋganynha yana miṯtjinydja. Yo, Godthu yurru nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha gämana lili roŋinyamaramana, ga biyapul ŋayi yurru djalkiri‐yulkuma walalanha yulŋunydja ŋunhimalayi walalaŋgalay wäŋalili. Ga nhäna yurru ŋayi ŋunhiyi walunydja? . . . mirithirrina dhikana wal'ŋu, wakinnha ŋanyana ŋiniya? . . . ŋulinyaramirriyunydjayi.
HOS 2:1 “Yo, ŋulinyaramirriyuyi nhuma yurru yäku‐ḻakaramanydja ŋunhiyi nhumalaŋgu wäwa'mirriŋunha Yitjuralnhanydja walalanha bitjanna ‘Godkuna nhanŋuwaynha yolŋu'‐yulŋu yana’, ga wiripunydja yäku yurru ‘Goŋmirriyanhara Garraywuŋuna.’”
HOS 2:2 Yo, dhuwalanydja gay' ḻakarama yukurra Yutjiyayu nhanukalaŋuwuy ŋayi miyalkkalaŋuwuy, yurru yuwalktja dhuwalayi ḻakaramanydja yukurra mayali'na ŋayi ŋunhiyi Yitjuralnhana miṯtjinha, nhaltjarra walala gonha'yurruna Garraynha, bala wekanhamina walalanhawuy walala wiripuŋuwalana waŋarrwala. Ga bitjarra ŋayi Yutjiya waŋananydja gam'. “Way, nhuma yumurrku' ŋarraku, waŋiyana nhumalaŋguway ŋäṉḏi'mirriŋunhanydja, biyaka raypirri'yurrana gal'ŋu, liŋgu yakana ŋayi yurru biyapulnydja ŋarraku dhäyka, ga ŋarranydja yurru yakana nhanŋu dhuway'mirriŋunydja biyapul. Ḻakaraŋa nhumalaŋgalaŋuwa ŋäṉḏi'mirriŋuwanydja, ŋayi yurru gananna ŋunhiyi nhänydja malanha, marrambany'tja ŋunhi rom.
HOS 2:3 Ga ŋuli ŋayi yurru yaka ḏaḏawyun ŋuliŋuruyi romŋuru, ŋunhi ŋayi ŋuli wekanhamirri ŋanyapinyay ŋayi ŋuriki wiripuŋuwu ḏarramuwu, bala ŋarranydja yurru yana burrul'maramana nhanŋu girriny'tja, bukmak ŋunhi ŋayi yukurra nhä ŋayathama, bitjan ŋayinydja yurru warraŋulnha, ŋula nhämiriwnha, ga goramirrina; bitjan ŋayi yurru barka'yirrina yulŋunydja, ga räwakthirrina baṉḏanydhirrina, bitjan räwak ŋunhi wäŋa baṉḏany, ga rakunydhirrinydja ŋayi yurru ŋuriŋi ŋanhdharkthinyarayuna.
HOS 2:4 Yo, yakana ŋarra yurru mel‐wuyundja ŋuriki nhanukalaŋuwu yumurrku'wunydja, liŋgu ŋunhinydjayi yumurrku' wiripu‐guḻku'wuna ḏarramuwurruŋgu, yakana ŋarrakunydja, liŋgu ŋuriŋi walalaŋgala ŋäṉḏi'mirriŋuwala, ŋunhi ŋayi yukurrana djäma ŋunhiyi marramba' rom.
HOS 2:5 “Yo, djämanydja ŋayi mirithirri yana goramirri romdja, ŋunhi ŋayi waŋana bitjarra gam', ‘Ŋarranydja yurru marrtjina ŋunha ŋarrakalaŋuwala maŋutji'mirriŋuwalana walalaŋgala, walalana yurru ŋarrakunydja rarr'yun marrtji ŋatha ga dhika nhä weyika, ga dhika nhä malanha girri' ḻatju'mirri.’ Bitjarra ŋayi yukurrana waŋananydja.
HOS 2:6 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarranydja yurru dhaḻ'‐dhaḻyunna dhukarrnydja ŋunhiyi nhanŋu, gunganhamirriyamana ḻoḻuyu ŋuriŋina ḏirriṯirri'mirriyuna.
HOS 2:7 Waṉḏirri ŋayi yurru ŋunhiyi nhanukalaŋuwu ŋayi maŋutji'mirriŋuwunydja walalaŋgu ḻarruma, yurru yakana ŋayi yurru maḻŋ'maramanydja walalanha. Bala ŋayi yurru waŋa bitjanna, ‘Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋarra yukurrana nhinana djulŋithina, yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yukurra galŋa‐yätjthirrina nhina, bala ŋarra yurru dhuwala roŋiyirrina yulŋunydja ŋunha ŋarrakalaŋuwalana dhuway'mirriŋuwala.’
HOS 2:8 Yo, yaka ŋayi yana dharaŋaranydja wal'ŋu ŋunhi ŋunhiyinydjayi nhä malanha ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama ŋarrakuŋuway yana, ŋunhi ŋarrapi wetj ŋurikiyinydjayi malaŋuwu; ŋarra ŋunhinydja wekaŋala nhanŋu ŋatha ga weyika' ga mel‐wiḏi'mirri ŋunhi girri' malanha, ga ŋuriŋiyi dhapirrkmirriyu dhika wal'ŋu nhäyu malaŋuyu yana ŋayi yukurra buku‐ŋal'yun wiripuŋuwala warray waŋarrwala.
HOS 2:9 Bala ŋarra yurru yana djaw'yun roŋinyamaramana ŋunhiyinydjayi ŋatha ga borum, ga djaw'‐djawyundhi ŋarra yurru ŋunhi girriny'tja ŋunhi ŋarra wekaŋala nhanŋu dhapirrkmirri wal'ŋu;
HOS 2:10 bukmaknha yana ŋarra yurru burrul'maramanydja ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama, ga dhärranydja ŋayi yurru yukurra warraŋulnha yanana, goramirrina wal'ŋu ŋunha gumurrŋura ŋurikala maŋutji'mirriŋuwalanydja walalaŋgala nhanukalaŋuwala. Ga yakana yurru ŋula yolthu ŋanya märrama dhawaṯmaramanydja ŋarrakalaŋuŋurunydja goŋŋuru biyapulnydja.
HOS 2:11 “Yo, marrtjinyanydja walala ŋuli waŋgany‐manapanminyanydja galŋa‐djulŋithinyamirriyu dhika wal'ŋu ŋuriki guyaŋinyaramirriwunydja romgu, ga yakana biyapulnydja walala yurru waŋgany‐manapanmirri bitjandhiyi marrtji ŋuriŋi galŋa‐djulŋithinyamirriyu.
HOS 2:12 Ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna borumdja ŋunhi nhanŋu dharpanha malaŋunha, liŋgu ŋayi waŋana bitjarra, ‘Dhuwalanydja borum dharpa ŋulaŋuru warray wekanhara ŋarrakalaŋuwuŋu maŋutji'mirriŋuwuŋu warray walalaŋguŋu, ŋurikiŋi warray ŋunhi ŋarra märr‐ŋal'yun ŋuli yukurra.’ Bitjarra ŋayi ŋunhi waŋananydja yukurrana, bala ŋarranydja yurru yana baḏuwaḏuyunna walalanha warrpam'thunna, ga ŋunhiwalayinydjayi dharapullili yurru marrtji ŋuthan be nhäna nhäŋiniŋ'nha dharpa, ga ŋuruŋu wakinŋuyuna warrakandhu yurru marrtji ḻuka borumdja ŋuliŋuruyi.
HOS 2:13 Yo, ŋuriŋi yana ŋunhi ŋarrakala dhäykayu yukurrana batharanydja buŋgan bäwny'tja, buku‐ŋal'yunarawu be ŋuriki waŋarrwu yäkuwu Bälwunydja; ŋayi ŋuli dhaṯthunminyanydja yukurranha be dhapirrkkunhaminya ŋanyapinyay ŋayi be mäkiri'wuyyuna girri'yu dhika nhäyuna malaŋuyu, dhapirrkmirriyuna dhikana guṉḏayu, bala ŋayi ŋuli marrtjinyanydja‐wala ḻarrunhana be nhanukalayŋuwu maŋutji'mirriŋuwuna walalaŋgu. Yo, meṉguŋalana ŋayi ŋarranhanydja, bala gonha'yurrunana ŋayi, ḏiltjina‐wekaŋala ŋarrakunydja, bala ŋarranydja yurru ŋanya dhä‐ḏir'yunna‐wala yanana wirrkina wal'ŋu.” Ga bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
HOS 2:14 Yo, ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra gam', “Ŋunha Yitjuralnydja miṯtji balanyarana bitjan ŋayi ŋarraku dhäykana, yurru ŋayi ŋarranhanydja meṉguŋalana, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarrapinydja ŋanya yurru gäma ŋunhana ŋanhdharklilina, baṉḏanylilina wäŋalili, ga ŋunhalayina ŋarra yurru ŋanya waŋanydja yukurra ŋarrakalay ŋarra wurrkurrum'thunna dhärukthunydja, märr‐ŋamathinyamirriyuna dhikana wal'ŋu.
HOS 2:15 Ŋarra yurru roŋinyamaramana wekama ŋunhi dhapirrktja wäŋa nhanŋu borum‐mäypamirrinydja dhika, ga biyapul ŋayi yurru märr‐roŋiyirri ŋarraku, gatjpu'yunna yurru märranharawu ŋamakurru'wuna ŋarrakalaŋuŋuru; biyapul ŋayi yurru märr‐yiŋgathirri, bala manikaynha miyaman yurru, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋunhi ŋäthili, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi marrtjina lili, dhawaṯthurruna beŋuru Yetjipŋuru wäŋaŋuru.
HOS 2:16 Yo, yalalaŋumirriyunydja ŋayi yurru biyapul ŋarranha ḻakaramanydja bitjanna, ‘Dhuway ŋarraku’, bitjanna yurru; yakana ŋayi yurru biyapulnydja ḻakarama ŋarranha ‘Buŋgawa ŋarraku,’ bitjan yurru.
HOS 2:17 Yo, meṉgumana yana ŋayi yurru ŋunhiyinydja be nhänhanydja wiripuŋunhanydja malaŋunha waŋarrnha, warrpam'thunna yana yurru gonha'yunna, ga yakana biyapulnydja ŋayi yurru yäku ŋanya ḻakarama.
HOS 2:18 “Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋarra yurru dhawu'na nherraṉ ŋurikala wäyingalana, yakana yana biyapulnydja nhe yurru burakirri wakinŋuwuŋunydja ŋunhi nhäkuŋunydja wäyinguŋu malaŋuwuŋu; yakana nhe yurru biyapul barrarirri bäpiwunydja ga ŋula nhäkunydja wiripuŋuwunydja. Ŋarra yurru warrpam'nha ḏaw'‐ḏawyunna ŋunhiyi bunharamirrinydja girri' malanha, gara ga mandjawak ŋula nhä malanha, ga yolŋunydja walala yurru yukurra nhina walŋathirrina dhikana wal'ŋu ŋoy‐yal'yunna, liŋgu yakana biyapulnydja yurru yolŋu walala marrtji bunharamirri.
HOS 2:19 Ga nhuma Yitjuralpuyŋunydja yolŋu walala yurru ŋarrakuwaynha yana dhäyka gupaḏalnha‐wala. Yuwalk yana märr‐yuwalk ŋarra nhumalanha yukurra ŋayaŋuyu‐ḏapmaramanydja, bala yana ŋarra yurru ŋayathamana yukurra nhumalanha ŋarrakalay ŋarra ŋayaŋu‐dhunupayinyarayunydja ŋuriŋi mel‐wuyunaramirriyuna yana; märr‐ŋamathinyarayu wal'ŋu yana ŋarrakalay ŋarra nhumalanha yurru märramanydja, bala nhumanydja yurru ŋarrakuwaynha walala yana wal'ŋu gupaḏalnha‐wala. Bala nhuma yurru yuwalkkumana yana wal'ŋu marŋgiyirrinydja ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja nhumalaŋgu Garray Godnha.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja yukurrana.
HOS 2:21 “Yo, ŋuriŋiyinydjayi waluyu ŋarra yurru ŋämana nhumalaŋguŋu bukumirriyanharawuynydja, bala ŋarra yurru djuy'yun waltjaṉnha nhumalaŋgu; ŋuriŋi waltjaṉdhu yurru dharyun yukurra dhuwala munatha' wäŋa, ga dhuwala wäŋa munatha' yurru ŋuthanna, bitjan borummirriyirrina dhikana wal'ŋu.
HOS 2:23 Bala ŋarra yurru dhuḏi‐nherraṉdja ŋarrakuwaynydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha ŋunhiwalayina walalaŋgalay wäŋalilina, ga nhinanydja walala yurru yukurra goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu ŋunhili wäŋaŋuranydja. Yo, ŋarra yurru walalaŋgu mel‐wuyun yulŋunydja dhika wal'ŋu, ŋurikinydjayi ŋunhi walala yukurrana nhinana goŋmiriwŋura ŋäthili, mel‐wuyunaramiriw. Ga waŋa ŋarra yurru ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala yaka ŋarraku yolŋu walala ŋäthili, bitjanna ŋarra yurru waŋa, ‘Nhumanydja dhuwalanydja walala ŋarrakuwaynha yolŋu'‐yulŋu.’ Ga walalanydja yurru ŋunhi buku‐wakmarama bitjanna, ‘Nhenydja dhuwala ŋanapurruŋgu Waŋarr Godnha.’”
HOS 3:1 Yo, ŋuliŋuruyinydja ŋayi Garray ŋarrakala waŋana bitjarra, “Yutjiya, marrtjiya ga märraŋana ŋunhi nhuŋuway dhäykanhanydja roŋinyamaraŋana, ŋunhiyinhanydja ŋunhi ŋayi yukurra djäma marramba' ŋuli wiripu‐guḻku'wala ḏarramuwurruŋgala. Ga biyapul nhe yurru nhanŋu märr‐ŋamathirri yulŋunydja, liŋgu ŋarranydja mukthun yana märr‐ŋamathirri yukurra Yitjuralwunydja miṯtjiwu, bäyyi ŋunhi ŋayi bilyurruna ŋanydjaḻa'yurruna wiripuŋuwala be waŋarrwala, bitjarra ŋayi ŋunhiyinydja mundhurr‐wekaŋalana borum ŋula nhä malanha, buku‐ŋal'yurruna wiripuŋuwuna waŋarrwu. Yurru mukthun yana ŋarranydja nhanŋu märr‐ŋamathirri yukurra märryu‐ḏapmaranhamirriyu yana.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
HOS 3:2 Bala ŋarra marrtjinanydja, ga märraŋalana ŋunhiyi miyalknhanydja ŋarrakuway, roŋinyamaraŋalana ŋarrakuwayyi ŋarra. Ŋarra wekaŋalanydja yutjuwaḻa rrupiyanydja ga ḻurrkun' ŋatha, bitjarra ŋarra roŋinyamaraŋalayi ŋunhinydja ŋanya ŋuriŋiyinydjayi, märr yurru ŋayi biyapul ŋarrakuwayyi yana.
HOS 3:3 Bala ŋarra waŋana nhanukala bitjarra, “Weyinŋumirri yana nhe yurru yukurra nhinanydja gänanydja wal'ŋu, liŋgu nhenydja dhulŋuŋu dhuwali ŋarrakuway; yaka nhe yurru nhina yukurra wiripuŋuwalanydja ḏarramuwala. Ga nhinanydja nhe yurru yukurra weyin yana, gänanydja nhepinydja, ga ŋarranydja yurru nhuŋu galkun yukurra baḏakthi.” Ga bitjarra ŋarra ḻakaraŋalanydja nhanbala ŋuripa ŋarrakalaŋuwa miyalkpanydja dhäykawanydja,
HOS 3:4 liŋgu Yitjuralyunydja yurru miṯtjiyu gonha'yunna ŋunhiyinydjayi waŋarrnha malaŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha buku‐ŋal'yuna ŋurikiyi, ga nhinanydja ŋayi yurru weyin yana wal'ŋu buŋgawamiriwnydja ga ŋurruŋumiriwnydja yana. Yakana ŋayi yurru wekama yukurra mundhurr ŋula yolku waŋarrwu ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu, liŋgu bäyŋuna walalaŋgu ŋulinyaramirriyunydjayi ḏalkarra'mirri yolŋu, ga yakana walala yurru yukurra yana buku‐ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu goŋbuywunydja ŋunhi djämawuywu, bäyŋuna yana.
HOS 3:5 Yurru yalalaŋumirriyunydja ŋunhi Yitjuralnydja miṯtji yurru bilyun, gumurr‐roŋiyirrina yurru Garraywalana walalaŋgalaŋuwala Godkalana, ga ŋayinydja ŋunhinydjayi yurru buŋgawana ŋayi walalaŋgu, ŋunhi ŋayi mala‐wunharanydja beŋuru Giŋ Daypitkala. Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi bukmak yurru Yitjuralnydja bäpurru' miṯtji märr‐ŋal'yun nhanukalaynha yana Garraywalana; walalanydja yurru yana dhäruk‐märramana ŋanya, ga nhinanydja walala yurru galkina yana nhanukala. Ga ŋayinydja yurru walalanha bitjan goŋmirriyamana wal'ŋu dhunupana, ŋuriŋinydja waluyu ŋunhi dhä‐yawar'yunarayunydja.
HOS 4:1 Yo, nhuma yolŋu walala Yitjuralpuyŋu, ŋäka walala dhäruk dhuwala Garraynha, liŋgu Garrayyunydja ŋayipinydja yukurra ḻakarama nhumalanha dhuwurr‐yätjnha yanana. Yaka nhuma yukurra yana märr‐nherraṉmirri nhanukala, ga yaka nhuma yukurra maŋutji‐wuyun ŋuruku ŋunhi wiripu‐guḻku'wunydja yolŋu'‐yulŋuwu, ga yaka yana nhuma yuwalkkuma wal'ŋu marŋgi Godkunydja dhiyalaŋuminydja wäŋaŋura.
HOS 4:2 Yo, waŋa nhuma ŋuli yätjkuma ga ḻakarama bothirri, ga manaŋirri nhuma ŋuli ŋulaŋuru yolŋu'‐yulŋuwala wiripu‐guḻku'wala, ga djäma marramba' dhika nhä malanha rom, ga buma nhuma ŋuli wiripunydja yolŋunha, buma murrkay'kuma yana.
HOS 4:3 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋayi yurru dhuwalanydja wäŋa yätjthirrina dhikana wal'ŋu yana; bukmaknha yurru yolŋu walala nhina yukurra galŋa‐yätjthirrina, rirrikthunmirrina walala yurru, ga nhina yalŋgi'na yana, ga wäyin walala yurru marrtji murrmurryunna, ga bitjandhi liŋgu yurru guya ŋunha gapuŋuranydja moṉukŋuranydja rakunydhirriyi.
HOS 4:4 Ŋayi Garraynydja yukurra waŋa bitjan, “Yaka dhunupamirriyaŋa ŋunha wiripuŋunhanydja yolŋunha; yaka waŋiya biyakanydja, ‘Nhuŋu ŋunhiyinydja ŋurru.’ Yaka biyakanydja mel‐wulaŋa wiripuŋunhanydja yolŋunha, liŋgu nhumapi yana yätjtja gal'ŋu; ŋarranydja yukurra dhuwala dhunupamirriyama nhumalanha, ḏalkarra'mirrinha yana yolŋu'‐yulŋunha. Ga dhiyakuyinayi märrwu nhuma yurru galkirrinydja, ga ŋunha djawarrkmirri yolŋu, dhäwu'‐ḻakaranhamirri walala yurru bitjandhi liŋgu galkirri, rrambaŋithirriyi nhumalaŋgala. Nhumanydja dhuwala balanyara bitjan dharpa räwak ŋunhi, bala ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna ŋunhiyi, djatthunna wal'ŋu, dhawar'maramana; birrka'mirriyu waluyunydja nhuma yurru rakunydhirrinydja.
HOS 4:6 Yo, ŋarrakunydja yolŋu walala yukurra murrmurryunna, liŋgu walala dhuŋamirrina; yakana walala wal'ŋu yuwalk marŋgi ŋarrakunydja, liŋgu nhumanydja ḏalkarra'mirri walala yukurra ŋuyulkthirri warray, ŋapa‐nherraṉmirri warray ŋarrakalaŋunydja romgu. Yaka warray nhuma yukurra marŋgikuma ŋunhi yuwalkŋunydja gal'ŋu ŋunha yolŋu'‐yulŋunha, ga dhiyakunayi ŋarranydja nhumalaŋgu ŋapa‐wekaŋalana ŋuyulkthinana. Nhuma meṉguŋala ŋarrakunydja romnha, ga bitjandhi liŋgu ŋarranydja yurru meṉgumayi yana nhumalaŋgunydja gäthu'mirriŋunha walalanha, yakana walala yurru ŋarrakunydja ḏalkarra'mirri walala yolŋu'‐yulŋu.
HOS 4:7 “Yo, ŋarrakunydja ŋunhi ḏalkarra'mirri walala marrtjina yukurrana mirithina wal'ŋu guḻku', yurru bitjarra warray liŋgu walalanydja yukurrana djäma dhuwurr‐yätjthina warray, buku‐yattjatkuŋala warray marrtjina ŋunhiyi malanha yätj warray dhika. Ŋäthilinydja ŋunhinydja, walala nhinana yukurrana ŋarrakalay wal'ŋu ḻatju'ŋura dhika djarraṯawun'ŋura, yurru dhiyaŋunydja‐wala walala yukurra yurru nhina goramirrina.
HOS 4:8 Yo, ŋunhiyi malanha ḏalkarra'mirri walala nhina yukurra galŋa‐djulŋithirrina ŋunhiliyi yätjŋuranydja romŋura, ga ŋuriŋi wiripuŋuwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala yätjthu djämayu walalanhanydja galŋa‐djulŋikuma warray ŋuli yukurra, bala walala ḏukṯuktja walala yurru mukthunna yana djäma yätjnha‐wala.
HOS 4:9 “Yo, ŋunhiyi ḏalkarra'mirrinydja walala mirithirrina yanana yätjmirrina dhikana wal'ŋu, bitjan yana liŋgu bitjan nhuma yolŋu'‐yulŋu dhuwala, bala ŋarra yurru dhä‐ḏir'yunna nhumalanha yulŋunydja bukmakkumana yana, rrambaŋikumana, liŋgu ŋuriŋi nhumalaŋgala yätjthu djämayu.
HOS 4:10 Yo, ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyu walalay yurru ḻukana marrtji ŋatha, ŋunhina ŋunhi walala ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu gäma mundhurr‐wekanharawu Godku; ḻuka warray walala yurru yulŋunydja, yurru yakana walalanha märr‐bakthunmaramanydja yurru ŋuriŋiyi, mukthun yana walala yurru marrya'mirri nhina yukurra. Walala yurru marrtji märramanydja dhäykawurrunhanydja guḻku'na dhika wal'ŋu, ga mukthun yana walala yurru nhina yukurra dhäpark yana yothumiriw walala, liŋgu walala bilyurruna ŋarrakalaŋuŋuru, bala walala yukurra malthundja ŋunha wiripuŋuwuna waŋarrwu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
HOS 4:11 Yo, ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Nhumanydja dhuwalanydja ŋarrakunydja ŋunhi yolŋu walala, bitjarra nhuma bawa'mirriyinana muḻkurrnydja, liŋgu ŋuriŋina djäl‐ḏumurruyinyarayuna ga ŋänitji'yuna ḻukanharayu nhumalanha ḻiyanydja‐dhumukkuŋala nhäŋiniŋ'kuŋalanydja.
HOS 4:12 Yo, ḻiyanydja nhumalaŋgu bawa'mirriyinana, liŋgu nhuma ŋuli waŋa dharpanha ŋunhinha bitjan gam', ‘Nhenydja ŋarraku waŋarrnha dhuwala. Ma' maḻŋ'maraŋa ŋarrakala yuwalkŋu wal'ŋu.’ Ga ŋuriŋi dharpayunydja djämayu nhuma yurru be maḻŋ'maramana nhäyinyara ŋamakurru' ga nhäyinyara yätj. Yo, nhumanydja dhuwala balanyara bitjan marramba'mirri dhäyka, liŋgu nhuma gonha'yurrunana ŋarranha, bala marrtjinana‐wala yana gupa‐wuḻkthurrunana, ga yuwalk yana nhuma djäl‐ḏumurruyirrinydja yukurra wirrki yana wal'ŋu ŋuriki be nhäkunydja waŋarrwu goŋbuywunydja, ga ŋuriŋiyinydjayi romdhu nhumalanha gatjpaḻ'maraŋalana ŋuliŋuruyi yuwalkŋuŋurunydja dhukarrŋuru.
HOS 4:13 Ŋunhala bukuŋuranydja nhuma ŋuli yukurra mundhurr‐bathan, buku‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu, ga bitjandhi liŋgu nhuma yukurra bathan buŋgan bäwny'tja ŋurikiyi malaŋuwu waŋarrwu, ŋunha ya' ŋurrŋgitjŋura dharpaŋura. Ga ŋunha dhuyuŋuranydja be wäŋaŋura nhumalaŋgala djamarrkuḻi'yunydja ga dhäykawurruyu yukurra marramba'na djäma dhika nhäna, buku‐ŋal'yun ŋurikiyina malaŋuwu waŋarrwu.
HOS 4:14 Yurru yaka ŋarra dhäykawurrunhanydja yurru bitjandhiyi dhä‐ḏir'yun ŋurikiyinydjayi; nhumalanha ḏarramuwurrunha ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja wirrkinydja wal'ŋu yananydja, liŋgu ŋunha dhäykawurrunydja yukurra malthun munguyun nhumalaŋgalaŋuwu dhukarrwu djarrpi'wu ŋuriki. Bitjan warray liŋgu nhumanydja ḏarramuwurrunydja yukurra djäma marramba' warray, djaw'‐djawyun nhuma marrtji wiripu‐guḻku'nha dhäykawurrunha ŋunhimalayina malaŋulili dharrpallilina bena wäŋalili, buku‐ŋal'yun ŋuriki wiripuŋuwuna waŋarrwu ŋunhiliyi. Bala nhumalanhanydja dhuwalinydja yolŋunha walalanha yurru warrpam'thunna yana baḏuwaḏuyunna, liŋgu dhuwalina nhumalaŋgu muḻkurrnydja bawa'mirriyinana, yakana nhe yukurra guyaŋirri ŋamathama.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
HOS 5:15 Yo, ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Ŋarra yurru gonha'yunna ŋarrakuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha, yana liŋgu‐u‐u ga waŋa walala yurru ḻakaranhamirri bitjanmirri, ‘Yuwalk muka dhuwala ŋanapurru dhuwurr‐yätjmirrinydja, yakanydja ŋamakurru',’ bitjan yurru. Yo, burakirrinydja walala yurru ŋayaŋu‐yätjthirrinydja mirithirri wal'ŋu yana dhika, liŋgu ŋuriŋi walalaŋgalay yätjthu, yurru ŋayaŋu‐yätjthinyarayunydja ŋuriŋinydja walala yurru marŋgiyirri ŋuliwitjandhinydja, bala warrya'yunna ḻarrumana ŋarrakunydja. Mak walala yurru yuwalk gal'ŋu ḏukṯukthirrinydja dhärukku ŋarrakalaŋuwunydja märranharawu, bala yurru walala gananna ga bilyunna, gonha'yunna ŋunhiyi yätjtja malanha.”
HOS 6:1 Yo, walala yurru waŋa bitjanna, “Go, ŋilimurru marrtjina, roŋiyirrina ŋanydjaḻa'yun Garraywalana. Liŋgu ŋayi ŋilimurrunha dhä‐ḏir'yurruna dhuwala, ga walŋakuma ŋayi yurru baḏarraŋ'kuma biyapul ŋilimurrunha. Ŋilimurrunydja dhuwala ŋayaŋu‐yätjthina gaṯpurr'thinana, liŋgu ŋuriŋi nhanukala dhä‐ḏir'yunarayu, yurru ŋayipi yana garrpiṉdja ŋilimurrunha yurru marrtji dhulkuny'tja malanha.”
HOS 6:2 Yo, märrma' yurru walu djuḻkthunna, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi yurru ŋilimurrunha biyapul walŋakumayi gaŋgathinyamirriyama. Ga ŋuriŋinydja bala wiripuŋuyunydja waluyu ŋayi yurru dhärranhamaramana gaŋgathinyamirriyamana, märr yurru ŋilimurru dhärra walŋamirrina, galkina wal'ŋu yana nhanukala.
HOS 6:3 Yuwalkkuŋa wal'ŋu yana ḏukṯukthiyanydja wuṉḏaŋarryu yana wal'ŋu Garraywunydja, bitjan ŋilimurru yurru yuwalkkuma gal'ŋu yana ŋayaŋuyunydja märryunydja‐ḏapmarama ŋanya wirrki dhika wal'ŋu, muṉḏatarama ŋanya ŋayathama, djawaryunamiriw ŋula nhämiriw, märr‐yawaryunamiriw, märr yurru ŋilimurru yuwalkkuma yana wal'ŋu marŋgiyirrinydja nhanŋu. Dhäŋuru ŋuliŋurunydja munhaŋurunydja yurru djaḏaw'yunna, ga bitjandhiyina yurru ŋayi Garraynydja lili marrtji ŋilimurruŋgalanydja, ŋuliŋuruyina dhäŋuru ŋunhi ŋilimurru yurru marŋgiyirri ŋilimurruŋgalayŋuyu burakinyarayu ŋuriŋi ŋayaŋu‐yätjthinyarayu. Ŋäthilinydja wal'ŋu waltjaṉdhu ŋuli dharyun märr‐gaŋga ŋuli ya', ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru maḻwurrk ŋuli yupthun, dharyunna yukurra dhurrmuknha dhikana ŋanyana, biyapulnha wal'ŋu, ga bitjandhina Garraynydja yurru lili marrtji ŋilimurruŋgala, märr yurru ŋilimurru yuwalkkuma yana wal'ŋu walŋamirrinydja.
HOS 6:4 Bala ŋayi Garraynydja yurru ŋayipinydja waŋa bitjanna, “Yitjural ga Djuda miṯtji, nhaltjan ŋarra yurru nhumalanha yulŋunydja, märr yurru nhuma roŋiyirrinydja lili bilyun ŋarrakala. Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja, nhuma ŋarraku märr‐ŋamathina, märryu‐ḏapmaraŋala ŋarranha, yurru ŋunhi märr‐ŋamathinyara nhumalaŋguŋu marrtjina winya'‐winyayurrunana buwayakthinana waḏutjana yana‐wala, bitjarrana bitjan ŋuli wakuluŋgul ŋunhi winya'yun munhakumirri waluyu.
HOS 6:5 Dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi ŋarra djuy'yurrunanydja ŋarrakuway dhäwu'mirrinhanydja nhumalaŋgala; walala ḻakaraŋala dhäruktja ŋarranha bitjarra gam'. ‘Nhumanydja yurru raku'‐rakunydhirrina murrmurryunna, ŋuli nhuma yurru yakanydja bilyun dhipuŋuruyi nhumalaŋgalay yätjŋuru.’ Waḏutja yana wal'ŋu ŋarra yurru baḏuwaḏuyun ŋunhiyinydjayi dhuwurr‐yätjmirrinhanydja, ga yuwalk yana yurru ŋayi maḻŋ'thundja bitjandhi, liŋgu dhiyaku gam' ŋarra yuwalktja gal'ŋu ḏukṯuk. Nhuma yurru märryu‐ḏapmarama yana wal'ŋu ŋarranhanydja, ga bitjandhi liŋgu nhuma yurru ŋayaŋu‐djulŋithirri ga mel‐wuyun ŋuruku wiripu‐guḻku'wunydja yolŋuwu walalaŋgu.
HOS 6:6 Ŋarranydja yaka ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru yukurra djäma yana romdja waŋganydja, buma marrtji wäyinnha, bala bathanna mundhurrnha ŋarraku. Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru yuwalkkuma yana wal'ŋu marŋgiyirri ŋarrakunydja, ga nhinana yukurra yana‐wala ŋarrakalaynha romdhu.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
HOS 11:1 Yo, ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala yukurrana ŋurikiy nhanukalaŋuwuy miṯtjiwuy Yitjuralpuyŋuwalaŋuwuy bitjarra, “Ŋäthilinydja ŋunhinydja wal'ŋu ŋurruthaŋalanydja, ŋarra märr‐ŋamathina märryu‐ḏapmaraŋala gal'ŋu yana Yitjuralnhanydja miṯtjinha. Ŋunhiyinydjayi miṯtji balanyarana bitjan gäthu'mirriŋu ḏarramuna ŋarraku. Yo, ŋunhiyi gäthu'mirriŋu ŋarraku, nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhala Yetjiptja garrpiṉarawuy wal'ŋu yana, yurru ŋarranydja ŋanya dhawaṯmaraŋala beŋuruyinydjayi, ga dhayaḻakuŋala warray.
HOS 11:2 Yo, bitjarra liŋgu ŋarra yukurrana wäthurrunanydja walalaŋgu malthunarawu ŋarrakunydja, walala bini ŋunhi nhinanhanydja yukurranha galki muka yana ŋarrakala, ŋuriŋi ŋarrakala romdhu. Yurru walalanydja gonha'yurruna ŋarranha, ŋapa warray wekaŋala; yaka warray walala djäl ŋarrakunydja, bala buku‐ŋal'yurrunana walala yukurrana wiripuŋuwuna waŋarrwu, mundhurr‐wekaŋala yukurrana bathara wäyinnha malaŋunha ŋurikina waŋarrwu Bälwuna yäkuwu, ga bitjarrayi walala bathara buŋgan bäwny'tja ŋurikina wiripuŋuwuna waŋarrwu, goŋbuywuna ŋurikina djämawuywu.
HOS 11:3 Yo, ŋarra ŋunhiyinydjayi gäthu'mirriŋunha Yitjuralnhanydja marŋgikuŋala nhaltjanarawu marrtjinyarawu, ga ŋarrapi yana ŋunhi ŋanya ŋuthanmaraŋalanydja. Ŋarra ŋuli ŋanya waṉanydja mulkanha, bala goŋ‐gulanhana ŋanya yukurranha, märr yurru ŋayi yaka galkirri, yurru yaka ŋayi dharaŋaranydja ŋuriŋiyi miṯtjiyu, ga yaka ŋayi marŋgithina ŋunhi ŋarrapi muka ŋanya walŋakuŋalanydja.
HOS 11:4 “Yo, ŋarrapi ŋunhi djäka marrtjina Yitjuralwunydja bäpurru'wu ga miṯtjiwu ŋamathaŋala dhika wal'ŋu, bitjarra bitjan ŋuli wapunhu'mirriŋu yolŋu djäka nhanukalaŋuwu ŋayi buliki'wu ŋamathama. Ŋarra gäŋalanydja walalanha marrtjina lili gurrum'thurruna dhika raki'yunydja ŋuriŋi märr‐ŋamathinyarayu, märr yurru walala marrtji malthun ŋarraku wal'ŋu yana galki. Ŋarra dhayaḻakuŋala girri' ŋunhinydja ŋunhi walalanha ŋuli ḏapmarama dhurrwara, ga ŋarrapi yana nyilŋ'maranhaminanydja, bala wekaŋalana marrtjina maranhu‐wekaŋalana ŋanya ŋuriŋi ŋamakurru'yuna wal'ŋu ŋathayu.
HOS 11:5 “Yurru mukthun yana Yitjuralnydja miṯtji yaka ḏukṯuk ŋarraku, yakana walala yurru roŋiyirri lili ŋarrakalanydja, ga nhina ŋunhili yurru ŋarrakalanydja goŋŋura. Ga dhiyakuyinayi märrwu walala yurru roŋiyirri balayi Yetjiplilinydja, ga nhina walala yurru yukurra ŋula yolkalana wiripuŋuwalana goŋŋuranydja, ga ŋunha Yatjiriyana walalaŋgu yurru buŋgawanydja wal'ŋu.
HOS 11:6 Yo, miriŋunydja yurru marrtjina lili ŋurruthirrina, bala bumana marrtji ḏaw'‐ḏawyunna wäŋanydja warrpam'thunna yurru, bumana marrtji yurru murrkay'kumana yolŋu'‐yulŋunhanydja mandjawakthuna ŋuriŋina, liŋgu ŋuriŋi ŋarrakalanydja miṯtjiyu yolŋu'‐yulŋuyu yukurra djäma be nhäna walalaŋgalaynha yana djälkurru ga guyaŋinyarayu.
HOS 11:7 Yo, ŋarrakalaynydja ŋunhinydja yolŋuyu walalay djarr'yurruna ŋunhi walala yurru gananna ŋarranhanydja; yakana yana walala yurru nhina ŋarrakalanydja djäkaŋura. Bala miriŋunydja yurru marrtji ŋurruthirrina lili, bala ŋayi yurru ŋal'maramanydja walalaŋgala ŋonuŋnha mirithirrina ḻambarrlilinydja, ŋonuŋgumana, ga yakana yurru ŋula yolthu ḻaw'maramanydja ŋunhiyi ŋonuŋdja walalaŋgalaŋuŋuru ga dhayaḻakumanydja walalanha, yakana yana.
HOS 11:8 “Yo, nhuma Yitjural miṯtji ŋarraku gäthu'mirriŋu, wirrki yana ŋarra yukurra märr‐ŋamathirrinydja nhuŋu. Ga nhäkuna ŋunhi ŋarra yurru ganan nhumalanha goŋlili ŋurikala miriŋuwalanydja? Ŋarranydja yaka ḏukṯuk ŋarra yurru ganan nhumalanha, märr yurru nhuma yukurra nhina gäna. Ŋarra yaka ḏukṯuk baḏuwaḏuyunarawunydja nhumalaŋgu, bitjanarawuyi bitjarra ŋarra ŋunhi baḏuwaḏuyurruna yätj gal'ŋu mirithirri wäŋa ŋäthili. Ŋayaŋunydja ŋarraku dhuwala märr‐roŋiyinyarawu yana nhumalaŋgu walŋakunharawunydja.
HOS 11:9 Yo, ŋarra ŋaramurryirri yukurra yulŋunydja liŋgu ŋuriŋi nhumalaŋgala yätjthu, yurru yakana ŋarra yurru baḏuwaḏuyun warrpam'thundja nhumalanha. Liŋgu ŋarranydja dhuwala God warray, yaka warray yolŋu. Ŋarranydja ḏarrtjalk gal'ŋu wiripuŋuwalanydja, ganaŋ'thun yukurra ŋulaŋuru ŋurikala yätjkalanydja, ga dhuwala ŋarra nhina yukurra nhumalaŋgalana manapanmirrina, yaka ŋarranydja yurru marrtji lili baḏuwaḏuyunarawunydja nhumalaŋgu.” Ga bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
HOS 13:4 Yo, Garray Godtja yukurra waŋa bitjan, “Ŋarranydja dhuwala Waŋarr God nhumalaŋgu, ŋunhi ŋarra gäŋala nhumalanha beŋuru dhawaṯmaraŋala garrpiṉminyaraŋuru romŋuru Yetjipŋuru. Ŋarrapi yana waŋgany nhumalaŋgu Godtja; yakana ŋula wiripuŋuyunydja waŋarryu walŋakuma ŋuli yolŋu'‐yulŋunha.
HOS 13:5 Ŋarrapi yana nhumalanha ŋurru‐warryurrunanydja marrtjina, gäŋalanydja lili ŋuliwitjarra ŋanhdharkkurrunydja ŋamathaŋala yana wal'ŋu. Ŋarra maranhu‐wekaŋala nhumalanha ŋamakurru'yu yana ŋathayunydja; nhuma ḻukananydja marrtjina, bala maranhuyinana, märr‐ḏaw'yurrunana yana ŋuriŋiyinydjayi ŋathayu. Bala nhumanydja ŋurr'yurruna warray, be‐e‐e warray, bathala‐ḻakaranhamina warray nhumalanhawuy nhuma, bala meṉguŋalana ŋarranhanydja.
HOS 13:7 Bala ŋarranydja yurru yana bitjanna nhumalanha, bitjan ŋuli wäyindhu ŋuriŋi manbuḻmaramana mulka wäyinnha, bala ŋanaktja gulk‐gulkthunna, bala ḻukana;
HOS 13:9 bitjandhina ŋarra nhumalanha yurru baḏuwaḏuyundja Yitjuralnhanydja, bala yolthuna nhumalanha yurru guŋga'yundja dhika?
HOS 13:10 Nhumanydja ḏukṯukthina buŋgawawu warray wal'ŋu, yurru ŋunhiyi yolŋunydja, nhumalaŋgu buŋgawanydja, yakana ŋayi yukurra ganydjarr ŋayathama walŋakunharawu ŋuriki nhumalaŋgalaŋuwunydja miṯtjiwu.
HOS 13:11 Yo, liŋgu ŋarra wekaŋala buŋgawanhanydja nhumalaŋgu, liŋgu ŋarra ŋaramurryina nhumalaŋgala; ga bitjarrayi ŋarra djaw'yurrunayi nhumalaŋgu buŋgawanhanydja, liŋgu ŋarra nyinyaŋdhunna yukurra ŋuriki nhumalaŋgalaŋuwu romgunydja.
HOS 13:12 “Yo, yuwalk yana Yitjuralwunydja nhä malanha yätjtja yukurra bena buku‐yattjat‐dharrana, girri'‐ŋamathirri yukurra ŋuriki dhä‐ḏir'yunarawuna, ga yaka yana ŋarra meṉguŋalanydja nhumalaŋgu yätjtja.
HOS 13:13 Yitjuralnydja ŋunha bitjan be nhäna dhuŋana, bawala'mirrina miṯtji, bitjanna bitjan yothu yukurra mukthun nhina ŋunha ŋäṉḏi'mirriŋuwala guḻunŋura, ga rakunydhirri ŋayi yurru ŋunhala liŋgu yana guḻunŋura ŋäṉḏi'mirriŋuwala, liŋgu yakana ŋayi yurru ŋunhi dhawal‐wuyaŋirrinydja. Yo, nhuma bini ŋunhi gonha'yuna muka nhumalaŋguway ŋunhi yätjtja malanha dhuwurr, märr bini ŋarranydja nhumalanha walŋakunha dhawaṯmaranha walŋamirrinha.
HOS 13:14 Bala nhaltjanna ŋarranydja yurru dhika? . . . dhawaṯmaramana ŋunhi Yitjuralnhanydja miṯtjinha ŋuliŋuru rakunyŋurunydja romŋuru? . . . bala walŋakumana? Yä‐ä‐äw yaka warray. Go marrtjiyana lili rakunydja, bala buŋana walalanha rerriyunydja dhika nhäyuna; yakana yurru ŋarra nhämanydja ga mel‐wuyun Yitjuralwunydja. Yitjuralnydja yurru rakunydhirrina yana, liŋgu walala yurru yakana nyamir'yun yätjtja walalaŋguway ga gonha'yun.
HOS 13:15 “Yo, Yitjuralnydja gurarrthina bena miṯtji waḻatjthinana dhikana wal'ŋu, yurru balanyarana walala ŋunhi yulŋunydja bitjan gulwaṉi mulmu. Bala dhunupana ŋarranydja yurru yana djuy'yunna gorrmurnha ŋanyana dhika wata, märr yurru ŋayi ŋunhi bo'yunna‐wala yana, baṉḏa'‐baṉḏanygumana yurru ŋunhiyi gapunydja. Yo, gapunydja yurru ŋunhi baṉḏanydhirrina ganbarkthirrina, ga wäŋa yurru ŋunhiyi räwakthirrina dhikana wal'ŋu.
HOS 13:16 Yo, ŋunha Djamariyanydja wäŋa yurru buwayakthirrina dhika warrpam'thunna, dhawar'yunna yurru; ŋunhiyi wäŋa yukurra yurru djingaryun yolŋumiriwnha dhikana wal'ŋu, liŋgu ŋayi ŋarraku ŋunhiyi wäŋa bitjarra ŋuyulkthina, ŋapa‐wekaŋala ŋarrakunydja. Yo, yolŋunydja walala yurru ŋurikiyyi wäŋawuy murrmurryun marrtji ŋuriŋi bunharaminyarayuna yana; ŋuriŋi miriŋuyu yurru marrtji bumana yo‐yuthunhanydja yolŋunha walalanha, ga bitjandhi liŋgu yothu'mirrinhanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja yukurrana.
HOS 14:1 Yo, nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu'‐yulŋu, bilyurrana walala lili Garraywalana nhumalaŋgalaŋuwala Godkalana, liŋgu nhumalaŋgala ŋuriŋi yätjthunydja djämayu bitjarra nhumalanha galkinyamaraŋalana, gaṯmaraŋalana yana.
HOS 14:2 Bilyurrana lili, marrtjiya roŋiyiyana Garraywalana galkithiyana, ga waŋiya nhanukala biyakana, “Garray, buwayakkuŋana, biḏiwiḏitjkuŋana ŋanapurruŋgu yätjtja malanha dhuwurr. Märraŋana biyakana galkikuŋana wal'ŋu ŋanapurrunha nhokalaynha nhe, bala ŋanapurrunydja yurru nhuŋu wokthunna yukurra ŋanapurruŋgala dhiyaŋu dhärukthunydja yurru, bitjan ŋanapurru yurru ŋunhinydja mundhurr‐wekamana nhuŋu yukurra.
HOS 14:3 Ŋuruŋu Yatjiriyawuyyunydja wäŋayu yakana ŋanapurrunha yurru walŋakuma, ga yakana yurru ŋanapurru walŋakunharamirri be ŋanapurruŋgalay ganydjarryu. Yaka yana biyapul ŋanapurru yurru waŋarr‐ḻakarama ŋula nhä ŋunhi djämawuy goŋbuy, ŋunhi ŋanapurru yukurrana djäma dhiyaŋu ŋanapurruŋgalay goŋdhu. Garray, ŋanapurrunydja dhuwalanydja yolŋu'‐yulŋu balanyarana bitjan bäpamiriwnha walala; nhepi yana waŋganydhu yukurra gämanydja ŋanapurrunha mel‐wuyunaramirriyunydja dhikanydja wal'ŋu.”
HOS 14:4 Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja yurru walŋakumana ŋunha ŋarrakuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha, ga gäma lili roŋinyamaramana yurru ŋarrakalaynha ŋarra. Ŋarra yurru walalaŋgu märr‐ŋamathirrinydja märryu‐ḏapmaranhamirriyu yana dhika wal'ŋu, gupaḏalnha‐wala yanana. Liŋguna dhuwala dhawar'yurrunana; yakana biyapulnydja ŋarra yurru ŋaramurryirri walalaŋgu, ŋarrakalaŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu.
HOS 14:5 Ŋarra yurru walalanha biyapul rumbalnydja djalkapthunmarama, liŋgu Yitjuralnydja yurru ŋunhanydja biyapul walŋathirriyi, bitjan yana liŋgu bitjan dhuwala wäŋa munatha' ŋuli djalkapthunmarama ŋuriŋi wakuluŋgul'yu. Yo, ŋunhiyi miṯtjinydja yurru ŋuthan dhapirrkthirrina dhikana, bitjan wurrki malanha, ga dhärranydja walala yurru ḻukuyunydja ŋayathama yana wuṉḏaŋarryirri wal'ŋu be‐wala ṉiṉ'ṉiṉdhun, bitjan dharpa ŋunhi dhuḏi‐yuḻkunhara,
HOS 14:6 ga baṉdja'‐baṉdjaŋuranydja yurru man'tjarrnydja ŋuthan bena wal'ŋu waḻatjthirrina birrŋ'thunna. Yo, bukmakthuna yurru yolŋuyu walalay nhämanydja, bala ḻakarama Yitjuralnhanydja mirithirrina manymak, bitjanna yurru, dhapirrk‐ḻakaramana.
HOS 14:7 Yo, yolŋunydja walala yurru marrtjina lili wäŋa‐roŋiyirrina, ga nhinanydja walala yurru ŋunhiliyina dhapirrkŋurana ŋurrŋgitjŋura waḻatjŋurana, ga ŋunhiyi wäŋanydja yurru biyapul dhika walŋathirriyi. Ga ŋarrapi yana waŋgany yurru ŋarambiya'‐nherraṉmirrinydja dhiyakuyi wäŋawunydja, ga dhuwalayi wäŋanydja yurru dhapirrkthirrina dhikana wal'ŋu ŋanyana, ḻiw'maramana yurru, bitjanna bitjan dhapirrk dhika ŋanya gärul borum‐mäypamirri.
HOS 14:8 Bala ŋunhi ŋarrakunydja yurru yolŋu walala Yitjuralnydja waŋa bitjanna, ‘Liŋguna dhuwala dhawar'yurrunana. Yakana yana biyapulnydja ŋilimurru yurru buku‐ŋal'yun be nhäku wiripuŋuwunydja waŋarrwu ga maḏayin'kunydja malaŋuwu ŋula nhäku.’ Yo, ŋarra yurru ŋäma rirrakaynydja Yitjuralnha waŋanhara bitjanarayinydjayi bukumirriyanhara, ga ŋarrapina yurru ŋanya mulkanydja yukurra dhangi'yunna yana, baṯ bitjanna, galkikumana yurru. Liŋgu ŋarranydja dhuwala balanyara bitjan dharpa ŋunhi yukurra dhärra bitjan liŋgu walŋa yana wal'ŋu; ŋuliŋuruyi ŋarrakalanydja nhuma yurru yukurra märrama ŋamakurru'na dhikana wal'ŋu, ga nhinanydja nhuma yurru yukurra goŋmirriyanhara yana ŋarrakuŋunydja, gupaḏalnha‐wala yurru.”
HOS 14:9 Yo, ŋuli nhe ḻiya‐djambatjtja wal'ŋu, ga nhenydja yurru mayaliny'tja dharaŋan dhuwalayi malanha dhäruktja, bala marŋgiyirrina nhe yurru dhiyaŋu dhärukthu. Liŋgu Garraywunydja ŋunhi dhukarr ḻatju' warray dhika wal'ŋu, dhunupa warray ŋanya, ga ŋunhinydja ŋayaŋu‐dhunupamirrinydja yolŋu walala yurru yukurra martj‐martjtjunna yana ŋuliwitjandhiyi dhukarrkurru dhunupakurruna yana‐wala. Ga ŋunhi dhuwurr‐yätjtja yolŋu, ŋayinydja yurru ŋunhi dhä‐ŋal'ŋalyunna marrtji, ga galkirrina yurru, liŋgu ŋayi yaka djäl ŋuriki Godkalaŋunydja romgu. Ga liŋguna dhuwala dhawar'yurrunana Yutjiyawuŋunydja dhäruk.
JOE 1:1 Yo, dhuwalanydja gay dhäruk Garrayyu wekaŋala Djawulwala, dhuwala gam'.
JOE 1:2 Mäkiri'‐witjurra ŋäka nhuma ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala, ga nhuma dhuwali yolŋu walala Djudawuy wäŋawuy, ŋäka dhuwala dhäruk. Yaka nhuma ŋäkula balanyarayi dhäwu' ŋäthilinydja.
JOE 1:3 Mäkiri'‐witjurranydja ŋamathaŋa yana, märr nhumanydja yurru ḻakarama nhumalaŋgalaŋuwa yumurrku'wana, ga walalanydja yurru nhumalaŋgalaŋuyunydja yumurrku'yu marrtji weka'‐wikamana bala, gupaḏalnha‐wala.
JOE 1:4 Yo, dhuwala wäŋanydja liŋguwuynha baḏuwaḏuyunarana, ga ŋathanydja malanha liŋguna ḻukanhara dhawar'maranharana warrpam'puynha ŋurikiŋina ḏetjkuŋuna. Yo, ŋurruŋu ŋäthili walala marrtjina, ga ḻukana ŋunhiyi ŋatha, ŋula nhämunha'yu miṯtjiyu ḏetjthu malaŋuyu. Ga biyapul dhuḏiŋunydja marrtjina ŋula nhämunha'yi yana miṯtji biyapul, ga ḻukana ŋunhi bäythinyarawuynha, dhawar'maraŋala yana, ga biyapul wiripu‐guḻkuny'tja marrtjina yukurrana, yana liŋgu ga warrpam' ŋunhi nhä malanha dhawar'yurruna wiraŋdhina.
JOE 1:5 Bira'yurrana nhuma ŋunhi leŋumirrinydja walala! Ŋäthiyana nhumanydja, ŋunhinydja walala ŋunhi nhuma ŋuli ḻuka yukurra ŋänitji borum weyika'. Yakana nhuma yurru biyapulnydja ḻuka yukurra, liŋgu borumdja ŋunhi liŋguna dhawar'yurrunana, liŋguwuynha baḏuwaḏuyunarana warrpam'puynha ŋurikiŋina ḏetjkuŋuna.
JOE 1:6 Yo, ŋunhiyi miriŋunydja marrtjina dhipala ŋilimurruŋgalanydja wäŋalili, ŋula nhämunha'na miṯtji, biyapulnha gal'ŋu dhaŋaŋ, ga biyapulnha wal'ŋu gumurr‐ḏälmirrina, ga miriŋunydja ŋunhiyinydjayi balanyara bitjan läyin ḻirra‐raywal ga dharirr‐weyin'mirri, marrtjina ŋayi lili baḏuwaḏuyunarawu ŋilimurruŋguna.
JOE 1:7 Liŋguna ŋunhi miriŋunydja bunanana, ga baḏuwaḏuyurruna ŋarraku borum dharpa, ḏaw'‐ḏawyurruna marrtjina baṉdja'‐baṉdjanydja borum ŋunhi, ga yarrar'maraŋalana marrtjina ŋunhi barrwaṉ'tja malanha ŋurikiy borumbuy dharpawuy, ga dharpanydja ŋunhi dhärra yukurra warraŋulnha yana, ŋula nhämiriwnha.
JOE 1:8 Way yolŋu walala! Ŋäthiyana nhumanydja, biyakana bitjan wirrkuḻ ŋunhi yolŋu ŋäthi ŋuli nhanukalaŋuwu ŋayi yuṯawu dhuway'mirriŋuwu ŋunhi yurru ŋayi rakunydhirri.
JOE 1:9 Dhuwala wäŋanydja wiraŋnha ŋathamiriwnha; yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu gäma ŋatha mundhurrnydja ŋunha Godkalanydja Buṉbulili, ga ŋunha ḏalkarra'mirrinydja yolŋu yukurra nhina galŋa‐yätjthirrina yana wal'ŋu, liŋgu bäyŋuna walalaŋgala goŋŋura ŋunhi walala yurru mundhurr‐wekama nhanŋu Garraywu.
JOE 1:10 Dhuwalanydja wäŋa baṉḏanynha wiraŋnha, ŋula nhämiriwnha, ga munathany'tja dhuwala wäŋa yukurra galŋa‐yätjthirrina dhikana wal'ŋu, liŋgu ŋathanydja ŋunhi liŋguna baḏuwaḏuyunarana warrpam'puynha, ga bäyŋuna borumdja weyika', liŋguna räwaknha baṉḏanynha.
JOE 1:11 Nhuma ŋatha‐dholkunharamirrinydja walala, ŋäthiyana walala, liŋgu ŋathanydja ŋunhi liŋguwuynha baḏuwaḏuyunarana, warrpam'thunarana gal'ŋu, ga borumdja ŋunha dharpa binydjitjnha, räwakthinyarana. Ga bukmaknha yolŋu walala nhina yukurra ŋunha galŋa‐yätjthirrinydja, yakana ŋula yol nhina yukurra galŋa‐djulŋithirrinydja dhiyaŋu‐wala.
JOE 1:13 Ŋäthiyana nhuma ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja yolŋu walala, ŋunhi nhuma Godku djämamirri mala. Marrtjiya ŋunha yolŋu'‐yulŋuwalana wal'ŋu, ga ŋäthiyanydja yukirriya munha‐ŋuparra yana, liŋgu bukmak ŋathanydja malanha ga weyikany'tja winya'yurruna liŋguna, dhawar'yurrunana; yakana ŋilimurru yukurra dhika ŋayathamanydja buku‐wekanharawunydja mundhurr nhanŋu Godku.
JOE 1:14 Yo, gawaw'yurrana ŋuruku yolŋu'‐yulŋuwunydja, waŋgany‐manaparrana walalanha, ga ḻakaraŋanydja walalambala walala yurru bukumirriyamanydja ŋoy‐ŋathamiriw yukurra yana. Waŋgany‐manaparra ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinha wal'ŋu, ga bukmaknha ŋunhi yolŋunha walalanha ŋunhi walala nhina yukurra ḻiw'marama Djudiya wäŋaŋura, walala yurru marrtji bukmakthirri yana ḻaw'yun ŋunhiwala Godkala Buṉbulili, ga gawaw'yun yurru Godkala märrliliyama guŋga'yunarawunydja.
JOE 1:15 Liŋgu walu Garraywunydja dhuwala galkina yanana; galkina yurru ŋunhi Garrayyu ganydjarr‐ḏumurruyunydja waŋarryu Godthu baḏuwaḏuyunna yanana warrpam'thunna yurru dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha. Yo, ŋunhiyinydjayi walu yurru biyapul'nha barrarimirrina dhikana wal'ŋu, liŋgu ŋayipi Godthunydja yurru dhä‐ḏir'yun ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha, rom‐waŋganydhirrina yana yurru ŋuriŋiyinydjayi waluyu.
JOE 1:16 Yo, ŋilimurru nhäma yukurra ŋathanhanydja malaŋunha liŋguwuynha baḏuwaḏuyunarana, räwakthinyarana binydjitjthinyarana, liŋgu bäyŋuna waltjaṉ, ga ŋilimurrunydja dhuwala ganydjarrmiriwnha, yakana ŋilimurrunydja yurru ŋunhi gaŋgathinyamirriyama walŋathinyamirriyama. Yakana ŋula yol yolŋu marrtji ŋuli ŋayaŋu‐djulŋithirrinydja ŋunha Godkala Buṉbulili.
JOE 1:17 Yo, ŋatha maŋutjinydja liŋguna rakunynha dhiyalaŋumi munatha'ŋuranydja, liŋgu dhuwala munathany'tja baṉḏanynha ganbarknha, ga ŋunha bala ŋathawuynydja buṉbu dhärparknha, ŋathamiriwnha, bak‐bakmaranharana liŋguwuynha.
JOE 1:18 Ga ŋunha bulikiny'tja walala yukurra mor'yunmirrina, liŋgu ŋuriŋina marrya'yinyarayuna, liŋgu bäyŋuna walalaŋgu mulmu ŋatha ḻukanharawu, ga balanyara liŋgu bembinydja malanha wäyindja murrmurryundhi marrtji.
JOE 1:19 “Garray, dhuwalana ŋarranydja, märrliliyama ŋarra yukurra gawaw'yun nhokalana guŋga'yunarawunydja, liŋgu wäŋanydja dhuwala warrpam'puynha baṉḏa'‐baṉḏanydhinyarana ganbarkthinyarana; mulmu dhuwala ga dharpa marwat räwaknha binydjitjthinyarana, rakunymirrina liŋguna,
JOE 1:20 ga bitjandhi ŋunha warrakandja malanha gawaw'yundhi yukurra nhokala guŋga'yunarawu, liŋgu ŋunha mayaŋ'tja gapu baṉḏa'‐baṉḏanynha, bäyŋuna gapu walalaŋgu ḻukanharawu.”
JOE 2:1 Yo, ḻoḻthurrana yiḏakinydja dhiyalinydja nhuma Godkalanydja wäŋaŋura, Djäyandja yäkuŋura. Marŋgikuŋana gawaw'yurrana, gaya'‐gayaw biyakana; marŋgikuŋa yolŋu'‐yulŋunhanydja dhipuŋuru dharrpalŋurunydja bukuŋuru wäŋaŋuru. Yo, nhumanydja dhuwali yolŋu'‐yulŋu Djudawuynydja marrmarryunmiyana barrariyana, liŋgu Garraywunydja walu dhuwala galkina gal'ŋu, galkina ŋayi yurru marrtjina baḏuwaḏuyunarawu warrpam'thunarawuna‐wala yanana yätjkunydja.
JOE 2:2 Yo, ŋuriŋi dhä‐yawar'yunarayunydja waluyu dhuwalanydja wäŋa yurru buku‐munha'yirrina; warrpam' yurru ŋunha gäraktja gungamana ŋuriŋiyinayi buku‐munha'yuna yukurra ŋäkirrmarama. Yo, miriŋunydja yurru marrtjina biyapul'nha wal'ŋu ŋula nhämunha'na miṯtji, bala walala yurru baḻaka'yundja warrpam'thunna monyguma wäŋanhanydja buku‐ḻiw'maramana yana nyäṉ'thun. Yaka balanyarayi miriŋu dhiyalaŋuminydja wäŋaŋura ŋäthilinydja, ga yaka yurru biyapul dhiyalayi balanyarayi, ŋula nhämunha' miṯtji miriŋu.
JOE 2:3 Yo, dhuwalanydja gay wäŋa mirithirri dhika wal'ŋu, dhapirrk dhika ḻatju', yurru ŋunhiyi miriŋunydja yurru nyäṉ'thunna, bitjanna bitjan gurtha ŋunhi worrk yurru nhära. Yo, marrtjinydja walala yurru djarrany bitjanna yana‐wala, baḏuwaḏuyun yurru warrpam'thunna yana, ŋunha bala dhuḏithu ga gumurrŋura. Ga ŋunhi yurru miriŋu djuḻkthunna, ga dhuwalanydja yurru wäŋanydja räwaknha wiraŋnha.
JOE 2:4 Yo, ŋunhiyi miriŋunydja yurru ŋurruthirrina‐wala yanana, waṉḏirrina‐wala yukurra yana yurru, waḏutjana dhikana, bitjanna bitjan yarraman'thu ŋuli gäma miriŋunha marilili nyäṉ'thunarawu.
JOE 2:5 Yo, wapthu'‐wapthundja walala yukurra yurru buku'‐wukukurruna bala, ga rirrakaynydja ŋunhinydja biyapul'nha wal'ŋu yana, balanyarana bitjan ŋula nhämunha' miriŋu miṯtji, ŋunhi walala yurru marrtjinydja gaya'‐gayaw bitjanna, girri'‐ŋamathirri yukurra marililina nyäṉ'thunarawuna.
JOE 2:6 Ga walala yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja nhäma buku‐beyaṉumirriyuna walalay ŋunhi miriŋunhanydja marrtjinyaranydja galkithinyaranydja, ga bukmaknha yurru ŋunhi marrtji marrmarryundja barrariyuna ŋuriŋina.
JOE 2:7 Yo, ŋunhiyinydja miriŋu biyapulnha gumurr‐ḏälnha wal'ŋu, yana walala yurru ŋurruthirrina waṉḏirrinydja‐wala, bala ŋal'yun yurru ŋunhiwala ḻoḻulili, ga yanayi‐wala djuḏu‐yuḏupthun bena‐wala wäŋalilina. Dhunupana‐yana walala yurru yukurra waṉḏirrinydja ŋunhiyi ganydjarryuna, bil'‐bilyunamiriwnha nhämiriwnha, yakana yurru ŋanydjaḻa'yun gali'lili ga gali'lili, ga yakana walala yurru ḏur'‐ḏuryunmirri yukurra; dhunupana yana walala yurru yukurra waṉḏirrinydja bena‐wala, ga yakana yurru ŋula nhäyu ḏaḏawmaramanydja gulmaramanydja walalanha.
JOE 2:9 Yo, bitjanna walala yurru ŋunhi yulŋunydja gumurrmirrina wapthundja yukurra ŋunhiwalayinydja wäŋalilinydja; waṉḏirri walala yurru ŋunhi ḻiw'marama ŋuliwitjan ḻoḻukurru wal'ŋu, bala ŋal'‐ŋalyunna ŋunhiwala buṉbulilinydja malaŋulili, ga dhaḻakarrkurru djuḏupthunna‐wala yurru yana walala, ga dhurrwarakurru.
JOE 2:10 Yo, munathany'tja ŋunhi wäŋanydja yurru gurr'kurryunna, ŋunhi walala yurru galkithirrinydja miriŋunydja ŋunhi, gumurr‐walkithirrinydja, ga bitjandhi liŋgu ŋunha gäraktja yurru marrmarryundhi, liŋgu walu ga ŋaḻindi yurru buku‐munha'yirrina, ga bitjandhi liŋgu ganyu'yu yurru yakana djarraṯawun'kuma yukurra wäŋa.
JOE 2:11 Liŋgu dhuwalayinydjayi miṯtji miriŋu biyapulnha wal'ŋu dhaŋaŋnha, ga biyapulnha gumurr‐ḏälmirrina. Ŋayi yurru Garraynydja yatjunna wal'ŋu, waŋa wirrkina dhikana, waŋa yurru gawaw'yunna nhanukalayŋuwu ŋayi miriŋuwunydja bitjanna, “Gul', ŋilimurru marrtjina!” bitjanna yurru, ga dhunupana yana ŋuriŋi miṯtjiyunydja nhanukala yurru dhäruktja ŋanya märramana, ga djämana yana‐wala nhanŋu dhäruktja. Yo, ŋunhiyinydjayi Walu Dhä‐ḏir'yunaramirrinydja biyapulnha wal'ŋu barrarimirrina ḏaykun', liŋgu ŋuriŋiyinydjayi waluyu ŋayi yurru Garrayyunydja bumana yätjmirrinhanydja ŋunhi, buma baḏuwaḏuyunna yana warrpam'thunna, gupaḏalkumana yurru, ga yakana yurru ŋula waŋgany dhuwurr‐yätj yolŋu yukurra nhina walŋanydja.
JOE 2:12 Yo, ŋunhiyinydjayi walu dhä‐ḏir'yunaramirrinydja galkina dhuwala, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋayi yukurra Garray waŋanydja bitjan, “Bilyurrana walala dhipuŋuruyinydja, gonha'yurrana dhuwali yätjtja rom. Go marrtjiya roŋiyiyana lili ŋarrakala, ga bukumirriyaŋana ŋoy‐ŋathamiriwyuna. Ŋäthiyana biyakana wuyurrana ŋurikiyi nhokalaŋuwu ŋunhi yätjkuna dhuwurrwu; nyamir'yurrana ŋunhiyi, nyinyaŋdhurrana wal'ŋu, ga gonha'yurrana gupaḏalkuŋana.
JOE 2:13 Biyaka wirrki wal'ŋu ŋayaŋunydja wuyurrana, warwumirriyiyana nhokalayŋu nhe ŋunhi ŋuriki yätjkuna. Yaka be biyaka girrinydja nhuŋuway barr'‐barrmaraŋa, yana biyaka milkunhamiya warraŋulnydja nhunapinyay nhe warwu; ŋunha bala ŋayaŋu nhuŋu yulŋunydja bitjandhiyinydjayi yurru barr'yun wal'ŋu ga yuṯayirri. Go marrtjiya, roŋiyiyana lili Garraywalana. Ŋayi warray ŋunhi yuwalkŋunydja God nhuŋu, ga yuwalk ŋayi märryu‐ḏapmaranharamirri yana, märr‐ŋamathinyaramirrinydja ŋayi ga mel‐wuyunaramirrinydja ŋayi. Yaka ŋayi ŋuli waḏutjanydja maḏakarritjthirri, bala dhä‐ḏir'yunna ŋilimurrunha, liŋgu nhanŋunydja märryu‐ḏapmaranhamirrinydja biyapul warray, bathala warray gal'ŋu, yaka ŋayi ḏukṯuk ŋilimurruŋgu baḏuwaḏuyunarawunydja. Yurru yuwalk ŋayi yurru dhä‐ḏir'yundja ŋilimurrunha, ŋunhi ŋilimurru yurru mukthundja yukurra djämanydja‐wala djarrpi' rom malanha.
JOE 2:14 Yo, ŋuli ŋali yurru bilyun, ga gonha'yundja ŋunhiyi yätj‐dhuwurr, ga ŋayinydja yurru Garraynydja bitjandhi liŋgu bilyundhi, ga yakana yurru ŋayi dhä‐ḏir'yundja nhuna, yana ŋayi yurru goŋmirriyamana bitjanna wal'ŋu. Biyapulnha yurru ŋunhiliyi ŋathanydja dhika nhänydja malanha marrtji ŋuthandhi dhaŋaŋdhirriyi, ga biyapul yurru nhuma yukurra gäma ŋatha ga gapu weyika' borum, mundhurrnha nhanŋu Garraywuna nhumalaŋgalaŋuwu Godkuna.”
JOE 2:15 Yo, ḻoḻthurrana yiḏakinydja ŋunha bukuŋura Djäyandja. Waŋgany‐mana'manaparrana marrtjiya biyakana yolŋu'‐yulŋunhanydja walalanha Garraywalana. Ḻakaraŋa walalambala yolŋu'‐yulŋuwanydja, walala yurru bukumirriyama yukurra ŋoy‐ŋathamiriwyuna walalay.
JOE 2:16 Ḻuŋ'maraŋa marrtjiya biyaka waŋganygunhamiya nhumalanhay nhuma, biyaka ḏarrtjalkkunhamiyana; bukmakthirrina nhuma yurru gumurr‐ŋamathirrinydja gumurr‐wunanharawu Garraywuna. Gäŋa bukmaknha, ŋurru'‐ŋurruŋunha yolŋu'‐yulŋunha ga djamarrkuḻi'nha ga yo‐yuthu'nha biyakayi liŋgu, ga yuḏatjpalnha yolŋu'‐yulŋunha, walala yurru bukmak ganan wäŋa malanha walalaŋguway ga ŋula nhä malanha wiripu, ga marrtji gumurr‐guwatjmanna ŋanya Garraynhana.
JOE 2:17 Ga biyakayi nhumanydja ḏalkarra'mirriyunydja walalay djämayi marrtjiya Garraywu, gäŋa mundhurrnha nhanŋu Godku. Dhärriyanydja galki barŋlili, ṉapuŋga'lili gal'ŋu yana ga yolŋu'‐yulŋuwala. Ŋäthiyana biyakana wal'ŋu, liŋgu ŋurikalayi walalaŋgala yolŋu'‐yulŋuwala dhuwurryu yätjthu, ga bukumirriyaŋanydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋuwunydja biyaka, “Garray wuyurrana, mel‐wuyurrana dhiyakunydja nhokalaŋuwunydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋuwu. Walŋakuŋana ŋanapurrunha Garray, märr yurru ŋuruŋunydja wiripuŋuyunydja yolŋuyu bäpurru'yu nhäma ŋanapurrunha, ga yakana goŋmiriw ḻakaramanydja, warku'yundja waŋa bitjandja, ‘Wanhaka dhika be nhumalaŋgu Godtja? . . . Nhä dhika ŋayi? . . . yalŋgi yulŋunydja guŋga'yunarawunydja nhumalaŋgu?’ bitjanna yurru. Garray, bäy‐ḻakaraŋa ŋanapurruŋgu yätjpuynydja dhuwurrwuy.” Bitjandhina nhuma yurru bukumirriyamanydja, nhumanydja ḏalkarra'mirriyunydja walalay.
JOE 2:18 Bala ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja wäŋa ŋarrakuway yana, yakana ŋula yolku.” Yo, ŋayi nhäŋalanydja yolŋu'‐yulŋunhanydja maŋutji‐wuyunaramirriyu warray,
JOE 2:19 bala ŋayi yolŋu'‐yulŋuwalanydja waŋana bitjarrana, “Ŋäka walala! Dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yurru wekama ŋatha ga borumnha weyika'na nhumalaŋgu, ga dhiyaŋinydjayi nhuma yurru nhina yukurra märr‐bakthunna. Bäyŋuna yurru nhumalanha ŋuruŋu wiripuŋuyunydja bäpurru'yu warku'yun wakalkuma, ga ḻakarama nhumalanha nhäŋiniŋ'‐ḻakaramanydja yurru.
JOE 2:20 Ga ŋarra yurru gukumana ŋunhiyi nhumalaŋgu miriŋunhanydja bena‐wala yana wal'ŋu barrkumalana baṉḏanylilina, räwaklilina wäŋalili. Yo, waṉḏirrinydja walala yurru yukurra birrka'mirrikurruna gatjaḻkurrunydja, ŋurru‐ḻupthundja yurru gapulilina, ga wiripu‐guḻkuny'tja yurru murrmurryun wiripuŋuŋurana gali'ŋura gapuŋura; bukmakthirrina walala yurru murrmurryundja, ga rumbalnydja walalaŋgu yurru barrpa'yirrina, bala ŋuriŋinydjayi yurru buŋgandhunydja monygumana, wekamana warrpam'nha wäŋanhanydja buku‐ḻiw'maramana. Yo, ŋarra yurru baḏuwaḏuyundja walalanha warrpam'thunna yanana, liŋgu ŋuriŋi miriŋuyu djäma yukurrana mirithirrina yana yätjnha wal'ŋu.
JOE 2:21 “Nhuma Yitjural wäŋa, yaka nhuma barrariya yukirriya, yana biyakana walala ŋayaŋu‐djulŋithiyana wal'ŋu goŋmirriyiyana, liŋgu Garrayyunydja djäma mirithirri wal'ŋu bathala ga ŋamakurru' rom malanha nhumalaŋgunydja.
JOE 2:22 Ga nhuma wäyin walala, yaka nhumanydja wilwilyunmiya barrariya, liŋgu dhuwalanydja gay wäŋa liŋguna ḻatju'yinana dhikana wal'ŋu, ga biyapul dhuwala mulmu ŋuthan marrtji dhika dhapirrkthirri ḻatju'thirri, ga ŋunha borumdja dharpa borummirriyinayi dhika wal'ŋu.
JOE 2:23 “Nhuma yolŋu walala Djäyanbuynydja galŋa‐djulŋithiya wal'ŋu. Goŋmirriyiya nhumalaŋgalaŋuwala Waŋarrwalanydja Garraywalanydja, liŋgu ŋäthilinydja ŋunhinydja Garrayyu yänguŋala djuy'yurruna waltjaṉ; ŋayi yukurrana dharyurruna märr‐gaŋga wal'ŋu ŋunhinydja, ga biyapulnydja ŋayi yurru ŋunhinydja rarryunna‐wala yanana nhumalaŋgu, dharyundja yurru ŋayi biyapulnha dhurrmukthunna wal'ŋu mirithirrina.
JOE 2:24 Ga ŋathanydja yurru ŋuthan mirithirrina wal'ŋu guḻku'yirrina miṯtji‐mäypayirrina, ga borum ga weyika' dhika nhä malanha biyapulnha yurru ŋanba'‐ŋanbawyunna marrtji dhaŋaŋdhirrina.
JOE 2:25 Yo, ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋuriŋi ḏetjthu walalay ḻukana marrtjina mirithirri guḻku' ŋatha malanha dhawar'maraŋala, ga ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu nhuma yukurrana nhinana dhäparkmirrina dhikana. Bala dhiyaŋunydja‐wala ŋarra yurru wekama roŋinyamaramayi balayi nhumalaŋgu bukmaknha yana nhä malanha ŋunhi yukurrana winya'yurruna ŋulinyaramirriyu, liŋgu ŋunhiyinydjayi ḏetjtja malanha ŋarrakuŋu djuy'yunara, märr yurru nhuma marŋgiyirri, bala roŋiyirrina lili bilyun ŋarrakalana.
JOE 2:26 Yo, ŋatha‐guḻku'mirriyirrina nhuma yurru yulŋunydja; ḻukana nhuma yurru yukurra, yana liŋgu ga märr‐ḏaw'yun yurru, bala nhuma yurru wokthunna wal'ŋu Garraywalaŋuwu yäkuwunydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi djäma mirithirrina dhikana dhapirrknha wal'ŋu nhumalaŋgunydja. Ga yakana biyapulnydja yurru ŋarrakunydja yolŋu walala goramirriyirri.
JOE 2:27 “Ga nhumanydja Yitjural yurru marŋgiyirrina ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi yana Garray nhumalaŋgunydja waŋgany yana, ga dhuwala ŋarra yulŋunydja nhumalaŋgala ṉapuŋga'. Yakana biyapulnydja yurru ŋarrakunydja yolŋu walala goramirriyirri.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JOE 2:28 Garraynydja waŋa yukurra bitjan gam'. “Yalalaŋumirriyunydja ŋarra yurru rarryunna wal'ŋu djululu'yunna ŋarrakuwaynydja ŋarra walŋa birrka'mirriwalana yana yolŋu'‐yulŋuwalanydja. Nhokala gäthu'mirriŋuyu ḏarramuyu ga dhäykayu yurru ḻakaramana yukurra ŋarrakuŋu dhäruk dhunupana yana; ŋuriŋi yawirriny'thunydja yolŋu'‐yulŋuyu yurru nhäma mali mel‐yurthinyara, ga worruŋuyunydja yurru bukaway'kurruna maḻŋ'marama ŋarranha.
JOE 2:29 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋarra yurru yukurra rarryunna yana wal'ŋu ŋarrakuway Walŋanydja, ŋurikalayina walalaŋgala ŋarrakalaŋuwala djämamirriwalana, ḏarramuwala ga dhäykawala.
JOE 2:30 Ŋarranydja yurru djäma biyapulnha yukurra ganydjarr bathalana wal'ŋu; nhuma yurru yukurra nhäma ŋunha djiwarr'lilinydja ga dhipala bäymalili munatha'lilinydja biyapulnha ganydjarr, ṉirryunaramirrina yurru maḻŋ'thun yukurra, balanyarana bitjan gulaŋnha ga gurthana ga ŋawulul' ṉoluŋdhirri yurru marrtji gaŋgathirri.”
JOE 2:31 Ga walunydja yurru warumukthirrina ŋunha gärakŋuranydja, ga ŋaḻindi yurru miku'yirrina gulaŋdhirrina. Yo, dhuwala wäŋanydja munatha' ga djiwarr' yurru wiripuŋuyirrina, yurruna ŋayi yurru Garraywunydja ŋunhi dharrpalnydja walu buna, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayipina yurru Garraynha maḻŋ'thun rumbalnha.
JOE 2:32 Bala ŋulinyaramirriyunydjayi yurru Garrayyu Godthunydja walŋakuma birrka'mirrinhana, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi yurru gawaw'yun nhanukala, märrliliyama ŋäŋ'thun yurru guŋga'yunarawu nhanŋuway. Liŋgu Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Yolŋu walala yurru ŋunhalanydja walŋathirrina yukurra bukuŋura Djurutjalamdja yäkuŋura, yakana yurru bukmaktja yolŋu walala murrmurryun bukmakthirrinydja, liŋgu ŋunhinydja walala ŋarrakuŋuwaynydja djarr'yunara yurru nhinana yukurra walŋamirrina.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Garray waŋananydja.
JOE 3:1 Ga biyapul ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Yo, ŋuriŋi bili waluyu dhä‐yawar'yunarayunydja, ŋarra yurru goŋmirriyamana dhikana wal'ŋu Djudanhanydja miṯtjinha ga Djurutjalam wäŋanha; yakana biyapulnydja walala yurru nhina yukurra ŋula yolkuŋu garrpiṉarawuy walala.
JOE 3:2 Ŋarranydja yurru gämana walalanha marrtji bukmaknhana miṯtjinha ga miṯtjinha, gämanydja yurru ŋunhiwalayinayi wäŋalili ḻaparra'lilina dhikana, yäkulilinydja ŋunhi Dhä‐ḏir'yunaramirrililina Wäŋalilinydja, ga ŋunhalayina ŋarra yurru bumanydja dhawar'maramana yana yurru warrpam'thunna walalanha, liŋgu djäma walala yukurrana dhuwurr dhika yätj gal'ŋu yana ŋarrakalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu. Yo, ŋarrakunydja yolŋunha walalanha walala yukurrana barrkuwatjkuŋalana bena‐wala mulkurulilina wäŋalili, ga barrku'‐barrkuwatjkuŋalana walala yukurrana ŋarrakunydja wäŋa dhuwala Yitjuralnydja.
JOE 3:3 Ga bitjarrayi liŋgu walala yukurrana djämayi dhalithaliny'tja, yolthu yurru ŋunhiyi märrama ŋarraku yolŋu'‐yulŋunha, ga bitjarrayi liŋgu walala yukurrana buku‐yuḻkthunmina wekaŋala djamarrkuḻi'nha, ḏarramuwurrunha ga dhäykawurrunha, yana märranharawu ŋunhiyinydja ŋurikiyi nhäku walala yukurra djäl‐ḏumurruyirri ŋuli.
JOE 3:4 “Yo, nhuma be nhä nyalmiri wäŋa yätj malanha, Däya ga Djäytan yäku! Nhä dhika ŋarra djäma yätjkuŋalanydja nhumalaŋgu? Nhumanydja yukurra guyaŋirri yanapi nhuma yurru ŋarraku buku‐ruŋinyamarama? Ŋuli nhe yurru yätj wekama ŋarrakunydja, ŋarranydja yurru waḏutja yana buku‐ruŋinyamarama ŋunhiyinydja yätj nhuŋunydja, ga nhepina yurru ŋunhi ŋuriŋiyi baḏuwaḏuyunmirrinydja yätjthunydja, ŋuriŋinydjayi ŋunhi nhe bini ŋarranha bunha.
JOE 3:5 Yo, nhumanydja ŋunhi djaw'yurruna ŋarrakuwaynha dhulŋuŋuna nhä malanha, mel‐wiḏi'mirrina girri', bala rarr'yurruna nhumalaŋgalaynha ŋunhina dhuyulilina buṉbulili wäŋalili, ŋunhi nhuma ŋuli buku‐ŋal'yun yukurra wiripuŋuwu waŋarrwu ŋunhiliyi wäŋaŋura.
JOE 3:6 Ga bitjarrayi liŋgu nhuma djaw'‐djawyurrunayi ŋarraku yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala gäŋala bena‐wala barrkumalana mulkuruwalana wäŋalili. Bala dhiyaŋunydja‐wala ŋarranydja yurru märramayi roŋinyamaramayi walalanha ŋuliŋuruyi mulkuruwalanydja wäŋaŋuru, bala ŋarra yurru dhä‐ḏir'yunna nhumalanha yulŋunydja, buku‐ruŋinyamaramayi ŋurikiy nhumalaŋgalaŋuwuy yätjpuynydja, nhaltjarra nhuma yukurrana djäma yätj ŋarrakalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu.
JOE 3:8 Yo, ŋarrakalanydja yolŋuyu walalay yurru Djudawuyŋuyunydja djaw'‐djawyunna nhumalaŋgu djamarrkuḻi'nhana, bala wekama yurru ŋunhana mulkuruwalana goŋlili, ga nhinanydja walala yurru yukurra bena‐wala barrkuna birr wäŋaŋura.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JOE 3:9 “Yo, ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja bukmakpana miṯtjiwa biyakana, ‘Girri'‐ŋamathiyana walala mariwuna nyäṉ'thunarawuna. Bira'yurrana nhumanydja yolŋu'‐yulŋu ŋunhi gumurr‐ḏälmirrinydja, garr'yurra marrtjiya waŋgany‐manaparrana yolŋu'‐yulŋunhanydja, nhuma yurru marrtjinydja waŋganynha yana miṯtjinydja marililinydja.
JOE 3:10 Yakana yana marrtjiya biyaka munatha'‐yaw'yurra, ga ŋathanydja marrtjiya dholkuŋa ḻämu‐nherrala ḻayḻaymaranhamiyanydja, yana biyakana djämanydja mandjawaknha ga garana malanha. Ga ŋayinydja yurru ŋunhi yalŋginy'tja yolŋu dhärra, bala waŋana ŋayi yurru ḻakaranhamirri bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala ḏäl warray wal'ŋu, ganydjarr‐ḏumurru warray ŋuriŋi Garraywala ganydjarryu,” bala marrtjina yurru ŋayi marililina.’
JOE 3:11 “Go, marrtjiyana lili waḏutjana nhuma bäpurru' miṯtji ga miṯtji ḻiw'marama, waŋgany‐manapanmiyana marrtjiya yurrum'thurrana ŋunha‐walana ya', ḻaparra'lilina wäŋalilinydja, dhulmu‐waṉarra'lilina.” Garray, djuy'yurrana lili dharawukkuŋana nhuŋuway miriŋunhanydja ḏälmirrinha yana gumurr‐wuṉḏaŋarrmirrinha baḏuwaḏuyunarawunydja walalaŋgu ŋuriki miṯtjiwu malaŋuwu.
JOE 3:12 “Yo, nhumanydja yurru bäpurruny'tja birrka'mirrina biyaka girri'‐ŋamathiyana marrtjiya nhumalanhay nhuma, ga marrtjiyana ŋunhimalayinayi dhulmu‐waṉarra'lilina wäŋalili Dhä‐ḏir'yunarawuylilina yäkulili, liŋgu ŋunhalayinydjayi ŋarrapinydja yurru Garray God nhinana yukurra, bala ŋarra yurru mala‐yarr'yunna bukmaknhana yana yolŋu'‐yulŋunha bäpurru'nhanydja buku‐ḻiw'marama.
JOE 3:13 Yo, ŋunhayinydjayi mala yolŋu'‐yulŋu yätjmirrina yanana gal'ŋu miṯtji. Gatjuy gulkthurrana walalanha, biyakana bitjan ŋuli ḏarramuyu gulkthun marrtji balwur ŋatha; binydjitjkuŋana marrtjiya biyakana, bitjan borumnha ŋuli ŋunhiyi binydjitjkuma ŋuriki weyika'wu ḻarryunmaranharawu. Yo, biyakayina walalanha ŋunhinydja djuḏul'yurrana yukirriya, yana liŋgu ga gulaŋ walalaŋgu yurru ŋunhi waṉḏirri ŋurruthirri.
JOE 3:14 “Yo, biyapulnha ga biyapulnha, miṯtji ga miṯtji ga miṯtji ŋunhanydja galkunna yukurra ŋuriki mala‐yarr'yunarawuna marrtjinyarawu. Liŋgu Garraywunydja Walu dhuwala galkina yanana, galkina ŋayi yurru mala‐yarr'yunna yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala baḏuwaḏuyunna yurru buma dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yanana.
JOE 3:15 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu dhuwala wäŋanydja yurru buku‐munha'yirrina, yakana yurru biyapulnydja walu ga ŋaḻindi ga ganyu' yukurra wekama djarraṯawun' dhiyaku munatha'wunydja wäŋawu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
JOE 3:16 Yo, Garraynydja yurru marrtjina lili ŋulaŋurunydja Djäyanŋurunydja wäŋaŋuru, yatjun yurru rirrakayyu bathalayuna marrtjinydja lili. Ŋulaŋuru Djurutjalamŋurunydja ŋayi yurru gawaw'yunna yatjunna, ga djiwarrny'tja yurru ga dhuwala munatha' marrmarryunna warrpam'nha ŋuriŋiyi rirrakayyunydja. Yurru Garrayyu nhanŋuwaynydja yurru yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralnhanydja gunganhamirriyama warray, walala yukurra yurru nhina walŋamirrina nhanukalana wal'ŋu djäkaŋura.
JOE 3:17 “Bala nhumanydja yurru Yitjural marŋgiyirrina ŋarraku, ŋunhi ŋarrapi Garray Waŋarrnydja nhumalaŋgu. Yo, ŋarra yurru nhinana ŋunhiliyi Djäyandja ŋarrakalaynydja ŋarra dharrpalŋura wal'ŋu bukuŋura, ga ŋunhayi Djurutjalamdja yurru wäŋa dharrpalnha wal'ŋu djingaryun yukurra, ganaŋ'thunarana yana wal'ŋu nhanŋuwaynha Garraywuna, yakana biyapul yurru mulkurunydja yolŋu ŋuliwitjandhinydja marrtji.
JOE 3:18 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhiliyinydjayi buku'‐wukuŋura dharpa yurru ŋuthan biyapulnha dhaŋaŋdhirri, borummirriyirrina dhikana wal'ŋu, ga mirithirri guḻku'yirrina yurru wäyin malanha bulikiny'tja, liŋgu wäŋa yurru ŋunhi biyapul walŋathirri, walŋa yukurra djingaryun, mulmu‐guḻku'mirrina dhikana yurru, ga maya'‐mayaŋdja yurru gapunydja mirithirrina guḻku' waṉḏirri yukurra. Ga ŋulaŋurunydja Buṉbuŋuru Garraywalanydja gapu yukurra waṉḏirrina yurru riyalana yana. Yo, waṉḏirrinydja yukurra ŋayi yurru ŋunhi riyalanydja, bala baḻaka'yunna riya'‐riyalayirrina ŋuliwitjan ŋanhdharkkurrunydja räwakkurrunydja wäŋakurru.
JOE 3:19 “Yo, ŋunhayi wäŋa Yetjiptja yurru baṉḏanydhirrina dhikana räwakthirrina wal'ŋu, ga Yedamdja wäŋa yurru ga wiraŋnha yukurra djingaryun yolŋumiriwnha, liŋgu ŋurikiynydjayi wäŋawuyyu yolŋuyu walalay yukurrana bumara yolŋu'‐yulŋunha Djudawuynhanydja walalanha, ŋunhi walala ŋuli ŋuriŋiyi walalay Djudapuyŋuyu yaka yukurranha bunha wiripuŋunha yolŋu'‐yulŋunha.
JOE 3:20 Bala ŋarranydja yurru ŋarrapina buku‐ruŋinyamaranharawuynydja wekama, bumana ŋarra yurru walalanha, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurrana bumara ŋurrumiriwŋura nhämiriwŋura; ga yakana walala yurru winya'‐winyayun dhä‐ḏir'yunamiriwnydja walala. Yo, ŋunhiyi wakinŋu yätj wäŋa yurru buwayakthirrina yanana, winya'yunna, yurru ŋunhalayi Djurutjalamdja wäŋaŋura ŋarranydja yurru nhina wäŋaramana, gupaḏalnha‐wala yana, dhä‐yawar'yunamiriwnha.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 1:1 Yo, dhuwalanydja dhäruk wukirriwuy yolŋuwuŋu yäkuwuŋu Waymutjkuŋu, ŋunhi ŋayi wäyin‐djäkamirri yolŋu ŋurikiy wäŋawuy Dekuwawuy. Yo, Godthu warraŋulkuŋalana maḻŋ'maraŋalana dhuwala dhäruktja ŋurikala Waymutjkalanydja ŋulinyaramirriyu waluyu ŋunhi ŋayi Yutjayaŋga yäku buŋgawa yukurrana nhinana Djudawuy, ga ŋayinydja Djirapawumdja buŋgawa ŋayi Yitjuralwuynha.
AMO 1:2 Ga bitjarra ŋayi Waymutj waŋananydja gam'. “Garraynydja marrtji yukurra ŋulaŋuru bukuŋurunydja Djäyanŋurunydja, yatjun marrtji rirrakay ŋanyana bathalayuna dhikana; ŋulaŋurunydja Djurutjalamŋurunydja ŋayi yurru waŋanydja wirrkina gal'ŋu yatjunna rirrakay, bitjanna bitjan murryu'‐murryun marrtji ŋuli woḻma. Yo, wäyin‐djäkamirrinydja walala yukurra galŋa‐yätjthirrina nhina, liŋgu ŋunhiyi wäŋa baṉḏanynha marrtji ŋorra räwaknha, ga mulmunydja räwakthinana, bala raku'‐rakunydhinana.”
AMO 1:3 Bitjan ŋayi Garray waŋanydja yukurra gam'. “Yuwalk yana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi Damatjkawuynydja wäŋawuy, makarrwuynydja Djiriyawuy, liŋgu bitjarra liŋgu walala yukurrana yana dhuwurr‐yätjkuŋala djäma; yakana walala yurru marrtji dhä‐ḏir'yunaramiriwnydja‐wala. Ŋunhayi Damatjkawuynydja yolŋu'‐yulŋu be nhäna ŋoy‐wurrpu'mirrina yanana, ga bumara walala marrtjina yolŋu'‐yulŋunha Giliyatpuynhanydja mel‐wuyunamiriwyuna walalay yana.
AMO 1:4 Bala ŋarranydja yurru djuy'yun gurthana yana, bitjan ŋayi yurru nhärana yana‐wala yulŋunydja ŋuriki buŋgawawunydja wäŋa, ga ŋunhi ḏälmirrinydja buṉbu malanha yurru buḻwaŋ'thunna, ḏaw'‐ḏawyunna marrtji muṉguythirrina.
AMO 1:5 Ŋarra yurru djuḏul'yunna yukurra muṉguykumana ŋunhiyi ḻoḻunydja ŋunhi wäŋanydja, ga yakana yurru biyapul yolŋu walala yukurra nhina ŋunhiliyi, yana walala yurru Djiriyapuynhanydja ŋunhinydja djaw'‐djawyunna ŋuriŋi miriŋuyuna walalay, djaw'‐djawyun bena‐wala walalaŋgalaynha walala wäŋalili.
AMO 1:6 “Ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundhi yolŋu'‐yulŋunha ŋurukuy Gäthawuynhanydja walalanha, liŋgu walala yukurra djäma bitjan liŋgu yätj yana mirithirri rom malanha. Walala marrtjina, bala djaw'‐djawyurruna marrtjina Djudawuynhanydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha miṯtjinha bukmaknha yana bäpurru'nha, bala ḏapṯapmaraŋalana gäŋala bena‐wala Yedamlilina wäŋalili walalaŋgalaynha.
AMO 1:7 Bala ŋarranydja yurru yana djuy'yunna gurthana ŋunhayi wäŋalili ŋarakalili Gäthalilinydja, yana ŋayi yurru nhäranydja warrpam'nha ḻoḻu ŋunhi ga buṉbu malanha, ga biyapul bathalamirri gal'ŋu ḏälmirri ŋunhi buṉbu malanha yurru buḻwaŋ'thunna, ḏaw'‐ḏawyunna yurru marrtji muṉguythirrina.
AMO 1:8 Ŋarra yurru bitjandhi liŋgu baḏuwaḏuyundhi yolŋu'‐yulŋunha Yatjthutpuynhanydja ga Watjkalunbuynhanydja, ga bukmak yurru ŋunhi Bilitjiyawuynydja yolŋu walala warrpam'nha murrmurryun, yakana yurru ŋula waŋgany yolŋu walŋa yukurra nhina.
AMO 1:9 “Ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundhi yolŋu'‐yulŋunha Däyapuyŋunhanydja, liŋgu walala ŋuli bitjan bili yana djäma yukurra yätj; yakana walala yurru marrtji yära dhä‐ḏir'yunamiriwnydja‐wala. Ŋäthilinydja ŋunhinydja walala djäma dhawu'‐nherrara Djudapuyŋuwalanydja, märr walala bini djäma ḻundukunhaminya bala‐lili'yunminya walalaŋguway walala. Yurru walala ŋunhi Däyapuyŋuyunydja yolŋu'‐yulŋuyu yakana yukurrana guyaŋina ŋunhiyi dhawuny'tja, yana walala bakmaraŋalana. Yana walala mulkanana marrtjina walalanha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi Djudawuynhanydja walalanha, bala garrpirana walalanha bitjarrana, bala gäŋala walalaŋguwaynha Yedamlilina wäŋalili.
AMO 1:10 Bala ŋarranydja yurru yana djuy'yun gurthana ŋunhiyi wäŋalili Däyalilinydja, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru nhära warrpam'thun yana‐wala ḻoḻunydja dhika nhänydja malanha muṉguythirrina, buḻwaŋ'thunna yurru.
AMO 1:11 “Ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundhi yolŋu'‐yulŋunha Yedambuyŋunhanydja, liŋgu bitjan yana liŋgu walalanydja yukurra djäma dhuwurr‐yätjthi yana. Yakana walala yurru marrtji dhä‐ḏir'yunamiriwnydja‐wala yänanydja, liŋgu walala yukurrana nyäṉ'thurruna, ga marrtjina ŋupara walalaŋguway ŋunhi gutha'mirriŋunha Yitjuralnha, bumarana marrtjina mandjawakthuna walalaŋgalay. Yakana walala ŋula mel‐wuyurruna Yitjuralwunydja, yana walala nyinyaŋdhurrunana yukurrana walalaŋgu, ŋaramurryinana manapara.
AMO 1:12 Bala ŋarra yurru yana djuy'yunna gurthana ŋunhimalayinydjayi wäŋalili, yana ŋayi yurru nhäranydja gurthanydja warrpam'thunna, ga ḏälmirri ŋunhi wäŋa be gal'ŋu yurru nhärana yana ŋayi buḻwaŋ'thunna warrpam'thunna.”
AMO 1:13 Ga bitjarra liŋgu ŋayi Garray waŋana bitjarranydja, “Bitjarra liŋgu yolŋu'‐yulŋu ŋunha Wamanbuyŋunydja yukurrana dhuwurr‐yätjthina, ga yuwalk yana ŋarra yurru walalanha dhä‐ḏir'yun yulŋunydja; yakana walala yurru marrtji‐wala dhä‐ḏir'yunamiriwnydja yana, liŋgu walalanydja ŋunhi rärru‐ḏilkurruna yanana wäŋawu ŋarakawuna. Ŋunhalanydja gay' Giliyattja wäŋaŋura walala marrtjina bumara yothu'mirrinha walalanha dhäykawurrunha, märr yurru walala märrama wäŋa walalaŋguwaynha walala warrpam'nha.
AMO 1:14 Ga bitjandhi liŋgu ŋarranydja yurru djuy'yundhi gurtha yana, yana yurru ŋayi nhära warrpam'nha ŋunhiyi buṉbunydja, ga be nhä ḏälmirri yuṯuŋgurr ŋunhi buṉbu wäŋa yurru buḻwaŋ'thunna yana nhärana. Bunharamirrinydja walala yurru mirithirrina gal'ŋu yanana rirrakayyu bathalamirriyuna,
AMO 1:15 ga walalambala ŋunhi buŋgawanha ga ŋurru'‐ŋurruŋunha walalanha yurru garrpiṉna ŋuriŋina miriŋuyuna, bala djaw'‐djawyunna bena‐wala walalaŋgalaynha walala wäŋalili.
AMO 2:1 “Ga bitjan yana liŋgu ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundhi yolŋu'‐yulŋunha Mawappuyŋunhanydja wirrki yana dhika wal'ŋu, liŋgu bitjan liŋgu walalanydja yukurra djäma yätjkuma; yakana walala yurru dhä‐ḏir'yunamiriwnydja marrtji yänanydja‐wala, liŋgu walala ŋaraka malanha djaw'‐djawyurruna beŋuru mathirraŋuru buŋgawanha Yedambuynha, bala dhuŋgur'yurrunana yana ḻirrwi'kuŋalana.
AMO 2:2 Bala ŋarra yurru djuy'yun gurthayi ŋunhiwalayinydjayi yana wäŋalili Mawaplilinydja ŋarakalili, ŋarra yurru warrpam'thunna nhäranhamaramanydja dhikana wal'ŋu yana yurru, ga ŋunhi be gumurr‐ḏäl gunganhara wäŋa, ŋunhinydja yurru buku‐yupthunna yanana. Yo, miriŋunydja yurru marrtjina ŋurruthirrina, ga yiḏakinydja yurru bena ḻoḻthun dhikana, ga ŋurikiynydja yolŋu'‐yulŋu Mawappuynydja wäŋawuy yurru marrtji murrmurryunna ŋuriŋiyinayi gunyambiyuna mariyuna.
AMO 2:3 Bala buŋgawana yolŋu ŋunhi ga ŋurru'‐ŋurruŋu yurru ŋurikiyinydjayi wäŋawuy murrmurryunna marrtji, bukmakthirrina yurru.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 2:4 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Ga nhuma dhuwali Djudawuy wäŋawuy ŋarrakuway yolŋu'‐yulŋu, nhumanydja yukurrana bitjarrayi liŋgu yana djäma yätjkuŋala, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋunha wiripu‐guḻku' bäpurru', ŋunhi walala yaka marŋgi ŋarraku, ga märr‐yuwalk yana ŋarra yurru nhumalanha dhä‐ḏir'yundja, ga nhumanydja yurru yakana yana marrtji dhä‐ḏir'yunamiriw‐wala yänanydja. Nhumanydja ŋunhi ŋarrakalaŋuwunydja romgu ŋuyulkthina, ŋapa‐nherraṉmina warray, yaka warray nhuma dhäruk märraŋala ŋarraku, bala nhumalanha yukurrana mayali'‐wilkthurrunana yulŋunydja, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi bothinyarayŋuyunydja waŋarryu bilmaraŋalana nhumalanha, ŋanydjaḻa'yunmaraŋalana djämawu yätjkuna, bala nhuma malthundja yukurra ŋurikina nhumalaŋgalaŋuwu märi'muwuna walalaŋgalaŋuwu romgunydja, djarrpi'wuna yana.
AMO 2:5 Bala dhunupa yana ŋarra yurru djuy'yunna gurthana yulŋunydja wäŋalili ŋarakalili Djudalilinydja, yana ŋayi yurru nhärana‐wala yulŋunydja be wuṉḏaŋarrmirrinydja gal'ŋu wäŋa Djurutjalamdja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 2:6 “Yo, nhuma wiripunydja Yitjuralpuyŋu yolŋu walala miṯtji, nhuma yukurrana djäma yätjtja bitjarrana liŋguna‐wala, ga yuwalkkuma yana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja nhumalanha wirrki yana wal'ŋu. Yakana nhuma yurru winya'yun dhä‐ḏir'yunamiriwnydja, liŋgu yakana nhuma ŋuli djäka yukurra goŋ‐nherraṉmirri ŋuriki ŋurruwuykkunydja yolŋuwu. Wiripunydja nhuma ŋuli wekama rrupiyawuna ŋunhi dhuwurr‐ŋamakurru'mirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, märr yurru walalanydja bitjan garrpiṉarawuynha yolŋu walala djämamirrina,
AMO 2:7 ga bitjandhi liŋgu nhuma ŋuli muŋdhu'‐muŋdhunna ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha yalŋgi'mirrinhanydja ganydjarrmiriwnhanydja ŋunhi, ga bitjandhi liŋgu nhuma ŋuli ḏur'‐ḏuryunna marrtji ḻikandhuna wurrkurrum'nhanydja ŋunhi galŋa‐mundurrnhanydja yolŋunha. Wiripunydja ŋuli ḏarramuyu bäpa'mirriŋuyu ga yothuyu nhanukala ḏarramuyu märrama ŋunhinha liŋgu waŋganynhana miyalknha, bitjan ŋuriŋiyinydjayi ŋuli walala djäma buŋgulnha, buku‐ŋal'yunna wiripuŋuwuna ŋurikina waŋarrwu. Ŋunhiyinydjayi yätjnha wal'ŋu yanana mirithirrina, ga walalanydja yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja nhämana ŋunhiwalayi djämalili bitjanaralilinydja, bala yätj ḻakaramana ŋarranha yäkunydja, yanapi ŋarranydja yakana ŋula ḏarrtjalk gal'ŋu.
AMO 2:8 Yo, marrtji nhuma ŋuli wiripunydja ŋunhiwalayi be nhäkalanydja wiripuŋuwalanydja waŋarrwala buṉbulili, bala ŋorrana marrtji ŋäkirrina nhuma ŋuli girri'yunydja ŋuriŋina manaŋinyarawuyyuna, ŋunhi nhuma yukurrana djaw'yurruna ŋulaŋuru ŋurruwuykkala yolŋu'‐yulŋuwala, ga ḻukanha nhuma ŋuli ŋänitji'na rrupiyawuy dhulŋuŋuwuynha ŋunhi nhuma gombuŋala yolŋunha ŋunhi yolŋumiriwnha ŋurruwuyknha.
AMO 2:9 “Yo, nhumanydja dhuwalanydja ŋarrakuwaynha gal'ŋu yolŋu walala yanana. Guyaŋiya biyaka ŋunhi ŋarra ŋäthili nhumalanha guŋga'yurruna wal'ŋu. Yuwalkkuŋala yana ŋarra baḏuwaḏuyurrunanydja ŋunhinydja Yamarpuynhanydja miṯtjinha be weyin'kurrunhanydja ganydjarr‐ḏilkurrunhanydja, ŋunhi walala ŋuli nhinanha yukurranha dhiyala wäŋaŋura.
AMO 2:10 Yo, ŋarra dhawaṯmaraŋala nhumalanha beŋuru Yetjipŋuru, ga gäŋala ŋarra nhumalanha goŋ‐gulaŋala yukurrana ŋanhdharkkurru lili wäŋakurru; djäkanydja ŋarra marrtjina wirrki yana gal'ŋu nhumalaŋgu ŋula nhämunha' dhuŋgarranydja ŋupara 40, märr yurru ŋayi dhuwalanydjayi wäŋa Yamarpuynydja nhumalaŋguway yana.
AMO 2:11 Yitjural, ŋarra djarr'yurruna nhumalaŋgunydja ŋunhi ḏarramuwurrunha, märr walala yurru djawarrkmirri ŋarrakuway, ga wiripu‐guḻku'nhanydja ŋunhinydja ŋarra djarr'yurruna, ga ganaŋ'maraŋalana ŋarrakuwaynha ŋarra wal'ŋu dhulŋuŋuna, yakana walala yurru ḻuka dhä‐wirrkiyirri ŋula nhä ŋänitji.
AMO 2:12 Yurru nhumanydja ŋunhi walalanha bilmaraŋala ŋarrakuwaynydja ŋunhi ganaŋ'maranharawuynhanydja walalanha, bitjarra leŋumirriyaŋalana ŋuriŋina ŋänitjiyuna, ga waŋa nhuma ŋuli ŋarrakalaŋuwalanydja ŋurikala djawarrkmirriwala walalaŋgala, mukmaramana walalanha bitjanna, ‘Way, mukthurra. Yaka ŋanapurru ḏukṯuk ŋanapurru yurru ŋäma Godkunydja dhäwu',’ bitjanna nhuma ŋuli.
AMO 2:13 Bala ŋarranydja yurru nhumalanha ŋayaŋu‐ŋonuŋgumana wirrkina wal'ŋu ṉiṉ'ṉiṉmaramana, bitjan nhuma yurru ŋorr'‐ŋurryunna ŋuriŋi ŋonuŋdhuna gänharayu.
AMO 2:14 Yakana yurru ŋula yol yolŋu waṉḏirrinydja winya'yundja, ga ḏälmirrinydja ŋunhi ḏarramuwurru yurru balayi yalŋgi'yirrina, ga ŋunhinydja be bathalamirrinydja gal'ŋu buŋgawamirrinydja yurru murrmurryunna yanana, yakana walala yurru walŋakunharamirrinydja walalanhawuy walala.
AMO 2:15 Liŋgu yolŋu ŋunhi garamirrinydja yurru waṉḏirrina‐wala yana, barrarirrina yurru; yakana yurru walala winya'yun‐wala walŋamirrinydja, bukmakthirrina yurru marrtji raku'‐rakunydhirrinydja ŋurikiŋi miriŋuwuŋuna bunhara.
AMO 2:16 Bäyyi ŋayi ŋunhi yolŋu be ŋayi ḏäl wal'ŋu barrarimiriw, yanana ŋayinydja yurru djalkthunna garanydja nhanŋuway ŋayi, bala waṉḏirrina yurru ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu.”
AMO 3:1 Yo, nhuma yolŋu walala Yitjuralpuyŋu, ŋäka walala dhuwala dhäruk Garraynha, nhaltjan ŋayi yukurra waŋa ḻakarama nhumalanha, bukmaknha yana miṯtjinha ŋunhi ŋayi nhumalanha gäŋala dhawaṯmaraŋala yukurrana beŋuru Yetjipŋuru.
AMO 3:2 “Yo, guḻku' mirithirri dhuwala bäpurruny'tja ga miṯtjinydja dhiyalaŋumi munatha'ŋuranydja wäŋaŋura, yurru nhumapi yana waŋgany miṯtji ŋunhi ŋarra djarr'yurruna ŋarrakuwayliliyaŋalanydja; nhumapi yana waŋgany miṯtji ŋarrakuwaynydja dhulŋuŋunydja, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarra yurru dhä‐ḏir'yunna‐wala yana nhumalanha yulŋunydja wirrkina, liŋgu dhiyaŋi nhumalaŋgalay dhuwurryu yätjthu djämayu.” Bitjarra ŋayi Garrayyu waŋananydja.
AMO 3:3 Yo, märrmany'tja yolŋu maṉḏa yurru yakana nhina waŋganyŋuranydja, ŋunhi maṉḏaku yurru ŋayaŋu barrkuwatjtja; ŋuli ŋayi yurru waŋgany yolŋu dhuwurr‐yätj, ga wiripunydja ŋamakurru', yakana yana maṉḏa yurru ŋunhiyi maṉḏa waŋganydja.
AMO 3:4 Maḏakarritjtja ŋunhi wäyin ŋuli murryurruŋga gänanydja? Yaka warray! Yana ŋayi yurru murryundja yukurra, ŋunhi ŋayi yurru galki wapthunna manbuḻmaranharawuna wäyinguna ŋurikiyi. Yo, ŋarranydja dhuwala balanyarayi bitjan ŋunhiyi wäyin maḏakarritj läyin; yatjundja ŋarra yukurra dhuwala girri'‐ŋamathinyamirriyamanydja, dharraykumana nhumalanha, liŋgu Godtja girri'‐ŋamathirri yukurra manbuḻmaranharawuna mulkanharawuna nhumalaŋgu.
AMO 3:5 Yo Yitjural, nhumanydja dhuwala balanyara bitjan wäyin, ga ŋunha Yatjiriyawuynydja wäŋawuy ga balanyarana bitjan gaṯmaranharawuy girri'. Yo, nhumanydja dhuwala balanyarayinayi bitjan gaṯmaranharawuy ŋunhi wäyin yolŋuwuŋu, yurru Godkuŋu nhanukuŋuway nherraṉara ŋunhiyi gaṯmaranharamirrinydja girri'. Yo, yolŋuyunydja ŋuli nherraṉ gaṯmaranharamirri girri' ŋuriki wäyingu gaṯmaranharawu, yurru ŋayi ŋunhi wäyindja yurru gaṯthun ŋuriŋi bili ŋunhi ŋayi yurru djalkiri wapthun, bala gaṯthunna ŋunhiwalayi, ga nhumanydja gaṯmaranharana ŋurikiŋina miriŋuwuŋuna liŋguna, liŋgu nhuma djalkiri wapthurruna yätjlili.
AMO 3:6 Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli mel'ŋuyunydja yolŋuyu nhäma miriŋunhanydja marrtjinyara yukurranhara lili nyäṉ'thunaranydja, bala ŋayi ŋuli ḻoḻthunna yiḏakinydja, bala walala yurru yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋämana rirrakaynydja ŋunhiyi barrarirrina manapan wirrkina. Ga dhuwalanydja gay' ŋarranydja bitjan ŋarra mel'ŋuna, ŋarra yukurra waŋa dharraykuma nhumalanha, liŋgu Garraynydja yurru galki bunana, marrtjina ŋayi yurru dhä‐ḏir'yunarawuna nhumalaŋgu.
AMO 3:7 Yakana ŋayi ŋuli Garrayyunydja djäma be gayulnydja gal'ŋu; ŋäthilinydja ŋayi ŋuli ḻakarama nhanukalaŋuwala dhäwu'‐ḻakaranhamirriwala walalaŋgala yolŋu'‐yulŋuwala, märr yurru walala dharraykuma ḻakarama ŋunha yolŋu'‐yulŋuwa.
AMO 3:8 Ŋäkana walala, biyaka barrariyana wilwilyurrana manaparra, liŋgu Godtja ŋayipinydja waŋana bitjarra gam'. “Ŋarranydja yurru galki wapthunna, bala mulkana manbuḻmaramana nhumalanha yurru.” Yo, ŋarranydja ŋäkula ŋunhiyi dhäruk, nhaltjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala ŋarrakala, yurru yakana ŋarra yurru dhäruk‐mukthundja, yana ŋarra yurru waŋana ḻakaramana nhumalaŋgu Garraywuŋu dhäruktja ŋunhi.
AMO 3:9 Yo, ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwanydja, ŋurru'‐ŋurruŋuwa ŋurukuywa Yatjiriyapuyŋuwanydja ga Yetjippuyŋuwa, ḻakaraŋanydja walalambala biyaka gam'. “Go marrtjiyana lili, ḻuŋ'thurrana marrtjiya biyakana, ga nhiniyana marrtjiya dhipalana gay' buku'‐wukulilina wäŋalili Djamariyalilina, bala nhuma yurru nhämana marrtji ŋunha ya' Yitjuralpuyŋuwu dhuwurr‐yätjtja malanha, nhaltjan walala yukurra djäma ŋunhayi yätj mirithirri wal'ŋu.
AMO 3:10 Liŋgu yaka walala marŋgi nhä ŋunhi dhunupa ga ŋamakurru' rom, yana walala meṉguŋalana ŋarraku ŋunhi dhukarrnydja; yana walala marrtji bumana yana ŋayaŋu‐yätjkumana yolŋu'‐yulŋunhanydja, ga bitjan liŋgu walala marrtji gombuma ŋunha ŋurruwuykmirrinhanydja.
AMO 3:11 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi yurru miriŋunydja lili nyäṉ'thun galki walalaŋgu, yana walala yurru ŋurruthirrina marrtjinydja, ḻiw'maramana yana dhuwala wäŋanhanydja, bala baḏuwaḏuyunna walalaŋgu yurru dhuwala be ḏälmirrinydja gal'ŋu wäŋa malanha, ḏaw'‐ḏawyunna bitjanna yurru walalaŋgu muṉguykumana ŋamakurru'mirrinydja dhikanydja wäŋa yurru, ga manaŋirrina walalaŋgu yurru djaw'‐djawyunna nhä walala yukurra ŋayathama.”
AMO 3:12 Yo, Garraynydja waŋana bitjarra, “Mäkiri'‐witjurra dhiyakunydja dhäwu'wu mayali'mirriwunydja gam'. Maḏakarritjthunydja wäyindhu manbuḻmaraŋalana yana mulkanana wäyinnhanydja, ga ŋayinydja ŋunhiyi djäkamirrinydja waṉḏinana, yurru ŋayi gombuŋalanydja ŋanya dhurrwaranydja märrma'na yana yuṯuŋgurrnha ga mäkiri'na, ga ŋunhiyina liŋguna. Ga bitjandhina yurru ŋuriŋi miriŋuyu baḏuwaḏuyun Yitjuralnhanydja yana, ga märr ḻurrkun'nha yurru Yitjuralpuyŋu yolŋu walala walŋathirrinydja.
AMO 3:13 “Ŋäka, ga ḻakaraŋana ŋuripa Yitjuralpuyŋuwanydja yolŋu'‐yulŋuwa, biyaka dharraykuŋana walalanha marŋgikuŋana,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja, ŋunhiyinydjayi ŋunhi ŋayi Ganydjarr‐ḏumurru Waŋarr, ŋunhi ŋayinydja ŋurruŋuna wal'ŋu djiwarr'wuynha wäŋa mulkanhayŋuna.
AMO 3:14 “Yo, ŋulinyaramirriyu liŋgu yana waluyu ŋunhi ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja Yitjuralnha liŋgu walalaŋgala yätjthu, yana ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna yulŋunydja bukmak malanha barŋdja ŋunhilimi Bithulwuynydja, ŋunhinydja malanha wäŋa ŋunhi nhuma ŋuli buku‐ŋal'yun marrtji wiripuŋuwu waŋarrwu ŋunhiliyi, bukmakthirrina yana yurru ŋunhiyi barŋdja malanha baḏuwaḏuyun ŋarra, ga bitjandhi liŋgu yana ŋarra yurru dhapirrkmirrinydja ŋanyanydja buṉbu malanha baḏuwaḏuyundhi warrpam'thun ŋurikinydja yolŋuwu walalaŋgu ḻukunydjamirriwunydja gal'ŋu, warrpam'thunna yana yurru walala ŋunhi baḏuwaḏuyundja.”
AMO 4:1 Yo, ŋäka nhumanydja ŋunhi ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala, nhumanydja dhuwala balanyarana biyaku ŋuli buliki' ŋunhi gandarr‐ḏumurru, yaḻmanga'‐ḏumurru ḻukanhara mirithinyara gal'ŋu, yurru nhuma ŋayaŋu‐yätjkuma yukurra muŋdhunna ŋunhi ŋurruwuykmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha ga goŋmiriwnhanydja ŋunhi, ga waŋa nhuma ŋuli bitjan, “Go, gäŋa lili ŋanapurruŋgu ŋänitji ḻukanharawu yukurranharawu. Go ŋilimurru ḻukana.”
AMO 4:2 Yo, Garraynydja ŋunha Godtja ḏarrtjalk wal'ŋu gäna yana ŋayipi, ga dhawuny'tja ŋayi nherrara bitjarra gam'. “Galkina ŋayi yurru miriŋunydja lili marrtjina ŋurruthirrina yana, bala gaṯmarama ŋurrulilina nhokala nherraṉ yurru bikaŋ'thinyarana, bitjanna bitjan ŋuli walala nherraṉ buliki'wala ŋurrulili warryu'‐warryunarawu bala.
AMO 4:3 Ga bitjandhiyina walala yurru nhumalanhanydja warryun nhumalaŋgalaŋuŋuru be ḻatju'ŋurunydja dhikanydja wäŋaŋuru, bala ḏupthunna nhumalanha ŋunhana dhawaṯmaramana, warraŋullilina ḏupthun wäŋaŋuru ŋuliŋuruyinydjayi.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 4:4 Bala ŋayi Garray waŋana bitjarrana, “Yo manymak! Gatjuy martj‐martjtjurrana walala, ga djämana‐wala nhokalaynha djälkurru yanana. Ŋunhi nhe djälnydja, marrtjiya ŋunha ya' Bithullili ga djäma yätjnha, ga wiripunydja biyaka bala Gilkallili wäŋalili marrtjiya, bala buku‐ŋal'yurra ŋunhilinayi ŋuli nhuma djälnydja; biyakana liŋgu mukthurrana‐wala yana yukirriya bukulili ŋal'‐ŋalmaraŋana yätjtja malanha nhumalaŋguway nhuma.
AMO 4:5 Yo, bitjanna liŋgu walu‐ŋupanna nhuma ŋuli märr‐yuḏakthunminyanydja, bitjanna bitjan nhuma ŋuli mundhurr‐wekanha Godku. Wiripunydja nhuma ŋuli gulk‐gulkthunna barrkuwatjkunha 10‐gunha, bala nhuma ŋuli gänhana Godkuna ŋunhiyinydja, yurru yäna ŋunhiyi yulŋunydja milkunhaminyara, märr yurru nhuma yukurra ŋurr'yunna ŋuriŋi malaŋuyu, nhä ŋuli nhuma wekanha be Godku.
AMO 4:6 Yo, balanyarayinydja rom nhumalaŋguway yana, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarra baṉḏany'kuŋalanydja dhuwala wäŋanhanydja, bala nhuma marrtjina marrya'yinana, liŋgu bäyŋuna ŋatha dhiyalaŋumi. Yurru yaka warray nhuma bilyurrunanydja lili roŋiyinanydja ŋarrakala.” Bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
AMO 4:7 “Yo, ŋarra ŋunhiyinydjayi ḏaḏawmaraŋala waltjaṉnhanydja, märr yurru ŋayi ŋatha räwakthirri baṉḏanydhirri, ŋathamiriwyirri wäŋa. Ŋunha wiripuŋuŋuranydja wäŋaŋura dharyurruna marrtjina waltjaṉdhu, ga wiripuŋuŋuranydja wäŋaŋura bäyŋu. Yo, wiripu wäŋa gapumirriyinanydja, ga wiripunydja räwaknha waṉḏirri mulmunydja baṉḏanynha, bala nhumanydja bitjarra yalŋgi'yinana.
AMO 4:8 Guḻku'na mirithinana yolŋunydja walala marrtjina ŋunhimalayi gapumirrililinydja wäŋalili, yurru yaka ŋunhiyi gana' gapu bukmakkunydja yolŋu'‐yulŋuwu; yaka weyindja ŋunhi gapu, bala dhawar'yurrunana, ga bukmakthinana ŋunhiliyi yolŋunydja walala ŋanhdharkthinana. Yurru mukthurruna yana yaka nhuma bilyurruna ŋarrakalanydja lili roŋiyina.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 4:9 “Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋarra djuy'yurruna biyapul wal'ŋu bathala wata, bo'yurruna yukurrana dhika mirithirri wal'ŋu gorrmur, bala baṉḏany'kuŋalana räwakkuŋalana ŋunhi borumdja. Ga wiripunydja malanha borum dhä‐ḻukanharana ḏetjkuŋuna dhika nhäkuŋuna malaŋuwuŋu, yurru nhumanydja, yaka yana nhuma märr‐roŋiyina ŋarrakala.
AMO 4:10 Ga beŋurunydja rerrina marrtjina nhumalaŋgu, bitjarrana bitjarra ŋunhi Yetjipuyŋuwala ŋarra djuy'yurruna ŋäthili gal'ŋu, birrka'mirrina nhä malanha rerri. Nhumalaŋgu yuḏayuḏanydja ḏarramuwurru marrtjina burakina mariŋurana, ga nhumalaŋgu yarraman'tja mala gundupuŋala bena‐wala winya'‐winyayurrunana, ga wäŋanydja ŋunhi yukurrana djingaryurruna barrpa'‐yakaynha dhikana, liŋgu ŋuriŋinayi rakunymirriwalana. Yurru nhumanydja mukthurruna warray yana marrtjina ḻäy‐ŋarr'ŋarr nhumalaŋgalay djälyu yana‐wala, yaka warray nhuma lili bilyurruna ŋarrakalanydja.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 4:11 “Yo, ŋarra buḻwaŋ'thunmaraŋalana nhumalaŋgu buṉbu‐mäypamirrinydja ŋunhinydja wäŋa malanha, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋarra baḏuwaḏuyurruna buḻwaŋ'thunmaraŋala ŋunhi yätj wäŋa Djudum ga Gumura be baman'. Nhuma bini bukmakthinya muka murrmurryunanydja, yurru märr‐ḻurrkun'nha walŋamirrinydja marrtjina ḏäpthurruna, yurru nhumanydja mukthurruna warray‐wala yana marrtjina nhumalaŋgalay warray dhukarrkurru, nhäŋiniŋ'kurru warray, ga yakana yana nhuma yurru lili roŋiyirrinydja ŋarrakala biyapulnydja.
AMO 4:12 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja nhumalanha mirithirri wal'ŋu yana. Nhuma Yitjural, biyaka girri'‐ŋamathiyana walala nhiniya; galkina dhuwala yulŋunydja nhuma yurru dhärra gumurrŋurana nhanukala Godkala dhä‐wirrka'yunarawuna yukurranharawu, ga yakana nhuma yurru winya'yun dhä‐ḏir'yunaramiriwnydja walala.”
AMO 4:13 Liŋgu ŋayinydja ŋunhinydja biyapul warray wal'ŋu, ganydjarr‐ḏumurru warray ŋayi. Ŋayi djäma ŋunha bukunydja wäŋa, ga bitjandhi liŋgu ŋayi ŋuli djuy'yundhi wata ḏälnydja ŋunhi wärrkthinyaranydja. Ŋayinydja marŋgi warrpam'thun yolŋuwu guyaŋinyarawuywunydja, nhaltjan ŋayi ŋuli yukurra guyaŋirri ŋayipi gayul. Ŋuriŋi nhanukalanydja ganydjarryu wal'ŋu walunydja yurru bitjan munhayirrina, ga djalkirina‐nherraṉmirri muŋdhu'‐muŋdhunna ŋayi yurru ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala ŋuli ḻakaranhamirri walalawuynha walala be walala garrwar wal'ŋu, ŋunhinhanydja walalanha ŋayi yurru muŋdhu'‐muŋdhunna dhikana warrpam'thunna. Liŋgu ŋayi yäkunydja Garray God, Ganydjarr‐ḏumurru wal'ŋu Waŋarr, ga ŋayi ŋunhi Garraynydja Ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋuruku djiwarr'wuywunydja yolŋu'‐yulŋuwu.
AMO 5:1 Nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu walala, mäkiri'‐witjurra walala yana ŋarraku, ŋarranydja yurru dhuwala miyaman bäpurru'wuynha manikaynydja nhumalaŋgu bukmakkunydja, bitjan gam'.
AMO 5:2 Wäŋa Yitjuralnydja märr‐winya'yurrunana bitjarrana yukurrana, yurru ŋunhiyi wäŋanydja ŋaṯtjarrkthurrunana ŋayi galkina, ga yakana yurru ŋayi biyapul ŋunhiyi gaŋgathirrinydja. Warrpam'thu yana ŋanya ŋunhi gonha'yurrunanydja, ga gänana ŋayi ŋunha yulŋunydja ŋayipina, yakana ŋanya yurru ŋula yolthu guŋga'yundja.
AMO 5:3 Yo, Garraynydja waŋana ŋurikala yolŋu'‐yulŋuwala Yitjuralpuyŋuwalanydja bitjarra, “Yo, mirithirri guḻku' nhumalaŋgu yurru yuḏayuḏanydja ḏarramuwurru marrtji marililinydja, gulmaranharawu ŋuriki miriŋuwunydja walalaŋgu, yurru märr‐ḻurrkun'nha ŋunhiyi yurru roŋiyirrinydja lilinydja walŋamirrinydja, liŋgu bukmakthirrinydja ŋunhi yolŋu walala yurru burakirrina ŋunhili mariŋurana.”
AMO 5:4 Biyapul ŋayi Garray waŋa yukurra Yitjuralpuyŋuwala yolŋu'‐yulŋuwala bitjan, “Go, roŋiyiyana walala lili ŋarrakalana, märr nhuma yurru nhina yukurra walŋathirrina wal'ŋu.
AMO 5:5 Yaka marrtjiya ŋunha Bithullilinydja wo Gilkallili wo birrka'mirrilili; yakana biyapulnydja buku‐ŋal'yurra ŋuriki be nhäkunydja wiripuŋuwunydja waŋarrwu. Yolŋu'‐yulŋu ŋurikiynydjayi wäŋawuy yurru garrpiṉarawuynha walala ŋurikiŋi miriŋuwuŋuna, bitjan walalanha yurru djaw'‐djawyunna bena‐wala barrkulilina mulkuruwalana wäŋalili, ga wäŋanydja ŋunhiyi yurru bitjan wiraŋdhirrina, bäyŋuthirrina yolŋumiriwyirrina.”
AMO 5:6 Biyaka ḻarruŋa gal'ŋu warrya'yurra Godkunydja Garraywunydja mirithiya, marrtjiyana nhanukala lili roŋiyiyana, ga nhenydja yurru nhina yukurra walŋana. Ga ŋuli nhuma yurru yakanydja bilyun roŋiyirri nhanukala lili, ga ŋayinydja yurru marrtji bitjanna bitjan gurtha ŋunhi, bitjan yurru ŋayi baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna nhumalanha Yitjuralpuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha ga nhumalaŋgu be nhä waŋarr malanha, ga ŋuriŋinydja be nhumalaŋgala waŋarryunydja, yakana ŋayi yurru ŋunhi ŋultjikuma gurthanydja.
AMO 5:7 Yo, mirithirrina nhuma yana yätjmirrina gal'ŋu yulŋunydja, ga yaka nhuma ŋuli djäma rom‐waŋganydhirrinydja; yakana ŋula yolthu waŋganydhu ŋuli djäma rom‐dhunupanydja gal'ŋu.
AMO 5:8 Yo, ḻarruŋa gal'ŋu warrya'yurra Garraywu, ŋurikinydja waŋarrwu ŋunhi ŋayi djäma ŋunha ganyu' malanha djiwarr'lili. Ŋayi ŋuli Garrayyu bilmarama munhanydja walupuykumana, ga walunydja ŋuli ŋunhi bilyun munhayirri ŋuriŋiyi liŋgu nhanukala yana ganydjarryunydja; märrama ŋayi ŋuli gapunha ŋulaŋuru moṉukŋuru, ga rarryun wäŋalilina ŋarakalilina. Yo, yäkunydja ŋayi Garray wal'ŋu Ganydjarr‐ḏumurru biyapul.
AMO 5:9 Waḏutja yana dhika ŋayi yurru baḏuwaḏuyundja ŋunhinydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ḏäl‐ḻakaranhamirri ŋuli be gal'ŋu, ga dhunupana ŋayi yurru ḏaw'‐ḏawyunna yana wal'ŋu ŋunhi walalaŋgu ḏälmirrinydja wäŋanha.
AMO 5:10 Yo, wiripunydja nhuma ŋuli nyinyaŋdhun ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli nhäma nhumalaŋgu rom, bala yätj‐ḻakaramana waŋa, ga bitjandhi nhuma ŋuli nyinyaŋdhundhi ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakarama yuwalkŋu gal'ŋu dhunupa dhäwu'.
AMO 5:11 Ga muŋdhu'‐muŋdhunna nhuma ŋuli yolŋu'‐yulŋunha ŋunhinydja ŋurruwuykmirrinhanydja, ga djaw'‐djawyunna gombumana walalaŋgu ŋathana malanha ŋula nhäna, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarra yurru nhumalanha dhä‐ḏir'yundja yana. Nhuma ŋuli buṉbu djäma dhapirrkkuma dhika wal'ŋu nhumalaŋguway nhuma, yurru yakana nhuma yurru nhinanydja yukurra ŋunhiliyi, muŋbunumanydja yurru, ga yakana yana nhuma yurru ḻuka yukurra weyikany'tja ŋuliŋuruyi nhumalaŋgalaŋuŋuru borumdja malanha, ŋunhi nhuma yurru ŋuthanmarama.
AMO 5:12 Ŋarranydja nhäma yukurra ŋunhi yätjtja malanha ŋunhi nhuma ŋuli yukurra djäma. Nhuma ŋuli ŋayaŋu‐yätjkuma yukurra rom‐ŋamakurru'mirrinhanydja ŋunhi yolŋunha walalanha, ga ŋunhi ŋuli ŋayi ŋurruwuyk yolŋu mariŋuranydja, nhenydja ŋuli yakana marrtji guŋga'yunarawunydja nhanŋu.
AMO 5:13 Yo, balanyaramirriyunydjayi waluyu ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi marŋgi wal'ŋu ŋunha ŋayaŋu nhanŋu Garraywu, ŋunhinydjayi yolŋu ŋayi yurru nhina dhäruk‐mukthunna, liŋgu dhuwalanydja wäŋa yätjnha yanana gal'ŋu, yakana ŋamakurru'.
AMO 5:14 Yo, nhe ŋuli waŋa bitjan, “Garraynydja dhuwala dhiyalami ŋilimurruŋgala galki,” bitjan, yurru yaka warray ŋayinydja ŋuli nhokala. Biyaka djambi wiripukunhamiya ḻiyanydja nhunapinyay nhe, ga djäma nhäyinyara ŋamakurru' wal'ŋu ga ŋunhina liŋguna, märr yurru nhe yukurra nhina yuwalk yana walŋa wal'ŋu, bala ŋayinydja yurru ŋunhi Garraynydja yuwalknha gal'ŋu yana nhokala.
AMO 5:15 Yo, nyinyaŋdhurrana ŋurikinydja yätjkunydja gal'ŋu, ga märryu‐ḏapmaraŋana nhäyinyara ŋamakurru' ga dhunupa ga yuwalk gal'ŋu. Djäma yana rom‐waŋganydhiyana gal'ŋu, märr yurru ŋuruŋu birrka'mirriyunydja märramana nhä ŋunhi ŋamakurru' wal'ŋu; ŋayi mak yurru Garray maŋutji‐wuyunna ŋurikinydja yolŋu'‐yulŋuwu ŋunhi walala yukurra mukthun walŋamirri nhina dhiyaŋu‐wala.
AMO 5:16 Yo, God Waŋarr Ganydjarr‐ḏumurrunydja waŋa ŋuli yukurra bitjan, “Ŋunha birrka'mirriŋuranydja wäŋaŋura malaŋumi yolŋu walala yurru marrtji nyä'yunmirrina, nyarrŋayunmirri yurru ŋurikina ŋunhi marrtji murrmurryun, liŋgu ŋarranydja marrtjina yukurra dhuwala lili dhä‐ḏir'yunarawuna nhumalaŋgu,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 5:18 Wiripu‐guḻkuny'tja nhuma ŋuli waŋa bitjan, “Ŋanapurrunydja yukurra dhuwala wirrkina yana dhukarr‐nhämanydja goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, gatjpu'yundja ŋurikiyi ŋunhi ŋayi yurru Garray marrtji lili.” Nhäku warray nhuma yukurra dhukarr‐nhämanydja be gatjpu'yun märranharawu ŋamakurru'wunydja? Ŋulinyaramirriyunydjayi dhuwalanydja wäŋa yurru monyguma warrpam'nha warumukthuna munhayuna, yakana yurru biyapul djarraṯawun'thirri.
AMO 5:21 Yo, Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Bitjan warray liŋgu nhumanydja yukurra ḻuŋ'marama warray, be nhäku warray malaŋuwu djämawu, dharrpalwu warray romgu, yurru ŋarranydja ŋuli nyinyaŋdhun, ŋapa‐nherraṉmirri ŋurikiyi romgu. Nhuma ŋuli yukurra gäma mundhurrnha ŋarraku ŋathana ga wäyinnha, ga bathan wäyinnha ŋunha barŋlilinydja, yurru yakana ŋarranydja yurru ŋunhiyi märrama nhumalaŋguŋu, yakana nhuma yurru ŋayaŋu‐yal'yunaranydja liŋgu ŋuriŋinayi nhumalaŋgala mundhurr‐wekanharayuna.
AMO 5:23 Be manikay nhuma ŋuli wiripunydja miyaman, yurru yanana ŋunhiyinydja rirrakaynha waŋganynha. Dhäruk‐mukthurrana, yaka ŋarranydja ḏukṯuk dhiyakinydjayi rirrakaywu.
AMO 5:24 Dhiyaku gal'ŋu ŋarra yuwalktja djäl gam'. Nhuma yurru djäma rom‐waŋganydhirri yana wal'ŋu, ga nhina ŋayaŋu‐dhunupa bitjan liŋgu wal'ŋu.
AMO 5:25 Nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu walala, yaka ŋarra nhumalanha ŋunhi waŋana ŋäŋ'thurruna mundhurr‐wekanharawunydja ŋarrakuway ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋarra nhumalanha gäŋala yukurrana ŋuliwitjarra ŋanhdharkkurru wäŋakurru. Ŋarranydja djäl nhuŋuway yana, yaka ŋurikiyinydjayi mundhurrwunydja.
AMO 5:26 “Yo, yana märraŋana nhumalaŋguway be waŋarrnhanydja ŋunhi goŋbuynydja djämawuy, bala gäŋana djaw'yurrana bena‐wala, barrkulilina wäŋalili ŋunhana, liŋgu ŋarranydja djuy'yun yurru miriŋunhana lili, ga ŋayinydja yurru nhumalanha garrpiṉna, bala djaw'yunna bena‐wala nhanukiyingalana ŋayi wäŋalili.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 6:1 Yo, nhuma ŋurru'‐ŋurruŋu yolŋu walala Yitjuralpuyŋu, nhuma yukurra nhina be ḻayḻayyun nhumalaŋgalay be nhäŋura malaŋuŋura ŋunha Godkalanydja bukuŋura wäŋaŋura. Yolŋu walala ŋuli marrtji nhumalaŋgala guŋga'yunarawu, ga nhumanydja ŋuli waŋa balanydja bitjan, “Manymak dhuwala warrpam'. Yaka ŋilimurrunha yurru ŋula nhäyu ŋayaŋu‐yätjkuma ga buma.” Yurru yuwalk yana ŋayi yurru marinydja bathala marrtji dhipalanydja wäŋalili, barrari‐wukunharamirrina yanana.
AMO 6:2 Gatjuy marrtjiya bala ŋunha ya' Bilitjiyalili wäŋalili, ga nhäŋa marrtjiya walalaŋgu wäŋa malanha. Ŋäthilinydja ŋunhinydja wäŋa ŋunhayi be bathala wal'ŋu, djuḻkmaraŋala yukurrana nhumalaŋgunydja wäŋanha, yurru dhiyaŋunydja‐wala nhuma yurru nhäma warrpam'nha bak‐bakmaranharana muṉguykunharana.
AMO 6:3 Wiripunydja nhuma ŋuli waŋa bitjan, “Godthu yurru yaka ŋanapurrunhanydja dhä‐ḏir'yun,” bitjan, yurru ŋuriŋi be nhäyunydja djarrpi'yunydja romdhu nhuma yukurra gumurr‐walkikumana lili ŋunhinhana walunha, ŋunhi ŋayi yurru Godthu dhä‐ḏir'yun mirithirrina gal'ŋu yana nhumalanha.
AMO 6:4 Dhiyaŋunydja‐wala nhuma marrtji ŋorra dhika ḻatju'ŋura ŋanya dhika wal'ŋu bala'palaŋura, ga ḻuka ŋatha ŋanya dhika djana'‐ḏilkurru wal'ŋu ŋanak wäyin.
AMO 6:5 Miyaman nhuma ŋuli manikay yiḏakiyu malaŋuyu nhumalaŋgalay nhuma, bitjarra bitjan ŋayi Daypitthu be ŋäthili gal'ŋu,
AMO 6:6 ga ḻuka nhuma ŋuli yukurra be bathalayu gal'ŋu yana banikin'thunydja wurkthun, ŋänitji wo dhika nhä malanha, ga ŋämiṉmirri nhuma ŋuli nhumalanhay nhuma rumbal be nhäyu buŋgan‐bäw'yu, ga dhaṯthunmirri be nhäyu rrupiya‐mäypamirriyu girri'yu, yurru yakana nhuma guyaŋirri yukurra ŋunha wiripuŋunhanydja nhumalaŋguway gurruṯu'mirrinha ŋunha Yitjuralwuynhanydja walalanha, ŋunhi walala yukurra nhina ŋayaŋu‐yätjthirri ga ŋäthi yukurra.
AMO 6:7 Yakana nhuma yukurra wirrki ŋarambiya'‐nherraṉmirri walalaŋgunydja gal'ŋu, ŋunhi walala yukurra nhina galŋa‐yätjthirri ŋula nhämiriwŋura. Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi ŋayi yurru miriŋunydja lili marrtjina ŋurruthirrina, bala walala yurru yana djaw'‐djawyunna nhumalanha walalaŋgalaynha wäŋalili bena‐wala. Ŋäthilinydja walala yurru djaw'‐djawyun nhumalanha ŋurru'‐ŋurruŋunha buŋgawanha walalanha, yurruna wiripu‐guḻku'nhanydja; yakana yana biyapulnydja nhuma yurru yukurra ḻuka ga ḻayḻayyun be nhäŋuranydja ḻatju'mirriŋuranydja dhikanydja wal'ŋu.
AMO 6:8 Yo, Godthunydja ŋayipinydja dhäruk nherrara ŋuriŋina bili nhanukalaynha ŋayi yana yäkuyu, dharraykuma yukurra waŋa bitjan, “Ŋunha Yitjuralnydja miṯtji bena dhika bathala‐ḻakaranhamirrina ŋayi yukurra ŋanyapinyay ŋayi. Walala ŋuli wokthun be walalaŋgalayŋuwu buṉbuwu malaŋuwu ŋuriki dhapirrkmirriwunydja ga ŋarranydja nyinyaŋdhun yukurra ŋapa‐nherraṉmirri ŋurikiyi walalaŋgalaŋuwu romgu be ḻanydjatkunydja, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi ŋarranydja yurru wekama dhuwala wäŋanhanydja, ga bukmak nhä malanha dhiyalaŋumi goŋlili ŋurikala miriŋuwalana.
AMO 6:9 Bäy warray yurru ŋunhi miṯtji märr‐ḻurrkun'tja nhina yukurra ŋunhili wäŋaŋura, warrpam'nha yana walala yurru murrmurryundja.
AMO 6:10 Ga ŋunhi ŋayi yurru gurruṯu'mirrinydja marrtji lili märranharawu rumbalwunydja, dharra'wunydja yolŋuwu, mak ŋula waŋgany yolŋu walŋa yukurra nhina buṉbuŋura ŋula djinawa', bala mak yurru yolŋunydja marrtji, bala dhä‐wirrka'yunna ŋanya ŋula yolnha bitjanna, ‘Wäy, ŋula yol walŋanydja yukurra nhina dhiyalaŋumi?’ bitjan yurru, ga ŋayinydja yurru buku‐wakmarama balanydja bitjanna, ‘Bäyŋuna.’ Ga ŋayinydja yurru wiripunydja waŋa mukthunmarama bitjan, ‘Way, mukthurra! Yaka waŋiya Garraynhanydja yäku ḻakaraŋa; ŋayi ŋuli bäynha ŋäku.’”
AMO 6:11 Yo, ŋayi yurru Garraynydja waŋa dhäruk yana waŋgany, bala ŋayi yurru warrpam'nha baḏuwaḏuyun buḻwaŋ'thunmarama wäŋanydja bathalamirri ga yumurrku', walala yurru buḻwaŋ'thundja warrpam'thunna yana muṉguythirrina ŋuriŋi bili dhärukthu waŋganydhu.
AMO 6:12 Yo, ŋunhina liŋgu bawa'mirrina yarraman' ŋuli waṉḏirri guṉḏakurrunydja bathalakurrunydja, ga ŋuriŋina bili bawa'mirriyuna yolŋuyu ŋuli marrtji gapu moṉuktja ŋunha buma dhalkaranharawu ŋathawunydja. Ga ŋunhi nhuma yurru waŋa warku'yun nhä ŋunhi dhunupa, ga ŋunhi nhuma yurru baḏuwaḏuyun nhä ŋunhi ŋamakurru' wal'ŋu, ŋunhiyinydjayi mirithirrina gal'ŋu yana bawa'mirrina rom bitjanarawunydjayi.
AMO 6:13 Wiripunydja nhuma ŋuli ŋurr'yun be wal'ŋu nhumalaŋgalay, ḻakaranhamirri bitjan, “Ŋanapurrunydja ḏälmirri warray, mirithirri warray wal'ŋu. Ŋanapurruway ŋunhanydja baḏuwaḏuyurruna ḏälmirrinydja wäŋa dhiyaŋu ŋanapurruŋgalay wal'ŋu ganydjarryu.”
AMO 6:14 Yo, Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu'‐yulŋu, ŋarranydja yurru djuy'yun mulkurunhana miriŋunha, walala yurru marrtjinydja bena dhika miṯtji, bala walala yurru nhinana yukurra dhiyalanydja, ga walalana yurru nhumalaŋgu buŋgawamirrinydja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 7:1 Yo, Garray milkuŋala ŋarrakala ḻurrkun' malinydja, ŋarra nhäŋalanydja bitjarra gam'. Borum marrtjina balwurthinana ŋunhili gärulŋuranydja, girri'‐ŋamathina yukurrana gulkthunarawuna marrtjinyarawu. Ŋurruthaŋalanydja walala gulkthurruna ḻurrkun', bala wekaŋala ŋuriki buŋgawawuna wal'ŋu, ga dhunupana ŋayi Garrayyunydja yana yänguŋala be nhäna ḏetjnhana malaŋunha, biyapulnha dhikana mala‐mäypanhana wal'ŋu,
AMO 7:2 walala marrtjinanydja, bala ḻukanana marrtjina dhawar'maraŋalana bukmaknha ŋatha malanha ŋurikiynydja wäŋawuy. Bala ŋarranydja bukumirriyaŋalana yana bitjarra, “Garray, yana bäy‐ḻakaraŋa ŋurikiyi yolŋu'‐yulŋuwunydja. Ŋunha Yitjuralnydja miṯtji märr‐ḻurrkun', yaka bathala miṯtji wakin, yalŋgi'mirri warray yana. Ŋuli nhe yurru yakanydja guŋga'yun ŋanapurrunha, ŋanapurrunydja yurru yana murrmurryunna‐wala warrpam'nha.”
AMO 7:3 Bala ŋayi Garrayyunydja dhunupana ŋäkulana ŋarrakuŋu ŋunhi bukumirriyanharawuynydja, bala ŋanydjaḻa'yurrunana ŋayi. Bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Yo manymak. Ŋunhayinydja miriŋunydja yurru yakana lili ŋunhi marrtji, ga baḏuwaḏuyun dhuwala wäŋa,” bitjarra.
AMO 7:4 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋayi Garrayyu wekaŋala wiripuna mali, ŋarra nhäŋala gurtha ŋäṉarr ḏul'yunara nhanukuŋuway Garraywuŋu. Ŋuriŋiyi gurthayunydja yana‐wala nhäranana ŋunhi gapunydja moṉuktja, yana mukthurrunana‐wala ŋayi ŋunhi marrtjinanydja yukurrana ŋunhi gurthanydja nhärana, ga wäŋalili ŋarakalili ŋayi bini wapthunna.
AMO 7:5 Ga biyapul ŋarra bukumirriyaŋala waŋana bitjarra, “Garray gulmaraŋana. Yakana biyakayi djäma. Yitjuralnydja dhuwala ḻurrkun' märr miṯtji ga ganydjarrmiriwnha walala. Ŋuli nhe yurru yakanydja ŋanapurrunha guŋga'yun, dhuwalanydja miṯtji yurru baḏuwaḏuyunna yana warrpam'thunna‐wala.”
AMO 7:6 Bala ŋayi Garrayyu ŋäkulana ŋarrakuŋu ŋunhi bukumirriyanharawuynydja, bala ŋayi bilyurrunana, ga waŋana bitjarrana, “Yo, Yitjuralnydja ŋunhanydja yurru yakana baḏuwaḏuyun warrpam'thun ŋuriŋiyinydjayi bathalayunydja dhikanydja mariyu.”
AMO 7:7 Ga biyapul dhäŋuru ŋuliŋuruyi ŋarra nhäŋala wiripuna mali, ŋarra nhäŋala mali Garraynha, ŋayi yukurrana dhärrana gali'ŋura ḻoḻuŋura, ga goŋdhunydja ŋuriŋi nhanukalay ŋayi, ŋayi yukurrana ŋayathaŋala raki' gatjarr'yunarawuy marrtjinyarawuy, märr yurru ŋayi marrtji gatjarr'yun ŋunhi malanha, bala maḻŋ'maramana nhäyinyara ŋamakurru' wo djarrpi'.
AMO 7:8 Bala ŋayi dhä‐wirrka'yurruna ŋarranha Garrayyunydja bitjarra, “Waymutj, nhä dhika nhe yukurra nhämanydja?” Ga ŋarranydja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Nhämanydja ŋarra yukurra raki' dhuwala, yurru gatjarr'yunaramirri.” Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana buku‐wakmaraŋala ŋarrakunydja bitjarra, “Dhiyaŋunydja gay' raki'yunydja ŋarra yukurrana gatjarr'yurruna ŋarrakuway ŋarra yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunha miṯtjinha, ga maḻŋ'maraŋalanydja ŋarra dhuwala liŋguna djarrpi'na yanana, yakana dhunupa. Ga yakana yana ŋarra yurru biyapulnydja djambi ŋarrakuway ŋarra; ŋarra yurru dhä‐ḏir'yunna yana walalanha warrpam'thunna ga wirrkina.
AMO 7:9 Ŋunha ŋunhi wäŋa malanha ŋunhi walala yukurra ŋuli buku‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu, ŋunhayinydja yurru wäŋa malanha baḏuwaḏuyunna gal'ŋu warrpam'thunna yurru. Ga bitjandhi liŋgu buŋgawanha ŋunhi gal'ŋu ga gurruṯu'mirrinha nhanŋu yurru baḏuwaḏuyundhi, warrpam'thun ŋuriŋi miriŋuyuna buma dhawar'yunmaramana; yakana biyapul yurru ŋuriŋiyinydjayi gurruṯu'mirriyu miṯtjiyu yukurra ŋayathama dhuwalanydja wäŋa walalaŋgalay walala goŋdhu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 7:10 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi Waymutjthunydja ḻakaraŋalana yukurrana yolŋu'‐yulŋuwana ŋunhiyinayi malina nhä ŋayi nhäŋala, ga ŋayinydja ŋuriŋiyinydjayi ḏalkarra'mirriyu ŋurukuy Bithulwuyyunydja ŋäkulana, bala ŋayi yänguŋala dhäwu'na bala buŋgawawuna bitjarra, “Ŋuruŋunydja ŋunhi yolŋuyu djawarrkmirriyunydja Waymutjthunydja yäkuyu girri'‐ŋamathirrina yukurra nhuŋu bunharawuna murrkay'kunharawuna. Dhuwalanydja wäŋa ga yolŋu'‐yulŋu warrpam'thunna yurru buwayakkumana be nhäyuna mariyuna bathalayuna, liŋgu ŋurikalayi dhäwu'yu ŋunhi ŋayi yukurra ḻakarama yolŋu'‐yulŋuwa.
AMO 7:11 Liŋgu ḻakaramanydja ŋayi yukurra bitjanna gam'. Ŋunhi buŋgawanydja yurru burakirrina mandjawakthuna ŋurikiŋi miriŋuwuŋuna walalaŋguŋu, ga miriŋuyu walalay ŋuriŋinydja yurru djaw'‐djawyunna yukurra Yitjuralpuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha bena‐wala barrkumalana wäŋalili walalaŋgalaynha walala.”
AMO 7:12 Ga bitjarrayi ḏalkarra'mirri yolŋu ŋunhi waŋana Waymutjkala bitjarra, “Dhäwu'‐ḻakaranharamirri, mukthurrana nhe! Gatjaḻa waṉḏiyana biyakana‐wala ya' nhokalaynha wäŋalili Djudalilina; ŋunhalayina ḻakaraŋa birrŋ'maraŋanydja dhäwu' yukirriya. Walalana yurru wekama nhuŋu yukurra buku‐ruŋinyamaramanydja dhiyakiyinydjayi djämawuy ŋunhilina.
AMO 7:13 Yakana biyapulnydja yukirriya djawarrkthurra dhiyalanydja gay' wäŋaŋura Bithulnydja, liŋgu dhiyalaŋuminydja wäŋaŋura buŋgawa ga bukmak Yitjuralpuyŋu yolŋu walala, walalanydja yukurra dhuwala buku‐ŋal'yun nhanukalaŋuwuna waŋarrwu buŋgawawalaŋuwuna.”
AMO 7:14 Ga ŋayi Waymutjtja waŋana balanydja bitjarra, “Yaka ŋarra yukurra dhuwala djawarrkthun ḻakarama dhiyala yana märranharawu rrupiyawunydja. Ŋarranydja dhuwala djäkamirri yolŋu ŋarra; djäka ŋarra ŋuli yukurranha dhuwala wäyingu, ga ŋuthanmaranha ŋatha malanha borum.
AMO 7:15 Yurru ŋayi Garraynydja ŋarrakala waŋana bitjarra warray, ‘Waymutj, gonha'yurrana dhuwalinydjayi wäyinnhanydja, ga marrtjiya ŋunhana ŋarrakalaŋuwalana yolŋu'‐yulŋuwala Yitjuralpuyŋuwalana, ga ḻakaraŋa ŋarrakuna dhäwu' walalaŋgala.’ Ga bitjarra ŋayi Garray ŋarrakala waŋananydja.”
AMO 7:16 Bala dhuwalana gay' ŋarra waŋana yukurra nhokalana ḏalkarra'mirriwalana yolŋuwala. Ŋäka dhuwala Garraywu dhäruk. Nhenydja waŋana ŋarranha bitjarra, “Mukthurra, yaka ḻakaraŋa biyakayi, ŋunhi Garrayyu yurru ŋanapurrunha dhä‐ḏir'yunna be Yitjuralpuyŋunhanydja miṯtjinha.”
AMO 7:17 Bitjarra nhenydja waŋana, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋayi Garraynydja waŋana nhokalanydja bitjarra gam', “Yuwalk yana yurru miriŋunydja lili marrtji, bala walala yurru djaw'‐djawyunna marrtji dhäykawurrunhanydja nhumalaŋgu, ga be nhäna marramba'na djäma yurru walalaŋgala, ga bitjandhi walala yurru buma marrtji djamarrkuḻi'nhanydja nhumalaŋgu mandjawakthuna. Walala yurru gulk‐gulkthundja barrkuwatjkumana wäŋanhanydja ŋunhi nhumalaŋguway, ga nhepinydja yurru rakunydhirrina bena‐wala birr barrkuna wäŋaŋura. Yuwalk yana yurru ŋuriŋi miriŋuyunydja malaŋuyu djaw'‐djawyunna yolŋu'‐yulŋunha Yitjuralpuyŋunhanydja dhipuŋurunydja wäŋaŋuru walalaŋgalaynydja walala; walala yurru garrpi'‐garrpiṉdja, bala djaw'‐djawyunna bena‐wala barrkulilina wäŋalili mulkurulilina.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 8:1 Yo, dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Garrayyu Godthu milkuŋala ŋarrakala ga wiripuna mali, ŋarra nhäŋala bathimirri borum dhaŋaŋ dhika ŋanya.
AMO 8:2 Bala ŋayi Garrayyu ŋarranha dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Wäy Waymutj, nhä nhe nhämanydja yukurra?” bitjarra. Ga ŋarranydja buku‐wakmaraŋala waŋana balanydja bitjarra, “Borum ŋarra dhuwala nhämanydja yukurra bathimirri, yurru balwurnha warrpam'nha.” Ga ŋayinydja waŋana Garraynydja bitjarra, “Yo, ŋarrakunydja dhuwala yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋunydja balanyarayinayi bitjan balwurnha borum, girri'‐ŋamathirri yukurra dhä‐ḏir'yunarawuna. Yakana ŋarra yurru biyapulnydja djambi ŋarrakuway ŋarra ḻiya, ga walŋakumanydja walalanha yurru; yanana ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja walalanha wirrkina wal'ŋu yanana.
AMO 8:3 Dhiyaŋunydja‐wala dhuwalanydja ŋarraku yolŋunydja walala yukurra miyaman manikaynha, buku‐ŋal'yun yukurra bitjan galŋa‐djulŋithirrina, yurru yalalaŋumirriyunydja walala yukurra yurru galŋa‐yätjthirrina, warwuyunmirrina dhikana ŋäthinyamirrina, liŋgu birrka'mirriŋura wäŋaŋuranydja malaŋumi yurru marrtji yolŋu walala ŋorra rakunymirrinydja. Yolŋuyu walalay yurru ŋurrkamana yana rumbalnydja gayulnha yanana dhärukmiriwnha, ga yakana yurru ŋula yolthu walalanha marrtji dhalkaramanydja.
AMO 8:4 “Ŋäka walala, nhuma ŋunhi ŋurru'‐ŋurruŋu yolŋu walala ŋaḻapaḻmirri gal'ŋu. Nhumanydja dhuwalanydja yätjmirrina gal'ŋu yanana mirithirrina. Wiripunydja nhuma ŋuli djaw'‐djawyun ŋulaŋuru yolŋu'‐yulŋuwala ŋurruwuykmirriwala, bala nhuma ŋuli marrtji muŋdhu'‐muŋdhunna ganydjarrmiriwyamana ŋunhi yolŋunha walalanha goŋmiriwŋuranydja.
AMO 8:5 Wiripunydja nhuma ŋuli waŋa bitjan, ‘Ye‐e‐e, nhätha yurru dhuwala walu dhulŋuŋunydja buku‐ŋal'yunarawu dhawar'yun. Ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru märrama rrupiya muka dhiyakuy ŋathawuy muka, liŋgu rrupiyawu ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk waŋganygu gal'ŋu.’ Yo, bitjan warray liŋgu nhe ŋuli yukurra baḏuwaḏuyun bitjan mayali'‐wilkthun warray yolŋu'‐yulŋunha, yana nhunapinyay nhe ŋuli ḻukunydjakunhamirri.
AMO 8:6 Wiripunydja nhe ŋuli gombuma mirithirri guḻku' rrupiya malanha ŋunha ŋurruwuyknha yolŋunha ŋurikiynha ŋathawuy be nhäpuynha, ḏulki'wuynha ŋathawuy. Ga ŋunhi ŋayi mak rrupiyamiriwnydja yolŋu, yakana ŋayi yukurra ŋayathama rrupiya ŋula nhäku bäyimgu, bala dhunupana nhenydja yurru ŋanyapinyaynha rumbalnha ŋunhi djaw'yun, bala ŋayi yurru bitjanna bitjan ŋayi nhuŋu djämamirrina ŋunhi yolŋu.”
AMO 8:7 Bala ŋayi Garrayyunydja ŋuriŋi Yitjuralwalanydja Godthu nherrara dhuwalana dhäruktja gam'. “Yakana ŋarranydja yurru meṉguma ŋunhiyi yätjtja mirithirrinydja ŋunhi nhuma djäma yukurrana; yuwalknha yana wal'ŋu ŋarranydja yurru nhumalanha dhä‐ḏir'yunna‐wala.
AMO 8:8 Dhuwala munathany'tja wäŋa yurru marrmarryunna wal'ŋu mirithirrina, ga yolŋunydja walala yurru dhiyalaŋumiyinydjayi wäŋaŋura mirithirrina barrarirrinydja wal'ŋu. Yana ŋayi yurru dhuwala munatha' wäŋa gaŋgathirri, ga rurr'‐rurryunna yukurra yurru, ga biyapul ŋayi yurru nyilŋ'thundhi, bitjanna bitjan ŋunhi gapu mayaŋ'ŋura ŋuli dhawaṯthun ŋurruthirri, ga biyapul ŋayi ŋuli nyilŋ'thundhi.
AMO 8:9 Yo, ŋuriŋiyi dhä‐yawar'yunarayunydja waluyu, walunydja ŋunhinydja ḏämbuyunydja waluyu bitjan buku‐munha'yirrina yurru; ga walupuynydja yurru ŋunhinydja wal'ŋu dhuwala munathany'tja wäŋa buku‐munha'yuna warrpam'nha monyguma. Bitjarrayi ŋarrapinydja Garrayyunydja nherrara.
AMO 8:10 Dhiyaŋunydja‐wala nhuma yukurra ḻuŋ'maranhamirri, waŋgany‐manapanmirri dhika galŋa‐djulŋithirri miyamanarawu manikaywu dhika nhäku malanyŋuwu, yurru ŋuriŋiyinydjayi waluyu nhuma yurru waŋgany‐manapanmirri ḻuŋ'maranhamirri marrtji ŋäthinyaminyarawuna ŋuriŋina ŋayaŋu‐yätjthinyaramirriyuna romdhu, galŋa‐yätjthinyaramirriyuna warwuyuna ŋuriŋina. Ŋäthina nhe yurru wirrkina wal'ŋu dhikana dhiyakunydja wäŋawu; bitjanna nhe yurru ŋäthi bitjan ŋuli dhäyka ŋäthi nhanukalayŋuwu waŋganygu ŋuriki waku'mirriŋuwu. Yuwalk yana nhe yurru yulŋunydja mirithirri yana wal'ŋu galŋa‐yätjthirrinydja ŋuriŋiyinydjayi waluyu.”
AMO 8:11 Yo, Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu, ŋarranydja yurru yukurra ŋayathamana mukthunna, gulmaramana ŋarra yurru waltjaṉnhanydja, bala yurru yolŋunydja walala ŋanhdharkthirrina wirrkina wal'ŋu, ḻarruma yurru gapuwunydja, ga bitjandhi liŋgu walala yurru marrya'yirrina dhikana wal'ŋu nhina yukurra, wirrkina wal'ŋu yurru ŋayaŋu‐nhäma marrya'yirrina manapan ŋathawuna. Yurru yaka walala yukurra yuwalktja ḏukṯukthirri dhiyaku munatha'wuywunydja ŋathawu ga gapuwu; walalanydja ŋunhi yukurra yurru marrya'yirrinydja ga ŋanhdharkthirrinydja yuwalktja gal'ŋu ŋurikina Garraywalaŋuwuna dhärukku, märr yurru walala yaka dhä‐ḏir'yunara märrama Garraywuŋunydja.
AMO 8:12 Yo, yolŋunydja walala yurru marrtjinydja yukurra birrka'mirriŋuru dhika wäŋaŋurunydja malaŋuru, ḻarruma marrtji yurru warrya'yunna bitjanna Godkalaŋuwu dhärukkunydja, dhipuŋuru bäyma ga beŋuru barrkuŋuru. Walala yurru waṉḏirri ŋunha bala, ga bitjan bala, ḻarruma yurru warrya'yunna bitjanna ŋänharawu ŋuriki Godkalaŋuwunydja dhärukku. Yurru yakana walala yurru maḻŋ'maramanydja ŋunhi, liŋgu yuwalktja walala yukurra ŋunhi barrarirrinydja dhä‐ḏir'yunarawuna; yaka walala ŋunhi yuwalktja gal'ŋu Godkalaŋuwunydja dhärukku ḏukṯuk malthunarawu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 8:13 “Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu yuḏayuḏana dhäykawurru ga ḏarramuwurru yurru marrtji ganydjarr‐winya'yunna, buku‐wirwiryunna ŋuriŋiyi ŋanhdharkthinyarayuna.
AMO 8:14 Yo, ŋunha Djamariyanydja walala yukurra buku‐ŋal'yunna wiripuŋuwuna dhikana waŋarrwu, ŋuriki goŋbuywuna djämawuywu buliki'wu ga ŋula nhäku malaŋuwu, yaka warray walala buku‐ŋal'yun yukurra yuwalkŋuwunydja gal'ŋu Godku, bala walala yurru yana galkirrina marrtji, ga yakana yurru ŋuliŋuruyi gaŋgathirri biyapulnydja.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 9:1 Yo, ŋarra nhäŋala Garraynha Godnhanydja, ŋayi yukurrana dhärrana galki yana wal'ŋu barŋŋura, ŋunhi ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu mundhurr bathan yukurra wäyinnha, buku‐ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu. Bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Ma' ḏaw'‐ḏawyurrana marrtjiya buŋana ŋunhiyi yuṯuŋgurrnydja malanha ŋurikiyyi Buṉbuwuynydja, ŋunha garrwar ga ŋoyŋura, märr yurru ŋayi warrpam'thun yana dhuwala wäŋanydja gurr'kurryunna marrmarryunna; ḏaw'‐ḏawyurrana marrtjiya biyakana, märr yurru ŋayi dhuwali Buṉbunydja buku‐yapthunna, ga dhä‐monygumana yolŋu'‐yulŋunhanydja warrpam'thunna, walala yurru bukmakthirrina yana murrmurryundja, yakana yurru ŋula waŋgany yolŋu winya'yun walŋanydja.
AMO 9:2 Ŋuli yurru ŋayi ŋula yolthu yolŋuyu yaw'yun munatha' djäma ŋarŋga nhanŋuway ŋayi, guyaŋirri ŋayi yukurra yurru bitjan, yanapi ŋayi yurru winya'yun ŋarrakalaŋuŋuru, ga ŋarranydja yurru ŋayathama warray ŋanya, ga dhawaṯmarama warray ŋuliŋuruyinydjayi. Ga ŋunhi yurru ŋayi ŋula yol yolŋu ŋal'yun bala marrtji djiwarr'lili, ŋarranydja yurru ŋunhi yupmarama balayi beŋuruyi.
AMO 9:3 Wiripunydja mak ŋayi yurru waṉḏirri ga djuḻuḻ'yun ŋunha buku'‐wukulili wäŋalili, wo be‐wala gapulili dhulmulili guḻwuḻyun yurru, ŋarranydja yurru warrya'yun yana, ga maḻŋ'marama ŋanya, bala ŋarra yurru djuy'yun wakinŋunhana wäyinnha bunharawunydja nhanŋu baḏuwaḏuyunarawunydja.
AMO 9:4 Ga wiripunydja ŋayi yurru yolŋuyu guyaŋirri bitjan, ‘Ŋarranydja yurru dhuwala wekanhamirri ŋarranhawuy ŋarra ŋunha miriŋuwalana goŋlili, märr ŋayi yurru ŋarranha ŋunhi djaw'yunna ga gäma barrkumalana wäŋalili, märr yurru ŋarra nhina yukurra ŋunhalayinydjayi walŋana.’ Yurru bäyŋu warray! Ŋunhiyi yolŋunydja yurru burakirrina, yakana ŋayi yurru nhina walŋa ŋunhiliyinydja. Liŋgu ŋarrapinydja waŋana ŋunhi walalanydja yurru warrpam'thun yana murrmurryun, ga yuwalkthi yana yurru maḻŋ'thundja bitjandhiyi, ga yakana ŋarra yurru walalanha guŋga'yundja.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 9:5 Yo, Gunhu' Waŋarrnydja Garraynydja wal'ŋu Ganydjarr‐ḏumurru, yana ŋayi yurru ŋayathamana, mulkana ŋayi yurru goŋdhu, bala ŋayi yurru warrpam'thunna munathany'tja dhuwala buku‐ḻiw'marama gurr'kurryunna marrmarryunna, ga yolŋunydja walala yurru bukmakthirrina ŋäthi yukurra galŋa‐yätjthirri yurru. Yo, dhuwala munatha' yurru marrtji gaŋgathirri bala be buku‐yattjatthirrina, ga biyapul ŋayi yurru nyilŋ'thundhi bitjan, bitjan ŋuli gapu gaŋgathirri mayaŋ'ŋura, ga balayi ŋayi yurru nyilŋ'thun.
AMO 9:6 Liŋgu Godthu ŋayipi djäma ŋunha djiwarrny'tja, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi djämayi ŋunha gäraklilinydja benydja‐wala ganyu'nha malaŋunha, ga warrpam'nha ŋuriŋi gungaŋalanydja wäŋanydja dhuwala munathany'tja. Nhanukalay yana ganydjarryunydja ŋayi yurru märrama gapunha beŋuru moṉukŋuru, bala ŋayi yurru rarryunna dhipala ŋarakalilinydja wäŋalilinydja munatha'lilinydja. Ga yäkunydja ŋayi wal'ŋu Garray Godnha.
AMO 9:7 Ga bitjarra ŋayi wiripunydja Garray waŋana, “Nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu walala, nhumanydja ŋuli guyaŋirri yanapi ŋarra ŋuli bäyŋu nhumalanha baḏuwaḏuyurru, liŋgu nhuma dhulŋuŋu ŋarrakuway yolŋu walala. Yuwalk dhuwali yulŋunydja nhumanydja ŋarrakalay yana goŋŋura ŋarrakuway, yurru ŋunha wiripu‐guḻkuny'tja miṯtji bäpurru' ŋarrakalay bitjandhi liŋgu goŋŋura yana. Ŋarra dhawaṯmaraŋala ŋunha Bilitjiyawuynhanydja miṯtjinha beŋuru Guritaŋurunydja wäŋaŋuru, ga Djiriyawuynha miṯtjinha ŋarra gäŋalayi lili ŋulaŋuru Girŋuru yäkuŋuru wäŋaŋuru, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋarra nhumalanha gäŋala lili dhawaṯmaraŋala beŋuru Yetjipŋuru.
AMO 9:8 Yo, yuwalk yana ŋarranydja yukurra nhäma nhumalanha Yitjural miṯtji, ŋarra marŋgi nhumalaŋgunydja ŋunhi nhuma dhuwurr‐yätjmirri miṯtji, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi ŋarra nhumalanha yurru dhä‐ḏir'yundja baḏuwaḏuyundja dhipuŋuru munatha'ŋurunydja wäŋaŋuru. Yurru märr‐ḻurrkun'tja yurru nhuma walŋathirri nhina yukurra; yakana ŋarra yurru warrpam'thundja baḏuwaḏuyun mala‐wunhara Djaykupkuŋunydja.
AMO 9:9 “Märr‐yuwalk ŋarra yurru yana dhäruktja waŋa, bala ŋayi yurru Yitjuralnydja miṯtji marrmarryunna. Yo, yolŋuyu ŋuli ŋatha maŋutji djalk‐djalkthun barrkuwatjkuma dhukun'ŋurunydja ŋuliŋuru, ga bitjandhiyina ŋarra yurru ŋunhi yulŋunydja barrkuwatjkumanydja ŋamakurru'mirrinha ŋulaŋuru dhuwurr‐yätjmirriwala, ga djalkthunna yana ŋarra yurru ŋunhinydja baḏuwaḏuyunna yätjmirrinhanydja wal'ŋu. Ga yakana yurru waŋganynhanydja ŋula dhuwurr‐ŋamakurru'nha baḏuwaḏuyun wo winya'yunmaramanydja ŋarra.
AMO 9:10 “Yo, nhuma ŋuli waŋanharamirri bitjanmirri, ‘Yakana yurru ŋilimurruŋgunydja yätj ŋula nhä maḻŋ'thun, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala dhulŋuŋu Godku nhanŋuway yana.’ Yurru märr‐yuwalk walala yurru ŋunhiyi dhuwurr‐yätjmirrinydja yolŋu'‐yulŋu murrmurryunna yana bukmakthirrina ŋuriŋina mandjawakthu bunhara miriŋuwuŋuna.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
AMO 9:11 Yo, Garray waŋana bitjarra, “Ŋäthilinydja baman'tja benydja buŋgawayu yäkuyu Daypitthu ŋamaŋamayurruna buṉbu, ḏalwaḏalwa ŋarraku, märr yurru ŋunhiliyi yolŋunydja walala gumurr‐wunanharamirri ŋarrakala, yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋunhiyi buṉbu liŋguwuynha ḏaw'‐ḏawyunarana, muṉguynha marrtji ŋorra. Yo, ŋurikiy buṉbuwuy gali' marrtji ŋorra barrku'‐barrkuwatjnha, yurru ŋunhiyi buṉbunhanydja yurru ŋarra dhärranhamaramayi biyapul, bitjan ŋarra yurru dhambay‐mana'‐manapanna waŋganygumayi ḻuŋ'marama, liŋgu biyapul yurru ŋarra dhuḻ'yundhi yuṯakumayi ŋunhiyi buṉbunydja, märr yurru ŋayi yukurra dhärra dhapirrk wal'ŋu yana, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋunhi dhä‐ŋäthili gal'ŋu.
AMO 9:12 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋarrakunydja yolŋu walala yurru Yitjuralpuyŋunydja djuḻkthunna‐wala yanana ŋuriki miriŋuwunydja miṯtjiwu Yedamgunydja ga ŋuriki wiripu‐guḻku'wunydja mulku'‐mulkuruwunydja miṯtjiwu, walalanydja yurru ŋunhi nhumalaŋgalana goŋŋuranydja. Liŋgu walalanydja ŋunha balanyarayi liŋgu ŋarrakuwayyi yana miṯtji bukmakthirri; walalanydja yurru ŋunhi nhumalaŋgalana goŋŋuranydja, ga nhumana yurru walalaŋgu buŋgawamirrina djäkamirrinydja.” Bitjarrayina ŋayi Garrayyu ŋunhi nherraranydja romdja, ga ŋayipi yana yurru yukurra djämanydja marrtji‐i‐i, ga yana liŋgu ga maḻŋ'thun yurru ga warraŋulthirri rumbalthirri.
AMO 9:13 Yo, ŋayi Garray waŋana bitjarra, “Ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋunhi yurru yalala buna, ŋayinydja yurru ŋathanydja ŋuthan waḏutjana dhikana, ga dhunupana ŋayi yurru waḏutjana yana balwurthirrinydja, mirithirrina dhikana guḻku'na wal'ŋu. Yo, ŋayi yurru yolŋuyunydja marrtji mukthun yana gulkthun ŋathanha malaŋunha balwurmirrinhanydja, ga ŋayinydja yurru marrtji wiripuŋuyunydja yolŋuyu ŋatha‐dholkunharamirriyunydja dhalkarama ŋatha maŋutji biyapul. Ga ŋunhi walala yurru mukthun yukurra djäma birrirri'yun ŋunhiyi weyika'nha borumnha ŋunhi, ga ŋayinydja ŋunhi wiripunydja dhuḏiŋunydja yurru balwurthirrina, girri'‐ŋamathirrina yukurra gulkthunarawuna. Yo, ŋunha buku'‐wukunydja wäŋa yurru dhaŋaŋdhirrina monyguma warrpam'nha borumdhuna ŋuriŋina malaŋuyu.
AMO 9:14 “Yo, ŋarrakunydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋu Yitjuralpuyŋunydja nhina yukurra garrpiṉarana bena‐wala barrkuna wal'ŋu wäŋaŋura, yurru yuwalkkuma ŋarra yurru roŋinyamaramanydja walalanha, ga biyapul yurru walala dhuḻ'yundhi walalaŋguway walala wäŋanydja ŋunhi, ŋunhi marrtji dhiyaŋu‐wala ŋorra muṉguy ḏaw'‐ḏawyunara. Roŋiyirrinydja walala yurru wäŋa‐roŋiyirrinydja, bala nhinana marrtji ŋunhiliyi wäŋaŋura; walala yurru dhalkarama ŋatha ga borum, ga biyapul walala yurru gulkthundja ŋuliŋuruyi, ŋunhi walala marrtjina dhalkaraŋala.
AMO 9:15 Yo, ŋarranydja yurru dhuḏi‐nherraṉna ŋarrakuwaynydja ŋarra muŋbunumana yolŋu'‐yulŋunha ŋunhiwalayinayi wäŋalili; yakana walalanha yurru biyapulnydja yana dhulŋurr'yun ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru ŋunhi ŋarrapi walalaŋgu wekaŋala ŋunhiyinydja wäŋa.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja. Ga liŋguna dhuwala dhäruktja dhawar'yurrunana Waymutjkuŋunydja.
OBA 1:1 Yo, dhuwalanydja gay dhäruk Garrayyu wekaŋala djawarrkmirriwala yäkuwala Wupatayawala, ga dhiyaŋuyinydjayi dhärukthu ḻakarama yukurra ŋunhi dhuwurr‐yätjmirrinhana miṯtjinha Yedambuyŋunhana. Yo, ŋayi Garrayyu liŋguna djuy'yurrunana nhanŋuwaynydja ŋayi dhäwu'mirrinha walalanha ŋurikalayi mulkuruwalanydja miṯtjiwala, ga liŋguna walala ŋäkulana nhanŋu dhäwuny'tja. Ga walala ŋunhi miṯtjinydja waŋa yukurra bitjanna, “Gul' ŋilimurru gaŋgathirrina, ga marrtjina‐wala. Ŋilimurru yurru baḏuwaḏuyunna ŋunhana miṯtjinha Yedambuyŋunhanydja.”
OBA 1:2 Yo, Garray waŋa yukurra Yedambuyŋuwalanydja miṯtjiwala bitjanna, “Nhäku nhuma ŋuli be ŋurr'yundja, ga märr‐winya'yundja nhumalaŋgalay nhuma? . . . ga ḻakaranhamirri nhumalanhay nhuma be bathala ḏäl‐ḻakaranhamirrinydja? Liŋgu ŋarranydja nhumalanha yalŋgi'kuŋala ganydjarrmiriwyaŋala; bukmakthuna yolŋuyu walalay nhumalanha yurru waŋa ḻakaramanydja ŋunhi nhumanydja yumurrku'na nhäŋiniŋ'mirrina.
OBA 1:3 Nhumanydja dhuwala ḻanydjat‐ḏilkurruna, yurru yuwalk nhumanydja mayali'‐wilkthunarawuy ŋuriŋi bili nhokalay djarrpi'kunharayu guyaŋinyarayu. Nhenydja yukurra nhina ŋunha be‐wala garrwar wal'ŋu, ga wäŋanydja nhuŋu dhärra yukurra wuṉḏaŋarrnha ŋanyana, bitjan guṉḏa. Bala nhuma ŋuli waŋanharamirri nhumalanhay nhuma bitjanmirrina, ‘Ŋarranydja dhuwalanydja, ḏäl warray ŋarra, mirithirri warray, yakana yurru ŋarranhanydja ŋula yolthu warryun galkinyamarama munatha'lilinydja.’
OBA 1:4 Yo, nhenydja yukurra garrwarkunharamirrina wirrkina wal'ŋu nhunapinyay nhe, ga nhinanydja nhe yukurra bena gärakŋurana, rrambaŋina nhuma ganyu'na walala, yurru ŋarranydja nhuna warryun warray yurru dhipuŋuruyi, galkinyamarama warray,” bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
OBA 1:5 “Yo, ŋunhi ŋuli manaŋgandja yolŋu marrtji munhakunydja, manaŋirrinydja ŋayi ŋuli girri', yurru märr‐ḻurrkun' yana, ga wiripunydja ŋayi ganan yurru, gonha'yun. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli gulkthun borumdja marrtji yolŋuyu, wiripu ŋayi ŋuli märramanydja, ga wiripunydja ŋayi ŋuli ganan ŋunhiwala dharpalili. Yurru ŋarranydja warrpam' warray djaw'yurruna nhokalaŋuŋurunydja, ga dhiyaŋunydja‐wala nhe bäyŋuna, dhäparknha.
OBA 1:6 Yo, nhuma Yedambuy yolŋu walala, ŋunhi nhuma yarraṯaŋuru beŋuru Yetjuwala, ŋarrakalanydja miriŋuyu warrya'yurrunana ḻarruŋalana ŋuliwitjarra nhumalaŋgala wäŋakurrunydja, ga djaw'‐djawyurrunanydja walala warrpam' yana, nhä nhuma yukurrana ŋayathaŋala, ga yakana walala ŋula gonha'yurrunanydja waŋgany.
OBA 1:7 Yo, ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala ŋäthili nhumalaŋgu ḻunduthina, walalanydja nhumalanha yänguŋala yukurrana goŋnha yana dhäparknha. Ga wiripu‐guḻkuny'tja nhumalaŋgala bitjarra ŋurruk‐manapanmina, yurru dhiyaŋunydja‐wala nhumalanha walala gukuŋalana, ŋuparana bena‐wala. Ŋäthilinydja ŋunhinydja, walala ŋuli ḻukanha ŋatha rrambaŋi nhumalaŋgala ḻundukunhaminya, yurru walalanydja nhumalanha gaṯmaraŋala warray, ga gaṯpurr'kuŋala warray, bitjarra nhumalaŋgu walala gitkitthunmina warray, warku'yurruna warray nhumalanha, waŋana bitjarra warray, ‘Nhumanydja ŋuli ḻakaranhamirri be djambatjmirri ŋiniya. Wanhaka dhika be nhumalaŋgu djambatjtja guyaŋinyarawuy?’ bitjarra.”
OBA 1:8 Yo, Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Ŋulinyaramirriyunydjayi dhä‐yawar'yunarayunydja waluyu, ŋarranydja yurru dhä‐ḏir'yunna yana ŋunhinydja miṯtjinha dhuwurr‐yätjmirrinhandja Yedambuyŋunhanydja, yanana ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna ŋunhi ḻiya‐djambatjmirrinhanydja walalaŋgu yolŋu'‐yulŋunha, ga baḏuwaḏuyunna warrpam'nha be nhä djambatjtja wal'ŋu rom walalaŋgu yurru.
OBA 1:9 Walalanydja yurru ŋunhi ḏarramuwurru ḏälmirrinydja waṉḏirri barrarimirrina wal'ŋu yanana, ga burakirrinydja walala yurru warrpam'thunna yana baḏuwaḏuyundja.
OBA 1:10 “Yo, nhuma Yedambuy miṯtji yarraṯaŋuru beŋuru Yetjuwala, yurru ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma bumara nhumalaŋguway gutha'mirriŋunha, ŋunhinha ŋunhi walala yarraṯaŋuru Djaykupkala, bala nhuma yurru mirithirrina yana goranydja; Godthunydja nhumalanha yurru bitjan gulkthunna gupaḏalnha‐wala yanana, ga yakana nhuma yurru biyapulnydja miṯtji,
OBA 1:11 liŋgu yaka nhuma guŋga'yurruna nhumalaŋguway gutha'mirriŋunha ŋunhi Yitjuralnhanydja. Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋunhi miriŋu marrtjina, bala ḏaw'‐ḏawyurrunana marrtjina ŋunhi buṉbunydja walalaŋgu, bala djaw'yurrunana yana nhumalaŋgu gutha'mirriŋunhanydja bena‐wala barrkumalana birr' wäŋalili garrpiṉarana, ga nhumanydja yukurrana nhinana gali'ŋuranydja, waŋana bitjarra, ‘Murr' muka, manymaknha ŋunhinydja,’ bitjarra. Yo, ŋuriŋiyi miriŋuyunydja malaŋuyu barrkuwatjkuŋalana marrtjina nhänydja malanha girriny'tja ŋunhi, ŋunhi walala djaw'‐djawyurruna beŋuru Djurutjalamŋuru, ga nhumanydja ŋunhiliyi galki walalaŋgala.
OBA 1:12 Nhumanydja bini ŋunhi guŋga'yuna muka nhumalaŋguway gutha'mirriŋunhanydja, yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi miṯtjinha Djudapuyŋunhanydja, ŋunhi walala mariŋuranydja bitjarrayi, ga nhumanydja ŋunhi galŋa‐djulŋithina warray nhäŋalanydja. Nhuma bini yaka muka ŋayaŋu‐djulŋithinyanydja, ŋunhi bitjarrayi wäŋa baḏuwaḏuyurruna ŋuriŋi miriŋuyu, ga yaka muka bini nhuma warku'yuna, ŋunhi walala yukurrana ŋayaŋu‐yätjthina burakina bitjarrayi. Yo, nhuma marrtjina ga gulŋiyina ŋunhiwalayi walalaŋgala wäŋalilinydja, ga yana nhuma yukurrana gitkitthunmina warray, ŋunhi walala yukurrana ŋayaŋu‐yätjthina burakina bitjarrayi.
OBA 1:13 Yana nhuma yukurrana djaw'‐djawyurrunana nhänydja malanha walalaŋgu, ŋuriŋiyinydjayi ḏaykun'thu ŋunhi walalanha ŋuriŋi miriŋuyu djuḻkmaraŋala bumara.
OBA 1:14 Yo, wiripu‐guḻkuny'tja yolŋu walala gundupuŋala be‐wala winya'‐winyayurruna beŋuruyi ŋurikala miriŋuwala walalaŋgala, gonha'yurruna walalanha, yurru nhumanydja mulkana warray walalanha, bala wekaŋala balayi ŋunhi miriŋuwala walalaŋgala. Yo, ŋunhiyi romdja nhumalaŋgu yätjnha yanana mirithirrina, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja yana nhumalanha, warrpam'thunna yana baḏuwaḏuyundja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
OBA 1:15 Liŋgu walu Garraywunydja dhuwala galkina gal'ŋu yanana, galkina ŋayi yurru mala‐yarr'yunna marrtji bäpurru'nhanydja miṯtjinhanydja. Yo, Garray waŋana bitjarra, “Yedam, ŋarranydja nhumalanha yurru buma baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna, bitjan yana liŋgu bitjarra nhuma bumara baḏuwaḏuyurruna ŋarraku yolŋu'‐yulŋunha, nhenydja yurru märrama balanyarayi liŋgu ŋupanayŋuyi yana, bitjarra nhuma djäma yätjkuŋala walalaŋgu.
OBA 1:16 Yo, ŋunhalayi dharrpalŋuranydja wal'ŋu ŋarrakalanydja wäŋaŋura bukuŋura, nhuma dhuwurr‐yätjthina ŋarrakalaŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu miṯtjiwu, bala walala ŋayaŋu‐yätjthinana burakinana, ga nhumapinydja ga wiripu‐guḻku' miṯtji ga bäpurru yurru bitjandhi liŋgu ŋayaŋu‐yätjthirriyi burakirri bitjarra walala, ga bitjandhiyi nhumalanha yurru baḏuwaḏuyundhi yulŋunydja warrpam'thundhi, ŋuriŋiyi dhä‐ḏir'yunarayunydja. Nhuma yurru winya'yunna‐wala yana gupaḏalkumana.
OBA 1:17 “Yurru Djurutjalamdja wäŋa yurru yakana buwayakthirri winya'yun, yakana yurru baḏuwaḏuyun warrpam'thun bitjandhiyi, liŋgu märr‐ḻurrkun'nha nhina yurru walŋamirrinydja yukurra. Ga ŋunhiyinydjayi wäŋa Djäyandja buku yurru dharrpalnha gal'ŋu, dhärra yukurra yurru ganaŋ'maranharana ŋarrakalayŋuwuna ŋarra yolŋu'‐yulŋuwu yana. Yo, ŋunhiyinydjayi wäŋa yurru ŋurikina walalaŋgu ŋunhi walala yarraṯaŋuru beŋuruna Djaykupkalana, gupaḏalnha‐wala nhinanydja walala yurru yukurra yana ŋunhiliyi wäŋaŋuranydja.
OBA 1:18 Yo, mala‐wunharawuyyunydja ŋuriŋiyi yarraṯaŋuru Djaykupkalanydja ga Djotjipkalanydja yurru baḏuwaḏuyunna‐wala yana warrpam'thunna Yetjuwuŋunydja ŋuliŋurunydja mala‐wunharawuynha, bitjanna bitjan yurru gurthayu nhära mulmu räwak ŋunhi warrpam'thunna‐wala; yakana yana waŋgany ŋula Yetjuwuŋunydja mala‐wunharawuy yurru nhina yukurra walŋamirri, warrpam'nha yurru yana‐wala murrmurryunna, liŋgu ŋarrapi Garrayyu waŋana dhäruk‐nherraranydja dhuwalayi.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
OBA 1:19 Yo, Yitjuralpuyŋunydja yurru miṯtji marrtji djalathaŋŋuru gali'ŋuru wäŋaŋuru Djudaŋuru, ga nhinanydja walala yurru yukurra Yedamnha wäŋaŋura, ga bitjandhi yurru Yitjuralpuyŋuyunydja roŋinyamaramayi märrama wäŋanha Bilitjiyawuyŋuwunydja ga Burayimbuyŋuwunydja ga Djamariyapuyŋuwunydja, dhuwalayinydja malanha yurru wäŋa malanha walalaŋguwaynha yanana wal'ŋu dhulŋuŋuna, Yitjuralpuyŋuwuna miṯtjiwu.
OBA 1:20 Ga ŋunhiyi yolŋu walala Yitjuralpuyŋu bäpurru' miṯtji, ŋunhi walala yukurrana nhinana be‐wala barrku wäŋaŋura, walalanydja yurru gumurr‐roŋiyirrina lilina, ga märrama walala yurru gumurryu‐märramanydja bukmak yana wäŋanydja malanha, ŋunhi ŋarrapi walalaŋgala wekaŋala ŋäthili gal'ŋu.
OBA 1:21 Liŋgu galki ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋu walŋakunharamirrinydja walala yurru marrtjina lili ŋunhiwala Djurutjalamlilinydja wäŋalili, bala walala yurru bumana yanana, baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna yurru ŋunhi miriŋunha Yedambuyŋunhanydja. Ga ŋayipinydja yurru ŋunhi Garraynydja buŋgawana, ŋurruŋuna ŋayi yurru wal'ŋu gupaḏalnha‐wala. Ga liŋguna dhuwala dhäruk Wupatayawuŋunydja.
JON 1:1 Yo. Be ŋäthili baman', Garrayyu djuy'yurruna waŋganynha ḏarramunha yäkunha Djawunanha, gäthu'mirriŋu Ŋamitaywu, bitjarra ŋayi waŋananydja gam', ḻakaraŋalanydja, “Gatjuy marrtjiya bala wäŋalili yäkulili Ninapalili, ga ḻakaraŋa walalaŋgu ŋunhili, liŋgu ŋarra yukurra nhäma ŋunhimalayinydja wäŋalili, walala yukurra djäma dhuwurr‐yätjnha, mirithirrina wal'ŋu yätj. Yana ḻakaraŋa walalaŋgu ŋunhi ŋarranydja yurru ŋunhiyi bitjan dhä‐ḏir'yunna walalanha, walalaŋgala yätjlili romlili,” bitjarra ŋayi waŋana ḻakaraŋalanydja nhanukala Garrayyu.
JON 1:3 Ga ŋayinydja djälthina ŋunhiyinydja ḏarramu yakaŋuwuna marrtjinyarawu balayi ŋunhimalayi ga ḻakaranharawu, liŋgu ŋunhiliminydja wäŋaŋura yolŋu'‐yulŋu miriŋuna walalaŋgu Djawunawalaŋuwunydja miṯtjiwu. Bala ŋayinydja waṉḏina wiripukurru warray dhukarrkurru, winya'yurruna warray nhanukala Garraywala. Waṉḏinanydja ŋayi nhinana bala‐a‐a, ga yarrup gay' ŋunhilina wäŋaŋura Djopana yäkuŋura bunananydja, ga ŋunhili yukurrana mitjiyanydja dhärrana gurku'yurruna marrtjinyarawuna balayina barrkulilina wäŋalili Bayinlilina yäkulili. Bala dhunupana yana ŋayi bäyimnha ŋunhiyi mitjiyanha yulŋunydja nhanŋuway, bala yana wapthurrunana ŋunhimalayina, bala nhinanana marrtjina ŋunhilimina bala mitjiyaŋurana, yurru ŋorranana ŋayi marrtjina bala ŋunhilina wal'ŋu ŋoyŋurana, djinawa'na mitjiyaŋura; ŋayi yurru marrtjinydja bala barrkulilina, bena‐wala yarrkthunna nhanukala Garraywala.
JON 1:4 Marrtjinanydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi mitjiyanydja bala‐a‐a, yana liŋgu‐u‐u, ŋunha mak dhulmuŋuranydja barrkunydja, bala Garrayyu djuy'yurrunana ŋunhimalayi watana, bathalana wal'ŋu wata, ga bulu gapu gaŋgathinana, biyapulnha wal'ŋu barrarimirrina.
JON 1:5 Ga walalanydja ŋunhi djämamirri yolŋu'‐yulŋu ŋurikiy mitjiyawuynydja barrarinana mirithinana wal'ŋu, bala waŋga'‐waŋganydhu walala yukurrana waŋana yatjurruna walalaŋguwaynha walala waŋarrnha, ŋäŋ'thurrunanydja yukurrana guŋga'yunarawuna. Yurru gulkuru warray, yaka warray walalanha ŋula waŋarryu guŋga'yurrunanydja. Bala walala marrtjina ŋuriŋi djämamirriyunydja walalay warrkuḻuŋalana gapulilina ŋunhimalana ŋonuŋdja malanha girri', djalkthurrunana marrtjina ŋuliŋuruyi mitjiyaŋurunydja. Ga ŋayinydja marrtjina ŋunhiyinydja yolŋu Djawunanydja, ŋorranana yakurr ŋunhala djinawa', ŋoyŋurana mitjiyaŋura.
JON 1:6 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawanydja yolŋu ŋuriki mitjiyawu marrtjina, bala dhirr'yurrunana ŋanya ŋunhiyi ḏarramunhanydja. “Way gaŋgathiya,” bitjarra. “Nhäku nhe yukurra dhuwala ŋorranydja? Ma' gaŋgathiya, ga waŋiya nhokalaŋuwala waŋarrwala. Mak ŋayina yurru wuyun ŋilimurruŋgu, ga walŋakumanydja ŋilimurrunha.”
JON 1:7 Bala walala ŋunhi djämamirrinydja walala waŋanhamina, bitjanmina ya' dhä‐wirrka'yunmina, “Yol dhika dhuwurr‐djarrpi'yirrinydja yukurra dhiyalaŋumi? Gul' mak ŋilimurru maḻŋ'marama,” bitjarra. Bala walala ŋula nhäna yukurrana djäma, dharpayuna malaŋuyu, bala maḻŋ'maraŋala ŋanya yäkuna Djawunanha.
JON 1:8 Bala walala dhä‐wirrka'yurrunana ŋanya bitjarrana gam'. “Ma' yi', ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala. Nhä dhika nhe yätjtjaŋalanydja? . . . märr dhuwala barrarimirrinydja wata ga gapu ŋilimurruŋgu bunana? Wanhaŋuwuy nhe dhuwala yolŋunydja? Ga nhä dhuwala nhe bäpurruny'tja?” Bitjarra walala ŋanya dhä‐wirrka'yurrunanydja yukurrana.
JON 1:9 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhiyinydja ḏarramu, bala buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala Yitjural bäpurru, ga buku‐ŋal'yundja ŋarra ŋuli yukurra ŋuriki wal'ŋu Garraywu, djiwarr'wuywu waŋarrwu, ŋunhi ŋayi ŋamaŋamayurruna dhuwala wäŋa munatha' ga gapu.”
JON 1:10 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi ḻakaraŋala ŋurikiynha ŋunhi ŋayi waṉḏina winya'yurruna Garraywala. Bala walala ŋunhi djämamirrinydja walala yolŋu'‐yulŋu mirithinana barrarina, bala waŋana ŋanya bitjarrana, “Nhä dhuwala nhe yätjtja yolŋu, ŋunhi nhe bitjarrayi waṉḏina nhokalaŋuwala waŋarrwalanydja.
JON 1:11 Dhiyakuna ŋayaŋuwu ŋunhi yukurra dhuwala ḏowu ga gapu bitjanna liŋguna ŋoy‐ḻaw'yunna, mirithirrina wal'ŋu barrarimirrina. Ga nhaltjan ŋanapurru yurru nhuna yulŋunydja? . . . märr yurru ŋayi dhuwala wata ga gapu ḏaḏawyunna.”
JON 1:12 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhiyinydja Djawunanydja bitjarrana, “Yana ŋurrkamana nhuma yurru ŋarranha gapulilina, bala yurru ŋayi dhuwala watanydja ga gapunydja ḏaḏawyunna. Dhuwalanydja ŋunhi ŋarrapi yätjtja, ŋunhi ŋayi bitjarrayinydja, gapu ga wata,” bitjarra ŋayi Djawunanydja ḻakaranhamina.
JON 1:13 Yurru walala ŋunhi djämamirrinydja walala yaka djälthina nhanŋu ŋurrkanharawu gapulili, bala walala ḻiw'yunminana ŋuriŋi mitjiyayuna, bala wäŋawuna ḻarru'‐ḻarruŋala. Ḻarruŋala‐a‐a, ḻiw'yunmina bitjarra‐a‐a, ga gulkuruna; yakana ŋayi ŋuli wäŋanydja galkithina walalaŋgala ŋuriŋi gawulunharayunydja, ga ŋayinydja yukurrana yana ŋuriŋinydja watayu ga gapuyu mirithinana bo'yurruna, ga ŋoy‐ḻaw'yurruna bitjarrana liŋgu‐u‐u, bitjarrana liŋgu‐u‐u.
JON 1:14 Bala walalanydja ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyunydja guyaŋinana, walala yurru ŋanya ŋurrkama gapulilina. Bala walala ŋäŋ'thurruna Garraynhana, ŋunhi Djawunawuna waŋarrnha, ga bitjarra walala waŋana ŋäŋ'thurrunanydja gam'. “Garray, yaka ŋanapurruŋgu dhä‐yarryanydja ŋi', dhiyakalayinydja yolŋuwala, ŋunhi ŋanapurru ŋanya yurru ŋurrkamanydja rakunygumanydja. Dhuwalanydja ŋunhi yaka ŋanapurruŋgalanydja djälyu; nhokalaynha yana guyaŋinyarayunydja dhuwalayi maḻŋ'thurruna.” Ga bitjarra walala yukurrana bukumirriyaŋalanydja Garraynha.
JON 1:15 Bala walala ŋunhi ḻaw'maraŋalana Djawunanhanydja, bala ŋurrkaŋalana gapulilina dhunupana. Ga dhunupana ŋunhi wata ga gapu ḏaḏawyurrunana, warrpam'nha mukthurrunana dhika wapurarryinana.
JON 1:16 Bala walala nhäŋalana ŋunhimalayinydja ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyunydja, bala walala mirithinana bitjarra barrarinanydja wal'ŋu nhanŋu Garraywu. Bala walala buku‐wekaŋalanydja mundhurrnha bathara wäyinnha nhanŋu Garraywu, bala waŋananydja dhawu'mirriyaŋalana, walala yurru nhanŋuna buku‐ŋal'yun yukurra.
JON 1:17 Ga ŋunhiliyinydja, ŋunhi walala ŋanya ŋurrkaŋala, ŋayinydja nhanŋu Garrayyunydja ŋäthilimirriyaŋala bathala wal'ŋu burirritj guya, bala ŋanya wurkthurrunana ŋunhi ḏarramunhanydja ŋuriŋi guyayunydja, wurk bitjarrayi. Bala ŋayi Djawuna ŋorranana marrtjina ŋunhiliyinydjayi djinawany'tja guyawalanydja, yurru walŋa yana, yaka rakuny, yana liŋgu‐u‐u ga ḻurrkun' munha djuḻkthurruna.
JON 2:1 Ga ŋunhili djinawany'tja guyawala guḻunŋura Djawuna bukumirriyaŋala Garraywala nhanukalayŋuwala waŋarrwala, ga bitjarrana ŋayi yukurrana bukumirriyaŋalanydja gam'.
JON 2:2 “Garray, ŋarranydja ŋayaŋu‐yätjtjina wirrkina, bala ŋarra yatjurruna nhokalana, ga nhenydja ŋäkula ŋarranha. Ŋarra bini gärrinya rakunydhinyamirrililina wäŋalili, ga nhenydja ŋarranha guŋga'yurruna, bala walŋakuŋala warray beŋuru rakunyŋurunydja.
JON 2:3 Garray, ŋurrkaŋalanydja nhe ŋarranha gapulilinydja, ŋarra marrtjina bala dhuryurrunana, ŋunhana wal'ŋu ŋoylilina gapulili. Ŋuriŋi gapuyunydja gäŋalana yukurrana, wäkwakmaraŋalana ŋarranha bala ga lili, ga ŋuriŋi ḏowuyu ŋarranha buku‐ḻumbakmaraŋala yukurrana.
JON 2:4 Ŋarra guyaŋinanydja yanapi nhe ŋarranha djuy'yunana‐wala, gukunhana nhokalaynydja gali'ŋuru. ‘Ŋarra yurru yakana biyapul Garraywu Buṉbunydja nhäma; Yakana biyapul gärri nhanukala ḻatju'lilinydja wal'ŋu wäŋalili,’ bitjarra ŋarra guyaŋinanydja yukurrana.
JON 2:5 Ŋunhala ŋoyŋura gapuŋuranydja ŋarra marrtjina ŋoy‐wuḻkthurrunana, guḻwuḻyurrunana bala; Ga ŋayinydja ŋarranha garrpirana marrtjina djewulyunydja, garrpi'‐garrpiranydja ŋarranha muḻkurrnha ŋunhala djinawa' gapuŋura, ŋoyŋurana wal'ŋu.
JON 2:6 Ŋarra marrtjina dhuryurrunanydja ŋunhana munatha'lilina wal'ŋu, biyaku ŋuli ŋarranha gäŋalanydja marrtjina ŋunhana rakunymirriwalana ŋayambalklili. Ŋarra bini rakunydhinyana, bala nhenydja walŋakuŋala warray ŋarranha. Marrkapmirri Garray, nhenydja ŋarrakuna dhuwala Waŋarr; nhe ŋarranha walŋakuŋala bitjarra djaw'yurrunana rakunydhinyamirriŋuru romŋuru.
JON 2:7 Ŋarra buku‐dhumukthina guyaŋinanydja yanapi ŋarra rakunydhinyana, bala ŋarranydja yatjurruna warray nhokala. Ga ŋunhili nhokala Buṉbuŋuranydja nhe ŋäkulana ŋarranha Garray, bala walŋakuŋalana.
JON 2:8 Wiripunydja yolŋu walala yukurra buku‐ŋal'yun maḏayin'kuna, ŋurikina ŋunhi goŋbuywuna wal'ŋu djämawuywu; Walala gatjpaḻ'yurrunanydja liŋguna, ḏiltjinydja wekaŋala nhuŋu.
JON 2:9 Yurru nhepina ŋarrakunydja waŋarr, nhuŋuwaynha ŋarranydja yurru wokthun yukurra. Ŋarra yurru mundhurrnydja wekamana nhuŋu, wäyinnha bathan, buku‐wekamanydja nhuna; Ŋarra yurru märramana nhuna dhäruktja, djämana‐wala yurru ŋurikiy dhärukpuynydja ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala nhuna ŋäthili. Liŋgu nhepi walŋakunharamirrinydja Garray God, waŋganydhuna yana nhepina ŋuli walŋakumanydja yolŋunha.” Ga bitjarra ŋayi Djawuna waŋananydja, ŋayaŋuyunydja bukumirriyaŋala yukurrana Garraynha.
JON 2:10 Yo, Djawunawunydja ŋunhi ḻurrkun'nha munha ŋunhiliyi guḻunŋuranydja guyawala, bala ŋayi Garraynydja waŋana ŋurikala guyawalanydja, bala dhunupana ŋunhi guyanydja waṉḏina, djunamana yana gäŋalana ŋanya, bala dhawaṯmaraŋalana raŋililina.
JON 3:1 Bala ŋayi Garrayyu biyapul ḻakaraŋala nhanŋu Djawunawu ŋunhi yana liŋgu dhäruk ŋunhi ŋayi ŋäthili waŋana nhanukala ŋurikala ḏarramuwala,
JON 3:2 bitjarra ŋayi ŋunhi waŋananydja, “Gatjuy marrtjiya Ninapalili wäŋalili, ŋunhimala wäŋalili marrtjiya ŋunhi biyapul wal'ŋu bathala wäŋa ŋunhiyi, ga ḻakaramanydja nhe yurru ŋunhiyi yana liŋgu dhäruk ŋunhi ŋarra ŋäthili nhokala ḻakaraŋala.” Bitjarra ŋayi waŋananydja Garray nhanukala.
JON 3:3 Bala ŋayi marrtjinana. Marrtjinanydja ŋayi bala‐a‐a Djawuna, ga bur‐way bunana Ninapanydja wäŋaŋura, yurru dhuwalayinydja wäŋa Ninapanydja biyapulnha wal'ŋu mirithirrina yindi, balanyarana djaka' wäŋa, bitjan ŋayi yurru yolŋuyu ŋupandja yukurra ŋunhiyi wäŋanydja beŋuru waŋganyŋuru gali'ŋuru, djaka' ŋupa‐a‐an ŋuliwitjan wäŋakurru buṉbumirrikurrunydja, yana liŋgu‐u‐u, ga ḻurrkun'thirrina yurru munha, bala yurru ŋayi ŋunhiyi yolŋu buku‐wutthunna, ŋunhalana bala bunanydja.
JON 3:4 Ŋe, bunananydja ŋayi Djawuna Ninapanydja wäŋaŋura, bala yana gärrinana. Marrtjinana ŋayi yukurrana‐a‐a ŋuliyi wäŋakurru bala‐a‐a, waŋgany ḏaykun' ŋupara, bala ŋayi ŋuliŋurunydja dhunupana waŋanana marrtjina bala yatjurrunana, waŋana ḻakaraŋala marrtjina bitjarra dhäruk‐ḏumurruyinana ŋayi, ga bitjarra ŋayi ḻakaraŋalanydja gam'. “Way nhuma dhuwala, dhiyalami Ninapa wäŋaŋura. Galki yurru ŋula nhäthanydja, waŋganydhu ŋaḻindiyu, Gunhu'yu Waŋarryunydja yurru djuy'yunna ŋula nhäna buwayakkunharawuna dhiyaku wäŋawunydja, biḏiwiḏitjkumana yurru, liŋgu yätjnha mirithirrina nhuma yukurra ŋula nhä djäma, djarrpi'na yana rom.” Bitjarra ŋayi Djawunayu marrtjina waŋananydja, ḻakaraŋalanydja walalaŋgu ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwunydja ŋunhiliyi wäŋaŋura.
JON 3:5 Bala walala ŋunhi yolŋu'‐yulŋuyunydja ŋäkulana, bala waŋana bitjarrana, “Yuwalk muka dhuwala yulŋunydja ŋayi yukurra ḻakaramanydja. Ŋilimurru way, bilyunna ŋilimurruŋgalay yätjŋurunydja.” Bitjarrana walala ḻakaranhaminanydja, liŋgu walala märr‐yuwalkthinana Gunhu'wu dhäruknha ŋunhiyi. Bala walala walalawuynha bilyurrunanydja ŋunhiyi yolŋu'‐yulŋunydja bukmaknha yana, ŋurruŋu walala yolŋu'‐yulŋu ga wiripu‐guḻku' yolŋu walala märr‐gali'wuy; bukmak yana ŋurikiy wäŋawuy bilyurrunanydja yukurrana walalaŋgalay dhuwurrŋuru yätjŋurunydja. Bala walala yukurrana nhinananydja yana ŋoy‐ŋathamiriwnha, ga wiripunydja walala yukurrana dhaṯthunmina girri'yu ḏälmirriyuna, balanyarayuna bitjan gärruŋ; ŋunhiyinydja walala nherrara, yana milkunharamina ŋurikiynha ŋunhi walala nyamir'yurrunana walalaŋguway yätj, ŋunhi walala yukurrana ŋäthili djäma, bala bilyurrunana.
JON 3:6 Ga ŋayi ŋunhi yolŋu ŋurruŋu, balanyara buŋgawa ya' ŋurikiy wäŋawuy, ŋayinydja bitjarrayi yana liŋgu ŋäkula, bala yana ŋayi gaŋgathinanydja ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru ŋunhi ŋuli buŋgawa yukurra yolŋu nhina, bala ŋayi yupmaraŋalana girri' nhanŋuwaynydja ŋunhi ḻatjuny'tja, ga bitjarrayi yana nherrara girri' gärruŋdhi yana; yana ŋayi marrtjinanydja, bala nhinanana munatha'lilina, yana ganu'lilina nhinana, liŋgu ŋayi guyaŋinyamina yätj‐ḻakaranhaminana.
JON 3:7 Bala ŋayi ŋuriŋi buŋgawayu djuy'yurruna nhanŋuway ŋayi dhäruk yolŋu'‐yulŋuwu, bukmakkuna ŋunhi yukurra nhina dhiyalaŋumi Ninapa wäŋaŋura, ga balanyara nhanŋu dhäruktja gam'. “Dhuwalana dhäruktja ŋunhi gam', nhumalaŋgu bukmakku yolŋu'‐yulŋuwu. Dhäruktja dhuwala ŋarrakuŋu buŋgawawuŋu, ga ŋarrakalaŋuwuŋu guŋga'yunaramirriwuŋu walalaŋguŋu. Ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋoy‐ŋathamiriw; yaka yurru ḻuka ŋatha ŋula nhä gapu, ga bitjandhi yana liŋgu wäyindhunydja malaŋuyu ŋula nhäthunydja buliki'yunydja, yakayi yana yurru ḻuka. Bukmakthirri yana ŋilimurru yurru ŋoy‐ŋathamiriw nhina yukurra.
JON 3:8 Ga wiripunydja ŋilimurru yurru yana dhaṯthunmirri gärruŋdhuna, bukmak yana ŋunhi ŋilimurru yukurra nhina dhiyala wäŋaŋura, yolŋu'‐yulŋu ga wäyin walala, bukmak yana yurru dhaṯthunmirri ḏälmirriyu girri'yu. Ga bukmak ŋilimurru yurru bukumirriyamanydja yana yukurra yuwalkkuma wal'ŋu Waŋarrwu Garraywunydja. Ga bitjandhiyi liŋgu ŋilimurru yurru bilyundja yuwalkkuma wal'ŋu, waŋga'‐waŋgany yana ŋilimurru yurru bilyundja ŋilimurruŋgalay yätjŋurunydja romŋuru, ga yakana biyapulnydja djäma ŋunhiyi rom ŋunhi ŋilimurru yukurra djäma dhiyaŋu‐wala.
JON 3:9 Ŋunhi ŋilimurru yurru bilyundja, ga djämana‐wala yana yuwalkkumana wal'ŋu ŋamathamana, mak ŋayi yurru Gunhuny'tja bilyunna; ŋayi mak yurru ḏaḏawyunna ŋaramurrthinyaraŋurunydja, ga yakana baḏuwaḏuyundja yurru ŋilimurrunha.”
JON 3:10 Bala Garrayyunydja ŋunhimalayi nhäŋalana, ŋunhi walala bilyurruna walalaŋgalay yätjŋuru romŋuru, bala ŋayinydja bilyurruna, ga yakana ŋayi baḏuwaḏuyurrunanydja walalanha.
JON 4:1 Yo, Gunhu'yunydja ŋunhi Garrayyunydja yakana baḏuwaḏuyurruna wäŋa ŋunhiyi Ninapa, liŋgu yolŋu walala ŋunhiliminydja wäŋaŋura nyamir'yunminana walalaŋguway yätj rom, bala bilyurruna ŋamakurru'lilina romlili. Yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja ḏarramu yaka warray galŋa‐ŋamathina ŋuriŋiyi, ŋunhi ŋayi yaka walalanha bitjarrayi baḏuwaḏuyurruna Garrayyu, bala ŋayaŋu ŋunha wal'ŋu nhanŋu djinawa' maḏakarritjthinana Djawunawu.
JON 4:2 Bala ŋayi bukumirriyaŋala bitjarra ya', waŋana bitjarra gam'. “Garray! Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhi ŋarrakala nhe waŋana ŋunhalanydja bäyma wäŋaŋura, bala ŋarra waŋanhamina ŋarrapi bitjarra, ‘Mak ŋayi yurru Garraynydja bilyunna, ga yakana baḏuwaḏuyun wäŋanydja ŋunhayi.’ Ŋarra bitjarrayi guyaŋinanydja ŋunhi, bala ŋarra waṉḏinana; ŋarra bini marrtjinya bena‐wala barrkulilina, winya'yunna Bayinlilina, liŋgu ŋurikiy Ninapawuynydja yolŋu walala ŋanapurruŋgunydja miriŋu. Yo, ŋarra guyaŋina nhunanydja yukurrana, ŋunhi nhenydja biyapul wal'ŋu mel‐wuyunaramirri ga märr‐ŋamathinyamirri waŋarr; nhe ŋuli bulnha galkun ŋathili yolŋu'‐yulŋuwu, yaka waḏutja nhe ŋuli murr'marama walalanha. Yo, ŋunhi ŋuli yätj yolŋu bilyundja ŋamakurru'lili, nhenydja ŋuli bilyundhi, ga yakana ŋanya murr'maramanydja.
JON 4:3 Garray, ŋarranydja djäl dhuwala rakunydhinyarawuna, yakana walŋathinyarawu. Ŋamakurru'na ŋunhiyinydja, ŋarra yurru rakunydhirri,” bitjarra ŋayi Djawuna waŋananydja.
JON 4:4 Bala Garrayyunydja waŋana dhä‐wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana, “Nhaltjan muka nhe yukurra dhuwala guyaŋirrinydja? Dhunupa muka? . . . ŋunhi nhe yukurra maḏakarritjthirrinydja bitjandhi, liŋgu ŋarra yaka walalanha baḏuwaḏuyurruna?” Bitjarra ŋayinydja Garraynydja waŋana nhanŋu.
JON 4:5 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhiyi ḏarramu dhawaṯthurrunana Ninapaŋurunydja wäŋaŋuru, bala marrtjinana bala, ga dhut gay' nhinana bukulilina; ŋurrŋgitjnha ŋayi djäma nhanŋuway ŋayi, bala nhinanana djingaryurruna, bala ŋuliŋuruna ŋayi yukurrana nhäŋalanydja bala roŋiyinanydja ŋunhi ŋayambalk Ninapanydja, galkurrunana bitjarra nhinana ŋayi yukurrana, wanhaka bini ŋayi Garrayyu djuy'yunna ŋula nhä baḏuwaḏuyunarawu ŋuriki wäŋawu.
JON 4:6 Nhinananydja ŋayi yukurrana Djawuna, galkurrunanydja ŋunhiliyi, bala ŋayi Garrayyu dhamany'tjunmaraŋala ŋurrŋgitjnha dharpana nhanŋu ŋurikiyi yolŋuwu. Nhinananydja ŋayi yukurrana‐a‐a ŋunhili dharpaŋuranydja ŋoy‐ŋamathinana; ŋayi mirithinana ŋoy‐ŋamathina ŋurikiyinydja dharpawu, liŋgu ŋurrŋgitjnha nhanŋu ŋunhiyinydja ŋoy‐yal'nha nhinanharawuna.
JON 4:7 Ga wiripuŋuyuna munhayu djaḏaw'yurruna, bala ŋayi Garrayyu djuy'yurruna ḏapal'nhana ŋuriki dharpawuna ḻukanharawu, bala ŋayi ḻukananydja ŋuriŋi ḏapal'yunydja gandarrkurru yana, bala ŋayi ŋurrŋgitjtja ŋunhi binydjitjthinana bitjarrana räwakthinana.
JON 4:8 Ga munhakumirri walu walmana, marrtjina lili ḏälnha mirithirrina, ga biyapul Garrayyu djuy'yurruna wata gorrmur mirithirri. Bala ŋayi mirithinana ŋunhi yolŋunydja gorrmurthina; worrny'tja marrtjina ḻarryurrunana nhanukala ŋurikala yolŋuwala. Gorrmurthinana ŋayi wal'ŋu mirithinana, galki bini ŋayi ŋunhi rakunydhinyana ŋuriŋi. Bala ŋayi guyaŋina ŋayipi, “Ye‐e‐ew. Wanhaka ŋarra ŋuli rakunydhina. Ŋamakurru'na dhuwala rakunydhinyarawunydja. Yakana ŋarra djäl walŋawunydja nhinanharawu,” bitjarra.
JON 4:9 Bala ŋayi ŋanya waŋana biyapul Garrayyu bitjarra, “Nhaltjan muka nhe yukurra dhuwala guyaŋirrinydja? Dhunupa muka? . . . ŋunhi nhe yukurra maḏakarritjthirrinydja dhuwala dhiyaŋuyi, liŋgu ŋayi dhuwala dharpa räwakthina?” “Ŋe!” Bitjarra ŋayinydja ŋunhiyinydja ḏarramu. “Dhunupana dhuwalanydja ŋarraku maḏakarritjthinyarawunydja. Ŋaramurrthirrina ŋarra yukurra wirrkina. Ŋarranydja ḏukṯuk rakunydhinyarawuna,” bitjarra.
JON 4:10 Bala ŋayi waŋana Garray bitjarrana ŋurikalayi ḏarramuwala gam'. “Dharpa ŋunhi dhamany'tjurruna waḏutja yana waŋganydhu waluyu; dhärrananydja ŋayi yukurrana, bala wiripunydja munha djaḏaw'yurruna, bala ŋayi ŋunhi rakunydhinana. Ŋunhiyinydja dharpa yaka dhamany'tjurruna nhokuŋu djämawuy; yakana nhe yukurrana djäka ga gurarrkuŋala, bala nhenydja wuyurrunana ŋurikiyi dharpawu ŋunhi ŋayi rakunydhinanydja,” bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala nhanŋu Djawunawu. “Ga bitjarrayiŋga ŋunhi ŋarranydja wuyurruna ŋunhimalanydja wäŋalili Ninapalilinydja, yolŋu guḻku'mirrililinydja, liŋgu djamarrkuḻi' guḻku'na mirithirrina wal'ŋu, ḻiyamiriwnydja walala yukurra nhina ŋunhiliyinydja wäŋaŋura, ŋunhi walala yakana marŋgi guyaŋinyarawu wal'ŋu yuwalkkunharawunydja, ga balanyarayi bili yana wäyingunydja malaŋuwu buliki'wunydja. Yo, ŋarranydja yukurra wuyundhi ŋunhimalayinydja wäŋalili,” bitjarra ŋayi Garray waŋana dhawar'yurrunanydja nhanukala, ŋurikalayi ḏarramuwalanydja. Ga liŋguna.
MIC 1:1 Yo, dhuwalanydja dhäruk ŋayi Garrayyu wekaŋala djawarrkmirriwala yolŋuwala yäkuwala Maykawala, ŋulinyaramirriyu ḏaykun'thunydja ŋunhi ŋayi yukurrana buŋgawa Djotham yäku nhinana ŋuriki Djudiyawuyŋu ŋarakawu. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi dhäruk wekaŋalayi ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi buŋgawa Wayatj ga Yitjakaya maṉḏa yukurrana nhinana, yurru dhuwalayi dhäruktja ḻakaramanydja yukurra Djamariyawuynhana ga Djurutjalambuynha wäŋanha.
MIC 1:2 Ŋäka walala, mäkiri'‐witjurra nhuma bukmak miṯtji buku‐ḻiw'marama wäŋakurru. Garraynydja Waŋarrnydja ŋunha nhina yukurra nhanukalaynha ŋayi ŋunhilimi dharrpalŋurana wäŋaŋuranydja, ga ŋulaŋuruyinayi ŋayi yukurra waŋanydja dhipala, ḻakaramanydja yukurra nhäpuy malaŋuwuy yätjpuynydja nhumalaŋgalaŋuwuy.
MIC 1:3 Galki ŋayi yurru Garraynydja marrtjina lili yana ŋuliŋuruyi nhanukalay ŋayi dharrpalŋurunydja wäŋaŋuru, marrtjinydja ŋayi yurru ŋunhi lili dhipalanydja wäŋalili, bala muŋdhu'‐muŋdhunna yurru marrtji ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala yukurra nhina be buŋgawamirri wal'ŋu, ḏälmirri ŋunhi, garrwar gal'ŋu be wäŋaŋura. Yo, dhärranydja ŋayi yurru buku'‐wukuŋura wäŋaŋuranydja,
MIC 1:4 ga ŋunhinydja yurru buku‐yupthunna buku'‐wukunydja ŋunhana nhanukala djalkirililina, bala walala yurru burrul'yundja ŋoylilina ŋunhana‐wala, yana wäkwakmaramana yurru, bitjanarana bitjan ŋuli gapu ŋunhi ḻarryun bukuŋuru gali'ŋuru wal'ŋu dhiŋgiŋuru.
MIC 1:5 Yo, ŋunhiyinydja yurru maḻŋ'thun bitjandhi yuwalk yana, liŋgu ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuwala Djudapuyŋuwala ga Yitjuralpuyŋuwala dhuwurr‐yätjthinyarayu, liŋgu walala ŋapa‐wekaŋala nhanŋu Godku Garraywu. Yolthu ŋunhi walalanha bilmaraŋalanydja bitjarrayi? Yo, ŋunhinydja bitjarrayi Djamariyapuyŋuyu walalanha ŋanydjaḻa'yunmaraŋala, ŋuriŋi ŋunhi ŋayi ŋurruŋu wal'ŋu wäŋa Yitjuralwuy. Ga yolthu ŋunhi bilmaraŋala ŋanydjaḻa'yunmaraŋala Djudapuyŋunhanydja yolŋu'‐yulŋunha, märr yurru walala buku‐ŋal'yun yukurra be nhäku goŋbuywuna waŋarrwu? Ŋuriŋi ŋunhinydja Djurutjalambuyŋuyu bilmaraŋala walalanha, ŋunhi ŋayi ŋurruŋu wäŋa ŋunhiyi Djudawuy.
MIC 1:6 Bala ŋayi Garraynydja waŋana bitjarrana, “Dhunupana ŋarra yurru baḏuwaḏuyunna yana warrpam'thunna Djamariyanydja wäŋanha, bitjanna ŋayi yurru marrtji ŋorranydja bitjan buku‐yattjatkunhara guṉḏa malanha. Yo, yolŋuyunydja walalay yurru marrtji djalkthunna ŋunhiyi guṉḏanydja malanha ŋunhana‐wala ḻaparra'lilina wäŋalili, märr yurru walala ŋathana ga borumnha dholkuma ŋunhiwalanydja, ŋunhi marrtjina wäŋa buṉbu malanha ŋunhili djingaryurruna.
MIC 1:7 Yo, bukmak ŋunhi nhä malanha maḏayin' dhika walalaŋgu yurru warrpam'thunna ḏaw'‐ḏawyunna muṉguythirrina, ga ŋunhi goŋbuy djämawuy waŋarr ga dhapirrkmirri ŋanya dhika girri', ŋunhi walala ŋuli buku‐ŋal'yun yukurra ŋuriki bothinyaramirriwu waŋarrwu, warrpam'nha ŋunhinydja yurru baḏuwaḏuyunna ŋuriŋi gurthayuna. Yo, Djamariyawuyyunydja märraŋalana ŋunhiyi maḏayin'tja be girri' ŋulaŋuru Yatjiriyaŋurunydja, märr yurru walala yukurra buku‐ŋal'yun be waŋarrwu Yatjiriyapuyŋuwuna. Ga ŋunhi yurru walala Yatjiriyawuy miriŋu marrtji lili, bala walala yurru djaw'‐djawyunna nhumalanha Yitjuralpuyŋunhanydja yolŋunha walalanha, ga waŋarrnhana malaŋunha nhumalaŋgu, rrambaŋikumana nhumalanha, ga gäma roŋinyamaramana yurru Yatjiriyalilina wäŋalili.”
MIC 1:8 Bala ŋayi Maykanydja yolŋu yäku waŋana bitjarrana, “Ŋarranydja yurru ŋäthina dhika wal'ŋu ŋurukuyi wäŋawunydja, bitjanna ŋarra yurru ŋäthinydja murruy'‐murruyyunna, bala ŋarra yurru girriny'tja ŋarrakuway barr'‐barrmaramana, milkumana ŋarra yurru ŋunhiyinydja warwuna ŋarrakuway ŋarra. Ŋarra yurru marrtjinydja yukurra, ŋäthina marrtji gurrupurumirriyirrina rumbalnydja, bitjanna bitjan wuŋgan ŋunhi burakinyarawuy gaṯpurr.
MIC 1:9 Liŋgu ŋunha Djamariyanydja liŋguwuynha gaṯpurr'thinyarana, yakana yurru ŋula yolthu baḏarraŋ'kumanydja ga walŋakumanydja ŋanya, ga galki yurru Djurutjalamdja bitjandhi yana liŋgu burakirri gaṯpurr'thirriyi.
MIC 1:10 Yaka ḻakaraŋa ŋuripa miriŋuwanydja walalambala ŋanapurrunha, nhaltjarra ŋanapurru yukurrana burakina ŋayaŋu‐yätjthina. Ga yakana ŋäthiyanydja, märr yurru walala yaka muka nhäma ŋilimurruŋgu warwunydja ga ŋäthinyaminyaranydja, bala warku'yundja yurru. “Yurru nhumanydja Djudiyapuyŋu walala, biyakayi nhumanydja ḏurryunmiya yukirriya ŋunha munatha'lili, yana milkunhamiya walalambala gora nhumalaŋguway nhuma.
MIC 1:11 Yo, miriŋunydja walala yurru marrtjina lili, bala ḏap‐ḏapmaramana nhumalanha, bala djaw'‐djawyunna bena‐wala walalaŋgalaynha walala wäŋalili. Yakana nhumalanha yurru nhuma‐miṯtjiyunydja yolŋu'‐yulŋuyu waŋganybuynydja wäŋawuyyu guŋga'yun nhumalanha, yana walala yurru nhinana yukurra mukthunna waŋganyŋurana dharapulŋura barrarirrina, dhaḻ'‐dhaḻyunna wäŋanydja walalaŋguway wuṉḏa'‐wuṉḏaŋarrkumana, yurru galkina walu walalaŋgunydja, ŋunhi walalanha yurru baḏuwaḏuyun bitjandhiyi.
MIC 1:12 Wiripunydja ŋuli yolŋu walala waŋa gatjpu'yun bitjan guyaŋirri, ‘Manymak warray ŋanapurrunydja dhuwala, ŋanapurru yurru nhina dhuwala manymakkuma dhika wal'ŋu.’ Yurru yaka warray, liŋgu Godtja yukurra Garraynydja dhärra girri'‐ŋamathirrina baḏuwaḏuyunarawuna wal'ŋu Djurutjalamgunydja wäŋawu.
MIC 1:13 Nhuma yolŋu walala Läkitjpuy wäŋawuy, gundupuŋana yana‐wala, liŋgu nhuma dhuwala ŋurruŋunydja ŋunhi ŋanydjaḻa'yurruna, bala buku‐ŋal'yurrunana yukurrana goŋbuywunydja ŋurikinydja waŋarrwu, malthurruna yukurrana marrtjina yätjku ŋuruku Yitjuralpuyŋuwunydja dhuḏakthurruna, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋunha Djurutjalamnha ga wiripuna malanha wäŋa malthurruna nhumalaŋgunydja, bala dhuwurr‐yätjthinana.
MIC 1:14 “Yo, nhuma yolŋu'‐yulŋu Djudapuyŋu walala, bukmak yurru nhumalaŋgu wäŋanydja baḏuwaḏuyunna dhuwalayi yana wal'ŋu, ga yakana yurru nhumalanha ŋula miṯtjiyunydja guŋga'yun.
MIC 1:15 Yo, ŋayipinydja yurru Garrayyunydja nhumalanha wekama goŋlili miriŋuwalana ŋunhana, walala yurru marrtjinydja wäŋalili ga wäŋalili, bitjanna yurru marrtji bumanydja bala, baḏuwaḏuyundja marrtji yurru, ga nhumalaŋgu ŋurru'‐ŋurruŋunydja ŋunhinydja walala yurru gundupumana yukurra bena‐wala djuḻuḻ'yun ŋunhana mathirralilina malanyŋulili.
MIC 1:16 “Yo, nhuma yolŋu walala Djudapuyŋu nyä'yunmiyana, warwuyunmiyana nhumalaŋgalaŋuwu nhuma yumurrku'wunydja, liŋgu warrpam'thunna yana yurru ŋunhi walalanha djaw'‐djawyundja bena‐wala barrkumalana wal'ŋu wäŋalili, warrpam'nha walala yurru marrtjinydja winya'‐winyayunna‐wala.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
MIC 2:1 “Yo, bathalana ŋanyana marinydja yurru nhumalaŋgu marrtji, ŋurikinydja nhumalaŋgunydja ŋunhi munhakunydja nhe ŋuli ŋunhinydja ḻäy‐ŋorrana, guyaŋirrina marrtji ŋurikina dhukarrnha‐nherraṉ ŋunhi nhe yurru djäma yätj gal'ŋu malanha, ga ŋunhi ŋayi ŋuli djaḏaw'yundja goḏarr'mirrinydja, nhenydja ŋuli gaŋgathirri, bala djämana yana ŋunhiyi be nhänydja nhäŋiniŋ'tja rom, ŋunhi nhe yukurrana djarr'yurruna.
MIC 2:2 Nhe djäl‐ḏumurruyirri yukurra wäŋawu ga bala'wu malaŋuwu, bala nhe ŋuli djaw'‐djawyunna ŋuliŋuru wiripu‐guḻku'walanydja yana. Yakana yurru ŋula yolthu yukurra ŋayathamanydja nhanŋuway ŋayi nhä malanha nhanukalayŋuwunydja ŋayi yumurrku'wu, liŋgu nhenydja ŋuli ŋunhi djaw'‐djawyunna yana walalaŋgalaŋuŋuru.
MIC 2:3 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarra yukurra djarr'yun dhukarrnydja, märr yurru ŋayi ŋunhiyinydja yätjtja maḻŋ'thunna yana nhuŋu ga nhokalaŋuwu djamarrkuḻi'wunydja, yakana nhe yurru winya'yun dhä‐ḏir'yunamiriwnydja. Yuwalk yana marinydja nhuŋu yurru bathala ŋanya marrtji lili, ga yakana biyapulnydja nhe yurru marrtji yukurra be milkunharamirrinydja nhunapinyay nhe, bathala ḻakaranhamirrinydja yukurra yurru.”
MIC 2:4 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi yolŋuyu walalay yurru marrtji miyaman manikaynha nhumalaŋgalaŋuwuy, yana nhumalanha warku'yunna bitjanna dhiyaŋuna manikayyunydja gam'. “Warrpam'thunara yana nhuma dhuwala baḏuwaḏuyunaranydja. Garrayyu djaw'‐djawyurruna nhumalaŋgu wäŋanydja ŋarakanydja, bala barrku'‐barrkuwatjkuŋalana gulk‐gulkthurruna, ga goŋ‐wekaŋala ŋurikalana ŋunhi nhumalaŋgalaŋuwala miriŋuwalana walalaŋgala.”
MIC 2:5 Yo, yakana biyapulnydja nhuma yurru ŋayathama yukurra ŋunhiyi nhumalaŋguway wäŋanha, liŋgu yakana biyapulnydja nhuma yurru nhanŋu Garraywunydja yolŋu'‐yulŋu.
MIC 2:6 Yo, yolŋu walala ŋuli wiripunydja waŋa ŋarrakala bitjan, “Yaka ŋanapurruŋgala ḻakaraŋa dhäwu' biyakayi, yaka ŋanapurrunydja dhuwala ḏukṯuk dhiyakuyi. Yaka warray Godthunydja yurru ŋanapurrunha gora‐wekama; yaka warray yurru bitjandhiyi yätj ŋula nhä maḻŋ'thun ŋanapurruŋgunydja.” Bitjan nhuma ŋuli waŋa.
MIC 2:7 Yo, nhumanydja dhuwala Yitjuralnydja ŋuli guyaŋinyamirri be yindikunharamirri wal'ŋu, liŋgu ŋulaŋuru nhuma Djaykupkala dhuwala yarraṯaŋuru. Nhumanydja guyaŋirri yukurra yanapi Godtja ḏukṯuk baḏuwaḏuyunarawu nhumalaŋgu? Yaka warray ŋayinydja ḏukṯuk nhumalaŋgunydja baḏuwaḏuyunarawu, ga ŋunhi nhuma yurru nhina yukurra rom‐dhunupa, nhumanydja yurru yakana barrarirri ŋurikiyinydjayi nhanukalaŋuwu dhärukkunydja. Ŋuli nhuma bini djäma ŋamathanha wal'ŋu, ga nhumanydja bini märranha ŋamakurru' yana wal'ŋu, yaka yätj.
MIC 2:8 Yo, ŋayi Garray waŋanydja yukurra bitjan, “Ŋäthili ŋunhi baman', yana liŋgu ga dhiyaŋu‐wala wapthun, nhuma ŋarrakunydja yolŋu walala nyinyaŋdhurrunana ga ŋapana‐wekaŋala ŋarraku; yaka warray nhuma ŋayathaŋala ŋarraku rom baṯ bitjarra. Yanana nhumanydja ŋuli yukurra djaw'‐djawyunna ŋuliŋuru yolŋu'‐yulŋuwalanydja, yanapi nhenydja walalaŋgu buŋgawana; yananydja nhe ŋuli girriny'tja djaw'‐djawyunna walalambala, ŋuripa yolŋu'‐yulŋuwa ŋunhi walala ŋuli nhina yukurra dhäruk mukthun wurrkurrum'.
MIC 2:9 Ga wiripunydja nhuma ŋuli gukuma ŋarrakunydja yolŋu'‐yulŋunha dhäykawurrunha walalaŋgalay wäŋaŋuru buṉbuŋuru malanyŋuŋuru, ga djaw'‐djawyunna marrtji nhuma ŋuli nhänydja malanha walalaŋgalaŋuwu yumurrku'wunydja. Ŋunhiyinydjayi girri' malanha mundhurr ŋarrakuŋuway warray wekanhara, yurru nhumanydja ŋuli yana djaw'‐djawyunna‐wala, ga yakana nhuma ŋuli roŋinyamaramanydja balayi.
MIC 2:10 “Yana gaŋgathiyana ga marrtjiyana‐wala gatjaḻa! Yakana yurru biyapulnydja dhuwala wäŋa nhumalaŋgunydja nhinanharawu. Dhiyaŋunydja wäŋayunydja nhumalanha yurru yana baḏuwaḏuyunna, liŋgu nhuma baḏuwaḏuyurruna dhuwala wäŋanha dhiyaŋi nhumalaŋgalay dhuwurryu‐yätjthu.
MIC 2:11 Nhumanydja yaka ḏukṯuk yuwalkŋuwunydja wal'ŋu dhäwu'wu, ŋunhi ŋayi yurru ŋunhi Garrayyu dhäruk‐wekama yolŋu'‐yulŋuwala. Dhiyaku warray djawarrkmirriwu nhumanydja ḏukṯuk gam', wiripuŋuwu warray ŋunhi ŋayi yurru bothirri warray ḻakarama, ga nhäŋiniŋ' dhäruk bitjan gam'. ‘Bitjan warray liŋgu yurru dhuwalanydja wäŋa borum‐mäypamirri warray dhika warray, ŋunhi yaka warray yurru be räwakthirri ga winya'yun weyikany'tja.’ Balanyarawuyi nhumanydja yolŋuwu djawarrkmirriwu mirithirrinydja ḏukṯuk.”
MIC 2:12 Yurru ŋayinydja Garraynydja yukurra waŋa bitjan warray, “Märr‐ḻurrkun'nha yurru ŋurikala yarraṯaŋuru Djaykupkalanydja nhina yukurra walŋamirrinydja, ga yuwalk yana ŋarra yurru waŋgany‐manapandja marrtji walalanha bukmaknha yana, bala ŋarra yurru gäma roŋinyamaramana ŋarrakiyingalana ŋarra; walala yurru nhinanydja yukurra rrambaŋina yana, waŋganynha miṯtji, ga dhuwalanydja wäŋa biyapul yurru ŋayi dhaŋaŋdhirri miṯtjiyu yolŋu'‐yulŋuwala, ga biyapul yurru ŋayi rirrakaymirriyirri dhuwala wäŋanydja, goŋmirriyirri dhika wal'ŋu djulŋithirri yurru yukurra wäŋa djingaryun.”
MIC 2:13 Liŋgu ŋunhinydja ŋunhi ŋayi Walŋakunharamirri Garray wal'ŋu, bakmaramana yurru ŋayi ŋunhi rakiny'tja ŋunhi yukurra ŋayathama walalanha be‐wala barrku wäŋaŋura, ga dhawaṯthunna walala yurru yänana yulŋunydja‐wala beŋuru mulkuruwalanydja wäŋaŋuru, bala roŋiyirrina lili walalaŋgalaynha walala wäŋalili. Yo, walalaŋgu ŋurruŋunydja buŋgawanydja ŋayina yukurra yurru marrtji ŋurruŋunydja, ga walalanydja yurru muṉguyunna, malthunna marrtji nhanbala Garraywana.
MIC 3:1 Yo, Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Ŋäka nhumanydja mäkiri'‐witjurra, nhuma ŋurru'‐ŋurruŋu Yitjuralpuyŋu yolŋu walala. Nhumanydja ŋuli ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha dhä‐ḏir'yun warray, liŋgu nhuma be marŋgimirri gal'ŋu nhäthinyara ŋamakurru ga yätj,
MIC 3:2 yurru nhumapinydja ŋuli ŋapa‐nherraṉmirri warray nyinyaŋdhun warray nhä ŋunhi ŋamakurru', bala nhuma yukurra ḏukṯukthirrinydja wirrkinydja yätjkuna gal'ŋu. Wiripunydja nhuma ŋuli djaw'‐djawyun ŋulaŋuru ŋarrakalaŋumirriwala yolŋu'‐yulŋuwala gal'ŋu nhä walala yukurra ŋayathama bukmak.
MIC 3:3 Bitjanna nhuma yukurra yulŋunydja, bitjan nhuma yukurra ḻukana ŋanaknha ŋarrakuna ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha, bitjanna bitjan nhuma yukurra mitmitthun barrwaṉ‐djalkthunna, ga ḏaw'‐ḏawyunna ŋarakanydja, ga gulk‐gulkthunna bitjanna bitjan ŋuli yolŋuyu gulk‐gulkthun wäyinnha ŋanak bathanarawu. Bitjandhina nhe ŋuli djämanydja nyalmirina wal'ŋu yanana rom dhikana, ga wirrkina nhuma ŋuli bathalana marinydja wekama ŋarrakalaŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu.
MIC 3:4 Ga galki nhumana yurru gulŋiyirri marililinydja, bala nhuma yurru wäthundja Garraywalana guŋga'yunarawunydja be, yurru ŋayinydja yakana yurru ŋäma nhumalaŋguŋu märrliliyanhara gawaw'yunaranydja, yakana yana ŋayi yurru guŋga'yundja nhumalanha; ŋayinydja yurru ŋunhi buku‐yaw'yunmirrina nhokalaŋuŋurunydja, liŋgu nhumanydja yukurrana djäma yätjnha wal'ŋu yanana dhuwurr.
MIC 3:5 “Nhuma ŋuriŋi bothinyaramirriyu yolŋu'‐yulŋuyu djawarrkmirriyu walalay yukurra mayali'‐wilkthunna ŋarrakunydja ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha mirithirrina. Ŋuli walala yurru bäyimdja nhuna ŋula nhäyu, ga nhenydja yurru ŋunhi buku‐ruŋinyamaranharawuy walalaŋgunydja wekama ḻatju'na ŋanyana dhikana dhäruk balanydja, bitjanna, ‘Dhuwalanydja wäŋa yurru bitjanna liŋguna dhärra yukurra ḻatju'na ŋanyana dhikana wal'ŋu, marimiriwnha yurru,’ bitjanna. Ga ŋunhi walala yurru yaka buku‐ruŋinyamaranharawuy wekama nhumalanha, ga nhumanydja yurru wekama balanydja walalaŋgunydja barrarinyamirrina dhäruk, ‘Marina nhumalaŋgu yurru bathalana,’ bitjanna nhuma yurru waŋa.
MIC 3:6 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋayi yurru marinydja nhumalaŋgu marrtji, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi nhuma bothinyaramirri walala ḻakaranhamirri; yakana yana biyapulnydja nhuma yurru nhäma ŋula nhä mali, ga dhäruk be ŋäma ŋulaŋuru Garraywuŋu. Ga ŋuli nhe yurru ḻakarama ŋula nhäpuy, ŋunhi yurru maḻŋ'thun yalala, ga nhenydja yurru gorana ŋuriŋiyi, liŋgu yakana yurru ŋayi ŋunhi yuwalktja gal'ŋu maḻŋ'thun, bala nhe yurru dhäruk mukthunna, yakana nhe yurru biyapul waŋanydja. Yo, ŋuriŋi bothinyaramirriyunydja ḻakaranhamirriyu yurru yakana märrama ŋula nhä dhäruk ŋulaŋuru Garraywuŋunydja, bäyŋuna yana.
MIC 3:8 Yurru yuwalk warray ŋayi ŋuli ŋarrakalanydja dhäruk wekama ḻakaranharawu, ŋayi dhaŋaŋguŋala ŋarranhanydja ŋuriŋi nhanukalay ŋayi ganydjarryu warray, märr yurru ŋarra dhäruktja nhanŋu waŋa barrarimiriwnha yana ŋula nhämiriwnha, ŋarra yurru waŋanydja bukmakku ŋurikiyi Yitjuralpuyŋuwunydja bäpurru'wu, ḻakarama ŋarra yurru bitjan ŋunhi ŋayi yurru Godthunydja dhä‐ḏir'yunna walalanha liŋgu ŋuriŋiyi walalaŋgalay yätjthu djämayu.
MIC 3:9 “Ŋäka ŋarranha walala, nhuma yolŋu'‐yulŋuyu ŋurru'‐ŋurruŋuyu wal'ŋu Djudawuyŋuyu ga Yitjuralpuyŋuyu, yakana yana nhuma ŋuli gäma yukurra rom ŋunhi rom‐waŋganydhirrinydja yana, ga ŋunhi ŋayi yurru ŋula yol yolŋu dhuwurr‐yätjthirri, nhumanydja ŋuli waŋa bitjan, ‘Bäythi, manymak dhuwali,’ bitjan yurru.
MIC 3:10 Ŋunhala Djurutjalamdja, Godkalanydja ŋunhi wäŋaŋura, nhuma yukurra buma yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi dhuwurr‐ŋamakurru'mirrinhana wal'ŋu rom‐dhunupamirrinhana, ga djäma nhe yukurra yätjkumana yolŋu'‐yulŋunha.
MIC 3:11 Nhuma ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala ŋuli gombu'‐gumbumana yukurra yolŋu'‐yulŋunhanydja rrupiyana ŋula nhäna malanha, yurruna nhe yurru guŋga'yundja walalanha. Ga bitjandhiyi walala ŋuli yolŋu'‐yulŋuyu wekama rrupiya ŋuruku ŋunhi ḏalkarra'mirriwuna yolŋuwu walalaŋgu; yakana walala ŋuli Godkunydja ŋunhi märr‐ŋamathinyara ga ŋayaŋu‐yal'yunara yänanydja‐wala wekama. Ga ŋuriŋi djawarrkmirriyu walalay yolŋu'‐yulŋuyu yurru yakana ḻakarama Godku dhäruk rrupiyamiriwyamanydja. Djarrpi'na yana mirithirrina walala ŋunhi yulŋunydja, rärru‐ḏilkurruna rrupiyawunydja, ga waŋanydja walala ŋuli bitjanna, ‘Yaka barrariya. Garraynydja dhika bäyma ŋilimurruŋgala gal'ŋu galki yana, yakana yurru ŋilimurrunha ŋula yolthunydja buma ŋayaŋu‐yätjkumanydja, liŋgu Godku Buṉbunydja dhuwala gay' bäyma,’ bitjan nhuma ŋuli waŋa.
MIC 3:12 Ga dhiyakuyinayi märrwu ŋuriŋi yurru miriŋuyunydja baḏuwaḏuyun dhuwala wäŋa Djurutjalamdja, warrpam'nha yurru muṉguythirrina ḏaw'‐ḏawyunna, bitjanna bitjan ŋunhi ŋuli yolŋuyu ŋatha‐dholkunharamirriyu garminyarr' marrtji buma. Dhuwalanydja yurru wäŋa muṉguynha marrtji ŋorra buḻwaŋ'thunarana, ga ŋunhanydja ŋunhi bukunydja, ŋunhi Godku Buṉbu ŋuli dhärra yukurra, ŋunhiyinydjayi wäŋa yurru yukurra djingaryun ḏiltjina, dharpa mäypamirrina.”
MIC 4:1 Yo, yalalaŋumirriyunydja ŋunhinydja dhä‐yawar'yunamirriyunydja waluyu, ŋunhiyi buku‐wäŋa ŋunhi yukurra dhärra Garraywu ŋunhi Buṉbu ŋunhiliyi, ŋunhayinydja yurru wäŋa biyapulnha gal'ŋu ŋayi dharrpalnha, djuḻkmaramana yukurra yurru biyapulnha ŋuriŋiyinydjayi ŋunha wiripuŋunhanydja malaŋunha buku'‐wukunha. Guḻku'na mirithirrina yurru bäpurruny'tja miṯtjinydja marrtji ŋunhiwalayinydjayi marŋgithinyarawu Garraywunydja.
MIC 4:2 Walala yurru waŋa bitjan, “Gul' ŋilimurru marrtji bala ya' ŋunha Garraywala bukulili wäŋalili, ŋunha Buṉbulili ŋunhi Yitjuralpuyŋuwala Godkala; ŋayina yurru marŋgikuma ŋilimurrunhanydja nhanukalayŋuwunydja ŋayi romgu, ga ŋilimurru yurru marrtjinydja nhanukalaynha gal'ŋu dhukarrkurru.” Liŋgu ŋulaŋuru Djurutjalamŋurunydja bukuŋuru yurru nhanŋu dhäruktja ga rom marrtjina‐wala yana baḻaka'yunna birrka'mirrililina wäŋalili.
MIC 4:3 Yakana biyapulnydja yurru miṯtji ga miṯtji bäpurru' ga bäpurru' bunharamirri yukurra barrkuwatjkunharamirri, liŋgu Garraynydja yurru ŋayipinydja buŋgawana ŋayi wal'ŋu, ga nherraṉdja ŋayi yurru romdja ḏälkumana, wuṉḏaŋarrkumana wal'ŋu dhikana ŋuriki bäpurru'wunydja malaŋuwu ŋunhi barrkulilinydja wäŋalili, buku‐ḻiw'marama yana; walala yurru ḏaw'‐ḏawyunna yana walalaŋguway mandjawaktja malanha ga gara, ga gayitthunydja ŋuriŋiyi ŋurruyunydja walala yurru djäma yaw'‐yawyunna munatha'na dhalkaranharawuna ŋathawuna ḻämu‐nherraṉarawu, yakana walala yurru biyapulnydja marŋgiyirri bunharaminyarawunydja romgu.
MIC 4:4 Bukmakthirrina yurru birrka'mirrina yolŋu walala nhinanydja marrtji ŋunhilina walalaŋgalaynha walala wäŋaŋura, yirralkaŋura yurru, ga yakana walala yurru barrarirrinydja ŋula nhäkunydja, liŋgu wäŋanydja yurru ŋunhiyi wurrkurrum'thirrina mäwaya'yirrina, marimiriwyirrina nhämiriwyirrina. Ga dhuwalayina ŋunhi dhawuny'tja Garrayyu ŋayipi nherrara.
MIC 4:5 Yo, ŋunhi wiripu bäpurru' yolŋu walala ŋuli marrtji yäkuyu be walalaŋgalay waŋarrwala, yurru ŋilimurrunydja ŋunhi nhanŋuwaynydja Garraywunydja yolŋu walala marrtji yukurra yurru ŋuriŋina bili nhanukalaynha yäkuyu yana‐wala; yana ŋilimurru yurru buku‐ŋal'yundja nhanŋuwaynha, ga dhäruktja märrama ŋanyapinyaynha gupaḏalnha‐wala, liŋgu ŋayipi waŋgany ŋilimurruŋgunydja Waŋarr God.
MIC 4:6 Yo, Garraynydja yukurra waŋa bitjan nhanukalaŋuwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala Yitjuralwalanydja, “Ŋuriŋi dhä‐yawar'yunarayunydja waluyu ŋarra yurru waŋgany‐manapanna marrtji, märra'‐marramana yurru ŋarrakuwaynydja ŋunhi yolŋunha walalanha miṯtjinha, ŋunhi walala yukurra nhina ganydjarrmiriw ga yalŋgi'mirri be barrku wäŋaŋura. Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋarra walalanha dhä‐ḏir'yurruna be‐wala barrkulili wäŋalili gukuŋala, bala walala ŋayaŋu‐yätjthinanydja burakinanydja wirrkina wal'ŋu yana dhika, ga märr‐ḻurrkun'nha nhina yukurra walŋamirrinydja, yurru ŋarranydja märrama yurru walalanha roŋinyamarama liliyi. Yo, ŋunhinydja walala ŋunhi walala mukthun walŋamirri yurru balayi roŋiyirri dhipalayi wäŋalili, bala walala yurru biyapulnha gal'ŋu ganydjarr‐ḏilkurruna miṯtjinydja, liŋgu ŋarrapina Waŋarrnha Godnha yurru yukurra nhina dhiyalanydja gay' Djurutjalamdja wäŋaŋura, ga ŋarrana yurru walalaŋgunydja God buŋgawa gupaḏalnha‐wala yana.”
MIC 4:8 Yo, Garraynydja ŋayipinydja yurru nhina yukurra buŋgawana ŋayi wal'ŋu ŋunhili Djurutjalamdja wäŋaŋura, ga ŋuliŋuruyinydjayi ŋayi yurru nhämana yukurra nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli wäyin‐djäkamirriyu ŋuriŋi nhäma marrtji, ga djäka ŋuli nhanukalayŋuwu ŋayi wäyingu malaŋuwu. Biyapul Djurutjalamdja wäŋa dharrpalyi yukurra yurru djingaryun, liŋgu ŋunhiliyinydjayi yurru rom Godkuna yukurra djingaryun, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋäthili gal'ŋu be.
MIC 4:9 Yurru dhiyaŋunydja‐wala nhuma yukurra gawaw'yun barrarimirriyuna. Nhäku nhuma yukurra barrarirrinydja? Wanhaka dhika nhumalaŋgu buŋgawanydja be djäkawunydja yukurranharawu? Bäyŋu warray ŋiniya. Wanhaka dhika nhumalaŋgu be ḻiya‐djambatjmirrinydja, gaḏamanmirrinydja yolŋu'‐yulŋu? Yakana dhiyalaŋumi, liŋguna warrpam'nha bena‐wala winya'‐winyayurruna, bala nhuma beyaṉiyirrina yukurra, rom‐wiyaṉiyirrina yulŋunydja, bala nhe yukurra gawaw'yunna yatjunna, bitjanna bitjan ŋuli yolŋu dhäyka yothunha ŋäku'‐ŋaku yukirri.
MIC 4:10 Yo, ŋorr'‐ŋurryunna nhuma marrtji yurru, liŋgu galkina nhe yurru dhawaṯthunna ŋuliŋuruyi nhokalay nhe wäŋaŋurunydja, ga nhina ŋunha warraŋulnha wal'ŋu yänana ŋunhala Bapilunnha wäŋaŋura. Yo, nhinanydja nhuma yukurra yurru bena‐wala barrkuna birr' wäŋaŋuranydja, yurru ŋuliŋuruyinydjayi Garrayyunydja nhuna yurru märramana yana dhawaṯmaramana beŋuruyi miriŋuwalanydja goŋŋuru, ga gäma balayi roŋinyamaramayi nhumalaŋgalayyi wäŋalili.
MIC 4:11 Mirithirrina guḻku'na bäpurru' ga miṯtji yurru waŋgany‐manapanmirri marrtji bitjan miriŋuna biyapulnha, bala walala yurru waŋanydja bitjanna, “Gul' ŋilimurru marrtjina, ga baḏuwaḏuyunna warrpam'nha wäŋa Djurutjalamdja, dhawar'maramana yana warrpam'nha.” Bitjan walala yurru waŋanydja.
MIC 4:12 Yurru yaka walala marŋgi Garraywalaŋunydja guyaŋinyarawuywu, nhaltjarra ŋayi nherrara walalaŋgunydja ŋuriki miriŋuwunydja walalaŋgu baḏuwaḏuyunarawu. Yo, yuwalktja Garrayyu warray ŋayipi warray walalanha yurru marrtji ḻuŋ'maramanydja waŋgany‐manapandja, ŋurikina ŋunhi ŋayi yurru muŋdhu'‐muŋdhunna marrtji walalanha, baḏuwaḏuyunna bitjanna nhanukalay ŋayi ḻukuyuna; walala yurru marrtji ŋorranydja ganydjarrmiriwnha dhikana wal'ŋu.
MIC 4:13 “Nhuma Godkunydja ŋunhi yolŋu walala ḏurryurrana. Gatjuy muŋdhu'‐muŋdhurrana nhumalaŋgalay nhuma djalkiriyunydja marrtjiya, warrpam'thurrana‐wala yana baḏuwaḏuyurrana ŋunhiyi miriŋunhanydja walalanha. Ŋarrapi yana nhumalanha yurru guŋga'yundja wal'ŋu, bala nhumanydja yurru ŋunhi mirithirrina gal'ŋu ḏälmirrina wuṉḏaŋarrmirrina. Nhuma yurru marrtji muŋdhu'‐muŋdhunna walalanha warrpam'thunna dhikana muṉguykumana yurru mirithirrina guḻku'nhana yolŋunha walalanha, warrpam'thunna yana dhawar'maramana yurru. Bala dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydja nhuma yurru marrtji djaw'‐djawyunna märramana nhä walala yukurrana ŋayathaŋala, bala rarr'yundja yurru nhanukalana Garraywalana gumurrlili, mundhurr‐wekamana balayi, liŋgu Garraynydja wal'ŋu Waŋarr ŋunhi bukmakkuna wal'ŋu dhiyaku wäŋawu munatha'wunydja.”
MIC 5:1 Ma' bira'yurrana ga ḏurryurrana nhuma ŋunhi yolŋu'‐yulŋu ŋunhi nhuma nhanŋuway Godku; biyaka waŋgany‐manapanmiyana marrtjiya waŋganylilina miṯtjilili ŋurruklili, yurru miṯtjilili ga miṯtjilili biyaka. Girri'‐ŋamathiyana marrtjinyarawu bala marililina, liŋgu ŋunha yukurra yolŋunydja walala miriŋunydja waŋgany‐manapanmirrina, ḻiw'maramana yukurra ŋunha Djurutjalamdja wäŋanha. Walala yurru bartjunmaramana dharpayuna burumun'nha ŋurruŋunhanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋuwunydja miṯtjiwu.
MIC 5:2 Yo, ŋunha Bithiliyimdja wäŋa märr‐yutjuwaḻa' ŋaraka, ga ŋunha wiripunydja wäŋa malanha Djudiyapuynydja djuḻkmarama yukurra nhunanydja Bithiliyim, yurru dhipuŋuruyinydjayi nhokalanydja yurru ŋula yol yolŋu dhawaṯthun, ŋunhi ŋayinydja yurru buŋgawana gal'ŋu Yitjuralwu; dhawal‐wuyaŋirrinydja ŋayi yurru ŋunhiliyi Bithiliyim wäŋaŋuranydja, yurru yuwalktja ŋayi maḻŋ'thurrunanydja dhä‐ŋäthili yana wal'ŋu Godkalanydja, yurruna ŋayi Godthu djäma dhuwala wäŋanha.
MIC 5:3 Yo, Godkunydja yolŋu walala miṯtji yurru goŋŋura ŋurikala miriŋuwalana walalaŋgala, yanana liŋgu‐u‐u ga ŋunhiyi yothu yurru dhawal‐wuyaŋirri ŋurikala miyalkkala, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru wiripu‐guḻku'na yurru gutha'mirriŋu walala nhanŋu marrtji wäŋa‐roŋiyirri lili; walala yurru dhambay‐manapanmirrinydja ŋunhiwala Yitjuralwalana miṯtjilili, waŋgany‐manapanmirrina yurru ŋunhiliyinayi walalaŋgalaynha walala wäŋaŋura.
MIC 5:4 Yo, ŋunhi ŋayinydja yurru ŋunhiyinydjayi marrtji lili, ŋayinydja yurru ŋunhi dhärra wuṉḏaŋarryirri yana wal'ŋu, ga gämanydja ŋayi yurru marrtji ŋuriŋiyina nhanukalay ŋayi ganydjarryuna walalanha nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha. Ŋayinydja yurru ŋunhi mirithirri wal'ŋu ḻatju' ŋanya dhika buŋgawanydja, bitjan yana liŋgu bitjan Garray God nhanŋu. Ga yolŋunydja walala yurru yukurra nhina marimiriwnha nhämiriwnha, ŋanyana dhika yukurra wäŋanydja djingaryun yurru mäwaya'na, liŋgu bukmakthirrina yana yolŋunydja walala yurru birrka'mirriŋura wäŋaŋuranydja ḻakaramanydja ŋanya bathala ḻakaramana yurru, ga märr‐ŋal'yundja nhanukala.
MIC 5:5 Ga ŋayipi yana waŋganydhu yurru gäma nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋunha mäwaya'mirriyunydja romdhu. Yo, miriŋunydja yurru marrtji bena ŋanya dhikana miṯtji wal'ŋu, bala walala yurru muŋdhu'‐muŋdhunna ŋilimurruŋgu dhuwala wäŋanhanydja, yurru ŋunhi ŋilimurruŋgu djäkamirrinydja walala ga ŋurru'‐ŋurruŋunydja yurru dhärra wuṉḏaŋarryirri warray, ḻuku‐wuṉḏaŋarryirri, ga walalana yurru djuḻkmaramanydja wal'ŋu ŋunhi miriŋunhanydja walalanha. Yo, ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydjayi buŋgawayu walŋakumana ŋilimurrunha beŋuruyi goŋŋuru miriŋuwalanydja, ŋunhi walala yurru marrtji miriŋunydja marimirrinydja, ŋilimurruŋgalanydja ŋunhiwalanydja wäŋalili wapthun, bala muŋdhu'‐muŋdhunna marrtji ŋilimurruŋgunydja wäŋanha walalaŋgalay djalkiriyuna.
MIC 5:7 Yo, märr‐ḻurrkun'nha yurru Yitjuralpuyŋu walŋamirrinydja nhina yukurra, yurru ŋuliwitjandhi ḻurrkun'kalaŋukurrunydja yurru ŋayipi Garrayyunydja yuṯakumana dhikana wal'ŋu bukmaknha wäŋanha buku‐ḻiw'marama, bitjan yana liŋgu bitjan dhuwala wäŋa munatha' ŋuli monyguma wakuluŋgul'yu ŋuriŋi, gaŋgathinyamirriyama ŋunhi yuṯakuma. Yo, ŋunhi ŋayi yurru dharyundja, djurrŋgul'yundja waltjaṉdhunydja, mulmunydja yurru gaŋgathirrina marrtji walŋathirrina dhikana, yuṯana ŋanyana wal'ŋu, ga bitjandhiyi ŋayipi Godthunydja yurru yuṯakumana walŋakumana bukmaknha bäpurru'nha buku‐ḻiw'marama yana. Ga yakana yurru ŋayi dhuwalayi yuṯanydja walŋa dhawaṯthun beŋuru yolŋuwalanydja djämayu.
MIC 5:8 Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli wäyin maḏakarritjtja marrtji ŋula ḻarruma wäyingunydja ḻukanharawu, yana yurru ŋayi wapthunna ŋuriki yulŋuwunydja, bala ḻäwumana gulk‐gulkthunna ŋuriŋi nhanukalay ŋayi ḻirrayunydja. Ga bitjandhiyina yurru Yitjuralnydja miṯtji wapthunna ŋurikala miriŋuwalanydja walalaŋgala, bala barr'‐barrmaramana muṉguykumana, ga yakana yurru ŋula yolthu walalanha walŋakumanydja.
MIC 5:9 Yo, yuwalk yana nhuma yurru baḏuwaḏuyun miriŋunhanydja ŋunhiyi, warrpam'thunna yana walalanha yurru ŋunhi baḏuwaḏuyundja.
MIC 5:10 Yo, Garraynydja waŋa yukurra bitjan, “Nhumanydja mak ŋuli guyaŋirri yanapi nhuma ḏälmirri gal'ŋu, liŋgu nhuma yukurra ŋayathama mirithirri guḻku' gara ga dhika nhä bunharawu girri' ŋunhi, yurru yakana nhuma yurru djuḻkthundja ŋuriki miriŋuwunydja walalaŋgu ŋuriŋi nhokalaynydja nhe ganydjarryu. Ŋulinyaramirriyu dhä‐yawar'yunarayunydja waluyu ŋarranydja yurru nhuŋu garanha ḏaw'‐ḏawyunna warrpam'thunna, ga ŋunha ŋunhi wäŋa ḻoḻu marrtji ŋorra gunganhamirriyanhara yurru yakana nhumalanha gunganhamirriyama bulunydja, liŋgu warrpam'thunna yurru ŋunhiyinydja muṉguythirrina buḻwaŋ'thunna.
MIC 5:12 Dhiyaŋunydja‐wala nhuma yukurra djäma be nhäthu marrŋgitjkala girri'yu, ga yolŋuyu walalay yurru ḻakarama be ŋathil'yun ŋuriŋi ŋula yolkala ganydjarryu; walalanydja ŋuli ŋunhi guyaŋirri yanapi walala yurru nhina walŋa yukurra ŋuriŋiyi be ganydjarryu, yurru ŋarranydja ŋunhi gulkthunna yurru romnha yana, warrpam'thunna yurru dhawar'maramana.
MIC 5:13 Ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru baḏuwaḏuyundhi be nhumalaŋgu waŋarrnhanydja, goŋbuynhanydja ŋunhi djämawuynha, ga maḏayin'nhanydja malaŋunha be nhänhanydja, yakana biyapulnydja nhuma yurru yukurra buku‐ŋal'yun ŋurikiyinydja malanyŋuwu ŋunhi nhuma ŋuli djäma nhumalaŋgalay goŋdhu.
MIC 5:14 Ŋarranydja yurru yana dhulŋurr'yunna nhumalaŋgu ŋunhiyi dharrpalnhanydja dharpanha, ŋunhi ŋayi yukurra yurru djingaryun dharrpalŋura be wal'ŋu wäŋaŋura, ŋunhi nhuma ŋuli buŋgul djäma yukurra be nhäku wiripuŋuwu waŋarrwu, ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru baḏuwaḏuyundhi nhumalaŋgu wäŋanhanydja warrpam'thun yana.
MIC 5:15 Yo, ŋarrapina yana yurru baḏuwaḏuyundja warrpam'thunna, bitjan ŋarra yurru buku‐ruŋinyamaramana buma ŋunhinhanydja yolŋu'‐yulŋunha miṯtjinha ga bäpurru'nha ŋunhi walala yaka dhäruk märraŋala ŋarranha, liŋgu ŋarranydja mirithinana ŋaramurryinana gal'ŋu, ŋarranydja yukurra nyinyaŋdhun ŋurikiyinydjayi romgu dhäruk‐märranhamiriwwunydja walalaŋgu.” Bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja.
MIC 6:1 Yo, mäkiri'‐witjurra walala dhiyaku dhärukkunydja ŋunhi yukurra ḻakarama ŋayi Garrayyu Yitjuralnha. Dhärriyana walala biyakana Garraywala gumurrŋuranydja dhä‐wirrka'yunarawuna, ga ŋuruŋunydja gay' bukuyunydja wäŋayunydja ŋämana yurru nhuna dhäruktja.
MIC 6:2 Mäkiri'‐witjurra ŋäka nhuma buku'‐wuku wäŋa malanha. Godthu ŋayipi nhumalanha ŋunhi dhuḏi‐nherraranydja be ŋäthili gal'ŋu, ga dhiyaŋunydja‐wala ŋayi Garraynydja waŋanhamirrina nhuma yurru Yitjural, waŋana ŋayi yurru yana yulŋunydja Yitjuralwalanydja, ḻakaramana Yitjuralnha ŋurikiy ŋunhi nhaltjarra walala djäma yätjkuŋala yukurrana, ŋunhi walala dhuwurr‐yätjkuŋala Godnha.
MIC 6:3 Yo, ŋayi Garraynydja waŋa yukurra bitjanna, “Ŋarraku nhuma yolŋu walala, nhaltjarra ŋarra dhika nhumalanha djämanydja yukurrana? . . . yätjkuŋala? . . . wo ŋamathaŋala? Nhä dhika ŋarra yulŋunydja? . . . yätj? Nhäkuna nhuma yukurra märr‐yawaryundja yana ŋarrakalanydja romdhu ga dhuwurryu? Ma' biyaka mäkiri'‐witjurrana ŋarraku, ga buku‐ruŋinyamaraŋana ŋarraku lili dhäruktja.
MIC 6:4 Ŋäthilinydja nhuma ŋunha garrpiṉarawuy muka ŋunhala Yetjiptja, yurru ŋarranydja nhumalanha beŋuruyi dhawaṯmaraŋala märraŋala; ŋarra wekaŋala nhumalaŋgu ŋunhi ŋamakurru'nhanydja gal'ŋu ŋurruŋunha walalanha, dhuwalanhanydja walalanha gam', Mawtjitjnha ga Yärunnha, ga Miriyamnha, ga dhiyaŋuyinydja walalay nhumalanha yukurrana gäŋala ḻatju'kuŋalana dhikana wal'ŋu.
MIC 6:5 Yo, guyaŋiya ŋunhi buŋgawanha yäkunha Balaknha, ŋunhi ŋayi garr'yurruna Baylamnha, märr yurru ŋayi nhumalanha yukurra nyirawunuma, ga guyaŋiya ŋunhinydja, ŋunhi ŋayi Baylamdhu buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra gam'. ‘Ŋuli nhuma ḏukṯuk baḏuwaḏuyunarawunydja ŋuriki Yitjuralpuyŋuwunydja, ga nhumanydja yurru walalanha biyaka gur'yurrana, märr yurru walala bilyun ga buku‐ŋal'yun ŋula nhäkuna waŋarrwu wiripuŋuwuna.’ Yo, mukthurruna yana ŋarra nhumalanha gäŋalanydja marrtjina ŋarrakalay ŋarra ŋuriŋi mel‐wuyunaramirriyu, yana liŋgu‐u‐u ga mulkana nhuma dhäkay ŋunhiyi wäŋa ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala nhumalanha. Guyaŋiya ŋunhiyi yulŋunydja malanha, bala nhuma yurru dharaŋanna, ŋunhi ŋarra nhumalanha marrtjina gäŋala lili ŋamathaŋala dhika wal'ŋu, yaka yätjkuŋala.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
MIC 6:6 Ga waŋa nhuma ŋuli bitjan, “Yo, yuwalk ŋayi Garrayyu ŋanapurrunha gäŋalanydja ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu. Nhaltjanna yurru ŋarranydja marrtji galkithirrinydja nhanukala? Nhä ŋarra yurru gämanydja nhanŋu, ga bathan mundhurrnydja, märr yurru ŋarra buku‐ŋal'yun ŋamathama wal'ŋu nhanŋu? Nhaltjanna ŋarra yurru dhika yulŋunydja? Wutthun ŋarra yurru buliki' yuṯa ŋunhi? . . . yaḻmanga'‐ḏumurrunydja? . . . ga bathan mundhurrnha nhanŋu yurru?
MIC 6:7 Wiripunydja mak ŋarra yurru gäma nhanŋu Garraywu mirithirrina guḻku'na ŋula nhämunha'na miṯtji wäyin, ga mirithirri guḻku' weyika malanha ga ŋatha. Nhaltjan ŋayi yurru Garraynydja ŋuriŋiyinydja malaŋuyu? . . . ŋayaŋu‐djulŋithirri balanyarayunydjayi malaŋuyu? Mak ŋarra yurru wiripunydja wekama ŋarrakuwaynha gäthu'mirriŋunha, maḻamarrnhana yothunha, galŋa‐mundhurrnha, märr yurru ŋayi ŋarraku bäy‐ḻakaramana yätjpuynydja.” Bitjanna nhuma ŋuli waŋa.
MIC 6:8 Yaka warray! Garraynydja yaka yana ḏukṯuk balanyarawuyinydja malaŋuwu, wekanharawu bitjanarawunydjayi. Liŋgu muka ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja dhä‐ŋäthili muka yana nhumalaŋgu, nhäku ŋayi yuwalk gal'ŋu ḏukṯuk. Djälnydja ŋayi nhuŋuway yana; nhe yurru nhina yukurra ŋamakurru', ga djäma rom‐waŋganydhirri yana wal'ŋu, ga mel‐wuyunaramirri wiripu‐guḻku'wu ŋuruku yolŋu'‐yulŋuwu. Ga bitjandhiyi ŋayi ḏukṯuk nhumalaŋgunydja, nhuma yurru nyilŋ'maranhamirri dharraḏakunhamirri nhanukala Garraywala nhumalaŋgalaŋuwala Godkala. Ŋayi ḏukṯuk nhumalaŋgunydja, nhuma yurru dhäruk‐märranhamirri walala yana nhanŋu, ga nhina waŋganyŋura yana waŋganydhirri, manapanmirri nhanukala.
MIC 6:9 “Yo, ŋuli nhuma ḻiya‐djambatjmirrinydja, biyakana rom‐wiyaṉiyana nhanŋunydja Garraywunydja, ga djalkthurrana buku‐nherralana ŋunhiyinydjayi nhä malanha yätjtja gal'ŋu ga djarrpiny'tja.
MIC 6:10 Yurru nhumanydja dhuwalanydja yolŋu walala dhuwurr‐yätjmirrina gal'ŋu yanana. Wiripunydja nhuma ŋuli manaŋirri ŋulaŋuru wiripu‐guḻku'wala nhä malanha, ga baḏuwaḏuyunna mayali'‐wilkthunna.
MIC 6:12 Ga nhuma ḻukunydjamirriyu be wal'ŋu yolŋu'‐yulŋuyu, nhuma ŋuli wiripunydja muŋdhu'‐muŋdhunna ŋunhi ŋurruwuykmirrinhanydja yolŋunha walalanha, ga bukmakthuna yana nhuma ŋuli ḻakaramanydja ŋunhi bothirrina yanana.
MIC 6:13 Wirrki yana ŋarra ŋurikinydjayi romgu malaŋuwu yukurra ŋapa‐nherraṉmirrinydja, nyinyaŋdhunna ŋurikiyi, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarra yurru dhä‐ḏir'yundja nhumalanha wal'ŋu; nhuma yurru rirrikthunmirrina ga murrmurryunna marrtji, liŋgu ŋuriŋi nhumalaŋgala yätjthuna.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
MIC 6:14 “Yo, ḻuka warray nhuma yurru marrtji yulŋunydja ŋathanydja, yurru mukthun yana nhuma yurru marrya'yirri yukurra yulŋunydja; yakana nhuma yurru ŋayaŋu‐ḏaw'yundja ŋuriŋiyi, ga bukmak nhä malanha nhe yukurra ŋayathama, ŋunhiyinydja malanha yurru winya'yunna‐wala yanana.
MIC 6:15 Yo, djämanydja nhuma yurru wirrki yana wal'ŋu, yaw'yundja dhika munathany'tja, yurru gulkuruna, liŋgu ŋayinydja yurru ŋunhi miriŋunydja marrtjina lili yana ŋurruthirrina, bala djaw'‐djawyun ŋunhi nhänydja malanha ŋunhi nhuma yukurrana ŋuthanmaraŋala.
MIC 6:16 Yo, nhuma yukurrana malthurrunanydja ŋurikina ŋunhi yätjkuna gal'ŋu ŋurru'‐ŋurruŋuwunydja, dhuḏakthurruna marrtjina walalaŋgu ŋunhi yätjnha dhukarr malanha, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋunhi yurru dhuwalanydja wäŋa yätjthirrina wal'ŋu yanana baḏuwaḏuyunna. Bukmakthirrina yurru yolŋuyunydja walalay warku'yun nhumalanha, gitkitthunmirrina yukurra. Yo, nhumanydja dhuwali yolŋu walala ŋarrakuway yana wal'ŋu, ga dhiyakuyinayi märrwu nhuma yurru ŋayaŋu‐yätjthirrinydja wirrkina yana wal'ŋu dhiyaŋi nhumalaŋgalay yätjthunydja.” Ga bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja.
MIC 7:1 Yo, mirithinana ŋarra yana warwuyurrunanydja manapara galŋa‐yätjthinanydja, liŋgu bukmakthina dhuwala yolŋunydja walala dhuwurr‐yätjthina, yakana ŋula waŋgany ŋamakurru' ga dhunupa; bukmakthuna yana walala djämanydja yätjnha yanana wal'ŋu. Ŋäthilinydja Godthu dharraykuŋala liŋgu ḻakaraŋala ŋurikala walalaŋgala yolŋu'‐yulŋuwala djawarrkmirriwala, yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋunhiyi dhä‐ḏir'yunaranydja yurru yuwalk yana maḻŋ'thundja, liŋgu yolŋu'‐yulŋunydja mukthun warray yukurra yana djäma yätj warray, yaka warray bilyurruna ga manymaklili wapthurruna.
MIC 7:5 Yaka märr‐nherraṉmiya ŋula yolkala yolŋuwalanydja, liŋgu wiripunydja nhokala gurruṯu'mirriyu yana galkiwuyyu nhuna yurru wekama ŋurikala miriŋuwalanydja goŋlili.
MIC 7:7 Yurru ŋarrapinydja yukurra dhukarr‐nhäma yana Garraywu nhanŋuway, galkundja ŋarra yurru ŋarrakalaŋuwu ŋarra yana Godku; ŋayi yurru ŋarranhanydja walŋakuma, ŋayipi yana. Yuwalk yana ŋayi yurru ŋarrakala Garrayyunydja ŋäma ŋarranha.
MIC 7:8 Yo, ŋilimurru bukmakthinyara yana galkinyarawuynydja warrpam'thunara, ga walalanydja yukurra ŋunhi miriŋuyunydja malaŋuyu warku'yunna ŋilimurrunha, gitkitthunmirrina, yurru ŋilimurrunydja biyapul yurru gaŋgathirri dhärrayi. Dhiyaŋunydja‐wala ŋilimurru yukurra nhina buku‐munha'ŋura, yurru ŋayipi yana Garray ŋilimurruŋgunydja yurru djarraṯawun'.
MIC 7:9 Dhuwalana gay' dhiyaŋunydja‐wala ŋilimurru yukurra ŋayaŋu‐yätjthirrina, liŋgu ŋayi Garrayyunydja ŋilimurrunha yukurra dhä‐ḏir'yunna, liŋgu ŋilimurru dhuwurr‐yätjthina ga witjarr'yurruna, ŋanya warray ŋayaŋu‐yätjkuŋala; yurru märr‐weyin ŋilimurru yurru nhina yukurra dhä‐ḏir'yunaranydja nhanukuŋu, bala ŋuriŋinydja yurru dhä‐yawar'yunarayunydja ŋayi wapthun liliyi guŋga'yunarawuna ŋilimurruŋguna walŋakunharawu. Yo, ŋuriŋi dhä‐yawar'yunarayunydja ŋayi yurru ŋayipi yana dhä‐ḏir'yundja ŋunhi miriŋunhanydja ŋilimurruŋgu, liŋgu ŋuriŋi ŋunhi walala djäma yätjkuŋala ŋilimurrunha. Yo, yuwalk yana ŋayi yurru gämanydja ŋilimurrunha ŋunha wapmarama djarraṯawun'lili, bala walŋakumana ŋilimurrunha.
MIC 7:10 Ŋuriŋi ŋilimurruŋgala miriŋuyunydja yurru nhämana gal'ŋu, bala gorana yurru. Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋuriŋi miriŋuyu ŋilimurruŋgala waŋana yukurrana bitjarra warku'yurruna, “Wanhaka dhika be nhumalaŋgu Waŋarrnydja Godtja?” Yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋilimurru yurru ŋanyana warku'yun ŋunhiyi miriŋunhana, liŋgu ŋilimurru nhämana yukurra ŋunhiyinydjayi miriŋunhanydja, muŋdhu'‐muŋdhunarana bitjan ḻukuyuna ŋuriŋi ŋilimurruŋgalay.
MIC 7:11 Nhuma yolŋu walala Djurutjalambuy wäŋawuy, yalalaŋumirriyunydja ŋunhinydja nhuma yurru dhuḻ'yundhi ḻiw'maramayi wäŋanha ŋunhi ḻoḻunydja, yurru ŋunhiyi wäŋa nhumalaŋgu yurru biyapulnha wal'ŋu bathalana ŋanyana, waḻatjnha, liŋgu nhumalaŋgu yolŋunydja walala yurru roŋiyirrina yukurra wäŋa‐roŋiyirrina ŋulaŋuruna wäŋaŋuru mulkuruwalana.
MIC 7:13 Yurru ŋäthilinydja ŋayi yukurra yurru wäŋa dhuwala djingaryun baḏuwaḏuyunara dhika, liŋgu ŋuriŋi yätjthu djämayu yolŋu'‐yulŋuwala, ŋunhi walala yukurra nhina dhiyala dhiyaŋu‐wala.
MIC 7:14 Garray, biyakana djäkana yukirriya nhokalaŋuwu ŋunhi yolŋu'‐yulŋuwunydja, biyaka yana liŋgu bitjan ŋuli wäyin‐djäkamirri yolŋu djäka nhanukalayŋuwu ŋayi wäyingu. Yo, nhuŋunydja yolŋu walala yukurrana barrkuwatjthina be‐wala gundupuŋala, ga nhinana marrtjina baṉḏanyŋura räwakŋura dhika wal'ŋu wäŋaŋura ŋathamiriwŋura. Garray, yana maranhu‐wekaŋana ŋanapurrunha ŋathayu ŋamakurru'yuna wal'ŋu, ga gäŋa ŋanapurrunha ŋurru‐warryurra ŋamathaŋa biyaka bitjarra ŋunhi ŋäthili nhe yukurrana gäŋala ŋanapurrunha.
MIC 7:15 Ga ŋayi Garraynydja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Yo, yuwalk ŋarra yurru djämanydja yana ŋamakurruny'tja nhumalaŋgu, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋarra djäma ŋäthili ŋunhi wal'ŋu baman', ŋunhi ŋarra dhawaṯmaraŋala nhumalanha beŋuruyi wäŋaŋuru Yetjipŋuru lili.
MIC 7:16 Ŋuruŋunydja wiripuŋuyunydja miṯtjiyu yolŋuyu walalay yurru nhämana nhumalanha, bala gorana yurru, liŋgu ŋunhinydja be walalaŋgu ganydjarr märr‐winya'yunaramirrinydja yurru winya'yunna, bala walala yurru dhärranydja yukurra dhä‐mukthunarana, yakana yurru walala waŋa ŋula dhäruk, yana walala yurru mäkiri'na dhaḻ'yunmirri yukurra, märr yurru walala yaka ŋäma ŋurukuy Yitjuralwuynydja, ŋunhi nhaltjarra ŋayi Godthu guŋga'yurruna ga djäma ŋamakurru' walalaŋgu.
MIC 7:17 Yo, ŋunhiyi miriŋunydja walala yurru galyunmirrina dhikana yukurra bitjanna munatha'kurruna, bitjanna bitjan bäpi; walala yurru gaḻ'‐gaḻyunmirrinydja marrtji mathirraŋuruna, bitjanna bitjan mewirri' ŋunhi gaḻ'yunmirri ŋuli dhawaraŋ'ŋuru, yurru walala ŋunhi yurru marrmarryunmirrina mirithirrina yulŋunydja gal'ŋu barrariyuna, ŋunhala Garraywalanydja gumurrŋura.”
MIC 7:18 Garray, nhenydja ŋunhi nhepi waŋgany ḻatjuny'tja dhikanydja ŋanyanydja Waŋarr God, yakana ŋula wiripunydja waŋarr balanyarayi ŋamakurru' bitjan nhe. Nhe ŋuli baḏuwaḏuyun yätj malanha dhuwurr nhokalaŋumirriwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala. Yo, nhe yurru bäy‐ḻakaramanydja dhuwurr‐yätjpuy ŋurikina walalaŋgu ŋunhi ḻurrkun'kuna, ŋunhi walala yurru yukurra walŋamirri nhina ŋulinyaramirriyuyi marimirrikurru wäŋakurru. Yakana nhe yurru ŋaramurryirri ŋanapurruŋgalanydja gupaḏalkuma wal'ŋu, liŋgu yuwalktja nhe djäl ŋanapurruŋgu, ŋunhi ŋanapurru yurru nhina galki wal'ŋu yana nhokala.
MIC 7:19 Nhenydja yurru bilyun, ga nhäma ŋanapurrunha ŋuriŋi mel‐wuyunaramirriyu nhokalaynydja nhe, yana nhe yurru muŋdhu'‐muŋdhunna ŋanapurruŋgu yätjtja malanha nhokalay nhe djalkiriyuna, ga djalkthunna ŋunhana‐wala bena moṉuklilina, dhulmulilina wal'ŋu.
MIC 7:20 Garray, dhuwalanydja gay' walu nhe yurru goŋmirriyamana guŋga'yunna ŋanapurrunha, ŋunhinydja yarraṯaŋuru Yipurayimgalanydja walalanha, bitjan yana liŋgu bitjarra nhe dhawu'mirriyaŋala ŋanapurruŋgalaŋuwala märi'muwala be baman' ŋäthili, ga bitjanna liŋgu gupaḏalnha‐wala yana ŋanapurru yurru nhinanydja yukurra nhokala nyeyalŋuranydja, bitjanna liŋguna yurru‐wala. Ga liŋguna, dhawar'yunna yukurra dhuwala dhäwu Maykawuŋunydja.
HAB 1:1 Yo, dhuwalanydja gay Garrayyu maḻŋ'maraŋala warraŋulkuŋalana djawarrkmirriwala yolŋuwala yäkuwala Wapakakkala, bitjarra gam'.
HAB 1:2 Ŋayi Wapakakthunydja ŋäŋ'thurruna ŋanya dhä‐wirrka'yurruna bitjarra, “Garray, ŋarranydja yukurrana dhuwala bukumirriyaŋala weyinŋumirrina, ŋäŋ'thurruna nhuna guŋga'yunarawunydja. Ga nhätha nhe yurru ŋämanydja ga wekama buku‐ruŋinyamaranharawuynydja? Ŋuruŋunydja yätjthunydja ŋuriŋinydja romdhu yukurra ŋanapurrunha bumana wal'ŋu murrkay'kumana. Nhäthana nhe yurru walŋakumanydja ŋanapurrunha?
HAB 1:3 Birrka'mirriŋura wäŋaŋura ŋarra yukurra nhäma yolŋu'‐yulŋunha djämawuy yätjkunharana yana dhikana, djarrpi'kunharana rombuy, ga bukmaknha yukurra birrka'mirrina yolŋu walala nhina galŋa‐yätjthirrinydja dhikanydja wal'ŋu, liŋgu ŋuriŋiyinayi mariyuna. Yolŋu walala yukurra bitjanna liŋguna bunharamirrina, ŋayaŋu‐yätjkunharamirrina dhikana, ga birrka'mirriŋura bitjandhi yana liŋgu yukurra dhä‐ḏälthinyamirri waŋanharamirri ŋarrtjunmirri.
HAB 1:4 Yo, guḻku'yuna mirithirrina yolŋuyu walalay yukurra ŋuli romdja bak‐bakmarama, yurru ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinydja yolŋu'‐yulŋu rom‐ḏälmirrinydja yalŋgi'mirrina yanana, yakana walala yurru ḏaḏawmarama ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala ŋuli djäma djarrpi'kuma, ga yakana yana walalawuynydja yurru yukurra djäma rom‐waŋganydhirrinydja. Guḻku'na wal'ŋu mirithirrina yana yätjmirrinydja wal'ŋu yolŋu'‐yulŋu, ga märr‐ḻurrkun'nha yukurra nhina rom‐dhunupanydja.” Ga bitjarrayina ŋayi yukurrana Wapakak waŋananydja Garraywala.
HAB 1:5 Bala ŋayinydja Garraynydja buku‐wakmaraŋala waŋana bala Wapakakkunydja bitjarrana, “Nhäŋa ŋunha ya' mulku'‐mulkurunha yolŋunha walalanha miṯtjinha ga bäpurru'nha, nhe yurru nhämanydja ŋoy‐wiḻaŋ'thunna wirrkina dhikana wal'ŋu, liŋgu yuwalk yana ŋarranydja yurru djäma wiripuyama, galki yurru dhuwalayi maḻŋ'thunna yulŋunydja. Ŋunhi bini yolŋuyu walalay ḻakaranha nhokala ŋäthilinydja, ga nhenydja bini yakana märr‐yuwalkthinya ŋänha ŋunhi.
HAB 1:6 Ŋunhanydja ŋunhi Bapilunbuyŋunydja yolŋu walala be nhäna nyalmirimirrina yolŋu'‐yulŋu wal'ŋu ga ganydjarr‐ḏilkurruna; galkina walala yurru gaŋgathirrina dhärrana, bala nyäṉ'thunna yurru marililina; walala yurru marrtjinydja bena‐wala baḻaka'yunna birrka'mirrililina wäŋalilinydja buku‐ḻiw'maramana, bala bumana marrtji wiripu‐guḻku'nhanydja ŋunhi bäpurru'nha ga miṯtjinha baḏuwaḏuyunna, bala djaw'‐djawyunna wäŋanydja walalambala.
HAB 1:7 Ga bukmaknha yolŋu walala barrarirrinydja yukurra ŋuriki miriŋuwunydja, liŋgu walala ŋuli djäma walalaŋgala yana djälyu wal'ŋu, yana walala yurru djaw'‐djawyunna nhäku walala djäl, ga yakana yurru ŋula yolthu walalanha gulmaramanydja ḏaḏawmaramanydja.
HAB 1:8 Yarraman'tja ŋuli walalaŋgu gundupuma ganydjarryuna dhikana wal'ŋu bala marililinydja, gäma yurru ŋunhiyi miriŋunhanydja walalanha. Marrtjinydja walala yurru beŋuru barrkuŋuru wal'ŋu wäŋaŋurunydja, yurru ganydjarryuna walala yurru marrtjinydja‐wala yana, bitjanna bitjan ḏamala ŋuli marrtji ganydjarryu, ga dhiṯthun ŋayi yurru mulka ŋula nhä wäyinnha, bitjannayi yurru.
HAB 1:9 Yo, marrtjinydja walala yurru lili bunharawuna wal'ŋu yanana, baḏuwaḏuyunarawuna ganydjarryuna wal'ŋu yana bathalayuna, bitjan wärrk, ga bukmakthirrina yurru yolŋunydja walala barrarirrina wal'ŋu, liŋgu walala yurru märrama ḻuŋ'maramanydja yolŋu'‐yulŋunhanydja, bala djaw'‐djawyunna‐wala yanana biyapulnha dhaŋaŋnha, bena wal'ŋu miṯtji.
HAB 1:10 Walala yurru gitkitthunmirrina ŋuriki buŋgawamirriwunydja yolŋu'‐yulŋuwu wal'ŋu, bitjan warku'yunna walalanha yurru, ga ḻakarama ganydjarrmiriwnha bitjanna; liŋgu walala yurru yana ŋunhi bak‐bakmaramana dhikana ḻoḻunydja ŋunhinydja ḏälmirrinydja ga buṉbu malanha, bala djaw'‐djawyunna yana ŋula nhänydja walalaŋguwaynha walala ŋuliŋuruyi, ga yakana yurru ŋula yolthu walalanha ḏaḏawmaramanydja gulmaramanydja.
HAB 1:11 Yo, marrtjinydja walala yurru yana djarrany' bitjanna bitjan watayu yurru ŋayi bo'yun waḏutja dhika; yurru yuwalk yana yurru ŋayi Garrayyunydja dhä‐ḏir'yunna yanana walalanha, liŋgu walala ŋuli yukurra ŋunhi ŋurr'yun ŋuriŋina walalaŋgalay walala, ḻakaranhamirri bitjanna, ‘Ŋanapurrunydja dhuwala ḏälmirrina gal'ŋu mirithirrina, liŋgu ŋuriŋi ŋanapurruŋgalay Waŋarrwala ganydjarryu,’ bitjanna walala yurru waŋa yukurra.”
HAB 1:12 “Garray nhepi waŋgany ḏarrtjalktja gal'ŋu Waŋarr God. Nhenydja ŋunhi beŋuru liŋgu ŋurruŋura yana, ŋunhiyi liŋgu dhärranhayŋu Waŋarr. Nhenydja ŋanapurruŋguway Waŋarr God, Yitjuralpuyŋuwu yana, ga nhepi ŋanapurruŋgu waŋgany gunganharamirrinydja. Garray, nhäku warray nhe ŋunha Bapilunbuyŋunhanydja gaŋgathinyamirriyaŋala, yana ŋanapurrunha walala yurru buma dhawar'marama warrpam'thun, ga ŋuliwitjandhinydjayi nhenydja yukurra dhä‐ḏir'yun ŋanapurrunhana, märr yurru ŋanapurrunydja bilyunna ga gonha'yunna ŋunhi ŋanapurruŋguway yätjtja.
HAB 1:13 Nhenydja ḏarrtjalk gal'ŋu, gäna wal'ŋu nhepi God; wirrki yana nhe yukurra ŋapa‐nherraṉmirrinydja, maŋutji‐yaw'yunmirrina nhe yukurra ŋuriki yätjkunydja wirrkina. Ŋunhanydja Bapilunbuyŋunydja yolŋu walala mirithirrina yana yätjmirrina gal'ŋu, djuḻkmaramana yukurra ŋanapurrunhanydja, ga walalanydja yukurra ŋunha baḏuwaḏuyunna ŋanapurrunhana, rumbal‐winya'yunmarama. Nhäku warray nhe yukurra nhämanydja, bala dhäruk‐mukthunna yukurra nhina? Nhämirri warray nhe ŋuli dhä‐ḏir'yurru walalanhanydja?
HAB 1:14 Ŋanapurrunydja dhuwala goŋmiriwŋurana, buŋgawamiriwnha walala, bitjanna bitjan guya ŋunhi ŋunha gapuŋura moṉukŋura. Nhenydja djäl walala yurru ŋanapurrunha mulka, bala bumana murrkay'kumana? . . . liŋgu ŋanapurruŋgu bäyŋu buŋgawa djäkawu ŋanapurruŋgu? Dhiyakuyi nhe ḏukṯuktja?
HAB 1:15 “Yo, ŋuriŋiyinydjayi miriŋuyunydja yurru ŋanapurrunha gaṯmarama, bitjanna bitjan yolŋuyu ŋuli gaṯthunmarama ŋarirri bikaŋ'thu, bitjandhiyina yurru, bala warryu'‐warryunna ŋanapurrunha yurru ŋuriŋina ganybuyuna. Bala walala yurru waŋanydja goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu bitjanna, ‘Way nhäna dhuwalanydja? . . . dhaŋaŋdja mirithirrinydja ŋanapurru bumara,’ bitjanna yurru.
HAB 1:16 Bala walala yukurra ŋunhi märr‐ŋal'yunna bitjandhinydjayi ŋuriki ganybuwuna malaŋuwu, waŋa yukurra bitjanna, ‘Dhuwalanydja malanha ganybunydja ŋanapurruŋgu waŋarrnha; dhiyaŋuyinydjayi ganybuyunydja ŋanapurru yurru märrama birrka'mirrina wal'ŋu nhäku ŋanapurru ḏukṯuk.’
HAB 1:17 “Garray, nhaltjan nhe yurru walalanha yulŋunydja? . . . yana gananna walalanha ŋunhimalayina liŋguna, ga yakana ŋula dhä‐ḏir'yundja yurru? . . . märr yurru walala mukthunna yana buma marrtji yolŋunhana walalanha gupaḏalnha‐wala?” Ga bitjarrayi ŋarra dhä‐wirrka'yurrunanydja Garraynha.
HAB 2:1 Yo, ŋayi Wapakaktja waŋana bitjarra, “Garray, yana ŋarra yurru dhärrana yukurra galkunna yulŋunydja gatjpu'yunna, märr yurru ŋarra ŋäma nhaltjan nhe yurru waŋa ga wekama ŋarraku dhäruk buku‐ruŋinyamarama.” Bitjarra ŋarranydja waŋana,
HAB 2:2 ga yuwalk yana ŋayi Garraynydja buku‐wakmaraŋala ŋarrakunydja dhäruk, waŋana ŋayi bitjarra ŋarrakala, “Märraŋa djorra'na ya', bala nhe yurru wukirrina marrtjiya bukmak yana nhä malanha ŋunhi ŋarra yurru maḻŋ'marama marrtji nhokala. Wukirrinydja biyaka warraŋulkuŋa wal'ŋu yana, märr yurru bukmakthu nhämanydja ŋamathama, ga dharaŋan yurru mayaliny'tja ŋunhiyi dhäruktja, bala gundupumana yana yurru, ḻakaramana marrtji yolŋu'‐yulŋuwana wiripu‐guḻku'wana.
HAB 2:3 Yo, wukirrinydja marrtjiya ŋunha djorra'lilina ya', liŋgu yaka dhuwalayinydjayi malanha yurru maḻŋ'thun dhiyaŋunydja‐wala; maḻŋ'thundja ŋayi yurru ŋulinyaramirriyuna ŋunhi Godthu ŋayipi nherrara ŋunhi walunha. Bulnha galkurranydja wurrkurrum'thiya biyaka; bäy warray ŋunhi nhe yukurra yurru galkundja weyinŋumirrinydja dhikanydja wal'ŋu, yana galkurrana yukirriya, liŋgu ŋunhalanydja ŋunhi dhä‐yawar'yunaraŋuranydja yurru yuwalknha yana maḻŋ'thundja rumbalthirrina, waḏutjana yurru.
HAB 2:4 Yo, ŋunhi yurru ŋula yol guyaŋinyamirri ŋanyapinyay ŋayi yindikunharamirrinydja garrwarkunharamirrinydja, yäku‐ḏumurru ḻakaranhamirrinydja ŋanyapinyay ŋayi, balanyarayinydjayi yolŋu yakana ŋayi ŋayaŋu‐dhunupa ga ḏarrtjalk gal'ŋu, yakana yana ŋayi yurru nhina gupaḏalkuma‐wala walŋa. Yurru ŋayaŋu‐dhunupanydja yolŋu ŋayina yurru nhina yukurra walŋanydja‐wala, gupaḏalnydja yurru, liŋgu ŋuriŋina ŋunhi ŋayi yukurra märr‐nherraṉmirri ŋarrakala.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
HAB 2:5 Yo, ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi djäl‐ḏumurru ŋänitjiwu wo ŋula nhäku, ŋayinydja ŋuli ŋunhi bathala‐ḻakaranhamirrina ŋanyapinyay ŋayi bena wal'ŋu yindikunharamirrina, ga ŋayinydja ŋunhi rärru‐ḏumurrunydja yolŋu, biyapulnha ŋayi yurru wanaŋa‐ḏumurruyirri, yakana ŋayi yurru märr‐ḏaw'yun ŋula nhäyu. Ga ŋunhayi bäpurru' yolŋu walala Bapilunbuynydja yäku‐ḏumurruna mirithirrina ga wanaŋa‐ḏumurruna wal'ŋu, bala walala djaw'‐djawyurrunana yukurrana wäŋanhanydja malaŋunha guḻku'nhana mirithirrina, ga bitjarrayi liŋgu yolŋu'‐yulŋunhanydja walala djaw'‐djawyurrunayi walalaŋguwaynha walala.
HAB 2:6 Yurru yalalaŋumirriyunydja ŋuriŋina liŋgu garrpiṉarawuyyuna walalay yolŋu'‐yulŋuyu yurru Bapilunnhanydja ŋunhiyi warku'yun yukurra, dhiyaŋuna manikayyu malaŋuyu gam'. Nhunanydja yurru baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna wal'ŋu yana, liŋgu nhe djaw'yurruna ga ŋayathaŋala baṯ bitjarra ŋunhi nhä malanha ŋunhi yaka nhuŋuway, yurru yaka nhe yurru ŋayathama yukurra gupaḏalnydja‐wala, yakana yana nhe yurru weyinŋumirrinydja muŋdhu'‐muŋdhun yukurra yolŋu'‐yulŋunha.
HAB 2:7 Yo, ŋunhinydja walala yolŋu'‐yulŋu ŋunhi nhuma yukurra muŋdhu'‐muŋdhun, waḏutjana yurru walala ŋunhiyinydja walala gaŋgathirri, ga nhumanydja yurru dhärra ganydjarrmiriwnha walala, bitjan marrmarryunmirrina wilwilyunmirrina manapan, ŋunhi walala yurru djaw'‐djawyundja nhumalaŋgalaŋuŋuru nhä nhuma yukurra ŋayathama.
HAB 2:8 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yukurrana baḏuwaḏuyurruna mirithirri guḻku' miṯtjinha ga bäpurru'nha, ga dhiyaŋunydja‐wala walalana yurru baḏuwaḏuyun nhumalanhana, liŋgu nhuma bumara marrtjina murrkay'kuŋala walalanha yolŋu'‐yulŋunha, ga bitjarrayi liŋgu nhuma baduwaḏuyurrunayi wäŋanydja walalaŋgu.
HAB 2:9 Yo, nhumalanhanydja yurru baḏuwaḏuyunna yanana‐wala warrpam'nha, liŋgu nhe yukurrana mel‐ŋamathina nhä malanha, bala djaw'‐djawyurrunana yana ŋulaŋuru wiripu‐guḻku'walanydja, yana nhumalaŋguway ŋunhi gurruṯu'mirrinhana walalanha ḻukunydjakuŋala. Nhenydja yukurrana ḏukṯukthina yanapi nhuŋu gurruṯu'mirri walala ga nhepi nhina yukurra yurru be garrwar wal'ŋu ŋurikala wiripu‐guḻku'walanydja, märr yurru nhuma yaka ŋula ŋayaŋu‐yätjthirri ŋula nhäyu.
HAB 2:10 Yurru dhiyaŋunydja‐wala nhumalaŋgu gurruṯu'mirrinydja walala dhärra yukurra goramirrina mala. Nhumanydja baḏuwaḏuyurruna ga bumara marrtjina guḻku'nha mirithirri yolŋu'‐yulŋunha, bala yurru nhumanydja ga nhumalaŋgu gurruṯu'mirri walala warrpam'thunna yana buwayakthirrina.
HAB 2:11 Yo, ŋuriŋinydjayi nhumalaŋgala buṉbuyunydja yukurra ḻakarama nhumalanhana, ŋunhi nhumanydja mirithirrina yana wal'ŋu yätjmirrina.
HAB 2:12 Yuwalknha yana nhuma yurru baḏuwaḏuyundja warrpam'thunna‐wala, liŋgu nhuma bumara murrkay'kuŋala yolŋunha walalanha, märr yurru dhuwala wäŋa warrpam' nhumalaŋguway yana, ga djämanydja nhuma yukurra mirithirri gal'ŋu yana djarrpi', märr nhumana yurru buŋgawanydja dhiyaku wäŋawu.
HAB 2:13 Yo, djämanydja nhuma yukurrana mirithina gal'ŋu yana, wirrkina dhikana wal'ŋu, yurru gulkuruna, liŋgu Garraynydja waŋa yukurra bitjanna gam', “Bukmak ŋunhi nhe yukurrana djäma goŋdhu nhokalay nhe yurru nhärana‐wala yana, warrpam'thunna yurru buwayakthirrina ŋuriŋi gurthayuna.”
HAB 2:14 Yo, ŋuruŋu gapuyu moṉukthunydja ŋuli ŋäkirrmaramana warrpam'thunna nhänydja malanha, ga bitjandhi liŋgu dhuwalanydja wäŋa munathany'tja yurru ḻiw'marama ŋäkirrmaramana ŋuriŋina Godkala djeŋarra'yuna djarraṯawun'thu, ga bukmakthuna yurru nhämanydja ŋunhiyi, bala marŋgiyirrina ŋuriki Garraywalaŋuwu mirithirri ḻatju'wunydja dhikanydja romgu.
HAB 2:15 Ga nhunanydja Bapilun wäŋa baḏuwaḏuyunna yurru warrpam'nha yanana. Nhumanydja ŋunhi bawa'mirriyinana yätjthinana dhikana ŋuriŋina nhokalay yätjthuna romdhu djarrpi'yuna, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli yolŋu ŋunhi ŋänitji yu leŋu, bawa'mirriyirri muḻkurr. Ga bitjarrayi nhuma wekaŋala ŋänitjiny'tja wiripu‐guḻku'nha yolŋu'‐yulŋunha, märr walala yurru leŋuna manapan galŋa‐yätjthirrina, märr yurru nhuma warku'yunna walalanha ŋunhimalayinydjayi ŋunhi walala yurru nhinana yukurra warraŋulnha ga goramirrina.
HAB 2:16 Nhumanydja bini ŋunhi dhaṯthunminya ŋuriŋi Godkala nhanukalay ḻatju'yu dhika wal'ŋu, yurru nhinanydja nhe yukurra goramirrina ga warraŋulnha maŋutjiŋura Godkalanydja, bala ŋayi yurru Garrayyunydja yana dhä‐ḏir'yunna nhumalanha. Gatjuy ḻukiyana, wurkthurrana yana, märraŋana ŋunhiyi ŋayaŋu‐yätjthinyaramirrinydja, ŋunhi ŋayi Garrayyu wekaŋala nhumalaŋgu, liŋgu nhumalanhanydja yurru baḏuwaḏuyunna‐wala yanana ŋuriŋina nhokalaynha djarrpi'yuna romdhu dhikana djämayu, ga yakana yurru ŋula yol nhokala märr‐ŋal'yundja biyapul.
HAB 2:17 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma ŋuli marrtjinya djatthuna muka dharpa malanha, ŋunhi yukurrana ŋuthara Lipanan wäŋaŋura, ga dhiyaŋunydja‐wala nhumalanhana yurru djatthun galkinyamarama. Wiripunydja nhuma ŋuli gaṯmaranha wäyinnha ŋuriŋi gaṯmaranharamirriyu girri'yu, bala walalanydja ŋuli mirithinyana barrarinyanydja, ga dhiyaŋunydja‐wala bitjandhi liŋgu nhumalanhanydja yurru gaṯmaramayi ŋula nhäyu, bala nhe yurru mirithirrina barrarirrinydja yana wal'ŋu, liŋgu nhuma bumara mirithirri guḻku'nha dhiyala munatha'ŋuranydja wäŋaŋura, murrkay'kuŋala marrtjina bumara, ga bitjarrayi liŋgu nhuma baḏuwaḏuyurruna ŋunhiyi wäŋanhanydja.
HAB 2:18 Nhumanydja ŋuli ŋunhi guyaŋirri ŋunhiyinydja be goŋbuyyunydja djämawuyyu waŋarryu nhumalanha ŋuli guŋga'yurru, yurru bäyŋu warray, yaka warray. Ŋunhinydja walala ŋunhi walala ŋuli djäma ŋunhiyi goŋbuy waŋarrnha, ŋunhinydja walala bothinyaramirrina walala. Nhäku warray walala yukurra märr‐nherraṉmirri goŋbuywalanydja ŋurikala waŋarrwala, ŋunhi ŋayi ŋuli yaka waŋa, dhärukmiriwnydja.
HAB 2:19 Yo, yuwalk yana nhumalanha yurru baḏuwaḏuyundja, warrpam'thun yana yäkthun yurru, liŋgu ŋunhiyi be maḏayin'tja walŋamiriwnha yanana, dharpana waŋganynha, yurru nhumanydja ŋuli waŋa ŋurikalayi dharpawalanydja bitjan, “Ma' gaŋgathiya ga guŋga'yurra ŋanapurrunha. Ma', marŋgikuŋa ŋanapurrunha,” bitjan. Nhäthayi ŋayi ŋuli be ŋuriŋiyi dharpayunydja maḻŋ'maraŋu ŋula nhä nhumalaŋgalanydja? Dharpana yana ŋunhiyinydjayi waŋganynha, gunganhamirriyanharana yana ŋula nhäpuynha miny'tjimirriyanharana girri'wuy. Bäyŋuna ŋunhi walŋanydja ŋunhilimi, walŋamiriwnha yana, yakana walŋa.
HAB 2:20 Yurru Garraynydja walŋa warray ŋayinydja, ga nhinanydja ŋayi yukurra ŋunha djiwarr'ŋura ḏarrtjalk warray, gäna warray ŋayipi warray wal'ŋu. Ŋilimurru dhiyalanydja munatha'ŋuranydja dhäruk‐mukthunna nhina yurru yukurra gumurrŋura nhanukalanydja Garraywalanydja.
HAB 3:1 Bala ŋayi dhunupana Wapakaktja bukumirriyaŋalana Garraywala, bitjarrana waŋana gam'.
HAB 3:2 “Garray, ŋarra ŋäkulana liŋguna ŋunhi dhäwuny'tja ŋunhi nhe waŋana bitjarrayi; ŋäkulanydja ŋarra ŋoy‐wilwilyurruna manapara. Garray, djämana marrtjiya dhiyaŋunydja‐wala ganydjarryu ŋuriŋina ŋunhi nhe ŋuli yukurranha djäma ŋäthili wal'ŋu, märr yurru bukmakthuna nhämanydja ga marŋgiyirrinydja nhuŋu. Yo, nhenydja Garray ŋapa‐nherraṉmirri yukurra ŋuriki yätjkunydja wirrki yana, yurru nhäŋa ŋanapurrunhanydja Garray mel‐wuyunaramirriyu wal'ŋu, yaka ŋanapurrunha baḏuwaḏuyurra warrpam'thurranydja, dhawar'maraŋanydja.” Bitjarrayi ŋarra yukurrana bukumirriyaŋalanydja.
HAB 3:3 Yo, nhämana ŋarra yukurra Garraynhanydja, ŋayi yukurra marrtji lili beŋuru ŋanhdharkŋuru wäŋaŋurunydja Djäniyaŋuru bukuŋuru, marrtjinydja ŋayi yukurra, ga ŋuriŋi ḻatju'yunydja dhikanydja djeŋarra'yunydja nhanukalay ŋayi warrpam'nha ŋunha ŋäkirrmarama yukurra djiwarrny'tja, ga bukmak yana warrpam' dhiyalami munatha'ŋuranydja yukurra wokthunna dhikana wal'ŋu, märr‐yiŋgathirrina nhanŋu.
HAB 3:4 Rumbalnydja nhanŋu biyapulnha wal'ŋu ḏarrtjalknha djeŋarra'na bitjan djaḻka'‐djaḻkarryunarana, bitjan ŋuli djäri ŋunhi, ga goŋŋurunydja nhanukala yukurra djarraṯawun'thunydja ŋuriŋinydja bathanna yukurra ganydjarryunydja dhikana. Yurru yuwalktja nhanŋu ganydjarr mukthun yana djuḻuḻ'yun yukurra ŋorra, yakaŋga yana warrpam'thunaranydja maḻŋ'thunara.
HAB 3:5 Yo, marrtjinydja ŋayi yukurra lili, märr ŋayi yurru baḏuwaḏuyunna yana wal'ŋu nhanŋuway miriŋunhanydja; walala yurru murrmurryundja marrtji rerriyu dhika nhäyu malaŋuyu, bukmakthirrina walala yurru murrmurryundja.
HAB 3:6 Yo, nhämana ŋarra yukurra lili marrtjinyaranydja ŋanya, ga dhunupana ŋayi gulyurrunana, bala dhärrana ŋayi yukurra, nhämana ŋayi marrtji wäŋana buku‐ḻiw'maramana dhuwalana, ga bukmak bäpurru' ga miṯtji yolŋunydja walala marrmarryunna marrtji barrariyuna. Yo, bukunydja ŋunhi wäŋa yukurrana dhärrana beŋuru liŋgu ŋurruŋuru yana, yurru bukunydja ŋunhi wäŋanydja buku‐nyilŋ'thunna yukurra Garraywuna nhanŋuna, buḻwaŋ'thurrunana yana muṉguythinana; liŋgu nhanŋunydja ŋunhi Garraywunydja Godkunydja rom dhärranhayŋuna yanana nininyŋuna, djambimiriwnha dhikana, ŋulaŋuru liŋgu ŋurruŋuru ga yana liŋgu ga‐ga‐ga‐a‐a, ga ŋunhana‐wala dhä‐yawar'yun.
HAB 3:7 Yo, nhäma ŋarra yukurra Yitjuralwunydja miriŋunha, walala yukurra marrmarryunmirrinydja barrariyuna manapan, ŋunhi ŋayinydja yukurra Garraynydja marrtjina lili.
HAB 3:8 Garray, nhäku muka ŋunhi nhe gulk‐gulkthurruna barrkuwatjkuŋala gapunhanydja ŋunhalanydja ŋunhi Mikuŋuranydja mayaŋŋura ga Djodandja? Mak nhe ŋaramurryina ŋurikiyi gapuwu? Yurru yuwalktja nhe ŋunhi barrkuwatjkuŋalanydja gapunhanydja gulk‐gulkthurruna, bitjarrana dhukarrnha djäma nhokalayŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu marrtjinyarawuna, märr yurru walala yukurra marrtji buḏapthundja walŋamirri yana ŋuliwitjan.
HAB 3:9 Yo Garray, nhe yukurrana dhärrana waṉa‐garrwarthina, goŋ‐garamirrina yulŋunydja, girri'‐ŋamathina yukurrana ḏupthunarawuna, baḏuwaḏuyunarawuna ŋuriki miriŋuwuna, ga dhunupana ŋunhi munathany'tja wäŋa barr'yurrunana gulk‐gulkthurrunana.
HAB 3:10 Yo, ŋuruŋu bukuyunydja wäŋayu nhäŋalana nhuna marrtjinyarana yukurranhara lili, bala marrmarryurrunana yanana dhunupana, ga dhunupana yana gapunydja ŋurruthinana‐wala waṉḏinana. Yo, ŋunhiyi gapu moṉuktja rirrakaymirriyinana djäma ŋutu'na dhikana ŋanyana ḏowunydja, bitjanna bitjan ŋayi yukurra ŋunhi goŋnha garrwarkunhamirri ŋanyapinyay ŋayi yulŋunydja, märr‐ŋal'yun Garraywalana djunumana.
HAB 3:11 Yo, ḏupthundja ŋayi Garrayyu garanydja, ga dhunupana ŋayi ŋunhi waṉḏirrina‐wala yulŋunydja ganydjarryuna, bitjan ŋuli djaḻkarr'yun ŋunhi, ga ŋaḻindinydja ga walunydja dhärrana mukthurrunana yukurrana waŋganyŋurana dharapulŋura, yakana yukurrana marrtjina giṯthurruna bala.
HAB 3:12 Yo Garray, nhe yukurra marrtjinydja bena dhika nhokala djalkiriyunydja ganydjarrmirriyuna dhikana wal'ŋu balakurru munatha'kurrunydja wäŋakurru, muŋdhu'‐muŋdhunna yukurra yulŋunydja ŋunhiyi dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha ga miṯtjinha, liŋgu nhe ŋaramurryinana wirrkina ŋuriki yätjkuna malaŋuwu.
HAB 3:13 Yo, marrtjinanydja nhe yukurrana walŋakunharawu ŋuriki nhokalayŋuwu nhe miṯtjiwu yolŋu'‐yulŋuwunydja, ŋuriki ŋunhi nhe djarr'yurruna walalanha nhuŋuwayliliyaŋala; nhe muŋdhu'‐muŋdhurruna yukurrana ŋunhinydja buŋgawanhanydja be gal'ŋu ŋurikinydja dhuwurr‐yätjmirriwunydja miṯtjiwu, warrpam'thurruna yana nhe baḏuwaḏuyurrunanydja walalanha.
HAB 3:14 Yo, ŋuriŋi miriŋuyunydja guyaŋina yanapi walala yurru baḏuwaḏuyun yana ŋanapurrunha, bala yana walala ŋunhi marrtjinanydja, bitjarrana bitjan wärrk ŋuli marrtji bunharawu, bitjarrayinayi walala ŋunhi marrtjinanydja bunharawu ŋanapurruŋgu, yurru Garrayyunydja bumara ŋunhinha warray walalaŋgu ŋurruŋunha warray wal'ŋu, ŋuriŋi nhanukalaynydja ŋayi garayu.
HAB 3:15 Yo Garray, nhuŋu miṯtjinydja yukurrana marrtjina ŋuriŋi yarraman'thuna malaŋuyu, ga yana warray walala ŋunhi marrtjinanydja yukurrana djarrany bitjarrana, muŋdhu'‐muŋdhurrunana yana‐wala marrtjina walalaŋgalay djalkiriyuna ŋuriŋina, warrpam'thurrunana dhikana baḏuwaḏuyurruna.
HAB 3:16 Yo, ŋarra ŋäkula ŋunhiyi malanha yulŋunydja, ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala ŋarrakala, nhaltjan ŋayi yurru baḏuwaḏuyun yalala ŋunhiyi dhuwurr‐yätjmirrinha gal'ŋu yolŋunha walalanha, bala ŋarra gurr'‐gurryurrunanydja barrarinana manapara, ga ŋarraku rumbalnydja yalŋgi'yinana wirrkina wal'ŋu, ga yakana ŋarra ŋamathaŋalanydja marrtjina. Yo, ŋarra nhinanydja yukurra yurru galŋa‐mundurrthirrina dhikana, ŋayaŋunydja ŋarraku dharraḏayirrina, galkunna yurru yukurra ŋurikina waluwu ŋunhi ŋayi yurru mari bathala marrtji ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli yukurra buma ga muŋdhu'‐muŋdhun ŋanapurrunha.
HAB 3:17 Yo, wäŋa dhuwala baḏuwaḏuyunarana yätjnha yanana wal'ŋu, yurru yaka ŋarra yurru galŋa‐yätjthirrinydja dhiyaŋuyi. Bäythi ŋunhi dharpa yukurra yurru dhärra borummiriwnydja, ga bäyŋuna ŋanapurruŋgu ŋatha, liŋgu bäyŋuna ŋatha djarrwatnha, ga bäyyi ŋunhi yurru wäyindja marrtji murrmurryun, ga bukmak nhä malanha yurru winya'‐winyayunna yanana.
HAB 3:18 Yurru mukthun yana ŋarranydja yurru ŋayaŋu‐djulŋithirri dhika wal'ŋu Garraywala nhanukalay; ŋarra yurru nhina goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, liŋgu ŋulaŋuru nhanukuŋuwaynydja Garraywuŋunydja ŋarra liŋguna märraŋalana yuwalkŋunydja ŋunhinydja walŋa.
HAB 3:19 Yuwalk yana Garray God ŋayipi ganydjarr ŋarrakunydja. Yo, ŋarranydja dhuwala balanyara bitjan wäyin, ŋunhi ŋayi ŋuli ŋunhiyi wapthu'‐wapthun bala buku'‐wukukurru guṉḏalili ga guṉḏalili, bitjan yurru wapthu'‐wapthun, yurru yaka ŋayi yurru galkirrinydja. Ga balanyarayi ŋarranydja; ŋarra yurru marrtjinydja‐wala yukurra walŋathirrina yana ŋuliwitjan beyaṉumirrikurrunydja wäŋakurru. Ga liŋguna dhuwala dhäwuny'tja Wapakakkuŋu dhawar'yurrunana.
ZEC 1:1 Yo, buŋgawa Dariyatjtja yäku yukurrana nhinana Burtjawuy wäŋawuy, ga ŋulinyaramirriyunydjayi Godthu wekaŋala dhäwu' nhanukalaŋuwala djawarrkmirriwala yäkuwala Djakarrayawala, ga dhuwala ŋunhi ŋayi dhäwuny'tja gam'.
ZEC 1:2 Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja ŋarra Garray ŋaramurryina nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwalanydja, bala ŋarra gonha'yurrunanydja walalanha, bala walala marrtjinana yukurrana walalaŋgalaynha walala djälkurru yana.
ZEC 1:3 Yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋarra waŋa yukurra nhumalanhana bitjanna, “Bilyurrana walala, ga roŋiyiya ŋarrakalana lili, ga ŋarranydja yurru bilyundhi, ga marrtji galkithirrina nhumalaŋgala biyapul.
ZEC 1:4 Yakana yukirriya malthurra nhumalaŋgalaŋuwunydja märi'muwu walalaŋgalaŋuwu romgu ga dhukarrwu, yaka yukirriya dhuḏakthurra walalaŋgunydja. Ŋäthilinydja benydja baman'tja djawarrkmirriyu ḻakaraŋala Garraywu dhäruk nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala bitjarra, ‘Bilyurrana walala dhipuŋuruyi nhumalaŋgalayŋuŋuru yätjŋurunydja, ga ŋanydjaḻa'yurrana lili Garraywalana. Roŋiyiyana Garraywalana wal'ŋu, ga yakana biyapulnydja dhuwaliyi djäma nhäŋiniŋ'tja rom.’ Bitjarra walala yukurrana ŋuriŋi djawarrkmirriyunydja walalay ḻakaraŋala, yurru nhumalaŋgu märi'munydja ŋunhinydja walala yaka warray mäkiri'‐witjurruna, yaka walala roŋiyina ga dhäruk märraŋala ŋarranha.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
ZEC 1:5 “Ga wanhakana dhika nhumalaŋgu be märi'mirriŋunydja walala? Warrpam'nha walala liŋguna murrmurryurrunana, ga ŋunhiyi walala djawarrkmirri walala murrmurryurrunayi yana warrpam'.
ZEC 1:6 Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋuriŋiyi ŋarrakala dhäwu'mirriyu walalay ḻakaraŋala yukurrana ŋarrakalaŋuwunydja yolŋu'‐yulŋuwu, ŋurikinydja ŋunhi rom malanha ŋarraku; walala yukurrana raypirri'yurruna waŋana walalanha yolŋu'‐yulŋunha ŋuriŋi ŋarrakala dhärukthu. Yurru walalanydja ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyunydja yaka warray ŋunhiyi märraŋala dhäwuny'tja, ŋapa‐nherraṉmina warray walalanydja. Yurru ŋunhiyinydjayi dhäruk maḻŋ'thurruna ga yuwalk yana wal'ŋu rumbal, ga nhumalaŋgu märi'munydja walala ŋayaŋu‐yätjthinanydja burakina wirrki wal'ŋu yana dhika, yana liŋgu‐u‐u ga roŋiyina walala bilyurruna, ga waŋana bitjarrana, ‘Märr‐yuwalk ŋanapurru ŋunhi dhuwurr‐yätjthinanydja gatjpaḻ'yurrunanydja, yurru ŋayipinydja Garrayyunydja ŋanapurruŋgu wekaŋala buku‐ruŋinyamaranharawuynydja ŋupanayŋuyi yana ŋurikiy ŋanapurruŋgalayŋuwuy djämawuy. Yo, yuwalk ŋunhi dhunupa yulŋunydja nhanŋu Garraywunydja, ŋunhi ŋayi dhä‐ḏir'yurrunanydja ŋanapurrunha, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋayi ŋunhi nherrara ŋäthili wal'ŋu.’ Ga bitjarra walalanydja yukurrana waŋana.”
ZEC 9:9 Yo, biyaka goŋmirriyiyana ŋayaŋu‐djulŋithiyana wal'ŋu wirrkina, nhuma yolŋu walala ŋunhi nhuma Djäyanbuy wäŋawuy bukuwuy; miyamala manikaynydja goŋmirriyiya wal'ŋu, ŋayaŋu‐yiŋgathiyana yanana nhuma yolŋu walala Djurutjalambuynydja. Nhäŋana ya', nhumalaŋgu buŋgawanydja marrtjina yukurra lili nhumalaŋgala; ŋayinydja ŋunhi Walŋakunharamirri, ga liŋguna ŋayi djuḻkmaraŋalana miriŋunhanydja ŋunhinydja. Yurru ŋayinydja dharraḏa yolŋu, yaka ŋayi ŋuli garrwar‐ḻakaranhamirri ŋanyapinyay ŋayi be, ŋayi yukurra marrtjinydja lili, gorruma marrtji ŋunhilimi yutjuwaḻa'wala yarraman'kalanydja, yuṯaŋura gal'ŋu, ga yaka ŋayi marrtjina ŋuriŋi be ḏälyunydja wal'ŋu yarraman'thu.
ZEC 9:10 Yo, ŋayi Garraynydja waŋana bitjarra, “Yakana yurru biyapulnydja mulkurunydja yolŋu miṯtji marrtji, ga bunharamirri yukurra nhumalaŋgalanydja, ŋunhi nhuma ŋarraku yolŋu walala Yitjural bäpurru'; yakana biyapulnydja nhumanydja yurru bunharamirri yukurra ŋula yolkala, yanana nhuma yurru ḏaw'‐ḏawyunna yukurra ŋunhi bunharaminyarawuynydja girri' malanha. Liŋgu ŋayinydja yurru nhumalaŋgala buŋgawayunydja ŋurruŋuyunydja ŋuriŋiyi nherraṉ ŋayaŋuwurrkurrum'thinyaramirrina rom; bukmaknha yurru bäpurruny'tja nhina yukurra ŋayaŋu‐yal'yunna, wurrkurrum'nha yanana marimiriwnha nhämiriwnha nhanukalaynha goŋŋura, liŋgu ŋayinydja yurru ŋunhi ŋurruŋu buŋgawana wal'ŋu bukmakkuna yanana ŋuriki Yitjuralwunydja wäŋawu, beŋuru waŋganyŋuru gali'ŋuru ga ŋunhana bala gali'lili wapthun, ga ŋuliŋuruyinydjayi yurru romdja nhanŋu baḻaka'yun monyguma bena‐wala, barrkuna wäŋa monyguma yurru. Ga ŋayipina yana waŋganynha yurru buŋgawanydja bukmakku wäŋawu buku‐ḻiw'marama.”
ZEC 9:11 Yo, ŋayi Garray waŋana bitjarra gam', “Yitjural, nhumanydja dhuwala ŋarrakuway yana wal'ŋu dhulŋuŋu; ŋilimurrunydja dhuwala waŋganynha yana dhambay‐manapanarana, liŋgu ŋuriŋinayi dhawu'‐nherraṉarayu ŋunhi yukurra dhärra wuṉḏaŋarrnha ŋanyana dhika wal'ŋu, liŋgu ŋuriŋi gulaŋ‐waṉḏinyarayu. Dhiyaŋunydja‐wala nhuma yolŋunydja walala nhina yukurra garrpiṉarawuynha baṉḏanyŋurana wäŋaŋuranydja gapumiriwŋurana, yurru ŋarranydja nhumalanha yurru dhawaṯmarama beŋuruyi, dhayaḻakumana wal'ŋu.
ZEC 9:12 Nhuma dhuwali yolŋu'‐yulŋu nhina yukurra gatjpu'yun yulŋunydja, ŋunhi ŋarra yurru nhumalanha dhawaṯmaramana beŋuruyi garrpiṉminyaraŋurunydja romŋuru. Ma' gaŋgathiyana biyakana walala ḏurryurrana, ga roŋiyiyana marrtjiya lili wäŋa‐roŋiyiyana, märr nhe yurru yukurra nhina gunganharawuyŋurana wäŋaŋura walŋamirriŋurana. Ŋayaŋu‐yätjthina nhuma yukurrana burakinanydja wirrki yana, yurru dhiyaŋunydja‐wala ŋarranydja yukurra nhumalanha dhawu'‐nherraṉ, ŋunhi ŋarranydja nhumalanha goŋmirriyama warray yurru wekama, biyapul warray wal'ŋu dhika warray.
ZEC 9:13 Yo, nhumanydja dhuwalayi Yitjuralpuyŋunydja yolŋu'‐yulŋu balanyara bitjan bonarra ŋunhi ŋarrakala goŋŋura; ŋuriŋi nhumalaŋgalanydja ŋarranydja yurru bumana yanana baḏuwaḏuyunna ŋunhi miriŋunhanydja.”
ZEC 9:14 Yo, ŋayi yurru Garraynydja Waŋarrnydja maḻŋ'thunna ŋunhi waŋupini'ŋurana, monygumana ŋayi yurru nhanŋuwaynydja ŋayi ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha, bala djirryunmaramana ŋayi yurru marrtji garanydja malanha ŋunhinydja ŋurikala miriŋuwalanydja. Yo, ŋayipinydja yurru Godthunydja Waŋarryunydja yiḏakina ḻoḻthunmarama, bitjan ŋayi yurru wäthunna nhanukalayŋuwunydja ŋayi miṯtjiwu yolŋu'‐yulŋuwu ŋuriki mariwuna nyäṉ'thunarawuna. Bala dhunupana yana ŋayi yurru marrtjina yulŋunydja‐wala, ŋurruthirrina yurru yanana, bitjanna bitjan wärrk yurru marrtji, ga yanana ŋayi yurru baḏuwaḏuyunna‐wala yulŋunydja ŋunhi miriŋunhanydja walalanha.
ZEC 9:15 Yo, Garraynydja ŋunhi Waŋarr ŋayi wal'ŋu Ganydjarr‐ḏumurru; ŋurruŋu ŋayi ŋurukuy djiwarr'wuy miṯtji‐warryunarayŋu, ŋayina yurru gunganhamirriyama ŋunhi nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha, ga walalanydja yurru ŋunhi nhanŋuwaynydja yolŋu'‐yulŋu marrtji muŋdhu'‐muŋdhunna djalkiriyuna ŋuriŋina walalaŋgalay walala ŋunhi miriŋunhanydja, buḻwaŋ'maramana warrpam'thunna yurru yana baḏuwaḏuyundja walalanha. Yo, walala yurru yatjunna‐wala yulŋunydja yana wal'ŋu, bitjanna bitjan yolŋu ŋuli leŋumirri yatjun ŋänitji'yu, ga bumanydja walala yurru walalanha miriŋunhanydja, gulaŋ‐wurr'wurrmaramana dhikana wal'ŋu warrpam'thunna yana.
ZEC 9:16 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayipinydja yurru Godthunydja Waŋarryunydja walŋakumana ŋunhi nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha, bitjanna gunganhamirriyamana yurru ŋayi, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli wäyin‐djäkamirriyu ŋuriŋi nhanŋuway ŋayi gunganhamirriyama wäyinnha malaŋunha ŋula nhäŋuru. Ga nhanŋuwaynydja ŋunhi yolŋu walala yurru balanyarana bitjan dhapirrk dhika ŋanya guṉḏa malanha, ŋunhi yukurra djaḻka'‐djaḻkarryun ŋunhilimi buŋgawawala wal'ŋu muḻkurrwuyŋura girri'ŋura, liŋgu bukmakthuna yurru yolŋuyunydja buku‐ḻiw'marama nhämanydja nhanŋu Garraywu dhapirrktja dhikanydja ŋanya wal'ŋu ŋurikalayina walalaŋgala nhanukalaŋumirriwalana Garraywalaŋumirriwalana yolŋu'‐yulŋuwala.
ZEC 9:17 Yo, Garraynydja dhuwala biyapul ŋayi dhapirrk dhika wal'ŋu ŋanya ḻatju', ga gämanydja ŋayi ŋuli wirrki yana wal'ŋu nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'‐yulŋunha, goŋmirriyama dhika wal'ŋu. Yo, ŋunhi yuḏatjpal yolŋu'‐yulŋu yurru ŋuthan marrtji wuṉḏaŋarryirrina dhikana wal'ŋu, ŋuriŋi ŋathayu ga weyika'yuna, ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu wekama, ga nhinanydja walala yurru yukurra goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, gupaḏalnha‐wala galŋa‐djulŋithirrina yurru.
MAL 1:1 Yo, dhuwalanydja gay' dhäwu' wekanhara Garraywuŋu Godkuŋu yolŋuwala yäkuwala Malakaywala yolŋu'‐yulŋuwu ŋuriki Yitjuralpuyŋuwu miṯtjiwu.
MAL 1:2 Garraynydja waŋa yukurra nhanukalayŋuwu ŋayi yolŋu'‐yulŋuwunydja bitjan gam'. “Nhumanydja dhuwala mel‐wiḏi'na ŋarraku, marrkapmirrina walala.” Ga walalanydja ŋunhi yolŋunydja walala buku‐wakmaraŋala nhanŋu bitjarra, “Yuwalk nhe yukurra märr‐ŋamathirrinydja ŋanapurruŋgu? Nhä dhika nhe ŋanapurruŋgu wekaŋalanydja?” Ga ŋayinydja Garraynydja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Ŋunhanydja maṉḏa ŋunhi Yetjunydja ga Djaykuptja, maṉḏanydja ŋunhi gutha'manydji, yurru waŋganygu ŋarra märr‐ŋamathinanydja yukurrana nhanŋuway Djaykupku,
MAL 1:3 ga ŋapa‐nherraṉminana ŋarra yukurrana nyinyaŋdhurrunana ŋuriki wiripuŋuwunydja Yetjuwunydja yäkuwu. Yo, ŋarra baḏuwaḏuyurruna ŋunhi Yetjuwunydja wäŋanha, ga ŋunhina bili wakinŋuna wäyin malanha nhinanydja yukurra ŋunhiliyi.”
MAL 1:4 Yo, ŋunhanydja ŋunhi Yedambuynydja yolŋu'‐yulŋu ŋulaŋuru Yetjuwuŋu mala‐wunharawuy, ga waŋanydja walala yukurra bitjanna, “Wäŋanydja ŋanapurruŋgu dhuwala räwaknha, yolŋumiriwnha, baḏuwaḏuyunarana warrpam'puynha, yurru biyapul ŋanapurru yurru dhärranhamarama, dhuḻ'yundhi yulŋunydja.” Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Ŋuli nhuma yurru dhuḻ'yun biyapulnydja ŋunhiyi wäŋa nhumalaŋguway, ŋarranydja yurru baḏuwaḏuyundhi biyapul. Ŋuruŋu wiripuŋuyunydja miṯtjiyu yurru ḻakarama nhumalanha ŋunhi nhumanydja yätjmirrina yanana gal'ŋu yolŋu walala miṯtji. Yo, yuwalk yana ŋayi yurru Garraynydja ŋaramurrthirri ŋuriki yolŋu'‐yulŋuwu Yedambuyŋuwunydja miṯtjiwu gupaḏalnha‐wala, yakana ŋayi yurru bäy‐ḻakaramanydja walalaŋgu.”
MAL 1:5 Yo, ŋuriŋi yolŋu'‐yulŋuyu Yitjuralpuyŋuyunydja yurru nhämana walalaŋgalay walala maŋutjiyuna, bala waŋanydja walala yurru bitjanna, “Yuwalk muka dhuwala Garraynydja Waŋarr ŋayi, ga djämanydja ŋayi ŋuli yukurra mirithirri wal'ŋu bathala yana romdja birrka'mirrikurru wäŋakurrunydja, yaka yana dhiyalaŋumi Yitjuralnydja wäŋaŋura.”
MAL 1:6 Yo, ŋayinydja ŋunhi Garraynydja Waŋarrnydja Ganydjarr‐ḏumurrunydja waŋa yukurra ŋurikala ḏalkarra'mirriwalanydja yolŋuwala bitjan, “Gäthu'mirriŋunydja ḏarramunydja ŋuli märr‐ŋal'yun nhanukalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala, ga djämamirrinydja yolŋu ŋuli märr‐ŋal'yun nhanukalaŋuwala buŋgawa'mirriŋuwala. Ŋarranydja dhuwala nhumalaŋgu be muka bäpa'mirriŋu, ga nhämirri ŋuli nhuma märr‐ŋal'yurru ŋarrakuwaynydja? Ŋarranydja dhuwala nhumalaŋgu be muka ŋurruŋu wal'ŋu ga nhämirri nhuma ŋuli rom‐wiyaṉiyi ŋarrakunydja? Bitjan liŋgu nhuma ŋuli nhämanydja marrtji ŋarranha, nhäŋiniŋ' ḻakarama bitjanna. Ga nhumanydja ŋuli ḏalkarra'mirrinydja yolŋu walala buku‐wakmarama waŋa bitjan warray, ‘Yaka warray ŋanapurru nhuna ŋuli dhika nhäŋiniŋ' ḻakaramanydja. Nhä dhika ŋanapurru djämanydja djarrpi'kuŋalanydja?’”
MAL 1:7 Ga ŋayinydja waŋana Garraynydja balanydja buku‐wakmaraŋala, bitjarrana ḻakaraŋala, “Ŋunhinydja mundhurr‐wekanharanydja nhumalaŋguŋu ŋarraku yätjnha yanana wal'ŋu. Wiripunydja nhuma ŋuli gäma ŋarraku lili mundhurr‐wekanharawu yätjmirrina dhikana, yakana ŋamakurru' wal'ŋu.” Ga nhumanydja ŋuli dhä‐wirrka'yun lili ŋanyana bitjan, “Nhä dhika ŋayi yukurra yätjthirrinydja ŋuli?”
MAL 1:8 Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Mäkiri'‐witjurra ga ŋäka, ŋarranydja yurru ḻakaramana nhumalaŋgu. Nhumanydja ŋuli ŋunhi gäma wäyinnha mundhurr‐wekanharawu ŋarrakunydja rerrimirrinhana ga bambaynhana ga bunhdhurrnhana. Nhä dhuwalayinydja? . . . manymak wo yätj? Yätjnha yanana ŋunhiyinydjayi, ga ŋuriŋiyinydjayi romdhu nhuma ŋuli ŋarranhanydja wakalkumana. Nhaltjan ŋayinydja yurru ŋuriŋi buŋgawayunydja gal'ŋu ŋurruŋuyunydja yolŋuyu? . . . Ŋunhi nhe yurru wekama wäyinnha rerrimirrinydja ŋunhi nhanŋu? Ŋayaŋu‐djulŋithirrinydja? märrama ŋayi yurru ŋunhiyi nhokuŋu? . . . ga wekama nhuŋu ŋunhi nhäku nhe yurru ŋäŋ'thun?”
MAL 1:9 Ga nhuma ḏalkarra'mirri walala yolŋu'‐yulŋu, nhuma ŋuli gawaw'yun Godkala waŋa bitjan, “Garray, guŋga'yurra ŋanapurrunha. Garray, wekaŋa ŋanapurruŋgu ŋamakurru' wal'ŋu,” bitjandhina nhuma ŋuli bukumirriyamanydja nhanukala, yurru ŋayinydja Garraynydja ŋuli yakana ŋurikiyinydjayi mäkiri'‐witjun nhumalaŋgalaŋuwu bukumirriyanharawuywunydja, liŋgu nhuma ŋuli yaka wekama ŋamakurru' nhanŋu.
MAL 1:10 Yo, ŋayi Garraynydja waŋa yukurra bitjan gam', “Wanhaka dhika be ḏalkarra'mirrinydja yolŋu, ŋunhi ŋayi yurru dhaḻ'yun dhurrwara wäŋa? . . . märr yurru walala ŋuruŋu yolŋu'‐yulŋuyu yakana gäma rerrimirrinhanydja ŋula nhänhanydja wäyinnha? Yakana ŋarra yukurra ŋuriŋiyinydja malaŋuyu ŋayaŋu‐djulŋithirri ŋuli, ga yakana ŋarra yurru märrama balanyarayinydjayi mundhurr nhumalaŋguŋunydja goŋbuy wekanhara.
MAL 1:11 “Yurru yalalaŋumirriyunydja ŋunhinydja yolŋu walala yurru märr‐ŋal'yunna ŋarrakalanydja yukurra yäkulili birrka'mirriŋurana wäŋaŋura ḻiw'marama, beŋuru ŋunhi walu marrtji walma, yana liŋgu ga ŋunha bala gulŋiyirri ŋayi yurru marrtji walu ŋunhi. Yo, birrka'mirriŋurana walala yurru bathan marrtji buŋgan bäwny'tja ŋarraku, buku‐ŋal'yunarana manapanara, ga ŋunhiyinydjayi walalaŋguŋu mundhurr‐wekanharanydja ŋarra yurru ŋaḏupthunna yana märramana, liŋgu yuwalknha yanana yurru ŋunha mulkurunydja yolŋu walala märr‐ŋal'yun yukurra ŋarrakalaŋuwunydja yäkuwu, ga ḻakarama ŋarranha yurru waŋarr ḻakaramana.
MAL 1:12 Yurru nhumapinydja ŋarrakuwaynydja ŋunhi yolŋu walala gal'ŋu, nhuma ŋuli wakalkumana yäku ŋarranhanydja, ŋunhi nhuma ŋuli waŋa yanapi ŋunhi ŋarrakunydja barŋ ŋula nhä wakalŋu nhäŋiniŋ'. Nhuma ŋuli waŋa ḻakarama yolŋu'‐yulŋuwala bitjan, ‘Ŋunhi nhuma ŋuli gäma wäyin mundhurr‐wekanharawu rerrimirri ŋula nhä malanha, ŋunhinydja manymak warrpam'.’
MAL 1:13 “Ga wiripunydja nhuma ŋuli ḏalkarra'mirri walala yolŋu'‐yulŋu waŋa bitjan, ‘Ŋanapurrunydja marrtji märr‐yawaryunna dhuwala dhiyaŋu djämayu. Garraywunydja dhuwala dhukarr ḏälnha mirithirrina, gumurr‐wuṉḏaŋarrnha,’ bitjandhi nhuma ŋuli waŋanydja, bala nhuma ŋuli djäma nhepina nhokalaynha nhe ḏukṯukthu, yakana nhe yurru dhäruk ŋarranha märrama. Nhä dhuwalayinydja? . . . manymak wal'ŋu? . . . ŋunhi nhuma ŋuli mundhurr‐wekama Garraywu ŋunhi manaŋinyarawuy wäyin ŋula yolku dhulŋuŋu? Ga ŋunhiyi ŋunhi nhuma ŋuli wekama Garraywu rerrimirrinha ga bunhdhurrnha wäyinnha, nhä ŋunhiyinydjayi? . . . ŋamakurru'? Yakana yana ŋarra yurru ŋaḏupthun ga märrama ŋunhiyinydjayi be nhänydja nhäŋiniŋ'tja nhumalaŋguŋu.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
MAL 1:14 “Yo, ŋunhi ŋayi yurru yolŋuyu ŋayathama yukurra ḻatju' dhika wäyin, yurru ŋayinydja yurru gäma rerrimirrinha ga bunhdhurrnha warray ŋarrakunydja, liŋgu ŋayi ŋuli guyaŋirri yanapi yurru ŋayi mayali'‐wama ŋarranha, ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu yurru märrama ŋarrakuŋunydja yätjthi yana, yaka ŋamakurru'. Liŋgu ŋarranydja dhuwala ŋurruŋu wal'ŋu buŋgawa, ga yäkunydja ŋarraku be wal'ŋu bathala yana. Ŋunhanydja ŋunhi mulku'‐mulkurunydja yolŋu walala marŋgi ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja ŋuli dhä‐ḏir'yun dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, bala walala ŋuli rom‐wiyaṉiyirrina ŋarrakunydja.” Bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
MAL 2:1 Yo, Garraynydja Ganydjarr‐ḏumurrunydja wal'ŋu Waŋarr waŋa yukurra ŋurikala ḏalkarra'mirriwalanydja yolŋu'‐yulŋuwala bitjanna, “Ŋäka nhumanydja. Dhuwala ŋunhi ŋarra romdja nherrara gam' nhumalaŋgu.
MAL 2:2 Ŋuli nhuma yurru yakanydja mäkiri'‐witjun ga märrama dhäruk ŋarranha, märr yurru ŋuruŋu yolŋu'‐yulŋuyu nhämana ŋarrakunydja ḻatju' ŋunhi rom nhumalaŋgalanydja, bala ŋarranydja yurru djuy'yunna‐wala yana marina nhumalaŋgu; nhuma yurru ŋayaŋu‐yätjthirrinydja wirrki wal'ŋu yana ŋarrakuŋunydja, yakana ŋarranydja nhumalanha yurru goŋmirriyama biyapulnydja, liŋgu ŋarrakunydja dhäruk nhuma bitjarra wakalkuŋala warray, yanapi ŋarrakunydja ŋunhi dhäruk ŋula nhäna nhäŋiniŋ'nha.
MAL 2:3 Yo, nhumalaŋgu yumurrkuny'tja yurru rirrikthunna marrtji ŋayaŋu‐yätjthirrina dhikana wal'ŋu, ga ŋunhi nhuma yurru gäma rerrimirrinha wäyinnha ŋarraku, bala ŋarranydja yurru ŋuliŋuruyi dhurri'na märrama ŋunhiyi wäyinnha, bala ŋämiṉna ŋarra yurru nhumalanhana, märr yurru walala märramanydja nhumalanha, bala gäma ŋunhana dhukun'lilina djalkthun, rrambaŋikumana yanana ŋunhina malanha ŋunhi nhuma gäŋala lili ŋarraku.
MAL 2:4 Ga ŋuliwitjandhinydjayi nhe yurru marŋgiyirrina, ŋunhi ŋarrapi wekaŋala romdja ŋarrakuway nhumalaŋgala djäkalili ḏalkarra'mirriwala walalaŋgala, mala‐wunharawuywala ŋurikala Lepaywala, bala nhuma yurru djämanydja ŋunhi yana liŋgu romdja, ŋunhi ŋarrapi nherrara nhumalaŋgu.
MAL 2:5 Ŋäthilinydja ŋunhinydja wal'ŋu ŋarra nherrara dhawu' nhumalaŋgala, märr nhuma yurru nhina yukurra walŋa ga ŋayaŋu‐yal'yunara yana, märr yurru nhuma märr‐ŋal'yun ŋarraku ga dhäruk-märrama ŋarranha. Yuwalk yana nhumalaŋgu märi'munydja Lepaynydja yäku rom‐wiyaṉiyina ŋarrakunydja; ŋayi märr‐ŋal'yurruna ŋarrakala yäkulili, ga dhäruk‐märraŋala ŋarranha ŋayi.
MAL 2:6 Ga ŋunhalanydja ŋunhi ŋurruŋuranydja ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyu walalay yukurrana marŋgikuŋala yolŋu'‐yulŋunha dhunupa yana ŋamathaŋala wal'ŋu; walala ḻakaraŋala yukurrana nhäyinyara dhunupa ga nhäyinyara yätj bitjarra, liŋgu ŋurruthaŋalanydja ŋunhiyi yolŋu walala ḏalkarra'mirri mala yukurrana marrtjina galki gal'ŋu yana ŋarrakala. Yo, ŋunhiyi walalawuynydja yukurrana nhinana ŋamathaŋala dhika wal'ŋu ŋayaŋu‐dhunupa, ga bitjarrayi liŋgu walala yukurrana gatjpaḻ'maraŋala guḻku'nha yolŋunhanydja walalanha, gatjpaḻ'maraŋala beŋuru romŋuru yätjŋurunydja ga dhukarrŋuru.
MAL 2:7 Yo, ŋarrapi ŋunhiyinydjayi djäma wekaŋala ŋurikiyinydja ḏalkarra'mirriŋuwu walalaŋgu, märr bini walala marŋgikunha yukurranha yolŋu'‐yulŋunha, märr yurru walala ŋunhi yolŋunydja walala yuwalkkuma yana marŋgiyirri gal'ŋu Godkunydja Garraywunydja ga nhanukalayŋuwu romgu yana, liŋgu ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja walala ŋarrakuway yana dhäwu'mirri walala.” Bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
MAL 2:8 “Yo, ga nhumanydja ḏalkarra'mirri walala gatjpaḻ'yurruna warray ŋuliŋuruyi dhunupaŋurunydja dhukarrŋuru, bala marŋgikuŋala yolŋu'‐yulŋunhanydja djarrpi'kuŋalana dhikana wiripuyaŋalana, bala walalanydja yana dhumbal'yurrunana, bala galkinana yukurrana ŋunhiwalana yätjlilina romlili, liŋgu ŋuriŋi nhumalaŋgala djarrpi'yu dhärukthu. Liŋguna nhuma bakmaraŋala ŋunhiyi dhawu'nha ŋunhi ŋarra nherrara nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala Lepaywala.
MAL 2:9 Ga dhiyakuyinayi märrwu yolŋuyu walalay ŋunhi Yitjuralpuyŋuyunydja miṯtjiyu ŋuli nhäŋiniŋ'‐ḻakaramana yukurra nhumalanha, yakana walala yurru nhumalaŋgala märr‐ŋal'yun, ga mäkiri'‐witjun nhumalaŋgalayŋuwu dhärukku, liŋgu nhumapinydja yakana yukurra marrtji ŋarrakalaynydja gal'ŋu romgurru ga dhukarrkurru. Ga ŋunhi nhuma ŋuli marŋgikuma ŋarrakunydja yolŋunha walalanha, bala yakana nhuma ŋuli rrambaŋikumanydja bukmaknha, yana nhuma ŋuli waŋa bitjanna, ‘Bäythi,’ bitjanna, ŋunhi nhumalaŋgala ŋuli galkiwuyyunydja gurruṯu'mirriyu bakmarama ŋarrakunydja rom.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
MAL 2:10 Yo, nhuma yolŋu walala ŋuli waŋa bitjan, “Yaka warray ŋanapurrunydja bakmaraŋala ŋunhiyi dhawu', ŋunhi Godthu ŋayipi nherrara ŋanapurruŋgalaŋuwala märi'muwala. Birrka'mirri muka ŋanapurruŋgu gurruṯu'mirrinydja, liŋgu bukmak ŋunhi bäpurru' ga miṯtji waŋganyguŋu muka bäpa'mirriŋuwuŋunydja mala‐wunharawuy, ga ŋanapurrunydja ŋuli rrambaŋikuma wal'ŋu bukmaknha yolŋunha.” Bitjan nhuma ŋuli waŋa, liŋgu nhumanydja Yitjuralpuyŋuyunydja ŋuli ḏarramuwurruyu märra'‐marrama mulku'‐mulkurunhana dhäykawurrunha beŋuwuynha barrkuwuynha wäŋawuy, ŋunhi walala ŋuli buku‐ŋal'yun be nhäkuna bothinyarayŋuwuna waŋarrwu.
MAL 2:11 Yuwalk yana nhuma dhuwurr‐yätjthina witjarr'yurruna Godnhanydja, liŋgu dhiyala gay' Djurutjalamdja ga buku‐ḻiw'marama, nhuma bitjarra Godkunydja Buṉbunha ŋunhi wakalkuŋalana, yakana ŋunhiyinydjayi biyapulnydja wäŋa ḏarrtjalk gal'ŋu, ganaŋ'thunara Godkunydja nhanŋuwaynydja, liŋgu nhuma ḏarramuwurruyu ganarrana ŋurukuy Yitjuralpuyŋunhanydja miyalknha walalanha, ŋunhinhanydja ŋunhi walala ganaŋ'thunara yolŋu walala, nhanŋuway yana Godku dhulŋuŋu, bala märraŋala nhuma wiripunhana dhäykanha, ŋunhinhana ŋunhi ŋayi ŋuli buku‐ŋal'yun wiripuŋuwuna waŋarrwu bothinyarayŋuwuna nhäŋiniŋ'kuna.
MAL 2:12 Yo, yuwalk yana ŋayi yurru Godthunydja gulkthunna ga ŋaŋ'‐ŋaŋdhunna birrka'mirrinhana yolŋunhanydja ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yätjkuma bitjandhiyi. Bäyyi ŋayi ŋunhi be ḏalkarra'mirri ŋayi yolŋu, wo wakinŋu gali'wuy yolŋu, yakana yurru ŋayi Godthu märramanydja ŋaḏupthundja ŋurikiyi nhanukalaŋuwu mundhurr‐wekanharawuywunydja, yakana ŋayi ŋunhiyinydjayi yurru biyapulnydja nhanŋuway gal'ŋu Godku.
MAL 2:13 Yo, nhuma ŋuli ŋäthinyamirrina wal'ŋu dhikana galkina ŋunhilina Godkalana barŋŋura, liŋgu yakana ŋayi yurru Godthunydja märrama nhokuŋu ŋunhiyi wekanhara.
MAL 2:14 Bala nhuma ŋuli dhä‐wirrka'yun waŋa bitjanna, “Nhäku warray ŋayi Godthunydja yakanydja märraŋala ŋanapurruŋguŋu mundhurr‐wekanhara? Nhäku warray ŋayi yakanydja ŋanapurrunha goŋmirriyama ŋuli yukurra?” Ga ŋarra yurru ḻakaramanydja nhumalaŋgu bitjanna gam'. Godthunydja yurru yakana nhumalanha goŋmirriyama, liŋgu nhuma bakmaraŋala dhawu' ŋunhi, ŋunhi nhuma nherrara bitjarrayi. Yo, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi nhe yuṯanydja yolŋu, nhe märraŋala miyalknha nhuŋuway, ga dhawu'‐nherrara nhe Godkala yäkuyu; nhe dhawu'mirriyaŋalanydja ŋunhi miyalknha, ŋunhi nhenydja yurru nhina waŋganyŋura, galki nhuma gal'ŋu yana yurru gupaḏalŋu‐wala, bitjarra nhe. Bala ŋayi Godthunydja dhambay‐manaparana nhumalanha waŋganyguŋalana, märr yurru nhumanydja maṉḏa märrmany'tja waŋganynha rumbalnydja, yakana biyapul märrma'. Nhäku warray ŋayi ŋuli Godthu dhambay‐manapan märrma'nhanydja Yitjuralpuyŋunha maṉḏanha, waŋganygumanydja maṉḏanha? Yo, ŋayi bitjarrayinydjayi waŋganyguŋalanydja nhumalanha Yitjuralpuyŋunhanydja maṉḏanha, märr yurru nhumalaŋgu ŋunhi yumurrkuny'tja nhanŋuway yana Godku Garraywu. Ga dhiyakuyinayi märrwu nhuma yurru yaka ganan nhumalaŋguway nhuma dhäykanha, ŋunhi nhe märraŋala ŋäthili gal'ŋu ŋanya, yana nhe yurru nhinanydja yukurra ŋurikalaŋumirri liŋgu waŋganygalaŋumirri, ga yakana märraŋa ŋula wiripuŋunhanydja yolŋunha mulkurunhanydja, ŋunhi ŋayi yaka nhanŋuway Godku gal'ŋu yolŋu.
MAL 2:16 Yo, ŋayi Garraynydja, Yitjuralwunydja ŋunhi God waŋa yukurra bitjan, “Ŋapa‐nherraṉmirrina ŋarra yukurra mel‐nyaŋ'thunna ŋurikiyinydjayi romgu gananminyaramirriwunydja, ŋunhi nhe ŋuli ŋayaŋu‐yätjkuma nhuŋuway nhe miyalknha, ga djuy'yunna, gonha'yunna ŋanya. Yo, nhuma ŋunhi ŋarrakunydja yolŋu walala yurru dharraḏakunhamiya nhunapinyay nhe ŋunhi mel‐ŋamathinyaramirrinydja, märr yurru nhe yaka muka bakmarama dhawuny'tja, ŋunhi nhe nherrara nhokalaŋuwala miyalkkala yäkuyu ŋuriŋi Garraywala.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
MAL 2:17 Yo, nhumanydja ŋunhi bitjarra Garraynhanydja märr‐yawaryunmaraŋalana ŋuriŋi dhärukthu nhumalaŋgalay. Ga waŋa nhuma ŋuli dhä‐wirrka'yun bitjan, “Nhaltjan dhika ŋanapurru ŋanya ŋuli märr‐yawaryunmaramanydja?” bitjan. Djawaryun ŋayi yukurra ŋayaŋu‐ḏaḏawyunna ŋuriŋinydja nhumalaŋgala dhärukthu, ŋunhi nhuma ŋuli waŋa bitjan, “Godthu ŋuli ḻakarama ŋunhi dhuwurr‐yätjmirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha ‘ŋamakurru'mirri’ bitjan. Wirrki ŋayi Godtja ḏukṯuk yätjmirriwunydja yolŋuwu walalaŋgu,” bitjan nhuma ŋuli. Ga wiripunydja nhuma ŋuli waŋa bitjan, “Wanhaka dhika ŋayi be Godtja? Nhätha dhika ŋayi yurru bunanydja, bala dhä‐ḏir'yundja dhuwurr‐yätjmirrinha?”
MAL 3:1 Ga ŋayi Godtja ŋunhi Waŋarrnydja wal'ŋu buku‐wakmaraŋala balanydja bitjarrana, “Yuwalk ŋarra yana yurru djuy'yun ŋarrakuway ŋarra dhäwu'mirrinhanydja ŋathil'yun, ŋayi yurru ŋarraku dhukarrnydja yäkthun baṉarra'kuma. Nhuma yukurra dhukarr‐nhäma nhanŋu ŋuli Garraywu, ga yuwalk ŋayi yurru marrtjinydja lili; waḏutjana yana ŋayi yurru marrtjinydja nhanukalay ŋayi Buṉbulilinydja. Galŋanydja nhuma yukurra nhina goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu yanana dhukarr‐nhänharayunydja ŋurikalayinydja ŋunhi ŋayi yurru marrtji lili, ga yuwalk yana ŋayi yurru marrtjinydja lili, ga djämanydja ŋayi yurru bitjan yana liŋgu ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala ŋäthili.
MAL 3:2 Yol warray dhika yurru walŋanydja yukurra nhina, ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyinydja maḻŋ'thun? Yol warray yurru dhärra yukurra ḏarrtjalktja gumurrŋura nhanukalanydja? Liŋgu ŋayinydja ŋunhi balanyara biyaku ŋuli ḏäl rurrwuyunaramirri girri', ŋunhi ŋayi yurru moy'nha ŋunhi winya'yunmarama buwayakkuma ŋuriŋi muḻmuḻ'yu girri'ŋuru; balanyarana ŋayi ŋunhiyi bitjan gurtha, ŋunhi ŋayi yurru ŋatŋatthun yukurra, nhära yurru, dhulwir'nha ŋunhi warrkuḻuma, barrkuwatjkuma ŋayi yurru dhukun'nha ŋuliŋuruyi yuwalkŋuŋuru yukurra. Yo, yolŋuyu ŋuli nhina djäma ḏarrtjalkkuma, dhukun' ŋuliŋuru djalkthun garwarrwarr'ŋuru gurthayu, yana liŋgu ga ŋayinydja yurru ŋunhiyinydjayi girri' djeŋarrany'tja ḏarrtjalktja, miḻŋ'‐miḻŋdhunarana yanana, gänana ŋayipina ŋula nhämiriwnha. Ga bitjandhiyina ŋayi yurru Garrayyunydja djäma yukurra ḏarrtjalkkuma ŋunhi ḏalkarra'mirrinhanydja yolŋu'‐yulŋunha, märr yurru walala gäma mundhurrnydja Garraywu ŋayaŋuyu ḏarrtjalkthu yana.
MAL 3:4 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja Garrayyunydja ŋaḏupthunna yurru märramana ŋunhiyi mundhurr‐wekanharanydja yolŋu'‐yulŋuwuŋu Djudapuyŋuwuŋunydja ga Yitjuralpuyŋuwuŋunydja; ŋayi yurru märramanydja ŋaḏupthunna‐wala yana walalaŋguŋu mundhurr‐wekanharanydja, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi ŋäthili ŋunhi wal'ŋu.”
MAL 3:5 Yo, ŋayi Waŋarrnydja Godtja waŋana bitjarra, “Galkina ŋarra yurru marrtjina yulŋunydja mala‐yarr'yunarawunydja nhumalaŋgu, ga yuwalkkuma yana ŋarra yurru baḏuwaḏuyun ga dhä‐ḏir'yunna ŋunhinydja yolŋu'‐yulŋunha dhuwurr‐yätjmirrinhanydja gal'ŋu, warrpam'thunna yana‐wala rumbal‐winya'yunmaramana, ŋunhinha walalanha mangaṯa'mirrinha yolŋu'‐yulŋunha ga marramba'mirrinha ga bothinyaramirrinha ḻakaranhamirrinha walalanha, ga ŋunhinha walalanha ŋunhi walala ŋuli gombu'‐gumbuma marrtji ŋurruwuykmirrinha yolŋunha walalanha, ga muŋdhu'‐muŋdhunna ŋuli ŋunhi yolŋunha goŋmiriwŋuranydja, yolŋumiriwnhanydja ŋunhi, ga ŋunhinha walalanha ŋunhi walala ŋuli nhäŋiniŋ'‐ḻakarama ŋunhi mulku'‐mulkurunha yolŋu'‐yulŋunha. Yo, ŋunhiyinydja malanha warrpam' ŋunhi walala yaka yukurra ŋarraku märr‐ŋal'yun ga dhäruk‐märrama ŋarranha, walala yurru yana murrmurryunna, ga yakana walala yurru nhina yukurra walŋanydja.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
MAL 3:6 Yo, Garraynydja yukurra waŋa bitjanna, “Ŋarranydja dhuwala Garray Waŋarr djambimiriw, yakana ŋarra ŋuli djambi ga bilyu'‐bilyun ŋuli yukurra, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋarra yakanydja nhumalanha baḏuwaḏuyurruna warrpam'thurruna, nhumalanhanydja dhuwalinydja ŋunhi nhuma Djaykupkuŋu mala‐wunharawuy walala.
MAL 3:7 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhumalaŋgu märi'munydja walala bilyurruna ḏiltji‐wekaŋala ŋarrakunydja, yaka walala yukurrana nhinana ŋuriŋi ŋarrakalanydja romdhu, ga nhumanydja bitjarrayi yana ḏiltji‐wekaŋala ŋanydjaḻa'yurruna ŋarraku, ga yakana nhuma dhäruk märraŋala ŋarranha. Gonha'yurrana dhuwalayi nhumalaŋguway nhuma romnhanydja, ga roŋiyiyana lili marrtjiya ŋarrakalana, bala ŋarranydja yurru märr‐roŋiyirrina nhumalaŋgunydja, bala goŋmirriyamana ŋarra yurru nhumalanha.” Ga nhumanydja dhä‐wirrka'yurruna ga waŋana bitjarra warray, “Nhaltjanna dhika ŋanapurru yurru roŋiyirrinydja nhokala? Yaka warray ŋanapurru nhuna dhika meṉguŋalanydja? Nhä dhika ŋanapurru djämanydja dhuwurr‐yätjkuŋalanydja?”
MAL 3:8 Ga ŋayi Godtja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Manymak muka ŋunhi yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru manaŋirri ŋulaŋuru Godkalanydja? Yaka warray, yurru nhumanydja yukurra manaŋirri warray ŋarrakunydja.” Ga dhä‐wirrka'yun nhuma ŋuli yukurra Godnha bitjanna, “Wanhawitjan dhika dhukarrkurru nhuŋu ŋanapurru manaŋirrinydja ŋuli yukurra?” Ga ŋayi Godtja buku‐wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Ŋunhi nhuma yurru märrama ŋula nhänydja, nhumanydja bini ŋunhi gulk‐gulkthuna muka 10‐gunha ŋarrakunydja, ga ŋurruŋunydja ŋunhi waŋganydja ŋarraku ŋäthilinydja nhuma bini wekanha, liŋgu ŋunhiyinydjayi ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋarrakuway dhulŋuŋu, ga bitjanayi liŋgu nhuma bini wekanhayi wiripunydja malanha yänana, mundhurrnha ŋarraku. Yurru nhumanydja ŋuli yaka warray ŋarrakunydja wekama nhä ŋunhi ŋarrakuway dhulŋuŋu, wo ŋula nhä,
MAL 3:9 ga dhiyakuyinayi märrwu nhuma bukmakthirrina nhinanydja yukurra mariŋurana yana ŋula nhämiriwŋurana dhäparknha, liŋgu bukmakthu nhuma bäpurru'yunydja yukurra manaŋirrina ŋarrakala.
MAL 3:10 Bilyurrana walala dhipuŋuruyi nhumalaŋgalaynydja nhuma dhukarrŋuru. Biyakana gulk‐gulkthurrana nhä nhe ŋuli märrama 10‐guŋana, ga wekaŋa ŋurruŋunydja ŋunhiyi ŋarraku waŋganydja, ga gäŋa lili ŋarrakalana ŋunhana Buṉbulili, ga wekaŋana mel‐yarrkthunamiriw yana, märr yurru ŋunhalanydja ŋarrakalanydja ŋunhi ruwamŋuyirri muka ŋorra, dhaŋaŋ muka mirithirri. “Ma' biyaka mak gatjarr'yurra ŋarranha. Wekaŋa ŋarrakunydja maŋutji‐yarrkthunamiriw, ga nhumanydja yurru nhämana ŋunhi ŋarranydja yurru ŋunha djiwarrny'tja ḻapmaramana, ga rarryunna yana‐wala nhumalaŋgunydja yurru biyapulnha wal'ŋu buku‐yattjatkumana, maŋutji‐yarrkthunamiriw warray.
MAL 3:11 Yo, ŋathanydja yurru ŋuthan nhumalaŋgu dhapirrkthirri wal'ŋu dhika ŋatha‐mäypamirriyirri, ga bitjandhi liŋgu borumdja yurru dhirrimukthirri dhika guḻku'yirri; yakana yurru ŋula nhäyunydja marrtji buku‐ḏarrkthundja nhokuŋu ŋunhi ŋuthanmaranharawuynydja, liŋgu ŋarrapina ŋunhiyi yurru gunganhamirriyamanydja, galmumanydja yurru ŋathanydja ga borumdja, gukuma yurru ŋunhinydja ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji baḏuwaḏuyunarawu nhokalaŋuwu.” Bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
MAL 3:12 “Yo, ŋuruŋu wiripu‐guḻku'yunydja miṯtjiyu yolŋuyu walalay yurru nhämana, bala walala yurru ḻakaramanydja nhumalanha bitjanna ‘Goŋmirriyanhara Garraywuŋuna nhumanydja,’ bitjanna yurru, liŋgu nhumalaŋgu wäŋanydja yurru djingaryun ŋanyana dhikana dhapirrkthirrina wal'ŋu.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
MAL 3:13 Yo, ŋayi Garray waŋana bitjarra gam'. “Nhuma yukurrana waŋana dhäruktja yätjnha ŋarraku.” Ga nhumanydja waŋana bitjarra warray, “Nhaltjarra dhika ŋanapurru waŋana djarrpi'kuŋalanydja yätjkuŋalanydja?”
MAL 3:14 Ga ŋayi Garraynydja waŋana buku‐wakmaraŋala bitjarra, “Bitjarra nhuma waŋana, ‘Nhäku ŋanapurru yurru mukthundja yana djäma Garraywu yukurra? Ŋunhi ŋanapurru ŋuli dhäruktja märrama ŋanya Garraynha, ga nhina ŋamathamanydja dhikanydja wal'ŋu, ga nhä dhika ŋayi ŋuli wekama buku‐ruŋinyamaranharawuynydja ŋanapurruŋgu? Bäyŋu warray! Ŋanapurru ŋuli waŋa wuyunarawu ŋanapurruŋgalayŋuwu yätjku, ga ŋayinydja ŋuli yaka warray ŋanapurrunha goŋmirriyama.
MAL 3:15 Wiripunydja ŋanapurru ŋuli nhäma ŋunhinha yolŋunha ŋunhi ŋayi bathala‐ḻakaranhamirri ŋuli, ŋayinydja yukurra nhina ŋuli ŋunhi galŋa‐djulŋithirri warray dhika warray, goŋmirriyirri warray ŋuli. Ga ŋunha ŋunhi dhuwurr‐yätjmirri gal'ŋu, walalanydja ŋuli märrama birrka'mirri warray, nhäku walala djäl. Walala ŋuli gatjarr'yun yana ŋanya Godnha walalaŋgalay walala ŋuriŋi yätjthu romdhu, ga ŋayinydja ŋuli walalanha yaka warray be dhä‐ḏir'yundja.’ Bitjan nhuma ŋuli wiripunydja waŋa.”
MAL 3:16 Bala ŋunhinydja walala yolŋu'‐yulŋu ŋunhi walala ŋuli rom‐wiyaṉiyirri yukurra Garraywu, walala waŋanharamina yukurrana walalawuy, bitjarra waŋanharamina Garraywalaŋuwuy, nhäyinyara ŋayi dhunupa wal'ŋu, bitjanmina walala yukurrana ŋunhi waŋanharaminanydja. Ga ŋayinydja Garrayyunydja ŋäkula warray, bala ŋayi wukirrina marrtjina djorra'lilina yäkuna walalanha ŋunhiyinydja walalanha yolŋu'‐yulŋunha ŋunhi walala ŋuli rom‐wiyaṉiyirri nhina, ga märr‐nherraṉmirri gal'ŋu nhanukalay yäkulili. Yo, ŋayi wukirrina marrtjina yäkunydja ŋunhiyi walalanha, märr yurru ŋayi yaka meṉguma ŋula waŋganynha, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi yurru buku‐ruŋinyamarama wekama yolŋu'‐yulŋuwu.
MAL 3:17 Yo, ŋayi Garrayyunydja ḻakaraŋalana yukurrana walalanhanydja bitjarrana gam'. “Ŋunhayinydja walala yurru ŋarrakuwaynha gal'ŋu yanana dhulŋuŋuna märryu‐ḏapmaranharamirrina wal'ŋu, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi ŋarra yurru djäma dhawar'maramana ŋunhi nhä ŋarra yukurrana dhawu'mirriyaŋala ŋäthili. Yo, ŋunhiyinydja ŋayaŋu‐nherraṉminyaramirrinydja walala yurru ŋarrakuwaynha yanana wal'ŋu dhulŋuŋuna, yakana ŋarra yurru walalanha dhä‐ḏir'yun rrambaŋikumanydja ŋurikala yätjmirriwalanydja wal'ŋu, yana ŋarra yurru mel‐wuyunna walalaŋgu, bitjanna bitjan bäpa'mirriŋu yurru gurrum'thun dhika nhanukalaŋuwu ŋayi gäthu'mirriŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli dhäruk ŋanya märrama.
MAL 3:18 “Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi nhuma yurru nhäma dharaŋanna, ŋunhi dhuwurr‐ŋamakurruny'tja ga dhuwurr‐yätjmirrinydja barrkuwatj yana walala yulŋunydja ŋarrakalaynydja maŋutjiŋura; yaka ŋarra ŋuli nhäma walalanha rrambaŋikumanydja. Liŋgu ŋarra yurru buku‐ruŋinyamarama yulŋunydja ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yukurra dhäruk‐märrama, walalanydja yurru yukurra märrama ŋamakurru'na yanana bitjanna liŋguna, gupaḏalnha‐wala yurru. Ga ŋunhinydja walala ŋunhi walala dhuwurr‐yätjmirri wal'ŋu, ŋunhi walala yukurra yaka dhäruk‐märrama ŋarranha ga djäma ŋarrakala romdhu, walalanhanydja yurru baḏuwaḏuyun gupaḏalkumana‐wala yanana wal'ŋu. Liŋgu ŋunhi maṉḏa märrmany'tja, ŋamakurru' ga yätj barrkuwatj yana, yaka maṉḏa yurru märrama rrambaŋikumanydja ŋarrakuŋu ŋulinyaramirriyunydja dhä‐yawar'yunaramirriyunydja waluyu.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja.
MAL 4:1 Yo, Garraynydja Godtja yukurra waŋa bitjan gam'. “Ŋäka dhuwala dhäruk. Galki yurru ŋunhi ḻanydjat‐ḏumurrunydja wal'ŋu yolŋu ga dhuwurr‐yätjnhanydja ŋunhinydja baḏuwaḏuyunna warrpam'thunna, nhärana yurru‐wala warrpam'nha gurthayuna ŋuriŋina. Yo, yolŋuyu ŋuli barrkuwatjkuma ŋathanha ŋuliŋuru dhukun'ŋurunydja, ga dhuŋgur'yunna ŋayi yurru ŋunhi dhukun'nhanydja gurthayuna, ga bitjandhina ŋarra yurru ŋunhi yolŋu'‐yulŋunha ḻanydjat‐ḏilkurrunhanydja, ŋunhi ŋayi ŋuli garrwar‐ḻakaranhamirri ŋanyapinyay ŋayi, ga ŋunhinha walalanha ŋunhi walala ŋuli djäma yätj wal'ŋu dhuwurr, yana ŋarra yurru warrpam'thunna baḏuwaḏuyundja walalanha dhawar'maramana, ga yakana yurru ŋula waŋganydja nhina yukurra walŋa.
MAL 4:2 “Ga ŋurikalayinydjayi walalaŋgala ŋunhi walala ŋuli dhäruk-märrama ŋarranha, ga rom‐wiyaṉiyirri ŋarraku yäkuwu, ŋarrakunydja yurru ŋayaŋu‐dhunupayinyarayunydja ŋunhi walalanha baḏarraŋ'kumana walŋakumana, bitjanna bitjan ŋuli walu gaŋgathirri, bala bathanna ŋayi yurru, walŋa‐wekamana ŋuriŋiyi goŋdhuna. Bala nhe yurru nhinanydja yukurra walŋana yanana ŋarrakalana ŋuriŋina walŋayu, ga dhawaṯthundja nhuma yurru yänana‐wala, wapthu'‐wapthunna dhikana goŋmirriyirrina galŋa‐djulŋithirrina, bitjanna bitjan wäyin buliki yuṯa ŋuli wapthu'‐wapthun yukurra galŋa‐djulŋithirrina, ŋunhi ŋayi yurru dhawaṯthundja‐wala yänana ŋuliŋuruyi ḻoḻuŋurunydja.
MAL 4:3 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi ŋarra yurru djäma dhawar'marama bukmak nhä malanha ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala, nhumanydja yurru muŋdhu'‐muŋdhunna ŋunhi marrtji dhuwurr‐yätjmirrinhanydja wal'ŋu, bitjanna bitjan yolŋuyu ŋuli dhukun'nha ŋunhi muŋdhu'‐muŋdhun nhanukalay ŋayi djalkiriyu.
MAL 4:4 “Guyaŋiya ŋunhi romnha ŋunhi ŋarra wekaŋala ŋarrakalaŋuwala djämamirriwala Mawtjitjkala ŋunhala ŋunhi bukuŋura Djäniya yäkuŋura. Dhäruktja märraŋa ŋunhiyi, ŋunhi ŋarra wekaŋala nhanukala bukmakku yana ŋarrakalaŋuwu yolŋu'‐yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwunydja, ga biyaka marrtjiyanydja yukirriya ŋuriŋi bili yana romdhunydja.
MAL 4:5 “Yuwalk yana ŋarra yurru djuy'yundja nhumalaŋgu djawarrkmirrinha yolŋunha Yelatjanha yäkunha, ŋayi yurru marrtji ŋäthilinydja, ga yurruna ŋunhiyinydja walu Garraywunydja yurru buna, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi yurru Godthu warrpam'thunna baḏuwaḏuyun yana yätjnhanydja ŋunhi, ŋuriŋina nhanukalay ŋayi bathalayuna wal'ŋu ganydjarryu.
MAL 4:6 Yo, ŋuriŋiyi djawarrkmirriyunydja yurru bilmarama ŋayaŋuna ŋunhinha bäpa'mirriŋunhana walalanha, märr yurru walala yuwalkkuma yana märryu‐ḏapmaramanydja walalaŋguway walala yumurrku'nhanydja. Ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru bilmaramayi ŋayaŋu ŋunhinydja walalaŋguway yumurrku'nhanydja, märr yurru walala yuwalkkuma yana märryu‐ḏapmarama märr‐ŋamathirrinydja wal'ŋu walalaŋgalaŋuwu ŋäṉḏi'mirriŋuwunydja walalaŋgu ga bäpa'mirriŋuwunydja. Ŋuli walala yurru yolŋu'‐yulŋu yakanydja bilyun ga nhina waŋganyŋuranydja, ŋuriŋi bili ŋarrakalanydja romdhu, bala dhuwalanydja wäŋa yurru baḏuwaḏuyunna yanana, warrpam'thunna yurru, ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu ŋunhi ŋarra yurru marrtji lili.” Ga bitjarra ŋayi Garray waŋananydja. Ga dhuwalanydja dhawar'yunna yukurra Malakaywuŋunydja dhäwu'.
MAT 1:1 Dhuwalanydja dhäwu' Garraywalaŋuwuy Djesu-Christkalaŋuwuy, ŋurikalaŋuwuy ŋunhi ŋayi dhiyala dhawal-wuyaŋinanydja yolŋu yana, ŋulaŋuru liŋgu yarraṯaŋuru Giŋ-Daypitkala, ŋunhi ŋayinydja Daypittja dhawal-wuyaŋina dhipuŋuru Yipurayimgala yarraṯaŋuru.
MAT 1:2 Yo, ŋunhi Yipurayimdja bäpa'mirriŋu Yitjakku-na, ga Yitjaktja bäpa'mirriŋu Djaykupku, ga Djaykuptja bäpa'mirriŋu Djudawu ga nhanukalaŋuwu gutha'mirriŋuwuna walalaŋgu,
MAT 1:3 ga Djudanydja bäpa'mirriŋu Beratjku ga Djärawu, ŋunhi maṉḏaku ŋäṉḏi'mirriŋunydja Dayma, ga Beratjtja bäpa'mirriŋu Yitjurungu, ga Yitjurundja bäpa'mirriŋu Rämgu,
MAT 1:4 ga Rämdja bäpa'mirriŋu Minatapku, ga Minataptja bäpa'mirriŋu Nätjungu, ga Nätjundja bäpa'mirriŋu Djamangu,
MAT 1:5 ga Djamandja bäpa'mirriŋu Bawatjku, ga ŋäṉḏi'mirriŋunydja nhanŋu Bawatjku Rayapnha, ga Bawatjtja bäpa'mirriŋu Wopitku, ga ŋäṉḏi'mirriŋu nhanŋu Wopitku Rothnha, ga Wopittja bäpa'mirriŋu Djitjiwu,
MAT 1:6 ga Djitjinydja bäpa'mirriŋu Daypitkuna, ŋunhi ŋayina ŋurruŋunydja buŋgawanydja, Giŋ-Daypitnha. Ga ŋunhiyinydja ŋayinydja Daypittja bäpa'mirriŋu Djalamanguna, ga ŋäṉḏi'mirriŋunydja nhanŋu Djalamangu ŋunhina miyalk ŋunhi ŋayi ŋäthilinydja Yurayawu miyalk,
MAT 1:7 ga Djalamandja bäpa'mirriŋu Riyapalamgu, ga Riyapalamdja bäpa'mirriŋu Bayitjawu, ga Bayitjanydja bäpa'mirriŋu Watjawu,
MAT 1:8 ga Watjanydja bäpa'mirriŋu Djutjapatku, ga Djutjapattja bäpa'mirriŋu Djoramgu, ga Djoramdja bäpa'mirriŋu Yutjayawu,
MAT 1:9 ga Yutjayanydja bäpa'mirriŋu Djothamgu, ga Djothamdja bäpa'mirriŋu Wayatjku, ga Wayatjtja bäpa'mirriŋu Yitjakayawu,
MAT 1:10 ga Yitjakayanydja bäpa'mirriŋu Manatjawu, ga Manatjanydja bäpa'mirriŋu Wayman'ku, ga Wayman'tja bäpa'mirriŋu Djotjayawu,
MAT 1:11 ga Djotjayanydja bäpa'mirriŋu Djakanayawu ga nhanukalaŋuwu gutha'mirriŋuwu walalaŋgu, ga ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi ŋayi Djakanaya yukurrana nhinana, bala miriŋuyunydja walalay yindilkuŋalana Yitjuralnhanydja yolŋu'-yulŋunha walalaŋgiyingalayŋuŋuru wäŋaŋuru, bala wäŋalili yäkulili Bapilunlilina.
MAT 1:12 Ga ŋuliŋuru dhäŋuru ŋunhi walala yindilkuŋala Yitjuralpuyŋunha bala Bapilunlili, bala Djakanayanydja bäpa'mirriŋu Djiyaltiyalwu, ga Djiyaltiyalnydja bäpa'mirriŋu Djarapapulwu,
MAT 1:13 ga Djarapapulnydja bäpa'mirriŋu Wapiyuwu, ga Wapiyunydja bäpa'mirriŋu Layakimgu, ga Layakimdja bäpa'mirriŋu Watjuwu,
MAT 1:14 ga. Watjunydja bäpa'mirriŋu Djätukku, ga Djätuktja bäpa'mirriŋu Waykimgu, ga Waykimdja bäpa'mirriŋu Yiliyutku,
MAT 1:15 ga Yiliyuttja bäpa'mirriŋu Layatjawu, ga Layatjanydja bäpa'mirriŋu Mathangu, ga Mathandja bäpa'mirriŋu Djaykupku,
MAT 1:16 ga Djaykuptja bäpa'mirriŋu Djotjipkuna, ŋunhi ŋayi dhuway'mirriŋu Merriwuna, ga Merrinydja ŋäṉḏi'mirriŋu Djesuwuna, ŋurikina ŋunhi ŋayi Garray wäwungunhara Godkuŋuna, yäku Christnha.
MAT 1:17 Ga märrma'-goŋ ga ḏämbumiriw bäythinyaragäthu'mirriŋu walala Yipurayimgala, bala Giŋ-Daypitkalana, ga biyapul märrma'-goŋ ga ḏämbumiriw bäythinyara gäthu'mirriŋu walala Daypitkalaŋuŋuru, ga yana liŋgu ga ŋulinyaramirriyuna ŋunhi miriŋuyu yindilkuŋala gukuŋala Yitjuralpuyŋunha bala Bapilunlilina, ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuru biyapul märrma'-goŋ ga ḏämbumiriw bäythinyara gäthu'mirriŋuwalana walalaŋgalaŋuŋuru, bala ŋunhinydja ŋuliŋuruyinydja bala Garraynha dhawal-wuyaŋina Djesu-Christnha, ŋunhiyina ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala be ŋäthili.
MAT 1:18 Ga bitjarrana ŋayi Djesu-Christtja dhawal-wuyaŋina munatha'ŋuranydja gam', ŋäṉḏi'mirriŋunydja nhanŋu ŋunhi Merrinydja ḻuni miyalk, yaka ŋayi märraŋala ḏarramunhanydja ŋula, liŋgu ŋayi ŋunhiyinydjayi dhäyka dhawu'mirri Djotjipku yäkuwu. Yurru ŋäthili yana, yurruna maṉḏa märranhamina, ŋayi Merrinydja ŋunhi yothu'mirriyinana Garrkuḻukkalana ŋuriŋina Birrimbirryu Godkalana.
MAT 1:19 Ŋayi Djotjipthu ŋäkula ŋunhi Merrinhanydja yothu'mirriyinyarana, bala ŋayi galŋa-yätjthinana dhika. Yo, Djotjiptja ŋunhiyi dhuwurr-dhunupa ŋayi yolŋu, yaka ŋayi djäma ŋula nhä mari; yaka ŋayi ḏukṯuk Merriwunydja gora-wekanharawu, bala ŋayi guyaŋina yukurrana bitjarrana, “Yakana ŋarra yurru ŋanya dhuwala märramanydja, yana ŋarra yurru gananna ŋanya, gonha'yunna gupaḏalkumana.”
MAT 1:20 Yo, bitjarrayi ŋayi ŋunhi yukurrana guyaŋinanydja, bala ŋayi Garraywu ŋunhi djiwarr'wuy dhäwu'mirrinydja maḻŋ'thurrunana nhanukala Djotjipkala bukaway'kurruna. Ga bitjarrana ŋayi ŋunhi dhäwu'mirrinydja yolŋu waŋana, “Way Djotjip gäthu'mirriŋu Daypitku, yaka nhe barrariya. Märraŋana ŋunha Merrinhanydja, ŋayi yurru nhuŋuna miyalk, liŋgu ŋunhi yothuny'tja ŋayi yukurra gäma ŋulaŋuru Birrimbirrwuŋu Garrkuḻukkuŋu, yaka ŋula yolku yolŋuwu.
MAT 1:21 Yo, Merriwuŋu yurru dhawal-wuyaŋirrinydja yothuny'tja ḏarramu, ga yäkunydja ŋanya nhe yurru nherraṉ Djesu, liŋgu ŋayinydja yurru ŋunhi walŋakuma nhanŋuway miṯtjinha, buwayakkuma walalaŋgu yurru yätj malanha.” Bitjarrana ŋayi ŋunhi djiwarr'wuyyunydja yolŋuyu ḻakaraŋala yukurrana Djotjipkalanydja.
MAT 1:22 Ŋäthilinydja benydja baman'tja, Garrayyu ḻakaraŋala yukurrana ŋuliwitjarra dhäwu'-ḻakaranhamirriwala nhanukalaŋuwala, ŋayi waŋana ḻakaraŋala bitjarra,
MAT 1:23 “Ḻuni' yurru dhäyka yothu'mirriyirri, ga ḏarramu ŋunhi yothuny'tja yurru dhawal-wuyaŋirrinydja nhanukuŋu, ga yäkunydja yurru ŋunhiyi yothuny'tja ‘Yimanyuwal’ bitjan, liŋgu mayaliny'tja ŋunhiyi yäku ‘Godtja dhiyalami ŋilimurruŋgala galki.’” Yo, dhuwalayinydjayi dhäruk wukirriwuy ŋäthiliwuy yana wal'ŋu, yurru yuwalkthi ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi Merri yothu'mirriyinana ŋuriŋina Garrkuḻukkalana Birrimbirryu.
MAT 1:24 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi waŋana ŋanya yukurrana djiwarr'wuyyu yolŋuyu, goḏarr'mirrinydja ŋayi gaŋgathina Djotjip, marrtjina ŋayi bala, ga märraŋalana ŋanya Merrinha nhanukalaynha ŋayi wäŋalili, bitjarra liŋgu bitjarra ŋunhi dhawu'mirriyu ḻakaraŋala nhanŋu.
MAT 1:25 Yurru yaka ŋayi ŋunhi Djotjipthu yuwalktja märraŋalanydja ŋanya, yana ŋayi djäka marrtjina, barrkuwatj yana maṉḏa nhinananydja yukurrana, yana liŋgu-u-u ga yothu ŋunhi dhawal-wuyaŋina. Bala ŋayi Djotjipthu yäkunydja nherrara ŋanya Djesuna.
MAT 2:1 Yo, Djesunydja ŋunhi dhawal-wuyaŋina Bithiliyim wäŋaŋura Djudiya makarrŋuranydja, ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi Giŋ-Yiritnha buŋgawanydja ŋuriki wäŋawunydja, yurru ŋayi Yirittja nhinana yukurrana Djurutjalam. Waŋganymirrinydja yolŋu walala ḻurrkun'nha bunana wäŋaŋura Djurutjalamdja beŋuru wäŋaŋuru barrkuŋuru birr dhimurru'ŋuruna, yurru walala ŋunhiyi gaḏamanmirrina dhikana ḻiya-djambatjmirrina yolŋunydja walala. Ga waŋganymirrinydja munhaku walala nhäŋala yuṯana ŋanyana ganyu' ŋunha gäraklili, bala walala waŋana bitjarrana, “Way, ŋuruŋunydja yukurra ḻakarama yuṯanhana buŋgawanha dhawal-wuyaŋinyara ŋuruku Djuwskuna malawu. Ŋilimurru gul' marrtjina, buku-ŋal'yunna nhanŋu.” Bitjarra walala waŋananydja, bala dhunupana yana marrtjinana.
MAT 2:2 Marrtjinanydja walala yukurrana-a-a weyinnha-a-a dhikana-a-a ga-ga-ga-ga-ga-a-a, yana liŋgu ga bunana Djurutjalam. Bala walala dhä-wirrka'yurruna bitjarrana, “Way, wanhaka dhika ŋayi be yuṯanydja buŋgawa, ŋunhi ŋayi märr-yawungu dhawal-wuyaŋirri Djuwskunydja miṯtjiwu ŋurruḏawalaŋu? Nhäŋala ŋanapurru nhanŋu ganyuny'tja, bala ŋanapurru marrtjinana lili dhipala beŋuru ya' dhimurru'ŋuru, märr yurru ŋanapurru buku-ŋal'yunna nhanŋu.”
MAT 2:3 Ga ŋayinydja ŋunhi Giŋ-Yiritthunydja ŋäkula, bala barrarina wirrkina; wirrkina ŋayi ŋayaŋu-yätjthina dhika. Ga bitjarra liŋgu ŋunhi Djurutjalambuyŋunydja galŋa-yätjthinayi nhanukala manapara, Giŋ-Yiritkala dhambay.
MAT 2:4 Bala ŋayi buŋgawayunydja ŋuriŋiyi dhambay-mana'-manaparana marrtjina ŋunhi rom-marŋgimirrinhanydja yolŋunha walalanha, ḏalkarra'mirrinha ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunha, ga rom-marŋgikunharamirrinha ŋunhi, bala ŋayi dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Wanhami dhika ŋayi Christtja yurru dhawal-wuyaŋirri?... Gunhu'wuŋunydja be dhawu'mirriyanhara? Nhaltjan dhika yukurra Djorra'yunydja ḻakarama?”
MAT 2:5 Ga walalanydja ḻakaraŋala buku-wakmaraŋala nhanŋunydja bitjarra, “Godkuŋu ŋunhi dhawu'mirriyanharanydja yolŋu dhawal-wuyaŋirri yurru ŋunhala Bithiliyim wäŋaŋura, makarrŋura Djudiya. Liŋgu ŋuriŋi dhäwu'-ḻakaranharamirriyunydja yolŋuyu wukirri yukurrana bitjarra gam',
MAT 2:6 ‘Nhuma yurru ḻakarama ŋunhiyinydjayi wäŋa Bithiliyimdja, makarr Djudiyanydja dharrpalnha, liŋgu ŋunhiliyinydjayi wäŋaŋura ŋurruŋuna yurru yolŋu dhawal-wuyaŋirri. Ŋayi yurru ŋunhiyinayi djäka yukurra ŋarrakalaŋuwunydja yolŋuwu walalaŋgu walalanydja yurru nhanukalana goŋŋura. Bitjarrayina ŋayi Godthu ḻakaraŋalanydja.’” Bitjarrayina walala yukurrana ḻakaraŋala Giŋ-Yiritkalanydja.
MAT 2:7 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Giŋ-Yirittja wäthurrunana walalaŋgu ŋurikiyi ḻiya-djambatjmirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala marrtjina beŋuru dhimurru'ŋuru, ḻuŋ'maraŋalanydja ŋayi walalanha gayul, bala dhä-wirrka'yurrunana bitjarrana, “Way, nhätha ŋunhi ŋayi ganyuny'tja maḻŋ'thun?” Bala walala ḻakaraŋalana nhanŋu.
MAT 2:8 Bala ŋayi Yiritthunydja walalanha djuy'yurrunana balayi Bithiliyimlilina, bitjarrana waŋana, “Gatjuy marrtjiya, ga ḻarruŋana ŋuriki yothuwunydja. Ga ŋunhi nhuma yurru maḻŋ'maramanydja ŋanya, ga liliyi roŋiyiyanydja ga ḻakaraŋayi ŋarraku, märr ŋarranydja yurru marrtji ga buku-ŋal'yun nhanŋu.”
MAT 2:9 Bitjarra ŋayi Yiritthunydja ḻakaraŋala walalaŋgu, bala walala marrtjinana yana. Ga ŋunhi walala marrtjina wäŋgaŋala yana dhukarrkurru bala, ga ŋayinydja ŋunhi ganyu' maḻŋ'thurruna walalaŋgala ŋunhiliyi, ŋunhiyi liŋgu ganyu' ŋunhi walala ŋäthili nhäŋala, yurru ŋayinydja yukurrana ŋuriŋi ganyu'yunydja ŋurru-warryurruna warray walalanha, ga walalanydja marrtjina malthurruna ŋuripayinydja ganyu'wa bala. Mukthurrunana yana walala yukurrana marrtjina bala ga-ga-ga-ga-a-a, yana liŋgu-u-u ga ḏaḏawyurruna ŋayi ŋunhiyi ganyu', bala ŋayi mundurrthinanydja dhärrana yukurrana ŋunhiliyina bäymana, ŋunhi wanhami ŋayi yukurrana yothu ŋunhi ŋorrana.
MAT 2:10 Walalanydja ŋunhi gaḏamanmirriyunydja yolŋuyu nhäŋala galŋa-djulŋithinana ŋunhi ganyu'nha.
MAT 2:11 bala walala gulŋiyinana dhunupana ŋunhimalayi buṉbulilinydja, bala nhäŋalana walala ŋunhi yothu'nhanydja, ŋayi yukurrana nhinana Merriwala galkina, nhanukalaŋuwala ŋäṉḏi'mirriŋuwala. Ga dhunupana yana walala ṉepaḻ-nyilŋ'thurrunanydja buku-ŋal'yurrunana nhanŋu ŋurikiyi yothuwunydja. Bala walala dhä-ḻapḻapmaraŋalana ŋunhi bathinydja malanha walalaŋguway, bala wekaŋala mundhurrnha, ḻatju'mirrina dhikana mel-wiḏi'mirrina nhä malanha, garwarrwarr girri', ga buŋgan ḻatju' dhika ŋanya bäw', ga weyika ŋämiṉarawuy yäku mer.
MAT 2:12 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala buku-ŋal'yurruna nhanŋu, dhunupana walala roŋiyinanydja walalaŋgiyingalaynha wäŋalili yana, yurru roŋiyinanydja walala wiripukurruna gali'kurru, liŋgu Godthu walalaŋgala ḻakaraŋala bukaway'kurru, “Yaka roŋiyiya balayi Yiritkalanydja,” bitjarra. Bala walala roŋiyinanydja wiripukurruna dhukarrkurru.
MAT 2:13 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala gaḏamanmirriyu ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu gonha'yurruna, ga biyapul ŋayinydja djiwarr'wuy, yolŋu maḻŋ'thurruna Djotjipku bukaway'kurru, bala waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Ma' gaŋgathiyana, ga märraŋayi yothunhanydja ga ŋäṉḏi'mirriŋunha nhanŋu dhuwaliyi, bala gonha'yurrana dhuwalanydja wäŋa waḏutjana. Marrtjiyana nhuma yurru winya'yunna bala Yetjiplilina, ga nhinanydja nhuma yurru ŋunhiliyi yukurra-a-a, yana liŋgu ga djuy'yun ŋarra yurru dhäwu' nhumalaŋgu. Galkina yurru Giŋ-Yirittja ḻarrumana dhiyakuyi yothu'wunydja, liŋgu ŋayi wirrki ḏukṯukthirri yukurra nhanŋu bunharawunydja.”
MAT 2:14 Ŋäkulanydja ŋayi Djotjipthu, bala dhunupana gaŋgathinana yana yakurrŋurunydja. Dhirr'yurruna ŋayi yothunhanydja ga ŋäṉḏi'mirriŋunhanydja, ga dhunupana walala marrtjinana ŋunhiyi, gonha'yurrunana wäŋanydja, ŋuriŋi liŋgu yana munhaku. Marrtjinanydja walala yukurrana ga-ga-ga-ga-ga-a-a, yana liŋgu ga bunana Yetjipnha, ga ŋunhalayina walala nhinananydja, ga bay ŋayi Giŋ-Yirit rakunydhina. Yo, dhäruk wukirriwuy dhärra yukurra dhäwu'-ḻakaranhamirriwuŋu yolŋuwuŋu bitjanara gam', “Ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja ŋarra wäthurruna ŋarrakalaŋuwu gäthuwunydja.” Ga yuwalk ŋunhiyi maḻŋ'thurrunanydja yana.
MAT 2:16 Ga ŋunhala Djurutjalamdja ŋayi yukurrana Giŋ-Yirittja galkurruna baḏak ŋuriki walalaŋgu gaḏamanmirriwu yolŋu'-yulŋuwu, yurru yakana walala roŋiyinanydja balayi. Galkurrunanydja ŋayi yukurrana-a-a, bala ŋayi yana dharaŋarana ŋunhi walala ŋanya mayali'-wilkthurruna, bala ŋayi maḏakarritjthinana mirithinana. Bala ŋayi djuy'yurruna nhanŋuway ŋayi ŋunhi miriŋunhana walalanha, waŋana bitjarrana, “Marrtjiya bala ya' Bithiliyimlili waḏutja, ga buŋanydja marrtjiya ḏarramuwurrunha yana djamarrkuḻi'nhanydja, bukmakŋura yana ŋunhiyi wäŋaŋura ḻiw'maraŋa, ŋulaŋuru yuṯaŋuru yothuwala ga yana liŋgu ga märr-bathalamirriwala djaṉ'tjaṉmirriwala wapthurra.” Yo, bitjarrayinydja ŋayi waŋana, liŋgu walala ŋuriŋi gaḏamanmirriyu nhanukala ḻakaraŋala ŋulinyaramirriyuyi waluyu.
MAT 2:17 Ŋäthilinydja be baman'tja dhäwu'-gänharamirriyu yäkuyu Djirimayayu ḻakaraŋala yukurrana dhiyakuyyi, ŋayi waŋananydja bitjarra gam',
MAT 2:18 “Ŋunhayi wäŋa Rämanydja rirrakaymirriyirrina yukurra, liŋgu yolŋu walala yukurra nyä'yunmirrina wirrkina dhikana wal'ŋu. Ŋunhiyi dhäyka Raytjulnydja yukurra ŋäthi nhanukalayŋu ŋayi yumurrku'wu, ŋäthinydja ŋayi yukurra ŋunhayi nhanukalayŋuwu ŋayi mala-wunharawuywuna walalaŋgu. Yakana ŋanya yurru ŋula yolthu marrparaŋ'kumanydja, liŋgu bukmakthinana nhanŋu yumurrkuny'tja murrmurryurruna marrtjina.” Ga yuwalkthina yana ŋunhiyi maḻŋ'thurrunanydja bitjarrayi, liŋgu ŋurikiŋi Giŋ-Yiritkuŋunydja bunhara djamarrkuḻi', walalanydja ŋuliŋuruyi yarraṯaŋuru Raytjulwala beŋuruna.
MAT 2:19 Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋayi Yirittja nhinana märr-gurririna, bala rakunydhinana. Ga ŋunhiyi maṉḏa märrmany'tja Merrinydja ga Djotjiptja, ga yothu Djesunydja mukthurruna yana ŋunhalayina nhinana yukurrana Yetjipnha wäŋaŋura. Ga biyapul ŋayi Godku dhäwu'mirri bunana Djotjipku bukaway'kurruyi yana, ŋayi waŋananydja bitjarrana,
MAT 2:20 “Gaŋgathiyana ga gonha'yurrana dhuwalanydja wäŋanha. Marrtjiya wäŋalili ŋunhana Yitjurallilina roŋiyiya, liŋgu ŋunhinydja walala liŋguna murrmurryurrunana, ŋunhiyinydja walala bukmaknha ŋunhi walala bini bunha dhuwalayi yothu'nha.”
MAT 2:21 Bala walala roŋiyina balayi Yitjuralliliyi, Djotjip ga Merri ga yothu.
MAT 2:22 Ga ŋunhi walala mulkananydja ŋunhiyi Djudiya wäŋa, bala walala barrarinana ŋunhiliyinydja, liŋgu walala ŋäkula Giŋ-Yiritku gäthu'mirriŋunha Yäkilayanha yäkunha, ŋayinydja yukurrana ŋunhi nhinana ŋurruŋu buŋgawa ŋurikiyi wäŋawu, dharapulŋura bäpa'mirriŋuwala nhanukalaŋuwala. Ga biyapul ŋayi God waŋana Djotjipkala bukaway'kurru, ḻakaraŋala bitjarra, “Yaka gulyurra dhiyalanydja wäŋaŋura Djudiyanydja,” bitjarra. Bala walala mukthurrunana marrtjina yukurrana-a-a, yana liŋgu-u-u ga Galalina wäŋaŋura makarrŋura.
MAT 2:23 Bala walala nhinanana ŋunhili Natjuripnha wäŋaŋura, liŋgu be ŋäthilinydja baman'tja Godkala dhäwu'-ḻakaranhamirriyu ḻakaraŋala ŋanya Djesunha bitjarra, “Walala yurru ḻakarama ŋunhiyi Godku dhawu'mirriyanharawuynhanydj ‘Natjurippuynha yolŋu,’ bitjan yurru.” Ga yuwalkthi yana ŋunhi bitjarrayinydja maḻŋ'thurruna.
MAT 3:1 Yo, Djon ŋunhi gäthu'mirriŋu Djakarrayawu ŋuthara yindiyinana, ga nhinananydja ŋayi yukurrana ŋayilpiŋura wäŋaŋuranydja Djudiya yäkuŋura, ga ŋunhalayinydja ŋayi yukurranha ŋuli marŋgikunhana ḻakaranha yolŋu'-yulŋuwa, liŋgu guḻku'na yolŋunydja walala marrtjinya ŋuli nhanukala ŋänharawunydja. Ga bitjanana ŋayi ŋuli ḻakaranhanydja gam',
MAT 3:2 “Way walala bilyurrana, bala gonha'yurrana nhumalaŋguway yätjtja malanha, liŋgu Godkunydja ŋunhi djiwarr'wuynydja wal'ŋu rom dhiyalamina, galkina yurru maḻŋ'thunna.”
MAT 3:3 Ŋäthilinydja baman'tja dhäwu'-gänharamirriyu Yitjayayu ḻakaraŋala yukurrana waŋganynha yolŋunha, ŋunhi ŋayi yurru marrtji dhuḏitj. Ŋayi wukirrinydja bitjarra gam', “Ŋunha ŋanhdharkŋura wäŋaŋura gawarrka'ŋura yolŋu yukurra djawarrkthun ḻakarama, waŋanydja ŋayi yukurra bitjan ŋunhayi, ‘Girri'-ŋamathiya ga yäkthurra gatjaḻ' Garraywu, liŋgu galki ŋayi yurru bunana; dhunupakuŋa biyaka dhukarr nhanŋu marrtjinyarawu.’” Yo, ga yuwalk yana ŋayi Djondhu yukurrana ḻakaraŋalanydja marŋgikuŋalanydja ŋunhiliyi ŋayilpi'ŋuranydja wäŋaŋura.
MAT 3:4 Ga dhaṯthunminyanydja ŋayi ŋuli girri'yunydja wäyingala barrwaṉ'thu, ga ḏapmaranhaminyanydja ŋayi ŋuli barrwan'thuyi yana biraḻ'yunydja, ga ḻukanhanydja ŋayi ŋuli ḏetjthinyara ga guku.
MAT 3:5 Ga guḻku'na yolŋunydja walala ŋuli marrtjinya balayi mäkiri'-witjunarawunydja nhanŋu, Djurutjalambuyŋu yolŋu walala ga ŋurukuy ŋunhi walala yukurranha ŋuli nhinanha Djudiyawuy makarrwuy, ga ŋurukuy ŋunhi walala ŋuli nhinanha galki Djodan mayaŋ'ŋura, bukmakthinyana walala ŋuli ḻuŋ'maranhaminyanydja marrtjinya ŋänharawunydja nhanŋu Djongu.
MAT 3:6 Ga guḻku'na yolŋunydja walala waŋana yukurrana bitjarra, “Yuwalk muka dhuwala ŋarranydja dhuwurr-yätj yolŋu. ŋarra yurru bilyunna, ga gananna ŋarrakuwaynydja ŋunhi yätj.” Bala ŋayi Djondhu ḻiya-ḻupmaraŋalana walalanha ŋunhiliyi mayaŋ'ŋuranydja Djodandja.
MAT 3:7 Ga bitjarrayi liŋgu walalanydja Rom-dharraymirrinydja walala marrtjina nhanukala Djongala, ga wiripu-guḻku' yolŋu walala yäku Djatutji mala, walala ḏukṯukthina ŋayi yurru Djondhu walalanha ḻiya-ḻupmaramayi. ŋayi Djondhunydja walalanha nhäŋala, bala waŋana bitjarrana, “Way, nhumanydja dhuwala yätjmirrina wirrkina, balanyarana bitjan bäpi ŋunhi. Nhuma yukurra yana milkunharamirri nhumalanha nhuma yanapi nhuma ŋamakurru'mirri, yurru nhumalaŋgalanydja romdhu ŋuriŋiyi yukurra yolŋu'-yulŋunha baḏuwaḏuyun warray. Nhumanydja yukurra guyaŋirri yanapi nhuma ŋuli waṉḏi winya'yurru Godkalanydja, märr yurru ŋayi yaka nhumalanha baḏuwaḏuyun dhä-dir'yun ŋula. Mak dhiyakuyi nhuma ḏukṯuk ḻiya-ḻupmaranharawunydja.
MAT 3:8 Ma' bilyurrana ga gonha'yurrana nhuŋuway yätjtja, ga djäma ŋamakurru'na. Dhärriya ŋamakurru' yana biyakana bitjan ŋuli dharpa dhärra yukurra borum guḻku'mirri.
MAT 3:9 Nhumanydja ŋuli guyaŋanhamirri yanapi nhuma manymak be, ga ḻakaranhamirri nhe ŋuli waŋa nhunapinyay nhe bitjanmirri, ‘Godthunydja yurru yakana ŋarranhanydja dhä-ḏir'yurru, liŋgu ŋarranydja dhuwala yarrataŋuru beŋuru Yipurayimgala muka,’ bitjan nhe ŋuli. Yurru yuwalk yana ŋarra ḻakaramanydja yurru gam': Ŋuli nhe yurru mukthundja yana yukurra marrtji, ḏälnydja nhuŋuway nhe ŋayaŋu, yakanydja yurru nhe gonha'yun nhuŋuway yätj, yuwalkkuma yana ŋayi yurru Godthunydja baḏuwaḏuyun nhuna dhä-ḏir'yunna. Dhuwalanydja gay' guṉḏanydja walala ḏälmirri, ga ŋayinydja Godtja ganydjarr-ḏumurru warray. ŋuli ŋayi ḏukṯukthirri yukurra, ŋayi yurru märrama dhuwalayi guṉḏanha malaŋunha, bala djäma yolŋukumana nhanŋuway ŋayi, märr yurru walalana ŋanya dhäruk märrama, bala nhina bitjanna yurru bitjan Yipurayimgu ŋunhi yumurrku'.
MAT 3:10 “Yo Gunhuny'tja yukurra dhärra girri'-ŋamathirri, goŋ-ḏakul'mirri djatthunarawu, ŋayi yurru djatthundja ŋula yana ḻukukurru dharpanhanydja malaŋunha, ŋunhinydja ŋunhi ŋayi borummiriw dharpa, bala ŋayi yurru djalkthunna walalanha gurthalilina.
MAT 3:11 “Ŋarranydja dhuwala gali'wuy yolŋu, märr ŋuli ya', ga ŋunhi waŋganydja yolŋu yurru marrtji dhuḏitjtja ŋarrakalanydja, ŋunhiyinydja yolŋu biyapulnha wal'ŋu ŋayinydja. ŋarranydja dhuwala yaka dhuwurr-dhunupa djämawunydja ŋula nhäku nhanukalaŋuwu, balanyarawunydja bitjan djapathuŋ'ku yupmaranharawu ga gänharawu nhanukalaŋuwu. ŋarranydja nhumalanha ŋuli yukurra ḻupmarama yana gapuyu warray, märr yurru nhuma yätjtja gonha'yunna, yurru ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu, ŋunhi ŋayi yurru marrtji dhuḏikurru ŋarrakalanydja, ŋayinydja yurru nhumalanha ḻupmarama Garrkuḻukthu warray Walŋayu ga gurthayu.
MAT 3:12 Ŋunhiyinydja yolŋu yukurra ŋayinydja dhärra girri'-ŋamathirri djarr'yunarawuna, ganaŋ'maranharawuna yolŋuwunydja walalaŋgu, balanyarawunydja bitjan ŋuli yolŋuyu djalk-djalkthun ŋatha birrali', ŋunhi ŋayi ŋuli ganaŋ'marama barrkuwatjkuma ŋuliŋuru dhukun'ŋuru. Bala ŋayi yurru ŋatha rumbalnydja wal'ŋu gurrunhan nhanukalay ŋayi wäŋalilina, ga dhukun'nhanydja ŋunhiyi yurru yana djalkthun gurthalilina walalanha, ŋunhimalana ŋunhi yukurra yurru nhära yana ŋultjithinyamiriwnha.” Ga bitjana ŋayi ŋuli Djondhu ḻakaranha yolŋu'-yulŋuwalanydja, ŋäthilimirriyanhanydja yukurranha walalanha ŋurikina ŋunhi ŋayina yurru Garraynha buna.
MAT 3:13 Yo, Djesunydja mukthurruna muka yana nhinana yukurrana Galali wäŋaŋura. Gaŋgathinanydja ŋayi, dhunupa marrtjinana bala Djodanlilina mayaŋlili, märr yurru ŋayi Djondhu ŋanya ḻiya-ḻupmarama ŋunhiliyi.
MAT 3:14 Yurru Djondja waŋana wiripuyaŋala warray bitjarra, “Nhenydja dhuwala ŋarrakala warray marrtjina?... ga ḻakaranharamina ḻupthunarawu? Ŋarranhanydja be nhe muka ḻiya-ḻupmaraŋa, liŋgu ŋarranydja dhuwala yaka dhuwurr-dhunupa bitjanarawuyi nhuŋunydja.”
MAT 3:15 Ga Djesunydja waŋana nhanukala Djongala bitjarra, “Nhenydja yurru dhiyaŋunydja-wala ŋarranhana ḻupmaraŋa, liŋgu dhuwalayina dhunupanydja dhukarr ŋunhi Gunhu'wuŋu nherraṉara.” Bala ŋayi Djon yuraŋalana nhanŋu, bala yana ḻupmaraŋalana ŋanya Djesunha.
MAT 3:16 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ḻupthunaraŋurunydja, ŋayi dhunupana marrtjina walmanana gapuŋurunydja, ga ŋunha djiwarrny'tja ḻapthurrunana, bala ŋayi Djondhu nhäŋalana Godkunydja ŋunhi Garrkuḻuknhanydja Birrimbirrnha, ŋayi marrtjina lili beŋuru djiwarr'ŋuru, rumbalnydja bitjan wäyin murryil; dhuryurrunanydja ŋayi marrtjina lili-i-i, bala yana nhinanana Djesuwala.
MAT 3:17 Bala walala rirrakaynydja ŋäkula, Godnha ŋayipina yukurrana waŋana djiwarr'ŋuruna, ga bitjarrana ŋayi yukurrana waŋananydja, “Dhuwaliyina ŋarrakuwaynydja Gäthu'mirriŋu marrkapthunaramirrinydja; wirrkina yana ŋarra yukurra goŋmirriyirrinydja nhanukala.” Bitjarrayina ŋayi Gunhu'yu ḻakaraŋalanydja ŋanya Djesunha.
MAT 4:1 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyi ŋunhi Djesu ḻupthurruna. bala ŋanya ŋayi Gunhu'wala Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu mel-warryurrunana gäŋala ŋayilpililina wäŋalili, märr yurru ŋanya ŋayi wakinŋuyu birrimbirryu ŋuriŋi buŋgawayu wal'ŋu mokuyyu gur'yun, gatjarr'yun yukurra yurru ŋanya Djesunha.
MAT 4:2 Bala nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiliyinydja weyinŋumirrina, yurru bäyŋuna ŋayi ŋula ŋathanydja ḻukana yukurrana, yana liŋgu ga waŋgany ŋaḻindi ga ḻurrkun' munha djuḻkthurruna nhanŋu, bala ŋayi wirrkina marrya'yinanydja.
MAT 4:3 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Ŋäṉuktja bunanana nhanŋu Djesuwu, bala waŋana bitjarrana, “ŋuli nhe be Gäthu'mirriŋu Gunhu'wunydja, ma' waŋiya dhuwala guṉḏanha walalanha, märr walala yurru ŋayaŋay'thirri nhuŋu.”
MAT 4:4 Bala ŋayi Djesunydja waŋana yaka'yurruna nhanukala bitjarra warray. “Gunhu'wu Dhäruktja wukirriwuynydja waŋa yukurra bitjan gam', ‘Yakana yurru yolŋu yukurra nhina walŋa dhiyaŋunydja yana ḻukanharayu ŋathayunydja. Birrka'mirrinydja dhäruk ŋunhi God ŋuli yukurra waŋa walŋamirri warray, ga ŋuriŋina liŋgu Godkalana dhärukthu yurru yuwalktja walŋa wekama yolŋuwu.’”
MAT 4:5 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋuriŋi buŋgawayu Ŋäṉukthu ŋanya Djesunha gäŋala ŋunhana Djurutjalamlilina, bala ŋayi ŋanya Djesunha nherraranydja ŋunhana yana Gunhu'walana Buṉbulili, bukulilina wal'ŋu yana.
MAT 4:6 Bala ŋayi waŋana ŋunhiyi ŋäṉuk bitjarrana, “Ŋuli nhe be Gunhu'wunydja Gäthu'mirriŋu, ma' mak wapthurra dhipuŋuruyi ŋunha ŋoylili, munatha'lili ŋunha ya'. Liŋgu Djorra'yunydja yukurra ḻakarama Gunhu'wala, bitjan gam', ‘ŋayi yurru waŋa muka nhanukalayŋuwala djiwarr'wuywalanydja walalaŋgala, dharraykuma nhuŋu walalanha, märr walala yurru nhuna gäma muka walalaŋgalay goŋdhu, märr yurru nhe yakana galkirrinydja, ga burakirri ŋula ḻukunydja nhe guṉḏalili.’ Ma' nhe wapthurra mak ŋunhamala munatha'lili.” Ga bitjarra ŋuriŋi yätjthu mokuyyu walamaraŋalanydja ŋanya Djesunha.
MAT 4:7 Ga biyapul ŋayi Djesuyu dhäruk buku-ruŋiyinyamaraŋala bitjarra, “Wiripunydja Gunhu'wu Dhäruk yukurra waŋa bitjan, ‘Nhe yurru yaka yana gatjarr'yurra Garraynhanydja, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi Waŋarr wal'ŋu Gunhu' nhuŋu.’”
MAT 4:8 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi garr'yurrunana ŋanya ŋuriŋiyi Mokuyyunydja ŋunhana buku-warrwarlilina wal'ŋu wäŋalili, bala ŋayi milkuŋalana nhanbala Djesuwa bukmaknhana bäpurru'nhanydja malaŋunha wäŋalili ga wäŋalili, ŋunhi nhäthinyara ḻatju' dhika wal'ŋu dhuwala wäŋa malanha ga rom.
MAT 4:9 Bala waŋananydja ŋanya ŋayi bitjarrana, “Nhäŋa ŋunha ya'. Bukmak ŋunha wäŋa malanha ŋarra yurru wekama nhuŋuna, nhena yurru ŋurruŋu buŋgawa ŋurukuyinydja malaŋuwu bukmakku yana, ŋuli nhe yurru ŋarrakala ṉepaḻ-nyilŋ'thundja, bala buku-ŋal'yun ŋarrakunydja.”
MAT 4:10 Bala ŋayi Djesunydja waŋana gukuŋalana ŋanya ŋäṉuknhanydja, “Gatjuy waṉḏiyana.” bitjarra, “Liŋgu Djorra'yu Gunhu'walanydja yukurra ḻakarama bitjan, ‘Nhe yurru ṉepaḻ-nyilŋ'thundja waŋganygala yana Garraywala, ŋunhi ŋayi nhuŋu Waŋarr; nhanŋuway yana waŋganygu nhe yurru buku-ŋal'yundja ga dhäruktja märrama.’”
MAT 4:11 Bala ŋäṉukthunydja ŋunhi gonha'yurrunana ŋanya Djesunha. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala bunanana, ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu walala, bala djäkana walala yukurrana nhanŋu Djesuwu, maranhu wekaŋalana ŋanya ŋunhiliyi ŋayilpiŋurana wäŋaŋura.
MAT 4:12 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru yolŋu walala miriŋunydja marrtjina, bala mulkanana ŋanya Djonnha. bala galkara ḻoḻulilina. Ga ŋunhi ŋayi Djesuyu ŋäkulanydja Djongalaŋuwuy, dhunupana yana ŋayi roŋiyinana balayi yulŋunydja Galalililina makarrlili.
MAT 4:13 Ŋurruthaŋalanydja ŋayi marrtjina Natjuriplili, ga nhinana ŋunhiliyi märr-gurriri, ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina Gapaniyamlilina Gapaniyamdja dhuwalanydja wäŋa raŋina gapu guḻun Galalina yäku, makarrŋuranydja Djapalan'na ga Napalina, ga ŋunhalayina ŋayi yukurrana Djesu nhinananydja.
MAT 4:14 Liŋgu be ŋäthilinydja baman'tja dhäwu'-gänharamirriyu wukirri Yitjayayunydja bitjarra,
MAT 4:15 “Nhuma yolŋu walala ŋunhi nhuma nhina yukurra Djapalan ga Napali wäŋaŋura, ŋunha makarrŋura gali'ŋura Djodan mayaŋŋura, galki gapu guḻun Galali; Nhuma mulku'-mulkuru yolŋu walala ŋäka dhuwala dhäruk gam':
MAT 4:16 Nhuma ŋuli nhinanha yukurranha ŋäthilinydja wal'ŋu bukumunha'ŋura muka, yaka muka nhuma marŋgi yana Godku, bala nhuma nhäŋalana biyapulnha wal'ŋu djarraṯawun'nhana. Nhinanhanydja nhuma ŋuli yukurranha rakunydhinyaramirriŋura romŋuranydja, yurru nhumalaŋgunydja yuṯana ŋunhiyi walu djaḏaw'yurruna, liŋgu djarraṯawun'tja yuwalkthi ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja nhumalaŋgu dhipaliyi.”
MAT 4:17 Yo marrtjinanydja ŋayi Djesu ŋunhimalayi wäŋalili, bala dhunupana yana ŋayi djawarrkthurrunana yukurrana ḻakaraŋalana yulŋunydja; ŋayi ŋuli ḻakaranhanydja yolŋu'-yulŋuwala bitjana, “Bilyurra ga gonha'yurrana nhuŋuway nhe yätjtja dhuwurr, liŋgu djiwarr'wuynydja Godkunydja Rom liŋguna bunanana, dhuwalana galkina nhumalaŋgalana.” Bitjanayina ŋayi ŋuli Djesuyu ḻakaranhanydja walalaŋgu.
MAT 4:18 Waŋganymirri ŋayi yukurra Djesu marrtji raŋikurru bala, gali'kurru Galalikurru guḻun'kurru gapukurru, bala ŋayi nhäma märrma'nha gutha'-manydjinha, ŋarirri'-djämamirrinha maṉḏanha. Djäymannha, ga wiripunydja ŋayi yäku Beta, ga Wandurunha, maṉḏa yukurra ŋarirri' dhiṯthu'-dhiṯthun ganybuyu.
MAT 4:19 Bala ŋayi Djesunydja gulyun, ga waŋa bitjanna, “Way maṉḏa, go malthurra maṉḏa ŋarrakuna. ŋarranydja yurru nhumalanha marŋgikuma dhuwala djämawu, nhuma yurru gaṯmarama märrama yolŋunhana, ŋarrakuna ḻuŋ'marama.”
MAT 4:20 Ga dhunupana maṉḏanydja ŋunhi gonha'yurrunana ganybunydja, bala malthurrunana maṉḏa yana Djesuwu.
MAT 4:21 Marrtjina walala bala ga-ga-ga-gaaa, ga biyapul ŋayi nhäŋala märrma'nhayi wäwa'manydjinha, Djayimnha ga Djonnha, ŋunhiyinydja gäthu'mirriŋu maṉḏa Djipitiwuna, yurru djämanydja maṉḏa yukurrana bäpa'mirriŋuwala galki, girri'-ŋamathaŋala walala yukurrana ŋunhiyi ganybunha ŋarirri'wuna räkunharawu. Ga ŋunhi ŋayi Djesuyu nhäŋalanydja maṉḏanha, dhunupana ŋayi gawaw'yurrunana maṉḏaku, “Way maṉḏa, malthurrana lili ŋarrakuna go,” bitjarra.
MAT 4:22 Ga dhunupana maṉḏanydja yana gonha'yurrunana ŋunhiyi dhamam' ga bäpa'mirriŋunha maṉḏakuway, bala malthurrunana maṉḏa nhanŋuna Djesuwuna.
MAT 4:23 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesu marrtjina yukurrana ḻiw'maraŋala Galalikurruna ŋarakakurru wäŋakurru, ga ŋunhi ŋuli ŋayi marrtjinya ŋula wäŋalilinydja, djunama ŋayi ŋuli marrtjinya buku-ŋal'yunarawuylili buṉbulili, ga ŋunhili ŋayi ŋuli yukurranha ḻakaranha yolŋu'-yulŋuwalanydja, marŋgikunha Godkalaŋu Romgu. Ga bitjanayi liŋgu ŋayi ŋuli marrtjinya ḏukmaranha ŋula nhäwuy rerriwuy malaŋuwuy.
MAT 4:24 Ga dhäwuny'tja ŋunhi baḻaka'yurrunana, bala bukmakthuna yolŋuyu ŋäkulanydja ŋanya ŋunhiliyi wäŋaŋura Djiriyanydja ŋarakaŋura, bala walala yukurrana marrtjinanydja gäŋala rerrimirrinhanydja walalanha bala Djesuwala, burrpuy'mirrinhana, ga mokuywalaŋumirrinha birrimbirrmirrinha ŋunhi yolŋunha, ga bundhurrnhana, ga dharraḏamirrinhana, ga ŋula nhänha bambaynhana yolŋunha. Bala Djesuyunydja walalanha ḏukmaraŋala bukmakkuŋalana yana ŋula nhäwuy ŋunhi rerriwuy.
MAT 4:25 Bala guḻku'na dhika ŋula nhämunha'na yolŋu walala ŋuli yukurranha malthuna nhanŋu Djesuwunydja birrka'mirriŋuruna dhikana wäŋaŋuru, Galaliŋuru ga biyapul ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru märrma'ŋuru ḏämbumirriŋuru, ga Djurutjalamŋuru ga Djudiyaŋuru, ga ŋulaŋuru bala makarrŋuru gali'ŋuru mayaŋ'ŋuru Djodanŋuru, liŋgu guḻku'na dhika yolŋunydja walala malthurruna yukurrana nhanŋu Djesuwu.
MAT 5:1 Yo, guḻku' mirithirri yolŋu walala marrtji ḻuŋ'thun nhanukala Djesuwala, ga ŋunhi ŋayi Djesuyu nhäŋala walalanha ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja, bala ŋayi marrtji ḏuwaṯthunna bala, ga nhina bukulilina, ga walalanydja marrtji nhanŋu malthunaramirrinydja walala ḻuŋ'thunna nhanukala, bala ŋayi marŋgikumana walalanha, ḻakaramana marrtji walalaŋgu bala. Ga dhuwalana ŋunhi ŋayi ḻakaramanydja romdja malanha gam': Mathuyu 5:3-12 (True happiness)
MAT 5:3 “Way walala, ŋäka ŋamathaŋa,” bitjan ŋayi Djesu waŋanydja. “Nhäthu dhika ŋuli yolŋu yuwalktja wal'ŋu ŋoy-ŋamathirri nhina? ŋarra yurru ḻakaramana nhumalaŋgu dhuwala, balanyarana gam', “Yolŋu yurru nhina yukurra goŋmirriyirrinydja dhikanydja wal'ŋu ŋunhi ŋayi yurru dharaŋanmirri ŋunha ŋayaŋu nhanŋuway ŋayi dhäpark ŋula nhämiriw, liŋgu ŋunha bukmak nhä ŋayi yukurra Godthu ŋayathama ŋurikinayi yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋayaŋu-dhaparknha.
MAT 5:4 “Yo, ŋayaŋu-djulŋithirri nhe yurru yana wal'ŋu yulŋunydja ŋunhi nhe ŋuli ŋayaŋu-warwumirriyirri ŋula nhäyu romdhu malaŋuyu, liŋgu ŋayi yurru Godthunydja nhuna ŋayaŋu-ḏälkuma warray, marrparaŋ'kuma warray.
MAT 5:5 “Ga nhenydja, ŋunhi nhe ŋayaŋu-dharraḏa wal'ŋu, ŋunhi nhe yaka wanaŋa-ḏumurru ga buŋgawa-ḻakaranharamirri nhe yurru yakana, nhe yurru wirrkina dhika goŋmirriyirri ŋayaŋu-djulŋithirrina, liŋgu Godthu yurru wekama dhuwala munathany'tja wäŋa ga bukmak nhä malanha nhokalana goŋlili.
MAT 5:6 “Ga wiripunydja nhe yurru ŋayaŋu-djulŋithirri ŋunhi, ŋunhi nhe yukurra märryu-ŋupan wirrki wal'ŋu Godkalaŋuwu ŋamakurru'wu romgu, bitjanna bitjan ŋuli marrya' ŋunhi yolŋu wirrki yana ŋayaŋuyu-ŋupan ŋathawu ḻukanharawu; ŋayipi yurru Godthu nhunanydja maranhu-wekama, bala nhe yurru märr-ḏaw'yunna ŋuriŋiyi Godkalanydja, bala ŋayaŋu-djulŋithirrina nhe yurru yulŋunydja.
MAT 5:7 “Ga ŋunhi yolŋu mel-wuyunaramirri, ŋayinydja yurru nhina yukurra goŋmirriyirrina wal'ŋu dhikana, liŋgu nhanŋunydja ŋurikiyinydja Godtja ŋayipinydja yurru mel-wuyundhi.
MAT 5:8 “Ga bitjandhi liŋgu ŋunhinydja yolŋu ŋayaŋu-ralkthunara yurru nhina yukurra goŋmirriyirriyi yana, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi walalay yolŋuyu ŋayaŋu-ralkthunarayunydja yurru nhäma yukurra mälkumana Godnha.
MAT 5:9 “Ŋunhi nhe yolŋu mari-ḏaḏawmaranharamirrinydja, balanyaranydja bitjan nhe yurru gunyambi'manydjinha maṉḏanha dhambay-manapan, märr yurru maṉḏa waŋganydhirri, ŋayi yurru nhuna Godthunydja ḻakarama ‘ŋarraku gäthu’ bitjanna, bala nhenydja yurru goŋmirriyirrina ŋayaŋu-djulŋithirrina wal'ŋu.
MAT 5:10 “Ga ŋuli nhuna yurru yolŋuyu ŋayaŋu-yätjkumanydja, liŋgu nhe yukurra nhina ŋunhi ŋamakurru'ŋura Godkala romŋura, nhenydja yurru ŋunhiyi mukthun yana ŋayaŋunydja nhuŋu ŋayaŋu-djulŋithirri, liŋgu ŋunhala djiwarr'ŋuranydja nhe yurru nhina yukurra galkina wal'ŋu Godkalana.
MAT 5:11 “Yaka ŋayaŋu-yätjthiya ŋunhi nhuna yurru beyarrmakkuma ŋula yolthunydja yolŋuyu, bala ŋayaŋuna-wutthun nhuna, ga waŋa birrka'mirrina nhä malanha dhäruk nhuŋu, liŋgu nhe ŋunhi ŋarraku. Yo, ŋuli walala yurru bitjandhi bothirrinydja ḻakaranhamirri nhuna, nhenydja biyaka ŋayaŋu-djulŋithiya, goŋmirriyiya dhika wal'ŋu, liŋgu ŋunhala djiwarr'ŋuranydja Godthunydja yurru nhuŋu wekama biyapul warray wal'ŋu buku-yattjatkunhara. Ŋäthilinydja be baman' yolŋu'-yulŋuyu ŋuli yukurranha ŋayaŋu-yätjkunha dhäwu'-gänharamirrinhanydja walalanha bitjanayi, ga liŋguna walalanydja ŋunha gulŋiyinana Godkala wäŋalilina. Ga nhenydja yurru bitjandhi liŋgu nhina yukurra ŋunhala galŋa-djulŋithirri dhika wal'ŋu, ŋunhi dhiyalami nhe ŋuli burakirri yukurra liŋgu nhanukala yäkuyu.” Bitjarrayina yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja nhanukalaŋuwu ŋayi malthunaramirriwunydja walalaŋgu.
MAT 5:13 “Yo, nhumanydja dhuwalanydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi ŋarrakuway malthunaramirri walala yurru rom ŋamathiya nhiniya, liŋgu nhumanydja dhuwala balanyara bitjan moṉuk ŋunhi dje'la. Yo, dje'lanydja dhuwala ḻatju'; dhiyaŋuyinydja yukurra ŋathana dhäkay-ŋamathinyamirriyama. Ga ŋunhi yurru ŋayi dje'la dhäkaymiriwyirrinydja, ŋunhiyinydja nhäŋiniŋ'nha yanana, bala yurru yana warrkuḻumana ŋunhiyi yulŋunydja, liŋgu yakana yurru ŋula yolthu dhäkaymirriyama biyapulnydja ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi yurru dhäkaynydja ŋula winya'yun; ŋunhiyinydja yana yurru djalkthunna-wala, ga yolŋuyu walalay yukurra yurru muŋdhu'-muŋdhunna, ŋunhi walala yurru marrtjinydja yukurra. Ga nhumanydja dhuwala balanyarayina bitjan dje'la yana dhiyakuna wäŋawu. Nhiniyanydja ŋamathaŋa walala, märr yurru dhuwalanydja wäŋa ŋamathirri wal'ŋu ŋuriŋiyi nhokala romdhu.
MAT 5:14 “Yo, nhumanydja dhuwala balanyara bitjan djarraṯawun' dhiyaku wäŋawu. ŋunhi ŋuli wäŋa dhärra yukurra bukuŋuranydja wal'ŋu, bäyŋuna yurru ŋunhiyi wäŋa ŋula djuḻuḻ'yundja yukurra dhärra; bukmakthuna yolŋu'-yulŋuyu yurru nhämanydja yana. Ga biyakayi nhumanydja dhärriya yukirriya ŋamathaŋa yana, märr yurru yolŋuyu walalay nhäma yukurra ḻatju' dhika rom ŋunhi nhokalanydja.
MAT 5:15 “Yo, ga ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋuyu dhuŋgur'yun lanhdhirrany'tja, yakana ŋayi yurru ŋäkirrmarama ŋula nhäthunydja banikin'thunydja bilkthun; yana ŋayi yurru gurrunhandja ŋula ŋal'marama yana, märr yurru bukmaknha yana yolŋu'-yulŋunhanydja räkukuma ŋuriŋiyi djarraṯawun'thunydja.
MAT 5:16 Ga nhumanydja dhuwala balanyarayi bitjan ŋunhiyi lanhdhirra. Biyaka räkukuŋa yukirriya yolŋu'-yulŋunha ŋuriŋiyi Gunhu'wala Godkala djarraṯawun'thunydja, märr yurru walalanydja nhämana yukurra ŋamakurru yana nhä malanha nhokala, bala yana wokthunna yurru nhumalaŋgalaŋuwu Bäpa'mirriŋuwunydja, ŋunhi ŋayinydja ŋurukuynha djiwarr'wuynha wal'ŋu Gunhu'.” Ga bitjanna ŋayi yukurra ḻakaramanydja Djesuyu.
MAT 5:17 Ga bitjarrana ŋayi Djesuyu wiripunydja ḻakaraŋala, dhuwala gam', “Nhumanydja mak ŋarranha guyaŋirri yukurra bitjan, yanapi ŋarra dhuwala bunana dhiyala romgu ŋuriki buwayakkunharawu, ŋunhi Mawtjitjthu nherrara ŋäthili, ga ŋuriki malaŋuwu romgu ŋunhi walala ŋuli dhawu'-gänharamirriyu walalay ḻakaranha yukurranha. Yaka ŋarra dhuwala bunana romgunydja buwayakkunharawu, yana ŋarra bunananydja romgu ŋurikiyi warraŋulkunharawu, rumbalthinyarawuna wal'ŋu.
MAT 5:18 Yuwalkkuma yana ŋarra yukurra ḻakaramanydja nhumalaŋgu. Dhuwalayi romdja malanha dhärra yukurra yurru yana, ga bay yurru dhuwala munatha' wäŋa ga ŋunha djiwarr' buwayakthirri, yakana yurru ŋula waŋgany nyumukuṉiny rom buwayakthirrinydja ŋuliŋuruyi Gunhu'walanydja romŋuru malaŋuŋuru; bukmakthirri yana yurru dhärranydja yukurra, yana liŋgu ga warrpam'nha yurru ŋunhiyi rumbalthirrina wal'ŋu maḻŋ'thunna.
MAT 5:19 “Ga ŋuli yurru ŋula yolthu bakmarama ga nhäŋiniŋ' ḻakaramanydja waŋganynha romnha, bäyyi nyumukuṉiny'tja ŋula rom, ga ŋuli ŋayi yurru wiripuwurrunhanydja yolŋu'-yulŋunha ḻakarama wiripukumanydja, märr yurru walalanydja bitjandhina märr-yuḻkthun, ŋayinydja yurru ŋanya Gunhu'yunydja bitjandhiyi bili nhäŋiniŋ' ḻakaramayi; ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu rom-märr-yuḻkthunaramirrinydja ŋunhala Gunhu'walanydja Romŋura yutjuwaḻa'na yana. Ga ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋuyu dhäruk-märrama ga ŋayathama Godkunydja ŋunhi rom baṯ bitjandja, garrwarkumanydja wal'ŋu, ga marŋgikuma yurru bitjandhiyinydja dhunupawunydja romgu, bala Gunhu'yunydja yurru ŋanya ŋunhiyi yolŋunha bitjandhiyina ŋunhala nhanukalanydja wäŋaŋura garrwarkumana biyapulnha wal'ŋu ŋanya.
MAT 5:20 “Nhumanydja mak ŋuli guyaŋirri yanapi dhuwalanydja walala Rom-marŋgikunharamirrinydja ga Rom-dharraymirrinydja biyapul wal'ŋu rom-dhunupamirri yolŋu'-yulŋu. Yurru bäyŋu warray. Yuwalkkuma ŋarra yukurra nhumalaŋgu dhuwala ḻakaramanydja. ŋuli nhuma yakanydja yurru yuwalkkuma nhina yukurra ŋamakurru' wal'ŋu ŋayaŋu-dhunupanydja yana, djuḻkmarama yurru yukurra walalaŋgunydja ŋunhiyi ŋaḻapaḻmirriwunydja rom, yakana nhuma yurru gulŋiyirri Gunhu'walanydja wäŋalili.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 5:21 Ga wiripunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala yukurrana bitjarra. “Liŋguna nhuma marŋgithinanydja dhiyaku romgu ŋunhi ŋaḻapaḻmirriyu yolŋu'-yulŋuyu ŋuli yukurra ḻakarama bitjan gam', ‘Yaka buŋa yolŋunha murrkay'kuŋa. Ga ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋunha buma murrkay'kumanydja, bala nhumanydja yurru ŋanya ŋunhi yolŋunha dhä-ḏir'yunna.’
MAT 5:22 “Yo, balanyara ŋunhi ŋäthiliŋunydja rom, yurru dhuwalanydja ŋarranydja yukurra ḻakarama nhumalaŋgu, dhuwalana gam': Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu ŋoynydja dhärra ŋula yolku wiripuŋuwu yolŋuwu, ŋanyanydja ŋayi yurru Godthu yana dhä-ḏir'yunna. Yo, ŋuli ŋayi yurru ŋula yol yolŋu ŋuyulkthirri wiripuŋuwu yolŋuwu, bala waŋa bitjanna, ‘Nhenydja dhuwala ŋula nhäna yana, nhäŋiniŋ'nha,’ bitjan, ŋanyanydja walala yurru ŋunhiyinhanydja yolŋunha gäma ŋunhana gumurrlili ŋurikalana buku-ḏuwaṯkalana, ga ŋuli ŋayi yurru ŋula yol yolŋu yarryun gutha'mirriŋuwu, bala waŋa bitjanna, ‘Nhenydja dhuwala raypirri-waḏatjnha yolŋu,’ yanapi ŋayi gutha'mirriŋunydja wakinŋu yolŋu Gunhu'walanydja maŋutjiŋura, ŋanyana yurru Gunhu'yunydja dhuwalayina yolŋunha dhä-dir'yun, bala djuy'yun galŋa-yätjthinyaramirrililina wäŋalili, ŋunhimalana ŋunhi yukurra gurtha nhära ŋuli bitjan liŋgu.
MAT 5:23 “Yuwalk ŋarra yukurra dhuwala yana ḻakaramanydja. Ŋuli nhe yurru marrtji buku-ŋal'yunaralilinydja, ŋula nhä gäma wekanharawu Gunhu'wunydja, ŋunhi nhe yukurra yaka ŋayaŋu-waŋganydhirri wiripuŋuwu yolŋuwu, Gunhu'yunydja yurru yakana nhokuŋu märrama ŋula nhä. Yo, ŋunhi nhe ŋuli gäma marrtji mundhurr Gunhu'wala Buṉbulili wekanharawunydja nhanŋu Gunhu'wu, bala nhe ŋuli guyaŋirrina ŋunhiyi ŋula yolnha yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra yarryun nhuŋu, ga yaka ŋäthili wekaŋa ŋunhiyi mundhurrnydja Gunhu'wu;
MAT 5:24 bulnha ŋathili gurrunharra, ga marrtjiya bala ŋäthilinydja, ga waŋiya ŋunhiyi yolŋunha ŋunhi nhuma maṉḏa yawungu bitjanmirri barrkuwatjkunhamirri. Waŋanhamiyana maṉḏa yana, biyaka ḻundukunhamiyana, ga yurruna nhe yurru wekaŋa Gunhu'wunydja mundhurr manaparra bukumirriyanharana nhokuŋuway.
MAT 5:25 “Yo, ŋuli nhe djäma yätjtja ŋula yolku, yana waḏutja marrtjiyanydja ga waŋiyanydja nhanŋu; ŋuriŋiyi bili maṉḏa ḻundukunhamiyanydja, märr nhuna ŋayi yurru yaka muka gäma dhä-ḏir'yunarawunydja. Ga ŋuli nhuma yurru yakanydja ḻundukunharamirri biyapul nhumalanhay nhuma, ŋayinydja yurru nhuna mak gämana ŋurikalana dhä-wirrka'yunaramirriwalana, ga ŋayinydja yurru nhuna yana ḻoḻulilina galkaṉ.
MAT 5:26 Bala nhe yurru nhinanydja yukurra ŋunhiliyina ḻoḻuŋurana-a-a, ga yana liŋgu nhe yurru buku-ruŋiyinyamarama wekama ŋurikiyi, bukmakpuy yana ŋunhi ŋayi yurru dhä-wirrka'yunaramirriyu ḻakarama nhuŋu. Yo, ŋunhi nhe yurru mulkuruthirrinydja ŋula yolku, yana waḏutja biyaka maṉḏa ḻundukunhamiya.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 5:27 Ga wiripunydja ŋayi ḻakaraŋala Djesuyu bitjarra, “Ga dhuwala wiripunydja rom ŋunhi ŋäthili ŋuli yukurranha yolŋu'-yulŋuyu ḻakaranha marŋgikunha. Liŋguna nhuma ŋäkulana, balanyaranydja gam', ‘Yaka marramba'thiya,’ bitjan.
MAT 5:28 Yurru ŋarranydja yukurra dhuwala nhumalaŋgu ḻakarama bitjanna. ŋuli yurru ŋula yolthu ḏarramuyu nhäma miyalknha, bala guyaŋirri djälthirrina manapan nhanŋu, ŋunhiyinydja bitjan ŋayi liŋguna djäma marramba'na ŋuriki miyalkku ŋuriŋiyi ŋayaŋuyuna nhanukalay ŋayi.
MAT 5:29 “Yo. ŋuli nhuna yurru nhokalay maŋutjiyu mel-warryun yätjkunydja romgu, yana biyaka ḏulŋurr'yunmiyana, bala yana ŋurrkaŋana. ŋuli nhe yurru ŋoy-ŋapu'yundja nhäma ŋula nhä, ŋunhiyinydja yätjnha yana, bala nhunanydja yurru dhä-ḏir'yun; ŋurrkamana ŋayi yurru nhuna ŋunhamalayina wäŋalili dhä-ḏir'yunaramirrililina gupaḏalnha-wala, rakunydhinyaramirrililina. Ga ŋuli nhuna yurru nhokalay goŋdhu gäma yätjlili romlili, yana biyaka gulkthunmiyana nhunapinyay goŋdja, bala yana ŋurrkaŋana. ŋuli nhe yukurra yurru djämanydja nhokalay goŋdhu yätj bitjan liŋgu, bala nhunanydja yurru dhä-ḏir'yunna, bala ŋurrkama ŋunhimalayina wäŋalili gurthamirrililina, galŋa-yätjthinyaramirrililina. Yo, ŋuli yurru nhuna ŋula nhäyu gäma yukurra yätjlilinydja, gonhayi ḻatju'yu dhika wal'ŋu, yana ŋanya biyaka ḏupthurrana, märr nhenydja yurru walŋana nhina, gonhayi nhe yurru yukurra nhina ŋula nhämiriwnydja.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 5:31 Ga dhuwalanydja ŋayi wiripuwuynha rombuy ḻakaraŋala Djesuyu, bitjarra gam', “Ga wiripunydja ŋäthiliŋu rom nhuma liŋguna ŋäkula, balanyara gam' bitjan dhuwala. ‘Ŋunhi yurru dhuway'-manydjinydja yolŋu maṉḏa nhina waŋgany-manapanmirrina liŋguna, ḏarramu ga miyalk, ga ŋuli ŋayi yurru ŋunhiyi dhuway'mirriŋunydja yaka ḏukṯuk ŋurikiyi miyalkku biyapulnydja, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏarramuyunydja djorra'na märrama, bala wukirrina dhäruknha ŋurikiyi miyalkkunydja barrkuwatjthinyarawuna, gonha'yunminyarawuna, bala yana wekama djorrany'tja ŋunhiyi miyalkkalana, gonha'yunna manapan yurru.’
MAT 5:32 “Yo, balanyara ŋunhi ŋäthiliŋunydja rom, yurru ŋarranydja yukurra ḻakarama dhuwala nhumalaŋgu bitjanna gam': Ŋunhi maṉḏanydja ḏarramu ga dhäyka liŋguŋuwuynha märranhaminyaranydja, ŋayi yurru dhuway'mirriŋuyunydja ŋuriŋiyi yaka gonha'yun nhanŋuway ŋunhiyi miyalknha, ŋunhi ŋayi ŋunhiyi miyalk bäyŋu ŋuli yukurra marrtji wiripuŋuwu ḏarramuwu. Ŋuli ŋayi yurru yuwalktja ganan ŋuriŋiyi dhuway'mirriŋuyu nhanŋuway miyalknha, bala djuy'yunna ŋanya, ŋunhiyinydja yätjnha mirithirrina, liŋgu ŋayi miyalknhana ŋunhiyi borrk bitjarrana gur'yurrunana manapara. ŋuli ŋayi yurru ŋuriŋiyi miyalkthu märrama wiripuŋunhanydja ḏarramunha, ŋunhiyinydja bitjan marramba'na balanyarayinydja. Ga balanyarayi bili, ŋunhi yurru ḏarramuyu märrama dhäykanha ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthu gonha'yurruna nhanŋuway dhuway'mirriŋunha, ŋunhiyinydja marramba'yi yana ŋayinydja djäma.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu waŋana ḻakaraŋalanydja.
MAT 5:33 Ga dhuwalanydja ŋayi wiripuna ḻakaraŋala Djesuyu, bitjarra gam', “Ga wiripunydja rom nhuma liŋguna ŋäkula, ŋunhi walala ŋuli ŋäthili ḻakaranha, balanyara gam' bitjan dhuwala. ‘Ŋunhi nhe yolŋuyu yurru ŋula yolnha dhawu'-nherraṉdja, bala ḏälkumanydja yurru Godkala yäkuyu, djämanydja nhe yurru yana mayali'mirriyaŋana.’
MAT 5:34 “Yo, ga balanyara ŋunhi ŋäthiliŋunydja rom, yurru ŋarranydja yukurra dhuwala ḻakarama nhumalaŋgu bitjanna gam', ŋunhi nhe yurru dhawu'-nherraṉdja ŋula yolnha, yana yuwalkkuŋa waŋiyanydja; yaka ḏälkuŋanydja ŋula nhäthu dhärukthu ga yäkuyu, balanyarayunydja bitjan dhuwala gam', ‘God yuwalk’, ga ‘djiwarr’ bitjan, ga ‘dhuwala munatha’ wäŋa' bitjan, ga ‘Djurutjalam’ bitjan. Yakana nhe yurru biyakayinydja waŋiya, liŋgu ŋunha djiwarrny'tja nhanŋuwaynha Gunhu'wuna yana wäŋa nhinanharawu, ga bitjandhiyi dhuwala munathany'tja nhanŋu wäŋa, ŋayi yukurra ḻuku-wurruma dhiyalami, ga bitjandhiyi ŋunha Djurutjalam wäŋa nhanŋuwaynha yana Gunhu'wuna. Yo, Gunhuny'tja ŋunhi ŋurruŋu wal'ŋu buŋgawa, biyapul waŋarr wal'ŋu, ga bäyŋu yana nhuma yurru waŋa ŋanyanydja yäku ḻakarama yänanydja.
MAT 5:36 “Ga bitjandhi bili nhuma yurru yakayi dhawu'-nherraṉ ŋula yolnha, yäku-ḻakarama nhokalay nhe ganydjarryu, balanyarayunydja bitjan nhokalay nhe muḻkurryu, yana bitjanarawu ḏälkunharawu wal'ŋu dhärukku nhumalaŋguway. Liŋgu nhenydja dhuwala ganydjarrmiriwnha yana; nhepinydja yukurra bäyŋuna ganydjarr gäma bitjanarawu djambiwu miny'tjimirriyanharawu nhokalay nhe marwatkunydja, yakana nhe yurru ŋula waŋganynha marwatnha watharrkuma ga ŋula gurrŋangumanydja.
MAT 5:37 “Yo, ŋunhi nhe yurru dhawu'-nherraṉdja ŋula yolnha, yana biyaka yuwalkkuŋana dhäruktja ḻakaraŋa; yakana ŋoy-wanaŋguŋanydja ḻakaraŋa. ŋuli nhuŋu ŋayaŋu yaka'yundja yukurra, yana waŋiya yaka'yurrana ŋurikiyi, ga ŋuli nhuŋu ŋayaŋu yoramanydja yukurra, yana yoraŋa waŋiya ga ŋunhiyina liŋguna. ŋuli nhe yurru waŋa biyapulnydja, yana ḏälkunharawu ŋuriki dhärukku, ŋunhiyinydja yakana ŋamakurru' nhuŋu waŋanharawu, liŋgu ŋunhiyinydja rom dhawaṯthun ŋuli yätjkalana yukurra, ŋurikalana mokuywalana wal'ŋu. “Nhuma malthunaramirrinydja walala ŋarraku, nhuma yurru waŋiya dhäruk yuwalkkuŋa wal'ŋu yana, bala djämanydja yuwalkkuŋana-wala, biyakana mayali'mirriyaŋana.” Ga bitjarrana ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 5:38 Ga wiripunydja ŋayi ḻakaraŋala Djesuyu, bitjarra gam', “Ga wiripunydja ŋäthiliŋu rom nhuma liŋguna ŋäkula, balanyara gam' bitjan dhuwala. ‘ŋuli yurru ŋula yolthu yätjkumanydja nhuna, nhenydja yurru biyakayi yana bala nhanŋunydja yätjthiyayi; balanyara bitjan ŋayi yurru nhuna bartjunmarama maŋutji, ga nhenydja yurru ŋanyanydja biyakayi bili bartjunmaraŋayi maŋutji balanydja, ga ŋuli yurru nhuna ŋula yolthu wutthun, ḏaw'marama ḻirranydja, ga nhenydja yurru biyakayi ŋanyanydja wutthurra, ḏaw'maraŋayi yana ḻirra.’
MAT 5:39 “Yo, ga balanyara ŋunhi ŋäthiliŋunydja rom, yurru ŋarranydja yukurra dhuwala ḻakarama nhumalaŋgu bitjanna gam', Ŋuli yurru ŋula yolthu yätjkumanydja nhuna, nhenydja yurru yaka nhanŋunydja buku-ruŋiyinyamaraŋa yätj. ŋuli nhuna ŋayi yurru bartjunmarama bukunydja waŋgany gali' dhakal, ga nhenydja yurru bilyurra ga wiripunydja dhakal nhanŋu wekanhamiya.
MAT 5:40 Ga ŋuli nhuŋu yurru ŋula yolthu yolŋuyu djaw'yun guyiŋarrwuynydja girri', ga nhenydja nhanŋu yurru wekaŋayi bätjupatju nhanŋuway.
MAT 5:41 Ga ŋuli yurru ŋula yolthu gur'-guryundja nhuna gänharawu bathiwu nhanukalayŋuwu märr-gurririnydja, nhenydja yurru bathi nhanŋu gäŋa weyinnha bala yana, yaka märr-gurririnydja yana.
MAT 5:42 “Wekaŋa ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru dhä-ŋaŋ'thun nhuna, ga ŋuli yurru ŋula yolthu ŋäŋ'thun nhuna yana guwarrwu gänharawu, yana wekaŋana-wala nhanukala.” Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋana ḻakaraŋalanydja.
MAT 5:43 “Ga wiripunydja ŋäthiliŋu rom nhuma liŋguna ŋäkula, balanyara gam' bitjan dhuwala, ‘Märr-ŋamathiya nhokalaŋuwu nhe ḻunduwunydja, ga ŋuyulkthiya nhokalayŋuwu nhe miriŋuwunydja.’
MAT 5:44 Yurru ŋarranydja yukurra dhuwala ḻakarama nhumalaŋgu bitjanna gam': Märr-ŋamathiya nhokalayŋuwu nhe miriŋuwu, ga biyakayi bukumirriyaŋa yukirriya ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli nhuna ŋayaŋu-yätjkuma.
MAT 5:45 Balakurruyina dhukarrkurru nhuma yukurra dhuwala nhinanydja bitjandhina bitjan yumurrku' ŋurukuyina djiwarr'wuywuna bäpa'mirriŋuwu nhumalaŋgalaŋuwu. Liŋgu ŋayi Gunhu'yu djäma walunydja, märr ŋayi ŋuli ŋuriŋiyinydja waluyu ḻithanmaraŋu bukmaknhana yolŋu'-yulŋunha, ŋamakurru'nha ga yätjmirrinha, ga bitjandhi ŋayi Gunhu'yu ŋuli wekama waltjaṉnhanydja bawala'mirriwu yolŋuwu, yätjku ga ŋamakurru'wu.
MAT 5:46 “Märr-ŋamathiya bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu. Ŋuli nhe yurru märr-ŋamathirri ŋuriki liŋgu yolŋuwu ŋunhi ŋayi märr-ŋamathirri yukurra nhuŋu, Godthunydja yurru yakana nhuŋu buku-ruŋinyamarama wekama ŋurikiyinydjayi. Wiripunydja ŋuli dhuwurr-yätj ŋunhi yolŋu märr-ŋamathirri yukurra ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli märr-ŋamathirri nhanŋu yukurra.
MAT 5:47 Ga ŋuli yurru nhe yana nhokalayŋu nhe yolŋuwu walalaŋgu ‘gululu’ bitjan, nhä dhuwalayinydja?... mirithirri ŋamakurru' nhuŋu?... dhiyaŋu nhe ŋuli yukurra djuḻkmaramanydja? Bäyŋu warray, liŋgu balanyarayi ŋunhi yolŋunydja walala ŋunhi walala yaka marŋgi Gunhu'wu; walalanydja ŋuli gululu bitjanmirri warray walalaŋguway walala bala-lili'yunmirri.
MAT 5:48 “Yo, nhuma ŋunhi Gunhu'wunydja yolŋu walala, nhumanydja yurru rom ŋamathirri biyapul wal'ŋu yana, ŋula nhämiriwyaŋa, bitjan yana liŋgu bitjan ŋayipi nhuŋu bäpa'mirriŋu ŋunha djiwarr'wuy yana. Nhumanydja yurru märr-ŋamathirri wiripuŋuwunydja yolŋuwu yuwalkkuŋa yana, bitjan ŋayipi ŋuli Gunhu' yana.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
MAT 6:1 Ga dhuwalanydja wiripuna dhäruk ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala, bitjarra gam', “Nhuma yurru djäma yukirriya yuwalkkuŋa yana wal'ŋu ŋamakurru' rom malanha. Yaka djäma ŋula nhä maŋutjiwu yolŋu'-yulŋuwunydja yana, märr walala yurru nhuna dhuwurr-ḻatju' ḻakarama. Liŋgu Gunhu'yu nhokala djiwarr'wuyyunydja bäpa'mirriŋuyu yurru yakana nhuna bukuwurrpan balanyarawuyyinydja djämawuy.
MAT 6:2 “Yo, ŋunhi nhe yurru wekamanydja ŋula nhä ŋatha ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra nhina yolŋumiriw, yaka nhunapinyay nhe milkunhamiya yäna maŋutjiwu yolŋu'-yulŋuwunydja nhänharawu. Walalanydja ŋunhi rom gali'-märrma'yunydja yay'wulanharamirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋuli ŋunhalanydja wekama Godkalanydja Buṉbuŋura, ga yana ŋula dhukarrŋura, märr walalanha yurru bukmakthu yolŋu'-yulŋuyu nhäma, bala walalaŋgu wokthunna. Bala yolŋuwuŋuna wokthunara walala yurru märramanydja yana, ga ŋunhiyina liŋguna.
MAT 6:3 “Yurru yaka nhumanydja biyakayi wekaŋa. Ŋunhi nhenydja yurru wekama ŋula yolku yolŋuwu, yana nhe yurru wekamanydja gayul ŋurikiyi, märr yurru yaka nhuŋu wetjku marŋgi bukmak yolŋu walala.
MAT 6:4 Yurru nhokala djiwarr'wuyyunydja Bäpa'mirriŋuyu nhuna nhäma warray ŋuli yukurra ŋunhimalayi gayulwuy wekanhara, ga ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja buku-ruŋiyinyamarama warray nhuŋu ŋurikiyi wekanhara.”
MAT 6:5 “Ga ŋunhi nhuma yurru bukumirriyamanydja, yuwalkkuŋa biyakayi yana bukumirriyaŋanydja. Yaka biyakanydja milkunhamirriyanydja, bitjan ŋunhi yay'-wulanharamirri yolŋu'-yulŋu. Walalanydja ŋuli dhärra marrtji gumurrlili warray Godkalanydja Buṉbuŋura ŋunhi, bala bukumirriyamana ŋuli, ga yänanydja ŋula dhukarrŋuranydja baṉarra'ŋuranydja ŋuli dhärra bukumirriyanharawu, yana milkunhamirri ŋuli yukurra, märr walalanha yurru yolŋu'-yulŋuyu ḻatju'-ḻakarama, wokthunna manapan walalaŋgu. Bala yolŋuwuŋuna wokthunara walala yurru märramanydja yana, ga ŋunhiyina liŋguna.
MAT 6:6 “Nhumanydja yurru yaka biyakayinydja bukumirriyaŋa. Yana marrtjiya nhepi gäna yana, ga gärriya nhokalay wäŋalili, bala yana bukumirriyaŋana gayulnha, biyaka waŋanhamirriya yana maṉḏa, nhe ga nhuŋu djiwarr'wuy Bäpa'mirriŋu. Bala nhokala Bäpa'mirriŋuyunydja yurru buku-ruŋinyamaramana nhuŋu ŋurikiynydja ŋunhi nhe yurru djäma gayul.
MAT 6:7 “Ga ŋunhi nhe yurru bukumirriyamanydja, yaka yana waŋiya dhäruk weyinguŋa, ŋunhiyinydja bili waŋganydja mayali'miriwnydja dhäruk. Yaka biyakanydja bukumirriyaŋa, liŋgu balanyarayinydja rom ŋuriki warray yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yaka marŋgi Gunhu'wu. Walalanydja ŋuriŋiyinydja yolŋu'-yulŋuyu guyaŋirri ŋuli yukurra yanapi walalaŋgala waŋarryu yurru walalanha wekama ŋula nhä, ŋunhi walala yurru bukumirriyama weyinguma.
MAT 6:8 Yaka yana bukumirriyaŋa biyakanydja, yana waŋiyanydja yuwalkkuŋa wal'ŋu mayali'mirriyaŋa Gunhu'wala, liŋgu ŋayi nhuŋu Bäpanydja, ga ŋayinydja marŋgi ŋäthili warray nhäku nhe ŋuli djälthirri ŋunhi, yurruna nhe yurru ŋanya ŋäŋ'thundja, bala ŋayinydja yurru nhuŋu wekamana yana ŋunhiyi ŋula nhä ŋamakurru' nhuŋunydja.
MAT 6:9 “Ga ŋunhi nhuma yurru bukumirriyamanydja Gunhu'nha, bitjanna nhuma yurru bukumirriyamanydja gam', ‘Gunhu' ŋanapurruŋgu, ŋunhi nhenydja djiwarr'wuy warray wal'ŋu, Ŋanapurru yurru märr-ŋal'yundja yukurra nhuŋuway yäkuwu garrkuḻukku.
MAT 6:10 Ŋanapurru ḏukṯuk nhokalaŋuwu romgu yana; nhepi yurru yana waŋgany ŋurruŋu buŋgawa ŋanapurruŋgu, märr yurru ŋanapurru djämanydja dhiyala munatha'ŋura nhokalay yana djälkurru, bitjan yana liŋgu bitjan walala yukurra djäma dhuwali djiwarr'ŋura, nhokalay yana djälkurru.
MAT 6:11 Ŋatha nhe yurru ŋanapurruŋgu wekama yana gäthuraŋuwu maranhu.
MAT 6:12 Ga bäy-ḻakaraŋa ŋanapurruŋgu yätjpuynydja dhuwurrwuy, biyaka yana liŋgu bitjan ŋanapurru ŋuli bäy-ḻakarama ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi ŋanapurrunha walala ŋuli yukurra ŋayaŋu-yätjkuma.
MAT 6:13 Yaka ŋanapurrunha gäŋa ḏällili romlili gatjarr'yunarawu, yana dhawaṯmaraŋana ŋanapurrunha ŋuliŋuruyi yätjŋurunydja.’
MAT 6:14 “Yo, ŋunhi nhe ŋuli bäy-ḻakaramanydja ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋayi nhuna ŋayaŋu-yätjkuŋala, Gunhu'yunydja yurru nhuŋu bitjandhiyi bili bäy-ḻakaramayi nhokalay yätjlili.
MAT 6:15 Ga ŋuli nhe yurru yakanydja bäy-ḻakarama ŋula yolku yolŋuwu, Gunhu'yunydja nhuŋu yurru yakayi bäy-ḻakarama ŋunhi nhe yukurra bitjandhinydja djäma yätj.
MAT 6:16 “Ga ŋunhi nhuma ŋuli nhina yukurra yana bukumirriyamanydja ŋoy-ŋathamiriwnydja, yaka nhiniya buku-warwunydja, ga yaka milkunharamirriyanydja bitjan ŋuli ŋunhiyi yay'-wulanharamirri yolŋu'-yulŋu. Walalanydja ŋuli dhuwalayi yolŋu'-yulŋu marrtji ḻiw'marama bukunydja warwuna, märr yurru walalanha yolŋu'-yulŋuyunydja nhäma, bala ḻatju'-ḻakaramana, wokthunna manapan ŋurikiyi ŋunhi walala yukurra nhina ŋoy-ŋathamiriw ŋuli. Bala yolŋuwuŋuna wokthunara walala yurru märramanydja yana, ga ŋunhiyina liŋguna.
MAT 6:17 “Nhumanydja yurru yaka biyakayinydja milkunhamiya walala. ŋunhi nhumanydja yurru ŋoy-ŋathamiriwnydja nhina yukurra yana bukumirriyanharawunydja, biyaka ḻatju'kunhamiya nhunapinya nhe, marwat dhunupayaŋa ga ḻupthurra buku, märr yurru nhuna yolŋu'-yulŋuyunydja yaka dharaŋan ŋunhi nhe yukurra ŋuli nhina ŋoy-ŋathamiriw. Yurru Bäpa'mirriŋuyunydja ŋunhi nhokala djiwarr'wuyyunydja ŋuli bukmakkumana nhäma nhuna gayulwuynydja, bala ŋayi yurru ŋayipina nhuŋu buku-ruŋiyinyamaramanydja.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 6:19 Ga bitjanna ŋayi Djesuyu ḻakaramanydja. “Yaka nhuma yukirriya djäma biyakanydja yana yolŋuwunydja maŋutjiwu, yana djäma wal'ŋu märranharawu ŋurukuyina ŋunha ŋayi yukurra Gunhu'yu ŋayathama nhuŋu djiwarr'ŋura. Yo, yaka yukirriya yana bukulili ŋal'-ŋalmaraŋanydja munatha'wuynydja ŋula nhä malanha, liŋgu dhiyakuynydja munatha'wuynydja nhä malanha yurru galki winya'yunna, balanyara bitjan wiripunydja yurru dhulwirmirriyirrina, ga wiripunydja yurru ŋula ḻuka winya'maramana, ga wiripunydja yurru ŋula yolthu yolŋuyu yana djaw'yunna, bala yana bukmaknha yurru dhawar'yundja. Yaka nhumanydja ḻuŋ'maraŋa nhuŋuwayliliyaŋa dhiyakuynydja munatha'wuynydja malanha, yana biyakana wekaŋana-wala marrtjiya, märr yurru nhuŋunydja ŋayi Godthunydja bukulili ŋal'maramana ŋunha djiwarr'ŋuranydja yurru marrtji, liŋgu djiwarr'wuynydja nhä malanha yurru yaka warray dhawar'yun, ga dhulwirmirriyirri yurru bäyŋu warray, ga ŋula ḻuka ga djaw'yun nhäthu, winya'yunmarama yurru yakana.
MAT 6:21 Ŋuli nhe yurru yukurra ḻuŋ'marama ga dhurŋ'thunmarama munatha'wuynydja yana nhä malanha, bala nhe yurru märr-ŋamathirrinydja yukurra dhiyakuna liŋgu munatha'wuna wäŋawu. Ga ŋunhi nhe yukurra yurru nhä malanha ŋal'marama ŋunha djiwarr'ŋura, ŋurikina liŋgu wäŋawu nhenydja yukurra yurru märr-ŋamathirri, bitjan nhuŋunydja ŋunhiyina wäŋa.
MAT 6:22 “Yo, nhuŋu maŋutjinydja dhuwala balanyara bitjan djarraṯawun' rumbalwu nhuŋu. ŋunhi nhe yurru djälthirri waŋganygunydja yana, Gunhu'walaŋunydja nhäku malaŋuwu, ŋunhiyinydja bitjan nhe maŋutji ŋamakurru'na wal'ŋu yana, bala nhuŋu yukurra yurru ŋayaŋunydja ga walŋanydja bukmaknha yurru yana djarraṯawun'thirri yukurra.
MAT 6:23 Ga ŋuli nhuŋu maŋutji yätjtja, yakanydja nhe ŋuli yukurra djälthirri ŋamakuli'wu dhika nhäku malaŋuwu, bala nhuŋu ŋayaŋunydja ga walŋanydja yurru bukmaknha yana warumuknha. ŋuli nhe yukurra guyaŋinyamirri nhunapinyay nhe bitjandja, yanapi nhe ŋayaŋu djarraṯawun'mirrinydja, yurru nhe yuwalktja ŋunhi buku-munha' warray ŋayaŋu, ŋunhiyinydja bitjan nhe nhina yukurra warumukŋurana dhika wal'ŋu yana, yakana nhe yurru nhäma yukurra ŋula nhä ŋamathama wal'ŋu, ga djarrpi'na yana nhe yukurra yurru guyaŋirri.”
MAT 6:24 “Yo, yakana yurru yolŋuyu djäma märrma'wunydja buŋgawawu maṉḏaŋuwu rrambaŋikumanydja, liŋgu waŋganygunydja ŋayi yurru ŋuyulkthirri, ga wiripuŋuwunydja ŋayi yurru märr-ŋamathirri; ŋayinydja yurru yana galkithirri waŋganylilina, bala ŋanyana ŋayathama baṯ bitjandja, ga ganaŋ'maranhamirri ŋayi yurru ŋulaŋuru wiripuŋuwalanydja, bitjan nhäŋiniŋ'-ḻakaramana ŋanya yurru. Wanhaŋuwu nhenydja yurru dhika buku-ŋal'yun yukurra?... Godku?... bay' rrupiyawu ŋiniya? Yakana nhe yurru rrambaŋikumanydja maṉḏanha waŋarrkuma. Yol dhika buŋgawanydja wal'ŋu nhuŋu? God ŋayipi?... bay' rrupiya ŋiniya? Waŋganygu yana nhe yurru djämanydja.
MAT 6:25 “Nhumanydja ŋunhi Gunhu'wunydja yolŋu walala, yaka nhuma yukirriya warwuyurra ŋula ŋathawu ḻukanharawu ga girri'wunydja dhaṯthunminyarawu. Nhenydja dhuwala yolŋu warray, ŋayi nhunanydja djäma rumbal yolŋukuŋala, yurru yaka ŋayi djäma nhuna yana ŋathawunydja ḻukanharawu ga girri'wunydja dhaṯthunminyarawu.
MAT 6:26 “Nhäŋa ga guyaŋiya ŋunha wäyinnha walalanha ŋunhi. Yaka walalanydja ŋuli wäyindhunydja ŋula djäma bitjan yaw'yun munatha', ga dholkuma ŋula nhä ḻämu-nherraṉ ŋatha maŋutji, ga gulkthun marrtji ŋatha, bala galkaṉ bala'lili ŋula goḏarr'wu, yurru ŋayipi Gunhu'yu warray walalanhanydja ŋuli maranhu wekama. Ga nhumanydja dhuwala yolŋunydja wal'ŋu, djuḻkmarama yukurra wäyinnhanydja malaŋunha.
MAT 6:27 Yaka nhe yurru ŋuriŋi nhokalaynydja warwuyunarayu walŋa-weyinguma nhuŋuway nhe biyapulnydja waŋganydhunydja waluyu, bayyi ŋunhi waŋganydja walu yutjuwaḻa' warray yana, yaka bathala. Ga yakana nhe yurru märrama ŋula nhä ŋamakurru warwuyunarayunydja.
MAT 6:29 “Yo, nhäŋa ga guyaŋiya dhuwala wurrki'nha malaŋunha, ŋunha yukurra gurarrthirri ḻatju'na wal'ŋu dhikana, dhapirrknha ŋi'. Yaka warray walalanydja ŋuli wurrki'yunydja malaŋuyu djäma ga ŋula dharpu'-dharpuma girri' walalaŋguway walala. Yo, be ŋäthili buŋgawa yäku Djalaman yukurrana nhinana ḻukunydja dhika wal'ŋu, yurru nhanŋunydja ŋunhi girri' malanha yaka warray ḻatju'mirri, balanyara bitjan dhuwala gay wurrki'.
MAT 6:30 Liŋgu ŋayipi yukurra Gunhu'yu wurrki'nhanydja walalanha dhaṯthun ḻatju'kumanydja dhikanydja wal'ŋu, bäyyi warray walala yurru nhina yukurra walŋa yana gurririnydja, bala walala yurru rakunydhirrina. Ga nhenydja yukurra guyaŋirri nhaltjanna?... yanapi nhuna ŋayi yurru yaka girri'mirriyama? Nhä dhuwala nhuŋu märr-yuwalkthinyaranydja?... nyumukuṉiny yana?
MAT 6:31 “Yaka nhenydja warwuyurra biyakayi ŋathawu ga girri'wu, bitjan ŋuli ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi yaka marŋgi Gunhu'wu. Bitjanna liŋguna yukurra dhiyakuyyu munatha'wuyyunydja yolŋuyu walalay märryu-ŋupan ŋathanhana ga gapunhana ga ŋula nhänhana malaŋunha. Yurru nhumanydja yurru yaka biyakayi guyaŋiya, liŋgu Gunhu' djiwarr'wuy biyapulnydja wal'ŋu marŋgi nhuŋu, nhäku nhe yukurra ḏukṯukthirri.
MAT 6:33 Nhenydja yana biyaka märryu-ŋuparra Gunhu'nha ga Rom nhanŋu ŋäthilinydja; märr-yaraŋan nhe yurru Godnhanydja ga ŋurrulilinydja ŋanya nherrala, bala ŋayinydja yurru nhuŋu wekama ŋatha ga gapu ga bukmak yana nhä malanha, märr yurru nhe nhinanydja ŋamathamana wal'ŋu yana.
MAT 6:34 “Yaka warwuyurra ŋula goḏarr'wunydja. Wiripuŋuyunydja waluyu yurru maḻŋ'thundhi ŋula nhä warwuyunaramirri rom, yurru yaka bukulili ŋal'maraŋa marrtjiya dhambay-manaparranydja bala warwuyunaramirrinydja, marinydja ŋula nhänydja. Yakana biyakayinydja, liŋgu Gunhu' yana nhuŋu ŋuli djäkanydja munhamandhirri, ŋunhi nhe yurru ŋurrulili nherraṉ ŋäthili Gunhu'wunydja Rom.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 7:1 Ga bitjarra ŋayi wiripunydja dhäruk Djesuyu ḻakaraŋala. “Yaka guyaŋiya rom-yätj ḻakaraŋa wiripuŋunhanydja yolŋunha, märr yurru ŋayi Gunhu'yunydja yakayi nhunanydja rom-yätj ḻakarama.
MAT 7:2 Yo, ŋunhi nhe yurru bäy-ḻakarama warray wiripuŋuwu yolŋuwu, ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja bitjandhi liŋgu nhuŋunydja bäy-ḻakaramayi. Ga ŋuli nhe yukurra yurru guyaŋirri baḏaktja ŋurikiyi nhanŋu ŋula nhä yätj, ga ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja bitjandhi liŋgu guyaŋirriyi yana yukurra yurru nhuŋunydja yätj. Liŋgu Gunhu'yunydja yurru nhuna djarr'yundhi marrtji bala bitjandhi yana liŋgu bitjan nhe ŋuli marrtji djarr'yun wiripuŋunha yolŋunha.
MAT 7:3 “Nhäku nhe ŋuli bitjan liŋgu nhäma yukurra yätj ŋurikala wiripuŋuwalanydja yolŋuwala, bäy warray ŋunhi yutjuwaḻany'tja ŋula nhanŋu? Nhäŋa dhuwali nhunapinyay nhe. Nhokalay ŋathili ḏupthurranydja dhuwali yätjtja, liŋgu nhe muka dhuwali wiripunydja ŋuli yukurra djäma yätj. Yo, ŋuli yukurra yurru yolŋuwala gulŋiyirri maŋutjiŋura ŋula nhä yutjuwaḻany'tja, ga yuwalktja nhokala warray dhuwali maŋutjiŋura biyapulnydja wal'ŋu wakindja gulŋiyirri yukurra, yakana nhe yurru waŋa bala nhanukala bitjandja, ‘Go, ŋarra yurru wilaŋ'thun dhawaṯmarama nhokala maŋutjiŋuru,’ bitjandja. ŋäthilinydja nhe yurru ŋathili ḏupthurra nhokiyingalaŋuŋuru maŋutjiŋuru dhipuŋuru, bala yurruna nhe yurru nhäma ŋamathamanydja, märr nhe yurru guŋga'yun ŋanyanydja, märr yurru ŋayinydja nhäma ŋamathamayi. “Nhä nhuma dhuwala?... rom-gali'-märrma' yulŋunydja? Yaka biyakayi yätj-ḻakaraŋa ŋunha wiripuŋunhanydja yolŋunha, yana biyaka ŋathili ŋamathaŋa nhuŋuway nhe ŋayaŋu dhuwali, bala yurruna nhe yurru yuwalktja wal'ŋu guŋga'yun walalanha ŋamathanharawunydja nhinanharawu.”
MAT 7:6 Ga bitjarrayi bili ŋayi ḻakaraŋala wiripunydja dhäwu' Djesuyu, mayali'kurru yana dhawar'maraŋalanydja bitjarrana gam', “Yo, Gunhu'wunydja rom ḻatju warray wal'ŋu, goŋmirri warray dhika, garrkuḻuk warray. Bäyŋuna ŋuli nhe wekama dhuyunydja girri' ŋula nhäku wuŋgangu, bäyŋuna ŋayi wuŋgandja marŋgi; ŋayi ŋuli balaŋu bilyurru, bala ḻäwuŋuna nhuna. Ga bäyŋuna yurru yolŋuyu ŋurrkama goŋmirrinydja wal'ŋu girri' bikipikiwu, liŋgu walala bäyŋuna marŋgi bikipikinydja walala ŋurikiyi girri'wu; walala ŋuli yana marrtji wawuna muŋdhu'-muŋdhurruna. Yo, guyaŋiya ŋäthilinydja ŋamathaŋa wal'ŋu, yurruna nhe yurru wekama Godkunydja wal'ŋu goŋmirrinydja rom ŋurikinydja yolŋuwu, ŋunhi ŋayi ŋuli yana warku'yun ŋanya Godnha, nhäŋiniŋ' ḻakarama.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 7:7 Bala Djesuyu ḻakaraŋalana bitjarra, “Ŋäŋ'thurra märrliliyaŋa Godnha ŋula nhäkunydja, bala ŋayi yurru nhuna wekamana. Ḻarruŋa warrya'yurra, bala nhe yurru maḻŋ'maramana. Wutthu'-wutthurra dhurrwaranydja, bala yurru nhuŋu ŋayi ḻapthunna.
MAT 7:8 Yo, ŋunhi yurru yolthu ŋäŋ'thundja, ŋayinydja yurru ŋuriŋinydja märramana, ga ŋayi yurru ḻarrunharapuyŋuyunydja yolŋuyu maḻŋ'maramana, ga ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra wutthu'-wutthun yurru yana ḻapthunna dhurrwaranydja.
MAT 7:9 “Yo, nhuma bäpa'mirriŋu walala. ŋunhi yurru nhokala gäthu'mirriŋuyu ŋäŋ'thun nhuna ŋathawunydja, nhä nhenydja yurru wekama nhanŋu?... guṉḏa?
MAT 7:10 Ga ŋunhi nhuna ŋayi yurru ŋäŋ'thun guyawunydja, nhenydja yurru nhä nhanŋu wekama?... bäpi?
MAT 7:11 Bäy warray nhe dhuwurr-yätjtja bäpa'mirriŋu, nhe yurru yana wekamanydja ŋamakurru' wal'ŋu nhokalaŋuwu gäthu'mirriŋuwunydja. Nhumanydja dhuwala be muka gäthu'mirriŋu walala djiwarr'wuywu Gunhu'wu; bala ŋayina yurru nhuŋu biyapulnydja wal'ŋu wekama ŋamakurru' nhä malanha, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yurru ŋäŋ'thun ŋanya.
MAT 7:12 “Ḏukṯukthirri muka nhenydja yukurra?... walala yurru wiripu-guḻku'yu yolŋuyu nhuna guŋga'yun? Bala nhenydja walalanha guŋga'yurrayi biyakayi bili balanydja, liŋgu ŋupanayŋu ŋunhiyi romdja bitjan ŋunhiyi ŋunhi Mawtjitjkala ŋayi wekaŋala, ga dhäruk nherraṉara wukirriwuynydja dhäwu'-ḻakaranhamirriwuŋu walalaŋguŋu ŋunhiyi.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 7:13 Djesuyu ḻakaraŋala nhanukalaŋuwu ŋayi malthunaramirriwu walalaŋgu bitjarra, “Ŋuli nhuma ḏukṯuk marrtjinyarawu bala Godkalanydja wäŋalili, marrtjinydja nhuma yurru gulŋiyirrinydja ŋula yutjuwaḻa'kurru dhurrwarakurrunydja. Guḻkuny'tja yolŋu walala yukurra wäŋgama ŋunha bala wiripukurru gatjaḻkurru ŋunhi marrtji ŋorra yindi ga buyuwuyu, yakana ḏäl marrtjinyarawu, yurru ŋunhiyinydjayi dhukarr marrtji ŋorra rakunydhinyaramirrililina; ga ŋunhi yurru yolŋu marrtji yukurra ŋuliwitjandhinydja dhukarrkurru, ŋunhalanydja bala ŋayi yurru yana baḏuwaḏuyunna.
MAT 7:14 Yaka nhenydja marrtjiya ŋuliyi dhukarrkurru. Nhenydja yurru gulŋiyirri ŋuliwitjandhiyina yutjuwaḻa'kurruna dhurrwarakurru, bala marrtjiyanydja-wala yutjuwaḻa'kurruna dhukarrkurrunydja ŋunhi marrtji ŋorra bala walŋamirrilili wäŋalili, bay warray ŋunhi dhukarr ḏälnydja marrtjinyarawu. Liŋgu märr-ḻurrkun' yukurra marrtji ŋuliwitjandhiyinydja yutjuwaḻa'kurrunydja dhukarrkurru, ga maḻŋ'marama yuwalktja wal'ŋu walŋa märr-ḻurrkun'thu yana.” Ga bitjarrayina ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 7:15 Ga dhuwalanydja Djesuyu ḻakarama yukurra wiripuna dhäruk, bitjan gam', “Wiripunydja yurru yolŋuyu marrtji gäma dhäwu' nhumalaŋgu, bala nhumanydja mak yurru guyaŋirri yanapi ŋayi Godkuŋu djuy'yunara dhäwu'-gänharamirri, liŋgu ŋayi yurru ŋunhinydja milkunhamirri yäna, yanapi ŋayi ŋamakurru' ga yäwulu, balanyara bitjan boḏiny wäyin. Yurru dharray ga nhäŋa ŋanya yulŋunydja, liŋgu yuwalktja ŋayi ŋunhi beyaṉumirri warray wal'ŋu, balanyara warray bitjan wakinŋu wuŋgan.
MAT 7:16 Yo, dharr biyaka nhäŋanydja, märr yurru ŋayi yaka nhumalanha ŋula mayali'-wilkthundja; nhuma yurru dharaŋan warray yulŋunydja ŋanya, ŋunhi nhuma yurru nhämanydja nhanukuŋu djämawuy, mak ŋamathanhara mak yätjkunhara. Liŋgu yolŋuwuŋunydja djämawuy balanyara warray bitjan borum. “Yo, marŋgi muka nhuma dharpawu borumgunydja, wiripu ŋamakurru' ga wiripunydja yätj. Ŋuli nhe yurru nhäma dharpa borummirrinydja wal'ŋu ŋamakurruny'tja, ŋunhinydja nhe marŋgina ŋurikiyi ŋamakurru'wunydja dharpawu, ga ŋunhi nhe yurru yätjtja nhäma borum ŋula dharpalili, ŋunhinydja nhe marŋgina ŋurikiyi dharpawu yätjku. Yakana nhe ŋuli maḻŋ'maraŋu balanyarayi ŋamakurruny'tja wal'ŋu borum djiṉ'punydja ŋula nhä ḏawunydja borummirriyinyara ŋunhilimi ḏirriṯirriŋuranydja dharpaŋura. Nhuma marŋgi djiṉ'puwunydja borumgu, ŋunhinydja yurru djiṉ'pu yana dhärra yukurra, ga ḏirriṯirriny'tja yurru ŋunhinydja dharpa ḏirriṯirri yana djingaryun yukurra yurru.
MAT 7:19 Ŋunhi yurru borum-ŋuthanmaranhamirriyu yolŋuyu nhäma borum ḻukanhamiriw, nhäŋiniŋ' yana, bala ŋayi yurru gulkthunna ŋunhiyinydja dharpa, bala ŋurrkama gurthalilina.
MAT 7:20 Yo, biyakayi yolŋunhanydja nhäŋa ŋunhi dhäwu'-ḻakaranhamirrinhanydja nhaltjanarawuy djämawuy. ŋuli ŋayi yurru djäma yätjtja wal'ŋu, nhenydja yurru marŋgithirrina yana nhanŋu ŋurikiyi yolŋuwu yätjkunydja ga djarrpi'wunydja, bala nhenydja yurru yarrkthurrana yana ŋurikalayi yolŋuwala, yakana mäkiri'-witjurra ga märraŋa nhanukuŋu ŋunhiyi dhäwu'.”
MAT 7:21 Ga dhuwalanydja Djesuyu ḻakarama yukurra bitjan gam', “Yo. Guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi yukurra ŋarranha yäku ḻakarama bitjan gam', ‘Garray, Garray,’ bitjandja, yurru bäyŋuna walala yurru gärri ŋunha Godkalanydja wäŋalili, liŋgu walala ŋuli yukurra yaka nhina nhanukala romŋura; ŋunhina walala liŋguna yolŋu'-yulŋu gärrinydja yurru Godkalanydja wäŋalili ŋunhi walala ŋuli yukurra dhärukku nhanŋu malthun, bala djämana-wala yana ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli dhäruk waŋa.
MAT 7:22 Yo, ŋuriŋinydja waluyu dhä-yawar'yunaramirriyunydja guḻku'na dhika yolŋuyunydja walalay yurru waŋa ŋarranha bitjandja, ‘Garray gay', ḻapmaraŋana dhurrwaranydja ŋarraku. Ŋarranydja ŋuli dhäwu' ḻakaranha nhokalaŋumirri yäkumirri yana, ga nhokala yäkuyunydja ŋarra ŋuli yätjnhanydja birrimbirrnha walalanha dhawaṯmaranha yolŋuwalanydja, ga nhokiyingala yana yäkuyu ŋarra ŋuli djäma ŋutuny'tja dhika rom.’ Bitjan yurru wiripu-guḻku' yolŋu walala ḻakaranhamirri,
MAT 7:23 bala ŋarranydja yurru waŋa walalanha bitjanna gam', ‘Gatjala, gundupuŋana nhuma rom-djarrpi'mirrinydja yolŋu walala. Yaka warray ŋarranydja nhumalaŋgu marŋgi.’” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 7:24 Bala ŋayi Djesuyu dhawar'yurrunanydja ḻakaraŋala bitjarra, dhuwalana gam', “Liŋguna dhuwala. Liŋgu muka ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋalanydja nhaltjanarawunydja nhinanharawu. Ŋuli nhuma yurru ŋämanydja ŋarranha dhäruktja, bala yana djämana-wala ŋarrakalaynha dhärukkurru, nhenydja yurru nhina ŋamakurru'na wal'ŋu, wuṉḏaŋarrnha yana, balanyarana bitjan ŋunhiyi yolŋu ḻiya-djambatj ŋunhi ŋayi dhuḻ'yurruna buṉbu nhanŋuway ŋayi guṉḏalili. Yo, ŋäthilinydja ŋayi ŋunha yaw'yurruna yukurrana munatha' djinawa' wal'ŋu, ga yurruna ŋayi gurrunhara ḻukunydja ŋurikiyi bala'wu dhärranharawunydja ŋunhiwala guṉḏalili. Bala ŋayi maḻwurrkthunydja marrtjina dharyurrunana mirithinana, ga watayu bo'yurruna wirrkina wal'ŋu, ga gapu mayaŋ gaŋgathina, bala wutthurruna ŋunhiyi buṉbunhana, ga rurr'-rurryurruna ŋunhinha gulkuruna; ŋayinydja ŋunhiyi buṉbunydja yukurrana dhärrana yana ḏälnha mukthurrunana, yakana ŋayi wingil'-wingilyurruna, liŋgu ŋunhiyi nherraṉara guṉḏalili ḏälkunharana yana. Yo, ŋunhi nhenydja yurru dhärukku malthurra ŋarrakuwaynha ga djäma yukirriya yurru, nhe yukurra yurru dhärrana yana yulŋunydja, ŋamakurru'na yana wal'ŋu dhikana.
MAT 7:26 “Ga ŋuli nhe ŋämanydja yurru ŋarranha dhäruk, ga yakanydja märrama, nhenydja balanyarana gam' yolŋu, bitjan ḻiyamiriwnha ŋunhi, ŋunhi ŋayi buṉbu dhuḻ'yurruna ŋunha munatha'lili wal'ŋu, ga yaka ŋayi gurrunhara ḻuku ŋunha djinawa'lili ŋurikiyinydja buṉbuwu ŋäthili. Bala ŋayi ŋunhi maḻwurrkthunydja dharyurrunana marrtjina, ga watayu bo'yurrunana wirrkina wal'ŋu, bala gapunydja ŋunhiyi gaŋgathina, bala wutthurrunana yana ŋunhiyi buṉbunha, ga dhunupana ŋunhiyi buṉbunydja buḻwaŋ'thurrunana, buku-yapthurruna munatha'lilina, warrpam'thurrunana yana buḻwaŋ'thurruna. Ga bitjandhi nhenydja yurru galkirrina yana, ŋuli nhe yurru yarryundja ŋarrakalaŋuwu dhärukku, ga yakana ŋula märrama.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu waŋana ḻakaraŋalanydja.
MAT 7:28 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrunanydja ḻakaranhaŋuru, bala walalanydja dharrana yolŋu'-yulŋuyunydja ṉirryurruna warray ŋäkula. “Ḻatju' ŋi? Nhä dhuwalanydja manymak marŋgikunharamirri.
MAT 7:29 Liŋgu ŋayinydja dhuwalanydja yaka warray balanyara bitjan wiripu-guḻku' rom-marŋgikunharamirri walala. ŋayinydja dhuwalanydja Djesunydja gäna warray ŋayipi, ga nhanŋu dhäruktja biyapul wal'ŋu wuṉḏaŋarr ga walŋamirri.” Bitjarrana walala waŋananydja yukurrana, ḻakaranhaminanydja ŋanya.
MAT 8:1 Yo, ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrunanydja marŋgikunharaŋuru ḻakaranharaŋuru, ŋayi marrtjina yarrupthurruna bukuŋurunydja, ga dhaŋaŋnha dhikana biyapulnha yolŋunydja walala malthurruna marrtjina nhanbala.
MAT 8:2 Bala ŋayinydja marrtji burrpuymirri warray yolŋu buna nhanbala Djesuwa, bala ŋayi ṉepaḻ-nyilŋ'thundja, ga waŋa bitjanna, “Garray, guŋga'yurra ŋarranha. ŋuli nhe djälnydja, nhe ŋarranha yurru ḏukmaramana.”
MAT 8:3 Bala ŋayi Djesu goŋ-djarryundja ga mulkana ŋanya, ga bitjanna ŋayi waŋanydja. “Djäl ŋarra dhuwala nhuŋu. Ma', ḏukthurrana yana.” Bala dhunupana yana ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja ḏukthunna, rerriyunydja ŋanya ŋuriŋinydja gananna, winya'yunna-wala yana.
MAT 8:4 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesu bilyun, ga waŋa ŋanya bitjanna, “Way, yaka ḻakaraŋa guḻku'wanydja ŋi! Marrtjiya yana dhunupa ŋunhimala buku-ŋal'yunara-wuylili buṉbulili, märr nhuna ŋayi yurru ḏalkarra'mirriyunydja yolŋuyu nhäma'-nhama yukurra ŋunhiliyina. Ga ŋunhi ŋayi yurru manymak-ḻakaramanydja nhuna, bala nhenydja yurru wekaŋa mundhurrnha batharra Gunhu'wu buku-wekaŋanydja, biyakana bitjarra ŋunhi Mawtjitjthu rom nherrara ŋäthili, märr yurru bukmakthirri yolŋunydja walala marŋgithirri nhuŋu, ŋunhi nhenydja liŋguna dhuwali ḏukmaranharana.”
MAT 8:5 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesu marrtjinana-wala yana, yana liŋgu ga Gapaniyamnha wäŋaŋura, ga ŋunhiliyinydja wäŋaŋura yolŋuyuna ŋanya Djesunha withiyan, yurru ŋayi ŋunhi yolŋunydja mulkuru, gandarrŋu djäkamirri buŋgawa ŋuriki Rawumbuyŋuwu miriŋuwu malawu. Marrtjinydja ŋayi bala Djesuwala, ga ŋäŋ'thun guŋga'yunarawu bitjan gam',
MAT 8:6 “Garray, ŋunha ŋarraku djämamirri ḏarramu wirrkina rirrikthurruna, ŋunha ŋarrakala wäŋaŋuranydja. Yakana ŋayi ŋunha yukurra bilyu'-bilyundja, yana yukurra ŋorrana ŋunha dharraḏana, liŋgu wirrkina ŋayi rirrikthurruna.”
MAT 8:7 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Ŋarra yurru marrtji bay' nhanukala, ga baḏarraŋ'kuma ŋanya.”
MAT 8:8 Bala ŋayinydja waŋa ŋunhi Ḏarramunydja, “Yaka Garray,” bitjan. “Yaka Ḏukṯukthiya marrtjinyarawu lili. Ŋarranydja dhuwala yaka dhuwurr-ŋamakurruny'tja yolŋu; yaka nhe yurru marrtji ŋarrakalanydja wäŋalili. Yaka ŋarra yurru ḻayḻaymaramanydja nhuna, yana waŋiya dhäruknha waŋganynha, bala yurru ŋarraku ŋunhayi djämamirrinydja yolŋu Ḏukthunna.
MAT 8:9 Ŋarranydja dhuwala balanyarayiŋga nherraṉara ŋurruŋuwuŋu yolŋuwuŋu bitjan nhe, bala ŋarrana dhuwala ŋurruŋunydja yolŋu ŋarrakalaŋuwu miriŋu-wunydja malaŋuwu; walala ŋuli dhäruktja ŋarranha märramana yana, bili ŋarra ŋuli waŋa yäkuyu yana ŋurikala yolŋuwala ŋunhi ŋayi ŋarranha nherrara. Ŋarra ŋuli waŋanydja ŋula yolku waŋganygu bitjandja, ‘Gatjuy marrtjiya,’ bala ŋayinydja yurru marrtjina yana. ga wiripuwunydja ŋarra ŋuli waŋa, ‘Go marrtjiya lili,’ bitjan, ga ŋayinydja yurru marrtjina lili yana. Ga djämamirrinhanydja ŋarrakuway ŋarra ŋuli waŋa, ‘Ma' djäma biyaka' bitjan, bala ŋayi ŋuli djämana yana-wala. Ga nhenydja yurru biyakayi dhäruknha yana wekaŋa, bala ŋayi yurru rerriyunydja ŋunhayi yolŋunhanydja gonha'yunna.”
MAT 8:10 Bala ŋayi Djesuyu ŋäkulanydja ŋunhi dhäruktja ṉirryurrunana dhikana, bala bilyurrunanydja ŋayi ga waŋana bitjarrana ŋurikala yolŋu'-yulŋuwalanydja. “Way, ŋuruŋunydja dhuwala mulkuruyunydja wirrki warray ŋarranha märr-yuwalkthirri yukurra. Yaka warray ŋarra maḻŋ-maraŋala balanyarayi ŋayaŋu-yuwalkthinyara Yitjuralpuyŋuwala ŋula waŋganygala yolŋuwala ŋäthilinydja; yakana ŋula waŋgany ŋarrakuwaynydja miṯtji märr-yuwalkthirri ŋuli bitjandhiyi.
MAT 8:11 “Ŋarra nhumalaŋgu yurru ḻakaramana dhuwalana gam': Guḻku'na yurru ŋunhi mulku'-mulkuru yolŋu walala gärri yukurra Gunhu'walanydja Romlili; walalanydja yurru ŋuriŋi mulku'-mulkuruyunydja ŋatha ḻuka ŋunhala djiwarr'ŋuranydja, waŋgany-manapanmirrina Yipurayimgalana ga Yitjakkalana ga Djaykupkalana. Ga wiripu-guḻkuny'tja yurru Yitjuralpuy yolŋu walala yaka nhina yukurra ŋunha Gunhu'walanydja wäŋaŋura, bäy warray ŋayi ŋunhi dhawal-wuyaŋina Yipurayimgalanydja yarraṯaŋura, ŋurikalayina bäpurru'wala ŋunhi ŋayi Gunhu'yu walalaŋgala wekaŋala nhanŋuway ŋayi romdja. Ŋe, ŋanyanydja yurru djalkthunna ŋunhana buku-munha'lilina, warraŋullilina, ga ŋunhalana walala yurru yukurra nyarŋayunmirrinydja ga ḻirra-ḻawunharamirrinydja, liŋgu walala ŋuli yukurra yaka märr-yuwalkthirri ŋarraku.”
MAT 8:13 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi yukurrana ḻakaraŋala bitjarrayi Djesuyu, bala ŋayi bilyurruna ga waŋana ŋunhiyina djäkamirrinhana yolŋunha bitjarrana, “Gatju marrtjiya, roŋiyiyana wäŋalilina. Liŋguna nhe dhuwali ŋayaŋu-yuwalkthinana, bala ŋurikinydja ŋunhi nhäku nhe yukurra gatjpu'yun yurru yuwalkthi yana maḻŋ'thundja.” Ga ŋuriŋi bili yana waluyunydja ŋunhi ŋayi Djesu bitjarrayi waŋana, ŋayi ŋunhiyi rerrimirrinydja Ḏarramu ŋunhalanydja wäŋaŋuranydja Ḏukthurrunana, walŋathinana rerriŋurunydja.
MAT 8:14 Bala ŋayi Djesu marrtji bala Betawalana wäŋalili, ga ŋunhi ŋayi bunanydja ŋunhili, bala ŋayi nhäma Betawu rumaru'nhana mukul'mirriŋunha, ŋayi nhina ŋorra rerrimirri muryunara.
MAT 8:15 Bala ŋayi Djesunydja marrtjina, ga baṯ gay mulka ŋanya goŋnha, bala ŋuriŋi rerriyunydja ŋanya dhunupana gonha'yunna. Ga dhunupana yana ŋayi ŋunhi miyalktja gaŋgathirrina, bala yana waṉḏirri galŋa-warrakarrayunna ŋathawuna nhanukalaŋuwu Djesuwalaŋu.
MAT 8:16 Ga ŋunhi ŋayi marrtjina munhakuyinanydja, bala walalanydja dharrana rerrimirrinhana walalanha gäŋala nhanukala Djesuwala, ga wiripuŋuyunydja, gäŋala yolŋu-yulŋunha ŋunhi mokuywalaŋumirrinha birrimbirrmirrinha walalanha. Bala ŋayi Djesuyunydja ḏukmaraŋalana walalanha yukurrana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja guḻku'nhana, bawala'mirriŋuruna dhikana rerriŋuru malaŋuŋuru. Ga bitjarrayi ŋayi dhawaṯmaraŋalayi guḻku'nha yätjnhanydja birrimbirrnha walalanha yolŋu'-yulŋuwalanydja dhärukthu ŋuriŋi nhanukalay ŋayi yana.
MAT 8:17 Yo, be ŋäthilinydja dhäwu'-gänharamirriyu yäkuyu Yitjayayu dhäruk nherrara bitjarranydja gam', “Ŋayipina märraŋalanydja, bala dhawar'maraŋalana ŋilimurruŋgu dhoṯthinyaramirrinydja rom, ga bitjarrayi bili ŋayi rerrinydja ŋilimurruŋgu djaw'yurruna, bala dhawar'maraŋalana nhanukalay ŋayi rumbalyuna.” Bala yuwalkthi yana maḻŋ'thurrunanydja bitjarrayi.
MAT 8:18 Yo. Djesuyunydja nhäŋala ŋunhinhayi miṯtjinha yolŋunha walalanha, walala dhärrana yukurrana ḻiw'maraŋala nhanukala, liŋgu wirrki yana walala yukurrana ḏukṯukthina nhänharawu ŋurikiyi djämawunydja, ḏukmaranharawuywu yana. Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalanydja walalaŋgala, “Gul', ŋilimurrunydja marrtji buḏapthunna ŋunhana bala wiripulilina gali'lili wäŋalili.”
MAT 8:19 Bala ŋayinydja dharra yolŋu marrtji rom-marŋgikunharamirri warray, ga waŋa bitjanna Djesuwala, “Way marŋgikunharamirri, ŋarranydja yurru malthunna nhuŋu yukurra wanhamala nhe yurru marrtji.”
MAT 8:20 Bala ŋayi Djesunydja waŋa buku-wakthun-marama nhanukala bitjan warray, “Ḏälnha dhuwala yolŋuwu märr-yuwalkkunydja wal'ŋu malthunarawu ŋarraku. Ŋunha wäyingu wakinŋuwunydja wäŋa marrtji dhärra'-dharra, wäŋamirri walala warrpam', ga buṯthunaramirriwu wäyingu ga wäŋayi yana, yurru ŋarrakunydja bäyŋuna wäŋa ŋula ŋorranharawu.”
MAT 8:21 Ga ŋuliŋuruyi dhawar'yun, ga ŋayinydja wiripuna yolŋu malthunaramirri waŋa ŋanya Djesunha bitjan, “Garray bulnha ŋathili, ŋarra yurru dhiyala bäyma nhina yukurra, ga bäy ŋayi yurru bäpa'mirriŋuna ŋarraku bäyŋuthirri, bala ŋarra yurru ŋanya dholkumana, bala ŋuliŋuruna dhäŋuru ŋarra yurru malthundja nhuŋu,” bitjarra.
MAT 8:22 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Go, malthurrana ŋarraku. Ŋunhinydja yolŋu walala ŋunhi walala yukurra nhina rakunydhinyamirriŋura romŋura, walalana yurru dhalkarama rakunymirrinhanydja ŋunhi,” bitjanna.
MAT 8:23 Bala ŋanapurru ŋuliŋurunydja Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala wapthun mitjiyalilina, bala marrtji buḏapthun wiripuŋulilina wäŋalili.
MAT 8:24 Yo, marrtjinydja ŋanapurru yukurra ŋunhi bala-a-a, bala ŋunhili ṉapuŋgany'tja marrtji buna biyapulnha wata, ga gapu gaŋgathirrina, ga bumana marrtji bala mitjiyanhanydja ŋunhinydja, galki bini ŋunhi mitjiyanydja dharrkuḻuḻyunana. Yurru ŋayinydja marrtjina Djesunydja ŋorrana bala ŋunhilimi mitjiyaŋuranydja yakurr.
MAT 8:25 Ga ŋanapurrunydja nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay waṉḏirri bala dhirr'yunna ŋanya, waŋa bitjanna, “Way Garray, walŋakuŋa ŋanapurrunha. Galki ŋilimurru yurru dhuwala murrmurryunna.”
MAT 8:26 Bala ŋayi Djesunydja waŋa ŋanapurruŋgu bitjanna, “Nhäku nhuma yukurra dhuwala barrarirrinydja? Gaŋga nhuma märr-yuwalkthirrinydja yukurra dhuwala ŋiniya?” Bala ŋayi gaŋgathinanydja Djesu, dhunupana yana waŋanana watanha ga ḏowunha, “Mukthurrana ma',” bitjarra. Bala ŋayinydja gapunydja dharrana wapurarryinana, ga wata mukthurrunana dhunupana yana, warrpam'thurrunana dhikana wal'ŋu wapurarryina.
MAT 8:27 Bala ŋanapurrunydja dharrana ṉirryurrunana nhäŋalanydja ŋunhimalayi, bala waŋanhamina bitjanminana, “Nhäyinyara dhuwalanydja yolŋu ŋi? Yana ŋayi ŋuli dhäruktja ŋunhi waŋa, ga ŋanyanydja yurru yana ŋämana watayu ga gapuyu.”
MAT 8:28 Yo, ŋuliŋuruyinydja ŋanapurru marrtjinana yukurrana-a-a, ga baṯ-gay mulkanana ŋunhiyinydja wiripunydja gali' wäŋa Gadarawuynydja yäku, ga ŋunhilina ŋanapurru yukurrana wapthurrunanydja mitjiyaŋurunydja ŋuliŋurunydja, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala. Ga ŋunhilimiyinydja wäŋaŋura märrma' yolŋu maṉḏa mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri yukurrana nhinana, yurru nhinana maṉḏa yukurrana dhuwala'ŋura yana, rakunymirriwala mathirraŋura. Yolŋunydja walala ŋuli yukurranha yakana marrtjinya ŋuliwitjanayi dhukarrkurru, bili maṉḏanydja ŋunhi barrarimirrina maṉḏa rumbalnydja, ḏälnha wal'ŋu dhikana, ganydjarr-ḏumurruna maṉḏa.
MAT 8:29 Yo, maṉḏa nhäŋala Djesunhanydja, bala waṉḏinana nhinana yarrupthurrunana bala, yurru wirrkina dhika yatjurrunanydja maṉḏa bitjarrana, “Nhaltjan yurru nhe ŋinyalanha yulŋunydja dhuwala? Nhenydja dhuwala Gäthu'mirriŋu wal'ŋu ŋuruku warray Gunhu'wu. Dhuwalanydja nhe ŋathil'yurrunana marrtjina ŋiniya?... ḏupthunarawuna ŋanapurruŋgu. Dhuwalanydja yaka ŋunhiyinydja walu, ŋunhi ŋayi yurru Godthu ŋanapurrunha ŋurrkama gupaḏalkuma.” Yo, bitjarrayina ŋunhiyi birrimbirrnydja walala waŋana, liŋgu walala marŋgithina Djesuwu, yol ŋayi ŋunhiyi.
MAT 8:30 Ga ŋunhala bukuŋura galki, dhaŋaŋnha ŋula nhämunha'na bikipiki walala yukurrana dhärrana ḻukana mulmu,
MAT 8:31 bala ŋuriŋiyi mokuyyunydja birrimbirryu walalay waŋana ŋanya Djesunhanydja bitjarrana, “Ŋuli yurru nhe ŋanapurrunha gukuma dhawaṯmarama dhipuŋuru dhiyakalayinydja maṉḏakala, djuy'yurranydja nhe yurru ŋanapurrunha ŋunhana ŋurukalana bikipikiwalana walalaŋgala ŋi'.”
MAT 8:32 Bala ŋayi Djesunydja waŋana yoraŋalana walalaŋgu, “Gatjuy marrtjiyana,” bitjarra. Ga dhunupana ŋunhi yätjmirrinydja birrimbirr walala dhawa-yawaṯthurruna, bala yana gulŋiyinana yukurrana ŋurikala bikipikiwalana walalaŋgala, bala walalanydja ŋunhi dhunupa gundupuŋalanydja bukuŋuru dhurrwaṯthurrunana, bala ḻupthurrunana yukurrana gapulili guḻunlilina, djaḻwurr-rr-rr bitjarrana. Ga bukmakthinana ŋunhi bikipikinydja walala guḻwuḻyurruna yukurrana, bala murrmurryurrunana warrpam'nha.
MAT 8:33 Ga walalanydja ŋunhi bikipiki djäkamirrinydja walala gundupuŋala Djunama wäŋalilina, bala dhäwu'na ḻakaraŋala marrtjina ḻiw'maraŋalana, ga bukmakthuna walala ŋäkula ŋunhi nhaltjarra Djesuyu ḏukmaraŋala ŋunhiyi ḏarramunha maṉḏanha.
MAT 8:34 Bala yolŋunydja walala guḻku'na gundupuŋala balayi withiyarana ŋanya Djesunha, ga waŋana bitjarra, “Way yolŋu, gatjuy marrtjiya ŋi, roŋiyiyana dhipuŋurunydja ŋanapurruŋgalaynydja wäŋaŋuru,” bitjarra warray walalanydja ŋanya djuy'yurruna warray, liŋgu walala mirithinana barrarinanydja.
MAT 9:1 Bala ŋayi Djesunydja yana roŋiyinana marrtjina nhinana bala, wap-gay mitjiyalilina, bala yana marrtjina buḏapthurrunana balayi nhanukalaynha wäŋalili, bala guḻku'na dhika yolŋunydja walala ḻuŋ'maranhaminana marrtjina nhanukala Djesuwala.
MAT 9:2 Ga walalanydja wiripu-guḻku'yunydja gäŋala marrtjina mindhalamirrinha ḏarramunha yolŋunha marrtjinyaramiriwnha. Ŋayi Djesuyu nhäŋala ŋunhiyi gänharapuyŋunhanydja walalanha, bala yana dharaŋarana walalaŋgala, ŋunhi walala yukurrana wirrki dhika märr-yuwalkthina nhanukala. Bala ŋayi Djesunydja waŋana ŋurikalayi dharraḏa'walanydja ḏarramuwala bitjarrana, “Yaka wilwilyurra, gumurrtjararrk ŋarraku gay'. Nhuŋu yätjtja dhuwurr liŋguna buwayakthinana.”
MAT 9:3 Ga walalanydja ŋunhi Rom-marŋgikunharamirriyunydja walalay ŋäkulana, bala guyaŋinana yukurrana bitjarrana, “Way, nhäna dhuwalanydja?... yätjnha yolŋu ŋiniya? Nhäku dhuwala ŋayi yukurra waŋa yätjkuma Godnhanydja bitjandhi? Ŋayipina yana Gunhu'yuna yurru bäy-ḻakaramanydja yätjpuy dhuwurrwuy, yakana ŋula yolŋuyunydja.”
MAT 9:4 Yurru Djesunydja marŋgithina nhaltjarra ŋunhi walala yukurrana guya'-guyaŋina, bala ŋayi waŋana walalaŋgala bitjarrana, “Nhäku nhuma yukurra guyaŋirri djarrpi'kuma bitjandhinydja?
MAT 9:5 Ŋunhi ŋarra yurru bäy-ḻakarama yätjpuynydja dhiyaku ḏarramuwu dhuwurrwuy, ga ŋunhi ŋarra yurru baḏarraŋ'kuma rumbal nhanŋu, ŋunhiyinydja maṉḏa bitjan waŋganynha yana yulŋunydja. Ga ŋunhi nhuma yurru nhämanydja rumbalnydja baḏarraŋ'tja ŋanya, balakurru-witjanna nhuma yurru marŋgithirrinydja, ŋarrakunydja dhuwala dhunupa ŋarra yurru bäy-ḻakarama yätjpuynydja dhuwurrwuy dhiyala munatha'ŋura.” Bala ŋayi bilyurruna, ga waŋana ŋurikala rirrkminygalanydja yolŋuwala bitjarrana, “Ma' gaŋgathiyana, ga märraŋana nhuŋuway gayan'thana, bala marrtjiyana nhokiyingala wäŋalilina.”
MAT 9:7 Bala ŋayi rirrkminydja ŋunhi yolŋu dhunupa ḻaw'yurruna, bala dhärranana, bala marrtjinana yana nhinana nhanukiyingala wäŋalilina bala, ḻatju'na dhikana wal'ŋu.
MAT 9:8 Bala walala yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalana yukurrana ŋanya, ga wirrkina dhika mel-ḻarr'yurruna, ṉirryurrunana nhäŋala, borrk-beyaṉiyinana manapara. Bala walala dhika bena märr-yiŋgathinanydja yukurrana Gunhu'wu, ŋunhi ŋayi bitjarrayi wekaŋala yolŋuwalana goŋlili nhanŋuway ŋayi ganydjarr ḏukmaranharawu ga bäy-ḻakaranharawu yolŋu'-yulŋuwu.
MAT 9:9 Waŋganymirri Djesu yukurra marrtji dhukarrkurru, bala ŋayi nhämana ŋarranha, ŋarra yukurra nhina bala'palaŋura, ŋäŋ'thun nhina rrupiyawu yolŋu'-yulŋunha, bili ŋunhiyi ŋarrakunydja djäma; bitjana liŋgu ŋanapurru ŋuli rrupiya gombunha ŋuriki ŋunhi buŋgawawu Rawumbuyŋuwu. Yo, marrtjinydja ŋayi Djesu, bala waŋa ŋarranha bitjanna, “Way yolŋu, go ŋarrakuna malthurra,” bitjan. Bala ŋarranydja dhunupa gaŋgathinana bala, malthurrunana nhanŋu Djesuwuna.
MAT 9:10 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋarra ŋanya Djesunha märramanydja ŋarrakalaynha ŋarra wäŋalili, ga bukmak ŋunhi rrupiya-gombunharamirrinydja yolŋu walala ga wiripu-guḻku' yolŋu walala ŋunhi walala ŋuli Rom-dharraymirriyu yolŋu'-yulŋuyu walalay wakinŋu ḻakaranha, bukmaknha walala marrtji ŋarrakala wäŋalili. Bala ŋanapurru yukurra ḻukana ŋatha, rrambaŋina ŋanapurru Djesuyuna ga nhanukala Djesuwala ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyu walalay.
MAT 9:11 Bala walalanydja dharra ŋunhi Rom-dharraymirriyunydja walalay nhäma ŋanya Djesunha, bala waŋa dhä-wirrka'yun nhanŋu ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjanna, “Way, nhäku ŋayi yukurra ŋunha nhumalaŋgala marŋgikunharamirriyunydja ḻuka ŋatha rrambaŋi ŋurikala yätjmirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala wal'ŋu?”
MAT 9:12 Yurru ŋayi Djesuyunydja ŋäma warray walalanha, bala waŋa djunamanydja mayali'mirrina dhäruk bitjanna, “Ŋunhi ŋuli yolŋu guyaŋinyamirri ŋamakurruny'tja, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yaka marrtji ŋula yolkala ŋamathanharawunydja rerriŋuru; ŋunhiyi liŋgu yurru rerrimirri yolŋu marrtjinydja ḏukmaranharawunydja djämawuy ŋula yolkuŋu.
MAT 9:13 Ŋunha Godkala djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan warray gam', ‘Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru ŋayaŋu-wuyunaramirri yolŋu walala yana, liŋgu dhiyaŋuyina wal'ŋu romdhunydja yukurra djuḻkmarama biyapulnydja wiripu-guḻku'-walanydja romgala malaŋuwala, balanyaranhanydja romnha ŋunhi bitjan mundhurr wäyin-bathanaramirrinhanydja.’ Ŋarranydja dhuwala yaka marrtjina ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra nhina dhuwurr-dhunupa be; yana ŋarra marrtjinanydja lili dhuwurr-yätjmirriwu yolŋuwu walalaŋgu, märr yurru walala bilyun, bala gananna walalaŋguway yätjtja, bala walŋathirrina nhina.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala.
MAT 9:14 Waŋganymirri walala Djongu malthunarapuyŋu walala marrtji, bala dhä-wirrka'yunna Djesunha bitjanna, “Way, ŋanapurru ŋuli yukurra bukumirriyama ŋoy-ŋathamiriwnha, ga ŋunha malthunaramirri walala Rom-dharraymirriwunydja walalaŋgu, walala ŋuli bitjandhi bili ŋoy-ŋathamiriw buku-ŋal'yun yana. Ga nhuŋunydja ḻundu'mirriŋu walala ŋuli bitjan warray liŋgu ḻuka warray ŋatha yukurra. Nhäku warray walala ŋuli yakanydja nhina ŋoy-ŋathamiriwnydja?”
MAT 9:15 Bala ŋayi Djesuyunydja buku-wakmarama ḻakarama walalaŋgu mayali'kurruna dhäwu', bitjanna gam', “Ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋunydja waŋgany-manapanmirri marrtji ḻuŋ'thun bitjan gumurr-ŋamathirri ŋurikinydja yolŋuwu ḏarramuwu ŋunhi ŋayi ŋuli märramana nhanŋuway dhäykanha, bala nhaltjanna walalanydja yurru?... nhina ŋoy-ŋathamiriwnha yukurra? Bäyŋu warray, yana walala yurru ḻukana marrtji goŋmirriyirrina bitjanna ŋurikalayina ḏarramuwalana, ga yana liŋgu ga ganan ŋayi yurru walalanha ŋuriŋiyi. Ga ŋarrakunydja dhuwalanydja walala ḻundu'mirriŋu walala balanyarayi bitjan ŋunhiyi walala, ga ŋarranydja dhuwala balanyara bitjan ŋunhiyi ḏarramu yolŋu. Galkina dhuwala ŋarra yurru gananna walalanha yulŋunydja, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyina walala yurru bitjandhiyinydja ŋoy-ŋathamiriwnydja nhina.”
MAT 9:16 Bala ŋayi Djesuyu wiripunydja mayali'mirri ḻakaraŋala dhäwu' bitjarrana gam', marŋgikuŋalanydja walalanha. “Ŋäthiliŋunydja rom dhuwala balanyara bitjan ŋäthiliŋu girri' bätjupatju. Ŋunhi ŋuli yolŋuwu ŋäthiliŋunydja bätjupatju barr'yun, yakana ŋayi yurru ŋula yuṯanydja dhomala märrama, bala dhä-manapan mam'marama ŋunhiwala ŋäthiliŋulilinydja ḻatju'kumanydja biyapul. Ŋuli ŋayi yurru bitjandhiyi rrambaŋikumanydja mam'marama maṉḏanha, ŋäthiliŋunha ga yuṯanha, ŋayinydja yurru ŋunhi yuṯanydja yupthunna yana, ga ŋäthiliŋu yurru marrtji barr'-barryunna buruŋgulkthirrina biyapulnha wirrkina wal'ŋu.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja, märr yurru yolŋu'-yulŋuyu yaka yuṯanha romnha waŋgany-manapan ŋäthiliŋulili rrambaŋikuma.
MAT 9:17 Ga wiripunydja ŋayi Djesuyu bitjarrayi bili ḻakaraŋala mayali'mirri dhäwu', dhuwala gam', “Ŋarrakunydja rom dhuwala balanyara bitjan yuṯa weyika' borum. Ŋunhi ŋuli yolŋuyu djäma yuṯanydja weyika' borum, yakana yurru ŋayi rarryun ŋunhiyi ŋäthiliŋulilinydja bathilili, balanyaralilinydja bitjan ŋäthiliŋu ḏimbuka. Liŋgu ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja bathi yurru yana baw'yunna ŋuriŋiyi yuṯayunydja weyika'yu, bala yurru ŋunhi weyikany'tja ḻarryun winya'yunna marrtji, ga bathi yurru ŋunhi yätjthirri buruŋgulkthirrina yana. Yo, ŋunhi yurru yolŋuyu märrama yuṯa wal'ŋu weyika' borum, yana ŋayi yurru ŋunhi rarryundja yuṯalilina bathililinydja, märr yurru maṉḏa weyika' ŋunhi ga bathi rulwaŋdhun yukurra ḻatju' yana, winya'yunaramiriwnha. Ga balanyarayi bili dhuwala yuṯawunydja romgu. Ŋunhi nhe yurru märrama ŋunhi ŋarraku yuṯa walŋamirri rom, nhenydja yurru nhina yukurra yuṯaŋurana yana romŋura, yakana ŋäthiliŋulilinydja roŋiyiya, märr yurru yuṯanydja walŋa yakana nhokala winya'yun.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala.
MAT 9:18 Yo, ŋunhi ŋayi yukurrana waŋananydja bitjarrayi walalaŋgala Djesu, nhäŋala ŋayi nhinana lili waŋgany ŋurruŋu wal'ŋu yolŋu waṉḏina, bala dhunupana ŋayi ṉepaḻ-nyilŋ'thurrunanydja nhanukala Djesuwalana, ga waŋana bitjarrana, “Way Garray. Gäthu ŋarraku ŋunha liŋguna rakunydhinana. Go marrtjiya nhe yurru, bala goŋ-ŋal'yurra yana nhanukala muḻkurrlili, bala ŋayi yurru yana ḏukthun walŋathirrina.”
MAT 9:19 Bala ŋayi Djesunydja marrtjinana yana-wala nhanbala malthurrunana, ga ŋanapurru nhanŋu ḻundu'mirri walala malthurrunayi.
MAT 9:20 Ga ŋunhi ŋanapurru marrtjina wäŋgaŋalanydja bala ŋunhimalayi wäŋalilinydja, bala ŋayinydja gonha ŋunhi rerrimirrinydja dhäyka waṉḏina, bala girri'na nhanbala Djesuwa mulkana. Yo, ŋunhiyi dhäykanydja yukurrana rirrikthurruna weyinŋumirrina, maŋgu' waṉḏina yukurrana 12nha dhuŋgarra ŋupara, ga ŋunhi ŋayi nhäŋalanydja ŋanya Djesunha, ŋayi yukurrana marrtjina lili dhukarr-ŋupara, bala ŋayi guyaŋina gayul ŋayipi bitjarra, “Djesuyuna ŋunha ŋayipina ganydjarrnydja gäma yukurra. Ŋarra yurru yana waṉḏirrinydja, bala mulkana nhanŋu girri'na, bala ŋarra yurru yana ḏukthunna.”
MAT 9:22 Bala ŋayi marrtjinanydja, ga baḻ'way ḏiltjililina nhanukala Djesuwala, bala goŋ-djarryurrunana, baṯ mulkana girri'na nhanŋu. Bala ŋayi dhunupana Djesunydja ŋanydjaḻa'yurruna, dharrway ŋanya nhäŋalana, bala waŋana bitjarrana, “Way gumurrtjararrk, yaka wilwilyurranydja. Nhenydja dhuwala liŋguna ḏukthurrunana nhokalay nhe märr-yuwalkthinyarayunydja.” Ga ŋuriŋi liŋgu yana ŋunhiyi dhäyka ḏukthurrunanydja.
MAT 9:23 Yo, wäŋgaŋalanydja ŋanapurru marrtjina bala-a-a, baṯ-gay mulkanana ŋuripayinydja ŋurruŋuwanydja wal'ŋu wäŋa yolŋuwa, nhäŋalanydja walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja, walala yukurrana miyamara manikay warray ŋurikiyi rakunyguna dhäykawu, girri'-ŋamathina gänharawu bala molulilina. Ga wiripu-guḻku' yolŋu walala marrtjina ŋäthinyaminana, ga ganuru yolŋu'-yulŋu rirrakay yukurrana buṯthurruna warray.
MAT 9:24 Bala ŋayi Djesuyunydja dhunupana gukuŋalana waŋana bitjarrana, “Way yarrkthurrana walala ma'. Ŋunhayi wirrkulnydja yaka rakuny; yana ŋayi yukurra ŋorra ŋunha yakurr.” Bala walalanydja dharrana wakalliliyaŋala warray ŋanya Djesunha dhäruktja.
MAT 9:25 Yo, ŋunhi walala yarrkthurrunanydja warrpam', bala ŋayi Djesunydja dhunupa gulŋiyinana ŋunhimalayi ŋunhi ŋayi yukurrana dhäyka ŋunhi ŋorrana rakuny, bala ŋayi goŋ-djarryurrunanydja, baṯnha ŋanya goŋnha. Bala ŋayi dhunupana yana ŋunhiyi dhäykanydja gaŋgathina walŋana.
MAT 9:26 Bala ŋayinydja marrtjina dhäwuny'tja ŋurikiyi baḻaka'yurruna warray ḻiw'maraŋala, ŋunhi ŋayi Djesuyu walŋakuŋala ŋunhiyi dhäykanha rakunyŋuru.
MAT 9:27 Yo, ŋayi Djesuyu gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, marrtjina wiripulilina wäŋalili. Marrtjinanydja ŋayi yukurrana ŋunhi bala-a-a dhukarr-ŋuparana, ga maṉḏanydja bay malthurruna warray nhanbala Djesuwa, märrma' yolŋu maṉḏa bambay maṉḏa. Bala maṉḏa waŋananydja yatjurruna bitjarrana, “Way Yolŋu, Daypitkuŋu malawunhara, wuyurra ŋinyalaŋgu nhe go.”
MAT 9:28 Yurru ŋayi Djesunydja mukthurruna warray marrtjina nhinana bala, ga djuḏup-gay gärrina buṉbulilina, ga maṉḏanydja ŋunhi bambaynydja maṉḏa mukthurruna warray yana marrtjina nhinana bala, munguyurruna ŋanya, yana liŋgu ga djuḏup maṉḏa gärrina. Bala ŋayi Djesuyunydja maṉḏanha dhä-wirrka'yurruna bitjarrana, “Way maṉḏa, yuwalk muka nhuma dhuwala märr-yuwalkthirrinydja ŋarraku?... ŋunhi ŋarra yurru maŋutjimirriyamanydja nhumalanha?” “Yo Garray,” bitjarra maṉḏanydja.
MAT 9:29 Bala ŋayi Djesuyu maṉḏanha mulkana maŋutjinydja maṉḏanha, bala waŋana bitjarrana, “Ŋuriŋiyi liŋgu nhe yurru märramanydja ŋunhi nhäku nhe yukurra gatjpu'yun märr-yuwalkthirri.”
MAT 9:30 Ga dhunupana yana maṉḏa maŋutjimirriyinana nhäŋalana wal'ŋu. Bala ŋayi Djesu ŋuliŋurunydja waŋana wirrkina maṉḏanha raypirri'yurruna yakaŋuwuna ḻakaranharawu bukmakkalanydja.
MAT 9:31 Bala maṉḏanydja dharrana marrtjinanydja, ga birrŋ'maraŋala warray dhäwuny'tja ŋurikiyi, ḻiw'maraŋalana wäŋakurru ga wäŋakurru ḻakaraŋalanydja.
MAT 9:32 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi maṉḏa märrma'yu gonha'yurruna marrtjina wäŋalilina, ga walalanydja dharrana wiripu-guḻku'yuna gäŋala ḏarramunha dhärukmiriwnhana nhanukala Djesuwala; yakana ŋayi ŋuli ŋunhiyi waŋanhanydja, liŋgu ŋayi mokuywalaŋumirri birrimbirrmirrina. Bala ŋayi yana Djesuyunydja dhawaṯmaraŋalana ḏupthurruna ŋunhiyi yätjnhanydja birrimbirrnha ŋurikalayi yolŋuwalanydja, ga dhunupana ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu waŋanana, dhärukmirriyinana. Ga walalanydja dharrana yolŋunydja walala ṉirryunminana nhäŋalanydja, bala waŋana bitjarrana, “Nhäna dhuwalanydja ḻatju' ŋi? Yaka warray ŋanapurru ŋuli nhänha balanyarayi rom dhiyala Yitjuralnydja wäŋaŋura ŋäthilinydja.”
MAT 9:34 Ga walalanydja dharrana Rom-dharraymirriyunydja yolŋuyu walalay ŋäkulana, bala waŋana bitjarra warray, “Dhuwalinydja ŋayi yukurra djäma dhawaṯmarama bitjandhi ŋurikala warray mokuywala, ŋurruŋuwala warray birrimbirrwala ganydjarryu,” bitjarra.
MAT 9:35 Yo, Djesunydja yukurrana marrtjina ḻiw'maraŋala wäŋakurru ga wäŋakurru, bukmakkurruna yanana, ga birrka'mirriŋura yana wäŋaŋura ŋayi ŋuli yukurranha marrtjinya ŋunhimalayinydja walalaŋgala buku-ŋal'yunaramirrililinydja buṉbulili, bala ŋayi ŋuli yukurranha ḻakaranha marŋgikunhana Gunhu'walaŋuwuna Romgunydja yuṯawuna wal'ŋu ŋurikina, ga bitjanayi liŋgu ŋayi ŋuli yukurranha ḏukmaranhanydja ga walŋakunhanydja nhäŋuru malaŋuŋuru dhika rerriŋurunydja.
MAT 9:36 Ga guḻku'na mirithirrina wal'ŋu yolŋunydja walala marrtjina nhanukala ḻuŋ'thurruna, bala ŋayi ŋunhi Djesuyu nhäŋalanydja walalanha, ga mirithinana ŋayi yana dhika wuyurrunanydja walalaŋgu, liŋgu walala ŋunhi warwumirri walala ga ganydjarrmiriwnha, balanyarana bitjan wäyin ŋunhi bembi mala djäkamiriwŋura ŋuli nhina yukurra.
MAT 9:37 Nhäŋalanydja ŋayi ŋunhi Djesuyu, bala ŋayi waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalanydja walalaŋgala bitjarrana, “Guḻku'na dhuwala mirithirrina yolŋunydja walala yukurra djälthirri yuwalkkunydja wal'ŋu Godkalaŋunydja Romgu, galkun yukurra Godkuna, bitjanna bitjan balwur ŋunhi borum galkun ŋuli yukurra gulkthunarawuna. Ga yolthuna yurru gulkthun bitjandhinydja, ḻuŋ'marama Garraywunydja ŋunhiyi? Liŋgu djämamirrinydja walala dhuwala ḻurrkun' warray, märr-ḻurrkun'thu yukurra dhuwala yuwalktja djäma yana Gunhu'wu.
MAT 9:38 Yo, waŋiya ŋäŋ'thurra Gunhu'nha, märr yurru ŋayina djuy'yun guḻku'nhanydja wal'ŋu djämamirrinha walalanha ŋurikiyi ḻuŋ'maranharawunydja gänharawu waŋgany-manapanarawunydja nhanukalay djäkalili.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja yukurrana.
MAT 10:1 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesuyu ḻuŋ'maraŋala ŋunhi nhanŋuway ŋayi 12-nhanydja ḻundu'mirriŋunha walalanha, bala ŋayi wekaŋala ganydjarrnha walalaŋgala, märr yurru walala ŋuriŋi nhanukalanydja yäkuyu dhawaṯmarama mokuynha yätjnha ŋunhi birrimbirrnha walalanha, ga bitjandhi liŋgu walala yurru ḏukmaramayi yolŋu'-yulŋunha birrka'mirriŋurunydja rerriŋuru ŋuriŋiyi Djesuwala ganydjarryu.
MAT 10:2 Ga dhuwalana walala ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunydja djuy'yunarapuyŋunydja walala, bo'puyŋunydja nhanŋu gam' yäku; Djäyman, ga wiripunydja ŋayi yäku Beta, ga Wanduru, gutha'mirriŋu nhanŋu Betawu, ga dhuwala maṉḏa gutha'manydji gam' Djayim ga Djon, gäthu'mirriŋu maṉḏa Djipitiwu,
MAT 10:3 ga wiripunydja Bilip ga Bätalamu, ga Dumitj ga ŋarra Mathuyu, ŋunhiyi rrupiya-gombunharamirri ŋäthilinydja ŋarra, ga wiripunydja Djayim, gäthu'mirriŋu Yalpiyawu, ga Dhatiya,
MAT 10:4 ga wiripu Djäyman ŋunhi rom-ḏäl yolŋu, ga Djudatj-Gariyat, ŋunhina ŋunhi ŋayi Garraynha Djesunha wekaŋala miriŋuwala.
MAT 10:5 Yo, dhuwalayinhana walalanha ŋayi ŋanapurrunha Djesuyunydja djuy'yurruna bo'puyŋunhanydja nhanŋu, ga bitjarrana ŋayi waŋana djuy'yurrunanydja ŋanapurrunha. “Gatjuy marrtjiyana-wala yana wäŋalili ga wäŋalili, yurru yaka marrtjiya mulkuruwalanydja wäŋalili, ga yaka marrtjiya wäŋalili Djamariyalilinydja.
MAT 10:6 Nhuma yurru yana marrtjinydja ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi Yitjuralwuŋu mala-bunhara, ŋunhi walala bäpurruny'tja Djuw, ŋurikala walalaŋgala ŋunhi walala winya'yurruna Gunhu'wala, balanyara bitjan wäyin ŋuli winya'yun djäkamirriwala yolŋuwala.
MAT 10:7 Yo, marrtjiyanydja ga ḻakaraŋanydja biyaka gam', ‘Liŋguna Gunhu'wunydja djiwarr'wuynydja rom dhiyalamina.’
MAT 10:8 Ga biyaka nhuma yurru djämanydja walala, ḏukmaraŋa rerriŋuru, ga walŋakuŋa yolŋu'-yulŋunha rakunyŋuru, ga baḏarraŋ'kuŋa burrpuyŋuru, ga biyakayi bili dhawaṯmaraŋa wakinŋumirrinhanydja birrimbirrnha walalanha yolŋu'-yulŋu-walanydja. Yakana nhuma yurru ŋäŋ'thun rrupiyanydja dhiyakuyyi djämawuy; nhumanydja ŋarrakuŋu märraŋala yäna warray, ga yänana nhuma yurru wekamanydja.
MAT 10:9 Yaka gäŋa galkinydja nhuŋuway rrupiya ga girri' bathiyu, yana ŋurikimirri liŋgu marrtjiya ŋunhi nhe yukurra yurru gäma rumbalyu ga djalkiriyu, ga goŋdhu ŋula nhä waŋgany dhuŋguṉ. Ŋunhi nhuma yurru djämanydja walalanha, walalanydja yurru yolŋu'-yulŋunydja djäkana nhumalaŋgu, wekama ŋathana ŋula nhäna.
MAT 10:11 “Ga ŋunhi nhuma yurru bunanydja wanhami wäŋaŋura ŋula, maḻŋ'thunmaraŋanydja ḻatju'nha yana yolŋunha, ga nhiniyanydja ŋurikalayi yolŋuwala wäŋaŋura, ga yana liŋgu ga ganan nhuma yurru ŋunhiyi wäŋa.
MAT 10:12 Ga ŋunhi nhuma yurru gärrinydja ŋula yolkala wäŋalili, nhuma yurru waŋanydja bitjan, ‘Way walala, nhiniyanydja walala ŋoy-yal'yunaraŋura romŋura.’
MAT 10:13 Ga ŋuli yurru walala gumurr-ŋamathirrinydja nhumalaŋgu walalaŋgalay wäŋalilinydja, ‘Go go yolŋu, nhiniya ŋanapurruŋgala dhiyala,’ bitjandja, ŋuriŋiyi yal'yunarayu nhokalaŋuyunydja yurru monyguma ḻiw'maramana walalanha; ga ŋuli yurru walala gukuma nhumalanha, ‘Gatjala gatjala. Yaka ŋanapurru ḏukṯuk dhiyakiyinydja romgu,’ bitjandja, bala nhenydja yurru roŋiyinyamaraŋana galkina, nhepina yana, yakana yurru walala nhina Garraywalanydja yal'yunaraŋura.
MAT 10:14 “Ŋunhi nhe yurru marrtji ŋula wäŋalili yolŋuwalanydja, ga ŋuli walala yurru waŋa bitjandja, ‘Yaka ŋanapurru ḏukṯuk nhokalaŋuwunydja dhäwu'wu. Gatjala waṉḏiyana,’ bitjandja, nhenydja yurru yana gonha'yurrana wäŋanydja ŋunhi, ga marrtjiya wiripuŋulilina wäŋalili. Ga ŋunhi nhe yurru marrtjinydja ganandja walalanha ŋunhimalayi, bala djalk-djalkthurra ŋathili munatha' yulŋunydja ḻukuŋuru, märr yurru nhokala yaka muka mam'thundja ŋula nhänydja ŋurikiy wäŋawuy, liŋgu ŋunhiyinydja yätjnha wäŋa mirithirrina.
MAT 10:15 Märr-yuwalk ŋarra yukurra yana nhumalaŋgu ḻakaramanydja dhuwala. Baman'tja benydja wal'ŋu märrma' wäŋa maṉḏanha yukurrana dhärrana yätjnha wal'ŋu wirrkina yana, bala ŋayi Godthunydja yana baḏuwaḏuyurruna ŋunhiyi wäŋanydja maṉḏanha, Djudumnhanydja ga Gumuranhanydja yäkunha. Ga ŋulinyaramirriyunydja dhä-yawar'yunamirriyunydja ŋayi yurru Gunhu'yu dhä-ḏir'yunna ŋunhinhayi yolŋu'-yulŋunha märr ŋuli ya', gaŋga yurru, liŋgu bäyŋu walala nhäŋala ŋunhiyinydja Godku Rom. Yurru murrkayny'tja ŋayi yurru dhä-ḏir'yun ŋunhinhana yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yurru nhäma Gunhu'wu Rom nhumalaŋgala, bala gukumanydja yurru nhumalanha, liŋgu walala yaka ḏukṯukthina nhumalaŋgalaŋuwu dhärukku märranharawu.” Bitjarra ŋayi Djesuyu waŋana djuy'yurrunanydja nhanŋuway bo'puyŋunhanydja walalanha.
MAT 10:16 Ga bitjarrayi ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalayi nhanŋuway ŋayi bo'puyŋunhanydja walalanha bitjarra, “Ŋäkanydja walala ŋamathaŋa. Ŋarranydja yurru dhuwala djuy'yun nhumalanhana, bala nhuma yurru ḻakaramana yukurra Gunhu'wu Romnha, yurru wiripu-guḻku'yunydja yakana yurru märrama ŋunhiyi, walalanydja yurru ŋunhi ŋayan'tharrana yukurra nhuŋu, ga nhenydja yurru djingaryun mariŋura yana, bitjanna bitjan ŋuli wäyin bembi wuŋgangala wakinŋumirriwala miṯtjiŋura djingaryun yukurra. Ga biyaka nhenydja nhiniya wurrkurrum' yana, bitjan ŋuli wäyin murryil nhina yukurra, ga yaka buku-ruŋiyiyanydja ŋula, yurru muḻkurrnydja nhuŋuway bira'yurra yukirriya, bitjan ŋuli ŋunhi bäpi muḻkurr bira'yun yukurra, ga girri'-ŋamathirri yana.
MAT 10:17 “Ga dharray nhuŋuway yulŋunydja, liŋgu yolŋuyunydja walalay nhumalanha yurru märrama, bala gäma ḻoḻulilina; walala yurru nhumalanha gäma dhäwirrka'yunarawuna ga bartjunmaranharawuna bunharawuna, yana bini nhenydja be yakana yuwalk Godku wal'ŋu yolŋu.
MAT 10:18 Yo, walala yurru nhuna gäma ŋunha ŋurruŋuwala ga buŋgawawala wal'ŋu dhä-wirrka'yunarawu, liŋgu nhe ŋarrakalaŋumirri, märr yurru nhe ḻakarama ŋarranha ŋurikalayi buŋgawawala walalaŋgala ga mulku'-mulkuruwala yolŋu'-yulŋuwala.
MAT 10:19 Ga ŋunhi walala yurru bitjandhi gämanydja nhuna dhä-wirrka'yunarawunydja, yaka nhenydja wilwilyurra ga warwuyurra; yaka be ŋathil'yurranydja guyaŋiya nhaltjan yurru nhe ŋunhi waŋa, liŋgu Gunhu'yu warray ŋayipi yurru nhuŋunydja dhäruk wekama waŋanharawu, ŋulinyaramirriyuyi liŋgu ŋunhi yurru nhe dhärra waŋanharawunydja.
MAT 10:20 Ŋunhi nhe yurru waŋanydja walalaŋgala, dhäruktja nhokala yurru ŋunhi maḻŋ'thun yaka nhokuŋuway guyaŋinyara, ŋayipi yurru ŋuriŋi Birrimbirriyu nhokalayŋuwala Bäpa'mirriŋuwala waŋa yukurra nhokala ŋäṉarrkurru.
MAT 10:21 “Ga ŋulinyaramirriyunydjayi ḏarramuyu yurru ŋula wekama nhanŋuway gutha'mirriŋunha miriŋuwalana goŋlili bunharawuna, ga balanyarayi bili bäpa'mirriŋuyunydja yurru wekamayi nhanŋuway gäthu'mirriŋunha bunharawuyi yana, ga balanyarayi bili yothu'yunydja yurru wekama ŋäṉḏi'mirriŋunhanydja ga bäpa'mirriŋunhanydja nhanŋuway ŋayi goŋlili miriŋuwalana bunharawu rakunygunharawuna.
MAT 10:22 Yo, bukmak yurru yolŋunydja nhumalaŋgu ŋuyulkthirrina yukurra, liŋgu ŋarrakalaŋumirri nhuma dhuwala, yurru dhärriya yana mukthurra nhenydja ŋarrakalay yäkuyu, ga yaka bil'-bilyurranydja. Mulkiya yana mukthurra yukirriya, ga yana liŋgu ga dhä-yawar'yun yurru, bala nhenydja yurru walŋana nhina yukurra.
MAT 10:23 “Ga ŋunhi nhuŋu walala yurru marinydja ŋurru-nherraṉ ŋula waŋganyŋura wäŋaŋura, yana nhenydja gonha'yurrana ŋunhiyi wäŋa, bala waṉḏiya wiripuŋulilina wäŋalili ŋula. Yurru yaka muka yana nhuŋu djämanydja yurru dhawar'yun ŋunhilimiyi bukmakŋura yana Yitjuralpuyŋuwalanydja wäŋaŋura malaŋuŋura, ga bäy yurru ŋarra buna, gandarrŋura nhumalaŋgu yana djämaŋuranydja.
MAT 10:24 “Yuwalk yana dhuwala yulŋunydja. Marŋgikunharamirriyunydja yolŋuyu biyapul wal'ŋu djuḻkmaramana yukurra ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra marŋgikuma, ga bitjandhi bili buŋgawayunydja yolŋuyu biyapulyi wal'ŋu djuḻkmarama yukurra djämamirrinhanydja nhanŋuway yolŋunha.
MAT 10:25 Ga yolŋu'-yulŋuyunydja yurru guyaŋirri marŋgithinyarapuyŋunhanydja yolŋunha ŋunhiyi liŋgu yana ŋupanayŋu, ŋunhi nhaltjan walala ŋuli yukurra guyaŋirri marŋgikunharamirrinha ŋurikiyi yolŋuwu, ga ŋayinydja yurru djämamirrinydja ŋunhinydja yolŋu nhina bitjandhi liŋgu yana ŋupanayŋuŋura romŋura bitjan nhanŋu ŋunhi buŋgawa yolŋu. Yaka nhenydja ŋayaŋu-yätjthiya ŋuriŋiyi ŋunhi walala yurru nhuna yolŋu'-yulŋuyu ŋayaŋu-yätjkuma. Ŋarranydja dhuwala ŋurruna ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu, ga ŋarranhana walalanydja ŋuli yäku ḻakarama mam'marama yätjkalana wal'ŋu ŋurikalana Mokuywalana, Beltjapul bitjanna, ga bitjandhi liŋgu walala yurru nhumalanhanydja ḻakarama yätjkalayi yana mam'marama yäku.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja nhanukalaŋuwu ŋayi ḻundu'mirriŋuwunydja walalaŋgu.
MAT 10:26 “Yaka barrariya ŋula yolŋuwanydja. Ŋunhiyinydja yolŋuwuŋunydja djämawuy gayulwuynydja yurru warraŋulthirrina maḻŋ'thunna, ga yuḻwutjunaranydja nhä malanha yurru maḻŋ'thun warraŋulnha.
MAT 10:27 Ga nhaltjan ŋarra yukurra dhuwala gayul ḻakarama nhumalaŋgu, nhumanydja yurru ḻakarama warraŋulnha baḻaka'yunmaraŋana.
MAT 10:28 Yaka barrariyanydja ŋula yolku yolŋuwunydja ŋunhi ŋayi yurru nhuna buma murrkay'kuma liŋgu ŋunhiyinydja walala yurru baḏuwaḏuyun rumbal warray waŋgany yana dhuwala. Yuwalktja nhe yurru waŋganyguna nhanŋuwaynha borrk-barrarirrinydja Gunhu'wuna, ga nhiniya yukirriya ŋamakurru' yana, liŋgu ŋayipina waŋganydhuna yukurra ganydjarr ŋunhi ḏälkuma ŋurrkanharawu yolŋuwu gupaḏalŋuwunydja wal'ŋu dhä-ḏir'yunarawu. Yo, borrk-barrariyanydja Gunhu'wuna yana.
MAT 10:29 “Yo, nhenydja goŋmirri warray nhanukala Gunhu'walanydja. Nyumukuṉiny'tja dhuwala wäyin djikayny'tja märr warray ŋuli ya' wal'ŋu, ga yolŋuyu ŋuli bäyim ḏämbumirri djikay yutjuwaḻa'yu rrupiyayu, märrma'yu ŋarakayu yana, yurru yakana ŋayi ŋuli Godthu waŋganydja meṉguma.
MAT 10:30 Ga nhuŋunydja ŋayi marŋgi bukmakku, balanyara warray bitjan ŋayi marŋgi marwatku nhuŋu, nhämunha' nhe marwat muḻkurrŋura.
MAT 10:31 Yaka nhe barrariyanydja. Nhenydja yolŋunydja dhuwala goŋmirri Godkalanydja goŋŋura biyapul warray wal'ŋu ŋurukalanydja wäyingalanydja walalaŋgala.”
MAT 10:32 “Ŋuli nhe yukurra ḻakaranhamirri yolŋu'-yulŋuwala bitjandja. ‘Ŋarranydja dhuwala yolŋu Garraywalaŋumirri,’ bitjan, bala ŋarranydja yurru ḻakarama nhuna bitjandhi yana liŋgu ŋarrakalaŋuwalanydja Bäpawala ŋunhala djiwarr'ŋuranydja, ŋunhi nhenydja ŋarrakuna yolŋu, bitjan. Ga ŋuli nhe yukurra yurru ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe bitjan, ‘Ŋarranydja dhuwala yaka Garraywalaŋumirri,’ bitjandja, bala ŋarranydja yurru bitjandhi bili ḻakaramayi nhunanydja ŋarrakalaŋuwalanydja Bäpawala ŋunhala djiwarr'ŋuranydja bitjanna, ‘Yaka warray ŋayinydja dhuwala ŋarraku yolŋu.’ Yo, ŋarranydja yurru nhuna ḻakaramayi bitjandhi bili yana bitjarra nhe ḻakaranhamina nhunapinyay nhe yolŋu'-yulŋuwala.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 10:34 Ga wiripunydja ŋayi Djesu bitjarrayi waŋana, “Yo, nhumanydja ŋuli yukurra guyaŋirri yanapi ŋarra marrtjinya lili, märr yurru yolŋu walala nhina mäwaya'ŋura dhiyala munatha'ŋuranydja, yurru yaka warray yulŋunydja. Liŋgu yolŋu walala yurru ŋarrakalanydja yäkuyu bitjan barrkuwatjkunharamirrina yukurra. Yakana yurru bukmak ḏukṯukthirri ŋarrakalaŋunydja nhinanharawu gali'lili.
MAT 10:35 Liŋgu ŋarrakalanydja yäkuyu gäthu'mirriŋunydja yolŋu yurru marina djäma nhanukalayŋuwu bäpa'mirriŋuwunydja, ga waku'mirriŋu dhäykanydja yurru mariyi yana djäma nhanukalayŋuwu ŋäṉḏi'mirriŋuwu, ga wiripu yurru gurruṯu'mirri walala yana bunharamirri yukurra barrkuwatjkunhamirrina walalanhawuy walala, liŋgu ŋarrakala yäkuyu.
MAT 10:36 Ga gurruṯu'mirriwuŋu nhokalaŋuwuŋu yana nhe yurru mari wiripunydja märrama; walala yurru yana ŋoy-djingaryun nhuŋu, ga maḏakarritjthirri, liŋgu ŋarrakuna nhe ŋunhi.
MAT 10:37 “Yo, ŋuli nhe yurru yuwalktja malthun ŋarrakunydja, nhenydja yurru nherraṉ ŋarranha ŋäthilinydja ŋurruŋulili, bitjan nhe yurru ḏiltji wekama ŋuruku nhokalaŋuwu ŋäṉḏi'mirriŋuwunydja ga bäpa'mirriŋuwunydja ga djamarrkuḻi'wunydja ga gurruṯu'mirriŋuwunydja nhokalaŋuwu nhe, ga bitjandhi liŋgu nhe yurru ganandhi nhokuŋuway nhe guyaŋinyarawuynydja ga djäl. Ŋuli nhe yurru dhäruk märrama nhuŋuway nhe gurruṯu'mirrinhanydja walalanha ŋäthili, ga malthun nhuŋuway nhe djälwu, ŋunhiyinydja nhe yurru yakana yana ŋarrakunydja malthunaramirri.
MAT 10:38 Yo, ŋuli nhe yurru yakanydja gonha'yun nhuŋuway djäl, biyaka bitjan ŋuli yolŋuyu märrama ḻaw'marama dharpa mälakmaranhara, bala gäma marrtji nhanŋuway ŋayi burakinyarawuna, ga ŋuli nhe yurru yaka dhärukku malthun ŋarrakunydja, nhenydja yakana ŋarraku yuwalk malthunaramirri yolŋu.
MAT 10:39 Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, ‘Yaka ŋarra ḏukṯuk burakinyarawu ga ŋayaŋu-yätjkunharawu. Yakana ŋarra yurru malthun Djesuwunydja,’ bitjandja, bala ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu buwayakthirrina, yakana ŋayi yurru walŋa nhina yukurra. Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru waŋa bitjan, ‘Ŋarra yurru malthun Garraywunydja bitjan liŋgu, galki yana nhanŋu, bäyyi walala yurru ŋunhi bumanydja ŋarranha murrkay'kumanydja,’ bitjandhiyinydja, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yuwalknha nhina yukurra walŋana-wala yana.”
MAT 10:40 “Ŋunhi yurru yukurra ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirrinydja nhuŋu, liŋgu nhe ŋarraku yolŋu, ŋunhiyinydja bitjan ŋarrakuna ŋayi yukurra gumurr-ŋamathirri. Ga ŋunhi ŋayi yurru gumurr-ŋamathirri bitjandhiyi ŋarrakunydja, ŋunhiyinydja ŋayi yukurra gumurr-ŋamathirrina ŋurikinydja ŋunhi ŋayi djuy'yurruna lili ŋarranha.
MAT 10:41 Yo, ŋunhi nhe yurru marrtjinydja ŋula yolkala Godkalaŋuwu dhäwu'wu ḻakaranharawu, ga walalanydja yurru ŋunhalanydja nhuŋu gumurr-ŋamathirri warray, liŋgu walala yurru ŋunhi djälthirrina nhokalaŋuwu dhärukkuna, bala walalanydja yurru ŋunhi yolŋuyunydja yana märrama rrambaŋina manapan nhunana nhanukuŋu Godkuŋunydja. Ga ŋunhi walala yurru yolŋu'-yulŋu gumurr-ŋamathirri dhuwurr-ŋamakurru'wunydja yolŋuwu, liŋgu walala märr-ŋamathirri yukurra ŋamakurru'wu yolŋu'-yulŋuwu, bala walala yurru yana märramana nhanukuŋu Godkuŋu yulŋunydja, manapanna walala ŋuriŋiyina ŋamakurru'yuna yolŋuyu.
MAT 10:42 Märr-yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋuli yurru nhe wekama ŋula yolnha birrka'mirrinha, bitjan gapu yana wurkthunarawu, bäyyi ŋayi gali'wuy yolŋu, yurru nhenydja wekama yurru ŋanya liŋgu ŋayi malthunaramirri ŋarraku yolŋu, ŋayi yurru Gunhu'yunydja ŋurikiyi buku-ruŋinyamarama wekama biyapulnha wal'ŋu ŋamakurru'.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 11:1 Ŋunhi ŋayi Djesuyu bitjarrayinydja waŋana walalaŋgala ḻundu'mirriŋuwalana nhanukalaŋuwala, bala ŋayi gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, marrtjina yukurrana ḻiw'maraŋala wiripuŋulili ga wiripuŋulili wäŋalili, bitjarrana bala ŋayi yukurrana marrtjinanydja, ḻakaraŋala dhäwuny'tja marrtjina yolŋu'-yulŋuwala.
MAT 11:2 Ga ŋayinydja ŋulinyaramirriyuyi Djondja ŋunhi ḻiya-ḻupmaranharamirrinydja yolŋu yukurrana gulŋiyina ŋunhala ḻoḻuŋura, ga ŋäkula ŋayi Djesunhanydja, ŋayi yukurrana djäma ganydjarrmirri ga ḻatju' dhika wal'ŋu, bala ŋayi yana djuy'yurrunana Djondhu ḻundu'mirriŋunhana walalanha nhanŋuway ŋayi, dhä-wirrka'yunarawuna yukurranharawu nhanŋuna Djesuwuna. Yo, bunananydja walala ŋunhi, bala walala dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunhana bitjarrana,
MAT 11:3 “Way, ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala. Yol dhuwala nhe yulŋunydja?... Nhenydja dhuwala ŋunhiyi Godthu dhawu'mirriyaŋala djuy'yunarawu?... ŋunhi ŋayi ŋuli Djondhu ḻakaranha ŋanapurruŋgala? Mak dhuwaliyi nhe bäy, mak wiripuŋuwu ŋanapurru yukurra galkun.”
MAT 11:4 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana balanydja buku-ruŋinyamaraŋala, “Ŋäka ŋamathaŋa yana ŋarrakuŋu dhäwuny'tja, ga nhäŋa yana djämawuy ŋarrakuŋu, nhaltjan ŋarra yukurra djäma dhuwala, ga yurruna marrtjiya roŋiyiyanydja, ga ḻakaraŋa nhanbala Djonba.
MAT 11:5 Bili bambaymirriyunydja yukurra nhämana, ga bunhdhurr ŋunha marrtjina yukurra, ga mäkiri'-dhumukthu ŋämana yukurra, ga ŋunha burrpuy'mirrinydja walala baḏarraŋ'mirrina, burrpuymiriwnha walala, ga rakunymirrinydja yukurra biyapul walŋathirriyi ga nhina marrtji walŋamirrina, ga ŋurruwuykmirriyunydja yukurra ŋämana dhäwu', bala gulŋiyirrina yukurra ŋunhimalayi ŋamakurru'lilinydja romlili wal'ŋu.
MAT 11:6 Biyakana walala ḻakaraŋa Djonbanydja, “Märr-yuwalkthiya ŋarrakala yana yulŋunydja, ga yakana ŋula märr-yuḻkthurranydja dhumbal'yurranydja ŋarraku, bala nhe yurru galŋa-ŋamathirrina nhina.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja walalaŋgala. Bala walala marrtjinana roŋiyina nhanukala Djongalana.
MAT 11:7 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja bilyun Djesu, ga waŋa ŋunhi yolŋu'-yulŋunhana, ḻakarama yukurra Djonnhana bitjanna. “Nhuma marŋgi muka dhuwala Djongunydja, nhäyinyara ŋayi ŋunhi yolŋu, liŋgu marrtjinya nhuma ŋuli bala ḏiltjilili, ga ŋänha ŋanya dhäwu'wuy ḻakaranhara. Nhuma ŋuli ḻakaranhanydja ŋanya bitjanaŋga, ŋunhi ŋayinydja dhunupa wal'ŋu yolŋu, liŋgu ŋayi ŋuli dhäruk ḻakarama ḏäl yana, yaka bilmarama bitjandhiyi, bitjan ŋuli mulmu ŋunhi watayu bo'yun.
MAT 11:8 Djondja ŋunhi yaka warray rom-wuṉḏaŋarr yolŋu, yaka ŋayi be dhaṯthunmina ḻatju'yu girri'yu, ga nhinanha yukurranha ŋuli ḻatju'ŋura buṉbuŋura bäyŋu.
MAT 11:9 “Yo, marrtjinyanydja nhuma ŋuli ŋänharawunydja nhanukala Djongala, liŋgu nhuma ŋanya ḻakarama yukurra dhäwu'-ḻakaranhamirri ŋayi Godku, nhanŋu ŋunhi ŋayi yolŋunydja. Ga yuwalk ŋunhi yulŋunydja yana, yurru ŋayi ŋunhiyi Djondja biyapul wal'ŋu ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja.
MAT 11:10 Liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi djorra'yunydja ŋunha yukurra ḻakarama ŋanya, liŋgu Godthunydja ŋanya ḻakaraŋala ŋäthili wal'ŋu bitjarra gam', ‘Dhuwaliyina ŋarraku dhäwu'-ḻakaranharamirrinydja yolŋu, ŋunhi ŋanyana ŋarra yurru djuy'yun ŋathil'yundja, ŋayi yurru ŋäthilimirriyama marrtji dhukarrnydja yäkthun, yurruna ŋayinydja yurru Garraynydja buna.’
MAT 11:11 “Märr-yuwalk yana dhuwala yulŋunydja ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Djondja dhuwala biyapul wal'ŋu yolŋu wiripuwurruŋgalanydja, dhiyakalanydja ŋunhi marrtjina yolŋu walala nhinana. Yurru ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu ŋäma ŋarraku dhäruk, bala nhina yukurra yurru dhiyala Godkala djiwarr'wuyŋuranydja wal'ŋu Romŋura, ŋuriŋiyina yolŋuyu ŋayina djuḻkmaramanydja yukurra Djonnha, bäyyi ŋayi ŋunhi yolŋu gali'wuynydja ga yutjuwaḻany'tja.
MAT 11:12 “Yo, beŋuru liŋgu ŋunhi Djondhunydja ŋuli yukurranha ḻakaranha ŋurukuy Djiwarr'wuynydja wal'ŋu bitjanarayina Rombuy, ga yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala dhuwala yolŋunydja walala yukurra mirithirri wal'ŋu djälthirri yana ŋurikiyi märranharawu, wirrkina yana walala nyiwnyiwyunmirrina yukurra märranharawunydja Godkalaŋunydja Romgu.
MAT 11:13 Yo, be muka yana baman' ŋäthili dhäwu'-ḻakaranharamirriyunydja yolŋuyu walalay ŋuli yukurranha ḻakaranha ŋurikiy Rombuy ŋunhi yurru dhika buna, ga ŋuriŋinydja Mawtjitjkalanydja Romdhu ḻakaraŋalayi yana dhikayi, yana liŋgu-u-u, ga ŋayi Djondja bunana. Bala ŋayina Djondhuna ḻakaraŋala bitjarranydja, ‘Dhuwalana ŋunhi yulŋunydja, Godku Djiwarr'wuynydja wal'ŋu Rom liŋguna bunanana,’ bitjarra.
MAT 11:14 Ŋuli nhuma yuwalktja yurru märr-yuwalkthirri walalaŋgu dhärukku, ŋayinydja Djondja ŋunhiyi yolŋu Yelatja yäku, ŋunhi yukurra djorra'yunydja ḻakarama ŋanya, ŋayi yurru buna ŋathil'yun Garraywu.
MAT 11:15 “Ŋuli nhe djäl yuwalkŋuwunydja wal'ŋu dhäwu'wu ŋänharawu, nhenydja yurru ŋäma muka, dharaŋan yana ŋunhiyi dhäruk.
MAT 11:16 “Ga nhumanydja dhuwalanydja walala miṯtji dhuwala nhina yukurra dhiyaŋu-wala, balanyarana nhuma dhuwala yulŋunydja, bitjan yumurrku'na ŋunhi marrtji ḏäpthun ŋaḏi'-ḏilkurru. Walala wiripu-wurrunydja djamarrkuḻi' waŋa ŋuli bitjan walalaŋgu,
MAT 11:17 ‘Nhäku nhuma ḏukṯukthirrinydja yukurra? Ŋanapurru ŋunhi rirrakaynydja djäma galŋa-djulŋikuŋalanydja, yurru nhumanydja yaka warray ḏuryurruna ga giritjina bäyŋuna. Ga wiripunydja ŋanapurru ŋunhi bäpurru'wuy manikay miyamara, ga nhumanydja yaka warray nyä'yunminanydja yukurrana.’ Yo, balanyarayi nhuma dhuwala yolŋunydja.
MAT 11:18 Ŋunhi ŋayinydja Djondja bunana dhiyala, ŋayinydja ŋuli ŋunhi nhinanha yukurranha galŋa-yätjthinya warray, ŋoy-ŋathamiriw ga gapumiriw, bala ḻakaranhanydja nhuma ŋanya ŋuli mokuywalaŋumirri ŋayi ŋunhiyinydja, bitjana.
MAT 11:19 Ga ŋarranydja ŋuli ŋunhi marrtji ga ḻuka ŋatha ga gapu yolŋu'-yulŋuwala warray, galŋa-djulŋithirri warray walalaŋgala manapan, ga ŋarranhanydja nhuma ŋuli ḻakarama yukurra bitjan, ‘Nhäŋa walala ŋanya ya', ŋatha-dhaŋaŋmirrinha yolŋunha ga gapu-ḻukanharamirrinha, galkina ŋayi ŋurikalana walalaŋgala rom-yätjmirriwalana ŋunha yolŋu'-yulŋuwalanydja.’ Bitjandhiyina nhuma ŋuli ḻakaranhamirrinydja yakana-ḏukṯuk ŋinyalaŋgu, ŋarraku ga nhanŋu Djongu.” Bitjarrayi ŋayi Djesu waŋananydja. Yo, ŋunhi yurru ŋula yolthu märramanydja yukurra ŋunhi nhä malanha dhäruk ŋunhi ŋanya ŋayi yurru Godthu warralkuma maḻŋ'marama, bala ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu dharaŋanna, bala yana ḻäy-ruŋiyirrina ŋunhi nhanukuŋunydja guyaŋinyara Godkuŋunydja djambatj warray wal'ŋu dhika warray.
MAT 11:20 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesu waŋana yätj-ḻakaraŋalana ŋunhinhanydja walalanha wäŋanha ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu ŋunhiliyi malaŋura djäma mirithirri ḻatju' rom dhika wal'ŋu, yurru yolŋunydja walala yukurrana mukthurruna yana nhinana yätjŋura yana, yaka walala ŋula bilyurruna walalaŋgiyingalaŋuŋuru yätjŋuru.
MAT 11:21 Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja raypirri'yurrunanydja walalanha, “Nhäyika Guratjin, ga nhäyika Bitjayda, wäŋa maṉḏanha ŋäka. Mirithirrina bathalana yurru marinydja nhumalaŋgu buna dhipalinydja wäŋalili maṉḏaŋulili, liŋgu nhuma nhäŋala muka ŋarranha ganydjarr-ḏumurruwuynydja wal'ŋu djämawuy, yurru yaka warray nhumanydja gonha'yurruna ḏiltji-wekaŋala nhumalaŋgalayŋunydja yätjku malaŋuwu, bala bilyurrunanydja. Ŋunhi bini ŋarra djäma ŋunhalayinydja wäŋaŋura Däyanydja ga Djäytandja bitjanayi bitjarra ŋarra ŋunhi ganydjarr-ḏumurru djäma dhiyalayi nhumalanydja bini ŋunhi bilyuna walalaŋgalayŋuru yätjŋurunydja, bala nhinanha ŋamathinyana wal'ŋu.
MAT 11:22 Bala ŋayi Godthunydja yurru dhä-ḏir'yunna ŋunhinhayinydja yolŋu'-yulŋunha Däyapuyŋunhanydja ga Djäytanbuyŋunhanydja märr-gaŋga warray yana, yurru nhumalanhanydja ŋayi yurru dhä-ḏir'yun wirrki warray dhika wal'ŋu, liŋgu nhuma muka ŋunhi nhäŋalanydja wal'ŋu Godku Romdja, ga yakanydja märraŋala.
MAT 11:23 “Ga nhumanydja ŋunhi Gapaniyambuyŋunydja yolŋu walala, nhuma ŋuli ḻakaranhamirri be garrwar nhuma wal'ŋu, yurru ŋayipi Godthunydja yurru nhuna ŋurrkama warray ŋunhana yana dhä-ḏir'yunaramirrililina, dhikana-wala ŋoylilina munatha'lili wal'ŋu. Yo, benydja wal'ŋu ŋäthilinydja wäŋa ŋunhi Djudumdja yäku yukurranha ŋuli djingaryuna mirithirrina wal'ŋu garrwar, yurru yätjnha wal'ŋu mirithirrina ŋunhiyi wäŋanydja, bala ŋayi Godthunydja yana buḻwaŋ'maraŋala winya'yunmaraŋalana. Ŋuli bini walala nhänha ŋunhiliyinydja Godku walŋamirrinydja rom, ŋunhi ŋarra yukurrana djäma milma nhumalaŋgala dhiyala, walala bini ŋunhi ḏaḏawyunna, bala bilyunana ŋamakurru'lilina, ga ŋunhiyi wäŋa bini ŋunhi Djudumdja djingaryuna yukurranha yana mukthuna dhiyaŋunydja-wala.
MAT 11:24 Yuwalk dhuwala yulŋunydja. Yalalanydja yurru ŋunhi Mala-yarr'yunamirriyunydja Waluyu, ŋayi yurru Godthu dhä-ḏir'yunna Djudumbuynhanydja yolŋu'-yulŋunha, yurru märr ŋuli gaŋga warray, yurru wirrkinydja ŋayi yurru wal'ŋu dhä-ḏir'yun nhumalanhana. Liŋgu nhuma muka ŋunhi nhäŋalanydja wal'ŋu Godku Romdja, ga yakanydja märraŋala.”
MAT 11:25 Yo, ŋulinyaramirriyunydja liŋgu Djesuyu bukumirriyaŋala Gunhu'wala bitjarra, “Bäpa, nhenydja dhuwala Garray ŋuruku djiwarr'wu ga dhiyaku munatha'wu. Bäpa, ŋarra buku-wurrparana nhuna yulŋunydja, liŋgu nhe maḻŋ'maraŋalana warraŋulkuŋalana nhuŋuwuynydja rom dhiyakalana walalaŋgala märr-dhuŋamirriwalana, märr walalana yurru nhuŋu marŋgiyirrinydja. Yurru nhe djuḻuḻ'maraŋala nhuŋuway rom ŋurikalanydja yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala ḻiya-djambatjmirri ga marŋgimirri be.
MAT 11:26 Yo, Bäpa, nhe milkunhamina nhunapinyay nhe dhiyakala märr-dhuŋamirriwalana, liŋgu balanyarayi nhokuŋunydja guyaŋinyara.”
MAT 11:27 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala walalambala bitjarrana, “Yo, ŋarrakala Bäpayunydja dhayuŋara bukmak nhä malanha romdja ŋarrakalana goŋlili. Yakana ŋula yol marŋgi ŋarrakunydja ŋuriki Gäthu'mirriŋuwunydja wal'ŋu yolŋuwu, yol ŋarra dhuwala yulŋunydja; ŋayipina yana Bäpana marŋgi ŋarrakunydja. Ga yakana ŋula yol marŋgi Gunhu'wunydja, yol ŋayi ŋunhi; ŋayipina yana Gäthu'mirriŋuna marŋginydja Gunhu'wu, ga ŋunhi walala yolŋu'-yulŋu marŋgimirri, ŋunhiyinydja walala ŋunhi ŋayi Gäthu'mirriŋuyu yurru walalaŋgala maḻŋ'marama ŋanya Gunhu'nha, liŋgu ŋayipi walalaŋgu ḏukṯuk, walala yurru marŋgithirri.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
MAT 11:28 “Go marrtjiya lili ŋarrakala nhuma ŋunhi yolŋu walala, ŋunhi nhuma märr-gulkthunaramirri walala mirithinyara wal'ŋu djämawuy. Ga nhuma yolŋu'-yulŋu ŋunhi nhuma djawaryun yukurra gänharayu ŋonuŋdhu romdhu malaŋuyu, marrtjiya lili ŋarrakala go, ga ŋarranydja nhuna yurru buŋgaṯthunmaramana.
MAT 11:29 Go ŋarrakalana djäma rrambaŋina waŋganyŋurana; dhuḏakthurra nhäŋa marrtjiya marŋgithiya ŋarrakala, liŋgu ŋarranydja dhuwala mel-wuyunaramirri warray, ga wurrkurrum' warray. Go marrtjiya ga djäma ŋarrakala, waŋganyŋurana yana, bala nhuŋu yurru ŋayaŋunydja buŋgaṯthunna.
MAT 11:30 Yakana nhe yurru ŋuriŋiyi märr-gulkthundja djämayu, ga ŋarrakunydja rom yaka warray ŋonuŋ wal'ŋu, djawaryunamiriw warray.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 12:1 Ga wiripuŋuyu waluyu ŋunhiyinydja Ganaŋ'-maranharamirri Walu, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtji wäŋgama dhukarr-ŋupan, yurru gali'ŋuranydja maṉḏaŋuŋura dhukarrŋuranydja ŋatha birrali marrtji dhärra'-dharra. Bala Djesuwala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay marrtji gulkthunna bala muḻkurrnha malanha ŋatha, bala marrtji buryi'yunna ŋunhi ŋathanhanydja barrwaṉ'tja walalaŋgalay goŋdhuna, bala marrtji ḻukana bala, liŋgu walala djaṉŋarrthirri ŋunhi.
MAT 12:2 Ga walalanydja bäy nhäma warray walalanha, ŋuriŋi Rom-dharraymirriyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu, bala walala waŋa Djesunhana bitjanna gam', “Way, nhäŋa ŋunha nhanŋuway ḻundu'mirriŋunha walalanha, ŋunhanydja walala yukurra romnha bakmarama ŋiniya, liŋgu djämana walala yukurra dhuwalayinydja bitjandhiyinydja goŋdhunydja. Yaka dhuwala dhunupa walalaŋgu gäthuraŋuwunydja djämawu, liŋgu dhuwalanydja be muka Dhuyu Walu, Nhinanharamirri.”
MAT 12:3 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmarama bitjanna walalaŋgu, “Way walala, yaka muka nhuma dhuwala dhäwu'wunydja marŋgi ŋiniya?... ŋunhi nhaltjarra ŋäthili ŋurruŋuyu yäkuyu Daypitthu? Waŋganymirri Daypit ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala djaṉŋarrthinana wal'ŋu mirithina, bäyŋuna walalaŋgu ŋula ŋatha,
MAT 12:4 bala dhunupana ŋayi Daypit marrtjinanydja gulŋiyina ŋunhina Godkalana Buṉbulili, bala ŋayi Daypitthunydja märraŋala ŋunhiyina dhuyuna rruthi ŋunhi walalaŋguŋu gurrunhanara mundhurr ŋunhiyinydja Godku ŋatha. Bala ŋayi Daypitthu ḻukanana, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi wekaŋalayi nhanukalayŋuwu malawunydja. Romdhunydja yukurra dhuwala ḻakarama ŋurikiyinydja dhuyuwunydja ŋathawu yana ḏalkarra'mirriwuna walalaŋgu ḻukanharawu, yaka ŋula yolku yolŋuwu, yurru walalanydja ḻukana warray ŋunhiyi dhuyu ŋatha.
MAT 12:5 Yaka muka yana nhuma ŋäkula ŋunhinydja rom ŋunhi Mawtjitjkala wekaŋala ŋiniya? Dhiyaŋinydja romdhu yukurra djäma yana ḻakarama ŋurikinydja walalaŋgu ḏalkarra'mirriwunydja, nhaltjan walala yurru djäma yukurra ŋunha Buṉbuŋura, bala walala ŋuli yukurra djämana bitjan liŋgu munha-ŋupan. Ga Nhinanharamirriyu Waluyu walala ŋuli djämayi yana bitjanna liŋgu, yurru yaka nhuma ŋuli walalanhanydja ḻakarama rom-bakmaranharamirri bitjan.
MAT 12:6 “Märr-yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra bitjandja dhuwala. Dhuwalanydja gay' Godkunydja Buṉbu dhärra yukurra ḻatju' dhika dharrpal wal'ŋu, yurru wiripu dhikayi dhärra yukurra biyapul dharrpalnydja wal'ŋu dhiyakalayi Buṉbuwalanydja, liŋguna bunana.
MAT 12:7 Ŋunha Godkala djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan warray gam', ‘Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru ŋayaŋu-wuyunaramirri yolŋu walala yana, liŋgu dhiyaŋuyina wal'ŋu romdhunydja yukurra djuḻkmarama biyapulnydja wiripu-guḻku'walanydja romgala malaŋuwala, balanyaranhanydja romnha bitjan mundhurr wäyin-bathanaramirrinhanydja.’ Yo, ŋunhi bini nhuma yuwalk wal'ŋu marŋgi ŋurikiyi romgu, ŋunhinydja bini nhuma yaka warray ŋarraku ḻundu'mirriŋunha walalanha ḻakaranha rom-bakmaranharamirri walala bitjanna, liŋgu walala yaka djäma djarrpi'kuŋala.
MAT 12:8 Liŋgu ŋarranydja dhuwala Yolŋuna wal'ŋu Gäthu'mirriŋu, rom-waṯaŋu dhiyakuyi Ganaŋ'maranharamirriwunydja Romgu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 12:9 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu Waluyu Ganaŋ'thunaramirriyu, Djesu marrtjina balayi buku-ŋal'yunaramirrilili buṉbulili,
MAT 12:10 ga ŋunhiliyi buṉbuŋuranydja yolŋu yukurrana nhinana ḏarramu goŋ-dhoṯ. Ga walalanydja marrtjina wiripu-guḻkuny'tja Rom-dharraymirri yolŋu walala, gonha ḏäpthurruna warray ŋunhili buṉbuŋura, nhäŋala ŋanya Djesunha yukurrana, wanhaka ŋayi yurru djäma ḏukmarama ŋunhiyi goŋ-dhoṯnha ŋuriŋiyi Dhuyuyu Waluyu, märr walala yurru dhuwurr-nyamir'yun ga rom-bakmaranhamirri ḻakarama. Bala walala ŋuriŋinydja walalay dhä-wirrka'yunna ŋanya bitjanna Djesunha, “Way, ŋunhi yurru yolŋuyu djämanydja ga ŋula rerriŋurunydja ḏukmarama dhiyaŋuyinydja Waluyu Nhinanharamirriyunydja, nhäna ŋunhiyinydja?... romnha yurru bakmarama?”
MAT 12:11 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakamaraŋala bitjarra. “Ŋunhi yukurra yurru yolŋuyu ŋayathama goŋmirri wäyin, bala ŋayi yurru ŋunhiyi Ŋayi yurru walŋakuma wäyinnha.
MAT 12:12 Ga wal'ŋu goŋmirri wäyin galkirri ŋarŋgalilinydja dhuḏutthun ŋulinyaramirriyu Waluyu Nhinanharamirriyunydja, bala nhaltjanna ŋayi yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu yulŋunydja? yana ḻaw'marama djäma, ŋanya yurru ŋunhiyi yolŋunydja dhuwala biyapul warray wäyingalanydja, wirrki warray yana ŋayi Godtja ḏukṯuk yolŋuwunydja walŋakunharawu. Yo, dhunupa yana dhuwala guŋga'yunarawu yolŋuwunydja walŋakunharawu Nhinanharamirriyunydja Waluyu.”
MAT 12:13 Bala ŋayi Djesu bilyundja, ga waŋa ŋunhi goŋ-dhoṯnhana ḏarramunha bitjan, “Ma', goŋdja djarryurrana,” bitjarra. Bala dhunupana yana ŋunhi goŋ-dhoṯtja djarryurrunana baḏarraŋ'thinana, ḻatju'yinana wal'ŋu dhikana.
MAT 12:14 Bala walala ŋunhi mayali'-wilkthunaramirrinydja yolŋu'-yulŋu Rom-dharraymirrinydja walala ḏurryurrunana, gonha'yurrunana ŋunhiyi buṉbunydja, bala yana marrtjinana. Bala walala yukurrana waŋanhaminana nhanŋu Djesuwu bunharawuna, ŋayan'tharranana murrkay'kunharawuna.
MAT 12:15 Yo, ŋayinydja ŋunhi Djesuyunydja ŋäkula walalanha ŋayan'-dharranhaminyaranydja, bala ŋayi gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa, ga walalanydja guḻku'na dhika malthurrunanydja yukurrana nhanŋu. Bala ŋayi walalanha yukurrana ḏukmaraŋalanydja birrka'mirriŋuruna rerriŋurunydja, bukmaknhana yana ŋayi ḏukmaraŋalanydja yukurrana walŋakuŋalanydja.
MAT 12:16 Bala ŋayi ḏälku'-ḏalkuŋalanydja waŋana walalanha Djesuyu wirrkina, yakaŋuwuna ḻakaranharawu wiripuwurruŋgalanydja.
MAT 12:17 Be baman' dhäwu'-gänharamirriyu yäkuyu Yitjayayu dhunupamirriyaŋala ḻakaraŋala ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yurru buna, ga bitjarra ŋayi Yitjayayu ḻakaraŋala be ŋäthilinydja gam',
MAT 12:18 “Dhuwala ŋayi dhäruktja God, bitjan ŋayi waŋanydja yukurra dhuwala. Dhuwala nhäŋana walala, ŋarraku djämamirrinhanydja yolŋunha ya', ŋarrakuŋu ŋayi ŋunhi djarr'yunara. Ŋarra marrkapthundja yukurra wirrki yana wal'ŋu dhika nhanŋu, ga buku-wurrpandja ŋarra ŋanya yukurra mirithirri, wokthunna manapan. Ŋarra yurru nherraṉmirrinydja ŋarranhawuynhana ŋarra walŋa nhanukala, bala ŋayi yurru ḻakarama bukmakkalanydja bäpurru'wala ga bäpurru'wala ŋarranhanydja, ŋunhi ŋarrana yurru walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja mala-yarr'yun yukurra, ganaŋ'marama yurru yuwalktja ga dhunupanydja.
MAT 12:19 Dhuwalanydja gay' ŋarraku djämamirrinydja, yaka ŋayi yukurra yurru ŋarr'tjun yolŋu'-yulŋunha, ga yaka ŋayi marrtji yurru yatjun waŋa, garrwarkunhamirri ŋanyapinyay ŋayi yurru be wal'ŋu yakana.
MAT 12:20 Ga wuyunaramirri ŋayi yolŋunydja, yaka ŋayi yurru muŋdhu'-muŋdhun marrtji ŋunhi wuyunarayŋunha yolŋunha; ŋunhi ŋayi ŋula yol yolŋu ŋayaŋu-wutthunaranydja, bitjan muŋdhu'-muŋdhunaranydja mulmu maḻwaykunhara, yakana yurru ŋayi bakmaramanydja, bala ŋurrkamanydja yurru; ga ŋunhi yurru yolŋu märr-yawaryundja, bitjan ŋuli gurtha nhära marrtji galki yaŋara-winya'yuna yurru, yakana yurru ŋayi ŋultjikumanydja, bala yana ḏupthundja. Yo, ŋayi yurru yana wurrkurrum'nha bala djämanydja, yana liŋgu ga yolŋuyu walalay yurru nhäma dharaŋan bala marŋgithirrina, ŋunhi nhanŋunydja rom ŋamakurru' warray dhika wal'ŋu, ga dhunupa warray yana, biyapul warray wal'ŋu wiripuwurruŋgala romgala walalaŋgala.
MAT 12:21 Ga guḻku'na yolŋu bäpurru' ga bäpurru' yukurra yurru ŋaḏupthundja nhanŋu, gatjpu'yun walŋakunharawuna.” Yo, bitjarrayi ŋayi Yitjayayu ḻakaraŋala Garraynha be ŋäthilinydja, ga dhuwalayi maḻŋ'thurrunanydja yuwalk yana bitjarrayi, ŋulinyaramirriyuyi ŋunhi Djesuyu ḏukmaraŋalanydja yukurrana walŋakuŋalanydja birrka'mirrinhana yolŋu'-yulŋunha.
MAT 12:22 Yo, waŋgany yolŋu yukurrana nhinana bambay ga dhärukmiriw, yakana ŋayi yukurrana nhäŋala ga waŋananydja, liŋgu yätjthuna birrimbirryu yukurrana ŋanya ŋayathaŋala. Bala walala ḏarramuwurruyu marrtjina gäŋalana ŋanya bala Djesuwalana, bala ŋayi Djesuyunydja ŋanya ḏukmaraŋalana. Ga ŋuliŋurunydja yana ŋayi dhunupana waŋanana ga nhäŋalana.
MAT 12:23 Bala guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu ṉirryurrunana nhäŋalanydja ŋanya, bala waŋanhamina bitjanminana, “Dhuwalayina be mak ŋunhiyi dhawu'mirriyanharanydja yolŋu, Daypitkalanydja yarraṯaŋuru,” bitjarra walala yukurrana ḻakaranhaminanydja ŋanya Djesunha.
MAT 12:24 Bala walalanydja Rom-dharraymirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋäkula warray walalanha, bala dharrana waŋana yaka'yurruna warray, bitjarra gam', “Dhuwaliyinydja yolŋu mokuywalaŋumirri warray birrimbirrmirri, ga dhawaṯmarama ŋayi ŋuli mokuynha walalanha ganydjarryu mokuywalana wal'ŋu buŋgawawala ŋurikalana, yäkuwala Beltjapulwalana.”
MAT 12:25 Yurru ŋayi Djesunydja marŋgithina walalaŋgu, nhaltjarra walala yukurrana guyaŋina ŋunhi djarrpi'kuŋala, bala ŋayinydja waŋana walalanha bitjarrana. “Nhaltjurruna dhika ŋuli Mokuyyunydja dhawaṯmaraŋu mokuynhanydja birrimbirrnha? Ŋuli yurru wäŋa yukurra dhärra, ga ŋunhiyi miṯtji yukurra yurru barrkuwatjkunharamirri, bala bunharamirrina yukurra yurru, ŋunhiyinydja yurru wäŋa buḻwaŋ'thunna. Ga ŋunhi yurru gurruṯu'mirri mala bitjandhiyi barrku'-barrkuwatjkunharamirri, bala bunharamirrina yukurra yurru, ŋunhiyi bäpurruny'tja yurru buwayakthirrina ŋunhiyi bäpurruny'tja yurru buwayakthirrina winya'yunna.
MAT 12:26 Ga bitjanayi liŋgu, ŋunhi ŋayi bini Mokuyyunydja bunha nhanŋuwaynydja ŋayi miṯtjinha, ŋunhiyinydja bini nhanŋu rom buwayakthinyana, ga winya'yunana.
MAT 12:27 Nhumanydja ŋuli yukurra waŋa yanapi ŋarra yukirri dhawaṯmaraŋu yätjmirrinha birrimbirrnha walalanha ŋurikala ganydjarryu Beltjapulwala, bitjan nhuma ŋuli waŋa. Ga nhä warray ŋunhi nhumalaŋgunydja malthunaramirri walala? Nhäyu walalanydja ŋuli mokuynha walalanha dhawaṯmarama?... Yolkala ganydjarryunydja? Yo, ŋuriŋi nhumalaŋgalay malthunaramirriyu walalay yurru ḻakaramanydja nhumalanha, ŋunhi nhumanydja dhuwala bothinyaramirrina walala, yakana nhuma yukurra dhunupanydja wal'ŋu ḻakarama.
MAT 12:28 “Yo, ŋarranydja ŋuli yukurra dhuwala dhawaṯmarama yätjmirrinhanydja birrimbirrnha walalanha ŋuriŋi liŋgu Gunhu'walana ganydjarryu, ga balakurruyina nhuma yurru dharaŋandja ŋunhi Gunhu'wu Romdja liŋguna maḻŋ'thurruna dhiyalaminydja nhumalaŋgalanydja.”
MAT 12:29 Bala ŋayi Djesuyu ŋuliŋurunydja ḻakaraŋala dhäwu' mayali'kurru, bitjarra gam', “Yakana yurru ŋula yol yolŋu marrtji ganydjarr-ḏumurruwalanydja ḏarramuwala wäŋalili, ga djaw'yun nhanŋu ŋula nhä girri'. Ŋäthilinydja ŋayi yurru ŋanya garrpiṉ ŋathili, ŋunhiyi ganydjarr-ḏumurrunhanydja ḏarramunha, bala yurruna ŋayi yurru djaw'yundja ŋula nhä nhanukala bala'ŋuru. Ga ŋayi Satandja balanyarayi yana bitjan ganydjarr-ḏumurrumirrina yolŋu.”
MAT 12:30 Ga wiripunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu nhina yukurra yaka ŋarrakala gali'ŋura, ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋunha nhanukalana gali'ŋura, bitjan ŋarraku ŋayi miriŋuna. Ga ŋuli yukurra ŋula yolthu yolŋuyu yaka djäma ŋarrakala ḻuŋ'marama, ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu ŋuli yukurra barrkuwatjkumana, gukumana yukurra yolŋu'-yulŋunhana ŋarrakala.
MAT 12:31 “Yo, yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Ŋuli yurru yolthu yolŋuyu djäma yätj dhuwurr ga waŋa ŋäṉarr-yätj, Gunhu'yu yurru bäy-ḻakarama warray ŋurikiyinydja yolŋuwu, ŋuli balaŋu ŋayi bilyurrunydja. Yurru bäyŋuna yana yurru Gunhu'yunydja bäy-ḻakarama ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli yätj-ḻakarama Gunhu'wunydja Garrkuḻuknha Birrimbirrnha; ŋunhiyi nhanukala yätjtja yurru dhärra gupaḏalnha yanana, yakana yurru buwayakkuma.
MAT 12:32 Ga ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋuyu yätj-ḻakarama Gäthu'mirriŋunha Yolŋunhanydja wal'ŋu, ŋayi yurru Gunhu'yunydja bäy-ḻakarama warray ŋurikiyi yolŋuwu, ŋuli balaŋu ŋayi bilyurrunydja. Yurru Gunhu'yunydja bäyŋuna yurru yana bäy-ḻakarama ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli yätj-ḻakarama Godku Walŋamirrinha Birrimbirrnha, yana ŋayi yurru nhinanydja nhanukalay yätjŋurana romŋuranydja dhiyaŋu-wala, ga bitjanna liŋgu yurru.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
MAT 12:33 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja, ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripuna dhäwu, bitjarra gam', “Ŋunhi yurru dharpa borummirrinydja, ŋunhiyinydja dharpa borum yana, ga ŋunhi yurru dharpa nhäŋiniŋ'mirrinydja, ŋunhiyinydja dharpa nhäŋiniŋ yana. Yo, ŋunhi nhuma ŋuli nhäma dharpa, marwat ŋuthanara baṉdja'-baṉdjalili, bala nhuma ŋuli marŋgithirrina ŋurikiyi dharpawu, nhäyinyara ŋunhiyi dharpa, mak yätj nhäŋiniŋ, mak borum ŋamakurru. Ga balanyarayi bili nhuma ŋuli ŋäma dhäruktja ŋula yolŋunha waŋanharanydja, bala marŋgithirrina nhäyinyara ŋunhi yolŋuwu ŋayaŋu, mak yätj, mak ŋamakurru.”
MAT 12:34 Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana walalanha ŋunhi Rom-dharraymirrinhanydja, bitjarrana ḻakaraŋala. “Nhumanydja dhuwala bäpiyinyarana yolŋu'-yulŋu, bäpiwuna walala yumurrku. Yakana nhuma ŋuli yukurra waŋa ŋamakurruny'tja wal'ŋu ŋäṉarr, liŋgu nhuma dhuwurr-yätjmirrina wal'ŋu yolŋu'-yulŋu. Liŋgu ŋunhi yana bili romdja ŋunhi yukurra ŋorra yolŋuwala ŋayaŋuŋura, maḻŋ'thun yurru dhawaṯthun nhanukala ŋäṉarrkurru, ŋunhi ŋayi ŋuli ŋunhiyi yolŋu waŋa yukurra dhäruk.
MAT 12:35 “Yo, ŋamakuli'yunydja wal'ŋu yolŋuyu ŋuli ruwamŋukuma ŋamakuḻi' wal'ŋu yana nhä malanha nhanukalay ŋayaŋuŋura, bala maḻŋ'thundja ŋuli nhanukala ŋuliŋuruyi dhäruktja ŋamakuli'na wal'ŋu yana. Ga yätjtja ŋuli maḻŋ'thun dhäruk yätjkala yana yolŋuwala, liŋgu ŋayi ŋuli yukurra ruwamŋukuma yätj malanha yana nhanukalay ŋayaŋulili.
MAT 12:36 “Ŋarra nhumalaŋgu yurru ḻakaramana,” bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja. “Ŋunhi ŋuli yukurra yolŋu dhäruktja waŋa, ŋunhiyi nhanukuŋu waŋanharanydja yurru yakana winya'yun; dhärrana yana yukurra yurru. Ga ŋulinyaramirriyuna ŋunhi yurru yolŋu'-yulŋu gumurrŋurana Gunhu'wala dhärra, ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja maḻŋ'maramana ŋunhiyi yolŋuwuŋu dhäruk, ga ŋuriŋiyi dhärukthunydja yurru ŋanya milkumana, nhäyinyara ŋayi ŋunhi yolŋu, ŋamakurru', mak yätj.
MAT 12:37 Ŋunhi yurru dhäruk nhokuŋu waŋanhara ŋamakurruny'tja wal'ŋu, Gunhu'yunydja yurru ŋämana, bala waŋa ŋamakurru' ḻakaramana nhuna. Ga ŋunhi yurru dhäruk nhokuŋu waŋanhara yätjkunharanydja, ga ŋayinydja yurru bitjandhi bili Gunhu'yunydja ŋäma, bala waŋa nhuna dhuwurr-yätj ḻakaramana yana.”
MAT 12:38 Ga wiripunydja ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala, Rom-marŋgikunharamirri walala ga Rom-dharraymirri walala marrtjina Djesuwala, ga waŋana bitjarra, “Way Marŋgikunharamirri, ŋanapurru djäl nhe yurru djäma ŋutu' wal'ŋu. Ma', milkuŋa mak ŋanapurruŋgala nhuŋuway djiwarr'wuynydja ganydjarrnha, bala ŋanapurru yurru nhuŋu märr-yuwalkthirrina.”
MAT 12:39 Bala ŋayi Djesunydja waŋa buku-wakmarama walalaŋgu bitjanna, “Nhumanydja dhuwala yätjmirrina mirithirrina wal'ŋu, liŋgu nhuma dhuḏi-yarrkthurrunana Gunhu'walanydja. Nhumanydja yukurra dhar'thar wekamana waŋanydja ŋarranha ganydjarr-ḏumurruwuna wal'ŋu djämawu, yurru ŋarranydja yurru yaka djäma yana milkunharawunydja nhumalaŋgu. Ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu Ninapawuyŋuyunydja wäŋawuyyu nhäŋala dharaŋarana Godku ganydjarrnydja, ŋunhi ŋayi Djawuna dhawaṯthurruna beŋuruyi ŋarriri'wala guḻunŋuru walŋa yana, ga ŋunhina liŋgu nhumalaŋgu milkumanydja yukurra.
MAT 12:40 Ŋunhi ŋayi yurru Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja bitjandhiyi ŋorra yukurra ŋunhala moluŋuranydja ḻurrkun' munha' ŋupan, bala dhawaṯthundja yurru walŋana yana beŋuru moluŋurunydja, ŋunhiyina nhuma yurru nhämanydja Godku ganydjarrnydja, yurru yakana nhuma märr-yuwalkthirrinydja yurru.
MAT 12:41 “Yo, ŋayi Djawuna marrtjinanydja ga ḻakaraŋalanydja yukurrana Gunhu'wu dhäruknha ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yukurrana nhinana Ninapa wäŋaŋura, bala ŋuriŋiyi yolŋuyu walalay ŋäkula ŋanya dhäruktja, bala dhunupana bilyurrunana yukurrana walalaŋgalay yätjŋurunydja romŋuru malaŋuŋuru. Ga ŋulinyaramirriyunydja waluyu Dhä-yawar'yunaramirriyunydja, ŋunhi yurru yolŋu walala bukmak dhärra gumurrŋurana Gunhu'wala, bala walala yurru ŋurikiynydja wäŋawuy Ninapawuynydja dhärra, bala waŋa yätj-ḻakaramana nhumalanha, liŋgu waŋgany dhikayi yolŋu dhiyalami nhumalaŋgala, biyapulnydja wal'ŋu djuḻkmaramanydja yukurra Djawunanha, ga nhumanydja yukurra yaka warray ŋäma ŋanya dhäruk.
MAT 12:42 “Yo, be baman'tja ŋayi buŋgawanydja dhäyka wäŋawuy Djepawuynydja marrtjina be barrkuŋuru warray ŋänharawu ŋuriki ḻiya-djambatjku yolŋuwu yäkuwu Djalamangu, liŋgu dhäyka ŋunhiyi djälthinanydja mirithina yana marŋgithinyarawunydja nhanukala. Ga ŋulinyaramirriyunydja waluyu Dhä-yawar'yunaramirriyunydja, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja dhäyka dhärrana, bala waŋa yätj-ḻakaramana yurru nhumalanha, liŋgu waŋgany yolŋu dhiyalami biyapul wal'ŋu ḻiya-djambatj, djuḻkmarama yukurra yäkunha Djalamannhanydja, yurru nhumanydja yaka warray yukurra ŋäma ŋanya.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 12:43 Ga ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala dhäwu' bitjarra gam', “Ŋunhi ŋuli wakinŋunhanydja mokuynha dhawaṯmarama yolŋuwalanydja ŋayaŋuŋuru, bala ŋayi yurru marrtji ḻarruma wiripuŋuwuna wäŋawu, wanhaka ŋayi yurru maḻŋ'marama, bala nhinana. Ga ŋuli yurru ŋayi yakanydja maḻŋ'marama ŋula wäŋa,
MAT 12:44 ŋayinydja yurru waŋa ŋanyapinyay ŋayi bitjanmirri, ‘Ŋarra roŋiyirriyi balayi bay' marrtji ŋunhimalayi liŋgu wäŋalili, ŋunhi ŋarra ŋäthili ŋayaŋuŋura ŋunhiliyi yolŋuwala nhinana yukurrana.’ Bala ŋayi yurru marrtjinydja roŋiyirrinydja ŋunhiwalayi, bala nhämana yurru ŋunhiyi wäŋa ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu, ḏarrtjalktja ga yolŋumiriwnydja.
MAT 12:45 Bala ŋayi yurru marrtji, bala waŋa wiripu-guḻku'nhana mokuynha walalanha ŋunhi biyapulnha wal'ŋu yätjmirrinhana nhanukalanydja, garr'yundja ŋayi yurru walalanha bitjanna, ‘Go marrtjiya walala lili, ŋarraku malthurra, liŋgu ŋarra maḻŋ'maraŋala ŋunha wäŋa biyapulnha wal'ŋu ḻatju'na.’ Bala walala nhinana yukurra yurru ŋunhiliyi ŋurikalayina yolŋuwala bukmaknha walala yana, bala ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu yätjthirrina mirithirrina, djuḻkmaramana biyapulnha wal'ŋu ŋunhi ŋäthiliŋunydja. Bala yuwalk yurru yana dhuwalayi bitjandja, ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yukurra nhina dhiyala dhiyaŋu-wala mirithirrina yana yätjnha wal'ŋu.” Ga bitjarra Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 12:46 Baḏak yana ŋayi yukurra waŋanydja Djesuyu, ḻakaramanydja walalaŋgu, bala walalanydja bunana, nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga gutha'mirriŋu walala, bala dhärra'-dharranydja walala yukurra warraŋul gali'ŋurana ŋunhili buṉbuŋura; walala ḏukṯukthirri walala yurru waŋa nhanŋu Djesuwu, yurru guḻku'na ŋunha miṯtji yolŋunydja walala yukurra nhina ḻiw'marama nhanukala.
MAT 12:47 Bala ŋayi waŋganydhunydja waŋa ŋanya Djesunha bitjanna, “Way Garray. Ŋunhana nhuŋu ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga gutha'mirriŋunydja walala dhärra'-dharra marrtji ya', warraŋulnha. Ḏukṯuknha walala nhuŋu ŋunha yulŋunydja.”
MAT 12:48 Ga ŋayi Djesunydja waŋa bitjan warray, “Yol dhika ŋarraku ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga gutha'mirriŋunydja?” bitjan.
MAT 12:49 Bala ŋayi dhunupamirriyamanydja walalanha nhanŋuway warray ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha ŋunhi, ga waŋa bitjanna, “Dhuwala gay', ŋarraku ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga gutha'mirriŋunydja walala.
MAT 12:50 Ŋunhi yukurra yurru ŋula yolthu djäma ḏukṯukkurru ŋarrakalaŋuwalanydja bäpawala wal'ŋu, ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi djiwarr'ŋura ŋunha nhina yukurra, ŋunhiyina yolŋu wal'ŋu ŋarrakuwaynydja gutha'mirriŋu ga ŋäṉḏi'mirriŋu.” Bitjarra ŋayi Djesunydja waŋana.
MAT 13:1 Ga ŋuriŋi bili yana waluyu Djesu dhawaṯthurruna bala'ŋuru, bala marrtjina yarrupthurrunana raŋililina. Marrtjinanydja ŋayi nhinana bala-a-a, ga dhut-gay nhinana raŋililina, bala ŋayi yukurrana ḻakaraŋalana marŋgikuŋalana yolŋu'-yulŋunhana, ŋunhi walala marrtjina ḻuŋ'thurruna nhanukala mäkiri'-witjunarawu nhanŋu.
MAT 13:2 Yo, guḻku'na marrtjina yolŋunydja walala ḻuŋ'thurruna nhanukala, yana liŋgu ga gungaŋala warrpam'nha, bala ŋayi Djesunydja wapthurruna mitjiyalilina, ga ŋuliŋuruna mitjiyaŋuruna ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhi walala marrtjina nhinana raŋiŋura; ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana Godkalaŋuwuy, ŋurukuy Djiwarr'wuy Rom,
MAT 13:3 yurru mayali'mirriyaŋalana ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja, yakana warraŋulkuŋalanydja. Ga bitjarra ŋayi ŋunhiyi dhäwuny'tja ḻakaraŋala gam', “Waŋganydhu ḏarramuyu marrtjina dholkuŋala ŋayaŋay' maŋutji birrali'; ŋayi marrtjina djalkthurrunanydja ŋunhi ŋayaŋay' munatha'-lili.
MAT 13:4 Yurru wiripunydja maŋutji ŋunhi galkina dällili munatha'lili dhukarrlili, bala wäyin walala buṯthurrunga ḻukanana marrtjina ŋunhiyi ŋayaŋayny'tja ŋunhi marrtjina ŋorrana ŋunhili dhukarrŋura.
MAT 13:5 Ga wiripunydja maŋutji galkina marrtjina ŋunhiwala guṉḏamirrilili ḏaŋawuklili munatha'lili, ga dhunupana yana ŋunhiyi ŋayaŋay' dhamany'tjurruna.
MAT 13:6 Bala beŋurunydja waluyuna räwakkuŋala, bala ŋayi räwakthinana ŋunhiyi ŋayaŋayny'tja, bili munatha' ŋunhi ḏaŋawuk ŋurikiyi birrali'wu ŋathawu.
MAT 13:7 Ga wiripunydja maŋutji galkina marrtjina ḏirriṯirri'mirrilili munatha'lili, ŋunhi nhämunha' marrtjina ŋorra'-ŋurrana ḏirriṯirri muḻkurr ŋunhiliyi, bala maṉḏa ŋutharanydja marrtjina rrambaŋina, bala ŋuriŋiyi ḏirriṯirriyunydja buriny-mulkanana ŋunhiyi birralinhanydja.
MAT 13:8 Ga wiripunydja maŋutji birrali galkina marrtjina ḻatju'lilina dhikana munatha'lili, ga ŋunhiyi maŋutji ŋatha ŋuthara dhika ḻatju'yinana wal'ŋu, dhaŋaŋdhinana dhikana; wiripunydja maŋutji ŋatha ŋunhi 100-thinana, ga wiripunydja maŋutji ŋatha ŋuliŋuruyi 60-yinana, ga wiripunydja 30-yinana.”
MAT 13:9 Ga bitjarrayina ŋayi dhawar'maraŋalanydja waŋana Djesuyu, “Mäkiri'-witjurranydja yuwalkkuŋa ŋi'... djinawa'wuywu wal'ŋu ŋuriki, märr nhe yurru ŋäma dharaŋan muka wal'ŋu.”
MAT 13:10 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuru, ŋanapurru Djesuwala ḻundu'mirriŋuyu walalay dhä-wirrka'yun ŋanya Djesunha bitjan, “Way, nhäku nhe ŋuli dhuwala waŋa ḻakarama mayali'mirriyamanydja yolŋu'-yulŋuwu?” bitjarra.
MAT 13:11 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana ŋanapurruŋgala bitjarra warray, “Nhumanydja dhuwalanydja walala ŋarraku ḻundu'mirriŋunydja walala marŋgimirri ŋuruku Godkalaŋunydja Romgu, ŋurikinydja Djiwarr'wuywunydja wal'ŋu ŋunhi yukurra ŋorra dhuwala dharrpal; nhumanydja marŋgina, liŋgu Godthu nhumalaŋgala liŋguna maḻŋ'maraŋala. Ga walalanydja ŋunhanydja walala yaka warray marŋgi, liŋgu yaka walalaŋgala Godthu maḻŋ'maraŋala warraŋulkuŋala.
MAT 13:12 Yo, ŋayinydja ŋuriŋinydja yolŋuyu ŋunhi ŋayi märraŋala, bala ŋayathamana yukurra nhä malanha ŋunhi Godkuŋu wekanhara, ŋayinydja yurru Godthunydja wekama biyapulnha wal'ŋu nhanŋunydja, märr yurru ŋayi yukurra ŋayathama buku-yattjatkunharana marrtjinyara bala. Ga ŋayi ŋuriŋi wiripuŋuyunydja ŋunhi ŋayi yukurra dhäpark ŋuli nhina, ŋunhi ŋayi yaka ŋayathama yukurra Godkuŋu ŋula nhä, nhanŋunydja yurru yana winya'yunna-wala nhä ŋayi yukurra ŋayathama ŋunhi, djaw'yunna yurru-wala ŋula yolthu.
MAT 13:13 Yo, waŋanydja ŋarra ŋuli ŋunhi mayali'mirriyama walalaŋgala, liŋgu walala ŋuli nhäma ŋarrakuŋu djämawuy warray yana, yurru yakana walala ŋuli wirrkinydja nhäma mälkumanydja wal'ŋu. Yo, ŋäma warray walala ŋuli ŋarraku dhäruktja, yurru yakana walala ŋuli ŋäma dharaŋandja.
MAT 13:14 “Baman'tja benydja walŋu dhäwu'-ḻakaranhamirriyu yäkuyu Yitjayayu ḻakaraŋala walalanha bitjarra gam', ‘Ŋäma warray nhuma yurru yulŋunydja, yurru yakana dharaŋandja nhuma yurru ŋäma; ga biyapul nhämanydja nhuma yurru, yurru yakana mälkumanydja nhuma yurru nhäma.
MAT 13:15 Liŋgu nhuma dhuwalanydja walala gunganhaminyarana nhumalaŋgiyinguŋu nhuma ḻiyanydja, yaka nhuma ḏukṯuk märranharawu Godkalaŋuwu romgu; nhuma dhaḻ'yurrunana nhumalaŋguway nhuma mäkiriny'tja ŋänharaŋurunydja, ga maŋutji nhuma nhänharaŋuru bambaythinayi yana. Ŋunhi bini nhuma yuwalk ḏukṯukthinya nhänharawu, nhumanydja bini nhänha ŋamathanha warray, ga ŋunhi bini nhuma yuwalk ḏukṯukthinya ŋänharawu, nhumanydja bini ŋänha dharaŋana warray, bala nhuma bini roŋiyinyana bilyuna Gunhu'walana, ga ŋayinydja bini nhumalanha Godthunydja walŋakunhana.’ Yo, ŋunhanydja yolŋu walala nhina yukurra gay' bambaymirrina yana ga mäkiri'miriwnha walala, balanyara yana liŋgu bitjarra Yitjayayu ḻakaraŋala walalanha be ŋäthili.
MAT 13:16 “Yurru nhumanydja dhuwala goŋmirri walala yolŋu'-yulŋu Gunhu'wuŋu, liŋgu nhuma yukurra nhämana wal'ŋu Godku romnha, ga ŋäma nhuma yukurra dharaŋanna.
MAT 13:17 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Ŋäthilinydja benydja baman'tja wal'ŋu Godku dhäwu'-ḻakaranharamirri yolŋu'-yulŋu ga dhuwurr-ŋamakurru' yolŋu walala, walalanydja ŋunhi ḏukṯukthina yukurrana nhänharawu dhiyakuyi ŋunhi nhuma yukurra nhämana ŋarrakalanydja djäma. Yurru yaka walala nhäŋalanydja. Ga mirithina walala yana ḏukṯukthina dhäwu'wunydja ŋänharawu yukurranharawu, ŋunhi nhumanydja yukurra ŋämana dhiyaŋunydja-wala, yurru yaka walala ŋäkulanydja ŋunhiyi.” Bitjarrana ŋayi Djesu waŋananydja ḻakaraŋalanydja.
MAT 13:18 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesu waŋana bitjarrana, “Ŋäkanydja ŋamathaŋa walala, ga marŋgithiya. Dhuwalanydja ŋarra yurru ḻakarama mayali'na ŋunhi yukurra ŋorra dhikayi, dhipuŋuruyi ŋathaŋuru maŋutjiŋuru. Maŋutjinydja ŋathanydja dhuwala bitjan Godku dhäruk.
MAT 13:19 Wiripuyuŋuyu yolŋuyu ŋuli ŋunhi ŋäma Godku dhäruk ŋunhiyi, yurru yakana walala ŋuli ŋunhi dharaŋandja ŋäma, bala märramanydja, bala ŋayinydja ŋuli ŋunhi Mokuynydja marrtji, bala djaw'yunna yana ŋunhiyi dhäruk walalaŋgala ḻiyaŋuru; ŋunhiyinydja yolŋu walala balanyara bitjan ḏälnha munatha' ŋunhi dhukarr.
MAT 13:20 Ga wiripunydja ŋunhi ŋayaŋay' maŋutji galkina marrtjina ḏaŋawuklili munatha'lili, ga balanyarayina wiripunydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ŋäma dhuwalayi dhäruk, bala ŋoy-ŋaḏupthunna yana märramanydja,
MAT 13:21 yurru yaka weyindja ŋunhiyi yolŋu ŋuli dhärranydja yukurra. Yo, ŋunhi yurru ŋayaŋu-yätjkunharamirrinydja buna nhanŋu, liŋgu ŋayi ŋunhayina Godkalana romŋura dhärra yukurra, ga dhunupana yana ŋayi ŋuli ḏaḏawyunna ŋuliŋuruyi romŋurunydja.
MAT 13:22 Ga ŋunhinydja maŋutji ŋatha ŋunhi ŋayi marrtjina galkina ḏirriṯirri'mirrilili munatha'lili, ŋunhiyinydja yolŋu balanyarana ŋunhi ŋayi ŋuli ŋäma Godku dhäruk, yurru bitjanna liŋguna ŋayi ŋuli yukurra guyaŋirrinydja dhiyakuynha munatha'wuynha yana romdja, ga bitjanna liŋguna buku-manguma ŋuli girriny'tja dhika nhänydja rrupiyanydja mäypana wal'ŋu, bala dhiyaŋuyina romdhu malaŋuyu ŋuli ŋunhi binydjitjkumanydja yukurra Godkunydja dhäruk, ga yakana ŋayi ŋunhiyi yolŋu yukurra yurru nhina ŋamakurruny'tja; ŋayinydja ŋunhi balanyarana bitjan borummiriw dharpa.
MAT 13:23 Ga ŋatha ŋunhi maŋutji ŋunhi marrtjina galkina ŋamakurru'lili dhika wal'ŋu munatha'lili, ŋunhiyinydjayi yolŋu walala balanyarana ŋunhi walala ŋuli ŋäma wal'ŋu yana, ga bitjanna liŋguna walala yurru nhinana yukurra ŋunhiliyina liŋgu ŋamakurru'ŋurana dhikana wal'ŋu romŋura, yana liŋgu-u-u ga ḻatju'thirri dhika walala yurru yolŋuthirri, dhaŋaŋdhirrina dhikana ŋuriŋiyi Godkalana nhäyu malaŋuyu, bitjanna bitjan ŋunhi borum yukurra dhärra muḻkurrmirri dhirrimukmirri.”
MAT 13:24 Ga wiripunydja ŋayi Djesuyu dhäwu' ḻakaraŋala mayali'mirriyaŋala bitjarra, “Yo, dhuwala ŋunhi Godku Djiwarr'wuynydja Rom balanyara gam': Yolŋu wäŋa-waṯaŋu marrtjina yukurrana djalk-djalkthurrunanydja ŋatha maŋutji ŋunhimalayi munatha'lili, märr yurru ŋuliŋuruyinydja ŋuthanna ŋamakurru'na wal'ŋu ŋatha.
MAT 13:25 “Ga munhakuna walala yolŋu'-yulŋunydja marrtjina ŋorra'-ŋurrana, bala ŋayinydja miriŋunydja marrtjina yuḻwutjurrunana balayi ŋunhimalayi munatha'lili, munhakuna ŋayi guṉaŋ'thurrunanydja, bala djalkthurruna nhäŋiniŋ'nha mulmu muḻkurr ŋunhimala goḏu-manapara ŋayaŋay'lili manymaklilinydja. Djalkthurruna ŋayi, bala marrtjina winya'yurrunana.
MAT 13:26 “Yo, birraliny'tja ŋunhi ŋuthara dhakalmirri-yinana ŋayaŋay'mirriyinana, ga yurruna yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋala ŋunhi nhäŋiniŋ'tja mulmu ŋunhimala goḏu-manapanarana ŋathalili.
MAT 13:27 Bala walala djämamirrinydja walala ŋurikiyi ḏarramuwu marrtjinana, bala waŋana ŋanya bitjarrana, ‘Way,... ŋunha nhenydja dholkuma yawungu manymak warray ŋatha. Ga wanhaŋuru ŋunha nhäŋiniŋ'tja mulmu walmana?’
MAT 13:28 Ga ŋayinydja ḻakaraŋala ŋuriŋiyi ḏarramuyunydja bitjarra, ‘Ŋunhanydja dhuwala miriŋuyu djalkthurruna, ŋula yolthu yana.’ “Ga walalanydja waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, ‘Ḏukṯuk muka nhe ŋanapurruŋgunydja?... ŋunhi ŋanapurru yurru marrtji balayi?... ga ḏulŋu'-ḏulŋurryun ŋunhayi nhäŋiniŋ' mulmu?’
MAT 13:29 “Ga ŋayinydja waŋana ŋunhiyi munatha'-waṯaŋunydja ḏarramu bitjarra. ‘Yaka!... Gonha'yurra walala! Ŋuli nhuma yurru ŋula ḏulŋurr'yundja ŋunhiyi nhäŋiniŋ'nha, nhuma ŋuli bäynha mel-waḏatjurru ŋunhiyi ŋathanhana.
MAT 13:30 Gonhana maṉḏa yurru ŋuthan rrambaŋina, nhäŋiniŋ' mulmu ŋunhiyi ga ŋayaŋay' birrali', ga bäy yurru ŋatha ŋalwuruŋ'thirri, ŋulinyaramirriyuna ŋarra yurru maṉḏanha barrkuwatjkumanydja. Ŋarra yurru djuy'yun ŋarrakuway djämamirrinhanydja walalanha bitjanna, ‘Gatjuy marrtjiya walala, ga gulkthurra ŋäthilina dhuwali nhäŋiniŋ'tja, bala ḏap-ḏapmaraŋa waŋganylilina, bala yana djalkthurra gurthalilina. Ga yurruna nhuma yurru gulkthun ŋathanydja ŋunhinydja, bala dhark-dharkkuŋana walala, ruwaŋmu-nherralana ŋunhimalana ŋarrakiyingalana buṉbulili.’” Ga dhuwalana ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala dhäwuny'tja mayali'mirrinydja.
MAT 13:31 Ga wiripunydja dhäwu' mayali'mirri ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarra gam', “Dhuwalanydja ŋunhi Godku Djiwarr'wuynydja Rom walŋa warray ga ŋuthanaramirri, balanyara bitjan ḏawu ŋaraka borum.
MAT 13:32 Yo, ḏawunydja dhuwala maŋutji nyumukuṉiny wal'ŋu, yakana ŋula wiripuwuynydja dharpawuy ŋaraka balanyarayi nyumukuṉiny'mirri. Ga ŋunhi ŋuli yolŋuyu ḻämu-nherraṉ ŋunhiyi ŋaraka munatha'lili, bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi dhamany'tjundja, bala ŋuthanna marrtji yindithirrina, djuḻkmaramana yurru wiripuŋunhanydja dharpanha malaŋunha. Bala walalanydja yurru wäyindja walala buṯthun, bala nhinana marrtji ŋunhimalayi dharpalili, bala djämana yurru walala wäŋa walalaŋguway ŋunhimalayi baṉdja'-baṉdjalilinydja.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala mayaliny'tja.
MAT 13:33 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripunydja mayali'mirri dhäwu' bitjarra, “Godkunydja dhuwala Rom balanyara warray bitjan ŋathawuy ruwaŋga'kunhara. Yo, dhäykayunydja ŋuli märrama yutjuwaḻa yana ŋunhiyi ŋathawuy ruwaŋga'kunhara, bala ŋayi yurru nherraṉ ŋunhiyi yindililina banikin'lili, bala biŋgurrunydja ŋathanydja guḻku'na ḏämbany'tja ŋunhiyi, bala bukmak yurru ŋunhiyi ḏämba gaŋgathirrinydja ḻatju'thirrina dhikana, wiripuyirrina yurru. Ga bitjandhina yurru yolŋuyu ḻurrkun'thuna ŋunhi Garraywalaŋumirriyunydja wäŋanha wiripukuma, ḻatju'kumanydja dhikanydja wal'ŋu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu mayali'mirriyaŋala ḻakaraŋalanydja.
MAT 13:34 Yo, bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli Djesuyu ḻakaranha Godku ŋunhi Djiwarr'wuynydja Rom wal'ŋu ŋuripa yolŋu'-yulŋuwa, yurru waŋanhanydja ŋayi ŋuli ḻakaranhanydja mayali'mirrina yana, yaka ŋayi ŋuli ḻakaranha bukmakku ŋuriki miṯtjiwu ŋula waŋgany dhäruk warraŋulkurrunydja.
MAT 13:35 Baman'tja benydja wal'ŋu dhäwu'-ḻakaranharamirriyu dhunupamirriyaŋalayi ḻakaraŋala ŋanya Djesunha bitjarra gam', “Ŋayi yurru waŋa yukurra ḻakarama ŋunhinhana ŋunhi yukurra ŋorra be gonha djuḻuḻ'maranhara, ḻakaramanydja ŋayi yurru maḻŋ'maramanydja ŋunhiyi yolŋu'-yulŋuwala, yurru waŋanydja ŋayi yurru ḻakarama mayali'mirriyama yana. Yakana ŋula waŋgany yolŋu marŋgi ŋurikiyi ŋäthilinydja, ŋorra yukurra yurru ŋunhiyi djuḻuḻ'yunara, yana liŋgu ga ŋayina yurru ŋunhi maḻŋ'maramanydja.” Bala yana yuwalkthi ŋayi maḻŋ'maraŋalanydja yukurrana Djesuyu mayali'kurru yana, märr yurru ŋuriŋiyina walalay liŋgu maḻŋ'maramanydja ŋunhi walala yurru yuwalkkuma wal'ŋu ŋurikiyi ḻarruma märranharawu.
MAT 13:36 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesuyu gonha'yurrunana bukmaknhanydja yolŋu'-yulŋunha, bala marrtjina ga gärrina buṉbulilina. Bala nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjinayi, bala dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Wäy Garray! Nhä ŋunhi dhäwuny'tja nhe ḻakaraŋala?... nhäŋiniŋ'puynydja mulmuwuy ga birrali'wuynydja? Ḻakaraŋa mak ŋanapurruŋgala mayali', nhaltjan yukurra dhäruk mayali' ŋunhilimi waŋa.”
MAT 13:37 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana gam', “Ŋunhinydja ḏarramunydja ŋunhi ŋayi dholkuŋala ḻatju' maŋutji ŋayaŋay', ŋunhiyinydja bitjan Gäthu'mirriŋuna Yolŋu,
MAT 13:38 ga ŋunhinydja dhulmu-waṉarrany'tja munatha', ŋunhiyinydja bitjan dhuwalana wäŋa munatha'na. Ga ŋunhiyinydja maŋutjinydja ŋatha balanyarana bitjan yolŋu'-yulŋuna, ŋunhina walala ŋunhi walala yukurra nhina Godkala yana Romŋura, ga ŋunhi nhäŋiniŋ'tja mulmu balanyarana bitjan ŋunhina yolŋu walala ŋunhi walala nhina yukurra romŋura Mokuywala, ŋurikala yätjmirriwala.
MAT 13:39 Ga ŋunhi miriŋunydja ŋunhi ŋayi dholkuŋala nhäŋiniŋ' maŋutji mulmu, ŋunhiyinydja ŋayipina Mokuynha, bothinyaramirrina ŋäṉuknha yana. Ga miḏawarrnydja ŋunhi, ŋatha ŋalwuruŋ'thinyaramirrina walu, ŋunhiyinydja balanyara bitjan walu ŋunhina ŋunhi yurru wäŋa dhuwala buku-mulka, ga ŋunhinydja ŋatha-gulkthunaramirrinydja walala balanyarana bitjan Gunhu'wu djiwarr'wuynha djämamirri walala.
MAT 13:40 “Yo. Ŋunhi ŋatha-gulkthunaramirriyu walalay gulkthurruna nhäŋiniŋ'tja mulmunydja, bala djalkthurruna gurthalilina, ga bitjandhina yurru yalalaŋumirriyunydja maḻŋ'thun.
MAT 13:41 Liŋgu ŋulinyaramirriyunydja waluyu Dhä-yawar'yunaramirriyunydja, ŋayipinydja yurru ŋuriŋi Gunhu'walanydja Gäthu'mirriŋuyu djuy'yundhi nhanŋuway ŋayi djämamirrinha walalanha, bala yana walala yurru malana gulk-gulkthun. Ŋäthilinydja walala yurru yurrum'marama yätjmirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra marrtji yätjkurru romgurru, ga ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋuli yukurra mel-warryun wiripuŋunha yolŋu'-yulŋunha bala yätjlili.
MAT 13:42 Yo, Godkala djämamirriyu walalay yurru yurrum'maramana ŋunhi dhuwurr-yätjmirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha, bala yana djalkthunna ŋunhimalana dhä-ḏir'yunaramirrililina wäŋalili, gurthalilina ŋunhana, ga ŋunhalayinydja walala yurru ŋunhinydja yätjmirrinydja yolŋu walala galŋa-yätjthirrina, nyä'yunmirrina yukurra yurru, ga ḻirra-ḻawunharamirrina.
MAT 13:43 “Ga walalanydja yurru Garraywalaŋumirrinydja walala yolŋu'-yulŋu nhina yukurra yurru walalaŋgalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwala warray Romŋura, Djiwarr'wuyŋurana ŋunhi ḻatju'ŋurana dhikana ga djarraṯawun'mirriŋurana, bala walala yurru yana djeŋarra'yirrina, bitjan dhuwala walu.” Ga biyapul ŋayi Djesuyunydja waŋana, dhawar'maraŋalanydja bitjarra, “Mäkiri'-witjurranydja yuwalkkuŋa ŋi'... djinawa'wuywu wal'ŋu ŋuriki, märr nhe yurru ŋäma dharaŋan muka wal'ŋu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 13:44 Ga biyapul ŋayi Djesuyu ŋuliŋuruyi dhäwu' ḻakaraŋala wiripuna, mayali'mirriyaŋala bitjarra, “Godkunydja ŋunhi Yuṯa Rom mel-wiḏi' warray dhika wal'ŋu yana, balanyara warray bitjan mel-wiḏi' ŋanya guṉḏa ŋunhi yukurra ŋorra munatha'ŋura ŋula yolkuŋu dholkunhara djuḻuḻ'maranhara. Ga ŋunhi ŋayi yurru waŋganydhu ḏarramuyu maḻŋ'maramanydja ŋunhiyi djuḻuḻ'maranhara, bala ŋayi yurru buyuwuyu'kumayi yulŋunydja, balayi ŋäkirrmarama biyapul, bala marrtji ŋayi yurru roŋiyirrina wäŋalilina, galŋa-ŋamathirrina wirrkina dhikana wal'ŋu yana. Bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu rarr'yunna yana yulŋunydja nhanŋuway ŋunhi nhä malanha, bukmakkumana yana ŋayi yurru wekama wuŋuḻi'yunarawuna ŋurikina wäŋawuna, ŋunhi wanhaka ŋorra yukurra ŋunhiyi djuḻuḻ'yunara; ŋayi yurru gonha'yunna yana wiripunhanydja nhänha malaŋunha bukmakkumana, märr yurru ŋunhiyi mel-wiḏi'mirrinydja guṉḏa nhanŋuwaynha wal'ŋu yana.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala Romnha ŋunhi Godku wiripunydja.
MAT 13:45 Ga biyapul ŋayi wiripuna dhäwu' ḻakaraŋala bitjarra gam', “Gunhu'wunydja Rom ḻatju' wal'ŋu mirithirri dhika, mel-wiḏi'mirri, balanyara bitjan ḻatju'mirri ralapiny. Waŋgany yolŋu mirithina djälthina bäyimgu ralapinygu malaŋuwu, bala ŋayi ḻarruŋalana yukurrana ḻatju'mirriwu yana ralapinygu, warrya'yurrunana-a-a, yana liŋgu-u-u, ga maḻŋ'-gay ŋayi waŋganynha ŋula yolkala yolŋuwala, ḻatju' yana dhika mel-wiḏi'mirri, ŋunhi yakana yukurra wiripunydja ralapiny balanyarayi ŋorra ḻatju'mirri. Maḻŋ'maraŋalanydja ŋayi, bala ŋayi wekaŋalanydja balanydja bukmaknha yana nhä malanha ŋunhi ŋayi yukurrana ŋäthili ŋayathaŋala, bala yana wuŋuḻi'yurrunana ŋayi ŋunhiyina ralapiny, märr yurru ŋunhiyi mel-wiḏi'mirrinydja ralapiny nhanŋuwaynha wal'ŋu yana. Ga balanyarayi Gunhu'wunydja Rom dhuwala.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala mayaliny'tja.
MAT 13:47 Ga wiripunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarra dhäwu' gam', “Gunhu'wunydja Rom dhuwala balanyara bitjan dhuwala gam': Ŋunhi ŋuli yolŋu marrtji guyawunydja, bala ŋayi yurru ŋurrkama ganybuna gapulilinydja, bala wiripuna ga wiripuna guyanydja yurru gärri yukurra ŋunhimalayi ganybulilinydja, yätjmirri ga ŋamakurru'mirri.
MAT 13:48 Ga ŋunhi yurru ganybu dhaŋaŋdhirrinydja, bala yurru ŋuriŋi guya-djämamirriyunydja yolŋuyu warryunna marrtji dhawaṯmarama raŋililina, ga ŋunhalayina ŋayi yurru nhina ganaŋ'maramanydja djarr'yundja, gurrunhan ŋamakurru'mirrinhanydja bathililina, ga yätjmirrinhanydja guyanha ŋayi yurru djalkthunna.
MAT 13:49 “Ga ŋuriŋi Dhä-yawar'yunarayunydja waluyu, walalanydja yurru ŋuriŋi Gunhu'wala djiwarr'wuyyunydja djämamirriyu walalay bitjandhi bili djarr'yundhi marrtji, ganaŋ'maramana yolŋu'-yulŋunha. Walala yurru marrtji djaw'-djawyunna yätjmirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋuliŋuru ŋamakurru'mirriwalanydja malaŋuru,
MAT 13:50 bala yurru djalkthunna yukurra dhä-ḏir'yunamirrililina wäŋalili, gurthalilina ŋunhana, bala walala yukurra yurru galŋa-yätjthirrina, nyä'yunmirrina wirrkina yukurra yurru, ga ḻirra'-ḻawunharamirrina manapan.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja yukurrana, mayali'mirri yana dhäruk.
MAT 13:51 Bala ŋuliŋurunydja ŋayi Djesuyu dhä-wirrka'yurruna nhanŋuwaynha ŋunhi ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjarra, “Dharaŋan muka nhuma yukurra dhuwala ŋämanydja?... yuṯanydja rom?” Ga walalanydja buku-wakmaraŋala balanydja nhanŋu bitjarra, “Ŋe. Dharaŋanna ŋanapurru yukurra dhuwala.”
MAT 13:52 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Liŋguna dhuwali. Walala ŋunhi Rom-marŋgikunharamirri yolŋu'-yulŋu wirrkina wal'ŋu marŋgi ŋuruku romgu ŋäthiliŋuwu ŋunhi ŋayi Mawtjitjkala wekaŋala Godthu ŋäthili. Ga ŋunhi yurru ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu ŋäma, bala yana märramana dhuwalayi Godku rom yuṯanydja maḻŋ'thunara, ŋunhiyinydja ŋayi balanyarana bitjan bala'-waṯaŋu yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama ŋuli ruwamŋuyanhara nhä malanha guḻku', bala ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu marŋgikuma yolŋu-yulŋunha ŋamathamana wal'ŋu dhikana, ḻakaramanydja yukurra yurru Godnha ŋäthiliŋuŋuru ga yuṯaŋuru, bitjanna yurru.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu waŋana dhawar'maraŋalanydja.
MAT 13:53 Bala ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesuyu gonha'yurruna ŋunhiyi wäŋa,
MAT 13:54 bala marrtjina roŋiyina nhanukiyingalaynha wäŋalili, yäkulili Natjuriplilina, ga ŋunhiliyina ŋayi yukurrana ḻakaraŋala marŋgikuŋalanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhala buku-ŋal'yunaramirriŋura buṉbuŋura. Ga guḻku'yu yolŋuyunydja walalay ŋunhi ŋäkula yukurrana ŋanya ṉirryurrunana, bala walala yukurrana waŋanhamina walalawuynha bitjanmina, “Way, wanhaŋuru ŋayi dhuwalayi ḏarramu marŋgithinanydja? Ŋayinydja dhuwala muḻkurr-djambatj warray. Yolkuŋu ŋayi yukurra dhuwalayi märramanydja ŋuli? Ga wanhaŋuru ŋayi ŋuli yukurra ganydjarrnydja dhuwala märrama dhiyakuyi malaŋuwu djämawunydja, ŋunhi ŋayi ŋuli ḏukmarama yukurra yolŋu'-yulŋunha?
MAT 13:55 Dhuwalanydja gäthu'mirriŋu ŋuriki bala'-dhuḻ'yunaramirriwu warray ŋiniya? Ga ŋäṉḏi'mirriŋunydja nhanŋu ŋunhi Merri warray. Ŋayinydja dhuwalayi wäwa'mirriŋunydja ŋunhi Djayimgu ga Djotjipku ga Djäymangu ga Djudatjku warray.
MAT 13:56 ga yapa'mirriŋunydja walala nhanŋu ŋuli yukurra nhina dhiyala ŋilimurruŋgala warray. Ga wanhaŋuruna dhika ŋayi märraŋala dhuwalayinydja malanha?”
MAT 13:57 Ga bitjarrayina walala yukurrana waŋananydja ŋanya, bala yaka warray walala nhanŋu märr-yuwalkthinanydja, yaka walala ḏukṯukthina nhanŋu Djesuwu. Bala ŋayi Djesunydja waŋana walalaŋgala bitjarra, “Ŋunhi ŋuli dhäwu'-gänharamirrinydja yolŋu marrtji wiripulilinydja wäŋalili ŋula, walalanydja ŋuli ŋunhilinydja yolŋu'-yulŋuyunydja märrama muka ŋanya dhäruk, ga märr-ŋal'yun muka nhanŋu ŋurikiyi yolŋuwu, ga ŋunhi ŋuli ŋayi be nhanukiyingalanydja wäŋalili marrtji, walalanydja ŋuli nhanŋuwaynydja gurruṯu'mirri walala yakana ŋula märr-ŋal'yun nhanukala, ga dhäruk ŋanya märrama.”
MAT 13:58 Ga ŋunhili wäŋaŋura Djesuyu yakana djäma mirithirrinydja wal'ŋu ŋunhi bathalanydja, yanana ŋayi ḻurrkun'nhana ḏukmaraŋala ga liŋguna, liŋgu yolŋu walala ŋunhi yakana nhanŋu märr-yuwalkthina.
MAT 14:1 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi buŋgawanydja ŋurruŋunydja yukurrana nhinana Galaliwuyŋunydja wäŋawu yäku Giŋ-Yirit. Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawayunydja ŋäkulana ŋanya Djesunha ganydjarr-ḏumurruwuynydja djäwuy.
MAT 14:2 bala ŋayi waŋana nhanukalaŋuwala djämamirriwalanydja walalaŋgala, ḻakaraŋalanydja ŋanya Djesunha bitjarrana, “Mak ŋunhayina ŋayi Djondja bay, ḻiya-ḻupmaranhamirrinydja ŋunhinydja yolŋu, ŋulaŋuru ŋayi yawungu mak biyapul walŋathirri rakunyŋuru, ga dhiyaŋuyina mak ŋayi yukurra ganydjarr dhuwala ḏälkuma djämawunydja bitjanarawuyi.” Yo, ŋuriŋi buŋgawayunydja guyaŋina bitjarrayi, liŋgu yuwalk muka ŋunhi ŋayi Djon rakunydhinanydja nhanukuŋu muka Giŋ-Yiritkuŋu gupawuy-djatthunara.
MAT 14:3 Yo. Dhuwalayinydja buŋgawa Giŋ-Yirittja ḏukṯukthina miyalkku märranharawu Yirutiyawu yäkuwu, yurru ŋayi dhuwalayi miyalktja wäŋamirri liŋgu, ga dhuway'mirriŋunydja nhanŋu ŋuriki miyalkku gutha'mirriŋu nhanŋu muka Giŋ-Yiritku, yäku Bilip. Bala ŋayi Yirittja marrtjina, bala märraŋalana yana ŋunhiyi dhäykanhanydja, djaw'yurruna nhanŋuwayliliyaŋalana. Bala ŋayinydja ŋunhi Djondja marrtjina, bala ŋayi dhunupana waŋananydja ŋurikala Yiritkalana, raypirri'yurruna ŋanya bitjarrana, “Way, yaka nhuŋu dhuwaliyi dhunupa märranharawu dhiyakiyinydja miyalkku, liŋgu dhuwalinydja miyalk be muka nhokalaŋuwu gutha'mirriŋuwu.” Bala ŋayinydja ŋunhi Yirittja ŋoy-ŋorranana yukurrana Djongu, ŋayi ḏukṯuk bunharawuna murrkay'kunharawuna nhanŋu, yurru yaka ŋayi bumara ŋanya waḏutjanydja, liŋgu ŋayi beyaṉiyina wirrki yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu walalanydja yolŋu'-yulŋunydja nhanŋu yukurrana Djongu märr-ŋamathina wirrki, ga ḻakaraŋala ŋanya walala yukurrana dhäwu'-gänharamirri ŋayi Godku yolŋu. Bala ŋayi Yiritthu yana waŋana nhanŋuway djämamirrinhana walalanha, bala walalanydja marrtjina, bala ḏapṯapmaraŋalana ŋanya raki'yuna Djonnha, bala galkara ḻoḻulilina. Ga ŋunhiliyina ŋayi yukurrana nhinananydja ḻoḻuŋurana ŋula nhämunha'na ŋaḻindi.
MAT 14:6 Bala nhanŋu Giŋ-Yiritkunydja walu bunanana, bala ŋayi walalaŋgu wäthurruna yolŋu'-yulŋuwunydja, walala ŋanya yurru ŋoynha ḻuka Giŋ-Yiritnhana. Ḻukananydja walala yukurrana ŋathana dhika nhäna gapuna, ga ŋunhiliyinydja miyalk yukurrana giritjina Yirutiyawu ŋuriki miyalkku waku'mirriŋu. Giritjinanydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi dhäyka ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu yana, bala ŋayinydja ŋunhi Yiritthunydja buku-wurrparana ŋanya wirrkina dhikana wal'ŋu.
MAT 14:7 Bala ŋayi dhawu'-nherraranydja ŋanya ŋunhiyi miyalknha bitjarrana. “Ŋarranydja yurru wekama nhuŋu birrka'mirri yana, nhäku nhe yurru ŋarranha ŋäŋ'thun ŋula.”
MAT 14:8 Ga ŋayinydja ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja nhanukala waŋana ŋunhiyi dhäykanha bitjarra, “Waŋiya ŋanya ŋäŋ'thurranydja muḻkurrwu Djongalaŋuwu.” Bala ŋayi marrtjinanydja dhunupana ŋunhi waku'mirriŋunydja, bala waŋana buŋgawanhanydja bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk muḻkurrwu Djongalaŋuwuna. Nhe yurru muḻkurr-gulkthun ŋunhinha ḻiya-ḻupmaranhamirrinha yolŋunha, bala wekaŋa ŋarraku ŋapa-waṉarra'mirrina banikin'mirri.”
MAT 14:9 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawayunydja ŋäkula galŋa-yätjthinana, yurru ŋayi yoraŋala warray yulŋunydja nhanŋu bunharawunydja ŋunhi, liŋgu walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja guḻku'yuna ŋäkula ŋanya ŋunhi ŋayi nhaltjarra ŋunhiyi waŋana dhawu'mirriyaŋala miyalknha ŋunhiyi.
MAT 14:10 Bala dhunupana ŋayi buŋgawayunydja ŋuriŋiyi djuy'yurrunana nhanŋuway ŋayi djämamirrinhana walalanha gupawuna gulkthunarawu nhanŋu Djongu. Bala marrtjinanydja walala ḻoḻulilina, bala yana djatthurruna gupana ŋunhiyi Djonnhanydja,
MAT 14:11 bala wapmaraŋala muḻkurrnydja ŋapa-waṉarra'lilina banikin'lili, bala gäŋalana, bala wekaŋala ŋuriki miyalkkuna, ga ŋayinydja ŋuriŋinydja wekaŋala ŋäṉḏi'mirriŋuwalana.
MAT 14:12 Ga walalanydja ŋunhi nhanŋu Djongu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina, ga märraŋala rumbalnha ŋanya, bala gäŋala molulilina. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja walala wäŋgaŋalana ga ḻakaraŋala nhanbalana Djesuwana ŋurikiyyi.
MAT 14:13 Ga ŋunhi ŋayi ŋäkulanydja Djesuyu ŋanya Djonnha burakinyara murrkay'wuynydja, bala ŋayi gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina mitjiyalilina wapthurruna, bala marrtjinana ŋayi, märr yurru ŋayi nhina yukurra ŋunhala rirrakaymiriwŋura wäŋaŋura, ŋayipi gäna. Bala walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja ŋanya nhäŋala warray ŋunhimalayi, ŋunhi ŋayi yukurrana marrtjina bala, bala walala yana gundupuŋalana yukurrana raŋi-ŋupara, malthurrunana yukurrana nhanŋu.
MAT 14:14 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawaṯthurrunanydja ŋunhimalayi, ŋunhi ŋayi bini nhinanha gäna rirrakaymiriwŋura, nhäŋala guḻku'nha warray ŋula nhämunha'nhana yolŋu'-yulŋunha, walala yukurrana galkurruna nhanŋu ŋunhiliyinydja. Bala yana ŋayi mirithinana walalaŋgu wuyurrunanydja, bala dhunupana ŋayi ḏukmaraŋalana yukurrana yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhi rerrimirrinhanydja walalanha.
MAT 14:15 Ga ŋunhiliyinydja ŋanapurru nhäŋala wäŋa milmitjpayinyarana, bala ŋanapurru waŋana ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyu walalay Djesuwala bitjarrana, “Way milmitjpana dhuwala wäŋanydja, galki yurru munhakuyirrina. Djuy'yurrana dhuwala yolŋu'-yulŋunhanydja, walala yurru marrtji ga märrama ŋatha walalaŋguway bäyim, märr walala yurru ḻuka muka yukurra.”
MAT 14:16 Ga ŋayinydja ŋunhi Djesunydja buku-wakmaraŋala ŋanapurruŋgalanydja bitjarra, “Yaka walala yurru dhuwalanydja wäŋa ganan djaṉŋarrmirriyunydja. Nhumapi yurru walalanha maranhu-wekama.”
MAT 14:17 Ga ŋanapurrunydja waŋana bitjarra, “Bäyŋu dhuwala ŋanapurru ŋatha yukirri ḏälkuŋu guḻkuny'tja; ḏämbumirri dhuwala ŋathanydja ga märrma' ŋarririny'tja, ga dhuwalana liŋguna.”
MAT 14:18 Bala ŋayi Djesunydja waŋana dhunupana bitjarrana, “Go, gäŋana lili ŋarrakala.
MAT 14:19 Ga waŋiya dhuwali yolŋu'-yulŋunhanydja, walala yurru nhinana marrtji dhipala mulmulili ya'.” Bala walala marrtjina nhinanana bukmakthinana. Ga dhunupana ŋayi märraŋala Djesuyunydja ŋunhiyi ḏämbumirri ŋathanydja ga märrma' guya maṉḏanha, bala buku-ruŋalana djiwarr'lilina. Bala ŋayi waŋana buku-wurrparana ŋurikiyi ŋathawunydja Gunhu'nhana, bala ḏaw'yurrunanydja ŋunhi ŋathanydja ga guyanydja maṉḏanha, bala wekaŋalana ŋanapurruŋgala ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala nhanukalaŋuwala ŋayi, ga ŋanapurrunydja marrtjina weka'-wikaŋalana bala ŋuriki yolŋuwuna walalaŋgu.
MAT 14:20 Bala bukmakthuna walala ŋunhi yolŋuyunydja walalay marrtjina ḻukananydja, yana liŋgu ga gana' walala warrpam. Bala ŋanapurru ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina, bala wapmaraŋalana marrtjina ŋunhiyi bäythinyarawuynha ŋatha malanha ga guya, ga bäythinyarawuyyunydja ŋuriŋiyi muṉguyyunydja bathinydja ŋunhi dhaŋaŋguŋalana 12-nha.
MAT 14:21 Yurru ŋunhi walala marrtjina yolŋu'-yulŋunydja nhinana dhaŋaŋ warray ŋula nhämunha' warray miṯtji, 5,000 warray ḏarramuwurrunydja, ga yumurrkuny'tja ga miyalktja walala balanyarayi yana liŋgu dhaŋaŋ.
MAT 14:22 Ga dhunupana ŋuliŋuruyinydja maranhu-wekanharaŋuru yolŋu'-yulŋuwalanydja, ŋayi Djesuyu waŋana ŋanapurrunha nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala bitjarra, “Ma', wap-wapthurra walala mitjiyalilina, ga marrtjiya ŋäthilina. buḏapthurra ŋunhana bala wiripuŋulilina gali'lili,” bitjarra. Bala ŋanapurru yukurrana wapthurrunana, bala marrtjinana, ga ŋayinydja Djesunydja ŋunhilina bäymana nhinana.
MAT 14:23 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi ŋayi yukurrana yolŋu'-yulŋunhanydja djuy'yurruna wäŋalilina roŋiyinyamaraŋala, bala ŋayi dhunupana marrtjinana bala bukulilina, märr ŋayi yurru bukumirriyama yukurra ŋunhalayi gäna. Ga ŋunhi ŋayi marrtjina munhakuyinanydja wäŋanydja, ŋayinydja Djesunydja yukurrana nhinana gäna ŋayipi ŋunhala bukuŋura.
MAT 14:24 Ga ŋanapurrunydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala ŋunhili yana bäyma gapuŋura dhulmuŋura, bala ŋayinydja marrtji wäŋinydja bunana yindina dhikana, bumana marrtji mitjiyanhanydja, ga gapu gaŋgathirrina mirithirrina, wingil'-wingilmaramana marrtji ŋanapurruŋgalaŋumirri mitjiyanydja. Yo, gawuluŋalana ŋanapurru yukurrana bitjarrana liŋgu-u-u.
MAT 14:25 Ga dhuḏi-djaḏaw'yunarayuna galkina, bala ŋanapurru nhäma Djesunhana, ŋayi nhina marrtji lili withiyan ŋanapurrunha, gapukurru nhina lili marrtji ŋapakurru.
MAT 14:26 Bala ŋanapurrunydja marrtji barrarirri warray yatjunmirrina, “Way mokuy, mokuy!” Bitjanna ŋanapurru yatjunmirrinydja, barrarirrina manapan.
MAT 14:27 Ga dhunupana ŋayinydja Djesunydja waŋa ŋanapurrunha bitjan, “Way walala, yaka nhuma barrariya. Dhuwalanydja ŋarra muka.”
MAT 14:28 Bala ŋayi Betanydja waŋa bitjanna, “Garray, ŋuli nhenydja dhuwali yuwalktja, waŋiya ŋarranhanydja, ŋarra yurru marrtji bitjandhiyi bili ŋapakurru gapukurru, nhuŋu buna yurru.”
MAT 14:29 “Go marrtjiyana lili,” bitjan ŋayi Djesunydja waŋa nhanŋu. Bala ŋayi Betanydja gaŋgathirri ga wapthun mitjiyaŋurunydja, bala marrtji withiyanna bala ŋanya Djesunha ŋuliwitjan gapukurruna.
MAT 14:30 Marrtjinydja ŋayi bala Beta, bala ŋayi gandarrŋuranydja nhämana, bala guyaŋirri wäŋinhana ga ḏowunhana, bala barrarirrina. Bala ŋayi dhunupana guḻwuḻyunna, dhurrwuṯthunnawala gapulilina guḻwuḻyun. “Way Garray, walŋakuŋa ŋarranha.” Bitjanna ŋayi Betanydja wäthun Djesuwu.
MAT 14:31 Bala dhunupana ŋayi Djesunydja baṉdja-djarryun, ga mulka ŋanya waṉana, bala warryun dhawaṯmaramana, bala waŋa bitjanna ŋayi Djesunydja nhanŋu Betawu, “Nhä dhuwala nhuŋu märr-yuwalkthinyaranydja?... nyumukuṉiny yana?” bitjan. “Nhäku warray nhe ŋarranha märr-yuḻkthurrunandja?”
MAT 14:32 Bala maṉḏa rrambaŋina marrtjinydja, bala yana wapthunna maṉḏa mitjiyalilina. Bala dhunupana ŋunhi watanydja ḏaḏawyunna, ga wapurarryirrina wäŋanydja.
MAT 14:33 Bala ŋanapurru ŋunhiliyi mitjiyaŋuranydja, nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala warrpam yana buku-ŋal'yun nhanukalaynha, bala yana waŋa bitjanna, “Yuwalk muka nhe dhuwala yulŋunydja Godku muka yana Gäthu'mirriŋu,” bitjanna.
MAT 14:34 Marrtjinydja ŋanapurru yukurra bala-a-a buḏapthunna, yana liŋgu ga dhawaṯthundja ŋanapurru wäŋaŋura yäkuŋura Ginitjaranha.
MAT 14:35 Ga dhunupana walalanydja yolŋu'-yulŋuyunydja dharaŋanna nhäma ŋanya Djesunha, bala walala gundupuŋalana nhinana bala, bala marrtjina dhäwu'na ḻakaraŋala wäŋakurru birrka'mirrikurrunydja. Bala walala bukmakthuna ŋäkulanydja, bala gäŋa'-gaŋala rerrimirrinhana walalanha bala Djesuwalana.
MAT 14:36 Yurru guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay ḻiw'maraŋala ŋanya, gungaŋalanydja yukurrana. Bala walala waŋana Djesunha bitjarra, “Way buku-djulŋi, dhiyaŋunydja walalay yurru rerrimirriyunydja walalay mulka nhuŋu girri' ŋi?... djinmir' yana.” Bala yana djinmir'wuynydja mulkanharawuy ḏukthurrunana dhunupana yukurrana, birrka'mirrina yolŋu walala bukmaknha.
MAT 15:1 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru yolŋu walala Rom-dharraymirri ŋunhi ga Rom-marŋgikunharamirri walala marrtjina beŋuru Djurutjalamŋuru, bala withiyarana ŋanya Djesunha, bala walala yukurrana dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra,
MAT 15:2 “Nhäku warray nhokalanydja ḻundu'mirriŋuyu walalay yaka ŋayathama ŋuli yukurra ŋunhiyinydja rom ŋunhi märi'muyu walalay ŋilimurruŋgala ḻakaraŋala yukurrana marŋgikuŋala? Walalanydja ŋilimurruŋgala ŋunhi rom ḻakaraŋala, ŋilimurru yurru goŋ-rurrwuyunmirri yana bitjandhi, ga yurruna ŋathanydja ḻuka. Yurru ŋunha nhuŋunydja ḻundu'mirriŋu walala rom-yätjmirrina yanana, yaka walala ŋäthilinydja goŋ ŋuli rurrwuyunmirri.”
MAT 15:3 Ga ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Ga nhäku warray nhumanydja ŋuli rom ŋunhi bakmarama Godkunydja?... liŋgu nhumanydja ŋuli yana romdja ŋunhi märrama yolŋu'-yulŋuwuŋuna.
MAT 15:4 Liŋgu Godkalanydja romdhu yukurra ḻakarama bitjan warray, ‘Nhuma yurru märr-ŋal'yurra nhokalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala ga ŋäṉḏi'mirriŋuwala.’ Ga biyapul ŋunha Godkala dhärukthunydja yukurra ḻakarama bitjan, ‘Ŋunhi yukurra yurru ŋula yolthu ḻakarama ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha yätjkuma, ŋanyanydja yurru ŋunhiyinydja yolŋunha buma murrkay'kumana yana.’
MAT 15:5 Bitjandhi ŋuriŋi Godkala Romdhunydja yukurra ḻakarama, yurru nhumanydja ŋuli yukurra dhuwala marŋgikuma ḻakarama wiripukuma warray, bitjan warray gam', ‘Ŋunhi nhuma yurru waŋa ŋäṉḏi'mirriŋuwu ga bäpa'mirriŋuwu bitjan, “Ŋarranydja yurru dhuwala wekama Godkuna yana, nhanŋuwaynha dhulŋuŋuna mundhurrnydja,” ŋunhi nhuma ŋuli waŋa bitjandhinydja, ŋunhinydja ŋamakurru warray ŋunhi nhe ŋuli yaka guŋga'yun nhuŋuway ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha.’ Bitjandhina nhuma ŋuli Godkunydja ŋunhi dhäruk gurrunhan ŋunha gali'lilina, ga djarrpi'kuma warray yana marŋgikumanydja wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu, märr yurru nhuma malthun nhumalaŋgalaŋuwuna wal'ŋu ŋurikina romgu.
MAT 15:7 “Nhumanydja dhuwalanydja yay'-wulanharamirrina yolŋu'-yulŋu. Dhunupa ŋuriŋiyinydja yolŋuyu yäkuyu Yitjayayunydja yukurrana ḻakaraŋala nhumalanhanydja be ŋäthilinydja, ŋunhi ŋayi waŋananydja bitjarra gam',
MAT 15:8 ‘Godthunydja yukurra ḻakarama bitjan, Dhuwalanydja yolŋu walala yukurra waŋa bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala Godku warray, nhanŋuway warray yolŋu galkiwuy,” bitjanmirri, yurru dhäruktja ŋunhiyi walala ŋuli waŋanydja ŋula nhäna yana, mayali'miriwnha, liŋgu ŋayaŋunydja ŋunha walalaŋgu be-wala barrku ŋarrakalanydja, yaka walala ŋarranha yuwalk yukurra märryu-dapmarama.
MAT 15:9 Yakana walala ŋuli yuwalkkumanydja buku-ŋal'yun ŋarraku, liŋgu walala yukurra ŋayathama baṯ bitjanna yanana ŋunhiyina rom malanha ŋunhi yolŋuwuŋuna guyaŋinyara, ga ḻakarama walala ŋuli marŋgikuma ŋunhiyi rom wiripu-guḻku'wu yolŋuwu bitjan, yanapi ŋunhiyinydja Godkuŋuna rom wekanhara.’”
MAT 15:10 Bala ŋayi Djesu bilyurruna ŋunhinydja, ga waŋana wiripu-guḻku'wuna wäthurruna, walala yurru marrtji galkithirri nhanukala, bala ŋayi waŋana walalanha bitjarrana, “Ŋäka walala ŋarranha, ga marŋgithiyana.
MAT 15:11 Yolŋunydja yurru yaka ŋayaŋu-yätjthirri ŋuriŋi ŋula nhäyunydja ŋunhi ŋuli nhanukala dhäkurru gulŋiyirri; rom-yätjthirrinydja ŋayi yurru yana ŋuriŋina ŋunhi yurru nhanukalaŋukurru dhäkurru dhawaṯthun.”
MAT 15:12 Ga walalanydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina, ga waŋana galkiŋuruna ŋanya bitjarra, “Way Garray. Dhiyaŋuyinydja dhärukthu nhe yukurra ŋayaŋu-wutthunna ŋunhanydja walalanha ŋurru'-ŋurruŋunhanydja ya'.”
MAT 15:13 Ga ŋayi Djesunydja bilyurruna ga waŋana bitjarra, “Ŋuriŋina djiwarr'wuyyuna ŋarrakala Bäpayu yurru marrtji yana ḏulŋurr'-ḏulŋurryunna, bala djalkthunna nhä malanha rom ŋunhi yolŋu'-yulŋuwuŋunydja nherraṉara.
MAT 15:14 Gonha'yurrana walalanha ŋunhayi ŋurru'-ŋurruŋunhanydja, liŋgu walala bambaymirrina ŋunhayi walala. Ga ŋunhi yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yukurra malthun walalambala romba, bambaymirriyi walalanydja yana, bala maṉḏanydja yurru yana rrambaŋina galkirrinydja, ŋarŋgalilinydja gulŋiyirri, ŋunhiyi goŋ-gulanharamirri yolŋu ga ŋunhi malthunaramirri nhanŋu.”
MAT 15:15 Ga ŋayinydja dhä-wirrka'yurruna Betayunydja bitjarra, “Way Garray, ḻakaraŋa mak ŋanapurruŋgala dhuwaliyi mayali' dhäruknha, ŋunhi nhe waŋana bitjarra, ‘Yolŋunydja yurru yakana ŋayaŋu-yätjthirri ŋuriŋi ŋula nhäyunydja ŋunhi ŋuli nhanukala dhäkurru gulŋiyirri.’”
MAT 15:16 Bala ŋayi Djesuyunydja walalanha waŋana bitjarra. “Nhä dhuwala nhumanydja?... baḏak yana dhuŋamirri?... bitjan ŋunha wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu?
MAT 15:17 Yaka nhuma yukurra marŋgithirrinydja ga dharaŋandja? Ŋunhi yolŋuyu ŋuli ŋathanydja ḻuka, ŋunhinydja ŋathanydja ŋuli marrtji bala guḻunlili warray wal'ŋu yana gulŋiyirri, bala ŋuliŋurunydja dhawaṯthunna ŋuli ŋayi; yakana ŋuli ŋunhiyi ŋatha marrtji bala ŋunha ŋayaŋulilinydja wal'ŋu.
MAT 15:18 Yolŋu yurru yätjthirrinydja ŋuriŋina bili ŋunhi ŋuli nhanukala dhäkurru dhawaṯthun, ŋuriŋiyina yätjthu bili ŋunhi yukurra ŋorra nhanukala ŋayaŋuŋura.
MAT 15:19 Ŋunhi yurru yolŋuyu ŋayathama baṯ bitjandja nhanukalay ŋayi ŋayaŋuyu yätjtja, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu guyaŋirrina djarrpi'kumana, bala ŋayi yurru djämana yätjnha wal'ŋu, bitjanna gam': Ŋayi ŋuli ŋäthilinydja ŋaramurryirri yolŋuwu, bala ŋayi yurru marrtjinydja bala bumana yana murrkay'kumana ŋunhiyi yolŋunha, ga guyaŋirri ŋayi ŋuli miyalkkuna ḏukṯukthirri, bala ŋayi yurru marramba'thirrina djaw'yunna ŋunhiyi miyalknha. Ga djäma ŋayi ŋuli wiripuna ga wiripuna yätj malanha, liŋgu ŋäthili yana ŋayi guyaŋinanydja yätjkuŋala bitjarrayi. Yo, wiripunydja ŋayi ŋuli yana manaŋirrina, ga djawukirrina ḻakarama, ga gupa-waŋa ŋunha wiripuŋunha yolŋunha.
MAT 15:20 Yo, bukmak dhuwalayi yätjtja malanha dhawaṯthun ŋuli yukurra yolŋuwala ŋayaŋuŋuruna, ga dhiyaŋuyina ŋuli ŋunhiyi yolŋu rom-yätjthirrinydja. Yuwalk dhuwala yulŋunydja, yolŋu yurru yakana rom-yätjthirri ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi yurru ŋatha ḻuka yukurra goŋ-rurrwuyunamiriwyunydja.”
MAT 15:21 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi Djesuyu gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, bala ŋayi yukurrana marrtjinana wäŋakurru ŋulawitjarrana yäkukurru Däyakurruna ga Djäytangurruna.
MAT 15:22 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋura miyalk yukurrana nhinana, yurru ŋayi ŋunhi mulkuru yulŋunydja, yaka Djuw, ŋurukuy wäŋawuy Gaynanbuy. Marrtjinydja ŋayi yukurra Djesu dhukarrkurrunydja, bala ŋayinydja ŋunhi miyalktja marrtji bala, yatjunna nhina bitjanna gam', “Way Garray, Gäthu'mirriŋu Daypitku, wuyurra ŋarraku. Ŋarraku yothu ŋunha mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri, ga yätjkuma ŋayi ŋuli yukurra nhina.”
MAT 15:23 Ŋayinydja Djesuyunydja ŋäkula ŋanya dhäruk, yurru bäyŋu ŋayi gulyurrunanydja, yana dhärukmiriw marrtjina nhinana bala, mukthurruna yana. Ga ŋunhiyi miyalk bitjarrayi liŋgu malthurruna nhinana bala, mukthurruna yatjurruna marrtjina bala. Ga walalanydja nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay waŋana bitjarra warray Djesunha, “Djuy'yurrana ŋanya. Nhäku ŋayi nhina dhuwala lili malthundja, ga yatjundja marrtji lili?”
MAT 15:24 Yurru Djesunydja waŋana bitjarrana, “Ŋarranhanydja dhuwala djuy'yurruna lili ŋuriki walalaŋgu maḻŋ'thunarawu ga walŋakunharawu ŋunhi walala winya'yunarawuy yolŋu'-yulŋu, ŋuriki yana walalaŋgu liŋgu Yitjuralpuyŋuwu bäpurru'wu, ŋarrakalaŋuwu yana malawu.”
MAT 15:25 Ga ŋuriŋi mulkuruyunydja miyalkthu ŋäkula ŋanya dhäruknha Djesunha, bala marrtjinana, ga bun'kumu-djipthurruna nhanukala gumurrlilina, ga waŋana bitjarrana, “Garray, guŋga'yurrana ŋarranha yulŋunydja go.”
MAT 15:26 Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana buku-ruŋinya-maraŋala nhanukala mayali'kurruna yana balanydja, yaka ŋayi waŋana warraŋulkuŋalanydja, ga bitjarrana ŋayi Djesu waŋananydja gatjarr'yurruna yukurrana ŋunhiyi mulkurunha dhäykanha. “Way, ŋäthilinydja ŋarra yurru dhuwala maranhu wekama ŋarrakuway yumurrku'nha, ŋarrakuway ŋathili yolŋu'-yulŋunha. Yaka dhuwala ŋamakurru' ŋunhi ŋuli yolŋuyu märrama djamarrkuḻi'wunydja ŋatha, bala warrkuḻuma wuŋganguna,” bitjarra.
MAT 15:27 Ga ŋayi ŋunhiyi dhäykanydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yo Garray. Ga ŋunhi ŋuli yolŋuyunydja buŋgawayunydja ḻuka yukurra ŋatha, bala muṉguynydja ŋatha ŋuli burrul'yunna marrtji munatha'lilina, bala ŋayi yurru wuŋgandhunydja ŋuriŋiyi ḻuka ŋunhiyina bäythinyarana ŋatha. Ga muṉguyyunydja ŋuriŋi bäythinyarawuyyunydja nhokala ḏukmaramana yurru yana ŋarraku yothu'nhana.” Bitjarra ŋayi ŋunhi mulkurunydja dhäyka waŋana.
MAT 15:28 Bala ŋayinydja Djesunydja waŋana nhanukala bitjarrana, “Nhäna nhuŋunydja dhuwala märr-yuwalkthinyara?... biyapulnha wal'ŋu ŋiniya? Liŋgu nhe dhuwala mirithinana märr-nherraṉminanydja ŋarrakala, nhuŋunydja yurru maḻŋ'thunna yanana nhäku nhe yukurra ḏukṯukthirri.” Ga dhunupana yana ŋayinydja ŋunhi waku'mirriŋunydja ŋurikiyi miyalkku walŋathinana ḻatju'thinana dhikana, liŋgu yätjtja birrimbirr nhanukala ŋunhi dhawaṯthurrunana.
MAT 15:29 Ga ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesuyu gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina yukurrana raŋikurruna gali'kurru, galki gapukurruna yäkukurru Galalikurru. Marrtjinanydja ŋayi bala-a-a, bala nhinana bukulilina,
MAT 15:30 ga walalanydja guḻku'yuna yolŋu'-yulŋuyu gäma rerrimirrinhana walalanha nhanukala Djesuwala, balanyaranhana gam', yalŋgi'mirrinha, ga bunhdhurrnha, ga bambaynha, ga dhärukmiriwnha, ga ŋula nhänha wiripumirrinha ga wiripumirrinha rerrimirrinha. Gämanydja walala marrtji bala-a-a, bala yana rarr'yun gumurrlilina nhanukala Djesuwala, bala ŋayi walalanha ḏukmaramanydja yukurra bukmakkumana.
MAT 15:31 Ga walalanydja yolŋu'-yulŋunydja mirithirrina wal'ŋu ṉirryunmirri nhäma ŋunhi bunhdhurrnhanydja ga yalŋgi'nhanydja marrtjinyamirrinhana, ga bambaynhanydja yolŋunha maŋutjimirrinhana, ga dhärukmiriwnhanydja rirrakaymirrina, bala yana mirithirrina buku-wurrpandja Gunhu'nha, bitjanna gam', “Ḻatju'na dhuwalanydja ŋiniya, Gunhu'wunydja rom.” Bitjanna walala waŋanydja wokthunna yukurra Gunhu'wu.
MAT 15:32 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesu wäthurruna nhanukalaŋuwu ḻundu'mirriŋuwuna walalaŋgu, ga waŋana walalanha bitjarra, “Way, ŋayaŋu-wuyurrunana ŋarra dhuwala dhiyakunydja walalaŋgu bay', yolŋu'-yulŋuwunydja, liŋgu ŋathana dhuwala walalaŋgu dhawar'yurrunanydja. Dhiyalanydja walala dhuwala ḻurrkun'nha walu ŋarrakalanydja, ŋäkula walala ŋarranha yukurrana dhäruk. Ŋuli ŋarra yurru walalanha djuy'yundja dhuwala ŋoy-ŋathamiriwnhanydja walalanha, walala ŋuli bäynha ŋunhala gandarrŋuranydja yalŋgithi, bala buku-wirwiryurruna ŋathawuna ḻarruŋu.”
MAT 15:33 Ga ŋanapurrunydja ŋunhi buku-ḏuwaṯthurruna ḻundu'mirriŋunydja walala nhanŋu bitjarra, “Way, dhuwalanydja dhuwala gawarrka warray wäŋa, ŋathamiriw warray. Wanhaŋuruna dhika ŋanapurru yurru ŋathanydja märrama dhiyaku walalaŋgu maranhunydja?... liŋgu guḻku' warray ŋunha yolŋu'-yulŋunydja.”
MAT 15:34 Ga ŋayinydja ŋanapurrunha dhä-wirrka'yurruna waŋana. bitjarra, “Nhämunha' dhikayi ŋathanydja nhuma yukurra ḏälkuma?” Ga ŋanapurrunydja ḻakaraŋala bitjarra, “Djapin dhuwala bay' ŋathanydja, ga märr-ḻurrkun' ŋarririny'tja yumurrku' malanha.”
MAT 15:35 Bala ŋayi Djesuyu waŋanana walalanha nhinanharawuna marrtjinyarawu, bala walala nhinanana marrtjina ŋula nhämunha'na miṯtjinydja.
MAT 15:36 Bala ŋayi ŋunhiyi ŋathanydja ga ŋarrariny'tja märraŋala, bala buku-wurrpara ŋäthilinydja Gunhu'nha, bala ḏaw'yurrunanydja marrtjina, bala weka'-wikaŋala nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala, ga ŋanapurrunydja marrtjina, bala rarr'yurrunana ŋuripana yolŋu'-yulŋuwana bala.
MAT 15:37 Yo, guḻku'yuna mirithirrina yolŋuyunydja walalay ḻukana, yana liŋgu ga bukmak maranhuyinana ŋuriŋiyi ŋathayu. Bala ŋanapurru ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina, bala wapmaraŋalana ŋunhiyi marrtjina bäythinyarawuynydja ŋatha, ga dhaŋaŋguŋalanydja ŋanapurru ŋunhi 7-nha bathinydja malanha.
MAT 15:38 Yo, guḻku'na mirithirrina yolŋunydja walala maranhuyina ŋuriŋiyi ŋathayu 4,000-nha ḏarramuwurrunydja, ga balanyarayi yana dhaŋaŋ miyalktja walala ga yumurrkuny'tja.
MAT 15:39 Bala ŋayi Garrayyu Djesuyu djuy'yurrunana ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja wäŋalilina yukurrana, bala ŋayipinydja marrtjina ga wapthurruna mitjiyalilina, bala marrtjina wiripulilina buḏapthurruna wäŋalili yäkulili Makatanlilina.
MAT 16:1 Waŋganymirri walala Rom-dharraymirrina yolŋu walala ga wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu yäku Djatutji mala marrtjina withiyara ŋanya Djesunha, bala walala waŋa gatjarr'yunna yukurra ŋanya bitjanna, “Way, djäma nhe yurru ŋula nhä biyapul wal'ŋu bathala ŋuriŋi djiwarr'wuyyu ganydjarryu, märr ŋanapurru yurru marŋgithirri nhäma nhuna,” bitjarra.
MAT 16:2 Bala ŋayi Djesu waŋana balanydja, buku-ruŋinyamaraŋalanydja walalaŋgu bitjarra, “Ŋunhi nhe yurru nhäma, ŋayi yukurra yurru waŋupini warrpam'thun dhika yarrkthun gärakthirri, bala nhe yurru waŋa bitjanna, ‘Ḻatju'thirri yurru wäŋa dhärra yukurra ŋi.’ Ga wiripunydja nhe ŋuli nhäma gäraklili, bala waŋa yurru bitjan, ‘Way dharyunna ŋilimurrunha yurru dhuwalanydja ŋi, liŋgu waŋupini ŋunhayi ŋoy-mul'mulyurruna.’ Yo, nhuma ŋuli nhäma ŋunha gärak wäŋa ga dhuwala munatha', bala nhuma yurru dharaŋanna ŋunhi nhä ŋayi yurru maḻŋ'thun. Nhä nhuma dhuwala yulŋunydja?... bambaymirri? Nhämirri nhuma yurru nhämanydja, bala dharaŋanna ŋunhi nhaltjan yukurra dhika maḻŋ'thu-maḻŋ'thunna? Dhiyaŋuyinydja yukurra malaŋuyu ḻakarama nhaltjan yurru maḻŋ'thun dhika galki.
MAT 16:4 Nhumanydja dhuwalanydja walala yätjmirrina yanana wal'ŋu, yakana nhuma yuwalk wal'ŋu Godku yolŋu walala dhuwala. Nhuma ŋuli waŋa bitjan, ‘Ŋanapurrunydja nhänharawu ḏukṯuk, ŋanapurru yurru nhäma ŋurukuy ŋunhi djiwarr'wuy, wakin wal'ŋu yana ganydjarr.’ Yurru Godthunydja yakana nhumalaŋgu yurru milkuma. Nhuma marŋgi muka baman'ŋuwuywunydja yolŋuwu Djawunawunydja. ŋunhi ŋayi ŋunhalanydja bathalawalanydja guyawala ḻurrkun' munha, ga biyapul ŋayi dhawaṯthurruna walŋayi. Ga ŋuriŋiyina liŋgu yurru nhumalaŋgala milkumanydja, yakana ŋayi yurru Godthu biyapul wiripunydja nhumalaŋgala maḻŋ'-marama.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja. Bala ŋayi gonha'yurrunana walalanha, bala marrtjinana.
MAT 16:5 Yo, marrtjinydja ŋanapurru buḏapthunna mitjiyayuna ŋunha bala wiripulili gali'lili wäŋalili, yurru ŋanapurru meṉguŋalana gänharawu ŋathawunydja.
MAT 16:6 Bala ŋayi ŋulinyaramirriyunydja Djesu waŋana ŋanapurruŋgala bitjarra, “Nhuma marŋgi muka ŋathawuywu ruwaŋga'kunharawuywunydja ŋunhi ŋuli wiripuyama bukmaknha ŋathanha. Dharray nhumalaŋguway nhuma yulŋunydja, märr yurru ŋuriŋi ruwaŋga'thinyara-ŋathawuyyunydja ŋurukala Rom-dharraymirriwalanydja walalaŋgala ga Djatutjiwala walalaŋgala yaka muka nhumalanha wiripuyamanydja gäma.” Bitjandhiyi ŋayi yukurra ḻakaramanydja yana mayali'kurru.
MAT 16:7 Yurru ŋanapurrunydja ŋunhi nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay yakana dharaŋara nhaltjarra ŋayi yukurrana mayali' ḻakaraŋala waŋana ŋunhiyi. Bala ŋanapurru yukurrana waŋanharaminana ŋanapurruwaynha bitjanmina, “Bitjandhina ŋayi yukurra waŋanydja mak ŋunha, liŋgu ŋilimurru yaka gäŋala ŋatha.”
MAT 16:8 Ga ŋayinydja ŋunhi Djesunydja marŋgithirri ŋanapurruŋgu, ŋunhi nhaltjan ŋanapurru yukurra waŋanharamirri, bala ŋayi waŋa dhä-wirrka'yunna ŋanapurrunha bitjanna, “Nhäkuna nhuma dhuwala warwuyurrunanydja ŋunhi nhuma yaka gäŋala ŋatha? Baḏak yana nhuma yukurra gaŋga wal'ŋu märr-yuwalkthirrinydja.
MAT 16:9 Yaka nhuma dhuwala dharaŋandja yukurra? Nhuma nhäŋala muka ŋunhi ŋarra maranhu-wekaŋala 5,000-nha yolŋu'-yulŋunha ŋuriŋi dämbumirriyu ŋathayu, ga 12-nha ŋunhi bathi nhuma dhaŋaŋguŋala bäythinyarawuyyunydja ŋuriŋiyi ŋathayu.
MAT 16:10 Ga wiripunydja nhuma nhäŋala liŋgu, ŋunhi ŋarra 4,000-nha yolŋu'-yulŋunha maranhu-wekaŋala djapindhu ŋathayu, ga djapindhi yana bathi nhuma bäythinyarawuyyunydja ŋunhi dhaŋaŋguŋala.
MAT 16:11 Nhäthana nhuma yurru dhuwala dharaŋandja ga marŋgithirrinydja? Yaka ŋarra yukurra dhuwala waŋa ŋathawuynydja yana ḻukanharawuy.” Bala ŋayi biyapul Djesu waŋa bitjan, “Dharray nhumalaŋguway nhumayulŋunydja, märr yurru ŋuriŋi ruwaŋga'thinyara-ŋathawuyyu ŋurukala Rom-dharraymirriwala walalaŋgala ga Djatutjiwala yolŋu'-yulŋuwala yaka muka nhumalanha wiripuyamanydja gäma.”
MAT 16:12 Bala ŋanapurrunydja ŋunhi nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay dharaŋanna ŋunhiyi, nhaltjan ŋayi yukurra mayali' waŋa. Yaka ŋayi yukurra ŋunhi waŋa ŋathawuynydja ḻukanharawuy ŋurikiy, yana ŋayi yukurra ḻakaramanydja dharraykuma ŋanapurrunha, märr yurru ŋanapurru yakana malthun walalaŋgalaŋuwunydja romgu, ga yakana dhäruk walalaŋguŋu märrama, ŋunhi walala yukurra ŋuriŋiyi Rom-dharraymirriyu walalay marŋgikuma ḻakarama djarrpi'kuma.
MAT 16:13 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru Djesu ga ŋanapurru nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtji wäŋgama dhukarrkurru bala-a-a, ga galki ŋunhili wäŋaŋura yäkuŋura Djitjariya-Bilipaynydja, bala ŋayi Djesuyunydja ŋanapurrunha dhä-wirrka'yun bitjanna, “Yolnhana ŋunhi ŋuli yolŋu-yulŋuyunydja ḻakarama dhika ŋarranhanydja?”
MAT 16:14 Ga ŋanapurrunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra gam', “Wiripu-guḻku'yunydja ŋuli ḻakarama nhunanydja yanapi nhe Djon ŋunhi ḻiya-ḻupmaranhamirri yolŋu, ga wiripu-guḻku'yunydja ŋuli ḻakarama nhuna yanapi nhe Yelatja, ga wiripu-guḻku'yunydja ŋuli nhuna ḻakarama yanapi nhe Djirimaya, mak wiripu baman'ŋuwuy dhäwu'-gänharamirri yolŋu.”
MAT 16:15 Ga biyapul ŋayi dhä-wirrka'yurruna ŋanapurrunha, “Ga nhumanydja ŋuli guyaŋirri ŋarranhanydja yolnha? Yol dhuwala ŋarra yolŋunydja?” bitjarra.
MAT 16:16 Bala ŋayi Djäyman-Betayunydja buku-wakmaraŋala bitjarrana ḻakaraŋala, “Nhenydja dhuwala Garray Christ, Gäthu'mirriŋu ŋunhi Godku ŋunhi ŋayi yukurra nhina walŋa-ḏikṯik wal'ŋu yana.”
MAT 16:17 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Djäyman, gäthu'mirriŋu Djongu, nhenydja dhuwala buku-wurrpanara Gunhu'wuŋu, liŋgu ŋayipi yana nhuŋu maḻŋ'maraŋalanydja dhuwalayi dhunupanydja dhäruk, ŋarrakalay bäpa'mirriŋuyu djiwarr'wuyyuna; yakana ŋula munatha'wuyyunydja dhiyakuyyunydja yolŋuyu nhuŋu bitjarrayi marŋgi wekaŋala.
MAT 16:18 Yo, dhunupa nhe dhuwali yäku-ḻakaraŋala ŋarranhanydja Gäthu'mirriŋu Godku bitjarranydja. Ga ŋarra nhunanydja yäku-ḻakarama yukurra Betana, mayali' bitjan guṉḏa. Ga ŋunhiyinydja nhe ḻakaraŋala yäku ŋarranhana bitjarrayi bitjan guṉḏa, ḏälnha wal'ŋu ŋunhina ḻukuwuna mulkanharawu buṉbuwuna, ŋunhi ŋarra yurru ŋunhimalayi ḻukulili nherraṉ marrtji ŋarrakuwaynha buṉbu. Yo, ŋarrakalaŋumirrinydja yolŋu miṯtji yurru dhärra wuṉḏaŋarrnha wal'ŋu yana dhiyalaŋumiyinydja ŋarrakala yäkuŋura, djuḻkmaramana yukurra yurru rakunydhinyamirrinhanydja romnha ŋunhi.
MAT 16:19 Ga nhokalana goŋlili ŋarra yurru wekama gonydjiŋdja ŋurukunydja djiwarr'wuywunydja romgu; nhena yurru ḻapmaramanydja ŋunhi Gunhu'wu romdja yolŋu'-yulŋuwunydja. Ga ŋunhi nhe yurru dhäruk waŋa ḏälkumanydja wal'ŋu ŋula nhänha dhiyala munatha'ŋuranydja, ŋayi yurru ŋunhiyi dhärra yukurra garrpiṉara yana ganydjarrmiriwnha, liŋgu ŋunhala djiwarr'ŋuranydja ŋayi yurru Gunhu'yunydja bitjandhiyi ḏälkumayi garrpiṉa ŋunhiyinhayi. Ga ŋunhi nhe yurru ŋuriŋiyi nhokalay dhärukthu yänanydja dhayaḻakuma ŋula nhä dhiyala munatha'ŋuranydja, ŋunhiyinhanydja ŋayi yurru Gunhu'yunydja bitjandhiyi dhayaḻakumayi ŋunhala djiwarr'ŋuranydja.”
MAT 16:20 Bala ŋayi ŋanapurrunha Djesuyu waŋana ḏälku'-ḏalkuŋalana, ŋanapurru yurru ŋulinyaramirriyunydjayi yaka ḻakarama ŋula yolkala yolŋuwala, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydja Christ, Gunhu'wuŋu ŋunhiyi djuy'yunara yolŋu.
MAT 16:21 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja, ŋunhi ŋanapurru nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marŋgithinana, ga dharaŋarana ŋanya, yol ŋayi ŋunhi, bala ŋayi Djesuyu ŋuliŋurunydja warraŋulkuŋalana ŋanapurruŋgala ḻakaraŋala nhäyinyara nhanŋu yurru galki maḻŋ'thunna. Bala ŋayi ḻakaraŋala bitjarrana, “Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji bala Djurutjalamlili, ga ŋunhalayinydja ŋarra yurru burakirrina wirrkina wal'ŋu nhäyu malaŋuyu romdhu. Walalanydja yurru ŋuruŋu ŋaḻapaḻmirriyunydja ŋarranha bukuyu-ŋurrkamana, ŋuriŋi ŋurruŋuyu wal'ŋu ḏalkarra'mirriyu yolŋu'-yulŋuyu ga Rom-marŋgikunhamirriyu walalay, bala walala yurru dhiyaŋuyinydja walalay ŋarranha bumana murrkay'kumana. Ga ḻurrkun' walu yurru djuḻkthun, bala yurru ŋayi Gunhu'yunydja ŋarranha walŋakumayi biyapul ŋulaŋuru rakunyŋurunydja.” Bitjarra ŋayi Djesu ḻakaranhaminanydja yukurrana.
MAT 16:22 Bala ŋayi Betayunydja ŋanya Djesunha galkikuŋalana märraŋala, bala waŋana nhanukala bitjarrana, “Yaka nhe biyakayi waŋiya. Yaka nhuna yurru dhuwala buma bitjandhiyinydja.”
MAT 16:23 Bala ŋayinydja Djesuyunydja waŋana Betanha bitjarra, “Way nhe yätj birrimbirr Satan. Ma' yarrkthurrana ŋarrakala. Dhukarrnha ŋarraku nhe yukurra gungama, liŋgu dhuwaliyinydja dhäruk nhe waŋana yolŋuwuŋu yana guyaŋinyara, yaka guyaŋinyara dhuwaliyi maḻŋ'thun ŋuli Godkuŋunydja.”
MAT 16:24 Bala ŋayi bilyurrunanydja, ga waŋana ŋanapurrunhana guḻku'nhana nhanŋu ḻundu'mirriŋunhana walalanha, bitjarrana gam' ŋayi waŋananydja. “Ŋunhi yurru yol balaŋu ḏukṯuk ŋayi yurru malthun ŋarrakunydja, ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu meṉgunhamirri buku-dhumukthirrina nhanŋuway ŋayi djälnydja, bala malthunna yana Gunhu'walaŋuwuna djälwu, ŋunhiyinydja ŋayi yurru wekanhamirrina ŋanyapinyay ŋayi burakinyarawuna, bitjanna bitjan yolŋuyu ŋuli märrama nhanŋuway ŋayi dharpa-mälakmaranharanydja, bala wekanhamirri rakunydhinyarawuna.
MAT 16:25 Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, ‘Yaka ŋarra ḏukṯuk burakinyarawu ga ŋayaŋu-yätjthinyarawu. Yakana ŋarra yurru malthun Djesuwunydja,’ bitjandja, bala ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu buwayakthirrina, yakana ŋayi yurru walŋa nhina yukurra. Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru waŋa bitjan, ‘Ŋarra yurru malthun Garraywunydja bitjan liŋgu, galki yana nhanŋu, bäyyi walala yurru ŋunhi bumanydja ŋarranha murrkay'kumanydja,’ bitjandhiyinydja, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yuwalknha nhina yukurra walŋana-wala yana.
MAT 16:26 “Yo, ŋunhi yurru ŋayi ŋula yolthu yolŋuyu ḻuŋ'marama marrtji nhanŋuwayliliyamanydja nhä malanha munatha'wuynydja bukmak, yurru yakana ŋayi yurru märrama yuwalk wal'ŋu walŋa ŋunhinydja Godkuŋunydja wekanhara, bala ŋunhalanydja ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu dhärranydja yukurra dhäparknha yana, ŋula nhämiriwnha, yakana ŋayi yurru walŋa nhina ŋunhala galki Godkalanydja. Nhä ŋunhiyinydja?... ŋamakurru? Yaka warray. Ŋunhi nhanŋu yurru yolŋuwu walŋa winya'yun buwayakthirrinydja, yakana ŋayi yurru biyapulnydja balayi roŋinyamarama girri'yunydja ŋula nhäyunydja ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama.
MAT 16:27 Liŋgu Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja wal'ŋu galki yurru bunana, gumurr-ruŋiyirrina ŋarra yurru, ga nhumanydja yolŋu'-yulŋuyunydja yurru nhämana ŋarrakalaŋuwu bäpawunydja ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu rom. Yo, ŋarranydja yurru bunana, galkina ŋanapurru djiwarr'wuynha yolŋu'-yulŋu, bala ŋarra yurru wekama buku-ruŋinyamaramanydja yolŋu'-yulŋuwunydja waŋga'-waŋganygu yana, ŋupanayŋu yana djämawuynydja walalaŋgiyingalaŋuwuy.
MAT 16:28 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Wiripunydja nhuma dhuwala walala yaka yurru rakunydhirri yänayi, bäyyi ŋathili nhuma yurru nhäma Yolŋunha wal'ŋu Gäthu'mirriŋunha, ŋayi yurru ŋunhi buna nhumalaŋgala nhanukalay ŋayi ḻatju'yuna dhika wal'ŋu djiwarr'wuyyuna romdhunydja.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja ŋanapurruŋgu.
MAT 17:1 Waŋgany-rulu ga waŋgany bäythinyara walu djuḻkthurruna, bala ŋayi Djesuyu garr'yurruna nhanŋuway ŋayi ḻundu'mirriŋunha walalanha ḻurrkun'nha, Betanha ga wäwa'manydjinha maṉḏanha Djayimnha ga Djonnha, bala walala marrtjinana yukurrana bala bukulilina wäŋalili gänaŋuwalana.
MAT 17:2 Ga ŋunhalayi bukuŋuranydja, bala ŋayi Djesunydja wiripuŋuyinana maŋutjiŋura walalaŋgala, bukunydja ŋayi djaḻkarr'yurrunana bitjan djarraṯawun'nha, ga girriny'tja ŋunhi nhanŋu waŋgayŋu'yinana, biyapul'nha wal'ŋu watharryina, bitjarra djeŋarra'yinana.
MAT 17:3 Bala walalanydja ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ḻurrkun'thunydja nhäŋala märrma'nhana baman'ŋuwuynhana yolŋunha maṉḏanha yäkunha Mawtjitjnhana ga Yelatjanhana, maṉḏa yukurrana dhärrana, bala walala yukurrana waŋanhaminana Djesuna.
MAT 17:4 Bala ŋayi Betanydja waŋana Djesuwala bitjarrana, “Way Garray, ŋamakurru'na yana dhuwalanydja bay', ŋunhi ŋilimurru dhiyalanydja. Ŋanapurrunydja yurru botjama buṉbuna ŋi', ḻurrkun'nha; waŋgany nhuŋu, waŋgany Mawtjitjku ga waŋgany Yelatjawu.”
MAT 17:5 Ga ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi yukurrana Beta waŋana bitjarrayi, bala ŋayinydja gonha waŋupininy'tja maḻŋ'thurrunana djeŋarra'na dhikana wal'ŋu, bala ŋäkirrmaraŋalana walalanha. Bala walala ŋäkula rirrakaynha, ŋayi waŋana yukurrana ŋuliŋuruyi waŋupiniŋurunydja, ga bitjarrana gam' ŋayi ḻakaraŋalanydja Djesunha. “Dhuwaliyinydja ŋarrakuwaynha wal'ŋu Gäthu'mirriŋu mädapthunamirrina; mirithirrina yana ŋarra yukurra ŋanya buku-wurrpandja. Ŋäkana ŋanya walala, ga märraŋana nhanŋu dhäruktja.” Bitjarra ŋayi Gunhu'yu yukurrana ḻakaraŋalanydja.
MAT 17:6 Ga walala ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja walala galyurrunana barrarinana manapara, ŋunhi walala ŋäkulana Gunhu'nha rirrakay, bala yana ŋurrkanhaminana munatha'lilina, bala walala ŋunhi bukuna walalanhawuy gunganhamina.
MAT 17:7 Bala ŋayi Djesunydja marrtjinana lili-i-i, bala mulkanana walalanha, bala waŋananydja bitjarrana, “Way ḏurryurrana walala. Yaka walala barrariya,” bitjarra.
MAT 17:8 Bala walala maŋutji-garrwarthinanydja, bala nhäŋala ŋanyapinyaynha Djesunhana waŋganynhana.
MAT 17:9 Ga ŋunhi walala roŋiyinanydja marrtjina wäŋgaŋala beŋuru bukuŋurunydja bala yarru-yarrupthurrunana, bala ŋayi Djesuyunydja waŋanana walalanha bitjarrana, “Yaka ḻakaraŋanydja ŋi', ŋula yolpa yolŋuwa, nhä nhuma nhäŋala, ga bäy boŋguŋu-u-u ga walŋathina ŋarra gaŋgathina beŋuru moluŋuruna.”
MAT 17:10 Bala walala dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunhana bitjarrana, “Way, ŋuruŋu ŋunhi Rom-marŋgikunharamirriyunydja walalay ŋuli waŋa ḻakarama bitjan warray, ŋunhi ŋayi Yelatja warray yurru marrtji ŋurruŋu ŋäthilinydja, ga yurruna ŋayi yurru ŋunhi dhawu'mirriyanharawuynydja yolŋu marrtji dhuḏitjnha. Nhäku walala ŋuli waŋa bitjandja?”
MAT 17:11 Bala ŋayinydja Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yuwalk ŋunhi yulŋunydja, ŋayi yurru Yelatja ŋäthilinydja buna, ga ŋayina yurru ŋunhi ŋäthilimirriyamanydja yolŋu'-yulŋunha, bitjan dhukarrmirriyamanydja ŋuriki dhawu'mirriyanharawuywunydja yolŋuwu.
MAT 17:12 Yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Ŋunhiyi Yelatjanydja liŋgu bunanana, yurru yolŋuyunydja walalay yaka warray ŋanya dharaŋara, bala walala bumara ŋanya murrkay'kuŋalana walalaŋgalay djälyunydja. Ga bitjandhi liŋgu walala yurru Gäthu'mirriŋunhanydja Yolŋunha buma.”
MAT 17:13 Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja yukurrana, bala walalanydja ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay yurruna dharaŋaranydja ŋanya dhäruktja, ŋunhi ŋayi yukurrana mayali'kurru ḻakaraŋala Djonnha, ŋunhiyinha ḻiya-ḻupmaranhamirrinhanydja yolŋunha.
MAT 17:14 Wäŋgaŋalana walala marrtjina bala-a-a, Djesu ga ŋunhi ḻundu'mirriŋu walala ḻurrkun', yarru-yarrupthurrunana, yana liŋgu-u-u, ga ŋoyŋurana wal'ŋu bukuŋura walala burway bunanana guḻku'wanydja yolŋu'-yulŋuwa. Bala ŋayi waŋganydja ḏarramu gaŋgathina, bala marrtjinana bala-a-a, bala ŋayi bun'kumu-nyilŋ'thurrunana nhanukala Djesuwalanydja,
MAT 17:15 bala waŋana bitjarrana, “Way Garray, wuyurra ŋarrakalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu, liŋgu ŋayi yukurra ŋunha mirithirrina rirrikthundja. Bitjan liŋgu ŋayi ŋuli yukurra ḏalaṉḏalkthirrinydja, ga wiripunydja ŋayi ŋuli marrtji bala yana gurthalilina ŋurrkanharamirri, ga wiripunydja ŋayi ŋuli marrtji gapulilina ḻupthun.
MAT 17:16 Dhuwalana ŋarra gäŋala ŋanya lili dhiyakalana walalaŋgala yulŋunydja, nhokalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala, ga walalanydja ŋanya yaka warray ḏukmaraŋala.”
MAT 17:17 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Nhä nhuma dhuwala yulŋunydja?... märr-yuwalkthinyamiriwnha walala? Mukthun nhuma yukurra guyaŋirri dhuwala djarrpi'kuma yulŋunydja? Nhämunha'mirri ŋarra yurru nhumalaŋgu galkundja? Nhätha nhuma yurru märr-yuwalkthirrinydja dhika? Go gäŋana lili ŋarrakala dhuwaliyi yothu'nhanydja.”
MAT 17:18 Bala ŋayi Djesu waŋananydja dhawaṯmaraŋalana yana ŋunhiyi yätjnhanydja birrimbirrnha ŋuliŋuruyi yothu'walanydja, ga dhunupana yana yothunydja ŋunhi ḏukthurrunana.
MAT 17:19 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja dhäŋuru Djesunydja marrtjina bala buṉbulilina gulŋiyina, bala walala nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Way, nhäku warray ŋanapurrunydja yaka yarrkmaraŋala ŋunhiyi yätjnhanydja birrimbirrnha? Nhäku ŋayi yakanydja dhawaṯthurruna ŋunhi ŋanapurrunydja ŋanya waŋana?”
MAT 17:20 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Liŋgu märr-gaŋga yana wal'ŋu nhuma yukurra dhuwala märr-yuwalkthirrinydja ŋarraku. Märr-yuwalk ŋarra dhuwalanydja yukurra ḻakarama nhumalaŋgu. Ŋuli nhe yukurra yuwalktja ŋarranha dhäruk märr-yuwalkthirri, märr-yaraŋandja manapan, bäyyi ŋunhi nhuŋu märr-yuwalkthinyara yutjuwaḻany'tja wal'ŋu balanyaranydja bitjan ḏawu ŋunhi ŋaraka, nhe yurru waŋa ŋunhiyi bukunha wäŋanha, dhäruktja wekama bitjan, ‘Gatjala giṯthurra biyaka bala,’ bitjan, ga ŋayinydja yurru ŋunhiyi dhäruknha märrama nhuna, bala yana giṯthunna yurru. Liŋgu yakana yurru nhuŋu ŋula ḏäl djämawunydja, ŋunhi nhe yurru yuwalkkumanydja wal'ŋu ŋarranha märr-yuwalkthirri yukurra.
MAT 17:21 Yo. Waŋganydhuna yurru dhawaṯmaramanydja balanyarayinha birrimbirrnha, bukumirriyanharayu ŋoy-ŋathamiriwyuna yana manapanarayu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 17:22 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋanapurru marrtjina giṯthu'-giṯthurruna Galalikurruna bala, bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala ŋanapurruŋgala bitjarrana, “Galkina dhuwala walunydja ŋarranha yurru walala goŋlili wekama ŋurikala yolŋu'-yulŋuwalana,
MAT 17:23 bala walala yurru bumana ŋarranha murrkay'kumana. Yurru dhäŋuru ḻurrkun' munha yurru djuḻkthun, bala ŋarra yurru walŋathirri biyapul ŋuliŋuru rakunyŋurunydja.” Bala ŋanapurru ŋämanydja ŋanya dhäruktja, bala dhunupana galŋa-yätjthirrina, warwuyunna manapan.
MAT 17:24 Yo, marrtjinanydja ŋanapurru bala Gapaniyamlili wäŋalili, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, bala ŋayinydja ŋunhi waŋgany rrupiya-märranharamirri yolŋu marrtjina, bala waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya Betanha bitjarrana, “Way, nhokalanydja ŋunhi buŋgawa'mirriŋuyu ŋuli wekama muka rrupiyayu bäyim?... ŋuriki Godkalaŋuwu Buṉbuwunydja?” bitjarra.
MAT 17:25 Ga ŋayinydja Betanydja waŋana bitjarra, “Ŋe, yuwalk muka ŋayi ŋuli dhuwala wekamanydja.” Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja marrtjina Beta, bala gärrina ŋunhimala buṉbulilina. Bala ŋayi Djesuyunydja dhä-wirrka'yurrunana ŋanya dhunupana, “Way Beta, nhaltjanna nhe yukurra dhuwala guyaŋirrinydja? Yolnha ŋunhi ŋuli ŋurruŋuyunydja wal'ŋu buŋgawayunydja yolŋuyu gombuma rrupiya? Yolthuna ŋuli ŋunhiyinydja wäŋa bäyim? Ŋuriŋi malayu nhanukalay?... bay, ŋuriŋi ŋiniya... mulkuruyu yolŋuyu, ŋunhi walala ŋuli yukurra nhina mulku'-mulkuru ŋurikala buŋgawawala wäŋaŋura.”
MAT 17:26 Ga ŋayi Betanydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yääw! Ŋuriŋi liŋgu dhuwala mulku'-mulkuruyu yurru bäyim ŋunhiyi wäŋanydja.” Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Yo, yakana yurru yolŋu'-yulŋuyunydja ŋunhi ŋurikiynydja wäŋawuyyu wuŋili'yun bäyim, liŋgu ŋunhiyinydja wäŋa walalaŋguwaynha. Ga nhäkuna ŋarranydja ŋunhi ŋuli bäyim ŋunhiyi Godku Buṉbunha?
MAT 17:27 Yurru ŋali yurru wekama warray yulŋunydja, märr ŋali yurru yaka walalanha ŋayaŋu-yätjkuma. Gatjuy marrtjiya, bala yarrupthurra raŋilili, bala rakiny'tja ḏupthurra gapulilina, bala nhe yurru räkumana ŋarirri'na. Ga ŋunhilimiyi ŋarirri'wala dhäŋura nhe yurru maḻŋ'marama rrupiyana, gana' ŋunhiyinydja yana ŋitjalaŋgu wekanharawu ŋurikiyi Buṉbuwunydja. Märraŋanydja nhe yurru ŋunhiyi, bala gäŋana, ga wekaŋa ŋurikala rrupiya-märranhamirriwalana yolŋuwala, nhuŋuway ga ŋarraku.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja Betawala.
MAT 18:1 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu, walala Djesuwu ḻundu'mirriŋu walala wäŋgaŋala, bala yana dhä-wirrka'yurrunana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Way Garray. Guḻku' warray dhuwala yolŋunydja walala yukurra nhina dhiyala nhokala djiwarr'wuyŋuranydja romŋura, ga yolnha dhika ŋurruŋunydja wal'ŋu yolŋu ŋanapurruŋgala malaŋuranydja?”
MAT 18:2 Bala ŋayi Djesu wäthurruna yothu'wuna, bala nherrara ŋanya gumurrlilina walalaŋgala ŋunhana,
MAT 18:3 bala waŋana bitjarrana, “Nhäŋa dhuwala yothu'nha. Yaka ŋayi yukurra dhuwala bathala-ḻakaranhamirrinydja wal'ŋu, yana ŋayi ŋäkulanydja ŋarranha rirrakaynydja, bala marrtjinana lili, bala märr-nherraṉminana ŋarrakala. Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra dhuwala ḻakaramanydja. Ŋuli nhe yurru yakanydja bilmarama guyaŋinyara dhuwali nhumalaŋguway, ga märr-nherraṉmirri bitjandja ŋarrakala, bitjan dhuwala gay' yothu märr-nherraṉmina, nhenydja yurru yakana gulŋiyirri ŋunha Godkalanydja romlili.
MAT 18:4 Yo, ŋunhina yolŋu ŋunhi ŋayi yurru nyilŋ'maranhamirri ŋanyapinyay ŋayi, ga bathala-ḻakaranhamirri yaka, bitjan dhuwala gay' yothu, ŋunhiyina yolŋu yukurra yurru nhina wal'ŋu ŋurruŋunydja Gunhu'walanydja romŋura.
MAT 18:5 Ga ŋunhi nhe yurru gumurr-ŋamathirri ga galkikuma märrama waŋganynha ŋula yothu'nha ŋarrakalanydja yäkuyu, ŋunhiyinydja bitjan nhe ŋarranhana yukurra galkikuma märrama.
MAT 18:6 “Ga ŋuli ŋayi yurru yolthu gatjpaḻ'marama ŋuliŋuru ŋarrakala waŋganynha yumurrku'nha, ŋunhi ŋayi yukurra ŋarranha märr-yuwalkthirri, ŋayinydja yurru Godthunydja ŋunhiyinha yolŋunha ḏhä-ḏir'yun wirrkina yana. Manymak warray ŋurikiyi ŋoy-wurrpu'wunydja yolŋuwu ŋunhi ŋanya yurru ŋurrkama mayaŋ'-ḏapmaranharawuynhanydja guṉḏamirrinhanydja, ŋunhana yana guḻwuḻmarama wal'ŋu yurru barrkulilina, märr yurru ŋayi yakana biyapulnydja ŋuliŋuruyi ŋarrakala gatjpaḻ'marama ŋula yolnha yolŋunha bilmarama.
MAT 18:7 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Ŋaramurrmirrinydja rom dhiyalami munatha'ŋuranydja, liŋgu yätjthunydja ŋuriŋi romdhu ŋuli yukurra gatjarr'yunna yolŋunha walalanha gatjpaḻ'yunarawuna ŋuliŋuru ŋarrakala, yurru Godthunydja yurru yuwalkkuma yana dhä-ḏir'yun wirrki ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli wiripuŋunha yolŋunha galkinyamarama yätjlili.
MAT 18:8 “Yo. Ŋuli nhuna yurru nhokalay goŋdhu ga ḻukuyu gäma yätjlili romlili, yana biyakana gulkthunmiyana nhunapinyay goŋ ga ḻuku, bala yana ŋurrkaŋana, märr nhe yurru walŋa nhina yukurra. Ŋuli nhe yukurra yurru bitjan liŋgu djäma nhokalay goŋdhu yätjtja, ga marrtji yätjlili nhokalay ḻukuyu, bala nhunanydja yurru ŋurrkama ŋunhimalayina wäŋalili dhä-ḏir'yunaramirrililina, ŋunha yukurra nhära gurtha bitjan liŋgu. Ga ŋuli nhuna yurru nhokalay maŋutjiyu mel-warryun yätjkunydja romgu, yana biyakana ḏulŋurr'yunmiyana, bala yana ŋurrkaŋana. Liŋgu nhunanydja yurru dhä-ḏir'yun ŋurrkama ŋunhamalayina wäŋalili dhä-ḏir'yunaramirrililina gupaḏalnha-wala, ŋunhi nhe bitjan bili nhäma yukurra nhä malanha yätj, bala guyaŋirrinydja ga djäma yätjnha yana yurru. Yo, ŋunhi nhuna ŋuli ŋula nhäyu yätjkumanydja gäma, gonhayi ḻatju'yu dhika wal'ŋu ŋunhiyi, yana ŋanya biyaka ḏupthurrana, märr nhenydja yurru walŋana nhina, gonhayi nhe yurru nhina yukurra ŋula nhämiriw yänanydja. Ŋunhi nhe yurru nhina yukurra ŋula nhämirri warrpam'mirrinydja, ga gulŋiyirrinydja nhe yurru ŋunhana dhä-ḏir'yunaramirrililina wäŋalili, ŋunhiyinydja yakana nhuŋu ŋamakurru'.”
MAT 18:10 Yo, ga biyapul ŋayi Djesuyu waŋa bitjan, “Yaka walala wakinŋu ḻakaraŋa ŋula waŋganynhanydja ŋarraku yumurrku'nha, liŋgu dhiyalami munatha'ŋuranydja walala nhina yukurra dhuwala djäkaŋura ŋurikalana djiwarr'wuywalana walalaŋgala, ŋunhi walala ŋuli yukurra nhina ŋunhala djiwarr'ŋura ŋarrakalaŋuwala Bäpawala galki.
MAT 18:11 Yo, yumurrkuny'tja dhuwala ŋarrakuway wal'ŋu, liŋgu ŋarranydja marrtjina lili dhiyakuyi walalaŋgu walŋakunharawu, ŋunhi walala ŋuli yukurra nhina winya'yunarawuy walala.
MAT 18:12 “Yo, guyaŋiya walala. Ŋuli yukurra yurru wäyin-djäkamirriyu yolŋuyu ŋayathama 100-dja wäyin, ga waŋganydja yurru nhanukala winya'yunna, bala nhaltjanna ŋayinydja yurru? Dhunupana ŋayi yurru gonha'yunna ŋunhi wiripu-guḻku'nhanydja ŋathamirrililina ŋunhimalana wäŋalili, bala ŋayi yurru warrya'yun ḻarruma waŋganyguna ŋuriki winya'yunarawuywuna.
MAT 18:13 Ḻarruma ŋayi yukurra yurru, warrya'yunna-a-a, yana liŋgu ga maḻŋ'marama ŋayi yurru. Ga ŋunhi ŋayi yurru maḻŋ'maramanydja, bala ŋayi yurru galŋa-djulŋithirrina mirithirrina wal'ŋu. Yo, märr-ŋamathirrinydja ŋayi ŋuli yukurra bukmakku warray nhanukalaŋuwu wäyingunydja walalaŋgu, yurru ŋayi mirithirrinydja wal'ŋu djulŋithirri yukurra ŋurikiyina waŋganyguna winya'yunarawuywuna ŋunhi ŋayi liŋguna roŋiyinana.
MAT 18:14 Ga bitjandhi liŋgu nhumalaŋgu djiwarr'wuynydja Bäpa'mirriŋu ŋunha yukurra märr-ŋamathirri bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu; yaka ŋayi ḏukṯuk waŋganygunydja ŋayi yurru winya'yun nhanukalanydja goŋŋuru.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 18:15 “Ŋuli yurru ŋula yol Garraywalaŋumirrinydja yolŋu, wäwa'mirriŋu nhuŋu gatjpaḻ'yun bala yätjlilinydja, bala nhenydja yurru marrtji withiyan ŋanya, ga waŋiya ŋanya yukirriya nhepi, ḻakaraŋa nhanŋu ŋurikiyi nhäyinyara ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra yätjkuma; nhumapi yurru yukurra waŋanhamirri gayul, märr yurru ŋayi dharaŋan nhanŋuway ŋayi yätj, bala bilyunna. Ga ŋunhi ŋayi yurru ŋäma nhuna, mäkiri'-witjun nhuŋu, ŋunhiyinydja bitjan nhenydja yurru ŋanya roŋinyamarama balayi; biyapul ŋayi yurru nhina yukurra waŋganyŋura nhumalaŋgala, bitjan wäwa'manydjina.
MAT 18:16 Ga ŋunhi yurru ŋayi yakanydja mäkiri'-witjun nhuŋu, nhenydja yurru marrtji ga garr'yun wiripu-guḻku'nha ḻurrkun'nha, ga biyapul nhuma yurru marrtji waŋanharawu nhanŋu ŋurikiyi yolŋuwu, märr yurru nhuma ḻurrkun'thuna ŋäma ŋanya ŋunhiyi dhäruk, nhaltjan ŋayi yurru waŋa yukurra.
MAT 18:17 Ga ŋuli ŋayi yurru yakanydja ŋäma ŋunhinha walalanha ḻurrkun'nha, bala nhumanydja yurru marrtji ga ḻakarama guḻku'walana Garraywalaŋumirriwala miṯtjiwala, märr yurru walala guḻku'yuna miṯtjiyu guŋga'yun ŋanya waŋa yukurra. Ga ŋunhi ŋayi yurru yakanydja ŋurikiyi miṯtjiwu guḻku'wunydja mäkiri'-witjun, ga djäma ŋunhi yana liŋgu yätj bitjan liŋgu, nhumanydja yurru ŋanya ganaŋ'maramana; ŋayi yurru gänana nhina ganaŋ'thunna nhumalaŋgala bitjanna bitjan ŋunhina ŋunhi ŋayi yaka Godku yolŋu.
MAT 18:18 “Yuwalkkuma ŋarra dhuwala ḻakaramanydja yukurra nhumalaŋgu bukmakku yana ŋarrakalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu. Ŋunhi nhuma yurru dhäruk waŋa ḏälkumanydja wal'ŋu ŋula nhänha dhiyala munatha'ŋuranydja, ŋayi yurru ŋunhiyi dhärra yukurra garrpiṉara yana ganydjarrmiriwnha, liŋgu ŋunhala djiwarr'ŋuranydja ŋayi yurru Gunhu'yunydja bitjandhiyi ḏälkumayi garrpiṉ ŋunhiyinhayi. Ga ŋunhi nhuma yurru ŋuriŋiyi nhokalay dhärukthu yänanydja dhayaḻakuma ŋula nhä dhiyala munatha'ŋuranydja, ŋunhiyinhanydja ŋayi yurru Gunhu'yunydja bitjandhiyi dhayaḻakumayi ŋunhala djiwarr'ŋuranydja.
MAT 18:19 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja bitjan gam': Ŋunhi yurru nhuma märrma'yu Garraywalaŋumirriyu yolŋuyu maṉḏathu ŋupanayŋu yana waŋgany guyaŋirri dhiyala munatha'ŋura, ga ŋäŋ'thundja nhuma maṉḏa yurru Gunhu'nhanydja waŋganygu yana ŋuriki bili, bala yana ŋarrakalanydja Bäpayu ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja yurru djämana yana, wekamana yurru ŋunhiyi nhäku nhuma yurru ŋäŋ'thun ŋanya waŋganydhu rirrakayyu.
MAT 18:20 Liŋgu ŋunhi yurru märrma' ga ḻurrkun' Garraywalaŋumirri yolŋu walala ḻuŋ'maranhamirri waŋganydhirri ŋarrakalaynydja yäkuyu, ŋarranydja yurru ŋunhi ŋunhiliyi yana walalaŋgala.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 18:21 Waŋganymirri ŋayi Betayu withiyara Djesunha, ga waŋana ŋanya dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Way Garray. Ŋunhi yurru ŋarrakala guthayunydja ŋayaŋu-yätjkuma ŋarranha, nhämunha'mirri dhika ŋarra yurru bäy-ḻakaramanydja nhanŋu? Märr-gurriri 7-mirri? Bay' nhämunha'mirri?”
MAT 18:22 Yurru Djesunydja waŋana nhanukala dhärukkurru bitjarra, “Yäw... yaka 7-mirri. Yana bäy-ḻakaraŋana nhanŋu biyakana liŋgu, weyinŋumirrina.” Bala ŋayi Djesunydja bilyun, bala waŋa ŋanapurrunhana ḻundu'mirriŋunhana walalanha nhanŋuway bitjanna, “Ŋäkanydja walala ŋamathaŋana.
MAT 18:23 Ŋunha Godkunydja Rom bäy-ḻakaranharamirri warray, balanyara warray gam': Waŋgany yolŋu yukurrana nhinana ŋurruŋu buŋgawa, bala ŋayi guyaŋina bitjarra, ‘Ŋarra yurru ŋäŋ'thun ŋarrakuway ŋunha ya' djämamirrinha walalanha, walalanydja yurru wekama buku-ruŋinyamarama ŋarraku ŋunhiyi bili rrupiyanydja mala, ŋunhi nhämunha' walala ŋunhi märraŋala ŋarrakala goŋŋuru ŋäthili.’ Bala ŋayi wäthurrunana walalaŋgu waŋga'-waŋganyguna.
MAT 18:24 “Bala ŋayinydja waŋganydja djämamirri ḏarramu marrtjina, ŋunhi ŋäthili ŋayi märraŋala buluna dhikana wal'ŋu dhaŋaŋnha rrupiya ŋurikiŋi buŋgawawuŋu, bala buluna dhaŋaŋ ŋayi yurru wekama buku-ruŋinyamaramanydja.
MAT 18:25 Yurru rrupiyamiriwnha ŋayi ŋunhi ḏarramunydja, bäyŋuna nhanŋu ŋula rrupiyanydja. Bala ŋunhiyi buŋgawanydja waŋana wiripuŋuwala djämamirriwala bitjarra, ‘Ma' mulkiyana ŋanya, bala rrupiyawuna wekaŋa ŋanya ga nhanŋu miyalknha ga djamarrkuḻi'nha ga bukmak nhä malanha ŋayi yukurra ŋayathama; wekaŋana walalanha bukmaknhana, märr yurru ŋarranydja märrama ŋunhiyina rrupiya walalaŋgalaŋuwuynha.’
MAT 18:26 “Bala ŋayinydja ŋunhi ḏarramunydja ŋurrkanhamina warray ŋanyapinyay ŋayi gumurrlili nhanukala ŋurikala buŋgawawala, bala waŋana dhä-wurrupuruŋalana bitjarra, ‘Yaka buŋgawa, yaka ŋarranha biyaka. Galkurra ŋarranha bulnha. Yalala ŋarra yurru nhuŋu wekama rrupiyanydja buku-ruŋinyamaramanydja, bukmak yana ŋunhiyi.’
MAT 18:27 “Bala buŋgawanydja ŋunhi mirithinana dhika wuyurruna nhanŋu, bala gonha'yurrunana ŋanya, bitjarra ŋayi bäy-ḻakaraŋalana nhanŋu ŋurikiy bukmakpuy yana; yakana ŋayi ŋunhi buku-ḏuwaṯthurruna biyapulnydja rrupiyawu, bäyyi ŋayi rrupiya guḻkuny'tja ḻukana yukurrana. Bala ŋayi djuy'yurrunana ŋanya yänana-wala.
MAT 18:28 “Marrtjinanydja ŋayi ŋunhiyi djämamirri ḏarramu, dhawaṯthurruna warraŋullilinydja, bala ŋayi nhäŋala waŋganynha ḏarramunha, ŋunhinhana ŋunhi ŋayi yawungu märrama rrupiya nhanukuŋu, yurru märr-ḻurrkun' warray barrwaṉ, yaka warray guḻku'. Nhäŋalanydja ŋanya ŋayi, bala dhunupana mayaŋnha mulkana, ga waŋana nhanukala bitjarra, ‘Ma' wekaŋana ga', ŋarrakunydja rrupiya. Nhe yurru buku-ruŋiyinmarama wekamana ŋarrakunydja dhiyaŋuna-wala ŋunhiyi rrupiya liŋgu, ŋunhi nhe yawungu ŋarrakuŋu märranha.’
MAT 18:29 “Bala ŋayi ŋunhi wiripunydja ḏarramu ŋurrkanhaminana ŋanyapinyay ŋayi gumurrlilina ŋurikala djämamirriwalana, bala waŋana dhä-wurrupuruŋala bitjarra, ‘Galkurra ŋarranha bulnha. Ŋarra yurru nhuŋu wekama ŋunhiyi rrupiya, buku-ruŋinyamarama yalala.’
MAT 18:30 Yurru yakana ŋayi galkurrunanydja ŋula bulnhanydja. Dhunupana ŋayi ŋanya ŋilitjara ḻoḻulilina, ga bäy ŋayi yurru ga rrupiya buku-ruŋinyamarama wekama nhanŋu.
MAT 18:31 “Yurru wiripuwurruyunydja yolŋuyu walalay nhäŋala maṉḏanha, bala walala wäŋgaŋala buŋgawawalana ŋurikala ŋurruḏawalaŋuwalana, bala ḻakaraŋalana nhanbala ŋurikalaŋuwuynha djämamirriwalaŋuwuynha, ŋunhi ŋayi yukurrana nhaltjarra ŋunhinha wiripuŋunha ḏarramunha.
MAT 18:32 Bala ŋunhi ŋurruŋu buŋgawanydja wäthurruna ŋurikiyi djämamirriwuna, bala waŋana nhanukala bitjarra, ‘Nhenydja dhuwala mirithirrina yätjnha yolŋu ŋiniya? Ŋarranydja nhuŋu ŋunhi bäy-ḻakaraŋala warray ŋurikiy rrupiyawuy dhaŋaŋbuynydja wal'ŋu, ŋunhi nhe ŋarranha ŋäŋ'thurruna bäy-ḻakaranharawu.
MAT 18:33 Balaŋu nhe bini wuyuna nhanŋu ŋuruku wiripuŋuwu ḏarramuwu bitjana bitjarra ŋarra wuyurruna nhuŋu.’
MAT 18:34 Yurru ŋunhi buŋgawanydja wirrkina ŋaramurryina, bala djuy'yurrunana ŋunhinha djämamirrinhanydja ḏarramunha, bala ḻoḻulilina ŋilitjara ŋanya, ga gonhana ŋayi yukurrana gärrina, yana liŋgu-u-u ga bäy ŋayi yurru ga rrupiya buku-ruŋinyamarama, ŋulinyara yana liŋgu dhaŋaŋ rrupiya ŋunhi ŋayi ḻukana yukurrana ŋäthili.”
MAT 18:35 Ga bitjarrayi ŋayi Djesuyu mayali'kurru ḻakaraŋalanydja, bala ŋayi waŋana dhawar'maraŋalanydja dhäruk bitjarrana, “Yo, bitjandhiyi yurru ŋarrakala ŋuruŋu Djiwarr'wuyyunydja Bäpayu dhä-ḏir'yun nhuna wirrkina, ŋunhi nhe yurru yakanydja bäy-ḻakarama yuwalkkuma ŋuruku wiripuŋuwu yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru nhuna ŋayaŋu-yatjkuma; yakana ŋayi yurru Gunhu'yunydja bäy-ḻakarama nhuŋunydja, ŋunhi nhe yurru yaka bäy-ḻakarama ŋula wiripuŋuwu yolŋuwu.” Bitjarrayina ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 19:1 Yo, ŋuliŋuruyinydja ŋayi gonha'yurrunana Djesuyu Galalinydja ŋaraka wäŋa, bala marrtjina djunamana makarrlili wäŋalili Djudiyalilina, bala ŋayi buḏapthurruna mayaŋgu Djodanbuyŋunydja.
MAT 19:2 Ga guḻku' yolŋu walala marrtjina ḻuŋ'thurruna nhanukala, bala ŋayi yukurrana yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhiyi ḏukmaraŋalana.
MAT 19:3 Ga wiripu-guḻku' Rom-dharraymirrinydja yolŋu'-yulŋu marrtjinayi bala Djesuwala, bala dhä-wirrka'yurrunana walala ŋanya yukurrana, yana mayali'-wilkthurruna yukurrana, märr walala yurru marina djäma nhanŋu, ga bitjarrana walala waŋana dhä-wirrka'yurrunanydja ŋanya gam', “Way, nhaltjan yukurra dhika romdhunydja ŋilimurruŋgala ḻakarama? Dhunupa muka ŋunhiyi yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru gonha'yundja nhanŋuway miyalknha?... ga djuy'yun ŋayi yurru ŋanya gupaḏalkuma?”
MAT 19:4 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yaka muka yana nhuma dhuwala marŋginydja ŋiniya?... ŋunhi yukurra nhaltjan djorra'yu ḻakarama bitjan gam': Ŋunhi ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu Godthu djäma yolŋunha maṉḏanha ḏarramunha ga miyalknha; märrma' ŋunhiyi djämawuynydja maṉḏa Godkuŋu yana.
MAT 19:5 Ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi ŋuli ḏarramuyunydja märrama miyalknha, ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏarramuyunydja gananna ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunhanydja, märr ŋayi yurru waŋgany-manapanmirrinydja nhanukalayŋuwala miyalkkalana, bala maṉḏa ŋunhiyi maṉḏa märrmany'tja waŋganynha; yakana maṉḏa ŋunhi märrma' biyapulnydja.
MAT 19:6 Yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu barrkuwatjkumanydja maṉḏanha, liŋgu Godthuna ŋayipina ŋunhiyinydja maṉḏanha waŋgany-manapara.” Bitjarra ŋayi Djesuyunydja bala ḻakaraŋala walalaŋgu.
MAT 19:7 Ga walalanydja biyapul waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra gam', “Ŋayi Mawtjitjthunydja rom nherrara, manymak warray ŋunhi dhuway'mirriŋuyu yurru miyalknhanydja djuy'yun. Ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏarramuyu wukirri djorra'na, bala djuy'yunna ŋunhiyi miyalknhanydja gupaḏalnha. Nhäku warray ŋayi Mawtjitjthu nherrara dhuwalayinydja rom bitjarrayi?”
MAT 19:8 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Ŋunhi Mawtjitjthunydja nhumalaŋgu wekaŋala rom bitjarrayi, liŋgu ŋayaŋu nhumalaŋgunydja dhuwali ḏälnha wal'ŋu yana, yaka nhuma ḏukṯuk yuwalkkunydja wal'ŋu romgu marŋgithinyarawu. Yurru ŋunhiyinydja rom Gunhu'yunydja ŋurruthaŋalanydja nherrara barrkuwatj warray, liŋgu ŋayi djäma miyalknha ga ḏarramunha bitjan waŋganynha yana maṉḏa yurru.
MAT 19:9 Ga dhuwalana ŋarra nhumalaŋgu ḻakarama yukurra. Ŋunhi maṉḏa ḏarramu ga miyalk liŋguna märranhaminyarana, ŋunhiyinydja waŋganynha yana maṉḏa. Ŋunhi ŋayi yurru miyalk nhina yukurra gäna yana ŋurikiyi nhanŋuway ḏarramuwu, ga ŋayinydja ŋuli dhuway'mirriŋuyunydja ŋuriŋinydja gonha'yurruna ŋanya, bala märraŋu wiripuŋunhana miyalknha, ŋunhiyinydja ŋayi biyaku ŋuli djäma marramba'na ŋuriŋiyi ḏarramuyunydja.”
MAT 19:10 Ga ŋanapurru ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja nhanŋu waŋana nhanukala Djesuwala bitjarra, “Nhä dhuwala ḏälnydja rom. Mak manymaktja ŋanapurruŋgu dhuwala, ŋunhi ŋanapurru yurru nhina yukurra ḻuni' yana, ga yakana yurru miyalknha märrama.”
MAT 19:11 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bala bitjarra, “Yaka dhuwala manymak bukmakkunydja nhinanharawu ḻuni'wunydja. Manymak warray ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi nhanukala ŋayi Gunhu'yu wekaŋala ganydjarr, märr yurru ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra galŋa-djulŋithirri gänanydja yana dhäykamiriwnydja; ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra ḻuni'na.
MAT 19:12 Yo, ḏarramuwurruyu wiripu-guḻku'yunydja yurru yaka märrama ŋula miyalknha, liŋgu wiripu-guḻkuny'tja yaka ḏukṯuk miyalkku märranharawu, ga wiripu-guḻku'yunydja yakana yurru märrama miyalknha, liŋgu ŋuriŋina ŋunhi yolŋuyu ŋuli djäma ŋunhiyi ḏarramunha rumbal. Ga wiripu-guḻkuny'tja waŋa ŋuli ḏarramuwurru bitjan, ‘Ŋarranydja dhuwala yaka yurru miyalknha ŋula märrama; ŋarra yurru nhina gänana yana ŋarrapina, Garraywuna nhanŋuwaynha, nhanukalaŋuwuna djämawu.’ Yo, ŋunhi yurru ŋula yol ḏarramu nhina galŋa-djulŋithirri miyalkmiriwnydja, ŋayi yurru ŋunhiyinydja ḏarramu nhina ḻuni'na yanana yukurra, yurru dhuwalayinydja rom yaka bukmakku yolŋu'-yulŋuwu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu waŋana ḻakaraŋalanydja.
MAT 19:13 Ga ŋuliŋurunydja walala yolŋu'-yulŋuyu gäŋala yumurrku'nha bala Djesuwala, märr yurru ŋayi walalaŋgala goŋ-ŋal'yu-ŋal'yun ŋurikala yumurrku'wala. Ga walalanydja gonha ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay nhäŋala, bala gukuŋala warray dhärukthu wuṉḏaŋarryuna, djuy'yurruna walalanha.
MAT 19:14 Ga ŋayi ŋunhi Djesuyunydja ŋunhimalayi nhäŋala, bala wäthurrunana walalaŋgu bitjarrana, “Way, gäŋa walalanha ŋunhiyi yumurrku'nha ŋarrakala. Yaka walalanha gukuŋa. Liŋgu balanyarayina yolŋu'-yulŋu nhanŋuwaynydja wal'ŋu Godkunydja yolŋu walala; walalana yurru märrama nhä malanha ŋamakurruny'tja ŋunhi ŋayi yukurra Godthu ŋayathama ŋunha.”
MAT 19:15 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja Djesu marrtjina goŋ-ŋal'yurrunana muḻkurrlilina ŋurikala yumurrku'walanydja, marrkapthurrunana manapara walalaŋgu. Bala ŋayi marrtjinana, gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa.
MAT 19:16 Ga waŋgany yolŋu ŋurruŋu ḏarramu marrtjina ga dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra, “Way Garray, nhaltjan dhika ŋarra yurru djäma, ŋamakurruny'tja, märr ŋarra yurru ḏälkuma yuwalkŋunydja wal'ŋa gupaḏalŋuwuna nhinanharawu?”
MAT 19:17 Bala ŋayinydja Djesuyunydja ŋanya waŋana balanydja bitjarra, “Nhäku warray nhe dhä-wirrka'yurruna ŋarranhanydja bitjarrayi? Yaka dhuwala ŋula yol yolŋu ŋamakurruny'tja; ŋayipina waŋganynha Godnha yana ŋamakurruny'tja wal'ŋu. Ŋuli nhe djäl yuwalkŋuwunydja wal'ŋu walŋawu ḏälkunharawu, yana nhe yurru mulkiya baṯ biyakana romdja ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi Gunhu'yu nherrara.”
MAT 19:18 Bala ŋayinydja ŋunhi yuṯanydja ḏarramu waŋa bitjan warray, “Wanhaka dhika romdja malanha?” Ga ŋayi Djesunydja waŋa bitjan, “Dhuwalana malanha gam': Yaka buŋa murrkay'kuŋa yolŋunha, yaka marramba'thiya, yaka manaŋiya, ga yaka bothiya ḻakaraŋa.
MAT 19:19 Märr-ŋal'yurra nhokalaŋuwala bäpa'mirri-ŋuwala ga ŋäṉḏi'mirriŋuwala, ga märr-ŋamathiya ŋuruku wiripuŋuwunydja yolŋuwu biyaka bitjan nhe yukurra märr-ŋamathirri nhuŋuway nhe gal'ŋu.”
MAT 19:20 Bala ŋayinydja waŋa ŋunhiyi yuṯanydja ḏarramu bitjan, “Liŋgu muka ŋarra ḏälkumanydja ŋuli yukurra dhuwaliyi malanha rom. Nhäna ŋarra bulunydja dhika yurru djäma?”
MAT 19:21 Ga ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Ŋuli nhe djäl nhe yurru yuwalktja dhuwurr-dhunupanydja wal'ŋu, bitjanna gam' nhe yurru djäma. Gatjuy wekaŋana-wala ŋunhiyi nhuŋuway nhänydja malanha, warrpam'thurra yana rarr'yurra wekaŋa ŋunha ŋurruwuykkuna yolŋuwu, bala Godthuna yurru ŋayipina wekama nhuŋu biyapulnydja wal'ŋu ŋamakurru'mirrinydja nhä malanha ŋurukuy djiwarr'wuynha wal'ŋu, märr nhe yurru yuwalk wal'ŋu ḻukunydjayirri. Gatjuy marrtjiyana, ga djämana nhe yurru biyakayina, bala roŋiyiyanydja, bala malthurrana ŋarraku.”
MAT 19:22 Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi ḏarramuyu ŋäkulanydja, bala ŋayi bilyurruna dhärukmiriwnha, galŋa-yätjthinana manapara, gonha'yurrunanydja ŋanya Djesunha, liŋgu ŋayi biyapul wal'ŋu ḻukunydja yolŋu ŋunhi.
MAT 19:23 Bala ŋayi Djesuyunydja yukurrana nhäŋalana ŋanya marrtjinyaranydja nhinanhara bala galŋa-yätjthinyarana, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Ḏäl dhuwala ḻukunydjawunydja yolŋuwu gulŋiyinyarawu Godkalaŋuwunydja Romgu. Ŋunhi ŋuli wäyindhunydja gamulyunydja gäma yukurra girri' guḻku' ḏiltjiyu nhanukalay ŋayi, ga ḏälnha nhanŋu ŋunhi gulŋiyinyarawunydja ŋula wanhamala wäŋalili ŋuliwitjan yutjuwaḻa'kurrunydja dhurrwarakurru. Ga balanyarayina girri'-mäypamirriwunydja yolŋuwu ḏälnha yana wal'ŋu nhanŋu gulŋiyinyarawu bala Godkalanydja wäŋalili.”
MAT 19:25 Bala ŋanapurru ŋäkulanydja ṉirryurrunana, bala waŋana dhä-wirrka'yurruna bitjarrana, “Yolnha dhika yurru walŋathirrinydja nhina? Yol yurru dhika gulŋiyirrinydja ŋunha Godkalanydja wäŋalili?”
MAT 19:26 Bala ŋayi Djesuyunydja buku-nhäŋalana waŋana ŋanapurrunha bitjarra, “Yolŋunydja yurru yakana walŋakunharamirri bitjanmirriyinydja ŋanyapinyay ŋayi ŋula nhäyunydja ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama. Godthuna ŋayipina yurru yolŋunha walŋakumanydja yänanydja-wala, liŋgu bäyŋuna ŋula ḏäl Godkunydja djämawu.”
MAT 19:27 Bala ŋayi Betanydja waŋana dhä-wirrka'yurruna Djesunha bitjarra, “Nhämirri warray ŋanapurrunydja? Ŋanapurrunydja ŋunhi gonha'yurruna bukmak warray nhä malanha, bala ŋanapurru malthurruna nhuŋuna.”
MAT 19:28 Bala ŋayi Djesunydja waŋana ŋanapurruŋgu bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi yurru ŋunha yuṯa rom maḻŋ'thunna, ŋarranydja yurru nhina yukurra ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawana Gunhu'walaŋunydja ŋurikiyi ḻatju'wunydja dhikanydja romgu, ga nhumanydja yurru ŋarraku ḻundu'mirriŋunydja walala nhina ŋarrakalayi gali'ŋura galki, ŋurruŋuyi walala yana; nhumanydja yurru ŋurruŋuyirri waŋga'-waŋgany djarr'yunarawu barrkuwatjku malawu, yolŋu'-yulŋuwu. Yitjuralpuyŋuwu
MAT 19:29 Ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu yolŋuyu ganan nhanŋuway nhä malanha, wäŋa ga dhäykanha nhanŋuway, ga wäwa'mirriŋunha ga ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha ga yumurrku'nha, ŋunhi ŋayi yurru bitjandhiyinydja ganan bukmaktja ŋarrakuwaynydja yana malthunarawu, ŋurikiyinydja yolŋuwu yurru Godthu wekama nhä malanha ŋamakurru', bukulili ŋal'marama warray marrtji yurru biyapul warray, dhiyaŋunydja-wala dhiyala munatha'ŋuranydja, ga ŋunhalanydja ŋayi yurru nhina yukurra walŋana, bitjanna liŋguna yurru, gupaḏalnha-wala yana.
MAT 19:30 Yo, ŋula nhämunha' yolŋu walala, ŋunhi walala nhina yukurra ŋurruŋumirri dhiyaŋu-wala, ŋunhalanydja walala yurru Gunhu'walanydja wäŋaŋura gali'wuynha walala, ga wiripu-guḻku' ŋula nhämunha' ŋunhi walala yukurra dhiyala nhina wal'ŋu gali'ŋura, ŋunhalanydja walala yurru ŋurruŋumirrina wal'ŋu.”
MAT 20:1 Waŋganymirri Djesuyu ḻakaraŋala dhäwu' mayali'kurru, bitjarra gam', “Godkunydja rom balanyara bitjan waŋgany ḏarramu wäŋa-waṯaŋu borumgu ŋuthanmaranharamirri. “Waŋganymirri munhakumirri wal'ŋu yana, ŋayi marrtjina ŋunhiyi ḏarramu, liŋgu ŋayi djälthina yolŋuwu walalaŋgu, märr yurru walala marrtji ga djäma nhanŋu ŋunhiliyi.
MAT 20:2 Marrtjinanydja ŋayi, bala ŋayi nhäŋalana ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja, bala waŋana bitjarrana, ‘Way walala! Nhämirri nhumanydja ŋuli marrtji ga djäma ŋarraku? Ŋarra yurru nhumalanha wekama barrwaṉ diyin-dola ŋurikiy waŋganybuynydja ḏaykun'puy djämawuy.’ “Yo manymak muka. Ŋanapurru yurru djäma nhuŋu bay',’ bitjarra, bala walala marrtjinanydja bala nhanukalana wäŋalili, ga ŋunhilina walala yukurrana djämana-a-a, walu ŋupara-a-a, yana liŋgu-u-u ga munhakuyina.
MAT 20:3 “Ga dharrathir'mirriyunydja waluyu, ŋayi marrtjina biyapul ŋunhiyi ḏarramu, ga nhäŋala yolŋu'-yulŋunha, walala marrtjina dhärra'-dharrana yänana, djämamiriwnha walala, galkurruna djämawu.
MAT 20:4 Nhäŋalanydja ŋayi walalanha, bala waŋana bitjarrana, ‘Way walala, go marrtjiya, ga djäma ŋarraku ŋunhala, ga yäranydja ŋarra nhumalanha yurru wekamayi ŋurikiy djämawuy.’
MAT 20:5 Bala walala marrtjinana nhanukala wäŋalilina, bala djämana. “Ga biyapul buku-ḻarrŋgayny'tja ŋayi marrtjina ŋunhiyi ḏarramu, ga bitjarrayi bili garr'yurruna wiripu-guḻku'nhanydja. Ga bulu ḻäy-wilyunarayyunydja waluyu ŋayi marrtjinayi, ga garr'yurruna wiripu-guḻku'nha.
MAT 20:6 “Ga biyapul milmitjpanydja wal'ŋu ŋayi marrtjina, ga nhäŋala wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, walala marrtjina ḏäpthurruna djämamiriwnha walala. Bala ŋayi dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarrana, ‘Way walala! Nhäku nhuma marrtji dhuwala ḏäpthundja djämamiriwnydja walala, walu-ŋupan yänanydja?’ bitjarra.
MAT 20:7 Ga walalanydja waŋana nhanŋu bitjarra warray balanydja, ‘Bäyŋu dhuwala ŋanapurruŋgu ŋula yolthu yolŋuyu djäma ḻakaranha ŋäthili bay,’ bitjarra walalanydja. Bala ŋayi ŋuriŋiyinydja ḏarramuyu garr'yurrunana, ‘Go marrtjiyana, ga djäma ŋunhala ŋarrakalana,’ bitjarra. Bala walala marrtjinana, ga djämana ŋunhiliyi.
MAT 20:8 “Djämanydja walala yukurrana bukmakthuna ŋuriŋiyi malayu, ga yana liŋgu ga walu-gärrinyarayuna. Bala ŋayi ŋunhi wäŋa-wataŋunydja ḏarramu waŋana dharraymirriwala ḏarramuwala bitjarra, ‘Ŋay' dhuwalana rrupiyanydja. Wäthurrana walalaŋgu djämamirriwunydja walalaŋgu, ga wekaŋa buku-ruŋinyamaraŋana walalaŋgu djämawuynydja. Ŋäthilinydja nhe yurru wekama ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala dhuḏitj djäma ŋurru-yirr'yurruna, ga yana liŋgu-u-u, biyakana marrtjiya liŋgu bala-a-a, ga ŋunha wapthurra ŋurikala walalaŋgala ŋunhi ŋarra ŋäthili wal'ŋu garr'yurruna, munhakumirri walalanha.’ Ga bitjarra ŋayi ŋunhi wäŋa-waṯaŋunydja waŋana.
MAT 20:9 “Bala ŋunhi dharraymirrinydja wäthurrunana walalaŋgu bukmakkuna, bala ŋayi wekaŋala ŋäthilinydja ŋurikina walalaŋgu ŋunhi walala djäma-dhuḏiŋu walala, märr-dhumbuḻ'wuynha waluwuy, yurru walalaŋgu ŋayi weka'-wikaŋalanydja waŋga'-waŋganygu diyin-dola malanha yana barrwaṉ'tja.
MAT 20:10 Ga ŋuriŋinydja walalay munhakumirriwuyyunydja djämawuyyu walalay nhäŋalana, bala guyaŋina yanapi walalanydja märranha biyapul wal'ŋu barrwaṉ, yurru bäyŋu warray, yana ŋayi walalaŋgu wekaŋalanydja ŋupanayŋu yana, diyin-dola malanha barrwaṉ.
MAT 20:11 Ga ŋunhi walala galkaranydja marrtjina rrupiyanydja, bala nhäŋa'-nhaŋala goŋlilina walalaŋgalay walala diyin-dola yana barrwaṉ, bala walalanydja ŋunhi munhakumirriwuynydja djämawuy walala ŋoy warray dhärrana buŋgawawunydja, bala morrumurru'na waŋanana bitjarrana.
MAT 20:12 ‘Walalanydja ŋunhi dhiyaŋunydja walalay djäma märr-dhumbuḻ' warray, gurririyu warray waluyu, ga ŋanapurrunydja yukurrana dhuwala djäma bitjarra warray liŋgu-u-u walu-ŋupara-a-a, ḏaykun'kurru warray. Ga nhäku warray nhe walalaŋgu wekaŋala balanyaranydja liŋgu bitjan ŋanapurruŋgu dhuwala?’
MAT 20:13 “Bala ŋayi buŋgawanydja waŋana bitjarra, ‘Ŋäka ŋamathaŋa ŋi'. Yaka dhuwala ŋarranydja mel-yarrkthunaramirri wekanharamirri nhumalaŋgu. Ŋäthilinydja nhe ŋunhi waŋana yuraŋala wal'ŋu ŋurikiyi diyin-dolawunydja barrwaṉ'ku waŋganybuynydja ḏaykun'puy djämawuy, bala nhe liŋguna dhuwali märraŋalanydja.
MAT 20:14 Gatjuy marrtjiyana nhokalay wäŋalilina. Ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk ŋarra yurru wekama dhuḏiŋuwunydja yolŋuwu balanyara yana liŋgu ŋupanayŋu bitjan nhumalaŋgu.
MAT 20:15 Liŋgu dhuwalanydja ŋula nhä ŋarrakuway wal'ŋu, ŋarra yurru wekama ŋarrakiyingalay ŋarra ḏukṯukthu. Bay' nhenydja mel-di'yurruna warray?... liŋgu ŋarra dhuwala dhapinya ŋi'.’”
MAT 20:16 Ga dhuwalayina ŋayi Djesuyu dhäwuny'tja ḻakaraŋala, bala ŋayi dhawar'yurrunanydja waŋana bitjarrana. “Yo. Walalanydja yurru dhuḏi'-dhuḏiŋunydja ŋurruŋuna, ga ŋurru'-ŋurruŋunydja yurru dhuḏiŋuna.”
MAT 20:17 Yo, djunamana ŋanapurru marrtji ŋunhi wäŋgamanydja dhukarrkurrunydja bala Djurutjalamlilina, ga gandarrŋuranydja, bala ŋayi Djesuyu ŋanapurrunha ŋunhiliyinydja ḻuŋ'maramana marrtji waŋganylilina, nhanŋuwaynydja ŋunhi 12-nhanydja ḻundu'mirriŋunha walalanha, bala ŋayi ḻakarama biyapul, ŋunhi nhaltjan nhanŋu yurru maḻŋ'thun ŋunhala Djurutjalam.
MAT 20:18 Ga bitjarra ŋayi waŋananydja, “Ŋäkanydja walala ŋamathaŋa wal'ŋu. Galki yurru ŋilimurru dhuwala bunana Djurutjalamdja wäŋaŋura, ga ŋunhalayinydja walala yurru dhayuŋanna Gäthu'mirriŋunha Yolŋunhanydja; walala yurru ŋarranha wekamana bala ḏalkarra'mirriwalana walalaŋgala goŋlili ŋurru'-ŋurruŋuwalana wal'ŋu, ga rom-marŋgikunharamirriwalana walalaŋgala. Yo, ŋuriŋiyi ŋurruŋumirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu yurru ŋarranha yätj-ḻakaramana, bala wekamana rakunydhinyarawuna.
MAT 20:19 Walala yurru dhayuŋandja ŋarranha mulkuruwalana yolŋu'-yulŋuwala goŋlilinydja, bala yurru ŋuriŋi mulku'-mulkuruyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋarranha wakalkumana, warku'yunna yurru ŋarranha, ga bartjunmaramana ŋarranha, bala ŋal'marama dharpalili mälakmaranharawuylilina. Yurru ḻurrkun'thunydja munhayu ŋayi yurru Gunhu'yu ŋarranha walŋakumayi, ŋarra yurru biyapul gaŋgathjrriyi walŋathirri beŋuru rakunyŋurunydja.” Ga bitjarra ŋayi Djesu ḻakaranhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi.
MAT 20:20 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunydja ŋunhi maṉḏaku Djayimgu ga Djongu marrtjina bala Djesuwala, yurru gäŋala ŋayi ŋunhiyi maṉḏanha yulŋunydja, gäthu'mirriŋunha maṉḏanha Djipitiwu bäpa'mirriŋuwu. Marrtjinanydja ŋayi ŋunhiyi ŋäṉdi'mirriŋunydja, bala ṉepaḻ-nyilŋ'thurruna nhanukala Djesuwala, bala waŋana bitjarra, “Way Garray, ŋarra yurru nhuna ŋäŋ'thun dhuwala bay'... ŋula nhäku.”
MAT 20:21 Ga ŋayinydja Djesunydja waŋana bitjarra, “Go, nhä yulŋunydja ŋarra nhuŋu yurru wekamanydja?” bitjarra. Bala ŋayinydja ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja waŋana ŋanya bitjarrana, “Ŋunhi nhe yukurra yurru nhina ŋurruŋunydja wal'ŋu buŋgawanydja nhokalay nhe romŋura, ŋarranydja ḏukṯuk dhiyaku maṉḏaku, maṉḏa yurru nhina yukurra ŋurruŋu wal'ŋu nhokala gali'ŋura.”
MAT 20:22 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Yaka nhuma dhuwala marŋginydja bay', nhäku nhuma yukurra ŋäŋ'thun. Ŋarranydja yukurra yurru marrtji bala rakunydhinyaralilina, yaka ŋarranydja yurru waṉḏirri mariŋurunydja romŋuru burakinyaramirriŋurunydja. Ga nhumanydja dhuwala ŋarraku malthunaramirri walala, nhumalanha walala yurru bitjandhiyi bili buma ŋayaŋu-yätjkuma. Ga nhaltjan nhuma yurru yulŋunydja? Waṉḏirri warray?... bay nhaltjan? Malthunna-wala yana?... bäyyi nhuma yurru burakirrinydja ŋunhi?” Bitjarra Djesuyu maṉḏanha dhä-wirrka'yurrunanydja. “Ŋilinyunydja yurru malthunna-yana-wala nhuŋu. Yaka warray ŋilinyu yurru waṉḏirri burakinyaramirriŋuru romŋuru,” bitjarra maṉḏanydja waŋana buku-wakmaraŋala Djesuwu.
MAT 20:23 Bala Djesunydja waŋana bitjarrana, “Yuwalk muka nhumanydja yurru galŋa-yätjthirri bitjandhiyi liŋgu yana bitjan ŋarra. Yurru ŋarranydja yaka yurru djarr'yun ŋula yolnha yolŋunha ŋurruŋuthinyarawu ga nhinanharawu ŋuruku galkiŋuwunydja ŋarrakala. Ŋayipi yana Gunhu'yu ŋurruŋukumanydja yurru nherraṉ ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi ŋayi ŋäthili djarr'yurruna walalanha.”
MAT 20:24 Bala ŋanapurrunydja gonha' wiripu-guḻku'yunydja, ḏämbumirriyu ga ḏämbumirriyu nhanukala ḻundu'mirriŋuyu walalay ŋäkula warray maṉḏanha, maṉḏa yukurrana ḏukṯukthina ŋurruŋuyinyarawu, bala ŋanapurrunydja ŋoy warray dhärrana maṉḏaku, Djayimgu ga Djongu.
MAT 20:25 Bala ŋayi Djesuyunydja yurrum'maraŋalana marrtjina ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha nhanŋuway ŋayi waŋganylilina ŋurruklili, bala ŋayi ḻakaraŋalanydja marŋgikuŋalana ŋanapurruŋgu bitjarra, “Nhuma marŋgi muka ŋunhi romgu dhiyakuywu munatha'wuywunydja, ŋunhi walala ŋuli yukurra ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala buŋgawa-ḻakaranhamirri, bala yukurra ŋuli bitjandhina gur'-guryun yolŋu'-yulŋunhanydja, bitjan ŋuli djämamirrinhana walalaŋgu-way walala.
MAT 20:26 Yurru nhumalaŋgunydja ŋunhi nhuma malthunaramirri walala ŋarraku, nhumalaŋgunydja rom yurru gäna warray wal'ŋu, wiripu warray. Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu ḏukṯuktja ŋurruŋuyinyarawunydja, yaka nhe yurru buŋgawa-ḻakaranharamirrinydja. Biyaka nyilŋ'maranhamiya nhunapinyay nhe, ga djäma guŋga'yurra wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, bitjan djämamirriyu walalay.
MAT 20:27 Yo, nhe yurru djämamirriyiya yana yulŋunydja, liŋgu ŋurruŋunydja yolŋu yurru ŋunhi djäma dhuwala bitjan djämamirri yolŋu'-yulŋuwu, yaka walalaŋgu buŋgawa.
MAT 20:28 Liŋgu balanyarawuyina ŋarra ŋunhi Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja bunana lili guŋga'yunarawu yana yolŋuwu. Yaka ŋarra buŋgawa ḻakaranhaminanydja ŋarranhawuy ŋarra; ŋarra marrtjina lili bitjan djämamirri yolŋuwu yana, ga bitjarrayi bili ŋarra walŋa-wekanhaminanydja yolŋuwunydja walŋakunharawu, märr yurru ŋarrana walalanha dhawaṯmarama ŋula nhäŋuru garrpiṉminyaraŋurunydja romŋuru.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu romdja nherrara ŋurru'-ŋurruŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu.
MAT 20:29 Wäŋgaŋalanydja ŋanapurru marrtjina bala-a-a, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, ga baṯ-gay mulkana Djarikuna wäŋa. Ga ŋunhi ŋanapurru ganan ŋunhiyinydja wäŋa, bala walalanydja marrtji guḻku'na yolŋunydja walala malthunmirri ŋanapurruŋgu bala dhukarr-ŋupandja.
MAT 20:30 Ga ŋunhili gali'ŋura dhukarrŋuranydja yolŋu maṉḏa nhina-dharra, bambay maṉḏa, bala maṉḏa ŋäma ŋanya Djesunha, ŋayi marrtji lili. Bala maṉḏa dhunupana yatjurrunana, yäku ḻakaraŋalana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Way Garray, Gäthu'mirriŋu Daypitku, wuyurra ŋinyalaŋgu.”
MAT 20:31 Bala walalanydja dharra guḻku'yu warray yolŋu'-yulŋuyunydja way'yun mukmarama maṉḏanha. Yurru maṉḏanydja yaka warray mukthun; mukthun warray yatjun yukurra, yäku ḻakarama ŋanya, “Djesu, Gäthu'mirriŋu Daypitku, wuyurra ŋinyalaŋgu,” bitjan.
MAT 20:32 Bala ŋayi Djesunydja gulyunna, bala wäthunna maṉḏaku, bala ŋayi waŋa dhä-wirrka'yunna maṉḏanha bitjanna, “Nhäku nhuma ḏukṯuktja? Nhaltjan ŋarra nhumalanha yurru yulŋunydja?” bitjanna.
MAT 20:33 “Garray, nhänharawuna ŋilinyu dhuwala ḏukṯuktja, ŋilinyu yurru nhämana.” Bitjarra maṉḏanydja buku-wakmaraŋala nhanŋu.
MAT 20:34 Bala ŋayi Djesunydja wuyurrunana maṉḏaku, bala maŋutjina maṉḏanha mulkana. Ga dhunupana maṉḏa ŋunhi maŋutjimirriyinana, nhäŋalana yulŋunydja. Bala maṉḏa nhinana nhanŋu malthurrunana bala dhukarr-ŋuparana Djesuwu.
MAT 21:1 Yo, wäŋgaŋalanydja ŋanapurru bala-a-a, yana liŋgu-u-u, ga galki wäŋaŋura Baṯpatjtja yäku, bukuŋurana wal'ŋu Wolipnha yäkuŋura, märr-galkina yana ŋunhiyi Djurutjalamnha,
MAT 21:2 ga ŋunhalayinydja ŋayi Djesu waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala maṉḏakala bitjarra, “Gatjuy marrtjiya maṉḏa ŋunhawala ya' wäŋalili. Ŋunhi nhuma yurru bunanydja ŋunhalayi, nhuma yurru maḻŋ'marama ŋunhayi märrma'nha wäyinnha maṉḏanha ḏapmaranhara ŋunhiyi dhärranydja yukurra, waŋganydja duŋ'ki ŋunhi märr-yuṯa, ga biyapul ŋunhi yothu nhanŋu. Yupmaraŋanydja nhuma yurru ŋunhiyi, bala gäŋana lili maṉḏanha ŋarrakalana.
MAT 21:3 Ga ŋuli ŋayi yurru yolŋuyu dhä-wirrka'yun nhumalanha bitjandja, ‘Way, nhäku nhuma yukurra dhuwala yupmaramanydja dhuwaliyi?’, bitjandja yurru, nhumanydja yurru ḻakarama bitjan, ‘Garray ŋunha ḏukṯuk dhiyakuyi.’ Bala ŋayinydja yurru yana ŋunhiyi yängumana lili.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja maṉḏakala.
MAT 21:4 Yo, dhuwalayinydja maḻŋ'thurruna warraŋulthinana, bitjarrana liŋgu ŋunhi yukurrana ŋäthili dhäwu'-gänharamirriyu ḻakaraŋala, ŋunhi ŋayi waŋana bitjarra,
MAT 21:5 “Waŋiya ŋunha wäŋalili Djäyanlili yäkulili, ḻakaraŋa biyaka ŋurikalanydja yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala yukurra nhina ŋunha Djurutjalamŋura wäŋaŋura, ‘Dhuwala nhumalaŋgu ŋurruŋunydja wal'ŋu marrtji yukurra nhumalaŋgala. Ŋayinydja ŋunha wurrkurrum' wal'ŋu ga ḻatju', gorrumanydja marrtji lili ŋunhilimiyi duŋ'kiŋura yuṯaŋuranydja.’”
MAT 21:6 Yo, bala maṉḏa ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunydja maṉḏa marrtjinanydja ga maḻŋ'maraŋalanydja yuwalkthi yana, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala maṉḏaku.
MAT 21:7 Yupmaraŋalanydja maṉḏa ŋunhiyi duŋ'kinha ga biyapul ŋunhi yutjuwaḻa'nha, bala gäŋalana nhanukala Djesuwalana. Bala walala bukmakthu yana yup-yupmaraŋalanydja marrtjina walalaŋguway walala girriny'tja malanha, bala ŋal'maraŋala ŋunhiyi girriny'tja ḏiltjililina wäyingalana ŋurikalana duŋ'kiwalana, bala ŋayi Djesunydja ŋal'yurrunana ŋunhimalayi wäyingalana ḏiltjilili.
MAT 21:8 Bala mirithirri guḻku'yu wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay yup-yupmaraŋala marrtjina girriny'tja, bala minhdhalaraŋalana marrtjina dhukarrlilina bala, ga wiripuŋuyu yolŋuyu walalay ḏaw'-ḏawyurruna marrtjina many'tjarr dharpa, bala rulwaŋdhurruna marrtjina bala dhukarrlilina, gatjaḻnha djäma ḻatju'kuŋalana nhanŋu Djesuwuna marrtjinyarawuna yukurranharawu.
MAT 21:9 Ga yolŋunydja walala marrtjina guḻku'na yatjunmina; wiripunydja marrtjina wäŋgaŋala ŋurruŋu, ga biyapul dhuḏiŋu ŋanya ŋunhi munguyurruna; bukmaknha walala märryiŋgathinanydja dhika martj-martjurrunanydja, wokthurrunana nhanŋu wirrkina, ḻuku-yiŋgathinana wal'ŋu dhikana bitjarrana gam', “Ŋanapurrunydja dhuwala wokthurrunana nhuŋu wirrkina. Nhenydja dhuwala ŋunhiyi beŋuru yarraṯaŋuru Daypitkala, ga marrtjinydja nhe yukurra dhuwala Garraywala yana wal'ŋu yäkuyu. Ŋanapurru buku-wurrparanydja Gunhu'nha, wokthurrunana manapara yulŋunydja.” Bitjarrana walala yukurrana yatjunminanydja, märr-yiŋgathinana marrtjina lili, yäku-ḻakaraŋalanydja ŋanya Djesunha.
MAT 21:10 Mukthurruna yana ŋayi yukurrana marrtjinanydja-a-a, yana liŋgu ga bunana ŋayi Djurutjalam, bala walala ŋunhi yolŋu'-yulŋuyu wiripu-guḻku'yunydja nhäŋalana, bala gawaw'yurruna waŋana bitjarrana, “Yol dhika ŋayi yulŋunydja marrtjinydja lili yukurra?... yol?”
MAT 21:11 Ga walalanydja, ŋunhi walala yukurrana malthurruna nhanŋu waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja dhuwala Garray muka Djesu, ŋulaŋuru Godkuŋu dhäwu'-gänharamirri, ŋurukuy muka Natjurippuy wäŋawuy, makarrwuynydja Galaliwuy.”
MAT 21:12 Bala ŋayi mukthurruna yana marrtjina yukurrana dhukarr-ŋupara, yana liŋgu ga gulŋiyina ŋayi ŋunhimala Buku-ŋal'yunaramirrilili Buṉbulili Godkalana, bala nhäŋalana ŋayi ŋunhimalayinydja yolŋu'-yulŋunhana, walala yukurrana buku-yuḻkthunmina rrupiya, ga djalim wäyin malanha, gukkuk ga dhika nhä malanha. Bala dhunupana yana ŋayi Djesuyu marrtjina ḻaw'-ḻawmaraŋalana walalaŋgu daypulnha malanha, ga nhä malanha walalaŋgu bilmaraŋalana, warrkuluŋalana marrtjina, djalkthurrunana ŋunhiyi rrupiyamirrinydja nhä ŋunhi marrtjina gorru'-gurruŋala. Bala ŋayi gukuŋala dhawaṯmaraŋalana ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurrana buku-yuḻkmaranhamina ga bäyim wäyin malanha ŋunhiliyi Buṉbuŋura.
MAT 21:13 Bala ŋayi ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwanydja bitjarrana, “Dhuwala Djorra'yunydja yukurra ḻakarama Godkalanydja bitjan, ‘Ŋarrakunydja buṉbu yukurra yurru dhärra buku-ŋal'yunarawu waŋganygu yana, märr yurru yolŋu walala bukmak marrtji ga bukumirriyama dhiyala,’ bitjan. Ga nhumanydja dhuwalayi buṉbunha ŋuli wakalkuma warray yukurra, bitjanna bitjan ŋuli dhuwalayinydja wäŋa dhärra yukurra manaŋganmirriwuna walalaŋgu djuḻuḻ'yunarawu, bitjandhina nhumanydja ŋuli.” Bitjarrana ŋayi Djesuyu walalanha dhawaṯmaraŋalanydja.
MAT 21:14 Bala walala ŋunhi rerrimirrinydja yolŋu walala marrtjina nhanukala Djesuwala, bamba'-bambaynydja ga marrtjinyaramiriw ga dhika nhämirri, bukmaknha walala wäŋgaŋala nhanukala ŋunhimalayina Buṉbulili, bala ŋayi walalanha yukurrana ḏukmaraŋalana.
MAT 21:15 Bala walalanydja ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja walala ga Rom-marŋgikunharamirrinydja walala ŋoy warray djingaryurruna, maḏakarritjthina warray, liŋgu walala nhäŋala ŋanya Djesunha, ŋayi yukurrana djäma nhä ŋamakurru ŋunhiliyi Buṉbuŋura. Ga bukmaknha djamarrkuḻiny'tja ŋunhi yukurrana yatjunmina, waŋana gawaw'yurruna bitjarrana, “Ŋanapurru wokthunna nhuŋu yulŋunydja wirrkina, liŋgu nhenydja Godkuŋu ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara yolŋu, beŋuru Daypitkala yarraṯaŋuru.”
MAT 21:16 Yo, walala ŋaḻapaḻmirrinydja ŋunhi maḏakarritjthinana wirrkina, bala waŋana Djesunhanydja bitjarra warray, “Way, ŋäma nhe yukurra ŋunha yulŋunydja? Nhaltjan walala yukurra nhuna yäku-ḻakarama bitjandhiyinydja?” Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Ŋe, ŋäma ŋarra walalanha yukurra ŋunhayi. Yaka nhuma dhuwalayi maŋutji-ḻaw'maraŋala ŋunha Godkunydja Djorra'? Bitjan yukurra ŋunhayi waŋanydja gam', ‘Walala yukurra yurru djamarrkuḻi' wokthundja ŋamathamanydja wal'ŋu, dhunupayu wal'ŋu yana dhärukthu, yuwalkkumanydja walala yurru yukurra wokthun.’”
MAT 21:17 Bala ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesuyu gonha'yurrunana walalanha, bala marrtjina balayi Bithinilili wäŋalili, märr ŋunhalayina ŋayi yurru yakurrnydja.
MAT 21:18 Ga djaḏaw'yurruna wiripuŋuyuna waluyu, bala ŋanapurru munhakumirrina ḏurryurrunanydja, bala martj-martjurruna balayi roŋiyina Djurutjalamliliyi, yurru djaṉŋarrthinana ŋayi ŋunhi Djesu yulŋunydja.
MAT 21:19 Bala ŋayi nhäŋala ŋunhi dharpa gäku'na, ŋayi djingaryurruna yukurrana galki dhukarrŋura; marwat ḻatju' dhika ŋayi nhäŋalanydja Djesuyu, bala ŋayi marrtjina galkithaŋala ŋunhiyi, wanhaka yurru ŋayi maḻŋ'marama borum ŋunhimalayi. Yurru ŋayi maḻŋ'maraŋalanydja bäyŋu warray, marwat warray yana. Bala ŋayi waŋananydja bitjarrana ŋurikiyi dharpawunydja, “Yakana nhe yurru dhuwalayi dharpa borummirriyirri biyapulnydja.” Ga dhunupana ŋunhiyi dharpanydja räwakthinana yanana, bala rakunydhinana.
MAT 21:20 Ga ŋanapurru ŋunhi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay nhäŋala ṉirryurrunana, bala waŋana bitjarrana, “Way, nhaltjarra ŋayi ŋunha dharpa wadutjanydja räwakthina?”
MAT 21:21 Bala ŋayi Djesunydja bilyurruna, bala waŋana bitjarrana, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Ŋunhi nhuma yurru yuwalkkuma wal'ŋu märr-yuwalkthirri Godkalanydja, ga yakanydja märr-dhumbal'yun yurru, nhumanydja yurru waŋa dhäruk bitjandhi liŋgu, bitjarra ŋarra waŋana ŋunha gay' dharpanha, bala yurru ŋayinydja nhuna yana ŋämana. Ga wiripunydja nhuma yurru waŋa ŋula nhäkunydja, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yana maḻŋ'thunna, nhaltjan nhe yurru waŋa. Ŋuli nhe yurru waŋa bukunhanydja wäŋanha bitjan, ‘Ma' gaŋgathiyana nhe yurru dhuwali bukunydja wäŋa, bala ya' giṯthurra, gapulilina ḻupthurra,’ bitjandja, bala nhuna yurru ŋayi dhunupana ŋämana, bala giṯthunna yanana yurru.
MAT 21:22 Yo, nhe yurru ŋäŋ'thundja Gunhu'nha bukumirri-yamanydja ŋula nhäku, ga nhenydja yurru märramana yana yulŋunydja, ŋuli nhe yurru yuwalktja wal'ŋu märr-yuwalkthirri.” Bitjarra ŋayi ḻakaraŋalanydja Djesuyu.
MAT 21:23 Yo, marrtjinanydja ŋayi yukurrana Djesu bala-a-a, yana liŋgu ga gulŋiyina ŋayi Buṉbulili ŋunhi Godkala, ga ŋunhiliyi ŋayi yukurrana marŋgikuŋala ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwala. Ga walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala marrtjina, ḏalkarra'mirrinydja walala ga wiripu-guḻku' ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala, bala walala dhä-wirrka'yurruna waŋana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala. Yolthu nhuna waŋana bitjanarawuyinydja djämawu? Yolthu nherraranydja nhuna dhiyakuyi?”
MAT 21:24 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana balanydja walalaŋgunydja bitjarra, “Ŋäthilinydja ŋarra yurru nhumalanha dhä-wirrka'yun, ga ŋunhi nhumanydja yurru ŋarraku buku-ruŋinyamarama dhäruk, bala ŋarra yurru nhumalaŋgu ḻakaramana.
MAT 21:25 Ma', ḻakaraŋana ŋarraku. Yolthu nherrara Djonnhanydja ŋunhi? Yolthu ŋunhinydja ŋanya waŋana ḻiya-ḻupmaranharawu yolŋu'-yulŋuwunydja?... Godthu?... bay' yolthu, yolŋu'-yulŋuyu?” Bala walalanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja walala waŋanhamina bitjanmina, “Way, nhaltjan dhika ŋilimurru yurru ḻakaramanydja nhanŋu balanydja? Ŋunhi ŋilimurru yurru ḻakarama bitjandja, ‘Godthu muka ŋunhi ŋanyanydja nherrara Djonnhanydja,’ bitjandja, bala ŋayinydja yurru ŋunhi waŋa ŋilimurrunhanydja bitjanna, ‘Nhäkuna nhuma yakanydja märr-yuwalkthina nhanŋu Djongunydja?’ bitjanna yurru.
MAT 21:26 Ga ŋuli ŋilimurru yurru waŋa nhanukala ḻakarama bitjandja, ‘Yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi ŋanya nherrara ŋurikiyi djämawu,’ bitjandja, ga walalanydja yurru ŋunhi yolŋu'-yulŋu wiripu-guḻkuny'tja ŋoynha-djingaryun, maḏakarritjthirrina ŋilimurruŋgu, liŋgu walalanydja ŋunhi märr-yuwalkthirri yukurra nhanbala, ŋunhi ŋayinydja Djondja beŋuru Godkuŋu djuy'yunara dhäwu'-gänharamirri.”
MAT 21:27 Bala walala waŋana Djesunhanydja bitjarrana, “Yakana ŋanapurrunydja dhuwala marŋgi bay', yolthu ŋunhi ŋanya Djonnha nherrara ŋurikiyi djämawu.” Ga ŋayi Djesunydja waŋana walalaŋgunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Nhumanydja yaka warray ŋarrakalanydja ḻakaraŋala ŋunhiyi, yolthu ŋunhi ŋanya Djonnha nherrara, bala ŋarranydja yurru yakayi yana nhumalaŋgunydja ḻakarama yolthu ŋarranhanydja dhiyakuyi nherrara djämawu.” Bitjarrana ŋayi Djesuyu waŋana walalaŋgala balanydja.
MAT 21:28 Yo, ŋulinyaramirriyunydja ŋayi Djesu ŋunhalayi yana bäyma nhina yukurra Buṉbuŋura Godkala, bala ŋayi waŋa ḻakaramanydja ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala dhäwuny'tja mayali'mirrina, bitjanna gam', “Way guyaŋiyana walala. Waŋgany yolŋu bäpa'mirriŋu yukurrana nhinana, yurru märrma' nhanŋu gäthu'mirriŋunydja, ḏarramu maṉḏa yana. “Waŋganymirrinydja ŋayi marrtji ŋunhi bäpa'mirriŋu, bala waŋa nhanukalaŋuwala maḻamarrwala bitjanna, ‘Way gäthu, marrtjiya ŋi', gäthuranydja waluyu, ga djäma ŋunhala ŋarrakala wäŋaŋura, ŋuthanmaraŋa marrtjiya borumnha ŋarraku.’
MAT 21:29 Yurru ŋayi gäthu'mirriŋunydja waŋana ŋunhi maḻamarrnydja bitjarra warray, ‘Yäw, yaka bay.’ Bala ŋuliŋurunydja ŋayi bilyurrunana, guyaŋinana yukurrana, bala djambina ŋanyapinyay ŋayi, bala marrtjinana, ga djämana ŋunhilina nhanukalaŋuwala bäpa'mirriŋuwalana wäŋaŋura.
MAT 21:30 “Bala ŋayi biyapul ŋunhi bäpa'mirriŋu waŋa wiripunhanydja gäthu'mirriŋunha, bitjarrayi bili djäma ḻakaraŋala, ga ŋayinydja ŋunhi wiripunydja gäthu'mirriŋu waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, ‘Yo manymak. Ŋarra yurru djäma nhuŋu,’ bitjandhiyi, yurru yakana ŋayi marrtjina djämawunydja.”
MAT 21:31 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesuyu dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Yolthu ŋunhi gäthu'mirriŋuyu dhäruktja märraŋala bäpa'mirriŋunhanydja?” Ga walalanydja ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yolŋu'-yulŋuyu ḻakaraŋala bitjarrana, “Ŋuriŋina maḻamarryuna gäthu'mirriŋuyu, ŋunhi ŋayi ŋäthili yaka'yurruna, bala bilyurrunana ŋayi.” Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana. “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Walalana yukurra dhuwurr-yätjmirrina yolŋu'-yulŋu, rrupiya-gombunharamirrina walala ga marramba'mirrina walala gärri ŋäthilinydja Gunhu'walanydja Romlili, ŋathilny'tja ŋunha nhumalaŋgu.
MAT 21:32 Liŋgu ŋayi ŋuriŋi Djondhunydja yäkuyu, ḻiya-ḻupmaranhamirriyunydja yolŋuyu ḻakaraŋala nhumalaŋgu dhunupa wal'ŋu dhukarrnydja, ga nhumanydja nhanŋu yaka warray märr-yuwalkthina. Yurru walalana, ŋunhi dhuwurr-yätjmirriyuna yolŋu'-yulŋuyu märraŋala nhanŋu dhäruktja, bala yana bilyurrunana walalaŋgiyingalay romŋurunydja malaŋuŋuru. “Yo, liŋgu muka nhuma ŋunhi nhäŋalanydja walalanha bilyunaranydja yukurranhara roŋiyinyaranydja Garraywala, yurru nhumanydja yaka warray bilyurruna nhumalaŋgalanydja romŋuru, bala märr-yuwalkthina nhanŋu Godku.” Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
MAT 21:33 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripuna dhäwu' mayali'kurru ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋu-wala yolŋu'-yulŋuwala, ga dhuwala ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋunhi gam', “Ŋunhiliyi yolŋu yukurrana nhinana wäŋa-waṯaŋu, ga ŋayinydja ḏukṯuk ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋu ŋayi yurru ŋuthanmarama yukurra ŋamakurru' malanha yana borum. Bala ŋayi ḻämu-nhirrarana ŋunhimalayinydja wäŋalili borumnha malanha dharpa, bala djäma ḻiw'maraŋalana, gungaŋalanydja ŋunhiyi wäŋa borummirrinydja, ga biyapul ŋayi djäma girri' ŋurikiyi borumgu weyika'wu binydjitjkunharawu, ga biyapul ŋayi bala'-bala djäma be yana garrwarkuŋala, märr yurru ŋayi yukurra ŋuliŋuruyi garrwarŋuru nhäma wiripuŋuwu yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru marrtji withiyan ŋunhinhayi, ga manaŋirri ŋula borum ŋuliŋuruyi. Yo, djämanydja ŋayi ŋunhiyi ŋamakurru' mirithirri yana wäŋanydja borumgu ŋuthanarawu, bala ŋayi djarr'yurruna yolŋu'-yulŋunhana ŋurikiyi djäkawunydja yukurranharawu, märr yurru ŋayi ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja marrtji wiripuŋulilinydja wäŋalili, yana märr-weyin ŋayi yurru marrtjinydja. Bala ŋayi waŋana ŋurikala djäkamirriwalanydja walalaŋgala bitjarrana, ‘Dhiyakunydja nhuma yurru djäka ŋamathama ŋarrakalaŋuwu, ga ŋunhi yurru borumdja balwuryirri, ga nhumanydja yurru guḻk-guḻkthun ŋarrakunydja gänaŋulilina,’ bitjarra. Bala ŋayi marrtjinana ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja wiripuŋulilina wäŋalili.
MAT 21:34 “Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja yolŋu, yana liŋgu-u-u ga walu gilitjina borumgu ŋurikiyi. Bala ŋayi wäthurruna djämamirriwuna walalaŋgu, bala waŋana bitjarrana, ‘Gatjuy, nhuma yurru marrtji balayi ŋarrakala wäŋalili, ga ŋulaŋuruyinydja nhuma yurru märrama ŋunhiyi ŋarraku borum, bala gämana lili ŋarraku.’ Bala walala marrtjinana ŋunhiyi djämamirrinydja walala.
MAT 21:35 “Ga walalanydja ŋunhi borum-djäkamirrinydja walala gundupuŋalana, bala mulkanana walalanha bat-gay, bala bumara warray walalanha marrtjina, ga wiripunhanydja walalanha guṉḏayuna marrtjina bumara murrkay'kuŋalana.
MAT 21:36 “Ga biyapul ŋayi ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuyu yolŋuyu djuy'yurruna wiripu-guḻku'nhana balayi ŋurikalayi wäŋalili, ga walalanydja bitjarrayi bumara walalanha ŋuriŋiyi borum-djäkamirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu.
MAT 21:37 “Ga dhuḏitjtja ŋayi ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋu waŋana bitjarrana, ‘Ŋarra yurru djuy'yun ŋarrakuwaynha gäthu'mirriŋunha, märr yurru walala nhanŋuna märr-ŋal'yundja.’
MAT 21:38 Ga ŋunhi walala nhäŋalanydja ŋanya ŋunhiyi, ŋuriŋiyi borum-djäkamirriyunydja walalay, bala walala waŋanhamina bitjarrana, ‘Way, dhuwalanydja ŋunhi ŋurikiyinayi gäthu'mirriŋu, marrtji yukurra lili. Go bumana ŋilimurru ŋanya ŋi', murrkay'kumana, märr yurru dhuwalanydja wäŋa ŋilimurruŋguwaynha.’
MAT 21:39 Bala walala ŋunhi mulkanana gäthu'mirriŋunhanydja, bala ŋurrkaŋalana ŋuliŋuruyi nhanukalayi wäŋaŋurunydja, bala bumarana ŋanya murrkay'kuŋalana.” Bitjarra ŋayi Djesuyu dhäwuny'tja ḻakaraŋala yukurrana mayali'kurrunydja.
MAT 21:40 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja dhawar'yurrunanydja dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarrana, “Yo, nhaltjurruna dhika ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuyunydja, ŋunhinhanydja yolŋunha walalanha ŋunhi ŋayi dharraykuŋala walalanha ŋäthili?”
MAT 21:41 Ga walalanydja buku-wakmaraŋala ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja bitjarrana, “Marrtji ŋayi yurru yolŋunydja, ga dhunupana ŋayi yurru bumana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja rom-yätjmirrinhanydja ŋunhi walalanha, bala ŋayi yurru ŋunhiyi wäŋanhanydja wekama wiripu-guḻku'walana yolŋuwala walalaŋgala dharraylili, ŋurikalana walalaŋgala ŋunhi walala yurru wekama borum ŋunhi nhanŋuway, bitjanna liŋguna ŋunhi yukurra yurru borum balwurthirri.”
MAT 21:42 Bala ŋayi dhawar'yurrunanydja Djesu waŋana bitjarra, “Yaka muka nhuma marŋgi ŋuriki dhärukku?... ŋunhi yukurra djorra'yu nhaltjan ḻakarama?... bitjandja gam', ‘Bala'-dhuḻ'yunaramirriyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu guṉḏa marrtjina ŋal'maraŋala, walala yurru dhuḻ'yun bala', bala waŋganynhanydja guṉḏanha walala nhäŋala, bala nyamir'yurruna warray, bala yana walala ŋurrkaŋalana. Yurru Gunhu'yunydja walalaŋguŋu ŋunhiyi ḏupthunaranydja guṉḏanha märraŋala warray, bala nherrara bala'wunydja ŋunhiyina yuṯuŋgurrwunydja; bukmak wiripunydja malanha yurru yukurra djingaryun ŋunhiliminayi waŋganyŋurana guṉḏaŋura. Yurru ŋunhiyinydja ḻatju'na dhikana ŋamakurru'na wal'ŋu mirithirrina, Gunhu'wuŋuna yana djämawuy.’”
MAT 21:43 Bala ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala warraŋulnha dhäruk bitjarra, “Yo, Godthuna yurru bitjandhinydja djaw'yun nhumalaŋgala nhanŋuwaynha ŋayi rom ŋunhina; yakana yurru nhumanydja biyapul nhanŋu dharraymirri walala yolŋu'-yulŋu, liŋgu ŋayi yurru dharraykuma wekama wiripuŋuwalana miṯtjiwala, ŋurikalana yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala yukurra yurru nhina ŋamathama, gurarrthirri wal'ŋu ŋunhiliyi borummirriyirri.
MAT 21:44 Yo, ŋarranydja dhuwala balanyarayi bitjan ŋunhiyi guṉḏa, dharrpal wal'ŋu waŋgany. Ŋuli yurru ŋayi ŋula yol yolŋu ḏaŋgalkthundja ŋuliŋuruyi guṉḏaŋuru, ŋanyanydja yurru ŋuriŋi buḻwaŋ'thunmaramana muṉguy'kumana ŋuriŋiyi guṉḏayu, ga ŋuli yurru ŋunhiyi guṉḏa yupthun ŋula yolkalanydja, ŋanyanydja yurru yana monygumana ŋuriŋiyi guṉḏayunydja.”
MAT 21:45 Ga ŋunhi walala ŋäkulanydja ŋuriŋinydjayi walalay ŋurru'-ŋurruŋuyu yolŋu'-yulŋuyu ŋanya dhäruktja Djesunha, bala walala marŋgithinana dharaŋarana wal'ŋu, ŋunhi walalanhana ŋayi yukurrana waŋana mayaliny'tja.
MAT 21:46 Bala walala wirrkina ŋoynydja djingaryurruna maḏakarritjthinana, bala ḏukṯukthina walala mulkanharawuna nhanŋu. Yurru yaka walala ŋanya waḏutjanydja ŋayathaŋala, liŋgu walala ŋunhi beyaṉiyina wiripu-guḻku'wu ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu walala yukurrana ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja waŋana ŋunhi ŋayinydja Djesunydja ŋulaŋuru djuy'yunara Godkuŋu dhäwu'-gänharamirri.
MAT 22:1 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripuna mayali'mirri dhäwu', bitjarra gam',
MAT 22:2 “Ŋunha Godkunydja Rom balanyara dhuwala gam': Waŋgany yolŋu yukurrana nhinana ŋurruŋu buŋgawa, ga gäthu'mirriŋuyunydja nhanukala ŋurikala buŋgawawala yurru märrama miyalknhana nhanŋuway ŋayi, bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawayunydja ŋäthilimirriyaŋalana yukurrana ŋathana, ŋoywuna ḻukanharawu ŋurikiyi maṉḏaku.
MAT 22:3 Bala ŋayi ŋuriŋiyinydja buŋgawayunydja yolŋuyu djuy'yurrunana nhanŋuway djämamirrinhana walalanha, walala yurru marrtji ga garr'yun ŋunhinha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi ŋayi ŋäthili walalanha djarr'yurruna, märr yurru walala marrtji, bala ḻukana ŋatha ŋunhiliyi ŋoy-djulŋikunharawu ŋurikiyi gäthu'mirriŋuwu. Bala walala marrtjinanydja, bala waŋanana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja. Yurru yaka warray walala ḏukṯukthina marrtjinyarawunydja balayi.
MAT 22:4 “Bala ŋayi wiripu-guḻku'nhana djämamirrinha walalanha djuy'yurruna, waŋananydja bitjarrana, ‘Gatjuy marrtjiya walala, ga gäŋa ŋunhiyi djarr'yunarawuynha ŋunhi walalanha dhipala, ḻakaraŋa walalambala biyaka, “Ŋathanydja ŋunha liŋguna girri'-ŋamathirrina yukurra; wäyindja malanha ŋunha liŋgu nhäranana marrtjina, liŋguna balwurnha warrpam'nha. Go marrtjiyana walala ŋunhamalayinydja.’”
MAT 22:5 Ga walalanydja ŋunhi djarr'yunarawuyŋuyunydja yakana ŋäkula ga mäkiri'-witjurruna ŋurikiyi dhärukku, yana yukurrana ḻayḻayyurruna ŋula nhäŋurana malaŋuŋura; waŋganydja marrtjina bala djämalili, nhanukalayŋu ŋayi ŋathawu galkaṉarawu, ga wiripunydja marrtjina ga dhorŋ'maraŋala nhanbalay ŋayi dhika nhä warray malanha.
MAT 22:6 Ga wiripu-guḻku'yunydja mulkana ŋunhiyinha warray djämamirrinha walalanha, bala bumarana marrtjina bartjunmaraŋalana walalanha, murrkay'kuŋalana dhikana bumara.
MAT 22:7 “Ga ŋayinydja ŋunhiyi ŋurruŋunydja buŋgawanydja wirrkina yana maḏakarritjthina, bala ŋayi djuy'yurruna miriŋunhana walalanha marrtjinyarawu balayina ŋunhimalayina, bala walala ŋuriŋiyi walalay miriŋuyu bumarana ŋunhiyi moṉu'-muṉuŋunhanydja yolŋu'-yulŋunha murrkay'kuŋalana, ga wäŋana marrtjina walalaŋgu buḻwaŋ'maraŋala bumara, bala dhuŋgur'yurrunana.
MAT 22:8 “Bala ŋayi gawaw'yurrunana ŋunhiyinydja ŋurruŋu buŋgawanydja wiripu-guḻku'wuna djämamirriwu, bala waŋana ŋayi bitjarrana, ‘Way, ŋathanydja dhuwala liŋguna girri'-ŋamathirrina yukurra, ga ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi ŋarra ŋäthili djarr'yurruna yakana yurru märrama; yaka walala yurru gärri ŋarrakalanydja wäŋalili, liŋgu walala ŋuyulkthina ga yaka'yurruna.
MAT 22:9 Gatjuy marrtjiya walala bala ya' gatjaḻ'kurru. Nhuma yukurra yurru marrtjinydja, ga märraŋa marrtjiya yolŋunha walalanha birrka'mirrinha, bala gäŋana lili dhipalana ŋarrakala wäŋalilina dhiyaku ŋathawuna ḻukanharawu.’
MAT 22:10 “Bala walala marrtjinana ŋunhiyi djämamirrinydja walala, gatjaḻ'-ŋuparana, bala garr'yurrunana marrtjina yolŋu'-yulŋunhanydja birrka'mirrinhana; walala märraŋala yätjmirrinha ga ŋamakurru'mirrinha, bala gäŋalana ŋunhimalayina buŋgawawalana wäŋalili, bala ŋunhiyi wäŋanydja dhaŋaŋdhinana, warrpam'nha gungaŋala ŋuriŋiyinayi yolŋu'-yulŋuyu.
MAT 22:11 “Yo, guḻku'na mirithirrina yolŋu walala yukurrana ŋunhilinydja nhinana ŋurikala buŋgawawalanydja wäŋaŋura, yurru bukmaktja yolŋu walala yukurrana dhaṯthunmina girri'yu watharr'yu, ŋuriŋi liŋgu girri'yu ŋunhi ŋayi walalaŋgala wekaŋala ŋäthili buŋgawayu ŋuriŋiyi. Bala ŋayi gaŋgathina ŋayipi ŋunhi ŋurruŋu buŋgawa yolŋu, bala marrtjina nhäŋa'-nhaŋala ŋunhinha yolŋu'-yulŋunhana. Bala ŋayi nhäŋala waŋganynhana yolŋunha, ŋayi yukurrana nhinana nhanukiyingalaŋumirri warray ŋayi girri'mirri; yaka warray ŋayi nherrara ŋunhi märranhaminyarawuynydja girri'.
MAT 22:12 Bala ŋayi ŋurruŋuyunydja ŋuriŋi dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana, ‘Way yolŋu, wanhawitjarra dhika nhe gärrinanydja?... ŋunhi nhe dhuwala yukurra nhina yakanydja ŋurikimirri girri'mirri, ŋarrakuŋunydja wekanhara ŋunhi?’ Ga ŋayinydja ŋunhiyinydja ḏarramu yakana waŋana bala buku-ruŋinyamaraŋalanydja dhäruk, nhinanana yukurrana dhä-mam'thunarana.
MAT 22:13 “Bala ŋuliŋurunydja ŋayi buŋgawanydja waŋana nhanukala djämamirriwala walalaŋgala bitjarrana, ‘Marrtjiya walala, ga ḏap-ḏapmaraŋana ŋunhanydja yolŋunha ya', waṉana maṉḏanha ga ḻukuna maṉḏanha, bala gäŋa ga ḏupthurra ŋanya warraŋullilina, ŋunha bukumunha'lilina. Ŋunhalayina ŋayi yukurra yurru ŋäthinydja, ḻirra-ḻawunharamirrinydja manapan.’”
MAT 22:14 Bala ŋayi dhawar'yurrunanydja Djesuyu, ḻakaraŋala bitjarrana, “Godtja gawaw'yun ŋunha ŋuli yukurra guḻku'wu warray yolŋuwu walalaŋgu, yurru märr-ḻurrkun'nha yurru nhina yukurra ŋunhala nhanukalanydja wäŋaŋura.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 22:15 Bala ŋunhi Rom-dharraymirrinydja yolŋu'-yulŋu yukurrana nhinana ŋayan'mirrina walala nhanŋu Djesuwu, bala walala waŋanhamina bitjanmina, “Nhaltjan dhika ŋilimurru ŋanya yurru yulŋunydja? Nhäyu dhärukthunydja gaṯthunmarama?... märr yurru ŋilimurru ŋanya marikumana nhanukalaynha dhärukthu?”
MAT 22:16 Bala walala djuy'yurruna walalaŋguwaynha malthunaramirrinha yolŋunha walalanha ga wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala gali'ŋura Buŋgawawala Rawumbuyŋuwalana yäkuwala Yiritkalana, walala yurru ŋunhiyi walala marrtji, bala dhä-wirrka'yun ŋanya Djesunha. Bala walala marrtjina, ga waŋana Djesunhana bitjarrana, “Way Garray. Ŋanapurrunydja dhuwala marŋgi nhuŋu, ŋunhi nhena ŋuli waŋa dhunupanydja wal'ŋu dhäruk; yakana nhe ŋuli djambinydja dhäruktja nhunapinyay nhe, bala wiripunydja ga wiripunydja ḻakarama yolŋu'-yulŋuwu; yuwalkkuma yana nhe ŋuli ḻakaramanydja Gunhu'wunydja rom, marŋgikumanydja ŋuli yukurra yolŋu'-yulŋunhanydja.
MAT 22:17 Ma' ḻakaraŋa mak ŋanapurruŋgala. Dhunupa muka dhuwala ŋilimurruŋgu?... ŋilimurru yurru rrupiyanydja wekama ŋuriki Buŋgawawunydja yäkuwu Djetjawunydja? Nhaltjan muka ŋilimurru yurru yulŋunydja?... wekama?... bay' nhaltjan.” Bitjarra walala Djesunhanydja dhä-wirrka'yurruna.
MAT 22:18 Yurru Djesunydja marŋgithina ŋäthili walalaŋgu, ŋunhi nhaltjarra walala ŋanya yukurrana mayali'-wilkthurruna dhä-wirrka'yurruna, bala ŋayinydja waŋana bitjarrana, “Nhumanydja dhuwala yay'-wulanharamirri yolŋu walala. Nhäku dhuwala nhuma yukurra ŋarranha mayali'-wilkthundja?
MAT 22:19 Go, gäŋa lili ŋarrakala ŋaraka dhuwali rrupiya, ŋarra mak nhäma.” Bala walala gäŋalana, bala wekaŋalana nhanukala goŋlilina.
MAT 22:20 Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana dhä-wirrka'yurruna walalanhanydja bitjarrana, “Yol dhuwalanydja mali ga yäku, dhiyalaminydja rrupiyaŋura ŋarakaŋura?”
MAT 22:21 Ga walalanydja buku-wakmaraŋala ḻakaraŋala nhanŋu bitjarra, “Dhuwalinydja yäku ga mali ŋanapurruŋguna buŋgawa Djetjana,” bitjarra. Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Nhuma yurru yana roŋinyamaraŋana wekaŋa ŋurikiyi buŋgawawunydja nhä malanha nhanŋuwaynydja ŋunhi, nhanŋuway yana, ga biyakayi bili roŋinyamaraŋayi wekaŋa Gunhu'wunydja nhä malanha nhanŋuway yana Gunhu'wu.”
MAT 22:22 Bala walalanydja bukmakthuna yana yolŋu'-yulŋuyunydja ṉirryunminana ŋäkulanydja ŋanya Djesunha dhäruktja, liŋgu djambatjthuna dhärukthunydja ŋayi walalanha waŋana yukurrana balanydja buku-wakmaraŋalanydja.
MAT 22:23 Ga ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru wiripu-guḻku'na ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala marrtjina dhä-wirrka'yunarawu Djesuwu, yurru dhuwalayinydja yolŋu'-yulŋu mala marrtjina yäku Djatutjina, yurru dhiyaŋuyinydja walalay yäkuyu ŋuli guyaŋirri yanapi yurru yolŋu yaka walŋathirri ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi yurru rumbal nhanŋu rakunydhirri. Bala walala dhuwalayinydja mala marrtjinana bala Djesuwalana, ga waŋana bitjarra ŋanya,
MAT 22:24 “Way Garray, Mawtjitjthunydja ŋunhi gurrunhara rom, dhuwala gam', ‘Ŋunhi yurru ḏarramu rakunydhirri yothumiriw, bäyŋunydja nhanŋu ŋula walkur, bala rakunygalana ŋurikalana gutha'mirriŋuyu yurru märrama nhanŋu miyalknhanydja, märr yurru ŋayi ŋuriŋi miyalkthu yothu'nhana gäma ŋuriki rakunygunydja ḏarramuwu.’
MAT 22:25 Ga nhä warray ŋunhi dhuwalanydja gam': Waŋganymirri ḏarramuwurru yukurrana nhinana gutha'manydji walala waŋgany rulu ga märrma' bäythinyara, ga ŋayi ŋuriŋiyi maḻamarryunydja wäwa'mirriŋuyu märraŋala miyalknhana. Nhinana maṉḏa yukurrana-a-a, bala rakunydhinanydja ŋayi ŋunhi wäwa'mirriŋu walkurmiriw yana.
MAT 22:26 Bala ŋuliŋurunydja ga gandarrwuyyunydja gutha'mirriŋuyu märraŋala ŋunhiyi miyalknha, ga nhinana maṉḏa märr-gurriri, bala ŋayinydja bitjarrayi bili yana rakunydhina walkurmiriw yana. Ga bitjarrayi bili märr-gandarrwuyyunydja märraŋala ŋunhiyi bili miyalknha, ga rakunydhina walkurmiriw yana bitjarrayi bili. Ga bitjarrana liŋguna walala yukurrana yulŋunydja bukmakthu yana ŋuriŋi walalay ḏarramuwurruyu märraŋalanydja ŋunhiyi miyalknhanydja yukurrana, ga raku'-rakunydhina walkurmiriwnha, bukmak walala yana.
MAT 22:27 Ga dhuḏitjtja ŋayina miyalknha rakunydhina.
MAT 22:28 Ma' ḻakaraŋa mak ŋanapurruŋgala. Ŋunhi yurru yolŋu'-yulŋu walŋathirri rakunyŋurunydja, bala yolkuna ŋayi yurru miyalktja ŋunhiyi?... liŋgu ŋayi yukurrana nhinananydja bukmakkala ŋurikalayi gutha'manydjiwalanydja walalaŋgala.” Bitjarra walala dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha, yana ŋanya mayali'-wilkthurruna.
MAT 22:29 Bala ŋayi Djesuyu waŋana buku-wakmaraŋala walalaŋgu bitjarrana, “Way walala, djarrpi' yana dhuwali nhuma yukurra guyaŋirrinydja, liŋgu yaka nhuma yana marŋgi Gunhu'walaŋuwunydja dhärukku wukirriwuywunydja, ga balanyarayi bili nhuma yakayi yana marŋgi nhanŋu Gunhu'wunydja, liŋgu ŋayinydja biyapul wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru nhäku malaŋuwu.
MAT 22:30 Yuwalk muka dhuwala yurru yolŋu'-yulŋu walŋathirrinydja beŋuru rakunyŋurunydja, bala walala yurru nhinanydja yukurra bitjanna, bitjan ŋunha Gunhu'wu djiwarr'wuy djämamirri walala ŋuli yukurra nhina. Yo, yakana yurru miyalk ga ḏarramu märranhamirri ŋunhalanydja djiwarr'ŋuranydja.
MAT 22:31 “Nhumanydja ŋuli ḻakarama rakunymirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhiyinydja yanapi walala rakunydhi gupaḏalnha. Yaka muka nhuma ŋunhi marŋgi Godkalaŋunydja dhärukku ŋi'?... ŋunhi Gunhuny'tja waŋa yukurra bitjan, ‘Ŋarranydja dhuwala God Waŋarr Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku.’ Yo, Gunhuny'tja ŋunhi Waŋarr walŋamirriwuna yolŋuwu walalaŋgu, yaka rakunymirriwu.” Bitjarrana ŋayi Djesuyu walalaŋgala ḻakaraŋalanydja.
MAT 22:33 Ga walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja ṉirryurrunana ŋanya ŋäkula dhikana, liŋgu ŋayi yukurrana marŋgikuŋalanydja ḻatju'kuŋala warray dhika.
MAT 22:34 Ga walalanydja gonha ŋäkula warray Rom-dharraymirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu, ŋunhi ŋayi Djesuyu walalanha Djatutjinha yäkunha dhä-mukmaraŋala ŋuriŋiyi nhanukala dhärukthu, bala walalanydja ŋunhi Rom-dharraymirrinydja walala waŋgany-mana'-manapanminana, bala waŋanhamina bitjanminana, “Ŋilimurruna marrtji yurru ŋi', märr ŋilimurrunydja ŋanya yurru gaṯmarama ŋilimurruŋgalay dhärukthu.” Bala waŋgany ŋuliŋuruyi malaŋuru marrtjina Rom-marŋgikunharamirri yolŋu,
MAT 22:36 bala dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Way Garray, wanhaka dhika rom dharrpalnydja wal'ŋu ŋurruŋunydja?”
MAT 22:37 Ga ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala ḻakaraŋala bitjarra, “Dhuwala gam' ŋunhi dharrpalnydja wal'ŋu rom. Nhuma yurru märryu-ḏapmaraŋanydja yuwalkkuŋa wal'ŋu Garraywalanydja nhumalaŋgalaŋuwala Waŋarrwalanydja, märr-ŋamathiyanydja nhanŋu bukmakthu yana nhokalay nhe, ŋayaŋuyu ga walŋayu ga ḻiyayu.
MAT 22:38 Dhuwalayina wal'ŋu ŋurruŋunydja ga dharrpalnydja rom.
MAT 22:39 Ga wiripunydja dharrpal rom munguyun yukurra ŋunhi ŋurruŋunhanydja, dhuwala gam': Märryu-ḏapmaraŋa ga märr-ŋamathiya wiripuŋuwunydja yolŋuwu biyaka bitjan nhe yukurra märr-ŋamathirri nhuŋuway nhe gal'ŋu.
MAT 22:40 Yo, bukmaktja rom malanha ŋunhi Mawtjitjthu yukurra ḻakarama, ga dhäruk ŋunhi dhäwu'-gänharamirriyu ŋuli yukurra ḻakarama, bukmaktja yukurra ŋunhiyi rom malanha ŋal'marama yukurra ŋunhimalayina ŋurruŋuwalana romgala maṉḏakala.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala balanydja.
MAT 22:41 Yo, ŋuriŋiyi Rom-dharraymirriyu yolŋu'-yulŋuyu yaka ŋanya galkinyamaraŋalanydja gaṯmaraŋala ŋuriŋiyi dhärukthu, bala ŋayinydja ŋunhi Djesuyunydja dhuwalayi walalanha dhä-wirrka'yurruna bitjarra warray,
MAT 22:42 “Nhaltjan nhuma yukurra guyaŋirrinydja Godkuŋunydja djuy'yunarawuynha ŋunhi yolŋunha dhawu'mirrinhanydja? Yolku ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋunydja?” Ga walalanydja waŋana buku-ruŋinyamaraŋala bitjarra, “Daypitkuŋu ŋunhi ŋayi mala-wunharanydja.”
MAT 22:43 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bala walalanhanydja bitjarra, “Ŋuli ŋayi be Daypitkuŋunydja mala-wunhara yolŋu, nhäkuna ŋayi ŋunhi Daypitthu yäku-ḻakaraŋala ŋanya ‘Garray ŋarraku,’ bitjarranydja? Liŋgu ŋayi ŋunhi Daypittja waŋana yukurrana Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu bitjarra warray,
MAT 22:44 ‘Gunhuny'tja waŋana ŋarrakalaŋuwala Garraywala bitjarra, “Nhiniyanydja dhiyalana ŋarrakalana gali'ŋura wal'ŋu, yana liŋgu ga ŋarra yurru miriŋunhanydja nhuŋu ŋunhi galkinyamarama warrpam'nha, bala nhe yurru ḻuku-ŋal'yunna yukurra gorrumana ŋunhiliyinydja nhokalayŋuwala ŋurikala miriŋuwalanydja walalaŋgala.” ’
MAT 22:45 Ŋe, Daypitthunydja ŋunhi bitjarrayi Garray-ḻakaraŋala ŋunhinhayi dhawu'mirrinhanydja. Ŋuli ŋayi bini Christ gäthu'mirriŋu Daypitkunydja, nhäkuna ŋayi ŋunhi Daypitthu ŋanya ḻakaraŋala ‘Garray ŋarraku’ bitjarranydja?” Bitjarra ŋayi Djesuyu walalanha dhä-wirrka'yurrunanydja.
MAT 22:46 Bala walalanydja ŋunhiyinydja walala yolŋu'-yulŋu yakana waŋgany ŋula dhäruk buku-ruŋinyamaraŋala, yana walala yukurrana ḏäpthurruna mukthurrunana. Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala ŋanya yakana biyapulnydja dhä-wirrka'yurruna, liŋgu walala beyaṉiyinana nhanŋu ŋurikiyi, ŋunhi ŋayinydja yukurrana buku-ruŋiyinyamaraŋala walalaŋgunydja djambatjnha wal'ŋu dhäruk balanydja.
MAT 23:1 Bala ŋuliŋuruyi ŋayi Djesu bilyurruna, bala waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala ga wiripu-guḻku'wala yolŋu'-yulŋuwala, waŋananydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja bitjarrana,
MAT 23:2 “Godthu ŋayipi djäma wekaŋala ŋurikala Rom-marŋgikunhamirriwalanydja ga Rom-dharraymirriwalanydja walalaŋgala, märr yurru ŋuliwitjan walalaŋgalanydja nhuma marŋgithirri ŋuriki Romgu ŋunhi Godthu wekaŋala Mawtjitjkala.
MAT 23:3 Yo, marŋgi warray walala ŋunhi Godkalaŋunydja romgu, bala nhuma yurru mäkiri'-witjurra walalaŋgu dhärukkunydja, bala nhiniya ŋunhili bili romŋura. Yurru nhuma yurru yakana dhuḏakthurranydja walalanha romdja, nhaltjan walala ŋuli yukurra djäma, liŋgu yakana ŋuli walala nhina yukurra ŋunhilimiyi Godkalanydja romŋura.
MAT 23:4 “Yo, walala ŋuli ŋuriŋiyi ŋurru'-ŋurruŋuyu walalay romnhanydja malanha buku-yattjatkuma marrtji ŋayaŋganynha bala, bala walala ŋuli gurrunhan ŋunhiyi ŋonuŋnha ŋunhimalayina ḏiltjilili yolŋuwalana walalaŋgala, ga yakana walala yurru guŋga'yundja walalanha ŋonuŋgunydja gänharawu ŋurikinydja.
MAT 23:5 Walala ŋuli djäma ŋunhiyi ŋula nhä, märr yurru wiripu-guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu walalanha ḻatju'-ḻakarama, ga wiripunydja walala ŋuli ŋuriŋiyi walalay ŋurru'-ŋurruŋuyu gurrukama djorra' Godkalaŋumirri dhärukmirri, yurru gurrukamanydja walala ŋuli bathalamirriyuna wal'ŋu ŋuriŋiyina banikin'thu, bukuyu walalaŋgalay walala ga waṉayu, märr yurru walala nhäma guḻku'yu ŋunhiyi. Ga wiripunydja walala ŋuli weyinmirri girri' rulwaŋdhun ŋunhimala girri'lili ŋunhi walala ŋuli dhaṯthunmirri bala bukumirriyanharawu, ŋunhimalayi walala ŋuli gurrunhanna weyin'-wiyingurru wal'ŋu, märr yurru walala yolŋu'-yulŋuyu nhäma ŋunhiyi, bala rom-ŋamakurru'mirrina ḻakarama walalanha.
MAT 23:6 “Ga ŋunhi walala ŋuli marrtji ŋula wanhamala ḻukanharawu ŋayaŋay'wunydja, walala ŋuli nhinanydja ŋunhi wanhaka marrtji ŋatha ŋamakurru'mirri wal'ŋu ŋorra'-ŋurra, ga bitjandhi liŋgu walala ŋuli marrtji ga nhina ŋamakurru'lili yana wal'ŋu nhinanharamirrilili ŋunhala buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura.
MAT 23:7 Ga ŋunhi ŋuli wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu baḻapthunna nhämanydja walalanha ŋula wanhami dhukarrŋura, ga waŋa bitjanna walalanha yäku-ḻakarama ‘Marŋgikunhamirri’, bitjan, ŋuriŋiyinydja walalanha ŋuli wirrkina wal'ŋu goŋmirriyama.
MAT 23:8 “Yo, yakana ŋamakurru' ŋunhi nhe yukurra ḏukṯukthirri walala yurru wiripu-guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu nhuna yäku-ḻakarama ‘Marŋgikunhamirri’ bitjandja, liŋgu nhumanydja dhuwala bukmak nhämunha' wäwa'manydjina rrambaŋina, ga ŋayipina waŋganynha nhumalaŋgu Marŋgikunhamirrinydja Garraynha.
MAT 23:9 Ga bitjandhi liŋgu nhuma yurru yakayi waŋa Bäpa'yun ŋula yolnha yolŋunha ŋunhi dhiyakuy munatha'wuynhanydja, liŋgu waŋganynha ŋayipina Bäpa'mirriŋunydja nhumalaŋgu, ŋunhana ŋunhi ŋayi yukurra nhina djiwarr'ŋura.
MAT 23:10 Ga balanyara liŋgu, yaka ŋamakurru' nhumalaŋgu ŋunhi yurru ŋula yolthu nhumalanha Ŋurruŋu-ḻakaramanydja, liŋgu ŋayipina ŋunhi waŋganynha Ŋurruŋunydja yolŋu nhumalaŋgu, Christnha ŋayipina.
MAT 23:11 “Yo. Ŋunhiyina yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋurruŋunydja wal'ŋu dhuwali nhumalaŋgala malaŋura, ŋayina yurru ŋunhiyina bitjan djämamirrinydja nhumalaŋgu.
MAT 23:12 Ŋunhi nhe yurru be garrwarkunhamirrinydja nhunapinyay nhe, ŋayi Godthunydja yurru nhuna nyilŋ'marama balayi, ga ŋunhi nhe yurru nyilŋ'maranhamirrinydja wal'ŋu nhunapinyay nhe, yakanydja buŋgawakunharamirri, nhunanydja ŋayi yurru Godthu märrama garrwarkumana, ŋurruŋukumana yurru.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 23:13 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesu bilyurruna, bala waŋana yätj-ḻakaraŋala ŋunhinhayi ŋurru'-ŋurruŋunha yolŋunha walalanha bitjarrana, “Nhuma Rom-marŋgimirri walala ga Rom-dharraymirri walala yay'-wulanharamirri dhika wal'ŋu, bala bathalana wal'ŋu nhumalaŋgu yurru marinydja marrtji yukurra. Ŋunhi ŋuli yolŋunydja walala ḏukṯukthirri Godkalanydja Romlili gulŋiyinyarawu, bala nhumanydja ŋuli dhukarr warray walalaŋgu dhaḻ'yun gungama; nhumanydja yurru dhuwalanydja walala nhumapinydja yakana gulŋiyirri, ga bitjandhi nhe ŋuli ḏaḏawmarama ŋunha wiripuŋunhanydja yolŋunha, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra ḏukṯukthirri Godkalaŋuwu Romgu nhinanharawu.
MAT 23:14 “Yo, nhumalaŋgu Rom-marŋgimirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu ga Rom-dharraymirriwu walalaŋgu yurru mari wakin yana buna nhumalaŋgu, ŋunhi nhuma gali'-märrma' yolŋu'-yulŋu, liŋgu nhuma ŋuli djaw'-djawyunna marrtji ŋurikala miyalkkala ŋunhi ŋayi dhuwaymiriw yolŋu, manaŋirrina nhuma ŋuli ŋula nhä nhanŋu, ga bitjandhi nhuma ŋuli wäŋanhanydja nhanŋu bawa'-nherraṉdhi yana. Ga ŋuliŋuruyi djaw'yunaraŋurunydja ŋula nhäŋuru, nhe ŋuli dhärra ga bukumirriyama weyingumana yana, yana milkunharamirri ŋuli ŋunhiyinydja, yana bini nhe dhuwurr-ŋamakurru' yolŋu. Yurru ŋayinydja Godthunydja yurru nhumalanha dhä-ḏir'yun wirrkina yana ŋuliŋuruyinydja romŋuru gali'-märrma'ŋurunydja.
MAT 23:15 “Yo, nhuma yay'-wulanharamirri yolŋu walala, Rom-marŋgimirri ga Rom-dharraymirri walala, marinydja yurru nhumalaŋgu wakin yana. Nhuma ŋuli marrtji weyinmarama be-wala yana barrkumala, gapu-moṉuk ŋupan ga ḏiltjikurru, yana nhe ŋuli ŋunhiyinydja gatjpaḻ'maranharawu marrtji waŋganygu ŋula yolŋuwu. Ga ŋunhi ŋayi yurru bilyun ŋunhiyi yolŋunydja, nhuŋunydja malthun, ŋayinydja yurru ŋunhiyi wirrkina yätjthirri, biyapulnha wal'ŋu nhokala. Bala ŋayi yurru Godthunydja nhumalanha ŋurrkama ŋunhana ŋunhi dhä-ḏir'yunaramirrililina gupaḏalnha-wala, nhunapinyay ga ŋunhiyinha malthunaramirrinha nhuŋu.
MAT 23:16 “Yo, marinydja yurru nhumalaŋgu bathala marrtji, liŋgu nhuma ŋuli ḻakaranhamirri nhumalanhay nhuma, be nhuma goŋ-gulanharamirri walala, yurru nhuma bamba'-bambay warray dhuwala yulŋunydja, yaka nhuma yukurra nhumapi ŋamathama nhäma nhumalaŋgalay maŋutjiyu. Nhumanydja ŋuli yukurra marŋgikuma yolŋu'-yulŋunha djarrpi'kumana dhuwala, bitjanna gam', ‘Ŋunhi yurru nhe waŋa ŋula yolkala dhawu'-nherraṉ, ga ḏälkumanydja nhe yurru ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara ŋuriŋiyi yäkuyu Godkala Buṉbuyu, bitjandja, ŋunhinydja dhawu' yakana yurru yukurra dhärra wuṉḏaŋarr; ŋuli nhe ḏukṯuktja, nhe yurru ŋunhiyinydja djambina yalalanydja. Ga ŋuli nhe yurru dhawu'mirriyama ŋuruŋu ŋunhi ḻatju'mirriyunydja dhikanydja wal'ŋu girri'yu, ŋunha marrtji ŋorra'-ŋurra Godkala Buṉbuŋura, ŋunhiyinydja dhawu' ḏälnha wal'ŋu, dhärra yukurra yurru djambimiriwnha.’ Bitjan ŋuli nhuma yukurra djarrpi'kuma marŋgikumanydja dhuwala.
MAT 23:17 Nhumanydja dhuwalanydja walala bamba'-bambay ga ḻiyamiriwnha. Yakana nhuma yukurra marŋgithirrinydja? Ŋunhiyinydja nhä malanha ḻatju'mirrinydja girri' yaka ŋula dharrpal gäna wal'ŋu; yana ŋunhiyinydja ŋorra ŋuli yukurra ganaŋ'thunara ga dharrpal, liŋgu ŋunhiyinydja Buṉbu ganaŋ'thunarana yukurra Godkunydja biyapulnha wal'ŋu dharrpalnha dhärra, djuḻkmaramana yukurra ŋunhiyi nhä malanha ŋunhi marrtji ŋorra'-ŋurra ŋunhilimi Buṉbuŋura.
MAT 23:18 “Ga wiripunydja nhuma ŋuli marŋgikuma yolŋu'-yulŋunha djarrpi'kuma, bitjan gam', ‘Ŋunhi nhe ŋuli waŋa dhawu'-nherraṉ ŋula yolkala yolŋuwala, ga ḏälkumanydja wal'ŋu ḻakarama yurru botjanhara guṉḏa ŋunhi ŋal'-ŋalmaranharamirri bathanarawu mundhurrwu Godkalaŋuwu, ŋunhi nhe ŋuli dhawu'mirriyama ḏälkumanydja ŋuriŋiyinydja, ŋunhiyinydja dhawu'-nherraṉara yakana yurru dhärra, djambi mak nhe yurru yalalanydja. Ga ŋunhi nhe yurru waŋa bitjan gam', “Dhawu'mirriyama ŋarra yukurra dhuwala waŋa yäkuyu ŋuruŋu ŋunhi mundhurryu ŋunhi yukurra ŋorra ŋunhayi botjanharawuyŋura guṉḏaŋura,” bitjandja, ga ŋunhiyinydja yurru yukurra dhawu' djingaryunna yana djambimiriwnha.’ Bitjandhi nhuma ŋuli wiripunydja marŋgikuma djarrpi'kuma.
MAT 23:19 Yuwalk yana nhuma dhuwala bamba'-bambay yulŋunydja ŋiniya? Ŋunhiyinydja wekanharamirrinydja mundhurrnydja nhäŋiniŋ'nha, wäyinnha yana ŋunhiyinydja, yurru ŋunhina wal'ŋu ganaŋ'thunaranydja ŋunhi wäyin yukurra ŋal'yun ŋorra ŋunhilimi mundhurr nhanŋu Godku. Yo, ŋunhi botjanharamirrinydja guṉḏa, ŋunhiyi dharrpalnydja ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra gorruma ŋunhilimi garrwar.
MAT 23:20 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja, dhuwalanydja ŋunhi nhe ŋuli dhawu'mirriyama ŋula nhäku, ga ḏälkumanydja nhe ŋuli ŋuriŋinydja yäkuyu botjanharawuyyunydja, ŋunhiyinydja nhe yukurra dhawu'mirriyanhara ḏälkumana märrama'yuna yana, ŋuriŋina botjanharawuyyu ŋunhi ga ŋuriŋi wekanharayu ŋunhi gorruma yukurra ŋunhiliyiyi.
MAT 23:21 Yo, ŋuli nhe yurru dhawu'-nherraṉ yäkuyu ŋuruŋunydja ŋunhi Godkalanydja Buṉbuyu, ŋunhiyinydja nhe yukurra dhuḏakthun wanaŋgumana yakana yäkuyu ŋuriŋi bili waŋganydhu Buṉbuyunydja, wiripunydja nhe ŋuli yukurra yäku-ḻakarama ŋanyapinyaynha Godnhana, ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋunhilimiyi Buṉbuŋura.
MAT 23:22 Ga ŋuli nhe dhawu'-nherraṉara ŋunhi ḏälkumanydja yäkuyu djiwarr'yunydja, ga ŋunhiyinydja nhe ŋuli yukurra yäku dhuḏakthun wanaŋguma ŋunhiyina dharapul ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra God ŋayipi nhina, ga ŋanyapinyay Godnha ŋunhi ŋayi nhina ŋuli yukurra ŋunha djiwarr'ŋura.
MAT 23:23 “Yo, nhuma ŋunhiyi Rom-marŋgikunharamirri walala ga Rom-dharraymirri walala, marinydja yurru nhumalaŋgu wakin yana, liŋgu nhumanydja dhuwalanydja walala gali'-märrma', balanyara yolŋu walala. Nhuma ŋuli wirrkinydja wal'ŋu gurrum'thun ŋuriki yutjuwaḻa'wuna nhäku malaŋuwu romgu, bitjan nhe ŋuli gulk-gulkthun yumurrku' malanha ŋathawuy dhäkay-ŋamathinyaramirri, bala wekamana Godkunydja, märr nhuma yurru yakana meṉguma ŋula waŋgany yutjuwaḻany'tja rom. Yurru buku-dhumukthirrinydja nhuma ŋuli meṉguma ŋunhiyina wal'ŋu dharrpalnha rom, dhuwalana malanha gam': Nhuma yurru nhäma ŋamathama bukmaknha yana yolŋu'-yulŋunhanydja bitjan mel-gurruṯu'mirriyirri, ga djäma dhunupa bukmakku. Ga bitjandhiyi nhuma yurru bäy-ḻakarama ŋula yolku yolŋuwu, ga mel'wuyun nhanŋu, yaka ŋoy-waḏutja dhä-ḏir'yun, ga yuwalkkumanydja nhuma yurru Godkalana wal'ŋu märr-nherraṉmirri. Yo, nhe yurru märraŋa muka ŋunhiyi dharrpalnydja rom malanha, yurru yaka meṉguŋa yumurrku'nhanydja ŋunhi romnha malaŋunha.
MAT 23:24 Yo, nhumanydja dhuwalayinydja yolŋu walala bamba'-bambaynha yanana, yakana nhuma yurru goŋ-gulama yolŋunha yukurra ŋamathama. Nhumanydja dhuwala balanyarana yolŋu walala, bitjan ŋuli yolŋuyu märrama dhawaṯmarama ŋunhi beŋuruyi gapumirriŋuru banikin'ŋuru yutjuwaḻa wurruḻuḻ, yurruna ŋayi yurru ḻukanydja, yurru ŋatha-manapandja ŋayi ŋuli ḻuka nhawina, ŋula nhäna wuŋgannhana. Yo, gurrum'thundja nhe ŋuli ŋurikina yutjuwaḻa'wuna, yurru meṉgumana nhe ŋuli dharrpalnhanydja wal'ŋu romnha malaŋunha.
MAT 23:25 “Yo, nhuma ŋunhi Rom-marŋgikunharamirri ŋunhiyi walala ga Rom-dharraymirri walala, nhumanydja ŋunhi gali'-märrma'; marinydja yurru nhumalaŋgu wakin yana. Nhumanydja ŋuli bitjan warraŋulnha ŋunhi rurrwuyun ḏarrtjalkkuma banikin'nhanydja, yurru ŋunha djinawany'tja ŋayaŋuŋuranydja nhumalaŋgala dhaŋaŋ warray nhä malanha yätj wal'ŋu; bitjan warray liŋgu nhe djaw'-djawyun warray ŋuli yukurra wiripu-guḻku'wanydja, ga ŋayaŋu-yätjkuma nhe ŋuli wiripu-guḻku'nha, märr yurru nhe barrari-wukanharayu märrama yana nhuŋuwaynydja ŋula nhä buku-yattjatkunharawu.
MAT 23:26 Yo, nhumanydja dhuwala Rom-dharraymirri walala bamba'-bambaynha. Nhämirri ŋuli nhuma ŋäthilinydja djalkthurru nhä malanha ŋunhayi yätj djinawa'ŋuru dhipuŋuru nhokalay nhe ŋayaŋuŋuru, bala nhe yurru ŋunha warraŋulnydja ḏarrtjalkthirrina bitjandhi liŋgu.
MAT 23:27 “Yo, marinydja yurru nhumalaŋgu buna wakin wal'ŋu, nhumalaŋgunydja ŋunhi Rom-marŋgimirriwunydja walalaŋgu ga Rom-dharraymirriwunydja, yay'-wulanharamirriwunydja walalaŋgu, liŋgu nhuma balanyara dhuwala gam', bitjan mathirra yukurra djingaryun, yurru djinawany'tja ŋunhilimi rakunymirri ŋaraka marrtji ŋorra'-ŋurra ga buwaḻk-buwaḻknha barrwaṉdja, yätjnha yana wal'ŋu, ga warraŋulnydja ŋunhiyi mathirranydja ŋämiṉara miny'tjimirri watharrmirri, märr yurru yolŋuyu walalay nhäma ŋunhiyi ḻatju'-ḻakarama mathirra.
MAT 23:28 Ga nhumanydja dhuwala balanyarayi. Yolŋuyunydja walalay nhumalanha ŋuli nhäma warraŋul yana, bala ŋamakurru' ḻakaramana, yurru djinawany'tja nhe yätjnha wal'ŋu yana, dhaŋaŋnha mirithirrina yana yätj. Märrma'na-gali' nhuma, ga yätjnha yana nhuma mirithirrina wal'ŋu yulŋunydja.”
MAT 23:29 “Yo, nhuma ŋunhi Rom-marŋgimirri ga Rom-dharraymirri walala gali'-märrma', yay'wulanharamirrina wal'ŋu yana, bala Godthunydja yurru nhumalanha dhä-ḏir'yun wirrki yana wal'ŋu dhika. Nhumanydja djäma ŋuli ḻatju'kuma dhika wal'ŋu molunydja ŋuriki Godkalaŋumirriwunydja dhäwu'-ḻakaranhamirriwu walalaŋgu, ga wiripunydja nhuma ŋuli djäma guṉḏa ŋula nhä buku-weyin'kuma, yolŋunha walalanha ŋunhi guyaŋinyamirriyama, walala yurru guyaŋirri ŋunhiyi yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋäthili yukurrana nhinana dhuwurr-ŋamakuli'mirri.
MAT 23:30 Nhuma ŋuli waŋa ŋamakurru'-ḻakaranhamirri nhumalanhay nhuma bitjanna, ‘Ŋunhi bini ŋanapurrunydja nhinanha ŋäthilinydja wal'ŋu, dhä-ŋäthilinydja, ŋanapurrunydja bini ŋunhi yaka warray bunha Godku rom-gänharamirrinha walalanha, bitjarra ŋanapurruŋgala märi'muyu walalay bumara walalanha murrkay'kuŋala.’
MAT 23:31 Yo, waŋanydja nhuma ŋuli bitjandhi, ga ŋunhiyinydja nhuma ŋuli yukurra ḻakaranhamirri nhumalanhay nhuma, ŋunhi nhumanydja yarrata'ŋuru ŋuliŋuruyi yolŋu'-yulŋuwala moṉu'-muṉuŋuwalana.
MAT 23:32 Ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu ŋunhinydja, nhumalaŋgu märi'mu walala murrkay'nha marrtjina bumara dhäwu'mirrinha walalanha Godkunydja ŋunhi, ga nhumanydja dhiyaŋunydja walalay yukurra munguyunna dhuḏakthun ŋunhiyinhayi walalanha yana. Gatjuy dhawar'maraŋana walalaŋgala djämanydja.
MAT 23:33 Nhumanydja dhuwala balanyarana bitjan bäpi walala, ga yumurrku' nhuma bäpiwu. Yuwalk yana Godthunydja yurru nhumalanha ŋurrkamana ŋunhimalayina wäŋalili dhä-ḏir'yunaramirrililina gupaḏalkumana; yakana nhuŋu dhaḻakarr ŋunhiyi nhe yurru winya'yun ŋuliŋuruyinydja.
MAT 23:34 “Yo, ŋarra yurru nhumalaŋgala djuy'yun dhäwu'-ḻakaranhamirrinha yolŋu'-yulŋunha ga rom-marŋgimirrinha walalanha ŋunhi walala yurru warraŋulkuma ḻakarama Godku rom yuwalkkuma wal'ŋu ga dhunupa, yurru nhumanydja yurru walalanha ŋunhiyinha ŋarrakuŋu djuy'yunarawuynhanydja walalanha ŋayaŋu-yätjkumana dhika nhaltjanna; wiripu-guḻku'nhanydja nhuma yurru buma murrkay'nha, ga wiripunhanydja nhuma yurru ŋal'marama dharpalilina, ga wiripu-guḻku'nhanydja nhuma yurru yukurra buma bartjunmarama ŋunhili nhumalaŋgala buku-ŋal'yunaramirriŋura buṉbuŋura, ga gukuma nhuma yukurra yurru walalanha wäŋalili ga wäŋalili bitjanna.
MAT 23:35 Yo, beŋuru ŋurruŋuru ŋunhi ŋurruthaŋala, yolŋu'-yulŋuyu ŋuli ŋunhi dhuwurr-ŋamakurru'mirrinhanydja yolŋunha walalanha bunha warray murrkay'kunha warray, ŋuliŋuruna dhäŋuru ŋunhi ŋanya Waypulnha bumara nhanukalay ŋayi gutha'mirriŋuyu, yana liŋgu-u-u, ga dhiyaŋu-wala dhuwala ŋunhi nhumanydja murrkay'kuŋala bumara Djakarrayanhana, gäthu'mirriŋunha Barakiyawuna yäkuwu ŋunhalana ŋunhi Godkalana buṉbuŋura.
MAT 23:36 Yo, guḻku' dhuwurr-ŋamakurru'mirrinydja yolŋu walala gulaŋ-waṉḏinanydja yukurrana, yurru nhumalanhanydja ŋayi yurru Godthu dhä-ḏir'yunna ŋurikiy bukmakkalaŋuwuynha ŋunhi walala marrtjina murrmurryurruna nhanukala yäkuyu, beŋuru ŋurruŋuru ga dhiyaŋu-wala wapthun.”
MAT 23:37 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesu bilyurruna, ga nhäŋala ŋunhiyi wäŋa Djurutjalambuy, bala ŋayi waŋana wirrkina dhika, bitjarrana gam', “Djurutjalambuy yolŋu walala, nhuma ŋuli buma murrkay'kuma Godku ŋunhi dhäwu'-ḻakaranhamirrinha walalanha, ga bitjandhi liŋgu nhuma ŋuli guṉḏayu buma ŋunhinhanydja yolŋunha walalanha ŋunhi ŋayi Godthu walalanha ŋuli djuy'yun nhumalaŋgala dhipali. Yurru mirithirri warray ŋarranydja yukurra märryu-ḏapmarama ŋunhiyi wäŋa Djurutjalam. Guḻku'mirri ŋarra bini nhumalanha ḻuŋ'maranhanydja ŋarrakalay ŋarra, bitjanayinydja dhangi'yunanydja nhumalanha, bitjandja bitjan ŋuli wäyindhu gurrwawuyu ŋunhi ḻuŋ'marama dhangi'yun nhanŋuway ŋayi yumurrku'nha, ga binbarryu monyguma ŋula nhäŋuru gunganhamarama. Yurru yaka warray nhumanydja dhayuŋanmina ŋarrakala, yaka warray ḏukṯukthina ŋarraku.
MAT 23:38 “Yo, ŋarra bini nhumalanha walŋakunha warray, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋayi yurru Godthunydja gonha'yunna dhuwalanydja nhumalaŋgu buku-ŋal'yunaramirrinydja buṉbu.
MAT 23:39 Yakana nhuma ŋarranha yurru nhäma biyapulnydja, yana liŋgu ga walu ŋarraku yurru buna, ga ŋulinyaramirriyuna waluyu nhuma yurru märr-yaraŋan gumurr-ŋamathirrina ŋarraku, ga waŋa bitjanna, ‘Dhuwalana gay' marrtji yukurra lili yäkuyu Garraywalanydja. Go, ŋilimurru buku-ŋal'yunna nhanŋu.’” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 24:1 Bala ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesuyu gonha'yurrunana ŋunhiyinydja Godkunydja Buṉbu, ga ŋunhi walala wäŋgaŋalanydja ŋuliŋuruyi marrtjina bala, bala walala ŋunhi nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala waṯthurruna nhäŋala ŋunhiyinayi Buṉbunha, bala waŋana bitjarrana, “Nhäna dhuwalanydja Buṉbu?... mirithirrina ḻatju' wal'ŋu ŋiniya?”
MAT 24:2 Ga ŋayi Djesuyunydja waŋana ḻakaraŋala bitjarrana, “Nhuma yukurra nhäma ŋunhayi Buṉbunydja, ŋayi yukurra djingaryun ḻatju' dhika wal'ŋu, yurru yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Galki ŋunhayi Buṉbunydja yurru ḏaw'-ḏawyunna, buḻwaŋ'thunna yurru; yakana yurru waŋgany ŋula guṉḏa djingaryun ŋapa-ŋal'-ŋalyunmirrinydja; bukmaknha yurru marrtji ŋorra barrkuwatjnha, warrpam'nha muṉguykunharana dhikana.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 24:3 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djesu marrtjina bala, bala nhinana ŋunhi bukulilina yäkulili Woliplilina, bala ŋanapurrunydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina withiyarana ŋanya, bala dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana, “Way Garray, nhätha yurru dhika bitjandhiyinydja? Nhä yurru dhika ŋäthilinydja maḻŋ'thun, yurruna ŋunhi nhe yurru biyapul buna? Ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala mak, märr yurru ŋanapurru nhäma dharaŋan ŋunhi galkithinyara walu ŋurikiyi maḻŋ'thunarawu.”
MAT 24:4 Ga ŋayinydja Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala balanydja bitjarra, “Bira'yurra nhiniyanydja yukirriya yana, märr yurru nhumalanha yaka muka ŋula yolthu yolŋuyu mayali'-wilkthundja.
MAT 24:5 Liŋgu yolŋu walala yurru marrtji ŋarrakalana yäkuyu, ga ḻakaranhamirrinydja walala yurru marrtji bitjanmirrina, ‘Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi Christ, djuy'yunara Godkuŋu ŋunhi dhawu'mirri,’ bitjanna yurru, bala mayali'-wilkthundja walala yurru guḻku'nha mirithirri yolŋunhanydja walalanha. Yaka märr-yuwalkthiya walalaŋgu dhärukkunydja.
MAT 24:6 “Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi nhuma yurru ŋäma marinydja bathalana, walala yurru yolŋu walala bunharamirri galki nhumalaŋgala, ga ŋunha bala barrku wäŋaŋura. Yurru yaka walala ŋuriŋiyinydja ŋoy-warriya ŋula. Yuwalk ŋunhiyi nhä malanha yurru maḻŋ'thundja yukurra bitjandhiyinydja ŋäthili, yurru yaka ŋunhiyinydja dhä-yawar'yunaramirri walu.
MAT 24:7 Yo, birrka'mirriŋura wäŋaŋura ŋarakaŋura yukurra yurru yolŋu walala bunharamirri, ga buŋgawamirriyu walalay yolŋu'-yulŋuyu yurru djuy'yun walalaŋguway miriŋunha walalanha bunharawu wiripuŋuwu yolŋuwu walalaŋgu. Yo, guḻku'na yurru yolŋu walala marrtji murrmurryundja, liŋgu ŋunhili wäŋaŋuranydja malaŋumi yurru marrtji räwakthirrina, ŋathamiriwyirrina, ga wäŋanydja birrka'mirri marrtji yurru gur'-guryun bena wal'ŋu dhikana, ga buku-yapthunna marrtji yurru guṉḏa ŋula nhä malanha.
MAT 24:8 Yo, ŋunhi ŋuli ŋäṉḏi'mirriŋuyu rerri ŋäma'-ŋama yothunha, ŋurruthamanydja ŋayi yurru rerri märrama märr-gaŋga, ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi yurru wirrkina rirrikthun ŋunhiyi ŋäṉḏi'mirriŋunydja, yurruna ŋayi yurru yothu ŋunhi dhawal-wuyaŋirri. Ga bitjandhiyi dhuwalayi marinydja ŋurru-yirr'yunara yana ŋunhiyinydja, ga bathalanydja yurru mari marrtji yalala warray.
MAT 24:9 “Yo, ga dhipuŋurunydja dhäŋuru nhumalanhanydja yurru ŋarrakunydja malthunaramirrinha walalanha ŋayathama muka mulka, bala wekama nhumalanha bunharawuna, ga wiripunydja nhuma yurru yolŋu'-yulŋu ŋarraku murrkay' burakirri walalaŋguŋu. Birrka'mirrina yurru yolŋu walala ŋuyuḻkthirrinydja ga nyamir'yundja nhumalanha, liŋgu nhuma ŋunhi ŋarrakuna yolŋu walala.
MAT 24:10 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi yurru guḻku' yolŋu walala gatjpaḻ'yunna ŋarrakala roŋiyirrina, yakana walala yurru märr-yuwalkthirri ga märr-nherraṉmirri ŋarrakala biyapulnydja.
MAT 24:11 Ga guḻku' yurru dhäwu'-ḻakaranhamirri yolŋu walala djawukinyamirrinydja walala marrtji yukurra, bala guḻku'na yurru yolŋu walala gatjpaḻ'yun yukurra ŋurikiŋiyinydja walalaŋguŋu.
MAT 24:12 Ga yätjtja yurru rom-baḻaka'yunna birrka'mirrikurruna, ga ŋunhiyinydja märr-ŋamathinyaramirrinydja rom yurru winya'yunna, yakana yurru biyapul yolŋu walala märr-ŋamathinyaramirri bala-lili'yunmirri yukurra.
MAT 24:13 “Yo, ga ŋunhi yurru dhuwalayi malanha rom maḻŋ'thundja, nhumanydja yurru baṯ biyaka yana mulkiya ŋarranha, liŋgu ŋunhi yurru ŋula yolthu yolŋuyu mulka yukurra ŋarranha, yana liŋgu ga ŋunha dhä-yawar'yunaraŋura, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋathirrina.
MAT 24:14 Yurru ŋäthilinydja nhuma yurru birrŋ'marama ḻakarama dhäwu' dhuwala ŋarranha birrka'mirrikurru wäŋakurru; walala yurru bukmakthu bäpurru'yu ŋämanydja dhuwala buḻaŋgitjtja dhäwu', ga ŋuliŋuruyina dhäŋuru ŋunhi yurru bukmakthuna ŋäma, yurruna yurru ŋunhiyinydja dhä-yawar'yunaramirrinydja walu maḻŋ'thun.”
MAT 24:15 “Yo, baman' be-wala ŋäthili dhäwu'-gänharamirriyu Dänyulyu yäkuyu ḻakaraŋala bitjarra, ‘Nhuma yurru nhäma ŋula nhä yätj dhika wal'ŋu, ŋayi yurru yukurra dhärra ŋunhiliyi Godkalana Buṉbuŋura.’ Ga ŋunhiyinydja maḻŋ'thunna yurru wurraŋulthirrina. (Yo, ŋunhi nhe yurru nhäma dhuwalanydja dhäruk dhipala djorra'lili, nhenydja yurru marŋgithirrina, maḻŋ'maramana yurru ŋunhiyi mayali'.)
MAT 24:16 Yo, ŋunhi yurru ŋayi maḻŋ'thundja ŋunhiyi yätj, nhumanydja yurru yana dhunupana gundupumana ŋunhana bukulilina, nhumanydja ŋunhinydja walala ŋunhi nhuma yukurra nhina yurru ŋunha Djudiya wäŋaŋura ŋulinyaramirriyunydjayi.
MAT 24:17 Ŋuli nhe ŋula yol garrwarnydja bala'ŋuranydja nhokalay nhe nhina yukurra, ŋunhi nhe yurru ŋämanydja ŋunhiyi, dhunupana waṉḏiyana-wala, yaka marrtjiya roŋiyiya djinawa'lilinydja, ga girriny'tja nhuŋuway marrtjiya wapmaraŋa.
MAT 24:18 Ga ŋuli nhe yukurra yurru yolŋuyu djäma ŋula nhä ŋatha guḻkthun, yakana nhe yurru balayi roŋiyirrinydja ŋula nhäku girri'wu märranharawu, yana gonha'yurrana ŋunhiyi wäŋa, bala waṉḏiyana-wala.
MAT 24:19 Yurru ḏäl dhuwalayi yulŋunydja yurru ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yothumirri yurru waṉḏirri, ga ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yuṯa yukurra yothu ŋayathama.
MAT 24:20 Yurru bukumirriyaŋa Godnhanydja, ŋäŋ'thurra ŋanya waŋiya, märr yurru ŋayi yaka ŋunhiyi maḻŋ'thun ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋulwitjthanydja, dharratharra'mirriyunydja, ga biyakayi liŋgu ŋäŋ'thurra ŋanya, märr yurru ŋayi yaka ŋunhiyi yätj maḻŋ'thun Buku-ŋal'yunaramirriyunydja waluyu.
MAT 24:21 Liŋgu ŋulinyaramirriyunydja yurru bathala yana mari marrtji yukurra ŋutu' dhika wal'ŋu. Ŋulaŋuru liŋgu ŋurruŋuru ŋunhi Godthu djäma ŋurruthaŋala dhuwala wäŋa, marinydja yukurrana marrtjina, yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala dhuwala mukthun, yurru ŋunhiyinydja mari yutjuwaḻa' warray yana, yaka warray balanyarayi mari ŋäthilinydja maḻŋ'thurruna bathala, bitjan ŋunhiyi ŋunhi yurru buna. Ga ŋunhi yurru dhawar'yundja ŋunhiyi mari, ŋunhiyinydja yurru yakana biyapulnydja balanyarayi mari yalalanydja.
MAT 24:22 Yo, bathala wal'ŋu yurru yana marinydja maḻŋ'thun dhika, yurru Godthunydja ŋunhiyi walu gulkthun yurru gandarrŋura, märr-gurririkuma ŋurikiyi mariwu. Ŋunhi ŋayi bini gonha'yunanydja ŋunhiyi mari weyingunharawunydja, ŋunhinydja bini bukmaknha yolŋu walala yukurranha burakinyana murrmurryunana, yakana bini waŋgany walŋa yukurranha nhinanha ŋulinyaramirriyunydjayi. Yurru Godthunydja ŋunhiyi gulkthun yurru, gandarrŋura dhumbul'kuma, liŋgu ŋurikalana walalaŋgala ŋunhi ŋayi walalanha djarr'yurruna.
MAT 24:23 “Ga ŋuli nhumalanha yurru waŋa bitjan gam' ŋula yolthu, ‘Way walala nhäŋa, dhuwalana ŋunhiyi walŋakunhamirrinydja yolŋu, Godkunydja dhawu'mirri,’ bitjandja, ŋunhiyinydja ŋayi yurru djawukirrina ḻakarama. Ga ŋuli ŋayi yurru waŋa bitjan gam', ‘Dhuwala ŋunhiyi djuy'yunara Godkuŋunydja ŋayi,’ bitjandja, yaka nhanŋu ŋurikiyinydja märr-yuwalkthiya dhärukku.
MAT 24:24 Liŋgu guḻku'na yurru yukurra dhäwu'-ḻakaranhamirrinydja walala be maḻŋ'thun, ga wiripunydja yurru marrtji yukurra ga ḻakaranhamirri bitjanmirri, ‘Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi djuy'yunara Walŋakunharamirri,’ yurru ŋunhiyinydja walala yukurra yurru bothirrina. Yo, ŋunhiyinydja walala djawukinyaramirrinydja walala yurru yukurra djäma nhäna malanha dhikana, ganydjarrmirrina rom, ga yolŋuyu walalay yurru nhäma walalaŋgala ŋunhiyi ṉirryunna, liŋgu wirrkina walala yurru ŋunhiyi walala ḏukṯukthirri, walala yurru yukurra ŋanydjaḻa'yunmaramanydja, bilyunmaramanydja yurru ŋunhiyina Godkalaŋumirrinhana yolŋu'-yulŋunha.
MAT 24:25 Ŋäka ŋamathaŋa, mäkiri'-witjurranydja. Bira'yurra yukirriya yana. Ŋäthili yana dhuwala ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra, yurruna yurru maḻŋ'thun, märr nhumalanhanydja walala yurru yaka mayali'-wilkthun ŋula yolthu yolŋuyu.
MAT 24:26 “Yo, ŋuli yurru ŋayi yolŋuyu waŋa bitjan gam', ‘Way, go marrtjiya lili, ŋunhana ŋunhiyi djuy'yunarawuynydja, dhawu'mirrinydja, ŋunha gawarrka'ŋurana nhina yukurra ya',’ bitjandja, nhenydja yurru yaka marrtji ŋunhimalayi. Ga ŋuli yurru ŋayi ŋula yolthu bitjan gam' ḻakarama, ‘Dhuwalana ŋunhiyinydja nhina yukurra, djuḻuḻ'yunna ya' djinawa'na,’ bitjandja, yaka nhanŋu märr-yuwalkthiya ŋurikiyinydja.
MAT 24:27 Liŋgu yolŋu'-yulŋuyu yurru bukmakthuna nhäma yukurra Gäthu'mirriŋunhanydja Yolŋunha ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi yurru marrtji lili, liŋgu ŋayinydja yurru dhuwala wäŋanydja bukmak ŋunha gäraktja djarraṯawun'thirrina warrpam'nha, bitjanna bitjan ŋuli ŋunhi djaḻkarr'yun, bala ŋayi yurru warrpam'nha räkuyirri, ga bitjandhiyi liŋgu ŋayi yurru Garraynydja buna waḏutjana yana.
MAT 24:28 “Ŋunhili wäŋaŋura ŋunhi wäyin ŋorra yukurra rakuny, ŋunhiwalayinayi wäŋalili yukurra yurru wäktja walala marrtji waŋgany-manapanmirri ḻukanharawu ŋurikiyi ŋanakkunydja barrpa'wunydja.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja mayaliny'tja.
MAT 24:29 “Yo, ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru mariŋurunydja bathalaŋurunydja, dhunupana beyaṉumirrina nhä malanha yukurra yurru maḻŋ'thun ŋunhala gärakliliŋuranydja. Ŋayinydja yurru gäraktja ŋunha wiripuŋuyirrina, liŋgu walu yurru munha'yunna yukurra, ga ŋaḻindi yurru yukurra yakana djarraṯawun'thirri, ga walalanydja yurru marrtji ganyuny'tja mala burrul'yunna ŋulaŋuru gärakŋurunydja, ga ganydjarr-ḏilkurruna wal'ŋu nhä malanha girri' ŋunha gärakŋura yurru marrtji ŋapa-ŋal'-ŋalyunmirrina, yakana walala yurru marrtji dhunupanydja ga ŋamathamanydja.
MAT 24:30 Ga dhunupana yurru ŋulinyaramirriyunydja ŋayinydja ŋunhiyinydja Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja maḻŋ'thunna gärakŋurana; walala yurru yolŋuyu walalay nhämana nhanŋu djarraṯawun'tja, ŋunhiyina ŋayi yurru yukurra marrtjinydja lili, ga bukmak yurru yolŋu walala bäpurru' ga bäpurru' nyä'yunmirrina yukurra birrka'mirriŋura wäŋaŋura. Yo, nhämanydja walala yurru ŋanya, ŋayi yurru yukurra marrtji lili waŋupini'kurru, yurru marrtjinydja ŋayi yukurra yurru ŋunhi biyapulnha wal'ŋu ganydjarr-ḏumurruna, ga monygumanydja ŋanya yurru djeŋarra'yuna djarraṯawun'thunydja, ḻatju'yuna dhika wal'ŋu.
MAT 24:31 Yo, ŋulinyaramirriyu liŋgu, ŋayi yurru yiḏakiyinyaranydja rirrakay biyapulnha wal'ŋu marrtji ḻoḻ'thun, bala ŋayi yurru Garrayyu djuy'yunna ŋunhiyi nhanŋuwaynydja djiwarr'wuynha djämamirrinha walalanha, walala yurru marrtji birrka'mirrilili yana wäŋalili ḻika'-likanlilinydja, bala walala yurru marrtji ḻuŋ'maramana waŋgany-manapanna ŋunhinha walalanha djarr'yunarawuynhanydja walalanha birrka'mirriŋuru wäŋaŋuru, märr walala yurru bukmaknha yana ḻuŋ'thun marrtji nhanukala bala Garraywalanydja.” Ga bitjarrayi ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 24:32 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala mayali'kurruna bitjarra gam', “Guyaŋiya dharpanhanydja ŋunhi gäku'nha, bala marŋgithiyana. Ŋunhi nhe ŋuli nhäma marwat ŋäthilinydja dhamany'tjunara marrtjinyara, bala marŋgithirrina nhe ŋuli. ‘Way galkina dhuwala borumguna walunydja,’ bitjanna nhe yurru waŋa.
MAT 24:33 Ga bitjanarayina nhe yurru nhämanydja ŋunhiyi nhänha malaŋunha ŋunhi marrtji yurru maḻŋ'thu-maḻŋ'thun, bala marŋgithirrina nhe yurru dharaŋanna ŋunhi ŋayinydja galkina wal'ŋu yana, dhunupana ŋayi yurru Garraynydja bunana, maḻŋ'thunna yurru.
MAT 24:34 “Märr-yuwalk ŋarra ḻakaramanydja yukurra dhuwala. Ŋunhi nhuma yurru nhäma dhuwalanydja wäŋa bitjanarayi wiripuŋuyinyaranydja, walalanydja yurru ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yukurra nhina ŋulinyaramirriyunydja, yakana walala yurru murrmurryun bukmak ŋäthili, yurruna ŋayi yurru Garraynydja buna.
MAT 24:35 Ŋunha gärak ŋunhi nhe yukurra nhäma, ga dhuwala gay' munatha' wäŋa, dhuwalanydja yurru buwayakthirri, winya'yun warray, yurru ŋarrakunydja dhäruk yaka warray yurru winya'yun ga buwayakthirri.
MAT 24:36 “Yo. Ŋunhi yurru nhe nhäma ŋunhiyinydja dhäwu'mirriyanharawuynhanydja nhänha malaŋunha, bala nhenydja yurru marŋgithirrina, galkina ŋayi yurru Gäthu'mirriŋunydja bunana Yolŋunydja. Yurru yaka ŋula yol waŋgany yolŋu marŋgi ŋurikiyi waluwunydja, ŋunhi nhätha ŋayi yurru buna, mak goḏarr'mirri, mak ḏämbuyu waluyu, mak buku-rangu, yakana ŋula yol marŋgi yuwalkŋuwunydja wal'ŋu waluwu. Ga bitjandhi bili ŋunha djiwarr'wuynydja yolŋu walala yakayi marŋgi yana, ga biyapul Gäthu'mirriŋu nhanŋu yakayi yana marŋgi, ŋayipi yana waŋgany Bäpa'mirriŋu marŋginydja ŋurikiyi waluwunydja, ŋunhi ŋayi yurru Garray marrtji lili roŋiyirri.
MAT 24:37 “Liŋgu ŋuriki Gäthu'mirriŋuwu Yolŋuwunydja bunanharawunydja walu yurru balanyara yana liŋgu bitjarra ŋunhiyi walu ŋunhi ŋayi Nowa yäku yukurrana nhinana be ŋäthili.
MAT 24:38 Yo, ŋulinyaramirriyu ŋayi Nowayu dhuḻ'yurruna yukurrana dhulmumirri mitjiya walŋakunharawu yolŋu'-yulŋuwu ga wäyingu, yurru walalanydja ŋuli yolŋu'-yulŋunydja yukurranha ḻayḻayyunana yana nhäŋurana malaŋuŋura, ŋathaŋurana ḻukanhaŋura ga ŋänitjiŋurana, ga dhäyka ga ḏarramu, walala yukurranha ŋuli märranhaminyana bitjanana liŋguna-a-a, djutj-djutjnha-wala, yana liŋgu ga ŋuriŋina waluyu ŋunhi ŋayi Nowa gärrinana mitjiyalili.
MAT 24:39 Mukthurruna yana yolŋu'-yulŋunydja nhinana yukurrana wawuna, yakana ŋula dharaŋara walu, bala dhunupana yana ŋunhi maḻwurrktja bunana dhurrmuknha, bala walala yolŋu'-yulŋunydja guḻwuḻyurrunana, bukmakthinana winya'-winyayurruna. Ga bitjandhi bili yolŋu walala yurru nhina yukurra ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋunhi yurru Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja buna.
MAT 24:40 “Yo, ŋulinyaramirriyu ḏarramuyu maṉḏaŋuyu yurru nhina djäma ŋula wanhami wäŋaŋura, bala waŋganynhana yurru djaw'yundja, ga wiripunhanydja yurru gonha'yunna dhipalana bäymana.
MAT 24:41 Ga wiripunydja dhäykayu maṉḏaŋuyu yurru nhina djäma ŋatha waŋganyŋura, bala waŋganynhana yurru djaw'yundja, ga waŋganydja yurru ŋunhilina bäymana.
MAT 24:42 Yana walala nhiniyanydja bira'yurra, dhukarr-nhäŋa yukirriya, liŋgu nhe yaka marŋgi nhätha nhuŋu yurru Garray buna.”
MAT 24:43 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripunydja mayali'mirri dhäruk, balanyara gam', “Ŋunhi bini yolŋu wäŋa-waṯaŋu marŋgi ŋäthili yana ŋuriki waluwu ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu manaŋgan marrtji nhanukala wäŋalili, ŋayi bini ŋunhiyinydja nhinanha yukurranha bira'yuna, ga dhukarr-nhänha ŋuriki manaŋgangunydja, märr ŋayi bini yakana ŋanya maḻŋ'maranha ŋorranharalilinydja.
MAT 24:44 “Yo, nhumanydja yurru bitjan liŋgu yukurra nhinanydja girri'-ŋamathirrina ŋäthilina, dhukarr-nhäŋa yana wal'ŋu, galkurrana yukirriya, liŋgu Gäthu'mirriŋunydja Yolŋu yurru roŋiyirrina lili, ga bunanydja ŋayi yurru ŋuriŋina waluyu ŋunhi nhuma yaka yukurra gatjpu'yun.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 24:45 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripuna dhäwu', mayali'mirriyi yana, bitjarra gam', “Ŋunhi ŋayi yurru ŋurruŋu buŋgawa yolŋu gurku'yun guwarr yana wiripuŋulili wäŋalili, bala yolkala goŋlili ŋayi yurru nherraṉ ŋunha wiripu-guḻku'nhanydja djämamirrinha nhanŋuway? Yana ŋayi yurru nherraṉdja walalanha ŋurikala goŋlili, ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu walalanha maranhu wekama ga ḻatju'kuma yana djäkanydja walalaŋgu yurru, ŋurikalayina liŋgu ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yukurra yuwalkkuma wal'ŋu, märr-yunupa yana ga dhunupa-guyaŋinyaramirri yolŋu.
MAT 24:46 Ga ŋuli ŋayi yurru buŋgawa'mirriŋu ŋunhi roŋiyirri ga maḻŋ'maramanydja ŋayi yurru ŋunhiyi djäkamirrinhanydja, ŋayi yukurra yurru djäka yana wiripu-guḻku'wu ḻatju'kuma wal'ŋu, bala ŋayi yurru ŋunhiyinydja buŋgawa'mirriŋunydja wokthunna galŋa-djulŋithirrina nhanukala, ga ŋayi yurru ŋunhiyinydja djämamirrinydja yolŋu bitjandhi liŋgu goŋmirriyirriyi.
MAT 24:47 Yo, märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yurru dhuwala, ŋuriŋiyi buŋgawa'mirriŋuyunydja yurru bukmaknhana wekama nhanukalaynha nhä malanha warrpam'nha yana ŋurikalayina djämamirriwalana goŋlilinydja.
MAT 24:48 Ga ŋuli ŋayi yurru djäkamirri ŋunhi ŋanyapinyay ŋayi waŋanharamirri bitjanmirri, ‘Dhika buŋgawa'mirriŋunydja ŋarraku weyinnha yukurra nhina yurru, yakana ŋayi yurru roŋiyirri waḏutja,’ bitjanmirrinydja,
MAT 24:49 bala ŋayi yurru ŋunhi wiripu-guḻku'nhanydja djämamirrinha walalanha bumana yukurra, bala ŋayi yurru yukurra ḻayḻayyun ŋathana yana ḻuka, ga ḻeŋuna dhika nhaltjanna.
MAT 24:50 Bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja buŋgawa'mirriŋunydja yolŋu gumurr-ruŋiyirrina ŋuriŋina waluyu ŋunhi ŋayi yukurra yaka nhanŋu gatjpu'yun, liŋgu yakana ŋayi marŋgi nhätha ŋayi yurru ŋunhi buŋgawa'mirriŋu buna.
MAT 24:51 Ga dhunupana ŋayi yurru ŋunhiyinydja buŋgawa'mirriŋunydja mirithirrina maḏakarritjthirrinydja nhanŋu ŋuriki djämamirriwunydja, bala dhä-ḏir'yunna yana ŋanya wirrkina wal'ŋu yurru, bitjan yana liŋgu bitjan ŋayi yurru dhä-ḏir'yun ŋunhinha yay'-wulanharamirrinha yolŋu'-yulŋunha, ŋurrkamana ŋanya yurru ŋunhiwalana wäŋalili dhä-ḏir'yunamirrililina, ga ŋunhiliyina ŋayi yurru ŋäthinydja yukurra, ga ḻirra-ḻawunhamirrina yurru.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja Djesuyu.
MAT 25:1 Bala ŋayi Djesu waŋana bitjarra, “Ŋe. Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja yurru buna lili Garraynha wal'ŋu, ŋurruŋuna ga buŋgawana, ga ŋulinyaramirriyunydja waluyu yurru Gunhu'wu Romdja maḻŋ'thunna, balanyarana bitjan dhuwala gam', ŋarra nhumalaŋgu yurru ḻakaramana mayali'kurru. “Ḏämbumirriyu ga ḏämbumirriyu miyalkthunydja walalay ŋäkula ḏarramunhanydja, galki ŋayi yurru bunana märranharawu miyalkkuna nhanukalayŋuwu ŋayi. Ŋäkulanydja walala, bala walala galkarana marrtjina walalaŋguway lanhdhirrany'tja, bala yana marrtjina gumurr-wunanhaminyarawuna ŋurikiyi ḏarramuwu ŋunhi ŋayi yurru buna.
MAT 25:2 Yo, bukmakthu warray walala ŋuriŋi dhäykawurruyu gäŋala lanhdhirrany'tja malanha walalaŋguway walala, yurru wiripunydja ŋunhiyi ḏämbumirri miyalk walala ḻiyamiriw walala, guyaŋinyamiriw, yaka walala ŋuriŋiyi walalay galkara weyika djarraṯawun'ku, yanana märraŋala lanhdhirra'na waŋganynha. Ga wiripunydja ŋunhi ḏämbumirri miyalk walala muḻkurrmirri walala, dhunupa yana walala ŋuli guyaŋirri yukurra,
MAT 25:4 bala walala ŋuriŋiyi muḻkurrmirriyunydja walalay märraŋala weyika lanhdhirra'wu djäkawunydja. Bala walala marrtjinana-wala ŋunhiyi dhäykawurru bukmaknha yana, bala yana galkurrunana yukurrana ŋurikiyi ḏarramuwu.
MAT 25:5 “Yurru ŋayinydja ŋunhiyi ḏarramunydja yaka warray waḏutja bunana. Nhinananydja walala yukurrana ŋunhiyi dhäykawurrunydja galkurrunana-a-a, bala yana yakurrnha walalaŋgu bunana, bala walala ŋorra'-ŋurranana yukurrana.
MAT 25:6 “Ga ŋulinyaramirriyu munhaku buku-ranguny'tja, dhunupana ŋula yol rirrakay ḻoḻ'thurruna wirrkina dhika bitjarra gam', ‘Dhuwalana ŋayi yolŋunydja, liŋguna bunana. Go marrtjiyana lili walala, gumurr'yurrana nhanŋu.’
MAT 25:7 Ga dhunupana ŋunhi ḏämbumirri ga ḏämbumirri miyalk walala ḏurryurrunanydja, bala yana dhuŋgur'yurrunana marrtjina walalaŋguway lanhdhirrany'tja malanha.
MAT 25:8 “Ga walalanydja ŋunhi ḻiyamiriwnydja walala dhäykawurru waŋana ŋäŋ'thurruna ŋunhi wiripu-guḻku'nhana muḻkurrmirrinhana walalanha weyika'wu. ‘Way walala, wekaŋa ŋanapurruŋgu nhuma, nhumalaŋguwaynha weyika, dhipala gay', liŋgu ŋanapurruŋgunydja dhuwala lanhdhirra yaŋara'-winya'yunna marrtji,’ bitjarra.
MAT 25:9 “Bala walala ŋunhi muḻkurrmirrinydja walala dhäykawurru waŋana bitjarrana, ‘Yäw, yaka bay'. Liŋgu ŋanapurruŋgunydja dhuwala, dhuwalana liŋguna; gana'na yana ŋanapurru. Gatjuy nhumanydja marrtjiya ga bäyim nhumalaŋguwaynydja gäna.’
MAT 25:10 Bala walala marrtjinana walalaŋgalaŋuwunydja weyika'wu märranharawu. “Ga ŋunhi walala yukurrana mukthurruna mali'yunaraŋuranydja, bala ŋayinydja ŋunhiyi yolŋunydja bunanana miyalkkunydja nhanukalaŋuwu märranharawu. Ga ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala yukurrana nhinana girri'-ŋamathina ŋäthili, galkina nhanukala marrtjina, bala gärrinana yukurrana nhanukala wäŋalilina, bala ŋayi dhaḻ'yurrunana dhurrwaranydja ŋunhi balany'tja. Bala ŋunhi muḻkurrmirrinydja walala djulŋithinana yukurrana nhanukala mirithinana.
MAT 25:11 “Märr-gurriri, bala walala ŋunhi ḻiyamiriwnydja walala bunanana dhuḏitjnha, bala walala maḻŋ'maraŋala dhurrwaranydja ŋunhi dhaḻ'yunarana liŋguna. Bala walala dharrana gawaw'yurrunanydja bitjarrana, ‘Way Garray! Garray ḻapmaraŋa ŋanapurruŋgu dhurrwara.’ Bitjarra walala yukurrana gawaw'yurruna ŋunhalanydja warraŋulnydja.
MAT 25:12 “Bala ŋayinydja waŋana bitjarrana, ‘Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Yaka ŋarra marŋgi nhumalaŋgunydja.’”
MAT 25:13 Bala ŋayi Djesuyu dhawar'yurrunanydja ḻakaraŋala, bitjarra ŋayi dharraykuŋalana ŋanapurrunha, märr nhumanydja yurru biyakayi muka bira'yurra, yana dhukarr-nhäŋana yukirriya, liŋgu yaka nhuma marŋgi ŋurikinydja waluwu ŋunhi ŋayi yurru Garray buna.
MAT 25:14 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripunydja dhäwu' balanyarayi bili mayali'mirri, bitjarra gam', “Yo, nhiniyanydja yukirriya ŋayaŋu-gatjpu'yurra, dharray yukirriya yana, liŋgu Garraywunydja ŋunhi walu bunanharawu yurru balanyara gam': Buŋgawa yolŋu yurru marrtji yana guwarr wiripuŋulili wäŋalili, bala ŋayi wäthurruna ḻuŋ'maraŋala nhanŋuway djämamirrinhana ḻurrkun'nha, bala wekaŋala walalaŋgala rrupiyana, waŋga'-waŋganygala dharraylili.
MAT 25:15 Waŋganygalanydja dharraylili ŋayi wekaŋala waŋgany-rulu barrwaṉ, ga wiripuŋuwalanydja märrma' barrwaṉ, ga wiripuŋuwalanydja waŋgany barrwaṉ. Yo, dharraylilinydja ŋayi wekaŋala walalaŋgala, bala marrtjinana.
MAT 25:16 “Ga dhunupana ŋayi ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi märraŋala waŋgany-rulu barrwaṉ, djämana yukurrana-a-a, bukulili ŋal'maraŋala biyapul ŋunhimala waŋgany-rulu'lili, bala ŋayi märrma'-rulukuŋalana ŋuriŋiyi rrupiyayunydja.
MAT 25:17 Ga bitjarrayi liŋgu wiripuŋuyunydja ḏarramuyu, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi märrma' barrwaṉ märraŋala. Bala ŋayi djämana yukurrana-a-a ŋuriŋiyi rrupiyayu, bala ḏämbumiriw-yaŋalana.
MAT 25:18 “Yurru wiripuŋuyunydja ḏarramuyu, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi märraŋala waŋgany barrwaṉ, yaw'yurruna ŋayi munatha'na, bala dholkuŋala djuḻuḻ'maraŋalana munatha'lilina ŋunhiyi rrupiyanydja, ŋunhi nhanukala buŋgawayu dharraylili wekaŋala.
MAT 25:19 “Ga baman'nha wal'ŋu bena-wala, bala ŋayi buŋgawanydja ŋunhi bunanana, roŋiyinana walalaŋgala, bala ŋayi wäthurrunana walalaŋgu ŋuriki djämamirriwunydja walalaŋgu, märr ŋayi yurru maḻŋ'marama walalaŋgala, nhaltjarra walala ŋuriŋiyi yukurrana djäma, ŋunhi ŋayi wekaŋala walalaŋgala dharraylili.
MAT 25:20 “Bala ŋayi ŋunhinydja ḏarramu ŋunhi ŋayi waŋgany-ruluwu barrwaṉ'ku djäka yukurrana, marrtjina bala-a-a, bala ŋayi milkumanydja nhanukala buŋgawawalanydja bitjanna, ‘Buŋgawa. Dhuwalana ŋunhi nhe wekaŋala ŋarrakala dharraylilinydja waŋgany-rulu muka, bala ŋarra yukurrana djämana wal'ŋu yana, yana liŋgu ga märrma'-ruluna dhuwala yulŋunydja nhuŋu.’
MAT 25:21 “Bala ŋayi buŋgawayunydja nhanukala ŋanya waŋana bitjarrana, ‘Nhenydja dhuwala djämamirri manymaknha, dhäruk-märranhamirri ga mayali'-wilkthunamiriw yolŋu. Ŋarra nhuna ŋunhi dharraykuŋalanydja märr-ḻurrkun'ku muka, yurru nhenydja djäma manymakkuŋala warray wal'ŋu, bala ŋarra nhuna yurru wekamanydja biyapulnha wal'ŋu nhokala dharraylili. Go, nhiniyana ŋarrakala dhiyalana märr-ŋamathinyaŋurana.’
MAT 25:22 “Ga bitjarrayi bili wiripuyunydja dharraymirriyu, ŋuriŋinydja ŋunhi nhanukala ŋayi wekaŋala märrma' barrwaṉ, marrtjina bala-a, bala milkuŋalana nhanukala bitjarra, ‘Ŋay' Buŋgawa. Dhuwala ŋunhi nhe wekaŋalanydja ŋarrakala märrma' muka barrwaṉ ŋäthilinydja, yurru ŋarranydja yukurrana djäma-a-a, bala dhuwalana gay', märrma'na ga märrma'na barrwaṉ'tja nhuŋu.’
MAT 25:23 “Bala ŋayi buŋgawayunydja nhanukala waŋa ŋanya bitjanna, ‘Nhenydja dhuwala manymak djämamirri, dhäruk-märranhamirri ga mayali'-wilkthunamiriw yolŋu. Ŋarra nhuna ŋunhi dharraykuŋalanydja ḻurrkun'ku muka, yurru nhenydja djäma manymakkuŋala warray wal'ŋu, bala ŋarra nhuna yurru wekamanydja biyapulnha wal'ŋu nhokala dharraylili. Go nhiniyana ŋarrakala dhiyala, märr-ŋamathinyaŋurana.’
MAT 25:24 “Ga dhuḏi-yapalany'tja ŋunhi marrtjina, ŋunhina yolŋu ŋunhi ŋayi märraŋala ŋäthili waŋgany barrwaṉ, bala ŋayi waŋananydja bitjarrana nhanukala, ‘Buŋgawa. Ŋarranydja nhuŋu borrk-beyaṉiyina, liŋgu nhe dhuwala ḏälnha mirithirrina buŋgawa. Nhe yukurra ḏukṯukthirri guḻku'wu märranharawu ŋuliwitjan wiripu-guḻku'wala yolŋu'-yulŋuwala djämakurru.
MAT 25:25 Ŋay' dhuwalana ŋunhi yulŋunydja nhuŋu, ŋunhi nhe ŋarrakala wekaŋala dharraylili. Ŋarranydja yukurrana ŋayathaŋala ŋunhiyi djuḻuḻ'maranhara yana munatha'lilina, märr ŋayi bini yaka winya'yunna. Dhuwala ŋunhi yulŋunydja nhuŋu, balayi ŋarra roŋiyinyamaraŋalayi.’
MAT 25:26 “Bala ŋayi buŋgawanydja nhanŋu waŋa bitjanna, ‘Nhenydja dhuwala yätjnha yana djämamirri, ḏuŋḏuŋnha djämawu. Nhenydja marŋgi muka ŋarraku ŋunhi ŋarra dhuwala rom-ḏäl yolŋu. Yo, yuwalk muka dhuwala ŋunhi ŋarra yukurra ḏukṯukthirri guḻku'wu märranharawu ŋuliwitjan djämakurru wiripu-guḻku'walanydja.
MAT 25:27 Nhäku warray nhe yakanydja djäma ŋamathaŋalanydja, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋarra nhokala wekaŋala? Ŋunhi bini nhe gurrunhana ŋunha djorra'lilinydja, ŋarranydja bini ŋunhi märranha biyapulnha bukulili ŋal'maranharawuynydja ŋuliŋuruyi, ŋunhi ŋarra roŋiyinanydja dhuwala. Ga nhenydja dhuwala ŋula nhäna yolŋu, nhäŋiniŋ'nha djämamirri.’
MAT 25:28 “Bala ŋayi buŋgawanydja ŋunhi bilyurruna, ga waŋana ŋurikala wiripu-guḻku'walana bitjarrana, ‘Ma', märraŋa djaw'yurra ŋunhiyinydjayi waŋganydja barrwaṉ rrupiya nhanukala, ga wekaŋa ŋurikina yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama märrma'-rulu rrupiya.
MAT 25:29 Ŋunhi ŋayi yukurra yurru yolŋuyu ḏälkuma ŋula nhä wekanhara ŋarrakuŋu, ŋurikiyinydjayi yolŋuwu ŋarranydja yurru wekama biyapul wal'ŋu ŋunhimalayi. Ga ŋunhi yukurra yurru yolŋu dhäparktja nhina, bäyŋunydja yukurra ŋayi ŋayathama ŋula nhä wekanhara ŋarrakuŋunydja, bala ŋarranydja yurru ŋurikalayinydja yana djaw'yunna märramana nhä ŋayi yukurra ŋayathama yutjuwaḻa.
MAT 25:30 Gatjuy djaw'yurrana dhuwali ŋula nhänhanydja yolŋunha, nhäŋiniŋ'nhanydja djämamirrinha, bala ŋurrkaŋa ŋanya warraŋullilina, ŋunhana buku-munha'lilina, ga ŋunhalana ŋayi yurru yukurra ŋäthinydja ga ḻirra-ḻawunhamirrinydja.’” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAT 25:31 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala ŋurikiynha ŋunhi nhaltjan yurru ŋayi Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja buna, bitjarra gam', “Yolŋunydja yurru Gäthu'mirriŋu buna ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawana, ga guḻku'na mirithirrina yurru djiwarr'wuynydja yolŋu'-yulŋu nhanbala ŋurruk-manapanmirrinydja marrtji malthun, bala ŋayi yukurra yurru nhinanydja ŋurruŋuna wal'ŋu, ḻatju'ŋurana wal'ŋu nhanukalayi ŋayi romŋura.
MAT 25:32 “Bala ŋulinyaramirriyunydja yurru bäpurru' ga bäpurru' bukmaknha yana ḻuŋ'marama marrtji, bala dhärrana yurru gumurrŋurana nhanukala Garraywala. Bala ŋayi yurru Garrayyunydja walalanha barrkuwatjkumana guḻk-guḻkthun märrma'lilina ŋurruklili, bitjanna bitjan ŋuli wäyin-djäkamirriyu yolŋuyu guḻk-guḻkthun barrkuwatjkuma nhanŋuway wäyinnha malaŋunha, gänaŋulili djepnha dhunupa'ŋulili gali'lili nhanukalay, ga gänaŋulili nanikutnha ŋunha bala win'kulili gali'lili nhanukalay. “Yo. Bitjandhina ŋayi yurru Garrayyu guḻk-guḻkthundja ŋunhi bäpurru'nhanydja malaŋunha märrma'lilina ŋurruklili.
MAT 25:34 Bala ŋayi yurru waŋa ŋunhinhana yolŋu'-yulŋunha ŋunhi nhanukala dhunupa'ŋuŋura gali'ŋura nhina yukurra, bitjanna gam', ‘Godtja nhumalaŋgala wirrkina yana wal'ŋu dhika goŋmirriyina, buku-wurrparana yana. Ŋay' märraŋana dhuwalana gay' ḻatjuny'tja wal'ŋu dhikanydja, ŋunhi ŋarrakala bäpayu yukurrana ŋäthilimirriyaŋala nhumalaŋgu, ŋunhi muka yana ŋäthili, yurruna dhuwala wäŋa maḻŋ'thurrunanydja. Nhumana yukurra yurru nhina galkinydja wal'ŋu nhanukala, gupaḏalnydja-wala yurru, liŋgu ŋarraku nhuma ŋuli yukurranha djäka.
MAT 25:35 Yo, ŋarra ŋunhi djaṉŋarrthinanydja, ga nhumanydja ŋarranha maranhu wekama; ga ŋanhdharktja ŋarra, ga nhenydja ŋarranha gapu wekama. Ga mulkurunydja ŋarra, ga nhenydja ŋarraku gumurr-ŋamathina nhokalay wäŋaŋura.
MAT 25:36 Girri'miriw ŋarra nhina yukurra, ga nhenydja ŋarranha dhaṯthurruna. Rirrikthundja ŋarra, ga nhenydja ŋarraku djäka, ga ḻoḻuŋura ŋarra, bala nhenydja marrtjina, withiyara ŋarranha.’
MAT 25:37 “Bala walala ŋunhi ŋayaŋu-dhunupa'mirriyunydja yurru waŋa, dhä-wirrka'yunna ŋanya bitjanna, ‘Garray, wanhami dhika ŋanapurru nhuna nhäŋala djaṉŋarrnhanydja ga ŋanhdharknhanydja, bala wekaŋalana nhuŋu?
MAT 25:38 Wanhami ŋanapurru nhuna dhika nhäŋala mulkurunydja, bala märr-ŋamathina ŋanapurruŋgalay wäŋaŋuranydja? Wanhami ŋanapurru nhuna nhäma girri'miriwnydja, bala dhaṯthunna?
MAT 25:39 Wanhami ŋanapurru nhuna nhäma ḻoḻuŋuranydja ga rirrikthunaranydja, bala djäkana nhuŋu?’
MAT 25:40 “Bala ŋayi yurru Garraynydja waŋa buku-wakmarama bitjanna, ‘Marr-baṉḏanynha ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Nhuma nhäŋala ŋarraku ŋunhi gutha'mirriŋunha wuyunarayŋunha ga gurrupuruŋumirrinhanydja, bala nhe guŋga'yurrunana ŋanya, ga ŋunhiyinydja bitjarra ŋarrakuna nhe djäka yukurrana guŋga'yurruna.’
MAT 25:41 “Bala ŋuliŋurunydja ŋayi yurru ŋurruŋunydja ŋunhi yolŋu bilyun, ga waŋa ŋurikalana yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala wiripuŋuŋura gali'ŋura nhina yukurra, bitjanna yurru, ‘Gatjuy yarrkthurrana walala nhumanydja buku-wurrpanamiriwnydja. Marrtjiyanydja yana ŋunhamalana dhä-ḏir'yunamirrililina wäŋalili. Ŋunhalana nhuma yurru nhina yukurra galŋa-yätjthirrina, bitjan liŋgu yurru. Ŋayi Gunhu'yu ŋäthilimirriyaŋala ŋunhiyinydja wäŋa ŋuriki Ŋurruŋuwu wal'ŋu Mokuywu ga malthunamirriwu nhanukalaŋuwu, mokuywu walalaŋgu, ga nhumanydja yurru yolŋu'-yulŋunydja nhina yukurra ŋunhilina, liŋgu nhuma yaka ŋarraku ŋuli yukurranha djäka.
MAT 25:42 Ŋarra ŋunhi djaṉŋarrthinanydja, ga nhenydja ŋarranha yaka maranhu wekama; ŋanhdharktja ŋarra, ga nhenydja ŋarraku yaka warray wekama gapu.
MAT 25:43 Ŋunhi ŋarra mulkurunydja, ga nhenydja ŋarraku yaka warray gumurr-ŋamathirri ga märrama nhokalay wäŋalili, ga ŋunhi ŋarra warraŋulnydja, ga nhenydja ŋarranha yaka warray dhaṯthurruna. Yo, ŋarra ŋunhi rirrikthundja, ga ḻoḻuŋuranydja ŋarra, ga nhenydja ŋuli yaka warray marrtjinya ŋarrakala ga guŋga'yuna ŋarranha.’
MAT 25:44 “Ga walalanydja yurru ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyunydja waŋa dhä-wirrka'yun ŋanyanydja bitjanna, ‘Way Garray. Wanhami dhika ŋanapurru nhuna nhäma bitjanarayinydja, bala yakanydja guŋga'yun nhuna?’
MAT 25:45 “Bala ŋayi yurru Garraynydja waŋa buku-wakmarama bitjanna, ‘Märr-baṉḏanynha ŋarra nhumalaŋgu yukurra dhuwalanydja ḻakarama. Nhuma nhäŋala ŋunhi yolŋunha wuyunarayŋunha ga gurrupuruŋumirrinhanydja, ga yakana nhe guŋga'yurruna ŋanya. Ŋunhiyinydja biyaku ŋuli nhe yakana ŋarranha guŋga'yurruna.’
MAT 25:46 “Bala ŋayi yurru Garrayyunydja djuy'yunna ŋunhiyi guŋga'yunamiriwnhanydja walalanha bala wäŋalili dhä-ḏir'yunaramirrililina, ga ŋunhalana walala yukurra yurru nhinanydja galŋa-yätjthirrina, bitjanna liŋguna yukurra yurru. Ga walalanydja yurru ŋunhi ŋayaŋu-dhunupamirrinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhimalana gärri yukurra, walŋamirrililina wal'ŋu wäŋalili, ga ŋunhalayinydja walala yurru nhina galŋa-ŋamathirrina, goŋmirriyirrina dhikana, bitjanna liŋguna yurru, gupaḏalnha-wala yana.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja yukurrana yolŋu'-yulŋunhanydja marŋgikuŋala.
MAT 26:1 Yo, Djesu dhawar'yurrunana ŋuliŋuruyi marŋgikunhaŋurunydja, bala ŋayi bilyurruna ga waŋana ŋanapurrunhana, ḻundu'mirriŋunha walalanha nhanŋuway, bitjanna gam',
MAT 26:2 “Märrma'yirrinydja yurru munha, ŋunhiyinydja walu ŋunhiyina guyaŋinyarawu Ḻäy-yuḻkmaranharamirrina yäku. Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋarranha yurru wekamana miriŋuwalana goŋlili walalaŋgala, bala yurru walala ŋarranha ŋal'marama dharpaliliyamana,” bitjarra ŋayi Djesu ḻakaranhaminanydja.
MAT 26:3 Ga walala ŋurru'-ŋurruŋu ḏalkarra'mirri walala, ga wiripu mala ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala buku-ḻuŋ'maranhamina yukurrana ŋunhiliyi Ḻiya-ŋärra'mirriwala yolŋuwala wäŋaŋura, yäkuwala Gayapatjkala, bala waŋanhaminanydja walala yukurrana ŋunhi bitjanminana gam', “Ŋilimurru ŋanya gayulnha märrama ŋi?... bala bumana,” bitjarra. “Yurru ŋilimurru ŋanya yaka yurru djaw'yun ŋulinyaramirriyunydja Ḻäy-yuḻkmaranharamirriyunydja, liŋgu guḻku'walana maŋutjiŋura yolŋu'-yulŋuwala ŋilimurru ŋanya ŋuli biyakuyinydja djaw'yurru, walalanydja yurru maḏakarritjthirrina ŋilimurruŋgu ŋiniya.” Ga bitjarra walala ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu'-yulŋu waŋanhamina yukurrana.
MAT 26:6 Ga ŋulinyaramirriyu ŋayi Djesu yukurrana nhinananydja Bithini wäŋaŋura, yolŋuwalanydja yäkuwala Djäymangala wäŋaŋuranydja, ŋurikala yolŋuwala ŋunhi ŋayi burrpuymirri ŋäthili.
MAT 26:7 Ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu ḻukana ŋatha, bala ŋayinydja bäy miyalk marrtjina balayi ŋunhimalayi, withara ŋanya, ga gäŋalanydja ŋayi marrtjina buŋgan bäwny'tja, biyapulnha wal'ŋu ḻatju'na dhikana, yäku nät, yurru rrupiya-mäypamirrina, mel-wiḏi'na yana dhikana wal'ŋu. Ga dhunupana ŋayi ŋunhi ḻapmaraŋalanydja dhänydja dhuŋgunany'tja ŋurikiyi, bala rarryurrunana dhunupana muḻkurrlilina nhanukala Djesuwala.
MAT 26:8 Ga walalanydja ŋunhi nhäŋala wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu, bala maḏakarritjthinana nhanŋu, bala walala yukurrana waŋanhamina bitjanminana, “Nhäku ŋunha ŋayi yukurra djalkthundja ŋunhayi buŋgan bäwny'tja?
MAT 26:9 Ŋunhi ŋayi bini djalimdja wekanha ŋunhayi, ŋayi bini märranha rrupiyanydja ŋurukuyi bathalana, ga rrupiyanydja ŋayi bini wekanha ŋunhiyi ŋuruku ŋurruwuykkuna walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu. Yurru ŋayi ŋunhana warrkuḻumana yukurra yulŋunydja.” Ga bitjan warray walalanydja yukurra nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala waŋa.
MAT 26:10 Yurru ŋayinydja Djesunydja marŋgithina ŋanapurruŋgu ŋunhi nhaltjarra ŋanapurru yukurrana waŋanharamina, ḻakaranhamina ŋanya, bala ŋayi waŋana ŋanapurrunha bitjarrana, “Nhäku nhuma yukurra waŋa ŋanya yätjkumanydja, gupa-waŋanydja? Liŋgu ḻatju'kuŋalana dhuwalanydja ŋayi ŋarrakala djäma bitjarrayi.
MAT 26:11 Ŋunhayi ŋurruwuykmirrinydja yolŋu walala yurru yukurra bitjan warray liŋgu nhumalaŋgala dhiyala, nhuma yurru walalanha guŋga'yun bawala'mirriyu, yurru ŋarranydja yurru yaka warray nhumalaŋgala dhiyala bitjan liŋgu.
MAT 26:12 Dhiyaŋunydjayi dhäykayu guŋga'yurrunana ŋarranha, ga djäma ŋayi mirithirrina wal'ŋu ŋamakurru. Dhuwalayinydja ŋayi ŋunhi buŋgan bäwny'tja rarryurruna ŋarrakala ŋäthilimirriyaŋalana, ŋathil'yurruna ŋurikina ŋunhi ŋarranha walala yurru moluliliyama.
MAT 26:13 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Dhuwalanydja yurru manymak dhäwu' ŋarrakalaŋuwuy marrtji buku-ḻiw'maramana wäŋakurru malaŋukurru, ga bawala'mirriŋura wäŋaŋura ŋunhi yolŋu walala yurru ḻakaranhamirri ŋarranha, bala walala yurru guyaŋirrina roŋiyirri dhuwalayi miyalknhanydja, ŋunhi nhaltjarra ŋayi djäma ḻatju' yana wal'ŋu ŋarrakala.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ŋanapurruŋgala ḻakaraŋalanydja.
MAT 26:14 Yo, ŋulinyaramirriyunydja Djesu ga ŋanapurru nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala nhina yukurra waŋganyŋurana, yurru ŋayinydja waŋganydja yolŋu ŋanapurruŋgala malaŋuru marrtji gayulnha winya'yun, Djudatj-Gariyattja. Marrtjinydja ŋayi bala ŋunhi, withiyandja ŋunhina walalanha ŋurru'-ŋurruŋunha ḏalkarra'mirrinhana.
MAT 26:15 Bala ŋayi waŋanydja bitjanna, “Way walala! Nhä dhika nhuma yurru wekamanydja ŋarraku, ŋunhi ŋarra yurru ŋanya Djesunhanydja wekama goŋlilinydja nhumalaŋgala?” Bala walala ŋunhi rrupiyanydja märraŋalana, bala bothurruna marrtjina, yana liŋgu ga 30-yinana ŋaraka rrupiyanydja, bala ŋanya wekaŋalana Djudatjnha.
MAT 26:16 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi Djudatjthu birrka'yurruna dhukarrnha, wanhawitjan ŋayi yurru wekama ŋanya Djesunha goŋlili walalaŋgala.
MAT 26:17 Yo, ŋunhiyi guyaŋinyaramirrinydja walu liŋguna bunanana ŋurikinydja ŋathawu ḻukanharawu Ruwaŋga'kunharamiriwwunydja, bala ŋanapurru nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina bala Djesuwalana, bala waŋana ŋanya bitjarra gam', “Way Garray. Wanhami dhika ŋilimurru yurru ŋunhiyi ŋatha Ḻäy-yuḻkmaranharamirrinydja ḻuka? Wanhaka ŋanapurru yurru ŋäthilimirriyama wäŋanydja?” bitjarra.
MAT 26:18 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Marrtjiya bala Djurutjalamlili, ga nhäma nhuma yurru waŋganynha yolŋunha ḏarramunha, bala nhuma yurru waŋa ŋurikala yolŋuwala bitjanna, ‘Bitjarra ŋunha Marŋgikunharamirrinydja waŋana, “Walunydja ŋarraku liŋguna dhuwala bunana. Wanhaka dhika wäŋa dhaḻakarr ŋanapurruŋgu, ŋanapurru ḻuka yurru Ḻäy-yuḻkmaranhamirrinydja ŋatha dhiyala nhokala wäŋaŋura.” ’”
MAT 26:19 Bala walala ŋunhi marrtjinanydja ga maḻŋ'maraŋalana ŋunhi wäŋanydja, bala djämana yukurrana ŋäthilimirriyaŋalana ŋathana ŋunhiliyina, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi nhaltjarra Djesuyu walalaŋgala ḻakaraŋala.
MAT 26:20 Ga ŋunhi ŋayi marrtjina wäŋanydja munhakuyina, bala ŋayi Djesunydja ga nhanŋu ŋunhi 12 ḻundu'mirriŋu walala marrtjinana balayi.
MAT 26:21 Ga ŋunhi ŋanapurru marrtjina ḻukananydja ŋathanydja, bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Dhiyalaminydja gay miṯtjiŋura dhuwala ŋilimurru yukurra nhina ga ḻuka, waŋganydhunydja yurru ŋarranha mel-wamana, bala wekama miriŋuwalana goŋlili,” bitjarra.
MAT 26:22 Bala ŋanapurru ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja walala nhanŋu galŋa-yätjthinana wirrkina, bala ŋanapurru yukurrana dhä-wirrka'yunminana waŋana bitjarra, “Yol dhika yulŋunydja Garray?... ŋarra? Yaka ŋarranydja yurru nhuna bitjandhiyi.” Bitja'-bitjarrana ŋanapurru marrtjina.
MAT 26:23 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Waŋganydhunydja yurru dhipuŋuru miṯtjiŋuru nhumalaŋgala ŋatha ḻupmarama banikin'lili, rrambaŋi ŋilinyu maṉḏa. Ŋunhiyina yolŋunydja ŋayina yurru ŋarranha mel-wamanydja.
MAT 26:24 Yuwalk yana dhuwala yulŋunydja, ŋunhi yurru Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja rakunydhirri, bitjan yana liŋgu ŋunhi nhaltjan yukurra djorra'yu ḻakarama ŋanya ŋäthili, yurru bathala marinydja yurru ŋurikiyinydja ŋunhi ŋayi yurru ŋarranha wekama bitjandhiyi. Manymak warray ŋunhi ŋurikiyi yolŋuwunydja, ŋunhi ŋayi bini yakanydja dhawal-wuyaŋinya.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
MAT 26:25 Ga ŋayinydja Djudatjtja, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi ŋurru-nherrara wekanharawu nhanŋu Djesuwu waŋana bitjarra yana liŋgu dhäruk, “Garray, yol dhika yolŋunydja? Yaka ŋarranydja ŋiniya?” bitjarra. Bala ŋayi Djesunydja waŋana nhanukala bitjarrana, “Dhuwalina liŋgu nhe yukurra waŋa,” bitjarra.
MAT 26:26 Yo, baḏak yana ŋanapurru ḻukananydja ŋathanydja marrtjina, bala ŋayi Djesuyu märraŋalana ŋathanydja, buku-wekaŋala Gunhu'nhanydja, bala bakmaraŋalana, bala wekaŋalanydja waŋana bitjarrana ḻakaraŋala, “Ŋay', märraŋana ga ḻukiyana. Dhuwalana ŋarra rumbalnydja.”
MAT 26:27 Ga bitjarrayi bili ŋayi weyikany'tja märraŋala, bala buku-wekaŋala Gunhu'nha, bala ŋayi wekaŋalana ŋanapurruŋgu bitjarrana, “Ŋay' ḻukiyana, bukmakthuna nhuma yana.
MAT 26:28 Dhuwalanydja ŋarra maŋgu'na. Dhiyaŋuyi gulaŋdhu ŋarrakalanydja yurru bitjan ḏälkumana Gunhu'wunydja dhawu'-nherraṉara, liŋgu ŋarranydja gulaŋ yurru waṉḏirri buwayakkunharawu yätjku malaŋuwu, guḻku'wu yolŋu'-yulŋuwu walŋakunharawu.
MAT 26:29 Dhuwalanydja ŋarra nhumalaŋgu yurru ḻakaramana. Yakana ŋarra yurru biyapulnydja ḻuka weyika borum dhuwalayi, ga bäy yurru-u-u, ga ḻuka ŋarra yurru yuṯanydja wal'ŋu weyika borum Bäpa'mirriŋuwalana ŋarrakalaŋuwala ŋunhalana Romŋura, ŋunhi ŋayi yurru maḻŋ'thunna warraŋulyirrina wal'ŋu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja ŋunhi.
MAT 26:30 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋathaŋurunydja ŋanapurru manikaynha miyamara, bala marrtjinana-wala yana ŋunhimalayina bukulili Woliplilina yäkulili.
MAT 26:31 Yo, marrtjinydja ŋanapurru yukurra, wäŋgamanydja bala dhukarrkurruna, Djesu ga ŋanapurru ḻundu'mirriŋu walala nhanŋu, bala ŋayinydja waŋa ŋunhili gatjaḻŋura Djesunydja bitjanna, “Gäthuranydja dhuwala dhiyaŋunydja munhayu, nhumanydja yurru ŋarranha ganan warrpam'thun gundupuma, liŋgu dhuwalayinydja yukurra ḻakarama dhäruk ŋunha djorra'yu ŋäthili yana, waŋa yukurra bitjan, ‘Walala yurru djäkamirrinhanydja buma murrkay'kumana, bala walalanydja yurru nhanŋu ŋunhi wäyindja malanha gundupuma barrkuwatjthirrina winya'-winyayunna.’
MAT 26:32 Yo, dhuwalanydja ŋarra yurru burakirrina rakunyguna, ga ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋarra boŋguŋu walŋathinydja, ŋarranydja boŋguŋu marrtji Galalililina, ŋathil'yurruna nhumalaŋgala, ga ŋunhalana nhuma boŋguŋu biyapulnydja waŋgany-manapanmi ŋarrakala.”
MAT 26:33 Ga ŋayinydja Betanydja gonha waŋa bitjan warray, “Yaka ŋarranydja boŋguŋu nhuna gonha'yurru. Dhiyaŋu mak wiripu-guḻku'yu nhuna boŋguŋu gonha'yurrunydja, yurru ŋarranydja yaka warray yurru nhuna ganan.”
MAT 26:34 Ga ŋayi Djesunydja bilyun, ga waŋa ŋanya Betanha bitjanna, “Märr-yuwalk ŋarra nhuŋu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Gäthuranydja munhaku dhiyaŋunydja, nhenydja yurru buku-ḻurrkun'mirri dhumbal'yun ḻakaranhamirri ŋarraku, yurruna ŋayi yurru gurrwawunydja waŋa djaḏaw'yunarayunydja.”
MAT 26:35 Ga ŋayinydja biyapul Betanydja waŋana buku-ḏuwaṯthurruna bitjarra, “Yakana ŋarranydja nhuŋu yurru dhumbal'yun yukurra. Bäy warray ŋarranha walala yurru bumanydja ŋunhi, yurru ŋarranydja yurru rakunydhirri yana nhokala, rrambaŋi ŋali.” Ga biyapul ŋanapurru bukmaknha waŋa bitjandhi liŋgu yana dhäruk, “Yaka warray ŋarranydja yurru waṉḏirri nhokala. Ŋarranydja yurru rakunydhirri, manapa ŋali maṉḏa yana,” bitjan.
MAT 26:36 Wäŋgamanydja ŋanapurru marrtji bala-a-a, ga wäŋanydja mulka ŋunhiyi Gitjamaninydja yäku, bala ŋayi Djesuyunydja waŋa ŋanapurrunha bitjanna, “Nhiniya walala dhiyala, galkurra ŋarraku. Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji ga bukumirriyama ŋunhala bala,” bitjan.
MAT 26:37 Bala ŋayi garr'yun Betanha, ga märrma'nha wäwa'manydjinha maṉḏanha Djayimnha ga Djonnha, gäthu'mirriŋunha maṉḏanha Djipitiwu, bala walala marrtji wäŋgamana bala. Ga ŋunhalanydja ŋayi Djesu ŋayaŋu-warr'yunna mirithirrina dhikana, ŋoy-warrina ŋayi,
MAT 26:38 bala ŋayi waŋa ḻakaranhamirri walalaŋgala bitjanna, “Ŋayaŋunydja ŋarra dhuwala wirrkina wal'ŋu ŋonuŋdhinana, ṉiṉ'-ṉiṉmaramana marrtji bala ŋarranha dhuwala. Nhiniya nhumanydja dhiyala, ga nhäŋa yukirriya, bämara ŋarraku bira'yurra,” bitjan.
MAT 26:39 Bala ŋayi marrtjina yarrkthurrunana bala ŋuliŋurunydja, ŋayipina gänana, bala yana ŋayi ŋurrkamirrina munatha'lilina. Bala ŋayi yukurra waŋa bukumirriyamana bitjanna gam', “Bäpa gay' ŋarraku Mäḻu, yakana nhuŋunydja ḏäl nhäku malaŋuwu djämawu. Ḏälnha dhuwala ŋarraku yulŋunydja mirithirrina, ŋonuŋnha wal'ŋu. Ŋarranydja djäl, nhe yurru bilmaraŋa dhuwalayi galŋa-ŋonuŋgunharamirri rom, ga djaw'yurrana ŋarrakala. Yurru nhuŋuway ŋarra yurru märrwu malthundja, yaka ŋarrakuwaynydja märrwu,” bitjanna ŋayi Djesu yukurra bukumirriyamanydja.
MAT 26:40 Ga ŋuliŋuruyinydja bukumirriyanharaŋurunydja bala ŋayi gaŋgathirrina, bala marrtjina bala, ga dharr-way nhäma walalanhanydja yakurrlili warray, walala marrtji ŋorra'-ŋurra. Bala ŋayi waŋa Betawalanydja bitjanna, “Yaka warray nhuma yukurra dhuwala bira'yundja?... Märr-gurriri yana nhuma yurru bira'yun yukurra, marrparaŋ'kuma ŋarranha?
MAT 26:41 Bira'yurrana walala, ga bukumirriyaŋa muka yulŋunydja, märr nhuma yurru yaka muka galkirrinydja ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋi walamaranharamirriyunydja mokuyyu nhumalanha gur'yunna. Liŋgu ŋayaŋunydja nhuŋu djälnydja, nhe yurru dhärra yana ŋarrakala wuṉḏaŋarryirri, yurru galŋanydja dhuwali nhuŋu ganydjarrmiriwnha yalŋgi'na,” bitjanna ŋayi Djesu yukurra waŋanydja.
MAT 26:42 Bala ŋayi biyapul roŋiyirri balayi ŋunhimalayi dharapullili, ga biyapul ŋayi bukumirriyama yukurra bitjan gam', “Bäpa, ŋuli nhe yurru yakanydja bilmarama ga djaw'yun ŋarrakala dhuwalayi galŋa-ŋonuŋdhinyaramirrinydja rom, ŋarranydja yurru mukthunna yana märramana, bala liŋguna, märr yurru ŋarranydja märrwu malthunna-wala yana nhuŋuwaynha.”
MAT 26:43 Ga roŋiyirri ŋayi beŋuru, ga nhäma walalanha nhanŋuway ŋunhi ḻundu'mirriŋunha walalanha yakurrlili yana, liŋgu walalanha ŋunhi yakurryuna monyguŋala.
MAT 26:44 Ga biyapul ŋayi balayi roŋiyirri, gonha'yundhi walalanha, ga biyapul ŋayi bukumirriyama ŋunhiyi yana liŋgu dhäruk, bitjan ŋayi ŋäthili yukurra waŋa, bitjan gam', “Bäpa, nhuŋuwaynha ŋarra yurru märrwu malthundja-wala,” bitjanna ŋayi yukurra bukumirriyamanydja Djesu.
MAT 26:45 Ga biyapul ŋayi roŋiyirri balayi walalaŋgala, ga waŋa bitjan, “Baḏak nhuma yukurra dhuwala ŋorra'-ŋurra yulŋunydja? Liŋguna dhuwala ŋarraku bunanana walunydja. Dhuwalana gay' nhäŋana walala, ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja ḏarramuyu wekama yätjmirriwalana goŋlili ŋarranha, yolŋu'-yulŋuwala.
MAT 26:46 Ma' ḏurryurrana walala, ŋilimurru marrtjina. Dhuwalana ŋayi yolŋunydja, liŋguna bunana,” bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
MAT 26:47 Ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayi yukurrana Djesuyunydja baḏak muka yana waŋana walalanha, bala ŋayinydja gonha ḏarramu Djudatjtja yäku marrtji bala, ga bur-way buna nhanŋu, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydja ḏarramu galkiwuy ḻundu'mirriŋuna yana nhanŋu Djesuwu, yurru bunanydja ŋayi ŋunhi guḻku'walaŋumirrina miriŋuwalaŋumirri, walala marrtjina wäŋgaŋalanydja goŋ-mandjawakmirri walala ga goŋ-birku'mirri, liŋgu walala ŋunhi djuy'yunaranydja Ŋurruŋumirriwuŋu wal'ŋu Ḏalkarra'mirriwuŋu walalaŋguŋu ga wiripu-guḻku'wuŋu ŋurru'-ŋurruŋuwuŋu yolŋu'-yulŋuwuŋu.
MAT 26:48 Yurru ŋayi ŋunhi Djudatjthu ŋäthilinydja waŋana walalanha bitjarra gam', “Nhämanydja nhuma yurru ŋarranha bitjanara gam', ŋarra yurru ŋanya wälkuma ŋäthilinydja, ŋunhiyinydja ŋarra yurru ḻakaramana ŋanya nhumalaŋgu. Bala nhuma yurru ŋanya mulkana,” bitjarra.
MAT 26:49 Ga ŋunhi ŋayi Djudatj bunananydja, bala dhunupana yana ŋayi marrtjinanydja nhanukalana Djesuwalana, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Way Garray,” bala yana dhunupana wälkuŋalana ŋanya.
MAT 26:50 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala nhanŋu waŋana bitjarra, “Ḻundu ŋarraku, djämana nhe yurru, nhäku nhe dhuwala marrtjina lili,” bitjarra. Bala walala marrtjinanydja, bala mulkanana ŋanya Djesunha baṯ-gay.
MAT 26:51 Bala dhunupana yana nhanukala waŋganydhunydja ḻundu'mirriŋuyu djawarr'yurruna mandjawaknha, bala wutthurruna waŋganynhanydja ḏarramunha, mäkiri'na djatthurruna, yurru ŋunhiyinydja ḏarramunha ŋayi djatthurruna djämamirrinha Ḻiya-ŋärra'mirriwuna yolŋuwu wal'ŋu.
MAT 26:52 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Way, gurrunharrana dhuwali mandjawaktja. Ŋunhi ŋuli yolŋuyu dhawaṯmarama mandjawaktja, ŋayinydja yurru ŋunhi yolŋu burakirriyi mandjawakthu.
MAT 26:53 Nhumanydja dhuwala yukurra guyaŋirri ŋarranhanydja yana bini ŋarra ganydjarrmiriw ŋiniya? Ŋuli ŋarra djälnydja, ŋarra bini ŋäŋ'thunna ŋarrakuway Bäpanha, bala ŋayi ŋuli djuy'yurru yana ŋarrakala guḻku'nha wal'ŋu djiwarr'wuynha yolŋu'-yulŋunha, nhämunha'nha miṯtjinha, walala ŋuli ŋarraku djäka, gunganhamaraŋu ŋarranha.
MAT 26:54 Yurru yaka ŋarra dhiyakuyi yurru ŋäŋ'thundja, liŋgu ŋäthili yana yukurra ḻakarama djorra'yunydja ŋarranha, walala yurru buma ŋarranha murrkay'kuma. Ga yuwalknha wal'ŋu yurru dhuwala maḻŋ'thundja.”
MAT 26:55 Bala ŋayi Djesu ŋuliŋurunydja bilyun ga waŋa miṯtjiwalana bitjanna, “Nhäku warray nhuma gäŋala mandjawaktja ga birkuny'tja mulkanharawunydja yana ŋarraku? Nhä dhika ŋarra?... barrari-wukunhamirri yolŋunydja?... balanyara bitjan manaŋgan yolŋu ŋarra? Bitjan warray liŋgu ŋarra ŋuli walu-ŋupan dhuwala nhinanydja ŋunhala Gunhu'wala Buṉbuŋuranydja, marŋgikuma yolŋu'-yulŋunhanydja, yurru yaka warray nhuma ŋunhi ŋulinyaramirriyunydja marrtji ga mulka ŋarranha.
MAT 26:56 Yo, dhuwalayinydja maḻŋ'thurrunana bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋäthili yukurrana dhäwu'-gänharamirriyu walalay yolŋu'-yulŋuyu wukirri Djorra'lili ḻakaraŋala, liŋgu ḻakaraŋalanydja walala yukurrana ŋunhi yuwalkkuŋala yana.” Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋana ḻakaraŋalanydja yukurrana. Bala walala bukmakthu yana nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay gonha'yurrunana ŋanya, bala gundupuŋalana.
MAT 26:57 Ga ŋuliŋurunydja ŋunhi walala mulkana ŋanya Djesunha, djunamana gäŋala ŋurikala Ḻiya-ŋärra'mirriwalana yolŋuwala wäŋalili, ga bukmak ŋunhi Rom-marŋgikunharamirri walala ga wiripu-guḻku' ŋurru'-ŋurruŋu ḻuŋ'thurrunana waŋgany-manapanminana marrtjina ŋunhimalayina wäŋalili.
MAT 26:58 Yo, gäŋalanydja walala Djesunhanydja ŋunhimalayina wäŋalili, ga ŋayi Betanydja malthun marrtji walalaŋgu bala, yurru be-e-e dhuḏikurru barrku. Marrtjinydja bala ŋayi Beta, ga djuḏup-gay gärri ŋunhimalayina wäŋalili, yurru ŋayi nhinanydja-dharra ŋunhi miriŋuwalana walalaŋgala djäkamirriwalana yolŋu'-yulŋuwala, bala ŋayi galkunna nhina nhämana, nhaltjan yurru walala ŋanya ŋunhi Djesunha.
MAT 26:59 Ga ŋunhili djinawa buṉbuŋuranydja Djesunydja yukurra dhärra gumurrŋurana walalaŋgala ŋurru'-ŋurruŋuwala ḏalkarra'mirriwala ga bukmakkala ŋurru'-ŋurruŋuwala yolŋuwala walalaŋgala. Yo, dhiyaŋuyinydja yolŋuyu walalay yukurra dhä-wirrka'yun yolŋu'-yulŋunhana buku-ḏuwaṯthun, märr yurru walala maḻŋ'marama ŋula yätj dhäwu' Djesuwalaŋuwuy, märr walala buma ŋanya yurru murrkay'nha. Yo, guḻku' yolŋu walala yukurrana waŋana ḻakaraŋala ŋanya Djesunha, walala yukurrana ḻakaraŋalanydja wiripuna ga wiripuna dhäwu', yurru yakana dhunupanydja ga yuwalktja. Bala ŋuliŋurunydja, märrma'na ḏarramu maṉḏa gaŋgathina, bala marrtjina bala, ga djingar-way djingaryurruna,
MAT 26:61 bala waŋana bitjarrana gam', “Dhuwalanydja gay' ḏarramu waŋana ḻakaranhamina bitjarra, ‘Ŋarranydja yurru dhuwala bak-bakmaramana Gunhu'wu Buṉbunydja muṉguykumana, ga balayi biyapul ŋarra yurru ḻurrkun'thunydja munhayu dhuḻ'yundhi dhuwalayi wäŋa.’”
MAT 26:62 Bala ŋayina ŋuliŋurunydja gaŋgathina Ḻiya-ŋärra'mirrina wal'ŋu yolŋu, bala waŋana bitjarrana gam' Djesunha, “Ŋäkula muka nhe maṉḏanha ŋunhi yulŋunydja?... nhaltjarra maṉḏa ḻakaraŋala? Wanhana balaŋu dhäruk nhuŋu buku-ruŋinyarawuynydja?”
MAT 26:63 Yurru Djesunydja yana yukurrana dhärrana mukthurrunana, yakana waŋana bala. Bala ŋayi ŋuriŋiyi Ḻiya-ŋärra'mirriyu ḏarramuyu waŋana ŋanya bitjarra gam', “Ŋarranydja nhuna yukurra dhuwala waŋa Godkalana yäkuyu, ŋurikalana ŋunhi ŋayi walŋa-ḏikṯiktja. Ma' ḻakaraŋana ŋanapurruŋgala. Yol dhuwala nhe yolŋunydja?... Ŋunhi dhawu'mirriyanhara Christ?... Gäthu'mirriŋu Godku?”
MAT 26:64 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Dhuwalina liŋgu nhe yukurra ḻakarama. Ga ŋarra ḻakaramana yukurra nhumalaŋgu dhuwalana gam': Dhipuŋurunydja dhurrwaraŋuru nhuma yurru nhäma Gäthu'mirriŋunhanydja Yolŋunha, ŋarra yurru yukurra nhinana ŋurruḏawalaŋuna wal'ŋu, gali'ŋura Gunhu'walanydja ŋunhalanydja yurru, nhanukalana ganydjarryu, ga bitjanarayi nhuma yurru nhämanydja ŋarranha, ŋarra yurru marrtji yukurra lili maŋangurru beŋuru djiwarr'ŋurunydja,” bitjarra Djesu yukurrana ḻakaranhaminanydja.
MAT 26:65 Bala ŋayinydja dharrana ŋunhi Ḻiya'-ŋärra'mirrinydja yolŋu ŋoy warray dhärrana ŋuriŋiyi dhärukthu, bala girri' warray nhanŋuway barr'maraŋala, bala waŋana wirrkina yatjurruna bitjarrana, “Warku'yurrunana ŋayi dhuwalanydja Godnhana. Yakana ŋanya ŋilimurru yurru ŋula yolthu walalay biyapulnydja ḻakaranhamirri, liŋgu dhuwala ŋilimurru bukmakthuna ŋäkulanydja ŋanya ḻakaranhaminyarawuynydja, ŋunha ŋayi yukurrana Godnha yäku warku'yurruna.
MAT 26:66 Bay' nhaltjanna nhumanydja yukurra guyaŋirri nhanŋu?” bitjarra. “Yätjnha dhuwalayinydja yolŋu,” bitjarra walalanydja waŋana, bukmak yana. “Yätjnha dhuwali ŋayi yolŋunydja. Rakunydhirrina yana ŋayi yurru,” bitjarra walala yukurrana ḻakaranhaminanydja ŋanya Djesunha.
MAT 26:67 Bala walala yukurrana ŋuliŋurunydja dhupthurrunana bukuna ŋanya Djesunha, bala bartjunmaraŋalana. Bala walala wakalkuŋalana ŋanya yukurrana bitjarrana,
MAT 26:68 “Nhenydja dhuwala be muka Dhawu'mirriyanhara ŋiniya? Ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala, yolthu nhuna wutthurrunanydja?” Ga bitjarra walala yukurrana warku'yurrunanydja ŋanya Djesunha.
MAT 26:69 Ga ŋunhili warraŋulnydja ŋunhiliyi bala'ŋura, Betanydja yukurra baḏak yana nhina walalaŋgala, bala ŋayi waŋganydja djämamirri miyalk marrtji bala, ga dharr-way nhäma ŋanya Betanha, bala waŋa bitjanna, “Way, nhenydja dhuwala ḻundu'mirriŋu ŋunhi Djesuwu warray, ŋuriki warray Galaliwuywu warray yolŋuwu.”
MAT 26:70 Yurru ŋayinydja Betanydja dhumbal'yunna nhanŋu, ga waŋa bitjan warray, “Yakana ŋarra dhuwala marŋgi dhärukku nhuŋu, nhaltjan nhe yukurra waŋanydja dhuwala.”
MAT 26:71 Bala ŋayi gaŋgathirrinydja, bala dhawaṯthunna marrtji. Marrtjinydja bala ŋayi Beta yaka weyin, bala ŋayinydja wiripuŋuyuna miyalkthu nhäma ŋanya, bala ḻakarama wiripu-guḻku'walana yolŋu'-yulŋuwala bitjan, “Ŋunhaŋga nhanŋu wiripunydja malthunaramirri Djesuwu, ŋurikiyi Natjurippuywu.”
MAT 26:72 Ga ŋayinydja biyapul Betanydja dhumbal'yun nhanŋu Djesuwu, wirrkina wal'ŋu, bitjanna gam' waŋa, “Yakana ŋarra dhuwala marŋgi ŋurikiyinydja ḏarramuwu, yakana,” bitjan.
MAT 26:73 Ga märr-gurriri ŋayi nhina Beta, bala walalanydja wiripu-guḻku'na ḏarramuwurru buna nhanŋu, bala waŋa bitjanna, “Nheŋga dhuwala wiripunydja nhanŋu ŋunhi ŋiniya?... liŋgu ŋarra yukurra dharaŋan muka nhuna rirrakay dhuwali, ŋurukuy muka nhe,” bitjan.
MAT 26:74 Bala ŋayi Betanydja waŋa bitjanna gam', “Yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakarama, Gunhu'wala yäkukurru. Yaka ŋarra marŋgi ŋurikiyinydja yolŋuwu,” bitjanna ŋayi biyapulnydja Beta waŋa dhumbal'yun nhanŋu Djesuwu. Ga dhunupana yana ŋunhi gurrwawunydja waŋanana.
MAT 26:75 Bala ŋayi Betayunydja dhunupana yana guyaŋinana dhäruknha ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayi nhaltjarra ḻakaraŋala nhanukala ŋäthili, bitjarra gam', “Nhe yurru dhumbal'yundja ŋarraku ḻurrkun'mirri, yurruna ŋunhi yurru gurrwawu waŋa djaḏaw'yunarayu.” Ga dhunupana ŋayi Betanydja dhawaṯthurrunana, bala ŋäthinana dhikana wirrkina wal'ŋu murruy'-murruyyurrunana.
MAT 27:1 Yo, djaḏaw'yunarayunydja, munhakumirriŋga yana, walalanydja yukurrana ŋulinyaramirriyu waŋanhaminana ŋurru'-ŋurruŋu ŋunhi yolŋu'-yulŋu ḏalkarra'mirri walala ga wiripu-guḻku' ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala, waŋanhaminanydja walala yukurrana ŋunhiyi ŋupanminanydja-a-a, nhaltjan walala yurru ŋanya buma ŋunhiyi Djesunha, wanhawitjan.
MAT 27:2 Bala walala ŋanya ḏapmaraŋalana raki'yuna ŋopurrnha maṉḏanha, bala gäŋala djunamana ŋurikalana ŋurruŋuwala yolŋuwala yäkuwala Baylatkalana, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Baylattja yäku Rawumbuynha buŋgawa ŋurikiyina wäŋawu. Yo, gäŋalanydja walala ŋanya bala-a-a, ga dhurr-way wekaŋalana Baylatkalana goŋlili, märr yurru ŋayina ŋanya wekamanydja bunharawunydja.
MAT 27:3 Ga ŋayinydja ŋunhi yolŋuyu Djudatjthunydja ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋanya Djesunha walalaŋgala goŋlili ŋäthili, ŋäkulana ŋayi Djesunha ŋunhi walala ŋanya wekaŋala ŋurikalayi Baylatkala bunharawu murrkay'kunharawuna, bala wirrkina ŋayi galŋa-yätjthinanydja, bala ŋayi ŋanydjaḻa'yurruna ŋuliŋurunydja. Dhunupana ŋayi ŋunhi waṉḏinanydja, bala wekaŋalana roŋinyamaraŋalana ŋunhi 30nydja malanha ŋaraka rrupiya ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwalana walalaŋgala bitjarrana,
MAT 27:4 “Ŋay', dhuwalana ŋunhi nhumalaŋgu rrupiyanydja. Ŋarrapi dhuwala dhuwurr-yätjtja wal'ŋu, ŋunhi ŋarra Djesunha wekaŋala nhumalaŋgala goŋlili. Nhäkuna nhuma yurru ŋanya bumanydja? Ŋayinydja ŋunhi yaka warray ŋula djäma yätj.” Ga walalanydja ŋunhi waŋana buku-ruŋiyinmaraŋala bitjarrana, “Yakana ŋanapurru yukurra dhuwala warwuyun dhiyakiyinydja. Nhuŋuwaynha warwu dhuwaliyinydja yana.”
MAT 27:5 Bala ŋayi Djudatjthu warrkuluŋalana ŋunhiyi rrupiyanydja ŋunhimalana Godkalana Buṉbulili, bala waṉḏina dhawaṯthurrunana, yana liŋgu-u-u ga bukuŋurana, ŋunhilina ŋayi mayaŋdja-ḏapmaranhamina raki'yuna, bala ŋurrkanhaminana, bala rakunydhinana.
MAT 27:6 Ga ŋunhalanydja walalanydja ŋunhi buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja Buṉbuŋura märraŋalana ŋunhiyi rrupiyanydja, ŋunhi ŋayi Djudatjthu warrkuluŋala, bala walala bitjanminana waŋanhamina, “Nhaltjanna ŋilimurru yurru dhuwala rrupiyanydja? Yakana ŋilimurruŋgu dhunupa ŋilimurru yurru wekama waŋgany-manapandja wiripuŋuwalanydja rrupiyalili dhiyaku Godkalaŋuwunydja Buṉbuwu, liŋgu dhiyaŋuyinydja ŋunhi rrupiyayu wuŋili'yurruna muka maŋgu ŋunhi yolŋunha,” bitjarra.
MAT 27:7 Bala walala waŋanhaminana yukurrana-a-a, bala waŋana bitjarrana, “Way, ŋilimurru dhiyaŋunydja rrupiyayu yurru märrama ŋunhayinayi ŋi', munatha' wäŋa yäku ‘Dholu-warkthunaramirriwuna yolŋuwu wäŋa’, ŋilimurru yurru bäyim ŋunhayina wäŋa, märr ŋunhimalayina ŋilimurru yurru dholkuma yukurra mulku'-mulkurunhanydja yolŋu'-yulŋunha.”
MAT 27:8 Bala walala märraŋalana ŋunhiyi wäŋanydja bäyim ŋuriŋiyina rrupiyayu. Ga dhiyaŋunydja-wala yolŋu'-yulŋuyu yukurra baḏak yäku-ḻakarama ŋunhiyi wäŋanha ‘Gulaŋnha wäŋa’ bitjan.
MAT 27:9 Yo, ŋäthilinydja be baman'tja yukurrana dhäwu'-gänharamirriyu yolŋuyu Djirimayayu yäkuyu ḻakaraŋalayi dhuwalayi, ŋunhi ŋayi waŋana wukirrinydja bitjarra, “Walala märraŋala ŋunhiyi rrupiya 30 ŋaraka malanha, ŋunhi yana liŋgu ŋupanayŋu ŋunhi walala yukurrana yolŋu'-yulŋu Yitjuralpuyŋu ḻakaranhaminanydja ŋäthilinydja bitjanmina, ‘Ŋilimurru yurru wekama 30 ŋarakanydja rrupiyanydja ŋurikiyi yolŋuwunydja ŋi', bäyimdja ŋanya.’
MAT 27:10 Yo, walala märraŋalanydja ŋunhiyi rrupiyanydja, bala wuŋili'yurruna ŋunhiyina Dholu-warkthunaramirriwuna yolŋuwu wäŋa, bitjarra yana liŋgu bitjarra Garrayyu ŋarraku ḻakaraŋala ŋayipi.” Bitjarra ŋayi yukurrana ḻakaraŋala ŋäthilinydja Djirimayayu, ga yuwalknha dhuwalayi maḻŋ'thurrunanydja warraŋulnha.
MAT 27:11 Yo, Djesunydja yukurra ŋunhiliyina djingaryun ŋurikalana gumurrŋura buŋgawawalana wal'ŋu Baylatkalana, ga ŋuriŋi buŋgawayu ŋanya dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Way, nhä muka dhuwala nhe yulŋunydja?... Ŋurruḏawalaŋu buŋgawa Djuwsku malawu?” Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Dhuwali liŋgu nhe yukurra ḻakarama.”
MAT 27:12 Ga walalanydja ŋunhi ḏalkarra'mirriyunydja walalay ga wiripu-guḻku'yunydja ŋurru'-ŋurruŋuyu ḻakaraŋala yukurrana djawukinana yätjpuynha be djämawuy nhanukalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuynydja. Yurru ŋayinydja yukurrana Djesunydja mukthurrunana djingaryurruna; yakana waŋana ŋula waŋgany dhäruk.
MAT 27:13 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja waŋana bala ŋanya bitjarra, “Way, ŋäma muka nhe yukurra walalanha ŋunha yolŋunydja?... ŋunha walala yukurra ḻakaranhamirri nhuna yätjnha be nhe,” bitjarra.
MAT 27:14 Yurru ŋayinydja yakana ŋula waŋgany dhäruk buku-ruŋinyamaraŋala. Bala ŋayi Baylatthunydja nhäŋalana yukurrana yana, maŋmaŋdhurrunana nhanŋu.
MAT 27:15 Ga bitjana liŋgu Ḻäy-yuḻkmaranhamirriyunydja ŋuriŋi guyaŋinyaramirriyunydja waluyu, ŋayi ŋuli ŋurruŋuyu buŋgawayu Baylatthunydja dhawaṯmaranha yukurranha ḻoḻuŋuru waŋganynha yolŋunha dhuŋgarra-watjinya, yurru dhawaṯmaranhanydja ŋayi ŋuli ŋunhiyi bili yolŋunhanydja ŋunhi walala yolŋu'-yulŋuyu yukurrana ŋäŋ'thurruna ŋanya ŋunhiyi buŋgawanha ŋuriki yolŋuwu.
MAT 27:16 Yo, ga ŋulinyaramirriyunydjayi waŋgany yolŋu yukurrana gärrina ŋunhili ḻoḻuŋura yäku Barapatj, ga bukmak yolŋu walala marŋgi ŋurikiyinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yätj wal'ŋu mirithirri ŋunhiyi yolŋu.
MAT 27:17 Bala ŋulinyaramirriyunydja munhakumirri, yolŋu'-yulŋu marrtjina ḻuŋ'thurruna guḻku'na, bala dhärrana ḻiw'maraŋalana wäŋanhanydja ŋunhiyi, bala ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋuyunydja buŋgawayunydja Baylatthunydja dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarrana, “Way, yolnha dhika ŋarra yurru dhawaṯmaramanydja nhumalaŋgu? Ŋunha dhuwurr-yätjnha yolŋunha?... Barapatjnha?... bay' Djesunha ŋiniya?... ŋunhiyi ŋunhi ŋayi yäku Christ.”
MAT 27:18 Bitjarra ŋayi walalanha dhä-wirrka'yurrunanydja ŋuriŋiyi buŋgawayunydja, liŋgu ŋayi marŋgithina walalaŋgu ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala ŋanya wekaŋala nhanukala goŋlili Djesunha bunharawu murrkay'kunharawu, liŋgu walala mel-ḏi'yurruna ŋanya ŋunhi yulŋunydja.
MAT 27:19 Yo, ŋunhili djinawany'tja wäŋaŋura ŋayi buŋgawayu yukurrana dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha, bala ŋayi waŋganydhunydja yolŋuyu gäŋala dhäwu'na nhanukalaŋuwuŋu miyalkkuŋuna, nhanŋu ŋurikiyi buŋgawawu Baylatku, ga bitjarrana ŋunhiyi dhäwuny'tja ŋayi ḻakaraŋala, “Yaka buŋa ŋunhiyinhanydja yolŋunha. Ŋunhayinydja yolŋu ḻatju' wal'ŋu, dhuwurr-ŋamakurru yana, yaka ŋayi ŋula nhä djäma yätj. Yawungunydja munhaku ŋarra bukaway'yinya yätjnha wal'ŋu yana mirithirrina, barrarimirrina, liŋgu dhiyakuy ŋunhi nhe yurru ŋanya buma murrkay'kumana. Yaka ŋanya wekaŋa bunharawunydja,” bitjarrayi nhanukala dhäykayunydja dhäruktja djuy'yurruna.
MAT 27:20 Ga ŋunhala warraŋulnydja bala'ŋuranydja, walalanydja yukurrana ŋunhiyi ŋurru'-ŋurruŋunydja walala wäŋgaŋala dhaḻakarr-yarrpuŋalana yolŋu'-yulŋuwala, waŋana marrtjina bitjarrana, “Way, waŋanydja nhuma yurru ŋi?... ŋäŋ'thundja ŋanya dhawaṯmaranharawu Barapatjku yäkuwu, märr yurru ŋayi buma rakunygumanydja murrkayny'tja ga Djesunhana.” Bitjarra walala marrtjina waŋana yolŋu'-yulŋunhanydja.
MAT 27:21 Bala ŋayi buŋgawanydja gaŋgathina, dhawaṯthurrunanydja ŋayi bala'ŋurunydja, bala waŋana dhä-wirrka'yurrunana bitjarrana, “Way walala, dhuwalana maṉḏa yolŋunydja maṉḏa gay'. Yolnha ŋarra yurru yänanydja dhawaṯmarama nhumalaŋgu? Yolku nhumanydja ḏukṯuk?” Ga walalanydja waŋana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunydja bitjarrana bukmaktja, “Ŋanapurrunydja djäl Barapatjku,” bitjarra.
MAT 27:22 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja waŋana dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarrana, “Nhaltjanna ŋarra yurru dhika Djesunhanydja?... ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi yäku Christ?” Ga walalanydja waŋana dhä-rur'thurruna bitjarra, “Buŋana ŋanya yana, dhuḻ'yurrana dharpalilina ŋal'maraŋa.”
MAT 27:23 Ga ŋayi Baylattja waŋana bitjarra, “Nhäku warray? Nhä dhika ŋayi djäma yätjtja?” Ga walalanydja yatjunmina ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja, guḻku'thina warray, dhä-rur'thurrunana waŋana bitjarra, “Yana ŋal'maraŋana ŋanya dharpaliliyaŋana. Dharpaliliyaŋana ŋanya ŋal'maraŋa,” bitjarrana walala yukurrana yatjunminanydja.
MAT 27:24 Bala ŋayi ŋunhiyi buŋgawanydja Baylattja marŋgithinana walalaŋgu ŋurikiyi yolŋu'-yulŋuwunydja, yakana walala yurru djambi walalaŋguway walala ŋunhi ḻiyanydja, ga biyapul ŋayi beyaṉiyina ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu, walala nhanŋu bini ŋula marina djäma, walala bini bunharaminyana yukurranha. Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawayunydja märraŋala banikin'mirrina gapuna, yurru gäŋalanydja bala ŋayi, gap-gay nherrara, ga ŋunhilina gumurrŋurana bukmakkalana ŋayi goŋdja rurrwuyunmina ŋanyapinyay ŋayi, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala ḏarrtjalk warray. Ŋarranydja yaka goŋ-gulaŋmirri dhiyakuyi yolŋuwu. Nhumalaŋgunydja yurru buna dhä-ḏir'yunara dhiyakuyyinydja djämawuy, liŋgu nhumalaŋgala djälyu ŋayi yurru dhuwalayi yolŋu rakunydhirrinydja, yaka ŋarrakalanydja djälyu.”
MAT 27:25 Ga walala ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja guḻkuny'tja waŋana bala buku-wakmaraŋala nhanŋu bitjarra, “Yo, manymaknha. Ŋanapurrunydja yurru dhä-ḏir'yunara märrama bunharawuy nhanukalaŋuwuynydja, ŋanapurruway ga yumurrku'yu ŋanapurruŋgala.”
MAT 27:26 Bala ŋayi Baylatthunydja ŋuriŋi buŋgawayunydja dhawaṯmaraŋala ŋanyana Barapatjnhana, rom-yätjnhana ŋunhina yolŋunha, ga Djesunhanydja ŋayi wekaŋala miriŋuwalana goŋlili, walala yurru ŋanya bumana ga bartjunmaramana yukurra raki'yuna, bala gäma djunama dharpaliliyanharawuna.
MAT 27:27 Bala walala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru miriŋuyu ŋuriŋi gäŋala ŋanya Djesunha bala wiripuŋulilina dhaḻakarrlili gali'lili, bala walala wiripu-guḻku' miṯtji miriŋu ḻuŋ'thurrunana yukurrana ŋunhimalayi waŋganylilina, bala walala yukurrana warku'yurrunana ŋanya, beyarrmakliliyaŋalana yukurrana.
MAT 27:28 Ga yupmaraŋalana walala nhanŋuwaynydja girri', bala nherrara wiripuna girri', miny'tjimirrina ŋunhina, balanyarana bitjan ŋunhi Ŋurruḏawalaŋuwu buŋgawawu girri' Giŋgu, balanyarayina walala nherrara bala nhanukala Djesuwalanydja.
MAT 27:29 Ga bitjarrayi liŋgu walala yukurrana djäma ŋunhiyi ḏirriṯirriny'tja garrwi'-garrwiyurruna muḻkurrwuynydja girri', bala walala ḏirriṯirri ŋunhiyi nherrarana muḻkurrlilina nhanukala, ga biyapul walala dharpanydja wekaŋala nhanukala goŋlili dhunupa'ŋulili, bitjarrana bitjan ŋuli Giŋdhu ŋunhi buŋgawayu ŋayathama yukurra. Bala walala buku-nyilŋ'thurrunanydja yukurrana nhanukala gumurrlilina, warku'yurrunana walala, ga waŋana walala yukurrana bitjarrana, “Way nhiniyana walŋa-ḏikṯik Giŋ, Ŋurruḏawalaŋu Djuwskunydja bäpurru'wu,” bitjarra.
MAT 27:30 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala dhupthurrunana ŋanya yukurrana, ga muḻkurrnha ŋanya wutthurruna ŋuriŋiyi dharpayuna.
MAT 27:31 Ga ŋuliŋuruyi warku'yunaraŋurunydja, bala walala yupmaraŋalana girri' ŋunhiyinydja miny'tjimirrinydja, bala nherrara ŋunhiyi roŋiyina nhanŋuwaynha girri'. Bala walala dhunupana dhawaṯmaraŋalana ŋanya gäŋala bala ŋal'maranharawuna, bunharawuna ŋurikina dharpaliliyanharawuna.
MAT 27:32 Yo, marrtjinydja walala yukurra dhukarr-ŋupan bala, ga ŋayinydja marrtji Djesuyunydja gäma ŋonuŋ ŋunhiyi dharpa nhanŋuway ŋayi ŋayipi. Gatjaḻ'kurruna walala yukurra marrtji balayina, ga gandarrŋuranydja walala nhäma ŋunhiyi yolŋunha, ŋayi yukurra marrtji lili beŋuru, yäkunha Djäymannha, ŋunhi ŋayi beŋuwuy Djäriniwuy wäŋawuy; walala ŋuriŋiyi miriŋuyunydja nhäŋala ŋunhiyi yolŋunhanydja, bala mulkanana ŋanya, bala waŋana gur'-guryurrunana walala ŋanya, ŋayi yurru gäma ŋunhiyi dharpa nhanŋu Djesuwu ŋuriŋiyi Djäymandhu.
MAT 27:33 Yo, wäŋgaŋalanydja walala marrtjina bala-a-a, ga mulkana ŋunhiyi wäŋa Golkuthanydja yäku, mayali' wäŋa ‘Muḻkurr ŋaraka.’
MAT 27:34 Ga ŋunhiliyinydja walala nhanŋu wekaŋala ŋänitji'na goḏumanapanara mer-mirri, ŋunhiyinydjayi yakurr-wekanhamirrina mirritjin. Yurru ŋayinydja ŋunhi Djesuyunydja dhäkay yana gatjarr'yurruna, bala gonha'yurrunana, yaka ŋayi ḻukananydja.
MAT 27:35 Ga ŋuliŋuruyinydja walala ŋal'maraŋalana ŋanya Djesunha, bumara dharpalili mälakmaranhawuylilina; dhuḻ'yurruna walala botutu'yuna goŋ maṉḏanha ga ḻuku maṉḏanha maḻwaylilina, bala dhärranhamaraŋalanydja ŋanya dharpamirrina. Ga ŋuliŋurunydja walala märraŋala girri'na nhanŋu Djesuwu, bala ŋaḻwa'yurrunana walala yukurrana ḏopulu'yuna, yolthu yurru yolŋuyu märrama ŋunhiyi girri' nhanŋu.
MAT 27:36 Bala ŋuliŋuruyinydja walala yukurrana yana nhinanana, nhäŋalana ŋanya.
MAT 27:37 Yo, ŋunhi walala ŋuli yolŋunhanydja bunha dharpaliliyanhanydja, walala ŋuli wukirri makarr dhäruk ḻakaranha yukurranha ŋunhiyi yolŋunha, nhä ŋayi djäma yätj ŋuriŋiyi, ga bitjarra warray walala ŋunhi Djesuwalanydja muḻkurrlili gurrunhara dhäruk makarr gam', ḻakaraŋala bitjarrana, “Dhuwalanydja Djesunydja ŋunhina ŋunhi ŋayi Ŋurruḏawalaŋu buŋgawa Djuwsku malawu,” bitjarra.
MAT 27:38 Ga bitjarrayi yana liŋgu walala ŋal'maraŋala märrma'nhanydja yätjnhanydja yolŋunha maṉḏanha, manaŋgannhanydja maṉḏanha, waŋganynhanydja gali'lili nhanukala dhunupa'ŋulili ga wiripunha wirrkaḏay'ŋulili nhanukala gali'lili, ga ŋayinydja Djesunydja ṉapuŋga maṉḏakala.
MAT 27:39 Ga yolŋunydja walala, ŋunhi walala yukurrana wäŋgaŋala bala-lili djuḻkthunmina, nhäŋala ŋanya Djesunha ŋunhimalayi ŋunhi ŋayi yukurrana gorruŋala, bala walala warku'yurrunana buku-yalkyalkthurrunana nhanŋu bitjarrana,
MAT 27:40 “Yä-yä-ä-äy! Be muka dhuwala nhe waŋananydja be nhe yurru ḏaw'yun ŋunha Buṉbu Godku buku-yapmarama, ga biyapul nhe yurru ḻurrkun'thunydja munhayu ga balayi djäma ŋal'maramayi ŋunhiyi Buṉbunha. Ŋuli nhe Godkunydja be Gäthu'mirriŋu, nhämirri nhe ŋuli walŋakunharamirrinydja nhunapinyay nhe. Ma', yarrupthurra lili dhipuŋuru dharpaŋuru go.”
MAT 27:41 Ga bitjarrayi liŋgu walalanydja yukurrana ŋuriŋiyi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja ŋanya warku'yurrunayi, ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja walalay ga rom-marŋgikunharamirriyu yolŋu'-yulŋuyu, waŋana walala yukurrana bitjarra,
MAT 27:42 “Yä-ä-ä, ŋunha ŋayi ŋuli wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha walŋakuma be. Ga nhämirri ŋayi ŋuli walŋakunharamirri ŋanyapinyaynydja ŋayi. Be muka dhuwala ŋayi buŋgawanydja Yitjuralpuyŋuwu ŋiniya? Ŋuli ŋayi yurru yarrupthundja yupthun ŋulaŋuru dharpaŋurunydja, bala ŋilimurru yurru märr-yuwalkthirrina nhanŋu ŋunhimalayinydja.
MAT 27:43 Märr-nherraṉmirri muka ŋayi ŋuli yukurra Godnhanydja dhuwala, ga waŋa ŋayi ŋuli ḻakaranhamirri be ŋanyapinyay ŋayi Gäthu'mirriŋu ŋayi Godku muka. Ŋilimurru nhäma mak ŋanya, wanhaka ŋayi yurru ŋanya Godthu walŋakuma dhiyaŋu-wala.”
MAT 27:44 Ga maṉḏanydja ŋuriŋiyi maṉḏathu ŋunhi maṉḏa yukurrana gali'ŋura maṉḏaŋuŋura gorruŋala, dhuwurr-yätjthu maṉḏathu bitjarrayi yana liŋgu yukurrana warku'yurruna waŋana ŋanya Djesunha.
MAT 27:45 Yo, Djesunydja yukurrana yana gorruŋala muka ŋunhili dharpaŋura bäyma, yana liŋgu-u-u ga ḏämbuyuna waluyu, bala ŋayinydja dharrana wäŋanydja warumukthinana, buku-munha'yinana warrpam'nha monyguŋala, ga warumuk yukurrana djingaryurruna, yana liŋgu-u-u ga ḻäy-wilyunarayuna waluyu. Bala ŋayi Djesu ŋulinyaramirriyunydja wirrkina yatjun waŋa nhanukalaynha ŋayi dhärukkurru, bitjan gam', “Yeluy, Yeluy, lema djapakthani,” bitjanna, mayali' balanyara gam', “Gunhu' ŋarraku, Gunhu' ŋarraku. Nhäku nhe ŋarranha gonha'yurrunanydja?” bitjarrana.
MAT 27:47 Ga walalanydja gonha yolŋu'-yulŋuyunydja ŋäkula ŋanya, bala waŋanhamina bitjanmina, “Way, ŋäka ŋanya walala dhäruk. Ŋunha ŋayi yukurra wäthun Yelatjawu, yäku ḻakarama ŋanya guŋga'yunarawuna.”
MAT 27:48 Bala ŋayi waŋganydja yolŋu waṉḏirri, bala märrama dhomala'na, bala ḻupmarama dhäkay-murrkthunaralilina gapulili, bala nherraṉ wamballilina gaḏanuklili, bala dhawuṯmaramana, mam'maramanydja nhanukala Djesuwala dhurrwaralilina ŋunhiyi djurruk gapumirrinydja buny'-bunydjunarawuna.
MAT 27:49 Bala walalanydja wiripu-guḻkuny'tja waŋa bitjanna, “Way bulnha, ŋilimurru galkun yurru ŋi?... wanhaka balaŋu ŋayi Yelatja marrtji lili ga yupmaraŋu ŋanya dhipuŋuruyi.”
MAT 27:50 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesu wirrkina gawaw'yun yatjunna, bala yana gurrunhanmirrina yulŋunydja, ŋuriŋi ŋir'yunydja ŋanya gonha'yurrunana.
MAT 27:51 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu ŋunhi ŋayi bäyŋuthirrina, bala ŋayinydja ŋunhalanydja Gunhu'walanydja Buṉbuŋura ŋunhi, girri' ŋunhiyinydja barr'yun märrma'yirrina, ŋunhiyinydjayi dhomala ŋunhi yukurrana gungaŋala yolŋu-yulŋunha ŋuliŋuruyi mirithirri dharrpalŋuru wäŋaŋuru nhanukiyingala Godkala wal'ŋu, yurru ŋunhiyi dhomala barr'yundja beŋuru bili bukuŋuru, ga yana liŋgu-u-u ga dhuḏilili wapthun, märrma'thirrina ḻapthundja. Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu, ŋayinydja wäŋanydja ŋunhi munathany'tja gur'-guryunna, ga guṉḏa malanha bathalamirri barr'-barryurrunana marrtjina ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi gurrŋun-ḏur'yurruna wäŋa ŋunhiyi.
MAT 27:52 Ga yolŋuwu walalaŋgu molu malanha marrtjina barr'-barryurrunana, bala ḻapthurrunana, bala ḻapthunarana marrtjina djinga'-djingaryurruna ŋunhi molunydja malanha. Ga guḻku' yolŋu walala Godku ŋunhi, ŋunhi walala yukurrana murrmurryurruna ŋäthili, gaŋgathinana yukurrana walŋathina balayi beŋuru moluŋurunydja,
MAT 27:53 bala walala yukurrana dhawa-yawaṯthurrunanydja ŋunhiyi malanha yolŋu'-yulŋu walŋamirrina. Ga ŋuliŋuruyi dhäŋuru ŋunhi ŋayipi Djesuna walŋathina beŋuru moluŋuru nhanukalay ŋayi, bala walala ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja ŋunhi walala yukurrana rakunyŋuru walŋathina biyapul, martj-martjurrunana guḻku'na ŋunhiyinydja walala yolŋu'-yulŋu, bala Djurutjalamlilina wäŋalili gärrina yukurrana, ga guḻku'yuna yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋala ŋunhinhayi walalanha.
MAT 27:54 Ga ŋunhiliyi ŋoyŋura dharpaŋuranydja, walala yukurrana ŋunhiyi ŋurruŋu wal'ŋu miriŋu yolŋu ga djämamirri walala nhanŋu djinga'-djingaryurruna, nhäŋala yukurrana Djesunha ŋunhimalayi, ga nhäŋala walala wäŋanydja ŋunhiyi gurrŋun-ḏur'yunaranydja ga wäŋa ŋunhi warumukthina, ga dhika nhä malanha. Ga wirrkina walala barrarinanydja, bala waŋana bitjarrana, “Yuwalk muka dhuwala ŋayi Gäthu'mirriŋunydja Godku.”
MAT 27:55 Ga ŋunhiliyi märr-barrku dhäykawurru yukurra dhärra'-dharra, nhäma yukurra ŋanya barrkuŋuru yana; dhuwalayinydja walala dhäykawurru, ŋunhi walala ŋuli yukurranha malthuna Djesuwu, guŋga'yuna ŋanya ŋunhi ŋayi Djesu marrtjina beŋuru Galaliŋuru, yäkunydja dhuwala walala gam', Merri Maktalawuy, ga Merri ŋäṉḏi'mirriŋu Djayimgu ga Djotjipku, ga waŋganydja ŋäṉḏi'mirriŋu Djayimgu ga Djongu, ŋunhi maṉḏa gäthu'mirriŋu maṉḏa bäpa'mirriŋuwu yäkuwu Djipitiwu, ga wiripu-guḻku' dhäykawurru. Yo, dhuwalayi walala dhäykawurru yukurra ŋunhi dhärra'-dharra nhämanydja beŋuru yana, märr-barrkuŋuru ya'.
MAT 27:57 Ga wäŋanydja ŋunhi marrtjina milmitjpayinana wal'ŋu, bala ŋayi yolŋunydja bunanana yäku Djotjiptja, wäŋawuy Yaramathiyawuy, yurru ŋayi ŋunhiyi ḻukunydja yolŋunydja, ga biyapul ŋayi ŋunhiyi malthunaramirri nhanŋu Djesuwu.
MAT 27:58 Yo, ŋunhiyi yolŋu Djotjip yäku marrtjina bala ŋurikalayina ŋurruŋuwala Baylatkalana, ga waŋana ŋanya ŋäŋ'thurruna rumbalwuna nhanŋu Djesuwu. Bala ŋayi yuraŋalana nhanŋu ŋunhi buŋgawanydja, bala dhäruknha djuy'yurruna ŋurikala miriŋuwalanydja walalaŋgala, märr yurru walala wekama nhanukalana Djotjipkalana ŋanya rumbalnydja Djesunha bala moluliliyanharawuna.
MAT 27:59 Bala ŋayi marrtjinana ŋunhiyi yolŋunydja Djotjiptja, bala yana yupmaraŋalana ŋanya rumbalnydja ŋuliŋuru dharpaŋurunydja; garrpi'-garrpira ŋanya ŋayi rumbalnydja ŋunhi dhomala'yu ḏarrtjalkthuna,
MAT 27:60 bala gäŋalanydja ŋunhimala nhanukalaynha ŋayi mathirralili molulili, yurru ŋunhiyinydjayi mathirra yuṯana wal'ŋu molu yaw'yunara nhanukuŋu guṉḏa. Ga ŋunhimalayina walala ŋanya märrkitjkuŋala rumbalnydja Djesunha. Bala walala giṯthunmaraŋalana marrtjina lili gäŋala dhurrwaranydja guṉḏanha, bathala yana ḻiḻpam' guṉḏa, bala dhaḻ'-way gungaŋalana ŋunhi dhänydja mathirra, bala marrtjina wäŋalilina roŋiyinana.
MAT 27:61 Ga ŋunhiliyinydja dhäyka maṉḏa nhinana-dharrana, nhäŋala yukurrana, Merri Maktalawuy ga wiripu dhäyka yäku Merriyi yana; nhäŋala maṉḏa yukurrana ŋunhiyi wäŋa, ŋunhi wanhamala walala ŋanya rulwaŋdhurruna Djesunha.
MAT 27:62 Ga djaḏaw'-way, wiripuna munha, bala walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋu ḏalkarra'mirri walala ga Rom-marŋgikunharamirri walala marrtjina ḻuŋ'maranhamina waŋganylilina, bala walala marrtjina buŋgawawala Baylatkalana, ga waŋananydja nhanukala bitjarrana,
MAT 27:63 “Way Ŋurruŋu. Ŋanapurrunydja yukurra dhuwala guyaŋirri dhäruk ŋanya walŋanhanydja bay', ŋunhiyi bothinyaramirrinha yolŋunha, yurruna ŋayi yawungu bäyŋuthirrinydja; bitjan ŋayi yukurra waŋanydja ŋunhi gam', ‘Ŋarra yurru walŋathirriyi rakunyŋuru ḻurrkun'thunydja munhayu,’ bitjan ŋayi yukurra ḻakaranhamirrinydja.
MAT 27:64 Nhämirri nhe ŋuli waŋi dharraykuŋu miriŋunhanydja walalanha ŋurukuyi mathirrawunydja ŋayathanharawu, märr yurru ŋunhi ḻurrkun'tja munha djuḻkthun djäkakurru yana, märr yurru walala nhanukala ḻundu'mirriŋuyu walalay yakana djaw'yun rumbalnydja ŋanya, bala ḻakarama bukmakkalanydja bothirrina yurru, walŋathinyaranydja ŋanya rakunyŋuru. Liŋgu muka ŋayi ŋunhi maŋutji-wulaŋalanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋäthili muka ḻakaraŋala, ga ŋuli walala yurru biyapulnydja maŋutji-wulama yolŋu'-yulŋuwu ḻakarama, märr walala yurru märr-yuwalkthirri rakunygalaŋuwuynydja bulu walŋathinyara, ŋunhiyinydja biyapulnha yätj wal'ŋu, ŋulaŋuru ŋurruŋuwalanydja djawukinyara ḻakaranhara.” Ga bitjarra walala ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu'-yulŋu waŋana Baylatkalanydja.
MAT 27:65 Bala ŋayi Baylattja waŋana yuraŋalana, djuy'yurrunana yana, “Yo, gatjala marrtjiyana, ga djämana yana. Wuṉḏaŋarrkuŋana ŋunhiyi mathirranydja, bala nherrala miriŋunhanydja walalanha djäkawuna ŋuriki mathirrawunydja,” bitjarra.
MAT 27:66 Bala walala marrtjinanydja ŋunhimalayi mathirralilinydja, nhäŋala guṉḏawuynydja dhaḻ'yunara bathalawuy warray dhurrwaranydja. Bala walala djäma ḏälkuŋalana wal'ŋu biyapulnha, bala miriŋunhana nherrara djäkawunydja yukurranharawu; walala yurru yukurra bira'yun ga nhäma bitjan liŋgu.
MAT 28:1 Ga ŋuliŋurunydja wiripuna munha marrtji djaḏaw'yun, ŋunhiyinydja walu dhawar'yurrunana Ganaŋ'maranharamirrinydja dharrpalnydja, munhakumirri yana be wal'ŋu ŋayi marrtji gathu muka lili walunydja walma, bala maṉḏanydja Merri Maktalawuynydja ga wiripunydja Merri gaŋgathirrina, ga dhunupana yana marrtjinydja mathirrawuna buku-marrtjina.
MAT 28:2 Marrtjinydja maṉḏa yukurra lili-i-i, ga gandarrŋura, bala ŋayinydja dharra ŋunhalanydja marrmarryunna wäŋanydja, wirrkina wal'ŋu yana marrmarryun. Ga ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayinydja Garraywu djiwarr'wuynydja djämamirri dhunarrana marrtji lilina djiwarr'ŋurunydja, bala ŋayi dhunupana yana dhurrwaranydja ŋunhi guṉḏanha giṯmaramana, bala nhinana ŋunhimalayi dhurrwaralilinydja guṉḏalili.
MAT 28:3 Nhinanydja ŋayi yukurra ŋunhili miḻŋ'-miḻŋdhunna warrpam'nha, ga girriny'tja nhanŋu watharrnha wal'ŋu yana.
MAT 28:4 Ga walalanydja ŋunhi miriŋu walala, djäkamirrinydja ŋuriki dhurrwarawu mirithirrina barrarirri, marrmarryunna manapan, bala yana galkirri munatha'lilina, bitjanna bitjan ŋuli rakunymirri yolŋu walala ŋorra'-ŋurra marrtji dharraḏa'na.
MAT 28:5 Bala ŋayi ŋunhiyinydja waŋa dhäwu'mirrinydja maṉḏakala miyalkkalanydja maṉḏakala bitjanna, “Yaka nhumanydja barrariya. Nhumanydja yukurra dhuwala ḻarruma ŋurikiyi yolŋuwu ŋunhi walala ŋanya ŋal'maraŋala dharpaliliyaŋala.
MAT 28:6 Yakana dhuwala ŋayi dhiyalaminydja ŋorra yukurra. Walŋana ŋayi, yakana rakuny. Liŋguna ŋanya Gunhu'yu gaŋgathinyamirriyaŋalana dhipuŋuruyi rakunyŋurunydja, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi yukurrana ḻakaraŋala ŋäthili. Go marrtjiyana lili maṉḏa, ga nhäŋana dhuwala dharapulnha ŋunhi walala ŋanya märrkitjkuŋala dhipala.” Bala maṉḏa marrtjinana, ga yuwalkthi maṉḏa maḻŋ'maraŋalanydja, dharapulnha yana.
MAT 28:7 Bala ŋayi ŋunhiyinydja waŋana biyapul maṉḏakala bitjarrana, “Gatjuy marrtjiyana maṉḏa, waḏutja yana, ga ḻakaraŋanydja nhanukalayŋuwa ḻundu'mirriŋuwanydja walalambala, biyaka gam', ‘Liŋguna ŋayi walŋathinanydja beŋuru rakunyŋurunydja. Ŋayinydja yurru ŋunha marrtji ŋathil'yun nhumalaŋgala Galalililina, ga ŋunhalayina nhuma ŋanya yurru nhämanydja.’” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi dhäwu'mirri waŋananydja maṉḏakala.
MAT 28:8 Bala maṉḏa gonha'yurruna ŋunhi mathirranydja waḏutjana yana, beyaṉiyinana ŋoy-wilaŋ'thurrunana manapara, yurru goŋmirriyinanydja maṉḏa wirrki warray wal'ŋu. Bala maṉḏa waṉḏinana nhinana bala ganydjarryuna, ḻakaranharawuna nhanukalaŋuwu ḻundu'mirriŋuwuna walalaŋgu.
MAT 28:9 Ga ŋunhi maṉḏa bilyurrunanydja ŋuliŋuruyi, ŋunhiyi dhäyka maṉḏa nhäŋalana ŋanya, ŋayi maḻŋ'thurruna maṉḏakala ŋunhili yana bäyma, Djesu ŋayipi, bala ŋayi waŋananydja maṉḏakala bitjarrana, “Nhiniyanydja maṉḏa ŋoy-yal'yurra yana.” Bala maṉḏa marrtjina galkithinana nhanukala, dhunupana yana buku-nyilŋ'thurrunanydja munatha'lilina, bala mulkanana yana ḻukuna ŋanya, buku-ŋal'yurrunanydja maṉḏa yukurrana.
MAT 28:10 Ga ŋayi Djesunydja maṉḏakala waŋana ŋayipinydja bitjarrana, “Yaka maṉḏa barrariyanydja. Gatjuy marrtjiya yana maṉḏa balayi roŋiyiya, ga ḻakaraŋa ŋarrakalaŋuwu ŋurikiyi gutha'mirriŋuwunydja walalaŋgu biyaka, walala yurru marrtji ŋäthili bala Galalilili, ga ŋunhalayina walala yurru nhämanydja ŋarranha,” bitjarra ŋayi Djesu maṉḏakala waŋananydja.
MAT 28:11 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi maṉḏa dhäyka maṉḏa marrtjina bala roŋiyina, bala walalanydja ŋunhiyi djäkamirrinydja walala miriŋu walala ḏurryurrunana, bala marrtjina wäŋgaŋalanydja ŋuripana bunana ŋurru'-ŋurruŋuwana ḏalkarra'mirriwana walalambala, bala ḻakaraŋala ŋurikiynha ŋunhi nhaltjarra ŋunhalayi walalaŋgala milma mathirraŋura.
MAT 28:12 Bala ŋunhi ḏalkarra'mirrinydja walala gawaw'yurruna wiripu-guḻku'wuna ŋurru'-ŋurruŋuwu yolŋu'-yulŋuwu ḻuŋ'maraŋala,
MAT 28:13 bala walala waŋanhaminana bitjanminana, “Way, nhaltjanna dhuwala ŋilimurru yurru yulŋunydja?” Bala walala ŋuriŋiyi walalay rrupiyanydja wekaŋala ŋunhiyi miriŋunhanydja dharraymirrinhanydja walalanha, guḻku'yuna wal'ŋu bäyim ŋunhiyi dhä-mukmaraŋalanydja, yakaŋuwuna ḻakaranharawu yuwalkŋuwunydja wal'ŋu dhäwu'wu, waŋananydja walala ŋuriŋiyi walalay bitjarrana, “Dhuwalana nhuma yurru dhäwuny'tja ḻakarama gam', ‘Ḻundu'mirriŋu walala nhanŋuway marrtjina balayi ŋunhimala mathirralili, bala djaw'yurrunana ŋanya ŋunhiyi rumbalnydja, munhaku ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋanapurrunydja yukurrana ŋorra'-ŋurrana ŋunhili yakurrmirri.’ Biyakayi nhuma yurru ḻakaramanydja yolŋu'-yulŋuwanydja.
MAT 28:14 Ga yaka warwuyurra walala ŋuruku ŋunhi ŋurruŋuwunydja wal'ŋu buŋgawawunydja. Ŋunhi ŋayi yurru ŋämanydja nhumalanha, ŋanapurrunydja yurru wekamayi nhanŋu, märr yurru ŋayi yaka marinydja djäma nhumalaŋgu.”
MAT 28:15 Bala walala ŋuriŋiyi walalay miriŋuyunydja yukurrana wapmaraŋala rrupiyana ŋurikiŋiyi walalaŋguŋu, bala marrtjina ḻakaraŋalanydja djawukinyarayŋuna ŋunhiyina dhäwu', walalaŋguŋu ŋurru'-ŋurruŋuwuŋuna guyaŋinyara, “Nhanŋuway ḻundu'mirriŋu walala marrtjina munhaku, bala märraŋalana ŋanya djaw'yurrunana,” bitjarra. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋuriŋi malayu Djuwsthu bäpurru'yu ŋuli yukurra baḏak yana ḻakarama ŋunhiyi bili dhäwu'.
MAT 28:16 Yo, ŋanapurrunydja ḻurrkun'nha ḻundu'mirriŋunydja walala nhanŋu Djesuwu, goŋ märrma'na ga waŋgany bäythinyara miṯtji, ŋanapurruwaynha marrtji bala wäŋalili ŋunhiwala Galalililinydja, ŋunhimalanydja bukulili ŋunhi ŋayi Djesu waŋa ŋanapurruŋgu, djuy'yunarawu ŋäthiliwu marrtjinyarawu ŋunhimalayi.
MAT 28:17 Ga ŋunhiliyina ŋanapurru ŋanya nhämanydja, bala yana ŋanapurru buku-ŋal'yunna nhanŋu, yurru wiripunydja mala nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala baḏak yana märr-yuḻkthun yukurra ŋanya, yaka yuwalkkuma märr-yuwalkthirri nhanŋu.
MAT 28:18 Bala ŋayinydja Djesunydja marrtji galkithirrina ŋanapurruŋgala, bala waŋa bitjanna, “Liŋguna ŋayi Gunhu'yunydja ŋarranhana nherrara ŋurruŋukuŋalanydja wal'ŋu, ŋuruku djiwarr'wu ga dhiyaku munatha'wunydja; bukmak nhä malanha ŋarrakalana warrpam ŋunha goŋŋuranydja.
MAT 28:19 Gatjuy, dhiyaŋuyina nhumanydja yurru yukirriya marrtjiyanydja ga ḻakaraŋanydja ŋarranha biyaka bukmakku yana bäpurru'wunydja, märr walalanydja yurru bitjandhiyi wekanhamirri ŋarrakala, ga malthundhi yurru dhärukku ŋarrakalaŋuwu ga romgu. Ga biyakayi bili nhuma buku-ḻupmaraŋanydja walalanha yurru, yäkukurrunydja Gunhu'wala, ga Gäthuwala, ga Garrkuḻukkala Birrimbirrwala.
MAT 28:20 Yo, nhuma yurru biyaka ḻakaraŋanydja marŋgikuŋanydja bukmaknha bäpurru'nha, märr walalanydja yurru djäma bitjandhi ŋunhi nhaltjarra ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋala nhaltjanarawu djämawu. “Yo, guyaŋiya dhuwalanydja walala gam': Ŋarranydja yurru yukurra nhumalaŋgala bitjan warray liŋgu, yana liŋgu-u-u ga wäŋa yurru dhuwala dhä-yawar'yun.” Ga bitjan ŋayi Djesuyu ḻakaramanydja.
MAR 1:1 Dhuwalanydja ŋarra yurru wukirrina djorra'lilina dhäruktja, ḻakarama nhumalaŋgu ŋunhiyi ŋamakurru' wal'ŋu mirithirri dhäwu' Garraywalaŋuwuy Djesu-Christkalaŋuwuynha, ŋunhi ŋayi Gäthu'mirriŋunydja Godku.
MAR 1:2 Ŋäthilinydja baman'tja dhäwu'-gänharamirriyu yolŋuyu yäkuyu Yitjayayu wukirri dhuwala dhäruk gam', “Godtja waŋana bitjarra, ‘Dhuwala gay' ŋarraku dhäwu'mirrinydja yolŋu, Djuy'yundja ŋarra yurru ŋanya ŋäthili dhuwalanhayi, märr yurru ŋayi ŋäthilimirriyama wäŋa nhuŋu.
MAR 1:3 Ŋunha ŋanhdharkŋura wäŋaŋura gawarrka'ŋura yolŋu yukurra djawarrkthun ḻakarama, waŋanydja ŋayi yukurra bitjan ŋunhayi. Girri'-ŋamathiya ga yäkthurra gatjaḻ Garraywu, liŋgu galki ŋayi yurru bunana, Dhunupakuŋa biyaka dhukarr nhanŋu marrtjinyarawu.’”
MAR 1:4 Ga ŋunhiyinydja yuwalkthi yana maḻŋ'thurruna. Ŋunhiyinydjayi ḏarramu Djonnha, ŋayi yukurrana ŋunhi waŋananydja ḻakaraŋalanydja ŋunhalayi ŋanhdharkŋuranydja, ga bitjarrayi ŋayi yukurrana buku-ḻupmaraŋala yolŋu'-yulŋunha mayaŋ'ŋura, ga ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana yolŋu'-yulŋuwanydja bitjarra, “Way bilyurrana walala nhumalaŋgalaŋuŋuru yätjŋurunydja, bala ḻiya-ḻupthurrana, bala ŋayi yurru Godthunydja nhuŋu yätjpuynydja bäy-ḻakaramana.”
MAR 1:5 Guḻku'na mirithirrina yolŋu walala marrtjina wäŋaŋuru ga wäŋaŋuru ŋänharawunydja nhanŋu Djongu, ŋulaŋuru Djudiyaŋuru makarrŋuru, ga ŋulaŋuru wäŋaŋuru Djurutjalamŋuru. Ga ŋunhi walala ŋäkula mäkiri'-witjurruna Djonnhanydja dhäruk, bala walala ḻakaranhamina bitjanmina, “Yuwalk muka ŋarra dhuwala dhuwurr-yätjtja yolŋu.” Bala dhunupana walala bilyurruna walalaŋgiyingalay yätjŋurunydja dhuwurrŋuru, bala ŋayi Djondhunydja walalanha yukurrana ḻiya-ḻupmaraŋalana ŋunhili mayaŋ'ŋura gapuŋura yäkuŋura Djodanŋura.
MAR 1:6 Yo, ŋunhiyi Djondja yolŋu, yaka ŋayi rrupiya-guḻku'mirri; ŋayi ŋuli dhaṯthunminyanydja girri'yunydja wäyingala barrwan'thu, ga ḏapmaranhaminyanydja ŋayi ŋuli barrwan'thuyi yana biralyunydja, ga ḻukanhanydja ŋayi ŋuli ŋathanydja ḏiltjiwuynydja, bitjan ḏetjthinyara ga guku.
MAR 1:7 Ga bitjanana liŋguna ŋayi yukurranha ŋuli dhäwuny'tja ḻakaranha, bitjanana gam', “Ŋarranydja dhuwala gali'wuy yolŋu, märr ŋuli ya', ga ŋunhi waŋganydja yolŋu yurru marrtji dhuḏitjtja ŋarrakalanydja, ŋunhiyinydja yolŋu biyapulnha wal'ŋu ŋayinydja. Ŋarranydja dhuwala yaka dhuwurr-dhunupa djämawunydja ŋula nhäku nhanukalaŋuwu, balanyarawunydja bitjan dhapathuŋ'ku yupmaranharawu ga gänharawu nhanukalaŋuwu.
MAR 1:8 Ŋarranydja nhumalanha ŋuli yukurra ḻiya-ḻupmarama yana gapuyu warray, yurru ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu ŋunhi ŋayi yurru marrtji dhuḏikurru ŋarrakalanydja, ŋayinydja yurru nhumalanha ḻupmarama Godkalana wal'ŋu ŋuriŋina Garrkuḻukthuna Birrimbirryu.” Bitjarra ŋayi Djondhu yukurrana ḻakaraŋala ŋanya Djesunha.
MAR 1:9 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayinydja Djesunydja yukurrana nhinana ŋunhala Natjurip wäŋaŋura, makarrŋuranydja ŋunhiyi Galali, yurru marrtjinanydja ŋayi ŋuliŋuruyinydja nhanukalaynydja wäŋaŋuru, balayina ŋunha Djongalana, bala ŋayi Djondhuna ŋanya ḻiya-ḻupmaraŋalanydja ŋunhili mayaŋ'ŋura Djodannha gapuŋura.
MAR 1:10 Ga ŋunhi ŋayi Djesu ḻiya-ḻupthurrunanydja, ga beŋuru gapuŋurunydja ŋayi walmana, dhunupana ŋayi nhäŋala djiwarrny'tja ḻapthunarana, ga biyapul ŋayi nhäŋala Godkunydja ŋunhi Garrkuḻuknhanydja Birrimbirrnha, ŋayi marrtjina lili beŋuru djiwarr'ŋuru, rumbalnydja bitjan wäyin murryil, bala yana nhinanana nhanukala Djesuwala.
MAR 1:11 Ga dhunupana ŋayi Godtja waŋana ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, ŋayi waŋananydja bitjarrana, “Nhenydja dhuwala ŋarrakuwaynha wal'ŋu Gäthu'mirriŋu marrkapmirrina, ga mirithirrina yana ŋarra nhokala yukurra goŋmirriyirrinydja,” bitjarra.
MAR 1:12 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi ŋuriŋiyi Garrkuḻukthunydja Godkalanydja Birrimbirryu ŋanya Djesunha gäŋala bala ŋunhana ŋanhdharklilina wäŋalili ŋayilpililina,
MAR 1:13 ga nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiliyinydja weyinŋumirrina, 40-na munha-ŋupara. Ga ŋayinydja marrtjina ŋuriŋi buŋgawayunydja wal'ŋu Mokuyyunydja, Satandhunydja yäkuyu, withiyara ŋanya Djesunha, bala gur'yurrunana yukurrana ŋanya, yana ŋayi bini Djesunha bilmaranha malthunarawu nhanŋuway ŋayi. Yo, nhinana ŋayi yukurrana Djesu ŋunhilina yolŋumiriwŋurana wäŋaŋura, ŋunhi yukurrana yana wäyinnha wakinŋumirrina ŋal'yunmina ŋunhili, ga walala ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu walala marrtjinana, bala djäkana nhanŋu yukurrana.
MAR 1:14 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru yolŋu walala miriŋunydja marrtjina, bala mulkanana ŋanya Djonnha, bala galkara ḻoḻulilina, ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Djesunydja dhunupana marrtjina roŋiyinana balayi yulŋunydja Galalililina makarrlili, ga ŋunhalayina ŋayi yukurrana marrtji'-marrtjinanydja ḻiw'maraŋala dhika, ḻakaraŋala marrtjina Godku dhäwu'na.
MAR 1:15 Ga dhuwalana ŋayi ŋunhi dhäwuny'tja ḻakaraŋala yukurrana yolŋu'-yulŋuwunydja gam', “Walunydja dhuwala liŋguna bunana. Godkunydja Rom yuwalkŋunydja wal'ŋu ŋurukuy djiwarr'wuynydja dhuwala dhiyalaŋumina liŋguna. Bilyurra walala. Gonha'yurra nhumalaŋguway ŋunhi yätjtja rom, ga märr-yuwalkthiyana biyakana dhiyakuyi ŋamakurru'wunydja wal'ŋu romgu.”
MAR 1:16 Waŋganymirri ŋayi yukurra Djesu marrtji raŋikurru bala, gali'kurru Galalikurru guḻun'kurru gapukurru, bala “ŋayi nhäma märrma'nha gutha'manydjinha, ŋarirri'-djämamirrinha maṉḏanha, Djäymannha, ga wiripunydja ŋayi yäku Beta, ga Wandurunha, maṉḏa yukurra ŋarirri' dhiṯthu'-dhiṯthun ganybuyu.
MAR 1:17 Bala ŋayi Djesunydja gulyun, ga waŋa bitjanna, “Way maṉḏa, go malthurra maṉḏa ŋarrakuna. Ŋarranydja yurru nhumalanha marŋgikuma dhuwala djämawu, nhuma yurru gaṯmarama märrama yolŋunhana, ŋarrakuna ḻuŋ'marama.”
MAR 1:18 Ga dhunupana maṉḏanydja ŋunhi gonha'yurrunana ganybunydja, bala malthurrunana maṉḏa yana Djesuwu.
MAR 1:19 Marrtjina walala bala ga-ga-ga-ga-a-a, ga biyapul ŋayi nhäŋala märrma'nhayi wäwa'manydjinha, Djayimnha ga Djonnha, ŋunhiyinydja gäthu'mirriŋu maṉḏa Djipitiwuna, yurru djämanydja maṉḏa yukurrana bapa'mirriŋuwala galki, girri'-ŋamathaŋala walala yukurrana ŋunhiyi ganybunha ŋarirri'wuna räkunharawu.
MAR 1:20 Ga ŋunhi ŋayi Djesuyu nhäŋalanydja maṉḏanha, dhunupana ŋayi gawaw'yurrunana maṉḏaku, “Way maṉḏa, malthurrana lili ŋarrakuna go,” bitjarra. Ga dhunupana maṉḏanydja gonha'yurrunana bäpa'mirriŋunha ŋunhimalayina mitjiyalilina, ŋurikalana wiripu-guḻku'walana djämamirriwala walalaŋgala. Bala maṉḏa malthurrunana nhanŋuna Djesuwuna.
MAR 1:21 Yo, wäŋgaŋala walala marrtjina ŋunhiyi, yana liŋgu ga bunana walala Gapaniyamnha wäŋaŋura, bala nhinanana yana ŋunhiliyinydja. Bala ŋayi ŋuriŋinydja Buku-ŋal'yunaramirriyu Waluyu, Djesunydja marrtjina balayi ŋunhimalana buku-ŋal'yunarawuylili buṉbulili, ga ŋunhalayina ŋayi ŋurru-yirr'yurruna ḻakaraŋala dhäwu', marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋunhanydja.
MAR 1:22 Bala walala yolŋu'-yulŋuyunydja ŋunhinydja yukurra wirrkina dhikana mäkiri'-witjurruna ŋäkulanydja, borrk-ṉirryurrunana bitjarrana, liŋgu ŋayinydja ŋunhinydja waŋana yukurrana dhäruk ŋuriŋiyi ganydjarrmirriyuna wal'ŋu dhikana, warraŋulkuŋalana bitjarrana ŋayi yukurrana Godnhanydja maḻŋ'maraŋalana. Yaka warray walalanydja yukurrana ŋunhi bitjarrayi ḻakaraŋala, ŋuriŋi Rom-marŋgikunharamirriyunydja walalay; ganaŋ'thurrunana yukurrana ŋunhi ŋayinydja Djesunydja.
MAR 1:23 Ŋulinyaramirriyunydja yolŋu marrtjina ḏarramu mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri, gulŋiyinanydja ŋayi ŋunhimalayi buṉbulilinydja, bala yatjurrunana wirrkina dhikana, waŋana bitjarra,
MAR 1:24 “Way Djesu, wäŋawuy Natjurippuy, nhaltjan dhika nhe ŋanapurrunha yurru yulŋunydja? Nhenydja dhuwala marrtjina lili, märr yurru nhe ŋanapurrunha baḏuwaḏuyunna? Ŋarranydja nhuŋu marŋgi dhuwala, nhenydja dhuwala dhäwu'mirri ŋunhiyi djuy'yunara Godkuŋu, ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru.”
MAR 1:25 Bala ŋayi Djesunydja dhunupana waŋanana ŋunhiyinha mokuynhana, “Ma' mukthurrana. Gatjuy dhawaṯthurrana dhipuŋuruyi yolŋuwalanydja,” bitjarra.
MAR 1:26 Bala ŋayi ŋuriŋi birrimbirryu yätjthunydja rurr'rurryurrunana ŋanya ŋunhiyi yolŋunhanydja, bala ŋayi yatjurruna wirrkina, bala yana dhawaṯthurrunana.
MAR 1:27 Bala walala ŋunhiyi yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalana borrk-ṉirryurrunana, bala walala yukurrana waŋanhamina bitjanminana, “Way nhä dhuwalanydja?... yuṯana rom? Yanana ŋayi yukurra waŋanydja dhuwala dhäruknha ŋuriki mokuywunydja birrimbirrwu, ga walalanydja ŋuli ŋämana ŋanya dhäruktja yana, bala dhawaṯthunna.”
MAR 1:28 Bala dhäwuny'tja baḻaka'yurrunana ŋunhi Djesuwalaŋuwuy, monyguŋalana warrpam'nha wäŋanhanydja Galalinydja makarr.
MAR 1:29 Ga ŋunhi walala gonha'yundja ŋunhiyi buku-ŋal'yunaramirri wäŋa, bala dhunupana walala wäŋgamanydja bala Betawalana ga Wanduruwalana wäŋalili, ga maṉḏa ŋunhi Djayim ga Djon malthurrunayi maṉḏanydja walalambala.
MAR 1:30 Ga ŋunhili wäŋaŋuranydja waŋgany yolŋu yukurrana ŋorrana rerrimirri dhäyka, Djäyman-Betawu mukul'mirriŋu rumaru, ŋayi yukurrana rirrikthurrunanydja gorrmuryu rerriyunydja. Ga ŋunhi ŋayi Djesu gulŋiyinanydja ŋunhimalayi wäŋalilinydja, bala walalanydja ḻakaraŋalana nhanbala, “Yolŋu dhuwala rerrimirri,” bitjarra.
MAR 1:31 Ga ŋayinydja ŋunhi Djesunydja marrtjina, baṯnha mulkana goŋnha ŋanya, bala gaŋgathinyamaraŋalana ŋanya, ga dhunupana yana ŋuriŋiyi rerriyunydja ŋanya gonha'yurrunana. Ga gaŋgathinanydja ŋayi dhunupana, bala galŋa-warrakarrayurrunana yukurrana ŋathawuna walalaŋgalaŋuwu, djäkana ŋayi.
MAR 1:32 Ga ŋunhi ŋayi marrtjina munhakuyinanydja, bala walalanydja dharrana rerrimirrinhana walalanha gäŋala nhanukala Djesuwala, ga wiripuŋuyunydja gäŋala yolŋu'-yulŋunha ŋunhi mokuywalaŋumirrinha birrimbirrmirrinha walalanha.
MAR 1:33 Guḻku'na mirithirrina yolŋu walala ŋurikiynydja wäŋawuy ḻuŋ'thurruna marrtjina ŋunhimalayina wäŋalili,
MAR 1:34 bala ŋayi Djesuyunydja ḏukmaraŋalana walalanha yukurrana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja guḻku'nhana, bawala'mirriŋuruna dhikana rerriŋuru malaŋuŋuru. Ga bitjarrayi ŋayi dhawaṯmaraŋalayi guḻku'nha yätjnhanydja birrimbirrnha walalanha yolŋu'-yulŋuwalanydja, yurru ŋäthili ŋayi dhä-mukmaraŋalanydja ŋunhiyi yätjmirrinhanydja birrimbirrnha walalanha, yakana ŋayi dhayuŋara walalanha waŋanharawunydja, liŋgu walalanydja ŋunhi mokuynydja walala marŋgithina nhanŋu, yol ŋayi ŋunhi Garraynydja.
MAR 1:35 Ga wiripuŋuyuna waluyu ŋunhiyinydja djaḏaw'yurruna, Djesu gaŋgathina, bala gonha'yurrunana ŋunhiyi wäŋanydja, bala ŋayi marrtjina ŋunha gänaŋuwalana wäŋalili, märr ŋayi yurru bukumirriyama Gunhu'wala ŋunhalayi gäna, ŋayipi wal'ŋu.
MAR 1:36 Bala walalanydja ŋunhalanydja bala'ŋuranydja bira'yurrunana, Djäymandja ga wiripu-guḻkuny'tja nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, bala walala yukurrana ḻarruŋalana nhanŋu Djesuwu.
MAR 1:37 Warrya'yurruna walala yukurrana, yana liŋgu ga maḻŋ'maraŋala walala ŋanya, bala walala ḻakaraŋalanydja nhanukala bitjarrana, “Way Garray, ḻarruma nhuŋu yukurra dhuwala yolŋu'-yulŋunydja. Bukmak walala nhuŋu ḏukṯuktja ŋunha.”
MAR 1:38 Ga ŋayinydja waŋana balanydja bitjarra, “ŋilimurrunydja yurru dhuwala marrtji be muka wiripulili ga wiripulili wäŋalili. Ŋarranydja yurru dhuwala be muka ḻakarama dhäwu' wäŋakurru ga wäŋakurru, liŋgu dhiyakuyi muka ŋarra ŋunhi bunananydja.”
MAR 1:39 Bala walala marrtjinanydja, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, buku-ḻiw'maraŋalana Galalikurrunydja, ga bukmakŋura wäŋaŋura malaŋuŋura ŋayi ḻakaraŋala Gunhu'wu dhäruktja yolŋu'-yulŋuwu buku-ŋal'yunarawuyŋuranydja buṉbuŋura malaŋuŋura, ga bitjarrayi bili ŋayi yukurrana dhawaṯmaraŋalayi yana yätjnhanydja birrimbirrnha walalanha yolŋu'-yulŋuwala, bala yana ḏukmaraŋalana walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja.
MAR 1:40 Waŋganymirri waluyu ŋayinydja marrtji burrpuymirri warray yolŋu buna nhanbala Djesuwa, bala ŋayi ṉepaḻ-nyilŋ'thundja, ga bitjanna waŋa, “Garray guŋga'yurra ŋarranha. Ŋuli nhe djälnydja, nhe ŋarranha yurru ḏukmaramana.”
MAR 1:41 Bala ŋayi Djesu wuyunna nhanŋu, bala goŋ-djarryundja ga mulkana ŋanya, ga bitjanna ŋayi waŋanydja, “Djäl ŋarra dhuwala nhuŋu. Ma', ḏukthurrana yana.”
MAR 1:42 Bala dhunupana yana ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja ḏukthunna, liŋgu rerriyunydja ŋanya ŋuriŋinydja gananna, winya'yunna-wala yana.
MAR 1:43 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesu bilyun, ga waŋa ŋanya ḏälyuna dhärukthu, djuy'yunna-wala bitjanna ŋanya,
MAR 1:44 “Way, yaka ḻakaraŋa guḻku'wanydja ŋi! Marrtjiya yana dhunupa ŋunhimala buku-ŋal'yunarawuylili Buṉbulili, märr nhuna ŋayi yurru ḏalkarra'mirriyunydja yolŋuyu nhäma'-nhama yukurra ŋunhiliyina. Ga ŋunhi ŋayi yurru manymak-ḻakaramanydja nhuna, bala nhenydja yurru wekama mundhurrnha batharra Gunhu'wu buku-wekaŋanydja, biyakana bitjarra ŋunhi Mawtjitjthu rom nherrara ŋäthili, märr yurru bukmakthirri yolŋunydja walala marŋgithirri nhuŋu, ŋunhi nhenydja liŋguna dhuwali ḏukmaranharana.”
MAR 1:45 Yurru ŋayinydja ŋunhi ḏarramunydja mirithina warray goŋmirriyina, bala ḻakaraŋalanydja baḻaka'yunmaraŋala warray dhäwuny'tja ŋurikiyi; yakana ŋayi märraŋala Djesunhanydja dhäruk ŋunhi ŋayi waŋana yakaŋuwu ḻakaranharawu. Bala ŋayi Djesunydja yakana marrtjina biyapulnydja balayi ŋunhimalayinydja yolŋu'-guḻku'mirrililinydja wäŋalili, yana ŋayi yukurrana nhinananydja Djesu ŋunhilina bäymana, ŋayilpiŋurana wäŋaŋuranydja, ga walalanydja marrtjina yolŋu'-yulŋunydja wäŋaŋuru ga wäŋaŋuru, withiyaranydja ŋanya bala.
MAR 2:1 Ga märr-gurriri, ŋayi Djesunydja roŋiyinana marrtjina balayi Gapaniyamliliyi, bala gärrina waŋganylili bala'lili, bala guḻku'yuna walalanydja yolŋu'-yulŋuyunydja ŋäkula ŋanya, bala gundupuŋala nhanbalana bunana, gumurr-waṉḏinana nhanŋu Djesuwu.
MAR 2:2 Bala ŋunhimalayinydja wäŋalili marrtjina yurrum'thurruna yolŋu'-yulŋunydja, ga balany'tja ŋunhi warrpam' dhika gungaŋalana, dhaŋaŋdhinana yukurrana yolŋu'-yulŋuna ŋunhili bala'ŋura, ga dhurrwaranydja ŋunhi balany'tja warrpam'nha gungaŋala yolŋu'-yulŋuyuna. Ŋayi Djesunydja yukurrana nhinana ŋunhili bala'ŋura djinawa, waŋana yukurrana dhäwu' ḻakaraŋala walalaŋgu ŋurikiyi yolŋu'-yulŋuwu.
MAR 2:3 Bala ŋulinyaramirriyu liŋgu, ḏämbumiriw ḏarramuwurru bunana ŋunhiliyi, gäŋalanydja marrtjina lili djaṉdjaṉdhurrunanydja rirrkminynha ḏarramunha. Walala ŋunhi djälthinanydja, walala bini gänha ŋanya dhunupaŋga bala Djesuwalaŋga, yurru dhaḻakarrnha walalaŋgu bäyŋuthina gärrinyarawuna. Yo, balany'tja yukurrana ŋunhiyi dhärrana bilkpilk ḻaparra, bala walala ŋunhiyi ḏarramuwurrunydja ŋal'-ŋalyurruna ŋunhimalayi ŋapalilina bala'lili, bala walala ḻapmaraŋala ŋunhiyi ŋapaŋurunydja bala'ŋuru dharpanydja, bala ŋarŋgana ḻapmaraŋala. Bala walala ŋuliwitjarrana ŋarŋgakurruna dhuryunmaraŋala ŋunhinha rerrimirrinhanydja yolŋunha gayan'thamirrina ŋunhi yana miṯtjilili ṉapuŋga'lili, bala gurrunhara ŋunhimala gumurrlilina Djesuwala.
MAR 2:5 Ŋayi Djesuyunydja nhäŋala walalanha ŋunhiyinha walalanha ḏämbumiriwnha ḻundu'mirriŋunha walalanha, ŋunhi walala yukurrana wirrki dhika märr-yuwalkthina nhanŋu, bala ŋayi Djesunydja waŋana ŋurikalana rerrimirriwalana yolŋuwala bitjarrana gam', “Yolŋu ŋarraku gay'. Nhuŋu yätjtja dhuwurr liŋguna buwayakthinana.”
MAR 2:6 Ga walalanydja marrtjina ḏäpthurruna ŋaḻapaḻmirri ŋunhiliyi, Rom-marŋgikunharamirri walala, mäkiri-witjurrunayi yukurrana Djesuwu dhärukku, bala walala ŋanya ŋäkula dhäruk waŋanhara bitjanarana, “Nhuŋu yätjtja dhuwurr buwayakthinana.” Bala walala guya'-guyaŋinana, ga waŋana bitjarrana,
MAR 2:7 “Nhäku dhuwala ŋayi yukurra waŋa yätjkuma Godnhanydja bitjandhiyi? Ŋayinydja yukurra ŋunha guyaŋinyaramirri yanapi ŋayi Gunhu', ŋiniya? Ŋayipina yana Gunhu'yuna ŋuli bäy-ḻakaramanydja yätjpuy dhuwurrwuy, yakana ŋula yolŋuyunydja.”
MAR 2:8 Yurru Djesunydja marŋgithina nhaltjarra ŋunhi walala nhinana guya'-guyaŋina, bala ŋayi waŋana walalaŋgala bitjarrana ŋaḻapaḻmirriwalanydja, “Nhäku nhuma yukurra guyaŋirri bitjandja?
MAR 2:9 Ŋunhi ŋarra yurru bäy-ḻakarama yätjpuynydja dhiyaku ḏarramuwu dhuwurrwuy, ga ŋunhi ŋarra yurru baḏarraŋ'kuma rumbal nhanŋu, ŋunhiyinydja maṉḏa bitjan waŋganynha yana yulŋunydja, ga balakurru-witjan nhuma yurru nhämanydja, bala marŋgithirrina marrtji, ŋunhi ŋarrakunydja dhuwala dhunupa ŋunhi ŋarra yurru bäy-ḻakarama yätjpuy dhuwurrwuy dhiyala munatha'ŋura.”
MAR 2:11 Bala ŋayi bilyurruna, ga waŋana ŋurikala rerrimirriwalanydja yolŋuwala bitjarrana, “Ma' gaŋgathiyana, ga märraŋa nhuŋuway gayan'thana, bala marrtjiyana nhokiyingala wäŋalilina.”
MAR 2:12 Bala dhunupana ŋayi ŋunhi yolŋu ḻaw'yurrunana, bala dhärrana, bala gayan'thana nhanŋuway märraŋala, bala djartjaryurrunana. Bala walala yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalana yukurrana ŋanya, ga wirrkina dhika mel-ḻarr'yurruna, ṉirryurrunana nhäŋala, bala walala dhika bena märr-yiŋgathinanydja yukurrana Gunhu'wu, bala waŋana bitjarrana, “Yaka warray ŋilimurru nhänha ŋuli ŋäthilinydja bitjanarayi.”
MAR 2:13 Bala ŋayi Djesu ŋuliŋuruyinydja marrtjina balayi roŋiyina raŋililiyi, bala walalanydja yolŋu'-yulŋunydja guḻku'na dhikana ḻuŋ'thurruna marrtjina nhanukala, bala ŋayi dhunupana ḻakaraŋala marŋgikuŋalana walalanha.
MAR 2:14 Ga ŋunhi ŋayi yukurrana marrtjinanydja dhukarr-ŋuparanydja Djesu, bala ŋayi nhäŋala waŋganynhana yolŋunha, ŋayi nhinana gombu'-gumbuŋala rrupiya yolŋunha walalanha, liŋgu nhanŋu ŋunhiyinydja djäma, rrupiyawunydja gombunharawu, yurru yäkunydja ŋayi ŋunhiyi yolŋu Lepay, ga wiripunydja ŋayi yäku Mathuyu, gäthu'mirriŋu Yalpiyawu. Nhinananydja ŋayi yukurrana Lepay, djäma ŋayi yukurrana, bala ŋayi Djesuyunydja waŋa nhanŋu bitjanna, “Way yolŋu, go ŋarrakuna malthurra.” Bala ŋayi ŋunhi yolŋunydja dhunupana yana gaŋgathirrina, bala malthunna nhanŋu Djesuwuna.
MAR 2:15 Yo. Ga märr-gurriri, bala ŋayi Lepayyunydja garr'yurruna ŋanya Djesunhana bala nhanukalaynha wäŋalili, bala walala yukurra ŋathana ḻuka ŋunhiliyina. Ga walala ŋunhi dhuwurr-yätjmirrinydja, rrupiya-gombunharamirri walala ga rom-bakmaranhamirri walala, walalanydja yukurrana malthurrunayi nhanŋu Djesuwu, bala yana gärrina yukurra, bala marrtji nhinana waŋgany-manapanmirrina Djesuwalana ga nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala, bala walala yukurra ŋathanydja ḻuka waŋganyŋurana.
MAR 2:16 Ga walalanydja dharrana nhäŋala warray, Rom-marŋgikunhamirriyunydja ga Rom-dharraymirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayi ḻukana walalaŋgala dhuwurr-yätjmirriwala nhinana yolŋu'-yulŋuwala, bala walala waŋana dhä-wirrka'yurruna nhanŋu ḻundu'mirriŋunhana walalanha bitjarrana, “Way, nhäku warray ŋayi yukurra Djesuyu ḻuka ŋatha ŋurukala dhuwurr-yätjmirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala?”
MAR 2:17 Bala ŋayi Djesuyunydja dharrana ŋäkula warray walalanha, bala ŋayina walalaŋgu buku-wakmaraŋalanydja waŋana Djesuyuna, bitjarranydja gam' ḻakaraŋala. “Ŋunhi ŋuli yolŋu guyaŋinyamirri ŋamakurruny'tja, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yaka marrtji ŋula yolkala ŋamathanharawunydja rerriŋuru; ŋunhiyi liŋgu yurru rerrimirri yolŋu marrtjinydja ḏukmaranharawunydja djämawuy ŋula yolkuŋu. Ŋarranydja dhuwala yaka marrtjina ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra nhina dhuwurr-dhunupa be; yana ŋarra marrtjinanydja lili dhuwurr-yätjmirriwu yolŋuwu walalaŋgu, märr yurru walala bilyun, bala gananna walalaŋguway yätjtja, bala walŋathirrina nhina.”
MAR 2:18 Waŋganymirri waluyu, yolŋu walala buku-ŋal'yun yukurra ŋoy-ŋathamiriw, ŋunhi walala yolŋu'-yulŋunydja malthunaramirri walala Djongu ŋuriki ḻiya-ḻupmaranhamirriwu yolŋuwu, ga wiripu-guḻku' Rom-dharraymirri walala yolŋu'-yulŋu. Bala walala wiripunydja mala yolŋu'-yulŋu marrtji bala Djesuwala, ga waŋa dhä-wirrka'yun bitjan gam', “Way, ŋunha Djongu malthunaramirri walala buku-ŋal'yunna yukurra ŋoy-ŋathamiriwnha, ga ŋunha malthunaramirri walala Rom-dharraymirriwunydja walalaŋgu, walala yukurra bitjandhi bili ŋoy-ŋathamiriw ŋunha buku-ŋal'yun yana. Ga nhuŋunydja ḻundu'mirriŋu walala ŋuli bitjan warray liŋgu ḻuka warray ŋatha yukurra. Nhäku warray walala ŋuli yakanydja nhina ŋoy-ŋathamiriwnydja?”
MAR 2:19 Bala ŋayi Djesuyunydja buku-wakmarama ḻakarama walalaŋgu mayali'kurruna dhäwu', bitjanna gam', “Ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋunydja waŋgany-manapanmirri marrtji ḻuŋ'thun bitjan gumurr-ŋamathirri ŋurikinydja yolŋuwu ḏarramuwu ŋunhi ŋayi ŋuli märramana nhanŋuway dhäykanha, bala nhaltjanna walalanydja yurru?... nhina ŋoy-ŋathamiriw yukurra? Bäyŋu warray, yana walala yurru ḻukana marrtji goŋmirriyirrina bitjanna ŋurikalayina ḏarramuwalana, ga yana liŋgu ga ganan ŋayi yurru walalanha ŋuriŋiyi. Ga ŋarrakunydja dhuwalanydja walala ḻundu'mirriŋu walala balanyarayi bitjan ŋunhiyi walala, ga ŋarranydja dhuwala balanyara bitjan ŋunhiyi ḏarramu yolŋu. Galkina dhuwala ŋarra yurru gananna walalanha yulŋunydja, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyina walala yurru bitjandhiyinydja ŋoy-ŋathamiriwnydja nhina.”
MAR 2:21 Bala ŋayi Djesuyu wiripunydja mayali'mirri ḻakaraŋala dhäwu' bitjarrana gam', marŋgikuŋalanydja walalanha. “Ŋäthiliŋunydja rom dhuwala balanyara bitjan ŋäthiliŋu girri' bätjupatju. Ŋunhi ŋuli yolŋuwu ŋäthiliŋunydja bätjupatju barr'yun, yakana ŋayi yurru ŋula yuṯanydja dhomala märrama, bala dhä-manapan mam'marama ŋunhiwala ŋäthiliŋulilinydja ḻatju'kumanydja biyapul. Ŋuli ŋayi yurru bitjandhiyi rrambaŋikumanydja mam'marama maṉḏanha, ŋäthiliŋunha ga yuṯanha, ŋayinydja yurru ŋunhi yuṯanydja yupthunna yana, ga ŋäthiliŋu yurru marrtji barr'-barryunna buruŋgulkthirrina biyapulnha wirrkina wal'ŋu.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja, märr yurru yolŋu'-yulŋuyu yaka yuṯanha romnha waŋgany-manapan ŋäthiliŋulili rrambaŋikuma.
MAR 2:22 Ga wiripunydja ŋayi Djesuyu bitjarrayi bili ḻakaraŋala mayali'mirri dhäwu', dhuwala gam', “Ŋarrakunydja rom dhuwala balanyara bitjan yuṯa weyika' borum. Ŋunhi ŋuli yolŋuyu djäma yuṯanydja weyika' borum, yakana yurru ŋayi rarryun ŋunhiyi ŋäthiliŋulilinydja bathilili, balanyaralilinydja bitjan ŋäthiliŋu ḏimbuka, liŋgu ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja bathi yurru yana baw'yunna ŋuriŋiyi yuṯayunydja weyika'yu, bala yurru ŋunhi weyikany'tja ḻarryun winya'yunna marrtji, ga bathi yurru ŋunhi yätjthirri buruŋgulkthirrina yana. Yo, ŋunhi yurru yolŋuyu märrama yuṯa wal'ŋu weyika' borum, yana ŋayi yurru ŋunhi rarryundja yuṯalilina bathililinydja, märr yurru maṉḏa weyika' ŋunhi ga bathi rulwaŋdhun yukurra ḻatju' yana, winya'yunamiriwnha. Ga balanyarayi bili dhuwala yuṯawunydja romgu. Ŋunhi nhe yurru märrama ŋunhi ŋarraku yuṯa walŋamirri rom, nhenydja yurru nhina yukurra yuṯaŋurana yana romŋura, yakana ŋäthiliŋulilinydja roŋiyiya, märr yurru yuṯanydja walŋa yakana nhokala winya'yun.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala.
MAR 2:23 Ga wiripuŋuyu waluyu ŋunhiyinydja Ganaŋ'maranharamirri Walu, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtji wäŋgama dhukarr-ŋupan, yurru gali'ŋuranydja maṉḏaŋuŋura dhukarrŋuranydja ŋatha birrali' marrtji dhärra'-dharra. Bala Djesuwala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay marrtji gulkthunna bala muḻkurrnha malanha ŋatha, bala marrtji buryi'yunna ŋunhi ŋathanhanydja barrwaṉ'tja walalaŋgalay goŋdhuna, bala marrtji ḻukana bala.
MAR 2:24 Ga walalanydja bäy nhäma warray walalanha, ŋuriŋi Rom-dharraymirriyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu, bala walala waŋa Djesunhana bitjanna gam', “Way, nhäŋa ŋunha nhuŋuway ḻundu'mirriŋunha walalanha. Ŋunhanydja walala yukurra' romnha bakmarama, liŋgu djämana walala yukurra dhuwalayinydja bitjandhiyinydja goŋdhunydja. Yaka dhuwala dhunupa walalaŋgu gäthuraŋuwunydja djämawu, liŋgu dhuwalanydja be muka Dhuyu Walu, Nhinanharamirri.”
MAR 2:25 Bala ŋayi Djesunydja waŋa buku-wakmarama bitjanna walalaŋgu. “Way walala, yaka muka nhuma dhuwala dhäwu'wunydja marŋgi ŋiniya? Ŋunhi nhaltjarra ŋäthili Ŋurruŋuyu yäkuyu Daypitthu yukurrana djäma? Waŋganymirri Daypit ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala djaṉŋarrthinana wal'ŋu mirithina, bäyŋuna walalaŋgu ŋula ŋatha,
MAR 2:26 bala dhunupana ŋayi Daypit marrtjinanydja gulŋiyina ŋunhana Godkalana Buṉbulili, bala ŋayi Daypitthunydja märraŋala ŋunhiyina dhuyuna rruthi ŋunhi walalaŋguŋu gurrunhanara mundhurr ŋunhiyinydja Godku ŋatha. Romdhunydja yukurra dhuwala ḻakarama ŋurikiyinydja dhuyuwunydja ŋathawu yana ḏalkarra'mirriwu walalaŋgu ḻukanharawu, yaka ŋula yolku yolŋuwu, yurru ŋayinydja Daypitthunydja ḻukana warray ŋunhiyi dhuyu ŋatha, bala ŋayi wiripunydja wekaŋala nhanukalayŋuwu ŋayi goyurr'mirriŋuwuna walalaŋgu, bala walala ḻukanana. Yo, dhuwalayinydja ŋunhi bitjarrayinydja ŋunhi ŋayi yäku Bayatha yukurrana nhinana Ḻiya-ŋärra'mirri ŋulinyaramirriyuyi.”
MAR 2:27 Bala ŋayi Djesu waŋana dhawar'maraŋalanydja bitjarrana gam', “Ŋäthilinydja ŋunhi Gunhu'yu djäma yolŋunha, ga yurruna ŋayi romdja wekaŋala Nhinanharamirrinydja Walu, yana ganydjarrwu walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu; yurru yakana ŋayi Gunhu'yu yolŋunhanydja djäma ganydjarrmirriyanharawu romgunydja.
MAR 2:28 Liŋgu ŋarrana dhuwala, Yolŋuna wal'ŋu Gäthu'mirriŋu, rom-waṯaŋu dhiyakuyi Nhinanharamirriwunydja Romgu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 3:1 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu Waluyu, Ganaŋ'thunaramirriyu, Djesu marrtjina balayi buku-ŋal'yunaramirrilili buṉbulili, ga ŋunhiliyi buṉbuŋuranydja yolŋu yukurrana nhinana ḏarramu goŋ-dhoṯ.
MAR 3:2 Ga walalanydja marrtjina wiripu-guḻkuny'tja gonha ḏäpthurruna warray ŋunhili buṉbuŋura, nhäŋala ŋanya Djesunha yukurrana, wanhaka ŋayi yurru djäma ḏukmarama ŋunhiyi goŋ-dhoṯnha ḏarramunha ŋuriŋiyi Dhuyuyu Waluyu, märr walala yurru ŋanya dhuwurr-nyamir'yun, ga rom-bakmaranhamirrina ḻakarama.
MAR 3:3 Yo, Djesunydja yukurra ŋunhi dhärra buṉbuŋuranydja, gumurrŋura wal'ŋu, bala ŋayi wäthunna ŋuriki goŋ-dhoṯkunydja ḏarramuwu bitjanna, “Go marrtjiya lili ŋarrakala dhipala,” bitjanna. Bala ŋayi gaŋgathirrinydja ŋunhi, bala marrtjina nhina bala Djesuwalana.
MAR 3:4 Bala ŋayi Djesuyu waŋa dhä-wirrka'yunna walalanha bitjanna, “Nhä dhika ŋilimurruŋgu romdja dhiyakuyinydja ŋunhi waluwu? Nhaltjan ŋilimurru yurru dhiyaŋuyinydja Ganaŋ'thunaramirriyunydja Waluyu? Guŋga'yun muka yolŋu'-yulŋunha?... bay nhaltjan?... ŋayaŋu-yätjkuma walalanha? Yo, nhaltjan yurru ŋilimurru dhiyaŋuyinydja waluyu? Walŋakuma yolŋunha?... bay nhaltjan?” bitjarra. Yurru ŋayi walalanha Djesuyu bitjarrayinydja waŋana dhäruk-mukmaraŋalana; yakana walala waŋana bala nhanukalanydja dhärukkurru.
MAR 3:5 Bala ŋayi Djesuyunydja nhäŋalana marrtjina walalanha, borrk-ŋaramurryinana bitjarrana, ŋayaŋu-yätjthinana manapara, liŋgu walala ŋunhi ŋayaŋu-ḏälmirrina ga ḻiya-djarrpi'mirrina guyaŋinyarawu. Bala ŋayi Djesu bilyurruna, ga waŋana ŋunhi goŋ-dhoṯnhana ḏarramunha bitjarra, “Ma', goŋdja djarryurrana,” bitjarra. Bala dhunupana yana ŋunhi ŋayi goŋ-dhoṯtja djarryurrunana baḏarraŋ'thinana, ḻatju'yinana dhikana wal'ŋu.
MAR 3:6 Bala walala ŋunhi mayali'-wilkthunaramirrinydja walala yolŋu'-yulŋu, yäku Rom-dharraymirrinydja walala ḏurryurrunana, gonha'yurrunana ŋunhiyi Buṉbunydja, bala yana marrtjinana. Ga dhunupana yana walala ḻuŋ'maranhaminana yulŋunydja, ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunydja ga wiripu-guḻku' ḻundu'mirriŋu walala buŋgawawu yäkuwu Yiritku. Bala walala yukurrana waŋanhaminana nhanŋu Djesuwu bunharawuna, ŋayan'tharranana murrkay'kunharawuna.
MAR 3:7 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtjina balayi roŋiyina Galalilili gapu-guḻun'lili, ga guḻku'na mirithirrina yolŋu walala ḻuŋ'thurruna marrtjina balayi nhanukala Djesuwalanydja; marrtjinanydja walala ŋunhi Galaliŋuru makarrŋuru ga Djudiyaŋuru makarrŋuru,
MAR 3:8 ga wäŋaŋuru Djurutjalamŋuru, ga Yidumiyaŋuru makarrŋuru, ga wiripuŋuru gali'ŋuru wäŋaŋuru ŋulaŋuru-bala Djodanŋuru mayaŋ'ŋuru gapuŋuru. Ga wiripunydja marrtjina ŋulaŋuruna Däyaŋuruna ga Djäytanŋuruna ḻiw'maranharaŋuruna wäŋaŋuru, liŋgu dhäwuny'tja ŋunhi Djesuwalaŋuwuy birrŋ'thurrunana yukurrana birrka'mirrilili wäŋalili; guḻku'yuna mirithirrina yolŋuyu walalay ŋäkula ŋunhiyi djäma ganydjarrmirrinydja, ŋunhi ŋayi yukurrana yolŋu'-yulŋunha ḏukmaraŋala, bala walala yana marrtjinana nhanukala, biyapulnha wal'ŋu dhikana miṯtji.
MAR 3:9 Yo, walalanydja yolŋunydja walala marrtjina ḻuŋ'thurrunana ŋunhimalayina raŋilili, gungaŋala wäŋanydja ŋunhiyi Walala giṯthunminana marrtjina galkililina Djesuwala, bala bäyŋuna dhaḻakarr nhanŋu Djesuwu nhinanharawunydja. Bala ŋayi waŋana ḻundu'mirriŋunha walalanha Djesuyu bitjarra, “Way, mitjiya ŋarraku märraŋa walala, märr ŋarra yurru nhina ŋunhilina mitjiyaŋurana,” bitjarra.
MAR 3:10 Yo, liŋgu ŋayi ŋunhi Djesuyu ḏukmaraŋala yolŋunhanydja walalanha ŋäthilinydja, bala ŋunhi rerrimirri yolŋu walala marrtjina ḏur'-ḏuryunminana dhikana, ḏukṯukthina walala nhanŋu Djesuwu mulkanharawu rumbalwu.
MAR 3:11 Ga ŋunhi walala ŋuriŋi mokuywalaŋumirriyunydja yolŋuyu walalay nhäŋalana ŋanya, dhunupana walala ŋunhi galkina burrul'yurrunanydja marrtjina gumurrlili nhanukala yana, bala waŋanana yatjurruna bitjarrana, “Nhenydja dhuwala Gäthu'mirriŋu ŋuruku djiwarr'wuywu wal'ŋu Godku.”
MAR 3:12 Bala dhunupana ŋayi Djesuyunydja waŋana ḏälyuna dhikana dhärukthu bala ŋurikalayinydja mokuywalanydja birrimbirrwala walalaŋgala, dhä-mukmaraŋalana walalanha, waŋana ŋayi bitjarrana, “Mukthurrana. Yakana nhuma yurru ḻakarama ŋurupa yolŋu'-yulŋuwanydja ŋarranha, yol ŋarra dhuwala,” bitjarrana.
MAR 3:13 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djesu marrtjina bala bukulilina wal'ŋu, bala ŋayi wäthurruna ŋurikina walalaŋgu ŋunhi ŋayi walalaŋgu ḏukṯukthina, märr walala yurru galkina yana nhanŋu malthun.
MAR 3:14 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja miṯtjiŋuru djarr'yurrunana marrtjina 12-nhana, bala ŋayi ŋunhi waŋananydja walalaŋgala bitjarrana, “Nhumanydja dhuwalanydja walala yurru bo'puyŋuna walala ŋarraku. Ŋarra nhumalanha djarr'yurrunanydja; nhumanydja yurru nhina galkina yana ŋarrakala, bala ŋarra yurru nhumalanhana dhuwalanhana walalanha djuy'yundja ŋunha ḻakaranharawu dhäwu'wunydja birrŋ'maranharawu.
MAR 3:15 Nhumana yurru ganydjarr yukurra gäma ŋuruku yätjmirriwunydja birrimbirrwu dhawaṯmaranharawu yolŋu'-yulŋuwalanydja.” Bitjarra ŋayi Djesuyu walalanha waŋananydja.
MAR 3:16 Ga dhuwalana walala ŋunhiyi yulŋunydja, bo'puyŋu 12-tja yäku gam': Djäyman, ŋunhi ŋayi Djesuyu ŋanya yäku-ḻakaraŋala Beta,
MAR 3:17 ga Djayim, ga gutha'mirriŋu nhanŋu Djon, gäthu'mirriŋu maṉḏa ŋunhi Djipitiwu, ŋunhi ŋunhiyinha maṉḏanha Djesuyunydja yäku-ḻakaraŋala Bawanatji; ŋunhiyinydjayi yäku mayali' bitjan ‘Murryu'-murryunaramirri maṉḏa.’
MAR 3:18 Ga wiripunydja ŋayi bitjarrayi liŋgu djarr'yurruna Wandurunha, ga Bilipnha, ga Bätalamunha, ga Mathuyunha ga Dumitjnha ga Djayimnha gäthu'mirriŋunha ŋunhi Yalpiyawu, ga Dhatiyanha, ga wiripuŋunha Djäymannha ŋunhi walala ŋuli ŋanya ḻakaranha rom-ḏäl ḏarramu,
MAR 3:19 ga Djudatj-Gariyatnhana, ŋunhinhana yolŋunha ŋunhi ŋayi Djesunha wekaŋala miriŋuwala goŋlili. Ga dhuwalayina walalanha ŋayi Djesuyu djarr'yurrunanydja nhanŋuwaynydja ŋayi ḻundu'mirriŋunha walalanha.
MAR 3:20 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi Djesu marrtjina balayi wäŋalilina roŋiyina, ga biyapul miṯtji ŋula nhämunha' ḻuŋ'thurruna marrtjina nhanukala Djesuwala ŋunhimalayina bala'lili, ga yakana walalaŋgu walu ŋathawunydja ḻukanharawu, Djesuwu ga nhanukalaŋuwu ḻundu'mirriŋuwu walalaŋgu ŋunhi.
MAR 3:21 Yo, nhanukala Djesuwala gurruṯu'mirriyunydja walalay wal'ŋu ŋäkula ŋanya Djesunha, bala walala marrtjina garr'yunarawuna nhanŋu märranharawuna, liŋgu walala yukurrana waŋana ḻakaraŋala ŋanya be ŋayi bawa'yurruna muḻkurrnha bitjarrana.
MAR 3:22 Ga bitjarra liŋgu walalanydja ŋunhi Rom-marŋgikunharamirriyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala yukurrana marrtjina beŋuru Djurutjalamŋuru, walala yukurrana bitjarrayi liŋgu waŋana ŋanya Djesunha be ŋayi mokuywalaŋumirri. Walala waŋananydja bitjarrana, “Dhawaṯmarama ŋayi ŋuli mokuynha walalanha ganydjarryu mokuywalana wal'ŋu buŋgawawala ŋurikalana, yäkuwala Beltjapulwalana.”
MAR 3:23 Bala ŋayi Djesuyunydja galkithaŋalana ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja marrtjina, ŋurukuna galkiwuna nhinanharawu, bala ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja mayali'kurruna dhäwuny'tja bitjarra gam', “Nhaltjurruna dhika ŋuli Mokuyyunydja dhawaṯmaraŋu mokuynhanydja birrimbirrnha?
MAR 3:24 Ŋuli yurru wäŋa yukurra dhärra, ga ŋunhiyi miṯtji yukurra yurru barrkuwatjkunharamirri, bala bunharamirrina yukurra yurru, ŋunhiyinydja yurru wäŋa buḻwaŋ'thunna.
MAR 3:25 Ga ŋunhi yurru gurruṯu'mirri mala bitjandhiyi barrku'-barrkuwatjkunharamirri, bala bunharamirrina yukurra yurru, ŋunhiyinydja bäpurruny'tja yurru buwayakthirrina winya'yunna.
MAR 3:26 Ga bitjanayi liŋgu, ŋunhi ŋayi bini Mokuyyunydja bunha nhanŋuwaynydja ŋayi miṯtjinha, ŋunhiyinydja bini nhanŋu rom buwayakthinyana, ga winya'yunana.
MAR 3:27 Bala ŋayi Djesuyu ŋuliŋurunydja ḻakaraŋala dhäwu' mayali'kurru, bitjarrana gam', “Yakana yurru ŋula yol yolŋu marrtji ganydjarr-ḏumurruwalanydja ḏarramuwala wäŋalili, ga djaw'yun nhanŋu ŋula nhä girri'. Ŋäthilinydja ŋayi yurru ŋanya garrpiṉ ŋathili, ŋunhiyi ganydjarr-ḏumurrunhanydja ḏarramunha, bala yurruna ŋayi yurru djaw'yundja ŋula nhä nhanukala bala'ŋuru.
MAR 3:28 “Yo, yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Ŋuli yurru yolthu yolŋuyu djäma yätj dhuwurr ga waŋa ŋäṉarr-yätj, Gunhu'yu yurru bäy-ḻakarama warray ŋurikiyinydja yolŋuwu, ŋuli balaŋu ŋayi bilyurrunydja.
MAR 3:29 Yurru bäyŋuna yana yurru Gunhu'yunydja bäy-ḻakarama ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli yätj-ḻakarama Gunhu'wunydja Garrkuḻuknha Birrimbirrnha; ŋunhiyi nhanukala yätjtja yurru dhärra gupaḏalnha yanana, yakana yurru buwayakkuma.”
MAR 3:30 Yo, ŋunhiyi ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarrayinydja, liŋgu walala yukurrana waŋana ŋanya Djesunhana bitjarra, “Yätjnha birrimbirr nhanukala yukurra nhina ŋunhayinydja.”
MAR 3:31 Baḏak yana ŋayi yukurra waŋanydja Djesuyu, ḻakaramanydja walalaŋgu, bala walalanydja bunana, nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga gutha'mirriŋu walala, bala dhärra'-dharranydja walala yukurra warraŋul gali'ŋurana ŋunhili buṉbuŋura; walala ḏukṯukthirri walala yurru waŋa nhanŋu Djesuwu.
MAR 3:32 Yurru guḻku'na ŋunha miṯtji yolŋunydja walala yukurra nhina ḻiw'marama nhanukala, bala ŋayi waŋganydhunydja waŋa ŋanya Djesunha bitjanna, “Way Garray. Ŋunhana nhuŋu ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga gutha'mirriŋunydja walala dhärra'-dharra marrtji ya', warraŋulnha. Dukṯuknha walala nhuŋu ŋunha yulŋunydja.”
MAR 3:33 Ga ŋayi Djesunydja waŋa bitjan warray, “Yol dhika ŋarraku ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga gutha'mirriŋunydja?” bitjan.
MAR 3:34 Bala ŋayinydja nhämana marrtji miṯtji-yarr'yunna yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala yukurra nhina galki nhanukala, mäkiri'-witjun walala yukurra nhanŋu, bala ŋayi waŋa bitjanna, “Dhuwalana walala gay' ŋarraku ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga gutha'mirriŋunydja walala.
MAR 3:35 Ŋunhi yukurra yurru ŋula yolthu djäma ḏukṯukkurru Gunhu'wala Godkalanydja wal'ŋu yana, ŋunhiyina yolŋu wal'ŋu ŋarrakuwaynydja ŋäṉḏi'mirriŋu ga gutha'mirriŋu,” bitjarra ŋayi Djesunydja waŋana.
MAR 4:1 Ga biyapul ŋayi Djesu yarrupthun marrtji Galalililiyi raŋilili, ga dhut-gay nhinana, bala ŋayi yukurrana ḻakaraŋalana marŋgikuŋalana yolŋu'-yulŋunhana, liŋgu guḻku'na marrtjina yolŋunydja walala ḻuŋ'thurruna nhanukala, yana liŋgu ga gungaŋala warrpam'nha. Bala ŋayi Djesunydja wapthurruna mitjiyalilina, ga ŋulaŋuruna mitjiyaŋuruna ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋunhanydja, ŋunhi walala marrtjina nhinana raŋikurru;
MAR 4:2 ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana Godkalaŋuwuy, ŋurukuy Djiwarr'wuy Rom, yurru mayali'mirriyaŋalana ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja, yakana warraŋulkuŋalanydja.
MAR 4:3 Ga bitjarrana ŋayi ŋunhiyi dhäwuny'tja ḻakaraŋala gam', “Waŋganydhu ḏarramuyu marrtjina dholkuŋala ŋayaŋay' maŋutji birrali'; ŋayi marrtjina djalkthurrunanydja ŋunhi ŋayaŋay' munatha'lili,
MAR 4:4 yurru wiripunydja maŋutji ŋunhi galkina ḏällili munatha'lili dhukarrlili, bala wäyin walala buṯthurruna, bala ḻukanana marrtjina ŋunhiyi ŋayaŋayny'tja ŋunhi marrtjina ŋorrana ŋunhili dhukarrŋura.
MAR 4:5 Ga wiripunydja maŋutji galkina marrtjina ŋunhiwala guṉḏamirrilili, ḏaŋawuklili munatha'lili, ga dhunupana yana ŋunhiyi ŋayaŋay' dhamany'tjurruna.
MAR 4:6 Bala beŋurunydja waluyuna räwakkuŋala, bala ŋayi räwakthinana ŋunhiyi ŋayaŋayny'tja, bili munatha' ŋunhi ḏaŋawuk ŋurikiyi ŋathawu.
MAR 4:7 Ga wiripunydja maŋutji galkina marrtjina ḏirriṯirri'mirrilili munatha'lili, ŋunhi nhämunha' marrtjina ŋorra'-ŋurrana ḏirriṯirri muḻkurr ŋunhiliyi, bala maṉḏa ŋutharanydja marrtjina rrambaŋina, bala ŋuriŋiyi ḏirriṯirri'yunydja buriny-mulkanana ŋunhiyi birrali'nhanydja, bala bäyŋuna yana ŋurikiyi muḻkurrmirriyinanydja.
MAR 4:8 Ga wiripunydja maŋutji birrali' galkina marrtjina ḻatju'lilina dhikana munatha'lili, ga ŋunhiyi maŋutji ŋatha ŋuthara dhika ḻatju'yinana wal'ŋu, dhaŋaŋdhinana dhikana; wiripunydja maŋutji ŋatha ŋunhi 30-yinana, ga wiripunydja maŋutji ŋatha ŋuliŋuruyi 60-yinana, ga wiripunydja 100-thinana.”
MAR 4:9 Ga bitjarrayina ŋayi dhawar'maraŋalanydja waŋana Djesuyu, “Mäkiri'-witjarranydja yuwalkkuŋa ŋi'... djinawa'wuywu wal'ŋu ŋuriki, märr nhe yurru ŋäma dharaŋan muka wal'ŋu.”
MAR 4:10 Ga yalalanydja ŋayi Djesu yukurrana nhinana gänana ŋayipina, bala walala ŋunhiyi 12 ḻundu'mirriŋu walala ga wiripu-guḻku' ŋunhi walala yukurrana ŋäkula ŋanya, walala marrtjinanydja, bala waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Way Garray, ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala ŋurikiyyi mayali' mak.”
MAR 4:11 Ga ŋayinydja waŋana Djesunydja bala bitjarra, “Nhumanydja dhuwalanydja walala ŋarraku ḻundu'mirriŋunydja walala marŋgimirri ŋuruku Godkalaŋunydja Romgu, ŋurikinydja ŋunhi djinawa' wal'ŋu ŋunha ŋorra yukurra, liŋgu Godthu nhumalaŋgala liŋguna maḻŋ'maraŋalana. Yurru ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yaka gulŋiyina Romlili Godkala wal'ŋu, ŋurikinydja walalaŋgu ŋarra yurru ḻakarama yana mayali'kurruna, yaka ŋarra yurru warraŋulkurrunydja ḻakarama walalaŋgu,
MAR 4:12 liŋgu ‘Walala ŋuli nhäma warray yulŋunydja, yurru yakana walala ŋuli nhämanydja wal'ŋu, ga ŋäma warray walala ŋuli yulŋunydja, yurru yakana walala yurru dharaŋandja ŋäma. Ŋunhi bini walala yuwalk ḏukṯukthinya marŋgithinyarawu, walalanydja bini roŋiyinyana bilyuna Gunhu'walana, bala ŋayinydja bini bäy-ḻakaranhana ŋuriki walalaŋgu yätjpuynydja.’” Bitjarra ŋayi Djesuyu walalaŋgala ḻakaraŋalanydja.
MAR 4:13 Ga ŋayi Djesuyunydja waŋana walalanha nhanŋuway ḻundu'mirriŋunha, dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Nhumanydja dhuwala yaka yana marŋgi? Yaka nhuma yukurra mayali' dharaŋandja? Ga wanhawitjan dhika nhuma yurru ŋäma dharaŋandja wiripunydja mala ŋunhi mayali'mirri dhäruk, ŋunhi ŋarra yurru ḻakarama?
MAR 4:14 Mayaliny'tja ŋunhi ŋathawuynydja maŋutjiwuynydja dhuwalana gam': Maŋutji-djalkthunamirrinydja yolŋu ŋunhina ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakarama Godku dhäruk, balanyara bitjan ŋayi yurru dholkuma marrtji Godku dhäruk malanha ŋayaŋulili yolŋuwala.
MAR 4:15 “Yo, wiripunydja yolŋu walala balanyara bitjan ḏälnha dhukarr ŋunhi munatha', liŋgu walala ŋuli ŋunhi ŋäma warray Godku dhäruktja, yurru dhunupana ŋayinydja ŋuli marrtjina ŋunhiyi Mokuynydja, bala djaw'yunna yana ŋunhiyi dhäruk walalaŋgala ŋayaŋuŋuruna, liŋgu walala yaka yuwalkkuŋala märraŋala ŋunhiyi dhäruk Godku.
MAR 4:16 Ga wiripunydja yolŋu walala balanyara bitjan ŋunhiyi ḏaŋawuk munatha'. Ŋäma warray walala ŋuli ŋunhiyi dhäruktja, bala ŋoy-ŋaḏupthunna märramanydja yana.
MAR 4:17 Yurru yaka weyindja ŋunhiyi yolŋu ŋuli dhärranydja yukurra, liŋgu ŋayi yaka yuwalkkuŋala märraŋala nhanukalay ŋunhi ŋayaŋulili. Yo, ŋunhi yurru mari ga ŋayaŋu-yätjkunharamirrinydja buna nhanŋu, liŋgu ŋayi ŋunhayina Godkalana romŋura dhärra yukurra, ga dhunupa yana ŋayi ŋuli ḏaḏawyun ŋuliŋuruyi romŋurunydja.
MAR 4:18 Ga wiripunydja yolŋu walala balanyara bitjan ŋunhiyi ḏirriṯirri'mirri wäŋa. Ŋayinydja ŋuli ŋuriŋiyinydja yolŋuyu ŋäma Godku dhäruk,
MAR 4:19 yurru bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli yukurra guyaŋirrinydja dhiyakuynha munatha'wuynha yana romdja, ga bitjanna liŋguna buku-manguma ŋuli girriny'tja dhika nhänydja rrupiyanydja mäypana wal'ŋu, bala dhiyaŋuyina romdhu malaŋuyu ŋuli ŋunhi binydjitjkumanydja yukurra Godkunydja dhäruk, ga yakana ŋayi ŋunhiyi yolŋu yukurra yurru nhina ŋamakurruny'tja; ŋayinydja ŋunhi balanyarana bitjan borummiriw dharpa.
MAR 4:20 Ga wiripunydja yolŋu walala balanyara bitjan ŋunhiyi ḻatju' munatha'. Walala ŋuli ŋuriŋiyi walalay wirrki wal'ŋu ŋäma, ga bitjanna liŋguna walala yurru nhinana yukurra ŋunhiliyina liŋgu ŋamakurru'ŋurana dhikana wal'ŋu romŋura, yana liŋgu-u-u ga ḻatju'thirri dhika walala yurru yolŋuthirri, dhaŋaŋdhirrina dhikana ŋuriŋiyi Godkalana ŋamakurru'yu nhäyu malaŋuyu, bitjanna bitjan ŋunhi borum yukurra dhärra muḻkurrmirri dhirrimukmirri.” Ga balanyarayina ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 4:21 Ga biyapul ŋayi Djesu waŋana bitjarra, “Ŋunhi ŋuli yolŋuyu lanhdhirrany'tja dhuŋgur'yun, ga wanhamala ŋayi ŋuli ŋunhiyi gurrunhandja?... ŋoylili bala'palalili?... bay' ŋäkirrmarama ŋayi ŋuli banikin'thu?... monyguma ŋunhiyi? Yaka warray. Yana ŋayi yurru ŋunhiyi märramanydja, bala ŋal'marama garrwarlili, märr yurru ŋunhi yolŋuyu walalay nhäma djarraṯawun guḻku'yu.
MAR 4:22 Yo, nhä yukurra ŋunhi djuḻuḻ'maranharanydja ŋorra, ŋunhiyinydja yurru yalala dhawaṯthun warraŋullilina baṉarra'lilina, ga nhä ŋunhi ŋäkirrmaranharanydja ŋorra yukurra, ŋayi yurru ŋunhiyinydja maḻŋ'maramana warraŋulkumana.
MAR 4:23 “Yo, mäkiri-witjurranydja yuwalkkuŋa ŋi'... djinawa'wuywu wal'ŋu ŋuriki, märr nhe yurru ŋämanydja dharaŋan muka wal'ŋu.”
MAR 4:24 Ga biyapul ŋayi Djesu waŋana bitjarra, “Bulnha ŋathili ḻarruŋa wal'ŋu maḻŋ'thunarawu nhä nhe yurru ŋäma. Ŋunhi ŋayi yurru Godthunydja nhuna nhäma mala-yarr'yunarawu yukurranharawu, ŋayinydja yurru waŋa nhuna maŋutji-nhämana, bitjandhi yana liŋgu bitjan nhe ŋuli nhäma yukurra ŋunha wiripu-guḻku'nha yolŋunha. Yurru ŋayinydja yurru wirrki warray wal'ŋu wekama nhuna ŋunhiyi bili rom ŋunhi nhe ŋuli wekama ŋunha wiripuŋunha yolŋunha.
MAR 4:25 Liŋgu ŋula yolthu yukurra ŋayathama Garraywuŋunydja wekanhara ŋula nhä, ŋayi yurru ŋuriŋinydjayi yolŋuyu märrama bukulili ŋal'maranharana marrtjinyara bala, biyapulnha wal'ŋu guḻku'. Ga ŋuli yurru yolthu ŋula yukurra yaka ŋayathama Garraywuŋunydja wekanhara, ŋunhiyinydja yurru djaw'yunna yana-wala nhanukala nhä ŋayi yukurra ŋayathama.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 4:26 Ga biyapul Djesu waŋana bitjarra, “Godkunydja Rom dhuwala balanyara gam': Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu ḻämu-nherraṉ marrtji ŋatha malanha maŋutji, bala ŋayi ŋuli meṉgumana, yakana ŋayi ŋuli ŋunhiyinydja guyaŋirri bitjan liŋgu.
MAR 4:27 Munhakunydja ŋayi ŋuli ŋorrana yukurra yana, ga gaŋgathirri goḏarr'mirrinydja ga djäma wiripuna, wiripuŋurana ḻayḻayyun ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu. Yurru ŋayinydja ŋunhi ḻämu-nherraṉaranydja ŋatha ŋuthanna yurru marrtji, yana liŋgu dhamany'tjunna ŋayi yurru, bala ŋuthan bathalayirrina, yurru yakana ŋayi marŋgi ŋunhiyi yolŋu nhäyu ŋayi ŋunhiyi bitjarrayi ŋuthara.
MAR 4:28 Liŋgu dhiyaŋu munatha'yu yana ŋuthanmarama ŋuli ŋunhi ḻämu-nherraṉaranydja. Ŋäthilinydja ŋayi ŋuli dhamany'tjun ga yutjuwaḻa muka yana ŋayi yurru maḻŋ'thun ŋurru, bitjanna liŋguna ŋuthanna ŋayi yurru ga bathalayirri muḻkurrmirriyirrina, yana liŋgu ga muḻkurr ŋunhi ŋayi yurru ŋathamirriyirri, borummirriyirrina.
MAR 4:29 Ga ŋunhi yurru ŋayi borum ŋunhiyi balwurthirrinydja, dhunupana ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja märramana yiki ŋula nhä, bala ŋayi yurru gulkthunna marrtji, liŋgu ŋunhiyinydjayi walu ŋatha-gulkthunaramirrina.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala mayaliny'tja.
MAR 4:30 Ga biyapul ŋayi waŋana Djesu bitjarra, “Yo, nhäyinyara dhika Godkunydja Rom? Nhä dhika mayaliny'tja ŋilimurru yurru ḻakarama warraŋulkumanydja wal'ŋu yolŋu'-yulŋuwu?
MAR 4:31 Godkunydja dhuwala Rom walŋa warray ga ŋuthanaramirri, balanyara gam', bitjan yutjuwaḻa' ḏawu ŋaraka borum. Yo, ḏawunydja dhuwala maŋutji nyumukuṉiny wal'ŋu, yakana ŋula wiripuwuynydja dharpawuy ŋaraka balanyarayi nyumukuṉiny'mirri. Ga ŋunhi ŋuli yolŋuyu ḻämu-nherraṉ ŋunhiyi ŋaraka munatha'lilina,
MAR 4:32 bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi dhamany'tjunna, bala ŋuthanna marrtji yindithirrina, waḻatjthirrina ŋunhiyi dharpa, bala djuḻkmaramana yurru wiripuŋunhanydja dharpanha malaŋunha. Bala walalanydja yurru wäyindja walala buṯthun, bala nhinana marrtji ŋunhimalayi dharpalili, bala djämana yurru walala wäŋa walalaŋguway ŋunhimalayi baṉdja'-baṉdjalilinydja.”
MAR 4:33 Yo, bitjarrana liŋgu Djesuyu ḻakaraŋalanydja yukurrana Godku Rom ŋuripa yolŋu'-yulŋuwa, ŋayi ḻakaraŋala walalambala wiripu ga wiripu mayali'mirrinydja dhäwu', märr walala yurru marŋgithirri, yurru walala yukurrana ŋunhi märr-gaŋga dharaŋaranydja dhäruktja.
MAR 4:34 Yaka ŋayi ŋuli ḻakaranha bukmakku ŋuriki miṯtjiwu warraŋulkurrunydja, yana ŋayi ŋuli ḻakaramanydja walalaŋgu ŋunhi liŋgu mayali'mirri yana dhäwu'. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ŋayipinydja nhanukalayŋuwala ŋayi wal'ŋu yana ḻundu'mirriŋuwalanydja walalaŋgala, ŋulinyaramirriyuna ŋayi ŋuli ḻakaranha warraŋulkunhanydja maḻŋ'maranhanydja mayaliny'tja ŋunhiyi, märr yurru walala yuwalk wal'ŋu marŋgithirri, ga dharaŋan yurru mayali'.
MAR 4:35 Ŋulinyaramirriyu liŋgu munhaku, ŋunhi ŋayi marrtjina walu gärrinana, bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala, “Ŋilimurru gul' marrtjina, bala buḏapthun,” bitjarra.
MAR 4:36 Bala walala ŋunhi nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala gundupuŋala, bala wap-wapthurruna ŋunhimala mitjiyalilina, bala walala marrtjinana, gonha'yurrunana ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja, bala marrtjina buḏapthurrunana. Ga wiripunydja marrtjinayi mitjiya malthurrunayi walalaŋgu.
MAR 4:37 Marrtjinanydja walala yukurrana bala-a-a, yurru ŋayi Djesunydja yakurrnha marrtjina ŋorrana bala ŋunhili mitjiyaŋuranydja, muḻkurr ŋal'yurruna marrtjina muḻkurrwuyŋura girri'ŋura. Marrtjinanydja walala yukurrana-a-a, yana liŋgu-u-u ga märr-gandarrŋura, ŋunhili dhulmuŋura gapuŋura, bala ŋayinydja bunanana watanydja bathalana, ga biyapulnha gapu ŋoy-ḻaw'yurruna, bala marrtjina ŋunhi gapunydja wapthurrunana ŋunhimala mitjiyalilinydja, galki bini guḻwuḻyunana. Yurru ŋayi marrtjina Djesunydja ŋorrana yakurr mukthurruna. Bala walala gundupuŋala ŋunhi nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, bala dhirr'yurrunana ŋanya. “Way Garray, gaŋgathiya. Ŋilimurru yurru dhuwala murrmurryunna,” bitjarra. “Nhä nhe dhuwala?... ŋoy-wuyunamiriw yulŋunydja? Nhäku nhe marrtji dhuwala bala ŋorranydja? Murrmurryunna ŋilimurru yurru dhuwala.” Bitjarra walala waŋana ḻundu'mirriŋunydja walala nhanŋu.
MAR 4:39 Bala ŋayi gaŋgathina Djesunydja, bala dhunupana waŋana gapunhanydja bitjarra, “Way mukthurrana,” ga watanhanydja ŋayi waŋana, “Ma' ḏaḏawyurrana,” bitjarra. Ga ŋayinydja dhunupana ŋunhi wata ḏaḏawyurrunana, ga gapu nyilŋ'thurrunana, balayi wapurarryina.
MAR 4:40 Bala ŋayi bilyurruna ŋuliŋuruyinydja, bala waŋana bitjarrana, “Nhäku nhuma yukurra dhuwala barrarirrinydja? Yaka nhuma yukurra dhuwala märr-yuwalkthirrinydja ŋiniya? Mukthun nhuma yukurra ŋarraku dhuwala märr-ḏumbal'yun yulŋunydja?”
MAR 4:41 Bala walala nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala wirrkina yana wal'ŋu beyaṉiyina, bala walala mel-nhänharaminana yukurrana, bala waŋanhamina bitjanminana, “Yol dhuwala ŋayi yolŋunydja?... märr ŋayi ŋuli dhuwala waŋa gapunha ga watanha, ga dhunupana yana ŋayi yurru gapuyu ga watayu ŋämana ŋanya dhäruktja.” Bitjarra walala yukurrana waŋanhaminanydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala.
MAR 5:1 Marrtjinanydja walala yukurrana-a-a, yana liŋgu ga burnha buna wiripuŋurana wäŋaŋura makarrŋura, yurru ŋunhi wäŋanydja wiripu-guḻku'wu malawu yäkuwu Garatjingu walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu.
MAR 5:2 Ga ŋunhi walala Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala wapthundja yukurra mitjiyaŋurunydja, bala ŋayinydja marrtji yolŋu warray dhawaṯthun ŋuliŋuru mathirraŋurunydja, bala nhina djartjaryun withiyanna bala ŋanya Djesunhana,
MAR 5:3 yurru ŋunhi ŋayi ḏarramunydja mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri, ga nhinanhanydja ŋayi ŋuli yukurranha bitjana liŋgu dhuwala'ŋura yana, rakunymirriwala mathirraŋura, ŋunhiyinydja nhanŋu wäŋana nhinanharawuna. Ga bitjana liŋgu walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyunydja ŋanya ḏap-ḏapmaranha raki'yu ga djimuku'yu ḏälmirriyunydja, ḻuku maṉḏanha ga goŋ maṉḏanha, yurru ŋayinydja ŋuli yukurranha ŋuriŋi yolŋuyunydja bakmaranha warray bitjana liŋgu raki'nha ga djimuku'nha, liŋgu ŋayi ŋunhi mirithirrina ḏäl yolŋunydja; yakana ŋula yolŋuyunydja ŋanya ŋuli ḏaḏawmaranha.
MAR 5:5 Ga bitjana liŋgu ŋayi ŋuli munha-ŋupana ga walu-ŋupana yukurranha marrtjinyanydja ŋula dhuwala'kurrunydja ga ŋula buku'-bukukurru. Marrtjinyanydja ŋayi ŋuli yukurranha, yatjuna marrtjinya, ga mitmitthunminya ŋanyapinyay ŋayi guṉḏayu.
MAR 5:6 Bala ŋayi nhäŋala Djesunhanydja yolŋuyu ŋuriŋiyi, beŋuru barrkuŋuru yana, bala nhinana waṉḏinana lili-i-i, withiyaranydja ŋanya Djesunha, yana liŋgu ga bur-way bunana, bala bun'kumu-djipthurrunanydja ŋayi gumurrlilina nhanukala Djesuwala,
MAR 5:7 bala yana yatjurrunana ŋayi waŋananydja bitjarrana gam', “Djesu, Gäthu'mirriŋu djiwarr'wuywu wal'ŋu Waŋarrwu. Nhaltjan yurru nhe ŋarranha dhuwala yulŋunydja? Buku-djulŋi, yaka ŋarranha dhirr'thirryurra ga buŋa, liŋgu Godkala yana ŋarra nhuna yäkuyunydja ŋäŋ'thun yukurra.”
MAR 5:8 Yo, ŋayi ŋunhi ḏarramu waŋananydja bitjarrayi, liŋgu Djesu yukurra waŋa bitjan, “Nhuma yätjmirri birrimbirr walala, ma' dhawa-yawaṯthurrana nhanukala.”
MAR 5:9 Bala ŋayi Djesuyu dhä-wirrka'yurrunana ŋanya ŋunhiyi ḏarramunhanydja bitjarra gam', “Yol nhe dhuwala yäkunydja?” bitjarra. Ga ŋayinydja ḻakaranhamina bitjanmina warray, “Ŋarranydja dhuwala yäku Guḻku', liŋgu guḻku' wal'ŋu ŋanapurru dhuwala yulŋunydja.”
MAR 5:10 Bala ŋuriŋi ḏarramuyu bitjarrana liŋguna yukurrana ŋäŋ'thurrunanydja bitjarra ŋanya Djesunha, “Yaka ŋanapurrunha dhirr'thirryurra ga djuy'yurra dhipuŋuru wäŋaŋuru,” bitjarra.
MAR 5:11 Ga ŋunhala bukuŋuranydja yukurrana nhinana guḻku'na mirithirrina wäyin bikipikinydja malanha, wäŋgaŋala dharrana ḻukana mulmu.
MAR 5:12 Bala ŋunhi yätjmirrinydja birrimbirr walala waŋana bitjarrana Djesuwala, “Way, djuy'yurra ŋanapurrunha djunamana ŋunhana bikipikiwalana walalaŋgala. Ŋanapurru gärri ŋunhayina, walalaŋgalana ŋi'.”
MAR 5:13 Bala ŋayi Djesunydja waŋana yoraŋalana walalaŋgu. Bala walala ŋunhi yätjmirrinydja birrimbirr walala yukurrana dhunupana dhawa-yawaṯthurrunana ŋurikala ḏarramuwalanydja, bala yana gulŋiyinana yukurrana ŋurikala bikipikiwalana walalaŋgala, bala walalanydja ŋunhi dhunupa gundupuŋalanydja bukuŋurunydja dhurrwuṯthurrunana, bala ḻupthurrunana yukurrana gapulilina, djaḻwurr-rr bitjarrana. Ga bukmakthinana ŋunhi bikipikinydja walala guḻwuḻyurruna yukurrana, bala murrmurryurrunana warrpam'nha.
MAR 5:14 Yurru ŋunhi bikipiki-djäkamirriyunydja yolŋuyu walalay nhäŋalana ŋunhimalayi walalanha, bala yana gundupuŋala roŋiyina balayi wäŋalilina, bala yana dhäwu'na ḻakaraŋala marrtjina ḻiw'maraŋalana. Bala yolŋunydja walala guḻku'na gundupuŋala balayi nhänharawunydja.
MAR 5:15 Ga ŋunhi walala bunananydja yukurrana yolŋu'-yulŋunydja, bala walala nhäŋala ŋunhina yolŋunha, ŋayi yukurrana nhinana galkina nhanukala Djesuwalana. Yo, girri'mirrina ŋayi yukurrana nhinananydja, ga ḻiya nhanŋu ŋamakurru'na wal'ŋu, dhunupana. Nhäŋalanydja walala ŋanya yukurrana, bala yana beyaṉiyinana.
MAR 5:16 Ga ŋuriŋinydja marŋgimirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ḻakaraŋalana walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwunydja ŋurikiynydjayi ŋunhi ŋayi nhaltjarra Djesuyu ḏukmaraŋala yolŋunha ŋunhiyi, ga bitjarrayi bili walala ḻakaraŋalayi bikipikiwalaŋuwuynydja walalaŋgalaŋuwuy.
MAR 5:17 Bala walala ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu waŋana ŋanya bitjarrana Djesunha, “Gatjuy marrtjiya roŋiyiyana dhipuŋurunydja ŋanapurruŋgalanydja wäŋaŋuru.” Bitjarra warray walalanydja ŋanya djuy'yurruna warray, liŋgu walala mirithinana barrarinanydja.
MAR 5:18 Bala ŋayi Djesu marrtjinanydja, bala wapthurruna mitjiyalilina. Bala ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu marrtjina, ga waŋana dhä-ŋäkulana ŋanya Djesunha bitjarra, “Ŋarranydja djäl dhuwala, ŋarra yurru marrtji, nhuŋuna malthun.”
MAR 5:19 Yurru ŋayi Djesunydja waŋana yaka'yurruna, roŋinyamaraŋala ŋanya bitjarra, “Gatju marrtjiya, bala roŋiyiyana nhokalaŋuwala gurruṯu'mirriwalana walalaŋgala, ga ḻakaraŋanydja biyakana, ŋunhi nhaltjarra nhuna ŋayi Garrayyu walŋakuŋala, liŋgu ŋayina nhuŋu mel-wuyurrunanydja.”
MAR 5:20 Bala ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja bilyurruna, bala ŋayi dharrana-marrtjinanydja ḻiw'maraŋalana, ḻakaraŋalanydja bukmaklilina yana wäŋalili, bitjarra ŋayi ḻakaraŋala wäŋalilinydja ḏämbumirrilili ga ḏämbumirrilili, bukmakkalana yana ŋayi ḻakaraŋalanydja yolŋu'-yulŋuwalanydja, ŋunhi nhaltjarra ŋanya Djesuyu yolŋukuŋala walŋakuŋala, bala walala bukmakthuna ŋäkulanydja ṉirryunminana.
MAR 5:21 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesu marrtjina balayi buḏapthurruna, ga dhawaṯ-gay wiripuŋurana gali'ŋura. Ga ŋunhi walala yukurrana dhawaṯthurrunanydja mitjiyaŋurunydja, bala walalanydja marrtjina yolŋu'-yulŋunydja djarrawurr'yurrunana nhanukala Djesuwala.
MAR 5:22 Ga waŋgany yolŋu yäku Djäritj marrtjina Djesuwala, yurru ŋayi ŋunhi yolŋunydja ŋurruŋu buku-ŋal'yunaramirriwu Buṉbuwu. Nhäŋalanydja ŋayi Djesunha, bala yana ŋayi marrtjinana, bala ŋurrkanhaminanydja ŋayi nhanukala Djesuwala ḻukulilina.
MAR 5:23 Bala ŋayi waŋananydja ŋäŋ'thurruna, mirithinana buku-wurrpara ŋanya bitjarrana gam', “Buku-djulŋi Garray, go marrtjiya ŋarrakala wäŋalili ŋunha, liŋgu ŋarraku ŋunha gäthu'mirriŋunydja yukurra mirithirrina rirrikthun, galki yurru rakunydhirrina. Go marrtjiya, bala nhe yurru goŋ-ŋal'yurrana nhanukala, märr yurru ŋayi ḏukthunna, ga walŋathirrina yurru.”
MAR 5:24 Bala ŋayi Djesunydja yana malthurrunana ŋuripayina ḏarramuwana. Ga walalanydja marrtjina malthurrunayi maṉḏaku mirithirrina guḻku'na wal'ŋu yolŋu walala ḏur'-duryunminana, wäŋgaŋalanydja marrtjina bala dhukarrkurrunydja.
MAR 5:25 Ga ŋunhilimiyi malaŋura waŋgany miyalk yukurrana marrtjina, yurru ŋayi ŋunhiyi miyalk yukurrana rirrikthurrunanydja weyinŋumirrina dhikana, ŋayi ŋuli yukurranha maŋgu'-waṉḏinyanydja 12-nha dhuŋgarra ŋupana.
MAR 5:26 Guḻku'mirrina ŋayi ŋuli marrtjinya marrŋgitjkalanydja walalaŋgala ḏilthanminyarawunydja, ga bitjanayi bili birrka'na ŋayi ŋuli warrkuḻunhanydja nhänydja malanha nhanŋuway ŋayi ŋurikiyi baḏarraŋ'kunharawunydja, yurru bäyŋuna ŋayi ŋamathinanydja.
MAR 5:27 Yo, ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthu ŋäkula ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayinydja ŋuli walŋakuma yukurra yolŋu'-yulŋunha, bala ŋayi marrtjina galkithinana Djesuwalana malakurru walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala, liŋgu ŋayi guyaŋinanydja yukurrana ŋayipi gayul bitjarra,
MAR 5:28 “Ŋarra bay, yurru yana marrtji ga mulka girri'na nhanŋu, bala ŋarra yurru ŋamathirrina.”
MAR 5:29 Bala ŋayi marrtjinanydja bala-a-a, ga baḻ'-way ḏiltjililina nhanukala Djesuwala, bala goŋ-djarryurrunana, baṯ mulkana girri'na nhanŋu. Bala dhunupana yana ŋunhi nhanŋu waṉḏinyarawuynydja maŋguny'tja ḏaḏawyurrunana, ga dhunupana ŋayi dhäkay-ŋäkulanydja ŋamakurru'na wal'ŋu dhikana ŋanyapinyay ŋayi rumbalnydja, liŋgu ŋayi ḏukthurrunana nhanukalay ŋayi rerriŋurunydja.
MAR 5:30 Ga dhunupana yana ŋayinydja Djesunydja dhäkay-ŋänhaminana ganydjarr winya'yunarana nhanukuŋu mulkanharanydja, bala ŋayi bilyurruna, ga waŋana bitjarrana, “Ya'! Yolthu dhika ŋarraku mulkana girriny'tja?”
MAR 5:31 Bala walalanydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala waŋana bitjarra, “Nhäma nhe yukurra dhuwala yolŋu'-yulŋunhanydja guḻku'na dhikana marrtji ḏur'-ḏuryunmirrinydja bala nhokala. Ga nhäku dhuwala nhe dhä-wirrka'yurruna bitjarrayinydja, ‘Yolthu dhika ŋarranha mulkananydja?’ bitjarra.”
MAR 5:32 Bala ŋayi Djesuyunydja marrtjina nhäŋala baḏak yana, ḻarruŋala ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋanya mulkana märr-yuwalkthinyarayu nhanukalay ŋayi.
MAR 5:33 Bala ŋayi ŋunhi miyalktja galyurrunana, beyaṉiyinana manapara, liŋgu ŋayi marŋgithina ŋunhi nhäthinyara nhanŋu maḻŋ'thurruna ŋunhiliyi. Bala ŋayi marrtjinanydja bala Djesuwalana, bala yana galkina gumurrlilina nhanukala, bala yukurrana ḻakaraŋala dhunupana dhäwu'.
MAR 5:34 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana nhanŋu, “Way miyalk, nhenydja dhuwala liŋguna ḏukthurrunana nhokalay nhe märr-yuwalkthinyarayunydja. Gatjuy marrtjiyanydja ŋoy-yal'yurrana. Liŋguna nhe ŋamathinana rerriŋurunydja.”
MAR 5:35 Yurru ŋayinydja ŋunhi ḏarramu, Djäritjtja yäku dhärrana yukurrana yana, galkurruna ŋunhimalayi, bala walalanydja dharrana bunana warray dhäwu'mirrinydja walala nhanŋu Djäritjku, ŋulaŋurunydja nhanukala wäŋaŋurunydja, bala ḻakaraŋala bitjarrana nhanukala, “Dhuḏitjnha dhuwala. Nhuŋu gäthu'mirriŋunydja liŋguna rakunydhinana. Yakana biyapulnydja ḻayḻaymaraŋa Garraynhanydja.”
MAR 5:36 Yurru ŋayi Djesuyunydja ŋäkula ŋunhiyi dhäruktja, bala ŋayi waŋana Djäritjkalanydja bitjarrana, “Yaka nhenydja galyurra. Märr-yuwalkthiyana yana.”
MAR 5:37 Bala ŋayi Djesuyu ŋuliŋurunydja yukurrana guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha djuy'yurrunana, bala ŋayi yana garr'yurrunanydja Betanha ga märrma'nha gutha'manydjinha, Djayimnha ga Djonnha, bala walala wäŋgaŋalana marrtjina bala-a-a, bala bur-way bunana Djäritjkalanydja wäŋaŋura.
MAR 5:38 Bala ŋayi Djesuyunydja nhäŋala yolŋu'-yulŋunhanydja ŋäthinyaminyara, ga ḏur'yunminyara warray, ga ganuru yolŋu'-yulŋu rirrakay yukurrana buṯthurruna.
MAR 5:39 Bala ŋayi Djesu marrtjina gärrinanydja, bala waŋana bitjarrana ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja, “Nhäku nhuma yukurra dhuwala ŋäthinyamirrinydja? Ŋunhanydja wirrkuḻnydja yaka rakuny, yana ŋayi yukurra ŋorra ŋunha yakurr.”
MAR 5:40 Bala walalanydja ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyunydja wakalliliyaŋala warray ŋanya Djesunha dhäruktja, bala warku'yurrunana ŋula nhaltjarrana waŋana. Bala ŋayi Djesuyu yolŋu'-yulŋunhanydja dhawaṯmaraŋalana yukurrana, bukmaknha yana, warraŋullilina, bala ŋayi garr'yurrunanydja ŋunhiyinhana walalanha, ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha ŋurikiyi wirrkuḻwu, ga nhanŋuway ḻurrkun'nha, bala gärrinanydja walala marrtjina bala ŋunhimalayina, ŋunhi wanhami yukurrana wirrkuḻ ŋorrana.
MAR 5:41 Bala ŋayi Djesunydja goŋ-djarryurruna, baṯnha ŋanya goŋnha, ga bitjarrana ŋayi waŋananydja nhanukalayi ŋayi dhärukkurrunydja, “Dalitha gom,” bitjarra, maya'li' balanyara gam', “Way miyalk, gaŋgathiyana,” bitjarra.
MAR 5:42 Bala dhunupana yana ŋunhi yothuny'tja gaŋgathinana, bala dharrana marrtji'-marrtjinana, liŋgu dhuŋgarranydja nhanŋu ŋurikiyi yothuwu märrma' rulu ga märrma' bäythinyara. Ga bukmaktja ŋunhi yolŋu'-yulŋu wirrkina dhika wal'ŋu ŋoy-wiḻaŋ'thurruna nhäŋalanydja ŋunhiyi wirrkuḻnha,
MAR 5:43 bala ŋayi Djesuyunydja waŋana walalanha ḏälku'-ḏalkuŋalana yakaŋuwuna ḻakaranharawu ŋula yolku. Ga biyapulnydja ŋayi waŋana walalanha ŋathawuna wekanharawu, maranhuwuna nhanukalaŋuwu, ŋayi yurru ŋathana ḻuka ŋuriŋi yothu'yunydja.
MAR 6:1 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi Djesuyu gonha'yurruna ŋunhiyi wäŋa, bala marrtjina roŋiyinana nhanukiyingalana wäŋalili yäkulili Natjuriplilina, ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala malthurrunayi nhanŋu.
MAR 6:2 Ga ŋulinyaramirriyu Buku-ŋal'yunaramirriyunydja Waluyu, ŋayi Djesu marrtjina balayina buku-ŋal'yunaramirrililina buṉbulili, ga ŋunhalayina ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydj marŋgikuŋalanydja yolŋu'-yulŋuwu. Ga guḻku'yu yolŋuyunydja walalay ŋunhi ŋäkula yukurrana ŋanya ṉirryurrunana, bala walala yukurrana waŋanhamina walalawuynha bitjanmina, “Way, wanhaŋuru ŋayi dhuwalayi ḏarramu marŋgithinanydja? Ŋayinydja dhuwala muḻkurr-djambatj warray. Yolkuŋu ŋayi yukurra dhuwalayi märramanydja ŋuli? Ga wanhaŋuru ŋayi ŋuli yukurra ganydjarrnydja dhuwala märrama dhiyakuyi malaŋuwu djämawunydja, ŋunhi ŋayi ŋuli ḏukmarama yukurra yolŋu'-yulŋunha?
MAR 6:3 Dhuwalanydja dhuwala yolŋu waku'mirriŋu Merriwu warray, ŋunhi warray bala'-dhuḻ'yunaramirri warray yolŋu. Ŋayinydja dhuwalayi wäwa'mirriŋunydja ŋunhi Djayimgu ga Djotjiwu ga Djudatjku ga Djäymangu warray, ga yapa'mirriŋunydja walala nhanŋu ŋuli yukurra nhina dhiyala ŋilimurruŋgala warray. Ga wanhaŋuruna dhika ŋayi märraŋala dhuwalayinydja malanha?” Ga bitjarrayina walala yukurrana waŋananydja ŋanya, bala yaka warray walala nhanŋu märr-yuwalkthinanydja, yaka walala ḏukṯukthina nhanŋu Djesuwu.
MAR 6:4 Bala ŋayi Djesunydja waŋana walalaŋgala bitjarra, “Ŋunhi ŋuli dhäwu'-gänharamirrinydja yolŋu marrtji wiripulilinydja wäŋalili ŋula, walalanydja ŋuli ŋunhilinydja yolŋu'-yulŋuyunydja märrama muka ŋanya dhäruk, ga märr-ŋal'yun muka nhanŋu ŋurikiyi yolŋuwu, ga ŋunhi ŋuli ŋayi be nhanukiyingalanydja wäŋalili marrtji, walalanydja ŋuli nhanŋuwaynydja gurruṯu'mirri walala yakana ŋula märr-ŋal'yun nhanukala, ga dhäruk ŋanya märrama.”
MAR 6:5 Ga ŋunhili wäŋaŋura Djesuyu yakana djäma ŋunhiyi ganydjarrmirrinydja rom; yanana ŋayi goŋ-ŋal'yurruna waŋga'-waŋganygalana yolŋu'-yulŋuwala rerrimirriwalanydja, bala ḏukmaraŋalana walalanha, ga yakana ŋayi djäma mirithirrinydja wal'ŋu ŋunhi bathalanydja, liŋgu yolŋu walala ŋunhi yakana nhanŋu märr-yuwalkthina.
MAR 6:6a Ga ŋayinydja ŋunhi borrk-ṉirryurrunana Djesuyunydja nhäŋala ŋunhimalayi yolŋu'-yulŋunhanydja, ŋunhi walala yaka märr-yuwalkthina nhanŋu.
MAR 6:6b Yo. Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Djesuyu gonha'yurruna ŋunhiyi wäŋa, bala ŋayi yukurrana marrtjina wiripulili ga wiripulili wäŋalili, ḻakaraŋalanydja ŋayi marrtjina dhäwuny'tja, ga walalanydja yukurrana nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjinayi malthurruna nhanŋu.
MAR 6:7 Bala ŋayi Djesuyu ḻuŋ'maraŋala ŋunhi nhanŋuway ŋayi 12-nhanydja ḻundu'mirriŋunha walalanha, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Ma' nhumana yurru dhipuŋurunydja marrtji wäŋalili ga wäŋalili malaŋulili, yurru maltja'-maltjaṉa nhuma yurru marrtjinydja. Marrtjiyanydja nhuma yurru ḻakaraŋanydja dhäwu', ga yätjnha birrimbirrnha nhuma yurru dhawaṯmaraŋa yolŋu'-yulŋuwala, ŋarrakala yäkuyu.”
MAR 6:8 Ga biyapul ŋayi bitjarranydja waŋanayi walalaŋgala, “Yaka gäŋa ŋula nhä guḻkuny'tja, yana dharpa waŋgany marrtjinyaramirri. Yaka gäŋa ŋatha, ga rrupiya, ga bathi rrupiyawuy.
MAR 6:9 Yana waŋganynha nherrala girri'na nhuŋuway, ga ḻukulili dhapathuŋ'nha, ga liŋguna.
MAR 6:10 “Ga ŋunhi nhuma yurru bunanydja ŋunhili wäŋaŋura, ŋuli nhumalaŋgu yurru ŋula yol yolŋu wäthundja nhanukalay bala'lili, yana marrtjiya ga nhiniya ŋunhiliyi yulŋunydja, yana liŋgu ga ganan nhe yurru ŋunhiyi wäŋanha.
MAR 6:11 Ga ŋuli nhuma yurru marrtji wiripuŋuwala wäŋalili, ŋunhimala ŋunhi yukurra ŋula yolŋu yaka nhumalaŋgu yurru gumurr-ŋamathirri, liŋgu walala yaka djäl ŋänharawu nhumalaŋgalaŋuwu dhäwu'wu, yana gonha'yurrana ŋunhiyinydja wäŋa. Yurru milkuŋu yulŋunydja walalaŋgala ŋunhi nhe yurru gonha'yundja walalanha; gaŋgathiyanydja, bala djalk-djalkthurra yulŋunydja munathany'tja nhokalay ḻukuŋurunydja, märr yurru walala dharaŋan walalaŋguway yätj, ŋunhi walalaŋgu ŋayaŋu dhaḻ'yunmirrinydja yukurra.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu walalanha waŋananydja. Bala walala marrtjinana.
MAR 6:12 Marrtjinanydja walala yukurrana wäŋalili ga wäŋalili, bitjarra walala yukurrana marrtjinanydja maltja'-maltjaṉa. Walala yukurrana waŋana ḻakaraŋalanydja bitjarra, “Way, bilyurrana walala nhumalaŋgalayŋuŋuru yätjŋurunydja romŋuru.”
MAR 6:13 Ga wiripunydja walala yukurrana waŋana dhawaṯmaraŋala birrimbirrnha yätjmirrinha yolŋu'-yulŋuwala, ga wiripunydja walala ŋuli yana ŋämiṉna rerriwuynhanydja yolŋunha weyika'yuna, bala walala ŋuli baḏarraŋ'thinyana, ḏukthunana manapana yukurranha.
MAR 6:14 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi buŋgawanydja ŋurruŋunydja yukurrana nhinana ŋuriki wäŋawu, yäku Giŋ-Yirit, bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawayunydja ŋäkulana ŋanya Djesunha ganydjarr-ḏumurruwuynydja djämawuy, liŋgu dhäwuny'tja ŋunhi Djesuwalaŋuwuy baḻaka'yurruna birrka'mirrikurruna. Wiripu-guḻkuny'tja yukurrana yolŋu walala waŋana bitjarra, “Mak ŋunhayina ŋayi Djondja bay', ḻiya-ḻupmaranhamirrinydja ŋunhinydja yolŋu, ŋulaŋuru ŋayi yawungu mak biyapul walŋathirri rakunyŋuru, ga dhiyaŋuyina mak ŋayi yukurra ganydjarr dhuwala ḏälkuma djämawunydja bitjanarawuyi.”
MAR 6:15 Ga wiripu-guḻkuny'tja yukurrana waŋana ḻakaranhamina bitjarra, “Yelatja mak ŋunha bay'.” Ga wiripu-guḻkuny'tja yukurrana waŋana ḻakaranhamina bitjarra, “Mak ŋunha dhäwu'-gänharamirri yolŋu bay', balanyara bitjan baman'ŋuwuy ŋunhi yolŋu'-yulŋu.”
MAR 6:16 Ga ŋunhi ŋayi Giŋ-Yiritthunydja ŋäkula ŋanya Djesunhanydja, ŋayinydja waŋana bitjarra, “Djon mak ŋunhiyi bay', ŋunhi ŋarra ŋanya gupa-gulkthun yawungu. Biyapul mak ŋayi yawungu roŋiyirri rakunyŋuru,” bitjarra.
MAR 6:17 Yo, dhuwalayinydja buŋgawa Yirittja ḏukṯukthina miyalkku märranharawu Yirutiyawu yäkuwu, yurru ŋayi dhuwalayi miyalktja wäŋamirri liŋgu, ga dhuway'mirriŋunydja nhanŋu ŋuriki miyalkku gutha'mirriŋu nhanŋu muka Giŋ-Yiritku, yäku Bilip. Bala ŋayi Yirittja marrtjina, bala märraŋalana yana ŋunhiyi dhäykanhanydja, djaw'yurruna nhanŋuwayliliyaŋalana. Bala ŋayinydja ŋunhi Djondja marrtjina, bala ŋayi dhunupana waŋananydja ŋurikala Yiritkalana, raypirri'yurruna ŋanya bitjarrana, “Way, yaka nhuŋu dhuwalayi dhunupa märranharawu dhiyakuyinydja miyalkku, liŋgu dhuwalinydja miyalk be muka nhokalaŋuwu gutha'mirriŋuwu.” Bala ŋayinydja ŋunhi miyalktja Yirutiyany'tja ŋoy-ŋorranana yukurrana Djongu, ŋayi ḏukṯuk bunharawuna murrkay'kunharawuna nhanŋu. Ga ŋayi Yirittja yaka'yurruna, yaka ŋayi bumara ŋanya Djonnha waḏutjanydja, liŋgu ŋayi barrarinana nhanŋu Djongu. Ŋayi marŋgithina ŋunhiyi Yirit, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Djondja yolŋu nhanŋuna Godkuna, ŋamakurru'na wal'ŋu, bala ŋayi Yiritthu walŋakuŋalana ŋanya Djonnha, yana ŋayi galkara ŋanya ŋunha ḻoḻulilina, liŋgu ŋayi buŋgawa ŋunhiyi ḏukṯukthina wirrki yana dhäwu'wu ŋänharawu nhanukalaŋuwu Djongalaŋunydja, ga mäkiri'-witjunanydja ŋayi ŋuli wirrki yana, ga bäy warray ŋuriŋi dhärukthu ŋanya ŋayaŋunydja ŋunha dharpuŋala.
MAR 6:21 Bala nhanŋu Giŋ-Yiritkunydja walu bunanana, bala ŋayi walalaŋgu wäthurruna yolŋu'-yulŋuwunydja, bala walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋu wal'ŋu yolŋu walala ga yolŋu'-yulŋu dharrpalmirri wal'ŋu wäŋawuy Galaliwuy wäŋgaŋalana marrtjina Giŋ-Yiritkala wäŋalilina, bala walala ŋanya yukurrana ŋoynha ḻukana Yiritnhana, buŋgawanhana ŋunhinhana.
MAR 6:22 Ḻukananydja walala yukurrana ŋatha dhika nhäna gapuna, ga ŋunhiliyinydja miyalk yukurrana giritjina, Yirutiyawu ŋuriki miyalkku waku'mirriŋu. Giritjinanydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi dhäyka ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu yana, ga walala ŋunhi Yiritthu ga wiripu-guḻku'yu nhäŋalanydja yukurrana ŋanya. Bala ŋayinydja ŋunhi Yiritthunydja buku-wurrparana ŋanya wirrkina dhikana wal'ŋu, bala ŋayi dhawu'-nherraranydja ŋanya ŋunhiyi miyalknha bitjarrana. “Ŋarranydja yurru wekama nhuŋu birrka'mirri yana, nhäku nhe yurru ŋarranha ŋäŋ'thun ŋula. Ŋuli nhe ḏukṯuktja, ŋarranydja yurru guḻk-guḻkthun ŋunhiyi nhä malanha ŋarra yukurra ŋayathama, mala-wuḻkthun ŋarra yurru, nhuŋu ga ŋarrakuway. Nhäku nhe ḏukṯuktja?” bitjarra.
MAR 6:24 Bala ŋayi ŋunhi miyalktja marrtjina, bala waŋana ŋäṉḏi'mirriŋunhana ŋunhi nhanŋuway, “Nhäku ŋarra yurru ŋanya ŋäŋ'thundja?” bitjarra. Bala ŋayinydja ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja waŋana ŋunhiyi dhäykanha bitjarra, “Waŋiya ŋanya ŋäŋ'thurranydja muḻkurrwu Djongalaŋuwu.”
MAR 6:25 Bala ŋayi marrtjinanydja dhunupana ŋunhi waku'mirriŋunydja, bala waŋana buŋgawanhanydja bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk muḻkurrwu Djongalaŋuwuna. Nhe yurru muḻkurr-gulkthun ŋunhinha ḻiya-ḻupmaranharamirrinha yolŋunha, bala wekaŋa ŋarraku ŋapa-waṉarra'mirrina banikin'mirri.”
MAR 6:26 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawayunydja ŋäkula galŋa-yätjtjinana, yurru ŋayi yoraŋala warray yulŋunydja nhanŋu bunharawunydja ŋunhi, liŋgu walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja guḻku'yuna ŋäkula ŋanya, ŋunhi ŋayi nhaltjarra ŋunhiyi waŋana dhawu'mirriyaŋala miyalknha ŋunhiyi.
MAR 6:27 Bala dhunupana ŋayi buŋgawayunydja ŋuriŋiyi djuy'yurrunana nhanŋuway ŋayi djämamirrinhana walalanha gupawuna gulkthunarawu nhanŋu Djongu. Bala marrtjinanydja walala ḻoḻulilina, bala yana djatthurruna gupana ŋunhiyi Djonnhanydja,
MAR 6:28 bala wapmaraŋala muḻkurrnydja ŋapa-waṉarra'lilina banikin'lili, bala gäŋalana, bala wekaŋala ŋuriki miyalkkuna, ga ŋayinydja ŋuriŋinydja wekaŋala ŋäṉḏi'mirriŋuwalana.
MAR 6:29 Ga walalanydja ŋunhi nhanukala Djongala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ŋäkula, bala walala wäŋgaŋalana, ga märraŋala rumbalnydja ŋanya, bala gäŋala molulilina.
MAR 6:30 Yo, ŋunhiyi Djesuwu 12 ḻundu'mirriŋu walala bo'puyŋu roŋiyinana beŋuru, ŋunhi walala yukurrana marrtjina wäŋalili ga wäŋalili, bala walala yukurrana ḻakaraŋala nhanbala Djesuwa nhaltjarra walala yukurrana djäma, ga nhä walala ḻakaraŋala marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋuwa.
MAR 6:31 Yurru guḻku'na dhika yolŋunydja walala yukurrana marrtjina balayi, withiyaranydja walalanha, ŋula nhämunha'na mala, bala Djesuwunydja ga nhanukalaŋuwu ḻundu'mirriŋuwunydja walalaŋgu yakana ganydjarr-nhinanharawu walunydja ga maranhuyinyarawu ḻukanharawu. Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana garr'yurrunana walalanha nhanŋuway ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjarrana gam', “Gul' ŋilimurru marrtji bitjanna buḏapthunna, märr-gänaŋuwala wäŋalili, märr yurru ŋilimurru nhina ganydjarr muka,” bitjarra.
MAR 6:32 Bala walala marrtjinana, walalawuynha yana mala gänana, buḏapthurruna mitjiyayunydja.
MAR 6:33 Bala walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja walalanha nhäŋala warray ŋunhimalayi, ŋunhi walala yukurrana marrtjina bala, bala walala nhäŋala dharaŋara ŋanya Djesunha, bala walala yana gundupuŋalana yukurrana raŋi-ŋuparanydja, yana liŋgu-u-u ga walalana ŋäthilinydja ŋunhiliyi wäŋaŋura, ŋunhi walala yukurrana Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtjina ŋunhimalayi.
MAR 6:34 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawaṯthurrunanydja ŋunhimalayi, ga wapthurrunanydja mitjiyaŋuru, nhäŋala guḻku'nha warray ŋula nhämunha'nhana yolŋu'-yulŋunha, walala yukurrana galkurruna nhanŋu ŋunhiliyinydja. Bala yana ŋayi mirithinana walalaŋgu wuyurrunanydja, liŋgu walalanydja ŋunhi balanyara bitjan djäkamiriwŋurana wäyin, bäyŋuna walalaŋgu djäkamirri yolŋu guŋga'yunarawu. Bala ŋayi walalanha yukurrana marŋgikuŋalana guḻku'wu nhäku malanyŋuwu, walu-ŋuparana yukurrana bitjarrana liŋgu, yana liŋgu-u-u ga wäŋa ŋunhi milmitjpayinana, munhakuyinana marrtjina.
MAR 6:35 Bala walala ŋunhi nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina, bala waŋana Djesunha bitjarrana, “Way, milmitjpana dhuwala wäŋanydja, galki yurru munhakuyirrina, ga wäŋa dhuwala wiraŋnha yolŋumiriwnha.
MAR 6:36 Djuy'yurrana dhuwala yolŋu'-yulŋunhanydja, walala yurru marrtji ga märrama ŋatha walalaŋguway bäyim, märr walala yurru ḻuka muka yukurra.”
MAR 6:37 Bala ŋayinydja ŋunhi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Nhumapi yurru walalanha maranhu-wekama,” bitjarra. Ga walalanydja waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Nhenydja ḏukṯukthina dhuwala, ŋanapurru yurru marrtji bala?... ga bäyim ŋatha ŋunhala? Nhaltjan ŋanapurru yurru djalkthun 200-tja dhika rrupiya ŋathawu märranharawu?... märr ŋanapurru yurru walalanha maranhu-wekamanydja?”
MAR 6:38 Bala ŋayinydja Djesunydja waŋana bitjarra, “Nhämunha' dhika ŋathanydja nhuma yukurra ŋayathama? Gatjuy marrtjiya ga maḻŋ'maraŋa.” Bala walala marrtjina nhäŋalana, ga roŋiyinanydja, ga ḻakaraŋala nhanukala bitjarrana, “Yutjuwaḻa' dhuwala ŋathanydja bay', ḏämbumirri ŋathanydja ga märrma' guyanydja,” bitjarra.
MAR 6:39 Bala ŋayi Djesunydja waŋana walalanha ŋunhi ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjarrana, “Waŋiya dhuwali yolŋu'-yulŋunhanydja, walala yurru nhinana marrtji dhipala mulmulili ya', miṯtji ga miṯtji bitjan bala,” bitjarra.
MAR 6:40 Bala walala marrtjina guḻk-guḻkthunminana ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja miṯtjinydja malanha, bala nhinanana marrtjina.
MAR 6:41 Bala ŋayi märraŋala Djesuyunydja ŋunhiyi ḏämbumirri ŋathanydja ga märrama' guya maṉḏanha, bala buku-ruŋalana djiwarr'lilina, bala ŋayi waŋana buku-wurrparana ŋurikiyi ŋathawunydja Gunhu'nhana, bala ḏaw'yurrunanydja ŋunhi ŋathanydja, bala weka'-wikaŋala ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala, ga walalanydja marrtjina weka'-wikaŋalana bala ŋuriki yolŋuwuna walalaŋgu. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi guyanydja ŋunhiyi märraŋalayi maṉḏanha, ḏaw'yurrunanydja, bala weka'-wikaŋalana.
MAR 6:42 Bala bukmakthuna walala ŋunhi yolŋuyunydja walalay marrtjina ḻukananydja, yana liŋgu ga gana' walala warrpam.
MAR 6:43 Bala walala ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay wapmaraŋalana marrtjina ŋunhiyi bäythinyarawuynha ŋatha malanha ga guya, ga bäythinyarawuyyunydja ŋuriŋiyi muṉguyyunydja bathinydja ŋunhi dhaŋaŋguŋalana 12-nha.
MAR 6:44 Yurru ŋunhi walala marrtjina yolŋu'-yulŋunydja nhinana dhaŋaŋ warray ŋula nhämunha' warray miṯtji, 5,000 warray ḏarramuwurrunydja, ga yumurrkuny'tja ga miyalktja walala balanyarayi yana liŋgu dhaŋaŋ.
MAR 6:45 Ga dhunupana ŋuliŋuruyinydja maranhu-wekanharaŋuru yolŋu'-yulŋuwalanydja, ŋayi Djesuyu waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala bitjarra, “Ma', wap-wapthurra walala mitjiyalilina, ga marrtjiya ŋäthilina, buḏapthurra ŋunha Bitjaydalilina wäŋalili, ŋunhana bala wiripulilina gali'lili,” bitjarra. Bala walala yukurrana wapthurrunana, bala marrtjinana, ga ŋayinydja Djesunydja ŋunhilina bäymana nhinana. Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi ŋayi yukurrana yolŋu'-yulŋunhanydja djuy'yurruna wäŋalilina roŋiyinyamaraŋala, bala ŋayi dhunupana marrtjinana bala bukulilina, märr ŋayi yurru bukumirriyama yukurra ŋunhalayi gäna.
MAR 6:47 Ga ŋunhi ŋayi marrtjina munhakuyinanydja wäŋanydja, walalanydja yukurrana ŋunhi nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala ŋunhili yana bäyma gapuŋura dhulmuŋura, mitjiyaŋura ŋunhi, ga ŋayinydja Djesunydja yukurrana nhinana gäna ŋayipi ŋunhala bukuŋura.
MAR 6:48 Ŋayi Djesuyu nhäŋala walalanha ŋunhimalayi yana bäymalili, ŋunhi walala yukurrana djämanydja mirithinana ŋunhi ḻiw'yunminanydja, yurru gulkuruna, liŋgu ŋayi yukurrana watayu walalanha bo'yurruna gumurr-nherrara wirrkina. Yo, gawuluŋalana walala yukurrana bitjarrana liŋgu-u-u, ga dhuḏi-djaḏaw'yunarayuna galkina, bala ŋayinydja bunanana, withiyarana ŋayi marrtjina walalanha Djesuyunydja, marrtjina ŋayi yukurrana ŋapakurru bala gapukurru. Ga ŋunhi ŋayi galkithinanydja, ŋayi bini walalanha djuḻkmaranha ḻäy muka,
MAR 6:49 bala walalanydja ŋanya nhäŋala warray, ŋayi yukurrana marrtjina gapukurru ŋapakurru bala. Bala walala beyaṉiyinana yatjunminana, “Way mokuy, mokuy,” bitjarra.
MAR 6:50 Bukmakthuna walala nhäŋalanydja ŋanya, bala walala wirrkina beyaṉiyinanydja. Ga dhunupana ŋayinydja Djesunydja waŋana walalanha, “Way walala, yaka nhuma barrariya. Dhuwalanydja ŋarra muka,” bitjarra.
MAR 6:51 Bala ŋayi marrtjinanydja ga wap-gay ŋunhimalayi mitjiyalilinydja walalaŋgalana, bala dhunupana ŋunhi watanydja ḏaḏawyunminana gulyurrunana. Ga walala ŋunhi nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay wirrkina dhika nhäŋala ṉirryurrunana,
MAR 6:52 liŋgu yaka walala dharaŋara mayali' ŋunhi nhä ŋayi djäma, ŋunhi ŋayi maranhu wekaŋala yolŋu'-yulŋunha 5,000-nha ŋuriŋiyi ḻurrkun'thu ŋathayu; gulkuruna walala mayaliny'tja' maḻŋ'maraŋala yukurrana muḻkurryunydja walalaŋgalay walala.
MAR 6:53 Marrtjinanydja walala yukurrana bala-a-a, buḏapthurrunana, yana liŋgu ga dhawaṯthurruna wäŋaŋura yäkuŋura Ginitjaranha, bala walala ḻukunydja ŋunhi mitjiyawuynydja ŋurrkaŋala, bala gonha'yurrunana.
MAR 6:54 Ga dhunupana walalanydja yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋala dharaŋarana ŋanya Djesunha,
MAR 6:55 bala walala gundupuŋalana nhinana bala-a-a, bala marrtjina dhäwu'na ḻakaraŋala birrka'mirrikurrunydja. Bala walala bukmakthu ŋäkula, bala gäŋa'-gaŋala rerrimirrinhana walalanha, mindhalamirrina dhika nhämirrina ŋanya bala Djesuwalana.
MAR 6:56 Ga ŋunhi ŋayi Djesu marrtjinanydja bala wäŋalili birrka'mirrililinydja gulŋiyina, buṉbu-mäypamirrilili ga bala'lilinydja ḻurrkun'lili, dhunupana walala yukurrana marrtjinanydja yolŋu'-yulŋunhana walalanha gäŋala rerrimirrinhana bala Djesuwalana. Ga bitjanana liŋguna yolŋu'-yulŋuyunydja ŋuriŋi ŋuli yukurranha ḻiw'maranhana ŋanyanydja, gunganhana ŋuli, bala walala ŋuli waŋanhana Djesunha bitjana, “Way buku-djulŋi, dhiyaŋunydja walalay yurru rerrimirriyunydja walalay mulka nhuŋu girri' ŋi?... djinmir' yana.” Ga djinmir'wuynydja mulkanharawuy ḏukthurrunana dhunupana yukurrana, birrka'mirrina yolŋu walala bukmaknha.
MAR 7:1 Ga ŋulinyaramirriyu waluyu yolŋu walala Rom-dharraymirri ŋunhi ga Rom-marŋgikunharamirri walala marrtjina beŋuru Djurutjalamŋuru, bala withiyarana ŋanya Djesunha.
MAR 7:2 Bala walala nhäŋala nhanŋu Djesuwu ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha, ŋunhi walala yukurrana ŋuriŋinydja walalay ŋathanydja ḻukana yänana, yakana walala ŋäthili goŋdja rurrwuyunmina bitjarranydja, bitjan walala Rom-dharraymirriyu marŋgikuma ŋuli yukurra bitjanarawuyi goŋgu rurrwuyunaminyarawu, yurruna walala yurru ŋathanydja ḻuka.
MAR 7:3 Yo, ŋunhiyi Rom-dharraymirri yolŋu walala ga wiripu-guḻku Djuw yolŋu walala ŋuli märr-gurrum'thuna malthuna marrtjinya ŋuriki romgunydja ŋunhi walala yukurrana marŋgithina beŋuru ŋunhi märi'muwala walalaŋgalaŋuwala. Ŋäthilinydja walala ŋuli goŋ rurrwuyunminya romgurru yana, ga yurruna walala ŋuli ŋathanydja ḻukanha.
MAR 7:4 Ga ŋunhi walala ŋuli ŋatha wuŋuḻi'yuna ŋula wanhami wäŋaŋura, bala ŋäthilinydja walala romgurru ŋuli ḏarrtjalkkunhaminya walalanhawuy walala, ga yurruna walala ŋuli ŋathanydja ŋunhi ḻukanha. Ga wiripunydja walala ŋayathama yukurra guḻku'na mirithirri rom malanha, balanyara bitjan walala ŋuli rurrwuyun ḏarrtjalkkuma banikin' wurkthunaramirri ŋunhi, ga bathanaramirri banikin' ga ḻupthunaramirri banikin' malanha, ga ŋula nhä ŋorranharawuy girri' walala ŋuli ḏarrtjalkkuma romgurru yana. Yo, baṯ bitjanna walala ŋuli ŋuriŋi Rom-dharraymirriyu walalay ŋayathama ŋunhiyi malanha romdja, bukmaknha yana ŋunhi walala beŋuru märraŋala. Yurru nhanŋunydja Djesuwunydja ŋunhi ḻundu'mirriŋu walala yaka warray yukurrana ŋayathaŋala ŋunhiyi malanha rom.
MAR 7:5 Bala walala ŋuriŋiyi Rom-dharraymirriyunydja ga Rom-marŋgikunharamirriyunydja walalay dhä-wirrka'yurrunana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Nhäku warray nhokalanydja ḻundu'mirriŋuyu walalay yaka ŋayathama ŋuli yukurra ŋunhiyinydja rom ŋunhi märiyu walalay ŋilimurruŋgala ḻakaraŋala yukurrana marŋgikuŋala? Nhäku walala ŋuli ḻuka ŋatha, ŋunhi walala ŋuli yaka ŋäthili goŋ-rurrwuyunmirri ŋunhi, bitjan yukurra waŋa ŋunha romdja?”
MAR 7:6 Ga ŋayi Djesuyunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Nhumanydja dhuwalanydja yay'-wulanharamirrina walala. Dhunupa ŋuriŋiyinydja yolŋuyu yäkuyu Yitjayayunydja yukurrana ḻakaraŋala nhumalanhanydja baman'tja, ŋunhi ŋayi waŋananydja bitjarra gam', “Godthunydja yukurra ḻakarama bitjan, ‘Dhuwalanydja yolŋu walala yukurra waŋa bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala Godku warray, nhanŋuway warray yolŋu galkiwuy,” bitjanmirri, yurru dhäruktja ŋunhiyi walala ŋuli waŋanydja ŋula nhäna yana, mayali'miriwnha, liŋgu ŋayaŋunydja ŋunha walalaŋgu be-wala barrku ŋarrakalanydja, yaka walala ŋarranha yuwalk yukurra märryu-ḏapmarama.
MAR 7:7 Yakana walala ŋuli yuwalkkumanydja buku-ŋal'yun ŋarraku, liŋgu walala yukurra ŋayathama baṯ bitjanna yanana ŋunhiyina rom malanha ŋunhi yolŋuwuŋuna guyaŋinyara, ga ḻakarama walala ŋuli marŋgikuma ŋunhiyi rom wiripu-guḻku'wu yolŋuwu bitjan, yanapi ŋunhiyinydja Godkuŋuna rom wekanhara.’”
MAR 7:8 Yo, nhuma ŋuli Godkunydja ŋunhi romnha ŋunhana gurrunhan gali'lilina, ga ŋayathama nhuma ŋuli baṯ bitjandja yolŋuwuŋuna ŋunhi marŋgikunhara waŋanhara.”
MAR 7:9 Yo, biyapul ŋayi Djesuyu waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Nhuma ŋuli bilmarama Godkunydja dhäruk, bala ḻakarama djarrpi'kumana wiripuyamana, märr nhuma yurru malthun nhumalaŋgalayŋuwuna ŋunhi guyaŋinyarawuywuna.
MAR 7:10 Liŋgu Godthu romdja ḻakaraŋala Mawtjitjkala bitjarra gam', ‘Nhuma yurru märr-ŋal'yurra nhokalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala ga ŋäṉḏi'mirriŋuwala.’ Ga biyapul ŋayi ḻakaraŋala Mawtjitjthu bitjarra, ‘Ŋunhi yukurra yurru ŋula yolthu ḻakarama ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha yätjkuma, ŋanyanydja yurru ŋunhiyinydja yolŋunha buma murrkay'kumana yana.’ Bitjandhi ŋuriŋi Godkala Romdhunydja yukurra ḻakarama.
MAR 7:11 Yurru nhumanydja ŋuli yukurra dhuwala marŋgikuma ḻakarama wiripukuma warray, bitjan warray gam', ‘Ŋunhi nhuma yurru waŋa ŋäṉḏi'mirriŋuwu ga bäpa'mirriŋuwu bitjan, “Ŋarranydja yurru dhuwala wekama Godkuna yana, nhanŋuwaynha dhulŋuŋuna mundhurrnydja,”
MAR 7:12 ŋunhi nhuma ŋuli waŋa bitjandhinydja, ŋunhinydja ŋamakurru' warray ŋunhi nhe ŋuli yaka märr-ŋal'yun yukurra ga guŋga'yun nhuŋuway ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha.’
MAR 7:13 Bitjandhina nhuma ŋuli Godkunydja ŋunhi dhäruk gurrunhan ŋunha gali'lilina, ga djarrpi'kuma warray yana marŋgikumanydja wiripu-guḻku'wunydja yolŋuwu. Ga biyapul guḻku' nhä malanha nhuma ŋuli bitjandhi liŋgu djäma djarrpi'kuma.”
MAR 7:14 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Djesuyu ḻuŋ'maraŋala ŋunhi wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, bala ŋayi waŋana walalanha bitjarra, “Ŋäka walala ŋarranha, ga marŋgithiyana.
MAR 7:15 Yolŋunydja yurru yaka ŋayaŋu-yätjthirri ŋuriŋi ŋula nhäyunydja ŋunhi ŋuli nhanukala dhäkurru gulŋiyirri, rom-yätjthirrinydja ŋayi yurru yana ŋuriŋina ŋunhi yurru nhanukalaŋukurru dhäkurru dhawaṯthun.
MAR 7:16 Mäkiri'-witjarranydja yuwalkkuŋa ŋi'... djinawa'wuywu wal'ŋu ŋuriki, märr nhe yurru ŋäma dharaŋan muka wal'ŋu.”
MAR 7:17 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydjayi Djesuyu gonha'yurruna ŋunhiyi miṯtjinha yolŋu'-yulŋunhanydja, bala marrtjina bala'lilina gulŋiyirri, bala walala nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay dhä-wirrka'yunna ŋurikiyyi, nhä ŋunhi mayaliny'tja.
MAR 7:18 Bala ŋayi Djesuyunydja walalanha dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Way, nhä dhuwala nhumanydja?... baḏak yana dhuŋamirri?... bitjan ŋunha wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu? Yaka nhuma yukurra marŋgithirrinydja ga dharaŋandja? Yolŋunydja yurru yakana ŋayaŋu-yätjthirri ŋuriŋi ŋula nhäyunydja ŋunhi ŋuli nhanukala dhäkurru gulŋiyirri.
MAR 7:19 Ŋunhi yolŋuyu ŋuli ŋathanydja ḻuka, ŋunhinydja ŋathanydja ŋuli marrtji bala guḻunlili warray wal'ŋu yana gulŋiyirri, bala ŋuliŋurunydja dhawaṯthunna ŋuli ŋayi; yakana ŋuli ŋunhiyi ŋatha marrtji bala ŋunha ŋayaŋulilinydja wal'ŋu.” Yo, ŋunhi ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja bitjarrayi, ŋunhiyinydja bitjarra ŋayi ḻakaraŋala yukurrana bitjarra, “Bukmak ŋathanydja ŋunhi manymak yana bukmakku yolŋu'-yulŋuwu ḻukanharawu.”
MAR 7:20 Ga biyapul ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarra gam', “Yolŋu yurru yätjthirrinydja ŋuriŋina bili ŋunhi ŋuli nhanukala dhäkurru dhawaṯthun, ŋuriŋiyina yätjthu bili ŋunhi yukurra ŋorra nhanukala ŋayaŋuŋura.
MAR 7:21 Ŋunhi yurru yolŋuyu ŋayathama baṯ bitjandja nhanukalay ŋayi ŋayaŋuyu yätjtja, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu guyaŋirrina djarrpi'kumana, bala ŋayi yurru djämana yätjnha wal'ŋu, bitjanna gam': Ŋayi ŋuli ŋäthilinydja ŋaramurryirri yolŋuwu, bala ŋayi yurru marrtjinydja bala bumana yana murrkay'kumana ŋunhiyi yolŋunha, ga guyaŋirri ŋayi ŋuli miyalkkuna ḏukṯukthirri, bala ŋayi yurru marramba'thirrina djaw'yunna ŋunhiyi miyalknha, ga djäma ŋayi ŋuli wiripuna ga wiripuna yätj malanha, liŋgu ŋäthili yana ŋayi guyaŋinanydja yätjkuŋala bitjarrayi. Yo, wiripunydja ŋayi ŋuli yana manaŋirrina, ga djawukirrina ḻakarama, ga gupa-waŋa ŋunha wiripuŋunha yolŋunha, ga wiripunydja ŋayi ŋuli nhina wanaŋa-ḏumurruna, ga mel-ḏi'yunna ŋayi ŋuli wiripuŋunha yolŋunha, ga ḻakaranhamirri ŋayi yurru ŋanyapinyay ŋayi garrwarkunhamirri. Dhuwalana malanha dhika nhäna rom ŋayi yurru djäma yukurra yätjnha, liŋgu yätjtja yukurra ŋunha ŋorra nhanukala ŋayaŋuŋura.
MAR 7:23 Yo, bukmak dhuwalayi yätjtja malanha dhawaṯthun ŋuli yukurra yolŋuwala ŋayaŋuŋuru, ga dhiyaŋuyina ŋuli ŋunhiyi yolŋu rom-yätjthirrinydja.” Bitjarra Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 7:24 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru Djesuyu gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina wiripuŋulili wäŋalili yäkulili Däyalili, ga ŋunhiliyinydja ŋayi marrtjina buṉbulili gulŋiyina, liŋgu yaka ŋayi ḏukṯukthina yolŋu'-yulŋuwu walala yurru bukmak nhanŋu marŋgithirri ŋunhi ŋayinydja ŋunhilimiyina wäŋaŋura. Yurru dhunupana ŋayinydja ŋunhi dhäwuny'tja baḻaka'yurrunana nhanukalaŋuwuy, bala yolŋuyunydja walalay withiyarana ŋanya marrtjina.
MAR 7:25 Ga ŋunhili wäŋaŋura yolŋu miyalk yukurrana nhinana, yurru ŋayi ŋunhi mulkuru yulŋunydja, yaka Djuw, ŋurukuy wäŋawuy Banitjawuy, makarrwuy Djiriyawuy, ga ŋurikiyi dhäykawu waku'mirriŋu dhäyka yukurrana nhinana mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri. Ŋayi ŋuriŋiyi dhäykayu mulkuruyu ŋäkula ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayi nhinana yukurrana ŋunhiliyina wäŋaŋura, bala dhunupana ŋayi marrtjinanydja ga buku-nyilŋ'thurrunana ḻukulilina nhanukala, bala ŋayi waŋananydja bitjarrana, “Way Garray buku-djulŋi. Ŋarraku yothu ŋunha mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri. Nhe yurru gukuma ŋunhiyi yätjnha birrimbirrnha nhanukala, bala ḏukmaraŋana,” bitjarra.
MAR 7:27 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-ruŋinyamaraŋala nhanukala mayali'kurruna yana balanydja, yaka ŋayi waŋana warraŋulkuŋalanydja, ga bitjarrana ŋayi Djesu waŋananydja gatjarr'yurruna yukurrana ŋunhiyi mulkurunha dhäykanha. “Way, ŋäthilinydja ŋarra yurru dhuwala maranhu wekama ŋarrakuway yumurrku'nha, ŋarrakuway ŋathili yolŋu'-yulŋunha. Yaka dhuwala ŋamakurru' ŋunhi ŋuli yolŋuyu märrama djamarrkuḻi'wunydja ŋatha, bala warrkuḻuma wuŋganguna,” bitjarra.
MAR 7:28 Ga ŋayi ŋunhiyi dhäykanydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yo Garray. Ga ŋunhi ŋuli yumurrku'yunydja ḻuka yukurra ŋatha, bala muṉguynydja ŋatha ŋuli burrul'yunna marrtji munatha'lilina, bala ŋayi yurru wuŋgandhunydja ŋuriŋiyi ḻuka ŋunhiyina bäythinyarana ŋatha. Ga muṉguyyunydja ŋuriŋiyi bäythinyarawuyyunydja nhokala ḏukmaramana yurru yana ŋarraku yothu'nhana.” Bitjarra ŋayi ŋunhi mulkurunydja dhäyka waŋana.
MAR 7:29 Bala ŋayi Djesunydja waŋana nhanukala bitjarrana, “Dhiyaŋuyi nhokala dhärukthunydja yukurra nhuna ḻakaramana, ŋunhi nhenydja märr-yuwalkthirrina yukurra ŋarranha yuwalkkumana wal'ŋu. Gatjuy, nhe marrtjiya wäŋalilina. Ŋuriŋi yätjthunydja birrimbirryu liŋguna gonha'yurrunana nhuŋu ŋunhi yothu'nhanydja.”
MAR 7:30 Ga marrtjinanydja ŋayi ŋunhi dhäykanydja roŋiyinana wäŋalilina, ga dharr-way nhäŋalanydja ŋunhiyi yothu'nhanydja nhanŋuway, ŋayi yukurrana ŋorrananydja ŋunhiliyi ŋamakurru'na wal'ŋu yana, liŋguna mokuynydja birrimbirr ŋunhi waṉḏinana nhanukala.
MAR 7:31 Ga ŋuliŋurunydja Djesuyu gonha'yun wäŋa Däyanydja, bala marrtji djunama Galalililina, ga ŋunhi ŋayi marrtjinydja yukurra ŋuliwitjan bala Djäytangurrunydja wäŋakurru,
MAR 7:32 bala walalanydja yolŋu'-yulŋuyunydja gäŋala yolŋunha mäkiri'miriwnhana ga dhärukmiriwnhana bala Djesuwala. Bala walala waŋa bitjanna nhanukala, “Buku-djulŋi, goŋ-ŋal'yurra dhiyakala yolŋuwala ga ḏukmaraŋana ŋanya,” bitjarra.
MAR 7:33 Bala ŋayinydja dhunupana Djesuyunydja garr'yurrunana ŋanya bala gänaŋulilina ŋuliŋuruyi yolŋuwala wiripu-guḻku'walanydja miṯtjiŋuru, bala ŋayi goŋ-gulŋiyina buthurulilina ŋurikala yolŋuwalanydja, bala ŋuliŋurunydja ŋayi goŋlilina dhupthurruna, bala mam'maraŋala ŋäṉarrlilina ŋurikala ḏarramuwala dhurrwaralilina.
MAR 7:34 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesuyu buku-ruŋala bala djiwarr'lilina, bala ŋayi ŋonduruŋala wirrkina ŋorr'yurruna, bala waŋana nhanukala bitjarra, “Yipatha” bitjarrana, ŋunhiyi mayaliny'tja “Ma' ḻapthurrana,” bitjarrana.
MAR 7:35 Ga dhunupana mäkiriny'tja ŋurikiyi ŋunhi ḻapthurrunana, bala ŋayi ŋäkulana, ga ŋäṉarrnydja nhanŋu ŋunhi dhayaḻayinana, bala ŋayi dhunupana waŋanana ŋamathaŋalana wal'ŋu dhärukthunydja nhanukalay ŋayi.
MAR 7:36 Bala ŋayi Djesuyu waŋana ŋunhi wiripu-guḻku'nhanydja bitjarrana, “Yaka ḻakaraŋanydja wiripu-guḻku'wa yolŋu'-yulŋuwa dhiyakuyyi,” bitjarra. Yurru walala ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja yaka warray mukthurruna ḏaḏawyurruna, mukthurruna warray walala ḻakaranhamina marrtjina bala.
MAR 7:37 Ga yolŋuyu walalay yukurrana ŋäkulanydja ŋanya mirithinana dhika ṉirryurrunana, bala walala waŋanhamina bitjanminana, “Nhä dhuwalanydja, ḻatju'kumanydja ŋayi yukurra djäma? Djäma ŋayi ŋuli dhuwala, bitjan mäkiri'miriwnhanydja ŋayi ŋuli ŋänharamirriyamana, ga dhärukmiriwnhanydja ŋayi ŋuli waŋanhamaramana.” Bitjarrana walala yukurrana waŋanhaminanydja ḻakaranhaminanydja, wokthurrunana yukurrana nhanŋu Djesuwu.
MAR 8:1 Ga yaka weyin ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi Djesu bunana ŋunhilinydja wäŋaŋura Galalinydja, bala guḻku'na mirithirrina yolŋu walala marrtjina withiyara ŋanya ŋunhimalayina gänaŋuwalana, bala walala yukurrana nhinananydja ŋunhilinydja ḻurrkun'nha ḏaykun'tja, yana liŋgu-u-u ga ŋatha walalaŋgu dhawar'yurrunana. Bala ŋayi Djesunydja waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala bitjarrana,
MAR 8:2 “Wäy, ŋayaŋu-wuyurrunana ŋarra dhuwala dhiyakunydja walalaŋgu bay', yolŋu'-yulŋuwunydja, liŋgu ŋathana dhuwala walalaŋgu dhawar'yurrunanydja. Dhiyalanydja walala dhuwala ḻurrkun'nha walu ŋarrakalanydja, ŋäkula walala ŋarranha yukurrana dhäruk.
MAR 8:3 Ŋuli ŋarra yurru walalanha djuy'yundja dhuwala ŋoy-ŋathamiriwnhanydja walalanha, walala ŋuli bäynha ŋunhala gandarrŋuranydja yalŋgithi, bala buku-wirwiryurruna ŋathawuna ḻarruŋu, liŋgu wiripunydja mala yukurrana marrtjina beŋuru barrkuŋuruna wal'ŋu wäŋaŋuru.”
MAR 8:4 Ga walalanydja ŋunhi buku-ḏuwaṯthurruna ḻundu'mirriŋunydja walala nhanŋu bitjarra, “Way, dhuwalanydja dhuwala gawarrka warray wäŋa, ŋathamiriw warray. Wanhaŋuruna dhika ŋilimurru yurru ŋathanydja märrama dhiyaku walalaŋgu maranhunydja?... liŋgu guḻku' warray ŋunha yolŋu'-yulŋunydja.”
MAR 8:5 Ga ŋayinydja walalanha dhä-wirrka'yurruna waŋana bitjarra, “Nhämunha' dhikayi ŋathanydja nhuma yukurra ḏälkuma?” Ga walalanydja ḻakaraŋala bitjarra, “Djapin dhuwala bay' ŋathanydja, ga märr-ḻurrkun' ŋarrariny'tja, yumurrku' malanha.”
MAR 8:6 Bala ŋayi Djesuyu waŋanana walalanha nhinanharawuna marrtjinyarawu, bala walala nhinanana marrtjina ŋula nhämunha'na miṯtji, 4,000-nha yolŋu'-yulŋu. Bala ŋayi ŋunhiyi ŋathanydja 7-dja märraŋala, bala buku-wurrpara ŋäthilinydja Gunhu'nha, bala ḏaw'yurrunanydja marrtjina, bala weka'-wikaŋala nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala, ga walalanydja marrtjina, bala rarr'yurrunana ŋuripana yolŋu'-yulŋuwana bala.
MAR 8:7 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Djesuyu buku-wurrpara ŋuriki ŋarirri'wunydja, bala wekaŋala nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala, ga walalanydja marrtjina bitjarrayi liŋgu bala wekaŋala yolŋu'-yulŋuwu.
MAR 8:8 Yo, guḻku'yuna mirithirrina yolŋuyunydja walalay ḻukana, yana liŋgu ga bukmak maranhuyinana ŋuriŋiyi ŋathayu.
MAR 8:9 Bala walala ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina, bala wapmaraŋalana ŋunhiyi marrtjina bäythinyarawuynydja ŋatha, ga dhaŋaŋguŋalanydja walala ŋunhi 7-nha bathinydja malanha. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋathaŋurunydja, bala ŋayi yukurrana Djesuyunydja djuy'yurrunana yolŋu'-yulŋunhanydja wäŋalilina.
MAR 8:10 Ga ŋuliŋurunydja dhunupana walala wapthurruna mitjiyalilina, ŋayipi Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, bala marrtjina wiripulilina buḏapthurruna wäŋalili, yäkulili Dalmunuthalilina.
MAR 8:11 Ga ŋunhilinydja wäŋaŋura walala yolŋu walala Rom-dharraymirrina marrtjina withiyara ŋanya Djesunha, bala walala yukurrana waŋana dhä-ḏälthinana, ŋoy-marraŋalana ŋanya. Bala walala waŋana gatjarr'yurruna yukurrana ŋanya bitjarrana, “Way, djäma nhe yurru ŋula nhä biyapul wal'ŋu bathala, ŋuriŋi djiwarr'wuyyu ganydjarryu, märr ŋanapurru yurru marŋgithirri nhäma nhuna,” bitjarra.
MAR 8:12 Bala ŋayinydja Djesunydja ŋonduruŋalana ŋorr'yurruna manapara, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Nhäku walala yukurra dhuwala yolŋunydja ḏukṯukthirri bathalawunydja ŋula nhäku djämawu, märr yurru walala nhäma? Nhäku walala yurru yakanydja märr-yuwalkthirri? Yakana ŋarranydja yurru djäma bathalanydja wal'ŋu ganydjarr-ḏumurrunydja, yana nhumalaŋgu nhänharawunydja.”
MAR 8:13 Bala ŋayi gonha'yurrunana walalanha Djesuyu, bala wapthurruna mitjiyalilina, bala marrtjina wiripulilina buḏapthurruna gali'lili.
MAR 8:14 Yo, marrtjinydja walala buḏapthunna, yurru walalanydja ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay meṉguŋalana gänharawu ŋathawu guḻku'wunydja, ga waŋganynha marrtjina ŋunhi ŋorrana ŋunhili mitjiyaŋuranydja.
MAR 8:15 Bala ŋayi ŋulinyaramirriyunydja Djesu waŋana bitjarra, “Nhuma marŋgi muka ŋathawuywu ruwaŋga'kunharawuywu ŋunhi ŋuli wiripuyama bukmaknha ŋathanha. Dharray nhumalaŋguway nhuma yulŋunydja, märr yurru ŋuriŋi ruwaŋga'thinyara-ŋathawuyyunydja ŋurukala Rom-dharraymirriwala walalaŋgala ga ŋurukala buŋgawawala Yiritkala yaka muka nhumalanha wiripuyama gäma.” Bitjandhiyi ŋayi yukurra ḻakaramanydja yana mayali'kurru.
MAR 8:16 Yurru walalanydja ŋunhi nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay yakana dharaŋara, nhaltjarra ŋayi yukurrana mayali' ḻakaraŋala waŋana ŋunhiyi. Bala walala yukurrana waŋanhaminana walalawuynha bitjanmina, “Bitjandhina ŋayi yukurra waŋanydja mak ŋunha, liŋgu ŋilimurru yaka gäŋala ŋatha.”
MAR 8:17 Ga ŋayinydja ŋunhi Djesunydja marŋgithirri walalaŋgu ŋunhi nhaltjan walala yukurra waŋanharamirri, bala ŋayi waŋa dhä-wirrka'yunna walalanha bitjanna, “Nhäkuna nhuma dhuwala warwuyurrunanydja, ŋunhi nhuma yaka gäŋala ŋatha? Yaka nhuma dhuwala dharaŋandja yukurra? Muḻkurrnydja nhumalaŋgu dhuwala dhumuk yana ŋiniya?
MAR 8:18 Maŋutjimirri warray dhuwala nhe yulŋunydja... Yaka nhe yukurra nhämanydja? Ga buthurumirri nhe yulŋunydja, ga nhämirri nhe ŋuli ŋäkunydja? Yaka nhuma yukurra guyaŋirri ŋunhinydja, ŋunhi ŋarra ḏämbumirriyu ŋathayu maranhu-wekama 5,000-nha yolŋu'-yulŋunha?
MAR 8:19 Ga nhämunha' bathinydja bäythinyarawuyyunydja ŋathayu nhuma dhaŋaŋguma?” Ga walalanydja waŋana, “Duwalp muka ŋunhi,” bitjarra.
MAR 8:20 Ga biyapul ŋayi walalanha dhä-wirrka'yun bitjan, “Ŋunhi ŋarra djapindhunydja ŋathayu maranhu-wekama yolŋu'-yulŋunha 4,000-nhanydja, nhämunha' ŋunhi bäythinyarawuynydja bathi nhuma dhaŋaŋguma?” Ga walalanydja buku-wakmaraŋala, “Djapin,” bitjarra.
MAR 8:21 Bala ŋayi Djesuyunydja walalanha waŋa bitjanna, “Baḏak yana nhuma dhuwala dhuŋamirri ŋiniya? Nhäthana nhuma yurru dharaŋandja, ga marŋgithirrinydja?”
MAR 8:22 Yo, marrtjina walala yukurrana mukthurruna yana, yana liŋgu ga bunana Bitjaydana wäŋaŋura, ga ŋunhiliyi walala yolŋu'-yulŋuyu gäŋala bambaynha yolŋunha nhanukala Djesuwala, bala waŋana bitjarrana, “Buku-djulŋi, goŋ-ŋal'yurra dhiyakala ya', bambaywala yolŋuwala,” bitjarra.
MAR 8:23 Bala ŋayi Djesuyu mulkanana ŋunhiyi yolŋunhanydja goŋnha, bala goŋ-gulaŋalana, bala dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuruyi wäŋaŋurunydja bala gänaŋuwalana wäŋalili. Bala ŋayi dhupthurruna goŋlili nhanukalay ŋayi Djesuyu, bala mam'maraŋalana maŋutjililina ŋurikalayi bambaywalanydja. Bala ŋayi goŋ-ŋal'yurruna ga waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya, “Nhäma muka nhe yukurra yulŋunydja?” bitjarra.
MAR 8:24 Ga ŋayinydja ŋunhiyi yolŋunydja maŋutji-garrwarthina, bala waŋana bitjarrana, “Yo, nhäma ŋarra yukurra dhuwala yulŋunydja, yurru yaka ŋamathamanydja ŋarra yukurra nhäma. Nhäma warray ŋarra yukurra ŋunha yolŋu'-yulŋunhanydja, walala yukurra marrtji-marrtji, yurru ŋarrakala maŋutjiŋuranydja walala ŋunha wuŋu'-wuŋuḻiyun yukurra bitjan dharpa malanha.”
MAR 8:25 Ga biyapul ŋayi Djesu goŋ-ŋal'yurruna maŋutjilili ŋurikalayi bambaywala, bala ŋayi ŋuriŋi yolŋuyunydja wirrkina dhika nhäŋala, wirrkina ŋayi ḏukṯuk nhänharawuna, bala yana ŋayi maŋutjimirriyinana, bala nhäŋala ŋamathaŋalana wal'ŋu.
MAR 8:26 Bala ŋayi Djesuyunydja ŋanya djuy'yurrunana nhanukiyingalana wäŋalili, ga waŋana bitjarra, “Yaka marrtjiya ḻakaraŋanydja bala ŋi, yolŋu'-yulŋuwanydja bukmakpanydja.”
MAR 8:27 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtjina bala Djitjariya-Bilipaylilina, ga ŋunhi walala marrtjina bala wäŋgaŋalanydja dhukarr-ŋupara, bala ŋayinydja walalanha Djesuyunydja dhä-wirrka'yurrunana, “Way, yolnhana ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋuyu ḻakarama dhika ŋarranhanydja?” bitjarra.
MAR 8:28 Ga walalanydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Wiripu-guḻku'yunydja ŋuli ŋunhi ḻakarama nhunanydja yanapi nhe Djon ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranharamirri yolŋu, ga wiripu-guḻku'yunydja ŋuli ḻakarama nhuna yanapi nhe Yelatja, ga wiripu-guḻku'yunydja ŋuli nhuna ḻakarama, yanapi nhe ŋunhi dhäwu'-gänharamirri yolŋu baman'ŋuwuy.”
MAR 8:29 Ga biyapul ŋayi dhä-wirrka'yurruna walalanha, “Ga nhumanydja ŋuli guyaŋirri ŋarranhanydja yolnha? Yol dhuwala ŋarra yolŋunydja?” bitjarra. Ga ŋayi Betayunydja buku-wakmaraŋala bitjarrana ḻakaraŋala, “Nhenydja dhuwala ŋunhiyi Walŋakunharamirri Christ, Godkuŋu djuy'yunara,” bitjarra.
MAR 8:30 Bala ŋayi walalanha Djesuyu waŋana ḏälku'-ḏalkuŋala, walala yurru ŋulinyaramirriyunydjayi yaka ḻakarama ŋula yolkala yolŋuwala, yol ŋayi ŋunhi yulŋunydja.
MAR 8:31 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marŋgimirrina ga dharaŋarana ŋanya yol ŋayi ŋunhi, bala ŋayi Djesuyu ŋuliŋurunydja warraŋulkuŋalana walalaŋgala ḻakaraŋala, nhäyinyara nhanŋu yurru galki maḻŋ'thunna. Bala ŋayi ḻakaraŋalanydja bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala Yolŋunydja Gäthu'mirriŋu yurru burakirrina wirrkina wal'ŋu nhäyu malaŋuyu romdhu. Walalanydja yurru ŋuruŋu yolŋuyu walalay ŋaḻapaḻmirriyunydja ŋarranha bukuyu-ŋurrkamana, ŋuriŋi ŋurruŋuyu wal'ŋu ḏalkarra'mirriyu yolŋu'-yulŋuyu ga Rom-marŋgikunharamirriyu walalay, bala walala yurru dhiyaŋuyinydja walalay ŋarranha buma murrkay'kumana, ga ḻurrkun' walu yurru djuḻkthun, bala ŋarranydja yurru walŋathirriyi beŋuru rakunyŋurunydja.”
MAR 8:32 Yo, ḻakaraŋala ŋayi walalaŋgala warraŋulkuŋalana wal'ŋu yana bitjarrayinydja, bala ŋayi Betayunydja ŋanya Djesunha galkikuŋalana märraŋala, bala waŋana nhanukala bitjarrana, “Yaka nhe biyakayi waŋiya. Yaka nhuna yurru dhuwala buma bitjandhiyinydja.”
MAR 8:33 Bala ŋayi Djesunydja bilyurruna, bala nhäŋalana marrtjina ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunhana walalanha nhanŋuway ŋayi, bala ŋayi waŋana Betanha bitjarra, “Way, nhe yätj birrimbirr Satan, ma' yarrkthurrana ŋarrakala.” Ga biyapul ŋayi waŋana Betawala bitjarra, “Dhuwaliyinydja dhäruk nhe waŋana yolŋuwuŋu yana guyaŋinyara, yaka guyaŋinyara dhuwaliyi maḻŋ'thun ŋuli Godkuŋunydja.”
MAR 8:34 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻuŋ'maraŋala galkikuŋalana nhanukiyingalana ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja ga wiripu-guḻku'nha, bala ŋayi waŋanana walalanha bitjarrana, “Ŋunhi yurru yol balaŋu ḏukṯuk ŋayi yurru malthun ŋarrakunydja, ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu meṉgunhamirri, buku-dhumukthirrina nhanŋuway ŋayi djälnydja, bala malthunna yana Gunhu'walaŋuwuna djälwu, ŋunhiyinydja ŋayi yurru wekanhamirrina ŋanyapinyay ŋayi burakinyarawuna, bitjanna bitjan yolŋuyu ŋuli märrama nhanŋuway ŋayi dharpa-mälakmaranharanydja, bala wekanhamirri rakunydhinyarawuna. Yo, ŋuli nhe yurru yuwalkkuma malthun ŋarrakunydja, nhenydja yurru ḏaḏawyunna nhokiyingalaŋuŋurunydja djälŋuru, bala malthunna-yana-wala dhärukku ŋarrakuwaynha.
MAR 8:35 Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, ‘Yaka ŋarra ḏukṯuk burakinyarawu ga ŋayaŋu-yätjthinyarawu. Yakana ŋarra yurru malthun Djesuwunydja,’ bitjandja, bala ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu buwayakthirrina, yakana ŋayi yurru walŋa nhina yukurra. Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru waŋa bitjan, ‘Ŋarra yurru malthun Garraywunydja bitjan liŋgu, galki yana nhanŋu, bäyyi walala yurru ŋunhi bumanydja ŋarranha murrkay'kumanydja,’ bitjandhiyinydja, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yuwalknha nhina yukurra walŋana-wala yana.
MAR 8:36 “Yo, ŋunhi yurru ŋayi ŋula yolthu yolŋuyu ḻuŋ'marama marrtji nhanŋuwayliliyamanydja nhä malanha munatha'wuynydja bukmak, yurru yakana ŋayi yurru märrama yuwalk wal'ŋu walŋa ŋunhinydja Godkuŋunydja wekanhara, bala ŋunhalanydja ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu dhärranydja yukurra dhäparknha yana, ŋula nhämiriwnha, dhuḏitjnha wal'ŋu yana nhanŋu walŋawunydja ŋunhiyi märranharawu; yakana ŋayi yurru walŋa nhina ŋunhala galki Godkalanydja.
MAR 8:37 Nhä ŋunhiyinydja?... ŋamakurru? Yaka warray. Ŋunhi nhanŋu yurru yolŋuwu walŋa winya'yun buwayakthirrinydja, yakana ŋayi yurru biyapulnydja balayi roŋinyamarama girri'yunydja ŋula nhäyunydja ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama.
MAR 8:38 “Yo, dhiyaŋunydja-wala dhuwala yolŋu walala nhina yukurra wawuna Godkunydja, yakana walala marŋgi nhanŋu Gunhu'wu, ga bitjanna liŋgu djämana walala yukurra yätjnha wal'ŋu mirithirrina. Ga ŋunhi ŋayi yurru ŋula yol yolŋu goranydja ḻakaranharawu ŋarrakunydja yäkuwu, ga yarryun ŋuli ŋarraku dhärukku, liŋgu barrarirrina ŋayi ŋuli ŋunhi wiripu-guḻku'wuna yolŋu'-yulŋuwu, bala ŋarranydja yurru bitjandhiyi yana gorayi ŋurikalayi yolŋuwala. Yo, yalalanydja ŋarra yurru biyapul marrtji lili beŋuru djiwarr'ŋuruna ŋarrakalaŋuwala Bäpawalanydja djeŋarra'yu wal'ŋu ḻatju'yu, ga nhanŋu yolŋu walala ŋurukuy djiwarr'wuynydja yurru marrtji malthundhi ŋarraku. Bala ŋulinyaramirriyunydjayi ŋarranydja yurru bukuyu-ŋurrkamayi ŋunhinydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra dhiyaŋu-wala ŋarranha bukuyu-ŋurrkama.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 9:1 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Djesu waŋana bitjarranydja, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Wiripunydja nhuma yurru, ŋunhi dhiyalami nhuma miṯtjiŋura, nhumanydja yurru yakana rakunydhirri yänayi, bay ŋathili nhuma yurru nhäma wal'ŋu Godku ḻatju' dhika wal'ŋu Rom, ŋunhi ŋarranydja yurru nhina ŋurruŋuna wal'ŋu nhanukala ganydjarryu.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 9:2 Ga 6 walu djuḻkthurruna, bala ŋayi Djesuyu garr'yurruna nhanŋuway ŋayi ḻundu'mirriŋunha walalanha ḻurrkun'nha, Betanha ga Djayimnha ga Djonnha, bala walala marrtjina yukurrana bala bukulilina wäŋalili gänaŋuwalana. Ga ŋunhalayi bukuŋuranydja, bala ŋayi Djesunydja wiripuŋuyinana maŋutjiŋura walalaŋgala, ḻatju'yinana dhikana wal'ŋu,
MAR 9:3 ga girriny'tja ŋunhi nhanŋu waŋgayŋu'yinana, biyapulnha wal'ŋu watharryina bitjarra djeŋarra'yinana.
MAR 9:4 Bala walalanydja ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ḻurrkun'thunydja nhäŋala märrma'nhana baman'ŋuwuynhana yolŋunha maṉḏanha yäkunha Yelatjanhana ga Mawtjitjnhana, maṉḏa yukurrana dhärrana, bala walala yukurrana waŋanhaminana Djesuna.
MAR 9:5 Bala ŋayi Betanydja waŋana Djesuwala bitjarrana, “Way Garray, dhuwalanydja ŋamakurru'na yana bay', ŋunhi ŋilimurru dhiyalanydja. Ŋanapurrunydja yurru botjama buṉbuna ŋi', ḻurrkun'nha; waŋgany nhuŋu, waŋgany Mawtjitjku ga waŋgany Yelatjawu.”
MAR 9:6 Bitjarrayina ŋayi ŋunhi Betanydja waŋana, liŋgu ŋayipi ga wiripu-guḻku' ŋunhiyi wirrkina beyaṉiyinanydja manapara, ga yakana walala ŋula waŋgany dhäruk maḻŋ'maraŋala waŋanharawunydja.
MAR 9:7 Bala ŋuliŋurunydja ŋayinydja gonha waŋupiny'tja maḻŋ'thurrunana, bala ŋäkirrmaraŋalana walalanha monyguŋalana ŋuriŋiyi waŋupini'yunydja, ga rirrakay marrtjina ŋuliŋuruyi waŋupini'ŋurunydja waŋana bitjarrana, “Dhuwaliyinydja ŋarrakuwaynha wal'ŋu Gäthu'mirriŋu mäḏapthunamirrina. Ŋäkana ŋanya walala, ga märraŋana nhanŋu dhäruktja.” Bitjarra ŋayi Gunhu'yu yukurrana ḻakaraŋalanydja.
MAR 9:8 Bala walala ŋunhi bukuna walalanhawuy gunganhamina, ga ŋunhi walala maŋutji-garrwarthinanydja, bala nhäŋalanydja ŋanyapinyaynha Djesunhana waŋganynhana, ŋayipina waŋganynha yukurrana dhärrananydja ŋunhiliyi walalaŋgala.
MAR 9:9 Ga ŋunhi walala roŋiyinanydja marrtjina wäŋgaŋala beŋuru bukuŋurunydja bala yarru-yarrupthurrunana, bala ŋayi Djesunydja waŋanana walalanha bitjarrana, “Yaka ḻakaraŋanydja ŋi', ŋula yolpa yolŋuwa, nhä nhuma nhäŋala, ga bäy boŋguŋu-u-u, ga walŋathina ŋarra gaŋgathina beŋuru moluŋuruna.”
MAR 9:10 Bala walala yakana ḻakaraŋalanydja, yana ḏälkuŋalana yukurrana walalawuynha, yurru walala yukurrana waŋanhamina warray ŋurikiy yulŋunydja, ŋunhiyi walala liŋgu ḻurrkun' bitjanmina, “Nhä ŋunhi mayali' balanyaranydja, ŋunhi ŋayi waŋana bitjarranydja, ‘Ŋarra yurru walŋathirri beŋuru moluŋuru.’”
MAR 9:11 Bala walala dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunhana bitjarrana, “Wäy, ŋuruŋu ŋunhi Rom-marŋgikunharamirriyunydja walalay ŋuli waŋa ḻakarama bitjan warray, ŋunhi ŋayi Yelatja warray yurru marrtji ŋurruŋu ŋäthilinydja, ga yurruna ŋayi yurru ŋunhi dhawu'mirriyanharawuynydja yolŋu marrtji dhuḏitjnha. Nhäku walala ŋuli waŋa bitjandja?”
MAR 9:12 Bala ŋayinydja Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yuwalk ŋunhi yulŋunydja, ŋayi yurru Yelatja ŋäthilinydja buna, ga ŋayina yurru ŋunhi ŋäthilimirriyamanydja yolŋu'-yulŋunha, bitjan dhukarrmirriyama yolŋu'-yulŋunhanydja ŋuriki dhawu'mirriyanharawuywu yolŋuwu. Ga wiripunydja yukurra Djorra'yu ḻakarama bitjan, ‘Yolŋu yurru Gäthu'mirriŋu Godkuŋu dhawu'mirriyanharanydja burakirrina, liŋgu yolŋu walala yurru bukuyu-ŋurrkama ŋanya, yaka walala ḏukṯukthirri yurru nhanŋu.’
MAR 9:13 Yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Ŋunhiyi Yelatjanydja liŋgu bunanana, yurru yolŋuyunydja walalay bumara ŋanya murrkay'kuŋalana walalaŋgalay yana djälyunydja, bitjarra yana liŋgu bitjarra Djorra'yu yukurrana ŋanya ḻakaraŋala ŋäthili.” Bitjarra ŋayi Djesuyu walalaŋgu ḻakaraŋalanydja.
MAR 9:14 Wäŋgaŋalana walala marrtjina bala-a-a, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala ḻurrkun', yarru-yarrupthurrunana, yana liŋgu-u-u, ga ŋoyŋurana wal'ŋu bukuŋura walala nhäŋala guḻku'nhana yolŋu'-yulŋunha, walala yukurrana buku-ḻuŋ'thurruna ŋunhiliyi, ga walala yukurrana ŋuriŋi Rom-marŋgikunharamirriyu walalay dhä-ḏälthina waŋana ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunha walalanha nhanŋu Djesuwu.
MAR 9:15 Ga ŋunhi walala ŋuriŋi wiripu-guḻku'yunydja nhäŋala ŋanya Djesunhanydja, ŋayi yukurrana marrtjina lili, bala walala wirrkina dhika ṉirryurrunanydja nhäŋala ŋanya, bala gundupuŋalana gumurr-ŋamathinana bitjarrana nhanŋu, gumurr-waṉḏinana.
MAR 9:16 Bala ŋayi Djesuyunydja dhä-wirrka'yurruna ŋunhi nhanŋuway ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjarrana, “Way, nhäpuy nhuma yukurra dhuwala dhä-ḏälthinyamirrinydja waŋanharamirri ŋunha ŋaḻapaḻmirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha?” bitjarra.
MAR 9:17 Ga ŋayinydja waŋganynha ḏarramu ŋuliŋuruyi miṯtjiŋuru buku-wakmaraŋalanydja waŋana bitjarra, “Garray, dhuwalanha dhuwala ŋarra gäŋala ŋarrakuway yothu'nha nhokala, liŋgu mokuywalaŋumirri dhuwala ŋayi birrimbirrmirri, ga yakana ŋayi yukurra waŋanydja.
MAR 9:18 Wiripunydja ŋanya ŋuli ŋuriŋiyi yätjthunydja birrimbirryu mokuywalanydja mulka, bala ŋurrkamana ŋanya ŋuli munatha'lilina, bala ŋayi ŋuli ḻirra-ḻawunharamirrina, ga dhänydja muḻmuḻ-waṉḏirrina, ga rumbal nhanŋu ŋunhi ŋuli ḏälthirrina, ḏalaṉḏalkthirrina. Ga waŋananydja ŋarra nhuŋu ŋunha ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha ŋurukuyi dhawaṯmaranharawu yätjkunydja birrimbirrwu, ga gulkuruna, yakana walala dhawaṯmaraŋalanydja.”
MAR 9:19 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Nhä dhuwala nhuma yolŋunydja walala?... märr-yuwalkthinyamiriw walala? Nhämunha'mirri ŋarra yurru nhumalaŋgu galkundja? Nhätha nhuma yurru märr-yuwalkthirrinydja dhika? Go, gäŋana lili ŋarrakala dhuwaliyi yothu'nhanydja.”
MAR 9:20 Bala walala gäŋalana ŋanya ŋunhi Djesuwalana. Ga dhunupana ŋayi ŋuriŋiyi yätjthunydja birrimbirryu nhäŋala ŋanya Djesunhanydja, bala dhunupa ḏur'yurrunana ŋunhiyi yothu'nhanydja, munatha'lilina ŋurrkaŋala, bala ŋayi yukurrana ḏur'yunminana ga dhänydja muḻmuḻ-waṉḏinana.
MAR 9:21 Bala ŋayi Garrayyu Djesuyunydja ŋanya dhä-wirrka'yurruna ŋunhi bäpa'mirriŋunha bitjarrana, “Nhämunha'mirri ŋayi yukurrana dhuwalayi bitjarrayinydja?” Ga ŋayi bäpa'mirriŋuyunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Beŋuru liŋgu ŋunhi ŋayi yothu muka yana.
MAR 9:22 Bitjanana liŋgu ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi mokuyyunydja birrimbirryu ŋanya ŋurrkanha gurthalili ga gapulili, märr ŋayi bini bunha ŋanya murrkay'kunhana. Garray, wuyurra ŋinyalaŋgu ga guŋga'yurra. Ḏukmaraŋana ŋanya, ŋuli nhe yukurra ganydjarrnydja ḏälkuma nhanŋu ḏukmaranharawunydja.”
MAR 9:23 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Ŋuli nhenydja yukurra märr-yuwalkthirri, ŋayi yurru yothunydja ḏukthunna dhuwalayi. Yaka yukurra ŋorra waŋgany ŋula ḏäl djämawu ŋurikinydja yolŋuwu, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra yuwalkkuma märr-yuwalkthirri ŋarraku.”
MAR 9:24 Ga dhunupana ŋunhiyi bäpa'mirriŋunydja yatjurrunana bitjarra, “Yuwalk ŋarra dhuwala märr-yuwalkthirrinydja yukurra, yurru märr-gaŋga. Guŋga'yurra ŋarranha, märr ŋarra yurru yuwalkkuma wal'ŋu wirrki märr-yuwalkthirri.”
MAR 9:25 Bala ŋayi Djesuyu nhäŋala wiripu-guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha, walala marrtjina ḻuŋ'thurruna galkithinana yurrum'thurruna, ga dhunupana ŋayi Djesunydja waŋanana ŋunhinha yätjnhanydja birrimbirrnha bitjarrana, “Nhe mäkiri'-dhumuk ga dhärukmiriw birrimbirr, dhawaṯthurrana ma' dhipuŋuruyi yothu'walanydja dhiyaŋuna-wala, ga yakana biyapulnydja nhe yurru roŋiyirri nhanukala.”
MAR 9:26 Bala ŋayi ŋunhiyi yätjtja birrimbirr dhunupana yatjurrunana, bala marrmarryunmaraŋalana ŋunhiyi yothu'nhanydja wirrkina dhikana, bala dhawaṯthurrunana nhanukala ŋuliŋuru. Bala ŋayi ŋunhi yothuny'tja ŋorranana yukurrana wurrkurrum'nha ga murrŋaŋayurrunana. Ga walala yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalana, bala yatjurrunana waŋana, “Way, rakunynha ŋunha ŋayi,” bitjarrana.
MAR 9:27 Yurru ŋayi Djesunydja goŋ-djarryurruna, baṯ-gay goŋnha ŋanya mulkana, bala gaŋgathinyamirriyaŋalana. Bala dhärrananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi yothu ḻatju'na dhikana, ḏäwalana.
MAR 9:28 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja dhäŋuru Djesunydja marrtjina bala buṉbulilina gulŋiyina, bala walala nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Wäy, nhäku warray ŋanapurrunydja yaka yarrkmaraŋala ŋunhiyi yätjnhanydja birrimbirrnha? Nhäku ŋayi yakanydja dhawaṯthurruna ŋunhi ŋanapurrunydja ŋanya waŋana?”
MAR 9:29 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Waŋganydhuna yurru dhawaṯmaramanydja balanyarayinha birrimbirrnha, bukumirriyanharayuna waŋganydhuna.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 9:30 Ga ŋuliŋuruyinydja walala marrtjina giṯthu'-giṯthurruna Galalikurruna bala, wäŋalili ga wäŋalili, liŋgu ŋayi Djesunydja yaka ḏukṯuk walala yurru guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu ḻäy-wirwirmarama; ŋayinydja ŋunhi ḏukṯuk ŋayi yurru gäna ŋayipi ḻundu'mirriŋuwala yana. nhanukalaŋuwala ŋayi, märr ŋayi yurru walalanha yukurra marŋgikuma ḻakarama.
MAR 9:31 Ga bitjarra ŋayi yukurrana ŋunhi marŋgikuŋalanydja walalambala ḻakaraŋalanydja, “Galkina dhuwala walunydja, ŋarranha yurru walala goŋlili wekama ŋurikala yolŋu'-yulŋuwalana, bala walala yurru bumana ŋarranha murrkay'kumana. Yurru dhäŋuru ḻurrkun' munha yurru djuḻkthun, bala ŋarra yurru walŋathirri biyapul ŋuliŋuru rakunyŋurunydja.”
MAR 9:32 Yurru walalanydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala yakana dharaŋara wal'ŋu ŋunhiyi dhäruk ŋunhi ŋayi yukurrana nhaltjarra ḻakaranhamina walalaŋgu, yurru walala yakana dhä-wirrka'yurrunanydja ŋanya balanydja, liŋgu walala beyaṉiyinana ŋuli ya', dhä-wirrka'yunarawunydja.
MAR 9:33 Yo, marrtjinanydja walala yukurrana dhukarrŋupara bala-a-a, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, yana liŋgu-u-u ga baṯ-gay wäŋa mulkana Gapaniyamnha, ga ŋunhi walala gulŋi'-gulŋiyina ŋunhimala wäŋalili buṉbulili, bala ŋayi waŋana walalanha dhä-wirrka'yurruna bitjarrana, “Way, nhäku ŋunhi nhuma marrtjina lili waŋanhamina dhä-ḏal'yunmina dhukarrkurrunydja? Nhäpuy ŋunhalanydja?”
MAR 9:34 Ga walalanydja marrtjina ŋunhi ḏäpthurruna mukthurrunana, goranana nhanŋu, liŋgu ŋuliwitjarra ŋunhi dhukarr-ŋuparanydja walala marrtjina waŋanhamina dhä-ḏäl'yunmina buŋgawayinyarawu, yol ŋunhi ŋurruŋu wal'ŋu walalaŋgala miṯtjiŋura.
MAR 9:35 Bala ŋayi Djesunydja nhinanana, bala walalaŋgu wäthurrunana ŋurikiyi 12-kunydja ḻundu'mirriŋuwu walalaŋgu, galkikuŋalana walalanha, bala ŋayi waŋana bitjarra, “Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu ḏukṯukthirri buŋgawayinyarawunydja, ŋunhi nhe yurru ŋurruŋuyirri wiripu-guḻku'wu yolŋu'-yulŋuwu, nhe yurru nyilŋ'maranhamirri nhunapinyay nhe, ga ŋunha ŋoylili wal'ŋu nherraṉmirri, ga guŋga'yun nhe yurru wiripu-guḻku'nha, bitjan nhe djämamirri ŋuriki wiripu-guḻku'wu, yaka walalaŋgu buŋgawa.”
MAR 9:36 Bala ŋayi Djesu wäthurruna yothu'wuna, bala nherrara ŋanya gumurrlilina walalaŋgala ŋunha, bala ŋayi waṉayunydja dhangi'yurrunana ŋanya ŋunhi yothu'nha, bala waŋana ŋuriki ḻundu'mirriŋuwuna nhanukalaŋuwu ŋayi bitjarra,
MAR 9:37 “Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirri ga galkikuma märrama waŋganynha ŋula yothu'nha ŋarrakalanydja yäkuyu, ŋunhiyinydja bitjan ŋarranhana ŋayi yukurra märrama, ga ŋunhi nhe yurru bitjandhiyi galkikuma märrama ŋarranhanydja, ŋunhiyinydja bitjan nhe yukurra gumurr-ŋamathirriyi ga galkikuma märrama Gunhu'nhanydja ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋarranha lili.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 9:38 Bala ŋayi Djondja waŋana bitjarra, “Way Garray, ŋunha yolŋunha ŋanapurru nhäŋala, ŋayi yukurrana djäma dhawaṯmaraŋala yätjnha birrimbirrnha nhokala yäkuyu. Ga ŋanapurrunydja ŋanya waŋana ḏaḏawmaraŋala ŋunhayi, liŋgu yaka ŋayi ŋunhayi ŋilimurruŋgala miṯtjiŋura.”
MAR 9:39 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana walalaŋgunydja bitjarra, “Gonha'yurra ŋanya, gonha ŋayi djäma yurru. Yaka ŋanya ḏaḏawmaraŋa. Ŋunhi yurru ŋula yolthu djäma ganydjarr-ḏumurru rom ŋarrakalanydja yäkuyu, yakana ŋayi yurru ŋunhiyi waḏutja bilyun, ga waŋa ŋayi yurru yätj-ḻakarama ŋarranhanydja yakana.
MAR 9:40 Liŋgu ŋunhi ŋayi yakanydja ŋula yol wiripuŋura gali'ŋura, ḏaḏawmaranharamirri ŋilimurruŋgunydja, ŋunhiyinydjayi yolŋu ŋilimurruŋgalana gali'ŋura, bitjan guŋga'yunaramirri ŋayi ŋilimurruŋguna.
MAR 9:41 “Märr-yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋuli yurru yolŋuyu nhuna wekama ŋula nhä, bitjan gapu wurkthunarawu, yurru wekamanydja ŋayi yurru nhuna, liŋgu nhenydja ŋunhi malthunaramirri ŋarraku yolŋu, ŋayi yurru Gunhu'yunydja ŋurikiyi buku-ruŋinyamarama wekamayi biyapulnha wal'ŋu ŋamakurru'na.”
MAR 9:42 Ga biyapul ŋayi Djesuyu waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Ga ŋuli ŋayi yurru yolthu gatjpaḻ'marama ŋuliŋuru ŋarrakala waŋganynha yumurrku'nha, ŋunhi ŋayi yukurra ŋarranha märr-yuwalkthirri, ŋayinydja yurru Godthunydja ŋunhiyinha yolŋunha dhä-ḏir'yun wirrkina yana. Manymak warray ŋurikiyi ŋoy-wurrpu'wunydja yolŋuwu ŋunhi ŋanya yurru ŋurrkama mayaŋ'-ḏapmaranharawuynhanydja guṉḏamirrinhanydja, ŋunhana yana guḻwuḻmarama wal'ŋu yurru barrkulilina, märr yurru ŋayi yakana biyapulnydja ŋuliŋuruyi ŋarrakala gatjpaḻ'marama ŋula yolnha yolŋunha bilmarama.
MAR 9:43 “Yo, ŋuli nhuna yurru nhokalay goŋdhu ga ḻukuyu gäma yätjlili romlili, yana biyakana gulkthunmiyana nhunapinyay goŋ ga ḻuku, bala yana ŋurrkaŋana, märr nhe yurru walŋa nhina yukurra. Ŋuli nhe yukurra yurru bitjan liŋgu djäma nhokalay goŋdhu yätjtja, ga marrtji yätjlili nhokalay ḻukuyu, bala nhunanydja yurru ŋurrkama ŋunhimalayina wäŋalili dhä-ḏir'yunaramirrililina, ŋunha yukurra nhära gurtha bitjan liŋgu. Ga ŋuli nhuna yurru nhokalay maŋutjiyu mel-warryun yätjkunydja romgu, yana biyakana ḏulŋurr'yunmiyana, bala yana ŋurrkaŋana, liŋgu nhunanydja yurru dhä-ḏir'yun ŋurrkama ŋunhamalayina wäŋalili dhä-ḏir'yunaramirrililina gupaḏalnha-wala, ŋunhi nhe bitjan bili nhäma yukurra nhä malanha yätj, bala guyaŋirrinydja ga djäma yätjnha yana yurru. Yo, ŋunhi nhuna ŋuli ŋula nhäyu yätjkumanydja gäma, gonhayi ḻatju'yu dhika wal'ŋu ŋunhiyi, yana ŋanya biyaka ḏupthurrana, märr nhenydja yurru walŋana nhina, gonhayi nhe yurru nhina yukurra ŋula nhämiriw yänanydja. Ŋunhi nhe yurru nhina yukurra ŋula nhämirri warrpam'mirrinydja, ga gulŋiyirrinydja nhe yurru ŋunhana dhä-ḏir'yunaramirrililina wäŋalili, ŋunhiyinydja yakana nhuŋu ŋamakurru'.
MAR 9:48 Liŋgu ŋunhalayi nhe yurru galŋa-yätjthirri wirrkinydja dhikanydja wal'ŋu, gupaḏalnha-wala yana yurru, liŋgu bitjanna liŋguna nhe yukurra yurru nhinanydja ŋunhalayi yaŋara-winya'yunamiriwŋuranydja gurthaŋura.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 9:49 Ga biyapul ŋayi ḻakaraŋala bitjarra, “Yo, ŋarrakunydja malthunaramirrinha yurru yukurra gatjarr'yun nhäyu malaŋuyu romdhu, ga ŋunhiyinydja gatjarr'yunarawuy ŋayaŋu-wutthunaranydja balanyara bitjan dje'la, ŋunhi walala ŋuli ḏalkarra'mirriyu walalay ŋäthili djalkthunna dje'la wäyingala rumballili, yurruna walala ŋuli dhuŋgur'yundja ŋunhiyi mundhurrnydja Godku.
MAR 9:50 “Yo, dje'lanydja ŋamakurru' yana dhuwala, ŋathanha ŋayi yurru dhäkaymirriyama. Ga ŋunhi yurru ŋayi dje'la dhäkaymiriwyirrinydja, ŋunhinydja yakana ŋamakurru', yakana ŋayi yurru yolŋuyu biyapulnydja dhäkaymirriyama ŋunhiyi dje'lanha, yana yurru ŋayi ŋurrkamana, warrkuḻumana. Ga nhumanydja dhuwala balanyara bitjan dje'la. Nhiniya ŋamakurru' yana, märr yurru wäŋa dhuwala ḻatju'thirri yukurra dhärra, balanyara bitjan ŋatha dje'lamirri dhäkay. Yo, biyakayi nhiniyanydja ŋayaŋu-wurrkurrum'thiya bala-lili'yunmiya nhumalaŋguway nhuma.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 10:1 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi gonha'yurrunana Djesuyu, bala marrtjina djunamana makarrlili wäŋalili Djudiyalilina, bala ŋayi buḏapthurrunana mayaŋ'ku Djodanbuyŋunydja, ga biyapul walalanydja yolŋunydja walala marrtjina ḻuŋ'thurruna nhanukala, bala ŋayi yukurrana marŋgikuŋalana yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhiyi.
MAR 10:2 Ga wiripu-guḻku' Rom-dharraymirrinydja yolŋu'-yulŋu marrtjinayi bala Djesuwala, bala dhä-wirrka'yurrunana walala ŋanya yukurrana, yana mayali'-wilkthurruna yukurrana, märr walala yurru marina djäma nhanŋu, ga bitjarrana walala waŋana dhä-wirrka'yurrunanydja ŋanya gam', “Way, nhaltjan yukurra dhika romdhunydja ŋilimurruŋgala ḻakarama? Dhunupa muka ŋunhiyi yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru gonha'yundja nhanŋuway miyalknha?... ga djuy'yun ŋayi yurru ŋanya gupaḏalkuma?”
MAR 10:3 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Nhä ŋunhiyi rom Mawtjitjthunydja nherrara nhumalaŋgu?”
MAR 10:4 Ga walalanydja waŋana bitjarra, “Mawtjitjthunydja ŋunhi rom nherrara, manymak warray ŋunhi dhuway'mirriŋuyu yurru miyalknhanydja djuy'yun. Ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏarramuyu wukirri djorra'na, bala djuy'yunna ŋunhiyi miyalknhanydja gupaḏalnha.”
MAR 10:5 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Ŋunhi Mawtjitjthunydja nhumalaŋgu wekaŋala rom bitjarrayi, liŋgu ŋayaŋu nhumalaŋgunydja dhuwali ḏälnha wal'ŋu yana, yaka nhuma ḏukṯuk yuwalkkunydja wal'ŋu romgu marŋgithinyarawu.
MAR 10:6 Ŋunhi ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu Godthu djäma yolŋunha maṉḏanha ḏarramunha ga miyalknha; märrma' ŋunhiyi djämawuynydja maṉḏa Godkuŋu yana.
MAR 10:7 Ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi ŋuli ḏarramuyunydja märrama miyalknha, ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḏarramuyunydja gananna ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunhanydja, märr ŋayi yurru waŋgany-manapanmirrinydja nhanukalayŋuwala miyalkkalana,
MAR 10:8 bala maṉḏa ŋunhiyi maṉḏa märrmany'tja waŋganynha; yakana maṉḏa ŋunhi märrma' biyapulnydja.
MAR 10:9 Yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu barrkuwatjkumanydja maṉḏanha, liŋgu Godthuna ŋayipina ŋunhiyinydja maṉḏanha waŋgany-manapara.” Bitjarra ŋayi Djesuyunydja bala ḻakaraŋala walalaŋgu.
MAR 10:10 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja walala marrtjina bala buṉbulilina gulŋi'-gulŋiyina, bala walala ŋuriŋiyi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay dhä-wirrka'yurrunana ŋanya ŋurikiyyi.
MAR 10:11 Ga ŋayinydja ḻakaraŋala walalaŋgu bitjarra, “Ŋuli yurru ḏarramuyu yolŋuyu gonha'yun miyalknhanydja nhanŋuway, ga märrama wiripunhanydja miyalknha, ŋunhiyinydjayi marramba'na ŋayi yukurra bitjandhiyinydja djäma.
MAR 10:12 Ga balanyarayi yana liŋgu miyalkkunydja, ŋuli ŋayi yurru ganan dhuway'mirriŋunha nhanŋuwaynydja, ga märrama wiripunhanydja ḏarramunha, ŋunhiyinydja marramba'na ŋayi yukurra djäma.” Bitjarra ŋayi Djesuyunydja walalaŋgala ḻakaraŋala.
MAR 10:13 Ga ŋuliŋurunydja walala yolŋu'-yulŋuyu gäŋala yumurrku'nha bala Djesuwala, märr yurru ŋayi walalaŋgala goŋ-ŋal'yu-ŋal'yun ŋurikala yumurrku'wala. Ga walalanydja gonha ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay nhäŋala, bala gukuŋala warray dhärukthu wuṉḏaŋarryuna, djuy'yurruna walalanha.
MAR 10:14 Ga ŋayi ŋunhi Djesuyunydja ŋunhimalayi nhäŋala, bala maḏakarritjthinana ŋayi, bala ŋayi waŋana bitjarrana ŋunhi nhanŋuway ḻundu'mirriŋunha walalanha, “Yaka walalanha gukuŋa ŋunhi yumurrku'nha. Gäŋa walalanha lili ŋarrakala. Liŋgu Godkunydja Rom dhuwala yolŋu'-yulŋuwu balanyarawuyina, ŋurikina wal'ŋu ŋunhi walala yurru märr-nherraṉmirri wal'ŋu gumurr-ŋamathirri ŋarraku.
MAR 10:15 Märr-yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja nhumalaŋgu. Ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋuyu yakanydja märrama Godkunydja Rom, bitjan. yana liŋgu bitjan yothu ŋuli ŋarraku gumurr-ŋamathirri, ŋunhiyinydja yolŋu yurru yakana gulŋiyirri ŋunhawala Godkalanydja Romlili.”
MAR 10:16 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻaw'-ḻawmaraŋalana marrtjina ŋunhi yumurrku'nhanydja, ŋal'maraŋala nhanukiyingala ŋayi, bala dhangi'yurrunana walalanha; ŋayi märr-ŋamathinanydja walalaŋgu waŋga'-waŋganygu yana, goŋ-ŋal'yurrunana manapara.
MAR 10:17 Yo, ŋunhi Djesuyu wäŋa gonha'yurruna, bala ŋayi marrtjinyarawuna galki wiripulilina wäŋalili, bala ŋayinydja waṉḏina waŋgany ḏarramu, ŋunhi ŋayi rrupiya-mäypamirri ḻukunydja wal'ŋu; waṉḏina ŋayi, bala bun'kumu-nyilŋ'thurruna gumurrlilina nhanukala Djesuwala, bala bitjarrana ŋayi waŋananydja, “Garray, nhenydja dhuwala ŋamakurru' wal'ŋu. Nhaltjan ŋarra yurru djäma ŋamakurruny'tja?... märr ŋarra yurru ḏälkuma yuwalkŋunydja wal'ŋu walŋa gupaḏalwuna nhinanharawu?”
MAR 10:18 Ga ŋayinydja Djesuyunydja ŋanya waŋana balanydja bitjarra, “Nhäku nhe dhuwala ŋarranha ŋamakurru'-ḻakaraŋalanydja? Yaka dhuwala ŋula yol yolŋu ŋamakurruny'tja; ŋayipina waŋganynha Godnha yana ŋamakurruny'tja wal'ŋu.
MAR 10:19 Marŋgi muka nhe romgunydja dhiyakunydja gam': Yaka buŋa murrkay'kuŋa yolŋunha, yaka marramba'yiya, yaka manaŋiya, yaka bothiya ḻakaraŋa. Märr-ŋal'yurra yukirriya nhokiyingalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala ga ŋäṉḏi'mirriŋuwala yana.”
MAR 10:20 Bala ŋayinydja waŋa ŋunhiyi ḏarramunydja bitjan, “Way Garray, dhuwalanydja malanha rom ŋarra yukurrana ḏälkuŋala beŋuru liŋgu ŋunhi ŋarra yothu' yana,” bitjarra ŋayinydja.
MAR 10:21 Ga ŋayinydja ŋanya Djesuyunydja dhunupana yana nhäŋala, märr-ŋamathinana yukurrana nhanŋu, bala waŋana bitjarrana, “Nhenydja dhuwala girri'-mäypamirri yolŋu, yurru waŋganynha nhe yukurra yakanydja ŋayathama. Gatjuy wekaŋana-wala ŋunhiyi nhuŋuway nhänydja malanha, warrpam'thurra yana rarr'yurra wekaŋa ŋunha ŋurruwuykkuna yolŋuwu, bala Godthuna yurru ŋayipina wekama nhuŋu biyapulnydja wal'ŋu ŋamakurru'mirrinydja nhä malanha ŋurukuy djiwarr'wuynha wal'ŋu, märr nhe yurru yuwalk wal'ŋu ḻukunydjayirri. Gatjuy marrtjiyana, ga djämana nhe yurru biyakayina, bala roŋiyanydja, bala malthurrana ŋarraku.”
MAR 10:22 Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu ŋäkulanydja, bala ŋurru-yupthurrunana dhikana, bala ŋayi bilyurruna dhärukmiriwnha, galŋa-yätjthinana manapara, gonha'yurrunanydja ŋanya Djesunha, liŋgu ŋayi biyapul wal'ŋu ḻukunydja yolŋu ŋunhi.
MAR 10:23 Bala ŋayi Djesuyu ŋuliŋurunydja bilyurruna, ga nhäŋa'-nhaŋalana marrtjina yolŋu'-yulŋunhana, bala waŋana bitjarra, “Ḏäl dhuwala ḻukunydjawunydja yolŋuwu gulŋiyinyarawu Gunhu'walaŋuwunydja Romgu.”
MAR 10:24 Bala walalanydja ŋunhi nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ŋäkula ṉirryurruna ŋunhiyi dhäruk. Bala ŋayi Djesu biyapul waŋana walalaŋgu bitjarrana, “Yumurrku' ŋarraku, yuwalk dhuwala yulŋunydja ḏäl gulŋiyinyarawu Godkalanydja ŋunhinydja Romlili.
MAR 10:25 Ŋunhi ŋuli wäyindhunydja gamulyunydja gäma yukurra girri' guḻku' ḏiltjiyu nhanukalay ŋayi, ga ḏälnha nhanŋu ŋunhi gulŋiyinyarawunydja ŋula wanhamala wäŋalili ŋuliwitjan yutjuwaḻa'kurrunydja dhaḻakarrkurru, ga balanyarayina girri'-mäypamirriwunydja yolŋuwu ḏälnha yana wal'ŋu nhanŋu gulŋiyinyarawu bala Godkalanydja Romlili.”
MAR 10:26 Ga walalanydja ŋunhi nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ŋäkula ṉirryurruna wirrkina dhika wal'ŋu yana, bala walala yukurrana waŋanhamina bala-lili'yunmina walalawuynha bitjanmina, “Yolnha dhika yurru walŋathirrinydja nhina? Yol yurru dhika gulŋiyirrinydja ŋunhi Godkalanydja Romlili?”
MAR 10:27 Bala ŋayi Djesuyunydja buku-nhäŋalana waŋana walalanha bitjarra, “Yolŋunydja yurru yakana walŋakunharamirri bitjanmirriyinydja ŋanyapinyay ŋayi ŋula nhäyunydja ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama. Godthuna ŋayipina yurru yolŋunha walŋakumanydja yänanydja-wala. Liŋgu bäyŋuna ŋula ḏäl Godkunydja djämawu, ŋayinydja yurru djäma bawala'mirri warray nhä malanha, bukmak warray.”
MAR 10:28 Bala ŋayi Betanydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Garray, ŋanapurrunydja ŋunhi gonha'yurruna bukmak warray nhä malanha ŋanapurruŋguwaynydja, bala ŋanapurru malthurruna nhuŋuna,” bitjarra.
MAR 10:29 Bala ŋayi Djesunydja bilyurruna ga waŋana bitjarrana, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu yolŋuyu ganan nhanŋuway nhä malanha, wäŋa ga wäwa'mirriŋunha, ga yapa'mirriŋunha, ga ŋäṉḏi'mirriŋunha, ga bäpa'mirriŋunha, ga yumurrku'nha, ŋunhi ŋayi yurru ganan bitjandhiyi bukmaktja ŋarrakuwaynydja malthunarawu, märr yurru ŋayi yukurra ḻakarama dhäwu' wiripu-guḻku'wala yolŋu'-yulŋuwala ŋarranha,
MAR 10:30 ŋurikiyinydja yolŋuwu yurru Godthu wekama nhä malanha ŋamakurru', bukulili ŋal'marama warray marrtji yurru biyapul warray; dhiyaŋunydja-wala dhiyala munatha'ŋuranydja ŋayi yurru märrama biyapulnha wal'ŋu guḻku' wäŋa ga gurruṯu'mirrinha. Yo, walala yurru wiripu-guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu ŋanya ŋayaŋu-yätjkuma warray, yurru ŋayi ŋunhiyi yolŋu yurru nhina yukurra goŋmirrina yana, gurruṯu'mirrina dhiyala wäŋaŋura munatha'ŋuranydja, ga ŋunhalanydja ŋayi yurru nhina walŋana, bitjanna liŋguna yurru, gupaḏalnha-wala yana.
MAR 10:31 Yo, ŋula nhämunha' yolŋu walala, ŋunhi walala nhina yukurra ŋurruŋumirri dhiyaŋu-wala, ŋunhalanydja walala yurru Gunhu'walanydja wäŋaŋura gali'wuynha walala, ga wiripu-guḻku' ŋula nhämunha' ŋunhi walala yukurra dhiyala nhina wal'ŋu gali'wuy, ŋunhalanydja walala yurru ŋurruŋumirrina wal'ŋu.” Ga bitjarrayina ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 10:32 Yo, djunamana walala marrtji ŋunhi wäŋgamanydja dhukarrkurrunydja bala Djurutjalamlilina, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, ga wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu malthundhi marrtji walalaŋgu bala. Yurru Djesunydja ŋunhi yukurra marrtji ŋurruŋu, ga walalanydja nhanukala ŋapaŋura munguyun marrtji bala ŋanya Djesunha, liŋgu walala beyaṉiyirrina mirithirrina, wiḻwiḻyunna manapan ŋoynha. Wäŋgamanydja walala marrtji bala-a-a, ga gandarrŋuranydja, bala ŋayi Djesuyu walalanha ŋunhiliyinydja ḻuŋ'maramana marrtji waŋganylilina, nhanŋuwaynydja ŋunhi 12-nhanydja ḻundu'mirriŋunha walalanha, bala ŋayi ḻakarama biyapul, ŋunhi nhaltjan nhanŋu yurru maḻŋ'thun ŋunhala Djurutjalam.
MAR 10:33 Ga bitjarra ŋayi waŋananydja, “Ŋäkanydja walala ŋamathaŋa wal'ŋu. Galki yurru ŋilimurru dhuwala bunana Djurutjalamdja wäŋaŋura, ga ŋunhalayinydja walala yurru dhayuŋanna Gäthu'mirriŋunha Yolŋunhanydja; walala yurru ŋarranha wekamana bala ḏalkarra'mirriwalana walalaŋgala goŋlili ŋurru'-ŋurruŋuwalana wal'ŋu, ga rom-marŋgikunharamirriwalana walalaŋgala. Yo, ŋuriŋiyi ŋurruŋumirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu yurru ŋarranha yätj-ḻakaramana, bala wekamana rakunydhinyarawuna. Walala yurru dhayuŋandja ŋarranha mulkuruwalana yolŋu'-yulŋuwala goŋlilinydja,
MAR 10:34 bala yurru ŋuriŋi mulku'-mulkuruyunydja yolŋu-yulŋuyu ŋarranha wakalkumana, warku'yunna yurru ŋarranha, ga dhupthunna, ga bartjunmaramana ŋarranha, bala buma murrkay'kumana. Yurru ŋarranydja gaŋgathirri warray yurru biyapul walŋathirri ḻurrkun'thunydja munhayu.” Ga bitjarra ŋayi Djesu ḻakaranhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi.
MAR 10:35 Ga ŋuliŋuruyinydja maṉḏa Djayim ga Djon, gäthu'mirriŋu maṉḏa Djipitiwu marrtjina Djesuwala gayul, bala maṉḏa waŋananydja bitjarra, “Way Garray, ŋilinyu yurru nhuna ŋäŋ'thun dhuwala bay',... ŋula nhäku.”
MAR 10:36 Ga ŋayinydja Djesunydja waŋana bitjarra, “Go, nhä yulŋunydja ŋarra nhumalaŋgu yurru wekamanydja?” bitjarra.
MAR 10:37 Bala maṉḏa waŋana bitjarrana, “Ŋunhi nhe yukurra yurru nhina ŋurruŋunydja wal'ŋu buŋgawanydja nhokalay nhe ḻatju'ŋuranydja wal'ŋu romŋura, ŋilinyunydja ḏukṯuk ŋilinyu yurru nhina ŋurruŋu wal'ŋu nhokala gali'ŋura.”
MAR 10:38 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Yaka nhuma dhuwala marŋginydja bay', nhäku nhuma yukurra ŋäŋ'thun. Ŋarranydja yukurra yurru marrtji bala rakunydhinyaralilina, yaka ŋarranydja yurru waṉḏirri burakinyaramirriŋuru marimirriŋurunydja romŋuru. Ga nhumanydja dhuwala ŋarraku malthunaramirri walala, nhumalanha walala yurru bitjandhiyi bili buma ŋayaŋu-yätjkuma. Ga nhaltjan nhuma yurru yulŋunydja? Waṉḏirri warray?... bay nhaltjan? Malthunna-wala yana?... bäyyi nhuma yurru burakirrinydja ŋunhi?” Bitjarra Djesuyu maṉḏanha dhä-wirrka'yurrunanydja.
MAR 10:39 “Ŋilinyunydja yurru malthunna-yana-wala nhuŋu. Yaka warray ŋilinyu yurru waṉḏirri burakinyaramirriŋuru romŋuru,” bitjarra maṉḏanydja waŋana buku-wakmaraŋala Djesuwu. Bala Djesunydja waŋana bitjarrana, “Yuwalk muka nhumanydja yurru galŋa-yätjthirri bitjandhiyi liŋgu yana, bitjan ŋarra.
MAR 10:40 Yurru ŋarranydja yaka yurru djarr'yun ŋula yolnha yolŋunha ŋurruŋuthinyarawu ga nhinanharawu ŋuruku galkiŋuwunydja ŋarrakala. Ŋayipi yana Gunhu'yu ŋurruŋukumanydja yurru nherraṉ ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi ŋayi ŋäthili djarr'yurruna walalanha.”
MAR 10:41 Bala walalanydja gonha' wiripu-guḻku'yunydja, ḏämbumirriyu ga ḏämbumirriyu nhanukala ḻundu'mirriŋuyu walalay ŋäkula warray maṉḏanha, maṉḏa yukurrana ḏukṯukthina ŋurruŋuyinyarawu, bala walalanydja ŋoy warray dhärrana maṉḏaku, Djayimgu ga Djongu.
MAR 10:42 Bala ŋayi Djesuyunydja yurrum'maraŋalana marrtjina ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha nhanŋuway ŋayi, waŋganylilina ŋurruklili, bala ŋayi ḻakaraŋalanydja marŋgikuŋalana walalaŋgu bitjarra, “Nhuma marŋgi muka ŋunhi romgu dhiyakuywu munatha'wuywunydja, ŋunhi walala ŋuli yukurra ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala buŋgawa-ḻakaranhamirri, bala yukurra ŋuli bitjandhina gur'-guryun yolŋu'-yulŋunhanydja, bitjan ŋuli djämamirrinhana walalaŋguway walala.
MAR 10:43 Yurru nhumalaŋgunydja ŋunhi nhuma malthunaramirri walala ŋarraku, nhumalaŋgunydja rom yurru gäna warray wal'ŋu, wiripu warray. Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu ḏukṯuktja ŋurruŋuyinyarawunydja, yaka nhe yurru buŋgawa-ḻakaranharamirrinydja. Biyaka nyilŋ'maranhamiya nhunapinyay nhe, ga djäma guŋga'yurra wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, bitjan djämamirriyu walalay. Yo, nhe yurru djämamirriyiya yana yulŋunydja, liŋgu ŋurruŋunydja yolŋu yurru ŋunhi djäma dhuwala bitjan djämamirri yolŋu'-yulŋuwu, yaka walalaŋgu buŋgawa.
MAR 10:45 Liŋgu balanyarawuyina ŋarra ŋunhi Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja bunana lili guŋga'yunarawu yana yolŋuwu. Yaka ŋarra buŋgawa ḻakaranhaminanydja ŋarranhawuy ŋarra; ŋarra marrtjina lili bitjan djämamirri yolŋuwu yana, ga bitjarrayi bili ŋarra walŋa-wekanhaminanydja yolŋuwunydja walŋakunharawu, märr yurru ŋarrana walalanha dhawaṯmarama ŋula nhäŋuru garrpiṉminyaraŋurunydja romŋuru.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu romdja nherrara ŋurru'-ŋurruŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu.
MAR 10:46 Wäŋgaŋalanydja walala marrtjina bala-a-a, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, ga baṯ-gay mulkana Djarikuna wäŋa. Ga ŋunhi walala ganan ŋunhiyinydja wäŋa, bala walalanydja marrtji guḻku'na yolŋunydja walala malthunmirri walalaŋgu bala dhukarr-ŋupandja. Ga ŋunhili gali'ŋura dhukarrŋuranydja bambay yolŋu yukurra nhina, yäku Bätamayatj, gäthu'mirriŋunydja ŋayi Dimayawu, yurru ŋayi nhina ŋäŋ'thun yulŋunydja, bala ŋayi ŋäma rirrakay ŋarwakthunara, walala marrtji lili wäŋgama ŋuliwitjan dhukarrkurru. Bala ŋayi dhä-wirrka'yun yolŋu'-yulŋunhana bitjan, “Yol dhika yolŋunydja marrtji yukurra lili?” bitjan.
MAR 10:47 Ga walalanydja ḻakarama bitjanna, “Djesu dhuwala, Natjurippuy wäŋawuy yolŋu.” Bala dhunupa ŋayinydja yatjurrunana, yäku ḻakaraŋalana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Way Djesu, Gäthu'mirriŋu Daypitku, wuyurra ŋarraku go,” bitjarra.
MAR 10:48 Bala walalanydja dharra guḻku'yu warray yolŋu'-yulŋuyunydja way'yun mukmarama ŋanya, yurru ŋayinydja yaka warray mukthun; mukthun warray yatjun yukurra, yäku ḻakarama ŋanya, “Djesu, gäthu'mirriŋu Daypitku, wuyurra ŋarraku,” bitjan.
MAR 10:49 Bala ŋayi Djesunydja gulyunna, bala waŋa bitjanna, “Way gäŋa ŋanya lili ŋarrakala.” Bala walala waŋa nhanukala bambaywalanydja bitjanna, “Go way, gaŋgathiyana. Gawaw'yunna ŋayi yukurra nhuŋu ŋunha yulŋunydja.”
MAR 10:50 Bala dhunupana ŋayi yana wapthundja ŋunhiyi bambay yolŋu, bala ŋurrkamana ŋunhi dhä-ŋäŋ'thunarawuynydja girri' nhanŋuway, bala djartjaryunna nhina bala Djesuwalana.
MAR 10:51 Bala ŋayi Djesuyunydja waŋa ŋanya dhä-wirrka'yunna, “Nhäku nhe ḏukṯuktja? Nhaltjan ŋarra nhuna yurru yulŋunydja?” bitjanna. “Garray, nhänharawuna ŋarra dhuwala ḏukṯuktja, ŋarra yurru nhämana,” bitjarra ŋayi bambaynydja buku-wakmaraŋala nhanŋu.
MAR 10:52 “Gatjuy marrtjiyana. Nhokala märr-yuwalkthinyarayunydja nhe dhuwali ḏukthurrunana,” bitjarra ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala. Ga dhunupana ŋayi maŋutjimirriyinana yulŋunydja nhäŋalana, bala ŋayi malthurrunana nhanŋu nhinana bala dhukarr-ŋuparana Djesuwu.
MAR 11:1 Yo, wäŋgaŋalanydja walala bala-a-a, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala, yana liŋgu-u-u ga galki Baṯpatjtja ga Bithininydja wäŋaŋura, bukuŋurana wal'ŋu yäkuŋura Wolipnha, märr-galkina yana ŋunhiyinydja Djurutjalamnha, ga ŋunhalayinydja ŋayi Djesu waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalana maṉḏakala bitjarra,
MAR 11:2 “Gatjuy marrtjiya maṉḏa ŋunhawala ya' wäŋalili. Ŋunhi nhuma yurru bunanydja ŋunhalayi, nhuma yurru maḻŋ'marama ŋunhayi yarraman' yuṯa wal'ŋu, ŋunhi yaka ŋayi ŋunhiyi yolŋuwuŋu gänharanydja yukurranhara ŋäthiliŋuwuynydja, ŋunhayi dhärra ŋayi yukurra yulŋunydja ḏapmaranhara. Yupmaraŋanydja nhuma yurru ŋunhiyi yarraman'nha, bala gäŋana lili ŋarrakala.
MAR 11:3 Ga ŋuli ŋayi yurru yolŋuyu dhä-wirrka'yun nhumalanha bitjandja, ‘Way nhäku nhuma yukurra dhuwala yupmaramanydja dhuwaliyi?’ bitjandja yurru, nhumanydja yurru ḻakarama bitjan, ‘Garray ŋunha ḏukṯuk dhiyakuyi,’ bitjan nhumanydja yurru ḻakarama, ga ŋayinydja yurru dhunupana nhumalaŋgala djuy'yunna lili ŋunhiyi yarraman'.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 11:4 Bala maṉḏa marrtjinanydja, ga maḻŋ'maraŋalanydja ŋunhiyi yarraman'nhanydja, ŋayi yukurrana dhärrananydja ḏapmaranhara galki dhurrwaraŋura bala'ŋura.
MAR 11:5 Yupmaraŋalanydja maṉḏa ŋunhiyi yarraman'nha, bala walalanydja wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu nhäŋalana, bala dhä-wirrka'yurruna bitjarra warray, “Way maṉḏa, nhaltjan nhuma yukurra dhuwala yulŋunydja? Nhäku nhuma yukurra yupmaramanydja dhuwaliyi?” bitjarra.
MAR 11:6 Ga maṉḏanydja waŋana bala buku-ruŋinyamaraŋalanydja bitjarra, “Garray ŋunha dhiyakuyinydja ḏukṯuk.” Bala walala ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyunydja djuy'yurrunana yana maṉḏakala ŋunhiyi.
MAR 11:7 Bala maṉḏa gäŋalana ŋunhiyi yarraman'nhanydja bala Djesuwalana. Bala walala bukmakthu yana yup-yupmaraŋalanydja marrtjina walalaŋguway walala girriny'tja malanha, bala ŋal'maraŋala ŋunhiyi girriny'tja ḏiltjililina wäyingalana ŋurikalana yarraman'kalana, bala ŋayi Djesunydja ŋal'yurrunana ŋunhimalayi wäyingalana ḏiltjilili, bala marrtjinana yukurrana.
MAR 11:8 Bala mirithirri guḻku'yu yolŋuyu walalay yup-yupmaraŋala marrtjina girriny'tja, bala minhdhalaraŋalana marrtjina dhukarrlilina bala, ga wiripuŋuyu yolŋuyu walalay ḏaw'-ḏawyurruna marrtjina many'tjarr dharpa, bala rulwaŋdhurruna marrtjina bala dhukarrlilina, gatjaḻnha djäma ḻatju'kuŋalana nhanŋu Djesuwuna marrtjinyarawuna yukurranharawu.
MAR 11:9 Ga yolŋunydja walala marrtjina guḻku'na yatjunmina; wiripunydja marrtjina wäŋgaŋala ŋurruŋu, ga biyapul dhuḏiŋu ŋanya ŋunhi munguyurruna; bukmaknha walala marrtjina märr-yiŋgathinanydja dhika martjmartjurrunanydja, wokthurrunana nhanŋu wirrkina, ḻuku-yiŋgathinana wal'ŋu dhikana bitjarrana gam', “Ŋanapurrunydja dhuwala wokthurruna nhuŋu wirrkina. Nhenydja dhuwala marrtji yukurra Garraywala yana wal'ŋu yäkuyu.
MAR 11:10 Galkina ŋanapurru yurru dhuwala nhinanydja nhanukalana yana wal'ŋu romŋuranydja, ga nhenydja yurru nhina yukurra ŋurru-ḏawalaŋunydja wal'ŋu buŋgawa ŋurikiyina romgunydja, bitjanna yurru bitjan ŋunhi märi'mu Giŋ-Daypit yukurrana ŋanapurruŋgu nhinana be ŋäthili wal'ŋu. Ŋanapurru buku-wurrparanydja Gunhu'nha, wokthurrunana manapara yulŋunydja.” Bitjarrana walala yukurrana yatjunminanydja, märr-yiŋgathinana marrtjina lili, yäku-ḻakaraŋalanydja ŋanya Djesunha.
MAR 11:11 Mukthurruna yana ŋayi yukurrana marrtjinanydja-a-a, yana liŋgu ga bunana ŋayi Djurutjalam, ga. dhunupana yana ŋayi marrtjinanydja Godkalana Buṉbulili, bala nhäŋalana marrtjina ḻiw'maraŋalana ŋunhiyi wäŋa. Yurr liŋguna ŋunhiyi milmitjpa'yinana wäŋanydja, bala ŋayi Djesuyu gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina Bithinililina wäŋalili, ga walala nhanŋu ŋunhi 12-nha ḻundu'mirriŋunydja walala malthurruna nhanŋu Djesuwu, bala nhinananydja walala ŋunhalanydja wäŋaŋura munhaku ŋulinyaramirriyuna, yakurrnydja walalaŋgu ŋunhiliyina.
MAR 11:12 Ga djaḏaw'yurruna wiripuŋuyuna waluyu, bala walala munhakumirrina ḏurryurrunanydja, bala martjmartjun balayi roŋiyirri Djurutjalamliliyi, yurru djaṉŋarrthirrina ŋayi ŋunhi Djesu yulŋunydja.
MAR 11:13 Bala ŋayi nhäŋala ŋunhi dharpa gäku'na, ŋayi djingaryurruna yukurrana galki dhukarrŋura; marwat ḻatju' dhika ŋayi nhäŋalanydja Djesuyu, bala ŋayi marrtjina galkithaŋala ŋunhiyi, wanhaka yurru ŋayi maḻŋ'marama borum ŋunhimalayi. Yurru ŋayi maḻŋ'maraŋalanydja bäyŋu warray, marwat warray yana, liŋgu yaka ŋamakurru' ŋunhinydja walu ŋuriki gäku'wu borummirriyinyarawu.
MAR 11:14 Bala ŋayi waŋananydja bitjarrana ŋurikiyi dharpawunydja, “Yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu biyapulnydja ḻuka nhokuŋu borum, nhenydja yurru rakunydhirrina.” Bitjarra ŋayi Djesuyu dhäruk-wekaŋala ŋuriki dharpawunydja, ga walala ŋunhi nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ŋäkula ŋanya, ŋunhi ŋayi nhaltjarra waŋana.
MAR 11:15 Bala walala mukthurrunana yana marrtjina yukurrana, martjmartjurruna ga-ga-ga-a-a, ga Djurutjalam bunana. Ga dhunupana yana ŋayi Djesunydja marrtjina ŋunhimalana buku-ŋal'yunaramirrililina Buṉbulili Godkalana, bala nhäŋalana ŋayi ŋunhimalayinydja yolŋu'-yulŋunha, walala yukurrana buku-yuḻkthunmina rrupiya, ga djalim wäyin malanha ŋunhili Godkala Buṉbuŋuranydja. Bala dhunupana yana ŋayi Djesuyu marrtjina ḻaw'-ḻawmaraŋalana walalaŋgu daypulnha malanha, ga nhä malanha walalaŋgu bilmaraŋalana marrtjina, bala rrupiyanydja marrtjina ŋunhi burrul'yurrunana.
MAR 11:16 Bala ŋayi gukuŋala dhawaṯmaraŋalana ŋunhinydja walalanha ŋunhi walala yukurrana gurrukaŋala ḻambarryu walalaŋgalay walala ŋula nhä ŋuliwitjarra Godkala buṉbukurru.
MAR 11:17 Bala ŋayi ḻakaraŋalana yolŋu'-yulŋuwanydja bitjarra, “Dhuwala Djorra'yunydja yukurra ḻakarama Godkalanydja bitjan, ‘Ŋarrakunydja buṉbu yurru dhärra yukurra buku-ŋal'yunarawu waŋganygu yana, märr yurru yolŋu walala bukmak marrtji ga bukumirriyama dhiyala,’ bitjan. Ga nhumanydja dhuwalayi buṉbunha wakalkuma warray ŋuli yukurra, bitjanna bitjan ŋuli dhuwalayinydja wäŋa dhärra yukurra manaŋganmirriwuna walalaŋgu djuḻuḻ'yunarawu, bitjandhina nhumanydja ŋuli.” Bitjarrana ŋayi Djesuyu walalanha dhawaṯmaraŋalanydja.
MAR 11:18 Ga walala ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu ŋurru'-ŋurruŋuyu ḏalkarra'mirriyu walalay ga rom-marŋgikunharamirriyu walalay ŋäkula ŋanya ŋunhi ŋayi yukurrana bitjarrayi, bala walala yukurrana waŋanhamina dhä-ŋänharaminana, wanhawitjan walala yurru gatjaḻkurru buma ŋanya Djesunha. Yurru walalanydja ŋunhi beyaṉiyinana nhanŋu Djesuwu, yakana walala marrtjina ga dhunupanydja bumara ŋanya ŋunhi, liŋgu wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋäkulana yukurrana ṉirryurruna ŋanya, nhaltjarra ŋayi yukurrana marŋgikuŋala ḻakaraŋala.
MAR 11:19 Ga ŋunhi marrtjina wäŋanydja munhakuyina, bala ŋayi Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtjina balayi roŋiyina Bithinililiyi wäŋalili.
MAR 11:20 Ga wiripuŋuyuna munhayu munhakumirri walala marrtjina balayi roŋiyina Djurutjalamliliyi, ga ŋunhi walala marrtjina bala wäŋgaŋalanydja ŋuliwitjarrayi gatjaḻkurru, bala walala nhäŋalana ŋunhiyinydja gäkuny'tja dharpa, räwakthinyarana warrpam'thunarana.
MAR 11:21 Ga ŋayinydja ŋunhi Betayunydja guyaŋinana, bala ŋayi waŋana bitjarra, “Way Garray, nhäŋana ya', ŋunhana ŋunhi dharpanydja, ŋunhi nhe yawungu waŋa ŋunhiyi. Rakunynha liŋguna warrpam'nha,” bitjarra.
MAR 11:22 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Ŋunhi nhe yurru yuwalkkuma wal'ŋu märr-yuwalkthirri Godkalanydja,
MAR 11:23 nhenydja yurru waŋa dhäruk bitjandhi liŋgu ŋula nhäkunydja, bala yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja yana maḻŋ'thunna, nhaltjan nhe yurru waŋa. Ŋuli nhe yurru waŋa bukunhanydja wäŋanha bitjan, ‘Ma' gaŋgathiyana nhe yurru dhuwali bukunydja wäŋa, bala ya' giṯthurra, gapulilina ḻupthurra,’ bitjandja, bala märr-yuwalkthirrina nhe yurru yuwalknha wal'ŋu, ga yakana ŋula märr-dhumbal'yurra nhokalay nhe ŋayaŋuyunydja, bala nhuna yurru ŋayi ŋuriŋi bukuyu dhunupana ŋämana, bala giṯthunna yanana yurru, liŋgu Godthunydja yurru djämana yana nhuŋu ŋunhiyi.
MAR 11:24 “Dhiyakuyi märrwu ŋarra nhumalaŋgala yukurra ḻakaramanydja bitjan gam': Ŋunhi nhe yurru bukumirriyamanydja ŋäŋ'thun Gunhu'nha ŋula nhäku, yana biyaka märr-yuwalkthiya, ‘Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi märraŋala liŋguna,’ biyaka, bala Godthunydja yurru nhuŋu wekamana yana ŋunhiyi, nhäku nhe ŋuli waŋa yukurra ŋäŋ'thun ŋanya.
MAR 11:25 Ga ŋunhi nhe yurru marrtji bukumirriyanharawunydja, bäy-ḻakaraŋa ŋathili ŋäthilinydja ŋula yolku yolŋuwu ŋunhi ŋayi djäma ŋula nhä yätjkuŋala nhuŋu, ga yurruna nhe yurru bukumirriyamanydja, märr yurru nhuŋu ŋuruŋu djiwarr'wuyyunydja bäpayu nhokalaŋuwuy yätjpuynydja bäy-ḻakaramana yana.
MAR 11:26 Ŋuli nhe yurru yakanydja bäy-ḻakarama wiripuŋuwu yolŋuwu, ŋayinydja yurru nhokala djiwarr'wuyyunydja bäpayu bäyŋuna bäy-ḻakarama nhokalaŋuwuy yätjpuynydja.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 11:27 Yo, marrtjinanydja walala yukurrana bala-a-a, yana liŋgu ga Djurutjalamnha, bala ŋayi dhunupa marrtjinanydja Djesu, ga gulŋiyina Buṉbulili ŋunhi Godkala. Ga walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala marrtjina, ḏalkarra'mirrinydja walala ga wiripu-guḻku' ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala,
MAR 11:28 bala walala dhä-wirrka'yurruna waŋana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala. Yolthu nhuna waŋana bitjanarawuyinydja djämawu? Yolthu nherraranydja nhuna dhiyakuyi?”
MAR 11:29 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana balanydja walalaŋgunydja bitjarra, “Ŋäthilinydja ŋarra yurru nhumalanha dhä-wirrka'yun, ga ŋunhi nhumanydja yurru ŋarraku buku-ruŋinyamarama dhäruk, bala ŋarra yurru nhumalaŋgu ḻakaramana.
MAR 11:30 Ma', ḻakaraŋana ŋarraku. Yolthu nherrara Djonnhanydja ŋunhi? Yolthu ŋunhinydja ŋanya waŋana ḻiya-ḻupmaranharawu yolŋu'-yulŋuwunydja? Godthu? Bay' yolthu, yolŋu'-yulŋuyu?”
MAR 11:31 Bala walalanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja walala waŋanhamina bitjanmina, “Way, nhaltjan dhika ŋilimurru yurru ḻakaramanydja nhanŋu balanydja? Ŋunhi ŋilimurru yurru ḻakarama bitjandja, ‘Godthu muka ŋunhi ŋanyanydja nherrara Djonnhanydja,’ bitjandja, bala ŋayinydja yurru ŋunhi waŋa ŋilimurrunhanydja bitjanna, ‘Nhäkuna nhuma yakanydja märr-yuwalkthina nhanŋu Djongunydja?’ bitjanna yurru.
MAR 11:32 Ga ŋuli ŋilimurru yurru waŋa nhanukala ḻakarama bitjandja, ‘Yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi ŋanya nherrara ŋurikiyi djämawu,’ bitjandja, ga walalanydja yurru ŋunhi yolŋu'-yulŋu wiripu-guḻkuny'tja ŋoynha djingaryun, maḏakarritjthirrina ŋilimurruŋgu, liŋgu walalanydja ŋunhi märr-yuwalkthirri yukurra nhanbala, ŋunhi ŋayinydja Djondja beŋuru Godkuŋu djuy'yunara dhäwu'-gänharamirri.”
MAR 11:33 Bala walala waŋana Djesunhanydja bitjarrana, “Yakana ŋanapurrunydja dhuwala marŋgi bay', yolthu ŋunhi ŋanya Djonnha nherrara ŋurikiyi djämawu.” Ga ŋayi Djesunydja waŋana walalaŋgunydja buku-wakmaraŋala bitjarrana, “Nhumanydja yaka warray ŋarrakalanydja ḻakaraŋala ŋunhiyi, yolthu ŋunhi ŋanya Djonnha nherrara, bala ŋarranydja yurru yakayi yana nhumalaŋgunydja ḻakarama yolthu ŋarranhanydja dhiyakuyi nherrara djämawu.” Bitjarrana ŋayi Djesu waŋana walalaŋgala balanydja.
MAR 12:1 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripuna dhäwu' mayali'kurru ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwala yolŋu'-yulŋuwala, ga dhuwala ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋunhi gam', “Ŋunhiliyi yolŋu yukurrana nhinana wäŋa-yinydja ḏukṯuk ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋu ŋayi yurru ŋuthanmarama yukurra ŋamakurru' malanha yana borum, bala ŋayi ḻämu-nherrarana ŋunhimalayinydja wäŋalili borumnha malanha dharpa, bala ŋayi djäma ḻiw'maraŋalana, gungaŋalanydja ŋunhiyi wäŋa borummirrinydja, ga biyapul ŋayi djäma girri' ŋurikiyi borumgu weyika'wu binydjitjkunharawu, ga biyapul ŋayi bala'-bala djäma be yana garrwarkuŋala, märr yurru ŋayi yukurra ŋuliŋuruyi garrwarŋuru nhäma wiripuŋuwu yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru marrtji withiyan ŋunhinhayi, ga manaŋirri ŋula borum ŋuliŋuruyi. Yo, djämanydja ŋayi ŋunhiyi ŋamakurru' mirithirri yana wäŋanydja borumgu ŋuthanarawu, bala ŋayi djarr'yurruna yolŋu'-yulŋunhana ŋurikiyi djäkawunydja yukurranharawu, märr yurru ŋayi ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja marrtji wiripuŋulilinydja wäŋalili, yana märr-weyin ŋayi yurru marrtjinydja. Bala ŋayi waŋana ŋurikala djäkamirriwalanydja walalaŋgala bitjarrana, ‘Dhiyakunydja nhuma yurru djäka ŋamathama ŋarrakalaŋuwu, ga ŋunhi yurru borumdja balwuryirri, ga nhumanydja yurru guḻk-guḻkthun ŋarrakunydja gänaŋulilina,’ bitjarra. Bala ŋayi marrtjinana ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja wiripulilina wäŋalili.
MAR 12:2 “Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja yolŋu, yana liŋgu-u-u, ga walu galkithina borumgu ŋurikiyi, bala ŋayi wäthurruna djämamirriwuna, bala waŋana bitjarrana, ‘Gatjuy nhe yurru marrtji balayi ŋarrakala wäŋalili, ga ŋulaŋuruyinydja nhe yurru märrama ŋunhiyi ŋarraku borum, bala gämana lili ŋarraku.’ Bala ŋayi marrtjinana ŋunhiyi djämamirrinydja.
MAR 12:3 “Ga walalanydja ŋunhi borum-djäkamirriyunydja walalay nhäŋala ŋunhiyi yolŋunhanydja, bala mulkanana ŋanya baṯ-gay, bumarana ŋanya yukurrana, bala djuy'yurruna yänana.
MAR 12:4 “Ga bitjarrayi liŋgu wiripunhanydja ŋayi ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuyu djuy'yurruna, ga bitjarrayi yana liŋgu walalanydja yätjkuŋala yana bumara ŋanya, muḻkurrnha wutthurruna.
MAR 12:5 Ga biyapul ŋayi djuy'yurruna wiripunhanydja djämamirrinha, bala walala bumarana ŋanya murrkay'kuŋalana. Ga bitjarrayi liŋgu yana walala wiripu-guḻku'wunydja yukurrana; wiripunha walala ŋuli bunha bartjunmaranha, ga wiripunha walala ŋuli murrkay'kunhana yana bunha,
MAR 12:6 bitjarrana liŋguna-a-a, yana liŋgu ga waŋganygalana wapthurruna ŋurikalana, ŋunhinydjayi waŋganynha gäthu'mirriŋu ŋurikiyinayi wäŋa-waṯaŋuwuna. Ga dhuḏi-yawar'yunarayunydja ŋayi djuy'yurruna ŋunhiyinayi nhanŋuwaynha ŋayi marrkapmirrinha gäthu'mirriŋunha balayi. Ŋayi waŋana bitjarra, ‘Walala yurru märr-ŋal'yun ŋarrakalaŋuwalanydja gäthu'mirriŋuwala yuwalk yana,’ bitjarra.
MAR 12:7 Ga ŋunhi walala nhäŋalanydja ŋanya ŋunhiyi, ŋuriŋiyi borum-djäkamirriyunydja walalay, bala walala waŋanhamina bitjanmina, ‘Way, dhuwalanydja ŋunhi ŋurikiyinayi gäthu'mirriŋu, marrtji yukurra lili. Go, bumana ŋilimurru ŋanya ŋi', murrkay'kumana, märr yurru dhuwalayinydja wäŋa ŋilimurruŋguwaynha.’
MAR 12:8 Bala walala ŋunhi mulkanana gäthu'mirriŋunhanydja, bala bumarana ŋanya murrkay'kuŋalana, bala walala rumbalnydja ŋanya ḏupthurruna ŋunha warraŋullilina ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋuru.” Bitjarra ŋayi Djesuyu dhäwu' ḻakaraŋala yukurrana mayali'kurrunydja.
MAR 12:9 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja dhawar'yurrunanydja dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarrana, “Yo, nhaltjurruna dhika ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuyunydja? Bitjanna yurru ŋayinydja ŋunhi gam': Marrtji ŋayi yurru yolŋunydja, ga dhunupana ŋayi yurru bumana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja, djäkamiriwnhanydja ŋunhi walalanha, bala ŋayi yurru ŋunhiyi wäŋanhanydja wekama wiripu-guḻku'walana yolŋuwala walalaŋgala dharraylili.
MAR 12:10 “Nhuma marŋgi ŋuriki dhärukku, ŋunha yukurra djorra'ŋura waŋa bitjan gam', ‘Bala'-dhuḻ'yunaramirriyu walalay yolŋu'-yulŋuyu guṉḏa marrtjina ŋal'maraŋala, walala yurru dhuḻ'yun bala', bala waŋganynhanydja guṉḏanha walala nhäŋala, bala nyamir'yurruna warray, bala yana walala ŋurrkaŋalana. Yurru Gunhu'yunydja walalaŋguŋu ŋunhiyi ḏupthunaranydja guṉḏanha märraŋala warray, bala nherrara bala'wunydja ŋunhiyina yuṯuŋgurrwunydja; bukmak wiripunydja malanha yurru yukurra djingaryun ŋunhiliminayi waŋganyŋurana guṉḏaŋura.
MAR 12:11 Yurru ŋunhiyinydja ḻatju'na dhikana ŋamakurru'na wal'ŋu mirithirrina, Gunhu'wuŋuna yana djämawuy.’”
MAR 12:12 Ga ŋuriŋiyi ŋaḻapaḻmirriyu yolŋu'-yulŋuyu dharaŋara ŋunhiyi mayali', ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋala walalanhana, bala walala ḏukṯukthina mulkanharawuna nhanŋu Djesuwu. Yurru yaka walala dhunupanydja mulkana ŋanya, liŋgu walala beyaṉiyinana ŋuripa yolŋu'-yulŋuwa miṯtjiwa; yana walala ŋanya gonha'yurruna yulŋunydja, bala marrtjinana.
MAR 12:13 Bala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu'-yulŋu yukurrana nhinana ŋayan'mirrina walala nhanŋu Djesuwu, walala ḏukṯukthina walala yurru dhärukthunydja ŋanya gaṯthunmaramana, märr yurru walala ŋanya marikumana. Bala walala djuy'yurrunanydja wiripu-guḻku'nhana ḏarramuwurrunha bala Djesuwalanydja, Rom-dharraymirrinha walalanha ga wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala gali'ŋura Buŋgawawala Rawumbuyŋuwalana yäkuwala Yiritkalana.
MAR 12:14 Bala walala marrtjina wäŋgaŋalana, ga waŋana Djesunhana bitjarra, “Way Garray. Ŋanapurrunydja dhuwala marŋgi nhuŋu, ŋunhi nhena ŋuli waŋa dhunupanydja wal'ŋu dhäruk; yakana nhe ŋuli djambinydja dhäruktja nhunapinyay nhe, bala wiripunydja ga wiripunydja ḻakarama yolŋu'-yulŋuwu; yuwalkkuma yana nhe ŋuli ḻakaramanydja Gunhu'wunydja rom, marŋgikumanydja ŋuli yukurra yolŋu'-yulŋunhanydja. Ma' ḻakaraŋa mak ŋanapurruŋgala. Dhunupa muka dhuwala ŋilimurruŋgu?... ŋilimurru yurru rrupiyanydja wekama ŋuriki Rawumbuyŋuwunydja Buŋgawawu yäkuwu Djetjawunydja? Nhaltjan muka ŋilimurru yurru yulŋunydja?... wekama?... bay' nhaltjan?” Bitjarra walala Djesunha dhä-wirrka'yurrunanydja.
MAR 12:15 Yurru Djesunydja marŋgithina ŋäthili walalaŋgu, ŋunhi nhaltjarra walala ŋanya yukurrana mayali'-wilkthurruna dhä-wirrka'yurruna, bala ŋayinydja waŋana bitjarrana, “Nhäku dhuwala nhuma yukurra ŋarranha mayali'-wilkthundja? Go, gäŋa lili ŋarrakala ŋaraka dhuwali rrupiya, ŋarra mak nhäma.”
MAR 12:16 Bala walala gäŋalana, bala wekaŋalana nhanukala goŋlilina. Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana dhä-wirrka'yurruna walalanhanydja bitjarrana, “Yol dhuwalanydja mali ga yäku, dhiyalaminydja rrupiyaŋura ŋarakaŋura?” Ga walalanydja buku-wakmaraŋala ḻakaraŋala nhanŋu bitjarra, “Dhuwalinydja yäku ga mali ŋanapurruŋguna buŋgawa Djetjana,” bitjarra.
MAR 12:17 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Nhuma yurru yana roŋinyamaraŋana wekaŋa ŋurikiyi Buŋgawawunydja nhä malanha nhanŋuwaynydja ŋunhi, nhanŋuway yana, ga biyakayi bili roŋinyamaraŋayi wekaŋa Gunhu'wunydja nhä malanha nhanŋuway yana Gunhu'wu.” Bala walalanydja bukmakthuna yana yolŋu'-yulŋuyunydja ṉirryunminana ŋäkulanydja ŋanya Djesunha dhäruktja, liŋgu djambatjthuna dhärukthunydja ŋayi walalanha waŋana yukurrana balanydja buku-wakmaraŋalanydja.
MAR 12:18 Ga ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru wiripu-guḻku'na ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala marrtjina dhä-wirrka'yunarawu Djesuwu, yurru dhuwalayinydja yolŋu'-yulŋu mala marrtjina yäku Djatutjina, yurru dhiyaŋuyinydja walalay yäkuyu ŋuli guyaŋirri yanapi yurru yolŋu yaka walŋathirri ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi yurru rumbal nhanŋu rakunydhirri. Bala walala dhuwalayinydja mala marrtjinana bala Djesuwalana, ga waŋana bitjarra ŋanya,
MAR 12:19 “Way Garray, Mawtjitjthunydja ŋunhi gurrunhara rom, dhuwala gam', ‘Ŋunhi yurru ḏarramu rakunydhirri yothumiriw, bäyŋu nhanŋu ŋula walkur, bala rakunygalana ŋurikalana gutha'mirriŋuyu yurru märrama nhanŋu miyalknhanydja, märr yurru ŋayi ŋuriŋi miyalkthu yothu'nhana gäma ŋuriki rakunygunydja ḏarramuwu.’
MAR 12:20 Ga nhä warray ŋunhi dhuwalanydja gam'? Waŋganymirri ḏarramuwurru yukurrana nhinana gutha'manydji walala waŋgany rulu ga märrma' bäythinyara, ga ŋayi ŋuriŋiyi maḻamarryunydja wäwa'mirriŋuyu märraŋala miyalknhana. Nhinana maṉḏa yukurrana-a-a, bala rakunydhinanydja ŋayi ŋunhi wäwa'mirriŋu walkurmiriw yana.
MAR 12:21 Bala ŋuliŋurunydja ga gandarrwuyyunydja gutha'mirriŋuyu märraŋala ŋunhiyi miyalknha, ga nhinana maṉḏa märr-gurriri, bala ŋayinydja bitjarrayi bili yana rakunydhina walkurmiriwyi yana. Ga bitjarrayi bili märr-gandarrwuyyunydja märraŋala ŋunhiyi bili miyalknha, ga rakunydhina walkurmiriw yana bitjarrayi bili.
MAR 12:22 Ga bitjarrana liŋguna walala yukurrana yulŋunydja bukmakthu yana ŋuriŋi walalay ḏarramuwurruyu märraŋalanydja ŋunhiyi miyalknhanydja yukurrana, ga raku'-rakunydhina walkurmiriwnha, bukmak walala yana. Ga dhuḏitjtja ŋayina miyalknha rakunydhina.
MAR 12:23 Ma' ḻakaraŋa mak ŋanapurruŋgala. Ŋunhi yurru yolŋu'-yulŋu walŋathirri rakunyŋurunydja, bala yolkuna ŋayi yurru miyalktja ŋunhiyi?... liŋgu ŋayi yukurrana nhinananydja bukmakkala ŋurikalayi gutha'manydjiwalanydja walalaŋgala.” Bitjarra walala yukurrana dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha, yana ŋanya mayali'-wilkthurruna.
MAR 12:24 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala walalaŋgu bitjarrana, “Way walala, djarrpi' yana dhuwali nhuma yukurra guyaŋirrinydja, liŋgu yaka nhuma yana marŋgi Gunhu'walaŋunydja dhärukku wukirriwuywunydja, ga balanyarayi bili nhuma yakayi yana marŋgi nhanŋu Gunhu'wunydja, liŋgu ŋayinydja biyapul wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru nhäku malaŋuwu.
MAR 12:25 Yuwalk muka dhuwala yurru yolŋu'-yulŋu walŋathirrinydja beŋuru rakunyŋurunydja, bala walala yurru nhinanydja yukurra bitjanna, bitjan ŋunha Gunhu'wu djiwarr'wuy djämamirri walala ŋuli yukurra nhina. Yo, yakana yurru miyalk ga ḏarramu märranhamirri ŋunhalanydja djiwarr'ŋuranydja.
MAR 12:26 “Nhumanydja ŋuli ḻakarama rakunymirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhiyinydja yanapi walala rakunydhi gupaḏalnha. Yaka muka nhuma ŋunhi marŋgithina ŋurikinydja ŋunhi ŋayi nhaltjarra Mawtjitjthu yukurrana wukirri?... ŋunhi ŋayi yukurrana ḻakaraŋala ŋurikiy ŋunhi ŋayi nhäŋala gurtha ŋäṉarr ŋunhimalayi dharpalili many'tjarrlili? Ŋunhalayi Gunhuny'tja waŋana Mawtjitjkala bitjarra, ‘Ŋarranydja dhuwala God Waŋarr Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku.’
MAR 12:27 Yo, Gunhuny'tja ŋunhi Waŋarr walŋamirriwuna yolŋuwu walalaŋgu, yaka rakunymirriwu. Nhuma yukurra guyaŋirrinydja ŋunhi dhuwalayi djarrpi'kumana yana, yakana dhunupa wal'ŋu.” Bitjarrana ŋayi Djesuyu walalaŋgala ḻakaraŋalanydja.
MAR 12:28 Yo, ŋunhiliyi yolŋuyu Rom-marŋgikunharamirriyu ŋäkula warray, ŋunhi ŋayi Djesu waŋana buku-ruŋinyamaraŋala dhäruk bitjarrayi ŋurikiyi Djatutjiwu walalaŋgu, bala ŋayi guyaŋina bitjarra, “Manymaknha dhuwalinydjayi dhäruk buku-ruŋinyamaranhara.” Bala ŋayi ŋuriŋiyina yolŋuyu dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra, “Way Garray. Wanhaka dhika rom dharrpalnydja wal'ŋu ŋurruŋunydja?” bitjarra.
MAR 12:29 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Dhuwalana gam' ŋunhi dharrpalnydja wal'ŋu rom. Ŋäka nhuma Yitjural bäpurru yolŋu walala. Garraynydja ŋunhi ŋilimurruŋgu God Waŋarr wal'ŋu, ŋayipina waŋganynha yana Garray.
MAR 12:30 Nhuma yurru märryu-ḏapmaraŋanydja yuwalkkuŋa wal'ŋu Garraywalanydja nhumalaŋgalaŋuwala Waŋarrwalanydja; märr-ŋamathiyanydja nhanŋu bukmakthu yana nhokalay nhe, ŋayaŋuyu ga walŋayu ga ḻiyayu ga ganydjarryu.
MAR 12:31 Ga wiripunydja dharrpal rom munguyun yukurra ŋunhiyi ŋurruŋunhanydja, dhuwala gam': Märryu-ḏapmaraŋa ga märr-ŋamathiya wiripuŋuwunydja yolŋuwu, biyaka bitjan nhe yukurra märr-ŋamathirri nhuŋuway nhe gal'ŋu. Bäyŋuna ŋula wiripunydja rom malanha yukurra djingaryun dhiyakalayinydja maṉḏakala manapan, liŋgu dhuwalayinydja maṉḏanha märrmany'tja biyapulnha wal'ŋu ŋurruŋu ga dharrpal.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 12:32 Bala ŋayi ŋunhi Rom-marŋgikunharamirrinydja yolŋu waŋana bitjarrana ŋanya Djesunha, “Mirithirri ŋamakurru' bay. Yuwalk muka dhuwala nhe yukurra ḻakaramanydja, liŋgu dhuwala waŋganynha yana Waŋarrnydja, Garray ŋayipi. Bäyŋuna ŋula wiripunydja waŋarr, ŋayipina waŋganynha.
MAR 12:33 Yuwalk muka ŋilimurru yurru ŋunhi märr-ŋamathirrinydja Gunhu'wu ŋilimurruŋgalay ŋayaŋuyu ga ḻiyayu ga ganydjarryu, bukmakthu yana ŋilimurruŋgalay yulŋunydja, ga bitjandhi bili ŋilimurru yurru märr-ŋamathirriyi wiripuŋuwunydja yolŋuwu bitjan, bitjan ŋali yukurra märr-ŋamathirri ŋitjalaŋguway ŋali gal'ŋu. Yo, manymak warray ŋilimurruŋgu, ŋunhi yurru ŋilimurru wekamanydja wäyin ŋula nhä malanha bathan mundhurr Godku, yurru dhiyakuna Gunhu' yuwalktja ḏukṯuk gam', ŋilimurru yurru märrama dhäruk ŋunhiyi märrma' maṉḏanha rom. Yo, ŋilimurru yurru märr-ŋamathirri yukurra Garraywu ga yolŋuwu, liŋgu dhiyakuna ŋayi Garray biyapulnydja wal'ŋu ḏukṯuk.” Bitjarra ŋayi ŋunhiyi Rom-marŋgikunhamirrinydja yolŋu waŋana.
MAR 12:34 Ga ŋunhi ŋayi Djesuyu ŋäkulanydja ŋanya dhäruk waŋanhara, ḻatju'kunharanydja dhika barrku-ḏakthunaranydja wal'ŋu, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Nhenydja dhuwala galkina yana Godkalanydja Romŋura, yakana barrku,” bitjarra. Bala walala yolŋu'-yulŋuyunydja ŋäkula ŋanya dhäruktja, bala ḏaḏawyurrunana yana; yakana ŋanya walala biyapulnydja dhä-wirrka'yurruna.
MAR 12:35 Yo, ŋunhili Buṉbuŋura Buku-ŋal'yunaramirriŋura ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋala marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋunha, bala ŋayi dhä-wirrka'yurrunanydja yukurrana bitjarrana, “Nhäku walala ŋuli ŋuriŋi Rom-marŋgikunharamirriyunydja walalay ḻakarama ŋunhi Dhawu'mirriyanharanhanydja bitjan, bitjan ŋayinydja yolŋuna wal'ŋu beŋuru Daypitkalana yarrataŋuru?
MAR 12:36 Liŋgu ŋuriŋi Walŋamirriyu Birrimbirryu ŋayi Daypitthunydja yäku-ḻakaraŋala ŋanya ‘Garray ŋarraku,’ ŋayi waŋananydja bitjarra gam', ‘Gunhuny'tja waŋana ŋarrakalaŋuwala Garraywala bitjarra, “Nhiniyanydja dhiyalana ŋarrakalana gali'ŋura wal'ŋu dhunupa'ŋuŋurana, yana liŋgu ga ŋarra yurru miriŋunhanydja nhuŋu ŋunhi galkinyamarama warrpam'nha, bala nhe yurru ḻuku-ŋal'yunna yukurra gorrumana ŋunhiliyinydja nhokalaŋuwala ŋurikala miriŋuwalanydja walalaŋgala.” ’
MAR 12:37 “Ŋe, Daypitthunydja ŋunhi bitjarrayi Garray-ḻakaraŋala ŋunhinhayi dhawu'mirrinhanydja. Ŋuli ŋayi bini Christ gäthu'mirriŋu Daypitkunydja, nhäkuna ŋayi ŋunhi Daypitthu ŋanya ḻakaraŋala ‘Garray ŋarraku’ bitjarranydja?” Bitjarra ŋayi Djesuyu walalanha dhä-wirrka'yurrunanydja. Ga gali'wuynydja yolŋu walala guḻku'na mäkiri'-witjurruna yukurrana nhanŋu Djesuwu, bala walala mirithinana goŋmirriyinanydja dhikana wal'ŋu nhanukala dhärukthunydja.
MAR 12:38 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana walalaŋgu ḻakaraŋala. “Dharray nhuma yurru yulŋunydja dhiyakuyi Rom-marŋgikunharamirriwunydja walalaŋgu. Walalanydja yukurra ŋunhi djälthirri, nhuma yurru walalanha nhäma bala ŋurruŋu-ḻakaramana, bala buku-ŋal'yunna walalaŋgu ŋunhi walalaŋgu nhuma yurru bunanydja ŋula wäŋaŋura.
MAR 12:39 Ga ŋunhi walala ŋuli marrtji buku-ŋal'yunaralili buṉbulili, walalanydja yurru nhina ŋamakuli'ŋura wal'ŋu yana dharrpalŋura. Ga bitjandhi liŋgu ŋunhi walala ŋuli ḻuŋ'maranhamirri marrtji ŋathalilinydja, walala ŋuli nhinanydja yana ŋamakurru'lili wal'ŋu.
MAR 12:40 Yo, ŋunhiyi Rom-marŋgikunhamirri yolŋu walala ŋuli yukurra yakana gurrum'thunmirri dhuwaymiriwwunydja dhäykawurruŋgu, yana ŋuli bawa'-wekamana, bala djaw'yunna ŋula nhä walalaŋgu. Bala ŋuliŋurunydja walala ŋuli bukumirriyama weyinnha be, yana bitjan milkunhamirrina, yanapi walala dhuwurr-ŋamakuli'mirri yolŋu'-yulŋu. Yurru dhiyakuyinydja walalaŋgu Gunhu'yunydja yurru wekama biyapulnha wal'ŋu dhä-ḏir'yunara, wuṉḏaŋarrnha yana.” Ga bitjarrana ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 12:41 Ga ŋuliŋurunydja Djesu yukurra nhina ŋunhili Gunhu'wala Buṉbuŋura, nhäma ŋayi yukurra yolŋu'-yulŋunha, walala yukurra marrtji, bala rulwaŋdhun rrupiyana ŋunhimalayi bathilili rrupiyawuylilina, mundhurr Godku. Guḻku' yolŋu walala ḻukunydjamirrinydja marrtjina, bala rarr'yurrunana ŋunhimalayi bathililinydja guḻku' warray rrupiyanydja.
MAR 12:42 Ga waŋgany dhäyka dhuwaymiriwnha ŋurruwuyknha marrtjina, bala rulwaŋdhurruna märrma' ŋaraka rrupiya, yutjuwaḻa'na ŋunhiyinydjayi rrupiya, yakana ŋula nhä bathala.
MAR 12:43 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻuŋ'maraŋala nhanŋuwaynha ŋayi ḻundu'mirriŋunha walalanha, bala ḻakaraŋala bitjarrana, “Nhäŋa ŋunha ya' dhäykanha ŋurruwuyknha. Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋuruŋuyinydja ŋunhanydja rulwaŋdhurruna ŋunhayi bathilili biyapulnha wal'ŋu bathalana maŋutjiŋura Godkalanydja, djuḻkmaramana yukurra rrupiya-guḻku'mirriwuŋunydja walalaŋguŋu wekanhara.
MAR 12:44 Liŋgu ŋuriŋinydja wiripu-guḻku'yunydja yukurrana rulwaŋdhurruna ŋunhayi bäythinyarawuy warray rrupiya, ga wiripunydja walala ŋuli dhuḏi'yunmaramana walalaŋguwaynha walala biyapulnydja guḻku' wal'ŋu. Yurru ŋuruŋuyinydja dhäykayu gurrunhara bukmaknha yana nhä ŋayi yukurrana ŋayathaŋala, yakana ŋayi dhuḏi'yunmaraŋalanydja nhanŋuwaynydja ŋayi rrupiya, bukmaknha yana ŋayi wekaŋala Godkuna.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 13:1 Bala ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesuyu gonha'yurrunana ŋunhiyinydja Godkunydja Buṉbu, ga ŋunhi walala wäŋgaŋalanydja ŋuliŋuruyi marrtjina bala, bala walala ŋunhi nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala waṯthurruna nhäŋala ŋunhiyinayi Buṉbunha, bala waŋana bitjarrana, “Nhäna dhuwalanydja Buṉbu?... mirithirrina ḻatju' wal'ŋu ŋiniya?”
MAR 13:2 Ga ŋayi Djesuyunydja waŋana ḻakaraŋala bitjarrana, “Nhuma yukurra nhäma ŋunhayi Buṉbunydja, ŋayi yukurra djingaryun ḻatju' dhika wal'ŋu. Yurru yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Galki ŋunhayi Buṉbunydja yurru ḏaw'-ḏawyunna, buḻwaŋ'thunna yurru; yakana yurru waŋgany ŋula guṉḏa djingaryun ŋapa-ŋal'-ŋalyunmirrinydja, bukmaknha yurru marrtji ŋorra barrkuwatjnha, warrpam'nha muṉguykunharana dhikana.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 13:3 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djesu marrtjina bala, bala nhinana ŋunhi bukulilina yäkulili Woliplilina, bala nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina withiyarana ŋanya, yäkuyu Betayu ga Djayimdhunydja ga Djondhunydja ga Wanduruyunydja, bala walala dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana,
MAR 13:4 Way Garray, nhätha yurru dhika bitjandhiyinydja? Nhä yurru dhika ŋäthilinydja maḻŋ'thun? Ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala mak, märr yurru ŋanapurru nhäma dharaŋan ŋunhi galkithinyara walu ŋurikiyi maḻŋ'thunarawu.”
MAR 13:5 Ga ŋayinydja Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala balanydja bitjarra, “Bira'yurra nhiniyanydja yukirriya yana, märr yurru nhumalanha yaka muka ŋula yolthu yolŋuyu mayali'-wilkthundja.
MAR 13:6 Liŋgu yolŋu walala yurru marrtji ŋarrakalana be yäkuyu, ga ḻakaranhamirrinydja walala yurru marrtji bitjanmirrina, ‘Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi Christ, djuy'yunara Godkuŋu ŋunhi dhawu'mirri,’ bitjanna yurru, bala mayali'-wilkthundja walala yurru guḻku'nha mirithirri yolŋunhanydja walalanha.
MAR 13:7 “Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi nhuma yurru ŋäma yukurra marinydja bathalana, walala yurru yolŋu walala bunharamirri galki nhumalaŋgala, ga ŋunha bala barrku wäŋaŋura. Yurru yaka walala ŋuriŋiyi ŋoy-warriya ŋula. Yuwalk ŋunhiyi nhä malanha yurru maḻŋ'thundja yukurra bitjandhiyinydja ŋäthili, yurru yaka ŋunhiyinydja dhä-yawar'yunaramirri walu.
MAR 13:8 Yo, birrka'mirriŋura wäŋaŋura ŋarakaŋura yukurra yurru yolŋu walala bunharamirri, ga buŋgawamirriyu walalay yolŋu'-yulŋuyu yurru djuy'yun walalaŋguway miriŋunha walalanha bunharawu wiripuŋuwu yolŋuwu walalaŋgu. Yo, guḻku'na yurru yolŋu walala marrtji murrmurryundja, liŋgu wäŋanydja birrka'mirri marrtji yurru gur'-guryun bena wal'ŋu dhikana, ga buku-yapthunna marrtji yurru guṉḏa ŋula nhä malanha, ga ŋunhili wäŋaŋuranydja malaŋumi yurru marrtji räwakthirrina, ŋathamiriwyirrina. “Yo, ŋunhi ŋuli ŋäṉḏi'mirriŋuyu rerri ŋäma'-ŋama yothu'nha, ŋurruthamanydja ŋayi yurru rerri märrama märr-gaŋga, ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi yurru wirrkina rirrikthun ŋunhiyi ŋäṉḏi'mirriŋunydja, yurruna ŋayi yurru yothu ŋunhi dhawal-wuyaŋirri. Ga bitjandhiyi dhuwalayi marinydja, ŋurru-yirr'yunara yana ŋunhiyinydja, ga bathalanydja yurru mari marrtji yalala warray.
MAR 13:9 “Bira'yurra nhäŋa, ga bulnha marrtjiyanydja. Nhumalanhanydja dhuwala yurru ŋarrakunydja malthunaramirrinha walalanha ŋayathama muka mulka, bala walala yurru gäma ŋunhana dhä-wirrka'yunarawuna yukurranharawu. Ga bartjunmarama walala yurru yukurra nhumalanha ŋunha buku-ŋal'yunaramirriŋura buṉbuŋura malaŋuŋura, ga dhärranhamarama walala yurru nhumalanha, nhuma yurru yukurra dhärra gumurrŋura ŋurikala buŋgawawala walalaŋgala wal'ŋu, liŋgu ŋarraku nhumanydja dhuwala yolŋu'-yulŋu, bala nhuma yurru yukurra ḻakaramana walalaŋgala ŋurikalayinydja walalaŋgala ŋarranha.
MAR 13:10 Yo, ŋäthilinydja nhuma yurru birrŋ'marama ḻakarama dhäwu' dhuwala ŋarranha birrka'mirrikurru wäŋakurru, walala yurru bukmakthu bäpurru'yu ŋämanydja dhuwala buḻaŋgitjtja dhäwu', yurruna yurru ŋunhiyinydja dhä-yawar'yunaramirrinydja walu maḻŋ'thun.
MAR 13:11 “Ga ŋunhi yurru walala märrama mulka nhumalanha, ga gäma bala dhä-wirrka'yunarawunydja yukurranharawu, yaka warwuyurra ŋathil'yurranydja nhaltjan nhe yurru waŋa yukurra, liŋgu Godthu yurru nhuŋu dhäruktja wekama waŋanharawunydja, ŋulinyaramirriyu yana liŋgu ŋunhi walala yurru dhä-wirrka'yun yukurra nhuna. Yaka nhe yurru waŋa nhuŋuway dhäruk, ŋayi yurru Garrkuḻuktja Birrimbirr waŋa yukurra nhokala dhärukkurru.
MAR 13:12 Yo, ŋulinyaramirriyuyi yolŋuyu yurru wekama nhanŋuway ŋayi wal'ŋu gurruṯu'mirrinha ŋurikalayi walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala bunharawuna rakunygunharawuna; ḏarramuyu yurru wekama nhanŋuway gutha'mirriŋunha walalanha, ga bitjandhi liŋgu bäpa'mirriŋuyunydja yurru nhanŋuway yumurrku'nha wekama bunharawu, ga djamarrkuḻi'yu yurru nyamir'yun walalaŋguway ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha, bala wekama maṉḏanha miriŋuwalana goŋlili bunharawuna rakunygunharawuna.
MAR 13:13 “Yo, bawala'mirri yurru yolŋu ŋuyuḻkthirrinydja ga nyamir'yundja nhuna, liŋgu nhe ŋunhi ŋarrakuna yolŋu, yurru nhenydja yurru baṯ biyaka yana mulkiya ŋarranha, liŋgu ŋunhi yurru ŋula yolthu yolŋuyu mulka yukurra ŋarranha, yana liŋgu ga ŋunha dhä-yawar'yunaraŋura, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋathirrina.
MAR 13:14 “Yo, yalalanydja nhuma yurru nhäma ŋula nhä yätj dhika wal'ŋu, ŋayi yurru yukurra dhärra ŋunhiliyi Godkalana Buṉbuŋura. (Yo, ŋunhi nhe yurru nhäma dhuwalanydja dhäruk dhipala djorra'lili, nhenydja yurru marŋgithirrina, maḻŋ'maramana yurru ŋunhiyi mayali'.) Yo, ŋunhi yurru ŋayi maḻŋ'thundja ŋunhiyi yätj, nhumanydja yurru yana dhunupana gundupumana ŋunhana bukulilina, nhumanydja ŋunhinydja walala ŋunhi nhuma yukurra nhina yurru ŋunha Djudiya wäŋaŋura ŋulinyaramirriyunydjayi.
MAR 13:15 Ŋuli nhe ŋula yol garrwarnydja bala'ŋuranydja nhokalay nhe nhina yukurra, ŋunhi nhe yurru ŋämanydja ŋunhiyi, dhunupana waṉḏiyana-wala; yaka marrtjiya roŋiyiya djinawa'lilinydja, ga girriny'tja nhuŋuway marrtjiya wapmaraŋa.
MAR 13:16 Ga ŋuli nhe yukurra yurru yolŋuyu djäma ŋula nhä ŋatha gulkthun, yakana nhe yurru balayi roŋiyirrinydja ŋula nhäku girri'wu märranharawu, yana gonha'yurrana ŋunhiyi wäŋa, bala waṉḏiyana-wala.
MAR 13:17 Yurru ḏäl dhuwala yulŋunydja yurru ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yothu'mirri yurru waṉḏirri, ga ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yuṯa yukurra yothu ŋayathama.
MAR 13:18 Yurru bukumirriyaŋa Godnhanydja, ŋäŋ'thurra ŋanya waŋiya, märr yurru ŋayi yaka ŋunhiyi maḻŋ'thun ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋulwitjthanydja, dharratharra'mirriyunydja.
MAR 13:19 Liŋgu ŋulinyaramirriyunydja yurru bathala yana mari marrtji yukurra ŋutu' dhika wal'ŋu. Ŋulaŋuru liŋgu ŋurruŋuru ŋunhi Godthu djäma ŋurruthaŋala dhuwala wäŋa, marinydja yukurrana marrtjina, yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala dhuwala mukthun, yurru ŋunhiyinydja mari yutjuwaḻa' warray yana, yaka warray balanyarayi mari ŋäthilinydja maḻŋ'thurruna bathala, bitjan ŋunhiyi ŋunhi yurru buna. Ga ŋunhi yurru dhawar'yundja ŋunhiyi mari, ŋunhiyinydja yurru yakana biyapulnydja balanyarayi mari yalalanydja.
MAR 13:20 Yo, bathala wal'ŋu yurru yana marinydja maḻŋ'thun dhika, yurru Godthunydja ŋunhiyi walu gulkthun yurru gandarrŋura, märr-gurririkuma ŋurikiyi mariwu. Ŋunhi ŋayi bini gonha'yunanydja ŋunhiyi mari weyingunharawunydja ŋunhinydja bini bukmaknha yolŋu walala yukurranha burakinyana murrmurryunana, yakana bini waŋgany walŋa yukurranha nhinanha ŋulinyaramirriyundjayi Yurru Godthunydja ŋunhiyi gulkthun yurru gandarrŋura dhumbuḻ'kuma, liŋgu ŋurikalan walalaŋgala ŋunhi ŋayi walalanha djarr'yurruna.
MAR 13:21 “Ga ŋuli nhumalanha yurru waŋa bitjan gam' ŋula yolthu, ‘Way walala nhäŋa, dhuwalana ŋunhiyi walŋakunhamirrinydja yolŋu, Godkunydja dhawu'mirri,’ bitjandja, ŋunhiyinydja ŋayi yurru djawukirrina ḻakarama. Ga ŋuli ŋayi yurru waŋa bitjan gam', ‘Dhuwala ŋunhiyi djuy'yunara Godkuŋunydja ŋayi,’ bitjandja, yaka nhanŋu ŋurikiyinydja märr-yuwalkthiya dhärukku.
MAR 13:22 Liŋgu guḻku'na yurru yukurra dhäwu'-ḻakaranhamirrinydja walala be maḻŋ'thun, ga wiripunydja yurru marrtji yukurra ga ḻakaranhamirri bitjanmirri, ‘Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi djuy'yunara Walŋakunharamirri,’ yurru ŋunhiyinydja walala yukurra yurru bothirrina. Yo, ŋunhiyinydja walala djawukinyaramirrinydja walala yurru yukurra djäma nhäna malanha dhikana, ganydjarrmirrina rom, ga yolŋuyu walalay yurru nhäma walalaŋgala ŋunhiyi ŋirryunna, liŋgu wirrkina walala yurru ŋunhiyi walala ḏukṯukthirri, walala yurru yukurra bilyunmaramanydja ŋunhiyinha Godkalaŋumirrinhana yolŋu'-yulŋunha.
MAR 13:23 “Ŋäka ŋamathaŋa, mäkiri'-witjarranydja. Bira'yurra yukirriya yana. Ŋäthili yana dhuwala ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra, yurruna yurru maḻŋ'thun, märr nhumalanhanydja walala yurru yaka mayali'-wilkthun ŋula yolthu yolŋuyu.”
MAR 13:24 “Yo, ŋuliŋurunydja dhäŋuru mariŋurunydja bathalaŋurunydja, dhunupana beyaṉumirrina nhä malanha yukurra yurru maḻŋ'thun ŋunhala gärakŋuranydja. Ŋayinydja yurru gäraktja ŋunha wiripuŋuyirrina, liŋgu walu yurru munha'yunna yukurra, ga ŋaḻindi yurru yukurra yakana djarraṯawun'thirri,
MAR 13:25 ga walalanydja yurru marrtji ganyuny'tja mala burrul'yunna ŋulaŋuru gärakŋurunydja, ga ganydjarr-ḏilkurruna wal'ŋu nhä malanha ŋunha gärakŋura yurru. marrtji ŋapa-ŋal'yunmirrina, yakana walala yurru marrtji dhunupanydja ga ŋamathamanydja.
MAR 13:26 Ga dhunupana yurru ŋulinyaramirriyunydja ŋayinydja ŋunhiyinydja Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja maḻŋ'thunna gärakŋurana, ŋayi yurru yukurra marrtji lili waŋupini'kurru, yurru marrtjinydja ŋayi yukurra yurru ŋunhi biyapulnha wal'ŋu ganydjarr-ḏumurruna, ga monygumanydja ŋanya yurru djeŋarra'yuna djarraṯawun'thunydja, ḻatju'yuna dhika wal'ŋu.
MAR 13:27 Yo, ŋulinyaramirriyu liŋgu ŋayi yurru Garrayyu djuy'yunna ŋunhiyi nhanŋuwaynydja djiwarr'wuynha djämamirrinha walalanha, walala yurru marrtji birrka'mirrilili yana wäŋalili ḻika'-ḻikanlilinydja, bala walala yurru marrtji ḻuŋ'maramana waŋgany-manapanna djarr'yunarawuynhanydja walalanha birrka'mirriŋuruna wäŋaŋuru, märr walala yurru bukmaknha yana ḻuŋ'thun marrtji nhanukala bala Garraywalanydja.” Ga bitjarrayi ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
MAR 13:28 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala mayali'kurruna bitjarra gam', “Guyaŋiya dharpanhanydja ŋunhi gäku'nha, bala marŋgithiyana. Ŋunhi nhe ŋuli nhäma marwat ŋäthilinydja dhamany'tjunara marrtjinyara, bala marŋgithirrina nhe ŋuli. ‘Way galkina dhuwala borumguna walunydja,’ bitjanna nhe yurru waŋa.
MAR 13:29 Ga bitjanarayina nhe yurru nhäma ŋunhiyi nhänha malaŋunha ŋunhi yurru maḻŋ'thu-maḻŋ'thun, bala marŋgithirrina nhe yurru dharaŋanna, ŋunhi ŋayinydja galkina wal'ŋu yana, dhunupana ŋayi yurru Garraynydja bunana, maḻŋ'thunna yurru.
MAR 13:30 “Märr-yuwalk ŋarra ḻakaramanydja yukurra dhuwala. Ŋunhi nhuma yurru nhäma dhuwalanydja wäŋa bitjanarayi wiripuŋuyinyaranydja, walalanydja yurru ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yukurra nhina ŋulinyaramirriyunydja, yakana walala yurru murrmurryun bukmak ŋäthili, yurruna ŋayi yurru Garraynydja buna.
MAR 13:31 Ŋunha gärak ŋunhi nhe yukurra nhäma, ga dhuwala gay' munatha' wäŋa, dhuwalanydja yurru buwayakthirri, winya'yun warray, yurru ŋarrakunydja dhäruk yaka warray yurru winya'yun ga buwayakthirri.
MAR 13:32 Yo. Ŋunhi yurru nhe nhäma ŋunhiyinydja dhäwu'mirriyanharawuynhanydja nhänha malaŋunha, nhe yurru marŋgithirrina, galkina ŋayi yurru Gäthu'mirriŋunydja bunana Yolŋunydja. Yurru yaka ŋula yol waŋgany yolŋu marŋgi ŋurikiyi waluwunydja, ŋunhi nhätha ŋayi yurru buna, mak goḏarr'mirri, mak ḏämbuyu waluyu, mak buku-rangu, yakana ŋula yol marŋgi yuwalkŋuwunydja wal'ŋu waluwu. Ga bitjandhi bili ŋunha djiwarr'wuynydja yolŋu walala yakayi yana marŋgi, ga biyapul Gäthu'mirriŋu nhanŋu yakayi yana marŋgi, ŋayipi yana waŋgany Bäpa'mirriŋu marŋginydja ŋurikiyi waluwunydja, ŋunhi ŋayi yurru Garray marrtji lili roŋiyirri.
MAR 13:33 “Bira'yurra yulŋunydja, dhukarr-nhäŋa yukirriya, liŋgu yaka nhe marŋgi ŋurikiyinydja waluwu ŋunhi ŋayi yurru marrtji lili.
MAR 13:34 Yurru balanyara ŋunhiyi yulŋunydja yurru gam': Yolŋu yurru marrtji wäŋa-waṯaŋu bala wärriku yana, bala ŋayi yurru wekama nhanŋuway ŋunhi wäŋa yolŋuwala walalaŋgala dharraylili, ŋurikala nhanukalaŋuwala djämamirriwala walalaŋgala, ga waŋga'-waŋganygu ŋayi yurru djämanydja walalaŋgu wekama, walala yurru djäma nhanŋu yukurra. Ga ŋurikala dhurrwara-djäkamirriwalanydja yolŋuwala ŋayi yurru waŋa bitjanna, ‘Bira'yurra yukirriya yulŋunydja, dhukarr-nhäŋa yana ŋarraku gumurr-ruŋiyinyarawunydja,’ bitjan.
MAR 13:35 “Yo, nhumanydja yurru biyakayi bira'yurra ga dhukarr-nhäŋa yukirriya, liŋgu nhuma yaka marŋgi ŋurikiyinydja wäŋa-waṯaŋuwunydja, nhätha ŋayi yurru gumurr-ruŋiyirri; mak ŋayi yurru bunanydja milmitjpa, mak buku-rangu, mak munhakumirri, yakana nhuma marŋgi.
MAR 13:36 Yana biyaka bira'yurra ga djäma yukirriya, märr yurru ŋayi yaka nhuna maḻŋ'marama yakurrlilinydja, ŋunhi ŋayi yurru waḏutjanydja buna.
MAR 13:37 Yo, dhuwalayi dhäruktja ŋarra yukurra ḻakarama waŋa nhumalanha, bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu, ‘Bira'yurra walala ga dhukarr-nhäŋa yukirriya yana yulŋunydja.’” Bitjarra ŋayi Djesuyu waŋana ḻakaraŋalanydja.
MAR 14:1 Yo, galkina ŋunhiyi guyaŋinyaramirrina walunydja yäku Ḻäy-yuḻkmaranhamirrina, ŋunhi walala yurru ḻuka yukurra ruwaŋga'kunharamiriw ŋatha. Ga ŋunhiyi walala ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala, ŋurru'-ŋurruŋu ḏalkarra'mirri walala ga Rom-marŋgikunharamirri walala ŋunhi, walala yukurrana ḻarruŋala dhukarrwu, wanhawitjan walala yurru dhukarrkurrunydja mulka ŋanya Djesunha gayulnydja.
MAR 14:2 Walala waŋanhamina bitjanmina, “Yaka ŋilimurru ŋanya yurru buma balakurruyinydja romgurrunydja ŋi',... walala ŋuli bäynha ŋilimurruŋgu yolŋu'-yulŋun maḏakarritjthi, bala buŋuna yukirri ŋilimurrunha,” bitjarra.
MAR 14:3 Ga ŋulinyaramirriyu ŋayi Djesu yukurran nhinananydja Bithini wäŋaŋura, yolŋuwalanydj yäkuwala Djäymangala wäŋaŋuranydja, ŋurikal yolŋuwala ŋunhi ŋayi burrpuymirri ŋäthili. Ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu ḻukana ŋatha, bala ŋayinydja bäy miyalk marrtjina balayi ŋunhimalayi, withiyara ŋanya, ga gäŋalanydja ŋayi marrtjina buŋgan bäwny'tja, biyapulnha wal'ŋu ḻatju'na dhikana, yäku nät, yurru rrupiya-mäypamirrina, mel-wiḏi'na yana dhikana wal'ŋu. Ga dhunupana ŋayi ŋunhi ḻapmaraŋalanydja dhänydja dhuŋgunany'tja ŋurikiyi, bala rarryurrunana dhunupana muḻkurrlilina nhanukala Djesuwala.
MAR 14:4 Ga walalanydja ŋunhi nhäŋala wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu, bala maḏakarritjthinana nhanŋu, bala walala yukurrana waŋanhamina bitjanminana, “Nhäku ŋunha ŋayi yukurra djalkthundja ŋunhayi buŋgan bäwny'tja?
MAR 14:5 Ŋunhi ŋayi bini djalimdja wekanha ŋunha, ŋayi bini märranha rrupiyanydja ŋurukuyi bathalana, 300-nha, ga rrupiyanydja ŋayi bini wekanha ŋunhiyi ŋuruku ŋurruwuykkuna walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu. Yurru ŋayi ŋunhana warrkuḻumana yukurra yulŋunydja.” Ga bitjarra warray walalanydja yukurrana waŋana, gupa-waŋana ŋanya ŋunhiyi dhäykanha wirrkina.
MAR 14:6 Ga ŋayi Djesuyunydja waŋana walalanha bitjarrana, “Ganarra ŋanya gonha'yurra. Nhäku nhuma yukurra waŋa ŋanya yätjkumanydja? Liŋgu ḻatju'kuŋalana dhuwalanydja ŋayi ŋarrakala djäma bitjarrayi.
MAR 14:7 Ŋunhayi ŋurruwuykmirrinydja yolŋu walala yurru yukurra bitjan warray liŋgu nhumalaŋgala dhiyala, nhuma yurru walalanha guŋga'yun bawala'mirriyu, yurru ŋarranydja yurru yaka warray nhumalaŋgala dhiyala bitjan liŋgu.
MAR 14:8 Dhiyaŋunydjayi dhäykayu guŋga'yurrunana ŋarranha, ga djäma ŋayi mirithirrina wal'ŋu ŋamakurru. Dhuwalayinydja ŋayi ŋunhi buŋgan bäwny'tja rarryurruna ŋarrakala ŋäthilimirriyaŋalana, ŋathil'yurruna ŋurikina ŋunhi ŋarranha walala yurru moluliliyama.
MAR 14:9 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Dhuwalanydja yurru manymak dhäwu' ŋarrakalaŋuwuy marrtji buku-ḻiw'maramana wäŋakurru malaŋukurru, ga bawala'mirriŋura wäŋaŋura ŋunhi yolŋu walala yurru ḻakaranhamirri ŋarranha, bala walala yurru guyaŋirrina roŋiyirri dhuwalayi miyalknhanydja, ŋunhi nhaltjarra ŋayi djäma ḻatju' yana wal'ŋu ŋarrakala.” Bitjarra ŋayi Djesuyu walalaŋgala ḻakaraŋalanydja.
MAR 14:10 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayinydja waŋganydja yolŋu ŋuliŋuru miṯtjiŋuru 12-ŋuru marrtji gayulnha winya'yun, Djudatj-Gariyattja yäku. Marrtjinydja ŋayi bala ŋunhi, withiyandja ŋunhinha walalanha Ŋurru'-ŋurruŋunha ḏalkarra'mirrinhana, bala waŋanydja ŋayi walalaŋgala bitjanna, “Way, ŋarra yurru wekamana dhuwala bay' Djesunhanydja, nhumalaŋgalana goŋlili,” bitjarra.
MAR 14:11 Ga walalanydja ŋäkula ŋanya dhäruktja wirrkina dhika goŋmirriyinanydja, ga waŋana bitjarra, “Yo, ŋanapurrunydja nhuna yurru wekama rrupiyana ŋurikiyi,” bitjarra. Ga ŋuliŋurunydja ŋayi Djudatjthu birrka'yurruna dhukarrnha, wanhawitjan ŋayi yurru wekama ŋanya Djesunha goŋlili walalaŋgala.
MAR 14:12 Yo, ŋunhiyi guyaŋinyaramirrinydja walu liŋguna bunanana ŋurikinydja ŋathawu ḻukanharawu Ruwaŋga'kunharamiriwwunydja. Ŋäthili ŋurruthaŋalanydja ŋunhinydja walala ŋuli balanyarayuyi ḏaykun'thu wutthunna wäyinnha lämnha, bala ḻukanhana ŋuli walala ŋulinyaramirriyunydjayi Waluyu Ḻäy-yuḻkmaranharamirrinydja. Bala walala nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina bala Djesuwalana, bala waŋana ŋanya bitjarra, “Way Garray. Wanhami dhika ŋilimurru yurru ŋunhiyi ŋatha Ḻäy-yuḻkmaranharamirrinydja ḻuka? Wanhaka ŋanapurru yurru ŋäthilimirriyama wäŋanydja?” bitjarra.
MAR 14:13 Ga ŋayi Djesunydja waŋana märrma'wala ŋurikala nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala maṉḏakala bitjarra, “Marrtjiya bala Djurutjalamlili, ga nhäma nhuma yurru yolŋunha ḏarramunha, ŋayi yukurra yurru gäma banikin'mirri bathala'mirri gapu ḻambarryu. Ŋunhi nhuma yurru nhämanydja ŋunhiyinhayi, bala malthurrana yana maṉḏa.
MAR 14:14 Ga ŋunhi ŋayi yurru gulŋiyirri ŋunhimalayi wäŋalili, ga nhumanydja yurru gulŋiyirriyi yana. Bala nhuma yurru waŋa ŋurikala wäŋa-waṯaŋuwalanydja yolŋuwala bitjanna, ‘Bitjarra ŋunha Marŋgikunharamirrinydja waŋana, “Wanhaka dhika wäŋa dhaḻakarr ŋanapurruŋgu, ŋanapurru yurru ḻuka Ḻäy-yuḻkmaranhamirrinydja ŋatha dhiyala nhokala wäŋaŋura,”’ bitjarra.
MAR 14:15 Ga ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu nhumalanha gäma ŋunha wal'ŋu bala wakinlili garrwarlili wal'ŋu wäŋalili dhaḻakarrlili, ga ŋunhalayina nhuma yurru ŋäthilimirriyamanydja yukurra ŋilimurruŋguway, märr ŋilimurru yurru ḻuka ŋunhiliyina.”
MAR 14:16 Bala maṉḏa ŋunhi marrtjinanydja ŋunhi maṉḏa märrma', bala ŋunha Djurutjalamlilinydja gulŋiyina, ga maḻŋ'maraŋalanydja maṉḏa balanyara yana liŋgu ŋupanayŋu ŋunhi ŋayi Djesuyu nhaltjarra ḻakaraŋala maṉḏakala. Bala maṉḏa yukurrana djämana ŋäthilimirriyaŋalma ŋunhiliyina ŋurikiyi ḻukanharawu ŋathawuna.
MAR 14:17 Ga ŋunhi ŋayi marrtjina wäŋanydja munhakuyina, bala ŋayi Djesunydja ga nhanŋu ŋunhi 12 ḻundu'mirriŋu walala marrtjinana balayi.
MAR 14:18 Ga ŋunhi walala marrtjina ḻukananydja ŋathanydja, bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Dhiyalaminydja gay miṯtjiŋura dhuwala ŋilimurru yukurra nhina ga ḻuka, waŋganydhunydja yurru ŋarranha mel-wamana, bala wekama miriŋuwalana goŋlili,” bitjarra.
MAR 14:19 Bala walala ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja walala nhanŋu galŋa-yätjthinana wirrkina, bala walala yukurrana dhä-wirrka'yunminana waŋana bitjarra, “Yol dhika yulŋunydja Garray?... ŋarra? Yaka ŋarranydja yurru nhuna bitjandhiyi,” bitja'-bitjarrana walala marrtjina.
MAR 14:20 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Waŋganydhunydja yurru dhipuŋuru miṯtjiŋuru nhumalaŋgala ŋatha ḻupmarama banikin'lili, rrambaŋi ŋilinyu maṉḏa. Ŋunhiyina yolŋunydja ŋayina yurru ŋarranha mel-wamanydja.
MAR 14:21 Yuwalk yana dhuwala yulŋunydja, ŋunhi yurru Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja rakunydhirri, bitjan yana liŋgu ŋunhi nhaltjan yukurra Djorra'yu ḻakarama ŋanya ŋäthili, yurru bathalana marinydja yurru ŋurikiyinydja ŋunhi ŋayi yurru ŋarranha wekama bitjandhiyi. Manymak warray ŋunhi ŋurikiyi yolŋuwunydja, ŋunhi ŋayi bini yakanydja dhawal-wuyaŋinya.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
MAR 14:22 Yo, baḏak yana walala ḻukananydja ŋathanydja marrtjina, bala ŋayi Djesuyu märraŋalana ŋathanydja, buku-wekaŋala Gunhu'nhanydja, bala bakmaraŋalana, bala wekaŋalanydja waŋana bitjarrana ḻakaraŋala, “Ŋay', märraŋana ga ḻukiyana. Dhuwalana ŋarra rumbalnydja.”
MAR 14:23 Ga bitjarrayi bili ŋayi weyikany'tja märraŋala, bala buku-wekaŋala Gunhu'nha, bala wekaŋalana walalaŋgu. Wurkthurrunanydja walala bukmakthuna,
MAR 14:24 bala ŋayi Djesu waŋana bitjarrana, “Dhuwalanydja ŋarra maŋgu'na. Dhiyaŋuyi gulaŋdhu ŋarrakalanydja yurru bitjan ḏälkumana Gunhu'wunydja dhawu'-nherraṉara, liŋgu ŋarranydja gulaŋ yurru waṉḏirri buwayakkunharawu yätjku malaŋuwu, guḻku'wu yolŋu'-yulŋuwu walŋakunharawu.
MAR 14:25 Dhuwalanydja ŋarra nhumalaŋgu yurru ḻakaramana. Yakana ŋarra yurru biyapulnydja ḻuka weyika borum dhuwalayi, ga bäy yurru-u-u, ga ḻuka ŋarra yurru yuṯanydja wal'ŋu weyika borum Bäpa'mirriŋuwalana ŋarrakalaŋuwala ŋunhalana Romŋura, ŋunhi ŋayi yurru maḻŋ'thunna warraŋulyirrina wal'ŋu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja ŋunhi.
MAR 14:26 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋathaŋurunydja walala manikaynha miyamara, bala marrtjinana-wala yana ŋunhimalayina bukulilina Woliplilina yäkulili.
MAR 14:27 Yo, marrtjinydja walala yukurra wäŋgamanydja bala dhukarrkurruna, Djesu ga ḻundu'mirriŋu walala nhanŋu, bala ŋayinydja waŋa ŋunhili gatjaḻŋura Djesunydja bitjanna, “Nhumanydja yurru ŋarranha ganan warrpam'thun gundupuma, liŋgu dhuwalayinydja yukurra ḻakarama dhäruk ŋunha djorra'yu ŋäthili yana, waŋa yukurra bitjan, ‘Walala yurru djäkamirrinhanydja buma murrkay'kumana, bala walalanydja yurru nhanŋu ŋunhi wäyindja malanha gundupuma barrkuwatjthirrina winya'-winyayunna.’
MAR 14:28 Yo, dhuwalanydja ŋarra yurru burakirrina rakunyguna, ga ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋarra boŋguŋu walŋathinydja, ŋarranydja boŋguŋu marrtji Galalililina, ŋathil'yurruna nhumalaŋgala, ga ŋunhalana nhuma boŋguŋu biyapulnydja waŋgany-manapanmi ŋarrakala.”
MAR 14:29 Ga ŋayinydja Betanydja gonha waŋa bitjan warray, “Yaka ŋarranydja boŋguŋu nhuna gonha'yurru. Dhiyaŋu mak wiripu-guḻku'yu nhuna boŋguŋu gonha'yurrunydja, yurru ŋarranydja yaka warray yurru nhuna ganan.”
MAR 14:30 Ga ŋayi Djesunydja bilyun, ga waŋa ŋanya Betanha bitjanna, “Märr-yuwalk ŋarra nhuŋu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Gäthuranydja munhaku dhiyaŋunydja, nhenydja yurru buku-ḻurrkun'mirri dhumbal'yun ḻakaranharamirri ŋarraku, yurruna ŋayi yurru gurrwawunydja waŋa djaḏaw'yunarayunydja buku-märrma'mirri.”
MAR 14:31 Ga ŋayinydja biyapul Betanydja waŋana buku-ḏuwaṯthurruna bitjarra, “Yakana ŋarranydja nhuŋu yurru dhumbal'yun yukurra. Bay warray ŋarranha walala yurru bumanydja ŋunhi, yurru ŋarranydja yurru rakunydhirri yana nhokala, rrambani ŋali.” Ga biyapul walala bukmaknha waŋa bitjandhi liŋgu yana dhäruk, “Yaka warray ŋarranydja yurru waṉḏirri nhokala. Ŋarranydja yurru rakunydhirri, manapa ŋali maṉḏa yana,” bitjan.
MAR 14:32 Wäŋgamanydja walala marrtji bala-a-a, ga wäŋanydja mulka ŋunhiyi Gitjamaninydja yäku, bala ŋayi Djesuyunydja waŋa walalanha bitjanna, “Nhiniya walala dhiyala, galkurra ŋarraku. Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji ga bukumirriyama ŋunhala bala,” bitjan.
MAR 14:33 Bala ŋayi garr'yun Betanha ga Djayimnha ga Djonnha, bala walala marrtji wäŋgamana bala. Ga ŋunhalanydja ŋayi Djesu ŋayaŋu-warr'yunna mirithirrina dhikana, ŋoy-warrina ŋayi,
MAR 14:34 bala ŋayi waŋa ḻakaranhamirri walalaŋgala bitjanna, “Ŋayaŋunydja ŋarra dhuwala wirrkina wal'ŋu ŋonuŋdhinana, ṉiṉ'-ṉiṉmaramana marrtji bala ŋarranha dhuwala. Nhiniya nhumanydja dhiyala, ga nhäŋa yukirriya, bämara' ŋarraku bira'yurra,” bitjarra.
MAR 14:35 Bala ŋayi marrtjina, yarrkthurrunana bala ŋuliŋurunydja, ŋayipina gänana, bala yana ŋayi ŋurrkanhamirrina munatha'lilina, bala bukumirriyamana ŋäŋ'thun Gunhu'nhana, märr ŋayi bini yaka balanyarayi märranha ga rakunydhinya ŋuriŋiyi;
MAR 14:36 bitjanna ŋayi yukurra waŋa bukumirriyamanydja gam', “Bäpa gay' ŋarraku Mäḻu, yakana nhuŋunydja ḏäl nhäku malaŋuwu djämawu. Dälnha dhuwala ŋarraku yulŋunydja mirithirrina, ŋonuŋnha wal'ŋu. Ŋarranydja djäl, nhe yurru bilmaraŋa dhuwalayi galŋa-ŋonuŋgunharamirri rom, ga djaw'yurrana ŋarrakala. Yurru nhuŋuway ŋarra yurru märrwu malthundja, yaka ŋarrakuwaynydja märrwu,” bitjanna ŋayi Djesu yukurra bukumirriyamanydja.
MAR 14:37 Ga ŋuliŋuruyinydja bukumirriyanharaŋurunydja, bala ŋayi gaŋgathirrina, bala marrtjina bala, ga dharr-way nhäma walalanhanydja yakurrlili warray, walala marrtji ŋorra'-ŋurra. Bala ŋayi waŋa Betawalanydja bitjanna, “Way Djäyman. Nhä dhuwala nhe yakurr yulŋunydja? Yaka warray nhuma yukurra dhuwala bira'yundja?... Märr-gurriri yana nhuma yurru bira'yun yukurra, marrparaŋ'kuma ŋarranha?
MAR 14:38 Bira'yurrana walala, ga bukumirriyaŋa muka yulŋunydja, märr nhuma yurru yaka muka galkirrinydja ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋi walamaranharamirriyunydja mokuyyu nhumalanha gur'yunna. Liŋgu ŋayaŋunydja nhuŋu ḏukṯuktja, nhe yurru dhärra yana ŋarrakala wuṉḏaŋarryirri, yurru galŋanydja dhuwali nhuŋu ganydjarrmiriwnha yalŋgi'na,” bitjanna ŋayi Djesuyu yukurra waŋanydja.
MAR 14:39 Bala ŋayi biyapul roŋiyirri balayi ŋunhimalayi dharapullili, ga biyapul ŋayi bukumirriyama yukurra bitjan gam', “Bäpa, ŋuli nhe yurru yakanydja bilmarama ga djaw'yun ŋarrakala dhuwalayi galŋa-ŋonuŋdhinyaramirri rom, ŋarranydja yurru mukthunna yana märrama, bala liŋguna, märr yurru ŋarranydja märrwu malthunna-wala yana nhuŋuwaynha.”
MAR 14:40 Ga roŋiyirri ŋayi beŋuru, ga nhäma walalanha nhanŋuway ŋunhi ḻundu'mirriŋunha walalanha yakurrlili yana, liŋgu walalanha yakurryunydja monyguŋala. Ga ŋunhi walala nhäŋalanydja ŋanya goranana manapara, ga yakana waŋana balwak-ruŋinyamaraŋalanydja.
MAR 14:41 Ga biyapul ŋayi balayi roŋiyirri, gonha'yunna walalanhanydja, ga biyapul ŋayi bukumirriyama ŋunhiyi yana liŋgu dhäruk, bitjan ŋayi ŋäthili yukurra waŋa, bitjan gam', “Bäpa, nhuŋuwaynha ŋarra yurru märrwu malthundja-wala,” bitjanna. Ga biyapul ŋayi roŋiyirri balayi walalaŋgala, ga waŋa bitjanna, “Baḏak nhuma yukurra dhuwala ŋorra'-ŋurra yulŋunydja? Liŋguna dhuwala ŋarraku bunanana walunydja. Dhuwalana gay' nhäŋana walala, ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja ḏarramuyu wekama yätjmirriwalana goŋlili ŋarranha, yolŋu'-yulŋuwala. Ma' ḏurryurrana walala, ŋilimurru marrtjina. Dhuwalana ŋayi yolŋunydja, liŋguna bunana,” bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
MAR 14:43 Ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayi yukurrana Djesuyunydja baḏak muka yana waŋana walalanha, bala ŋayinydja gonha ḏarramu Djudatjtja yäku marrtji bala, ga bur-way buna nhanŋu, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydja ḏarramu galkiwuy ḻundu'mirriŋuna yana nhanŋu Djesuwu, yurru bunanydja ŋayi ŋunhi guḻku'walaŋumirrina miriŋuwalaŋumirri, walala marrtjina wäŋgaŋalanydja goŋ-mandjawakmirri walala ga goŋ-birku'mirri, liŋgu walala ŋunhi djuy'yunaranydja ŋurru'-ŋurruŋuwuŋu wal'ŋu ḏalkarra'mirriwuŋu walalaŋguŋu ga wiripu-guḻku'wuŋu ŋurru'-ŋurruŋuwuŋu yolŋu'-yulŋuwuŋu.
MAR 14:44 Yurru ŋayi ŋunhi Djudatjthu ŋäthilinydja waŋana walalanha bitjarra gam', “Nhämanydja nhuma yurru ŋarranha bitjanara gam', ŋarra yurru ŋanya wälkuma ŋäthilinydja, ŋunhiyinydja ŋarra yurru ḻakaramana ŋanya nhumalaŋgu. Bala nhuma yurru ŋanya mulkana,” bitjarra.
MAR 14:45 Ga ŋunhi ŋayi Djudatj bunananydja, bala dhunupana yana ŋayi marrtjinanydja nhanukalana Djesuwalana, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Way Garray,” bala yana dhunupana wälkuŋalana ŋanya.
MAR 14:46 Bala walala marrtjinanydja, bala mulkanana ŋanya Djesunha baṯ-gay.
MAR 14:47 Bala dhunupana yana nhanukala waŋganydhunydja ḻundu'mirriŋuyu djawarr'yurruna mandjawaknha, bala wutthurruna waŋganynhanydja ḏarramunha, mäkiri'na djatthurruna, yurru ŋunhiyinydja ḏarramunha ŋayi djatthurruna djämamirrinha Ḻiya-ŋärra'mirriwuna yolŋuwu wal'ŋu.
MAR 14:48 Bala ŋayi Djesu ŋuliŋurunydja bilyun ga waŋa miṯtjiwalana bitjanna, “Nhäku warray nhuma gäŋala mandjawaktja ga birkuny'tja mulkanharawunydja yana ŋarraku? Nhä dhika ŋarra?... barrari-wukunhamirri yolŋunydja?... balanyara bitjan manaŋgan yolŋu ŋarra?
MAR 14:49 Bitjan warray liŋgu ŋarra ŋuli walu-ŋupan dhuwala nhinanydja ŋunhala Gunhu'wala Buṉbuŋuranydja, marŋgikuma yolŋu'-yulŋunhanydja, yurru yaka warray nhuma ŋunhi ŋulinyaramirriyunydja marrtji ga mulka ŋarranha. Yo, dhuwalayinydja maḻŋ'thurrunana, bitjarra yana liŋgu bitjan ŋunhi ŋunha Djorra'yu yukurra ḻakarama, liŋgu ḻakaramanydja ŋayi yukurra ŋunhi yuwalkkuma yana.” Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋana ḻakaraŋalanydja yukurrana.
MAR 14:50 Bala walala bukmakthu yana nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay gonha'yurrunana ŋanya, bala gundupuŋalana.
MAR 14:51 Ga ŋayinydja waŋganynha yolŋu malthurruna yukurrana mukthurrunanydja yana nhanŋu Djesuwu, ga walalanydja bini mulkanhanydja ŋanya muka ŋunhiyi ḏarramunha, yurru ŋayi ŋunhiyi yukurrana marrtjinanydja garrpiṉara dhomala'mirri yolŋunydja, ga ŋunhi walala ŋanya mulkananydja, bala nhanŋu dhomalany'tja yupthurrunana ŋunhiyi walalaŋguŋu warryunaranydja, bala ŋayinydja waṉḏina warray dhika, warraŋulnha nhinana bala.
MAR 14:53 Ga ŋuliŋurunydja ŋunhi walala mulkana ŋanya Djesunha, djunamana gäŋala ŋurikala Ḻiya-ŋärra'mirriwalana yolŋuwala wäŋalili, ga bukmak ŋunhi ḏalkarra'mirri walala ga Rom-marŋgikunharamirri walala ga wiripu-guḻku' ŋurru'-ŋurruŋu ḻuŋ'thurrunana waŋgany-manapanminana marrtjina ŋunhimalayina wäŋalili.
MAR 14:54 Yo, gäŋalanydja walala Djesunhanydja ŋunhimalayina wäŋalili, ga ŋayi Betanydja malthun marrtji walalaŋgu bala, yurru be-e-e dhuḏikurru barrku. Marrtjinydja bala ŋayi Beta, ga djuḏup-gay gärri ŋunhimalayina wäŋalili, yurru ŋayi nhinanydja-dharra ŋunhi miriŋuwalana walalaŋgala djäkamirriwalana yolŋu'-yulŋuwala, bala ŋayi ḻithanmaranharamirri gorrmurkunharamirrina ŋanyapinyay ŋayi rumbalnha gurthalilina.
MAR 14:55 Ga ŋunhili djinawa buṉbuŋuranydja Djesunydja yukurra dhärra gumurrŋurana walalaŋgala ŋurru'-ŋurruŋuwala ḏalkarra'mirriwala ga bukmakkala ŋaḻapaḻmirriwala yolŋuwala walalaŋgala. Yo, dhiyaŋuyinydja yolŋuyu walalay yukurra dhä-wirrka'yun yolŋu'-yulŋunha buku-ḏuwaṯthun, märr yurru walala maḻŋ'marama ŋula yätj dhäwu' Djesuwalaŋuwuy, märr walala buma ŋanya yurru murrkay'nha.
MAR 14:56 Yo, guḻku' yolŋu walala yukurrana waŋana ḻakaraŋala ŋanya Djesunha, walala yukurrana ḻakaraŋalanydja wiripuna ga wiripuna dhäwu', yurru yakana dhunupanydja ga yuwalktja.
MAR 14:57 Bala ŋuliŋurunydja wiripuwurruna ḏarramuwurru gaŋga'-gaŋgathina, bala waŋana bitjarrana, “Dhuwalanhanydja gay' yolŋunha ŋanapurru ŋäkula, be ŋayi waŋana bitjarra gam', ‘Ŋarranydja yurru dhuwala bak-bakmaramana Gunhu'wu Buṉbunydja goŋbuynydja djämawuy yolŋuwuŋunydja, muṉguykumana, ga balayi biyapul ŋarra yurru ḻurrkun'thunydja munhayu buṉbu dhuḻ'yundhi, ŋunhi yakaŋuwuy ŋunhiyinydja goŋbuy yolŋuwuŋu dhuḻ'yunara.’” Bitjarrana walala yukurrana ḻakaranhaminanydja ŋanya Djesunha, yurru ḻakaraŋalanydja walala yukurrana wiripuna ga wiripuna dhäwu', yakana waŋganydhinanydja.
MAR 14:60 Bala ŋayina ŋuliŋurunydja gaŋgathina Ḻiya-ŋärra'mirrina wal'ŋu yolŋu, bala waŋana bitjarrana gam' Djesunha, “Ŋäkula muka nhe ŋunhi yulŋunydja?... nhaltjarra walala ḻakaraŋala? Wanhana balaŋu dhäruk nhuŋu buku-ruŋinyarawuynydja?”
MAR 14:61 Yurru Djesunydja yana yukurrana dhärrana mukthurrunana, yakana waŋana bala. Bala ŋayi ŋuriŋiyi Ḻiya-ŋärra'mirriyu ḏarramuyu biyapul dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala. Yol dhuwala nhe yolŋunydja?... Ŋunhi dhawu'mirriyanhara walŋakunharamirri yolŋu?... Gäthu'mirriŋu Godku?”
MAR 14:62 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Yo. Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi. Ga dhipuŋurunydja dhurrwaraŋuru nhuma yurru nhäma Gäthu'mirriŋunhanydja Yolŋunha, ŋarra yurru yukurra nhinana ŋurruḏawalaŋuna wal'ŋu, gali'ŋura Gunhu'walanydja ŋunhalanydja yurru, nhanukalana ganydjarryu. Ga bitjanarayi nhuma yurru nhämanydja ŋarranha, ŋarra yurru marrtji yukurra lili maŋangurru beŋuru djiwarr'ŋurunydja,” bitjarra Djesu yukurrana ḻakaranhaminanydja.
MAR 14:63 Bala ŋayinydja dharrana ŋunhi Ḻiya-ŋärra'mirrinydja yolŋu ŋoy warray dhärrana ŋuriŋiyi dhärukthu, bala girri' warray nhanŋuway barr'maraŋala, bala waŋana wirrkina yatjurruna bitjarrana, “Warku'yurrunana ŋayi dhuwalanydja Godnhana. Yakana ŋanya ŋilimurru yurru ŋula yolthu walalay biyapulnydja ḻakaranhamirri.
MAR 14:64 Liŋgu dhuwala ŋilimurru bukmakthuna ŋäkulanydja ŋanya ḻakaranhaminyarawuynydja, ŋunha ŋayi yukurrana Godnha yäku warku'yurruna. Bay' nhaltjanna nhumanydja yukurra guyaŋirri nhanŋu?” bitjarra. “Yätjnha dhuwalayinydja yolŋu,” bitjarra walalanydja waŋana bukmak yana. “Yätjnha dhuwali ŋayi yolŋunydja. Rakunydhirrina yana ŋayi yurru,” bitjarra walala yukurrana ḻakaranhaminanydja ŋanya Djesunha.
MAR 14:65 Bala walala yukurrana ŋuliŋurunydja dhupthurrunana bukuna ŋanya Djesunha, bala maŋutjina garrpira dhomala'yuna, bala bartjunmaraŋalana, bala walala waŋananydja bitjarra, “Nhenydja dhuwala be muka dhäwu'-ḻakaranhamirri ŋiniya? Ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala, yolthu nhuna wutthurrunanydja?” Ga ŋuriŋi ḏarramuwurruyu ŋunhi walala yukurrana ŋayathaŋala djäka nhanŋu Djesuwu, ŋuriŋiyinydjayi ŋanya yukurrana bartjunmaraŋalana walalaŋgalay goŋdhuna.
MAR 14:66 Ga ŋunhili warraŋulnydja bala'ŋura ŋunhiliyi, Betanydja yukurra baḏak yana nhina walalaŋgala, bala ŋayi waŋganydja djämamirri miyalk marrtji bala,
MAR 14:67 ga dharr-way nhäma ŋanya Betanha, ŋayi nhina-dharra ḻithanmaranhamirri ŋanyapinyay ŋayi gurthaŋura, ga dhunupana ŋayi ŋanya nhämanydja, bala waŋa bitjanna, “Way, nhenydja dhuwala ḻundu'mirriŋu ŋunhi Djesuwu warray, ŋuriki warray Natjurippuywu warray yolŋuwu.”
MAR 14:68 Yurru ŋayinydja Betanydja dhumbal'yunna nhanŋu, ga waŋa bitjan warray, “Yaka ŋarra dhuwala marŋgi dhärukku nhuŋu, nhaltjan nhe yukurra waŋanydja dhuwala.” Bala ŋayi gaŋgathirrinydja, bala dhawaṯthunna marrtji. Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu yana, bala ŋayinydja gurrwawunydja waŋana.
MAR 14:69 Marrtjinydja ŋayi bala Beta yaka weyin, bala ŋayinydja wiripuŋuyuna miyalkthu nhäma ŋanya, bala ḻakarama wiripu-guḻku'walana yolŋu'-yulŋuwala bitjan, “Ŋunhaŋga nhanŋu wiripunydja malthunaramirri Djesuwu, ŋurikiyi Natjurippuywu.”
MAR 14:70 Ga ŋayinydja biyapul Betanydja dhumbal'yun nhanŋu Djesuwu wirrkina wal'ŋu, bitjanna gam' waŋa, “Yakana ŋarra dhuwala marŋgi ŋurikiyinydja ḏarramuwu, yakana,” bitjan. Ga märr gurriri ŋayi nhina Beta, bala walalanydja wiripu-guḻku'na ḏarramuwurru buna nhanŋu, bala waŋa bitjanna, “Nheŋga dhuwala wiripunydja nhanŋu ŋunhi ŋiniya?... liŋgu nhe dhuwala Galaliwuy wäŋawuy, bitjan ŋayi ŋunhayi,” bitjan.
MAR 14:71 Bala ŋayi Betanydja waŋa bitjanna gam', “Yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakarama, Gunhu'wala yäkukurru. Yaka ŋarra marŋgi ŋurikiyinydja yolŋuwu,” bitjanna ŋayi biyapulnydja Beta waŋa dhumbal'yun nhanŋu Djesuwu.
MAR 14:72 Ga dhunupana yana ŋunhi gurrwawunydja waŋa biyapul, bala ŋayi Betayunydja dhunupana yana guyaŋinana dhäruknha ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayi nhaltjarra ḻakaraŋala nhanukala ŋäthili, bitjarra gam', “Nhe yurru dhumbal'yundja ŋarraku ḻurrkun'mirri, yurruna ŋunhi yurru gurrwawu waŋa buku-märrma'mirri djaḏaw'yunarayu.” Bala dhunupana ŋayi Betanydja ŋäthinana yukurrana wirrkina.
MAR 15:1 Yo, djaḏaw'yunarayunydja munhakumirriŋga yana, walalanydja yukurrana ŋulinyaramirriyu waŋanhaminana ŋurru'-ŋurruŋu ŋunhi yolŋu'-yulŋu, ḏalkarra'mirri walala ga Rom-marŋgikunharamirri walala ga wiripu-guḻku' ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala, waŋanhaminanydja walala yukurrana ŋunhiyi ŋupanminanydja-a-a, nhaltjan walala yurru ŋanya buma ŋunhiyi Djesunha, wanhawitjan. Bala walala ŋanya ḏapmaraŋalana raki'yuna ŋopurrnha maṉḏanha, bala gäŋala djunamana ŋurikala ŋurruŋuwala yolŋuwala yäkuwala Baylatkalana, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Baylattja yäku Rawumbuynha buŋgawa ŋurikiyina wäŋawu. Yo, gäŋalanydja walala ŋanya bala-a-a, ga dhurr-way wekaŋalana Baylatkalana goŋlili, märr yurru ŋayina ŋanya wekamanydja bunharawunydja.
MAR 15:2 Bala ŋuriŋi buŋgawayu ŋanya dhä-wirrka'yurruna Djesunha bitjarra, “Way, nhä muka dhuwala nhe yulŋunydja?... Ŋurruḏawalaŋu buŋgawa Djuwsku malawu?” Ga ŋayinydja buku-ruŋinyamaraŋala Djesuyunydja bitjarra, “Dhuwali liŋgu nhe yukurra ḻakarama.”
MAR 15:3 Ga walalanydja ŋunhi ŋurruŋumirriyunydja wal'ŋu ḏalkarra'mirriyunydja walalay ḻakaraŋala yukurrana djawukinana yätjpuynha be djämawuy nhanukalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuynydja.
MAR 15:4 Bala ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja Baylattja waŋana bala ŋanya bitjarra, “Way, ŋäma muka nhe yukurra walalanha ŋunha yolŋunydja?... ŋunha walala yukurra ḻakaranhamirri nhuna yätjnha be nhe. Nhä nhe buku-ruŋinyamarama yurru dhäruktja dhika?” bitjarra.
MAR 15:5 Yurru ŋayinydja yakana ŋula waŋgany dhäruk buku-ruŋinyamaraŋala. Bala ŋayi Baylatthunydja nhäŋalana yukurrana yana, maŋmaŋdhurrunana nhanŋu.
MAR 15:6 Ga bitjana liŋgu Ḻäy-yuḻkmaranhamirriyunydja ŋuriŋi guyaŋinyaramirriyunydja waluyu, ŋayi ŋuli ŋurruŋuyu buŋgawayu Baylatthunydja dhawaṯmaranha yukurranha ḻoḻuŋuru waŋganynha yolŋunha dhuŋgarra-watjinya, yurru dhawaṯmaranhanydja ŋayi ŋuli ŋunhiyi bili yolŋunhanydja ŋunhi walala yolŋu'-yulŋuyu yukurrana ŋäŋ'thurruna ŋanya ŋunhiyi buŋgawanha ŋuriki yolŋuwu.
MAR 15:7 Yo, ga ŋulinyaramirriyunydjayi waŋgany yolŋu yukurrana gärrina ŋunhili ḻoḻuŋura yäku Barapatj, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu yätjnha wal'ŋu yana, murrkay'-bunharamirrina.
MAR 15:8 Bala ŋulinyaramirriyunydja munhakumirri yolŋu'-yulŋu marrtjina ḻuŋ'thurruna guḻku'na, bala dhärrana ḻiw'maraŋalana wäŋanhanydja ŋunhiyi, bala walala ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyunydja waŋana Baylatnhanydja, bitjarrana gam' buku-ḏuwaṯthurrunana, “Dhawaṯmaramanydja nhe yurru ŋanapurruŋgu yolŋunha ŋi?”
MAR 15:9 Bala ŋayi Baylattja waŋana dhä-wirrka'yurruna bitjarrana gam', “Yolnha dhika ŋarra yurru dhawaṯmaramanydja nhumalaŋgu? Dhuwalanha gay' ḏarramunha?... Ŋurruḏawalaŋunha nhumalaŋgu Djuwsku?”
MAR 15:10 Bitjarra ŋayi walalanha dhä-wirrka'yurrunanydja ŋuriŋiyi buŋgawayunydja, liŋgu ŋayi marŋgithina walalaŋgu ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala ŋanya wekaŋala nhanukala goŋlili Djesunha bunharawu murrkay'kunharawu, liŋgu walala mel-ḏi'yurruna ŋanya ŋunhi yulŋunydja.
MAR 15:11 Yurru walalanydja yukurrana ŋunhiyi ŋurru'-ŋurruŋunydja wal'ŋu ḏalkarra'mirrinydja walala wäŋgaŋala dhaḻakarr-yarrpuŋalana yolŋu'-yulŋuwala, waŋana marrtjina bitjarrana, “Way, wäŋanydja nhuma yurru ŋi',... ŋäŋ'thundja ŋanya dhawaṯmaranharawu Barapatjku yäkuwu,” bitjarra. Bala walalanydja waŋana ŋurikalayi Baylatkalanydja bitjarrana bukmaktja, “Ŋanapurrunydja ḏukṯuk Barapatjku, ŋayina dhawaṯthun yurru yänanydja,” bitjarra.
MAR 15:12 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja waŋana dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarrana, “Nhaltjanna ŋarra yurru dhika Djesunhanydja?... ŋunhinhanydja ŋunhi ŋanya yukurra ḻakarama Buŋgawa Djuwskunydja malawu?”
MAR 15:13 Ga walalanydja waŋana dhä-rur'thurruna bitjarra, “Buŋana ŋanya yana, dhuḻ'yurrana dharpalilina ŋal'maraŋa.”
MAR 15:14 Ga ŋayi Baylattja waŋana bitjarra, “Nhäku warray? Nhä dhika ŋayi djäma yätjtja?” Ga walalanydja yatjunmina ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja guḻku'thina warray, dhä-rur'thurrunana waŋana bitjarra, “Yana ŋal'maraŋana ŋanya dharpaliliyaŋana. Dharpaliliyaŋana ŋanya ŋal'maraŋa,” bitjarrana walala yukurrana yatjunminanydja.
MAR 15:15 Ŋayi Baylattja ḏukṯukthina ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu, walala yurru ŋanya ḻatju'-ḻakarama, bala ŋayi ŋanya dhawaṯmaraŋalana Barapatjnhana, rom-yätjnhana ŋunhina yolŋunha, ga Djesunhanydja ŋayi wekaŋala walalaŋgala miriŋuwalana goŋlili, walala yurru ŋanya bumana ga bartjunmaramana yukurra raki'yuna, bala gäma djunama dharpaliliyanharawuna.
MAR 15:16 Bala walala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru miriŋuyu ŋuriŋi gäŋala ŋanya Djesunha bala wiripuŋulilina dhaḻakarrlili gali'lili, bala walala wiripu-guḻku' miṯtji miriŋu ḻuŋ'thurrunana yukurrana ŋunhimalayi waŋganylilina, bala walala yukurrana warku'yurrunana ŋanya, beyarrmakliliyaŋalana yukurrana.
MAR 15:17 Ga yupmaraŋalana walala nhanŋuwaynydja girri', bala nherrara wiripuna girri' miny'tjimirrina ŋunhina, balanyarana bitjan ŋunhi Ŋurruḏawalaŋuwu buŋgawawu girri' Giŋgu, balanyarayina walala nherrara bala nhanukala Djesuwalanydja. Ga bitjarrayi liŋgu walala yukurrana djäma ŋunhiyi ḏirriṯirriny'tja garrwi'-garrwiyurruna muḻkurrwuynydja girri', bala walala ḏirriṯirri ŋunhiyi nherrarana muḻkurrlilina nhanukala.
MAR 15:18 Bala walala buku-nyilŋ'thurrunanydja yukurrana nhanukala gumurrlilina, warku'yurrunana walala, ga waŋana walala yukurrana bitjarrana, “Way nhiniyana walŋa-ḏikṯik Giŋ, Ŋurruḏawalaŋu Djuwskunydja bäpurru'wu,” bitjarra.
MAR 15:19 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala muḻkurrnha wutthurruna ŋanya dharpayuna, ga dhupthurrunana ŋanya yukurrana, bala ṉepal-nyilŋ'thurrunana dharrana bitjarrana nhanŋu, wakalkuŋalana ŋanya ŋunhiyinydja walala.
MAR 15:20 Ga ŋuliŋuruyi warku'yunaraŋurunydja, bala walala yupmaraŋalana girri' ŋunhiyinydja miny'tjimirrinydja, bala nherrara ŋunhiyi roŋiyina nhanŋuwaynha girri'. Bala walala dhunupana dhawaṯmaraŋalana ŋanya gäŋala bala ŋal'maranharawuna, bunharawuna ŋurikina dharpaliliyanharawuna.
MAR 15:21 Yo, marrtjinydja walala yukurra dhukarr-ŋupan bala, ga ŋayinydja marrtji Djesuyunydja gäma ŋonuŋ ŋunhiyi dharpa nhanŋuway ŋayi ŋayipi. Gatjaḻkurruna walala yukurra marrtji balayina, ga gandarrŋuranydja walala nhäma ŋunhiyi yolŋunha, ŋayi yukurra marrtji lili beŋuru, yäkunha Djäymannha, ŋunhi ŋayi beŋuwuy Djäriniwuy wäŋawuy, ŋunhiyinydja bäpa'mirriŋu Yaliktjandawu ga Ropatjku, walala ŋuriŋiyi miriŋuyunydja nhäŋala ŋunhiyi yolŋunhanydja, bala mulkanana ŋanya, bala waŋana gur'-guryurrunana walala ŋanya, ŋayi yurru gäma ŋunhiyi dharpa nhanŋu Djesuwu ŋuriŋiyi Djäymandhu.
MAR 15:22 Yo, wäŋgaŋalanydja walala marrtjina bala-a-a, ga mulkana ŋunhiyi wäŋa Golkuthanydja yäku, mayali' wäŋa Muḻkurr ŋaraka.’
MAR 15:23 Ga ŋunhiliyinydja walala nhanŋu wekaŋala ŋänitji'na goḏu-manaparana mer-mirri, ŋunhiyinydjayi yakurr-wekanhamirrina mirritjin, yurru yaka ŋayi ḻukananydja.
MAR 15:24 Ga ŋuliŋuruyinydja walala ŋal'maraŋalana ŋanya Djesunha, bumarana dharpalili mälakmaranhawuylilina; dhuḻ'yurrunana walala botutu'yuna goŋ maṉḏanha ga ḻuku maṉḏanha maḻwaylilina, bala dhärranhamaraŋalanydja ŋanya dharpamirrina. Ga ŋuliŋurunydja walala märraŋala girri'na nhanŋu Djesuwu, bala ŋaḻwa'yurrunana walala yukurrana ḏopulu'yuna, yolthu yurru yolŋuyu märrama ŋunhiyi girri' nhanŋu.
MAR 15:25 Ga ŋunhiyinydja walala ŋanya ŋal'maraŋalanydja buku-warrwarryuna waluyunydja goḏarr'mirri.
MAR 15:26 Yo, ŋunhi walala ŋuli yolŋunhanydja bunha dharpaliliyanhanydja, walala ŋuli wukirri makarr dhäruk ḻakaranha yukurranha ŋunhiyi yolŋunha, nhä ŋayi djäma yätj ŋuriŋiyi, ga bitjarra warray walala ŋunhi Djesuwalanydja muḻkurrlili gurrunhara dhäruk makarr gam', ḻakaraŋala bitjarrana, “Dhuwalanydja Djesunydja ŋunhina ŋunhi ŋayi Ŋurruḏawalaŋu buŋgawa Djuwwu malawu,” bitjarra.
MAR 15:27 Ga bitjarrayi yana liŋgu walala ŋal'maraŋala märrma'nhanydja yätjnhanydja yolŋunha maṉḏanha, manaŋgannhanydja maṉḏanha, waŋganynhanydja gali'lili nhanukala dhunupa'ŋulili, ga wiripunha wirrkaḏay'ŋulili nhanukala gali'lili, ga ŋayinydja Djesunydja ṉapuŋga maṉḏakala.
MAR 15:28 Yo, yuwalk yana ŋunhiyi maḻŋ'thurrunanydja, bitjarra yana liŋgu ŋunhi yukurrana djorra'yu ŋäthili ŋanya ḻakaraŋala bitjarra gam', “Ŋanyanydja ŋunhi bitjarra manaparana ŋurikalayina walalaŋgala yätjmirriwalana.”
MAR 15:29 Ga yolŋunydja walala, ŋunhi walala yukurrana wäŋgaŋala bala-lili djuḻkthunmina, nhäŋala ŋanya Djesunha ŋunhimalayi ŋunhi ŋayi yukurrana gorruŋala, bala walala warku'yurrunana, buku-yalkyalkthurrunana nhanŋu bitjarrana, “Yä-yä-ä-äy! Be muka dhuwala nhe waŋananydja be nhe yurru ḏaw'yun ŋunha Buṉbu Godku buku-yapmarama, ga biyapul nhe yurru ḻurrkun'thunydja munhayu ga balayi djäma ŋal'maramayi ŋunhiyi Buṉbunha.
MAR 15:30 Nhämirri nhe ŋuli walŋakunharamirrinydja nhunapinyay nhe. Ma', yarrupthurra lili dhipuŋuru dharpaŋuru go.”
MAR 15:31 Ga bitjarrayi liŋgu walalanydja yukurrana ŋuriŋiyi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja ŋanya warku'yurrunayi, ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja walalay ga rom-marŋgikunharamirriyu yolŋu'-yulŋuyu, waŋana walala yukurrana bitjarra,
MAR 15:32 “Yä-ä-ä, ŋunha ŋayi ŋuli wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha walŋakuma be. Ga nhämirri ŋayi ŋuli walŋakunharamirri ŋanyapinyaynydja ŋayi. Be muka dhuwala ŋayi ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara yulŋunydja, buŋgawanydja Yitjuralpuyŋuwu ŋiniya? Ŋuli ŋayi yurru yarrupthundja yupthun ŋulaŋuru dharpaŋurunydja, bala ŋilimurru yurru märr-yuwalkthirrina nhanŋu ŋunhimalayinydja.” Ga maṉḏanydja ŋuriŋiyi maṉḏathu ŋunhi maṉḏa yukurrana gali'ŋura maṉḏaŋuŋura gorruŋala, dhuwurr-yätjthu maṉḏathu bitjarrayi yana liŋgu yukurrana warku'yurruna waŋana ŋanya Djesunha.
MAR 15:33 Yo, Djesunydja yukurrana yana gorruŋala muka ŋunhili dharpaŋura bäyma, yana liŋgu-u-u ga ḏämbuyuna waluyu, bala ŋayinydja dharrana wäŋanydja warumukthinana, buku-munha'yinana warrpam'nha monyguŋala, ga warumuk yukurrana djingaryurruna, yana liŋgu-u-u ga ḻäy-wilyunarayuna waluyu,
MAR 15:34 bala ŋayi Djesu ŋulinyaramirriyunydja wirrkina yatjun waŋa nhanukalaynha ŋayi dhärukkurru, bitjan gam', “Yeluy, Yeluy, lema djapakthani,” bitjanna, mayali' balanyara gam', “Gunhu' ŋarraku, Gunhu' ŋarraku. Nhäku nhe ŋarranha gonha'yurrunanydja?” bitjarrana.
MAR 15:35 Ga walalanydja gonha yolŋu'-yulŋuyunydja ŋäkula ŋanya, bala waŋanhamina bitjanmina, “Way, ŋäka ŋanya walala dhäruk. Ŋunha ŋayi yukurra wäthun Yelatjawu, yäku ḻakarama ŋanya guŋga'yunarawuna.”
MAR 15:36 Bala ŋayi waŋganydja yolŋu waṉḏirri, bala märrama dhomala'na, bala ḻupmarama dhäkay-murrkthunaralilina gapulili, bala nherraṉ wamballilina gaḏanuklili, bala dhawuṯmaramana, mam'maramanydja nhanukala Djesuwala dhurrwaralilina ŋunhiyi djurruk gapumirrinydja buny'-bunydjunarawuna. Bala walalanydja wiripu-guḻkuny'tja waŋa bitjanna, “Way bulnha, ŋilimurru galkun yurru ŋi?... wanhaka balaŋu ŋayi Yelatja marrtji lili ga yupmaraŋu ŋanya dhipuŋuruyi.”
MAR 15:37 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesu wirrkina gawaw'yun yatjunna, bala yana gurrunhanmirrina yulŋunydja.
MAR 15:38 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu ŋunhi ŋayi bäyŋuthirrina, bala ŋayinydja ŋunhalanydja Gunhu'walanydja Buṉbuŋura ŋunhi, girri' ŋunhiyinydja barr'yun märrma'yirrina, ŋunhiyinydjayi dhomala ŋunhi yukurrana gungaŋala yolŋu'-yulŋunha ŋuliŋuruyi mirithirri dharrpalŋuru wäŋaŋuru nhanukiyingala Godkala wal'ŋu, yurru ŋunhiyi dhomala barr'yundja beŋuru bili bukuŋuru, ga yana liŋgu-u-u ga dhuḏilili wapthun, märrma'thirrina ḻapthundja.
MAR 15:39 Ga ŋunhiliyi ŋoyŋura dharpaŋuranydja, ḏarramu yukurrana ŋunhiyi ŋurruŋu wal'ŋu miriŋu yolŋu djingaryurruna, nhäŋala yukurrana Djesunha ŋunhimalayi, nhaltjarra ŋayi ŋunhi rakunydhina, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Yuwalk muka dhuwala ŋayi Gäthu'mirriŋunydja Godku.”
MAR 15:40 Ga ŋunhiliyi märr-barrku dhäykawurru yukurra dhärra'-dharra, nhäma yukurra ŋanya barrkuŋuru yana, dhuwalayinydja walala dhäykawurru, ŋunhi walala ŋuli yukurranha malthuna Djesuwu, guŋga'yuna ŋanya ŋunhi ŋayi Djesu marrtjina beŋuru Galaliŋuru, yäkunydja dhuwala walala gam', Merri Maktalawuy, ga Merri ŋäṉḏi'mirriŋu Djayimgu ga Djotjiwu, ga Djalumi, ga wiripu-guḻku' dhäykawurru. Yo, dhuwalayi walala dhäykawurru yukurra ŋunhi dhärra'-dharra nhämanydja beŋuru yana, märr-barrkuŋuru ya'.
MAR 15:42 Ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi Djesu rakunydhina ŋuriŋinydja waluyu ḻäy-wilyunarayuna, yurru galkina ŋunhi walunydja Ganaŋ'thunaramirrina; ŋunhiyinydja ŋunhi walunydja yurru ŋurru-yirr'yun ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi yurru munhakuyirri. Ga ŋunhi ŋayi marrtjina milmitjpayinanydja wäŋanydja, bala ŋayinydja ŋunhi yolŋu yäku Djotjiptja bunanana wäŋawuy Yaramathiyawuynydja. Ŋunhiyi yolŋunydja manymak ŋayi yana wal'ŋu, ga walalanydja ŋuli ŋanya ŋuriŋi ŋaḻapaḻmirriyunydja wal'ŋu yolŋu'-yulŋuyu ḻatju'-ḻakaranha yana wal'ŋu, ga ŋayi ŋuli yukurranha ŋunhiyinydja yolŋu Djotjiptja dhukarr-nhänhana gatjpu'yunana ŋurikiyi Romgunydja Godkalaŋuwu maḻŋ'thunarawuna. Yo, bunananydja ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja ŋunhilina ŋunhi ŋayi yukurrana Djesu dhaŋgaŋala dharpaŋura, ga dhunupana ŋayi marrtjinanydja beyaṉumiriwnha dhikana ŋurikala buŋgawawala Baylatkala wäŋalilinydja, bala ŋayi waŋana ŋanya ŋäŋ'thurruna bitjarrana, “Way, ŋarranydja ḏukṯuk Garraywuna rumbalwu, ŋarra yurru ŋanya yupmaramana, bala munatha'liliyamana,” bitjarra.
MAR 15:44 Ga ŋunhi ŋayi ŋäkulanydja ŋuriŋiyi Baylatthunydja, ŋunhi ŋayi Djesunydja liŋguna rakunydhina, bala ŋayi wirrkina dhika ṉirryurrunana ŋäkulanydja, bala ŋayi wäthurrunana ŋurikiyi ŋurruŋuwuna wal'ŋu miriŋuwu yolŋuwu, bala dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana, “Way, yuwalknha ŋayi ŋunhiyi rakunydhinanydja?” bitjarra.
MAR 15:45 Ga ŋayinydja ŋuriŋinydja ḻakaraŋala nhanŋu bitjarra, “Liŋguna ŋayi, baman' muka yana rakunydhina.” Bala ŋayi Baylattja waŋana bitjarra Djotjipkala, “Yo, märramana nhe yurru ŋunhiyi rumbalnydja ŋanya, yupmaraŋana,” bitjarra.
MAR 15:46 Bala ŋayi märraŋala Djotjipthunydja girri' gaywaraŋu'na, bala marrtjinana. Marrtjinanydja ŋayi, bala yupmaraŋalana ŋanya ŋunhi rumbalnydja, bala rulwaŋdhurruna ŋunhimalayi dhomala'lilinydja, bala garrpirana, metj-wilkthurrunanydja, bala gäŋala mathirralilina molulilina. Yurru ŋunhiyi mathirra yaw'yunara guṉḏa, ga ŋunhimalayina walala ŋanya märrkitjkuŋala rumbalnydja. Bala walala giṯthunmaraŋalana marrtjina lili gäŋala dhurrwaranydja guṉḏanha ŋunhi, bilkpilk guṉḏa, yurru bathalana, bala dhaḻ'-way gungaŋalana ŋunhi dhänydja mathirra.
MAR 15:47 Ga ŋunhilinydja dhäyka maṉḏa nhinana-dharrana, nhäŋala yukurrana, Merri Maktalawuy, ga Merri ŋäṉḏi'mirriŋu Djotjiwu, nhäŋala maṉḏa yukurrana ŋunhiyi wäŋa, ŋunhi wanhamala walala ŋanya rulwaŋdhurruna Djesunha.
MAR 16:1 Ga ŋulinyaramirriyu Ganaŋ'thunaramirriyunydja Waluyu walala nhinanana galkurrunana, ga ŋunhi ŋayi ŋunhiyi Ganaŋ'thunaramirri Walu dhawar'yurrunanydja, ŋunhi munhaku muka yana, walalanydja yukurrana ŋuriŋi dhäykawurruyunydja, Merri Maktalawuyyunydja ga Merriyu ŋäṉḏi'mirriŋuyu Djayimgalanydja, ga Djalumiyunydja, dhiyaŋunydja walalay ŋäthilimirriyaŋala buŋgan bäw' malanha, märr walala yurru marrtjinydja ŋunhiyi gämana ŋämiṉarawuna rumbalwuna nhanŋu.
MAR 16:2 Ga ŋunhi ŋayi galki djaḏaw'yurrunanydja, Djandi goḏarr'mirrina, bala walala marrtjinana ŋunhimalayi molulilina.
MAR 16:3 Ga ŋunhi walala marrtjina bala wäŋgaŋalanydja dhukarr-ŋuparanydja, bala walala marrtjina waŋanhamina bitjanmina, “Way, yolthu yurru dhuwala ŋunha guṉḏanydja ŋunhi giṯmarama dhurrwaraŋurunydja? Ŋunhiyinydja dhuwala ŋunhi guṉḏa bathala warray, ŋonuŋnha mirithirrina ŋilimurruŋgu ŋunhayi yulŋunydja,” bitjarra. Ga ŋunhi walala mulkananydja ŋunhiyi wäŋa mathirra, bala maŋutji-garrwarthina, dharr-way nhäŋalana ḻapmaranharana, liŋguwuynha ŋunhi dhänydja giṯmaranharana walala nhäŋala.
MAR 16:5 Bala walala gulŋi'-gulŋiyinana dhunupana ŋunhi dhäykawurrunydja, dharr-way nhäŋala yolŋunha girri'-watharrmirrinhana, ŋayi yukurrana nhinana gali'ŋura dhunupa'ŋuŋura. Nhäŋalanydja walala, bala wirrkina dhika ŋoy-wiḻaŋ'thurruna.
MAR 16:6 Ga ŋayi ŋunhiyi yolŋu djiwarr'wuynydja waŋana bitjarra warray, “Way, yaka walala beyaṉiyiya. Nhumanydja yukurra dhuwala ḻarruma nhanŋu Djesuwu, ŋuriki Natjurippuyŋuwu yolŋuwu, ŋunhi walala ŋanya ŋal'maraŋala dharpaliliyaŋala. Yakana dhuwala ŋayi dhiyalaŋuminydja ŋorra yukurra. Liŋguna ŋayi walŋathinana; walŋana ŋayi beŋuru rakunyŋurunydja. Dhipala walala ŋanya ŋunhi märrkitjkuŋalanydja. Nhäŋa bäyŋuna.
MAR 16:7 Marrtjiyana walala ga ḻakaraŋa dhäwuny'tja dhuwalayi ḻundu'mirriŋuwalana nhanukalaŋuwala, ga Betawala ḻakaraŋayi. Ḻakaraŋanydja walalambala biyaka, “Djesunydja yurru marrtji ŋathil'yun nhumalaŋgala ŋunhi Galalililina, ga ŋunhalayina nhuma ŋanya yurru nhämanydja, bitjan yana liŋgu ŋunhi ŋayi ḻakaraŋala ŋäthili nhumalaŋgu.”
MAR 16:8 Bala walala dhawa-yawaṯthurrunanydja yukurrana mirithinana dhikana beyaṉiyina, wilwilyurrunana manapara, bala walala gundupuŋalana yanana, gonha'yurrunana ŋunhiyinydja molunydja. Ga ŋunhi walala gundupuŋalanydja nhinana bala, ga yakana walala ŋula ḻakaraŋalanydja yolŋu'-yulŋuwanydja, liŋgu walala ŋunhi wilwilyunminana manapara, wirrkina barrarinanydja.
MAR 16:9 Yo. Djesunydja ŋunhi gaŋgathina walŋathina beŋuruyi moluŋurunydja munhakumirri Djandi yana, ga ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu ŋayi maḻŋ'thurruna Merri Maktalawuywala, ŋurikala yolŋuwala ŋunhi ŋayi nhanukala dhawaṯmaraŋala waŋgany-rulu ga märrma' bäythinyara yätj birrimbirr, ŋurikalayi dhäykawala ŋayi ŋäthilinydja maḻŋ'maranhamina.
MAR 16:10 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja marrtjinana Merri dhunupana, ga ḻakaraŋala ŋuripa wiripu-guḻku'wana nhanukalaŋuwa ḻundu'mirriŋuwa walalambala. Walala yukurrana ŋunhiyinydja warwuyurruna guyaŋina, ŋäthinana manapara wirrkina ŋunhiliyinydja,
MAR 16:11 ga ŋunhi ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋuriŋiyi dhäykayu bitjarranydja, “Way, Djesunydja dhuwala walŋana. Liŋguna ŋarra ŋanya nhäŋalana,” bitjarranydja, walalanydja yaka nhanŋu märr-yuwalkmirriyina.
MAR 16:12 Ga ŋuliŋuru dhäŋuru ŋayi Djesu bitjarra yana liŋgu maḻŋ'maranhamina märrma'walanydja yolŋuwala maṉḏakala ŋuliŋuruyi miṯtjiŋuru, ŋunhi maṉḏa yukurrana ŋunhiyi maṉḏa marrtjina bala wäŋalili wiripulili dhukarr-ŋupara.
MAR 16:13 Ŋayinydja maḻŋ'thurruna maṉḏakala ŋunhiliyi, bala maṉḏanydja ŋunhi roŋiyina balayi waṉḏina nhinana bala, ga ḻakaraŋala walalambala wiripu-guḻku'wanydja, ga walalanydja yaka märr-yuwalkthina.
MAR 16:14 Ga ŋuliŋuru dhäŋuru ŋayi Djesu milkunhamina maḻŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi ŋurikala 11-galana nhanukiyingalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalanydja walalaŋgala; walala yukurrana ŋatha ḻukana ŋunhiliyi, bala ŋayi waŋananydja walalanha bitjarrana, “Nhätha muka dhuwala nhuma yurru märr-yuwalkthirrinydja? Mukthun yana dhuwala nhuma ŋayaŋu-ḏälmirri yulŋunydja? Nhäku nhuma yakanydja märr-yuwalkthirri yukurra ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala ŋarranha nhäŋala walŋathinyara?”
MAR 16:15 Bala ŋayi waŋana bitjarrana Djesu, “Marrtjiya wäŋalilinydja buku-ḻiw'maraŋa, birrka'mirrilili yana, ga ḻakaraŋa dhäwuny'tja birrŋ'maraŋa ŋarranha bukmakkala yana bäpurru'wala.
MAR 16:16 Ga ŋunhi yurru yolŋuyu märr-yuwalkthirrinydja ŋarranhä, ga muḻkurr-ḻupthun yurru, ŋuriŋiyinydja yolŋuyu yurru märrama yuwalkŋuna walŋa, walŋana ŋayi yurru nhina yukurra, ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru yaka ŋarraku märr-yuwalkthirri ga märrama, yakana ŋayi yurru walŋathirri nhina yukurra, Godthunydja yurru ŋanya ŋunhiyi yätj-ḻakarama, bala dhä-ḏir'yunna gupaḏalnha-wala yanana.
MAR 16:17 Ga ŋarrakalanydja yurru ganydjarryu djämana yukurra ŋurikalayi yolŋuwala ŋunhi ŋayi yurru märr-yuwalkthirri ŋarrakala; ŋuriŋiyi walalay yurru ŋarrakalay yäkuyunydja dhawaṯmarama yätjnhanydja birrimbirrnha yolŋuwala, ga waŋa yurru walala yukurra dhärukkurru wiripukurru mulkurukurruna.
MAR 16:18 Ŋuli walala bäynha bäpinhanydja balaŋu ŋayathaŋu, ga ŋula nhä nawukuku ḻuki, yakana walala yurru ŋula rirrikthundja ŋuriŋiyi ga rakunydhirrinydja. Ga wiripunydja walala yurru goŋ-ŋal'yun yolŋuwala rerrimirriwalanydja, bala ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋunydja ḏukthunna yana.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
MAR 16:19 Waŋganymirri Garrayyu Djesuyu waŋana yukurrana nhanŋuway ŋunhi ḻundu'mirriŋunha walalanha, bala ŋayi dhunupana marrtjinana, djaw'yurrunana ŋanya ŋuliŋuruyinydja bala djiwarr'lilina, ga ŋunhanayi nhinana ŋayi yukurra ŋurruŋuna wal'ŋu Gunhu'walanydja, galkina yana gali'ŋura.
MAR 16:20 Ga ŋunhiyi nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina buku-ḻiw'maraŋalana wäŋakurruna ga wäŋakurruna, ḻakaraŋalana marrtjina birrŋ'maraŋala dhäwuny'tja, ga ŋayi Garrayyunydja yukurrana djämana walalaŋgalaŋukurru. Yo, yolŋuyu walalay nhäŋalana walalaŋgala ŋunhi nhaltjarra walala yukurrana djäma ganydjarr-ḏumurru rom, bala walala dharaŋarana ŋunhi ŋunhiyinydja dhäwu' walala yukurrana ḻakaraŋala yuwalk yana wal'ŋu.
LUK 1:1 Wiripu-guḻku'yunydja ŋuriŋinydja yolŋu'-yulŋuyu yukurrana wukirri dhäwu' Djesuwalaŋuwuy, ḻakaraŋala yukurrana ŋunhi nhaltjarra ŋanapurruŋgala dhiyala maḻŋ'thurruna. Yo, wiripu-guḻku'yu yolŋuyu walalay ŋunhiyi nhäŋalanydja walalaŋgalay walala maŋutjiyu, bala walala yukurrana ḻakaraŋalana ŋanapurruŋgala, ga ŋuriŋiyi walalay ŋunhi walalaŋgala djäkalili ŋayi Godthu wekaŋala nhanŋuway ŋayi dhäruktja, walalana baḻaka'yunmaraŋala ŋunhiyi dhäwuny'tja birrka'mirrililina, bala guḻku'yuna yolŋuyu walalay wukirrinydja yukurrana djorra'lilina.
LUK 1:3 Ga ŋarrapinydja yukurrana ḻarruŋalana bitjarrana, yaw'yurrunana manapara ŋurikiyi dhäwu'wu, ga dhä-wirrka'yurruna ŋarra ŋunhinhana yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala marŋgimirri gal'ŋu; walalanydja ḻakaraŋala ŋarrakala yuwalkŋuna wal'ŋu dhäwu', bala ŋarra guyaŋina bitjarrana, ŋarra yurru wukirrina yana dhuwalayi dhäwu', ḻakarama yurru ŋarra ŋulaŋuru liŋgu ŋurruŋuru, ga-ga-ga-ga-ga bitjanna bala yurru, märr nhenydja yurru ŋurruŋu Dhiyapala marŋgiyirrina yuwalkkunydja dhäwu'wu. Ga dhuwalana ŋunhi dhäwuny'tja gam'.
LUK 1:5 Ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi yukurrana Yirit yäku nhinana ŋurruŋu buŋgawa Djudiyawu ŋarakawu wäŋawu, waŋgany ḏarramu yukurrana nhinana yäku Djakarraya, yurru ḏalkarra'mirri ŋayi ŋunhi yolŋunydja Garraywu, beŋuru yarraṯaŋurunydja Wapayawala. Ga dhäykanydja nhanŋu Djakarrayawu yäku Litjipit, yurru ŋayi miyalktja ŋunhi balanyarayi liŋgu ḏalkarra'mirriwala miṯtjiwala, Yärungala yarraṯaŋuru.
LUK 1:6 Yo, maṉḏanydja ŋunhiyi Djakarrayanydja ga miyalktja nhanŋu yukurrana nhinana dhuwurr-ŋamakuḻi' maṉḏa; bitjanna liŋgu maṉḏa ŋuli Godkunydja rom ŋayathanha yukurranha.
LUK 1:7 Yurru bäyŋuna maṉḏaku ŋula waŋgany yothuny'tja, liŋgu miyalktja ŋunhi dhalwaŋiny'nha yothu'miriwnha.
LUK 1:8 Yo, bitjanna bili walala ḏalkarra'mirriyu walalay ŋuli yukurra djämanydja ŋunhiliyi Gunhu'wala Buṉbuŋuranydja, ga bitjanna walala ŋuli djämanydja gam': Waŋgany ŋuli yolŋu ḏalkarra'mirri gulŋiyirri djinawa'lilina Buṉbulili, gäma marrtji ŋayi ŋuli buŋgan bäwny'tja, bala djalkthunna ŋunhiwala gurthalilina, ŋunhi ŋuli yukurra bitjan liŋgu nhära ŋunhiliyi barŋŋura yutjuwaḻa'ŋura, bala ŋuli buŋgandja ḻatju'thirrina dhikana gaŋgathirri ŋawululny'tja bala Gunhu'wuna. Ga waŋganydhunydja waluyu Djakarrayanhana djarr'yurruna, ŋayina yurru gäma buŋgan bäw' balayi bathanarawu, liŋgu ŋunhiyinydja nhanŋu walu ŋuriki dharrpalwuna djämawu. Bala ŋayi gärrinanydja marrtjinanydja,
LUK 1:10 bala djämana ŋayi yukurrana ŋunhili djinawa'na, ŋulinyaramirriyu yana liŋgu ŋunhi walala wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu yukurrana dhärra'-dharrana warraŋul Buṉbuŋura, bukumirriyaŋala yukurrana.
LUK 1:11 Yo. Djakarrayayunydja yukurrana djäma mukthurruna yana ŋunhiliyi bäyma djinawa', ga dhunupana Godku dhäwu'mirrinydja djiwarr'wuynydja yolŋu maḻŋ'thurrunana, ŋayi yukurrana dhärrananydja galki ŋunhiliyi barŋŋura, ŋunhi ŋayi marrtjina ŋawulul buŋgan bäw' gaŋgathina.
LUK 1:12 Ŋayi Djakarrayayu nhäŋalanydja ŋanya, bala wirrkina dhika galyurrunanydja barrarinana manapara.
LUK 1:13 Ga ŋayi ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu waŋana bitjarra, “Way Djakarraya, yaka nhe barrariya,” bitjarra. “Godthunydja nhokuŋu liŋgu ŋäkula bukumirriyanharawuynydja, bala yurru miyalkthunydja nhokala yothu'nhana nhuŋu gäma, gäthu'mirriŋunha ḏarramunha, ga yäkunydja nhe yurru ŋanya nherraṉ Djonnha.
LUK 1:14 “Yo, ŋayi yurru dhawal-wuyaŋirrinydja ŋunhiyi yothuny'tja, bala nhenydja yurru märr-ŋamathirrina goŋmirriyirrina dhika wal'ŋu, ga bitjandhi bili walala yurru guḻku' yolŋu'-yulŋunydja waŋa murr'-muka bitjandja ŋuriki yothuwu ŋunhi ŋayi yurru dhawal-wuyaŋirri.
LUK 1:15 Godthu yurru ŋanya ḻakarama dharrpal-ḻakarama, liŋgu ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yothu nhina yukurra nhanŋuwuynha Gunhu'wuna yana. Ŋayi yurru yaka ḻuka ŋula leŋumirrinydja gapu, ga beŋuru bili dhawal-wuyaŋinyaraŋuru Gunhu'walanydja Garrkuḻukthu Birrimbirryu yurru yukurra gämana ŋanya.
LUK 1:16 Ga ŋayinydja nhokala gäthu'mirriŋuyunydja yurru ḻakaramana yukurra Gunhu'wu dhäruktja ŋurikina walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala Yitjuralwala yarraṯaŋuru, bala yurru guḻku'na ŋula nhämunha'na bilyun ŋulaŋuru yätjŋurunydja, bala Garraywalana roŋiyirriyi, liŋgu ŋayi muka ŋunhi Waŋarrnydja walalaŋgu.
LUK 1:17 Ŋayinydja yurru marrtji ŋäthili dhukarr-yäkthun Garraywu, bitjan ŋayaŋu-dhunupakuma yolŋu'-yulŋunha. Ŋayi yurru waŋa yukurra ḻakaramanydja Gunhu'wala yana ganydjarrkurrunydja, ŋuriŋiyi bili yana ganydjarryu ŋunhi dhäwu'-gänharamirriyu Yelatjayu yukurrana gäŋala be ŋäthili wal'ŋu, bala walalanydja yurru bäpa'mirriŋuyu walalay ŋäma dhäruknha ŋanya, bala bilyundja, bala märr-ŋamathirrina yurru walalaŋgalayŋuwu ŋunhi yumurrku'wuna. Ga bitjandhi liŋgu walala yurru ŋunhiyi dhäruk-märranhamiriwnydja walala bilyundhi, bala guyaŋirrina walala yurru dhunupana, bitjanna bitjan ŋuli dhuwurr-dhunupamirriyu guyaŋirri yukurra. Yo, ŋayi yurru nhokala ŋunhi gäthu'mirriŋuyu waŋanydja Gunhu'wala yana ganydjarrkurru, bitjan yolŋu'-yulŋunha ŋayi yurru ŋäthilimirriyama yukurra ŋurikinydja ŋunhi ŋayi yurru Garray buna.” Ga bitjarra ŋayi ḻakaraŋalanydja yukurrana Djakarrayawu, ŋuriŋiyi Gunhu'wala dhäwu'mirriyunydja.
LUK 1:18 Bala ŋayi Djakarrayayunydja waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋunhi dhäwu'mirrinhanydja bitjarrana, “Nhaltjanna dhika ŋarra yurru marŋgithirrinydja, ŋunhi yurru maḻŋ'thun yuwalktja dhuwalayi?... liŋgu ŋarranydja dhuwala worruŋuna, ga ŋarraku miyalk balanyarayi bili yana worruŋuyi.”
LUK 1:19 Bala ŋayinydja dhäwu'mirrinydja bitjarra warray waŋana, “Ŋarranydja dhuwala yäku ŋunhiyi Gaypurul, ga dhärranydja ŋarra ŋuli Gunhu'wala ŋunhala wäŋaŋura, gumurrŋura nhanukala. Ŋayi muka ŋarranhanydja djuy'yurruna lili nhokalanydja, ga gäŋala ŋarra dhuwalayi manymak dhäwu' beŋuruyi muka Gunhu'wuŋu.
LUK 1:20 Ga nhenydja yaka warray ŋarrakala märr-yuwalkthina dhärukthu, bala nhe yurru dhuwala dhärukmiriwyirrina yulŋunydja, yakana nhe yurru waŋa waŋgany ŋula dhäruk, yana liŋgu ga dhuwalayi yurru maḻŋ'thun rumbalthirri.” Ga bitjarrayina ŋayi dhäwu'mirriyu ŋunhiyi ḻakaraŋalanydja nhanukala Djakarrayawala.
LUK 1:21 Ga walala ŋunhi wiripu-gulkuny'tja yolŋu'-yulŋu marrtjina dhärra'-dharrana warraŋul, galkurruna nhanŋu walala dhukarr-nhäŋala yukurrana, yurru ŋayinydja bäyŋu warray wadutjanydja walmana. Bala walalanydja guyaŋinana, “Nhäku warray ŋayi dhika weyindja mukthurruna? Mak ŋayi dhika rakunydhinana gonha ŋunhayina ŋärra'ŋurana.” Mukthurruna yana walala yukurrana galkurruna nhanŋu, yana liŋgu ga bunana ŋayi. Nhäŋalana walala ŋanya, ŋayi marrtjina dhawaṯthurruna lili ŋuliŋuruyi, yurru yakana ŋula dhäruktja ŋayi waŋana, yana goŋdhuna waŋganydhuna bitjarra. Bala walala dharaŋarana yana, ŋunhi maḻŋ'thurruna nhanukala ŋula nhä ŋunhili djinawa' ŋärra'ŋura.
LUK 1:23 Yo, ŋayi Djakarrayayunydja mukthurruna yana yukurrana warkthurruna ŋunhiliyi Buṉbuŋura Godkala, yana liŋgu ga djämamirri nhanŋu walu ŋunhi dhawar'yurruna, bala ŋayi roŋiyinana balayi nhanukiyingala wäŋalili.
LUK 1:24 Yaka weyin bala ŋayi miyalktja nhanŋu Litjipittja ŋunhi yothu'mirriyinana, yurru ŋayi yaka ḻakaraŋalanydja bukmakkalanydja, yana ŋayi nhinananydja yukurrana ḏämbumirri ŋaḻindinydja.
LUK 1:25 Guyaŋinanydja ŋayi yukurrana bitjarra, “Yo, Garraynydja ŋarraku liŋguna wuyurrunana. Ŋayi ŋarranha guŋga'yurruna, märr yurru ŋarra yothu'mirriyirri muka, märr yurru ŋarra yakana gora yolŋu'-yulŋuwunydja, liŋgu Garrayyu ŋunhi ŋayipi bitjarrayinydja djäma ŋarrakala,” ga bitjarra ŋayi ḻakaranhaminanydja Litjipit.
LUK 1:26 Ga ŋulinyaramirriyuyi yana liŋgu, waŋgany miyalk yukurrana nhinana wiripuŋura wäŋaŋura yäkuŋura Natjurip, makarrŋuranydja Galali, yurru yäkunydja ŋayi ŋunhiyi miyalk Merri. Yo, Merrinydja ŋunhi wirrkuḻ ḻuni, yaka ŋayi ŋula ḏarramuwala ŋäthilinydja, yurru dhawu'mirrinydja ŋayi ŋunhiyi, nhanŋu Djotjipku yäkuwu, ŋunhi ŋayi yarraṯaŋurunydja Daypitkala, ŋurikala ŋunhi ŋayi baman'ŋuwuy Ŋurruŋu Buŋgawa.
LUK 1:28 Yo, nhinanydja ŋayi yukurra Merrinydja, bala waŋganymirri ŋayi maḻŋ'thunna nhanukala, Gunhu'wu ŋunhi djiwarr'wuy dhäwu'mirri yäku Gaypurul, ga waŋanydja ŋayi nhanukala bitjanna, “Way Merri, ŋoy-ŋamathiyana nhiniyanydja, liŋgu Garraynydja dhuwala nhokala galki. Nhenydja dhuwala djarr'yunara Gunhu'wuŋu, liŋgu wirrki ŋayi yukurra nhuŋu märr-ŋamathirrinydja.”
LUK 1:29 Yurru Merriyunydja guyaŋina ŋupara ŋunhiyi dhäruk. “Nhäku dhika ŋayi waŋananydja bitjarra ŋarraku?” bitjarra ŋayi Merriyu guyaŋina.
LUK 1:30 Ga dhäwu'mirrinydja ŋunhi waŋana bitjarra, “Merri, yaka nhe barrariya. Garraynydja nhuŋu yukurra mirithirri wokthun.
LUK 1:31 Nhenydja yurru yothumirriyirrina, bala yurru yothunydja ŋunhi nhokuŋu dhawal-wuyaŋirrinydja ḏarramu, ga yäkunydja nhe ŋanya yurru nherraṉdja Djesu.
LUK 1:32 Ŋayinydja yurru ŋunhiyi biyapulnha wal'ŋu ŋurruŋu, ga walala yurru ŋanya ḻakaramanydja gäthu'mirriŋu Gunhu'wu, ŋuriki ŋunhi ŋayinydja biyapul wal'ŋu Waŋarr. Gunhu'yunydja Godthu ŋanya yurru nherraṉ ŋurruŋukumana, ga ŋayina yurru ŋunhi ŋurru-ḏawalaŋunydja Gunhu'walaŋuwu malawu yolŋu'-yulŋuwunydja, bitjanna bitjan nhanŋu märi'mu Giŋ Daypit be ŋäthili baman'.
LUK 1:33 Yo, bitjanarawuna liŋguwuna ŋayinydja yurru ŋunhi ŋurruŋu ŋurikinydja malawu ŋunhi walala Djaykupkuŋu mala-wunhara, ga yakana yurru dhawar'yun nhanŋu romdja.”
LUK 1:34 Bala Merrinydja buku-ḏuwaṯthurruna dhäwu'mirriwala ŋurikala bitjarra, “Nhaltjan dhika yurru ŋarra yothumirriyirrinydja?... liŋgu ŋarranydja dhuwala ḏarramumiriwnha?”
LUK 1:35 Ga dhäwu'mirriyunydja ŋuriŋiyi buku-ruŋinyamaraŋala dhäruk nhanŋu bitjarra, “Godkala Garrkuḻukthu Birrimbirryu nhuna yurru gäma yukurra, ga ganydjarryunydja ŋunhi Gunhu'wala yana yurru nhuna monyguma ḻiw'marama, ga balakurru-witjandhina nhokuŋu yothuny'tja yurru dhawal-wuyaŋirri. Ŋayinydja yurru ŋunhi garrkuḻuk yana ŋula nhämiriw, ganaŋ'thun yukurra, gäthu'mirriŋunydja nhanŋuway Gunhu'wu yana.
LUK 1:36 Guyaŋiya nhuŋuway gurruṯu'mirrinha yäkunha Litjipitnha. Ŋayinydja ŋunhanydja worruŋu miyalk, yurru dhalwaŋiny' ŋunhi ŋayi miyalk ŋäthilinydja. Guyaŋiya ŋanya, liŋgu dhiyaŋunydja-wala ŋayinydja ŋunha yothu'mirrina, yurru waŋgany-rulu ga waŋgany bäythinyara ŋaḻindinydja ŋurukuyi yothu'wunydja ŋunha ŋayi yukurra gäma.
LUK 1:37 Bäyŋuna ŋula ḏäl Gunhu'wunydja Godku djämawu; nhä malanha dhäruktja ŋayi yurru waŋa, maḻŋ'thunna yurru warraŋulthirrina yanana.” Ga bitjarra ŋunhi dhäwu'mirri waŋananydja Merriwala.
LUK 1:38 Bala Merrinydja waŋana buku-wakmaraŋala yoraŋala bitjarra, “Dhuwalana ŋarranydja. Ŋarranydja dhuwala nhanŋuway yana Garraywu. Garrayyu yurru ŋayipi djäma yukurra ŋarrakalanydja bitjandhiyinydja bitjarra nhe ŋarraku dhäruk ḻakaraŋala.” Bitjarra ŋayi ḻakaranhaminanydja Merri. Bala dhäwu'mirriyu ŋunhi gonha'yurrunana ŋanya Merrinha.
LUK 1:39 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyi gathuŋumirri Merriyu guyaŋina bitjarra, “Ŋarra yurru marrtji bay'... märr ŋilinyu yurru waŋanhamirri, Litjipit.” Bala ŋayi gaŋgathina, bala marrtjinana-wala waḏutjana yana. Yurru Litjipittja ga dhuway'mirriŋu nhanŋu Djakarrayanydja nhinanha ŋuli yukurranha buku'-bukuŋura wäŋaŋuranydja, makarrŋura Djudiya, bala marrtjinanydja ŋayi ŋunhimalayina Merri, bala yana bunanana Litjipitku. Gärrinanydja ŋayi bala'lili djinawa'lilinydja, bala yana maṉḏa gumurr-bunanhaminana.
LUK 1:41 Ga ŋunhi ŋayi ŋäkula Litjipitthu Merrinha rirrakaynydja, bala nhanŋu Litjipitku yothuny'tja djinawa' guḻunŋuranydja bilyurrunana, bala ŋayaŋuna ŋunha nhanŋu dhaŋaŋdhina Gunhu'wala Garrkuḻukthuna Birrimbirryu.
LUK 1:42 Bala yana ŋayi mirithinana waŋana ḻakaraŋalanydja Litjipitthu, bitjarra gam' ŋayi ḻakaraŋalanydja Merriwala. “Nhenydja dhuwala djarr'yunara Gunhu'wuŋu, ŋulaŋuru wiripu-guḻku'walanydja miyalkkala walalaŋgala; Nhokala ŋayi yukurra biyapulnydja wal'ŋu marrkapthun, Ga bitjandhiyi bili ŋayi yukurra marrkapthundhi ŋuriki yothu'wunydja nhokalayŋuwu guḻunbuywunydja.
LUK 1:43 Nhenydja dhuwala ŋäṉḏi'mirriŋu ŋarrakalaŋuwu Garraywuna; Nhäku warray nhe marrtjina lilinydja ŋarrakalanydja, ŋunhi ŋarranydja dhuwala gali'wuy warray miyalk, balanyara warray bitjan wiripu-guḻku' miyalk walala.
LUK 1:44 Ŋarranydja dhuwala mirithina goŋmirriyinanydja bay' nhokala, ga ŋuriŋiyi liŋgu ŋunhi ŋarra ŋäkula nhuna rirrakaynydja, bala yothunydja dhuwala guḻunŋuranydja ŋarrakala wapthurrunana, bitjarra goŋmirriyina nhuŋuna ŋayi.
LUK 1:45 Gunhu'yunydja nhuna yukurra yurru gäma ḻatju'kuma dhika wal'ŋu, liŋgu wirrkina yana nhenydja ŋanya yukurra märr-yuwalkthirrinydja, Yuwalk yana Garrayyunydja yurru djämana-wala bitjandhiyi bitjarra ŋayi nhuŋu dhawu'mirriyaŋala. “Ga bitjarrayina ŋayi Litjipitthu ḻakaraŋalanydja Merriwala.
LUK 1:46 Bala Merrinydja waŋana goŋmirriyinana bitjarra, “Wirrki yana ŋarra wal'ŋu wokthundja yukurra Garraywu, ḻakarama ŋanya yäkunydja bathala wal'ŋu.
LUK 1:47 Ŋayaŋunydja ŋarra yukurra yiŋgathirrina dhika wal'ŋu goŋmirriyirrina, liŋgu Godtja ŋarraku walŋakunharamirri Garray.
LUK 1:48 Ŋarranydja dhuwala gali'wuy yolŋu, yaka ŋarra dharrpal, yurru ŋayipi Gunhu'yu nhäŋala ŋarranhanydja nhanŋuway djämamirrinhanydja, bala mel-wuyurrunana ŋayi ŋarraku. Ga dhipuŋurunydja-wala dhäŋuru yukurra yurru yolŋu'-yulŋuyu guyaŋirrina ŋarranha, ḻakarama yurru ŋarranhanydja maŋutji-yunupayanhara Godkuŋuna bitjanna, bitjanna liŋguna yukurra yurru gupaḏalnha-wala.
LUK 1:49 Liŋgu yuwalk yana Godthunydja ŋarranha guŋga'yurruna, djämanydja ŋayi mirithirri wal'ŋu bathala ŋarrakala, ga yäkunydja ŋayi ŋunhi garrkuḻuk wal'ŋu nhämiriw yana.
LUK 1:50 Ŋayinydja ŋunhi mel-wuyunaramirri ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli rom-wiyaṉiyirri nhanŋu; walala ga walalaŋguŋu ŋunhi mala-wunharanydja yurru nhina yukurra nhanukalana djäkaŋura, bitjanna liŋgu gupaḏalnha-wala.
LUK 1:51 Ŋayinydja ŋunhi waŋarr wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru yana, ŋilimurrunha ŋayi guŋga'yurrunanydja ŋuriŋina nhanukalay ŋayi ganydjarryuna, Ga gukuŋala ŋayi waṉḏinyamaraŋala ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala ŋuli ḻakaranhamirri be walala bathalamirri.
LUK 1:52 Wiripunydja ŋuli yolŋu'-yulŋu garrwar-ḻakaranhamirri, liŋgu walala be ŋurru'-ŋurruŋu buŋgawamirri, yurru ŋayi Godthunydja walalanha nyilŋ'maraŋala, ŋoylili warray yutjuwaḻa'kuŋala; Ga garrwarkuŋalanydja ŋayi ŋunhinhana ŋurruwuykmirrinhana ga goŋmiriwŋurana ŋunhi yolŋu'-yulŋunha.
LUK 1:53 Ŋayi maranhu-wekaŋalanydja ŋunhinhana yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala ŋuli marrya'yirri ŋula nhäku ŋamakurru'wunydja, ga djuy'yurruna ŋayi ḻukunydjamirrinhanydja walalanha yänana-wala, dhäparknha yana.
LUK 1:54 Ŋayi guŋga'yurruna ŋilimurrunhanydja nhanŋu djämamirrinha walalanha Yitjuralpuyŋunhanydja bäpurru'nha; mel-wuyurrunana ŋayi yukurrana ŋilimurruŋgu,
LUK 1:55 liŋgu ŋayi guyaŋirri yukurra ŋunhiyi dhawu' ŋunhi ŋayi wekaŋala be ŋäthili ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwala Yipurayimgala; ŋayi yurru djäka yukurra ŋilimurruŋgu Yipurayimgalaŋuwu mala-wunharawu, ḻatju'kuma dhika wal'ŋu gäma yurru yukurra, ga bitjan liŋgu yurru.”
LUK 1:56 Bala ŋayi Merrinydja nhinanana yukurrana ŋunhilina bäyma Litjipitkalana wäŋaŋura, yana liŋgu ga ḻurrkun' ŋaḻindi djuḻkthurruna, bala ŋayi roŋiyinana balayi nhanukiyingalaynha wäŋalili.
LUK 1:57 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi walu galkithinana Litjipitkalaŋuwu ŋunhi yothu'wuna, bala yothuny'tja ŋunhi nhanŋu dhawal-wuyaŋinana ḏarramu.
LUK 1:58 Bala nhanŋu Litjipitku gurruṯu'mirrinydja walala ga ḻundu'mirriŋu walala galkiwuynydja märr-yiŋgathinana ga goŋmirriyinana nhanukala, liŋgu walala dhäwu'na ŋäkula ŋunhi nhaltjarra Garrayyu nhanŋu mirithirri ŋamakurru' djäma.
LUK 1:59 Ga ŋunhi waŋgany-rulu' ga märrma' bäythinyara munha djuḻkthurruna ŋurikiyi yothu'wu, bala walala gäŋalana ŋanya mim'pumirriyanharawu mitthunarawuna, liŋgu ŋayi ŋunhiyi yothu beŋuru malaŋuru Yitjuralwalana, Gunhu'wuna miṯtji. Bala walala gurruṯu'mirrinydja walala waŋana bitjarrana, “Ŋanapurru yurru yäkunydja ŋanya nherraṉ Djakarraya ŋi, nhanukalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala yäku.”
LUK 1:60 Yurru nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋunydja Litjipittja waŋana yaka'yurruna. “Yaka,” bitjarra. “Yäkunydja ŋayi yurru dhuwala Djon,” bitjarra.
LUK 1:61 “Nhäku warray?” bitjarra walala gurruṯu'mirriyunydja dhä-wirrka'yurruna. “Bäyŋu warray dhika nhuma-bapurruny'tja yolŋu yäku balanyarayi.”
LUK 1:62 Bala walala dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djakarrayanhana, goŋdhu yana bitjarra, “Yolnha nhenydja yurru yäku nherraṉ dhuwala nhuŋuway yothu'nhanydja?” bitjarra.
LUK 1:63 Bala yana ŋayinydja dhärukmiriwyuna märraŋala djorra' ga wukirriwuy, bala yana ŋayi wukirrina ŋanya yäkuna, bitjarra gam', “Dhuwala ŋayi yäkunydja Djon,” bitjarra. Bala walalanydja marrtjina bukmak yana yolŋu'-yulŋunydja ṉirryunmina ŋäkula.
LUK 1:64 Ga ŋulinyaramirriyunayi liŋgu ŋayi Djakarraya biyapulnydja waŋana, dhäruknha maḻŋ'thurruna, bala ŋayi marrtjina wokthurrunana mirithinana wal'ŋu Gunhu'wu.
LUK 1:65 Bala walala yolŋu'-yulŋuyunydja ŋäkulanydja borrk-barrarinana, ga dhäwuny'tja ŋurikiyi baḻaka'yurrunana, ḻiw'maraŋala buku'-bukukurruna wäŋakurru ŋunhiliyi Djudiya, yana liŋgu ga bukmakthu yolŋu'-yulŋuyu ŋäkulana.
LUK 1:66 Bala walala ḻiyalilina ŋal'maraŋala, ga guyaŋinanydja walala yukurrana bitjarrana, “Nhä mak dhuwala yothuny'tja yurru gurarrthirri? Nhäyinyara mak ŋayi yurru ḏarramunydja? Nhä mak ŋayi yurru djämanydja?” bitjarra walala yolŋu'-yulŋuyu guyaŋinanydja, liŋgu walala marŋgithinana, ga dharaŋara ŋunhi ŋayi ŋunhiyi yothu Garraywalana goŋŋuranydja.
LUK 1:67 Ga ŋayi Djakarraya, bäpa'mirriŋu ŋurikiyi yothuwu Djongu ŋayaŋu dhaŋaŋdhinana Garrkuḻukthuna ŋuriŋiyi Gunhu'wala Birrimbirryu Walŋayuna, bala yana ŋayi dhäruktja waŋananydja Gunhu'wuŋuna wekanhara, ga bitjarrana ŋayi Djakarrayayu ḻakaraŋalanydja.
LUK 1:68 “Ŋilimurru wokthunna go Garraywu Yitjuralwalaŋunydja Godku Waŋarrwu; Go ŋilimurru buku-ŋal'yunna nhanŋu, liŋgu ŋayi withiyara lili ŋilimurrunha, bala guŋga'yurrunana ŋayi ŋilimurrunha nhanŋuwaynha miṯtjinha; ŋayi ŋilimurrunha walŋakuŋalanydja goŋŋuru ŋulaŋuru miriŋuwalanydja ŋunhi.
LUK 1:69 Ŋayi ŋilimurruŋgu djuy'yurruna ŋunhi walŋakunharamirrinhanydja ḏälnhanydja wal'ŋu; Dhawal-wuyaŋinanydja ŋayi ŋunhiyi ŋulaŋuru Daypitkala yarraṯaŋuru, yurru ŋayi Daypittja ŋunhi nhanŋu djämamirri warray.
LUK 1:70 Ŋäthili baman'tja God waŋana ŋuliwitjarra dhäwu'-gänharamirriwala yolŋuwala walalaŋgala, dhawu'-nherraranydja ŋayi ŋunhi bitjarra,
LUK 1:71 ‘Ŋarranydja yurru nhumalaŋgu walŋakuma märrama ŋulaŋurunydja miriŋuwala, ŋurikalanydja ŋunhi walala nhumalaŋgu yukurra nyinyaŋdhun; yakana yurru walala biyapulnydja ŋayathama yukurra nhumalanha walalaŋgalay goŋdhu.
LUK 1:72 Ŋarranydja yurru nhumalaŋgu mel-wuyunna, bala guŋga'yunna ŋarra yurru nhumalanha, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋarra dhawu'-nherrara nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala. Ŋarra yurru guyaŋirri ŋunhi dhawu' ŋunhi ŋarra gurrunhara nhumalaŋgu be baman' ŋäthili.’
LUK 1:73 “Yo, Godthu yana ŋayipi dhawu'-nherraranydja ŋilimurruŋgu märi'munhanydja Yipurayimnha, ga ŋuriŋiyi nhanukalayi ŋayi yäkuyunydja, ŋayi dhäruktja wuṉḏaŋarrkuŋalana yana ŋunhiyi;
LUK 1:74 Ŋayi dhawu'-nherraranydja ŋayi yurru walŋakuma ŋilimurrunha goŋŋuru ŋulaŋuru miriŋuwala, märr yurru ŋilimurru buku-ŋal'yun yukurra waŋganygu nhanŋuway, ga djäma yukurra yurru nhanŋu barrarimiriwnha nhämiriwnha;
LUK 1:75 Ŋilimurru yurru nhina yukurra ḏarrtjalk wal'ŋu ga ŋamakurru' yana, nhanŋuway yana yolŋu walala gupaḏalnha-wala.
LUK 1:76 “Ga nhenydja ŋarraku gäthu'mirriŋunydja, nhe yurru dhäwu'-ḻakaranharamirrina ŋurukuna Waŋarrwu ŋunhi ŋayi garrwar wal'ŋu biyapul. Nhe yurru marrtji ŋathil'yundja Garraywalanydja, bala djäma ŋäthilimirriyamana gatjaḻnha nhanŋu.
LUK 1:77 Nhe yurru marŋgi-wekamanydja yolŋu'-yulŋunhanydja nhanŋu, ŋäthilimirriyama yurru ŋunha ŋayaŋu walalaŋgu, märr yurru ŋayi Garrayyunydja walalanha walŋakumana, ŋuriŋina ŋunhi ŋayi yurru bäy-ḻakarama walalaŋgu yätjpuy.
LUK 1:78 Ŋilimurruŋgunydja dhuwala Waŋarr God mel-wuyunaramirri warray, wirrki yana ŋayi märr-ŋamathirrinydja yukurra ŋilimurruŋgu. Galki yurru walunydja dhuwala djaḏaw'yun ŋilimurruŋgu yuṯana, liŋgu Garraynydja ŋunhi Walŋakunharamirrinydja yurru bunana ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja.
LUK 1:79 Bala djarraṯawun'thunydja ŋunhi nhanukala yurru räkukumana dhuwala munathany'tja wäŋanha; ŋayi yurru walŋakuma ŋunhinhanydja yolŋunha walalanha ŋunhi walala yukurra nhina bukumunha'ŋura romŋura, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra bitjan liŋgu barrarirri nhina ŋuruku rakunygu. Yuwalkkuma yana ŋayi yurru ŋilimurrunha gäma ŋurru-warryundja, märr yurru ŋilimurru marrtji yukurra ŋuliwitjan ŋayaŋu-yal'yunarakurrunydja dhukarrkurru.” Ga bitjarra ŋayi Djakarraya waŋananydja yukurrana ḻakaraŋala Gunhu'wu dhäruktja.
LUK 1:80 Bala ŋayi ŋunhiyi yothu yäku Djon ŋuthara yindithinana, ŋayaŋunydja nhanŋu walŋa yana dhika bira'yunara. Bala ŋayi marrtjina ŋanhdharklilina wäŋalili wiraŋlilina, bala nhinanana yukurrana ŋunhiliyina, yana liŋgu ga walu nhanŋu galkithina, ŋurikina ŋunhi ŋayi yurru milkunharamirrina ŋanyapinyay ŋayi Yitjuralwala bäpurru'wala yolŋu'-yulŋuwala.
LUK 2:1 Yo, ŋayi ŋurruŋuyunydja wal'ŋu ŋunhi buŋgawayunydja yäkuyu Gatjthayunydja ḻiya-ŋamaŋamayunmina, ŋayi yurru bothurru yolŋu'-yulŋunha nhanŋuway bukmaknha yana, yana maḻŋ'marama yurru nhämunha' ŋunhi nhanukala djäkaŋura. Ga ŋulinyaramirriyunydjayi yolŋu yäku Guriniya ŋuli yukurranha djäka wäŋawu ŋuriki Djiriyawuyŋu makarrwu, nhanukuŋu Gatjthawuŋu nherraṉara. Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayi buŋgawayu ŋunhiyi dhäwu'na djuy'yurruna birrka'mirrilili wäŋalilinydja malaŋulili, waŋananydja ŋayi ḻakaraŋalanydja bitjarrana, “Bukmak nhuma yurru ḻaw'yundja bala nhumalaŋgiyingalana wäŋalili, märr ŋunhalayinydja nhuma yurru yäkuna nhumalanhay nhuma nherraṉmirri yukurra ŋunha djorra'lilina,” bitjarra.
LUK 2:3 Bala bukmaknha yolŋunydja walala yukurrana marrtjina walalaŋgiyingalana walala wäŋalili malaŋulili.
LUK 2:4 Ga ŋayinydja Djotjiptja marrtjina wäŋaŋuru Natjuripŋuru, makarrŋuru Galaliŋuru balayi Bithiliyimlili, ŋunhiwala Djudiyalilina makarrlilinydja. Walala ŋuli ḻakaranha ŋunhiyi Bithiliyimdja wäŋa yäku Giŋ-Daypitku wäŋa bitjana, ga ŋayi Djotjiptja marrtjina ŋunhiwalayina wäŋalili, liŋgu Djotjiptja ŋunhi dhawal-wuyaŋinyara yarraṯaŋuru Daypitkala ŋulaŋuru.
LUK 2:5 Yo, marrtjinanydja ŋayi Djotjiptja yäku-nherraṉminyarawu, ga ŋayi Merri, ŋunhiyi dhawu'mirrinydja miyalk nhanŋu Djotjipku marrtjinayi, galki maṉḏa. Yurru Merrinydja ŋunhi yothu'mirrina, ŋapawaṯthinana nhanukuŋu yothunydja.
LUK 2:6 Ga ŋunhi maṉḏa nhinananydja yukurrana ŋunhili Bithiliyimdja wäŋaŋura, bala walunydja ŋurikiyi yothu'wunydja galkithinana,
LUK 2:7 bala ŋunhiyi Merriwunydja maḻamarrnydja yothu dhawal-wuyaŋinana. Bala garrpiranydja ŋanya ŋayi maryakalyunydja, bala yorrkuŋala ŋanya mulmumirrililina wäŋalilinydja bala'-balalilinydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi dhawal-wuyaŋina wäyingalana wäŋaŋura; bäyŋuna dhaḻakarr nhanŋu ŋunhanydja, ŋunhi walala yolŋu'-yulŋu ŋuli ŋorra'-ŋurra yukurra.
LUK 2:8 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu munhakunydja wäyin-djäkamirri walala yukurrana nhinana djäka wäyingu ŋunha ḏiltjiŋura, galki Bithiliyim yana.
LUK 2:9 Nhinanahydja walala yukurrana-a-a, bala djiwarr'wuynydja yolŋu Garraywunydja maḻŋ'thurrunana walalaŋgala, ga Godkala ŋunhi ḻatju'yunydja dhikanydja wal'ŋu djarraṯawun'thunydja walalanha ŋäkirrmaraŋala warrpam'nha, bala walalanydja ŋunhi mirithinana barrarinanydja dhikana.
LUK 2:10 Ga ŋayinydja ŋunhiyi yolŋu djiwarr'wuynydja waŋana bitjarrana, “Way, yaka walala barrariya. Ŋarranydja dhuwala gäŋala nhumalaŋgu ḻatju' dhika wal'ŋu dhäwu', bala yurru bukmaknha yolŋu walala ŋayaŋu-djulŋithirrina dhikana wal'ŋu nhina yukurra.
LUK 2:11 Liŋgu dhiyaŋunydja munhaku gäthuranydja nhumalaŋgu ŋunhi Walŋakunharamirrinydja dhawal-wuyaŋinana ŋunha ya' Daypitkala wäŋaŋura. Ŋayinydja ŋunhi Garray Christ yäku, ŋunhi dhawu'mirriyanharawuy baman'ŋuwuy be.
LUK 2:12 Nhuma yurru maḻŋ'maramanydja ŋanya maryakalmirri garrpiṉara, ŋorranydja ŋayi yukurra mulmumirriŋura bala'-balaŋuranydja ŋunhiyi. Ŋunhi nhuma maḻŋ'maramanydja ŋanya yurru bitjandhiyi, bala nhuma yurru marŋgithirrina, ŋunhi ŋarranydja nhumalaŋgu yuwalk yana ḻakaraŋala.” Ga bitjarrayina ŋayi ŋuriŋi dhäwu'mirriyu ḻakaraŋalanydja walalaŋgu wäyin-djäkamirriwunydja.
LUK 2:13 Ga ŋuliŋurunydja, dhunupana walala nhäŋala ŋula nhämunha'nhana Godku ŋunhi djiwarr'wuynhanydja walalanha miṯtjinha, dhärrana walala yukurrana ŋurikalayi dhäwu'mirriwala, ga miyamaranydja walala yukurrana wokthurrunana dhikana Godku, waŋana ḻakaraŋala bitjarra,
LUK 2:14 “Godtja dhuwala biyapul wal'ŋu ŋayi garrwar, ḻatju' dhika wal'ŋu djeŋarra'. Ŋunhalanydja djiwarr'ŋuranydja ŋanapurrunydja nhanŋu ŋuli wokthunna buku-ŋal'yunna, ga dhiyala munatha'ŋuranydja rom-ŋamakurruny'tja yolŋu walala yurru nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunna, liŋgu Godtja nhumalaŋgu märr-ŋamathirrina yukurra mirithirrina wal'ŋu yana, nhumalanha ŋayi yurru walŋakuma.”
LUK 2:15 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru walala ŋuriŋiyi dhäwu'mirriyunydja walalay gonha'yurrunana walalanha, bala marrtjina roŋiyinana balayi djiwarr'liliyi. Ga walalanydja ŋunhi djäkamirrinydja walala waŋanhamina bitjanmina, “Way, ŋilimurru gul' marrtjina bala Bithiliyimlilina. Marrtji ŋilimurru yurru ga nhämana ŋunhiyi, ŋunhi nhaltjarra ŋayi ŋilimurruŋgu ḻakaraŋala Garrayyu.”
LUK 2:16 Bala dhunupana walala marrtjinana-wala yana, ga maḻŋ'maraŋalanydja walala Merrinha ga Djotjipnha ga yothu'nha ŋunhiyi, ŋayi yukurrana ŋorrana ŋunhiliyi mulmumirriŋura bala'palaŋura.
LUK 2:17 Bala walala yukurrana nhäŋalana yana ŋanya, ga ḻakaraŋalanydja walala maṉḏapala Merriwa ga Djotjippa nhaltjarra ŋayi ŋunhi djiwarr'wuyyu yolŋuyu ḻakaraŋala yukurrana dhiyakalaŋuwuy yothu'walaŋuwuy.
LUK 2:18 Bala walala ḻakaraŋala marrtjina bala dhukarr-ŋupara ŋunhiyi wäyin-djäkamirriyu walalay, ga bukmakthuna ŋunhi ŋäkulanydja wirrkina wal'ŋu dhikana ṉirryunminana ŋunhi dhäwuny'tja, ŋunhi walala ŋuriŋiyi djäkamirriyu walalay ḻakaraŋala walalaŋgu.
LUK 2:19 Yurru ŋayinydja Merriyunydja ŋayathaŋala yukurrana ŋunhiyi dhäruktja ŋayaŋuyuna ŋuruŋuna wal'ŋu nhanukalay ŋayi, ga bitjarrana liŋguna ŋayi guyaŋinana yukurrana yulŋunydja.
LUK 2:20 Ga walalanydja ŋunhi djäkamirrinydja walala balayi roŋi'-ruŋiyinayi wäyingala walalaŋgala, yurru wäŋgaŋalanydja walala ŋunhi roŋi'-ruŋiyinanydja miyamarana marrtjina, wokthurrunana manapara Godkuna. Wirrkina walala yana goŋmirriyina manapara, liŋgu ŋuriŋiyinayi dhäwu'yu ŋunhi walala ŋäkula; ga maḻŋ'maraŋalanydja walala ŋunhi yuwalkthi yana, bitjarra ŋunhi dhäwu'mirriyu ḻakaraŋala walalaŋgu yukurrana.
LUK 2:21 Yo, ga 7 munha djuḻkthurruna dhäŋuru ŋuliŋuru ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋina, ga ŋunhiyinydja walu nhanŋu mitthunarawuna, liŋgu ŋunhiyinydjayi rom walalaŋgu. Ga romdhu ŋuriŋi mitthunminyarayunydja yukurra mayali' ḻakarama bitjan, ŋunhiyi yothuny'tja ŋunhi nhanukiyingala Godkala yana miṯtjiŋura. Bala walala ŋanya mitthurrunana, ga yäkuna ŋanya wekaŋala Djesuna, ŋunhiyi yana liŋgu yäkunydja ŋunhi ŋayi dhäwu'mirriyu ŋuriŋi ḻakaraŋala nhanukalaŋuwala ŋäṉḏi'mirriŋuwala ŋäthili, yurruna ŋayi Merri yothu'mirriyina.
LUK 2:22 Ga waŋgany ŋaḻindi djuḻkthurrunana, bala ŋunhiyinydja walu maṉḏakuna bunana ḏarrtjalkkunhaminyarawuna, Merriwu ga Djotjipku, bala maṉḏa marrtjinana bala Djurutjalamlilina, liŋgu ŋunhiyinydja rom Gunhu'yu ḻakaraŋala Mawtjitjkala ŋäthili wal'ŋu. Marrtjinanydja maṉḏa bala-a-a, gäŋala marrtjina ŋunhiyi yothunhana, märr yurru maṉḏa wekama ŋanya Garraywalana goŋlili.
LUK 2:23 Liŋgu Garraywuŋunydja rom yukurra ḻakarama bitjan, ‘Ŋunhi yurru ḏarramu yothu maḻamarr dhawal-wuyaŋirri, ŋunhiyinydja yothu yurru nhanŋuwaynha yana Garraywuna.’
LUK 2:24 Marrtjinanydja maṉḏa, bala yana gärrina Buṉbulilina Gunhu'wala. Ga bitjarrayi bili maṉḏa gäŋala wäyinnhanydja, bala bathara barŋlili, märrma' maṉḏanha murryil, mak ḻumbuk maṉḏanha, yuṯa maṉḏanha yana, bili bitjarra yukurrana romdja Garraywu dhärrana.
LUK 2:25 Ga ŋunhala Djurutjalam wäŋaŋura yolŋu yukurrana nhinana rom-dhunupa yäku Djimiyan. Ŋayi ŋunhiyinydjayi ḏarramu rom-wiyaṉiyina yulŋunydja Godku, ga yuwalkkuŋala ŋayi wirrki yana märr-yuwalkthinanydja yukurrana nhanŋu Godku, bala ŋayi yukurrana nhinana galkurrunana, dhukarr-nhäŋalana yukurrana ŋurikinayi waluwu ŋunhi ŋayi Godthu yurru walŋakuma Yitjuralnha bäpurru'nha. Ga bitjana liŋgu Godkala ŋunhi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ŋuli yukurranha gänha ŋanya ŋunhiyi Djimiyannha, marŋgikunha ŋanya marrtjinya.
LUK 2:26 Ga ŋäthili yana ŋayi ŋuriŋi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ḻakaraŋala nhanŋu Djimiyangu, ŋayi yurru nhäma ŋunhiyi dhawu'mirriyanharawuynha Garraynha Christnha, yurruna ŋayi yurru rakunydhirrinydja.
LUK 2:27 Bala ŋayi ŋuriŋiyinydjayi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu gäŋalana ŋanya Djimiyannha ŋunhiwalayina Godkalana Buṉbulili, ŋuriŋiyina liŋguna ḏaykun'thu ŋunhi maṉḏa Djotjipthu ga Merriyu gäŋala ŋunhi yothunha ŋunhiwalayi wekanharawu Godku Gunhu'wu.
LUK 2:28 Ga dhunupana ŋayi ŋunhi Djimiyandhunydja nhäŋalana ŋunhi yothu'nhanydja, bala ḻaw'maraŋalana ŋanya ŋayi nhanukiyingalay ŋayi gumurrlilina. Bala ŋayi buku-wekaŋalana ŋanya Godnhana ŋurikiyi, waŋana bitjarrana,
LUK 2:29 “Garray, nhenydja ŋunhi ḻakaraŋala ŋarraku, ŋarra yurru walŋa nhina yukurra, yana liŋgu ga nhäma ŋarra yurru walŋakunharamirrinha ŋunhinha Christnha ŋunhi ŋayi yurru buna. Ga liŋguna ŋarra dhuwala nhäŋalana. Ŋarra yurru rakunydhirrinydja mäwaya'na yana, liŋgu dhiyaŋu ŋarrakalay maŋutjiyunydja ŋarra nhäŋalana ŋunhiyinydja ŋunhi nhe djuy'yurruna lili.
LUK 2:31 Nhe ŋanya nherraranydja dhipala munatha'lili bukmakkala yana yolŋu'-yulŋuwala gumurrlili.
LUK 2:32 Ga ŋayinydja dhuwala balanyara yulŋunydja bitjan djarraṯawun'; ŋayi yurru nhunana maḻŋ'marama mulku'-mulkuruwalanydja, ga bitjandhi liŋgu nhuŋuwaynydja yolŋu walala miṯtji Yitjuralnydja nhina yukurra yurru ŋunhiliyi nhanukala djarraṯawun'mirriŋura romŋura.”
LUK 2:33 Ga ŋuriŋiyi maṉḏathu Merriyu ga Djotjipthu ṉirryurrunana ŋäkulanydja dhäruktja ŋanya Djimiyannha, nhaltjarra ŋayi yukurrana waŋana ŋunhi ḻakaraŋala maṉḏaku yothunha.
LUK 2:34 Bala ŋayi Djimiyandja ŋunhi worruŋunydja yolŋu goŋ-garrwarthinanydja, bala bukumirriyaŋalana ŋuriki maṉḏaku. Ga waŋananydja ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuwala Merriwalanydja bitjarrana, “Godthu ŋayipi nherraranydja dhuwalayi yothu'nha, ga guḻku' Yitjuralpuyŋunydja yolŋu walala yurru ŋaṯtjarrkthun, bala galkirrina marrtji, liŋgu walala yurru yakana märr-yuwalkthirri nhanukala dhiyakalayi. Yurru wiripu-guḻkuny'tja Yitjuralpuyŋu yolŋu walala yurru walŋathirrina nhanukalaynha yäkuyu. Ga guḻkuny'tja yolŋu walala yurru nyinyaŋdhunna nhanŋu, bala waŋa yätj-ḻakaramana ŋanya, walala yurru yana bukuyu-ŋurrkama ŋanya;
LUK 2:35 bala yurru maḻŋ'thunna warraŋulthirrina ŋunhinydja nhä malanha ŋunhi marrtji ŋorra djuḻuḻ'maranhara ŋayaŋuŋura ŋunha yolŋu'-yulŋuwala. Ga nhenydja ŋäṉḏi'mirriŋunydja nhanŋu yurru ŋayaŋu-yätjthirrina; ŋayaŋunydja nhuŋu yurru dhuwalanydja dharpuma warwuyuna, bitjanna bitjan ŋuli raywal'yu ŋuriŋi mandjawakthu dharpuma burakirri.”
LUK 2:36 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu dhäwu'-ḻakaranharamirri miyalk yäku Yana marrtjina ŋunhiwala liŋgu Godkala Buṉbulili gulŋiyina. Ga ŋunhiyinydjayi dhäyka gäthu'mirriŋu Banyuwalwu, ŋulaŋuru yarraṯaŋuru Yatjawala, ga worruŋuna ŋayi yana mirithirrina yolŋunydja. Be ŋäthili ŋayi märraŋalanydja ḏarramunha, yurru nhinananydja ŋayi dhuway'mirriŋuwalanydja nhanukalaŋuwala märr-gurriri yana, 7 dhuŋgarra,
LUK 2:37 ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi rakunydhina, bala ŋayi miyalktja ŋunhiyi nhinana yukurrana gänana dhuway'miriwnha weyinŋumirrina dhikana, 84-na dhuŋgarra. Ga bitjana liŋgu ŋayi ŋuli bukumirriyanhana yukurranha ŋoy-ŋathamiriwnha, buku-ŋal'yunanydja yukurranha Godku ŋunhiliyinydja Buṉbuŋura Godkalanydja walupuy ga munhaku.
LUK 2:38 Gulŋiyinanydja ŋayi ŋunhiyi worruŋu dhäyka, ga ŋunhi ŋayi nhäŋalanydja ŋunhiyi yothunha Djesunha, bala ŋayi mirithirrina dhikana buku-wurrparanydja yukurrana Godnha. Bala ŋayi marrtjinana-dharrana ḻakaraŋalana birrka'mirriwana yolŋu'-yulŋuwa bitjarrana, “Dhuwalana ŋayi yulŋunydja, dhuwalana. Godku ŋunhi dhawu'mirriyanharawuynydja liŋguna bunana.” Bitjarrayina ŋayi yukurrana ŋuriŋiyi ḻakaraŋalanydja yolŋu'-yulŋuwanydja, ŋuripanydja ŋunhi walala yukurrana dhukarr-nhäŋala gatjpu'yurruna ŋurikiyi ŋunhi ŋayi yurru Godthu walŋakuma Djurutjalamnha ŋulaŋuru miriŋuwala goŋŋuru.
LUK 2:39 Yo, ŋuriŋi maṉḏathu Djotjipthu ga Merriyu djämanydja yukurrana bukmakkuŋala nhänydja malanha ŋunhi nhaltjan Godkala Garraywala romdhu yukurra ḻakarama. Ga liŋguna dhawar'yurrunana, bala maṉḏa roŋiyinana walalaŋgiyingalaynha wäŋalili Natjuriplilina, Galalililina makarrlili.
LUK 2:40 Bala ŋayi ŋunhi yothuny'tja ŋutharana yukurrana ŋunhiliyina gurrmulthinana, rumbalnydja ŋayi wuṉḏaŋarryina, ga ḻiyanydja nhanŋu guyaŋinyarawunydja djambatjnha wal'ŋu dhikana yana, ga manymaknha ŋayi ḏarramunydja ŋunhiyi. Ga ŋayinydja ŋunhi Gunhu' Godtja nhanŋu ŋuli marrkapthunana, liŋgu Godtja nhanukala goŋmirriyinana.
LUK 2:41 Nhinananydja walala yukurrana ŋunhiliyi Natjuriptja, ŋäṉḏi'mirriŋu nhanŋu Merri, ga bäpa'mirriŋu Djotjip, ga ŋayipina Djesuna, ga bitjana liŋgu dhuŋgarra-mandhinya nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga bäpa'mirriŋunydja ŋuli marrtjinya Djurutjalamlili ŋuriki waluwu guyaŋinyaramirriwu yäkuwu Ḻäy-yuḻkmaranharamirriwunydja.
LUK 2:42 Ga ŋunhi ŋayi Djesu gurrmulnha wal'ŋu ḏarramuna, dhuŋgarranydja nhanŋu märrma'-rulu ga märrma' bäythinyara, ga biyapulnydja ŋunhi maṉḏa marrtjina Djurutjalamlili Ḻäy-yuḻkmaranharalilina, bala ŋayinydja maṉḏaku malthurruna ŋayipina Djesuna.
LUK 2:43 Bala walala yukurrana bitjarrayina djäma ŋunhiliyi Djurutjalamnha, yana liŋgu ga dhawar'yurruna, bala walala bukmak ŋunhi yolŋu'-yulŋu marrtjina roŋiyinana balayi walalaŋgiyingalay wäŋalilina, ga maṉḏanydja Djotjiptja ga Merrinydja malthurrunana yukurrana walalaŋgu. Yurru maṉḏa nhanŋunydja Djesuwunydja yakana marŋgi, liŋgu ŋayi bäymana dhuḏi'yurruna ŋunhilina Djurutjalamnha.
LUK 2:44 Maṉḏanydja guyaŋina yanapi ŋayi Djesu ŋunhilimi malaŋura yolŋu'-yulŋuwala, bala walala wäŋgaŋala marrtjina walu ŋuparana-a-a, yana liŋgu ga milmitjpana ḻäy-wilyunarayuna, bala maṉḏa maŋutji-ḻarruŋalana nhanŋu Djesuwu, dhä-wirrka'yurruna marrtjina yolŋu'-yulŋunhana, gurruṯu'mirrinhana walalanha ga ḻundu'mirriŋunhana walalanha, ga bäyŋuna maṉḏa maḻŋ'maraŋalanydja ŋanya.
LUK 2:45 Ḻarruŋalana maṉḏa-a-a, warrya'yurrunana nhanŋu-u-u, ga bäyŋuna. Bala maṉḏa roŋiyinana ḻarruŋala balayi Djurutjalamliliyi.
LUK 2:46 Ḻarruŋalanydja maṉḏa yukurrana-a-a, ḻiw'maraŋala yana Djurutjalamgurru wäŋakurru-u-u, ga bäyŋuna maṉḏa maḻŋ'maraŋala ŋanya. Bala ŋunhinydja wiripuŋuyuna munhayu maṉḏa marrtjina bala Gunhu'walana Buṉbulili, bala nhäŋalanydja maṉḏa yuwalkthi ŋanya, ŋayi yukurrana nhinana ŋunhiliyi walalaŋgala ṉapuŋga, Rom-marŋgikunhamirriwala walalaŋgala ḏarramuwurruŋgala; walala yukurrana yana waŋanhamina bala-lili'yunmina, ga ŋayinydja yukurrana mäkiri'-witjurruna walalaŋgu, bala ŋayina walalanhana yukurrana dhä-wirrka'yurruna.
LUK 2:47 Bala walala ṉirryurrunana ŋäkulanydja ŋanya, bukmakthu yana ŋuriŋiyi ŋurru'-ŋurruŋuyu, liŋgu ŋayi yukurrana waŋananydja biyapulnha wal'ŋu dhäruk dhunupana, bitjan ŋayinydja ŋunhi ḻiya-djambatjnha gurrmul guyaŋinyarawu.
LUK 2:48 Yo, ŋunhi maṉḏa ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga bäpa'mirriŋunydja gärrina ŋunhimalayi, ga bitjarrayi bili maṉḏa nhäŋala ṉirryurrunayi ŋanya, bala ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunydja waŋana bitjarrana nhanŋu, “Way waku! Nhäku nhe yukurra bitjandhiyinydja dhuwala ŋinyalanha? Ŋarranydja ga bäpa'mirriŋunydja nhuŋu yukurrana mirithinana warwuyurruna, ḻarruŋalanydja ŋilinyu yukurrana nhuŋu bitjarrana liŋgu, bawala'mirrikurruna wäŋakurrunydja ḻiw'maraŋala yana.”
LUK 2:49 Bala ŋayinydja waŋana maṉḏaku balanydja, buku-ruŋinyamaraŋala bitjarra, “Nhäku warray nhuma ŋarrakunydja yukurrana ḻarruŋala? Yaka muka nhuma dhuwala marŋginydja yana ŋiniya?... ŋunhi ŋarra ŋuli yukurra ḻayḻayyun dhiyalaminydja ŋarrakalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwalanydja romŋura?”
LUK 2:50 Yurru maṉḏanydja ŋanya bäyŋuna ŋula dharaŋara ŋunhimala dhäruklili ŋunhi ŋayi nhaltjarra mayali' waŋana.
LUK 2:51 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala marrtjina roŋiyinana balayi Natjuriplili. Nhinananydja walala yukurrana ŋunhiliyina wäŋaŋura, ga bitjanana liŋgu ŋayi ŋuli Djesuyu dhäruktja märranha yukurranha maṉḏanha Merrinha ga Djotjipnha. Ga bitjana liŋgu ŋäṉḏi'mirriŋuyunydja nhanukala yukurranha ŋuli guyaŋinyanydja, ḏälkunhana yana ŋunhiyi malanha nhanukiyingalay ŋayi ŋayaŋuyuna.
LUK 2:52 Bala ŋayi Djesu ŋuthara ḏarramuyinana; nhanŋu guyaŋinyaramirrinydja biyapulnha ŋuthara wal'ŋu ḏälthinana, ḻiya-djambatjthinana. Ga Gunhuny'tja nhanŋu ŋuli mirithinyana marrkapthuna, ga bitjarrayi liŋgu yolŋunydja walala nhanŋu marrkapthurrunayi.
LUK 3:1 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi yolŋu yäku Daypiriyanydja yukurrana nhinana buŋgawa wal'ŋu bukmakku wäŋawu, ga nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi buŋgawanydja märr-weyinŋumirri dhuŋgarra 15-nha, yurru wiripu-guḻku'nhanydja ḏarramuwurrunha ŋayi nherrara wäŋalili ga wäŋalili, märr yurru walala ŋunhiyi walala nhina yukurra ŋurruŋumirri buŋgawana ŋurikiyi wäŋawu, djäka yurru yukurra yolŋu'-yulŋuwu. Yo, waŋganynhanydja yolŋunha ŋayi nherrara yäkunha Bun'tja-Baylatnha, ŋayinydja buŋgawa Djudiyawuyŋu, ga ŋayi Yirittja buŋgawa ga Galaliwuyŋu, ga ŋunhi Yiritku gutha'mirriŋunydja yäku Biliptja, ŋayinydja yukurrana ŋayathaŋala ga buŋgawa ŋayi Yitariyawuyŋu ga Dhokanatiwuyŋu, ga ŋayinydja Lutjaniyinanydja buŋgawa ga Yapaliniwuyŋu wäŋawu.
LUK 3:2 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi märrma' yolŋu maṉḏa nhinana yukurrana Ḻiya-ŋärra'mirrinydja maṉḏa, Yanatj ga Gayapatj yäku maṉḏa. Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu ŋunhiyi ḏarramu Djondja, gäthu'mirriŋu Djakarrayawunydja yukurrana nhinana ŋunhiliyi ŋayilpiŋura wäŋaŋura, bala ŋayi Godtja waŋanana nhanukala, djuy'yurrunana ŋanya ḻakaranharawu dhärukkuna birrŋ'maranharawu.
LUK 3:3 Bala ŋayi Djon yukurrana marrtjinana wäŋalili ga wäŋalili bitjarrana, ḻiw'maraŋalana ŋuliwitjarrayi wäŋakurrunydja mayaŋ'kurru Djodangurrunydja, ga ḻakaraŋala ŋayi yukurrana yolŋu'-yulŋuwanydja bitjarra gam', “Way bilyurrana walala nhumalaŋgalaŋuŋuru yätjŋurunydja, bala ḻiya-ḻupthurrana, bala ŋayi yurru Godthunydja nhuŋu yätjpuynydja bäy-ḻakaramana.”
LUK 3:4 Ŋäthilinydja baman'tja dhäwu'-gänharamirriyu yolŋuyu yäkuyu Yitjayayu wukirri dhuwala dhäruk gam', “Ŋunha ŋanhdharkŋura wäŋaŋura gawarrka'ŋura yolŋu yukurra djawarrkthun ḻakarama, waŋanydja ŋayi yukurra bitjan ŋunhayi, ‘Girri'-ŋamathiya ga yäkthurra gatjaḻ Garraywu, liŋgu galki ŋayi yurru bunana, dhunupakuŋa biyaka dhukarr nhanŋu marrtjinyarawu.
LUK 3:5 Bukunydja ŋunhinydja wäŋa bukmak yurru nyilŋ'thunna, ga ŋunhi ḻaparrany'tja yurru wäŋa bukmak gaŋgathirrina, märr yurru ŋunhiyi warrpam'nha ḻaparra'yirrina. Biyaka ŋunhinydja wirwiryunaramirrinydja gatjaḻ dhunupakuŋana, bala buyuwuyukuŋana biyakana djäma ŋunhi ḻunguḻungu'mirrinydja dhukarr.
LUK 3:6 Liŋgu Garraynydja yurru ŋunhi marrtjina lili, bala yurru bukmakthu yolŋuyunydja walalay nhämana ŋunhi nhaltjan ŋayi yurru Godthu yolŋu'-yulŋunha walŋakuma.’”
LUK 3:7 Yo, guḻku'na mirithirrina yolŋunydja walala yukurrana marrtjina withiyarra ŋanya Djonnha, märr yurru ŋayi walalanha ḻiya-ḻupmarama yukurra. Yurru wiripu-guḻku'yunydja ŋanya withiyara, ŋunhi walala be ḻakaranharamirri ŋuli rom-dhunupamirri, bala ŋayi Djondhunydja waŋana bitjarra warray walalanha, “Way, nhumanydja dhuwala yätjmirrina wirrkina, balanyarana bitjan bäpi ŋunhi. Nhuma yukurra yana milkunharamirri nhumalanha nhuma yanapi nhuma ŋamakurru'mirri, yurru nhumalaŋgalanydja romdhu ŋuriŋiyi yukurra yolŋu'-yulŋunha baḏuwaḏuyun warray. Nhumanydja yukurra guyaŋirri yanapi nhuma ŋuli waṉḏi winya'yurru Godkalanydja, märr yurru ŋayi yaka nhumalanha baḏuwaḏuyun dhä-ḏir'yun ŋula. Mak dhiyakuyi nhuma ḏukṯuk ḻiya-ḻupmaranharawunydja.
LUK 3:8 Ma' bilyurrana ga gonha'yurrana nhuŋuway yätjtja, ga djäma ŋamakurru'na. Dhärriya ŋamakurru' yana biyakana bitjan ŋuli dharpa dhärra yukurra borum guḻku'mirri. Nhumanydja ŋuli guyaŋanhamirri yanapi nhuma manymak be, ga ḻakaranhamirri nhe ŋuli waŋa nhunapinyay nhe bitjanmirri, ‘Godthunydja yurru yakana ŋarranhanydja dhä-ḏir'yurru, liŋgu ŋarranydja dhuwala yarraṯaŋuru beŋuru Yipurayimgala muka,’ bitjan nhe ŋuli. Yurru yuwalk yana ŋarra ḻakaramanydja yurru gam': Ŋuli nhe yurru mukthundja yana yukurra marrtji, ḏälnydja nhuŋuway nhe ŋayaŋu, yakanydja yurru nhe gonha'yun nhuŋuway yätj, yuwalkkuma yana ŋayi yurru Godthunydja baḏuwaḏuyun nhuna dhä-ḏir'yunna. Dhuwalanydja gay' guṉḏanydja walala ḏälmirri, ga ŋayinydja Godtja ganydjarr-ḏumurru warray. Ŋuli ŋayi ḏukṯukthirri yukurra, ŋayi yurru märrama dhuwalayi guṉḏanha malaŋunha, bala djäma yolŋukumana nhanŋuway ŋayi, märr yurru walalana ŋanya dhäruk märrama, bala nhina bitjanna yurru bitjan Yipurayimgu ŋunhi yumurrku'.
LUK 3:9 Yo, Gunhuny'tja yukurra dhärra girri'-ŋamathirri, goŋ-ḏakul'mirri djatthunarawu, ŋayi yurru djatthundja ŋula yana ḻukukurru dharpanhanydja malaŋunha, ŋunhinydja ŋunhi ŋayi borummiriwnydja dharpa, bala ŋayi yurru djalkthunna walalanha gurthalilina.”
LUK 3:10 Bala walala dhä-wirrka'yurrunana ŋanya Djonnhanydja bitjarrana, “Nhaltjanna dhika ŋanapurru yurru yulŋunydja?”
LUK 3:11 Ga ŋayinydja bala buku-wakmaraŋala bitjarra, “Djäma biyaka nhäyinyara ŋamakurru' ga dhunupa wal'ŋu. Ŋuli balaŋu nhe yukurra ŋayathama märrmany'tja bätjupatju, ga waŋganydja nhe yurru wekama ŋurikina ŋunhi ŋayi yukurra bäyŋu ŋayathama. Ga ŋuli nhe ŋathamirrinydja nhina yukurra, ga wekaŋa wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ŋunhi ŋayi yukurra bäyŋu ŋayathama ŋula ŋatha.”
LUK 3:12 Ga wiripunydja yolŋu walala ŋunhina rrupiya-gombunharamirrina walala marrtjina balayi ḻiya-ḻupthunarawu, bala walala dhä-wirrka'yurrunanydja Djonnha bitjarrana, “Way marŋgikunharamirri, nhaltjan ŋanapurru yurru yulŋunydja dhika?”
LUK 3:13 Ga ŋayinydja ḻakaraŋala waŋana walalanha bitjarra, “Ŋunhi nhuma yurru gombuma yukurra rrupiyanydja yolŋu'-yulŋuwala ŋuriki buŋgawawu, märraŋanydja ŋunhi liŋgu dhunupa yana, ŋunhiyi liŋgu wal'ŋu, ga yaka marrtjiya djaw'-djaw'yurra nhuŋuwaynydja nhe.”
LUK 3:14 Ga wiripunydja mala miriŋuna yolŋu walala marrtjina, ga dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Ŋanapurrunydja nhaltjanna yurru?” bitjarra. Ga ŋayinydja ḻakaraŋala walalaŋgu Djondhunydja bitjarra, “Yaka nhuma yurru ŋula yolnha yolŋunha gur'-guryurra rrupiyawunydja ŋula nhäkunydja märranharawu, ga yaka bothiya ḻakaraŋa ŋula yolnha yolŋunha. Ga ŋunhi nhe yurru märrama rrupiya nhuŋuway djämawuy, yaka yutjuwaḻa ḻakaraŋanydja ŋunhiyi rrupiya.”
LUK 3:15 Yo. Weyinŋumirrina wal'ŋu walala yukurrana galkurrunanydja ŋurikiyi Walŋakunharamirriwunydja Masayawunydja yäkuwu, ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋäthili yana, ga ŋunhi walala ŋäkula ŋanya Djonnhanydja, bala walala goŋmirriyinana dhikana wal'ŋu, bala waŋanhamina bitjanminana, “Dhuwalayina mak ŋayi gonha Masayanydja?”
LUK 3:16 Bala ŋayi Djondhunydja ḻakaraŋala walalaŋgu balanydja bitjarra, “Yaka dhuwala ŋarranydja ŋunhiyi. Ŋarranydja dhuwala gali'wuy yolŋu, märr ŋuli ya', ga ŋunhi waŋganydja yolŋu yurru marrtji dhuḏitjtja ŋarrakalanydja, ŋunhiyinydja yolŋu biyapulnha wal'ŋu ŋayinydja, ga yakana ŋarra dhuwala dhuwurr-dhunupa djämawunydja ŋula nhäku nhanukalaŋuwu, balanyarawu bitjan djapathuŋ'ku yupmaranharawu ga gänharawu nhanukalaŋuwu. Ŋarranydja nhumalanha ŋuli yukurra ḻupmarama yana gapuyu warray, yurru ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu ŋunhi ŋayi yurru marrtji dhuḏikurru ŋarrakalanydja, ŋayinydja yurru nhumalanha ḻupmarama Garrkuḻukthu warray Walŋayu, ga gurthayu.
LUK 3:17 Ŋunhiyinydja yolŋu yukurra ŋayinydja dhärra girri'-ŋamathirri djarr'yunarawuna, ganaŋ'maranharawuna yolŋuwunydja walalaŋgu, balanyarawunydja bitjan ŋuli yolŋuyu djalk-djalkthun ŋatha birrali', ŋunhi ŋayi ŋuli ganaŋ'marama barrkuwatjkuma ŋuliŋuru dhukun'ŋuru, bala ŋayi yurru ŋatha rumbalnydja wal'ŋu gurrunhan nhanukalay ŋayi wäŋalilina, ga dhukun'nhanydja ŋunhiyi yurru djalkthun gurthalilina walalanha, ŋunhimalana ŋunhi yukurra yurru nhärana yana, ŋultjithinyamiriwnha.” Ga bitjana ŋayi ŋuli Djondhu ḻakaranhanydja yolŋu'-yulŋuwalanydja.
LUK 3:18 Yo, guḻku'kurruna ŋayi romgurrunydja ḻakaraŋala dhika yukurrana Djondhu ŋuripa yolŋu'-yulŋuwanydja, ḻakaraŋala dhäwuny'tja ŋayi ŋamakurruny'tja ŋurikalaŋuwuynha ŋunhi ŋayi yurru galki bunana.
LUK 3:19 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Djondhu waŋanayi raypirri'yurruna ŋunhiyi buŋgawanhanydja wal'ŋu yäkunha Giŋ-Yiritnhanydja ŋunhi ŋayi märraŋala miyalknha djaw'yurruna nhanukalayŋuwu ŋayi gutha'mirriŋuwu dhäykanha Yirutiyanha yäkunha, ga bitjarrayina liŋgu ŋayi yukurrana djämanydja nhä malanha mirithirrina yätj.
LUK 3:20 Ga wiripunydja ŋayi ŋuriŋiyi Yiritthu bukulili ŋal'maraŋala yätjnha wal'ŋu yanana, ŋunhi ŋayi mulkana ŋanya Djonnha, bala galkarana ḻoḻulilina.
LUK 3:21 Yo, ŋulinyaramirriyu liŋgu ŋunhi ŋayi yukurrana Djondhu mukthurruna yana ḻiya-ḻupmaraŋala yolŋu'-yulŋunha, bala ŋayipinydja Djesunydja marrtjinana ŋunhimalayi buku-ḻupthunarawuna, ga ŋayina Djesunhanydja ŋunhi ḻiya-ḻupmaraŋala Djondhuna. Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja Djesu yukurrana dhärrana bukumirriyaŋala ŋunhiliyi, bala ŋayinydja marrtjina ŋunhi djiwarrny'tja ḻapthurrunana,
LUK 3:22 bala Garrkuḻuktja ŋunhiyi Birrimbirr marrtjina dhuryurrunana lili rumbalnha wal'ŋu, balanyara ŋunhi rumbalnydja bitjan murryil, bala ŋayi nhinanana nhanukala Djesuwala. Ga dhunupana ŋayi Godtja waŋana ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, waŋananydja ŋayi bitjarrana, “Nhenydja dhuwala ŋarrakuwaynha wal'ŋu yana Gäthu'mirriŋu marrkapmirrina, ga mirithirrina yana ŋarra nhokala yukurra goŋmirriyirrinydja.” bitjarra.
LUK 3:23 Yo, ŋunhi ŋayi Djesu 30-mirrinydja dhuŋgarramirri, bala ŋayi ŋurru-yirr'yurruna djämana, ŋunhina ŋunhi ŋayi Godthu ŋanya djuy'yurruna ŋurikiyi djämawunydja. Yolŋu'-yulŋuyunydja guyaŋina ŋanya Djesunha yanapi ŋayi gäthu'mirriŋu nhanŋu Djotjipku, ga yuwalk yana ŋayinydja ŋunhi bäpa'mirriŋuyina nhanŋu, Djotjiptja. Yo, Djotjiptja ŋunhi gäthu'mirriŋu Yeliwu,
LUK 3:24 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Mathatku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Lepaywu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Milkiwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djinawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djotjipku,
LUK 3:25 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Matathayawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yämutjku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Näyamgu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yitjiliwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Naykiwu,
LUK 3:26 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Mäyatku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Matathayawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djiminiwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djotjikku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djodawu,
LUK 3:27 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djowanangu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Ritjawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djarapapulwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djiyaltiyalwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Neriwu,
LUK 3:28 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Milkiwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yatiwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Gutjamgu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yilmatamgu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yäwu,
LUK 3:29 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djatjuwawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Layitjawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djorimgu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Mathatku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Lepaywu,
LUK 3:30 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djimiyangu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djudawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djotjipku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djonamgu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Layakimgu,
LUK 3:31 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Meliyawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Menawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Matathawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Naythangu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Daypitku,
LUK 3:32 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djitjiwu ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Wopitku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Bawatjku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djamangu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Nätjungu,
LUK 3:33 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Minatapku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yadmingu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yäniwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yitjurungu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Beratjku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djudawu,
LUK 3:34 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djaykupku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yitjakku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yipurayimgu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Derawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Näyuwu,
LUK 3:35 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djerakku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Riyuwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Biliyakku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yepawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djelawu,
LUK 3:36 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Gaynangu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yäpakatku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djimgu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Nowawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Lamikku,
LUK 3:37 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Mathutjilawu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yenukku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djäritku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Mayalaliwu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Gaynangu,
LUK 3:38 ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yenutjku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Djapku, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu Yadamgu, ŋunhi ŋayinydja gäthu'mirriŋu nhanŋuwaynha Godkuna.
LUK 4:1 Yo, dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi Djesu buku-ḻupthurruna ŋunhiliyi mayaŋ'ŋura Djodandja, bala ŋayi marrtjinana gonha'yurrunana ŋunhiyinydjayi wäŋa, ga marrtjinanydja ŋayi ŋunhi dhaŋaŋmirrina dhikana Garrkuḻukkalaŋumirrinydja Birrimbirrwalaŋumirri. Bala ŋuriŋiyi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ŋanya gäŋala bala ŋunhana ŋanhdharklilina wäŋalili ŋayilpililina.
LUK 4:2 Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiliyinydjayi weyinŋumirrina, yurru yakana ŋayi ŋathanydja ḻukana yukurrana, ga ŋayinydja ŋuriŋi Yätjthu Mokuyyunydja ŋanya gur'yurrunana yukurrana, yana ŋanya ŋayi bini bilmaranha malthunarawu nhanŋuway ŋayi. Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana Djesu ŋoy-ŋathamiriwnha, yana liŋgu-u-u ga ŋunhiyi 40 ḏaykun djuḻkthurruna, bala ŋayi wirrkina marrya'yinanydja.
LUK 4:3 Bala ŋayinydja ŋunhi buŋgawa wal'ŋu Mokuynydja Birrimbirr waŋana nhanukala bitjarrana, “Ŋuli nhe be Gäthu'mirriŋu Gunhu'wunydja, ma' waŋiya dhuwala guṉḏanha walalanha, märr walala yurru ŋayaŋay'thirri nhuŋu.”
LUK 4:4 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana nhanukala bitjarra warray, “Yaka. Liŋgu Gunhu'wu dhäruktja wukirriwuynydja waŋa yukurra bitjan, ‘Yakana yurru yolŋu walŋathirri dhiyaŋuyi ŋayaŋay'yunydja waŋganydhunydja.’”
LUK 4:5 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi garr'yurrunana ŋanya ŋuriŋiyi Mokuyyunydja birrimbirryu yätjthunydja ŋunhana buku-warrwarlilina wal'ŋu wäŋalili, bala ŋayi ŋuriŋi Mokuyyunydja milkuŋalana nhanbala bukmaknhana bäpurru'nhanydja malaŋunha wäŋalili ga wäŋalili,
LUK 4:6 bala waŋananydja ŋanya ŋayi bitjarrana, “Nhäŋa ŋunha ya'. Bukmak ŋunha wäŋa malanha ŋarra yurru wekama nhuŋuna, nhena yurru ŋurruŋu buŋgawa ŋurukuyinydja malaŋuwu bukmakku yana, ga ŋunha yolŋu'-yulŋunydja yurru yukurra nhuŋuwaynha wokthun. Ŋunhayi wäŋanydja malanha ŋarrakalay warrpam' goŋŋura, ga ŋarranydja yurru wekama birrka'mirriwu ŋula yolku yolŋuwunydja ŋunhi ŋarra ḏukṯuktja nhanŋu.
LUK 4:7 Ga ŋuli yurru nhenydja ṉepaḻ-nyilŋ'thun, ga buku-ŋal'yun ŋarrakunydja, ga ŋarranydja yurru ŋunhayi bukmaknha wekamanydja nhuŋuna.” Bitjarrayina ŋayi yukurrana ŋuriŋi yätjthu mokuyyunydja ḻakaraŋala nhanŋu Djesuwunydja.
LUK 4:8 Yurru ŋayinydja Djesunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Ŋunha Djorra'yu Gunhu'walanydja yukurra ḻakarama bitjan, ‘Nhe yurru ṉepaḻ-nyilŋ'thundja waŋganygala yana Garraywala, ŋunhi ŋayi nhuŋu Waŋarr; nhanŋuway yana waŋganygu nhe yurru buku-ŋal'yundja ga dhäruktja märrama.’”
LUK 4:9 Ga ŋuliŋuruyinydja, ŋuriŋi buŋgawayu Ŋäṉukthu ŋanya Djesunha gäŋala ŋunhana Djurutjalamlilina, bala ŋayi ŋanya Djesunha nherraranydja ŋunhana yana Gunhu'walana buṉbulili, bukulilina wal'ŋu yana, bala ŋayi waŋana ŋunhiyi Ŋäṉuk bitjarrana, “Ŋuli nhe be Gunhu'wunydja Gäthu'mirriŋu, ma' mak wapthurra dhipuŋuruyi ŋunha ŋoylili, munatha'lili ŋunha ya'.
LUK 4:10 Liŋgu Djorra'yunydja yukurra ḻakarama Gunhu'wala bitjan gam', ‘Ŋayi yurru waŋa muka nhanukalayŋuwala ŋurukala djiwarr'wuywalanydja walalaŋgala, dharraykuma nhuŋu walalanha.
LUK 4:11 Walala yurru nhuna gäma muka walalaŋgalay goŋdhu, märr yurru nhe yakana galkirrinydja, ga burakirri ŋula ḻukunydja nhe guṉḏalili. Ma' nhe wapthurra mak ŋunhawala munatha'lili.’” Ga bitjarra ŋuriŋi yätjthu mokuyyu walamaraŋalanydja ŋanya Djesunha.
LUK 4:12 Ga biyapul ŋayi Djesuyu dhäruk buku-ruŋiyinyamaraŋala bitjarra, “Wiripunydja Gunhu'wu Dhäruk yukurra waŋa bitjan, ‘Nhe yurru yaka yana gatjarr'yurra Garraynhanydja, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi Waŋarr wal'ŋu Gunhu' nhuŋu.’”
LUK 4:13 Yo, guḻku'kurru mirithirri ŋayi ŋanya yukurrana gur'yurrunanydja gulkurunydja, ga ŋayinydja Djesuyunydja yaka ŋanya dhäruk märraŋala, bala ŋayi ŋuriŋi Mokuyyunydja ŋanya gonha'yurruna märr-gurriri.
LUK 4:14 Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesu marrtjina balayi roŋiyinana Galalililina makarrlili, ga ŋuriŋi Garrkuḻukthunydja Walŋayu, Godkala Birrimbirryu yukurrana gäŋalana ŋanya, bala ŋayi yukurrana djämanydja mirithirrina wal'ŋu bathalayuna ganydjarryunydja. Ga ŋunhi dhäwuny'tja nhanukalaŋuwuy baḻaka'yurruna birrka'mirrina wäŋakurru ŋuliwitjarrayinydjayi.
LUK 4:15 Ga marŋgikuŋalanydja ŋayi yukurrana yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhilina buku-ŋal'yunaramirriŋura buṉbuŋuna malaŋuŋura, ga walalanydja ŋunhi yolŋuyunydja walalay bukmakthuna yana yukurrana wokthurrunanydja nhanŋu, ga waŋana yukurrana ḻatju'ḻakaraŋalana bitjarrana.
LUK 4:16 Yo, dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesu marrtjina balayi roŋiyina nhanukiyingalay ŋayi wäŋalili Natjuriplili, ŋunhimala wäŋalili ŋunhi ŋayi ŋuthara ŋunhiliyi. Ga ŋunhi ŋayi Ganaŋ'maranharamirriyunydja waluyu bunana, dhunupana ŋayi marrtjinanydja yana ŋunhiwala buku-ŋal'yunarawuylilina buṉbulili, liŋgu ŋayi bitjana liŋgu ŋuli marrtjinya buku-ŋal'yunarawuylilinydja buṉbulili ŋuli yukurranha. Ga ŋunhiliyinydja buṉbuŋuranydja walala wekaŋalana Godkunydja djorra' Djesuwalana goŋlili, ŋunhiyina Yitjayawuŋuna wukirriwuy, märr ŋayina yurru maŋutji-ḻaw'maramanydja. Bala ŋayi märraŋalanydja, bala ḻapmaraŋalana ŋayipina goŋdhu, bala maḻŋ'maraŋalana ŋayi ŋunhiyi dhäruktja ŋunhi yukurra waŋa bitjan gam',
LUK 4:18 “Garrkuḻuktja Birrimbirr Garraywunydja dhuwalana ŋarrakalana, liŋgu Garrayyu ŋarranhanydja djarr'yurruna, ŋayi djuy'yurrunanydja ŋarranha, ŋarra yurru marrtji ga ḻakarama dhuwalayi ŋamakurruny'tja wal'ŋu dhäwu' ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala ŋurruwuykmirri. Ŋayi waŋananydja ŋarranha bitjarra, ‘Ḻakaraŋa ŋuripanydja walalambala ŋunhi walalanha yukurra garrpiṉ ŋula nhäyu romdhu, ḻakaraŋa walalambala biyaka, “Way walala, Garrayyunydja nhumalanha liŋguna dhawaṯmaraŋalana,” biyaka. Ga ḻakaraŋa ŋuripa bamba'-bambaywanydja ŋunhi Garrayyunydja yurru maŋutjimirriyama nhumalanha.’ Ŋayi ḻakaraŋala ŋarrakala bitjarra, ‘Gatjuy marrtjiya ga yänana dhawaṯmaraŋa ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala dhurrparanharawuy, märr yurru walala nhina yänana-wala, yakana dhurrparanhara ŋula nhäkuŋu.
LUK 4:19 Ga ḻakaraŋa bukmakkala biyaka, “Dhuwalana ŋunhi walunydja ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu walŋakuma nhanŋuwaynydja yolŋu'-yulŋunha.” ’” Yo, dhuwalayina ŋunhi dhäruk Djesunydja yukurrana waŋana ŋuliŋuruyina dhärukŋuru ŋunhi ŋayi Yitjayayu wukirri be ŋäthili.
LUK 4:20 Ga ŋunhi ŋayi dhawar'yurrunanydja ŋuliŋuruyi rediŋŋurunydja, bala ŋayi dhoṯkuŋalanydja, bala roŋiyinana wekaŋala balayi walalaŋgala, bala ŋayi nhinanana. Ga walalanydja yukurrana ŋunhi yolŋuyunydja walalay nhäŋalana ŋanya, gatjpu'yurruna nhanŋu waŋanharawuna.
LUK 4:21 Bala ŋayinydja waŋana walalaŋgu bitjarra, “Liŋguna nhuma ŋäkulana ŋunhiyi yulŋunydja, ŋulaŋuru Godkalanydja dhärukŋuru, ga dhuwalayinydja yuwalknha yana maḻŋ'thurrunana, warraŋulthinana dhiyalana nhumalaŋgala gäthurana, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi dhärukthunydja yukurra ḻakarama ŋarranhana.”
LUK 4:22 Ga walalanydja ŋunhi bukmakthuna yukurrana ŋäkulanydja wirrkina dhikana wal'ŋu borrk-ṉirryurrunana, bala walala waŋanhaminanydja bitjanminana, “Ḻatju'na dhuwalanydja ŋiniya! Ḻatju'kuma warray ŋayinydja yukurra ŋunha waŋa.” Bala walala yukurrana dhä-wirrka'yunminana bitjanminana, “Yolthu ŋanya ŋunha marŋgi wekaŋalanydja? Gäthu'mirriŋunydja ŋayi ŋunha Djotjipku warray ŋiniya?” bitjan.
LUK 4:23 Ga ŋayinydja Djesunydja waŋana walalaŋgunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Wiripunydja mak nhuma yurru waŋa bitjan ŋarranha, ‘Way marrŋgitj, baḏarraŋ'kunhamiya nhunapinyay nhe. Ŋanapurrunydja ŋuli ŋänha muka nhuna, ŋunhi nhe yukurrana djäma mirithirri ganydjarr ḏumurru rom ŋunhala Gapaniyam wäŋaŋura. Ma' djäma mak dhiyalanydja biyakayi nhokalaynydja wäŋaŋura.’ Ga bitjan mak nhuma yurru waŋanydja ŋarranha.
LUK 4:24 Yuwalk muka ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Ŋunhi yurru yolŋu dhäwu'-ḻakaranhamirrinydja marrtji nhanukalaynydja ŋayi wäŋalili, walalanydja yurru ŋunhi nhanŋuwaynydja wal'ŋu yolŋu walala yakana gumurr-ŋamathirri nhanŋu; yakana walala yurru märrama nhanukuŋu dhäwu'.
LUK 4:25 Ŋäka walala yolŋunydja. Ŋäthilinydja benydja baman'tja Yelatjamirriwalanydja waluyu, dhuwala wäŋa yukurrana dhärrana baṉḏany'nha, räwaknha ga ŋathamiriwnha, liŋgu weyinŋumirrina dhuwala wäŋanydja yukurrana dhärrana maḻwurrkmiriwnydja, ḻurrkun' dhuŋgarra. Ga ŋulinyaramirriyunydjayi guḻku' yolŋu walala ŋunhi dhuway-rakunymirrinydja walala dhiyala yukurrana nhinana Yitjuralnydja,
LUK 4:26 yurru Godthunydja yaka djuy'yurruna Yelatjanha ŋula waŋganygala Yitjuralpuyŋuwalanydja miyalkkala; ŋayi djuy'yurrunanydja ŋanya ŋunha mulkuruwala dhäykawala ŋunhi ŋayi nhinananydja yukurrana ŋunha Djarapat wäŋaŋura, ŋunha Djäytan makarrŋura, ga ŋayi warray nhanŋunydja gumurr-ŋamathina, ŋunhi warray mulkuru dhäyka.
LUK 4:27 Ga ŋulinyaramirriyunydja Yelatjiyamirriwalanydja waluyu, guḻku' mirithirri dhiyala Yitjuralnydja yukurrana nhinana burr'puymirrinydja walala, yurru yakana ŋula waŋgany Yitjural bäpurru' burr'puymirri baḏarraŋ'thinanydja ŋurikiŋiyi dhäwu'-ḻakaranhamirriwuŋunydja Yelatjiyawuŋunydja, waŋgany yolŋu ŋayipi baḏarraŋ'thinanydja ŋunhi ŋayi mulkuruna yolŋu, Djiriyawuynha wäŋawuy yäku Naymannha.” Bitjarrayina ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja walalambala.
LUK 4:28 Ga ŋuriŋiyinydja dhärukthu walalanha ŋunhi ŋoynha-dharranhamaraŋala, bala walala bukmakthinana ŋunhili buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura ŋaramurryina nhanŋu Djesuwu. Yakana walala ḏukṯuk ŋurikiyinydja dhärukku.
LUK 4:29 Dhunupana walala ḏurryurrunanydja, bala ŋanya walala mulkanana, bala warryu'-warryurrunana dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋuru wäŋaŋurunydja. Mukthurruna yana walala ŋanya warryu'-warryurrunanydja nhinana bala-a-a, ga yana liŋgu-u-u ga buku ŋunhi dhiŋgi wal'ŋu mulkana, walala bini ŋanya ŋunhi ḏur'yuna muka yulŋunydja rakunygunha ŋuliŋuruyi bukuŋurunydja.
LUK 4:30 Ga ŋayinydja ŋunhi Djesunydja bilyurruna, bala djar'-djaryurruna ṉapuŋga'kurruna nhinana bala, bala marrtjinana-wala yana nhanukiyingalaynha ŋayi gatjaḻ'kurru, ga bäyŋuna ŋanya ŋula yolthu ḏaḏawmaraŋalanydja guḻmaraŋalanydja ŋayathaŋala.
LUK 4:31 Yo, marrtjinanydja ŋayi yukurrana Djesu-u-u, yana liŋgu Gapaniyamnha wäŋaŋura, ŋunhili liŋgu makarrŋuranydja Galali, ga ŋulinyaramirriyunydja buku-ŋal'yunaramirriyunydja waluyu ŋayi marrtjina ŋunhiwalayina wäŋalili buṉbulili buku-ŋal'yunarawuylilina, ga ŋunhalayinydja ŋayi yukurrana marŋgikuŋala ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwana.
LUK 4:32 Bala walala yolŋu'-yulŋuyunydja ŋunhinydja yukurrana wirrkina dhikana mäkiri'-witjurrunanydja ŋäkulanydja, borrk-ṉirryurrunana bitjarrana, liŋgu ŋayinydja ŋunhinydja waŋana yukurrana dhäruk ŋuriŋiyi ganydjarrmirriyuna wal'ŋu dhikana, warraŋulkuŋalana bitjarrana ŋayi yukurrana Godnhanydja maḻŋ'maraŋalana.
LUK 4:33 Ga ŋunhiliyi buṉbuŋura yolŋu yukurrana nhinana yätjkalaŋumirri birrimbirrmirri ḏarramu, bala ŋunhi birrimbirrnydja waŋanana ŋurikala yolŋuwalanydja dhärukkurru, wirrkina yatjurruna bitjarrana,
LUK 4:34 “Way Djesu, wäŋawuy Natjurippuy, nhaltjan dhika nhe ŋanapurrunha yurru yulŋunydja? Nhenydja dhuwala marrtjina lili, märr nhe yurru ŋanapurrunha baḏuwaḏuyunna? Ŋarranydja nhuŋu marŋgi dhuwala, nhenydja dhuwala dhäwu'mirri ŋunhiyi djuy'yunara Godkuŋu, ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru.”
LUK 4:35 Bala ŋayi Djesunydja dhunupana waŋanana ŋunhiyinha mokuynhana, “Ma' mukthurrana. Gatjuy dhawaṯthurrana dhipuŋuruyi yolŋuwalanydja,” bitjarra. Bala ŋayi ŋuriŋi birrimbirryu yätjthunydja ŋurrkaŋalana ḏarramunhanydja ŋunhiyi gumurrlilina walalaŋgala, bala yana dhawaṯthurrunana, yurru ŋayi ŋunhi ḏarramunydja yaka warray ŋula burakinanydja nhanukuŋu ŋurrkanharayunydja.
LUK 4:36 Bala walala ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalana borrk-ṉirryurrunana, bala walala yukurrana waŋanhamina bitjanminana, “Way, nhä dhuwalanydja?... yuṯana rom? Yanana ŋayi yukurra waŋanydja dhuwala dhäruknha ŋuriki mokuywunydja birrimbirrwu, ga walalanydja ŋuli ŋämana ŋanya dhäruktja yana, bala dhawaṯthunna.” Bitjarrana walala yukurrana waŋananydja.
LUK 4:37 Bala dhäwuny'tja baḻaka'yurrunana ŋunhi Djesuwalaŋuwuy, monyguŋalana warrpam'nha wäŋanhanydja Galalinydja makarr.
LUK 4:38 Yo, dhunupana ŋayi Djesuyu gonha'yurrunana ŋunhiyi buku-ŋal'yunaramirrinydja buṉbunha, bala marrtjina ŋunhana yana Djäymangalana wäŋalili, ga ŋunhiliyi bala'ŋuranydja yukurrana nhanŋu mukul'mirriŋu rumaru ŋorrana rerrimirri, ŋayi yukurrana rirrikthurrunanydja gorrmuryu rerriyunydja. Bala walala waŋananydja buku-wurrparana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Buku-djulŋi, guŋga'yurra ŋanya,” bitjarra.
LUK 4:39 Ga ŋayinydja ŋunhi Djesunydja marrtjina, bala dhärrana galkililina nhanukala, ga dhunupana ŋayi waŋananydja gukuŋalana yarrkmaraŋalana ŋunhiyi gorrmurnha rerrinhanydja. Ga dhunupana yana ŋuriŋiyi rerriyunydja ŋanya gonha'yurrunana, bala ŋayi ḏäwala'yinana dhunupana. Ga gaŋgathinanydja ŋayi dhunupana, bala galŋa warrakarrayurrunana yukurrana ŋathawuna walalaŋgalaŋuwu, djäkana ŋayi.
LUK 4:40 Ga ŋunhi ŋayi marrtjina munhakuyinanydja, walunydja gärrina, bala walalanydja guḻku'yuna yolŋuyu walalay gäŋala rerrimirrinhanydja walalanha nhanukala Djesuwala, yurru guḻku' mirithirri yolŋunydja walala, ga barrku'-barrkuwatj rerrinydja malanha walalaŋgu. Bala ŋayi Djesunydja goŋ-ŋal'yurrunana marrtjina waŋga'-waŋganygala bala walalaŋgala, bala walala yukurrana ḏukthurrunana birrka'mirrina.
LUK 4:41 Ga yätjmirri ŋunhi birrimbirr walala yukurrana dhawa-yawaṯthurrunana yolŋu'-yulŋuwala, yurru dhawaṯthurrunanydja walala yukurrana yatjurrunana dhikana, waŋana bitjarrana, “Nhenydja dhuwala Gäthu'mirriŋu wal'ŋu Godkuna.” Bala dhunupana ŋayi Djesuyunydja waŋanana dhäruk-mukmaraŋalana walalanha ŋunhiyi yätjnhanydja birrimbirrnha walalanha, märr yurru walala yaka ḻakarama ŋanya ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala, liŋgu walalanydja ŋunhiyinydja yätjmirrinydja birrimbirr walala marŋgithina nhanŋu Djesuwu, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyi Walŋakunharamirri ŋulaŋuru Godkuŋu dhawu'mirriyanhara.
LUK 4:42 Ga wiripuŋuyuna waluyu ŋunhiyinydja djaḏaw'yurruna, Djesu gaŋgathina, bala gonha'yurrunana ŋunhiyi wäŋanydja, bala ŋayi marrtjina ŋunha gänaŋuwalana wäŋalili. Ga ŋunhalayinydja bäymanydja wäŋaŋuranydja yolŋu walala yukurrana nhanŋu ḻarruŋalana. Warrya'yurruna nhanŋu walala yukurrana, yana liŋgu ga maḻŋ'maraŋala walala ŋanya, bala walala waŋananydja nhanukala bitjarrana, “Way, nhämirri nhe ŋuli nhini dhiyalanydja bäymanydja ŋanapurruŋgalanydja?” bitjarra.
LUK 4:43 Ga ŋayinydja waŋana balanydja bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala yurru marrtji yana, ḻakarama ŋarra yurru dhäwu' birrŋ'marama birrka'mirriŋura wäŋaŋura bitjan, ‘Godtja dhuwala ŋurruŋu ŋayi Giŋ. Märraŋa ŋanya dhäruktja, märr nhenydja yurru nhina ŋamathamana.’ Bitjandhina ŋarra yurru ḻakaramanydja bukmakkalana, liŋgu dhiyakuyi muka ŋayi ŋunhi Godthu ŋarranha yänguŋalanydja lili.”
LUK 4:44 Yo, dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi marrtjinana yukurrana ŋuliwitjarrayi wäŋakurrunydja malaŋukurru, ḻakaraŋala dhäwu'na birrŋ'maraŋala birrka'mirriŋura yana buku-ŋal'yunarawuyŋuranydja buṉbuŋura.
LUK 5:1 Waŋganymirrinydja ŋayi Djesu yukurrana dhärrana raŋiŋura gali'ŋura, gapu-guḻun'ŋura yäkuŋura Galali, ga walalanydja yolŋu'-yulŋunydja guḻku'na marrtjina ḻuŋ'thurruna nhanukala, dhirrimuknha marrtjina giṯthurruna galki'-galkina, liŋgu walala yukurrana ḏukṯukthina ŋänharawu Godkalaŋu dhärukku.
LUK 5:2 Bala ŋayi Djesu waṯthurruna ga dharr-way nhäŋala märrma'na mitjiya maṉḏanha, dhärrana yukurrana raŋiŋura, ŋunhi walala guya-djämamirriyu ŋuriŋi walalay warryu'-warryurruna ŋunhiwala raŋilili, bala walala yukurrana rurrwuyurrunana walalaŋguway ganybuna ŋarriri'wuynha.
LUK 5:3 Bala ŋayi Djesunydja wapthurruna waŋganylilina marthaŋalili, ŋunhi ŋayi mitjiyanydja ŋunhiyi Djäyman-Betawu. Bala ŋayi waŋana Djäymangalanydja bitjarrana, “Dhuwala nhe yurru mitjiyanha ḏur'yun, bitjan bala ya' giṯmarama dhuḻmulili wal'ŋu märr.” Bala dharawukkuŋalanydja ŋayi ŋunhi mitjiyanydja, ga ŋuliŋuruyinayi Djesuyu yukurrana marŋgikuŋalanydja ḻakaraŋalanydja yolŋu'-yulŋuwa.
LUK 5:4 Yo, ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana Godku dhäruktja, ga ŋunhi ŋayi dhawar'yurrunanydja, bala ŋayi waŋana Betawalana, “Go, wapthurrana lili dhipala mitjiyalilina. Giṯmaraŋanydja marrtjiya bala ŋunha yana wal'ŋu dhuḻmulili gapulili, nhepi ga ŋuruŋu ya' guŋga'yunaramirriyu walalay nhokala. Nhuma yurru ḏupthun ganybunhanydja ŋunhawalayina, bala märrama guḻku'na mirithirrina guyanydja.”
LUK 5:5 Ga ŋayinydja waŋana Djäymandja bitjarra, “Garray, liŋgu muka dhuwala ŋanapurru munha-ŋupara warkthurrunanydja yukurrana, ga bäyŋuna ŋanapurru gaṯmaraŋala ŋula guya. Yurru ŋarra ḏupthun warray yurru yulŋunydja biyapul, liŋgu nhena dhuwali waŋana.”
LUK 5:6 Yo, bala walala giṯthurrunana marrtjina bala ŋunhana yana dhuḻmulilina wal'ŋu gapulili, ga ŋunhalayina walala ŋurrkaŋala ŋunhi ganybunhanydja. Ga dhunupana yana ŋunhiyi ganybunydja dhaŋaŋdhinana guyayuna, mirithirrina wal'ŋu ŋula nhämunha'na dhikana, galki ŋunhiyi ganybunydja bini bakthunana.
LUK 5:7 Bala walala waṉa'yurruna ŋunha bala wiripuŋulili mitjiyalili guŋga'yunarawuna, bala walala marrtjinana ga märrma'thinana ŋunhi marthaŋanydja maṉḏanha dhaŋaŋdhinana ŋuriŋiyi guyayunydja, galki bini guḻwuḻyunana ŋunhi mitjiya maṉḏanha.
LUK 5:8 Bala ŋayi ŋunhiliyinydja Djäyman-Betayu nhäŋala dharaŋarana wal'ŋu yanana, bala ṉepaḻ-nyilŋ'thurrunanydja ŋayi ḻukulilina ŋunhana nhanukala Djesuwala, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Garray, gonha'yurrana nhe yurru ŋarranhanydja, liŋgu ŋarranydja dhuwala yätjnha wal'ŋu yana yolŋu, yakana ŋamakurru'.”
LUK 5:9 Yo, ŋayinydja ŋunhi Djäymandhunydja nhäŋala ṉirryurrunana ŋunhiyi guyanha miṯtjinydja, ŋunhi walala biyapulnha wal'ŋu märraŋala,
LUK 5:10 ga bitjarrayi liŋgu walalanydja nhäŋala ṉirryurrunayi ŋuriŋi guŋga'yunaramirriyunydja Betawala, Djayimdhunydja ga Djondhunydja, ŋurikalanydja gäthu'mirriŋuyu Djipitiwalanydja. Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja Djesu waŋana Djäymangala bitjarrana, “Beta, yakana nhe yurru barrarirrinydja. Dhipuŋuruyinydja dhäŋuru nhe yurru gaṯmarama yolŋunhana märrama ŋarraku.”
LUK 5:11 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja walala ŋunhi mitjiyanhanydja warryurruna ŋunhawalana raŋililina, bala walala gonha'yurruna bukmaknha ŋunhiyi nhä malanha, bala malthurrunana yana nhanŋu Djesuwuna.
LUK 5:12 Waŋganymirri waluyu ŋayinydja marrtji burrpuymirri warray yolŋu buna nhanbala Djesuwa, bala ŋayi ṉepaḻ-nyilŋ'thundja, ga bitjanna waŋa, “Garray guŋga'yurra ŋarranha. Ŋuli nhe djälnydja, nhe ŋarranha yurru ḏukmaramana.”
LUK 5:13 Bala ŋayi Djesu goŋ-djarryundja ga mulkana ŋanya, ga bitjanna ŋayi waŋanydja, “Djäl ŋarra dhuwala nhuŋu. Ma', ḏukthurrana yana.” Bala dhunupana yana ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja ḏukthunna, liŋgu rerriyunydja ŋanya ŋuriŋinydja gananna, winya'yunna-wala yana.
LUK 5:14 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesu bilyun, ga waŋa ŋanya ḏälyuna dhärukthu, djuy'yunna-wala bitjanna ŋanya, “Way, yaka ḻakaraŋa guḻku'wanydja ŋi! Marrtjiya yana dhunupa ŋunhimala buku-ŋal'yunarawuylili buṉbulili, märr nhuna ŋayi yurru ḏalkarra'mirriyunydja yolŋuyu nhäma'-nhama yukurra ŋunhiliyina. Ga ŋunhi ŋayi yurru manymak-ḻakaramanydja nhuna, bala nhenydja yurru wekama mundhurrnha batharra Gunhu'wu buku-wekaŋanydja, biyakana bitjarra ŋunhi Mawtjitjthu rom nherrara ŋäthili, märr yurru bukmakthirri yolŋunydja walala marŋgithirri nhuŋu, ŋunhi nhenydja liŋguna dhuwali ḏukmaranharana.”
LUK 5:15 Yo, ga dhäwuny'tja ŋunhiyi Djesuwalaŋuwuy baḻaka'yurrunana yukurrana, bala yolŋunydja walala ḻuŋ'maranhaminana marrtjina biyapulnha guḻku'na miṯtji. Yuwalkthina walala yana ḏukṯukthinanydja nhanŋu Djesuwu dhäwu'wunydja ŋurikiyi ŋänharawunydja, ga bitjarrayi walala ḏukṯukthinayi nhanŋu, ŋayi yurru walŋakumanydja yolŋunha walalanha rerriŋurunydja.
LUK 5:16 Ga bitjanayi liŋgu ŋayi ŋuli Djesu marrtjinya bala ŋayilpilili wal'ŋu wäŋalili, ga ŋunhalayinydja ŋayipina gänana ŋuli bukumirriyanha Gunhu'wala.
LUK 5:17 Yo, waŋganymirrinydja ŋayi Djesu yukurra nhina djinawa bala'ŋura, marŋgikuma yukurra ḻakarama yolŋu'-yulŋunha. Ga ŋunhiliyi miṯtjiŋuranydja yolŋu walala ŋaḻapaḻmirri, Rom-dharraymirri walala ga Rom-marŋgikunharamirri walala, ŋunhiyinydja walala yolŋu'-yulŋu marrtjina yukurrana wäŋaŋuru birrka'mirriŋuru ŋulaŋuru Galaliŋurunydja makarrŋuru, ga wiripunydja marrtjina ŋunhiwalayi barrkuŋuruna wäŋaŋuru Djurutjalamŋuruna, ga wiripuŋuru wäŋaŋuru malaŋuŋuru makarrŋuru Djudiyaŋuru. Yo, Djesuyu yukurrana marŋgikuŋalana ŋunhiliyinydja, ga bitjarrayi ŋayi yukurrana ḏukmaraŋalayi rerriŋurunydja yolŋunha walalanha ganydjarryu Garraywalana Godkala.
LUK 5:18 Bala ŋunhamalayinydja wäŋalili marrtjina yurrum'thurruna yolŋu'-yulŋunydja, ga balany'tja ŋunhi warrpam' dhika gungaŋalana, dhaŋaŋdhinana yukurrana yolŋu'-yulŋuna ŋunhili bala'ŋura, ga dhurrwaranydja ŋunhi balany'tja warrpam'nha gungaŋala yolŋu'-yulŋuyuna. Bala ŋulinyaramirriyu liŋgu, ḏämbumiriw ḏarramuwurru bunana ŋunhiliyi, gäŋalanydja marrtjina lili djaṉdjaṉdhurrunanydja rirrkminynha ḏarramunha, walala ŋunhi djälthinanydja, walala bini gänha ŋanya dhunupaŋga bala Djesuwalaŋga, yurru dhaḻakarrnha walalaŋgu bäyŋuthina gärrinyarawuna. Yo, balany'tja yukurrana ŋunhiyi dhärrana bilkpilk ḻaparra, bala walala ŋunhiyi ḏarramuwurrunydja ŋal'-ŋalyurruna ŋunhimalayi ŋapalilina bala'lili, bala walala ḻapmaraŋala ŋunhiyi ŋapaŋurunydja bala'ŋuru dharpanydja, bala ŋarŋgana ḻapmaraŋala. Bala walala ŋuliwitjarrana ŋarŋgakurruna dhuryunmaraŋala ŋunhinha rerrimirrinhanydja yolŋunha gayan'thamirrina ŋunhi yana miṯtjilili ṉapuŋga'lili, bala gurrunhara ŋunhimala gumurrlilina Djesuwala.
LUK 5:20 Ŋunhi ŋayi Djesuyu nhäŋalanydja walalanha ŋunhiyinha ḏämbumiriwnha ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha, ŋunhi walala yukurrana wirrki dhika märr-yuwalkthina, bala ŋayi Djesunydja waŋana ŋurikalana rerrimirriwalana yolŋuwala bitjarrana gam', “Yolŋu ŋarraku gay'. Nhuŋu yätjtja dhuwurr liŋguna buwayakthinana.”
LUK 5:21 Ga walalanydja yukurrana ŋunhi Rom-marŋgikunharamirrinydja walala ga Rom-dharraymirrinydja yolŋu walala guyaŋinana yukurrana bitjarrana, “Yol dhuwala ŋayi yolŋunydja? Nhäku dhuwala ŋayi yukurra waŋa yätjkuma Godnhanydja bitjandhiyi? Ŋayinydja yukurra ŋunha guyaŋinyaramirri yanapi ŋayi Gunhu' ŋiniya? Ŋayipina yana Gunhu'yuna yurru bäy-ḻakaramanydja yätjpuy dhuwurrwuy, yakana ŋula yolŋuyunydja.”
LUK 5:22 Yurru Djesunydja marŋgithina nhaltjarra ŋunhi walala nhinana guya'-guyaŋina, bala ŋayi waŋana walalaŋgala bitjarrana ŋaḻapaḻmirriwalanydja, “Nhäku nhuma yukurra guyaŋirri bitjandja?
LUK 5:23 Ŋunhi ŋarra yurru bäy-ḻakarama yätjpuynydja dhiyaku ḏarramuwu dhuwurrwuy, ga ŋunhi ŋarra yurru baḏarraŋ'kuma rumbal nhanŋu, ŋunhiyinydja maṉḏa bitjan waŋganynha yana yulŋunydja. Ga ŋunhi nhuma yurru nhämanydja rumbalnydja baḏarraŋ'tja ŋanya, balakurru-witjanna nhuma yurru marŋgithirrinydja, ŋarrakunydja dhuwala dhunupa ŋarra yurru bäy-ḻakarama yätjpuynydja dhuwurrwuy dhiyala munatha'ŋura.” Bala ŋayi bilyurruna, ga waŋana ŋurikala rirrkminygalanydja yolŋuwala bitjarrana, “Ma' gaŋgathiyana, ga märraŋana nhuŋuway gayan'thana, bala marrtjiyana nhokiyingala wäŋalilina.”
LUK 5:25 Bala ŋayi rirrkminydja ŋunhi yolŋu dhunupa ḻaw'yurrunana, bala dhärrana, bala gayan'thana nhanŋuway märraŋala, bala djartjaryurrunana bala nhanukiyingala wäŋalilina, yurru ŋayi yukurrana marrtjinanydja ŋunhiyi wokthurrunana manapara Godnhana.
LUK 5:26 Bala walala yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalana yukurrana ŋanya, ga wirrkina dhika mel-ḻarr'yurruna, ṉirryurrunana nhäŋala, borrk-beyaṉiyinana manapara. Bala walala dhika bena märr-yiŋgathinanydja yukurrana Gunhu'wu, bala waŋana bitjarrana, “Nhä dhuwalanydja ḻatjuny'tja dhikanydja rom ŋilimurru nhäŋala gäthuranydja.”
LUK 5:27 Bala ŋayi Djesu ŋuliŋuruyinydja marrtjina yukurrana dhukarr-ŋuparana, bala ŋayi nhäŋala waŋganynhana yolŋunha, ŋayi nhinana gombu'-gumbuŋala rrupiya yolŋunha walalanha, liŋgu nhanŋu ŋunhiyinydja djäma, rrupiyawunydja gombunharawu, yurru yäkunydja ŋayi ŋunhiyi yolŋu Lepay, (ga wiripunydja ŋayi yäku Mathuyu.) Nhinananydja ŋayi yukurrana Lepay, djäma ŋayi yukurrana, bala ŋayi Djesunydja waŋa nhanŋu bitjanna, “Way yolŋu, go ŋarrakuna malthurra.”
LUK 5:28 Bala ŋayi yolŋunydja ŋunhiyi dhunupana yana gaŋgathinana, gonha'yurrunana bukmaktja ŋunhiyi nhä malanha, bala malthurrunana nhanŋu Djesuwuna.
LUK 5:29 Yo, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Lepayyu ḏarramuyu ŋuriŋi ŋäthilimirriyaŋala ŋamaŋamayurruna ŋathana nhanukalay ŋayi ŋunhili wäŋaŋura, bala ŋayi marrtjina ḻuŋ'maraŋalana ŋunhi guḻku'nhana rrupiya-gombunharamirrinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha, ga wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhinha walalanha ŋunhi walala ŋuli ŋaḻapaḻmirriyu walalanha ḻakarama dhuwurr-yätjmirri, bala nhinananydja walala marrtjina ḻukana ŋathana waŋganyŋurana manapa Djesuwalana.
LUK 5:30 Bala ŋuriŋi ŋaḻapaḻmirriyunydja Rom-dharraymirriyunydja ga Rom-marŋgikunhamirriyunydja waŋana ŋunhina Djesuwuna ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjarrana, “Nhäku nhuma yukurra ḻuka ŋatha ŋurukala dhuwurr-yätjmirriwalanydja?”
LUK 5:31 Bala ŋayi Djesuyunydja dharrana ŋäkula warray walalanha, bala ŋayina walalaŋgu buku-wakmaraŋalanydja waŋana, bitjarranydja gam' ḻakaraŋala. “Ŋunhi ŋuli yolŋu guyaŋinyamirri ŋamakurruny'tja, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yaka marrtji ŋula yolkala ŋamathanharawunydja rerriŋuru; ŋunhiyi liŋgu yurru rerrimirri yolŋu marrtjinydja ḏukmaranharawunydja djämawuy ŋula yolkuŋu.
LUK 5:32 Ŋarranydja dhuwala yaka marrtjina ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra nhina dhuwurr-dhunupa be; yana ŋarra marrtjinanydja lili dhuwurr-yätjmirriwu yolŋuwu walalaŋgu, märr yurru walala bilyun, bala gananna walalaŋguway yätjtja, bala walŋathirrina nhina.”
LUK 5:33 Waŋganymirri wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu marrtji bala Djesuwala, ga waŋa dhä-wirrka'yun bitjan gam', “Way, ŋunha Djongu yukurra malthunaramirri walala buku-ŋal'yunna ŋuli ŋoy-ŋathamiriwnha, ga ŋunha malthunaramirri walala Rom-dharraymirriwunydja walalaŋgu, walala ŋuli bitjandhi bili ŋoy-ŋathamiriw buku-ŋal'yun yana. Ga nhuŋunydja ḻundu'mirriŋu walala ŋuli bitjan warray liŋgu ḻuka warray ŋatha yukurra. Nhäku warray walala ŋuli yakanydja nhina ŋoy-ŋathamiriwnydja?”
LUK 5:34 Bala ŋayi Djesuyunydja buku-wakmarama ḻakarama walalaŋgu mayali'kurruna dhäwu', bitjanna gam', “Ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋunydja waŋgany-manapanmirri marrtji ḻuŋ'thun bitjan gumurr-ŋamathirri ŋurikinydja yolŋuwu ḏarramuwu ŋunhi ŋayi ŋuli märramana nhanŋuway dhäykanha, bala nhaltjanna walalanydja yurru?... nhina ŋoy-ŋathamiriw yukurra? Bäyŋu warray, yana walala yurru ḻukana marrtji goŋmirriyirrina bitjanna ŋurikalayina ḏarramuwalana, ga yana liŋgu ga ganan ŋayi yurru walalanha ŋuriŋiyi. Ga ŋarrakunydja dhuwalanydja walala ḻundu'mirriŋu walala balanyarayi bitjan ŋunhiyi walala, ga ŋarranydja dhuwala balanyara bitjan ŋunhiyi ḏarramu yolŋu. Galkina dhuwala ŋarra yurru gananna walalanha yulŋunydja, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyina walala yurru bitjandhiyinydja ŋoy-ŋathamiriwnydja nhina.”
LUK 5:36 Bala ŋayi Djesuyu wiripunydja mayali'mirri ḻakaraŋala dhäwu' bitjarrana gam', marŋgikuŋalanydja walalanha. “Ŋäthiliŋunydja rom dhuwala balanyara bitjan ŋäthiliŋu girri' bätjupatju. Ŋunhi ŋuli yolŋuwu ŋäthiliŋunydja bätjupatju barr'yun, yakana ŋayi yurru ŋula yuṯanhanydja girri'nha yarrarr'marama, bala dhä-manapan mam'marama ŋunhiwala ŋäthiliŋulilinydja ḻatju'kumanydja biyapul. Ŋuli ŋayi yurru bitjandhi rrambaŋikumanydja mam'marama maṉḏanha, ŋäthiliŋunha ga yuṯanha, ŋunhiyinydja bitjan ŋayi yurru yätjkumana ŋunhi yuṯanhana girri'nha, ga ŋayinydja ŋunhiyinydja ŋäthiliŋunydja yurru yakana ŋamathirri ŋuriŋiyinydja, liŋgu ŋunhi yuṯanydja wiripu warray wal'ŋu, ganaŋ'thun yukurra ŋurikala ŋäthiliŋuwalanydja.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja, märr yurru yolŋu'-yulŋuyu yaka yuṯanha romnha waŋgany-manapan ŋäthiliŋulili rrambaŋikuma.
LUK 5:37 Ga wiripunydja ŋayi Djesuyu bitjarrayi bili ḻakaraŋala mayali'mirri dhäwu', dhuwala gam', “Ŋarrakunydja rom dhuwala balanyara bitjan yuṯa weyika' borum. Ŋunhi ŋuli yolŋuyu djäma yuṯanydja weyika' borum, yakana yurru ŋayi rarryun ŋunhiyi ŋäthiliŋulilinydja bathilili, balanyaralilinydja bitjan ŋäthiliŋu ḏimbuka, liŋgu ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja bathi yurru yana baw'yunna ŋuriŋiyi yuṯayunydja weyika'yu, bala yurru ŋunhi weyikany'tja ḻarryun winya'yunna marrtji, ga bathi yurru ŋunhi yätjthirri buruŋgulkthirrina yana.
LUK 5:38 Yo, ŋunhi yurru yolŋuyu märrama yuṯa wal'ŋu weyika' borum, yana ŋayi yurru ŋunhi rarryundja yuṯalilina bathililinydja.”
LUK 5:39 Ga wiripunydja ŋayi Djesuyu bitjarrayi bili ḻakaraŋala mayali'mirri dhäwu', bitjarra gam' ḻakaraŋala, “Ŋunhi ŋuli yolŋuyu ḻuka ŋäthiliŋunydja weyika'nha borumnha, bala ŋayi yurru waŋanydja bitjanna, ‘Manymak warray dhuwalanydja ŋäthiliŋunydja. Yakana ŋarra ḏukṯuk yuṯawunydja', bitjanna. Yo, yolŋu'-yulŋuyunydja ŋuli bitjandhiyina yakana waḏutja ganan ŋäthiliŋunydja ŋunhiyi rom, bala marrtji yuṯakurrunydja romgurru.” Bitjarrayina ŋayi Djesuyu waŋana ḻakaraŋalanydja.
LUK 6:1 Ga wiripuŋuyu waluyu ŋunhiyinydja Ganaŋ'maranharamirri Walu, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtji wäŋgama dhukarr-ŋupan, yurru gali'ŋuranydja maṉḏaŋuŋura dhukarrŋuranydja ŋatha birrali marrtji dhärra'-dharra. Bala Djesuwala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay marrtji gulkthunna bala muḻkurrnha malanha ŋatha, bala marrtji buryi'yunna ŋunhi ŋathanhanydja barrwaṉ'tja walalaŋgalay gondhuna, bala marrtji ḻukana bala.
LUK 6:2 Ga walalanydja bäy nhäma warray walalanha, ŋuriŋi Rom-dharraymirriyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu, bala walala waŋa Djesuwunydja ŋunhi ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjanna gam', “Way, nhumanydja yukurra dhuwala romnha bakmarama ŋiniya, liŋgu djämana nhuma yukurra dhuwalayinydja bitjandhiyinydja goŋdhunydja. Yaka dhuwala dhunupa nhumalaŋgu gäthuraŋuwunydja djämawu, liŋgu dhuwalayinydja be muka Dhuyu Walu, Nhinanharamirri.”
LUK 6:3 Bala ŋayipinydja Djesunydja waŋa buku-wakmarama bitjanna walalaŋgu, “Way walala, yaka muka nhuma dhuwala dhäwu'wunydja marŋgi ŋiniya?... ŋunhi nhaltjarra ŋayi ŋäthili ŋurruŋuyu yäkuyu Daypitthu? Waŋganymirri Daypit ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala djaṉŋarrthina wal'ŋu mirithina, bäyŋuna walalaŋgu ŋula ŋatha,
LUK 6:4 bala dhunupana ŋayi Daypit marrtjinanydja gulŋiyina ŋunhina Godkalana Buṉbulili, bala ŋayi Daypitthunydja märraŋala ŋunhiyina dhuyuna rruthi ŋunhi walalaŋguŋu gurrunhanara mundhurr ŋunhiyinydja Godku ŋatha, bala ŋayi Daypitthu ḻukanana, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi wekaŋalayi nhanukalayŋuwu malawunydja. Romdhunydja yukurra dhuwala ḻakarama ŋurikiyinydja dhuyuwunydja ŋathawu yana ḏalkarra'mirriwuna walalaŋgu ḻukanharawu, yaka ŋula yolku yolŋuwu, yurru walalanydja ḻukana warray ŋunhiyi dhuyu ŋatha.”
LUK 6:5 Bala ŋayi Djesu waŋana dhawar'maraŋalanydja bitjarrana gam', “Ŋarrana dhuwala Yolŋuna wal'ŋu Gäthu'mirriŋu, rom-waṯaŋu dhiyakuyi Nhinanharamirriwunydja Romgu.” Ga bitjarra ŋayi Djesu ḻakaranhaminanydja.
LUK 6:6 Ga wiripuŋuyunydja Ganaŋ'maranharamirriyu Waluyu, Djesu marrtjina balayi buku-ŋal'yunaramirrilili buṉbulili, bala ŋunhiliyinydja ŋayi yukurrana yolŋu'-yulŋunha marŋgikuŋalana. Ga ŋunhiliyi buṉbuŋuranydja yolŋu yukurrana nhinana ḏarramu goŋ-dhoṯ.
LUK 6:7 Ga walalanydja marrtjina wiripu-guḻkuny'tja gonha ḏäpthurruna warray ŋunhiliyi buṉbuŋura, Rom-dharraymirri walala ga Rom-marŋgikunharamirri walala yolŋu'-yulŋu, bala nhäŋalanydja walala yukurrana ŋanya Djesunha, wanhaka ŋayi yurru djäma ḏukmarama ŋunhiyi goŋ-dhoṯnha ḏarramunha ŋuriŋiyi Nhinanharamirriyu Waluyu, märr walala yurru ŋanya dhuwurr-nyamir'yun, ga rom-bakmaranhamirrina ḻakarama.
LUK 6:8 Yurru ŋayi Djesunydja marŋgithina walalaŋgu, nhaltjarra walala yukurrana ŋunhiyi guyaŋina, bala ŋayi wäthurruna ŋuriki goŋ-dhoṯkunydja ḏarramuwu bitjarrana. “Go, gaŋgathiyana lili marrtjiya ŋarrakala dhipala,” bitjanna. Bala ŋayi gaŋgathirrinydja ŋunhi, bala marrtjina nhina bala Djesuwalana.
LUK 6:9 Bala ŋayi Djesunydja bilyun ga waŋa dhä-wirrka'yunna walalanha bitjanna, “Nhä dhika ŋilimurruŋgu romdja dhiyakuyinydja ŋunhi waluwu? Nhaltjan ŋilimurru yurru dhiyaŋuyinydja Ganaŋ'maranharamirriyunydja Waluyu? Guŋga'yun muka yolŋu'-yulŋunha?... bay' nhaltjan?... ŋayaŋu-yätjkuma walalanha? Yo, nhaltjan yurru ŋilimurru dhiyaŋuyinydja waluyu? Walŋakuma yolŋunha?... bay nhaltjan?” bitjarra.
LUK 6:10 Bala ŋayi Djesuyunydja nhäŋalana marrtjina walalanha, bala waŋana ŋunhi goŋ-dhoṯnhana ḏarramunha, “Ma', goŋdja djarryurrana,” bitjarrana. Bala dhunupana yana ŋayi goŋ-dhoṯtja ŋunhi djarryurrunana baḏarraŋ'thinana, ḻatju'thinana dhikana wal'ŋu.
LUK 6:11 Bala walala ŋunhi mayali'-wilkthunaramirrinydja walala yolŋu'-yulŋu mirithinana dhikana ŋoy-dharrana, bala walala yukurrana waŋanhaminana nhanŋu Djesuwu bunharawuna, ŋayan'tharrana murrkay'kunharawuna.
LUK 6:12 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djesu marrtjina bala bukulilina wal'ŋu bukumirriyanharawuna, bala ŋayi ŋunhiliyinydja munha-ŋuparana yukurrana bukumirriyaŋalanydja Godnha.
LUK 6:13 Ga ŋunhi ŋayi marrtjina walunydja walmana lili, bala ŋayi ḻuŋ'maraŋalana ŋunhi nhanŋuwaynydja malthunaramirrinha walalanha marrtjina, bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja miṯtjiŋuru djarr'yurrunana marrtjina 12-nhana, bala ŋayi ŋunhi waŋananydja walalaŋgala bitjarrana, “Nhumanydja dhuwalanydja walala yurru bo'puyŋuna walala ŋarraku,” bitjarra.
LUK 6:14 Ga dhuwalana walala ŋunhiyi yulŋunydja, bo'puyŋu 12-tja yäku gam': Djäyman, ŋunhi ŋayi Djesuyu ŋanya yäku-ḻakaraŋala Beta, ga Wanduru ŋunhi ŋayi gutha'mirriŋu Betawu, ga Djayim, ga Djon, ga Bilip, ga Bätalamu,
LUK 6:15 ga Mathuyu ga Dumitj ga Djayim gäthu'mirriŋu ŋunhi Yalpiyawu, ga wiripu Djäyman ŋunhi walala ŋuli ŋanya ḻakaranha rom-däl ḏarramu,
LUK 6:16 ga Djudatj ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋunydja Djayimgu, ga Djudatj-Gariyat, ŋunhiyinayi ŋunhi ŋayi Djesunha wekaŋala miriŋuwala walalaŋgala goŋlili. Ga dhuwalayina walalanha ŋayi Djesuyu djarr'yurrunanydja nhanŋuwaynydja ŋayi ḻundu'mirrinunha walalanha.
LUK 6:17 Yo, dhäŋuru ŋuliŋurunydja Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtjina wäŋgaŋala yarru'-yarrupthurruna, bala ŋayinydja yukurrana dhärrananydja ŋoyŋurana baṉarra'ŋurana wäŋaŋura, ga guḻku'na mirithirrina miṯtjinydja yolŋunydja walala marrtjina ḻuŋ'thurruna, dhärrananydja ŋanya ḻiw'maraŋalanydja. Marrtjinanydja walala ŋunhi birrka'mirriŋuru wäŋaŋurunydja malaŋuŋuru, makarrŋuru ŋulaŋuru Djudiyaŋuru, ga Djurutjalamŋuru wäŋaŋuru, ga moṉukŋuru gali'ŋuru wäŋaŋuru Däyaŋuru ga Djäytjanŋuru,
LUK 6:18 walala bukmaknha marrtjinanydja ŋunhiwalayi Djesuwalanydja ŋänharawunydja nhanŋu, ga wiripunydja walala ḏukṯukthinayi ŋunhi ŋayi yurru walalanha ḏukmarama rerriŋuru malaŋuŋuru. Ga wiripunydja ŋunhi yolŋu walala mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri walala marrtjina, bala ŋayi Djesuyunydja walalanha ḏukmaraŋalana yukurrana.
LUK 6:19 Bukmaknha yolŋunydja walala yukurrana goŋ-djarryurruna mulkanharawunydja nhanŋu Djesuwu, liŋgu ŋuliŋuruyi nhanukalaynydja ganydjarr yukurrana dhawaṯthurruna biyapul'nha wal'ŋu, bala walala yukurrana bukmaknha yana ḏukthurrunanydja dhunupana yana.
LUK 6:20 Bala ŋayi Djesuyunydja nhäŋalana marrtjina ŋunhi nhanŋuway ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha, bala ŋayi ḻakaraŋala walalambala bitjarrana, “Nhumanydja yurru ŋunhi ŋurruwuykmirrinydja wal'ŋu nhina yukurra ŋoy-ŋamathirrina yanana, liŋgu nhumalaŋgunydja ŋurruwuykmirriwunydja Godthunydja ŋuli yukurra rarryun warray bukmak nhä ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama.
LUK 6:21 Ga nhuma ŋunhi nhuma yukurra marrya'yirri, nhumanydja yurru ŋayaŋu-djulŋithirriyi, liŋgu Godthunydja yurru maranhu-wekama warray nhuna biyapul'nha dhikana wal'ŋu dhaŋaŋdhuna. Ga nhuma ŋunhi nhuma galŋa-yätjthirri yukurra ŋäthinyamirri dhiyaŋu-wala, ŋayaŋunydja nhuŋu yurru djulŋithirri yukurra, liŋgu yalalaŋumirriyunydja nhe yurru ŋunhalanydja wirrkina dhika djulŋithirri.
LUK 6:22 “Yo, ŋunhi nhe yurru malthundja yuwalkkuma ŋarrakunydja, ga walalanydja yurru wiripu-guḻkuny'tja nhuŋu ŋuyulkthirrina, gukumana nhuna yurru. Walala yurru waŋa yätjkumana nhuna, ga yätj-ḻakaramana.
LUK 6:23 Yo, walala yurru nhuna ŋayaŋu-yätjkumanydja bitjan yana liŋgu bitjarra walalaŋgala märi'muyu walalay ŋayaŋu-yätjkuŋala Godku dhäwu'-gänharamirrinha ŋunhi be ŋäthili wal'ŋu. Yurru nhe yurru ŋayaŋu-djulŋithirrina wal'ŋu, goŋmirriyirrina dhikana yana, liŋgu nhenydja dhuwala nhina ŋuli yukurra Godkalanydja goŋŋura. Yo, biyaka ŋayaŋu-djulŋithiya, ga märr-ŋamathiya biyaka giritjiya ŋunhi nhuna yurru yolŋu'-yulŋuyu ŋayaŋu-yätjkumanydja, liŋgu ŋunha djiwarr'ŋuranydja Godthunydja yukurra ḏälkuma nhuŋunydja biyapul warray wal'ŋu ŋamakurru, buku-yattjatkunhara dhika wal'ŋu.
LUK 6:24 Yurru nhumanydja ŋunhi nhuma yukurra dhuwala nhina ḻukunydjamirri, ga guḻku' mirithirri dhiyakuy nhä malanha ŋayathama ŋuli yukurra, ŋunhalanydja nhe yurru goŋmiriwŋurana, dhäparknha yana ŋula nhämiriwnha.
LUK 6:25 Ga nhuma ŋunhi dhiyaŋu-wala nhuma yukurra maranhuyirri guḻku'yu ŋathayu, ŋunhalanydja dhipuŋurunydja dhäŋuru ŋunhi rakunyŋurunydja, nhe yurru marrya'na yukurra nhina ŋula nhämiriwnha. Ga nhuma ŋunhi nhuma yukurra dhiyaŋu-wala gitkitthunmirri, ga beyarrmakthirri nhumalaŋgala ŋuli be, ŋunhalanydja nhe yurru yalalanydja galŋa-yätjthirrina dhikana, ŋäthina yukurra yurru.
LUK 6:26 “Yo, ŋunhi nhumalanha yurru bukmakthu yolŋuyu walalay yukurra ḻakarama ŋunhi nhuma be ḻatju'mirri dhika wal'ŋu, ŋunhiyinydja yakana yana ŋamakurru, liŋgu ŋunhi ŋäthilinydja wal'ŋu walalaŋgala märi'muyu walalay yukurranha ŋuli ḻatju'-ḻakaranha ŋunhi bothinyaramirrinhana dhäwu'-gänharamirrinha walalanha, ŋunhi walala yaka yuwalk Godku yolŋu walala. Ŋuli walala yurru nhumalanhanydja bitjandhiyi ḻakarama ŋamakurru' bitjan, nhumany dja bitjan nhumanydja yakana ŋarraku malthunaramirri walala, bala yalalaŋumirrinydja nhe yurru galŋa-yätjthirrina yukurra wirrkina dhika wal'ŋu.”
LUK 6:27 “Yurru ŋarranydja ḻakarama yukurra nhumalaŋgu, ŋunhi nhuma yukurra dhuwala mäkiri'-witjun, bitjan warray gam': Märr-ŋamathiya ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi nhuŋu yätjkuma ŋuli yukurra, ga djäma ŋamakurru' wal'ŋu yana guŋga'yurra ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuyulkthirri yukurra nhuŋu, nyinyaŋdhun ŋuli.
LUK 6:28 Ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋuyu waŋa nhuŋu yätjkumanydja, guykthundja ŋula nhaltjandja, nhenydja nhanŋu balanydja roŋiyinyamaraŋanydja wekaŋa ŋamakurru' wal'ŋu yana dhäruk guŋga'yunaramirri. Ga ŋuli nhuna yurru yolthu bumanydja ŋula nhaltjandja, yana nhenydja nhanŋu bukumirriyaŋa ŋurikiyi yolŋuwu, märr yurru ŋayi Godthunydja bäy-ḻakarama nhanŋu, bala walŋakumana yurru.
LUK 6:29 Ŋuli nhuna yurru ŋula yolthu bartjunmarama bukunydja, waŋgany gali' dhakal, ga nhenydja yurru bilyurra ga wiripunydja dhakal nhanŋu wekanhamiya. Ga ŋuli nhuŋu yurru ŋula yolthu yolŋuyu djaw'yun guyŋarrwuy girri', ga nhenydja nhanŋu yurru wekaŋayi bätjupatju nhuŋuway.
LUK 6:30 Wekaŋa ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru dhä-ŋäŋ'thun nhuna, ga ŋuli nhokala yurru yolŋuyu ŋula yolthu djaw'yundja, ga yaka nhenydja ŋanya gur'-guryurra waŋiya roŋinyamaranharawunydja ŋurikiyi.
LUK 6:31 Nhenydja ḏukṯuk ŋunhi wiripu-guḻku'yu yurru djäma ŋamakurru' nhuŋu ŋe'? Ga nhenydja biyakayi liŋgu walalaŋgunydja djäma ŋamakurru' yana balanydja.
LUK 6:32 “Märr-ŋamathiya bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu. Ŋuli nhe yurru märr-ŋamathirri ŋuriki liŋgu yolŋuwu ŋunhi ŋayi märr-ŋamathirri yukurra nhuŋu, Godthunydja yurru yakana nhuŋu buku-ruŋiyinyamarama wekama ŋurikiyinydjayi. Wiripunydja ŋuli dhuwurr-yätj ŋunhi yolŋu märr-ŋamathirri yukurra ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli märr-ŋamathirri nhanŋu yukurra.
LUK 6:33 Ŋuli nhe yurru djäma ŋamakurru' yukurra ŋuriki bili walalaŋgu ŋunhi walala yukurra djäma ŋamakurru' nhuŋu, bala nhäkuna ŋayi yurru Godthunydja buku-ruŋinyamarama wekama ŋurikiyinydja nhuŋu? Wiripunydja ŋuli dhuwurr-yätjthu yolŋuyu djäma ŋamakurru' ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli djäma ŋamakurru' nhanŋu.
LUK 6:34 Ga ŋuli nhe yurru guwarrnydja wekama yana ŋuriki yolŋuwu ŋunhi nhe yukurra gatjpu'yun ŋayi yurru buku-ruŋinyamarama wekama nhuŋu, Godthunydja yurru ŋurikiyinydja yakana nhuŋu wokthun, liŋgu ŋunhiyinydja bitjandhi ŋuli dhuwurr-yätjmirriyunydja djäma.
LUK 6:35 Yurru Godkunydja rom gäna warray wal'ŋu, ganaŋ'thun warray yukurra ŋuliŋuru romŋuru dhuwurr-yätjmirriwalanydja. Godkunydja rom dhuwala balanyara warray gam': Märr-ŋamathiya ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yukurra ŋayaŋu-yätjkuma ŋuli nhuna, ga djäma ŋamakurru yana walalaŋgunydja. Wekaŋa ŋunha wiripu-guḻku'wunydja yäna-wala, ga yaka gatjpu'yurra walalaŋgalaŋuwunydja ŋunhi walala yurru buku-ruŋinyamarama wekama nhuŋu, bala Godthunydja yurru ŋayipinydja nhuŋu wekama biyapul warray ḻatju' dhika wal'ŋu. Yo, ŋuli nhe yurru märr-ŋamathirri yukurra birrka'mirriwu nhe yurru nhinanydja yukurra bitjanna bitjan gäthu'mirriŋuna nhanŋu Godku, ŋurikina ŋunhi ŋayi biyapul wal'ŋu ŋunha garrwar Waŋarr, liŋgu Godthunydja ŋuli wekama ŋurikinydja ŋunhi ŋayi ḻäy-ruŋiyinyamiriw yolŋu, ga wiripunydja ŋayi ŋuli djäma ŋamakurru' ŋurikinydja dhuwurr-yätjmirriwu walalaŋgu.
LUK 6:36 Yo, biyaka gurrum'thurra ga wuyurra birrka'mirriwu, biyaka bitjan nhumalaŋgu Bäpa djiwarr'wuy yukurra mel-wuyun bukmakku,” bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 6:37 “Yaka guyaŋiya rom-yätj ḻakaraŋa wiripuŋunhanydja yolŋunha, märr yurru ŋayi Gunhu'yunydja yakayi nhunanydja rom-yätj ḻakarama. Bäy-ḻakaraŋa wiripu-guḻku'wunydja yolŋuwu walalaŋgu, bala ŋayi Godthunydja yurru bäy-ḻakaramayi nhuŋunydja.
LUK 6:38 Wekaŋa yänana-wala wiripu-guḻku'wunydja yolŋuwu walalaŋgu, bala ŋayinydja yurru Godthunydja nhuŋunydja yänana wekama dhaŋaŋ warray dhika wal'ŋu, biyapul warray ŋanbaw'-ŋanbawyun marrtji yurru, märryu-dhapinyayu warray dhika wal'ŋu. Yo, ŋuli nhe yurru wekama märr-ŋuyulkmirriyunydja, yutjuwaḻany'tja ŋula nhänydja, ŋayinydja yurru Godthunydja balanyara liŋgu ŋupanayŋuyi nhunanydja wekama yutjuwaḻa'yi yana, ga ŋuli nhe yurru wekama märryu-dhapinyayunydja, biyapulnydja wal'ŋu buku-yattjatkuma, bala ŋayinydja yurru Godthunydja bitjandhi liŋgu nhuŋunydja buku-yattjatkumayi wekama marrtji.”
LUK 6:39 Yo, dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja Djesuyu ḻakaraŋala dhäwu' mayali'mirrina bitjarra gam', “Ŋuli yurru bambayyu yolŋuyu gäma yukurra goŋ-gulama wiripuŋunha bambaynha, bala maṉḏa yurru ŋunhiyi maṉḏa märrma'yirrina galkirrinydja ŋula ŋarŋgalilina gulŋiyirri.”
LUK 6:40 Ga bitjarrayi bili ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala mayali'mirri dhäwu' bitjarra gam', “Yolŋu ŋunhinydja marŋgithinyaramirrinydja ŋunha ŋoyŋura, yaka garrwar ŋurikalayi marŋgikunharamirriwalanydja nhanukalaŋuwala. Yurru ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru ŋäma yukurra, mäkiri'-witjun nhanukalaŋuwu marŋgikunharamirriwu, bala marŋgithirrina yukurra, yalalanydja yurru ŋayina ŋunhiyinayi marŋgiŋu bitjan ŋunhiyi nhanŋu marŋgikunharamirri.
LUK 6:41 “Nhäku nhe ŋuli bitjan liŋgu nhäma yukurra yätj ŋurukala wiripuŋuwalanydja yolŋuwala, bäy warray ŋunhi yutjuwaḻany'tja ŋula nhanŋu? Nhäŋa dhuwali nhunapinyay nhe. Nhokalay ŋathili ḏupthurranydja dhuwali yätjtja, liŋgu nhe muka dhuwali wiripunydja ŋuli yukurra djäma yätj. Yo, ŋuli yukurra yurru yolŋuwala gulŋiyirri maŋutjiŋura ŋula nhä yutjuwaḻany'tja, ga yuwalktja nhokala warray dhuwali maŋutjiŋura biyapulnydja wal'ŋu wakindja gulŋiyirri yukurra, yakana nhe yurru waŋa bala nhanukala bitjandja, ‘Go, ŋarra yurru wilaŋ'thun dhawaṯmarama nhokala maŋutjiŋuru,’ bitjandja. Ŋäthilinydja nhe yurru ŋathili ḏupthurra nhokiyingalaŋuŋuru maŋutjiŋuru dhipuŋuru, bala yurruna nhe yurru nhäma ŋamathamanydja, märr nhe yurru guŋga'yun ŋanyanydja, märr yurru ŋayinydja nhäma ŋamathamayi.”
LUK 6:43 Yo, Djesuyu ḻakaraŋala wiripu dhäwu' mayali'mirri bitjarra gam', “Ŋunhi yukurra yurru borum dharpa dhärra ḻatju' wal'ŋu dhika, bala gurarrthirri ŋayi yurru ŋuliŋuruyinydjayi dharpaŋuru borumdja ŋamakurru yana dhika wal'ŋu, yaka yätj. Ga ŋunhi yurru dharpa dhärra yätjtja ga yalŋginy'tja ga dhorukmirrinydja, yakana nhe yurru nhäma ḻatju' dhika wal'ŋu borum ŋuliŋuruyinydja dharpaŋuru.
LUK 6:44 Yo, ŋunhi nhuma ŋuli nhäma dharpa, marwat ŋuthanara baṉdja'-baṉdjalili, bala nhuma ŋuli marŋgithirrina ŋurikiyi dharpawu, nhäyinyara ŋunhiyi dharpa, mak yätj nhäŋiniŋ, mak borum ŋamakurru. Ga balanyarayi bili nhuma ŋuli yolŋunha nhäma, nhaltjan ŋayi ŋuli djäma, bala marŋgithirrina nhäyinyara ŋunhi yolŋuwu ŋayaŋu, mak yätj, mak ŋamakurru. Yakana yurru nhe guḻkthun borumnha gäku'nhanydja ŋuliŋuru ḏirriṯirri'ŋurunydja dharpaŋuru, ga bitjandhi liŋgu nhuma ŋuli yakayi guḻkthurru borumnha wuŋapu'nhanydja ŋulaŋuru nhäŋiniŋ'ŋurunydja dharpaŋuru.
LUK 6:45 “Yo, ŋamakuḻi'yunydja wal'ŋu yolŋuyu ŋuli ruwamŋukuma ŋamakuḻi' wal'ŋu yana nhä malanha nhanukalay ŋayaŋuŋura, bala maḻŋ'thundja ŋuli nhanukala ŋuliŋuruyi dhäruktja ŋamakuḻi'na wal'ŋu yana. Ga yätjtja ŋuli maḻŋ'thun dhäruk yätjkalana yana yolŋuwala, liŋgu ŋayi ŋuli yukurra ruwamŋukuma yätj malanha yana nhanukalay ŋayaŋulili. Liŋgu dhäruk ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋu waŋa balanyara liŋgu ŋupanayŋu bitjan ŋunhi ŋayi ŋuli ruwamŋukuma ŋunha ŋayaŋulili nhanukalay ŋayi.”
LUK 6:46 “Yaka nhuŋu dhunupa nhe yurru yäku-ḻakarama ŋarranha, ‘Garray, Garray,’ bitjandja, ŋunhi nhe ŋuli yakana djäma ŋunhiyinydja ŋunhi ŋarra nhuŋu nherrara rom.
LUK 6:47 “Yo, ŋuli nhe yurru marrtji galkithirrinydja wal'ŋu ŋarrakala ga mäkiri'-witjundja ŋarraku ga märrama dhäruktja ŋarranha, balanyarana dhuwala nhe yolŋunydja gam', bitjan yolŋu ŋunhi ŋayi buṉbu dhuḻ'yurruna guṉḏalili. Ŋäthilinydja ŋayi ŋunha yaw'yurruna yukurrana munatha' djinawa wal'ŋu, ga yurruna ŋayi gurrunhara ḻukunydja ŋurikiyi bala'wu dhärranharawunydja ŋunhiwala guṉḏalili. Ga ŋunhi ŋayi gapunydja mayaŋ' gaŋgathina ga wutthurrunanydja yukurrana ŋunhiyi buṉbunha, ga rurr'-rurryurruna ŋunhinha gulkuruna; ŋayinydja ŋunhiyi buṉbunydja yukurrana dhärrana yana ḏälnha mukthurrunana, yakana ŋayi wingil'-wingilyurruna, liŋgu ŋayi djäma ŋunhiyinydja buṉbunha ŋamathaŋala wal'ŋu dhika yana.
LUK 6:49 Ga ŋuli nhe ŋämanydja yurru ŋarranha dhäruk, ga yakanydja märrama, nhenydja balanyarana gam' yolŋu, bitjan ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi buṉbu dhuḻ'yurruna ŋunha munatha'Iili wal'ŋu, ga yaka ŋayi gurrunhara ḻuku ŋunha djinawa'lili ŋurikiyinydja buṉbuwu ŋäthili. Ŋunhi ŋayi gapunydja ŋunhiyi gaŋgathina, bala wutthurrunana yana ŋunhiyi buṉbunha, ga dhunupana ŋunhiyi buṉbunydja buḻwaŋ'thurrunana yupthurruna munatha'lilina, warrpam'thurrunana yana buḻwaŋ'thurruna.” Bitjarrayina ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala yukurrana dhäwuny'tja yolŋu'-yulŋuwa, ŋuripanydja ŋunhi walala yukurrana malthurruna nhanŋu.
LUK 7:1 Yo, ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrunanydja marŋgikunharaŋuru ḻakaranharaŋuru yolŋu'-yulŋuwala, ŋayi marrtjina bala Gapaniyamlilina.
LUK 7:2 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋura yolŋu yukurrana nhinana mulkuru, ŋunhi ŋayi yolŋunydja djäkamirri buŋgawa Rawumbuyŋuwu miriŋuwu walalaŋgu. Ga ŋuriŋi yolŋuyu ḏarramuyu yukurrana ŋayathaŋala djämamirrinha ŋunhi ŋayi mirithirrina nhanŋu yukurrana märr-ŋamathinanydja, yurru ŋunhiyi djämamirrinydja yolŋu mirithinana ŋayi rirrikthurruna yukurrana, galki ŋayi bini rakunydhinyana.
LUK 7:3 Yo, ŋuriŋiyi mulkuruyunydja ḏarramuyu ŋäkulana ŋanya Djesunha, bala ŋayi djuy'yurruna Djuwsnhana yolŋu'-yulŋunha ŋaḻapaḻmirrinha bala Djesuwu garr'yunarawuna, märr yurru ŋayi marrtji ga ḏukmarama ŋunhiyi yolŋunha rerrimirrinha.
LUK 7:4 Bala walala ŋunhi dhäwu'mirrinydja walala marrtjinana ga burway bunana Djesuwa, bala waŋana bitjarrana, “Way buku-djulŋi, go marrtjiya ga guŋga'yurra ŋanya,” bitjarra. “Ŋamakurru' yana ŋunha ŋayi yolŋunydja, ŋunhiyi buŋgawanydja.
LUK 7:5 Ŋayi yukurra mirithirri märr-ŋamathirrinydja ŋilimurruŋgu Djuwskunydja miṯtjiwu, ga bitjarrayi ŋayi dhuḻ'yurrunayi buṉbu buku-ŋal'yunaramirrinydja ŋanapurruŋgu.” Bitjarra walala yukurrana ḻakaraŋalanydja, bala ŋayi Djesunydja marrtjinana yana walalambala malthurrunana.
LUK 7:6 Marrtjinanydja walala yukurrana bala-a-a, yana liŋgu-u-u ga galkina ŋurikalayina ḏarramuwala wäŋaŋura, bala walala nhäŋala wiripunhana dhäwu'mirrinha yolŋunha, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydjayi djuy'yunara ŋurikiŋiyi liŋgu buŋgawawuŋu, bala ŋayi ḻakaraŋalana dhäruknha ŋunhinha buŋgawanhana bitjarrana gam', “Garray, yaka ḏukṯukthiya marrtjinyarawunydja lili. Ŋarranydja dhuwala yaka dhuwurr-ŋamakurrunydja yolŋu; yaka nhe yurru marrtji ŋarrakalanydja wäŋalili,
LUK 7:7 ga yaka ŋarra ŋamakurru' marrtjinyarawu balayi nhokalanydja. Yaka ŋarra yurru ḻayḻaymaramanydja nhuna, yana waŋiya dhäruknha waŋganynha, bala yurru ŋarraku ŋunhayi djämamirrinydja yolŋu ḏukthunna.
LUK 7:8 Ŋarranydja dhuwala balanyarayiŋga nherraṉara ŋurruŋuwuŋu yolŋuwuŋu bitjan nhe, bala ŋarrana dhuwala ŋurruŋunydja yolŋu ŋarrakalaŋuwu miriŋuwunydja malaŋuwu; walala ŋuli dhäruktja ŋarranha märramana yana, bili ŋarra ŋuli waŋa yäkuyu yana ŋurikala yolŋuwala ŋunhi ŋayi ŋarranha nherrara. Ŋarra ŋuli waŋanydja ŋula yolku waŋganygu bitjandja, ‘Gatjuy marrtjiya,’ bala ŋayinydja yurru marrtjina yana, ga wiripuwunydja ŋarra ŋuli waŋa, ‘Go marrtjiya lili,’ bitjan, ga ŋayinydja yurru marrtjina lili yana, ga djämamirrinhanydja ŋarrakuway ŋarra ŋuli waŋa, ‘Ma' djäma biyaka' bitjan, bala ŋayi ŋuli djämana yana-wala. Ga nhenydja yurru biyakayi dhäruknha yana wekaŋa, bala ŋayi yurru rerriyunydja ŋunhayi yolŋunhanydja gonha'yunna.”
LUK 7:9 Bala ŋayi Djesuyu ŋäkulanydja ŋunhi dhäruktja ṉirryurrunana dhikana, bala bilyurrunanydja ŋayi, ga waŋana bitjarrana ŋurikala yolŋu'-yulŋuwalanydja. “Way, ŋuruŋunydja dhuwala mulkuruyunydja wirrki warray ŋarranha märr-yuwalkthirri yukurra. Yaka warray ŋarra maḻŋ'maraŋala balanyarayi ŋayaŋu-yuwalkthinyara Yitjuralpuyŋuwala ŋula waŋganygala yolŋuwala ŋäthilinydja; yakana ŋula waŋgany ŋarrakuwaynydja miṯtji märr-yuwalkthirri ŋuli bitjandhiyi.”
LUK 7:10 Bala ŋunhi dhäwu'mirrinydja walala roŋiyinana balayi ŋurikalayi buŋgawa'mirriŋuwalana wäŋalili, bala maḻŋ'maraŋalanydja walala ŋunhi rerrimirrinhanydja yolŋunha ŋamakuḻi'na ŋayi yukurrana nhinana ḏäwalana, liŋguwuynha ŋunhi ḏukthunarana ŋuliŋuruyi rerriŋurunydja.
LUK 7:11 Ga wiripuŋuyunydja waluyu, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtji bala wäŋalili yäkulili Nayinlili, ga wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu walala malthundhi marrtji nhanŋu Djesuwu ŋula nhämunha' miṯtji.
LUK 7:12 Marrtjinydja walala yukurra bala-a-a, ga ŋunhiliyi ṉapuŋgany'tja wäŋaŋura walala gumurr-wunharamirrina, walalanydja ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru marrtji gäma rakunynha yolŋunha dhawaṯmarama lili. Ga ŋayinydja marrtji miyalktja ŋäthina bala malthundja, yurru ŋayi ŋunhiyi miyalk dhuway-rakunymirrina yulŋunydja, ga ŋunhiyi ḏarramunha walala marrtji rakunynha gäma bala, ŋunhiyinydja nhanŋu waku'mirriŋuna, ŋunhina liŋgu waŋganynha yana, yurru yuṯa muka yana ŋayi rakunydhirrinydja. Ŋäthinydja ŋayi marrtji bala ŋunhiyi ŋäṉḏi'mirriŋunydja, ga walalanydja marrtji guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu malthundhi nhanŋu.
LUK 7:13 Bala ŋayi Djesuyu nhämanydja ŋunhiyi ŋäṉḏi'mirriŋunhanydja, bala yana ŋayi wuyunna nhanŋu, ga waŋa bitjanna, “Way miyalk, yaka ŋäthiya,” bitjanna.
LUK 7:14 Bala ŋayi Djesunydja marrtjina bala, bala yana mulka ŋunhiyi dharra'nhana yolŋunha, bala maṉḏanydja ŋunhi gänharamirrinydja maṉḏa dhärrana, galŋa-mundhurrthirrina. Bala ŋayi Djesunydja dhunupana waŋana ŋurikiyi rakunygunydja yolŋuwu bitjanna, “Way ḏarramu, gaŋgathiyana.”
LUK 7:15 Bala dhunupana ŋunhiyi rakunydja ḏarramu gaŋgathirrina, bala yana waŋana dhunupana. Bala ŋayi Djesuyu wekama ŋunhiyi ḏarramunhanydja roŋinyamaramana ŋäṉḏi'mirriŋuwalana, “Ŋay', dhuwalana nhuŋu yothuny'tja,” bitjanna ŋayi Djesu waŋanydja.
LUK 7:16 Ga bukmaknha ŋunhi yolŋunydja walala wilwilyunmirri ga barrarirrina manapan, bala walala wokthunna yukurra Godku bitjanna gam', “Dhuwalanydja ŋilimurruŋgala biyapulnha wal'ŋu maḻŋ'thurruna, dhäwu'-ḻakaranhamirri Godkuŋu ŋiniya.” Ga wiripu-guḻku'yunydja ḻakaraŋala bitjarrana, “Dhuwalanydja Godnha yana, ŋayipina lili dhunarrana walŋakunharawu nhanukalayŋuwuna ŋayi yolŋu'-yulŋuwu.”
LUK 7:17 Ga dhäwuny'tja dhuwalayi Djesuwalaŋuwuy baḻaka'yurrunana ḻiw'maraŋalana wäŋakurru malaŋukurru, ga bukmaknha yolŋu'-yulŋunydja yukurrana ḻakaranhamina dhiyakuy manymakpuynydja rombuy, ŋunhi nhaltjarra Djesuyu djäma biyapul wal'ŋu yindi.
LUK 7:18 Yo, ŋunhiyi Djondja ḻiya-ḻupmaranharamirrinydja yolŋu yukurrana gulŋiyina ḻoḻuŋura, yurru nhanukala ŋuriŋi malthunaramirriyunydja walalay ŋuli yukurranha ḻakaranha nhanŋu ŋanya Djesunhanydja, nhaltjarra ŋayi yukurrana djäma. Bala ŋayi Djondhu djuy'yurruna märrma'nha nhanŋuway malthunaramirrinha maṉḏanha, ŋayi waŋananydja bitjarra, “Gatjuy marrtjiya maṉḏa bala Djesuwala, ga dhä-wirrka'yurra ŋanya biyaka, ‘Yol dhuwala nhe yolŋunydja? Nhenydja dhuwala ŋunhiyi Godthu dhawu'mirriyaŋala djuy'yunarawu?’ biyaka.”
LUK 7:20 Bala maṉḏa marrtjinanydja, bala dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha ŋunhiyi Djonguna dhäruk dhuḏakthurruna bitjarrayina, “Yol dhuwala nhe yolŋunydja? Nhenydja dhuwala ŋunhiyi Godthu dhawu'mirriyaŋala djuy'yunarawu?... ŋunhi ŋayi ŋuli Djondhu ḻakaranha ŋanapurruŋgala? Mak dhuwaliyi nhe bäy, mak wiripuŋuwu ŋanapurru yukurra galkun.”
LUK 7:21 Ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayi Djesuyunydja yukurrana ḏukthunmaraŋala yolŋu'-yulŋunha birrka'mirriŋuru rerriŋuru, ga wiripu-guḻku'nhanydja ŋayi yukurrana bamba'-bambaynha maŋutjimirriyaŋala, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi yukurrana mokuynhanydja birrimbirrnha dhawaṯmaraŋala yolŋu'-yulŋuwalaŋuŋuru.
LUK 7:22 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana balanydja buku-ruŋinyamaraŋalanydja, “Ŋäka ŋamathaŋa yana ŋarrakuŋu dhäwuny'tja, ga nhäŋa yana djämawuy ŋarrakuŋu, nhaltjan ŋarra yukurra djäma dhuwala, ga yurruna marrtjiya roŋiyiyanydja, ga ḻakaraŋa nhanbala Djonba. Bili bambaymirriyunydja yukurra nhämana, ga bunhdhurr ŋunha marrtjina yukurra, ga mäkiri'-dhumukthu ŋämana yukurra, ga ŋunha burrpuy'mirrinydja walala baḏarraŋ'mirrina, burrpuymiriwnha walala, ga rakunymirrinydja yukurra biyapul walŋathirriyi ga nhina marrtji walŋamirrina, ga ŋurruwuykmirriyunydja yukurra ŋämana dhäwu', bala gulŋiyirrina yukurra ŋunhimalayi ŋamakurru'lilinydja romlili wal'ŋu.
LUK 7:23 Biyaka walala ḻakaraŋa Djonbanydja, ‘Märr-yuwalkthiya ŋarrakala yulŋunydja yana, ga yakana ŋula märr-yuḻkthurranydja dhumbal'yurranydja ŋarraku, bala nhe yurru galŋa-ŋamathirrina nhina,’” bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja walalaŋgala. Bala walala marrtjinana roŋiyina balayi Djongalana.
LUK 7:24 Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja bilyun Djesu, ga waŋa ŋunhi yolŋu'-yulŋunhana, ḻakarama yukurra Djonnhana bitjanna. “Nhuma marŋgi muka dhuwala Djongunydja, nhäyinyara ŋayi ŋunhi yolŋu, liŋgu marrtjinya nhuma ŋuli bala ḏiltjilili, ga ŋänha ŋanya dhäwu'wuy ḻakaranhara. Nhuma ŋuli ḻakaranhanydja ŋanya bitjanayiŋga, ŋunhi ŋayinydja dhunupa wal'ŋu yolŋu, ŋayi ŋuli dhäruk ḻakarama ḏäl yana, yaka bilmarama bitjandhiyi, bitjan ŋuli mulmu ŋunhi watayu bo'yun.
LUK 7:25 Djondja ŋunhi yaka warray rom-wuṉḏaŋarr yolŋu, yaka ŋayi be dhaṯthunmina ḻatju'yu girri'yu, ga nhinanha yukurranha ŋuli ḻatju'ŋura buṉbuŋura bäyŋu.
LUK 7:26 “Yo, marrtjinyanydja nhuma ŋuli ŋänharawunydja nhanukala Djongala, liŋgu nhuma ŋanya ḻakarama yukurra dhäwu'-ḻakaranhamirri ŋayi Godku, nhanŋu ŋunhi ŋayi yolŋunydja. Ga yuwalk ŋunhi yulŋunydja yana, yurru ŋayi ŋunhiyi Djondja biyapul wal'ŋu ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja.
LUK 7:27 Liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi djorra'yunydja ŋunha yukurra ḻakarama ŋanya, liŋgu Godthunydja ŋanya ḻakaraŋala ŋäthili wal'ŋu bitjarra gam', ‘Dhuwaliyina ŋarraku dhäwu'-ḻakaranharamirrinydja yolŋu, ŋunhi ŋanyana ŋarra yurru djuy'yun ŋathil'yundja, ŋayi yurru ŋäthilimirriyama marrtji dhukarrnydja yäkthun, yurruna ŋayinydja yurru Garraynydja buna.’
LUK 7:28 “Märr-yuwalk yana dhuwala yulŋunydja ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Djondja dhuwala biyapul wal'ŋu yolŋu wiripuwurruŋgalanydja, dhiyakalanydja ŋunhi marrtjina yolŋu walala nhinana. Yurru ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu ŋäma ŋarraku dhäruk, bala nhina yukurra yurru dhiyala Godkala djiwarr'wuyŋuranydja wal'ŋu Romŋura, ŋuriŋiyina yolŋuyu ŋayina djuḻkmaramanydja yukurra Djonnha, bayyi ŋayi ŋunhi yolŋu gali'wuynydja ga yutjuwaḻany'tja.”
LUK 7:29 Yo, ŋuriŋi gali'wuyyu ga dhuwurr-yätjmirriyu yolŋuyu walalay ŋäkula ŋanya ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋala bitjarrayi, bala walala yuraŋalana waŋana bitjarrana, “Ŋe, yuwalk muka dhuwala Godkuŋunydja dhukarr nherraṉara ḻatju' dhika wal'ŋu,” bitjarra, liŋgu dhiyaŋuyinydja walalay yolŋu'-yulŋuyu gonha'yurrunana walalaŋguway yätjtja, bala yukurrana ŋayi ḻiya-ḻupmaraŋalana walalanha Djondhuna.
LUK 7:30 Yurru ŋunhinydja walala Rom-dharraymirrinydja yolŋu walala, yaka warray ḏukṯukthina dhärukku nhanŋu ŋänharawu Djesuwu, ŋunhinydja ŋunhi walala ŋuyulkthina, bala yakana walala ḻiya-ḻupmaranhara Djonguŋunydja, liŋgu walala yaka ḏukṯukthina ŋurikiyinydja gatjaḻwu ŋunhi ŋayi nhaltjarra Godthu nherrara walalaŋgu.
LUK 7:31 “Ga nhumanydja dhuwalanydja walala miṯtji dhuwala nhina yukurra dhiyaŋu-wala, balanyarana nhuma dhuwala yulŋunydja, bitjan yumurrku'na ŋunhi marrtji ḏäpthun ŋaḏi-ḏilkurru. Walala wiripuwurrunydja djamarrkuḻi' waŋa ŋuli bitjan walalaŋgu, ‘Nhäku nhuma ḏukṯukthirrinydja yukurra? Ŋanapurru ŋunhi rirrakaynydja djäma galŋa-djulŋikuŋalanydja, yurru nhumanydja yaka warray ḏuryurruna ga giritjina bäyŋuna. Ga wiripunydja ŋanapurru ŋunhi bäpurru'wuy manikay miyamara, ga nhumanydja yaka warray nyä'yunminanydja yukurrana,’ Yo, balanyarayi nhuma dhuwala yolŋunydja.
LUK 7:33 Ŋunhi ŋayinydja Djondja bunana dhiyala, ŋayinydja ŋuli ŋunhi nhinanha yukurranha galŋa-yätjthinya warray, ŋoy-ŋathamiriw ga gapumiriw, bala ḻakaranhanydja nhuma ŋanya ŋuli mokuywalaŋumirri ŋayi ŋunhiyinydja, bitjana.
LUK 7:34 Ga ŋarranydja ŋuli ŋunhi marrtji ga ḻuka ŋatha ga gapu yolŋu'-yulŋuwala warray, galŋa-djulŋithirri warray walalaŋgala manapan, ga ŋarranhanydja nhuma ŋuli ḻakarama yukurra bitjan, ‘Nhäŋa walala ŋanya ya', ŋatha-dhaŋaŋmirrinha yolŋunha ga gapu-lukanharamirrinha, galkina ŋayi ŋurukalana walalaŋgala rom-yätjmirriwalana ŋunha yolŋu'-yulŋuwalanydja.’ Bitjandhiyina nhuma ŋuli ḻakaranhamirrinydja yakana-ḏukṯuk ŋinyalaŋgu, ŋarraku ga nhanŋu Djongu.” Bitjarrayi ŋayi Djesu waŋananydja.
LUK 7:35 Yo, ŋunhi yurru ŋula yolthu märramanydja yukurra ŋunhi nhä malanha dhäruk ŋunhi ŋanya ŋayi yurru Godthu warralkuma maḻŋ'marama, bala ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu dharaŋanna, bala yana ḻäy-ruŋiyirrina ŋunhi nhanukuŋunydja guyaŋinyara Godkuŋunydja djambatj warray wal'ŋu dhika warray.
LUK 7:36 Waŋganymirri yolŋu marrtjina Rom-dharraymirri yäku Djäyman, bala ŋayi märraŋalana garr'yurrunana ŋanya Djesunha nhanukalaynha ŋayi wäŋalili.
LUK 7:37 Ga ŋunhili liŋgu wäŋaŋura, waŋgany miyalk yukurra nhina, yurru ŋayi ŋunhi dhuwurr-yätj miyalktja. Ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthu ŋäma ŋanya Djesunha Djäymangala bala'lili, bala ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthu märramanydja bäw'nha weyika'na, bala ŋayi marrtjina, bala gärrina ŋunhimala bala'lili, nhäma ŋayi yukurra nhina Djesunydja, ŋatha nhina ḻuka.
LUK 7:38 Marrtjinydja bala ŋayi, ga galki ḻukuŋuranydja nhanukala Djesuwala, bala ŋayi dhärrana, ŋäthinydja nhina. Ŋäthinydja ŋayi yukurra, bala nhanŋu milkarrinydja ḻarryun marrtji ḻukulilina nhanukala Djesuwala, bala ŋayi ŋunhiyi miyalk bun'kumu-nyilŋ'thundja, bala yana mulka'kuma nhanukalay ŋayi marwatthuna ŋanya ḻukunydja Djesunha. Bala ŋayi nhina ḻukuna wälkuma ŋanya, ga rarryun buŋgan bäw'nha weyika'na nhanukala ḻukulilina.
LUK 7:39 Ga ŋunhi ŋayi nhämanydja Djäymandhu, ŋuriŋi bala'-waṯaŋuyu yolŋuyu, bala ŋayi guyaŋirri ŋayipi bitjan, “Ŋuli ŋayi dhuwala ḏarramu yuwalktja be dhäwu'-ḻakaranhamirri, Gunhu'wuŋunydja djuy'yunara, yana ŋayi bini marŋgithinyanydja dhiyaku dhäykawu, bala djuy'yunana ŋanya yana, liŋgu yätjnha dhuwali miyalknha.” Bitjarra ŋayi guyaŋinanydja gayul Djäymandhu.
LUK 7:40 Bala ŋayi Djesunydja bilyun, ga waŋa yäku-ḻakarama bitjan, “Djäyman. Ŋarra nhuŋu yurru dhuwala dhäwu' ḻakarama,” bitjan. “Yo manymak Garray. Dhuwala ŋarra mäkiri'-witjunna yukurra yulŋunydja nhuŋu,” bitjan ŋayinydja Djäymandja.
LUK 7:41 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaramanydja mayali'kurru dhäwuny'tja bitjanna gam', “Waŋganymirri märrma'yu ḏarramuyu märraŋala rrupiya waŋganyguŋu ḏarramuwuŋu buŋgawawuŋu, yurru wärriku yana ŋunhi yulŋunydja. Yo, waŋganydhunydja märraŋala biyapul wal'ŋu guḻku', ga waŋganydhunydja märr-ḻurrkun',
LUK 7:42 yurru bäyŋuna maṉḏaku rrupiya buku-ruŋiyinmaranharawunydja. Bala ŋunhiyi ḏarramu buŋgawanydja waŋana bitjarrana, ‘Baynha maṉḏaku ŋunhiyinydja rrupiya. Liŋguna ŋarra bäy-ḻakaraŋalana warrpam'nha,’ bitjarra.” Bala ŋayi Djesuyu dhä-wirrka'yurrunanydja ŋunhi Rom-dharraymirrinhanydja yolŋunha Djäymannhanydja bitjarrana, “Ga wanhaŋunyaramina dhika gali'ŋura yolŋu mirithirrinydja yurru märr-ŋamathirri buŋgawawunydja ŋurikinydja?”
LUK 7:43 Bala ŋayi ŋunhi Rom-dharraymirrinydja yolŋu waŋana buku-ruŋiyinmaraŋalanydja nhanŋu Djesuwu bitjarra, “Yoooo? Mak ŋunhi yolŋu ŋunhi nhanŋu ŋuriŋi buŋgawayu bäy-ḻakaraŋala buku-mangunhara dhika wal'ŋu?”
LUK 7:44 “Yo, dhunupa dhuwali,” bitjarra ŋayi Djesunydja. Bala ŋayi waṯthurruna ga nhäŋala ŋunhiyi miyalknha, bala waŋana Djäymangala bitjarrana, “Nhäŋa dhuwala miyalknha, ga guyaŋiya. Ŋarranydja gärrina lili dhipala nhokala bala'lili, ga nhenydja yaka warray ŋarranha rurrwuyurruna djalkiri, yurru dhiyaŋunydja gay miyalkthu ŋarranha rurrwuyurruna ḻuku nhanukalay milkarriyu warray, ga baṉḏany'kuŋalanydja marwatthuna nhanukalay ŋayi ŋarranha.
LUK 7:45 Ga bäyŋu nhe ŋula gumurr-waṉḏina ga wälkuŋalanydja ŋarranha, yurru ŋayinydja dhiyaŋunydjayi miyalkthu wälkuŋala warray ŋarranha ḻuku bitjarrana liŋguna.
LUK 7:46 Ga bäyŋu warray nhe ŋarrakala rarryurruna ḻiyalili buŋgan bäwny'tja ŋunhi ŋarra gärrinanydja lili, yurru dhiyaŋunydja gay miyalkthu ŋarranha ḻuku ŋämira bäw'yu warray wal'ŋu buŋgandhu.
LUK 7:47 Yurru dhiyaŋuyinydja malaŋuyu ŋayi milkumana yukurra mirithirrina buku-mangunharamirri märr-ŋamathinyara; mirithirrina ŋayi yukurra märr-ŋamathirri, liŋgu nhanŋu buku-mangunhara yätj dhuwurr buwayakkuŋalana liŋguna. Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli märr wal'ŋu yutjuwaḻa märrama bäy-ḻakaranharawuy nhanukuŋuway ŋayi, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydjayi yolŋu ŋarraku märr-ŋamathirri yukurra märr-gaŋga yana.”
LUK 7:48 Bala ŋayi Djesunydja waŋana ŋurikiyi miyalkku, “Nhuŋu yätjtja dhuwurr liŋguna buwayakkuŋalana,” bitjarra.
LUK 7:49 Bala walalanydja ŋuriŋi wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala marrtjina ḏäpthurruna galki nhanukala Djesuwala ŋäkula, bala waŋanhamina bitjanmina warray, “Yol dhuwala ŋayi yolŋunydja? Wanhaŋuwuy dhuwala ŋayi bäy-ḻakaranhamirri yätjkunydja malaŋuwu?”
LUK 7:50 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana nhanŋu ŋuriki miyalkku, “Liŋguna nhe walŋathinanydja dhiyaŋuyina ŋunhi nhe märr-yuwalkthina ŋarranha. Gatjuy marrtjiyana yänana-wala, ŋoy-yal'yunarana.”
LUK 8:1 Yo, dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesu yukurrana marrtjina ḻiw'maraŋala wäŋakurru ga wäŋakurru bitjarra, ga ŋunhili wäŋaŋura malaŋuŋura ŋayi yukurrana ḻakaraŋala dhäwu' yolŋu'-yulŋuwala bitjarra gam', “Liŋguna ŋunha Godtja nhina yukurra ŋurruŋuna wal'ŋu nhanukalayŋuwunydja ŋayi yolŋu'-yulŋuwu. Märraŋa nhanŋu romdja, bala nhe yurru nhina walŋana yukurra.” Ga walalanydja ŋunhi 12-tja ḻundu'mirriŋu walala nhanŋu Djesuwu malthurrunayi yukurrana.
LUK 8:2 Ga wiripunydja dhäykawurruna yukurrana malthurruna, bitjarra guŋga'yurruna ŋanya marrtjina manapara, ŋunhiyinydjayi dhäykawurru, ŋunhina walala ŋunhi ŋayi Djesuyu ḏukmaraŋala rerriŋuru malaŋuŋuru, ga ŋunhiyinydjayi ŋunhina walala ŋunhi ŋayi ŋäthili dhawaṯmaraŋala yätjmirrinha birrimbirrnha walalaŋgala. Yo, ŋunhiyinydja dhäyka yäku Merri Maktalawuynha, ŋayinydja ŋuli ŋuriŋiyinydjayi guŋga'yuna ŋanya yukurranha Djesunha, ŋurikalayina ŋunhi ŋayi Djesuyu dhawaṯmaraŋala 7-nha birrimbirrnha walalanha yätjmirrinhanydja ŋunhi.
LUK 8:3 Ga Djawina ŋunhi ŋayi miyalktja Djuwitjawu, ŋunhi ŋayi buŋgawawu wal'ŋu djämamirri Giŋ-Yiritku ŋunhiyi, ga Djutjana ga wiripu-guḻku' dhäykawurru malthurruna yukurrana. Yo, walala ŋuli marrtjinyanydja ŋathawu djämawunydja ga ŋula nhäku malaŋuwu; walala ŋuli wekanha nhä malanha, nhä walala ŋuli ŋayathanha yukurranha ŋuriŋi dhäykawurruyu, guŋga'yunarawu nhanŋuway Djesuwu ga nhanukalaŋuwu ḻundu'mirriŋuwu walalaŋgu.
LUK 8:4 Yo, ga guḻku'na mirithirrina yolŋunydja walala marrtjina ḻuŋ'thurruna wäŋaŋuru ga wäŋaŋuru birrka'mirriŋuruna, ḻiw'maraŋalana yukurrana ŋanya Djesunha, biyapulnha wal'ŋu miṯtji ŋula nhämunha'na, bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala mayali'mirrina dhäwu' bitjarrana gam',
LUK 8:5 “Waŋganydhu ḏarramuyu marrtjina dholkuŋala ŋayaŋay' maŋutji birrali; ŋayi marrtjina djalkthurrunanydja ŋunhi ŋayaŋay' munatha'lili, yurru wiripunydja maŋutji ŋunhi galkina ḏällili munatha'lili dhukarrlili, bala yolŋuyunydja walalay marrtjina muŋdhu'-muŋdhurrunana, ga wäyin walala buṯthurruna bala ḻukanana marrtjina ŋunhi ŋayaŋayny'tja ŋunhi marrtjina ŋorrana ŋunhili dhukarrŋura.
LUK 8:6 Ga wiripunydja maŋutji galkina marrtjina ŋunhiwala guṉḏamirrilili, ḏaŋawuklili munatha'lili, ga dhunupana yana ŋunhiyi ŋayaŋay' dhamany'tjurruna, bala beŋurunydja waluyuna räwakkuŋala, bala ŋayi räwakthinana ŋunhiyi ŋayaŋayny'tja, bili munatha' ŋunhi baṉḏany gapumiriw.
LUK 8:7 Ga wiripunydja maŋutji birrali galkina marrtjina ḏirriṯirri'mirrilili munatha'lili, ŋunhi nhämunha' marrtjina ŋorra'-ŋurrana ḏirriṯirri muḻkurr ŋunhiliyi, bala maṉḏa ŋutharanydja marrtjina rrambaŋina, bala ŋuriŋiyi ḏirriṯirri'yunydja buriny-mulkanana ŋunhiyi birralinhanydja.
LUK 8:8 Ga wiripunydja maŋutji birrali galkina marrtjina ḻatju'lilina dhikana munatha'lili, ga ŋunhiyi maŋutji ŋatha ŋuthara dhika ḻatju'yinana wal'ŋu, dhaŋaŋdhinana.” Bala ŋayi dhawar'maraŋalanydja waŋana Djesuyu bitjarra, “Mäkiri'-witjurranydja yuwalkkuŋa ŋi',... djinawa'wuywu wal'ŋu ŋuriki, märr nhe yurru ŋäma dharaŋan muka wal'ŋu.”
LUK 8:9 Ga yalalanydja walala ŋuriŋi 12-thunydja dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra, “Way Garray, ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala ŋurikiyyi mayali' mak.”
LUK 8:10 Ga ŋayinydja waŋana Djesunydja bala bitjarra, “Nhumanydja dhuwalanydja walala ŋarraku ḻundu'mirriŋunydja walala marŋgimirri ŋuruku Godkalaŋunydja Romgu, ŋurikinydja ŋunhi djinawa wal'ŋu ŋunha ŋorra yukurra, liŋgu Godthu nhumalaŋgala liŋguna maḻŋ'maraŋalana. Yurru ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yaka gulŋiyina romlili Godkala wal'ŋu, ŋurikinydja walalaŋgu ŋarra yurru ḻakarama yana mayali'kurruna; yaka ŋarra yurru warraŋulkurrunydja ḻakarama walalaŋgu, liŋgu walala ŋuli nhäma warray yulŋunydja, yurru yakana walala ŋuli nhämanydja wal'ŋu, ga ŋäma warray walala ŋuli yulŋunydja, yurru yakana walala yurru dharaŋandja ŋäma.” Bitjarra ŋayi Djesuyu walalaŋgala ḻakaraŋalanydja.
LUK 8:11 Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana ḻakaraŋala walalaŋgu bitjarra, “Mayaliny'tja ŋunhi ŋathawuynydja maŋutjiwuynydja dhuwalana gam': Maŋutji ŋunhi ŋathanydja ŋunhiyinydja Godku dhäruknha.
LUK 8:12 Ga ŋunhiyinydja ŋatha maŋutji ŋunhi marrtjina galkina dhukarrlilinydja, ŋunhiyinydja balanyarana yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ŋuli ŋäma Godku dhäruk, yurru dhunupana ŋayinydja ŋuli marrtjina ŋunhiyi Mokuynydja, bala djaw'yunna yana ŋunhiyi dhäruk walalaŋgala ŋayaŋuŋuruna, märr yurru walala yakana märr-yuwalkthirri ga walŋathirri ŋuriŋiyinydjayi dhärukthu.
LUK 8:13 Ga ŋunhinydja ŋatha maŋutji ŋunhi marrtjina galkina guṉḏamirrilili wäŋalili, ŋunhiyinydjayi balanyarana yolŋu walala, ŋunhi walala ŋuli ŋäma warray yulŋunydja dhäruktja, bala ŋoy-ŋaḏupthunna märramanydja. Yurru yaka weyindja ŋunhiyi yolŋu ŋuli dhärranydja yukurra, liŋgu ŋayi yaka yuwalkkuŋala märraŋala nhanukalay ŋunhi ŋayaŋulili. Yo, ŋunhi yurru mari ga ŋayaŋu-yätjkunharamirrinydja buna nhanŋu, gatjarr'yunaramirrinydja balanyaranydja, ga dhunupana yana ŋayi ŋuli ḏaḏawyunna ŋuliŋuruyi romŋurunydja.
LUK 8:14 Ga ŋunhinydja maŋutji ŋatha ŋunhi ŋayi marrtjina galkina ḏirriṯirri'mirrilili munatha'lili, ŋunhinydja yolŋu walala balanyarana ŋunhi walala ŋuli ŋäma Godku dhäruk, yurru bitjanna liŋguna ŋayi ŋuli yukurra guyaŋirrinydja dhiyakuynha munatha'wuynha yana romdja, ga bitjanna liŋguna buku-manguma ŋuli girriny'tja dhika nhänydja rrupiyanydja mäypana wal'ŋu, bala dhiyaŋuyina romdhu malaŋuyu ŋuli ŋunhi binydjitjkumanydja yukurra Godkunydja dhäruk, ga yakana ŋayi ŋunhiyi yolŋu yukurra yurru nhina ŋamakurruny'tja, ŋayinydja ŋunhi balanyarana bitjan borummiriw dharpa.
LUK 8:15 Ga ŋatha ŋunhi maŋutji ŋunhi marrtjina galkina ŋamakurru'lili dhika wal'ŋu munatha'lili, ŋunhiyinydjayi yolŋu walala balanyarana ŋunhi walala ŋuli ŋäma wal'ŋu yana, ga bitjanna liŋguna walala yurru nhinana yukurra ŋunhiliyina liŋgu ŋamakurru'ŋurana dhikana wal'ŋu romŋura, yana liŋgu-u-u ga ḻatju'thirri dhika walala yurru yolŋuthirri, dhaŋaŋdhirrina dhikana ŋuriŋiyi Godkalana ŋamakurru'yu nhäyu malaŋuyu, bitjanna bitjan ŋunhi borum yukurra dhärra muḻkurrmirri dhirrimukmirri.”
LUK 8:16 Ga biyapul ŋayi Djesu waŋana bitjarra, “Ŋunhi ŋuli yolŋuyu lanhdhirrany'tja dhuŋgur'yun, ga wanhamala ŋayi ŋuli ŋunhiyi gurrunhandja?... ŋoylili bala'palalili?... bay' ŋäkirrmarama ŋayi ŋuli banikin'thu?... monyguma ŋunhiyi? Yaka warray. Yana ŋayi yurru ŋunhiyi märramanydja, bala ŋal'marama garrwarlili, märr yurru ŋunhi yolŋuyu walalay nhäma djarraṯawun' guḻku'yu.
LUK 8:17 Yo, nhä yukurra ŋunhi djuḻuḻ'maranhara ŋorra, ŋunhiyinydja yurru yalala dhawaṯthun warraŋullilina baṉarra'lilina, ga nhä ŋunhi ŋäkirrmaranharanydja ŋorra yukurra, ŋayi yurru ŋunhiyinydja maḻŋ'maramana warraŋulkumana.
LUK 8:18 “Yo, mäkiri'-witjurranydja yuwalkkuŋa ŋi', liŋgu ŋula yolthu yukurra ŋayathama Garraywuŋunydja wekanhara ŋula nhä, ŋayi yurru ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu märrama bukulili ŋal'maranharana marrtjinyara bala, biyapulnha wal'ŋu guḻku'. Ga ŋuli yurru yolthu ŋula yukurra yaka ŋayathama Garraywuŋunydja wekanhara, ŋunhiyinydja yurru djaw'yunna yanana-wala nhanukala nhä ŋayi yukurra ŋayathama.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 8:19 Baḏak yana ŋayi yukurra waŋanydja Djesuyu, ḻakaramanydja walalaŋgu, bala walalanydja bunana, nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga gutha'mirriŋu walala, bala dhärra'-dharranydja walala yukurra warraŋul gali'ŋurana ŋunhili buṉbuŋura; walala ḏukṯukthirri walala yurru waŋa nhanŋu Djesuwu, yurru guḻku'na ŋunha miṯtji yolŋunydja walala yukurra nhina ḻiw'marama nhanukala.
LUK 8:20 Bala ŋayi waŋganydhunydja waŋa ŋanya Djesunha bitjanna, “Way Garray. Ŋunhana nhuŋu ŋäṉḏi'mirriŋunydja ga gutha'mirriŋunydja walala, dhärra'-dharra marrtji ya', warraŋulnha. Dukṯuknha walala nhuŋu ŋunha yulŋunydja.”
LUK 8:21 Ga ŋayi Djesunydja waŋa bitjan warray ŋurikala bukmakkalanydja yolŋu'-yulŋuwala, “Ŋarrakuwaynydja wal'ŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga gutha'mirriŋu ŋunhina yolŋu, ŋunhi ŋayi yurru ŋäma yukurra Godku dhäruk, bala märramana yana,” bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
LUK 8:22 Waŋganymirrinydja ŋayi Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala wapthun yukurra mitjiyalilina, bala ŋayi Djesuyunydja waŋa walalanha bitjanna, “Gul' ŋilimurru marrtjina bala buḏapthunna,” bitjarra, bala walala marrtjinana.
LUK 8:23 Marrtjinanydja walala yukurrana bala-a-a, yurru ŋayi Djesunydja yakurrnha marrtjina ŋorrana bala ŋunhili mitjiyaŋuranydja. Marrtjinanydja walala yukurrana-a-a, yana liŋgu-u-u ga märr gandarrŋura, ŋunhili dhulmuŋura gapuŋura, bala ŋayinydja marrtjina bunanana watanydja bathalana, ga biyapulnha gapu ŋoy-ḻaw'yurruna, bala marrtjina ŋunhi gapunydja wapthurrunana ŋunhimala mitjiyalilinydja, galki bini guḻwuḻyunana. Yurru ŋayi marrtjina Djesunydja ŋorrana yakurr mukthurruna.
LUK 8:24 Bala walala gundupuŋala ŋunhi nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala, bala dhirr'yurrunana ŋanya. “Way Garray, gaŋgathiya. Ŋilimurru yurru dhuwala murrmurryunna,” bitjarra. Bala ŋayi gaŋgathina Djesunydja, bala dhunupana waŋana gapunhanydja bitjarrana, “Way mukthurrana,” ga watanhanydja ŋayi waŋana, “Ma' ḏaḏawyurrana,” bitjarra. Ga ŋayinydja dhunupana ŋunhi wata ḏaḏawyurrunana, ga gapu nyilŋ'thurrunana, balayi wapurarryinana.
LUK 8:25 Bala ŋayi bilyurruna ŋuliŋuruyinydja, bala waŋana bitjarrana, “Nhäku nhuma yakanydja märr-yuwalkthina ŋarranha?” Bala walalanydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala wirrkina yana ṉirryurruna, barrarinana manapara. Bala walala mel-nhänharaminana yukurrana, bala waŋanhamina bitjanminana, “Yol dhuwala ŋayi yolŋunydja?... märr ŋayi ŋuli dhuwala waŋa gapunha ga watanha, ga dhunupana yana ŋayi yurru gapuyu ga watayu ŋämana ŋanya dhäruktja.” Bitjarra walala yukurrana waŋanhaminanydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala.
LUK 8:26 Marrtjinanydja walala yukurrana-a-a, yana liŋgu ga burnha buna wiripuŋurana wäŋaŋura makarrŋura, ŋunhana bala gali'ŋura ŋunhiliyi gapu guḻun'ŋura Galalina yäkuŋura, yurru ŋunhi wäŋanydja wiripu-guḻku'wu malawu yäkuwu Gadarawuyŋuwu yolŋu'-yulŋuwu.
LUK 8:27 Ga ŋunhi ŋayi Djesu wapthun mitjiyaŋurunydja, bala ŋayinydja marrtji yolŋu warray buna ŋurikiy wäŋawuy, yurru ŋunhi ŋayi ḏarramunydja mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri, ga bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli girriny'tja burrul'maranha nhanŋuway ŋayi, bala marrtjinyana dhärranha yänana ŋuli warraŋulnha, ga nhinanhanydja ŋayi ŋuli yukurranha bitjana liŋgu dhuwala'ŋura yana, rakunymirriwala mathirraŋura; yakana ŋayi ŋuli nhinanha wäŋaŋuranydja yukurranha, yolŋu'-yulŋuwalalanydja galkinydja. Bitjana liŋgu ŋayi ŋuli yätjthunydja birrimbirryu yukurranha bawa'yunmaranhana ŋuli ŋanya, bala walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyunydja yukurranha ŋanya ḏap-ḏapmaranha raki'yuna ga djimuku'yuna ḏälmirriyuna, ḻuku maṉḏanha ga goŋ maṉḏanha, yurru ŋayinydja ŋuli yukurranha ŋuriŋiyi yolŋuyunydja bakmaranha warray raki'nha ga djimuku'nha ŋunhiyi, bala ŋuriŋiyi mokuyyu ŋanya ŋuli birrimbirryu gänha yukurranha ŋunhana ḏiltjililina wäŋalili wiraŋlilina. Yo, ŋayi nhäŋala Djesunhanydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu, bala wirrkina dhika yatjurruna ŋayi, bala waṉḏinana nhinana bala, yana liŋgu ga ŋurrkanhamina ŋayi gumurrlili nhanukala Djesuwala, bala yana yatjurrunana ŋayi waŋananydja bitjarrana gam', “Djesu, Gäthu'mirriŋu djiwarr'wuywu wal'ŋu Waŋarrwu. Nhaltjan yurru nhe ŋarranha yulŋunydja dhuwala? Buku-djulŋi, yaka ŋarranha dhirr'thirryurra ga buŋa.” Yo, ŋunhiyi ḏarramu waŋananydja bitjarrayina, liŋgu Djesu yukurra waŋa bitjan, “Nhuma yätjmirri birrimbirr walala, ma' dhawa-yawaṯthurrana nhanukala,” bitjarra.
LUK 8:30 Bala ŋayi Djesuyu dhä-wirrka'yurrunana ŋanya ŋunhiyi ḏarramunhanydja bitjarra gam', “Yol nhe dhuwala yäkunydja?” bitjarra. Ga ŋayinydja ḻakaranhamina bitjanmina warray, “Ŋarranydja dhuwala yäku Guḻku',” bitjarra, liŋgu guḻku' mirithirri gulŋiyina yukurrana ŋurikalayinydjayi ḏarramuwala yätj birrimbirr walala.
LUK 8:31 Bala ŋuriŋi yätjmirriyunydja birrimbirryu walalay yukurrana ŋäŋ'thurruna bitjarra ŋanya Djesunha, “Buku-djulŋi, yaka ŋanapurrunha djuy'yurra ŋunhimalayinydja wäŋalili dhä-ḏir'yunaramirrililinydja, ŋunha dhikanydja, ŋoylilinydja munatha'lilinydja,” bitjarra.
LUK 8:32 Ga ŋunhala bukuŋuranydja yukurrana nhinana guḻku'na mirithirrina wäyin bikipikinydja malanha, wäŋgaŋala dharrana ḻukana mulmu. Bala ŋunhi yätjmirrinydja birrimbirr walala waŋana bitjarrana Djesuwala, “Way, djuy'yurra ŋanapurrunha djunamana ŋunhana bikipikiwalana walalaŋgala. Ŋanapurru gärri ŋunhayina walalaŋgalana ŋi'.” Bala ŋayi Djesunydja waŋana yoraŋalana walalaŋgu.
LUK 8:33 Bala walala ŋunhi yätjmirrinydja birrimbirr walala yukurrana dhunupana dhawa-yawaṯthurrunana ŋurikala ḏarramuwalanydja, bala yana gulŋiyinana yukurrana ŋurikala bikipikiwalana walalaŋgala, bala walalanydja ŋunhi dhunupa gundupuŋalanydja bukuŋurunydja dhurrwuṯthurrunana, bala ḻupthurrunana yukurrana gapulilina, djaḻwurr-rr bitjarrana. Ga bukmakthinana ŋunhi bikipikinydja walala guḻwuḻyurruna yukurrana, bala murrmurryurrunana warrpam'nha.
LUK 8:34 Yurru ŋunhi bikipiki-djämamirriyunydja yolŋuyu walalay nhäŋalana ŋunhimalayi, bala yana gundupuŋala roŋiyina balayi wäŋalilina, bala dhäwu'na ḻakaraŋala marrtjina ḻiw'maraŋalana.
LUK 8:35 Bala yolŋunydja walala guḻku'na gundupuŋala balayi nhänharawunydja. Ga ŋunhi walala bunananydja yukurrana yolŋu'-yulŋunydja, bala walala nhäŋala ŋunhinhana yolŋunha, ŋayi yukurrana nhinana galkina nhanukala Djesuwalana. Yo, girri'mirrina ŋayi yukurrana nhinananydja, ga ḻiya nhanŋu ŋamakurru'na wal'ŋu dhunupana. Nhäŋalanydja walala ŋanya yukurrana, bala yana beyaṉiyinana.
LUK 8:36 Ga ŋuriŋinydja marŋgimirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ḻakaraŋalana walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwunydja ŋurikiynydjayi ŋunhi ŋayi nhaltjarra Djesuyu ḏukmaraŋala yolŋunha ŋunhiyi.
LUK 8:37 Bala walala ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu waŋana ŋanya bitjarrana Djesunha, “Gatjuy marrtjiya roŋiyiyana dhipuŋurunydja ŋanapurruŋgalaynydja wäŋaŋuru.” Bitjarra warray walalanydja ŋanya djuy'yurruna warray, liŋgu walala mirithinana barrarinanydja. Bala ŋayi Djesu marrtjinydja, bala wapthurruna mitjiyalilina.
LUK 8:38 Bala ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu marrtjina ga waŋana dhä-ŋäkulana ŋanya Djesunha bitjarra, “Ŋarranydja djäl dhuwala, ŋarra yurru marrtji, nhuŋuna malthun.” Yurru ŋayi Djesunydja waŋana yaka'yurruna, roŋinyamaraŋala ŋanya bitjarra,
LUK 8:39 “Gatju marrtjiya, bala roŋiyiyana nhokalaŋuwala gurruṯu'mirriwalana walalaŋgala, ga ḻakaraŋanydja biyakana ŋunhi nhaltjarra nhuna ŋayi Godthu walŋakuŋala.” Bala ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja bilyurruna, bala ŋayi dharrana marrtjinanydja ḻiw'maraŋalana, ḻakaraŋalanydja bukmaklilina yana wäŋalili, bukmakkala yana ŋayi ḻakaraŋalanydja yolŋu'-yulŋuwalanydja, ŋunhi nhaltjarra ŋanya Djesuyu yolŋukuŋala, walŋakuŋala.
LUK 8:40 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesu marrtjina balayi buḏapthurruna, ga dhawaṯ-gay wiripuŋurana gali'ŋura, bala walalanydja yolŋu'-yulŋunydja gumurr-waṉḏina warray wal'ŋu nhanŋu Djesuwu, liŋgu walala yukurrana galkurruna nhanŋu.
LUK 8:41 Ga waŋgany yolŋu yäku Djäritj marrtjina Djesuwala, yurru ŋayi ŋunhi yolŋunydja ŋurruŋu buku-ŋal'yunaramirriwu buṉbuwu. Nhäŋalanydja ŋayi Djesunha, bala yana ŋayi marrtjinana, bala ŋurrkanhaminanydja ŋayi nhanukala Djesuwala ḻukulilina, bala ŋayi waŋananydja ŋäŋ'thurruna, mirithinana buku-wurrpara ŋanya bitjarrana gam', “Buku-djulŋi Garray, go marrtjiya ŋarrakala wäŋalili ŋunha, liŋgu ŋarraku waŋganynha gäthu'mirriŋunydja miyalk ŋunha yukurra mirithirrina rirrikthun. Ŋunhayi dhäykanydja yutjuwaḻa' yana wal'ŋu wirrkuḻ, 12-mirri dhuŋgarramirrinydja, yurru galkina ŋayi rakunydhirrina yurru ŋunha,” bitjarra. Bala ŋayi Djesunydja yana malthurrunana ŋuripayina ḏarramuwana, ga walalanydja marrtjina malthurrunayi maṉḏaku mirithirrina guḻku'na wal'ŋu yolŋu walala, ḏur'-ḏuryunminana wäŋgaŋalanydja marrtjina bala dhukarrkurrunydja.
LUK 8:43 Ga ŋunhilimiyi malaŋura waŋgany miyalk yukurrana marrtjina, yurru ŋayi ŋunhiyi miyalk yukurrana rirrikthurrunanydja weyinŋumirrina dhikana, ŋayi ŋuli yukurranha maŋgu'-waṉḏinyanydja 12-nha dhuŋgarra ŋupana. Guḻku'mirrina ŋayi ŋuli marrtjinya marrŋgitjkalanydja walalaŋgala ḏilthanminyarawunydja, ga bitjanayi bili birrka'na ŋayi ŋuli warrkuḻunhanydja nhänydja malanha nhanŋuway ŋayi ŋurikiyyi baḏarraŋ'kunharawuynydja, yurru bäyŋuna ŋayi ŋamathinanydja.
LUK 8:44 Bala ŋayi marrtjinanydja, ga baḻ'-way ḏiltjililina nhanukala Djesuwala, bala goŋ-djarryurrunana, baṯ mulkana girri'na nhanŋu. Bala dhunupana yana ŋunhi nhanŋu waṉḏinyarawuynydja maŋguny'tja ḏaḏawyurrunana.
LUK 8:45 Ga dhunupana yana ŋayinydja Djesunydja bilyurruna, ga waŋana bitjarrana, “Ya'! Yolthu dhika ŋarranha mulkananydja?” Ga walalanydja yukurrana wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala waŋana bitjarra, “Yaka ŋarranydja bay',” bitjarra. Ga ŋayi Betanydja waŋana bitjarra, “Yolŋunydja walala dhuwala guḻku'na dhikana marrtji ḏur'-ḏuryunmirrinydja. Guḻku'yuna nhuna dhika marrtji mulkanydja,” bitjan.
LUK 8:46 Bala ŋayinydja Djesunydja waŋana bitjarra warray, “Waŋganydhu dhika yolŋuyu mulkana ŋarranha märr-yuwalkthinyarayu nhanukalay ŋayi, liŋgu ŋarra dhäkay-ŋäkula ganydjarr ŋarrakala dhikayi dhawaṯthurruna.”
LUK 8:47 Bala ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthunydja dharaŋarana, ŋunhi ŋayi Djesu marŋgithina, bala ŋayi marrtjinanydja bala Djesuwalana, wilwilyurrunana bitjarrana wirrkina wal'ŋu, bala yana galkina gumurrlilina nhanukala, ga milmana ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja gumurrŋura yolŋu'-yulŋuwalana ŋurikalana Djesuwalanydja nhäku ŋanya ŋayi ŋunhi mulkana. “Ga dhunupana ŋarra dhuwala ḏukthurrunana yana yulŋunydja,” bitjarrana ŋayi ḻakaraŋalanydja nhanbala Djesuwa.
LUK 8:48 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Way miyalk, nhenydja dhuwala liŋguna ḏukthurrunana nhokalay nhe märr-yuwalkthinyarayunydja. Gatjuy marrtjiyanydja ŋayaŋu-yal'yurrana yanana-wala.”
LUK 8:49 Yurru ŋayinydja ŋunhi ḏarramu, Djäritjtja yäku dhärrana yukurrana yana, galkurruna ŋunhimalayi, bala ŋayinydja dharrana bunana warray dhäwu'mirrinydja nhanŋu Djäritjku ŋulaŋurunydja nhanukala wäŋaŋurunydja, bala ḻakaraŋala bitjarrana nhanukala, “Dhuḏitjnha dhuwala. Nhuŋu gäthu'mirriŋunydja liŋguna rakunydhinana. Yakana biyapulnydja ḻayḻaymaraŋa Garraynhanydja.”
LUK 8:50 Yurru ŋayi Djesuyunydja ŋäkula ŋunhiyi dhäruktja, bala ŋayi waŋana Djäritjkalanydja bitjarrana, “Yaka nhenydja galyurra. Märr-yuwalkthiya yana, bala ŋayinydja yurru walŋathirrina ŋunhayi.”
LUK 8:51 Marrtjinanydja walala yukurrana-a-a, bur-way bunanana Djäritjkala wäŋaŋuranydja, bala ŋayi Djesuyu ŋuliŋurunydja yukurrana guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha djuy'yurrunana, bala ŋayi yana garr'yurrunanydja Betanhana ga Djayimnhana ga Djonnhana, ga ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha ŋurikiyi yothuwu.
LUK 8:52 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋuranydja bukmaktja ŋunhi yolŋu walala ŋäthinyaminana yukurrana ŋuriki yothuwunydja, ḏur'yunminana yukurrana, ga ganuru yolŋu'-yulŋu rirrakay yukurrana buṯthurruna warray. Bala ŋayi Djesu waŋana bitjarrana, “Yaka nhuma yukirriya ŋäthinyamiya biyakayi. Ŋunhanydja wirrkuḻnydja yaka rakuny, yana ŋayi yukurra ŋorra ŋunha yakurr.”
LUK 8:53 Bala walalanydja ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyunydja wakalliliyaŋala warray ŋanya Djesunha dhäruktja, liŋgu walala nhämana ŋunhi ŋunhiyi dhäykanha ŋorranharana dharraḏawuynha.
LUK 8:54 Yurru ŋayinydja Djesunydja yana marrtjina galkithinana, bala goŋ-djarryurrunanydja, baṯnha ŋanya goŋnha, ga bitjarrana ŋayi waŋananydja, “Way miyalk, gaŋgathiyana,” bitjarra.
LUK 8:55 Bala dhunupana yana ŋunhi yothuny'tja balayi gaŋgathinana walŋathinana. Bala ŋuliŋurunydja ŋayi Djesuyu walalanha waŋana bitjanna, “Ma' wekaŋana nhanŋu ŋathanydja, ŋayi ḻukana.”
LUK 8:56 Ga maṉḏanydja bäpa'mirriŋunydja ga ŋäṉḏi'mirriŋunydja wirrkina dhikana wal'ŋu ŋoy-wiḻaŋ'thurrunana nhäŋalanydja ŋunhiyi wirrkuḻnha maṉḏakuway, bala ŋayi Djesuyunydja walalanha waŋana ḏälku'-ḏalkuŋalana yakaŋuwuna ḻakaranharawu ŋula yolkalanydja yolŋuwala.
LUK 9:1 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesuyu ḻuŋ'maraŋala ŋunhi nhanŋuway ŋayi 12-nhanydja ḻundu'mirriŋunha walalanha, bala ŋayi wekaŋala ganydjarrnha walalaŋgala, märr yurru walala ŋuriŋi nhanukalanydja yäkuyu dhawaṯmarama mokuynha yätjnha ŋunhi birrimbirrnha walalanha, ga bitjandhi liŋgu walala yurru ḏukmaramayi yolŋu'-yulŋunha birrka'mirriŋurunydja rerriŋuru ŋuriŋiyi Djesuwala ganydjarryu.
LUK 9:2 Bala dhunupana ŋayi djuy'yurrunanydja waŋana walalanha bitjarrana, “Ma' nhumana yurru dhipuŋurunydja marrtji wäŋalili ga wäŋalili malaŋulili. Marrtjiyanydja nhuma yurru, ḻakaraŋanydja marrtjiya biyaka, ‘Godkunydja dhuwala rom liŋguna dhuwalana.’ Ga biyakayi nhuma yurru rerrimirrinhanydja yolŋunha ḏukmaraŋayi.” Bitjarra ŋayi Djesuyu waŋananydja walalanha.
LUK 9:3 Ga biyapul ŋayi bitjarranydja waŋanayi walalaŋgala, “Yaka gäŋa dharpa marrtjinyaramirrinydja ga ŋatha ga ŋula nhä rrupiya, ga bathi rrupiyawuy. Yana waŋganynha nherrala girri'na nhuŋuway, ga liŋguna.
LUK 9:4 Ga ŋunhi nhuma yurru bunanydja ŋunhili wäŋaŋura, ŋuli nhumalaŋgu yurru ŋula yol yolŋu wäthundja nhanukalay bala'lili, yana marrtjiya ga nhiniya ŋunhiliyi yulŋunydja, yana liŋgu ga ganan nhe yurru ŋunhiyi wäŋanha.
LUK 9:5 Ga ŋuli nhuma yurru marrtji wiripuŋuwala wäŋalili, ŋunhimala ŋunhi yukurra ŋula yol yaka nhumalaŋgu gumurr-ŋamathirri, liŋgu walala yaka djäl ŋänharawu nhumalaŋgalaŋuwu dhäwu'wu, yana gonha'yurrana ŋunhiyinydja wäŋa. Yurru milkuŋa yulŋunydja walalaŋgala ŋunhi nhe yurru gonha'yundja walalanha; gaŋgathiyanydja, bala djalk-djalkthurra yulŋunydja munathany'tja nhokalay ḻukuŋurunydja, märr yurru walala dharaŋan walalaŋguway yätj, ŋunhi walalaŋgu ŋayaŋu dhaḻ'yunmirrinydja yukurra.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu walalanha waŋananydja. Bala walala marrtjinana.
LUK 9:6 Marrtjinanydja walala yukurrana wäŋalili ga wäŋalili ga wäŋalili, ḻakaraŋalanydja marrtjina dhäwu' yolŋu'-yulŋuwa bala, ga bitjarrayi ḏukmaraŋala yolŋunhanydja walalanha birrka'mirriŋura yana.
LUK 9:7 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi buŋgawanydja ŋurruŋunydja yukurrana nhinana ŋuriki wäŋawu Galaliwunydja yäku Giŋ-Yirit, bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawayunydja ŋäkula ŋanya Djesunhana ganydjarr-ḏumurruwuynha djämawuy, yurru guḻku'thinana nhanukala mirithinana yulŋunydja muḻkurrŋuranydja, liŋgu wiripu-guḻkuny'tja yukurrana yolŋu walala waŋana bitjarra, “Ŋunhayina ŋayi Djondja mak bay', ḻiya-ḻupmaranhamirrinydja ŋunhinydja yolŋu, ŋulaŋuru ŋayi yawungu mak biyapul walŋathirri rakunyŋuruŋ”
LUK 9:8 Ga wiripu-guḻkuny'tja yukurrana waŋana ḻakaranhamina bitjanmina, “Yelatja mak ŋunha bay'.” Ga wiripu-guḻkuny'tja yukurrana waŋana ḻakaranhamina bitjarra, “Mak ŋunha baman'ŋuwuy dhäwu'-gänharamirri yolŋu bay', walŋathina rakunyŋuru biyapul.”
LUK 9:9 Ga ŋayipinydja ŋunhi waŋana Yirittja buŋgawanydja bitjarra, “Djondja liŋgu muka dhuwala rakunynha; ŋarra muka ŋanya gupa-gulkthurruna. Yurru bitjan liŋgu ŋarra yukurra ŋämanydja ŋunhayi yolŋunha ganydjarr-ḏumurruwuynydja dhika wal'ŋu djämawuy. Bay', yol dhuwala ŋayi yolŋunydja?” bitjarra. Bala ŋayi Yirittja mirithinana yana ḏukṯukthinanydja nhanŋu nhänharawunydja Djesuwu.
LUK 9:10 Yo, ŋunhiyi Djesuwu 12 ḻundu'mirriŋu walala bo'puyŋu roŋiyinana beŋuru ŋunhi walala yukurrana marrtjina wäŋalili ga wäŋalili, bala walala yukurrana ḻakaraŋala nhanbala Djesuwanydja nhaltjarra walala yukurrana djäma nhanukalay yäkuyu. Bala ŋayi Djesuyunydja walalanha waŋanana bitjarrana, “Gul' ŋilimurru marrtji bitjanna bala gänaŋuwalana, ŋilimurruwaynha yana,” bitjarra, bala walala marrtjinanydja ŋunhiwalayina yutjuwaḻa'lilina wäŋalili Bitjaydalilina yäkulili.
LUK 9:11 Walalanydja bäy ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyunydja ŋäkula warray ŋanya Djesunha yäku ŋunhiwalayinydja wäŋalili, bala walala martj-martjtjurrunana, yana liŋgu ga bunana nhanŋu. Ga ŋayi Djesunydja walalaŋgu gumurr-ŋamathinana yana, bala ŋayi yukurrana ḻakaraŋalana walalambala Godkalaŋuwuynha rombuy, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi ḏukmaraŋalayi rerriŋurunydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhiliyi.
LUK 9:12 Bitjarrana liŋguna walu-ŋupara ŋayi yukurrana marŋgikuŋalanydja ḻakaraŋalanydja, yana liŋgu-u-u ga wäŋa ŋunhi ḻäy-wilyurruna, bala ŋunhi nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala marrtjina, bala waŋana Djesunha bitjarra, “Way Garray, djuy'yurrana dhuwala yolŋu'-yulŋunhanydja, walala yurru marrtji ga märrama ŋatha walalaŋguway bäyim, märr walala yurru ḻuka muka yukurra. Ga marrtji walala yurru maḻŋ'marama wäŋa ŋorranharawu walalaŋguway.”
LUK 9:13 Ga ŋayi Djesunydja waŋana buku-ruŋinyamaraŋala bitjarra, “Nhumapi yurru walalanha maranhu-wekaŋa,” bitjarra. Ga walalanydja waŋana balanydja bitjarra warray, “Bäyŋu dhuwala ŋanapurru ŋatha yukirri ḏälkuŋu guḻkuny'tja; ḏämbumirri dhuwala ŋathanydja ga märrma' ŋarririny'tja, ga dhuwalana liŋguna. Bay' nhenydja ḏukṯuk ŋanapurruŋgu, ŋanapurru yurru marrtji ga bäyim ŋunha guḻku' ŋatha?... märr yurru ŋanapurru walalanha maranhu-wekama bukmaknha?” bitjarra walala dhä-wirrka'yurrunanydja ŋanya,
LUK 9:14 liŋgu guḻku'na ŋunha mirithirrina yolŋunydja miṯtji, 5,000nha ḏarramuwurrunydja ga dhäykawurru guḻku'yi muka ga yumurrku. Bala ŋayi Djesuyu waŋanana walalanha ŋunhi ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjarrana, “Waŋiya dhuwali yolŋu'-yulŋunhanydja, walala yurru nhinana marrtji miṯtji ga miṯtji bitjan bala, dhipala mulmulili ya',” bitjarra.
LUK 9:15 Bala walala marrtjina guḻk-guḻkthunminana ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja miṯtjinydja, bala walala nhinanana marrtjina bukmakthinana yana.
LUK 9:16 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi märraŋala Djesuyunydja ŋunhiyi ḏämbumirri ŋathanydja ga märrma' guya maṉḏanha, bala buku-ruŋalana djiwarr'lilina, bala ŋayi waŋana buku-wurrparana ŋurikiyi ŋathawunydja Gunhu'nhana, bala ḏaw'yurrunanydja ŋunhi ŋathanydja ga guyanydja maṉḏanha, bala wekaŋalana ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala nhanukalaŋuwala ŋayi, ga walalanydja marrtjina weka'-wikaŋala bala ŋuriki yolŋuwuna walalaŋgu.
LUK 9:17 Bala bukmakthuna walala ŋunhi yolŋuyunydja walalay marrtjina ḻukananydja, yana liŋgu ga gana' walala warrpam. Bala walala ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay wapmaraŋalana marrtjina ŋunhiyi bäythinyarawuynha ŋatha malanha ga guya, ga bäythinyarawuyyunydja ŋuriŋiyi muṉguyyunydja bathinydja ŋunhi dhaŋaŋguŋalana 12-nha.
LUK 9:18 Waŋganymirri ŋayi Djesuyu yukurra bukumirriyama gänaŋuŋura wal'ŋu wäŋaŋura, ga nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala ŋunhiliyi galki nhanukala. Bala ŋayi walalanha dhä-wirrka'yun bitjanna, “Yolnhana ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋuyunydja ḻakarama dhika ŋarranhanydja?” bitjanna.
LUK 9:19 Ga walalanydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Wiripu-guḻku'yunydja ŋuli ŋunhi ḻakarama nhunanydja yanapi nhe Djon ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranharamirri yolŋu, ga wiripu-guḻku'yunydja ŋuli ḻakarama nhuna yanapi nhe Yelatja, ga wiripu-guḻku'yunydja ŋuli nhuna ḻakarama, yanapi nhe baman'ŋuwuy dhäwu'-gänharamirri yolŋu walŋathinya biyapul rakunyŋuru.”
LUK 9:20 Ga biyapul ŋayi dhä-wirrka'yurruna walalanha, “Ga nhumanydja ŋuli guyaŋirri ŋarranhanydja yolnha? Yol dhuwala ŋarra yolŋunydja?” bitjarra. Ga ŋayi Betayunydja buku-wakmaraŋala ḻakaraŋala bitjarrana, “Nhenydja dhuwala ŋunhiyi Walŋakunharamirri Christ, Godkuŋu djuy'yunara,” bitjarra.
LUK 9:21 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja waŋana walalanha wirrkina dhikana wal'ŋu bitjarrana, “Yakana ḻakaraŋanydja ŋula yolkala yolŋuwalanydja, yol ŋarra dhuwala,” bitjarra.
LUK 9:22 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marŋgimirrina, ga dharaŋarana ŋanya walala, bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala walalaŋgala bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala Yolŋunydja Gäthu'mirriŋu yurru burakirrina wirrkina wal'ŋu nhäyu malaŋuyu romdhu. Walalanydja yurru ŋuruŋu yolŋuyu walalay ŋaḻapaḻmirriyunydja ŋarranha bukuyu-ŋurrkamana, ŋuriŋi ŋurruŋuyu wal'ŋu ḏalkarra'mirriyu yolŋu'-yulŋuyu ga Rom-marŋgikunharamirriyu walalay, bala walala yurru dhiyaŋuyinydja walalay ŋarranha bumana murrkay'kumana, ga ḻurrkun' walu yurru djuḻkthun, bala ŋarranydja yurru walŋathirriyi beŋuru rakunyŋurunydja.”
LUK 9:23 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻuŋ'maraŋala galkikuŋalana nhanukiyingalana ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja ga wiripu-guḻku'nha, bala ŋayi waŋanana walalanha bitjarrana, “Ŋunhi yurru yol balaŋu ḏukṯuk ŋayi yurru malthun ŋarrakunydja, ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu meṉgunhamirri buku-dhumukthirrina nhanŋuway ŋayi djälnydja, bala malthunna yana Gunhu'walaŋuwuna djälwu, ŋunhiyinydja ŋayi yurru wekanhamirrina ŋanyapinyay ŋayi burakinyarawuna, bitjanna bitjan yolŋuyu ŋuli märrama nhanŋuway ŋayi dharpa-mälakmaranharanydja, bala wekanhamirri rakunydhinyarawuna.
LUK 9:24 Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, ‘Yaka ŋarra ḏukṯuk burakinyarawu ga ŋayaŋu-yätjthinyarawu. Yakana ŋarra yurru malthun Djesuwunydja,’ bitjandja, bala ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu buwayakthirrina, yakana ŋayi yurru walŋa nhina yukurra. Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru waŋa bitjan, ‘Ŋarra yurru malthun Garraywunydja bitjan liŋgu, galki yana nhanŋu, bäyyi walala yurru ŋunhi bumanydja ŋarranha murrkay'kumanydja,’ bitjandhiyinydja, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yuwalknha nhina yukurra walŋana-wala yana.
LUK 9:25 “Yo, ŋunhi yurru ŋayi ŋula yolthu yolŋuyu ḻuŋ'marama marrtji nhanŋuwayliliyamanydja nhä malanha munatha'wuynydja bukmak, yurru yakana ŋayi yurru märrama yuwalk wal'ŋu walŋa ŋunhinydja Godkuŋunydja wekanhara, bala ŋunhalanydja ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu dhärranydja yukurra dhäparknha yana, ŋula nhämiriwnha, yakana ŋayi yurru walŋa nhina ŋunhala galki Godkalanydja.
LUK 9:26 Yo, ŋunhi ŋayi yurru ŋula yol yolŋu goranydja ḻakaranharawu ŋarrakunydja yäkuwu, ga yarryunna ŋuli ŋarraku dhärukku, bala ŋarranydja yurru bitjandhiyi yana gorayi ŋurikalayi yolŋuwala. Yo, yalalanydja ŋarra yurru biyapul marrtji lili beŋuru djiwarr'ŋuruna ŋarrakalaŋuwala Bäpawalanydja djeŋarra'yu wal'ŋu ḻatju'yu, ga nhanŋu yolŋu walala ŋurukuy djiwarr'wuynydja yurru marrtji malthundhi ŋarraku, bala ŋulinyaramirriyunydjayi ŋarranydja yurru bukuyu-ŋurrkamayi ŋunhinydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra dhiyaŋu-wala ŋarranha bukuyu-ŋurrkama.
LUK 9:27 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Wiripunydja nhuma yurru, ŋunhi dhiyalami nhuma miṯtjiŋura, nhumanydja yurru yakana rakunydhirri yänayi, bay ŋathili nhuma yurru nhäma wal'ŋu Godku ḻatju' dhika wal'ŋu Rom,” bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 9:28 Ga 6 walu djuḻkthurruna, bala ŋayi Djesuyu garr'yurruna nhanŋuway ŋayi ḻundu'mirriŋunha walalanha ḻurrkun'nha, Betanha ga Djayimnha ga Djonnha, bala walala marrtjina yukurrana bala ŋunhimalayina bukulilina wäŋalili buku-ŋal'yunarawuna.
LUK 9:29 Yo, ŋunhi ŋayi yukurrana Djesu bukumirriyaŋalanydja, bala nhanŋu bukunydja ḻatju'yinana dhikana wiripuŋuyinana wal'ŋu, ga girriny'tja ŋunhi nhanŋu waŋgayŋu'yinana, biyapulnha wal'ŋu watharryina djeŋarra'yinana.
LUK 9:30 Beŋurunydja bala maṉḏa märrmany'tja yolŋu maṉḏa maḻŋ'thurrunana baman'ŋuwuynydja maṉḏa Mawtjitja ga Yelatjanydja, maṉḏa ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja biyapulnha wal'ŋu djiwarr'wuynha djarraṯawun'mirrina dhikana wal'ŋu, bala maṉḏa yukurrana dhärrananydja galkina yana nhanukala Djesuwalana, waŋanhaminana walala yukurrana ŋurikiy ŋunhi ŋayi boŋguŋu galki ganurruna dhuwala munathany'tja wäŋanha, ŋuliŋuruna dhäŋuru ŋunhi ŋayi boŋguŋu warrpam'thurruna dhawar'maraŋuna nhä malanha ŋunhi ŋayi Gunhu'yu nherrara ŋäthili, balakurruyinayi ŋunhi ŋayi boŋguŋu burakina ŋunhala Djurutjalamnha.
LUK 9:32 Ŋayi Betanydja ga wiripu maṉḏa ŋunhi runhdhu'yurrunana dhikana, ga ŋunhi walala bira'yurrunanydja yuwalktja wal'ŋu, bala nhäŋalana ŋanya Djesunha wiripuŋuyinyarana dhikana, ŋayi yukurrana dhärrana djeŋarra'na wal'ŋu, ḻatju'na dhikana, ga bitjarrayi liŋgu walala nhäŋalayi ŋunhi märrma'nhanydja yolŋunha maṉḏanha, maṉḏa yukurrana dhärrana galki Djesuwala.
LUK 9:33 Ga ŋunhi maṉḏa gonha'yunana bini ŋanya Djesunha, bala ŋayinydja Betanydja waŋana Djesuwala bitjarrana, “Way Garray, ŋamakurru'na yana dhuwalanydja bay', ŋunhi ŋanapurru dhiyalanydja. Ŋanapurrunydja yurru botjama buṉbuna ŋi', ḻurrkun'nha; waŋgany nhuŋu, waŋgany Mawtjitjku ga waŋgany Yelatjawu.” Bitjarrana ŋayi ŋunhi Betanydja waŋana, liŋgu ŋayi yaka dharaŋara ga ŋamathaŋala guyaŋina.
LUK 9:34 Bala dhunupana ŋayinydja gonha waŋupininy'tja maḻŋ'thurrunana djeŋarra'na dhikana wal'ŋu, bala ŋäkirrmaraŋalana walalanha, bala walala ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja walala galyurrunana, barrarinana manapara, ŋunhi walalanha ŋayi waŋupini'yu ḻiw'maraŋala monyguŋala yukurrana.
LUK 9:35 Ga ŋuliŋuruyi waŋupini'ŋurunydja rirrakaynydja maḻŋ'thurruna bitjarrana waŋananydja, “Dhuwaliyinydja ŋarrakuwaynha wal'ŋu Gäthu'mirriŋu, ŋunhiyina ŋarrakuŋuna djarr'yunara yana. Ŋäkana ŋanya walala, ga märraŋana nhanŋu dhäruktja,” bitjarra ŋayi Gunhu'yu yukurrana ḻakaraŋalanydja.
LUK 9:36 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi rirrakay ŋunhi winya'yurruna, bala ŋayipina waŋganynha Djesuna yukurrana dhärrananydja ŋunhiliyi walalaŋgala. Yo, bala walala ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay yukurrana ḏälkuŋalana ŋayaŋuyuna yana, yakana walala ŋulinyaramirriyunydjayi ḻakaraŋalanydja nhä walala nhäŋala ŋunhi.
LUK 9:37 Wäŋgaŋala walala marrtjina bala-a-a, Djesu ga ŋunhi ḻundu'mirriŋu walala ḻurrkun', yarru-yarrupthurrunana, yana liŋgu-u-u, ga ŋoyŋurana wal'ŋu bukuŋura walala nhäŋala miṯtjinhana yolŋu'-yulŋunhana, walala yukurrana buku-ḻuŋ'thurruna, bala walala gumurr-ŋamathinana bitjarrana nhanŋu Djesuwu yulŋunydja.
LUK 9:38 Ga ŋayinydja waŋganynha ḏarramu ŋuliŋuruyi miṯtjiŋuru waŋana gawaw'yurruna Djesuwala bitjarrana, “Buku-djulŋi Garray! Ḏukmaraŋa ŋarraku ŋunha gäthu'mirriŋunha ḏarramunha. Nhäŋa ŋanya ŋunha ya', ŋunhana liŋgu ŋarraku waŋganynha gäthu'mirriŋunydja.
LUK 9:39 Wiripunydja ŋanya ŋuli yätjthunydja birrimbirryu mokuywalanydja mulka ŋanya, bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi yothuny'tja yatjunna dhika wirrkina wal'ŋu, ga ŋuriŋi mokuyyunydja birrimbirryu ŋuli ŋanya ŋurrkama munatha'lilina, bala ŋayi ŋuli dhänydja muḻmuḻ'waṉḏirrina. Ga bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli mokuyyunydja ŋuriŋinydja ŋanya rirrikmarama yukurra, ga yakana ŋanya ŋayi yurru gonha'yundja.
LUK 9:40 Ga waŋananydja ŋarra nhuŋu ŋunha ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha ŋurukuyi dhawaṯmaranharawunydja yätjkunydja birrimbirrwu, ga gulkuruna, yakana walala dhawaṯmaraŋalanydja.”
LUK 9:41 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Nhä muka nhuma dhuwala yulŋunydja?... märr-yuwalkthinyamiriwnha walala? Mukthun nhuma yukurra guyaŋirri dhuwala djarrpi'kuma yulŋunydja? Nhämunha'mirri ŋarra yurru nhumalaŋgu galkundja? Nhätha nhuma yurru märr-yuwalkthirrinydja dhika?” Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana ŋurikala bäpa'mirriŋuwalanydja, “Go gäŋana lili ŋarrakala dhuwali nhuŋuway gäthu'mirriŋunhanydja.”
LUK 9:42 Ga ŋunhi ŋayi gäŋalanydja bala galkikuŋalanydja Djesuwalanydja, dhunupana ŋayi ŋuriŋiyi yätjthunydja birrimbirryu ḏur'yurrunana ŋunhiyi yothu'nhanydja, munatha'lilina ŋurrkaŋala, bala ŋayi yukurrana ḏur'yunminana ga dhänydja muḻmuḻ'-waṉḏinana. Bala ŋayi Djesu waŋananydja dhawaṯmaraŋalana yana ŋunhiyi yätjnhanydja birrimbirrnha ŋuliŋuruyi yothu'walanydja, ga dhunupana yana yothunydja ŋunhi ḏukthurrunana. Bala ŋayi Djesuyu wekaŋala balayi ŋunhiyi yothunhanydja bäpa'mirriŋuwalana goŋlili.
LUK 9:43a Ga walalanydja ŋunhi yolŋunydja walala mirithinana wal'ŋu ṉirryurrunana nhäŋala Godku ganydjarr-ḏumurrunydja rom.
LUK 9:43b Walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja mukthurruna yana guyaŋina yukurrana ŋupara ŋunhi Djesuwu ŋamakurru' wal'ŋu dhika djäma. Bala ŋayi Djesunydja bilyun ga waŋa ŋunhi nhanŋuway ŋayi ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjanna,
LUK 9:44 “Mäkiri'-witjurranydja ŋamathaŋa dhiyaku dhärukkunydja ŋunhi ŋarra yurru waŋa, ga nherrala nhokalay nhe ḻiyalilinydja. Galkina dhuwala walunydja, ŋarranha yurru walala goŋlili wekama ŋurikala yolŋu'-yulŋuwalana,” bitjarra.
LUK 9:45 Yurru walalanydja nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay yakana dharaŋara wal'ŋu ŋunhiyi dhäruk ŋunhi ŋayi yukurrana nhaltjarra ḻakaranhamina walalaŋgu, liŋgu ŋunhi mayaliny'tja yukurrana baḏak djuḻuḻ'yurruna ŋorrana, yakana walala ŋäkula dharaŋaranydja manapara, yurru walala yakana dhä-wirrka'yurrunanydja ŋanya balanydja, liŋgu walala barrarinana ŋuli ya', dhä-wirrka'yunarawunydja.
LUK 9:46 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja walala yukurrana ḻundu'mirriŋunydja walala nhanŋu Djesuwu waŋanhamina dhä-ḏal'yunminana, yol ŋunhi garrwar wal'ŋu ŋunhilimi walalaŋgala malaŋura.
LUK 9:47 Ŋayi Djesunydja marŋgithina walalaŋgu, nhaltjarra walala yukurrana ŋunhi waŋanhamina, bala ŋayi Djesuyunydja märraŋala yothu'nhana ḻaw'maraŋala, bala nherrara nhanukiyingala gali'lilina.
LUK 9:48 Ga dhunupana ŋayi waŋanana nhanŋuway ŋunhi ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha bitjarrana, “Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirri ga galkikuma märrama waŋganynha ŋula yothu'nha ŋarrakalanydja yäkuyu, ŋunhiyinydja bitjan ŋarranhana ŋayi yukurra märrama, ga ŋunhi nhe yurru bitjandhiyi galkikuma märrama ŋarranhanydja, ŋunhiyinydja bitjan nhe yukurra gumurr-ŋamathirriyi ga galkikuma märrama Gunhu'nhanydja ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋarranha lili. Ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋu nyilŋ'maranhamirri, yutjuwaḻa'kunhamirri ŋanyapinyay ŋayi, ŋayina ŋunhiyinayi yolŋu yurru yuwalktja wal'ŋu garrwarnydja.”
LUK 9:49 Bala ŋayi Djondja waŋana bitjarrana, “Way Garray, ŋunha yolŋunha ŋanapurru nhäŋala, ŋayi yukurrana djäma dhawaṯmaraŋala yätjnha birrimbirrnha nhokala yäkuyu. Ga ŋanapurrunydja ŋanya waŋana ḏaḏawmaraŋala ŋunhayi, liŋgu yaka ŋayi ŋunhayi ŋilimurruŋgala miṯtjiŋura.”
LUK 9:50 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana walalaŋgunydja bitjarra, “Gonha'yurra ŋanya, gonha ŋayi djäma yurru. Yaka ŋanya ḏaḏawmaraŋa. Liŋgu ŋunhi ŋayi yakanydja ŋula yol wiripuŋura gali'ŋura, nhumalaŋgunydja ḏaḏawmaranharamirri, ŋunhiyinydjayi yolŋu nhumalaŋgalana gali'ŋura, bitjan guŋga'yunaramirri ŋayi nhumalaŋguna.”
LUK 9:51 Yo, walunydja marrtjina ŋunhi djuḻkthu'-djuḻkthurrunana, ga nhanŋunydja marrtjina walu galkithinana Djesuwunydja ŋunhi ŋayi yurru Gunhu'yu ŋanya djaw'yunna yana djiwarr'lilina ŋunhana, bala ŋayi ḻiya-ŋamaŋamayunminanydja ḏälkuŋala yana nherraranydja ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi yurru marrtjina yana-wala Djurutjalamlilinydja.
LUK 9:52 Bala djuy'yurruna ŋayi ŋäthilinydja dhäwu'mirrinha maṉḏanha, maṉḏa yurru ŋäthilimirriyama wäŋa nhanŋu Djesuwu, yurruna ŋayi yurru bunanydja. Bala maṉḏa marrtjinana ga bunananydja maṉḏa waŋganyŋura Djamariyawuyŋuwala wäŋaŋuranydja.
LUK 9:53 Ga ŋunhiliyinydja wäŋaŋura yolŋu walala yaka ḏukṯukthina nhanŋu Djesuwu, liŋgu walala marŋgithina nhanŋu ŋunhi ŋayi ḻiya-ŋamaŋamayunmina ŋayi yurru marrtji bala Djurutjalamlili.
LUK 9:54 Ga ŋunhi walala yakanydja nhanŋu gumurr-ŋamathina, yana walalanydja bukuyu-ŋurrkaŋala warray ŋanya bitjarrayi warray, bala maṉḏanydja Djondja ga Djayimdja wirrkina ŋoy-dharrana walalaŋgu, bala maṉḏa waŋana bitjarrana Djesuwu, “Garray, nhämirri balaŋu ŋanapurru ŋuli waŋi yana dhäruktja, bala ŋayi ŋuli gurthana beŋurunydja djiwarr'ŋurunydja yarrupthurru, bala warrpam'thurruna ŋuli yolŋu-yulŋunhanydja nhäranhamaraŋu. Dhiyaku nhenydja ḏukṯuk?”
LUK 9:55 Ga dhunupana ŋayi Djesunydja bilyurruna, bala ḏaḏawmaraŋalana maṉḏanha bitjarrana, “Yaka maṉḏa biyakayi. Nhä dhuwalanydja?... yätj maṉḏa?” bitjarra.
LUK 9:56 Bala walala gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina wiripuŋulilina wäŋalili.
LUK 9:57 Yo, marrtjinanydja walala yukurrana-a-a, dhukarr-ŋuparana bala-a-a, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala. Ga ŋunhili gandarrŋuranydja, bala ŋayi waŋganydhu yolŋuyu ŋanya waŋana bitjarrana Djesunha, “Garray, ŋarranydja yurru malthunna nhuŋu yukurra wanhamala nhe yurru marrtji.”
LUK 9:58 Ga ŋayinydja Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Dälnha dhuwala yolŋuwu märr-yuwalkkunydja wal'ŋu malthunarawu ŋarraku. Ŋunha wäyingu wakinŋuwunydja wäŋa marrtji dhärra'-dharra, wäŋamirri walala warrpam', ga buṯthunaramirriwu wäyingu ga wäŋayi yana, yurru ŋarrakunydja bäyŋuna wäŋa ŋula ŋorranharawu.”
LUK 9:59 Ga bitjarra liŋgu wiripuŋuwunydja yolŋuwu ŋayi waŋanayi, “Go malthurra ŋarrakuna,” bitjarra. Ga ŋayinydja ŋunhi yolŋunydja waŋana bitjarra warray, “Bulnha ŋathili, ŋarra yurru dhiyala bäyma nhina yukurra, ga bäy ŋayi yurru bäpa'mirriŋuna ŋarraku bäyŋuthirri, bala ŋarra yurru ŋanya dholkumana, bala ŋuliŋuruna dhäŋuru ŋarra yurru malthundja nhuŋu,” bitjarra.
LUK 9:60 Ga ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala nhanŋu bitjarra, “Ŋunhinydja yolŋu walala ŋunhi walala yukurra nhina rakunydhinyaramirriŋura romŋura, walalana yurru dholkuma rakunymirrinhanydja ŋunhi. Nhenydja yurru marrtjiya, ga ḻakaraŋa dhäwu' birrŋ'maraŋana yolŋu'-yulŋuwanydja ŋunhi Godtja ŋunha rom-waṯaŋu warray wal'ŋu walŋamirriwu romgu.”
LUK 9:61 Ga wiripunydja yolŋu marrtjina ga waŋana bitjarra, “Garray, ŋarranydja yurru malthun nhuŋuna. Yurru ŋäthilinydja ŋarra yurru balayi marrtji, ga waŋanharamirri ŋanapurru yurru yukurra ŋunha ŋarraku gurruṯu'mirri walala. Ŋunhi walala yurru waŋa yuramanydja ŋarraku, bala ŋarra yurru malthunna yana nhuŋu,” bitjarra.
LUK 9:62 Ga ŋayi Djesunydja waŋana nhanŋu bitjarra, “Ŋunhi yurru yolŋuyu ŋurru-yirr'yun nherraṉ munatha' yaw'yun marrtji bala, nhämanydja ŋayi yurru ŋuriŋiyi dhunupa yana-wala wanhamala ŋayi yukurra ŋunhi marrtji yurru. Ŋuli ŋayi yurru waṯthu'-waṯthun nhäma, bala roŋiyirrinydja nhä ŋunhayi ḏiltjiŋura nhanukala, yakana ŋayi yurru ŋamathama djäma dhunupa ŋunhiyinydja munatha'. Ga ŋunhi yurru yolŋu waṯthun nhäma ŋäthiliŋunydja ŋunhi nhä malanha ŋunhi ŋayi yukurrana ŋäthili ŋayathaŋala galkikuŋala, yakana ŋayi yurru ŋunhinydjayi yolŋu yuwalkkuma malthun ŋarrakunydja, ŋayi yurru yakana yuwalk wal'ŋu nhina yukurra Godkalanydja romŋura.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 10:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru, ŋayi Djesuyu djarr'yurruna wiripu-guḻku'nha ḏarramuwurrunha, malanhanydja 72-nha, bala ŋayi djuy'yurrunana yukurrana maltjaṉa'nha ga maltjaṉa'nha bitjarrana, walala yurru marrtji ŋäthili ŋathil'yun birrka'mirrilili yana wäŋalili malaŋulili, ga yurruna ŋayipinydja yurru marrtji Djesunydja.
LUK 10:2 Bala ŋayi bitjarrana ḻakaraŋalanydja, “Guḻku' mirithirri yolŋunydja walala yukurra nhina gatjpu'yundja, galkundja yukurra Gunhu'walaŋunydja Romgu, ga balanyarana walala ŋunhi yolŋunydja bitjan balwur borum galkunna yukurra guḻkthunarawuna, yurru märr-ḻurrkun' dhika yolŋunydja ḻuŋ'maranharawunydja ŋurikiyi waŋgany-manapanarawunydja. Yana bukumirriyaŋa yulŋunydja, ŋäŋ'thurranydja Gunhu'nha, märr yurru ŋayi guḻku'nhayi djuy'yun ḻuŋ'maranharawunydja ŋurukuyi yolŋu'-yulŋuwu.
LUK 10:3 “Gatjuy marrtjiyana walala,” bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja walalaŋgala. “Ŋarra nhumalanha dhuwala djuy'yurrunanydja bo'puyŋunha walalanha, yurru wiripunydja ŋunhi yolŋu walala yurru maḏakarritjthirrina nhumalaŋgu, balanyarana bitjan ŋuli wakinŋu wuŋgan ŋayan'tharra boḏinymirriwu wäyingu.
LUK 10:4 Yo, marrtjiyana-wala walala, ga ḻakaraŋa Godkuna Rom, yurru yaka djaw'yurra rrupiyanydja galki ga bathi rrupiyawuy ga ŋula nhä ḻukuwuy wiripu, ga yaka gandarrŋuranydja dhukarrŋura ŋula yolŋunha waŋiya.
LUK 10:5 Ga ŋunhi nhe yurru bunanydja ŋunhili wäŋaŋura, ga gärrinydja ŋula yolkala bala'lili, bala waŋiya ŋäthilinydja biyaka, ‘Way walala, ŋoy-yal'yunara Godkuŋu märraŋanydja.’
LUK 10:6 Ŋuli ŋayi yurru yolŋu ŋula djälthirrinydja Godkalaŋu ŋoy-yal'yunaramirriwu, bala ŋayinydja yurru märramana nhokuŋu ŋoy-yal'yunaranydja, ga ŋuli ŋayi yakanydja ḏukṯuk, ŋayinydja yurru yakana märrama nhokuŋu.
LUK 10:7 Yo, nhuma yurru nhinanydja ŋunhili bili bala'ŋura, ga ḻukiya nhä malanha ŋatha ŋunhi walala yurru nhuna wekama yukurra, liŋgu djämamirriyunydja yolŋuyu yurru märrama muka nhanukalaŋuwuy djämawuy. Yaka marrtjiya nhini'-nhiniyanydja bala bala'ŋura ga bala'ŋura biyakanydja, yana waŋganyŋura nhiniya dharapulŋura, ŋunhili bili.
LUK 10:8 “Yo, ŋunhi nhuma yurru bunanydja ŋula wanhami wäŋaŋura, ŋuli yurru yolŋu'-yulŋu nhuŋu märr-ŋamathirrinydja, yana nhiniya ŋunhiliyi wäŋaŋura, ga ḻukiya ŋunhiliyi ŋatha ŋunhi walala yurru nhuna wekama yukurra.
LUK 10:9 Yo, nhiniyanydja walalaŋgala ga ḏukmaraŋa rerriwuynha yolŋu'-yulŋunha ŋurikiyyi wäŋawuy, bala ḻakaraŋa walalambala biyaka, ‘Dhiyaŋunydja-wala Godtja dhuwalana galkina. Nhiniya walala nhanukalana romŋura.’
LUK 10:10 “Ga ŋunhi nhuma yurru bunanydja ŋula wanhami wäŋaŋura, ga yolŋu'-yulŋu yurru yakanydja nhumalaŋgu märr-ŋamathirri, yakanydja ḏukṯuk nhumalaŋgalaŋuwu dhäwu'wu, yana gaŋgathiya, bala waŋiya walalaŋgala biyaka.
LUK 10:11 ‘Ŋarranydja yurru gananna dhuwalanydja wäŋa, djalk-djalkthunna ŋarra yurru munathany'tja ŋarrakalay ŋarra ḻukuŋurunydja dhiyakuynydja wäŋawuy. Yurru guyaŋiya dhuwalanydja gam', Gunhu'wu Romdja liŋguna galkithinana nhumalaŋgu, nhuma bini nhänha nhanŋu ḻatjuny'tja wal'ŋu dhikanydja rom, yurru yakana nhuma nhanŋu ḏukṯukthinanydja.’ Yo, biyakayi ḻakaraŋa ŋurikalayinydja walalaŋgala, liŋgu ŋuriŋinydja waluyu dhä-yawar'yunarayunydja, Gunhu'yu yurru walalanha dhä-ḏir'yunna wirrkina wal'ŋu dhikana yana. “Be ŋäthilinydja yolŋu walala yukurrana nhinana Djudumbuyŋunydja mirithirrina yanana yätjmirrina wal'ŋu, yurru ŋulinyaramirriyunydja dhä-yawar'yunamirrinydja ŋayinydja yurru Godthunydja dhä-ḏir'yun walalanha märr warray ŋuli gaŋga warray, liŋgu yaka walala nhäŋala wal'ŋu Godkunydja Rom. Yurru wirrkinydja dhika wal'ŋu ŋayi yurru dhä-ḏir'yun ŋunhinhana walalanha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala nhäŋala liŋguna Godku ḻatju' dhika wal'ŋu rom, yurru yakana walala ḏukṯukthina nhanŋu, ŋayi yurru walalaŋgu ŋurruŋunydja.”
LUK 10:13 Yo, ga biyapul ŋayi Djesu waŋana bitjarra, “Mäkiri'-witjurra walala ŋarraku, ga ŋäka, nhuma yolŋu'-yulŋu dhiyakiy Guratjinbuy ga Bitjaydawuy. Yo, mirithirrina bathalana yurru marinydja nhumalaŋgu buna, liŋgu nhuma nhäŋala muka ŋarranha ganydjarr-ḏumurruwuynydja wal'ŋu djämawuy ŋunhili nhumalaŋgalanydja wäŋaŋura, yurru yaka warray nhumanydja gonha'yurruna ḏiltji-wekaŋala nhumalaŋgalayŋunydja yätjku malaŋuwu, bala bilyurrunanydja. Ŋunhi bini ŋarra djäma ŋunhalayinydja wäŋaŋura Däyanydja ga Djäytandja bitjanayi bitjarra ŋarra ŋunhi ganydjarr-ḏumurru djäma dhiyalayi nhumalaŋgala, walalanydja bini ŋunhi bilyuna walalaŋgalayŋuru yätjŋurunydja, bala nhinanha ŋamathinyana wal'ŋu. Bala ŋayi Godthunydja yurru dhä-ḏir'yunna ŋunhawalayi yolŋu'-yulŋunha Däyapuyŋunhanydja ga Djäytanbuyŋunhanydja märr-gaŋga warray yana, yurru nhumalanhanydja ŋayi yurru dhä-ḏir'yun wirrki warray dhika wal'ŋu.
LUK 10:15 Ga nhumanydja ŋunhi Gapaniyambuyŋunydja yolŋu walala, nhuma ŋuli ḻakaranhamirri be garrwar nhuma wal'ŋu, yurru ŋayipi Godthunydja yurru nhuna ŋurrkama warray ŋunhana yana dhä-ḏir'yunaramirrililina, dhikana-wala ŋoylilina munatha'lili wal'ŋu.”
LUK 10:16 Yo, ga wiripunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalayi nhanukalaŋuwa ŋayi ḻundu'mirriŋuwa walalambala bitjarranydja, “Ŋuli yukurra yolŋu mäkiri'-witjundja ga märramanydja nhokuŋu dhäruk, ŋunhiyinydjayi bitjan ŋayi yukurra dhäruk märrama ŋarranhana, ga ŋuli yukurra yurru ŋula yol yakanydja mäkiri'-witjun nhuŋu dhärukku, yana ŋayi yurru nhuŋu yarryundja, ŋunhiyinydjayi bitjan ŋarrakuna ŋayi yurru yarryun. Ga ŋuli yurru ŋula yol yarryun ŋarrakunydja, ŋunhiyinydjayi bitjan ŋayi yukurra yarryun Godkuna, ŋurikina ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili dhipala.” Yo, bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja ŋurikiyi 72-wu ḏarramuwurruŋgunydja, bala walala marrtjinana.
LUK 10:17 Ga ḻatju-warr'yurrunanydja ŋunhi walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi ŋayi Djesuyu walalanha djuy'yurruna, bala djämana yukurrana. Ga beŋuru walala ŋunhi roŋiyinanydja Djesuwala, bena goŋmirriyina wal'ŋu walala lilinydja roŋiyinanydja, bala walala waŋana ḻakaraŋalanydja bitjarrana, “Way Garray, ŋanapurru ŋunhi waŋana yätjnhanydja birrimbirrnha walalanha nhokala yäkuyunydja, bala walalanydja ŋunhi yana ŋäkulana, bala yana dhawaṯthurrunana yukurrana yolŋu'-yulŋuwalanydja,” bitjarra.
LUK 10:18 Bala ŋayi Djesunydja waŋana yoraŋala walalaŋgu, “Yo,” bitjarra. “Ŋarra nhäŋala buŋgawanhanydja Mokuynha yäkunha Satannhanydja, ŋayi marrtjina yupthurruna beŋuru djiwarr'ŋuru, gut-gay bitjarra, bitjan ŋunhi ŋuli ganyu yupthun munatha'lili.
LUK 10:19 Dharr-ŋäkanydja walala. Ŋarranydja nhumalaŋgala wekaŋala ganydjarr warray, bala nhumana yurru djuḻkmarama ŋanya Satannha ŋarrakalanydja yäkuyu; nhe yurru yana muŋdhu'-muŋdhunna mol'ŋunhanydja ga ŋula buthuŋu'nha malanha. Ŋayinydja miriŋu muka ŋunhi, yurru yakana ŋayi yurru nhuna ŋayathamanydja, liŋgu ganydjarr nhanŋunydja liŋguwuynha bakmaranharana.
LUK 10:20 Yuwalk yana ŋuriŋiyi yätjthunydja birrimbirryu walalay yurru nhuna dhäruktja märrama, yurru yaka goŋmirriyiyanydja wal'ŋu ŋuriŋiyinydjayi, nhenydja yurru goŋmirriyiya dhiyaŋuna liŋgu, ŋunhi nhenydja yukurra dhärra yäku ŋunhana djiwarr'ŋurana, liŋgu ŋunhayina nininyŋunydja wal'ŋu nhuŋu wäŋa.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 10:21 Ga ŋulinyaramirriyunydja nhanŋu ŋayaŋu Djesuwu dhaŋaŋdhirrina dhika wal'ŋu biyapulnha goŋmirriyina ŋuriŋi Garrkuḻukthunydja Walŋayu, bala ŋayi Djesu waŋa bitjanna, “Bäpa, nhenydja dhuwala Garray ŋuruku djiwarr'wu, ga dhiyaku munatha'wu. Bäpa, ŋarra buku-wurrparana nhuna yulŋunydja, liŋgu nhe maḻŋ'maraŋalana warraŋulkuŋalana nhuŋuwuynydja rom dhiyakalana walalaŋgala märr-dhuŋamirriwalana, märr walalana yurru nhuŋu marŋgiyirrinydja. Yurru nhe djuḻuḻ'maraŋala nhuŋuway rom ŋurikalanydja yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala ḻiya-djambatjmirri ga marŋgimirri be. Yo Bäpa, nhe milkunhamina nhunapinyay nhe dhiyakala märr-dhuŋamirriwalana, liŋgu balanyarayi nhokuŋunydja guyaŋinyara.”
LUK 10:22 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala walalambala bitjarrana, “Yo, ŋarrakala Bäpayunydja dhayuŋara bukmak nhä malanha romdja ŋarrakalana goŋlili. Yakana ŋula yol marŋgi ŋarrakunydja ŋuriki Gäthu'mirriŋuwunydja wal'ŋu yolŋuwu, yol ŋarra dhuwala yulŋunydja, ŋayipina yana Bäpana marŋgi ŋarrakunydja. Ga yakana ŋula yol marŋgi Gunhu'wunydja, yol ŋayi ŋunhi; ŋayipina yana Gäthu'mirriŋuna marŋginydja Gunhu'wu, ga ŋunhi walala yolŋu'-yulŋu marŋgimirri, ŋunhiyinydja walala ŋunhi ŋayi Gäthu'mirriŋuyu yurru walalaŋgala maḻŋmarama ŋanya Gunhu'nha, liŋgu ŋayipi walalaŋgu ḏukṯuk, walala yurru marŋgithirri.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
LUK 10:23 Bala ŋayi Djesu ŋuliŋurunydja bilyun, bala waŋa nhanŋuwaynha ŋayi wal'ŋu ḻundu'mirriŋunha walalanha, gänana walalawuynhana bitjan, “Nhumanydja dhuwala goŋmirri walala yolŋu'-yulŋu Gunhu'wuŋu, liŋgu nhuma yukurra nhämana wal'ŋu Godku romnha.
LUK 10:24 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Ŋäthilinydja benydja baman'tja wal'ŋu dhäwu'-ḻakaranharamirri yolŋu'-yulŋu ga buŋgawamirri yolŋu walala, walalanydja ŋunhi ḏukṯukthina yukurrana nhänharawu dhiyakuyi ŋunhi nhuma yukurra nhämana ŋarrakalanydja djäma, yurru yaka walala nhäŋalanydja. Ga mirithina walala yana ḏukṯukthina dhäwu'wunydja ŋänharawu yukurranharawu, ŋunhi nhuma yukurra ŋämana dhiyaŋunydja-wala, yurru yaka walala ŋäkulanydja ŋunhiyi.” Bitjarrana ŋayi Djesu waŋananydja ḻakaraŋalanydja.
LUK 10:25 Yo, waŋganymirri yolŋu marrtjina Rom-marŋgikunharamirri, bala ŋayi dhä-wirrka'yurrunana ŋanya Djesunha, yurru ŋayi ŋunhi yana gatjarr'yurruna ŋanya yulŋunydja, mayali'-wilkthurruna yukurrana bitjarra, “Way Garray, nhaltjanna dhika ŋarra yurru yulŋunydja?... märr ŋarra yurru walŋanydja nhina yukurra gupaḏalnydja-wala?” bitjarra.
LUK 10:26 Bala ŋayi Djesunydja waŋana ŋanyanydja dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Nhaltjan yukurra ŋunha romdja waŋa ŋunhi? Nhä nhe ŋuli maḻŋ'maramanydja ŋunha Djorra'ŋuranydja?”
LUK 10:27 Bala ŋayi ḏarramunydja yolŋunydja waŋana bitjarra, “Ŋunha Djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan gam', ‘Nhe yurru märryu-ḏapmaraŋa Garraywalanydja nhokalaŋuwala Waŋarrwalanydja bukmakthu yana nhokalay nhe yulŋunydja, ŋayaŋuyunydja ga walŋayunydja ga ganydjarryunydja ga ḻiyayunydja, ga wiripunydja nhe yurru märr-ŋamathiya ŋuruku wiripuŋuwunydja yolŋuwu biyaka bitjan nhe märr-ŋamathirri yukurra nhuŋuway nhe gal'ŋu.’”
LUK 10:28 “Yo, yuwalk dhuwaliyi yulŋunydja. Biyakayina djämanydja, ga nhenydja yurru walŋathirrina nhina,” bitjarra ŋayi Djesunydja.
LUK 10:29 Bala ŋayi Rom-marŋgikunharamirrinydja yolŋu ŋunhiyi ḏukṯukthina ŋayi yurru ŋapatjkunharamirri ŋanyapinyay ŋayi, bala biyapul ŋayi dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra, “Yol dhika ŋarraku galkiwuynydja yolŋu? Yolku ŋarra yurru märr-ŋamathirrinydja yukurra?”
LUK 10:30 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala mayali'kurruna nhanŋu dhäwu'na bitjarra gam', “Waŋganymirri yolŋu yukurrana marrtjina dhukarrkurru beŋuru Djurutjalamŋuru ga bitjarrana bala Djarikulilina, yurru Djuw ŋayi ŋunhiyi bäpurruny'tja yolŋunydja. Yo, marrtjinanydja ŋayi yukurrana ŋunhi bala dhukarrkurrunydja, bala walalanydja ŋunhi manaŋganmirriyunydja baṯ-gay ŋanya mulkanana, bala bumarana marrtjina gaṯpurr'kuŋalana, bala djaw'-djawyurruna nhanŋu rrupiyanydja, ga girri' nhanŋu burrul'maraŋala, bala gonha'yurrunana ŋanya, ŋayi yukurrana ŋorrananydja ŋunhiliyi dhukarrŋurana, galki bini ŋayi rakunydhinyana.
LUK 10:31 “Yaka weyin, bala ŋayi ḏalkarra'mirrinydja yolŋu marrtjinana yukurrana ŋuliyi liŋgu dhukarrkurru, ga nhäŋala ŋayi ŋunhi yolŋunhanydja gaṯpurr'nhanydja ŋayi nhinana ŋorrana. Bala ŋayinydja marrtjina wiripukurruna bala gali'kurru, djuḻkmaraŋalana ŋanya, yakana ŋanya ŋayi guŋga'yurrunanydja.
LUK 10:32 Ga ŋuliŋuruyi dhäŋuru ga wiripuna yolŋu marrtjina yukurrana, yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu Godkalaŋuwuna Buṉbuwu djäkamirri. Marrtjinanydja ŋayi ŋunhi galkikurru yana ŋurikalayi gaṯpurr'walanydja, yurru yakana ŋanya ŋula guŋga'yurrunanydja, yana ŋayi nhäŋalanydja, ga djuḻk-gay.
LUK 10:33 “Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ga wiripuna yolŋu marrtjina, yurru mulkuruna ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu, Djamariyawuynha wäŋawuy. Nhäŋalanydja ŋanya ŋayi ŋunhiyi gaṯpurr'nha, ŋayi nhinana ŋorrana, bala ŋayi ŋayaŋunydja nhanŋu ŋunhanydja wuyurrunana dhikana wal'ŋu.
LUK 10:34 Bala ŋayi marrtjina galkithinana nhanukala, bala ḻupmaraŋalana ŋanya ŋunhi djetji'na malanha weyika'yuna, bala garrwi'yurrunana marrtjina ŋunhiyi dhulkuny'tja djetjiny'tja. Bala ŋayi ŋal'maraŋala ŋanya nhanukiyingalana ŋayi yarraman'lilinydja, bala gäŋalana ŋanya ŋayi yukurrana bala dhukarrkurruna ŋuliwitjarrana. “Marrtjina maṉḏa yukurrana-a-a, yana liŋgu ga bunana wäŋaŋura ŋunhilina ŋorranharamirriŋurana, ga ŋunhiliyinydja wäŋaŋura ŋunhi ḏarramunydja mulkurunydja djäkana nhanŋu yukurrana ḻatju'kuŋalana dhikana.
LUK 10:35 Ga wiripuŋuyunydja munhayu ŋayi waŋana ŋanya ŋunhiyi buṉbu-waṯaŋunhanydja yolŋunha bitjarra, ‘Ŋay' dhuwalana rrupiyanydja, ga djäka nhe yurru dhiyaku yolŋuwunydja. Ga ŋunhi yurru dhuwalayi yakanydja gana', ŋarra boŋguŋu roŋiyinyarayŋu biyapul wekaŋu nhuna bäyim.’” Bitjarrayina ŋayi Djesuyu dhäwuny'tja ŋunhiyi ḻakaraŋala yukurrana.
LUK 10:36 Bala ŋayi waŋana ŋuriki Rom-marŋgikunharawunydja bitjarrana, “Yo, ḻurrkun'thuna yolŋuyu walalay nhäŋalanydja ŋunhi gaṯpurr'nhanydja yolŋunha, yurru waŋganydhuna yolŋuyu ŋunhi bitjarrayinydja djäma bitjan ŋayina galkiwuynydja nhanŋu. Ma' ḻakaraŋa mak ŋarrakala, yol ŋunhi galkiwuynydja ŋurikiyi gaṯpurr'wunydja?”
LUK 10:37 Ga ŋayinydja ŋunhiyinydjayi buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yoooo, mak ŋunhiyi mulkuru yolŋu bay', ŋunhi ŋayi wuyurruna nhanŋu, bala guŋga'yurrunana ŋanya.” Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana nhanŋu, “Gatjuy nhenydja yurru marrtjiya ga djämanydja nhe yurru biyakayinayi, dhuwalayi liŋgu rom ŋupanayŋuyi. Ŋuliwitjandhina romgurru nhe yurru nhina yukurra walŋamirriŋuranydja romŋura.”
LUK 10:38 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtji wäŋgama bala-a-a, ga bunanydja walala ŋunhili wäŋaŋura yäkuŋura Bithinina, bala ŋayi waŋganydhunydja miyalkthu yäkuyu Mäthayunydja garr'yunna ŋanya Djesunha nhanukalay wäŋalilina.
LUK 10:39 Bala ŋayi gärrinydja, bala nhinana-dharra. Bala ŋayi Mäthawunydja yapa'mirriŋu Merrinydja marrtji, bala nhinana nhanukala galki ḻukulilina Garraywala. Nhina-dharranydja ŋayi Merri, mäkiri'-witjundja nhanŋu nhina, ḻayḻayyunna manapan ŋayi ŋunhi yulŋunydja.
LUK 10:40 Ga ŋayinydja nhina Mäthayunydja djäma gänana, guḻku'na djämanydja dhika nhanŋu, bala ŋayi ŋuriŋiyi djämayunydja ŋoynha-dharra, bala ŋayi marrtji Djesuwalana, ga waŋa bitjanna, “Way Garray. Yakana nhe yukurra guyaŋirri ŋarranhanydja? Ŋayinydja ŋarrakala gutha'mirriŋuyunydja dhuwala warrpam'nha gonha'yurruna, ga gänana ŋarrapina yukurra djäma dhuwala. Waŋiya ŋanya dhuwaliyi, ŋayi yurru marrtji lili ga guŋga'yun ŋarranha.”
LUK 10:41 Bala ŋayi Djesunydja waŋa nhanŋu Mäthawu buku-wakmarama, yäku-ḻakaramana ŋanya, “Mätha, Mätha,” bitjanna. “Nhenydja yukurra dhuwala ḻayḻayyun guḻku'yu warray romdhu malaŋuyu, ga dhiyaŋuyinydja nhe yukurra warwuyunna, bala ŋayaŋu-yätjthirrina.
LUK 10:42 Yurru waŋganyguna dhuwala yulŋunydja ŋarra ḏukṯuktja, ga dhiyaŋunydja gay' Merriyunydja liŋgu warray djarr'yurruna ŋunhiyi ŋamakurruny'tja rom. Yakana ŋula yolthu yurru dhuwalayi djaw'yundja nhanukala,” bitjan ŋayi Djesu waŋanydja.
LUK 11:1 Waŋganymirri Djesu yukurra bukumirriyama ŋunhili waŋganyŋura wäŋaŋura, ga ŋunhi ŋayi dhawar'yundja ŋuliŋuruyi bukumirriyanharaŋuru, bala ŋayi waŋganydja ḻundu'mirriŋu nhanŋu waŋa bitjanna, “Way Garray, Djondhunydja ŋunhi yukurrana marŋgikuŋala warray nhanŋuwaynydja ŋayi ḻundu'mirriŋunha walalanha nhaltjanarawu bukumirriyanharawu. Ga nhenydja yurru biyakayi liŋgu marŋgikuŋayi ŋanapurrunhanydja bukumirriyanharawu.”
LUK 11:2 Ga ŋayi Djesunydja waŋa walalaŋgu bitjan, “Biyaka gam' bukumirriyaŋa, ‘Gunhu' ŋanapurruŋgu, ŋanapurru yurru märr-ŋal'yundja yukurra nhuŋuway yäkuwu garrkuḻukku. Ŋanapurru ḏukṯuk nhokalaŋuwu romgu yana; nhepi yurru yana waŋgany ŋurruŋu buŋgawa ŋanapurruŋgu.
LUK 11:3 Ŋatha nhe yurru ŋanapurruŋgu wekama walu-ŋupan.
LUK 11:4 Bäy-ḻakaraŋa ŋanapurruŋgu yätjpuynydja dhuwurrwuy, liŋgu ŋanapurru ŋuli bäy-ḻakarama ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋanapurrunha ŋayi ŋuli yukurra ŋayaŋu-yätjkuma. Ga yaka ŋanapurrunha gäŋa ḏällili romlili gatjarr'yunarawu.’ Ga bitjan nhuma yurru bukumirriyamanydja.”
LUK 11:5 Ga biyapul Djesu waŋa nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala bitjan, “Ŋuli balaŋu nhe marrtji bala nhokalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala wäŋalili dhika djeḏanydja, ga waŋi nhanukala ŋula biyaku, ‘Way ḻundu! Ŋayaŋay' ŋarrakala wekaŋa go,
LUK 11:6 liŋgu ḻundu'mirriŋu ŋunha ŋarraku bunana beŋuru barrkuŋuru wäŋaŋuru, ga ŋarranydja dhuwala ŋula nhämiriwnha, ŋayaŋay'miriwnha.’
LUK 11:7 Ga ŋuli nhe yurru bitjandhiyinydja waŋa, ga nhaltjanna ŋayi yurru ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunydja nhuŋu waŋa lilinydja buku-wakmarama?... ‘Gatjala, waṉḏiyana,’ bitjanna? ‘Yaka ŋarranha yakurr-yirr'yurra, bili ŋarra ga ŋarraku djamarrkuḻiny'tja dhuwala yakurrmirrina ŋorra'-ŋurra marrtji. Ŋarranydja yurru yakana gaŋgathirri ga wekama nhuŋu.’ Bitjan ŋayi yurru ŋunhiyi ḻundu'mirriŋunydja nhuŋu waŋa?
LUK 11:8 Mak ŋayi yurru yakana djälthirri gaŋgathinyarawunydja, ga wekama nhuŋu ŋula nhä, bäyyi ŋayi nhuŋu ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja, yurru mukthun ŋayi yurru gaŋgathirrinydja ŋunhiyi, bala wekamana nhuŋu nhäku nhe ŋunhi ḏukṯuk, liŋgu nhenydja yukurra bitjanna liŋgu ŋäŋ'thunna yana ŋanya.
LUK 11:9 “Ŋarra nhumalaŋgu ḻakarama ŋan'. Ŋäŋ'thurra märrliliyaŋa Godnha ŋula nhäkunydja, bala ŋayi yurru nhuna wekamana. Ḻarruŋa warrya'yurra, bala nhe yurru maḻŋ'maramana. Wutthu'-wutthurra dhurrwaranydja, bala yurru nhuŋu ŋayi ḻapthunna.
LUK 11:10 Yo, ŋunhi yurru yolthu ŋäŋ'thundja, ŋayinydja yurru ŋuriŋinydja märramana, ga ŋayi yurru ḻarrunharapuyŋuyunydja yolŋuyu maḻŋ'maramana, ga ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra wutthu'-wutthun yurru yana ḻapthunna dhurrwaranydja.
LUK 11:11 “Yo, nhuma bäpa'mirriŋu walala. Ŋunhi yurru nhokala gäthu'mirriŋuyu ŋäŋ'thun nhuna guyawunydja, nhä nhenydja yurru wekama nhanŋu?... bäpi?
LUK 11:12 Ga ŋunhi nhuna ŋayi yurru ŋäŋ'thun mapu'wunydja, nhenydja yurru nhä nhanŋu wekama?... buthuŋu?
LUK 11:13 Bäy warray nhe dhuwurr-yätjtja bäpa'mirriŋu, nhe yurru yana wekamanydja ŋamakurru' wal'ŋu nhokalaŋuwu gäthu'mirriŋuwunydja. Nhumanydja dhuwala be muka gäthu'mirriŋu walala djiwarr'wuywu Gunhu'wu, bala ŋayina yurru nhuŋu wekama nhäyinyara ŋamakurru', yuwalk yana ŋayi yurru wekamanydja nhanŋuway Garrkuḻuktja ŋunhi Birrimbirr Walŋanydja ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yurru ŋäŋ'thun ŋanya.”
LUK 11:14 Yo, waŋgany yolŋu yukurrana nhinana dhärukmiriw, yakana ŋayi yukurrana waŋananydja liŋgu yätjthuna birrimbirryu dhärukmiriwyuna yukurrana ŋanya ŋayathaŋala. Yurru ŋayi Djesuyunydja ŋunhiyi dhawaṯmaraŋalana yätjnhanydja birrimbirrnha ŋurikalayi ḏarramuwalanydja, ga dhunupana ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja dhärukmirriyinana waŋana ḻatju'kuŋalana dhikana. Ga walala yukurrana yolŋuyunydja walalay bitjarra borrk-ṉirryurrunana nhäŋala yukurrana ŋunhimalayi.
LUK 11:15 Ga walala wiripu-guḻkuny'tja waŋanhamina ḻakaranhamina bitjanmina, “Ŋuruŋunydja yukurra ŋayinydja dhawaṯmarama ganydjarryu mokuywalana. wal'ŋu buŋgawawala ŋurikalana yäkuwala Beltjapulwalana.”
LUK 11:16 Ga wiripu-guḻku'yunydja walalanydja yana gatjarr'yurruna ŋanya waŋana bitjarra, “Way, ŋuli nhe yukurra dhuwala be Godkalanydja ganydjarryu djäma, ma' biyapul wal'ŋu bathala ganydjarr-ḏumurru ŋurukuy djiwarr'wuy ganydjarr nhe yurru djäma.”
LUK 11:17 Yurru ŋayi Djesunydja marŋgithina walalaŋgu, nhaltjarra walala yukurrana guyaŋina ŋunhi djarrpi'kuŋala, bala ŋayinydja waŋana walalanha bitjarrana, “Nhaltjurruna dhika ŋuli Mokuyyunydja dhawaṯmaraŋu mokuynhanydja birrimbirrnha? Ŋuli yurru wäŋa yukurra dhärra, ga ŋunhiyi miṯtji yukurra yurru barrkuwatjkunharamirri, bala bunharamirrina yukurra yurru, ŋunhiyinydja yurru wäŋa buḻwaŋ'thunna. Ga ŋunhi yurru gurruṯu'mirri mala bitjandhiyi barrku'-barrkuwatjkunharamirri, bala bunharamirrina yukurra yurru, ŋunhiyi bäpurruny'tja yurru buwayakthirrina winya'yunna.
LUK 11:18 Ga bitjanayi liŋgu, ŋunhi ŋayi bini Mokuyyunydja bunha nhanŋuwaynydja ŋayi miṯtjinha, ŋunhiyinydja bini nhanŋu rom buwayakthinyana, ga winya'yunana. Nhumanydja ŋuli yukurra waŋa yanapi ŋarra yukirri dhawaṯmaraŋu yätjmirrinha birrimbirrnha walalanha ŋurikala ganydjarryu Beltjapulwala, bitjan nhuma ŋuli waŋa.
LUK 11:19 Ga nhä warray ŋunhi nhumalaŋgunydja malthunaramirri walala? Nhäyu walalanydja ŋuli mokuynha walalanha dhawaṯmarama?... yolkala ganydjarryunydja? Yo, ŋuriŋi nhumalaŋgalay malthunaramirriyu walalay yurru ḻakaramanydja nhumalanha, ŋunhi nhumanydja dhuwala bothinyaramirrina walala, yakana nhuma yukurra dhunupanydja wal'ŋu ḻakarama.
LUK 11:20 “Yo, ŋarranydja ŋuli yukurra dhuwala dhawaṯmarama yätjmirrinhanydja birrimbirrnha walalanha ŋuriŋi liŋgu Gunhu'walana ganydjarryu, ga balakurruyina nhuma yurru dharaŋandja ŋunhi Gunhu'wu Romdja liŋguna maḻŋ'thurruna dhiyalaminydja nhumalaŋgalanydja.
LUK 11:21 “Ŋunhi yukurra yurru yolŋu märr ŋuli ya' ganydjarrmirri ŋayi be dhärra girri'-ŋamathirri, ga djäka ŋayi yukurra nhanukalayŋunydja ŋayi wäŋawu, bala bukmak ŋunhi nhä malanha girri' nhanŋu yurru ŋorra marrtji nhanŋuway yana, yakana yurru nhanukala djaw'yundja ŋula yolthu.
LUK 11:22 Yo, ŋuriŋiyi yolŋuyu ŋuli guyaŋirri yanapi ŋunhiyi nhanŋu bunharaminyarawuynydja girri' walŋathinyaramirri. Yurru ŋayi marrtjinydja yolŋu yurru ganydjarrmirrina wal'ŋu biyapulnha, bala ŋayina yurru bumanydja ŋunhiyinhanydja märr-gaŋganhanydja ganydjarr-ḏumurrunha, bala djaw'-djawyunna nhanŋu ŋunhi girri' bunharaminyarawuynydja, ga bukmak nhä malanha ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama. Djaw'yundja ŋayi yurru, bala guḻk-guḻkthunna marrtji, bala gathan wiripu-guḻku'wana yolŋu'-yulŋuwa.”
LUK 11:23 Ga wiripunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu nhina yukurra yaka ŋarrakala gali'ŋura, ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋunha nhanukalana gali'ŋura, bitjan ŋarraku ŋayi miriŋuna. Ga ŋuli yukurra ŋula yolthu yolŋuyu yaka djäma ŋarrakala ḻuŋ'marama, ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu ŋuli yukurra barrkuwatjkumana, gukumana yukurra yolŋu'-yulŋunhana ŋarrakala.”
LUK 11:24 Ga ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarra gam', “Ŋunhi ŋuli wakinŋunhanydja mokuynha dhawaṯmarama yolŋuwalanydja ŋayaŋuŋuru, bala ŋayi yurru marrtji ḻarruma wiripuŋuwuna wäŋawu, wanhaka ŋayi yurru maḻŋ'marama, bala nhinana. Ga ŋuli yurru ŋayi yakanydja maḻŋ'marama ŋula wäŋa, ŋayinydja yurru waŋa ŋanyapinyay ŋayi bitjanmirri, ‘Ŋarra roŋiyirriyi balayi bay', marrtji ŋunhimalayi liŋgu wäŋalili, ŋunhi ŋarra ŋäthili ŋayaŋuŋura ŋunhiliyi yolŋuwala nhinana yukurrana.’
LUK 11:25 Bala ŋayi yurru marrtjinydja roŋiyirrinydja ŋunhiwalayi, bala nhämana yurru ŋunhiyi wäŋa ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu, ḏarrtjalktja ga yolŋumiriwnydja.
LUK 11:26 Bala ŋayi yurru marrtji, bala waŋa wiripu-guḻku'nhana mokuynha walalanha ŋunhi biyapulnha wal'ŋu yätjmirrinhana nhanukalanydja. Garr'yundja ŋayi yurru walalanha bitjanna, ‘Go marrtjiya walala lili, ŋarraku malthurra, liŋgu ŋarra maḻŋ'maraŋala ŋunha wäŋa biyapulnha wal'ŋu ḻatju'na.’ Bala walala nhinana yukurra yurru ŋunhiliyi ŋurikalayina yolŋuwala bukmaknha walala yana, bala ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu yätjthirrina mirithirrina, djuḻkmaramana biyapulnha wal'ŋu ŋunhi ŋäthiliŋunydja.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 11:27 Yo, guḻku' mirithirri yolŋunydja walala yukurrana mäkiri'-witjurruna nhanŋu Djesuwu, ga ŋayinydja marrtjina waŋgany dhäyka ŋunhili miṯtjiŋura yatjurruna waŋana bitjarra, “Nhuŋunydja mak dhuwala ŋäṉḏi'mirriŋu goŋmirriyanhara warray bay', ŋunhi ŋayi yukurrana gäŋala ga djäka nhuŋu.”
LUK 11:28 Ga ŋayinydja waŋana balanydja bitjarra warray, “Biyapulnydja wal'ŋu dhikanydja goŋmirriyanhara ŋunhina walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yukurra ŋäma Godku dhäruk, bala märramana.”
LUK 11:29 Yo, guḻku'na mirithirrina yolŋu walala marrtjina ḻiw'maraŋalanydja ŋanya Djesunha, bala ŋayi waŋananydja walalanha bitjarrana, “Nhuma dhuwala yolŋu walala ŋunhi nhuma yukurra nhina dhiyaŋu-wala dhuwala, yätjmirrina mirithirrina wal'ŋu, liŋgu nhuma yaka yukurra märr-yuwalkthirri ŋarrakala. Nhumanydja yukurra dhar'thar wekamana waŋanydja ŋarranha ganydjarr-ḏumurruwuna wal'ŋu djämawu, yurru ŋarranydja yurru yaka djäma yana milkunharawunydja nhumalaŋgu. Ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu Ninapawuyŋuyunydja wäŋawuyyu nhäŋala dharaŋarana Godku ganydjarrnydja, ŋunhi ŋayi Djawuna dhawaṯthurruna beŋuruyi ŋarriri'wala guḻunŋuru walŋa yana, ga ŋunhina liŋgu nhumalaŋgu milkumanydja yukurra. Ŋunhi ŋayi yurru Gäthu'mirriŋu Yolŋuna bitjandhi dhawaṯthun walŋathirri beŋuruna moluŋuruna, nhuma yurru nhämana Godku ganydjarrnydja, yurru yakana nhuma märr-yuwalkthirrinydja yurru.
LUK 11:31 “Yo, be baman'tja ŋayi buŋgawanydja dhäyka wäŋawuy Djepawuynydja marrtjina be barrkuŋuru warray, ŋänharawu ŋuriki ḻiya-djambatjku yolŋuwu yäkuwu Djalamangu, liŋgu dhäyka ŋunhiyi djälthinanydja mirithina yana marŋgithinyarawunydja nhanukala. Ga ŋulinyaramirriyunydja waluyu Dhä-yawar'yunaramirriyunydja, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja dhäyka dhärrana, bala waŋa yätj-ḻakaramana yurru nhumalanha, liŋgu waŋgany yolŋu dhiyalami biyapul wal'ŋu ḻiya-djambatj, djuḻkmarama yukurra yäkunha Djalamannhanydja, yurru nhumanydja yaka warray yukurra yurru ŋäma ŋanya.
LUK 11:32 “Yo, ŋayi Djawuna marrtjinanydja ga ḻakaraŋalanydja yukurrana Gunhu'wu dhäruktja ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yukurrana nhinana Ninapa wäŋaŋura, bala ŋuriŋiyi yolŋuyu walalay ŋäkula ŋanya dhäruktja, bala dhunupana bilyurrunana yukurrana walalaŋgalay yätjŋurunydja romŋuru malaŋuŋuru. Ga ŋulinyaramirriyunydja waluyu Dhä-yawar'yunaramirriyunydja, ŋunhi yurru yolŋu walala bukmak dhärra gumurrŋurana Gunhu'wala, bala walala yurru ŋurikiynydja wäŋawuy Ninapawuynydja dhärra, bala waŋa yätj-ḻakaramana nhumalanha, liŋgu waŋgany dhikayi yolŋu dhiyalami nhumalaŋgala malaŋura, biyapulnydja wal'ŋu djuḻkmaramanydja yukurra Djawunanha, ga nhumanydja yukurra yaka warray ŋäma ŋanya dhäruktja.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 11:33 “Yo, ga ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋuyu dhuŋgur'yun lanhdhirrany'tja, yakana ŋayi yurru ŋäkirrmarama ŋula nhäthunydja banikin'thunydja ŋurrwu'marama; yana ŋayi yurru gurrunhandja ŋula ŋal'marama yana, märr yurru bukmakthu yolŋuyunydja walalay nhäma ŋunhi djarraṯawun'nha, ŋunhi walala yurru gulŋiyirrinydja yukurra ŋunhimalayi wäŋalili.
LUK 11:34 Yo, maŋutjinydja nhuŋu dhuwala balanyara bitjan djarraṯawun' rumbalwu nhuŋu. Ŋunhi nhe yurru djälthirri waŋganygunydja yana, Gunhu'walaŋunydja nhäku malaŋuwu, ŋunhiyinydja bitjan nhe maŋutji ŋamakurru'na wal'ŋu yana, bala nhuŋu yukurra yurru ŋayaŋunydja ga walŋanydja bukmaknha yana djarraṯawun'thirri yukurra. Ga ŋuli nhuŋu maŋutji yätjtja, yakanydja nhe ŋuli yukurra djälthirri ŋamakuḻi'wu dhika nhäku malaŋuwu, bala nhuŋu ŋayaŋunydja ga walŋanydja yurru bukmaknha yana warumuknha.
LUK 11:35 Yurru gurrum'thurra yulŋunydja. Yaka nhiniya yukirriya ŋayaŋu warumuktja, ga guyaŋiya yanapi nhe ŋayaŋu djarraṯawun'mirri.
LUK 11:36 Yo, ŋunhi nhuŋu yurru rumbal warrpam' djarraṯawun'thirri yukurra, yakanydja ŋula warumuk nhokala, nhenydja yurru nhina yukurra djarraṯawun'ŋurana yanana, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli lanhdhirra'yu ŋuriŋi nhuna djarraṯawun'kuma.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 11:37 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurruna waŋanharaŋuru, bala ŋayinydja marrtjina yolŋu Rom-dharraymirri, bala garr'yurrunana ŋanya Djesunha nhanukalay ŋayi wäŋalili. Bala ŋayi Djesu marrtjinanydja ga djuḏup-gay' gärrina wäŋalilinydja, dhut-gay nhinanana ŋathawuna ḻukanharawu.
LUK 11:38 Bala ŋayinydja ŋuriŋinydja Rom-dharraymirriyunydja yolŋuyu ṉirryurrunana nhäŋala ŋanya, bili ŋayi ŋunhi Djesuyunydja dhunupana yana ḻukanana, yakana ŋayi rurrwuyunmina goŋdja, bitjarranydja bitjan rom yukurrana walalaŋgu ŋorrana ḏarrtjalkkunhaminyarawuy.
LUK 11:39 Bala ŋayi Garraynydja waŋana nhanukala bitjarra, “Nhuma Rom-dharraymirriyunydja yolŋuyu walalay ŋuli yukurra ḏälkumana romnha, bitjanna bitjan nhuma ŋuli warraŋul ŋunhi rurrwuyun ḏarrtjalkkuma banikin'nha, yurru ŋunha djinawany'tja ŋayaŋuŋuranydja nhumalaŋgala dhaŋaŋ warray nhä malanha buku-mangunharamirri ga yätj wal'ŋu; bitjan warray liŋgu nhuma djaw'-djawyun warray ŋuli yukurra wiripu-guḻku'wanydja.
LUK 11:40 Nhä nhuma dhuwala?... ḻiya-dhumukmirri yulŋunydja? Ŋuriŋi muka liŋgu waŋganydhu Godthunydja djäma dhuwala warraŋulnydja rumbal, ga bitjandhi liŋgu ŋayi djämayi ŋunha djinawany'tja.
LUK 11:41 Gatjuy, ŋunha djinawa'na ḏarrtjalkkuŋa. Biyaka wuyurra ŋuruku ŋurruwuykkuna yolŋu'-yulŋuwu, ga yänana wekaŋa walalaŋgu nhä nhe yukurra ŋayathama, bala bukmaktja yurru nhuŋu nhänydja malanha ḏarrtjalknha warrpam'nha.
LUK 11:42 “Yo, nhuma ŋunhiyi Rom-dharraymirri walala, marinydja yurru nhumalaŋgu wakin yana. Nhuma ŋuli wirrkinydja wal'ŋu gurrum'thun ŋuriki yutjuwaḻa'wuna nhäku malaŋuwu romgu, bitjan nhe ŋuli guḻk-guḻkthun yumurrku' malanha ŋathawuy dhäkay-ŋamathinyaramirri, bala wekamana Godkunydja, märr nhuma yurru yakana meṉguma ŋula waŋgany yutjuwaḻany'tja rom. Yurru buku-dhumukthirrinydja nhuma ŋuli meṉgumanydja ŋunhiyina wal'ŋu dharrpalnha rom, dhuwalana maṉḏanha gam': Nhuma yurru nhäma ŋamathama bukmaknha yana yolŋu'-yulŋunhanydja bitjan mel-gurruṯu'mirriyirri, ga djäma dhunupa bukmakku, ga bitjandhiyi nhuma yurru märryu-ḏapmaraŋayi Godnhanydja. Yo, nhe yurru märraŋa muka ŋunhiyi dharrpalnydja rom malanha, ga yaka meṉguŋa yumurrku'nhanydja ŋunhi romnha malaŋunha.
LUK 11:43 “Yo, Godthunydja yurru nhumalanha Rom-dharraymirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha dhä-ḏir'yun wirrkina yana. Nhumanydja yukurra guyaŋinyaramirri yanapi nhe be garrwar wal'ŋu. Nhuma ŋuli marrtji buku-ŋal'yunarawuylilinydja Buṉbulili, bala nhinanydja nhuma ŋuli yukurra ŋunhana yana wal'ŋu ḻatju'lili dhika nhinanharamirrililinydja, ga bitjan liŋgu nhuma ḏukṯukthirri yukurra yolŋu'-yulŋuwunydja, walala yurru waŋa märr-ŋal'yun nhumalaŋgu ŋunha dhukarrŋuranydja.
LUK 11:44 Yo, yuwalk yana nhuma yurru marinydja märrama wakin. Nhumanydja dhuwala balanyara bitjan molu yolŋuwu, ŋunhi ŋuli yolŋuyu muŋdhu'-muŋdhundja marrtjinydja wawuna ŋuliwitjandhiyi molukurru. Yo, ŋunhi yurru ŋayi ŋunhiyi yolŋu galkithirrinydja nhumalaŋgala, ŋunhiyinydja bitjan ŋanya yurru ganaŋ'maramana, barrkuwatjkumana Godkalanydja, ŋuriŋi yätjthuna nhumalaŋgalay romdhu.”
LUK 11:45 Ga ŋayinydja wiripuŋuyu yolŋuyu Rom-marŋgikunharamirriyu waŋana ŋanya Djesunha bitjarra, “Way Marŋgikunharamirri, ŋunhi nhe ŋuli bitjandhinydja waŋa, ŋunhiyinydja nhe ŋanapurrunhana yukurra yätj-ḻakarama bitjandhiyinydja.”
LUK 11:46 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bala nhanŋunydja bitjarra, “Yo, ga bitjandhi liŋgu ŋayinydja yurru Godthunydja nhumalanha Rom-marŋgikunharamirrinhanydja dhä-ḏir'yun, liŋgu nhumanydja ŋuli romnhanydja bathalakumana, bala ŋonuŋnha gurrunhan ŋunhimalayinydja ḏiltjilili yolŋuwalanydja walalaŋgala, yurru yakana nhuma yurru guŋga'yundja walalanha gänharawu ŋurikinydja ŋonuŋgu.
LUK 11:47 “Yo yuwalk yana yurru marinydja nhumalaŋgu marrtji biyapulnha wal'ŋu wakinnha yana. Nhumanydja djäma ŋuli ḻatju'kuma dhika wal'ŋu molunydja ŋuriki Godkalaŋumirriwunydja dhäwu'-ḻakaranharamirriwu walalaŋgu, yanapi nhuma ŋuli märr-ŋal'yun yukurra ŋurikiyi walalaŋgu, yurru ŋunhi dhäwu'-ḻakaranharamirrinydja walala yolŋu'-yulŋu bunhara murrkaykunhara nhumalaŋgalaŋuwuŋu märi'muwuŋuna walalaŋguŋu. Ga nhumanydja yukurra waŋa bitjanna, ‘Manymaknha ŋunhiyinydja. Murr'-muka walalanha bumara,’ bitjanna, yurru djämanydja nhuma ŋuli mathirranydja dhika dhapirrkkumana, ḻatju'kumana walalaŋgu.
LUK 11:49 Ŋurikiyina ŋayaŋuwu ŋunhi ŋayi Godkuna ḻiya-djambatjtja yäku yolŋu ŋunhi ŋäthilinydja be baman'tja waŋana bitjarra, ‘Ŋarra yurru walalaŋgala djuy'yun dhäwu'-ḻakaranharamirrinha ga bo'puyŋunha walalanha, yurru wiripu-guḻku'nhanydja walala yurru buma murrkay'kumana, ga wiripu-guḻku'nhanydja walala yurru ŋayaŋu-yätjkumana buma yukurra.’
LUK 11:50 Yo, beŋuru ŋurruŋuru ŋunhi ŋurruthaŋala, yolŋu'-yulŋuyu ŋuli ŋunhi dhuwurr-ŋamakurru'mirrinhanydja yolŋunha walalanha bunha warray murrkay'kunha warray, ŋuliŋuruna dhäŋuru ŋunhi ŋanya Waypulnha bumara nhanukalay ŋayi gutha'mirriŋuyu, yana liŋgu-u-u ga dhiyaŋu-wala dhuwala ŋunhi nhumanydja murrkay'kuŋala bumara Djakarrayanhana ŋunhalana ŋunhi Godkalana Buṉbuŋura. Yo, guḻku' dhäwu'-ḻakaranharamirri yolŋu walala gulaŋ-waṉḏinanydja yukurrana, yurru nhumalanhanydja ŋayi yurru Godthunydja dhä-ḏir'yun, ŋunhi nhuma ŋuli yukurra dhiyaŋu-wala nhina; ŋayi yurru nhumalanha dhä-ḏir'yun ŋurikiy bukmakkalaŋuwuynha ŋunhi walala marrtjina murrmurryurruna nhanukala yäkuyu, beŋuru ŋurruŋuru ga dhiyaŋu-wala wapthun.
LUK 11:52 “Yo, nhumalanhanydja yurru Rom-marŋgikunharamirrinhanydja walalanha Godthu wirrki yana dhä-ḏir'yun. Ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala ḏukṯuk muka marŋgithinyarawu Godku, yurru nhumanydja bitjarra djaw'yurruna ŋunhi gonydjiŋnha, bala dhaḻ'yurruna dhurrwarana ḏälkuŋala, märr yurru walala yakana gärri ga marŋgithirrinydja. Nhumapinydja dhuwala yaka gulŋiyina, bala nhuma yukurra ḏaḏawmaramana gulmaramana wiripu-guḻku'nhanydja ŋunhi walala yurru ḏukṯukthirri Godkunydja märr-yaraŋanarawu.”
LUK 11:53 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djesuyu gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋanha, ga walalanydja Rom-marŋgikunharamirriyunydja ŋuriŋinydja ga Rom-dharraymirriyunydja walalay yukurrana ŋarrtjurrunana dhikana yätjkuŋalana ŋanya. Ŋuliŋuru dhäŋuru walala ŋanya yukurrana bitjarra liŋgu dhä-wirrka'yurrunana, yana walala yukurrana bawa'-nherrara warku'yurruna manapara ŋunhiyinydja, liŋgu walala yukurrana ŋunhiyinydja ŋayan'tharranana bitjarrayinydja, märr walala yurru maḻŋ'marama ŋula nhä yätj nhanukala.
LUK 12:1 Yo, guḻku' yolŋu'-yulŋu ŋula nhämunha' mala marrtji waŋgany-mana'manapanmirri Djesuwala ŋapa-ŋal'ŋalyunmirri, yurru ŋayi Djesu ŋäthilinydja waŋa nhanukalayŋuwu ḻundu'mirriŋuwu walalaŋgu bitjan gam', “Biyaka dharray yulŋunydja nhuŋuway nhe, märr yurru nhumanydja yaka malthun ŋuriki Rom-dharraymirriwunydja walalaŋgu romgu, liŋgu ŋunhiyinydja yay'-wulanharamirrina walala yolŋu'-yulŋu. Yaka nhumanydja yurru biyakayi bitjan walala.
LUK 12:2 Ŋunhi nhe yurru djäma ŋula nhaltjan, bala meṉgumanydja yukurra yurru ŋäkirrmaramanydja, ŋunhiyinydja yurru yalala warraŋulthirrina maḻŋ'thunna, ga ŋula nhä ŋorra yukurra djuḻuḻ'yunara, ŋunhiyinydja yurru maḻŋ'thunna warraŋulthirrina bukmakkuna wal'ŋu nhänharawu.
LUK 12:3 Yo, ŋunhi nhe yurru dhäruk waŋa giyal'-giyalnydja buthurulili ŋula yolkala, ŋunhiyinydja yurru dhäruk giyal'-giyalwuynydja waŋanhara buku-warrwaryirrina rirrakay, märr bukmakthuna yurru ŋäma.
LUK 12:4 “Ḻundu walala ŋarraku, ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramana yurru ŋan'. Yaka barrariyanydja ŋula yolku yolŋuwunydja, ŋunhi ŋayi yurru nhuna buma murrkay'kuma, liŋgu ŋunhiyinydja walala yurru baḏuwaḏuyun rumbal warray waŋgany yana dhuwala.
LUK 12:5 Yuwalktja nhe yurru waŋganyguna nhanŋuwaynha borrk-barrarirrinydja Gunhu'wuna, ga nhiniya yukirriya ŋamakurru' yana, liŋgu ŋayipina waŋganydhuna yukurra ganydjarr ŋunhi ḏälkuma ŋurrkanharawu yolŋuwu gupaḏalŋuwunydja wal'ŋu dhä-ḏir'yunarawu. Yo, borrk-barrariyanydja Gunhu'wuna yana.
LUK 12:6 “Yo, nhenydja goŋmirri warray nhanukala Gunhu'walanydja. Nyumukuṉiny'tja dhuwala wäyin djikayny'tja märr warray ŋuli ya' wal'ŋu, ga yolŋuyu ŋuli bäyim ḏämbumirri djikay yutjuwaḻa'yu rrupiyayu, märrma'yu ŋarakayu yana, yurru yakana ŋayi ŋuli Godthu waŋganydja meṉguma.
LUK 12:7 Ga nhuŋunydja ŋayi marŋgi bukmakku, balanyara warray bitjan ŋayi marŋgi marwatku nhuŋu, nhämunha' nhe marwat muḻkurrŋura. Yaka nhe barrariyanydja. Nhenydja yolŋunydja dhuwala goŋmirri Godkalanydja goŋŋura biyapul warray wal'ŋu ŋurikalanydja wäyingalanydja walalaŋgala.”
LUK 12:8 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yurru. Ŋuli nhe yukurra ḻakaranhamirri yolŋu'-yulŋuwala bitjandja, ‘Ŋarranydja dhuwala yolŋu Garraywalaŋumirri,’ bitjan, bala ŋarranydja yurru nhuna ḻakarama bitjandhi yana liŋgu ŋurikalanydja Godkalaŋuwala djiwarr'wuywalanydja yolŋu'-yulŋuwala, ŋunhi nhenydja ŋarrakuna yolŋu.
LUK 12:9 Ga ŋuli nhe yukurra yurru ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe yolŋu'-yulŋuwala bitjan, ‘Ŋarranydja dhuwala yaka Garraywalaŋumirri,’ bitjandja, bala ŋarranydja yurru bitjandhi bili ḻakaramayi nhunanydja ŋurukalanydja Godkalaŋuwala djiwarr'wuywalanydja yolŋu'-yulŋuwala bitjanna, ‘Yaka warray ŋayinydja dhuwala ŋarraku yolŋu.’ Yo, ŋarranydja yurru nhuna ḻakaramayi bitjandhi bili yana bitjan nhe ŋuli yukurra ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe yolŋu'-yulŋuwala.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 12:10 Ga biyapul ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarranydja, “Ga ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋuyu yätj-ḻakarama Gäthu'mirriŋunha Yolŋunhanydja wal'ŋu, ŋayi yurru Gunhu'yunydja bäy-ḻakarama warray ŋurikiyi yolŋuwu, ŋuli balaŋu ŋayi bilyurrunydja. Yurru Gunhu'yunydja bäyŋuna yurru yana bäy-ḻakarama ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli yätj-ḻakarama Godku Walŋamirrinha Birrimbirrnha.
LUK 12:11 “Yo, yaka nhenydja wilwilyurra ga warwuyurra ŋunhi walala yurru nhuna gäma ŋunha ŋurruŋuwala ga buŋgawawala wal'ŋu dhä-wirrka'yunarawu liŋgu nhe ŋarrakalaŋumirri yolŋu; yaka be ŋathil'yurranydja guyaŋiya nhaltjan yurru nhe ŋunhi waŋa,
LUK 12:12 liŋgu ŋayi yurru Garrkuḻukthu ŋuriŋi Birrimbirryu wal'ŋu wekama nhuŋu dhäruktja waŋanharawunydja, ŋulinyaramirriyuna yana liŋguna ŋunhi nhe yurru dhärra waŋanharawu.”
LUK 12:13 Yo, ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru waŋgany yolŋu ḏarramu dhärra ga waŋa bitjanna, “Way Marŋgikunharamirri. Nhämirri nhe ŋuli marrtji ga waŋi ŋunha wäwa'mirriŋunha ŋarraku, märr ŋayi yurru guḻk-guḻkthunna ŋarrakunydja nhä malanha ŋunhi ŋayi bäpa'mirriŋuyu ŋinyalaŋgala gonha'yurruna.”
LUK 12:14 Bala ŋayinydja Djesunydja waŋana buku-ruŋinyamaraŋala bitjarra, “Way ḏarramu, nhenydja yukurra nhaltjan ŋarranha guyaŋirri, yanapi ŋarra barrkuwatjkunharamirri yolŋu? Ŋarranydja yurru yaka barrkuwatjkuma nhä malanha nhumalaŋgunydja guḻk-guḻkthun.”
LUK 12:15 Bala ŋayi Djesunydja bilyun, bala waŋa bukmakkuna yolŋu'-yulŋuwu bitjanna, “Märr-barrku-ḏakthurra guyaŋiyanydja walala, märr yurru nhuna yakana garrwi'yun buku-mangunharamirriyunydja romdhu. Yakana ŋayi yurru ḻukunydjayunydja yolŋuyu weyinguma nhanŋuway ŋayi walŋa ŋuriŋiyinydja rrupiyayunydja nhanukalay, bäyyi ŋayi yukurra ŋuli ŋayathama bukmaktja nhä malanha ŋunhi dhiyakuy munatha'wuynydja.”
LUK 12:16 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala dhäwu'na mayali'kurru bitjarrana gam', “Waŋganymirri yolŋu yukurrana nhinana ḻukunydja mirithirri, yurru ŋayi ŋunhi yolŋunydja ŋathawu ḻuku-yulkunharamirri, ga ŋathanydja ŋunhi nhanukuŋu ŋuthara manymakthina dhirrimukthinana.
LUK 12:17 Bala ŋayi ŋunhi ḏarramuyu guyaŋina ŋayipi bitjarra, ‘Dhuwala ŋarraku ŋathawuynydja bala'pala nyumukuṉiny warray. Wanhamala ŋarra yurru ruwamŋukumanydja ŋarrakuway ŋathanydja?’
LUK 12:18 Bala ŋayi guyaŋinanydja-a-a, bala guyaŋinana. ‘Yoooooooo,’ bitjarra ŋayi. ‘Ŋarra yurru dhuwala dhuḻ'yun bulu yindikuma, märr yurru ŋarra guḻku'na ŋatha galkaṉ yukurra yindililina bala'palalili. Ŋarra yurru yana bukulili ŋal'maramana biyapulnha wal'ŋu ŋarrakuway ŋarra, dhaŋaŋgumana yurru,
LUK 12:19 bala yana ŋarra yurru waŋa bitjanna ŋarrapina, “Ŋarranydja dhuwala ḻukunydjana mirithirrina ŋiniya. Liŋguna ŋarra ruwamŋukuŋalanydja ŋathanydja ga ŋula nhä malanha ŋarrakuway ŋarra, bala ŋarra nhinana yukurra yurru yana. Ŋarra yurru yana ŋathana ḻuka ga ŋänitji'na, ga nhinanydja ŋarra yurru yukurra goŋmirriyirrina dhikana dhuŋgarra-ŋupanna.” ’
LUK 12:20 Yurru ŋayi Godtja waŋana ŋurikala ḏarramuwala bitjarra, ‘Nhäna nhenydja dhuwala?... ḻiyamiriwnha yolŋu ŋiniya? Liŋgu dhiyaŋunydja-wala gäthuranydja nhe yurru rakunydhirrina. Bala yolthuna dhika yurru ḻukanydja ŋunhiyi nhänydja malanha nhokuŋu buku-mangunharanydja?’”
LUK 12:21 Ga bitjarrana ŋayi Djesuyu dhawar'yurrunanydja waŋana ḻakaraŋala, “Yo, ŋunhi ŋayi yurru yolŋu ḻayḻayyundja yukurra nhäŋura malaŋuŋura munatha'wuyŋuranydja, bala bukulili ŋal'-ŋalmarama marrtji nhanŋuwaynydja ŋayi yurru, ŋunhiyinydjayi yolŋu ḻiyamiriwnha yana bawa'mirrina, liŋgu ŋunhalanydja ŋayi yurru dhärranydja yukurra goŋnha dhäparknha Godkalanydja gumurrŋura, yakana ŋayi yukurra yurru ḏälkuma ŋula nhä malanha ŋunhi yurru ŋorra yukurra gupaḏalŋuwu-wala.”
LUK 12:22 Bala ŋayi Djesu waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala bitjarra, “Nhumanydja ŋunhi Gunhu'wunydja yolŋu walala, yaka nhuma yukirriya warwuyurra ŋula ŋathawu ḻukanharawu ga girri'wunydja dhaṯthunminyarawu.
LUK 12:23 Nhenydja dhuwala yolŋu warray, ŋayi nhunanydja djäma rumbal yolŋukuŋala, yurru yaka ŋayi djäma nhuna yana ŋathawunydja ḻukanharawu ga girri'wunydja dhaṯthunminyarawu.
LUK 12:24 “Nhäŋa ga guyaŋiya ŋunha wäyinnha walalanha ŋunhi. Yaka walalanydja ŋuli wäyindhunydja ŋula djäma bitjan yaw'yun munatha', ga dholkuma ŋula nhä ḻämu-nherraṉ ŋatha maŋutji, ga gulkthun marrtji ŋatha, bala galkaṉ bala'lili ŋula goḏarr'wu, yurru ŋayipi Gunhu'yu warray walalanhanydja ŋuli maranhu wekama. Ga nhumanydja dhuwala yolŋunydja wal'ŋu, djuḻkmarama yukurra wäyinnhanydja malaŋunha.
LUK 12:25 Yaka nhe yurru ŋuriŋi nhokalaynydja warwuyunarayu walŋa-weyinguma nhuŋuway nhe biyapulnydja waŋganydhunydja waluyu, bayyi ŋunhi waŋganydja walu yutjuwaḻa' warray yana, yaka bathala, ga yakana nhe yurru märrama ŋula nhä ŋamakurru warwuyunarayunydja.
LUK 12:27 “Yo, nhäŋa ga guyaŋiya dhuwala wurrki'nha malaŋunha, ŋunha yukurra gurarrthirri ḻatju'na wal'ŋu dhikana, dhapirrknha ŋi'. Yaka warray walalanydja ŋuli wurrki'yunydja malaŋuyu djäma ga ŋula dharpu'-dharpuma girri' walalaŋguway walala. Yo, be ŋäthili buŋgawa yäku Djalaman yukurrana nhinana ḻukunydja dhika wal'ŋu, yurru nhanŋunydja ŋunhi girri' malanha yaka warray ḻatju'mirri, balanyara bitjan dhuwala gay wurrki'.
LUK 12:28 Liŋgu ŋayipi yukurra Gunhu'yu wurrki'nhanydja walalanha dhaṯthun ḻatju'kumanydja dhikanydja wal'ŋu, bäyyi warray walala yurru nhina yukurra walŋa yana gurririnydja, bala walala yurru rakunydhirrina. Ga nhenydja yukurra guyaŋirri nhaltjanna?... yanapi nhuna ŋayi yurru yaka girri'mirriyama? Nhä dhuwala nhuŋu märr-yuwalkthinyaranydja?... nyumukuṉiny yana?
LUK 12:29 “Yaka nhenydja warwuyurra biyakayi ŋathawu ga girri'wu, bitjan ŋuli ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi yaka marŋgi Gunhu'wu. Bitjanna liŋguna yukurra dhiyakuyyu munatha'wuyyunydja yolŋuyu walalay märryu-ŋupan ŋathanhana ga gapunhana ga ŋula nhälilina malaŋulili, yurru nhumanydja yurru yaka biyakayi guyaŋiya, liŋgu Gunhu' djiwarr'wuy marŋgi biyapulnydja wal'ŋu nhuŋu, nhäku nhe yukurra ḏukṯukthirri.
LUK 12:31 Nhenydja yana biyaka märryu-ŋuparra Gunhu'nha ga Rom nhanŋu ŋäthilinydja; märr-yaraŋan nhe yurru Godnhanydja ga ŋurrulilinydja ŋanya nherrala, bala ŋayinydja yurru nhuŋu wekama ŋatha ga gapu ga bukmak yana nhä malanha, märr yurru nhe nhinanydja ŋamathamana wal'ŋu yana.
LUK 12:32 “Yo, nhumanydja dhuwala yumurrku' ŋarraku, waŋgany ŋurruk yana ŋarrakala goŋŋura. Yaka yana barrariyanydja, liŋgu nhumalaŋgala djiwarr'wuyyunydja Bäpayu nhumalanha djarr'yurruna, nhumalaŋguna ŋayi yurru wekama nhä malanha warrpam' ŋunha djiwarr'wuy ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama.
LUK 12:33 “Yaka ŋayathaŋa baṯ biyakanydja yukirriya dhiyakuy ŋunhi munatha'wuynydja nhä malanha; biyaka wekaŋa marrtjiya ŋuriki ŋunhi ŋurruwuykku yolŋuwu, märr nhe yurru märrama nhuŋuwaynydja nhe ŋunha yuwalkŋuna wal'ŋu ŋunhi djiwarr'wuynha nhä malanha, ŋunhi yurru yakana dhulwirmirriyirri ga buruŋgulkthirri. Biyaka märryu-ŋuparra ga ḻayḻayyurra ŋurikina liŋgu djiwarr'wuywuna nhäku malaŋuwu, ga ŋunhiyinydja bitjan nhe yukurra bukulili ŋal'marama nhuŋuway nhe nhä malanha ḻatju'mirrina ŋunha djiwarr'ŋurana, ga ŋunhiyinydja nhänydja malanha yurru nhuŋuwaynha bitjanarawuna liŋguwuna, gupaḏalŋuwuna-wala. Yakana yurru ŋula yolthu djaw'yundja, ga ŋula djirril'-djirril'yunydja ḻuka yukurra yurru.
LUK 12:34 Ŋuli nhe yurru yukurra ḻuŋ'marama ga dhurŋ'thunmarama munatha'wuynydja yana nhä malanha, bala nhe yurru märr-ŋamathirrinydja yukurra dhiyakuna liŋgu munatha'wuna wäŋawu, ga ŋunhi nhe yukurra yurru nhä malanha ŋal'marama ŋunha djiwarr'ŋura, ŋurikina liŋgu wäŋawu nhenydja yukurra yurru märr-ŋamathirri, bitjan nhuŋunydja ŋunhiyina wäŋa.”
LUK 12:35 “Yo, nhiniya biyaka bira'yurra, dhaṯthunmiya girri'yu ga lanhdhirrany'tja nhuŋu yurru nhära yukurra yana; dhärriya biyaka girri'-ŋamathiya gumurr-ŋamathinyarawu Garraywunydja ŋunhi ŋayi yurru buna,
LUK 12:36 biyaka bitjan ŋuli djämamirri yolŋu dhärra yukurra galkunna nhanukalayŋu ŋayi buŋgawa'mirriŋuwu, ŋunhi ŋayi yurru roŋiyirrina beŋuru ŋathaŋuru ḻukanhaŋuru. Ga ŋunhi ŋayi yurru nhanŋu buŋgawa'mirriŋu buna ga wutthu'-wutthun dhurrwaranydja, bala dhunupana yana ŋayi yurru ŋuriŋiyi djämamirriyunydja dhurrwaranydja nhanŋu ḻapmaramana.
LUK 12:37 Yo, walalanydja yurru ŋunhiyi djämamirrinydja walala wirrkina dhika goŋmirriyirrinydja, ŋunhi ŋayi yurru walalanha maḻŋ'marama girri'-ŋamathinyaranydja ga bira'yunaranydja yukurranhara. Yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Dhunupana ŋayi yurru ŋunhiyi buŋgawa'mirriŋunydja waŋa nhinanhamarama walalanha ŋunhiwalayi nhanukalay ŋayi wäŋalilinydja, ga ŋayina yurru walalaŋgunydja ŋathanydja gäma.
LUK 12:38 Yo, ŋayi yurru bunanydja mak djeḏa buku-rangu, mak ŋayi yurru bäy buna galki djaḏaw'yunarayu, bala ŋayi yurru goŋmirriyamana wal'ŋu dhikana ŋunhinhanydja nhanŋuway djämamirrinhanydja walalanha, ŋunhi ŋayi yurru walalanha maḻŋ'marama bira'yunaranydja ga girri'-ŋamathinyaranydja.
LUK 12:39 “Guyaŋiya dhuwalanydja gam': Ŋuli yurru ŋayi wäŋa-waṯaŋunydja yolŋu marŋgiyirri nhäyu waluyu ŋayi yurru ŋunhi manaŋgan' yolŋu buna, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yukurra bira'yun yana nhina, dhukarr-nhäma yukurra, märr yurru yakana ŋunhiyi manaŋgan yolŋu gärri ga djaw'yundja ŋula nhä ŋuliŋuruyi nhanukala wäŋaŋurunydja.
LUK 12:40 Ga bitjandhiyi nhumanydja yurru bira'yun yukurra nhina, girri'-ŋamathiyayi yana, liŋgu ŋunhi Yolŋunydja yurru Gäthu'mirriŋu buna ŋuriŋina waluyu ŋunhi nhe yukurra yaka nhanŋu gatjpu'yun ŋurikiyi waluwu bunanharawu.”
LUK 12:41 Ga ŋayi Betayunydja dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Garray, yolku dhuwala nhe yukurra dhuwalayi mayali'kurrunydja dhäwu' ḻakarama?... ŋanapurruŋguway?... bay' bukmakku ŋiniya?”
LUK 12:42 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripuna dhäwu' mayali'mirri, bitjarra gam', “Ŋunhi ŋayi yurru ŋurruŋu buŋgawa yolŋu gurku'yun guwarr yana wiripuŋulili wäŋalili, bala yolkala goŋlili ŋayi yurru nherraṉ ŋunha wiripu-guḻku'nhanydja djämamirrinha nhanŋuway? Yana ŋayi yurru nherraṉdja walalanha ŋurikala goŋlili, ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu walalanha maranhu wekama ga ḻatju'kuma yana djäkanydja walalaŋgu yurru, ŋurikalayina liŋgu ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yukurra yuwalkkuma wal'ŋu märr-yunupa yana ga dhunupa-guyaŋinyaramirri yolŋu.
LUK 12:43 Ga ŋuli ŋayi yurru buŋgawa'mirriŋu ŋunhi roŋiyirri, ga maḻŋ'maramanydja ŋayi yurru ŋunhiyi djäkamirrinhanydja, ŋayi yukurra yurru djäka yana wiripu-guḻku'wunydja ḻatju'kuma wal'ŋu, bala ŋayi yurru ŋunhiyinydja buŋgawa'mirriŋunydja wokthunna galŋa-djulŋithirrina nhanukala, ga ŋayi yurru ŋunhiyinydja djämamirrinydja yolŋu bitjandhi liŋgu goŋmirriyirriyi.
LUK 12:44 Yo, märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yurru dhuwala, ŋuriŋiyi buŋgawa'mirriŋuyunydja yurru bukmaknhana wekama nhanukalaynha nhä malanha warrpam'nha yana ŋurikalayina djämamirriwalana goŋlilinydja.
LUK 12:45 Ga ŋuli ŋayi yurru djäkamirri ŋunhi ŋanyapinyay ŋayi waŋanharamirri bitjanmirri, ‘Dhika buŋgawa'mirriŋunydja ŋarraku weyinnha yukurra nhina yurru, yakana ŋayi yurru roŋiyirri waḏutja,’ bitjanmirrinydja, bala ŋayi yurru ŋunhi wiripu-guḻku'nhanydja djämamirrinha walalanha bumana yukurra, dhäykawurrunha ga ḏarramuwurrunha, bala ŋayi yurru yukurra ḻayḻayyun ŋathana yana ḻuka, ga ḻeŋuna dhika nhaltjanna.
LUK 12:46 Bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja buŋgawa'mirriŋunydja yolŋu gumurr-ruŋiyirrina ŋuriŋina waluyu ŋunhi ŋayi yukurra yaka nhanŋu gatjpu'yun, liŋgu yakana ŋayi marŋgi nhätha ŋayi yurru ŋunhi buŋgawa'mirriŋu buna. Ga dhunupana ŋayi yurru ŋunhiyinydja buŋgawa'mirriŋunydja mirithirrina maḏakarritjthirrinydja nhanŋu ŋuriki djämamirriwunydja, bala dhä-ḏir'yunna yana ŋanya wirrkina wal'ŋu yurru, bitjan yana liŋgu bitjan ŋayi yurru dhä-ḏir'yun ŋunhinha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yurru yaka ŋanya dhäruk märrama.
LUK 12:47 “Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli djämamirri yolŋu marŋginydja nhäku ŋayi buŋgawa'mirriŋu nhanŋu ḏukṯuk djämawu, ga ŋuli ŋayi yurru yakanydja dhäruk märrama ŋanya, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi djämamirriyunydja dhä-ḏir'yunara märrama wirrkina dhikana wal'ŋu.
LUK 12:48 Ga ŋuli ŋayi djämamirriyu ŋuriŋi yolŋuyu yukurra djäma djarrpiny'tja wal'ŋu, liŋgu yaka ŋayi marŋgi nhäku ŋunhi buŋgawa'mirriŋu nhanŋu ḏukṯuk djämawu, ŋayinydja yurru ŋuriŋiyi djämamirriyu märrama warray dhä-ḏir'yunaranydja, yurru märr ŋuli ya' gaŋga. “Yo, ŋuli nhe yurru märrama yukurra biyapulnydja wal'ŋu ŋulaŋuru Godkuŋunydja, ŋayinydja Godtja ḏukṯuk nhuŋunydja, nhenydja yurru bitjandhi liŋgu yukurra wekamayi yana guḻku'yi, ga wirrki yana wal'ŋu djäma Godkunydja yukirriya. Ga ŋunhi ŋayi yurru Godthu wekama nhokalaynydja dharraylili biyapul guḻkuny'tja wal'ŋu, bala ŋayi yurru waŋa nhuna bitjanna, ‘Nhenydja yurru bitjandhi liŋgu wekamayi roŋinyamaramayi biyapul guḻku' ŋarrakunydja.’”
LUK 12:49 Yo, ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Djesu waŋana bitjarra, “Yo, marrtjinanydja ŋarra lili dhipala munatha'lilinydja, märr yurru ŋarra dhuŋgur'yunna gurthana, ŋunhi yurru ŋayi nhärana birrka'mirrikurruna wäŋakurru. Ye-e-e, wanhaka bini ŋayi liŋguna nhäranhana.
LUK 12:50 Galkina dhuwala ŋarra yurru batjpatjtjunna wirrkina dhikana wal'ŋu, bala rakunydhirrina manapan. Galŋa-yätjthinana dhuwala ŋarra bay', ŋonuŋdhinana manapara, yana liŋgu ga dhawar'yurruna dhuwala liŋguna.
LUK 12:51 Yo, nhumanydja ŋuli yukurra guyaŋirri yanapi ŋarra marrtjinya lili, märr yurru yolŋu walala nhina mäwaya'ŋura dhiyala munatha'ŋuranydja. Yurru yaka warray yulŋunydja, liŋgu yolŋu walala yurru ŋarrakalanydja yäkuyu bitjan barrkuwatjkunharamirrina yukurra. Yakana yurru bukmak ḏukṯukthirri ŋarrakalaŋunydja nhinanharawu gali'lili.
LUK 12:52 Dhipuŋurunydja-wala gurruṯu'mirri walala yukurra yurru guḻk-guḻkthunmirrina bitjanna yurru, ḻurrkun' waŋganyŋura gali'ŋura, ga mak märrma' ŋunha bala gali'ŋura, bitjandhiyina yurru.
LUK 12:53 Mak yurru bäpa'mirriŋunydja ŋunha ŋarrakala gali'ŋura ga gäthu'mirriŋunydja nhanŋu ŋunha bala wiripuŋura gali'ŋura. Mak yurru gäthu'mirriŋu ŋarrakala gali'ŋura ga ŋayinydja bäpa'mirriŋunydja ŋunha bala gali'ŋura wiripuŋura. Mak ŋäṉḏi'mirriŋu yurru waŋganyŋura gali'ŋura, ga ŋayinydja mak yurru yothuny'tja miyalktja nhanŋu ga ŋunha bala wiripuŋura gali'ŋura. Mak yurru mukul'mirriŋunydja waŋganyŋura gali'ŋura ga ŋayinydja yurru gäthu'mirriŋunydja ga ŋunha bala wiripuŋura gali'ŋura. Yo, galkiwuynha yurru ŋunhi gurruṯu'mirri bitjandhinydja barrkuwatjthirrinydja yukurra, liŋgu wiripu-guḻku' yurru djälthirri ŋarraku malthunarawu ga wiripu-guḻkuny'tja yaka.” Bitjarra ŋayi yukurrana Djesu waŋananydja.
LUK 12:54 Yo, wiripunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarra gam', “Ŋunhi nhe yurru nhäma ŋayi yukurra yurru gurrŋan' waŋupini marrtji bärra'ŋurunydja, bala nhe yurru waŋa bitjanna, ‘Way, dharyunna yurru ŋilimurrunha ŋe,’ bitjanna yurru. Ga yuwalkthi yurru ŋunhi dharyundja.
LUK 12:55 Ga wiripunydja nhe ŋuli dhäkay-ŋäma wata, ŋayi yukurra yurru galkirri dhipuŋuru bala djalathaŋ'ŋuru, bala nhe yurru waŋa bitjanna, ‘Gorrmurthirrina yurru dhuwalanydja wäŋa ŋiniya.’ Bala yuwalkthi yurru gorrmurthirrinydja ŋunhi wäŋanydja.
LUK 12:56 Nhumanydja dhuwala yay'-wulanhamirrina yolŋu walala. Nhuma ŋuli nhäma ŋunha gärak wäŋa ga dhuwala munatha', bala nhuma yurru dharaŋanna ŋunhi nhä ŋayi yurru maḻŋ'thun. Nhä nhuma dhuwala yolŋunydja?... bambaymirri? Nhämirri nhuma yurru nhämanydja bala dharaŋanna ŋunhi nhaltjan yukurra dhika maḻŋ'thu-maḻŋ'thunna? Dhiyaŋuyinydja yukurra malaŋuyu ḻakarama nhaltjan yurru maḻŋ'thun dhika galki.
LUK 12:57 “Nhäku nhuma yurru yakanydja guyaŋirri ga djarr'yun nhä ŋamakurru' ga dhunupa nhuŋu djämawu?
LUK 12:58 Ŋuli nhe yurru yätjkumanydja djäma ŋula yolku yolŋuwu, mak nhuna ŋayi yurru gäma ŋunhana dhä-wirrka'yunarawuna ŋurikiyinayi. Nhe yurru marrtji ŋäthilinydja nhanukala, bala dhunupakuŋa ŋunhiyi nhuŋuway djarrpi'kunhara, biyaka ḻundu'thiya nhanŋu, märr yurru nhuna ŋayi yaka muka gäma balayi ŋunha dhä-wirrka'yunarawunydja. Ŋayi ŋuli gonhana ŋunhi dhä-wirrka'yunaramirrinydja waŋi yätj-ḻakaraŋuna nhuna, bala wekaŋu goŋlili ŋunha ḏapmaranharamirriwalana yolŋuwala, ga ŋayina yurru nhuna galkaṉdja ḻoḻulilinydja.
LUK 12:59 Ga ŋunhalayina nhe yukurra yurru nhina ḻoḻuŋurana, yakana nhe yurru ŋuliŋuruyi dhawaṯthundja, ga bäy nhe yurru wekama bukmak buku-ruŋinyamaranharawuy.”
LUK 13:1 Yo, ŋulinyaramirriyu wiripu-guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu ḻakaraŋala Djesuwala bitjarra, “Ŋuriŋi buŋgawayu Baylatthu bumara murrkay'kuŋala yolŋu'-yulŋunha Galaliwuynha walalanha, ŋulinyaramirriyu liŋgu waluyu ŋunhi walala yukurrana buku-ŋal'yurruna Godkala wäyingala ŋuriŋi maŋgu'yu.”
LUK 13:2 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala bala walalaŋgunydja bitjarra, “Nhumanydja mak ŋuli guyaŋirri yanapi walala murrmurryurruna bitjarrayi, liŋgu walala mirithirri yätjmirri, biyapul'nha wal'ŋu ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja Galalipuyŋuwala yolŋu'-yulŋuwala. Yurru yaka warray.
LUK 13:3 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra, ŋuli nhumanydja yurru yaka bilyun nhokalay nhe yätjŋuru ga ganan ŋunhi gupaḏalkumanydja, bala nhumanydja yurru bukmakthirrina murrmurryun bitjandhi bitjan walala.
LUK 13:4 Ga guyaŋiya ŋunhi yolŋu'-yulŋunha 18-nha ŋunhi walala murrmurryurruna ŋunhala Djurutjalam, ŋulinyaramirriyu ŋunhi guṉḏa malanha bukulili-ŋal'ŋalmaranhara dhuḻ'yunara galkina, bala dhämanyguŋalana walalanha. Nhämirri ŋunhiyinydja walala yolŋu'-yulŋu? Nhumanydja mak ŋuli guyaŋirri walalanhanydja, yanapi walala yätjmirri wal'ŋu, biyapul wal'ŋu yätjmirri wiripu-guḻku'walanydja ŋurikalanydja ŋunhi walala yukurra nhina ŋunha Djurutjalam. Yaka warray.
LUK 13:5 Yuwalkkuma ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Nhumanydja yurru bitjandhi liŋgu rakunydhirri, ŋuli nhe yurru yakanydja bilyun ga gonha'yun nhuŋuway yätj.” Bitjarrayina ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 13:6 Bala ŋayi Djesuyu dhuwalana dhäwu' ḻakaraŋala mayali'mirri gam', “Waŋgany yolŋu gädni-waṯaŋu yukurrana nhinana, ga ŋunhili nhanukala gädniŋuranydja dhärrana yukurrana borum dharpa. Waŋganymirri ŋayi marrtjina bala nhänharawu ŋurikiyi, milthurruna borumgu. Marrtjinanydja ŋayi-i-i, nhäŋalanydja marrtjina, ga bäyŋu warray.
LUK 13:7 Bala ŋayi waŋana ŋurikala djämamirriwalanydja bitjarrana, ‘Way, dhuwala ŋarra ŋuli yukurra marrtji ḻurrkun'nha dhuŋgarra milthundja dhiyaku borumgu, ga bäyŋu warray dhuwala. Ma' djatthurrana. Nhäku yukurra yurru dhuwala dharpa dhärra borummiriwnydja yana?’
LUK 13:8 “Bala ŋayi djämamirrinydja waŋana bitjarra, ‘Gonha'yurra ŋi, waŋganynha bulu dhuŋgarra yurru ŋayi dhärra. Ŋarra yurru nhanŋu djäka manymakkuma dhiyakuyi yukurra, yaw'yun munatha' yurru ḻiw'marama, bala gapuyuna rarryu'-rarryun, ga ŋula nhä djalkthun ŋuthanaramirri.
LUK 13:9 Ga ŋuli yurru ŋayi borummirriyirrinydja dhiyaŋu-wala, manymak warray. Ga ŋuli borummiriwnydja yurru dhärra yukurra, yana gulkthurrana.’” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu dhuwalayi mayali'mirrinydja dhäwu' ḻakaraŋala.
LUK 13:10 Waŋganymirri ŋuriŋi Buku-ŋal'yunaramirriyu Waluyu ŋayi Djesu yukurra nhina buku-ŋal'yunaramirriŋura buṉbuŋura, ga ḻakaramanydja ŋayi yukurra marŋgikumanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋunha.
LUK 13:11 Ga ŋunhiliyi buṉbuŋura waŋgany miyalk rerrimirri yukurrana nhinana, yurru ŋayi ŋunhi yukurrana rirrikthurrunydja weyinŋumirrina wal'ŋu, 18-nha dhuŋgarra, liŋgu ŋuriŋi yätjthu birrimbirryu ŋanya yukurrana rirrikmaraŋala ŋoy-nyil'nyilyunmaraŋala; yakana ŋayi ŋuli dhärranha dhunupayinyanydja.
LUK 13:12 Bala ŋayi Djesuyunydja nhäŋalana ŋunhiyi miyalknha, bala waŋana wäthurruna bitjarra, “Way miyalk, liŋguna nhe dhuwala dhayaḻana yupmaranharana ŋuliŋuruyi rerriŋurunydja,” bitjarra.
LUK 13:13 Bala ŋayi Djesu goŋ-ŋal'yurrunana nhanukala ḏiltjililina, bala dhunupana yana ŋayi dhunupayinana yulŋunydja, bala mirithinana dhika buku-wurrparanydja Gunhu'nha goŋmirriyinana manapara.
LUK 13:14 Bala ŋayi ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋunhi buŋgawanydja ŋurikiyi buṉbuwu maḏakarritjthinana Djesuwu, liŋgu ŋayi ŋunhi Djesuyu yolŋunha ḏukmaraŋalanydja ŋuriŋiyina waluyu Ganaŋ'maranharamirriyuna. Bala ŋayi ŋunhi ŋurruŋunydja yolŋu waŋana bukmakkuna yolŋu'-yulŋuwu bitjarra, “Waŋgany-rulu ga waŋgany bäythinyara walu djämawunydja. Ŋuli nhuma ḏukmaranhaminyarawunydja ḏukṯuk, marrtjiyanydja lili djämamirriyu yana waluyunydja. Yaka marrtjiya dhiyaŋu Ganaŋ'maranharayunydja waluyu ḏukmaranharawu.”
LUK 13:15 Bala ŋayi Garraynydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra. “Nhumanydja dhuwala yay'-wulanharamirrina yolŋu walala. Ŋunhi ŋuli nhuŋu warrakan dhärra yukurra ḏapmaranhara ŋula wäŋaŋuranydja, bala nhenydja ŋuli marrtji, bala yupmaraŋuna, ga gäŋu ŋuli gapuwuna wekanharawu ŋuriŋiyi Ganaŋ'maranharayunydja waluyu.
LUK 13:16 Ga dhuwalanydja gay' miyalk yarraṯaŋuru beŋuru Yipurayimgala yana, yurru ŋayi dhuwala ḏapmaranharawuy Mokuywuŋu, Satanguŋu yulŋunydja; ŋayi yukurrana ŋanya mulkana ḏapmaranharanydja weyinnha dhuŋgarra. Dhunupa muka dhuwala ŋarrakunydja, ŋarra yurru nhanukala yupmaramanydja dhiyaŋu ŋunhi Ganaŋ'maranharayunydja waluyu.”
LUK 13:17 Bala dhiyaŋunydja dhärukthu ŋayi Djesuyu gora-wekaŋalana ŋunhiyi yolŋunhanydja walalanha, ŋunhi walala yukurrana waŋana yätj-ḻakaraŋala ŋanya Djesunha. Yurru wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu mirithinana goŋmirriyina ŋuriŋiyi, ŋunhi ŋayi nhaltjarra djäma mirithirri ŋamakurru dhika wal'ŋu yana.
LUK 13:18 Ga biyapul Djesu waŋana bitjarra, “Yo, nhäyinyara dhika Godkunydja Rom?
LUK 13:19 Godkunydja dhuwala Rom walŋa warray ga ŋuthanaramirri, balanyara gam', bitjan yutjuwaḻa' ḏawu ŋaraka borum. Yo, ḏawunydja dhuwala maŋutji nyumukuṉiny wal'ŋu, ga ŋunhi ŋuli yolŋuyu ḻämu-nherraṉ ŋunhiyi ŋaraka munatha'lili, bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi dhamany'tjundja, bala ŋuthanna marrtji yindithirrina, bala walalanydja yurru wäyindja walala buṯthun, bala nhinana marrtji ŋunhimalayi dharpalili, bala djämana yurru walala wäŋa walalaŋguway ŋunhimalayinydja baṉdja'-baṉdjalilinydja.”
LUK 13:20 Ga biyapul ŋayi Djesu waŋana bitjarra, “Nhäyinyara dhika Godkunydja Rom? Nhaltjan ŋuli yukurra ŋayinydja Godthunydja dhika djäma dhiyala munatha'ŋuranydja?
LUK 13:21 Godkunydja dhuwala rom balanyara bitjan ŋathawuy ruwaŋga'kunhara. Yo, dhäykayunydja ŋuli märrama yutjuwaḻa yana ŋunhiyi ŋathawuy ruwaŋga'kunhara, bala ŋayi yurru nherraṉ ŋunhiyi yindililina banikin'lili, bala biŋgurrunydja ŋathanydja guḻku'na ḏämbany'tja ŋunhiyi, bala bukmak yurru ŋunhiyi ḏämba gaŋgathirrinydja ḻatju'thirrina dhikana, wiripuyirrina yurru. Ga bitjandhina yurru yolŋuyu ḻurrkun'thuna ŋunhi Garraywalaŋumirriyunydja wäŋanha wiripukuma, ḻatju'kumanydja dhikanydja wal'ŋu.”
LUK 13:22 Yo, Djesunydja ŋunhi yukurrana mukthurruna yana marrtjina bala Djurutjalamlilina, yurru ŋayi yukurrana marrtjinanydja ga gulŋiyina wäŋalili ga wäŋalili bitjarrana bala, gulyu'-gulyurruna ŋayi marrtjina, bala ŋayi marrtjina marŋgikuŋalana yolŋunhana walalanha bitjarrana bala.
LUK 13:23 Ga ŋayinydja ŋanya waŋganydhu yolŋuyu dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Way Garray, nhämunha' dhika ŋuli yolŋunydja walala walŋathi gupaḏalkuŋunydja?... märr-ḻurrkun'?... bay' guḻku' ŋiniya?” Bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala ŋuripa yolŋu'-yulŋuwanydja bitjarrana,
LUK 13:24 “Wirrki yana gatjarr'yurranydja ganydjarryu wal'ŋu gulŋiyinyarawu ŋurikiyi Godkalaŋunydja Romgu, liŋgu dhurrwaranydja ŋunhiyi djupur, yutjuwaḻa' wal'ŋu. Guḻku' warray yurru yolŋu walala djälthirri yukurra gulŋiyinyarawunydja ŋurikiyi Godkalaŋunydja wäŋawu, yurru yakana walala yurru gärrinydja, liŋgu walala yurru yukurra ḻayḻayyunna wiripuŋuŋurana nhäŋura malaŋuŋura, yana liŋgu ga dhuḏitjnha walalaŋgu yulŋunydja.
LUK 13:25 Liŋgu ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja wäŋa-waṯaŋunydja yolŋu gaŋgathirri, bala dhaḻ'yunna dhurrwaranydja, ga nhumanydja yukurra yurru dhärra'-dharra ŋunhala warraŋulnha wutthu'-wutthun dhurrwaranydja, ga waŋa nhe yukurra yurru bitjanna, ‘Way Garray, ḻapmaraŋa ŋanapurruŋgu dhurrwara,’ bitjanna. Ga ŋayinydja yurru buku-wakmarama nhumalaŋgu ŋulaŋuru djinawa'ŋuruna, bitjanna yurru, ‘Wanhaŋuru dhuwala nhenydja? Yaka warray ŋarranydja nhuŋu marŋgi,’ bitjanna.
LUK 13:26 Ga nhumanydja yurru buku-wakmarama nhanŋunydja balanydja bitjanna, ‘Garray, liŋgu muka ŋanapurru ŋathanydja ḻukana nhokala, ga marŋgikunha nhe ŋuli yukurranha ŋunhiliyi ŋanapurruŋgala wäŋaŋura.’
LUK 13:27 Ga ŋayinydja yurru biyapul waŋa nhumalaŋgu bitjanna, ‘Yakana ŋarra marŋgi nhumalaŋgunydja, wanhaŋuru nhe dhuwala. Gatjala yarrkthurrana walala ŋarrakala nhuma dhuwurr-yätjmirrinydja yolŋu walala, bukmakthiyana yana.’
LUK 13:28 Yo, nhuma yurru nhäma ŋunhinydja yolŋunha walalanha Yipurayimnhanydja ga Yitjaknha ga Djaykupnha ga wiripu-guḻku'nha ŋunhi dhäwu'-ḻakaranharamirrinha walalanha, walala yukurra yurru nhinanydja ŋunhalayina Godkalana wäŋaŋura, bala nhe yurru ŋäthina yukurra wirrkina dhikana wal'ŋu, ḻirra-ḻawunhamirrina manapan, liŋgu nhumalanhanydja yurru ŋurrkama ŋunhana yana warraŋullilina, yakana nhuma yurru gulŋiyirri ŋunhiwalayinydja wäŋalili.
LUK 13:29 “Yo, yolŋunydja walala yurru yukurra marrtji warray ḻuŋ'thun ŋunhiwalayinydja birrka'mirriŋuruna wäŋaŋuru malaŋuŋuru, walala yurru mulku'-mulkurunydja yolŋu walala gulŋiyirrina yukurra, bala walala yurru nhinana marrtji ḻukana ŋathana ŋunhala Godkalana wäŋaŋura.
LUK 13:30 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhinydja yolŋu walala ŋunhi nhuma ŋuli walalanha ḻakarama gali'wuy walala be, ŋunhalanydja djiwarr'ŋuranydja ŋunhiyina walala yurru nhina yukurra ŋurruŋunydja, ga ŋunhinydja walala ŋunhi walala dhiyaŋu-wala ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala be, ŋunhalanydja walala yurru ga dhuḏi-dhuḏiŋuna.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 13:31 Ga ŋuriŋi bili waluyu yolŋu walala marrtjina ŋunhi Rom-dharraymirri walala, bala ḻakaraŋala nhanbala Djesuwa bitjarra, “Way Garray, gonha'yurrana nhe yurru dhuwalanydja wäŋa, ga marrtjiya wiripulilina wäŋalili, liŋgu buŋgawanydja ŋunha Yirittja yäku ḏukṯuk nhuŋu bunharawuna.”
LUK 13:32 Ga ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala bitjarra, “Gatjuy, ḻakaraŋa nhanbala ŋuripayi ḻiya-mäypawanydja yolŋuwa dhuwala dhäruk ŋarranha, biyaka ḻakaraŋa gam', ‘Gäthuranydja dhuwala walu ŋarra yurru djäma yukurra, dhawaṯmarama yätjmirrinha birrimbirrnha walalanha yolŋu'-yulŋuwala, ga rerrimirrinha walalanha ḏukmarama. Ga boŋguŋu goḏarr ŋarra biyakuyi liŋgu djäma boŋguŋu, ga ŋuriŋinydja bala wiripuŋuyunydja waluyu ŋunhinydja, ŋarra boŋguŋu bukuna mulki dhawar'yurruna.’
LUK 13:33 Yo, marrtjinydja ŋarra yukurra yurru gäthura ga boŋguŋu, ga ŋuriŋinydja bala waluyu ŋarra boŋguŋu mulkina wäŋa Djurutjalamdja. Ga ŋunhili liŋgu Djurutjalam yana wäŋaŋura ŋarra yurru rakunydhirrinydja, liŋgu yaka dhuwala dhunupa Godkalaŋunydja dhäwu'-ḻakaranharamirriwu yolŋuwu ŋayi yurru rakunydhirri birrka'mirriŋuranydja wäŋaŋura.”
LUK 13:34 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djesu waŋana bitjarrana, “Djurutjalambuy yolŋu walala, nhuma ŋuli buma murrkay'kuma Godku ŋunhi dhäwu'-ḻakaranhamirrinha walalanha, ga bitjandhi liŋgu nhuma ŋuli guṉḏayu buma ŋunhinhanydja yolŋunha walalanha ŋunhi ŋayi Godthu walalanha ŋuli djuy'yun nhumalaŋgala dhipali. Yurru mirithirri warray ŋarranydja yukurra märryu-ḏapmarama ŋunhiyi wäŋa Djurutjalam. Guḻku'mirri ŋarra bini nhumalanha ḻuŋ'maranhanydja ŋarrakalay ŋarra, bitjanayinydja dhangi'yunanydja nhumalanha, bitjandja bitjan ŋuli wäyindhu gurrwawuyu ŋunhi ḻuŋ'marama dhangi'yun nhanŋuway ŋayi yumurrku'nha, ga binbarryu monyguma ŋula nhäŋuru gunganhamarama. Yurru yaka warray nhumanydja dhayuŋanmina ŋarrakala, yaka warray ḏukṯukthina ŋarraku.
LUK 13:35 “Yo, ŋarra bini nhumalanha walŋakunha warray, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋayi yurru Godthunydja gonha'yunna dhuwalanydja nhumalaŋgu buku-ŋal'yunaramirrinydja buṉbu. Yakana nhuma ŋarranha yurru nhäma biyapulnydja, yana liŋgu ga walu ŋarraku yurru buna, ga ŋulinyaramirriyuna waluyu nhuma yurru märr-yaraŋan gumurr-ŋamathirrina ŋarraku, ga waŋa bitjanna, ‘Dhuwalana gay' marrtji yukurra lili yäkuyu Garraywalanydja. Go, ŋilimurru buku-ŋal'yunna nhanŋu.’” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 14:1 Waŋganymirri Ganaŋ'maranharamirriyu Waluyu, yolŋuyu Rom-dharraymirriyu garr'yurruna ŋanya Djesunha nhanukalay ŋayi wäŋalili ŋathawu ḻukanharawu, bala walala ŋuriŋi wiripu-guḻku'yunydja nhäŋalana ŋanya yukurrana, wanhaka ŋayi bini djäma ŋula nhä yätjkunha.
LUK 14:2 Bala ŋayinydja waŋganynha yolŋu marrtjina rerrimirri bala Djesuwala, waṉa-buḻ'buḻyunara ga yuṯuŋgurr, rumbal manapanara.
LUK 14:3 Bala ŋayi Djesunydja waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋunhinha ŋaḻapaḻmirrinhanydja wal'ŋu Rom-marŋgikunharamirrinha walalanha ga Rom-dharraymirrinha bitjarrana, “Nhaltjan yukurra dhika rom ŋilimurruŋgunydja waŋa? Ŋamakurru muka dhuwala ŋarraku?... ŋarra yurru yolŋunha ḏukmarama dhiyaŋu waluyu Ganaŋ'maranharawuyyunydja?... bay yaka ŋiniya?”
LUK 14:4 Bala walalanydja marrtjina ḏäpthurruna dhäruk-mukthurrunana yana. Bala ŋayi Djesuyunydja baṉdjana mulkana ŋunhi yolŋunhanydja rerrimirrinhanydja, bala ḏukmaraŋalana ŋanya, bala djuy'yurrunana yana wäŋalilina.
LUK 14:5 Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana walalanhanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunhanydja bitjarrana, “Ŋuli nhumalaŋgu balaŋu yothuny'tja, mak nhuŋu wäyin buliki gulŋiyi gapu-maŋutji'lilinydja ŋunhiwalanydja, bala nhaltjurruna nhenydja ŋuli? Nhenydja ŋuli ŋanya warryurruna beŋuruyi dhunupana, walŋakuŋuna ŋanya ŋuriŋina liŋgu yana waluyu, bäy warray ŋunhi Ganaŋ'maranharamirrinydja Walu.”
LUK 14:6 Ga walalanydja marrtjina mukthurrunana ḏäpthurruna dhärukmiriwnha yana, yakana walala ŋula dhäruk maḻŋ'thurruna waŋanharawunydja bala buku-wakmaranharawunydja.
LUK 14:7 Yo, ŋayi Djesuyunydja nhäŋalana walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhiyi, ŋunhi ŋathawu walala marrtjina ŋunhiwalayi ḻukanharawu, walala marrtjina djarr'yurrunanydja, bala marrtjina nhinananydja ŋunhiwalana dharapullili ŋunhi ŋayi wäŋa-waṯaŋuyu ŋuriŋi yolŋuyu ŋäthilimirriyaŋala dharrpalmirriwuna ŋurikina wal'ŋu yolŋu'-yulŋuwu. Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana walalanha bitjarrana,
LUK 14:8 “Way walala, ŋunhi nhumalanha ŋuli yolŋuyu garr'yun ŋathawunydja ḻukanharawu, yaka marrtjiya ŋunhanydja yana dharrpalmirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala dharapullili. Wiripunydja yolŋu mak yurru marrtji ŋunhi ŋayi dharrpalnha wal'ŋu, djuḻkmaramana ŋayi yukurra nhunanydja.
LUK 14:9 Bala ŋayinydja yurru ŋunhiyi yolŋu wäŋa-waṯaŋunydja marrtji, bala waŋana nhuna bitjanna, “Way gaŋgathiyana, gatjala marrtjiyana, liŋgu dhuwalanydja dharapul ŋuruku ya' dharrpalwu yolŋuwu,” bitjanna. Bala nhe yurru gorana, bala giṯthundja nhe yurru, ga ŋunhana nhina gali'lilina.
LUK 14:10 Yo, ŋunhi nhe yurru gulŋirrinydja, yana marrtjiya ga nhiniya ŋunha bala gali'lili wal'ŋu, bala ŋayi yurru wäŋa-waṯaŋunydja yolŋu marrtji ga waŋa nhuna bitjanna, “Way ḻundu gaŋgathiya, ga marrtjiya ŋunha bala ya', dharrpalwala yolŋuwala nhiniya dharapullili.” Bala nhuna yurru nhäma bukmakthunydja, bala märr-ŋal'yunna nhuŋu.
LUK 14:11 Liŋgu ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yurru be garrwarkunhamirri ŋanyapinya ŋayi, Godthunydja yurru ŋanya dharraḏäkumana nyilŋ'marama ŋunha ŋoylilina, ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋu dharraḏakunhamirrinydja ŋanyapinyay ŋayi, Godthunydja ŋanya yurru ŋunhiyi yolŋunha gaŋgathinyamirriyama garrwarkumana, ga nherraṉ ŋanya ŋunhana wal'ŋu garrwarlilina.”
LUK 14:12 Bala ŋayi Djesunydja bilyun ga waŋa ŋunhi wäŋa-waṯaŋunhana bitjanna, “Ŋunhi nhe yurru ŋäthilimirriyama ŋathanydja ŋula nhänydja, yaka märraŋa garr'yurra gurruṯu'mirrinhanydja nhuŋuway ga ŋula yolnha ḻundu'mirriŋunha walalanha nhuŋuway, ga ḻukunydjamirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha; yaka walalanha garr'yurra ŋunhiwalayi, liŋgu walalanydja yurru ŋunhi nhunana märrama walalaŋgalay wäŋalili, bitjan walalanydja yurru nhuna wekama buku-ruŋinyamaranharana, ga ŋunhina liŋgu nhe yurru ŋunhi märramanydja ŋurikiyi.
LUK 14:13 Yo, ŋunhi nhe yurru ŋäthilimirriyama ŋathanydja, marrtjiyanydja ga garr'yurranydja ŋunhiyi rerrimirrinha ga bunhdhu'-bunhdhurrnha ga bamba'-bambaynha, ga ŋurruwuykmirrinha.
LUK 14:14 Yo, maranhu-wekaŋa ŋunhinhanydja yolŋumiriwnhanydja walalanha goŋmiriwnhanydja, bala nhenydja yurru galŋa-djulŋithirrina, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi walalay ŋurruwuykmirriyunydja nhuŋu yurru yaka warray buku-ruŋiyinyarawuy wekama, bala ŋayi yurru Godthunydja ŋayipinydja buku-ruŋinyamaramayi nhuŋunydja wekama, ŋulinyaramirriyuna ŋunhi yurru dhuwurr-ŋamakurru'mirri yolŋu walala walŋathirri yukurra moluŋuru.”
LUK 14:15 Ga ŋayi waŋganydhunydja yolŋuyu ŋanya Djesunha ŋäkula waŋanhara ḻakaranhara bitjanarayinydja, ŋunhi walala marrtjina ŋathana ḻukana waŋganyŋura ŋunhiliyi, bala ŋayi waŋana Djesuwala bitjarra, “Ŋunhinydja yurru yolŋu'-yulŋu mirithirrina wal'ŋu goŋmirriyirri. dhikana, ŋunhi walala yurru yukurra ŋatha ḻuka ŋunhalayi Godkala wäŋaŋura.”
LUK 14:16 Bala ŋayi Djesuyunydja buku-wakmaraŋala waŋana dhärukthu mayali'mirriyuna bitjarra, “Waŋganydhu yolŋuyu guyaŋina, ŋayi yurru ŋatha ŋäthilimirriyama gurrunhan nhanukalayŋuwunydja ŋayi yolŋu'-yulŋuwu, bala ŋayi dhäwu'mirrinha djuy'yurruna ŋuriki yolŋuwu walalaŋgu garr'yunarawu, ŋula nhämunha'wu miṯtjiwu, walala yurru marrtji ŋunhimalayina ŋurikina ŋathawuna ḻukanharawu.
LUK 14:17 Bala ŋayi marrtjina djämana ŋuriŋiyi yolŋuyunydja, ŋäthilimirriyaŋalana marrtjina ŋathana, ga yurruna ŋayi djuy'yurrunanydja ŋunhiyi biyapul dhäwu'mirrinhanydja, ŋayi yurru marrtji, bala gäma ŋuripayina walalambala ŋunhi ŋayi walalanha liŋgu garr'yu-garr'yurruna marrtjina ŋäthili. “Bala ŋayi ŋunhiyi djämamirrinydja marrtjina, bala waŋananydja bitjarrana, ‘Go liŋguna dhuwala. Marrtjiyana walala. Liŋguna ŋunha girri'-ŋamathirrina yukurra nhumalaŋgu yulŋunydja,’ bitjarra.
LUK 14:18 Bala ŋuriŋiyinydja yolŋu'-yulŋuyu bukmakthuna yukurrana waŋananydja wiripuna ga wiripuna dhäruktja. Waŋganydja waŋana bitjarra, ‘Yakana ŋarranydja yurru marrtji, liŋgu ŋarra märraŋala ḻatju' dhika wäŋa ŋunha. Dhuwalanydja ŋarra yurru marrtji ga nhämana,’ bitjarra.
LUK 14:19 Ga wiripunydja yolŋu waŋana bitjarra, ‘Yakana ŋarranydja yurru marrtji, liŋgu ŋarra ŋunha buliki'nha walalanha ŋarrakuwaynydja märraŋala gäthura, walala yukurra yurru djäma munatha' marrtji bala. Ŋarra yurru marrtjina ga djämana ŋuruŋuyinayi buliki'yuna yukurra.’
LUK 14:20 Ga wiripunydja yolŋu waŋana bitjarra, ‘Liŋguna ŋarranydja yawungu dhäykanhana märranha, ga yakana ŋarra yurru marrtjinydja,’ bitjarra.
LUK 14:21 “Bala ŋayi ŋunhi djämamirrinydja yolŋu marrtjina ga ḻakaraŋala ŋuripa buŋgawa'mirriŋuwana bitjarra, ‘Ḻayḻayyunna ŋunha walala yukurra wiripuŋurana nhäŋura malaŋuŋura bay. Yakana walala yurru marrtji lilinydja dhiyakuyinydja ŋathawunydja ŋunhi nhe ŋäthilimirriyaŋala walalaŋgu.’ Bala ŋayi ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja mirithirrinana maḏakarritjthina, bala ŋayi waŋana bitjarrana, ‘Gatjuy, dhipuŋurunydja nhe yurru marrtji waḏutjana yana, ga garr'yurra ŋunhi bunhdhurrnhana, ga ŋurruwuyknhana, ga bambaynhana yolŋu'-yulŋunha. Marrtjiyanydja bala dhukarrkurrunydja dhiyakuy wäŋawuy ŋunhi, ḻuŋ'maraŋana marrtjiya ŋunhi goŋmiriwŋuranydja yolŋunha walalanha, Walalana yurru marrtjinydja lili ga ḻukanydja dhiyala ŋarrakala ŋathanydja.’
LUK 14:22 “Marrtjinanydja ŋayi ŋunhiyi djämamirrinydja, bala ḻuŋ'maraŋalana marrtjina ŋunhi ŋurruwuykmirrinhanydja guḻku'nhana. Bala ŋayi ḻakaraŋala ŋuripa buŋgawa'mirriŋuwanydja bitjarrana, ‘Guḻku'na ŋarra yukurrana dhuwala ḻuŋ'maraŋalanydja bay', yurru dhuwala wiripunydja dhaḻakarr gonha yukurra dhärra.’
LUK 14:23 Ga biyapul ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawa'mirriŋuyu ŋanya djuy'yurruna bitjarra, ‘Gatjuy, marrtjiya ŋunha wiripuŋulili ga wiripuŋulili wäŋalili, ga dhä-wuṉḏaŋarrthiya garr'yurranydja yana biyakayi liŋgu gali'wuynha yolŋunha walalanha, walala yurru bukmakthirri marrtji lili, märr yurru ŋarraku dhuwala wäŋa dhaŋaŋdhirri dhika yolŋu'-yulŋuwala.
LUK 14:24 Yo, yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala, ŋunhinydja ŋarrakuŋu ŋurruthanharanydja garr'yunara yolŋu walala yurru yakana gulŋiyirri ŋunhayi ŋarrakala wäŋalili, yakana yurru waŋganydhunydja ŋuliŋuruyi miṯtjiŋuru ŋatha ḻuka ŋarrakala.’”
LUK 14:25 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja Djesu yukurra marrtji lili dhukarr-ŋupan, ga yolŋu walala marrtji guḻku'na mirithirrina malthun nhanbala, bala ŋayinydja bilyun ga waŋa bitjanna,
LUK 14:26 “Ŋuli nhe yurru yuwalktja malthun ŋarrakunydja, nhenydja yurru nherraṉ ŋarranha ŋäthilinydja ŋurruŋulili, bitjan nhe yurru ḏiltji wekama ŋuruku nhokalaŋuwu ŋäṉḏi'mirriŋuwunydja ga bäpa'mirriŋuwunydja ga djamarrkuḻi'wunydja ga gurruṯu'mirriŋuwunydja nhokalaŋuwu nhe, ga bitjandhi liŋgu nhe yurru ganandhi nhokuŋuway nhe guyaŋinyarawuynydja ga djäl. Ŋuli nhe yurru dhäruk märrama nhuŋuway nhe gurruṯu'mirrinhanydja walalanha ŋäthili, ga malthun nhuŋuway nhe djälwu, ŋunhiyinydja nhe yurru yakana yana ŋarrakunydja malthunaramirri.
LUK 14:27 Yo, ŋuli nhe yurru yakanydja gonha'yun nhuŋuway djäl, biyaka bitjan ŋuli yolŋuyu märrama ḻaw'marama dharpa mälakmaranhara, bala gäma marrtji nhanŋuway ŋayi burakinyarawuna, ga ŋuli nhe yurru yaka dhärukku malthun ŋarrakunydja, nhenydja yakana ŋarraku yuwalk malthunaramirri yolŋu.
LUK 14:28 “Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu guyaŋirri bitjan, ŋayi yurru djäma wäŋa nhanŋuway ŋayi, bala ŋäthilinydja ŋayi yurru nhina, bala bothurruna nhanŋuway ŋayi rrupiyana, wanhaka nhanŋu rrupiya ŋunhi gana', mak bäyŋu, bitjan ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu ŋäthilinydja, yurruna ŋayi yurru ŋurru-nherraṉ dhuḻ'yundja, märr yurru ŋayi dhawar'maramana ŋunhi buṉbu, ga yakana ŋula gandarrŋura ḏaḏawyun.
LUK 14:29 Ŋuli ŋayi yurru ḻukunydja yana nherraṉ ŋäthili, bala ŋuliŋurunydja rrupiyana nhanŋu yurru dhawar'yun, bala walala yurru bukmakthunydja nhäma ŋunhiyi, bala gitkitthunmirrina nhanŋu, bala waŋa bitjanna yurru,
LUK 14:30 ‘Dhiyaŋunydja yolŋuyu ŋurru-nherrara ŋunha wäŋawu dhuḻ'yunarawu, yurru bäyŋuna ŋayi yurru ŋunhi dhawar'maramanydja. Wanhaka dhika be ḻatjuny'tja wal'ŋu wäŋa nhanŋu?’
LUK 14:31 “Ga ŋuli yurru ŋayi buŋgawayu ŋäma wiripuŋunha buŋgawanha, ŋayi yukurra marrtji lili mirithirri guḻku'mirri miriŋuwala miṯtjiyu, ga ŋäthilinydja ŋayi yurru ŋunhiyi buŋgawa nhina, bala bothurruna nhanŋuway ŋayi miṯtjinhana ŋunhi miriŋunhana.
LUK 14:32 Ŋunhi ŋayi yurru maḻŋ'marama märr-ḻurrkun'nhanydja nhanŋuway ŋayi miṯtjinha, bala ŋayinydja yurru yakana marrtji bala marilili, ŋayi yurru yana djuy'yun dhäwu'mirrinhana ŋunhamalanydja bala, ŋunhi ŋayinydja ŋunha muka yana barrku, bala ŋayi yurru waŋanydja bitjanna, ‘Ŋali ḻundukunharamirrina ŋi', yakana bunharamirri,’ bitjanna.”
LUK 14:33 Bala ŋayi Djesuyu dhawar'yurrunanydja ḻakaraŋala bitjarrana, “Yo, yaka yana ŋarraku malthurra guyaŋinyaramiriwnydja. Guyaŋiya ŋäthilinydja, märr nhe yurru yaka yana' ŋurru-nherraṉ, bala ḏaḏawyunna gandarrŋuranydja. Ŋuli nhe yurru yakanydja ganan bukmak nhä malanha nhe yukurra ŋayathama, nhenydja yurru yakana yana malthun ŋarraku yuwalkkuma.
LUK 14:34 “Yo, dje'lanydja dhuwala ḻatju', dhiyaŋuyinydja yukurra ŋathana dhäkay-ŋamathinyamirriyama. Ga ŋunhi yurru ŋayi dje'la dhäkaymiriwyirrinydja, ŋunhiyinydja nhäŋiniŋ'nha yanana, bala yurru yana warrkuḻumana ŋunhiyi yulŋunydja, liŋgu yakana yurru ŋula yolthu dhäkaymirriyama biyapulnydja ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi yurru dhäkaynydja ŋula winya'yun. Ŋäkanydja ŋamathaŋa ŋuli nhe mäkiri'mirrinydja, ga maḻŋ'maraŋa ŋunha djinawa'wuy wal'ŋu mayali'.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 15:1 Waŋganymirri guḻku' dhuwurr-yätjmirri yolŋu walala marrtjina ḻuŋ'thurruna galkithina nhanukala Djesuwala, liŋgu yana walala ḏukṯukthina nhanŋu ŋänharawu.
LUK 15:2 Ga walalanydja gonha ŋaḻapaḻmirrinydja, Rom-dharraymirrinydja walala ga Rom-marŋgikunharamirrinydja, walalanydja yukurrana morrumurru' warray ŋanya Djesunha, waŋana bitjarra warray, “Nhäku ŋayi yukurra ŋunha gumurr-ŋamathirri ŋuli ŋuriki dhuwurr-yätjmirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu? Wiripunydja ŋayi ŋuli marrtji ga ŋatha ḻuka wäŋaŋura walalaŋgala. Yätjnha ŋayi ŋunha yolŋunydja ŋiniya.”
LUK 15:3 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala walalaŋgu mayali'kurruna dhäwu' bitjarrana gam',
LUK 15:4 “Ŋuli yukurra yurru wäyin-djäkamirriyu yolŋuyu ŋayathama 100-dja wäyin, ga waŋganydja yurru nhanukala winya'yunna, bala nhaltjanna ŋayinydja yurru? Dhunupana ŋayi yurru gonha'yunna ŋunhi wiripu-guḻku'nhanydja ŋathamirrililina ŋunhimalana wäŋalili, bala ŋayi yurru warrya'yun ḻarruma waŋganyguna ŋuriki winya'yunarawuywuna. Ḻarruma ŋayi yukurra yurru, warrya'yunna-a-a, yana liŋgu ga maḻŋ'marama ŋayi yurru.
LUK 15:5 Ga ŋunhi ŋayi yurru maḻŋ'maramanydja, bala ŋayi yurru galŋa-djulŋithirrina mirithirrina wal'ŋu, bala ḻaw'marama ŋayi yurru ŋanya nhanukiyingala ŋayi ḻambarrlilina,
LUK 15:6 bala gäma wäŋalilina roŋiyirri. Bala ŋayi yurru gawaw'yun nhanukalaŋuwuna ŋayi ḻundu'mirriŋuwu walalaŋgu ga gurruṯu'mirriwuna yolŋu'-yulŋuwu, bitjanna ŋayi yurru, ‘Go, djulŋithiya walala ŋarrakala, liŋgu ŋarraku dhuwala wäyindja winya'yurruna, ga dhuwalana ŋayi, liŋguna ŋarra maḻŋ'maraŋalana. Go ŋilimurru galŋa-djulŋithirrina manapan.’”
LUK 15:7 Bala ŋayi Djesuyu dhawar'yurrunanydja waŋana bitjarrana, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Ŋunha djiwarr'ŋuranydja Godkunydja yolŋu walala yukurra djulŋithirri ŋuriki 99-gunydja ŋunhi walala yukurra nhina nhanukala Garraywala goŋŋura, yurru mirithirrinydja walala goŋmirri yukurra yurru ŋurikiyina waŋganyguna dhuwurr-yätjku yolŋuwu, ŋunhi ŋayi yurru gonha'yun nhanŋuway ŋayi yätj, bala roŋiyirri Godkalana yurru goŋlili.”
LUK 15:8 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripuna dhäwu' mayali'kurru bitjarra. “Waŋganymirri miyalk yukurrana nhinana, yurru rrupiyanydja nhanŋu märrma'-rulu ŋarakanydja. Ga ŋunhi ŋuli waŋganydja nhanŋu ŋaraka rrupiya winya'yurru, bala nhaltjurruna ŋayi ŋuli yulŋunydja? Dhunupana yana ŋayi ŋuli dhuŋgur'yurru lanhdhirra'na, bala yana ḻarruŋunydja ŋayi yukirri-i-i, yäkthurrunydja ga yarrkmaraŋu nhä malanha warrpam, yana liŋgu ga maḻŋ'maraŋu ŋayi ŋuli ŋunhiyi ŋaraka rrupiya.
LUK 15:9 Bala dhunupana ŋayi ŋuli gawaw'yurruna nhanŋukalayŋu ŋayi gurruṯu'mirriwunydja ga ḻundu'mirriŋuwunydja walalaŋgu, ga biyakuna ŋayi ŋuli waŋinydja, ‘Go djulŋithiya walala ŋarrakala, liŋgu ŋarrakunydja dhuwala rrupiya ŋaraka winya'yurruna, ga dhuwalana gay', liŋguna ŋarra maḻŋ'maraŋalana. Go ŋilimurru goŋmirriyirrina manapanna.’
LUK 15:10 “Ga yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Ŋunha djiwarr'ŋuranydja Godkunydja yolŋu walala ŋuli mirithirri wal'ŋu goŋmirriyirri yukurra ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi waŋganydhu yurru gonha'yun nhanŋuway yätj, bala roŋiyirri balayi Godkalana goŋlili.”
LUK 15:11 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala wiripuna dhäwu' bitjarrana. “Waŋgany ḏarramu yukurrana nhinana, yurru gäthu'mirriŋunydja maṉḏa nhanŋu märrma'.
LUK 15:12 Waŋganymirrinydja ŋayi ŋuriŋi dharrakay'yunydja waŋana ŋanya bäpa'mirriŋunha bitjarra, ‘Way mäḻu’, ŋarrakunydja nhe yurru guḻk-guḻkthunna rrupiya ga wiripu nhä malanha nhe yukurra ŋayathama. Dhiyaŋuna-wala nhe yurru ŋarrakunydja wekama.’ Bala ŋayi bäpa'mirriŋuyunydja marrtjina guḻk-guḻkthurrunana nhä malanha, bala wekaŋalana nhanŋu.
LUK 15:13 Yaka weyin ŋuliŋuruyi, bala ŋayi ŋunhi ḏarramunydja gäthu'mirriŋunydja waŋgany-mana'manaparana marrtjina nhänydja malanha nhanŋuway ŋayi, bala marrtjinana yana barrkulilina wäŋalili. Ga ŋunhalayi barrkunydja wäŋaŋura ŋayi yukurrana warrkuḻuŋalana nhanŋuway nhänydja malanha, ŋaḻwa'yurrunana ŋayi yukurrana bitjarrana ŋänitji'ŋurana ga dhäykawurruŋgalana ga ŋula nhäŋurana, yana liŋgu ga rrupiyanydja ŋunhi dhawar'yurrunana liŋguna.
LUK 15:14 “Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋunhi wäŋanydja baṉḏany'thinana, ŋathamiriwyinana räwakthinana, ga ŋayi ŋunhiyinydja ḏarramu mirithinana ŋayi marrya'yina, galki bini ŋayi rakunydhinyana,
LUK 15:15 bala ŋayi marrtjina ŋäŋ'thu-ŋaŋ'thurruna djämawuna. Ga waŋganydja yolŋu ŋurikiy wäŋawuy wekaŋala nhanŋu djämana, waŋana bitjarrana, ‘Djämanydja nhe yurru dhuwala gay', djäka bikipikiwu ŋarrakalaŋuwu,’ bitjarra.
LUK 15:16 Mirithinana yana ŋayi marrya'yinanydja ŋunhiyi yothuny'tja, bala ŋayi yukurrana ḻukana ŋunhiyina bikipikiwuna ŋatha, liŋgu bäyŋuna nhanŋu yolŋuyu ŋula wekaŋala ŋathanydja ḻukanharawu.
LUK 15:17 “Waŋganymirrinydja ŋayi yukurrana nhinana guyaŋinana ga ḻiya-ŋarrtjunminana. Ŋayi guyaŋinana bitjarra, ‘Ye-e-e nhä dhuwala ŋarranydja bawa'mirri? Ŋunha ŋarrakalaŋuwala bäpawalanydja wäŋaŋura ŋula nhämunha' djämamirrinydja walala nhina yukurra maranhu warray, walalaŋgunydja ŋunha ŋatha guḻku' warray, ga dhuwalana ŋarranydja nhina yukurra dhäparknha marrya'na, galki ŋarra yurru dhuwala rakunydhirrina.
LUK 15:18 Dhuwalanydja ŋarra yurru gaŋgathirrina, bala marrtji roŋiyirrina ŋarrakalaŋuwala bäpawalana, ga waŋanydja ŋarra yurru bitjanna, “Bäpa, djämanydja ŋarra yätjkuŋalana, djarrpi'na yana, Godku ga nhuŋu.
LUK 15:19 Yakana nhe yurru ŋarranha biyapul gäthu'yurranydja, liŋgu ŋarra yätjnha wal'ŋu dhuwala yana. Ŋarra yurru nhinanydja yukurra dhiyala nhuŋu djämamirrina yolŋunydja.”’ Bitjarrayina ŋayi guyaŋinanydja yukurrana,
LUK 15:20 bala ŋayi dhunupana gaŋgathinanydja, bala marrtjinana yana roŋiyina nhanukalaŋuwala bäpa'mirriŋuwalana. “Yo, marrtjinanydja ŋayi yukurrana bala-a-a, ga ŋunhi ŋayi märr-barrku muka yana, bala ŋayinydja ŋanya bäpa'mirriŋuyunydja nhanukala nhäŋalana, ŋayi yukurrana marrtjina lili roŋiyina wäŋalilina. Wirrkina yana ŋayi bäpa'mirriŋunydja nhanŋu wuyurruna, bala ŋayi waṉḏinana nhinana bala, gumurr-waṉḏinana nhanŋu, bala ŋayi dhangi'yurrunanydja wälkuŋalana manapara ŋanya.
LUK 15:21 Ga ŋayinydja ŋunhi gäthu'mirriŋunydja waŋana bitjarra, ‘Bäpa, yätjnha dhuwala ŋarra mirithirrina yolŋunydja. Djäma ŋarra yätjkuŋalana, djarrpi'na wal'ŋu, Godku ga nhuŋu. Yakana ŋarranha biyapulnydja nhe yurru gäthu'yun gurrpan,’ bitjarra.
LUK 15:22 “Yurru ŋayinydja nhanŋu bäpa'mirriŋunydja dhunupa gawaw'yurruna nhanukalaŋuwu djämamirriwuna walalaŋgu bitjarrana, ‘Waḏutja go! Gäŋana lili nhanŋu ŋamakurru'na girri', ga nherralana nhanukala, ga goŋbuy girri' nhanukala nherralayi goŋlili, ga ḻukulili dhapathuŋ.
LUK 15:23 Marrtjiya waḏutja, ga wutthurra ŋunhiyi yaḻmanga'-ḏumurru wäyin buliki, bala batharrana. Ŋilimurru yurru ḻukana bitjan goŋmirriyirrina wal'ŋu yurru.
LUK 15:24 Ŋarranydja dhuwala mirithinana wal'ŋu goŋmirriyinanydja, liŋgu dhuwala ŋarraku rakunydhina muka gäthunydja, ga dhuwalana ŋayi walŋathinayi biyapul. Winya'yurruna ŋayi, ga dhuwalana ŋayi roŋiyinana ŋarrakala.’ Bala walala yukurrana ḻukanana goŋmirriyinana dhikana wal'ŋu mirithinana yana.
LUK 15:25 “Ga ŋayi wiripuŋuyunydja maḻamarryu nhanukala gäthu'mirriŋuyu yukurrana djäma märr-barrku ŋuliŋuruyi wäŋaŋurunydja, yaka ŋayi marŋgi ŋurikiyi nhanukalaŋuwu yukuyuku'mirriŋuwunydja ŋunhi ŋayi roŋiyina. Ga ŋunhi ŋayi marrtjina bala galki wäŋalilinydja, bala ŋayi ŋäkula rirrakaynha, miyamara walala yukurrana manikay ga giritjina, goŋmirriyina dhika wal'ŋu.
LUK 15:26 Bala ŋayi dhä-wirrka'yurruna waŋganynha yolŋunha bitjarra, ‘Way, nhaltjan yukurra dhikanydja ya'?’
LUK 15:27 Ga ŋayinydja ŋunhi djämamirriyunydja ḻakaraŋala bitjarra, ‘Dhuwalanydja ŋunhiyi muka yukuyuku'mirriŋu nhuŋu liŋguna roŋiyina, ga ŋunha bäpa'mirriŋuyunydja nhumalaŋgala wutthurruna yaḻmanga'-ḏumurru wäyindja, liŋgu ŋayi märr-ŋamathina mirithina nhanŋu, liŋgu ŋayi roŋiyina walŋa dhuwala.’
LUK 15:28 “Bala ŋayinydja ŋunhi maḻamarrnydja gäthu'mirriŋu nhanŋu mirithina warray maḏakarritjthina, yakana ŋayi marrtjina ŋunhiwalayi buṉbulilinydja wäŋalilinydja gulŋiyina. Bala ŋayi bäpa'mirriŋunydja marrtjina withiyarana bala ŋanya, bala waŋananydja ŋanya bitjarrana, ‘Go marrtjiya lili! Ŋilimurru goŋmirriyirri yukurra nhokalaŋu gutha'mirriŋuwu ŋuruku,’ bitjarra.
LUK 15:29 Ga ŋayinydja ŋunhiyinydja waŋana maḻamarrnydja bitjarra, ‘Yakana. Beŋuru liŋgu ŋarranydja yukurrana nhinana dhiyala, ga djäma ŋarra yukurrana nhuŋu, bitjarrana bitjan ŋarranydja nhuŋu djämamirrina dhuwala. Bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli dhäruk märranha nhuna, ga yaka ŋarranydja waṉḏina ga gonha'yurruna nhuna. Ga nhä dhika nhe wekaŋala ŋarrakunydja?... bäyŋu warray. Yaka warray nhe ŋula yutjuwaḻa nanikut ŋarrakunydja wutthurruna, märr bini ŋarranydja djulŋithinya ŋarrakalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala.
LUK 15:30 Ga dhuwalanydja gay' nhuŋu gäthu'mirriŋunydja, ŋayinydja warrkuḻuŋala bukmak warray nhä malanha nhuŋu, djalkthurruna ŋayi ŋunhi dhäykawurruŋgala yätjmirriwala bäyim. Ga dhuwalanydja ŋayi roŋiyirrinydja lili, ga nhenydja nhanŋu wutthun yaḻmanga'-ḏumurru warray wäyindja yana.’
LUK 15:31 “Bala ŋayi bäpa'mirriŋunydja ŋunhinydja waŋa bitjanna nhanŋu, ‘Gäthu ŋarrala gay', nhenydja dhuwala bitjan warray liŋgu ŋarrakala ŋuli dhiyala, ga bukmak dhuwala nhä malanha ŋarra yukurra ŋayathama nhuŋuway warrpam'.
LUK 15:32 Ŋamakurru' yana dhuwala ŋilimurruŋgu bitjanarawuyinydja, ŋilimurru yurru goŋmirriyirri dhika wal'ŋu ŋayaŋu-djulŋithirri ŋuriki nhokalaŋuwu gutha'mirriŋuwu, liŋgu ŋayi rakunydhinana, ga dhuwalana ŋayi ya' walŋana. Ŋayinydja ŋunhi winya'yunarawuy, ga dhuwalana ŋayi liŋguna maḻŋ'maranharana.’”
LUK 16:1 Yo, waŋganymirri ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala dhäwu' dhuwala nhanukalayŋuwa ŋayi ḻundu'mirriŋuwa walalambala. “Waŋganymirri yolŋu yukurrana nhinana ḻukunydja wal'ŋu, bala ŋayi bukmaknha yana märr-nherraṉminanydja wekaŋala goŋlilinydja wiripuŋuwalana yolŋuwala, ŋayi yurru yukurra djäka nhanukalaŋuwu ŋayi buŋgawa'mirriŋuwu. Waŋganymirrinydja ŋayi ŋäkula ŋanya ŋunhiyi djäkamirrinhanydja yolŋunha, ŋunhi ŋayi yukurrana warrkuḻuŋala nhanŋu nhä malanha.
LUK 16:2 Bala ŋayi buŋgawa'mirriŋunydja ŋunhiyi gawaw'yurrunana nhanŋu ŋurikiyi djäkamirriwunydja yolŋuwu, bala waŋana bitjarrana, ‘Ŋäma ŋarra dhuwala nhuna yukurra dhäwuny'tja. Gatjuy, nhe yurru gämana ŋunhiyi rrupiyawuynydja djorra' lili ŋarrakalana, märr ŋarra yurru maḻŋ'marama nhuna, nhaltjarra nhe yukurrana djäma ŋuriŋiyi rrupiyayunydja ŋunhi ŋarra märr-nherraṉmina nhokala djäkalili. Ŋarrakunydja yurru nhä malanha rrupiya yakana nhokala goŋŋura biyapulnydja.’
LUK 16:3 “Bala ŋayi yukurrana ŋunhiyi djäkamirriyunydja guyaŋina bitjarrana, ‘Nhaltjanna ŋarra yurru dhika yulŋunydja? Yakana ŋarra yurru märr-weyingumanydja yukurra ŋayathama ŋunha ŋarrakalaŋuwu buŋgawa'mirriŋuwunydja nhä malanha ŋarrakalay goŋdhu. Nhä dhika ŋarra yurru djämanydja?... märr yurru ŋarra nhina yukurra ŋamathirri wal'ŋu? Yakana ŋarra yurru ŋunha munathany'tja yukurra yaw'yun, bili ŋarra dhuwala yalŋgi'na, ga ŋunhi ŋarra yurru yana ŋäŋ'thundja nhina, ŋarranydja yurru gorana.’
LUK 16:4 Bitjarrayina ŋayi guyaŋinanydja yukurrana-a-a, yana liŋgu ga maḻŋ'-gay ŋayi, ‘Yo-o-o-o,’ bitjarra. ‘Dhiyaŋunydja-wala ŋunhi ŋarra mukthun yukurra ŋayathama nhanŋu nhä malanha ŋarrakalay djäkaŋura, ŋarra yurru djäma yukurra ŋuriŋiyi nhanukala rrupiyayunydja, guŋga'yunna yurru yolŋu'-yulŋunhana, bitjan ḻundu'kumana walalanha yurru, märr yurru ŋunhi yalalanydja ŋunhi yurru ŋarraku djämanydja dhawar'yun, walalanydja yurru ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala gumurr-ŋamathirri ŋarraku walalaŋgalay wäŋalilinydja.’
LUK 16:5 Bitjarra ŋayi yukurrana guyaŋina ŋuriŋiyi djäkamirriyu yolŋuyu, bala dhunupa ŋayi djuy'yurruna yolŋuwunydja walalaŋgu dhäwu'na, bukmakkuna ŋuriki ŋunhi walala yukurrana ŋäthili märraŋala rrupiya ga ŋula nhä nhanukalaŋuwala buŋgawa'mirriŋuwala ga yakaŋuwuynha buku-ruŋiyinyamaranharanydja. Bala ŋayi waŋganynha dhä-wirrka'yurruna bitjarra, ‘Nhä muka dhika nhenydja märraŋala ŋarrakalaŋuwuŋu buŋgawawuŋu? Nhä dhika nhe yurru wekama bala buku-ruŋiyinyamaramanydja nhanŋu?’
LUK 16:6 Ga ŋayinydja waŋana bitjarra ḻakaraŋala, ‘Ŋarranydja yurru nhanŋu wekama märr-guḻku yana, 100-mirri banikinmirri weyika,’ bitjarra. Bala ŋayi djäkamirrinydja ŋunhi yolŋu waŋana bitjarrana, ‘Go, nhiniya dhipala. Wekaŋanydja nhe yurru nhanŋu märr-ḻurrkun' yana dhiyaŋuna-wala, 50 banikin'tja, ga dhuwalana liŋguna, bili ŋarra yurru biḏiwiḏitjkumana ŋunhiyinydja.’
LUK 16:7 “Ga biyapul ŋayi dhä-wirrka'yurruna wiripunhanydja ḏarramunha, ‘Nhämunha' muka ŋunhi nhenydja märraŋala? Nhäna dhika nhe yurru wekama bala nhanŋunydja?’ Ga ŋayinydja waŋana ḻakaraŋala bitjarra, ‘Guḻku' warray mirithirri bay'. Ŋarranydja ŋunhi nhanukuŋu märraŋala 1,000 warray gärruŋmirri ŋatha,’ bitjarra. “‘Ma' nhiniya dhipala, ga wekaŋanydja lili märr-guḻku', 800-nha, ga dhuwalana liŋguna.’ Bitjarrayina ŋayi ŋunhiyi djäkamirrinydja yolŋu waŋana, ga bitjarrana liŋgu marrtjina bala-a-a, yana liŋgu ga bukmakthu walala buku-ruŋinyamaraŋala marrtjina märr-ḻurrku'ḻurrkun' bala.
LUK 16:8 “Yo, ŋayinydja ŋunhiyinydja djäkamirri yolŋu dhuwurr-djarrpi'na yana, yakana ŋayi djäma dhunupa. Yurru ŋunhiyi buŋgawa'mirriŋunydja yolŋu wokthurruna warray nhanukala, liŋgu ŋayi djäma ŋunhi mirithirrina djambatjthu wal'ŋu guyaŋinyarayu bitjarrayinydja. Liŋgu yolŋu walala dhiyakuy munatha'wuynydja djäma yukurra walalaŋgalay walala ḻiyayu djambatjthuna dhikana wal'ŋu, märr yurru walala yukurra nhina goŋmirriyirri dhika wal'ŋu dhiyala munatha'ŋura. Yurru Godkunydja wal'ŋu yolŋu'-yulŋu baḏayala'wuynydja ŋunhinydja walala, walalanydja ŋuli nhina yukurra yana ḻiyamiriw, guyaŋinyamiriw dhika wal'ŋu. Nhäku warray walalanydja yurru yakanydja djäma bitjandhiyi ḻiya-djambatjthu wal'ŋu ŋuriŋiyi nhäyu malaŋuyu ŋunhi nhaltjan ŋayi yukurra Godthu märr-nherraṉmirri wekama walalaŋgala djäkalili? Nhäku dhika walala yurru Godkunydja wal'ŋu yolŋu walala yaka bitjandhiyi djambatjthirri wal'ŋu guyaŋirri, märr yurru walalanydja nhina yukurra goŋmirriyirri dhika wal'ŋu ŋunha Godkala wäŋaŋura?
LUK 16:9 “Yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala, dhuwalanydja rrupiyanydja dhiyakuy warray munatha'wuy wäŋawuy, yurru dhiyaŋi rrupiyayunydja nhokalay nhe, nhe yurru guŋga'yunna ga ḻunduthiya ŋuriki wiripuŋuwu yolŋuwu, märr yurru ŋunhi yalalanydja ŋunhi djäma nhuŋu yurru dhawar'yundja dhiyala, walalanydja yurru nhuŋu gumurr-ŋamathirri ŋunhawala wäŋalili, ŋunhi walala yurru yolŋu walala ŋunhalayi nhina yukurra gupaḏalnha-wala yurru.
LUK 16:10 “Yo, ŋunhi yukurra yurru yolŋuyu djäma ŋamathama bala wal'ŋu ŋuriŋi märr-ḻurrkun'thunydja malaŋuyu ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama nhanukalay ŋayi goŋdhu, bala ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru bitjandhi liŋgu djäka ḻatju'kumayi biyapulnha wal'ŋu bathalawuna, ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu wekama nhanukalanydja djäkalili. Ga ŋuli yurru yolŋuyu djäma yätjkumanydja, yakanydja djäka ŋamathama ŋuriki nhäku yutjuwaḻa'wu, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydjayi yolŋu yakana djäka yukurra yuwalkkuma wakingunydja wal'ŋu nhäku malaŋuwu. Yakana yurru nhanukala ŋula yolthu wekama guḻkuny'tja wal'ŋu djäkawu.
LUK 16:11 Yo, ŋuli nhe yurru yakanydja yuwalkkuma djäma ŋamathama ŋuriŋiyinydjayi rrupiyayu ga munatha'wuyyu nhäyu malaŋuyu ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala nhokala dharraylili djäkawu, yana nhenydja yukurra warrkuḻuma warray, ŋayinydja yurru Godthunydja yakana märr-nherraṉmirri wekama djiwarr'wuynydja wal'ŋu nhä malanha nhokala djäkalili.
LUK 16:12 Ga ŋuli nhe yukurra warrkuḻumanydja yana nhä malanha ŋunhi ŋayi Godthu nhokala wekaŋala dharraylili dhipala munatha'lili, yana djäkawu guwarr ŋunhiyi, ŋunhalanydja Godthu yurru yakana nhuna wekama nhä malanha nhuŋuwaynydja be ŋayathanharawu gupaḏalŋuwunydja.
LUK 16:13 “Yakana yurru yolŋuyu djäma märrma'wunydja buŋgawawu maṉḏaŋuwu rrambaŋikumanydja, liŋgu waŋganygunydja ŋayi yurru ŋuyulkthirri, ga wiripuŋuwunydja ŋayi yurru märr-ŋamathirri; ŋayinydja yurru yana galkithirri waŋganylilina, bala ŋanyana ŋayathama baṯ bitjandja, ga ganaŋ'maranhamirri ŋayi yurru ŋulaŋuru wiripuŋuwalanydja, bitjan nhäŋiniŋ'-ḻakaramana ŋanya yurru. Wanhaŋuwu nhenydja yurru dhika buku-ŋal'yun yukurra?... Godku?... bay' rrupiyawu ŋiniya? Yakana nhe yurru rrambaŋikumanydja maṉḏanha waŋarrkuma. Yol dhika buŋgawanydja wal'ŋu nhuŋu? God ŋayipi?... bay' rrupiya ŋiniya?
LUK 16:14 “Yo, yakana yurru ŋula yol yolŋu buku-ŋal'yun yukurra märrma'wunydja, Godku ga rrupiyawu rrambaŋikumanydja,” bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja. Ga walalanydja ŋuriŋiyi Rom-dharraymirriyunydja ŋäkula, bala beyarrmakkuŋala ŋanya dhäruktja, liŋgu walala buku-rrupiya walala.
LUK 16:15 Bala ŋayi Djesunydja waŋana walalaŋgu buku-wakmaraŋala bitjarra, “Nhumanydja ŋuli dhuwalanydja djäma yukurra yana yolŋu'-yulŋuwu warray maŋutjiwu, märr walala yurru nhäma nhumalanha, bala ḻakarama ḻatju-ḻakaramana. Yurru ŋayi Godthunydja yukurra nhäma ŋunha ŋayaŋu warray nhuŋu, ŋayi marŋgi nhuŋunydja nhäyinyara nhe yolŋu. Yo, Godthunydja ŋayipinydja ŋuli ḻakarama duḻki warray ŋunhinydja nhä malanha ŋunhi ŋuli yolŋuyu yukurra ḻakarama be ḻatju' wal'ŋu.
LUK 16:16 “Yo, ŋunhinydja Rom ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala Mawtjitjkala ga wukirriwuy ŋunhi be dhäwu'-ḻakaranharamirriwuŋu walalaŋguŋu beŋuru liŋgu dhärrana yukurrana yana, yana liŋgu ga ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi Djon bunana ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranharamirri yolŋu, ga ŋuliŋuruyinydjayi dhäwuny'tja ŋunhi baḻaka'yunna ŋuli yukurra ḻakarama bitjanna gam', ‘Godkunydja dhuwala Rom ḻapthun warray yukurra yolŋu'-yulŋuwu gulŋiyinyarawuna,’ bitjanna, ga bukmak yukurra yolŋunydja walala ḏur'-ḏuryunmirrina ŋunhiwalayi gulŋiyinyarawunydja, märr yurru walala yukurra nhina ŋunhiliyina Godkalana djäkaŋura goŋŋura.
LUK 16:17 Yo, ŋunha djiwarrny'tja gäraktja ga dhuwala munathany'tja winya'yun warray yurru, buwayakthirri warray, yurru Godkunydja Rom yurru dhärra warray yukurra yurru bitjan warray liŋgu, yakana ŋula waŋgany yutjuwaḻany'tja dhäruk yurru winya'yun.
LUK 16:18 “Yo, ŋunhi ŋayi ḏarramuyu yolŋuyu yurru ganandja nhanŋuway miyalknha ga märrama wiripuŋunhanydja dhäykanha, ŋunhiyinydja marramba'na ŋayi yurru djäma. Ga ŋunhi ŋayi yurru ḏarramuyu märrama dhäykanha ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthu gonha'yurruna nhanŋuway dhuway'mirriŋunha, ŋunhiyinydjayi marramba'yi yana.”
LUK 16:19 Yo, Djesuyu ḻakaraŋala wiripuna dhäwu' mayali'kurru bitjarra gam', “Waŋganymirri yolŋu yukurrana nhinana ḻukunydja wal'ŋu mirithirri, dhaṯthunminya ŋayi ŋuli ḻatju'mirriyu dhika wal'ŋu girri'yu, ga bitjana liŋgu ŋayi ŋuli ŋathanydja ḻukanha yukurranha ḻatju'mirri dhika wal'ŋu yana.
LUK 16:20 Ga ŋunhiliyi wiripu yolŋu nhinana yukurrana yäku Lätjuritj, yurru ŋurruwuyknha ŋayinydja ŋunhi, yalŋgi'na ga djetjimirrina, warrpam'thurruna ŋanya djetji'yuna mulkana rumbalnydja. Bitjana liŋgu walu-ŋupana nhanukala gurruṯu'mirriyunydja ŋanya ŋuli gurrukanha, ga nherraṉa ŋanya ŋunhiwalayina ḻukunydjawala yolŋuwala wäŋalili, galki dhurrwaralili,
LUK 16:21 märr ŋayi yurru maranhuyirrinydja ŋuriŋina liŋgu muṉguyyuna, ŋunhina wal'ŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ŋuriŋi ḻukunydjayu yukurranha djalkthuna. Wiripunydja ŋuli wuŋgannha walala marrtjinya, bala biḻaŋ'thuna marrtjinya ŋanya ŋuli djetji'na malanha, yurru yakana nhanŋu yolŋunydja djäkawunydja.
LUK 16:22 “Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi ŋunhi ŋurruwuyktja yolŋu rakunydhina, bala Godkalanydja djiwarr'wuyyunydja djämamirriyu walalay gäŋalana ŋanya bala djiwarr'lilina, ga ŋunhalayi ŋayi nhinananydja yukurrana gali'ŋuranydja Yipurayimgalana, walala yukurrana ḻukananydja ŋunhili ŋathanydja mirithirrina dhikana” ḻatju'mirrina wal'ŋu. Ga ŋayinydja rakunydhina ŋunhiyi ḻukunydjanydja ḏarramu, bala walala dhalkaraŋalana ŋanya,
LUK 16:23 ga ŋayinydja yukurrana nhinana wiripuŋurana wäŋaŋura, ŋunhalana-wala dhä-ḏir'yunaramirriŋurana, ga rirrikthurrunanydja ŋayi yukurrana mirithinana wal'ŋu dhika. Ga ŋunhi ŋayi buku-warrwarthinanydja, nhäŋala ŋayi Yipurayimnhana, be barrkumala ŋayi yukurrana nhinana, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi nhäŋalayi ŋunhiyi Lätjuritjnhanydja, ŋayi yukurrana nhinana galki nhanukala Yipurayimgala.
LUK 16:24 “Bala ŋayi ŋunhiyi ḻukunydjanydja yolŋu gawaw'yurruna bitjarrana, ‘Way bäpa Yipurayim, wuyurra ŋarraku go. Djuy'yurra dhuwali Lätjuritjnha lili, ŋayi yurru guŋga'yun ŋarranha; ŋayi yurru marrtji ga goŋ-ḻupthun gapulili, bala ŋäṉarrnha ŋarranha mulka yal'yunmaramana, liŋgu ŋarra yukurra dhuwala batjpatjtjun, ŋoy-wulkthunna dhiyala gurthaŋurana.’
LUK 16:25 “Ga ŋayinydja buku-wakmaraŋala Yipurayimdhunydja waŋana ŋanya bitjarra, ‘Gäthu ŋarraku, guyaŋiya ŋunhi, ŋunhi nhe märraŋala nhä malanha ḻatju'mirri wal'ŋu nhuŋuway ŋunhalayi ŋäthili, ŋunhi nhe yukurrana nhinana ŋunhala munatha'ŋura, ga dhuwalanydja gay' Lätjuritjtja bäyŋuna ŋayi märraŋala ŋula nhä ŋamakurru'; nhanŋunydja yätj warray yana bunana ŋunhalayi. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋayinydja yukurra nhina galŋa-djulŋithirrina dhiyala wäŋaŋura, ga nhenydja dhiyaliyinydja nhina yukurra galŋa-yätjthirrina dhikana wal'ŋu.
LUK 16:26 Yakana yurru dhipuŋurunydja yolŋu marrtji bala buḏapthun dhipalinydja wäŋalili, ga yakana yurru ŋula yol dhipuŋurunydja wäŋaŋuru buḏapthun dhipalanydja wäŋalili, liŋgu dhuwalinydja ṉapuŋgany'tja yukurra dhärra ḻuḻnyinnha wal'ŋu, bena-wala yana ga biyapulnha bathala.’
LUK 16:27 “Ga biyapul ŋayi ŋunhiyi ḻukunydja yolŋu waŋana Yipurayimgala bitjarra, ‘Bäpa Yipurayim buku-djulŋi, nhe yurru djuy'yun ŋanya Lätjuritjnha ŋunhawalayi munatha'lili, ŋayi yurru marrtji ŋarrakalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala balayi wäŋalili, ga ḻakarama walalaŋgu ŋarrakalaŋuwu ḏämbumirriwu wäwa'mirriŋuwunydja malaŋuwu, bitjan dharraykuma walalanha, märr walala yurru bilyun walalaŋgalaŋuŋuru romŋuru, märr yurru walalanydja yaka marrtji dhipalanydja wäŋalili galŋa-yätjthinyaramirrililinydja.’
LUK 16:29 “Ga ŋayi Yipurayimdja waŋana bitjarra, ‘Ŋunha nhokala wäwa'mirriŋuyunydja walalay yukurra ŋayathama Mawtjitjkuŋu muka ŋunhi Rom, ga dhäwu' ŋunhi Godku, ŋunhi walala yukurrana dhäwu'-ḻakaranharamirriyu yolŋuyu walalay wukirri; ŋuriŋiyinydja dhärukthu yurru walalanha waŋa raypirri'yun yukurra yätjŋuru. Walalanydja yurru mäkiri'-witjun ŋurikiyinayi dhärukku, bala walala yurru walŋathirrina.’
LUK 16:30 “Ga ŋayi ŋunhiyi ḻukunydjanydja yolŋu waŋana bitjarra, ‘Buku-djulŋi bäpa, yakana walala yurru ŋunha mäkiri'-witjun ga ŋäma. Yurru walala mak yurru mäkiri'-witjundja, bala gonha'yunna ŋunhi walalaŋguway yätj malanha, ŋuli ŋayi yurru waŋgany yolŋu gaŋgathirri warray, bala marrtji walalaŋgala balayi beŋuru rakunyŋuru'.
LUK 16:31 “Bala ŋayi Yipurayimdja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, ‘Ŋuli walala yurru yakanydja ŋäma dhäruk ŋunhi Mawtjitjkalanydja, ga ŋurikiŋi dhäwu'-ḻakaranharamirriwuŋunydja walalaŋguŋu, walalanydja yurru yakana yana märr-yuwalkthirri, bäy yurru ga waŋgany yolŋu gaŋgathirri beŋuru rakunyŋuru walŋathirri.’”
LUK 17:1 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala nhanukalaŋuwu ŋayi ḻundu'mirriŋuwu walalaŋgu bitjarra, “Wiripunydja yurru yolŋu gatjpaḻ'yun yätjlilina ŋula yolkuŋu gur'-guryunara, yurru marina ŋurikiyinydja nhanŋunydja yurru buna yindina wal'ŋu, ŋunhi ŋayi ŋanya gatjpaḻ'maraŋala yätjlili galkinyamaraŋala.
LUK 17:2 Liŋgu Godthunydja yurru yuwalkkuma yana dhä-ḏir'yun wirrki ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli wiripunha yolŋunha galkinyamarama yätjlili. Bala yurru ŋayi ŋunhiyi yolŋunydja waŋa bitjanna, ‘Ye-e-e-e, wanhaka bini ŋarranha ŋula yolthu yolŋuyu ŋurrkanha mayaŋ'-guṉḏamirrinydja ŋunhana wal'ŋu dhulmulilina gapulili, märr bini ŋarra yakana bitjanayi djäma yätj,’ bitjanna yurru.
LUK 17:3 Yurru biyaka gurrum'thurra yulŋunydja nhuŋuway nhe, märr nhe yurru yaka gatjpaḻ'marama galkinyamarama ŋula yolnha yolŋunha. “Yo, ŋunhi yurru ŋula yolthu djäma ŋula nhä yätj, nhenydja ŋanya waŋiya ḏälyu dhärukthu raypirri'yurra, ga ŋuli ŋayi yurru djambinydja nhanŋuway ŋayi rom, nhenydja bäy-ḻakaraŋana nhanŋu.
LUK 17:4 Wiripunydja mak ŋayi yurru djäma nhuna yätjkuma ŋula nhämunha'mirri 7-mirri waŋganydhunydja ḏaykun'thu, ga ŋuli ŋayi yurru bilyun ga waŋa bitjan, ‘Ŋarranydja nhuŋu wuyunna yukurra,’ bitjandja, ga dhunupana nhenydja yurru nhanŋu bäy-ḻakaramana.”
LUK 17:5 Ga walalanydja ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja waŋana nhanŋunydja bitjarra, “Garray djäma ŋanapurruŋgala ŋayaŋuŋura, märr ŋanapurru yurru märr-yaraŋan yuwalkkuma nhuna.”
LUK 17:6 Ga ŋayinydja waŋana Djesunydja bitjarra, “Ŋuli nhe yukurra yuwalktja ŋarranha dhäruk märr-yuwalkthirri, märr-yaraŋandja manapan, bäyyi ŋunhi nhuŋu märr-yuwalkthinyara yutjuwaḻany'tja wal'ŋu balanyaranydja bitjan ḏawu ŋunhi ŋaraka, nhe yurru waŋa ŋunhiyi dharpanha wakinnhanydja, dhäruktja wekama bitjan, ‘Ma' ḏulŋurr'yunmiya nhunapinyay nhe, ga ŋurrkanhamiya nhunapinyay nhe ŋunha moṉuklilina gapulili, dhulmulilina wal'ŋu,’ bitjan, ga dhunupana ŋayinydja yurru ŋunhiyi dhäruknha märrama nhuna, bala yana giṯthunna yurru.”
LUK 17:7 Ga biyapul ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala mayali'kurruna dhäwu' bitjarra gam', “Yo, walu-ŋupan ŋayi ŋuli nhokala djämamirriyunydja yukurra djäma ŋunha warraŋul, yaw'yun marrtji munatha', ga djäka wäyingu malaŋuwu, ga ŋunhi ŋayi yurru marrtji wäŋalili roŋiyirrinydja, nhenydja yurru nhaltjan nhanŋu waŋa? ‘Nhiniya dhipala ga ŋatha ḻukiya?’... bitjan nhe yurru waŋanydja?
LUK 17:8 Yaka warray. Ŋayinydja ŋunhi nhuŋu djämamirri yana, bala nhe yurru waŋa ŋanya bitjan, ‘Ma' ŋatha ŋarraku ŋunhi ŋäthilimirriyaŋa, ga gäŋa lili dhipala. Ŋarra yurru ḻuka ŋäthilinydja, ga nhenydja yurru djäma ŋarraku, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋarrakalanydja, bala nhena yurru ḻuka,’ bitjan nhe ŋuli waŋa.
LUK 17:9 Yakana nhe ŋuli buku-wurrpan nhuŋuway djämamirrinhanydja ŋunhi ŋayi ŋuli nhuna dhäruk märramanydja, liŋgu ŋunhiyinydja nhanŋu djäma muka.
LUK 17:10 Yo, ga nhumanydja dhuwala Godku djämamirriyi. Djäma ŋamathaŋa wal'ŋu nhanŋu ga dhäruk ŋanya märraŋa, ga yaka biyaka liŋgu ḻarruŋa buku-wurrpanarawunydja ga wokthunarawunydja, yana waŋiya Godkala biyaka, ‘Ŋarranydja dhuwala nhuŋu djämamirri yana. Ŋarra nhuŋu yurru djäma ga dhäruk ŋarra yurru märrama nhuna, liŋgu ŋunhiyinydja dhunupa ŋarraku djämawu bitjanarawuyinydja.’”
LUK 17:11 Yo, Djesu mukthurruna yana yukurrana marrtjina dhukarr-ŋupara buku-djunamana Djurutjalamlilina, yurru ŋuliwitjarrana marrtjinanydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi dhukarrkurruna, galkikurruna yana Djamariyakurru ga Galalikurru ŋuliwitjarrayina.
LUK 17:12 Ga ŋunhi ŋayi marrtjina galkithinanydja waŋganylili wäŋalili ŋunhimalayi, ga walalanydja bäy nhäŋala warray ŋanya 10-dhu yolŋu'-yulŋuyu burrpuymirriyunydja walalay, yurru walala dhärra'-dharrananydja yukurrana märr-barrku.
LUK 17:13 Bala walala yatjurrunana waŋananydja bitjarrana, “Djesu Garray, wuyurra ŋanapurruŋgu,” bitjarra.
LUK 17:14 Bala ŋayi Djesuyu nhäŋalanydja walalanha, ga waŋana bitjarrana, “Gatjuy marrtjiya walala ŋunha buku-ŋal'yunarawuylili buṉbulili, ga milkunhamiya walala ŋurikala yolŋuwala ḏalkarra'mirriwala walalaŋgala, märr walalana yurru nhumalanha nhäma'-nhamanydja, bala waŋa baḏarraŋ' ḻakaramana yurru.” Ga dhunupana ŋunhiyi 10-dja burrpuymirri walala marrtjinana, ga ŋunhi walala marrtjina bala mukthurruna wäŋgaŋala dhukarrkurru, bala walala baḏarraŋ'thinanydja marrtjina ŋuliwitjarrayina ŋunhiyi 10-dja yolŋu'-yulŋu, marrtjinyarakurruna yana.
LUK 17:15 Ga ŋayinydja gonha waŋganydja yolŋu ŋunhiyi burrpuymirri nhänharamina ŋanyapinyay ŋayi, bala yatjurrunana waŋana bitjarrana, “Way baḏarraŋ'nha dhuwala ŋarranydja,” bitjarra, ga dhunupana yana ŋayi ŋanydjaḻa'yurrunanydja, bala waṉḏina roŋiyinana balayi Djesuwala. Waṉḏinanydja ŋayi nhinana bala yatjurrunana dhikana, wokthurrunana manapara Godkuna.
LUK 17:16 Ga ŋunhi ŋayi bunananydja nhanŋu, bala dhunupana yana ŋayi ŋurrkanhaminana ḻukulilina Djesuwala, buku-wurrparana ŋayi manapara. Ga ŋunhiyinydjayi yolŋu bäpurru' Djamariyawuy, yaka Djuw.
LUK 17:17 Ga ŋayi Djesunydja bilyurruna ga waŋana bitjarra, “Way, 10 muka ŋunhi yulŋunydja baḏarraŋ'thinanydja, ga wanhakana ŋunhi walala wiripu-guḻkuny'tja 9-dja?
LUK 17:18 Nhäku warray walala yakanydja roŋiyina buku-wurrpanarawunydja Godku? Dhuwalanydja gay' waŋganynha yolŋu marrtjina buku-wurrpanarawunydja lili?... mulkuruna wal'ŋu?”
LUK 17:19 Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana ŋanya bitjarrana, “Gaŋgathiyanydja, bala marrtjiyana yana wäŋalilina. Dhiyaŋi nhokalay märr-yuwalkthinyarayunydja nhe baḏarraŋ'thinana wal'ŋu yana warrpam'thurrunana,” bitjarra.
LUK 17:20 Yo, waŋganymirri yolŋu'-yulŋuyu Rom-dharraymirriyu walalay dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra, “Way Garray, nhätha dhika yurru Godkunydja Rom buna? Nhäthana dhika ŋayi yurru nhina yukurra ŋurruŋunydja wal'ŋu dhiyakunydja wäŋawu?” Ga ŋayinydja Djesuyunydja buku-wakmaraŋala, ga waŋana bitjarrana, “Ŋunhi ŋuli ŋayi buna ŋurruŋunydja wal'ŋu, yakana ŋuli yolŋu'-yulŋuyunydja nhäma Godkunydja ŋunhi Rom bunanharanydja walalaŋgalay walala maŋutjiyu.
LUK 17:21 Yakana yurru ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, ‘Way, dhuwalana ŋayi yulŋunydja,’ bitjandja, ga yakana yurru yolŋu waŋa ŋula yol, ‘Ŋunha ya' Godkunydja Rom,’ bitjandja. Liŋgu Godkunydja dhuwala rom liŋgu muka bunana dhiyalamina dhikana, ŋayi nhinana yukurra nhumalaŋgalana dhuwali ṉapuŋga'na.”
LUK 17:22 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarrana nhanukalaŋuwu ŋayi ḻundu'mirriŋuwunydja, “Yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Walunydja yurru ŋunhi buna, nhumanydja yurru waŋa bitjanna, ‘Ye-e-e, nhätha ŋayi ŋuli Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja ŋunhi buni?’ Bitjan nhuma yurru ŋonuŋdhu ŋayaŋuyunydja gatjpu'yun nhanŋu nhänharawunydja, yurru yakana nhuma yurru nhämanydja ŋanya ŋulinyaramirriyunydjayi.
LUK 17:23 Wiripunydja yurru yolŋu waŋa bitjan, ‘Ŋunha ŋayi ya',’ bitjandja, ga bitjan yurru walala waŋa, ‘Go, dhuwala ŋayi, liŋguna bunanana,’ bitjandja. Yurru yaka nhumanydja märr-yuwalkthiya ga marrtjiya ŋula ḻarruŋanydja nhanŋu.
LUK 17:24 Liŋgu ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi yurru Yolŋunydja Gäthu'mirriŋu buna, ŋayi yurru yukurra marrtji lili djeŋarra'mirriyu wal'ŋu dhika yana, ga bukmakthuna ŋanya yurru nhämanydja, bitjandhina bitjan ŋuli yolŋu'-yulŋuyu bukmakthuna nhäma ŋunhi ŋayi ŋuli djaḻkarr'yundja djarraṯawun'kumanydja wäŋanhanydja bukmaknha dhuwala.
LUK 17:25 Yurru ŋäthilinydja ŋayi yurru ŋunhiyi burakirri ŋathili. Yo, yolŋu'-yulŋu ŋunhi yukurra dhiyaŋu-wala dhuwala nhina, walala yurru ŋarranha bukuyu-ŋurrkama gumurr-nherraṉ, bala bumana murrkay'kumana yurru.
LUK 17:26 “Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi ŋayi yurru Yolŋu Gäthu'mirriŋu roŋiyirri lili, dhuwalanydja yurru wäŋa balanyara yana liŋgu bitjarra ŋunhi walu ŋunhi ŋayi Nowa yäku yukurrana nhinana be ŋäthili.
LUK 17:27 Yo, ŋulinyaramirriyunydja yolŋu walala yukurrana nhinana yana wawuna; bitjarrana liŋgu walala marrtjina ḻukanana ŋatha ga gapu, miyalk ga ḏarramu yukurrana märranharaminana, yana liŋgu-u-u ga ŋuriŋina waluyu ŋunhi ŋayi Nowa gulŋiyina marrtjina bala mitjiyalili. Bala dhunupana yana ŋunhi gapuyunydja ḻupmaraŋalana warrpam'thurrunana baḏuwaḏuyurruna, ga bukmaknha walala murrmurryurrunanydja ŋunhili gapuŋurana.
LUK 17:28 Ga ŋulinyaramirriyu Lotmirriyunydja waluyu, yolŋuyu walalay yukurrana bitjarrayi liŋgu ḻukana ŋatha ga gapu, bäyim ŋula nhä malanha ga ḻämu-nherrara marrtjina ŋatha malanha, ga buṉbu dhuḻ'yurruna marrtjina, yana walala yukurrana nhinana wawuna, yana liŋgu-u-u ga ŋuriŋina waluyu ŋunhi ŋayi Lotthu gonha'yurrunana ŋunhiyi wäŋanha Djudumdja. Ga dhunupana yana ŋulinyaramirriyunydjayi gurthana beŋuru djiwarr'ŋurunydja marrtjina, bala walala warrpam'nha nhärananydja gurthayuna.
LUK 17:30 Yo, ga bitjandhina yurru yolŋunydja walala nhina yukurra ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋunhi yurru Yolŋu Gäthu'mirriŋu ŋunhi maḻŋ'thun warraŋulthirri dhiyala.
LUK 17:31 “Yo, ŋuli nhe ŋula yol garrwarnydja bala'ŋuranydja nhokalay nhe nhina yukurra yurru ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyi buna, dhunupana waṉḏiyanydja-wala, ga yaka marrtjiya roŋiyiya djinawa'lilinydja ga girriny'tja nhuŋuway marrtjiya wapmaraŋa. Ga ŋuli nhe yurru yukurra djäma nhokalay nhe gädniŋura waluyu ŋulinyaramirriyunydjayi, yana dhunupa waṉḏiyana yulŋunydja, yakana marrtjiya roŋiyiyanydja bala'lilinydja nhokalay nhe ŋula nhäkunydja märranharawu.
LUK 17:32 Guyaŋiya bala roŋiyiya Lotku ŋunhi miyalknha.
LUK 17:33 “Yo, ŋuli yukurra ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, ‘Ŋarranydja yaka ḏukṯuk ŋula yolku yolŋuwu ŋayi yurru ŋarranha walŋakuma. Ŋarrapi marŋgi nhinanharawu ŋamakurru'wunydja,’ bitjan, ŋunhiyinydja yolŋu yurru buwayakthirrina, yakana yurru ŋayi walŋa nhina yukurra. Ga ŋunhi nhe yurru waŋa bitjan, ‘Ŋarranydja yurru ŋarranhawuynydja ŋarra wekanhamirri Garraywalana bay, bala djäma nhanukalaynha yana djälkurru,’ bitjandja, bala nhenydja yurru yana maḻŋ'maramana yuwalkŋunydja ŋunhi wal'ŋu rom, bala nhina walŋana yurru yana.
LUK 17:34 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi ŋayi yurru Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja buna, yolŋu maṉḏa yurru mak nhina ŋorra waŋganyŋura, bala waŋganynhana ŋayi yurru djaw'yundja, ga waŋganynhanydja ŋayi yurru gonha'yunna ŋunhimalana bäymana.
LUK 17:35 Ga wiripunydja yurru märrma'yu dhäykayu maṉḏathu djäma nhina ŋatha gulkthun rrambaŋi yana, bala waŋganynhana ŋayi yurru märramanydja djaw'yundja, ga waŋganynhanydja ŋayi yurru gonha'yun ŋunhiwalana bäymana.
LUK 17:36 Ga bitjandhi liŋgu ḏarramuyu maṉḏathu nhina yurru warkthun gädniŋura, ga waŋganynhana yurru ŋayi djaw'yundja, ga waŋganynhanydja ŋayi yurru gananna ŋunhimalana bäymana.”
LUK 17:37 Ga walalanydja nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay waŋana dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Wanhami dhika yurru bitjandhiyinydja wäŋaŋura?” Ga ŋayinydja Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana mayali'kurruna ḻakaraŋala bitjarrana, “Ŋunhili wäŋaŋura ŋunhi wäyin ŋorra yukurra rakuny, ŋunhiwalayinayi wäŋalili yukurra yurru wäktja walala marrtji waŋgany-manapanmirri ḻukanharawu ŋurikiyi ŋanakkunydja barrpa'wunydja.”
LUK 18:1 Yo, Djesuyu ḻakaraŋala dhäwu' yolŋu'-yulŋuwala mayali'kurru, marŋgikuŋala ḻakaraŋala, märr yurru walala yukurra bitjan liŋgu bukumirriyama ŋäŋ'thun, ga yaka gandarrŋura märr-yawaryun bala ḏaḏawyunna.
LUK 18:2 Ga dhuwala ŋunhi ŋayi ḻakaraŋala dhäwuny'tja gam', “Waŋganyŋura wäŋaŋura nhinana yukurrana yolŋu mala-yarr'yunaramirri, yurru yaka ŋayi ŋunhiyi märr-ŋal'yurrunanydja Godkala, ga yaka ŋayi ḏukṯukthina yukurrana yolŋu'-yulŋuwu guŋga'yunarawu.
LUK 18:3 Ga ŋunhiliyinydja wäŋaŋura nhinana yukurrana miyalk dhuwaymiriw, ga bitjanna liŋgu ŋayi ŋunhiyi ŋurruwuyk miyalk ŋuli marrtjinyanydja ga waŋanha ŋurikalayi mala-yarr'yunaramirriwala yolŋuwala bitjana, ‘Way buŋgawa, guŋga'yurra ŋarranha, liŋgu ŋuruŋunydja gay' yolŋuyu ŋarranha ŋuli bitjan liŋgu yukurra bawa'-nherraṉna. Ŋarranydja ḏukṯuk nhe yurru dhunupakuŋa ŋarraku.’
LUK 18:4 Bitjanayina ŋayi ŋunhi dhäyka ŋuli waŋanhanydja ŋurikalayi mala-yarr'yunaramirriwalanydja, yurru yakana ŋayinydja mäkiri'-witjurruna nhanŋu. Yurru ŋayi ŋunhiyi dhäykanydja ŋuli mukthuna marrtjinya yukurranha, waŋanha bitjanana liŋgu ŋunhi ŋupanayŋu dhäruk, ‘Guŋga'yurra ŋarranha, guŋga'yurra,’ bitjana ŋuli, yana liŋgu-u-u-u ga ŋunhiyi yolŋu mala-yarr'yunaramirri waŋanhamina ŋanyapinyay ŋayi bitjanmina, ‘Yakana ŋarra ŋuli märr-ŋal'yun yukurra Godkalanydja, ga yakana ŋarra ḏukṯuk guŋga'yunarawu yolŋu'-yulŋuwu,
LUK 18:5 yurru dhuwalanydja gay' dhäyka yukurra marrtji ŋuli bitjan liŋgu ŋarrakala, ḻayḻaymarama ŋarranha. Ŋarra yurru dhunupayamana nhanŋu nhänydja malanha, märr yurru ŋayi yakana ŋarranha märr-yawaryunmarama yukurra.’”
LUK 18:6 Bala ŋayi Djesu dhawar'yurrunanydja ḻakaraŋala bitjarrana, “Liŋgu muka nhuma ŋäkulanydja, ŋunhi nhaltjarra ŋayi ŋunhiyi rom-djarrpi mala-yarr'yunaramirri yolŋu waŋana.
LUK 18:7 Yurru Godnha ŋayipina mala-yarr'yunaramirri dhunupanydja wal'ŋu; yuwalk ŋayi yurru Godthu guŋga'yundja yukurra nhanŋuway ŋayi yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala yurru yukurra bitjandja liŋgu märrliliyama gawaw'yun nhanŋu munhakunydja ga walupuynydja, yakana ŋayi yurru galkun weyingumanydja yukurra.
LUK 18:8 Märr-yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Ŋayinydja yurru yana waḏutjana dhunupakumanydja nhä malanha ŋurikinydja ŋunhi nhe ŋuli mukthun yana bukumirriyama yukurra, ga yakana ŋayi yurru märr-yawaryundja. Yurru ŋayi maḻŋ'maramanydja yurru nhä dhiyala munatha'ŋura, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyi Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja lili marrtji? Mukthun yurru yukurra yolŋu walala märr-yuwalkthirri nhanukala?... ga yaka yurru ŋula märr-yawaryundja?”
LUK 18:9 Yo, ga wiripunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala dhäwu' mayali'kurrunydja ŋuripa yolŋu'-yulŋuwa ŋunhi walala ŋuli guyaŋinyaramirri walalanhawuynha walala be rom-dhunupamirri, ga ḻakarama wiripu-guḻku'nhanydja ŋunha be ŋoyŋurana walala. Ga bitjarrana ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja gam',
LUK 18:10 “Märrma' yolŋu maṉḏa marrtjina bala Godkala Buṉbulili bukumirriyanharawu, yurru waŋganydja yolŋu ŋunhiyi rom-dharraymirri, ga wiripunydja yolŋu ga rrupiya-gombunharamirri, ŋunhi walala ŋuli wiripu-guḻku'yunydja walalanha waŋanha yätj-ḻakaranhana.
LUK 18:11 Yo, marrtjinanydja maṉḏa ŋunhiyi dhunupana yana gulŋiyinana, ga ŋayinydja ŋunhi rom-dharraymirrinydja marrtjina ŋunhana yana gumurrlilina, bala dhärrana ŋayi yukurrana bukumirriyaŋala gänana ŋayipina, ga bitjarrana ŋayi yukurrana waŋananydja gam', ‘God, ŋarra nhuna yukurra buku-wurrpandja mirithirri yana, ŋunhi ŋarranydja ḻatju' wal'ŋu yolŋu. Ŋarranydja dhuwala yaka yätj balanyara bitjan ŋunha wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu. Yaka ŋarra wanaŋa-ḏumurru, ga yaka ŋarra ŋuli yukurra mayali'-wilkthun wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, ga yaka ŋarra ŋuli marramba' djäma, ga djäma ŋula nhä yätj bitjan dhiyaŋu gay' rrupiya-gombunharamirriyu yolŋuyu.
LUK 18:12 Bitjan warray liŋgu ŋarranydja ŋuli yukurra bukumirriyama ŋoy-ŋathamiriwyu warray, ga bitjan liŋgu ŋarra ŋuli guḻk-guḻkthun 10-gumana nhä ŋarra ŋuli yukurra ŋayathama, bala gäma ŋarra ŋuli waŋganydja dhipala nhokalaŋuwuna djämawu,’ bitjarrayina ŋayi yukurrana ŋunhiyi rom-dharraymirrinydja yolŋu bukumirriyaŋala, wokthurruna yukurrana bitjarra nhanŋuway warray ŋayi.
LUK 18:13 “Ga ŋayinydja ŋunhi wiripunydja rrupiya-gombunharamirrinydja yolŋu marrtjina bala ŋunha dhuḏilili warray, barrkulili warray wiripu-guḻku'walanydja, yurru yaka ŋayi ŋula bukunydja garrwarthina djiwarr'lilinydja, yana ŋayi yukurrana buku-yirryirryurruna nhinana, liŋgu ŋayi ŋunhi gorana ŋuriŋi nhanukalay ŋayi yätjthu, ga bukumirriyaŋalanydja ŋayi yukurrana bitjarrana, ‘God, wuyurra ŋarraku. Ŋarranydja dhuwala yätj wal'ŋu yolŋu. Bäy-ḻakaraŋana ŋarraku,’ bitjarra.”
LUK 18:14 Bala ŋayi Djesunydja waŋana ḻakaraŋala bitjarrana, “Yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Godthunydja ŋunhiyi bäy-ḻakaraŋala ŋurikiyinydja yolŋuwu dhuwurr-yätjkunydja, ga roŋiyinanydja ŋayi wäŋalilinydja ḏarrtjalknha wal'ŋu ŋayaŋunydja nhanŋu, galkina yana Godkalana. Yurru yaka ŋayi God mäkiri'-witjurrunanydja yukurrana ŋurikiyinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurrana guyaŋinyamina ŋanyapinya ŋayi yanapi ŋayi dhuwurr-ŋamakurru yolŋu. Yo, ŋuli nhe yurru garrwarkunharamirri nhunapinyay nhe, ŋayinydja yurru Godthunydja nhuna dhuḏi'yunmarama ŋoylili, ga ŋunhi nhe yurru nyilŋ'maranhamirri dharraḏakunharamirrinydja, ŋayinydja yurru nhuna Godthunydja ḻaw'yunmarama garrwarkumana.”
LUK 18:15 Ga ŋuliŋurunydja walala yolŋu'-yulŋuyu gäŋala yumurrku'nha bala Djesuwala, märr yurru ŋayi walalaŋgala goŋ-ŋal'yu-ŋal'yun ŋurikala yumurrku'wala. Ga walalanydja gonha ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay nhäŋala, bala gukuŋala warray dhärukthu wuṉḏarryuna, djuy'yurruna walalanha.
LUK 18:16 Ga ŋayi ŋunhi Djesuyunydja ŋunhimalayi nhäŋala, bala wäthurrunana walalaŋgu bitjarrana, “Way, gäŋa walalanha ŋunhiyi yumurrku'nha ŋarrakala. Yaka walalanha gukuŋa. Liŋgu balanyarayina yolŋu'-yulŋu nhanŋuwaynydja wal'ŋu Godkunydja yolŋu walala; walalana-yurru märrama nhä malanha ŋamakurruny'tja ŋunhi ŋayi yukurra Godthu ŋayathama ŋunha.
LUK 18:17 Märr-yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja nhumalaŋgu. Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu yaka gumurr-ŋamathirri, ga märrama Godkunydja Rom bitjan yana liŋgu bitjan yothu ŋuli ŋarraku gumurr-ŋamathirri, ŋunhiyinydja yolŋu yurru yakana gulŋiyirri ŋunhiwala Godkalanydja wäŋalili.”
LUK 18:18 Ga waŋgany yolŋu ŋurruŋu ḏarramu marrtjina ga dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra, “Garray, nhenydja dhuwala ŋamakurru' wal'ŋu. Nhaltjan dhika ŋarra yurru yulŋunydja, märr ŋarra yurru nhina yukurra ŋunhala Godkalanydja wäŋaŋura, bitjandja liŋgu yurru walŋanydja?” bitjarra.
LUK 18:19 Ga ŋayinydja Djesuyunydja ŋanya waŋana bitjarra, “Way, nhäku nhe dhuwala ŋarranha ŋamakurru'-ḻakaraŋalanydja? Yaka dhuwala ŋula yol yolŋu ŋamakurruny'tja; ŋayipina waŋganynha Godnha yana ŋamakurruny'tja wal'ŋu.
LUK 18:20 Marŋgi muka nhe romgunydja dhiyakunydja gam': Yaka buŋa murrkay'kuŋa yolŋunha, yaka marramba'yiya, yaka manaŋiya ga bothiya ḻakaraŋa. Märr-ŋal'yurra nhokalaŋuwala bäpa'mirriŋuwala ga ŋäṉḏi'mirriŋuwala yana.”
LUK 18:21 Ga ŋayinydja ŋunhiyi ḏarramunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Way Garray, dhuwalanydja malanha rom ŋarra yukurrana ḏälkuŋala beŋuru liŋgu ŋunhi ŋarra yothu muka yana,” bitjarra ŋayinydja.
LUK 18:22 Ga ŋayinydja ŋanya Djesuyunydja dhunupana yana ŋäkulana, bala waŋana bitjarrana, “Nhenydja dhuwala girri'-mäypamirri yolŋu, yurru waŋganynha nhe yukurra yakanydja ŋayathama. Gatjuy wekaŋana-wala ŋunhiyi nhuŋuway nhänydja malanha, warrpam'thurra yana rarr'yurra wekaŋa ŋunha ŋurruwuykkuna yolŋuwu, bala Godthuna yurru ŋayipina wekama nhuŋu biyapulnydja wal'ŋu ŋamakurru'mirrinydja nhä malanha ŋurukuy djiwarr'wuynha wal'ŋu, märr nhe yurru yuwalk wal'ŋu ḻukunydjayirri. Gatjuy marrtjiya, ga djäma nhe yurru biyakayina, bala roŋiyiyanydja, bala malthurrana ŋarraku.”
LUK 18:23 Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu ŋäkulanydja, bala ŋurru-yupthurrunana dhikana, wirrkina galŋa-yätjthina, liŋgu ŋayi biyapul wal'ŋu ḻukunydja yolŋu ŋunhi.
LUK 18:24 Bala ŋayi Djesuyunydja yukurrana nhäŋalana ŋanya marrtjinyaranydja nhinanhara bala galŋa-yätjthinyarana, bala ŋayi waŋana bitjarrana. “Ḏäl dhuwala ḻukunydjawunydja yolŋuwu gulŋiyinyarawu Godkalaŋuwunydja Romgu. Ŋunhi ŋuli wäyindhunydja gamulyunydja gäma yukurra girri' guḻku' ḏiltjiyu nhanukalay ŋayi, ga ḏälnha nhanŋu ŋunhi gulŋiyinyarawunydja ŋula wanhamala wäŋalili ŋuliwitjan yutjuwaḻa'kurrunydja dhurrwarakurru, ga balanyarayina girri'-mäypamirriwunydja yolŋuwu ḏälnha yana wal'ŋu nhanŋu gulŋiyinyarawu bala Godkalanydja wäŋalili.”
LUK 18:26 Ga walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja ŋäkula ṉirryurrunana, bala walala dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarrana, “Yolnha dhika yurru walŋathirrinydja nhina? Yol yurru dhika gulŋiyirrinydja ŋunha Godkalanydja wäŋalili?”
LUK 18:27 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Yolŋunydja yurru yakana walŋakunharamirri bitjanmirriyinydja ŋanyapinyay ŋayi ŋula nhäyunydja ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama. Godthuna ŋayipina yurru yolŋunha walŋakumanydja yänanydja-wala, liŋgu bäyŋuna ŋula ḏäl Godkunydja djämawu.”
LUK 18:28 Bala ŋayi Betanydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Garray, ŋanapurrunydja ŋunhi gonha'yurruna ŋanapurruŋguwaynydja wäŋa ga bukmak warray nhä malanha, bala ŋanapurru malthurruna nhuŋuna,” bitjarra.
LUK 18:29 Bala ŋayi Djesunydja bilyurruna ga waŋana bitjarrana, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu yolŋuyu ganan nhanŋuway nhä malanha, wäŋa ga dhäykanha nhanŋuway, ga wäwa'mirriŋunha ga ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha ga yumurrku'nha, ŋunhi ŋayi yurru bitjandhiyinydja ganan bukmaktja ŋarrakuwaynydja yana malthunarawu, märr yurru wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala Godkalaŋunydja ŋunhi Romgu marŋgithirri,
LUK 18:30 ŋurikiyinydja yolŋuwu yurru Godthu wekama nhä malanha ŋamakurru', bukulili ŋal'-ŋalmarama warray marrtji yurru biyapul warray dhiyaŋunydja-wala dhiyala munatha'ŋuranydja, ga ŋunhalanydja ŋayi yurru nhina yukurra walŋana, bitjanna liŋguna yurru, gupaḏalnha-wala yana.”
LUK 18:31 Bala ŋayi Djesuyu ḻuŋ'thunmaraŋala marrtjina waŋganylilina nhanŋuwaynha ŋayi 12-nhana ḻundu'mirriŋunha walalanha, bala ŋayi ḻakaraŋala walalaŋgu bitjarrana, “Ŋäkanydja walala ŋamathaŋa wal'ŋu. Galki yurru ŋilimurru dhuwala bunana Djurutjalamdja wäŋaŋura. Ŋäthilinydja ŋunhinydja baman'tja yolŋuyu walalay dhäwu'-ḻakaranharamirriyu walalay yukurrana wukirri dhuwalayi, ḻakaraŋala yukurrana ŋunhiyi Yolŋunha Gäthu'mirriŋunha, nhaltjan yurru ŋunhi nhanŋu yalala ŋunhala Djurutjalam, ga bukmak ŋunhi nhä malanha walala ḻakaraŋala marrtjina yurru maḻŋ'thunna ŋarraku ŋunhala Djurutjalamdja.
LUK 18:32 Walala yurru dhayuŋandja ŋarranha mulkuruwalana yolŋu'-yulŋuwala goŋlilinydja, bala yurru ŋuriŋi mulku'-mulkuruyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋarranha wakalkumana, warku'yunna yurru ŋarranha, ga dhupthunna.
LUK 18:33 Walala yurru bartjunmaramana ŋarranha, bala buma murrkay'kumana. Yurru ŋarranydja gaŋgathirri warray yurru biyapul walŋathirri, ḻurrkun'thunydja munhayu.”
LUK 18:34 Ga bitjarra ŋayi Djesu ḻakaranhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi, yurru walalanydja ŋunhi nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ŋäkula yaka wal'ŋu dharaŋaranydja; mukthurruna ŋunhi mayaliny'tja yukurrana ŋorrana djuḻuḻ'yurruna walalaŋgala, yakana walala marŋgithina nhaltjarra ŋayi yukurrana ŋunhi Djesu waŋana.
LUK 18:35 Yo, mukthurruna-wala walala marrtjina yukurrana dhukarrkurru bala, Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, ga ŋunhi walala galki bunanana Djariku wäŋaŋura, ga ŋunhiliyinydja waŋgany yolŋu yukurrana nhinana bambay, nhinananydja ŋayi yukurrana galki dhukarrŋura wal'ŋu, ŋäŋ'thurruna nhinana.
LUK 18:36 Bala ŋayi ŋäkula rirrakay ŋarwakthunara, walala marrtjina lili wäŋgaŋala ŋuliwitjarra dhukarrkurru. Bala ŋayi dhä-wirrka'yurruna yolŋu'-yulŋunhana bitjarra, “Way nhaltjan marrtji dhika yulŋunydja?”
LUK 18:37 Ga walalanydja ḻakaraŋala bitjarra, “Djesu dhuwala Natjurippuy wäŋawuy marrtji djuḻkthun,” bitjarra.
LUK 18:38 Ga dhunupa yana ŋayinydja yatjurrunana yukurrana bitjarrana, “Way Djesu, Gäthu'mirriŋu Daypitku, wuyurra ŋarraku go.”
LUK 18:39 Bala walalanydja dharrana yolŋu'-yulŋuyunydja way'yurruna, mukmaraŋala warray ŋanya. Yurru ŋayinydja yaka mukthurruna walalaŋgala way'yunarayu, mukthurruna warray yatjurruna yukurrana yäku ḻakaraŋala ŋanya Djesunha, “Djesu, Gäthu'mirriŋu Daypitku, wuyurra ŋarraku,” bitjarra.
LUK 18:40 Bala ŋayi Djesuyunydja ŋäkulana ŋanya, bala dhärranana yukurrana, bala waŋana bitjarrana, “Go gäŋa ŋanya lili ŋarrakala.” Bala dhunupana ŋayi yana wapthurrunanydja, bala djartjaryurrunana nhinana bala Djesuwalana. Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana ŋanya dhä-wirrka'yurruna bitjarra,
LUK 18:41 “Nhäku nhe djälnydja? Nhaltjan ŋarra nhuna yurru yulŋunydja?” bitjarra. “Garray, nhänharawuna ŋarra dhuwala ḏukṯuktja, ŋarra yurru nhämana,” bitjarra ŋayi bambaynydja buku-wakmaraŋala nhanŋu.
LUK 18:42 Bala ŋayi Djesunydja waŋana ḻakaraŋala bitjarrana nhanŋu, “Ma' nhäŋana! Nhokala märr-yaraŋanarayunydja nhe dhuwali ḏukthurrunana.”
LUK 18:43 Ga dhunupana ŋayi maŋutjimirriyinana yulŋunydja nhäŋalana, bala ŋayi malthurrunana nhanŋu nhinana bala dhukarr-ŋuparana Djesuwu, buku-wurrparana dhikana wal'ŋu wirrkina Godnhanydja. Ga bukmakthuna walala yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋala ŋunhiwalayi ŋanya, bala bitjarrayi liŋgu buku-wurrpara walalanydja marrtjina Godnha.
LUK 19:1 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi Djesu mukthurrunana yana marrtjina yukurrana, yana liŋgu ga gulŋiyina ŋayi Djarikulili wäŋalili yäkulili, liŋgu ŋayi yurru ŋuliwitjandhinydja djuḻkmaramana.
LUK 19:2 Ga ŋunhili wäŋaŋura yukurra nhina waŋgany ḏarramu yäku Djakiyatj, yurru ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja mirithirri ḻukunydja, liŋgu djämanydja nhanŋu ŋurikiyi, ŋayi ŋuli marrtjinya galkaṉa rrupiya-gombunha yolŋu'-yulŋunha ŋuriki ŋurruŋuwu buŋgawawu ŋunhi ŋayi buŋgawa wal'ŋu ŋurikiyi wäŋawu, yurru ŋayi ŋunhi buŋgawanydja mulkuru yulŋunydja, bäpurruny'tja Rawumbuy, bala walalanydja nhanŋu yakana djäl yolŋu'-yulŋunydja ŋurikiyi Djakiyatjku.
LUK 19:3 Yo, ŋayi Djakiyatjthunydja ŋäkulana, ŋayi yukurrana marrtjina lili ŋuliwitjarra, bala ŋayi djälthina mirithinana nhänharawunydja nhanŋu Djesuwu, nhäyinyara ŋayi mak yolŋunydja. Yurru guḻku'yu mirithirri yolŋuyunydja gungaŋala warrpam'nha dhukarrnydja, bala ŋayi ŋurrana yana djaka'-djakaṯthurrunana, yana gulkuru warray, liŋgu ŋayi ŋunhi märr ŋuli gurriri ya' ḏarramu.
LUK 19:4 Bala ŋayi Djakiyatjtja waṉḏinana ŋuliŋurunydja ŋäthilina, bala ŋal'yurruna dharpalilina, ga ŋunhilina ŋayi yukurrana dharpaŋurana nhinananydja, galkurrunana nhanŋu Djesuwu ŋunhi ŋayi yurru marrtji ŋuliwitjan dhukarrkurru.
LUK 19:5 Nhinananydja ŋayi yukurrana, bala ŋayi Djesunydja marrtjina galkithinana, bala gulyurrunana dhärranana, bala yana buku-ruŋalana garrwarlilina, ga waŋana bitjarrana, “Go Djakiyatj, yarrupthurrana lili waḏutja. Ŋarranydja yurru dhuwala nhina nhokalana wäŋaŋura gäthuranydja.”
LUK 19:6 Bala yana ŋayi Djakiyatjtja mirithinana wal'ŋu dhika märr-ŋamathinanydja, goŋmirriyinana manapara, bala ŋayi yarrupthurrunanydja waḏutjana yana dhika, bala garr'yurrunana ŋanya yana dhunupana balayina nhanukalay wäŋalilina Djakiyatjkala.
LUK 19:7 Ga walalanydja yolŋu'-yulŋuyunydja yukurrana yana nhäŋalana maṉḏanha marrtjinyarana, maṉḏa nhinana bala marrtjina, bala walala waŋanhamina walalawuynha, gupa-waŋana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Nhäku ŋayi ŋunha marrtjina bala ŋurukalanydja wäŋalili dhuwurr-yätjkalanydja?” bitjarra.
LUK 19:8 Ga ŋunhiliyinydja Djakiyatjkalanydja wäŋaŋura, ŋayi Djakiyatjtja dhärranana gumurrŋurana nhanukala Djesuwala, bala waŋana bitjarrana, “Garray, ŋarra yurru dhuwala guḻk-guḻkthunna märrma'lilina bukmak nhä malanha ŋunhi ŋarra yukurra dhuwala ŋayathama, bala ŋarra yurru waŋganydja miṯtji-wuḻkthun ga wekama ŋuruku ŋurruwuykmirriwuna yolŋu'-yulŋuwu. Ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru wekama buku-ruŋiyinyamaramayi ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋarra ŋanya ŋäthili gombuŋala yana ŋarranhawuy ḻukunydjakunhaminya; ŋarra yurru buku-ruŋinyamaramayi nhanŋu biyapul wal'ŋu, bukulili ŋal'-ŋalmarama ŋunhimalayi ŋunhi ŋarra nhanukala djaw'yurruna ŋäthili,” bitjarra ŋayi Djakiyatjthu ḻakaraŋalanydja.
LUK 19:9 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Gäthuranydja dhuwala walŋamirri rom liŋguna maḻŋ'thurrunana dhiyalanydja wäŋaŋura, liŋgu dhuwalanydja ḏarramu yuṯana, liŋguna ŋayi yuṯathinana biyapulnha wal'ŋu, ga yuwalknha ŋayi dhuwala yulŋunydja Yipurayimgalana yana yarraṯaŋurunydja.
LUK 19:10 Liŋgu ŋarranydja lili dhunarrana, dhuwala Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja wal'ŋu, marrtjinanydja ŋarra ḻarrunharawu ga walŋakunharawu ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala winya'yunarawuy walala.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 19:11 Yo, yolŋu walala yukurrana mäkiri'-witjurruna nhanŋu Djesuwu, ŋunhi ŋayi yukurrana ḻakaraŋala bitjarra gam', “Ŋarranydja dhuwala marrtjina lili walŋakunharawu ŋurikiyi winya'yunarawuywu walalaŋgu.” Bala ŋayi ḻakaraŋalana walalaŋgu wiripunydja dhäwu' mayali'kurruna, liŋgu galkina walala yurru ŋayathamana ŋunhi Djurutjalamdja wäŋa, ga walalanydja yukurrana yolŋu'-yulŋuyunydja guyaŋina djarrpi'kuŋala bitjarra gam', “Galki yurru Godkunydja rom maḻŋ'thunna, liŋgu ŋunhi ŋayi Djesuyu yurru mulka Djurutjalam, bala ŋayi yurru be wapmaranharamirri ŋanyapinyay ŋayi buŋgawakunharamirrina ŋunhiyinydja, bala ŋayina yurru ŋanapurruŋgu buŋgawanydja dhiyakuyi wäŋawu,” bitjarrayina walala yukurrana guyaŋinanydja djarrpi'kuŋalana wal'ŋu.
LUK 19:12 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala dhäwu' mayali'kurrunydja bitjarra gam', “Waŋgany yolŋu yukurrana nhinana dhiyala wäŋaŋura, yurru ŋayi gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina bena barrkulilina, märr ŋunhalayina ŋayi yurru ŋurruŋuyirri buŋgawayirri, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi yurru roŋiyirri biyapul, bala ŋayi yurru nhinana yukurra bitjan ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawana dhiyala.
LUK 19:13 “Yo, yurru ŋayi gonha'yurrunanydja ŋunhi dhuwala wäŋa, ŋäthilinydja ŋayi wäthurruna ŋurikiyi walalaŋgu nhanukalayŋu ŋayi djämamirriwuna walalaŋgu 10-guna, bala ŋayi wekaŋalanydja walalaŋgala dharraylilinydja waŋgany ŋaraka rrupiyanydja biyapul wal'ŋu mel-wiḏi'mirri dhika, waŋga'-waŋganygala yana walalaŋgala ŋurikalayi yolŋu'-yulŋuwalanydja dharraylilinydja. Bala ŋayi waŋananydja ḻakaraŋala bitjarrana, ‘Ŋay' djämana dhiyaŋunydja ŋuthanmaraŋana marrtjiya, bala yindikuŋana, bäy yurru ŋarra roŋiyirri,’ bitjarra. Bala ŋayi gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa.
LUK 19:14 “Yurru nhanŋuwaynydja miṯtji yolŋu'-yulŋu nhanŋu ŋuyulkthina warray, bala walala djuy'yurruna dhäwu'mirrinhana walalanha, walala marrtjinanydja ŋunhiwalayi barrkulilinydja wäŋalili, bala ḻakaraŋala bitjarrana, ‘Yakana ŋanapurru ŋurikiyinydjayi ḏarramuwu yolŋuwu ḏukṯuk, ŋayi yurru ŋanapurruŋgu ŋurruŋu buŋgawa yakana.’
LUK 19:15 Yurru yuwalk ŋayi ŋunhiyi ḏarramu ŋurrulilinydja ŋunhanydja wapthurruna, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi roŋiyinayi biyapul. Ga dhunupana yana ŋayi djuy'yurrunana ŋuriki djämamirriwunydja walalaŋgu, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋäthili walalaŋgala dharraylili ŋunhiyi mel-wiḏi'mirri rrupiya ŋaraka. Bala walala marrtjinana nhanukala yana gumurrlilina, märr yurru ŋayi maḻŋ'marama walalaŋgala, nhaltjarra walala yukurrana djäma ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi wekaŋala walalaŋgala dharraylili.
LUK 19:16 “Bala ŋayi waŋgany ŋathili marrtjina nhanukala ŋurikalayi ŋurruŋuwala, bala ḻakaraŋala bitjarra, ‘Garray, ŋarranydja yukurrana djäma ŋuriŋiyinydjayi ŋunhi nhe wekaŋala ŋarrakala ŋäthili goŋlili, ga biyapul ŋarra 10-nha bukulili ŋal'maraŋalanydja ŋunhimalayi waŋganylilinydja.’
LUK 19:17 Ga ŋunhiyi buŋgawa ŋurruŋunydja waŋana bitjarra, ‘Way, nhenydja dhuwala manymaknha yana djämamirri. Nhenydja yukurrana djäma ḻatju'kuŋala warray dhika wal'ŋu ŋuriŋiyinydja yutjuwaḻa'yunydja ŋunhi ŋarra wekaŋala nhokala, bala ŋarranydja yurru nhokala dharraylili wekama biyapulnha wal'ŋu guḻku'na. Nhenydja yurru ŋunhi djäkamirri 10-guna miṯtjiwu wäŋawu malaŋuwu.’
LUK 19:18 “Bala wiripunydja yolŋu marrtjina djämamirri ŋunhiwalayi buŋgawawala ŋurikala, ga ḻakaraŋala ŋayi bitjarrana, ‘Garray, ŋarranydja yukurrana dhuwala djäma ŋuriŋiyinydjayi ŋunhi nhe wekaŋala ŋarrakala dharraylili, ga ŋarranydja biyapul ŋunhimalayi bukulili ŋal'maraŋala guḻku'yi mala 5-kuŋala,’ bitjarra.
LUK 19:19 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhiyinydjayi buŋgawanydja ‘Manymak,’ bitjarra. ‘Nhenydja yurru djäka yukurra 5-kuyi malaŋuwu wäŋawu.’
LUK 19:20 “Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru wiripuna marrtjina djämamirri yolŋu ga waŋana nhanukala bitjarra, ‘Garray, ŋay' dhuwalana ŋunhi yulŋunydja nhuŋu, ŋunhi nhe ŋarrakala wekaŋala dharraylili. Ŋarranydja yukurrana ŋayathaŋala ŋunhiyi garrpiṉara yulŋunydja maryakalmirri djuḻuḻmaranhara yana, märr ŋayi bini yaka winya'yunna.
LUK 19:21 Ŋarranydja nhuŋu borrk-beyaṉiyina, liŋgu nhe dhuwala ḏälnha mirithirrina buŋgawa. Nhe yukurra ḏukṯukthirri guḻku'wu märranharawu ŋuliwitjan wiripu-guḻku'wala yolŋu'-yulŋuwala djämakurru.’
LUK 19:22 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja waŋana bitjarrana ŋurikiyinydja djämamirriwunydja, ‘Nhenydja dhuwala yätjnha yana djämamirri. Ŋuriŋiyi nhokalaynydja dhärukthu ŋarra yurru nhuna yätj ḻakaramana. Nhenydja marŋgi muka ŋarraku ŋunhi ŋarra dhuwala rom-ḏäl yolŋu. Yo, yuwalk muka dhuwala ŋunhi ŋarra yukurra ḏukṯukthirri guḻku'wu märranharawu ŋuliwitjan djämakurru wiripu-guḻku'walanydja.
LUK 19:23 Nhäku warray nhe yakanydja djäma ŋamathaŋalanydja ŋuriŋinydja ŋunhi ŋarra nhokala wekaŋala? Ŋunhi bini nhe gurrunhana ŋunha djorra'lilinydja, ŋarranydja bini ŋunhi märranha biyapulnha bukulili ŋal'maranharawuynydja ŋuliŋuruyi, ŋunhi ŋarra roŋiyinanydja dhuwala.’
LUK 19:24 “Bala ŋayi buŋgawanydja ŋunhi bilyurruna, ga waŋana ŋurikala wiripu-guḻku'walana, ŋunhi walala yukurrana dhärra'-dharrana bitjarra bala galki, bitjarrana, ‘Ma' märraŋana djaw'yurrana ŋunhiyinydjayi ŋaraka mel-wiḏi'mirrinydja nhanukala, ga wekaŋa ŋurikina yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama 10 ŋaraka.’
LUK 19:25 Ga walalanydja waŋana bitjarra, ‘Way Garray, guḻku'na ŋayi yukurra ŋayathamanydja liŋguna.’
LUK 19:26 “Ga ŋayinydja waŋana ŋunhi buŋgawanydja yolŋu bitjarra, ‘Yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra dhuwala ḻakaramanydja. Ŋunhi ŋayi yukurra yurru yolŋuyu ḏälkuma ŋula nhä wekanhara ŋarrakuŋu, ŋurikiyinydjayi yolŋuwu ŋarranydja yurru wekama biyapul wal'ŋu ŋunhimalayi. Ga ŋunhi yukurra yurru yolŋu dhäparktja nhina, bäyŋunydja yukurra ŋayi ŋayathama ŋula nhä wekanhara ŋarrakuŋunydja, bala ŋarranydja yurru ŋurikalayinydja yana djaw'yunna märramana nhä ŋayi yukurra ŋayathama yutjuwaḻa.’
LUK 19:27 Bala ŋayi biyapul waŋana ŋunhiyi buŋgawa bitjarranydja, ‘Go gäŋana lili ŋarraku ŋunhi miriŋunhanydja walalanha, ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yaka ḏukṯuk ŋarraku buŋgawayinyarawu walalaŋgu. Gäŋana lili walalanha dhipalana, bala buŋana. Yakana walala yurru yana nhina yukurra dhiyala ŋarrakalanydja.”’ Bitjarrayina ŋayi Djesuyu yukurrana ḻakaraŋala mayali'mirrinydja ŋunhiyi dhäwu'.
LUK 19:28 Yo, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋala dhäwuny'tja, bala walala yana marrtjinana dhukarr-ŋuparana yukurrana ŋunhamala buku Djurutjalamlilina, yurru ŋayi Djesunydja yukurrana marrtjina ŋurruŋu, ga walalanydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay nhanukala marrtjina munguyurruna bala dhuḏikurru.
LUK 19:29 Marrtjinanydja walala yukurrana-a-a bala-a-a, ga-ga-ga-ga-a-a, yana liŋgu, ga galki Baṯpatjtja ga Bithininydja wäŋaŋura bukuŋurana wal'ŋu yäkuŋura Wolipnha, märr-galkina yana ŋunhiyinydja Djurutjalamnha, ga ŋunhalayinydja ŋayi Djesu waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalana maṉḏakala bitjarra,
LUK 19:30 “Gatjuy marrtjiya maṉḏa ŋunhawala ya' wäŋalili. Ŋunhi nhuma yurru bunanydja ŋunhalayi, nhuma yurru maḻŋ'marama ŋunhayi yarraman' yuṯa wal'ŋu, ŋunhi yaka ŋayi yolŋuwuŋu gänharanydja yukurranhara ŋäthiliŋuwuynydja ŋunhiyi, ŋunhayi dhärra yukurra yulŋunydja ḏapmaranhara. Yupmaraŋanydja nhuma yurru ŋunhiyi yarraman'nha, bala gäŋana lili ŋarrakala.
LUK 19:31 Ga ŋuli ŋayi yurru yolŋuyu dhä-wirrka'yun nhumalanha bitjandja, ‘Way, nhäku nhuma yukurra dhuwala yupmaramanydja dhuwaliyi?’ bitjandja yurru, nhumanydja yurru ḻakarama bitjan, ‘Garray ŋunha ḏukṯuk dhiyakuyi,’ bitjan nhumanydja yurru ḻakarama.”
LUK 19:32 Bala maṉḏa marrtjinanydja, ga maḻŋ'maraŋalanydja yuwalkthi yana, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala maṉḏaku.
LUK 19:33 Yupmaraŋalanydja maṉḏa ŋunhiyi yarraman'nha, bala ŋayi ŋuriŋi wäŋa-waṯaŋuyunydja yolŋuyu nhäŋalana, bala waŋana bitjarra warray, “Way maṉḏa, nhäku nhuma yukurra yupmaramanydja dhuwaliyi?” bitjarra.
LUK 19:34 Ga maṉḏanydja waŋana bala buku-ruŋinyamaraŋalanydja, bitjarra, “Garray ŋunha dhiyakuyinydja ḏukṯuk,” bitjarra.
LUK 19:35 Bala maṉḏa gäŋalana ŋunhiyi yarraman'nhanydja bala Djesuwalana. Bala walala bukmakthu yana yupmaraŋalanydja marrtjina walalaŋguway walala girriny'tja malanha, bala ŋal'maraŋala ŋunhiyi girriny'tja ḏiltjililina wäyingalana ŋurikalana yarraman'kalana, bala ŋayi Djesunydja ŋal'yurrunana ŋunhimalayi wäyingalana ḏiltjilili.
LUK 19:36 Marrtjinanydja ŋayi yukurrana bala, gorruŋalanydja marrtjina ŋunhilimi yarraman'ŋuranydja, bala guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay yupmaraŋala marrtjina girriny'tja, bala minhdhalaraŋalana marrtjina dhukarrlilina bala, gatjaḻnha djäma ḻatju'kuŋalana nhanŋu Djesuwuna marrtjinyarawuna yukurranharawu.
LUK 19:37 Marrtjinanydja walala-a-a, ga ŋunhi walala yarrupthurrunanydja ŋurikiyi bukuwu wäŋawu, galkina yana Djurutjalamnha, ga ŋunhiliyinydja guḻku'na mirithirrina yolŋunydja walala dhika wal'ŋu yatjunmina yukurrana wokthurruna Godkuna, buku-wurrparanydja yukurrana Godnha ŋurikiyi ŋunhi walala nhäŋala mirithirri ganydjarr-ḏumurru wal'ŋu rom nhanukala Djesuwala djämawuy.
LUK 19:38 Yo, ga bukmaknha walala märr-yiŋgathinanydja dhika martjmartjurrunanydja, wokthurrunana nhanŋu wirrkina, ḻuku-yiŋgathinana wal'ŋu dhikana bitjarrana gam', “Nhenydja ŋanapurruŋgu dhuwala ŋurruŋu buŋgawa. Godtja nhuŋu wokthun warray ŋuli yukurra, ŋunhi nhenydja dhuwala marrtji yukurra Garraywala wal'ŋu yäkuyu. Galkina ŋanapurru yurru dhuwala nhinanydja ŋayaŋu-yal'yunaraŋurana ŋula nhämiriwnha marimiriwnha yana, nhanukalana yana djiwarr'wuyŋurana wal'ŋu romŋuranydja. Go ŋilimurru wokthunna Godkunydja.” Bitjarrana walala yukurrana yatjunminanydja, märr-yiŋgathinana marrtjina lili.
LUK 19:39 Ga ŋunhili miṯtjiŋuranydja yolŋu walala rom-dharraymirri yukurrana dhärra'-dharrana, bala walala waŋana Djesuwalanydja bitjarrana, “Way marŋgikunharamirri, mukmaraŋa dhuwali ya' yolŋu'-yulŋunha nhuŋuway malthunaramirrinha walalanha.”
LUK 19:40 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala walalaŋgunydja balanydja bitjarra warray, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Ŋuli dhuwalanydja walala yurru yolŋu'-yulŋu mukthun, bala walalanydja yurru dhuwala guṉḏana yatjunmirri, wokthunna yukurra yurru Godku.”
LUK 19:41 Yo. Marrtjinanydja ŋayi yukurrana Djesu bala-a-a, yana liŋgu galkithina Djurutjalamnha wäŋa, bala ŋunhilina ŋayi gulyurrunanydja, bala nhäŋalana yukurrana ŋunhiyi wäŋanha, wuyurrunana manapara ŋurikiyi wäŋawunydja, bala ŋayi ŋäthinana.
LUK 19:42 Bala bitjarrana ŋayi waŋananydja, “Nhumanydja ḏukṯuk nhuma yurru nhina yukurra mäwaya'ŋura dhika wal'ŋu. Dhiyalamina gäthuranydja ŋayi ŋunhiyi yolŋu mäwaya'kunharamirrinydja nhina yukurra nhumalaŋgalana, yurru yaka nhuma märramanydja ŋuli yukurra ŋanya. Ga dhiyaŋunydja-wala nhuma yurru yakana nhina yukurra mäwaya'ŋuranydja, liŋgu nhumalaŋgala maŋutjiŋuranydja djuḻuḻ'yunarana ŋorra yukurra.
LUK 19:43 “Yo, galki yurru miriŋunydja dhipala wäŋalili marrtjina, bala walala yurru ḻiw'maramana yana dhärranydja marrtji, gungamana nhumalaŋgu wäŋana, ga yakana yurru nhumalaŋgu dhaḻakarr waṉḏinyarawu winya'yunarawunydja.
LUK 19:44 Dhunupana walala yurru dhuwala wäŋanydja ḏaw'-ḏawyunna marrtji, ga bumana dhawar'maramana yolŋunhanydja walalanha, warrpam'nha buwayakkuma. Yakana yurru ŋula waŋgany guṉḏa dhärranydja yukurra, warrpam'nha yurru buḻwaŋ'thun, muṉguynha marrtji ŋorra, liŋgu nhuma yaka warray dharaŋaranydja ŋunhi ŋayi Gunhu'yu withiyaranydja lili nhumalanha, walŋakunharawunydja nhumalaŋgu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala Djurutjalamnhanydja ŋäthilinydja, wuyurrunana manapara.
LUK 19:45 Bala ŋayi mukthurruna yana marrtjina yukurrana, martjmartjurrunana ga-ga-ga-ga-a-a, ga Djurutjalam bunana. Ga dhunupana yana ŋayi Djesunydja marrtjina ŋunhimalana buku-ŋal'yunaramirrililina Buṉbulili Godkalana, bala nhäŋala ŋayi ŋunhimalayinydja yolŋu'-yulŋunha, walala yukurrana buku-yuḻkthunmina rrupiya, ga djalim wäyin malanha ŋunhili Godkala Buṉbuŋuranydja. Bala dhunupana yana ŋayi Djesuyu gukuŋalana dhawaṯmaraŋalana ŋunhiyinydja yolŋu'-yulŋunhanydja,
LUK 19:46 bala ŋayi waŋana walalaŋgala bitjarra, “Dhuwala Djorra'yunydja yukurra ḻakarama Godkalanydja bitjan, ‘Ŋarrakunydja buṉbu yurru yukurra dhärra buku-ŋal'yunarawu waŋganygu yana, märr yurru yukurra dhärra buku-ŋal'yunarawu waŋganygu yana, märr yurru yolŋu walala bukumirriyama yukurra dhiyala,’ bitjan. Ga nhumanydja dhuwalayi buṉbunha wakalkuma warray ŋuli yukurra, bitjanna bitjan ŋuli dhuwalayinydja wäŋa dhärra yukurra manaŋganmirriwuna walalaŋgu djuḻuḻ'yunarawu, bitjandhina nhumanydja ŋuli.” Bitjarrana ŋayi Djesuyu walalanha dhawaṯmaraŋalanydja.
LUK 19:47 Yo, ga bitjana liŋgu walu-ŋupana ŋayi ŋuli yukurranha Djesuyu marŋgikunhanydja ŋunhili Buṉbuŋuranydja, ga walalanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja wal'ŋu ḏalkarra'mirrinydja walala ga Rom-marŋgikunharamirri walala, ga wiripu-guḻku' ŋaḻapaḻmirri, walalanydja ḏukṯukthina bunharawuna nhanŋu.
LUK 19:48 Yurru bäyŋu walala maḻŋ'maraŋala gatjaḻnydja ŋayathanharawunydja nhanŋu, liŋgu walalanydja ŋuli yolŋu'-yulŋuyunydja bitjana liŋgu ḻiw'maranha ŋanya yukurranha, wirrkina walala dhika mäkiri'-witjurrunanydja nhanŋu dhärukkunydja, märr yurru walala yaka waŋgany ŋula dhäruk meṉguma.
LUK 20:1 Waŋganymirri waluyu Djesu yukurra nhina ŋunhiliyi Buṉbuŋura Godkala, marŋgikuma yukurra ḻakarama Godku ŋunhi ŋamakurru' dhäwu'. Ga walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala marrtjina ḏalkarra'mirrinydja yolŋu walala ga Rom-marŋgikunharamirri walala,
LUK 20:2 bala walala dhä-wirrka'yurruna waŋana ŋanya Djesunha bitjarra, “Ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala. Yolthu nhuna waŋana bitjanarawuyinydja djämawu? Yolthu nherraranydja nhuna dhiyakuyinydja?”
LUK 20:3 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana balanydja walalaŋgunydja bitjarra, “Ŋäthilinydja ŋarra yurru nhumalanha dhä-wirrka'yun. Ma', ḻakaraŋana ŋarraku.
LUK 20:4 Yolthu nherrara Djonnhanydja ŋunhi? Yolthu ŋunhinydja ŋanya waŋana ḻiya-ḻupmaranharawu yolŋu'-yulŋuwunydja?... Godthu?... bay yolthu, yolŋu'-yulŋuyu?”
LUK 20:5 Bala walalanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja walala waŋanhamina bitjanmina, “Way, nhaltjan dhika ŋilimurru yurru ḻakaramanydja nhanŋu balanydja? Ŋuli ŋilimurru yurru ḻakarama bitjandja, ‘Godthu muka ŋunhi ŋanyanydja nherrara Djonnhanydja,’ bitjandja, bala ŋayi yurru ŋunhi waŋa ŋilimurrunhanydja bitjanna, ‘Nhäkuna nhuma yakanydja märr-yuwalkthina nhanŋu Djongunydja dhärukku?’ bitjanna yurru.
LUK 20:6 Ga ŋuli ŋilimurru yurru waŋa nhanukala ḻakarama bitjandja, ‘Yolŋu-yulŋuyu ŋunhi ŋanya nherrara ŋurikiyi djämawu,’ bitjandja, ga walalanydja yurru ŋunhi yolŋu'-yulŋu wiripu-guḻkuny'tja ŋoynha-djingaryun, maḏakarritjthirrina ŋilimurruŋgu, bala buma guṉḏayuna, liŋgu walalanydja ŋunhi märr-yuwalkthirri yukurra nhanbala, ŋunhi ŋayinydja Djondja beŋuru Godkuŋu djuy'yunara dhäwu'-gänharamirri.”
LUK 20:7 Bala walala waŋana Djesunhanydja bitjarrana, “Yakana ŋanapurrunydja dhuwala marŋgi bay', yolthu ŋunhi Djonnha nherrara ŋurikiyi djämawu.”
LUK 20:8 Ga ŋayi Djesunydja waŋana walalaŋgunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Nhumanydja yaka warray ŋarrakalanydja ḻakaraŋala ŋunhiyi,... yolthu ŋunhi ŋanya Djonnha nherrara, bala ŋarranydja yurru yakayi yana nhumalaŋgunydja ḻakarama yolthu ŋarranhanydja dhiyakuyi nherrara djämawu.” Bitjarrana ŋayi Djesu waŋana walalaŋgala balanydja.
LUK 20:9 Ga ŋuliŋurunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala dhäwu' mayali'kurru ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala, ga dhuwala ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋunhi gam', “Ŋunhiliyi yolŋu yukurrana nhinana wäŋa-waṯaŋu, ga ŋayinydja ḏukṯuk ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋu ŋayi yurru ŋuthanmarama yukurra ŋamakurru' malanha yana borum, bala ŋayi ḻämu-nherrarana ŋunhimalayinydja wäŋalili borumnha malanha dharpa. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi djarr'yurruna yolŋu'-yulŋunhana ŋurikiyi djäkawunydja yukurranharawu, märr yurru ŋayi ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja marrtji wiripuŋulilinydja wäŋalili, yurru märr-weyin ŋayi yurru marrtjinydja. Bala ŋayi waŋana ŋurikala djäkamirriwalanydja walalaŋgala bitjarrana, ‘Dhiyakunydja nhuma yurru djäka ŋamathama ŋarrakalaŋuwu, ga ŋunhi yurru borumdja balwurthirri, ga nhumanydja yurru guḻk-guḻkthun ŋarrakunydja gänaŋulilina,’ bitjarra. Bala ŋayi marrtjinana ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja wiripuŋulilina wäŋalili.
LUK 20:10 “Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋunydja yolŋu, yana liŋgu-u-u, ga walu gilitjina borumgu ŋurikiyi, bala ŋayi wäthurruna waŋganyguna djämamirriwu, bala ŋayi waŋana bitjarrana, ‘Gatjuy nhe yurru marrtji balayi ŋarrakala wäŋalili, ga ŋulaŋuruyinydja nhe yurru märrama ŋunhiyi ŋarraku borum, bala gämana lili ŋarraku.’ Bala ŋayi marrtjinana ŋunhiyi djämamirrinydja. “Ga walalanydja ŋunhi borum-djäkamirriyunydja walalay nhäŋala ŋunhiyi yolŋunhanydja, bala mulkanana ŋanya baṯ-gay, bumarana ŋanya marrtjina, bala djuy'yurruna yänana.
LUK 20:11 “Ga bitjarrayi liŋgu wiripunhanydja ŋayi ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuyu djuy'yurruna, ga bitjarrayi yana liŋgu walalanydja yätjkuŋala yana bumara ŋanya, bala walala djuy'yurrunanydja ŋanya goŋnha ŋula nhämiriwnha.
LUK 20:12 Ga biyapul ŋayi djuy'yurruna wiripunhanydja djämamirrinha, bala walala bitjarrayi bumaranydja ŋanya, bala ŋurrkaŋalana dhawaṯmaraŋalana warraŋullilina.
LUK 20:13 “Bala ŋayi ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋuyunydja yolŋuyu guyaŋina bitjarrana, ‘Nhaltjanna dhika ŋarra yurru yulŋunydja? Manymak. Ŋarra yurru djuy'yun ŋarrakuwaynha ŋarra wal'ŋu marrkapthunaramirrinhana gäthu'mirriŋunha, märr yurru walala nhanŋuna märr-ŋal'yundja.’ Bala ŋayi djuy'yurruna ŋunhiyinhayi nhanŋuwaynha ŋayi gäthu'mirriŋunha.
LUK 20:14 Ga ŋunhi walala nhäŋalanydja ŋanya ŋunhiyi, ŋuriŋiyi borum-djäkamirriyunydja walalay, bala walala waŋanhamina bitjanminana, ‘Way, dhuwalanydja ŋunhi ŋurikiyinayi gäthu'mirriŋu, marrtji yukurra lili. Go, bumana ŋilimurru ŋanya ŋi', murrkay'kumana, märr yurru dhuwalanydja wäŋa ŋilimurruŋguwaynha.’
LUK 20:15 Bala walala ŋunhi gäthu'mirriŋunhanydja mulkanana, bala bumarana ŋanya murrkay'kuŋalana, bala walala rumbalnydja ŋanya ḏupthurruna ŋunha warraŋullilina ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋuru.” Bitjarra ŋayi Djesuyu dhäwuny'tja ḻakaraŋala yukurrana mayali'kurrunydja. Bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja dhawar'yurrunanydja dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarrana, “Yo, nhaltjurruna dhika ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuyunydja?
LUK 20:16 Bitjanna ŋayinydja yurru ŋunhi gam': Marrtji ŋayi yurru, ga dhunupana ŋayi yurru bumana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja djäkamiriwnhanydja ŋunhi walalanha, bala ŋayi yurru ŋunhiyi wäŋanhanydja wekama wiripu-guḻku'walana yolŋuwala walalaŋgala dharraylili.” Ga ŋunhi walala yolŋu'-yulŋuyu ŋäkulanydja, bala waŋana bitjarrana, “Way, yaka warray bitjandhiyinydja yurru dhuwala.”
LUK 20:17 Bala ŋayi Djesuyunydja nhäŋala walalanha, bala waŋana bitjarrana, “Nhä ŋunha mayali' ŋunhi yukurra ŋuruŋu djorra'yunydja ḻakarama bitjandja gam'? ‘Bala'-dhuḻ'yunaramirriyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu guṉḏa marrtjina ŋal'maraŋala, walala yurru dhuḻ'yun bala', ga ŋunhiyi waŋganynhanydja guṉḏanha walala nhäŋala, bala nyamir'yurruna warray, bala yana walala ŋurrkaŋalana. Yurru Gunhu'yunydja walalaŋguŋu ŋunhiyi ḏupthunaranydja guṉḏanha märraŋala warray, bala nherrara bala'wunydja ŋunhiyina yuṯuŋgurrwunydja; bukmak wiripunydja malanha yurru yukurra djingaryun ŋunhiliminayi waŋganyŋurana guṉḏaŋura.’
LUK 20:18 “Yo, ŋarranydja dhuwala balanyarayi bitjan ŋunhiyi guṉḏa, dharrpal wal'ŋu waŋgany. Ŋuli yurru ŋayi ŋula yol yolŋu ḏaŋgalkthundja ŋuliŋuruyi guṉḏaŋuru, ŋanyanydja yurru ŋuriŋi buḻwaŋ'thunmaramana muṉguy'kumana ŋuriŋiyi guṉḏayu, ga ŋuli yurru ŋunhiyi guṉḏa yupthun ŋula yolkalanydja, ŋanyanydja yurru yana muŋdhunna ŋuriŋiyi guṉḏayunydja.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 20:19 Ga ŋuriŋiyi ŋaḻapaḻmirriyu yolŋu'-yulŋuyu dharaŋara ŋunhiyi mayali', ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋala walalanhana, bala walala bini mulkanhana ŋanya Djesunha. Yurru yaka walala dhunupanydja mulkana ŋanya, liŋgu walala beyaṉiyinana ŋuripa yolŋu'-yulŋuwana miṯtjiwana,
LUK 20:20a yanana walala galkurrunanydja yukurrana dhukarrwuna, wanhawitjan walala yurru ŋayathama ŋanya Djesunha.
LUK 20:20b Bala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu'-yulŋu yukurrana nhinana ŋayan'mirrina walala nhanŋu Djesuwu, bala walala wiripu-guḻku'wunydja ḏarramuwurruŋgu wekaŋala bäyimnha rrupiyayu, märr walala yurru mayali'-wilkthun Djesunha ŋuriŋiyi walalaŋgalay dhärukthu dhä-wirrka'yunarayu, bala dhayuŋan goŋlili ŋurikala ŋurruŋuwalana wal'ŋu buŋgawawalana dhä-ḏir'yunarawuna.
LUK 20:21 Bala walala ŋunhi mel'ŋunydja walala marrtjinana, bala waŋana Djesunhana bitjarrana, “Way Garray. Ŋanapurrunydja dhuwala marŋgi nhuŋu, ŋunhi nhena ŋuli waŋa dhunupanydja wal'ŋu dhäruk. Yakana nhe ŋuli djambinydja dhäruktja nhunapinyay nhe, bala wiripunydja ga wiripunydja ḻakarama yolŋu'-yulŋuwu; yuwalkkuma yana nhe ŋuli ḻakaramanydja Gunhu'wunydja rom, marŋgikumanydja ŋuli yukurra yolŋu'-yulŋunhanydja.
LUK 20:22 Ma' ḻakaraŋa mak ŋanapurruŋgala. Dhunupa muka dhuwala ŋilimurruŋgu?... ŋilimurru yurru rrupiyanydja wekama ŋuriki Buŋgawawunydja yäkuwu Djetjawunydja? Nhaltjan muka ŋilimurru yurru yulŋunydja?... wekama?... bay' nhaltjan?” bitjarra.
LUK 20:23 Yurru Djesunydja marŋgithina walalaŋgu ŋäthili, ŋunhi nhaltjarra walala ŋanya yukurrana mayali'-wilkthurruna dhä-wirrka'yurruna, bala ŋayinydja waŋana bitjarrana,
LUK 20:24 “Go, gäŋa mak lili ŋarrakala ŋaraka dhuwali rrupiya, ŋarra mak nhäma.” Bala walala gäŋalana, bala wekaŋalana nhanukala goŋlilina. Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana dhä-wirrka'yurruna walalanhanydja bitjarrana, “Yol dhuwalanydja mali ga yäku, dhiyalaminydja rrupiyaŋura ŋarakaŋura?” bitjarra. Ga walalanydja buku-wakmaraŋala ḻakaraŋala nhanŋu bitjarra, “Dhuwalinydja yäku ga mali ŋanapurruŋguna buŋgawa Djetjana,” bitjarra.
LUK 20:25 Ga ŋayi Djesunydja bitjarrana waŋana, “Nhuma yurru roŋinyamaraŋana wekaŋa ŋurikiyi buŋgawawunydja nhä malanha nhanŋuwaynydja ŋunhi, nhanŋuway yana, ga biyakayi bili roŋinyamaraŋayi wekaŋa Gunhu'wunydja nhä malanha nhanŋuway yana Gunhu'wu.”
LUK 20:26 Bala walala ŋuriŋi mayali'-wilkthunaramirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ṉirryurrunana ŋäkulanydja ŋanya Djesunha dhäruktja, liŋgu ŋayi yakana walalaŋguŋu dhärukpuynydja gaṯmaranhara bukmakkalanydja yolŋu'-yulŋuwala gumurrŋura. Bala walala mukthurrunana marrtjina ḏäpthurrunanydja, yakana walala ŋanya biyapulnydja dhä-wirrka'yurruna yukurrana.
LUK 20:27 Ga ŋuliŋuru dhurrwaraŋuru wiripu-guḻku'na ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala marrtjina dhä-wirrka'yunarawu Djesuwu, yurru dhuwalayinydja yolŋu'-yulŋu mala marrtjina yäku Djatutjina, yurru dhiyaŋuyinydja walalay yäkuyu ŋuli guyaŋirri yanapi yurru yolŋu yaka walŋathirri ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi yurru rumbal nhanŋu rakunydhirri. Bala walala dhuwalayinydja mala marrtjinana bala Djesuwalana, ga waŋana bitjarra ŋanya,
LUK 20:28 “Way Garray, Mawtjitjthunydja ŋunhi gurrunhara rom, dhuwala gam', ‘Ŋunhi yurru ḏarramu rakunydhirri yothumiriw, bäyŋunydja nhanŋu ŋula walkur, bala rakunygalana ŋurikalana gutha'mirriŋuyu yurru märrama nhanŋu miyalknhanydja, märr yurru ŋayi ŋuriŋi miyalkthu yothu'nhana gäma ŋuriki rakunygunydja ḏarramuwu.’
LUK 20:29 Ga nhä warray ŋunhi dhuwalanydja gam'? Waŋganymirri ḏarramuwurru yukurrana nhinana gutha'manydji walala waŋgany rulu ga märrma' bäythinyara, ga ŋayi ŋuriŋiyi maḻamarryunydja wäwa'mirriŋuyu märraŋala miyalknhana. Ga nhinana maṉḏa yukurrana-a-a, bala rakunydhinanydja ŋayi ŋunhi wäwa'mirriŋu walkurmiriw yana.
LUK 20:30 Bala ŋuliŋurunydja ga gandarrwuyyunydja gutha'mirriŋuyu märraŋala ŋunhiyi miyalknha, ga nhinana maṉḏa märr-gurriri, bala ŋayinydja bitjarrayi bili yana rakunydhina walkurmiriw yana.
LUK 20:31 Ga bitjarrayi bili märr-gandarrwuyyunydja märraŋala ŋunhiyi bili miyalknha, ga rakunydhina walkurmiriw yana bitjarrayi bili. Ga bitjarrana liŋguna walala yukurrana yulŋunydja bukmakthu yana ŋuriŋi walalay ḏarramuwurruyu märraŋalanydja ŋunhiyi miyalknhanydja yukurrana, ga raku'-rakunydhina walkurmiriwnha, bukmak walala yana.
LUK 20:32 Ga dhuḏitjtja ŋayina miyalknha rakunydhina.
LUK 20:33 Ma' ḻakaraŋa mak ŋanapurruŋgala. Ŋunhi yurru yolŋu'-yulŋu walŋathirri rakunyŋurunydja, bala yolkuna ŋayi yurru miyalktja ŋunhiyi?... liŋgu ŋayi yukurrana nhinananydja bukmakkala ŋurikalayi gutha'manydjiwalanydja walalaŋgala.” Bitjarra walala yukurrana dhä-wirrka'yurrunanydja ŋanya Djesunha, yana ŋanya mayali'-wilkthurruna.
LUK 20:34 Bala ŋayi Djesuyu waŋana buku-wakmaraŋala walalaŋgu bitjarrana, “Dhiyalanydja munatha'ŋuranydja ŋuli dhäyka ga ḏarramu märranharamirri, yurru ŋunhalanydja djiwarr'ŋuranydja dhäyka ga ḏarramu yurru bäyŋuna märranharamirri yukurra.
LUK 20:35 yo, ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi ŋayi yurru Godthu walalanha ŋamakurru' ḻakarama, bala walŋakumana yurru rakunyŋurunydja dhäŋuru, walalanha ŋayi yurru märrama balayi nhanukalay wäŋalili, ga ŋunhalayinydja walala yurru nhina yukurra bitjanna bitjan ŋunhi djiwarr'wuy walala Gunhu'wuna djämamirri walala ŋuli yukurra nhina; yakana walala yurru ḏarramu ga dhäyka ŋunhalayinydja märranharamirri, liŋgu walala yurru nhina yukurra walŋana, bäyŋuna walala yurru biyapulnydja rakunydhirri. Walalanydja yurru ŋunhi Godkuna yana gäthu'mirriŋu walala, bili liŋguna walala ŋunhi walŋathinana beŋuru rakunyŋurunydja.
LUK 20:37 “Yo, nhumanydja ŋuli ḻakarama rakunymirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhiyinydja yanapi walala rakunydhi gupaḏalnha. Yuwalk ŋayi yurru yolŋu nhina walŋanydja yukurra, beŋuru ŋunhi nhanŋu yurru rumbal rakunydhirri. Mawtjitjthunydja yukurrana ḻakaraŋala warraŋulkuŋalanydja wal'ŋu, ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi nhäŋala gurtha ŋäṉarr ŋunhimalayi dharpalili many'tjarrlili; ŋayi yäku-ḻakaraŋala Godnhanydja bitjarrana gam', ‘Nhenydja dhuwala God waŋarrnha Yipurayimguna ga Yitjakkuna ga Djaykupkuna.’
LUK 20:38 Bitjarrayina ŋayi Mawtjitjthu yukurrana Gunhu'nhanydja ḻakaraŋala, yurru ŋunhiyinydja yolŋu walala ŋäthili muka murrmurryurruna. Yurru dhiyaŋuyinydjayi yukurra ḻakarama ŋilimurruŋguna ŋunhiyi, liŋgu ŋunhiyinydjayi baman'ŋuwuynydja yolŋu walala walŋamirri warray, yaka warray rakunymirri, liŋgu Gunhuny'tja ŋunhi Waŋarr walŋamirriwuna yolŋuwu walalaŋgu, yaka rakunymirriwu. Yo, nhumanydja ŋuli guyaŋirri yanapi ŋunhi baman'ŋuwuynydja yolŋu walala rakunynha be, yurru bukmak walala nhinanydja marrtji birrimbirrnydja walŋa yana.”
LUK 20:39 Bala wiripu-guḻku'yunydja ŋuriŋi Rom-marŋgikunharamirriyu walalay waŋana bitjarra ŋanya, “Way Marŋgikunharamirri, manymaknha dhuwaliyinydja buku-ruŋinyamaranhara nhokuŋu,” bitjarrana walala waŋananydja ŋunhi, liŋgu walala barrarinana nhanŋu, ga yakana ŋula waŋganydhu ŋanya dhä-wirrka'yurruna biyapulnydja.
LUK 20:41 Yo, ŋunhili Buṉbuŋura Buku-ŋal'yunaramirriŋura ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋala marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋunha, bala ŋayi dhä-wirrka'yurrunanydja yukurrana bitjarrana, “Nhäku walala ŋuli ḻakarama ŋunhi Dhawu'mirriyanharanhanydja bitjandja, bitjan ŋayinydja yolŋuna wal'ŋu beŋuru Daypitkalana yarraṯaŋuru?
LUK 20:42 Liŋgu ŋayipinydja ŋunhi Daypitthunydja yäku-ḻakaraŋala ŋanya ‘Garray ŋarraku’, ŋayi waŋananydja bitjarra gam', ‘Gunhuny'tja waŋana ŋarrakalaŋuwala Garraywala bitjarra, “Nhiniyanydja dhiyalana ŋarrakalana gali'ŋura wal'ŋu,
LUK 20:43 yana liŋgu ga ŋarra yurru miriŋunhanydja nhuŋu ŋunhi galkinyamarama warrpam'nha, bala nhe yurru ḻuku-ŋal'yunna yukurra gorrumana ŋunhiliyinydja nhokalaŋuwala ŋurikala miriŋuwalanydja walalaŋgala.”’
LUK 20:44 “Ŋe, Daypitthunydja ŋunhi bitjarrayi Garray-ḻakaraŋala ŋunhinhayi dhawu'mirrinhanydja. Ŋuli ŋayi bini Christ gäthu'mirriŋu yana Daypitkunydja, nhäkuna ŋayi ŋunhi Daypitthu ŋanya ḻakaraŋala ‘Garray ŋarraku’ bitjarranydja?” Bitjarra ŋayi Djesuyu walalanha dhä-wirrka'yurrunanydja.
LUK 20:45 Ga gali'wuynydja yolŋu walala guḻku'na mäkiri'-witjurruna yukurrana nhanŋu Djesuwu. Bala ŋayi Djesunydja waŋana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala bitjarrana,
LUK 20:46 “Dharray nhuma yurru yulŋunydja dhiyakuyi Rom-marŋgikunharamirriwunydja walalaŋgu. Walalanydja yukurra ŋunhi djälthirri, nhuma yurru walalanha nhäma bala ŋurruŋu-ḻakaramana, bala buku-ŋal'yunna yurru walalaŋgu, ŋunhi walalaŋgu nhuma yurru bunanydja ŋula wäŋaŋura. Ga ŋunhi walala ŋuli marrtji buku-ŋal'yunaralili buṉbulili, walalanydja yurru nhina ŋamakurru'ŋura wal'ŋu yana dharrpalŋura. Ga bitjandhi liŋgu ŋunhi walala ŋuli ḻuŋ'maranhamirri marrtji ŋathalilinydja, walala ŋuli nhinanydja yana ŋamakurru'lili wal'ŋu.
LUK 20:47 Yo, ŋunhiyi Rom-marŋgikunhamirri yolŋu walala ŋuli yukurra yakana gurrum'thunmirri dhuwaymiriwwunydja dhäykawurruŋgu, yana ŋuli bawa'-wekamana, bala djaw'yunna ŋula nhä walalaŋgu. Bala ŋuliŋurunydja walala ŋuli bukumirriyama weyinnha be, yana bitjan milkunhamirrina, yanapi walala dhuwurr-ŋamakuḻi'mirri yolŋu'-yulŋu. Yurru dhiyakuyinydja walalaŋgu Gunhu'yunydja yurru wekama biyapulnha wal'ŋu dhä-ḏir'yunara, wuṉḏaŋarrnha yana.” Ga bitjarrana ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 21:1 Ga ŋuliŋurunydja Djesu yukurra nhina ŋunhili Gunhu'wala Buṉbuŋura, nhäma ŋayi yukurra yolŋu'-yulŋunha, walala yukurra marrtji, bala rulwaŋdhun rrupiyana ŋunhimalayi bathilili rrupiyawuylilina, mundhurr Godku. Guḻku' yolŋu walala ḻukunydjamirrinydja marrtjina, bala rarr'yurrunana ŋunhimalayi bathililinydja marrtjina guḻku' warray rrupiyanydja.
LUK 21:2 Ga waŋgany dhäyka dhuwaymiriwnha ŋurruwuyknha marrtjina, bala rulwaŋdhurruna märrma' ŋaraka rrupiya, yutjuwaḻa'na ŋunhiyinydjayi rrupiya, yakana ŋula nhä bathala.
LUK 21:3 Bala ŋayi Djesuyunydja waŋanana ḻakaraŋala bitjarrana, “Nhäŋa ŋunha ya' dhäykanha ŋurruwuyknha. Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋuruŋuyinydja ŋunhanydja rulwaŋdhurruna ŋunhayi bathilili biyapulnha wal'ŋu bathalana maŋutjiŋura Godkalanydja, djuḻkmaramana yukurra rrupiya-guḻku'mirriwuŋunydja walalaŋguŋu wekanhara.
LUK 21:4 Liŋgu ŋuriŋinydja wiripu-guḻku'yunydja yukurrana rulwaŋdhurruna ŋunhayi bäythinyarawuy warray rrupiya, ga wiripunydja walala ŋuli dhuḏi'yunmaramana walalaŋguwaynha walala biyapulnydja guḻku' wal'ŋu. Yurru ŋuruŋuyinydja dhäykayu gurrunhara bukmaknha yana nhä ŋayi yukurrana ŋayathaŋala, yakana ŋayi dhuḏi'yunmaraŋalanydja nhanŋuwaynydja ŋayi rrupiya, bukmaknha yana ŋayi wekaŋala Godkuna.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 21:5 Ga wiripunydja yukurrana yolŋu walala waŋanhamina ḻakaranhamina ŋunhiyi Godku ŋunhi Buṉbu bitjarra, “Nhäna dhuwalanydja Buṉbu?... mirithirrina ḻatju' wal'ŋu ŋiniya? Ŋunha nhäŋa ya' guṉḏa malanha ḻatju'mirri dhika wal'ŋu, ga mirithirri ḻatju'mirri wal'ŋu nhä malanha yolŋuwuŋu ŋunhi wekanhara.”
LUK 21:6 Ga ŋayi Djesuyunydja waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Nhuma yukurra nhäma ŋunhayi Buṉbunydja, ŋayi yukurra djingaryun ḻatju' dhika wal'ŋu, yurru galki ŋunhayi Buṉbunydja yurru ḏaw'-ḏawyunna, buḻwaŋ'thunna yurru, yakana yurru waŋgany ŋula guṉḏa djingaryun ŋapa-ŋal'-ŋalyunmirrinydja; bukmaknha yurru marrtji ŋorra barrkuwatjnha, warrpam'nha muṉguykunharana dhikana.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 21:7 Ga walalanydja ŋanya dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Garray, nhätha yurru dhika bitjandhiyinydja? Nhä yurru dhika ŋäthilinydja maḻŋ'thun? Ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala mak, märr yurru ŋanapurru nhäma dharaŋan ŋunhi galkithinyara walu ŋurikiyi maḻŋ'thunarawu.”
LUK 21:8 Ga ŋayinydja Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala balanydja bitjarra, “Bira'yurra nhiniyanydja yukirriya yana, märr yurru nhumalanha yaka muka ŋula yolthu yolŋuyu mayali'-wilkthundja. Liŋgu yolŋu walala yurru marrtji ŋarrakalana yäkuyu, ga ḻakaranhamirrinydja walala yurru marrtji bitjanmirrina, ‘Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi Christ, djuy'yunara Godkuŋu ŋunhi dhawu'mirri,’ bitjanna yurru, ga wiripunydja walala yurru ḻakarama bitjan, ‘Ŋunhiyinydja walu dhä-yawar'yunaramirrinydja liŋguna bunanana.’ Yaka märr-yuwalkthiya walalaŋgu dhärukkunydja, ga yaka walalaŋgu malthurranydja.
LUK 21:9 Ga ŋunhi nhuma yurru ŋäma marinydja bathalanydja, ga ŋula nhä bunharaminyaranydja, yaka walala ŋuriŋiyinydja ŋoy-warriya ŋula. Yuwalk ŋunhiyi nhä malanha yurru maḻŋ'thundja yukurra bitjandhiyinydja ŋäthili, yurru yaka ŋunhiyinydja dhä-yawar'yunaramirri walu.”
LUK 21:10 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarranydja gam', “Yo, birrka'mirriŋura wäŋaŋura ŋarakaŋura yukurra yurru yolŋu walala bunharamirri, ga buŋgawamirriyu walalay yolŋu'-yulŋuyu yurru djuy'yun walalaŋguway miriŋunha walalanha bunharawu wiripuŋuwu yolŋuwu walalaŋgu.
LUK 21:11 Yo, guḻku'na yurru yolŋu walala marrtji murrmurryundja, liŋgu wäŋanydja birrka'mirri marrtji yurru gur'-guryun bena wal'ŋu dhikana, ga buku-yapthunna marrtji yurru guṉḏa ŋula nhä malanha, ga ŋunhili wäŋaŋuranydja malaŋumi yurru marrtji räwakthirrina, ŋathamiriwyirrina, ga rerrinydja malanha yurru baḻaka'yun birrka'mirrililina, ga barrarinyamirrina nhä malanha yurru maḻŋ'thun yukurra ŋunhala gärakŋuranydja. Ga dhiyaŋuyinydja nhäyu malaŋuyu yurru warraŋulkumana wal'ŋu yana ḻakarama ŋunhi galkina yanana wal'ŋu walu dhä-yawar'yunamirrinydja.
LUK 21:12 Yo, ga yurruna ŋunhi yurru dhuwalayi maḻŋ'thundja, nhumalanhanydja yurru ŋarrakunydja malthunaramirrinha walalanha ŋayathama muka mulka, bala walala yurru nhumalanha buma ŋayaŋu-yätjkumana. Walala yurru nhumalanha galkaṉ ḻoḻulili, ga nherraṉ walala yurru nhumalanha, nhuma yurru yukurra dhärra gumurrŋura ŋurikala buŋgawawala walalaŋgala wal'ŋu dhä-wirrka'yunarawu yukurranharawu, liŋgu ŋarraku nhumanydja dhuwala yolŋu'-yulŋu.
LUK 21:13 Bala ŋulinyaramirriyunydjayi nhumanydja yurru yukurra ḻakaramana ŋurikalayinydja walalaŋgala ŋarranhana.
LUK 21:14 Ga ŋunhi yurru walala nhumalanha gäma bala dhä-wirrka'yunarawunydja yukurranharawu, yaka warwuyurra ŋathil'yurranydja nhaltjan nhe yurru waŋa yukurra,
LUK 21:15 liŋgu ŋarra yurru nhuŋu dhäruktja wekama waŋanharawunydja, nhe yurru yukurra waŋa mirithirrina wal'ŋu djambatjthu dhärukthu, märr yurru nhokala yaka miriŋuyunydja ŋuriŋinydja maḻŋ'marama dhäruk waŋanharawu bala buku-ruŋinyarawunydja nhuŋu, yana walala yurru ŋämana mukthunna yukurra.
LUK 21:16 “Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi nhokala gurruṯu'mirriyu walalay wekama nhuna yurru goŋlili ŋurikala miriŋuwalana walalaŋgala bartjunmaranharawuna yukurranharawu, ŋuriŋiyi nhokala ŋäṉḏi'mirriŋuyu ga bäpa'mirriŋuyu ga gutha'mirriŋuyu ga wäwa'mirriŋuyu, ga ḻundu'mirriŋuyu walalay, ga wiripunydja nhuma yurru ga burakirrina ŋurikiŋi miriŋuwuŋuna rakunyguna.
LUK 21:17 Yo, bawala'mirriŋura yurru yolŋu ŋuyulkthirrinydja ga nyamir'yundja nhumalanha, liŋgu nhuma ŋunhi ŋarrakuna yolŋu walala.
LUK 21:18 Yurru nhenydja dhuwala goŋŋura Godkalana, yakana yurru ŋula waŋgany marwat nhe winya'yundja.
LUK 21:19 Nhenydja dhärriya mukthurra wal'ŋu biyaka, ga yaka waṉḏiya ŋapa-wekaŋanydja ŋarraku. Liŋgu ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra mukthun yana-wala marrtji malthun ŋarrakuway, bäyyi ŋuliwitjan marimirrikurrunydja, ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru yukurra nhina walŋana ŋunhala ŋarrakalanydja.”
LUK 21:20 “Yo, ga ŋunhi nhuma yurru nhäma miriŋunha walalanha, walala yurru marrtji ga ḻiw'marama dhuwala wäŋa Djurutjalamdja, bala nhuma yurru marŋgithirrina ŋunhi dhuwalanydja wäŋa yurru galki baḏuwaḏuyun buḻwaŋ'maramana.
LUK 21:21 Bala nhumanydja yurru ŋunhi yolŋu walala ŋunhi nhuma yukurra nhina dhiyala Djudiya makarrŋura dhunupana waṉḏiyana bala buku'-wukulilina wäŋalili. Yo, nhuma ŋunhi walala, ŋunhi nhuma yukurra yurru nhina dhiyala wäŋaŋura Djurutjalam ŋulinyaramirriyunydjayi dhunupana waṉḏiyana, gonha'yurrana wäŋanydja dhuwala, ga nhuma ŋunhi yolŋu walala, ŋunhi nhuma yukurra yurru nhina warraŋul gali'ŋura baṉarra'ŋura wäŋaŋura, yakana roŋiyiya liliyi wäŋalilinydja, waṉḏiyanydja bena-wala yana ŋunhana barrkulilina wäŋalili.
LUK 21:22 Liŋgu ŋulinyaramirriyunydjayi Godthunydja yurru mirithirrina wirrkina wal'ŋu yana dhä-ḏir'yun dhiyakuynydja wäŋawuy yolŋu'-yulŋunha; yuwalk yana ŋayi yurru dhä-ḏir'yundja walalanha wirrki, bitjan yana liŋgu bitjan ŋunhi djorra'yu ŋunha yukurra ḻakarama ŋäthili wal'ŋu.
LUK 21:23 Yurru ḏäl dhuwala yulŋunydja ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yothu'mirri waṉḏirri yurru, ga ŋurikinydja ŋäṉḏi'mirriŋuwu ŋunhi ŋayi yuṯa yurru yukurra yothu gäma.
LUK 21:24 Ŋunhi miriŋunydja yurru buna, bala bumana murrkay'kumana marrtji yurru yolŋu'-yulŋunhanydja mandjawakthuna, ga wiripu-guḻku'nhanydja yurru yana marrtji djaw'-djawyunna ŋunhana bena barrkumalana wäŋalili mulkuruwalana. Ga dhuwalayinydjayi wäŋa Djurutjalamdja yurru goŋŋura mulku'-mulkuruwalana, bala walala yurru mulkuru ŋunhiyi yolŋu walala marrtjinydja bala muŋdhu'-muŋdhunna dhuwalayi wäŋanhanydja, yana liŋgu-u-u ga mulku'-mulkuruwu yurru walu dhawar'yun liŋguna.”
LUK 21:25 “Yo, barrarimirrina nhä malanha yurru yukurra maḻŋ'thun ŋunhala gärakŋuranydja, liŋgu ŋaḻindi ga walu ga ganyu malanha yurru wiripuŋuyirrina dhikana, ga dhiyalanydja munatha'ŋuranydja yurru yolŋunydja walala mirithirrina barrarirri wilwilyunmirrina, liŋgu gapu yurru yukurra ŋunhi moṉuk ŋunha ŋoy-ḻaw'yunna ga rirrakaymirriyirrina biyapul'nha wal'ŋu yurru dhaḻawan yukurra gaŋgathirri, bala raŋinhanydja warrpam'nha yurru buku-yupmarama.
LUK 21:26 Yo, ḏarramuwurrunydja yurru buku-wirwiryunna, bala ḏalaṉḏalkthirrina yurru beyaṉuyunydja, ga barrarimirrina ŋayaŋunydja walala yurru yukurra galkun ŋurikiyinydjayi mariwu bathalawunydja ŋunhi yurru baḻaka'yun wäŋakurru bukmakkurru yana. Liŋgu ŋunhi ganydjarr-ḏilkurrunydja girri' malanha ŋunha gärakŋuranydja yurru marrtji ŋapa-ŋal'-ŋalyunmirrina, yakana walala yurru marrtji dhunupanydja ga ŋamathamanydja.
LUK 21:27 Ga ŋulinyaramirriyunydja walala yurru nhämana ŋunhiyinydja Gäthu'mirriŋunha Yolŋunhanydja, ŋayi yurru yukurra marrtji lili waŋupini'kurru, yurru marrtjinydja ŋayi yurru yukurra ŋunhi biyapulnha wal'ŋu ganydjarr-ḏumurruna, ga monygumanydja ŋanya yurru djeŋarra'yuna djarraṯawun'thunydja, ḻatju'yuna wal'ŋu dhikana.
LUK 21:28 “Yo, ga ŋunhi yurru ŋunhiyi nhä malanha bitjandhiyinydja ŋurru-yirr'yun, yaka barrariya nhenydja, yana dhärriyanydja ga buku-ruŋa djiwarr'lilina, liŋgu nhuŋu ŋunhiyinydjayi walŋakunharamirrina yukurra marrtji lili, galki ŋayi yurru bunana, ga märramana nhuna nhanukalaynha ŋayi, walŋakumana yurru nhuna.”
LUK 21:29 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala mayali'kurruna bitjarra gam', “Guyaŋiya dharpanhanydja ŋunhi gäku'nha ga wiripuŋunha malaŋunha dharpanha, bala marŋgithiyana.
LUK 21:30 Ŋunhi nhe ŋuli nhäma marwat ŋäthilinydja dhamany'tjunara marrtjinyara, bala marŋgithirrina nhe ŋuli. ‘Way galkina dhuwala borumguna walunydja,’ bitjanna nhe yurru waŋa.
LUK 21:31 Ga bitjanarayina nhe yurru nhämanydja ŋunhiyi dhäwu'mirriyanharanhanydja nhänha malaŋunha ŋunhi yurru marrtji maḻŋ'thu-maḻŋ'thun, bala marŋgithirrina nhe yurru, ŋunhi galkina ŋayi yurru Godtja yukurra nhinana bitjan buŋgawana wal'ŋu ŋurruŋuna bukmakkuna, birrka'mirriŋurana wäŋaŋura.
LUK 21:32 “Märr-yuwalk ŋarra ḻakaramanydja yukurra dhuwala. Ŋunhi nhuma yurru nhäma dhuwalanydja wäŋa bitjanarayi wiripuŋuyinyaranydja, walalanydja yurru ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yukurra nhina ŋulinyaramirriyunydja, yakana walala yurru murrmurryun bukmak ŋäthili, yurruna ŋunhiyi nhä malanha yurru maḻŋ'thundja, bala dhawar'yundja yurru, bala ŋayinydja yurru Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja nhina yukurra ŋurruŋuna wal'ŋu bukmakkuna.
LUK 21:33 Ŋunha gärak ŋunhi nhe yukurra nhäma, ga dhuwala gay' munatha' wäŋa, dhuwalanydja yurru buwayakthirri winya'yun warray, yurru ŋarrakunydja dhäruk yaka warray yurru winya'yun ga buwayakthirri.”
LUK 21:34 “Yo, biyaka walala djäka nhumalaŋguway nhuma yulŋunydja. Yaka yana ḻayḻayyurra munatha'wuywalanydja nhäŋura malaŋuŋura. Ŋuli nhe yurru bitjandja liŋgu guyaŋirri yukurra ŋathanydja ga ŋänitjiny'tja, ga bitjan liŋgu nhe yukurra yurru warwuyun ŋula nhäku malaŋuwu, bala ŋuriŋiyinydjayi nhäyu malaŋuyu yurru nhuna yukurra garrpiṉna, ga yakana nhe yurru ŋulinyaramirriyunydjayi girri'-ŋamathirri nhanŋu Djesuwu, ŋunhi ŋayi yurru marrtjinydja lili. Liŋgu nhanŋunydja yurru walu ŋunhi maḻŋ' bitjan warray, waḏutja warray yana. Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋunhiyinydja dhuḏitjnha bukmakkunydja yolŋu'-yulŋuwu bawala'mirriŋuranydja.
LUK 21:36 Biyaka nhenydja yana bira'yurra yukirriya nhiniya, ga biyaka liŋgu bukumirriyaŋa yukirriya, märr nhenydja yurru rumbal winya'yunna ŋuliŋuruyinydja nhäŋuru malaŋuŋuru ŋunhi yukurra yurru maḻŋ'thu-maḻŋ'thun, bala nhe yurru yukurra dhärranydja goramiriwnha yana ŋula nhämiriwnha, gumurrŋurana Gäthu'mirriŋuwala Yolŋuwalanydja ŋunhalanydja djiwarr'ŋuranydja.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 21:37 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi walupuynydja ŋayi ŋuli yukurranha Djesuyu ḻakaranha marŋgikunha yolŋu'-yulŋunha ŋunhiliyi Godkala Buṉbuŋura, ga ŋunhi ŋuli munhakuyinyanydja marrtjinya, bala ŋayi ŋuli marrtjinya balayi bukulili yäkulili Woliplilina.
LUK 21:38 Ga bitjanana liŋgu walu-ŋupana munhakumirri yana goḏarr'mirrinydja walala ŋuli yolŋu'-yulŋu marrtjinya Godkalanydja ŋunhi Buṉbulili, biyapulnha miṯtji ŋula nhämunha'na, liŋgu walala wirrki yana ḏukṯukthinanydja wal'ŋu ŋänharawu Djesuwunydja dhärukku.
LUK 22:1 Yo, galkina ŋunhiyi guyaŋinyaramirrina walunydja yäku Ḻäy-yuḻkmaranhamirrina, ŋunhi walala yurru ḻuka yukurra ruwaŋgakunharamiriw ŋatha.
LUK 22:2 Ga ŋunhiyi walala ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala, ŋurru'-ŋurruŋu ḏalkarra'mirri walala ga Rom-marŋgikunharamirri walala ŋunhi, walala yukurrana ḻarruŋala dhukarrwu, wanhawitjan walala yurru dhukarrkurrunydja mulka ŋanya Djesunha gayulnydja, bala bumana murrkay'kumana, liŋgu walala barrarina yolŋu'-yulŋuwu ŋuriki.
LUK 22:3 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi ŋunhi yätj mokuynydja Satandja gulŋiyinana nhanukala Djudatj-Gariyatkalanydja, yurru ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu ŋuliŋuru miṯtjiŋuru 12-ŋuru ḻundu'mirriŋuna nhanŋu Djesuwu.
LUK 22:4 Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djudatjtja marrtjina bala ŋurruŋuwalana walalaŋgala ḏalkarra'mirriwalana, bala waŋananydja ŋayi walalaŋgala bitjarrana, “Way, ŋarra yurru wekamana dhuwala bay' Djesunhanydja, nhumalaŋgalana goŋlili,” bitjarra.
LUK 22:5 Ga walalanydja ŋäkula ŋanya dhäruktja wirrkina dhika goŋmirriyinanydja, ga waŋana bitjarra, “Yo, ŋanapurrunydja nhuna yurru wekama rrupiyana ŋurikiyi,” bitjarra.
LUK 22:6 “Yo, manymak,” bitjarra ŋayi Djudatjtja, bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi yukurrana birrka'-birrkayurrunana dhukarrnha, wanhawitjan ŋayi yurru wekama ŋanya Djesunha walalaŋgala gayul, märr yurru walala yaka yolŋu walala marŋgithirri nhanŋu.
LUK 22:7 Yo, ŋunhiyi guyaŋinyaramirrinydja walu liŋguna bunanana ŋurikinydja ŋathawu ḻukanharawu Ruwaŋga'kunharamiriwwunydja. Ŋäthili ŋurruthaŋalanydja ŋunhinydja, walala ŋuli balanyarayuyi ḏaykun'thu wutthuna wäyinnha lämnha, bala ḻukanhana ŋuli walala ŋulinyaramirriyunydjayi Waluyu Ḻäy-yuḻkmaranharamirriyunydja.
LUK 22:8 Bala ŋayi Djesuyu djuy'yurruna Betanha ga Djonnha bitjarrana, “Marrtjiya maṉḏa ŋe', nhuma yurru ŋäthilimirriyama ŋathana ŋilimurruŋguway, märr yurru ŋilimurru ḻuka yukurra rrambaŋina.”
LUK 22:9 Ga maṉḏanydja dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Way, wanhaka dhika ŋilinyu yurru ŋäthilimirriyama wäŋanydja, märr yurru ŋilimurru ḻuka ŋathanydja, wanhami?” bitjarra.
LUK 22:10 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Ŋäka ŋamathaŋa. Marrtjiya bala Djurutjalamlili, ga nhämanydja nhuma yurru yolŋunha ḏarramunha, ŋayi yukurra yurru gäma banikin'mirri bathala'mirri gapu ḻambarryu, bala malthurrana maṉḏa yana yulŋunydja. Ga ŋunhi ŋayi yurru gulŋiyirrinydja ŋunhimalayi wäŋalili, ga nhumanydja yurru malthundhi yana gulŋiyirri.
LUK 22:11 Bala nhuma yurru waŋa ŋurikala wäŋa-waṯaŋuwalanydja yolŋuwala bitjanna, “Bitjarra ŋunha Marŋgikunharamirrinydja waŋana, ‘Wanhaka dhika wäŋa dhaḻakarr ŋanapurruŋgu, ŋanapurru yurru ḻuka Ḻäy-yuḻkmaranhamirrinydja ŋatha?’ bitjarra.
LUK 22:12 Ga ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu nhumalanha gämana ŋunhana wal'ŋu bala garrwarlilina wakinlilina wäŋalili dhaḻakarrlili, ga ŋunhalayina nhuma yurru ŋäthilimirriyamanydja yukurra ŋathanydja ŋilimurruŋguway.”
LUK 22:13 Bala maṉḏa ŋunhi marrtjinanydja bala ŋunha Djurutjalamlilinydja gulŋiyina, ga maḻŋ'maraŋalanydja maṉḏa balanyara yana liŋgu ŋupanayŋu ŋunhi ŋayi Djesuyu nhaltjarra maṉḏakala ḻakaraŋala. Bala maṉḏa yukurrana djämana ŋäthilimirriyaŋalana ŋunhiliyina ŋurikiyi ḻukanharawuna ŋathawuna.
LUK 22:14 Yo, ga ŋunhi marrtjina wäŋanydja munhakuyina, bala ŋayi Djesunydja bunanana ŋunhiliyinydja wäŋaŋura, bala ŋayi nhinananydja ḻukanharawu ŋurikiyina ŋathawuna rrambaŋina ŋurikalayina walalaŋgala 12-kalana bo'puyŋuwala walalaŋgala.
LUK 22:15 Bala ŋayi waŋananydja bitjarrana walalanha, “Mirithinana ŋarra yana ḏukṯukthinanydja dhiyakuyi, ŋunhi ŋarra yurru ḻukanydja dhuwalayi Ḻäy-yuḻkmaranharamirrinydja ŋatha nhumalaŋgala galki, yurruna ŋarra yurru burakirrinydja.
LUK 22:16 Liŋgu yakana ŋarra yurru biyapulnydja ḻuka dhuwalayi ŋatha, yana liŋgu-u-u ga rumbalyirri ŋayi yurru dhuwalayi mali maḻŋ'thun yuwalkthirrina, bala Gunhuny'tja yukurra yurru nhinana ŋurruŋuna buŋgawana wal'ŋu birrka'mirriwuna wäŋawu.”
LUK 22:17 Bala ŋayi märraŋala weyika'na banikin'mirrina, bala buku-wekaŋala Godnhanydja, bala waŋana bitjarrana, “Ŋay' märraŋanydja dhuwala, bala wekanhamiyana marrtjiya nhumalanhay nhuma ḻukiyanydja,
LUK 22:18 liŋgu yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja, ŋarra yurru yakana biyapulnydja ḻuka dhuwalayi weyika' borum, yana liŋgu ga ŋulinyaramirriyuna waluyu ŋunhi yurru God nhina yukurra ŋurruŋu wal'ŋu buŋgawa birrka'mirriŋurana wäŋaŋura malaŋuŋura.”
LUK 22:19 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djesuyu märraŋala ŋathanydja, buku-wekaŋala ŋayi Godnhanydja, bala bakmaraŋalana, bala wekaŋalana marrtjina, waŋana bitjarrana, “ŋay' dhuwalana ŋarra rumbalnydja, ŋunhi ŋarra dhayuŋanminana. ŋarra yurru nhokalanydja dharapulŋura burakirrina. Ma' lukiyanydja ga guyaŋiyanydja bala roŋiyiyana manaparra ŋarranha.”
LUK 22:20 Ga dhäŋuru ŋathaŋurunydja bitjarrayi liŋgu ŋayi wekaŋala banikin weyika'mirrinydja walalaŋgu, ga waŋana bitjarra, “ŋay' wurkthurranydja dhuwala. Dhuwalanydja ḻakarama yukurra ŋarranha gulaŋnha ŋunhi yurru ŋarra gulaŋ waṉḏirri nhumalaŋgalanydja dharapulŋura, ga balakurruyinydja ŋarrakala maŋgu' waṉḏinyarakurrunydja Godthu yurru yuṯanydja dhawu'-nherraŋara dalkumana nherraṉ nhumalaŋgala.
LUK 22:21 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Dhiyalaminydja gay' miṯtjiŋura dhuwala ŋilimurru yukurra nhina ga ḻuka, waŋganydhunydja yurru ŋarranha mel-wamana, bala wekama goŋlili miriŋuwalana.
LUK 22:22 Yuwalk yana dhuwala yulŋunydja, ŋarra yurru Gäthu'mirriŋu Yolŋunydja rakunydhirri, bitjan yana liŋgu ŋunhi Godthu nherrara ŋarraku gatjaḻ, yurru bathalana marinydja yurru ŋurikiyinydja yolŋuwu ŋunhi ŋarranha ŋayi yurru wekama bitjandhiyinydja mel-wama.”
LUK 22:23 Bala walala yukurrana dhä-wirrka'yunminana walalawuynha bitjanminana, “Yol dhika yolŋunydja? Yolthu yurru dhika bitjandhiyinydja?”
LUK 22:24 Yo, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja nhanŋu Djesuwu ḻundu'mirriŋunydja walala yukurrana waŋanhamina dhä-dälthinyaminana walalawuynha walala, ŋurikinha ŋunhi yol yurru biyapul wal'ŋu ŋurruŋu walalaŋgala miṯtjiŋura.
LUK 22:25 Bala ŋayi Djesuyunydja walalaŋgu ḻakaraŋala bitjarrana, “Ŋurruŋunydja buŋgawanydja yolŋu dhiyala munatha'ŋuranydja ŋuli be ŋurruŋu-ḻakaranharamirrina bala buŋgawayirrina nhanukalaŋuwu yolŋu'-yulŋuwuna, bala ŋayi ŋuli ḻakaranhamirrinydja bitjanmirrina, ‘Ŋarranydja dhuwala guŋga'yunaramirri ga rrupiya-wekanharamirri ŋarrakalaŋuwu yolŋu'-yulŋuwu.’
LUK 22:26 Yurru Godkunydja rom ganaŋ'thun warray yukurra wal'ŋu ŋuliŋuru munatha'wuywalanydja romŋuru. Ŋuli nhe yolŋu ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋarrakalaŋunydja romgu, nhenydja yurru bitjanna nhina yukurra bitjan yuṯa ŋunhi yolŋu, ŋoyŋurana, yaka nhe yurru ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe buŋgawakunharamirrinydja, yana nhe yurru djämanydja guŋga'yurra nhuŋuway ŋunhi yolŋu'-yulŋunha, biyaka bitjan nhe djämamirrina walalaŋgu.
LUK 22:27 Yo, djämamirriyunydja ŋuli yolŋuyu gäma ŋatha ŋuriki wiripuŋuwu yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru nhina yukurra ŋathawu ḻukanharawu, liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydja buŋgawa wal'ŋu yolŋu garrwar warray ŋurikalanydja djämamirriwalanydja yolŋuwala. Ga ŋarranydja dhuwala dhiyala djämamirri warray nhumalaŋgu, yaka buŋgawa ŋurruŋu.
LUK 22:28 “Yo, nhumanydja dhuwalanydja walala ŋarrakala bitjarra warray liŋgu, galki warray yana ŋuliwitjarranydja ŋarrakala ŋayaŋu-yätjthinyaramirrikurrunydja romgurru, ga yakana nhuma ŋarranha gonha'yurrunanydja.
LUK 22:29 Bala nhumanydja yurru nhina yukurra ŋurru'-ŋurruŋu ŋarrakalaŋuwuna yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu ŋarranydja yurru nhumalanha nherraṉ bitjandhi liŋgu bitjarra ŋarrakala Bäpayu ŋarranha nherrara, märr ŋarra yurru nhina yukurra ŋurruŋu wal'ŋu yolŋu'-yulŋuwu bukmakkuna.
LUK 22:30 Yo, nhuma yurru nhina yukurra ŋunhalanydja ŋarrakala galkina, ŋunhi ŋarra yukurra yurru nhina ŋurruŋu wal'ŋu bukmakku. Ŋilimurru yurru ḻuka ŋatha ga ŋarkula rrambaŋina waŋganyŋurana, ga nhumanydja yurru yukurra nhina mala-yarr'yunaramirri walala ŋurukuna yolŋu'-yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwuna miṯtjiwu 12-kuna.” Ga bitjarrana ŋayi Djesu waŋananydja.
LUK 22:31 Bala ŋayi Garraynydja Djesunydja bilyurruna ga waŋana Betanhana, “Djäyman, Djäyman,” bitjarra. “Satandja ŋunha ḏukṯuk ŋayi nhumalanha yurru gatjarr'yun yana, ga Godtja nhanŋu ŋurikiyi yuraŋala, bala nhumalanha ŋayi yurru gatjarr'yun bitjanna gam', bitjan ŋuli ŋatha-ŋuthanmaranharamirriyu yolŋuyu yukurra djalk-djalkthun ŋathaŋuru maŋutjiŋuru dhukun, bitjandhiyi.
LUK 22:32 Yurru ŋarranydja nhuŋu yukurrana bukumirriyaŋala Djäyman, märr nhe yurru mukthun yana-wala marrtji märr-yuwalkthirri ŋarrakala, ga yaka ŋula galkirri ga gonha'yundja ŋarranha. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi nhe yurru roŋiyirri ŋarrakala, nhenydja guŋga'yurra ga marrparaŋguŋayi gäŋa walalanha nhuŋuway ŋunhi gutha'mirriŋunhanydja walalanha.”
LUK 22:33 Ga ŋayi Betanydja buku-ḏuwaṯthurruna waŋana bitjarra, “Garray, yaka ŋarra nhuna yurru dhuwala gonha'yun. Ŋarranydja mukthun yana yurru marrtji galki nhokala ŋunha ḻoḻulili, ga ŋuli walala yurru buma nhuna murrkay'kuma, ŋarranydja yurru rakunydhirri yana, ŋali maṉḏa rrambaŋi. Yaka ŋarra nhuna yurru ganan dhuwala.”
LUK 22:34 Yurru ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Beta, yuwalk ŋarra nhuŋu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Nhenydja yurru waŋa dhumbal'yun ŋarrakunydja buku-ḻurrkun'mirri, yurruna yurru ŋunhiyi gurrwawunydja waŋa djaḏaw'yunarayu boŋgama goḏarr.”
LUK 22:35 Ŋuliŋurunydja dhäŋuru Djesuyu dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Ŋäthilinydja ŋunhi ŋarra nhumalanha djuy'yurruna ḻakaranharawu dhäwu'wu birrŋ'maranharawu, ga nhumanydja ŋunhi marrtjina rrupiyamiriw nhämiriw, yakana nhuma yukurrana marrtjina gäŋala bathi girri'mirri. Nhaltjarra nhuma yulŋunydja?... djaṉŋarrthina nhinananydja yukurrana?... ŋathamiriw ga girri'miriw?” bitjarra. Ga walalanydja waŋana bitjarra, “Bäyŋu! Yaka ŋanapurru yukurrana nhinana ŋathamiriw ga girri'miriw,” bitjarra.
LUK 22:36 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalana walalaŋgu bitjarrana, “Dhiyaŋunydja-wala nhuma yurru marrtji yukurra marimirrikurruna yanana. Ŋuli nhe yukurra ŋayathama rrupiyanydja, marrtjiya gäŋa ŋunhiyi, ga biyakayi bili märraŋayi bathi girri'mirrinydja nhuŋuway. Ga ŋuli nhuŋu bäyŋunydja mandjawak, ga nhenydja yurru djalim bätjupatju ŋula nhuŋuway, bala märramana yurru mandjawak nhuŋuway nhe.
LUK 22:37 Liŋgu ŋunha Djorra'yunydja yukurra ḻakarama ŋarranha bitjan gam', ‘Walala ḻakaraŋala ŋanyanydja, be ŋayi dhuwurr-yätjnha yana yolŋu, bala bumarana ŋanya murrkay'kuŋala,’ bitjan yukurra ŋunhi Djorra'yunydja ŋäthilinydja ḻakarama ŋarranhanydja, ga galki yurru ŋunhiyinydja maḻŋ'thunna ŋarrakalaŋuwuynydja, rumbalthirrina.”
LUK 22:38 Ga walala ŋunhi ḻundu'mirriŋunydja walala waŋana bitjarra, “Garray, dhuwala gay' märrma' maṉḏanha mandjawaktja, ŋanapurru yukurra ŋayathama.” Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Ma' liŋguna. Ḏaḏawyurrana,” bitjarra.
LUK 22:39 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja Djesuyu gonha'yurruna Djurutjalamdja wäŋa, bala marrtjina djunamana bukulilina wäŋalili yäkulili Woliplilina, ŋunhimala liŋgu wäŋalili ŋunhi ŋayi ŋuli bitjana liŋgu marrtjinya yukurranha ŋunhimalayi bukumirriyanharawu. Ga walala nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala malthurrunayi.
LUK 22:40 Ga ŋunhi walala mulkananydja ŋunhiyi wäŋa, bala ŋayi waŋana walalanha bitjarrana, “Bira'yurra walala yulŋunydja ga bukumirriyaŋayi, märr nhumalanha yurru yaka muka gatjarr'yun walamaramanydja, bala waṉḏinyamaramana-wala ŋarrakala.”
LUK 22:41 Bala ŋayi Djesunydja buku-wanaŋ'thurrunana walalaŋgala, ga marrtjina märr-gurriri, bala bun'kumu-djipthurrunanydja ŋayi, bala bukumirriyaŋalana,
LUK 22:42 ga waŋananydja ŋayi yukurrana bitjarrana, “Bäpa, ŋarranydja djäl nhe yurru djaw'yunna ŋarrakala märraŋana dhuwalayi galŋa-ŋonuŋgunharamirrinydja rom, yurru nhuŋuway ŋarra yurru märrwu malthundja, yaka ŋarrakuwaynydja märrwu.” Bitjarrana ŋayi Djesuyu yukurrana bukumirriyaŋalanydja.
LUK 22:43 Bala ŋayi ŋurukuy djiwarr'wuynydja yolŋu maḻŋ'thurrunana nhanukala ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, bala ŋanya marrparaŋ'kuŋala ganydjarr-wekaŋalana.
LUK 22:44 Liŋgu ŋayaŋunydja nhanŋu mirithinana dhikana ŋonuŋdhinana wal'ŋu, bala ŋayi bukumirriyaŋalanydja yukurrana biyapul'nha wal'ŋu ŋayaŋuyunydja. Bala nhanukala yukurrana worrny'tja rumbalŋurunydja ḻarryurruna maŋgu'na munatha'lilinydja djul'-djulyurruna.
LUK 22:45 Dhawar'yurrunanydja ŋayi ŋunhi ŋuliŋuruyi bukumirriyanharaŋurunydja, bala ŋayi gaŋgathinana, marrtjina balayi roŋiyina nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala, ga maḻŋ'maraŋalanydja ŋayi walalanha nhäŋalanydja yakurrmirrinhana, liŋgu ŋuriŋina warwuyuna walalanha märr-yawaryunmaraŋala.
LUK 22:46 Bala ŋayi waŋanana walalanha bitjarrana, “Nhäku nhuma marrtji ŋorra'-ŋurranydja dhuwala? Bira'yurrana walala, ga bukumirriyaŋa muka yulŋunydja, märr nhuma yurru yaka muka galkirrinydja ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋi walamaranharamirriyunydja mokuyyu nhumalanha gur'yun.”
LUK 22:47 Yo, Djesunydja yukurra mukthun yana waŋa, bala walalanydja ŋulinyaramirriyu yolŋunydja walala guḻku'na bunana, ga ŋayi Djudatjthu ŋurru-warryurrunanydja, ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi ḻundu'mirriŋu yolŋu Djesuwu, ŋuliŋuruyi 12-ŋuru, nhanŋu miṯtji. Marrtjinydja ŋayi lili galkithirrinydja, bala wälkumana ŋanya Djesunha.
LUK 22:48 Ga ŋayi Djesunydja waŋa bitjan, “Djudatj, nhenydja ŋarranha wälkuŋala warray, yurru dhiyaŋiyinydjayi nhokala wälkunharayunydja nhe ŋarranha mel-wulaŋalana.”
LUK 22:49 Ga walalanydja ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ŋunhi walala nhanukala Djesuwala galki, walalanydja nhäŋala, bala dharaŋarana yana ŋunhi walalanydja marrtjina mulkanharawuna nhanŋu Djesuwuna. Bala walala waŋana bitjarrana, “Garray, nhaltjan ŋanapurru yurru walalanha yulŋunydja?... buma dhiyaŋu mandjawakthu?” bitjarra.
LUK 22:50 Ga dhunupana waŋganydhunydja yolŋuyu nhanukala Djesuwala ḻundu'mirriŋuyu warryurruna mandjawak nhanŋuway ŋayi, bala dhunupana yana djatthurruna, guḻk-gay Ḻiya-ŋärra'mirriwuna ŋunhina wal'ŋu djämamirrinha buthuruna.
LUK 22:51 Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana bitjarrana, “Ma' liŋguna,” bitjarra. Bala ŋayi goŋ-djarryurrunanydja, bala mulkana ŋunhi buthuruna yolŋunhana, bala ḏukmaraŋalana dhunupana.
LUK 22:52 Bala ŋayi Djesu ŋuliŋurunydja bilyun ga waŋa ŋuriki ŋurru'-ŋurruŋuwuna wal'ŋu ḏalkarra'mirriwuna yolŋu'-yulŋuwu ga wiripu-guḻku'wu ŋaḻapaḻmirriwu bitjanna gam', “Nhäku warray nhuma gäŋala mandjawaktja ga birkuny'tja mulkanharawunydja yana ŋarraku? Nhä dhika ŋarra?... barrari-wukunhamirri yolŋunydja?... balanyara bitjan manaŋgan ŋarra yulŋunydja?
LUK 22:53 Bitjan warray liŋgu ŋarra ŋuli walu-ŋupan dhuwala nhinanydja ŋunhala Gunhu'wala buṉbuŋuranydja, yurru yaka warray nhuma ŋunhi marrtji ga mulkanydja ŋarranha. Yo, dhuwalayina nhumalaŋgu walunydja, yurru gurriri warray yana ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydjayi buŋgawayu dhiyakuyyu buku-munha'wuyyunydja djäma yukurra yurru ŋarrakala, ganydjarryu nhanukalaynydja be ŋayi.”
LUK 22:54 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja walala ŋanya Djesunha mulkanana, bala gäŋala ŋunhana ŋurikalana. Ḻiya-ŋärra'mirriwalana yolŋuwala wäŋalili, ga ŋayinydja yukurrana Betanydja marrtjina dhuḏiŋu, märr-barrku munguyurruna marrtjina bala.
LUK 22:55 Ga ŋunhi ŋayi gulŋiyinanydja Beta ŋunhimalayi wäŋalili, nhäŋala ŋayi yolŋu'-yulŋunha, walala yukurrana nhinana gurthaŋura ḻitha'-ḻithara, ga dhunupana ŋayi Betanydja marrtjina dhut-gay nhinanana walalaŋgala.
LUK 22:56 Ga ŋayi djämamirriyunydja dhäykayu ŋanya nhäŋala yukurrana Betanha, liŋgu djarraṯawun'kurru gurthakurru ŋayi ŋanya nhäŋala bukunydja, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Way, dhuwalanydja ŋunhi malthunaramirri ŋurikiyinayi ḏarramuwu ŋiniya.”
LUK 22:57 Ga ŋayi Betanydja dhumbal'yurruna waŋana bitjarra warray, “Yakana ŋarra marŋgi nhanŋu,” bitjarra.
LUK 22:58 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru yaka weyin, bala wiripuŋuyuna yolŋuyu ŋanya nhäŋala dharaŋara, bala bitjarrana waŋana, “Way, dhuwalanydja ŋunhi yolŋu malthunaramirri ŋurikiyi nhanŋu ŋiniya.” Ga ŋayi Betanydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yaka ŋarra dhuwala nhanŋu, yaka,” bitjarra.
LUK 22:59 Ga yaka weyin ga wiripuŋuyunydja yolŋuyu ŋanya nhäŋala, ga waŋana ŋanya Betanha bitjarra, “Yuwalk muka dhuwala ŋayi yulŋunydja malthunaramirrinydja ŋurikiyi, liŋgu ŋayi dhuwala ŋurukuy Galaliwuy wäŋawuy,” bitjarra.
LUK 22:60 Ga ŋayi Betanydja biyapul waŋana dhumbal'yurruna nhanŋu, “Yakana ŋarra dhuwala marŋgi nhaltjan nhe yukurra dhuwali waŋa.” Ŋunhi ŋayi yukurrana Beta waŋana mukthurruna, dhunupana ŋayinydja gurrwawunydja waŋanana.
LUK 22:61 Bala ŋayi Djesu waṯthurruna, bala nhäŋalana yana ŋanya Betanha. Bala ŋayi Betayunydja dhunupana guyaŋinana ŋunhi nhaltjarra ŋayi Garray waŋana ŋäthili nhanukala bitjarra gam', “Nhenydja yurru ŋarraku dhuwala waŋa dhumbal'yun buku-ḻurrkun'mirri, yurruna ŋunhi yurru gurrwawu waŋa.”
LUK 22:62 Ga dhunupana ŋayi Betanydja dhawaṯthurrunana, bala ŋäthinana dhikana wirrkina wal'ŋu murruy'-murruyyurrunana.
LUK 22:63 Ga ŋuriŋi ḏarramuwurruyu ŋunhi walala yukurrana ŋayathaŋala djäka nhanŋu Djesuwu, ŋuriŋiyinydjayi ŋanya yukurrana bartju'-bartjunmaraŋala, ga maŋutji walala ŋanya ŋäkirrmaraŋala bambaykuŋala, bala walala wakalkuŋalana ŋanya yukurrana bitjarrana, “Nhenydja dhuwala be muka dhäwu'-ḻakaranharamirri ŋiniya. Ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala, yolthu nhuna wutthurrunanydja?” bitjarra.
LUK 22:65 Ga biyapul walala yukurrana waŋanayi ŋunhi ŋayaŋu-yätjthinyaramirrinydja dhäruk malanha nhanŋu Djesuwu.
LUK 22:66 Ga ŋunhi ŋayi buwaḻ'yurruna wäŋanydja, bala walalanydja marrtjina ŋunhiyi Djuws ŋaḻapaḻmirrinydja ḻuŋ'maranhaminana ga ŋurru'-ŋurruŋu wal'ŋu ŋunhi ḏalkarra'mirri walala, ga Rom-marŋgikunhamirri walala ḻuŋ'thurrunana marrtjina. Bala walala gäŋala ŋanya Djesunhana ga nherrara gumurrlilina ŋurikalayina walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala.
LUK 22:67 Bala walala ŋanya dhä-wirrka'yurrunana yukurrana ŋuriŋiyi ŋaḻapaḻmirriyunydja wal'ŋu bitjarrana, “Ŋuli nhe be yuwalktja dhawu'mirriyanharawuynydja, ŋunhinydja yolŋu Masayanydja, ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala biyaka warraŋulkuŋa wal'ŋu.” Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala ga waŋana bitjarra, “Ŋunhi ŋarra yurru ḻakaramanydja nhumalaŋgu, ga nhumanydja yurru yakana ŋarraku märr-yuwalkthirri.
LUK 22:68 Ga ŋuli ŋarra nhumalanha yurru dhä-wirrka'yundja, ga nhumanydja yurru bäyŋuna ŋarraku buku-ruŋinyamarama.
LUK 22:69 Ga dhipuŋurunydja dhurrwaraŋuru nhuma yurru nhämana Gäthu'mirriŋunhanydja Yolŋunha, ŋarra yurru yukurra nhina ŋurru-ḏawalaŋuna wal'ŋu, gali'ŋura Gunhu'walanydja ŋunhalanydja yurru, nhanukalana ganydjarryu.”
LUK 22:70 Bala walala bukmakthu ŋuriŋi dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Way yol dhuwala nhe yulŋunydja?... ŋunhi Gäthu'mirriŋu Godku?” Ga ŋayinydja waŋana balanydja bitjarra, “Dhuwali liŋgu nhuma yukurra waŋa ḻakarama.”
LUK 22:71 Ga walalanydja yatjunmina ga waŋana bitjarra, “Yakana yurru ŋula yolthu ŋanya biyapulnydja ḻakaranharamirri yukurra, liŋgu dhuwala ŋilimurru bukmakthuna ŋäkulanydja ŋanya ḻakaranhaminyaranydja, ŋunhi ŋayi yukurrana Godnha yäku warku'yurruna bitjarrayi.”
LUK 23:1 Bala walala ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinydja yolŋu'-yulŋu ḏurryurruna, bala gäŋalana ŋanya Djesunha ḏarramuwala Baylatkalana yäkuwala, liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydja ŋurruŋu wal'ŋu yolŋu wäŋawu ŋurikiyi Djudiyawuyŋu makarrwu.
LUK 23:2 Bala walala nherraranydja ŋanya ŋurikalanayi yolŋuwala ŋurruŋuwalana, ga ḻakaraŋalanydja walala yukurrana mirithinana yätjnha wal'ŋu be ŋayi Djesu. Bitjarrana walala yukurrana ḻakaraŋalanydja, “Dhuwalanydja gay' ḏarramunha ŋanapurru ŋäkula, ŋayi yukurrana dhiyaŋuyi bilmaraŋala yolŋu'-yulŋunha gatjpaḻ'maraŋala yätjkuna djämawu. Ŋayi ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwanydja bitjarrana, ‘Yaka rrupiya-wekaŋa bäyim ŋunha buŋgawanha Rawumbuyŋunhanydja,’ bitjanna ŋayi ŋuli yukurra ḻakaramanydja. Ga wiripunydja ŋayi ŋuli yukurra ḻakaranharamirri be ŋayi buŋgawa wal'ŋu nherraṉara Godkuŋu.”
LUK 23:3 Bala ŋayi ŋuriŋi ŋurruŋuyunydja yolŋuyu dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Way, nhä muka dhuwala nhe yulŋunydja? Ŋurruḏawalaŋu buŋgawa Djuwsku malawu?” Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala bitjarra, “Dhuwali liŋgu nhe yukurra ḻakarama.”
LUK 23:4 Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi ŋuriŋi Baylatthu ḻakaraŋala ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwalanydja wal'ŋu ḏalkarra'mirriwalanydja walalaŋgala ga bukmakkalanydja yolŋu'-yulŋuwala bitjarrana, “Yakana ŋarra dhika maḻŋ'maraŋala ŋula nhä yätj dhiyakalayinydja ḏarramuwala. Nhäpuy nhuma ŋanya yurru bumanydja dhika?”
LUK 23:5 Bala walalanydja mukthurruna-wala yana waŋana yätj-ḻakaraŋala warray ŋanya, bitjarra warray, “Mari-djämamirrina ŋayi dhuwali. Marŋgikuma ŋayi yukurra djarrpi'kumana bukmaknha yolŋu'-yulŋunha wäŋakurru Djudiyakurrunydja. Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋayi djäma ŋunhala Galali, ga dhiyaŋunydja-wala dhuwalanydja ŋayi dhiyalana ŋilimurruŋgalana wäŋaŋura djäma yukurra yätj.”
LUK 23:6 Bala ŋayi Baylatthu dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Wanhaŋuwuy dhuwala ŋayi yolŋunydja?... Galaliwuy wäŋawuy?” Ga walalanydja yuraŋala, “Yo,” bitjarra.
LUK 23:7 Bala ŋayi Baylatthunydja djuy'yurruna ŋanya dhunupana bala Yiritkalana, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Yirittja buŋgawa ŋurruŋu muka ŋurikiyi Galaliwuyŋu wäŋawu, ga ŋayinydja ŋunhi Yirittja ŋulinyaramirriyuyi ŋunhala Djurutjalam.
LUK 23:8 Märr-weyinŋumirrina yana ŋayi yukurrana Yiritthu ŋäkulanydja ŋanya Djesunha, ga yuwalkkuŋala yana ŋayi wirrki ḏukṯukthinanydja nhanŋu nhänharawunydja; ŋayi ḏukṯukthina Yirit, ŋayi yurru ganydjarr-ḏumurru nhä malanha djäma nhanŋu Djesuyu, bala ŋayi gumurr-ŋamathinana wirrkina nhanŋu yulŋunydja Yirittja, ŋunhi walala ŋanya gäŋala balayi nhanukala Yiritkala.
LUK 23:9 Bala ŋayi ŋanya yukurrana Yiritthunydja buku-ḏuwaṯthurrunana dhä-wirrka'yurruna guḻku'wuna romgu malaŋuwu, ga ŋayinydja ŋunhi Djesunydja nhinanana yukurrana mukthurrunana dhikana, bäyŋuna ŋayi ŋula dhäruk buku-ruŋinyamaraŋalanydja waŋana.
LUK 23:10 Ga walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋu ḏalkarra'mirri walala ga rom-marŋgikunharamirri yolŋu'-yulŋu ḏurryurruna, bala ḻakaraŋalana nhanbala Yiritpanydja yukurrana be yätjnha wal'ŋu yana ŋanya Djesunhanydja, be ḏälyuna wal'ŋu djinbulkthuna dhärukthu walala ḻakaraŋalanydja yukurrana.
LUK 23:11 Ga Yiritthunydja ga nhanukala miṯtjiyu miriŋuyu, walalanydja yukurrana warku'yurrunana ŋanya beyarrmakkuŋalana. Walala dhaṯthurruna ŋanya miny'tjimirriyuna girri'yunydja ḻatju'mirriyuna dhikana, warku'yurruna ŋanya yukurrana bitjarrana, bala walala djuy'yurruna balayi ŋanya Baylatkala roŋinyamaraŋala.
LUK 23:12 Ŋäthilinydja ŋunhinydja maṉḏa Yirit ga ŋunhiyi Baylat maṉḏa yukurrana nhinana gunyambi'manydji, yurru ŋulinyaramirriyunydjayi maṉḏa ŋunhiyi maṉḏa ḻundukunharaminana maṉḏanhawuy maṉḏa.
LUK 23:13 Bala ŋayi Baylatthunydja ḻuŋ'maraŋalana ŋunhiyi ŋurru'-ŋurruŋunha ḏalkarra'mirrinha walalanha ga wiripu-guḻku'nha ŋaḻapaḻmirrinha yolŋu'-yulŋunha,
LUK 23:14 bala ŋayi waŋananydja walalanha bitjarrana, “Nhumanydja gäŋala dhuwalanydja gay' yolŋunha lili ŋarrakala, ga ḻakaraŋalanydja nhuma ŋanya be ŋayinydja bilmarama ŋuli yukurra yolŋu'-yulŋunha yätjku djämawu. Ŋarranydja ŋanya dhuwala dhä-wirrka'yurruna dhiyalanydja bukmakkalana gumurrŋura nhumalaŋgala, ga bäyŋu warray ŋarra maḻŋ'maraŋalanydja yätj ŋula nhanukala.
LUK 23:15 Ga ŋayi Yiritthu ga bitjarrayi liŋgu maḻŋ'maraŋala bäyŋuyi yana ŋula nhä yätj nhanukala, liŋgu ŋayinydja ŋunhi roŋinyamaraŋala ŋanya liliyi ŋarrakalana, yakana ŋayi djuy'yurruna ŋanya dhä-ḏir'yunarawunydja. Ga nhäkuna nhuma ḏukṯuk bunharawunydja nhanŋu yolŋuwu dhiyakuyinydja? Bäyŋu warray ŋayi djämanydja ŋula nhä yätjkuŋalanydja.
LUK 23:16 Ŋarranydja yurru ŋanya yana dhuwala bartjunmaramana ŋe, bala djuy'yunna yurru yänana.” Bitjarra ŋayi ŋunhi Baylattja waŋana.
LUK 23:17 Ga bitjana liŋgu dhuŋgarra-ŋupana ŋayi ŋuli Baylatthu waŋganynhanydja yolŋunha dhawaṯmaranha ŋuliŋuruyi ḻoḻuŋurunydja ŋulinyaramirriyu Ḻäy-yuḻkmaranharamirriyunydja Waluyu.
LUK 23:18 Ga ŋunhiyinydjayi ŋayi bini Baylatthu dhawaṯmaranha ŋanyana Djesunhana, yurru walalanydja bukmaktja yolŋu walala miṯtjinydja ŋunhi yatjunmina waŋana bitjarra, “Yakana ŋanapurru dhiyakuyinydjayi yolŋuwu ḏukṯuk. Buŋana ŋanya yana, ga dhawaṯmaraŋa ŋanapurruŋgunydja ga Barapatjnhana yolŋunha. Ŋurikiyi ŋanapurrunydja ḏukṯuk.”
LUK 23:19 Yurru ŋayinydja ŋunhiyinydjayi Barapatjtja yolŋu yäku yätjnha wal'ŋu yanana, dhuwurr-yätjnha. Walala ŋanya ŋunhi galkaranydja ŋunhimala ḻoḻulilinydja, bili ŋayi ŋuli yolŋu'-yulŋunha goḏuy-wunha, yana liŋgu ga guḻku'na yolŋu walala ŋurikiynydjayi wäŋawuy bunharamina yukurrana bala-lili'yunminana, ga bitjarra liŋgu ŋayi murrkay'kuŋalanydja bumara yolŋunha.
LUK 23:20 Yo, mukthurruna yana ŋayi Baylattja ḏukṯukthina dhawaṯmaranharawu yänaŋuwuna Djesuwunydja, bala ŋayi waŋana wirrkina dhika gawaw'yurruna ŋuriki yolŋu'-yulŋuwunydja bitjarrana, “Ŋarranydja yurru nhumalaŋgu dhawaṯmarama dhuwala gay' waŋganynha yolŋunha Djesunha,” bitjarra.
LUK 23:21 Ga walalanydja ŋunhi bukmaktja miṯtjinydja gawaw'yurruna mukthurruna yana waŋana yatjunmina bitjarra, “Buŋana ŋanya. Buŋana ŋanya dharpalilina ŋal'maraŋa,” bitjarra warray.
LUK 23:22 Ga biyapul ŋayi Baylatthu dhä-wirrka'yurruna walalanha, “Nhäku ŋuli? Nhä ŋayi djäma yätjkuŋalanydja? Bäyŋu warray ŋarra maḻŋ'maraŋala ŋula nhä yätjtja nhanukala. Nhäkuna ŋilimurru yurru buma ŋanya murrkay'kumanydja? Ŋarranydja yurru dhuwala yana ŋanya bartjunmaramana, bala djuy'yunna.”
LUK 23:23 Yurru walalanydja mukthurruna yana buku-warrwar yatjunmina waŋana bitjarra, “Buŋana ŋanya murrkay'kuŋana, ŋal'maraŋa dharpaliliyaŋana.” Bitjarrana liŋguna walala yukurrana waŋananydja, yana liŋgu-u-u ga ŋunhiyi Baylattja märr-yawaryurrunana, bala waŋana “Manymak,” bitjarrana. “Ma' djaw'yurrana ŋanya, bala ŋal'maraŋa dharpalilina.”
LUK 23:25 Bala ŋayi Baylatthu yänanydja dhawaṯmaraŋala ŋunhiyinhanayi yätjnhana wal'ŋu murrkay'-bunharamirrinhana yolŋunha, liŋgu ŋurikiyi ŋunhi walalanydja ḏukṯukthina. Bala ŋayi Djesunhanydja wekaŋala goŋlilina walalaŋgala, walala yurru djämanydja ŋanya ŋula nhaltjanna, walalaŋgalaynha yana djälkurru.
LUK 23:26 Bala walala märraŋalana Djesunhanydja, bala gäŋalana yukurrana ŋuliwitjarrana-wala dhukarrkurruna bala bunharawuna. Ga ŋayinydja marrtji Djesuyunydja gäma ŋonuŋ ŋunhiyi dharpa. Ga ŋunhi walala marrtjina bala wäŋgaŋalanydja, bala walala gumurr-wunhanamina waŋganynha yolŋu yäku Djäyman Djäriniwuy wäŋawuy, ŋayi yukurrana ŋunhi marrtjinanydja lili ŋunhimalayi wäŋalili barrkuŋuru wäŋaŋuru, ga dhunupana walala ŋunhi miriŋuyunydja mulkanana ŋanya, bala ŋal'maraŋala nhanukala ḻambarrlilinydja ŋunhiyina dharpa mälakmaranharawuynha, ŋayi yurru gäma ŋunhiyi dharpa ŋuriŋiyi Djäymandhu, malthun yurru marrtji gäma bala nhanŋu Djesuwu.
LUK 23:27 Yo, ga guḻku'na mirithirrina miṯtji marrtji malthundja nhanŋu Djesuwu ŋuliwitjarrayi dhukarrkurrunydja. Ga ŋunhili miṯtjiŋuranydja dhäykawurru marrtjina wäŋgaŋala ŋäthinyamina bala, galŋa-yätjthina warwumirriyina bitjarra nhanŋu Djesuwu.
LUK 23:28 Ga ŋayinydja bilyurruna Djesunydja, bala waŋana walalanha bitjarrana, “Way dhäykawurru, wäŋawuy dhiyakuy Djurutjalambuy, yaka walala ŋäthinyamiya ŋarrakunydja. Ŋäthinyamiya nhumalaŋguway nhuma ga yumurrku'wu nhumalaŋgalaŋuwu,
LUK 23:29 liŋgu galki dhipalanydja wäŋalili yurru mari bathalana marrtji. Yolŋu'-yulŋunydja yurru waŋa bitjanna, ‘Ye-e-e wanhaka ŋarra bini yaka gänha yothunha. Manymak warray ŋuriki yothumiriwwunydja yolŋuwu, ŋunhi ŋayi yaka märraŋala yothunha.’
LUK 23:30 Bitjanna walala yurru waŋanydja yukurra, liŋgu ŋulinyaramirriyunydjayi yolŋu walala yurru mirithirrina wal'ŋu beyaṉiyirri, wirrkina walala yana ḏukṯukthirrinydja yurru rakunydhinyarawunydja, bala walala yurru waŋa bitjanna, ‘Way nhuma buku'-buku wäŋa, buḻwaŋ'thurrana ga dhä-munyguŋana ŋanapurrunha raku'-rakunyguŋana, ŋanapurru ḏukṯuk rakunydhinyarawuna,’ bitjanna walala yurru, liŋgu marina wal'ŋu yurru biyapulnha bathalana marrtjinydja nhumalaŋgu.
LUK 23:31 Nhäma nhuma yukurra dhuwalanydja gay', nhaltjan walala yukurra djäma ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja dhuwala balanyara warray bitjan walŋa dharpa, bala nhaltjanna walala yurru djäma nhumalanhanydja, ŋunhi nhuma balanyara bitjan rakuny ŋunhi dharpa, walŋamiriw.” Bitjarrayina ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja walalaŋgu.
LUK 23:32 Ga bitjarra liŋgu ŋuriŋi yolŋuyu walalay miriŋuyu yukurrana gäŋalayi märrma'nhanydja dhuwurr-yätjnha maṉḏanha, maṉḏa yurru ŋunhiyinydja maṉḏa burakirri rrambaŋi Djesuwalana.
LUK 23:33 Bala walala mulkanana ŋunhiyi bukunydja wäŋa yäku ‘Muḻkurr ŋarakanydja,’ ga ŋunhiliyinydja walala ŋal'maraŋalana ŋanya, bumarana dharpalili mälakmaranharawuylilina, dhul'yurruna walala botutu'yuna goŋ maṉḏanha ga ḻuku maṉḏanha maḻwaylilina, bala dhärranhamaraŋalanydja ŋanya dharpamirrina. Ga bitjarrayi liŋgu walala ŋal'maraŋalayi ŋunhiyi dhuwurr-yätjnhanydja maṉḏanha yolŋunha maṉḏanha rrambaŋikuŋala, waŋganynhanydja dhunupa'ŋulili gali'lili nhanukala, ga waŋganynhanydja wirrkaḏay'ŋulili gali'lili nhanukala. Ga ŋayi Djesunydja yukurrana gorruŋala ŋunhili ṉapuŋga.
LUK 23:34 Bala ŋayi bukumirriyaŋala waŋana bitjarrana, “Bäpa, bäy-ḻakaraŋa walalaŋgu, bili walala dhuŋamirri, yaka walala marŋgi nhaltjan walala yukurra dhuwala djäma.” Ŋuliŋurunydja walala märraŋala girri'na nhanŋu Djesuwu, bala ŋaḻwa'yurrunana walala yukurrana ḏopulu'yuna, yolthu yurru yolŋuyu märrama ŋunhiyi girri' nhanŋu.
LUK 23:35 Ga walalanydja ŋunhi yolŋunydja walala dhärra'-dharrana marrtjina ŋunhili bäyma, nhäŋalanydja yukurrana. Ga walalanydja ŋuriŋi Djuwsthu ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yukurrana warku'yurruna ŋanya, waŋana bitjarra, “Yä-ä-ä, ŋunha ŋayi ŋuli wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha walŋakuma be. Ŋuli ŋayi be dhawu'mirriyanharawuynydja Godkuŋunydja djuy'yunara, mak ŋayi be walŋakunharamirrina ŋanyapinyay ŋayi.”
LUK 23:36 Ga ŋuriŋi miriŋuyunydja bitjarrayi liŋgu warku'yurruna ŋanya yukurrana; galkithina walala bitjarra marrtjina nhanukala, gäŋala leŋumirri gapu dhäkay-murrkthunara, bala waŋana nhanŋu bitjarrana. “Ŋay', ḏukṯuk muka nhe dhiyakunydja gay'?” bitjarra. Yurru ŋayi yaka ḻukananydja.
LUK 23:37 Bala walala waŋana yukurrana bitjarrana, “Ma' walŋakunhamiya nhunapinyay nhe, ŋunhi nhe be ŋurruŋunydja wal'ŋu buŋgawanydja be Djuwsku.”
LUK 23:38 Ga wiripu-guḻku'yunydja yukurrana dhäruk wukirri baṉgalkallili dharpalili, bala ŋal'maraŋalana muḻkurrlilina wal'ŋu ŋunhana nhanukala. Ŋunhiyi dhäruktja yukurra waŋa bitjanna, “Dhuwalanydja ŋurruŋu buŋgawa Djuwskuna,” bitjarrana.
LUK 23:39 Ga bitjarrayi liŋgu waŋganydhunydja dhuwurr-yätjthu yolŋuyu ŋunhi ŋayi yukurrana dhaŋgaŋala galki gali'ŋura nhanukala Djesuwala, ŋayinydja ŋunhi bitjarra liŋgu warku'yurruna ŋanya Djesunha, waŋana bitjarra, “Way, nhenydja dhuwala be muka walŋakunharamirri ŋiniya? Ma' walŋakunharamiya nhunapinyay nhe, ga ŋinyalanha.”
LUK 23:40 Ga ŋayinydja wiripuŋuyunydja dhuwurr-yätjthu yolŋuyu ŋuriŋi mukmaraŋala ŋanya waŋana bitjarra, “Way mukthurra. Yaka nhe yukurra dhuwala barrarirri Godkunydja? Ŋalinydja maṉḏa dhuwala raku'-rakunydhirri marrtji bitjandhi liŋgu bitjan dhuwala ŋayi.
LUK 23:41 Dhunupa ŋunhi ŋitjalaŋgunydja, walala yurru buma murrkay'kuma, liŋgu ŋali warray maṉḏa djäma yätjtja wal'ŋu rom. Ga dhiyaŋunydja gay' yaka warray djäma ŋula nhä yätjkuŋala.”
LUK 23:42 Bala ŋayi ŋunhiyi dhuwurr-yätjtja yolŋu bilyurruna, ga waŋana Djesunha bitjarrana, “Djesu, guyaŋiya ŋarranhanydja ŋunhi nhe yurru wapthun ŋunha ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋunhala nhokalanydja wäŋaŋura.”
LUK 23:43 Ga ŋayi Djesunydja waŋana balanydja bitjarra, “Märr-yuwalknha ŋarra nhuŋu yukurra ḻakaramanydja. Gäthuranydja nhe yurru nhina yukurra ŋunhalana Godkalana ḻatju'ŋurana dhikana wal'ŋu wäŋaŋura, ŋarrakalana galkina.”
LUK 23:44 Yo, Djesunydja mukthurruna yana yukurrana gorruŋala ŋunhili dharpaŋura mälakmaranharawuyŋura, yana liŋgu-u-u ga ḏämbuyuna waluyu, bala ŋulinyaramirriyunydja ŋayi wäŋanydja ŋunhi warumukthinana buku-munha'thinana, yakana yukurrana waluyu djarraṯawun'kuŋala ŋunhiyi wäŋanha, warrpam'nha warumuknha wäŋanydja buku-munha'na. yana liŋgu-u-u ga ḻäy-wilyunarayuna.
LUK 23:45 Ga ŋunhala Godkalanydja ŋunhi Buṉbuŋura ŋunhiyi girri' barr'yurruna märrma'yinana, ŋunhiyinydjayi dhomala ŋunhi yukurrana gungaŋala yolŋu'-yulŋunha ŋuliŋuruyi mirithirri dharrpalŋuru wäŋaŋuru nhanukiyingala Godkala wal'ŋu, yurru ŋunhiyi dhomala barr'yurrunanydja, baṉarra'kuŋalana warrpam'nha yana, yäkthurrunana.
LUK 23:46 Ga ŋayinydja ŋunhalanydja dharpaŋura mälakmaranharawuyŋuranydja Djesunydja wirrkina gawaw'yurruna waŋana bitjarrana, “Bäpa, dhuwalanydja ŋarra yurru ŋarrakuway birrimbirrnydja wekama nhokalana goŋlili,” bitjarra. Bala dhunupana ŋayi yana gurrunhanminana yulŋunydja, ŋuriŋi ŋir'yunydja ŋanya gonha'yurrunana.
LUK 23:47 Ga ŋunhiliyi ŋoyŋura dharpaŋuranydja, ḏarramu yukurrana ŋunhiyi ŋurruŋu wal'ŋu miriŋu yolŋu djingaryurruna, nhäŋala yukurrana Djesunha ŋunhimalayi, nhaltjarra ŋayi ŋunhi rakunydhina, bala ŋayi wokthurrunanydja Godku, bitjarrana waŋana, “Yuwalk muka dhuwala ŋayi manymaktja ḏarramu yolŋu,” bitjarra.
LUK 23:48 Ga walala wiripu-guḻkuny'tja, ŋunhi walala marrtjina ḻiw'maraŋala dhärra'-dharrana, walalanydja bitjarrayi liŋgu nhäŋala ŋanya ŋunhi ŋayi nhaltjarra milma walalaŋgala rakunydhina. Bala walala roŋi'-ruŋiyinana wäŋalilina walalaŋgalay walala, yurru bulnhana dhikana walala yukurrana marrtjinanydja bala, galŋa-warwumirrina walala.
LUK 23:49 Ga ŋunhinydja walala ŋunhi galkiwuy ḻundu'mirriŋu walala nhanŋu Djesuwu, walalanydja dhärra'-dharrana bitjarra marrtjina märr-barrku bala, ŋunhinydja walala dhäykawurru ŋunhi walala ŋuli guŋga'yuna ŋanya marrtjinya ŋunhala Galali, ga wiripu-guḻku' yolŋu walala, bitjarrayi yukurrana dhärra'-dharranayi märr-barrku, nhäŋala yukurrana nhaltjarra ŋunhi ŋunhiliyi milma walalaŋgala.
LUK 23:50 Ga ŋunhiliyi yukurrana nhinana yolŋu yäku Djotjip wäŋawuy Yaramathiyawuy, yurru ŋayi ŋunhi Djuw yolŋunydja, ŋuliŋuruyi muka miṯtjiŋuru ŋaḻapaḻmirriwala ŋunhi walala wekaŋala ŋanya Djesunha ŋal'maranharawuna murrkay'-bunharawuna. Yurru manymak ŋayinydja ŋunhi Djotjiptja, dhuwurr-dhunupa ḏarramu;
LUK 23:51 yaka ŋayinydja ŋunhi yuraŋala ŋunhiliyi miṯtjiŋura ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi walala ḻiya-ŋama-ŋamayuhmina bunharawu nhanŋu Djesuwu, bala wekaŋala miriŋuwalana goŋlili, liŋgu ŋayinydja yukurrana ŋunhi dhukarr-nhäŋala ŋurikinydja waluwu ŋunhi ŋayi yurru God ŋurruŋuna wal'ŋu nhina yukurra bukmakkuna, birrka'mirriwuna wäŋawu.
LUK 23:52 Ga ŋunhi ŋayi Djesu rakunydhinanydja, ŋayinydja ŋunhi Djotjiptja dhunupana yana marrtjina ŋurikalayina ŋurruŋuwala Baylatkalana, ga waŋana ŋanya ŋäŋ'thurruna rumbalwuna nhanŋu Djesuwu. Bala ŋayi yuraŋalana nhanŋu ŋunhi Baylattja.
LUK 23:53 Ga dhunupana yana ŋayi Djotjiptja marrtjina ga märraŋalana, yupmaraŋalana rumbalnydja ŋanya ŋuliŋuru dharpaŋurunydja, garrpiranydja ŋanya ŋayi rumbalnydja ŋunhi dhomala'yuna, bala rulwaŋdhurruna mathirralilina, yurru ŋunhiyinydjayi mathirra yuṯana wal'ŋu molu yaw'yunara walalaŋguŋu guṉḏa, yaka ŋula ŋäthilinydja yolnha dholkuŋala ŋunhimalayi mathirralili.
LUK 23:54 Yo, milmitjpa ŋunhi Brayti yulŋunydja ŋanya walala dholkuŋalanydja, ga ŋunhi ŋayi marrtjina ḏaykun'tja gulŋiyina bala, ŋunhiyinydjayi walalaŋgunydja ŋurru'-yirr'yunarawuy nhinanharamirrina walu dhuyuna be, bala walala ŋanya waḏutjana moluliliyaŋalanydja.
LUK 23:55 Yo, ŋunhiyi dhäykawurru ŋunhi walala malthurruna yukurrana nhanŋu Djesuwu ŋulaŋuru Galaliŋuru, walala marrtjina malthurruna nhanŋu Djotjipku, bala walala nhäŋalana nhaltjarra walala rumbal ŋanya rulwaŋdhurruna ŋunhimalayi mathirralili.
LUK 23:56 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala roŋiyina balayi wäŋalilina, bala girri'-ŋamathina walala yukurrana buŋgan bäw'nha galkara ŋäthilimirriyaŋalana, märr yurru walala roŋiyirri balayi, bala ŋämiṉna yurru ŋuriŋiyi buŋgandhu rumbalnha ŋanya, ŋulinyaramirriyuna ŋunhi yurru dhä-yawar'yun ŋunhiyi walu nhinanharamirri walalaŋgu. Ga ŋuriŋiyinydja waluyu nhinanharamirriyunydja Djatatinydja walala nhinanana yukurrana, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋunhi romdhu yukurra ḻakarama.
LUK 24:1 Ga wiripuŋuyuna munhakumirri Djandina, ŋunhiyi walala dhäykawurru ḏurryurruna, bala dhunupana yana wäŋgaŋalanydja ŋunhana molulilina mathirra'lilina, gurrukaŋala ŋunhiyi buŋgan bäw'nha malanha ŋunhi walala ŋäthilimirriyaŋala yukurrana.
LUK 24:2 Martj-martjthurrunanydja walala bala-a-a, ga nhäŋala ŋunhi mathirranydja dhänydja ḻapthunarana, ga guṉḏa ŋunhi bathala dhäŋurunydja giṯmaranharana walala maḻŋ'maraŋala.
LUK 24:3 Bala walala gulŋi'-gulŋiyinanydja ŋunha djinawa'lilina, ga bäyŋuna walala maḻŋ'maraŋala rumbalnydja ŋunhiliyi Garraynhanydja Djesunhanydja, yakana ŋayi ŋunhilimiyi mathirraŋuranydja ŋorrana yukurrana.
LUK 24:4 Bala ŋunhi dhäykawurrunydja marrtjina dhärra'-dharranana, guyaŋinana bitjarra ŋuparana walala yukurrana, galŋa-yätjthinana bitjarrana ya' dhärra'-dharrananydja. Ga dhunupana yana yolŋunydja maṉḏa maḻŋ'thurruna ŋunhili liŋgu walalaŋgala, girri'-watharrmirrina maṉḏa dhikana wal'ŋu djeŋarra'mirrina.
LUK 24:5 Walala ŋunhi dhäykawurrunydja wirrkina beyaṉiyina, bala walala baḻa-waḻapthurrunana muḻkurrnydja ŋunha munatha'ŋurana. Bala ŋunhiyi yolŋunydja maṉḏa waŋana bitjarrana, “Nhäku nhuma yukurra ḻarruma nhanŋu dhuwalanydja?... rakunymirriwunydja wäŋa?
LUK 24:6 Yakana dhuwala ŋayi dhiyalaminydja ŋorra yukurra. Walŋana ŋayi, yakana rakuny. Liŋguna ŋanya Gunhu'yu gaŋgathinyamirriyaŋalana dhipuŋuruyi rakunyŋurunydja. Guyaŋiya walala ŋunhinydja dhäruk ŋunhi ŋayi nhumalaŋgala ḻakaraŋala yukurrana ŋunhala Galali ŋäthili.
LUK 24:7 Dhuwala dhäruktja ŋayi ŋunhi ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu gam', ‘Walala yurru wekama ŋarranha goŋlili ŋurikala dhuwurr-yätjmirriwalana wal'ŋu, bala walalana yurru dhuḻ'yun ŋal'maramanydja ŋarranha dharpalili mälakmaranharawuylilinydja, ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ḻurrkun'thunydja ḏaykun'thu ŋarra yurru walŋathirrina rakunyŋuru' Bitjarra muka ŋayi ŋunhi ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu yukurrana ŋäthilinydja.”
LUK 24:8 Bala walala ŋuriŋiyi dhäykawurruyunydja guyaŋinana ŋunhiyi dhäruktja ŋanya Djesunha,
LUK 24:9 bala walala dhunupana gonha'yurrunana ŋunhiyinydja molunydja, ga roŋiyinana gundupuŋala balayi ŋurikalayi 11-gala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala nhanukalaŋuwala, ga wiripu-guḻku'walayi.
LUK 24:10 Bala walala ḻakaraŋalana yukurrana nhaltjarra ŋunhiliyi walalaŋgala maḻŋ'thurruna. Ga dhuwala walala ŋunhi dhäykawurru yäkunydja gam', Merri Maktalawuy ga Djawina ga Merri ŋäṉḏi'mirriŋu Djayimgu, ga wiripu-guḻku' dhäykawurru.
LUK 24:11 Yo, ḻakaraŋalanydja walala ŋunhi ŋurikalayi bo'puyŋuwalanydja bitjarrayina, yurru walalanydja yaka märr-yuwalkthina walalaŋgala dhärukthu, walala guyaŋina ŋunhi dhäykawurrunhanydja yanapi walala yukirri ŋula nhäna ḻakaraŋu, dhäwu'na waŋganynha.
LUK 24:12 Ga ŋayinydja dhunupana yana Betanydja gaŋgathina, bala waṉḏinana ŋunhiwala liŋgu mathirralili molulili, ga buku-nyilŋ'thurruna ŋayi rurraŋ'thurrunanydja, ga nhäŋala bäyŋuna. Nhäŋala warray ŋayi girriny'tja ŋunhi dhomalany'tja ŋunhi walala garrpira ŋanya, ga ŋunhina liŋgu, yakana wiripunydja. Bala ŋayi roŋiyinana dhawaṯthurruna balayi, guyaŋinana marrtjina ŋuparana bitjarrana.
LUK 24:13 Ŋuriŋiyi bili waluyu milmitjpana, yolŋuyu maṉḏathu ŋuliŋuruyi malaŋuru gonha'yurruna ŋunhiyi Djurutjalam wäŋa, bala marrtjina wiripuŋulili wäŋalili yäkulili Mayatjlili, yurru märr-barrku ŋunhi wäŋanydja.
LUK 24:14 Marrtjinanydja maṉḏa yukurrana ŋunhiyi maṉḏa-a-a, dhukarr-ŋuparanydja bala-a-a, waŋanhamina maṉḏa marrtjina ḻakaranhamina bala, ŋurikiy ŋunhi nhaltjarra ŋunhala Djurutjalam wäŋaŋura.
LUK 24:15 Marrtjinanydja maṉḏa bala-a-a, waŋanhaminana marrtjina bala-lili'yunmina, ga gandarrŋuranydja ŋunhilinydja ŋayinydja marrtjina ŋayipina Djesuna mam'thurruna maṉḏakala, bala wäŋgaŋalana walala marrtjina bala rrambaŋina, yurru maṉḏa yaka ŋanya dharaŋaranydja, liŋgu ŋayipi maṉḏanha maŋutji dhumbal'yunmaraŋala dharaŋanaraŋuru.
LUK 24:17 Bala ŋayi Djesunydja waŋana maṉḏakala bitjarrana, “Way maṉḏa. Nhäku nhuma marrtji dhuwala dhä-ḏal'yunmirrinydja bala ḻakaranharamirri?” bitjarra. Bala maṉḏanydja ḏaḏawyurruna, ga dhärrana ŋathili yukurrana, bukunydja warwumirrina maṉḏa,
LUK 24:18 ga ŋayinydja waŋa waŋganydja yäku Gilupatjtja bitjanna, “Nhä dhuwala nhe yulŋunydja?... mulkuru bunana? Ŋunha Djurutjalambuynydja wäŋawuy bukmak yolŋu walala marŋgimirrina ŋunhi nhaltjan dhuwala yawungu. Yaka muka nhe yana ŋämanydja dhuwalayi ŋiniya?” bitjan.
LUK 24:19 “Nhäpuynydja ŋuli?” bitjan ŋayi Djesunydja. Ga maṉḏanydja buku-wakmarama bitjan, “Ŋunhi muka ŋunhala walala nhaltjan yawungu ŋunhinha yolŋunha Natjurippuynha wäŋawuynha. Ŋunhiyinydja ḏarramu dhäwu'-gänharamirri muka Gunhu'wuŋu, Gunhu'wu muka wokthunaramirri yolŋu, ga bitjarrayi bili yolŋunydja walala yukurrana wokthurrunayi nhanŋu, liŋgu ŋayinydja ŋuli yukurranha djäma mirithirri warray yindi, ganydjarr ḏumurru warray, ga dhäruktja nhanŋu biyapulnha ḻatju'na dhikana wal'ŋu dhunupana.
LUK 24:20 “Yo, ga ḻatju' ŋayi ŋunhi yolŋunydja, yurru ŋanapurruŋgu ŋurru'-ŋurruŋunydja ḏalkarra'mirrinydja walala ga wiripu-guḻku' ŋaḻapaḻmirri yaka warray djäl nhanŋu, bala walala wekaŋalana ŋanya rakunydhinyarawuna, ga yawungunydja walala ŋanya ŋal'maranha dharpaliliyanhana.
LUK 24:21 Ŋanapurru ŋuli yukurranha guyaŋinyanydja ŋanya, ŋayinydja ŋunhi Walŋakunharamirri, ga gatjpu'yunna ŋanapurru ŋuli yukurranha nhanŋu, märr bini ŋayi walŋakunha Yitjuralnha bäpurru'nha malaŋunha. “Yo, ḻurrkun'nha nhanŋu dhuwala munhanydja ŋunha moluŋuranydja,
LUK 24:22 yurru gäthuranydja munhakumirri walala dhäykawurruna marrtjina balayi mathirralili, ga roŋiyinanydja walala beŋuruyi, gäŋalanydja wiripuna ṉirryunaramirrina dhäwuny'tja,
LUK 24:23 liŋgu walala maḻŋ'maraŋala molunydja ŋayilpina rumbalwunydja; yakana ŋayi ŋunhilimi. Yo, ŋuriŋiyi dhäykawurruyu ḻakaraŋala ŋanapurruŋgala be walala nhäŋala djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋanya bitjarrana, ‘Ŋayinydja walŋana ŋunha beŋuru moluŋuru,’ bitjarra.
LUK 24:24 Bala walala ḏarramuwurruna marrtjina, ga yuwalkthi nhäŋala balanyarayi bili ŋayilpi. Yurru ŋanyanydja walala yakana nhäŋala.” Ga bitjarrana maṉḏa marrtjina bala ḻakaraŋalanydja nhanbala, ŋuripayinydja ŋunhi ŋayi mam'thurruna maṉḏakala ŋunhala gandarrŋura.
LUK 24:25 Bala ŋayinydja ŋunhiyi Djesunydja waŋana maṉḏakala bitjarra, “Nhä nhuma dhuwala yolŋunydja?... ḻiya-dhumukmirri? Be ŋäthili muka yana yukurrana dhäwu'-gänharamirriyu yolŋu'-yulŋuyu ŋanya ḻakaraŋalanydja. Baḏak yana nhuma dhuwala bulnha ŋayaŋu-yuwalkthinyarawunydja ŋiniya?
LUK 24:26 Yo, dhunupana nhanŋu ŋunhinydja Walŋakunhamirriwunydja ŋayi yurru burakirri bitjandhiyi, ga balakurruyina ŋayi yurru gulŋiyirri nhanukalay ŋayi ḻatju'lilinydja dhika wal'ŋu romlili ŋunha djiwarr'lilinydja.”
LUK 24:27 Ga bitjarrayina ŋayi marrtjina ḻakaranhaminanydja maṉḏakala bala, warraŋulkuŋalana yukurrana marŋgikuŋala ŋuliŋuru Godkalana Djorra'ŋuru. Ŋurruthaŋalanydja ŋayi ḻakaraŋala Mawtjitjkuŋu wukirriwuy dhäruk, ga yurruna wiripu-guḻku'wuŋunydja dhäwu'-ḻakaranharamirriwuŋu wukirriwuy; bitjarrayina ŋayi milkuŋalanydja marrtjina ḻakaraŋalanydja dhäruknha ŋunhiyina ŋunhi yukurra dhunupamirriyama ḻakarama nhanukalaŋuwuy ŋayi Djesuwalaŋuwuy.
LUK 24:28 Yo, baḏak yana walala marrtjina waŋanhaminanydja ḻakaranhaminanydja bala dhukarr-ŋupara, yana liŋgu-u-u ga ŋunhilina wäŋaŋura maṉḏakalaynha, bala ŋayinydja Djesunydja bini marrtjinyana yana-wala nhinanha mukthunana.
LUK 24:29 Bala maṉḏanydja ŋanya waŋana gulmaraŋala warray bitjarra, “Way go, dhiyala nhe nhiniya ŋinyalaŋgala wäŋaŋura, liŋgu nhuŋu wäŋanydja munhakuyinana dhuwala.” Bala ŋayi gärrinana wäŋalilina maṉḏakala.
LUK 24:30 Bala ŋuliŋurunydja walala nhinanana ŋathawuna ḻukanharawu, bala ŋayi Djesuyunydja märraŋala dämba ŋomanarana, bala bukumirriyaŋalanydja ŋayi ŋurikiyi ŋathawunydja, bala dhunupana yana ŋayi bakmaraŋalana yulŋunydja, bala wekaŋalana maṉḏaku.
LUK 24:31 Ga ŋuriŋi liŋgu maṉḏanydja dhunupana dharaŋarana ŋunhimalayi ŋanya, bala ŋayi dhunupana maṉḏakala winya'yurrunana ŋuliŋuruyi bili dharapulŋuru, buwayakthinanydja ŋayi maṉḏakala maŋutjiŋurunydja.
LUK 24:32 Bala maṉḏa waŋanhamirri bitjanmirrina, “Ŋarrakunydja ŋunhi marrtjina ŋayaŋu dhaŋaŋdhinana biyapulnha wal'ŋu bay, ŋanbaw'yurrunana ŋarrakala ŋunhi marrtjina ŋayaŋuŋuranydja nhanukuŋu dhärukpuynydja, ŋunhi ŋayi marrtjina warraŋulkuŋala ḻakaraŋala lili ŋitjalaŋgala, beŋuru ŋunhi djorra'ŋurunydja.”
LUK 24:33 Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu yana maṉḏa gaŋgathinanydja, ga balayi nhinana waṉḏina roŋiyinayi Djurutjalamliliyi wäŋalili, bala maṉḏa withiyaranydja bunananydja ḻundu'mirriŋuwana nhanukalaŋuwa walalambala, ga bulu wiripu-guḻku'wa, walala yukurrana nhinana waŋganyŋura wäŋaŋura, waŋgany mala yana.
LUK 24:34 Waṉḏinanydja maṉḏa nhinana bala-a-a, djuḏup-gay' gärrina, ga gathu muka maṉḏa ḻakaranharawunydja, bala walalanydja waŋana ŋunhalanydja bukmakthuna dhä-rur'thurrunana ḻakaraŋala bitjarrana, “Yuwalk muka ŋayi dhuwala Garray walŋanydja. Liŋgu ŋayi milkunhaminayi Betawalanydja,” bitjarra.
LUK 24:35 Bala maṉḏana ḻakaraŋala bitjarra, “Yo, Ŋilinyu muka dhuwala nhäŋala ŋanya wiripunydja,” bitjarra. Bala maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalana ŋurukuyyina ŋunhi nhaltjarra ŋunhala gandarrŋura. “Ŋayi marrtjina bala ŋinyalaŋgu ḻakaraŋala mayali' ŋulaŋuruna ŋunhi Djorra'ŋuruna, yurru ŋilinyunydja baḏak yana moma nhinana marrtjina, ga ŋunhalana wäŋaŋurana, ŋunhi ŋayi ŋathana bakmaraŋala, bala yurruna ŋilinyu dharaŋaranydja ŋulinyaramirriyunayi ŋanya.” Ga bitjarrana maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalanydja.
LUK 24:36 Yo, ŋunhi maṉḏa yukurra baḏak ḻakaramanydja walalaŋgala ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja, bala ŋayinydja marrtji rumbalnha ŋayipina maḻŋ'thun Garraynha walalaŋgala, ŋunhili bäyma yana, bala ŋayi waŋanydja walalaŋgala bitjanna, “Ŋoy-yal'yurrana nhiniyanydja walala.”
LUK 24:37 Yurru walalanydja nhäma ŋanya, bala yana barrarirri warray, wilwilyunmirri warray, mirithirri warray dhika wal'ŋu, yanapi walala ŋunhiyinydja nhäŋa ŋanya mokuynhana.
LUK 24:38 Bala ŋayinydja waŋa bitjanna, “Nhäku nhuma dhuwala ŋoy-warrinanydja wilwilyunminanydja? Nhäkuna nhuma yukurra dhumbal'yundja dhuwala ŋayaŋuyunydja?
LUK 24:39 Nhäŋa walala ŋarranha ŋarambiya ga ḻuku maṉḏanha. Dhuwalanydja ŋarrapi muka be. Go muka mulkiya ŋarranha, märr nhe yurru märr-yuwalkthirri, liŋgu ŋarranydja dhuwala barrwaṉ'mirri ga ŋarakamirri warray. Ŋunhinydja mokuynydja yaka warray barrwaṉ'mirri ga ŋarakamirri, balanyara bitjan dhuwala gay ŋarra.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 24:40 Bala ŋayi milkunhaminana ŋanyapinyay ŋayi goŋnha maṉḏanha ga ḻukuna maṉḏanha.
LUK 24:41 Yurru yakana walala yuwalktja märr-yuwalkthina, liŋgu walala ṉirryurrunana nhäŋala ŋanya, goŋmirriyinana manapara wirrkina dhikana wal'ŋu. Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Way, wanhana balaŋu ŋathanydja?... ŋarra yurru ḻuka,” bitjan.
LUK 24:42 Bala walalanydja nhanŋu wekaŋalana balwurnha guyanydja,
LUK 24:43 bala ŋayi märraŋalanydja ŋunhi, ga dhunupa ḻukanana nhinana walalaŋgala milmana.
LUK 24:44 Bala ŋayi Djesu waŋanana walalanha bitjarrana, “Liŋgu muka ŋarra ŋäthilinydja yukurrana ḻakaraŋala nhumalaŋgu dhuwalayi malanha, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋarra ŋuli nhinanha nhumalaŋgala dhiyala. Bukmak nhänydja malanha ŋunhi Mawtjitjkalanydja romdhu ḻakaraŋala yukurrana ŋarranhanydja, ga bukmak ŋunhi dhäwu'-ḻakaranharamirriyu. walalay wukirriyi ga ḻakaraŋalayi, ga ŋunha Sämdhu malaŋuyu yukurra ḻakaramayi ŋarranha, bala yurru yana bukmaknha maḻŋ'thundja warraŋulthirrinydja ŋarrakalana, bitjarrayi muka ŋunhi ŋarra ḻakaraŋala ŋäthilinydja nhumalaŋgu.”
LUK 24:45 Bala ŋayi ŋunhi Djesuyu bitjarrana yulŋunydja walalanha ḻapmaraŋalana ḻiyanydja guyaŋinyarawuna, märr yurru walala ŋäma dharaŋanna wal'ŋu Godkuŋu nherraṉaranydja ŋunhi dhäruk wukirriwuynydja.
LUK 24:46 Bala ŋayi waŋana bitjarrana walalanha, “Yo, dhuwalanydja dhäruk ḻakarama yukurra bitjanna gam' ŋunhinhayi Walŋakunharamirrinhanydja yolŋunha, ŋayi yurru Godkuŋu ŋunhi dhawu'mirriyanhara burakirri rakunyguna, ga ḻurrkun'thunydja waluyu ŋayi yurru walŋathirriyi beŋuru rakunyŋuru.
LUK 24:47 Ga nhanukalana yäkuyunydja walala yurru Godkalaŋumirriyu walalay ḻakarama dhuwalayi dhäwu' birrŋ'maramanydja birrka'mirriwala bäpurru'walanydja, ŋurruŋunydja yurru ŋurruthamanydja ḻakarama dhiyala Djurutjalam wäŋaŋura, ga ŋuliŋuruyinydja yurru birrka'mirriŋura wäŋaŋura birrŋ'marama. Yo, birrka'mirriyu yurru yolŋu'-yulŋuyu ŋämanydja nhaltjan walala yurru bilyun, bala gananna ŋunhi walalaŋguway yätjtja dhuwurr, märr yurru ŋayi Godthu bäy-ḻakarama walalaŋgu ŋurikiy yätjpuy, bala walŋakumana walalanha.
LUK 24:48 “Yo, nhumanydja dhuwala marŋgimirrina dhiyakuyi nhäku malaŋuwu, liŋgu nhuma nhäŋalana nhumalaŋgalay nhuma maŋutjiyuna, bala nhumanydja yurru ḻakaramana ŋuripa wiripu-guḻku'wana yolŋu'-yulŋuwa bukmakpana.
LUK 24:49 Ga ŋarrapinydja yurru nhumalaŋgu djuy'yun Godkuna ŋunhi Garrkuḻuknhana Birrimbirrnha, ŋayi yurru nhina yukurra nhumalaŋgalana, ŋunhiyinayi ŋunhi ŋarrakala Bäpayu dhawu'mirriyaŋala nhumalanha. Yurru galkurra nhuma yulŋunydja dhiyala wäŋaŋuranydja, yana liŋgu ga nherraṉ ŋayi yurru Godthu nhumalanha dhaṯthun ŋuriŋi nhanukiyingalay ŋayi djiwarr'wuyyu ganydjarryu.” Bitjarrana ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
LUK 24:50 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Djesuyu walalanha ŋurru-warryurrunana gäŋala ŋuliŋuru wäŋaŋurunydja, yana liŋgu-u-u ga galki Bithininydja wäŋaŋura ŋayi gulyurrunana, bala goŋ-garrwarthinanydja ŋayi bukumirriyaŋalana manapara walalaŋgu.
LUK 24:51 Ga ŋunhi ŋayi yukurrana mukthurruna bitjarra ŋäkirrmaraŋala walalanha nhanukiyingalay ŋayi ḻatju'yu dhika wal'ŋu, bala ŋayi gonha'yurrunana marrtjinana walalanha, bili Godthu ŋanya djaw'yurrunana gäŋalana bala djiwarr'lilina ŋunhana.
LUK 24:52 Ga walalanydja nhanŋu bo'puyŋunydja yolŋu walala buku-ŋal'yurrunana yukurrana nhanŋu, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja walala marrtjina bala roŋiyinana Djurutjalamlilina, yurru marrtjinanydja walala yukurrana wirrkina dhikana wal'ŋu ŋayaŋu-djulŋithinana goŋmirriyinana.
LUK 24:53 Ga bitjarrana liŋguna walala yukurrana wokthurrunanydja Godku ŋunhala Godkalanydja Buṉbuŋura, buku-wurrpanarayuna manapanarayu walalaŋgalay walala.
JOH 1:1 Baman'tja ŋurrunaŋgalnydja wal'ŋu ŋunhi yaka muka yana dhuwalanydja wäŋa maḻŋ'thurruna, ŋäthilinydja wal'ŋu waŋgany yolŋu yukurrana nhinana ŋunhala Gunhu'wala Godkalanydja wanydji'ŋura, yäkunydja ŋayi ŋunhiyinydja Dhäruknha, yurru Waŋarrnha Godnha wal'ŋu ŋayi ŋunhi yulŋunydja.
JOH 1:2 Yo, Dhäruktja ŋunhala Gunhu'wala ŋäthilinydja, ga yurruna nhä malanha yukurrana maḻŋ'thurruna,
JOH 1:3 yurru ŋuliyina yäkuwala Dhärukkalana ŋunhi nhä malanha maḻŋ'thurrunanydja warrpam yana; yakana ŋula meṉgunharanydja nhanukuŋu waŋgany.
JOH 1:4 yo, ŋayipinydja ŋunhi Dhäruktja Walŋamirri warray; ŋuriŋi nhanukala walŋayunydja ŋilimurru yolŋu'-yulŋunydja ŋuli yukurra nhina djarraṯawun'ŋurana,
JOH 1:5 liŋgu ŋuriŋiyi djarraṯawun'thunydja ŋuli yukurra yana räkukumana buku-munha'nhanydja, ga yakana yurru buku-munha'yunydja djuḻkmarama yukurra ŋunhinhayi djarraṯawun'nhanydja.
JOH 1:6 Yo. Waŋgany yolŋu yukurrana nhinana dhiyala, nhanukuŋu Gunhu'wuŋu djuy'yunara, ga yäkunydja ŋayi ŋunhi Djon.
JOH 1:7 Marrtjinanydja ŋayi ŋunhi dhäwu'-gänharamirrinydja yolŋu, ḻakaranharawu ŋurikiyinayi djarraṯawun'kuna, märr nhanukala Djongala yolŋunydja walala yurru bukmak märr-yuwalkthirri yukurra ŋurikiyi djarraṯawun'kunydja.
JOH 1:8 Djondja ŋunhi ŋayipinydja yaka ŋunhiyi djarraṯawun'; ŋayinydja ŋunhi marrtjina yana dhunupamirriyanharawu ḻakaranharawu ŋurikiyi djarraṯawun'ku.
JOH 1:9 Liŋgu yuwalkŋunydja wal'ŋu djarraṯawun' ŋunhiyina marrtjina lili dhipala munatha'lilinydja wäŋalili, ga ŋayina ŋuli yukurra djarraṯawun'kumanydja yolŋuwu ŋayaŋunydja.
JOH 1:10 Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana dhiyala munatha'ŋuranydja wäŋaŋura ŋunhiyi Dhäruktja yäku. Dhuwalanydja wäŋa nhanukuŋuway yana djämawuy, ga bitjarrayi liŋgu ŋayina djäma ŋunhi yolŋunha walalanha bukmaknhanydja, yurru walalanydja yaka warray dharaŋara ŋanya. Nhäŋalanydja walala yukurrana ŋanya ŋamuŋalana yana, yanapi ŋayi ŋula yolnha yolŋu.
JOH 1:11 Ŋayi marrtjina lilinydja nhanukalaynha ŋayi wäŋalili, yurru nhanukalaynha yana yolŋu'-yulŋuyunydja yakanydja märraŋala ŋanya.
JOH 1:12 Yurru wiripu-guḻku'yunydja märraŋala warray ŋanya, bala walalanhana ŋayi goŋdhu märraŋalanydja, walalanydja yukurra yurru nhina nhanŋuna, Gunhu'wuna walala yumurrku'. Yo, ŋunhiyinydja walala märr-yuwalkthinyamirrinydja walala nhanŋuwaynha walala yumurrku', liŋgu walala ŋunhi walŋana märraŋala nhanukuŋu Gunhu'wuŋuna, gupaḏalŋuna ga yuwalkŋuna wal'ŋu walŋa.
JOH 1:13 Yaka warray ŋayi ŋula yolthu märraŋala ŋunhiyi ŋayaŋu-walŋathinyamirrinydja wal'ŋu walŋa ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋina ŋäthili ŋäṉḏi'mirriŋuwalanydja ga bäpa'mirriŋuwalanydja; ŋuriŋina yana ŋayi ŋayaŋu-'walŋathinanydja ŋunhi ŋayi biyapul dhawal-wuyaŋina Gunhu'walana Walŋayu, ŋuriŋiyina liŋgu ŋunhi ŋayi märr-yuwalkmirriyina märraŋala ŋunhiyinhayi Dhäruknha, ŋunhi ŋayinydja ŋunhala wal'ŋu ŋäthili Gunhu'wala.
JOH 1:14 Yo, Dhäruktja ŋunhi yolŋuthinana wal'ŋu, yolŋana yana rumbal ŋayi nhinananydja yukurrana ŋilimurruŋgala dhiyalana munatha'ŋurana wäŋaŋura, ga ŋilimurrunydja yolŋuyunydja walalay nhäŋalana yukurrana nhanŋu ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu rom, liŋgu ŋayipina ŋulaŋuruyinydja, Gunhu'wuŋunydja ŋunhi waŋganynha walkur-märranhara Gäthu'mirriŋu. Ŋanapurru nhäŋalanydja ŋanya yukurrana, ŋayi yukurrana romdja nhanŋu marrtjina ŋamakurru' warray ga märr-ŋamathinyamirri warray, ga yuwalk warray, märr-yunupa warray wal'ŋu.
JOH 1:15 Djondhunydja ŋunhi ḻakaraŋala yukurrana wirrkina dhika wal'ŋu, dhunupamirriyaŋala ŋanya bitjarra, “Dhuwalana ŋunhi yolŋunydja gay', dhiyakalaŋuwuynha ŋunhi ŋarra yukurrana ḻakaraŋalanydja bitjarra, ‘Yolŋu yurru ŋunhi marrtji dhuḏikurrunydja ŋarranhanydja munguyun. Ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu biyapulnha wal'ŋu dharrpal, djuḻkmaramana yukurra ŋarranhanydja, liŋgu ŋayinydja beŋuru warray bili, ŋurruŋuru warray nhinana yukurrana walŋa warray ŋäthili, ga yurruna ŋarra dhawal-wuyaŋina, märr-ŋuli gandarrkurru warray.’” Ga bitjarra ŋayi Djondhu ŋanya ḻakaraŋalanydja Djesunha.
JOH 1:16 Yo, ŋayinydja ŋunhi märr-ŋamathinyaramirri warray, ŋamakurru warray wal'ŋu, bala ŋayi wekanhaminanydja ŋilimurruŋgu beŋuruyina nhanukalaynha ŋayi märr-ŋamathinyaraŋurunydja, ga wekamanydja ŋayi ŋuli yukurra ŋilimurruŋgu nhanŋuwaynha ŋunhi märr-ŋamathinyaranydja, bitjanna liŋguna ŋayi ŋuli wekamanydja yukurra, bitjanna bitjan ŋuli gapu dhaŋarr galkirri yukurra raŋilili.
JOH 1:17 Gunhu'yu romdja wekaŋala yolŋu'-yulŋuwu Mawtjitjkala warray, yurru märr-ŋamathinyaranydja ŋunhi ŋamakurruny'tja wal'ŋu ga yuwalktja maḻŋ'thurruna ŋilimurruŋgu ŋuliwitjarra Garraywala Djesu-Christkalana.
JOH 1:18 Yakana ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuyu nhäŋalanydja Gunhu'nha, yurru ŋayipina Djesuyu ŋilimurruŋgu warraŋulkuŋalanydja ḻakaraŋala Gunhu'nha, ŋuriŋina bili ŋunhi ŋayi Gunhu'wuŋu walkur-märranhara waŋgany ŋayipi, ŋunhina ŋunhi ŋayi yukurra nhina wanydji'ŋura nhanukalayŋuwala Bäpa'mirriŋuwala, ŋayipina ŋuli yana warraŋulkuma maḻŋ'maramanydja wal'ŋu ŋanya Gunhu'nha Godnha.
JOH 1:19 Yo, ŋayinydja ŋunhi Djondhunydja yukurrana ḻiya-ḻupmaraŋala yolŋu'-yulŋunhana ŋunhili mayaŋ'ŋura Djodan yäkuŋura, ga walala Djuwskala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋuyu yolŋu'-yulŋuyu djuy'yurruna wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, ḏalkarra'mirrinha walalanha ga wiripuwurrunhanydja yolŋu'-yulŋunha Lepayitnha yäkunha, walala yurru marrtji beŋuru Djurutjalamŋuru bala Djongalana, märr walala yurru maḻŋ'marama ŋanya Djonnha, yol ŋayi ŋunhi yolŋu. Marrtjinanydja walala bala-a-a, bala dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djonnha bitjarrana. “Way, yol dhuwala nhe yolŋunydja? Dhuwalayina nhe Walŋakunharamirrinydja?... wäwungunhara Gunhu'wuŋunydja?”
JOH 1:20 “Yäääw, yaka ŋarra dhuwala ŋunhiyi wäwungunhara Christ,” bitjarra Djondja buku-wakmaraŋala walalaŋgu, dhunupana yana dhäruk.
JOH 1:21 “Bay', yol dhuwala nhe yolŋunydja?... ŋunhiyi baman'puy dhäwu'-gänharamirri Yelatja yäku?” bitjarra walala dhä-wirrka'yurruna biyapul. “Yaka dhuwala ŋarra Yelatja,” bitjarra ŋayi Djondja. “Bay', yolnha dhuwala nhe yolŋunydja? Dhuwalana nhe ŋiniya?... ŋunhiyinydja dhäwu'-gänharamirrinydja?... ŋunhi ŋanapurru yukurra galkun nhanŋu ŋuli?” bitjarra walala dhä-wirrka'yurrunanydja. “Yaka dhuwala ŋarra ŋunhiyi,” bitjarra ŋayi Djondja waŋana walalaŋgu.
JOH 1:22 Ga biyapul walala ŋanya waŋana bitjarra, “Bay', yol dhuwala nhe yolŋunydja? Ma' ḻakaranhamiyana ŋanapurruŋgala nhunapinyay nhe, märr ŋanapurru yurru gäma ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala djuy'yurruna ŋanapurrunha lili.” Bitjarra walala Djonnha dhä-wirrka'yurruna.
JOH 1:23 Bala ŋayinydja Djondja waŋana buku-wakmaraŋala walalaŋgu bitjarra, “Ŋäthili waŋganydhu yolŋuyu dhäwu'-gänharamirriyu, Yitjayayu yäkuyu ḻakaraŋala bitjarranydja, ‘Waŋgany yolŋu yurru buna dhiyala, bala djawarrkthunna ŋayi yurru yukurra ŋunhala ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura, ga waŋanydja ŋayi yurru ŋuriŋiyi bitjan gam', “Dhunupakuŋa yäkthurra dhukarr Garraywu,”’ bitjan yurru. Ga ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi yolŋu, ŋunhi ŋayi Yitjayayu yukurrana dhunupamirriyaŋala ḻakaraŋala ŋarranha ŋäthili; ŋarranydja yukurra yana dhukarr ŋäthilimirriyama ŋurikiyina ŋunhi ŋayi yurru galki bunana.”
JOH 1:24 Ga walala ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyunydja, ŋunhi walala djuy'yunara buŋgawawuŋu walalaŋguŋu, Rom-dharraymirriwuŋu walalaŋguŋu, biyapul walala dhä-wirrka'yurruna Djonnha bitjarra,
JOH 1:25 “Ŋuli nhe yakanydja ŋunhiyi wäwungunhara Walŋakunhamirri, ga yakanydja nhe Yelatja, ga yakanydja nhe ŋunhiyi dhäwu'-gänharamirri, bala nhäkuna nhe ŋuli yukurra ḻiya-ḻupmarama yolŋu'-yulŋunhanydja?”
JOH 1:26 Ga ŋayi Djondja waŋana walalaŋgu buku-wakmaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja ḻiya-ḻupthunmarama ŋuli yukurra gapuyu waŋganydhu yana, ga ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu dhiyalamina yulŋunydja ŋilimurruŋgalana, ŋunhi yakana nhuma ŋanya yukurra dharaŋandja.
JOH 1:27 Yolŋunydja ŋayi ŋunhiyina ŋarranhanydja yurru ŋapa-munguyun, yurru ŋayinydja ŋunhi bulu warray barrku ŋarrakalanydja; yaka ŋarranydja dhuwala dhunupa nhanukalaŋuwu djapathuŋ'ku yupmaranharawu.”
JOH 1:28 Yo, ŋayi ḻakaraŋala Djondhu bitjarrayinydja ŋunhala wäŋaŋura Bithinina yäkuŋura, galkina yana mayaŋ'nha yäku Djodannha, liŋgu ŋunhalayi ŋayi yukurrana mayaŋ'ŋura yolŋu'-yulŋunhanydja ḻupmaraŋala Djondhu.
JOH 1:29 Ga wiripuyunydja waluyu, ŋayi Djondhu nhäŋala Djesunhana, ŋayi nhinana marrtjina lili withiyara ŋanya Djonnha. Bala ŋayi Djondhunydja ḻakaraŋala ŋurikala yolŋu'-yulŋuwalana bitjarrana, “Nhäŋa ya', ŋunhana ŋunhi yolŋunydja ŋunhi ŋayi Gunhu'yu ŋanya wekaŋala; ŋayina ŋunhi Läm Gunhu'wuŋunydja, liŋgu ŋayina yurru gäma bitjan buwayakkuma yätjtja dhuwurr dhiyakuy munatha'wuynydja wäŋawuy.
JOH 1:30 Ŋarra ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgala ŋunhiyinhayi yolŋunhanydja ŋäthilinydja, bitjarra ŋarra waŋananydja gam', ‘Ŋarranhanydja yurru munguyun yolŋu buna, yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu mirithirrina dharrpal ga buḻaŋgitj ga dhuwurr-dhunupa, biyapulnha wal'ŋu ŋarrakala ŋayinydja, liŋgu ŋayinydja nhinana yukurrana ŋäthili warray wal'ŋu walŋa yana, ŋunhala Gunhu'walanydja, yurruna ŋarra dhawal-wuyaŋina.’
JOH 1:31 Yaka ŋarra marŋgithina nhanŋu ŋäthilinydja, yurru ŋarranydja ŋuli yolŋu'-yulŋunha ḻupmarama yukurra gapuyu, märr yurru Godthu ŋanya maḻŋ'maramana Yitjuralwunydja bäpurru'wu.” Ga bitjarra Djondhu ḻakaraŋalanydja.
JOH 1:32 Ga ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana Djondhu bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala nhäŋala Gunhu'wu Godku Garrkuḻuknha Birrimbirr, ŋayi marrtjina dhuryurruna djiwarr'ŋuru, balanyara bitjan murryilyinyara rumbal, bala nhinanana ŋayi nhanukala Djesuwalana.
JOH 1:33 Ŋarranydja yakaŋga yana marŋgi nhanŋu Garraywu ŋäthilinydja, yana ŋayi Gunhu'yunydja ŋanya ŋarrakala maḻŋ'maraŋala ḻakaraŋala, ŋuriŋiyina ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna, märr yurru ŋarra yolŋu'-yulŋunha ḻupmarama gapuyu, ga waŋananydja ŋayi Gunhu'yu ŋarranha bitjarra, ‘Nhe yurru nhäma ŋarraku Garrkuḻuknhanydja Birrimbirrnha, ŋayi yurru marrtji dhuryun djiwarr'ŋuru, ga nhinanydja ŋayi yurru waŋganygalana ḏarramuwala, ŋurikalayina ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋiyina yolŋuyu ḻupmarama yolŋu'-yulŋunha Garrkuḻukthunydja wal'ŋu Birrimbirryu.’
JOH 1:34 Bitjarra ŋayi Godthu ḻakaraŋala ŋarrakala ŋäthilinydja, ga liŋguna ŋarra nhäŋalana, bala ŋarra marŋgithinana nhanŋu. Ga dhuwalanydja ŋarra yukurra ḻakarama nhumalaŋgu yuwalknha ga dhunupana. Ŋayinydja ŋunhiyina yolŋu walkurnydja ŋunhi nhanŋu Godku Gunhu'wu.” Bitjarra ŋayi Djondhu ḻakaraŋalanydja.
JOH 1:35 Ga wiripuŋuyuna waluyu, märrma' yolŋu maṉḏa yukurrana dhärrana nhanukala Djongala, yurru maṉḏa ŋunhi Djongu malthunaramirrinydja maṉḏa.
JOH 1:36 Ŋayi Djondhu nhäŋala ŋanya Djesunha, ŋayi yukurrana marrtjina dhukarrkurru, bala Djondja waŋana ŋurikala yolŋuwala maṉḏakala bitjarra. “Nhäŋa ya'. Ŋunhana ŋunhi Godku Lämdja, walŋakunharamirri ŋayi ŋunhi Gunhu'wuŋu wekanharanydja.”
JOH 1:37 Bala maṉḏa ŋuriŋi maṉḏathu ŋäkulana Djonnha dhäruknha, bala yana Djesunha munguyurrunana.
JOH 1:38 Ŋayi Djesunydja waṯthurruna ga nhäŋala maṉḏanha, maṉḏa yukurrana malthurruna nhanŋu dhukarrkurru, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Way maṉḏa, nhäku nhuma djälnydja?” Bala maṉḏanydja waŋana nhanukala Djesuwala, yäku ḻakaraŋala ŋanya ‘Rabay’ bitjarra, yurru ŋunhiyinydja yäku mayali' yukurra ḻakarama Marŋgikunharamirri bitjan. “Way Rabay, wanhami nhe ŋuli yukurra nhinanydja dhuwala?” Bitjarra maṉḏa dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha.
JOH 1:39 Ga Djesunydja waŋana maṉḏakala bitjarra, “Go marrtjiya, ga nhumapi yurru nhäŋa.” Bala maṉḏa malthurrunana nhanŋu Djesuwu, bala nhäŋalana. Yo, walala bunananydja ŋunhimalayi wäŋalili gurrŋan-waḻ'yunarayuna, bala nhinanana walala yukurrana ŋunhiliyina nhanukala, ga yana liŋgu ga makarr-munhamirriyina.
JOH 1:40 Ga waŋganydja ŋunhi yolŋu yäku Wanduru, gutha'mirriŋu Djäyman-Betawu, ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi ŋäkulanydja Djonnha dhäruk, bala malthurrunana Djesuwana.
JOH 1:41 Ga dhunupana yana Wandurunydja waṉḏina, ga ḻakaraŋala Djäymangu bitjarra, “Way wäwa! Go marrtjiya. Liŋguna ŋilinyu maḻŋ'maraŋala ŋunhiyinydja yolŋunha Masayanhanydja,” bitjarra. (Ŋunhiyinydja Masayanydja yäku bitjan Garraynha Christnha, ŋunhiyina wäwungunharana Gunhu'wuŋu.)
JOH 1:42 Bala ŋayi Wanduruyu gäŋala ŋanya Djäymannhanydja bala Djesuwalana. Ga dhunupana Djesuyunydja nhäŋala ŋanya rumbi'yurrunana, bala waŋana Djäymangala bitjarrana, “Nhenydja dhuwala Djäymannha, gäthu'mirriŋu Djonguna, yurru yuṯanydja nhe yäku yurru Djepatjnha,” bitjarra. (Ŋunhiyi Djepatjtja yäku mayali' balanyara bitjan Beta, ga yäkunydja ŋunhiyi maṉḏanha märrma' mayaliny'tja guṉḏana.)
JOH 1:43 Ga wiripuŋuyuna waluyu, bala ŋayi Djesuyu ḻiyayuna djarr'yurruna, ŋayi yurru marrtji balayi roŋiyirri wäŋalili yäkulili Galalilili, bala ŋayi maḻŋ'maraŋala waŋganynha ḏarramunha yäkunha Bilipnha, bala waŋana nhanukala bitjarrana, “Go, malthurra ŋarrakuna,” bitjarra.
JOH 1:44 Yurru Biliptja ŋunhi ŋurikiy wäŋawuy Bitjaydawuy, ŋurikiy bili ŋunhi maṉḏa Wanduru ga Beta ŋuli yukurranha nhinanha ŋunhili wäŋaŋura.
JOH 1:45 Ga ŋayi Biliptja dhunupana marrtjina, bala maḻŋ'maraŋala yolŋunha yäkunha Nathanyulnhana, bala waŋana bitjarrana nhanukala, “Way. Ŋanapurrunydja liŋguna maḻŋ'maraŋala ŋunhiyinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yukurra Djorra'yu Rombuyyu ŋuriŋi ḻakarama, Mawtjitjkala ŋuriŋiyi wukirriwuyyu, ga bitjanayi bili walalanydja dhäwu'-gänharamirriyu walalay yukurranha ŋuli ŋanya ḻakaranhayi. Ŋunhiyina yäku ŋayina Djesunydja, gäthu'mirriŋu Djotjipku, ŋurukuy Natjurippuynydja wäŋawuy.”
JOH 1:46 Ga Nathanyulnydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yäääw? Yaka warray yurru ŋula nhä ŋamakurruny'tja maḻŋ'thun ŋulaŋuru wäŋaŋuru Natjuripŋurunydja.” Bala Biliptja waŋana nhanŋu Nathanyulwu bitjarra, “Go marrtjiya. Nhe yurru nhämana.” Bala maṉḏa marrtjinana bala Djesuwalana.
JOH 1:47 Ŋayi Djesuyunydja nhäŋala Nathanyulnha, ŋayi nhinana marrtjina lili, bala ŋayi ḻakaraŋala waŋana Nathanyulnha bitjarrana, “Nhäŋana ya'. Dhuwalinydja yuwalknha Yitjuralwuy yolŋu, dhuwurr-dhunupa yana, yaka bothinyaramirri.”
JOH 1:48 Ga ŋayi Nathanyulnydja waŋana Djesuwala bitjarra, “Way. Yolthu nhuŋu ḻakaraŋala ŋarranhanydja?” Ga Djesunydja waŋa nhanukala bitjan, “Ŋunhi muka ŋarra nhuna nhäŋalanydja, ŋunhi nhe yukurrana nhinana ŋunha dhuḏiŋura dharpaŋura, ḏawuŋura ŋunhi, yurruna ŋayi Bilipthu garr'yurrunanydja nhuna, ga gäŋala lili ŋarrakalana.”
JOH 1:49 Ga Nathanyulnydja waŋana nhanukala Djesuwala bitjarrana, “Marŋgikunharamirri, nhenydja dhuwala Gäthu'mirriŋu Godku, ga ŋurruŋu nhe dhuwala ŋuruku Yitjuralwu bäpurru'wu.”
JOH 1:50 Bala Djesunydja waŋana Nathanyulwu bitjarra, “Nhenydja dhuwala märr-yuwalkthinana ŋarranha ŋi?... liŋgu ŋarra nhuŋu ḻakaraŋala ŋäthili, ‘Ŋarra nhuna nhäŋala ŋunha dhuḏilili ḏawulili,’ bitjarra. Yalalanydja nhe yurru nhäma mirithirrina dharrpalnha rom.
JOH 1:51 Yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja. Nhuma yurru nhäma djiwarrny'tja ḻapthunara, ga nhämanydja nhuma yurru djiwarr'wuynhanydja walalanha dhäwu'mirrinha, walala yurru yukurra marrtji ḏuwaṯthun ga yarrupthun lili ŋarrakala ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, ŋunhi ŋarranydja yuwalkŋuna wal'ŋu dhuwala Gäthu'mirriŋu Yolŋuna.”
JOH 2:1 Ŋunhalanydja wäŋaŋura yäkuŋura Gaynanydja makarrŋura Galalinydja, yolŋu walala yukurra buku-ḻuŋ'thunna waŋganylili, liŋgu yolŋu maṉḏa, ḏarramu ga miyalk yurru märranhamirri, ga ŋäṉḏi'mirriŋu nhanŋu Djesuwunydja ŋunhiliyi nhinana yukurrana.
JOH 2:2 Ga ŋayipi Djesu, ga ŋanapurru nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala marrtjinydja bala ŋunhimalayinydja, yana ŋuli djulŋikuma maṉḏanha, ŋunhiyinha maṉḏanha yolŋunha maṉḏanha.
JOH 2:3 Yo, ḻukanydja ŋanapurru yukurra ŋatha ga gapu ŋunhi borum weyika, yana liŋgu-u-u, bala ŋayi ŋunhili gandarrŋuranydja marrtjina dhawar'yurrunana weyika'na gapuna. Bala ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋu ŋunhi nhanŋu Djesuwunydja marrtjina, bala waŋana ŋanya bitjarrana, “Way, gapunydja ŋunha dhawar'yurrunana weyikany'tja.”
JOH 2:4 Bala ŋayi Djesunydja waŋa buku-wakmarama bitjanna, “Way ŋäṉḏi. Yaka nhuŋunydja dhuwala djarr'yunarawu ŋarrakunydja yana ḻakaranharawu. Yaka muka dhuwala ŋarraku djämawuynydja walu gilitjina.”
JOH 2:5 Bala ŋayinydja ŋäṉḏi'mirriŋunydja waŋa ŋunhi djämamirrinhana walalanha bitjanna, “Ŋunhi ŋayi yurru waŋa, djämanydja ḻakarama yurru nhumalaŋgu, nhumanydja yurru djämana-wala yana nhanukala dhärukkurrunydja,” bitjanna.
JOH 2:6 Ga ŋunhili buṉbuŋuranydja marrtjina wakinmirri banikin' dhärra'-dharrana ḻikanŋuranydja ḏämbumirri ga waŋgany bäythinyara, yurru dhuwalayi wakinmirri banikin' malanha walalaŋgu Djuwsku rom; walala ŋuli dhaŋaŋgunha gapuyu ŋunhiyi banikin' goŋgu rurrwuyunminyarawu walalaŋguway walala, ga yurruna walala ŋuli ŋathanydja ḻukanha.
JOH 2:7 Bala ŋayi Djesunydja marrtji, bala waŋa walalanha djämamirrinha walalanha bitjanna, “Nhäma nhuma yukurra ŋunha banikin'tja mala,... dhärra'-dharra marrtji ḻikanŋura ya' ŋunha. Nhuma yurru gapuna dhaŋaŋguŋa ŋunhimala banikin'lilinydja malaŋulili.” Bala walala marrtji rarryu'-rarryunna-a-a, yana liŋgu-u-u ga dhaŋa'-dhaŋaŋdhirri.
JOH 2:8 Bala ŋayi waŋa walalaŋgala biyapul bitjan, “Gatjuy, dhiṯthurra dhipuŋuru gapunydja, bala gäŋanydja ŋurruŋuwalana yolŋuwala ya', ŋurikalana,” bitjan. Bala walala dhiṯthun ŋunhiyi gapunydja, bala gämana nhanŋu.
JOH 2:9 Marrtjinydja ŋayi gämanydja bala, ga dhurr-way wekama ŋuripayina, ga ŋayinydja märrama, bala wurkthunna. Wurkthundja ŋayi ŋuriŋiyi ŋurruŋuyu ḏarramuyu, dhäkaynydja ŋunhi gatjarr'yun ḻatju' warray dhika wal'ŋu, borum warray weyika. Yaka ŋayi ŋunhiyi yolŋu marŋgi ŋurikiyi weyika'wunydja, ŋunhi wanhaŋuru walala märrama. Yurru walala warray marŋgimirrinydja, ŋunhiyi warray djämamirri walala, liŋgu walalana yukurra ŋunhi dhiṯ-dhiṯthundja ŋunhiyi gapunydja. Bala ŋayi ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋurruŋu ḏarramu wäthun ŋurikina ḏarramuwu ŋunhi ŋayi märraŋala ŋunhiyi miyalknha.
JOH 2:10 Marrtjinanydja ŋayi bala, bala ŋayinydja ŋanya waŋana bitjarrana, “Nhäna dhuwala ḻatjuny'tja dhäkay nhe maḻŋ'maraŋala dhuḏitjtja wal'ŋu? Wiripuŋuyunydja yolŋuyu ŋuli ŋäthilinydja wekama ŋamakurru' weyika gapu, ga biyapul dhuḏiŋu walala ŋuli wekama marrtji märr ŋuli ŋamakurru. Ga nhenydja dhuwala ruwamŋuyaŋala ḻatju'na mirithirrina wal'ŋu dhikana dhuḏitjkunydja.”
JOH 2:11 Yo, ŋayi Djesuyu djäma bitjarrayinydja ŋunhala Gayna wäŋaŋura; ŋunhiyina ŋayi ŋurruthaŋalanydja maḻŋ'maraŋala nhanŋuway wal'ŋu ḻatjuny'tja rom dhikanydja, bala ḻundu'mirriŋunydja walala ŋunhi nhanŋu yukurra märr-yuwalkthinana Djesuwu.
JOH 2:12 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋanapurru marrtji bala Gapaniyamlilina wäŋalili, Djesu ga nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋu, ga gutha'mirriŋu walala, ga biyapul nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala. Nhinanydja ŋanapurru yukurra ŋunhalanyda märr-gurriri yana,
JOH 2:13 liŋgu galkina ŋunhi guyaŋinyamirrina walunydja, ŋunhi walala yurru yolŋu'-yulŋu ḻuŋ'thun ŋunhala Djurutjalam ŋurikina Läy-yuḻkmaranhamirriwuna Romgu. Bala Djesunydja gaŋgathirri, bala marrtji balayina Djurutjalamlilina.
JOH 2:14 Yo, ga bunanydja ŋayi, bala ŋayi marrtji Godkalana wal'ŋu Buṉbulili, ga ŋunhiliyina ŋayi nhämanydja yolŋu'-yulŋunha, walala yukurra buku-yuḻkmaranhamirri wekanhamirri wäyin malanha, buliki ga läm ga murryil. Ga wiripunydja yukurra yolŋu nhina bala'palaŋura, rrupiya nhina buku-yuḻkmarama wekama ŋunhiliyi warray Godkala warray Buṉbuŋura.
JOH 2:15 Bala dhunupana Djesuyu djäma raki'na, bala wäyinnhanydja malaŋunha gukuŋalana yukurrana, dhawaṯmaraŋalana warraŋullilina, ga bala'pala ŋunhi rrupiyawuynydja ŋayi dhulmu-warrwarkuŋalana marrtjina, bala rrupiyanydja marrtjina ŋuliŋuruyi ḻarrwaw'yurrunana
JOH 2:16 Bala ŋayi Djesu waŋa ŋunhinhana walalanha ŋunhi walala yukurrana wäyin malanha buku-yuḻkmaranhamirri bitjarra, “Way walala! Gatjuy dhawaṯmaraŋana wäyinnhanydja dhuwali malaŋunha. Yaka biyakayi wakalkuŋa biyapulnydja dhuwalayi buṉbunha. Dhuwalanydja ŋarrakalaŋuwuna Bäpawu wäŋa. Nhumanydja yukurra guyaŋirri yanapi dhuwalanydja buṉbu buku-yuḻkthunminyarawuna yukurranharawu ŋiniya.” Bitjarrayina ŋayi walalanha gukuŋalanydja dhawaṯmaraŋalana.
JOH 2:17 Bala ŋanapurrunydja, ḻundu'mirriŋuyunydja walalay nhanukala yukurra yana nhämana ŋunhimalayi, bala ŋanapurru guyaŋirrina dhäruknha ŋunhi djorra'ŋurana, ŋunhi yukurra waŋa bitjan gam', “Gunhu', ŋarra yukurra nhuŋu buṉbunydja märryu-ḏapmaramana yana ŋayathama wirrkina wal'ŋu dhikana.”
JOH 2:18 Ga walalanydja waŋa ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja ŋurikiyi buṉbuwu, bitjanna dhä-wirrka'yun ŋanya Djesunha. “Way! Yolthu nhuna dhuwala waŋananydja bitjanarawuyinydja? Go mak milkuŋa ŋanapurruŋgala nhuŋuway be ganydjarr. Nhä mak nhe yurru ŋanapurruŋgala milkuma?... märr yurru ŋanapurru märr-yuwalkthirri nhuŋu.”
JOH 2:19 Bala ŋayi Djesunydja waŋa buku-wakmarama bitjan warray, “Ŋuli nhuma yurru dhuwala bakmarama Gunhu'wu buṉbunydja, bala ŋarranydja yurru biyapul balayi gaŋgathinyamirriyamayi ḻurrkun'thunydja munhayu.”
JOH 2:20 Bala walalanydja ŋoy-witkitthun warray, warku'yun warray manapan ŋanya, bitjan warray, “Dhuwalanydja dhuwala Buṉbunha yolŋuyunydja walalay yukurrana djäma weyin warray, 46 warray dhuŋgarranydja-ŋupara. Nhäthayi ŋuli ḻurrkun'thu munhayu gaŋgathinyamirriyaŋu nhe djäma?”
JOH 2:21 Walala bitjarranydja waŋana, liŋgu walala ŋunhi guyaŋina yanapi ŋayi ḻakaranha mayali' Buṉbu ŋunhiyi yolŋuwuŋu dhuḻ'yunara, yurru ŋayi yukurrana ŋunhi Djesu ḻakaranhaminanydja ŋanyapinyay warray ŋayi rumbal.
JOH 2:22 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruna ŋunhi Djesu walŋathinana rakunyŋuru, bala ŋanapurrunydja nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay guyaŋinana dhäruknha ŋanya Djesunha ŋunhiyi, bala märr-yuwalkthinana yana-wala ŋunhi wukirriwuynha Gunhu'wuŋu dhäruknha ŋunhina, ga ŋunhiyi dhäruk ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋala ŋäthili.
JOH 2:23 Bala ŋayi yukurrana Djesu nhinanana ŋunhilina bäyma Djurutjalamnha ŋulinyaramirriyu Ḻäy-yuḻkmaranhamirrikurrunydja Romgurru, ga djämanydja ŋayi yukurrana biyapulnha wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru rom, ŋunhi ŋuli yakana ŋula yolthu yolŋuyu djäma biyakuyinydja. Bala guḻku'na yolŋu'-yulŋunydja nhanŋu märr-yuwalkthinana yukurrana.
JOH 2:24 Yurru ŋayi Djesunydja yaka dhayuŋanmina ŋanyapinyay ŋayi walalaŋgala, liŋgu ŋayinydja ŋäthili warray marŋgi walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu.
JOH 2:25 Yakana nhanŋu yurru yolŋuyunydja ŋula ḻakarama ŋula yolŋunha, liŋgu marŋgi warray ŋayipinydja ŋayaŋuwu yolŋuwu.
JOH 3:1 Ga waŋgany yolŋu yukurra nhina ŋunhiliyi wäŋaŋara, yäkunydja ŋayi Nikadimatj, yurru ŋayi ŋunhi Rom-dharraymirri yolŋunydja, ŋurruŋu Djuwwu malawu.
JOH 3:2 Ga waŋganymirri munhaku, ŋayi ŋunhi Rom-dharraymirri ḏarramu marrtji bala Djesuwala, ga waŋa nhanukala bitjan, “Way Marŋgikunhamirri. Ŋanapurru marŋgi nhuŋunydja, ŋunhi nhenydja dhuwala djuy'yunara Gunhu'-Waŋarrwuŋu, liŋgu nhokuŋu djämawuynydja mirithirri warray ḻatju', ga ŋutu' warray wal'ŋu. Yakana yurru ŋula yolŋuyu djäma bitjandhiyinydja ŋayipinydja gänanydja; Gunhu'walana yana ganydjarrkurrunydja yurru yolŋuyu djäma yukurra bitjandhiyinydja.”
JOH 3:3 Bala ŋayi Djesunydja waŋa buku-wakmarama nhanŋu Nikadimatjkunydja bitjanna, “Märr-yuwalk ŋarra nhuŋu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Yakana yurru yolŋuyu nhäma wal'ŋu Gunhu'wunydja Rom ŋunhi yäna, ŋunhiyina liŋgu yolŋu yurru gulŋiyirrinydja Gunhu'walanydja romlili, ŋunhiyina ŋunhi ŋayi yurru gandarrŋura yuṯathirri, dhawal-wuyaŋirri biyapul.”
JOH 3:4 Bala ŋayi Nikadimatjtja waŋa bitjan warray, “Nhaltjanna dhika yurru yolŋu dhawal-wuyaŋirri biyapulnydja? Nhaltjanna dhika ŋayi yurru wakindja yolŋu gärri ŋäṉḏi'mirriŋuwalanydja guḻunlili, ga biyapulnydja yurru dhawal-wuyaŋirri?” Bitjarra ŋayi ŋuriŋi Rom-dharraymirriyunydja ḏarramuyu dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha.
JOH 3:5 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala nhanŋu bitjarrana, “Ŋarranydja yukurra nhuŋu ḻakarama märr-yuwalk ga dhunupa wal'ŋu. Ŋunhi ŋayi yurru yolŋu yaka dhawal-wuyaŋirri gapuyu ga Birrimbirryu biyapul, ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu yakana gulŋiyirri Godkalanydja Romlili. Ŋunhi ŋayi ŋuli yuṯa yothu dhawal-wuyaŋirri ŋäṉḏi'mirriŋuwala guḻunŋuru, ŋunhiyi yothu ŋuli rumbalnydja yana walŋa, ga ŋunhi yurru ŋayi yolŋuyu ŋula yolthu gandarrŋuranydja märrama Gunhu'wu Garrkuḻuknha Birrimbirrnha nhanukalay ŋayi ŋayaŋulili, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yuṯathirrina, liŋgu ŋayi yurru ŋunhiyi biyapul dhawal-wuyaŋirri Godkala ŋuriŋi Walŋamirriyu Birrimbirryu, bala ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu walŋana yana ŋayaŋunydja ŋunha djinawany'tja wal'ŋu, ga birrimbirr nhanŋu. Yakana nhe yurru nhina yukurra Gunhu'walanydja Romŋura, ŋunhi nhe yurru yaka biyapul dhawal-wuyaŋirri yuṯathirri ŋuriŋi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu wal'ŋu.
JOH 3:7 “Yaka galyurra dhiyaŋuyinydja ŋunhi ŋarra nhuŋu bitjarra gam' ḻakaraŋala, ‘Nhuma yurru biyapul dhawal-wuyaŋirriyi.’
JOH 3:8 Marŋgi warray nhe watawunydja ŋunhi ŋuli wata galkirri bala wanhamalana ŋayi ŋuli djälthirrinydja. Ŋäma warray nhe ŋuli ŋunhiyi watanha rirrakaynydja, yurru yakana nhe marŋgi ŋuriki watawu, wanhaŋuru ŋuli ŋunhi galkirri, ga wanhamala ŋayi ŋuli bo'yun. Ga yakana nhe yurru Walŋamirrinhanydja Birrimbirrnha ŋunhi nhäma, ŋunhi ŋayi yurru yolŋuwala ŋayaŋulili gulŋiyirri, yurru yuwalk yana ŋayi yurru yolŋunydja ŋunhiyi yuṯathirrina Godkala walŋayu ŋuriŋiyi.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu waŋana ḻakaraŋalanydja Nikadimatjkala.
JOH 3:9 Bala ŋayi Nikadimatjtja buku-wakmaraŋala dhä-wirrka'yurruna Djesunha bitjarra, “Nhaltjanna yurru dhika bitjandhinydja?”
JOH 3:10 Ga Djesunydja waŋa nhanukala bitjan, “Nhe muka dhuwala marŋgikunharamirrinydja Yitjuralpuyŋuwunydja ŋiniya?... yurru baḏak yana nhe yaka marŋginydja dhiyakuyi romgu?”
JOH 3:11 Ga biyapul ŋayi Djesu waŋa bitjan, “Märr-yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja. Ŋanapurrunydja yukurra ḻakarama nhänha malaŋunha, ŋunhinha ŋunhi ŋanapurru nhäŋala liŋguna; ŋurukuy liŋgu rombuy ŋanapurru ŋuli ḻakarama nhumalaŋgu, ŋunhi ŋanapurru marŋgina ŋurikiyi, yurru yakana nhuma ŋuli yukurra märramanydja ŋanapurruŋguŋu dhäruktja.
JOH 3:12 Yo, ŋarra ḻakaramanydja yukurra nhumalaŋgu dhiyakuy munatha'wuy rom, yurru yaka yana nhuma märr-yuwalkthirri yukurra dhuwala ŋarrakunydja. Ga nhaltjan nhuma yurru dhika märr-yuwalkthirrinydja?... ŋunhi ŋarra yurru ḻakarama djiwarr'wuynydja rom malanha nhumalaŋgu?
JOH 3:13 Yakana ŋula waŋgany yolŋu dhawuṯthurruna bala djiwarr'lilinydja; ŋarrapina yana Yolŋuna wal'ŋu Gäthu'mirriŋu marŋgi djiwarr'wuywunydja ŋuriki Romgu, liŋgu ŋarrana dhunarrana lili ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja.
JOH 3:14 “Yo, ŋunha gawarrka'ŋura wäŋaŋura Mawtjitjthu dharpalili ŋal'maraŋala bäpinha ŋunhi nhanukuŋuway goŋbuy djämawuy, ga bitjandhina yurru yolŋu'-yulŋuyu Yolŋunhanydja wal'ŋu ŋunhi Gäthu'mirriŋunha ḻaw'marama garrwarkuma,
JOH 3:15 märr yurru ŋula yolthu yolŋuyu ŋanya märr-yuwalkthirrinydja yukurra, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋana yana gupaḏalnha-wala.
JOH 3:16 Yo, wirrkina ŋayi Gunhu'yunydja yukurra märryu-ḏapmarama yolŋunha walalanha wäŋalili ga wäŋalili buku-ḻiw'marama yana, bala ŋayi dhayuŋarana nhanŋuway ŋunhi waŋganynhana gäthu'mirriŋunhanydja, märr yurru ŋunhiyinydja yolŋu, ŋunhi ŋayi yurru märr-yuwalkthirrinydja yukurra nhanukala, yakana ŋayi yurru rakunydhirrinydja ŋunhiyi, yana ŋayi yurru nhina yukurra walŋamirriŋurana romŋura, bitjanna liŋguna yurru.
JOH 3:17 “Yo, Gunhu'yu djuy'yurruna nhanŋuway ŋunhi Gäthu'mirriŋunha dhipala munatha'lilinydja yolŋu'-yulŋuwu walŋakunharawunydja, yakana ŋayi ŋanya lili djuy'yurruna murr'maranharawunydja yolŋu'-yulŋuwu.
JOH 3:18 Gunhu'yunydja yurru yakana murr'marama ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra märr-yuwalkthirri ŋurikala Gäthu'mirriŋuwala. Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yaka yukurra märr-yuwalkthirri, ŋayinydja ŋunhiyinydja liŋguwuynha murr'maranhara Gunhu'wuŋunydja, liŋgu yaka ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu märr-yuwalkthina yäkuwala ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi Gunhu'wu waŋganynha yana Gäthu'mirriŋu.
JOH 3:19 “Ga dhiyakuyina märrwu ŋayi yurru Gunhu'yu murr'maramanydja yolŋu'-yulŋunha. Gunhu'wunydja ŋunhi Gäthu'mirriŋu balanyara bitjan djarraṯawun', ga liŋguna ŋayi dhunarrananydja lili dhipala munatha'lilinydja, yurru yolŋunydja walala yaka warray djälthirri yukurra ŋurikiyi djarraṯawun'ku, yana walalanydja djälthirri yukurra, walala yurru nhina yukurra buku-munha'ŋura warray, liŋgu djämanydja walala ŋuli yukurra yätjnha rom yana.
JOH 3:20 Yo, ŋunhi ŋuli yolŋuyu yukurra djäma märr-mäypanydja rom, ŋunhiyinydja yolŋu ŋuli yukurra nyinyaŋdhunna djarraṯawun'kunydja, liŋgu djarraṯawun'thunydja ŋuriŋiyi ŋuli warraŋulkuma warray yätjnhanydja ŋunhi, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra djäma.
JOH 3:21 “Ga ŋuriŋi yolŋuyu ŋunhi ŋayi yukurra djäma ŋamathama ga yuwalk wal'ŋu, ŋayinydja ŋuli nhina yukurra djarraṯawun'ŋurana wal'ŋu, märr yurru yolŋu'-yulŋuyu nhäma yukurra ŋanya, bala dharaŋanna yurru, ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yukurra nhanukalay yana Gunhu'wala Godkala djälkurru.” Ga balanyara ŋunhi ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja yukurrana.
JOH 3:22 Bala ŋuliŋuruyinydja Djesu ga ŋanapurru nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala djunamana marrtjina bukuyu märraŋala wiripuna wäŋa, makarr Djudiyawuynha, ga ŋunhilinydja ŋanapurru nhina yukurra märr-gurriri, bala ŋanapurru ḻundu'mirriŋuyunydja walalay yukurrana ḻiya-ḻupmaraŋalana yolŋu'-yulŋunha nhanukala Djesuwalana yäkuyu.
JOH 3:23 Ga ŋayi Djondhunydja yukurrana yolŋu'-yulŋunha ḻiya-ḻupmaraŋala ŋunhala bala wäŋaŋura yäkuŋura Yenunŋura, galki Djalimbuyŋu, bili gapumirri ŋunhayinydja wäŋa, ga walala wiripu-guḻku'yunydja yukurrana withiyara ŋanyana Djonnhana ḻiya-ḻupmaranharawu.
JOH 3:24 Liŋgu mukthurruna yana ŋayi Djondhu yukurrana yolŋu'-yulŋunha ḻiya-ḻupmaraŋala ŋulinyaramirriyunydjayi, yurruna walala ŋanya mulkananydja, bala gäŋala ḻoḻulilina galkara.
JOH 3:25 Yo, waŋganymirriyu waluyu walalanydja ŋunhi Djongala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay dhä-ḏal'yurruna yukurrana ŋarrtjurruna wiripuŋunha yolŋunha, ŋuliŋuruyi romŋuru ḻupthunamirriŋuru.
JOH 3:26 Bala walala ŋunhi Djongunydja ḻundu'mirriŋu walala marrtjinana, bala ḻakaraŋala Djongalanydja bitjarrana, “Way Marŋgikunharamirri, ŋunha ŋunhi ḏarramu ya', ŋunhi ŋayi nhokala ŋunhala ḻaypa, Djodan mayaŋ'ŋura,... ŋunhi muka ŋunhi nhe yawungu dhunupamirriyanha ŋanya ḻakaranha ŋanapurruŋgala ya-ŋunhi, ŋuriŋinydja yukurra ŋunha ḻiya-ḻupmaramana, ga guḻku'na yukurra yolŋunydja walala marrtji nhanukalana ŋunha.”
JOH 3:27 Ga Djondhunydja buku-wakmaraŋala ḻakaraŋala bitjarra, “Yakana yukirri yolŋuyu ŋayathaŋu gänanydja ŋayipinydja ŋamakurru'; yana ŋayi yukurra ŋayathamanydja Gunhu'wuŋuna ŋunhi wekanhara.
JOH 3:28 Liŋgu muka nhumapi ŋarranha ŋäkulanydja dhäruktja ŋunhiyi, ŋunhi ŋarra bitjarra ḻakaraŋala gam', ‘Ŋarranydja dhuwala yaka ŋarrapinydja wal'ŋu Garray, Wäwungunharanydja ŋunhi Godkuŋu. Ŋayi Gunhu'yunydja ŋarranha djuy'yurruna yana ŋäthilimirriyanharawu warray nhanŋu Garraywu.’
JOH 3:29 Yo, ŋunhi ŋayi yurru dhuway'mirriŋuyunydja ḏarramuyu märrama miyalknha, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja dhäyka nhanŋuway yana ŋurikiyi ḏarramuwu, ga ŋayinydja ḻundu'mirriŋunydja ḏarramu nhanŋu ŋuriki dhuway'mirriŋuwu ŋuli yukurra yäna warray dhärra, ga mäkiri'-witjun warray ŋuli, mirithirrina yana ŋayi ŋuli ŋunhiyi goŋmirriyirrinydja dhika galŋa-djulŋithirri ŋurikala ḻundu'mirriŋuwalanydja. Yo, ga dhiyaŋuyi yukurra ŋarranhanydja ŋuli mirithirrinydja märr-yiŋgathinyamarama wal'ŋu, ŋunhi ŋuli yolŋu walala marrtji ga wekanhamirri Djesuwalanydja.
JOH 3:30 Ŋayinydja ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru marrtji yukurra biyapulnha wal'ŋu, ŋurruŋuna yurru, ga ŋarranydja ŋunhana yurru dhuḏiŋurana,” bitjarrana ŋayi Djondhu yukurrana ḻakaraŋalanydja.
JOH 3:31 Yo, Djesunydja dhuwala dhunarrana ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru, yurru ŋayinydja dhuwalayi ŋurruŋuna, djuḻkmarama yukurra bukmaknha, liŋgu ŋayinydja djiwarr'wuy warray wal'ŋu yolŋu. Ŋayi dhiyakuyyunydja munatha'wuyyunydja wal'ŋu yolŋuyunydja ŋuli yukurra ḻakarama munatha'wuy yana nhä malanha rom. Ga ŋayinydja Djesunydja ŋurukuynydja ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu, biyapul warray garrwar, djuḻkmarama warray yukurra bukmaknhanydja,
JOH 3:32 ga ḻakaramanydja ŋayi ŋuli yukurra ŋuriŋiyinydja yuwalk yana ga dhunupa, liŋgu ŋayinydja ŋuli ḻakarama ŋunhinha liŋgu ŋunhi ŋayi nhäŋala ga ŋäkula ŋunha djiwarr'ŋura. Yurru bäyŋuna ŋuli yolŋuyunydja walalay ŋanya dhäruktja märrama.
JOH 3:33 Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋoy-ŋaḏupthunna märrama ŋuli yukurra dhäruktja ŋunhi Djesuwu, ŋayinydja marŋgina liŋguna, ŋayaŋunydja nhanŋu, ŋunhi Gunhuny'tja yuwalk wal'ŋu yana.
JOH 3:34 Yo, Djesunydja ŋunhi djuy'yunara Gunhu'wuŋu warray, ga waŋanydja ŋayi ŋuli yukurra Gunhu'wu yana Godku dhäruktja nhanŋuway, liŋgu ŋayinydja dhaŋaŋdhirri warray marrtji ŋuli Godkala warray Birrimbirryu ŋuriŋi.
JOH 3:35 Ŋayi Bäpa'mirriŋuyunydja, Gunhu'yunydja wirrki yukurra märryu-ḏapmarama nhanŋuway Gäthu'mirriŋunha, bala ŋayi bukmak nhänydja malanha dhayuŋarana warrpam'nha yana nhanukalaynha goŋlili.
JOH 3:36 Ŋunhi nhe yukurra märr-nherraṉmirri Gäthu'mirriŋuwala nhanukalaŋuwala, märr-yuwalkthirrinydja manapan, nhenydja yukurra ŋayathamana ŋunhiyi yuwalkŋuna wal'ŋu walŋa, ga nhina nhe yukurra yurru walŋana yana, bitjanna liŋguna yurru. Ga ŋunhi märr-yuwalkthinyaramiriwnydja yolŋu, ŋunhi ŋayi ŋuli yaka dhäruk märrama Gäthu'mirriŋunha, ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu yakana märrama yuwalkŋunydja walŋanydja wal'ŋu, yana ŋayi yurru nhina yukurra Gunhu'walanydja murr'maranharana, bitjanna liŋguna yurru.
JOH 4:1 Ga walala Rom-dharraymirriyunydja walalay ŋäkulana ŋanya Djesunha, ŋunhi walala yolŋu'-yulŋunydja marrtjina guḻku'thinana malthurrunanydja nhanŋu, djuḻkmaraŋalana yukurrana Djongunydja ŋunhi malthunaramirrinha walalanha mala. Yo, Djesuyunydja yukurrana ḻiya-ḻupmaraŋalana guḻku'nha dhika yolŋu'-yulŋunha,
JOH 4:2 yurru Djesuyunydja yaka ḻiya-ḻupmaraŋala ŋula yolnha yolŋunha ŋayipi, yana ŋanapurruway nhanukala ḻundu'mirriŋuyu walalay yukurrana ḻiya-ḻupmaraŋalanydja.
JOH 4:3 Yo, walala Rom-dharraymirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋäkulana, bala marrtjina ŋoy-warray dhärrana. Bala ŋayi Djesuyunydja gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa Djudiyanydja, marrtjina djunamana roŋiyinana Galalililina.
JOH 4:4 Marrtjinanydja ŋanapurru yukurrana bala-a-a, yurru dhukarrnydja marrtji ŋorra ŋuliwitjan Djamariyakurru wäŋakurru makarrkurrunydja ŋunhi.
JOH 4:5 Marrtjinanydja ŋanapurru yukurrana-a-a, yana liŋgu ga mulkana wäŋa yäku Djayka, makarrŋura wäŋaŋura Djamariyana. Ŋunhiyinydja wäŋa Djaykanydja galkina yana ŋunhiyinydja wäŋa ŋunhi ŋayi ŋäthili Djaykupthu wekaŋala nhanukalayŋuwu gäthu'mirriŋuwu Djotjipku.
JOH 4:6 Ŋunhiliyina wäŋaŋura gapu yukurra buwal-wuwalyundja munatha'ŋurunydja, bala yolŋuyu walalay dhuḻ'yurruna ḻiw'maraŋalana ŋunhiyina ŋarŋga gapumirrina. Yo, Djesu ga ŋanapurru nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala bunana ŋunhilina gapu-maŋutjiŋurana, ŋunhi walala ŋuli ḻakarama Djaykupku gapu-maŋutji bitjan, yurru ŋayi Djesunydja djawaryurrunana, liŋgu barrkuŋuru ŋanapurru yukurrana marrtjina, bala ŋayi nhinanana-dharrana ŋunhiliyinydja gapu-maŋutjiŋuranydja ḻoḻuŋura. Ga ŋanapurrunydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala bala marrtji wäŋalili ŋathawuna bäyimgu, liŋgu ŋanapurru ŋunhi bunananydja buku-ḻarrŋgay'yuna waluyunydja. Ga ŋayinydja Djesunydja yukurra nhina ŋunhiliyi bäyma, bala nhäma ŋayi miyalknhana, ŋayi marrtji-nhina gapuwu dhiṯthunarawu, yurru ŋayi ŋunhi miyalktja Djamariyawuy bäpurruny'tja. Marrtjinanydja ŋayi lili, bala bunanana, bala ŋayi Djesuyunydja waŋana ŋanya, ŋäŋ'thunna gapuwuna, “Way miyalk ga', gapu ŋarraku wekaŋa,” bitjanna.
JOH 4:9 Yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja miyalktja borrk-ṉirryunna ŋämanydja ŋanya. “Way!” bitjan. “Nhäku warray nhe dhuwala ŋarranhanydja ŋäŋ'thurruna gapuwu? Be muka nhenydja dhuwala Djuw bäpurru', ga ŋarranydja dhuwala Djamariyawuy,” bitjarra ŋayi miyalktja waŋana, liŋgu walala ŋuli ŋunhi Djuwyunydja yolŋu'-yulŋuyu Djamariyawuynhanydja yolŋu'-yulŋunha ḻakarama nhäŋiniŋ' warray bitjanna, ga ŋayi ŋuli Djuwyu yolŋuyu bäyŋu ḻuka walalaŋgala rupa'yu, Djamariyawuywala.
JOH 4:10 Bala ŋayi Djesunydja waŋa buku-wakmarama nhanŋunydja bitjanna, “Ŋuli nhe bini marŋgithinyanydja ŋuriki mundhurrwu ŋunhi ŋayi yurru Gunhu'yu nhuŋu wekama, ga ŋuli nhe bini dharaŋananydja ŋarranhana, yol dhuwala ŋarra yulŋunydja, ŋunhiyina dhuwala ŋarranydja ŋäŋ'thurruna nhuna gapuwuna, nhe bini ŋarranha ŋäŋ'thuna muka, märr nhuŋu ŋarranydja yurru wekama biyapulnha wal'ŋu gapu, walŋamirrina.”
JOH 4:11 Bala ŋayinydja miyalktja waŋa nhanukala Djesuwala bitjanna, “Way ḏarramu, bäyŋu warray nhuŋu dhuwala banikin'tja dhiṯthunarawunydja, ga ŋarŋganydja dhuwala bena-wala barrkuna yana. Wanhaŋuruna dhika nhe yurru dhiṯthundja walŋamirrinydja gapu?
JOH 4:12 Dhuwalanydja gapu ḻatju' dhika wal'ŋu, ŋilimurruŋgalaŋuwuŋu märi'muwuŋuna wekanhara, Djaykupkuŋuna. Ŋayipi ŋuli Djaykupthu ḻukanhayi gapu dhipuŋuru maŋutjiŋuru, ga gäthu'mirriŋuyu walalay nhanukala, ga wäyindhu malaŋuyu walalaŋgala. Nhaltjanna nhenydja dhuwala ḻakaranhamirri yukurra nhunapinyay nhe? Nhä dhuwala nhe yolŋunydja?... dharrpal wal'ŋu?... djuḻkmarama yukurra Djaykupnhanydja?”
JOH 4:13 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana nhanŋu bitjarra warray, “Ŋunhi yurru ŋula yolthu yolŋuyu ḻuka dhiyakuynydja gapu maŋutjiwuy, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu ŋanhdharkthirri warray biyapul.
JOH 4:14 Ga ŋuli yurru ŋula yolthu ḻuka gapu ŋarrakuŋunydja wekanhara, yakana ŋayi yurru biyapulnydja ŋanhdharkthirri. Liŋgu ŋunhiyinydja gapu ŋunhi ŋarranydja yurru nhanŋu wekama yurru marrtji buwal-wuwalyunna nhanukala ŋunha ŋayaŋuŋurana walŋamirrina wal'ŋu, märr ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋana wal'ŋu ŋuriŋiyi gapuyunydja, ga bitjanna liŋguna yurru.”
JOH 4:15 “Ga', wekaŋana ŋarrakunydja dhuwaliyina gapu. Dukṯuknha ŋarranydja dhiyakuyi, märr yurru ŋarra yakana ŋanhdharkthirri biyapulnydja, ga yakana biyapul marrtji-dharra dhipala dhiṯthunarawu gapuwu,” bitjarra ŋayi miyalktja waŋana.
JOH 4:16 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Gatjuy marrtjiyana, ga märraŋa nhuŋuway dhuway'mirriŋunha, ga roŋiyiyayi maṉḏa liliyi yulŋunydja.”
JOH 4:17 Bala ŋayi miyalktja bäyŋu'yunna bitjanna gam', “Bäyŋu dhuwala, dhuwaymiriw ŋarra,” bitjan. “Yo, dhunupa dhuwalinydja nhe ḻakaraŋala,” bitjan ŋayi Djesunydja waŋa. “Bäyŋu nhe dhuwali; dhuwaymiriw.
JOH 4:18 Yurru nhe ŋuli ŋunhi wäŋaranhanydja yukurranha ḏarramuwurruŋgalanydja ḏämbumirriwala warray, ga dhiyaŋunydja-wala nhe yukurra nhina ḏarramuwala, ŋurikalana ŋunhi ŋayi yakana nhuŋu dhuway'mirriŋu yuwalk. Yo, märr-yuwalk nhe dhuwalinydja ḻakaranhamina nhunapinyay nhe,” bitjarra.
JOH 4:19 Bala ŋayi miyalktja dhunupa waŋana, “Ŋarra marŋgi nhuŋunydja, dharaŋanna marrtji ŋarra nhuna dhuwala yulŋunydja. Nhenydja dhuwala dhäwu'-ḻakaranhamirri muka ŋiniya?... beŋuru Godkuŋu djuy'yunaranydja.
JOH 4:20 Ŋanapurrunydja ŋuli dhuwala Djamariyawuynydja mala buku-ŋal'yun Godku dhiyala warray gay, bukuŋura warray, ga nhumanydja ŋuli yukurra Djuwyunydja malayu ḻakarama buku-ŋal'yunaramirrinydja yana wäŋa Djurutjalam.”
JOH 4:21 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana nhanŋu, “Märr-yuwalkthiya ŋarrakala ŋi'. Galki yurru dhuwala yuṯanydja rom buku-ŋal'yunarawu maḻŋ'thunna. Yolŋu'-yulŋu yurru Godku buku-ŋal'yun yukurra bawala'mirrikurruna, yaka dhiyalaminydja gay bukuŋura yana, ga yakana ŋunhala bala Djurutjalamdja wäŋaŋura yana.
JOH 4:22 Nhumanydja ŋunhi Djamariyawuynydja bäpurru' dhuŋamirri, yaka nhuma marŋgi yuwalktja Godku ŋunhi nhuma ŋuli yukurra nhanŋu buku-ŋal'yundja. Bäy liŋgu ŋanapurrunydja Djuwny'tja bäpurru' marŋgina wal'ŋu Godku, ga buku-ŋal'yundja ŋanapurru ŋuli yukurra nhanŋuway yana, liŋgu Gunhu'wunydja walŋamirrinydja rom maḻŋ'thurruna Djuwwala warray malaŋuru.
JOH 4:23 Ŋunhi yurru walu galkithirrinydja, yurru dhikana yulŋunydja dhiyalamina. Dhiyaŋunydja-wala ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu, ŋunhi walala yurru yuwalkkuma wal'ŋu buku-ŋal'yun Gunhu'wu, walala yurru buku-ŋal'yundja yukurra ŋayaŋuyunydja walalaŋgalay, yuwalkkuma warray wal'ŋu, Gunhu'wala yana birrimbirryu. Yo, Gunhuny'tja ḏukṯukthirri yukurra balanyarawuyinydja yolŋu'-yulŋuwu, ŋurikinydja ŋunhi walala yurru buku-ŋal'yun yukurra nhanŋu ŋayaŋuyuna wal'ŋu, ŋuriŋiyi Birrimbirryu Godkala yana.
JOH 4:24 Godtja dhuwala birrimbirr warray wal'ŋu, walŋa warray, ga yolŋunydja walala yurru yuwalkkumanydja wal'ŋu buku-ŋal'yun yukurra nhanŋu Godku ŋuriŋi bili waŋganydhuna yana, Walŋamirriyuna wal'ŋu Birrimbirryu ŋuriŋiyina.”
JOH 4:25 Bala ŋayi miyalktja waŋana bitjarra nhanukala Djesuwala, “Ŋanapurrunydja dhuwala galkun yukurra ŋurikiyi yolŋuwu ŋunhi ŋayi Gunhu'yu dhawu'mirriyaŋala, yäkuwu Christkuna. Ŋayi yurru ŋunhiyinydja buna, bala ŋayina yurru ḻakarama ŋanapurruŋgala bukmakkumanydja Gunhu'wunydja rom wal'ŋu.”
JOH 4:26 Yurru Djesunydja waŋa bitjan warray, “Dhuwalana ŋunhiyinydja ŋarrana. Dhuwalana ŋarra yolŋunydja, waŋana yukurra nhuna.”
JOH 4:27 Ga ŋunhi maṉḏa yukurrana mukthurruna waŋanhamina, Djesu ga ŋunhiyi miyalk, bala ŋanapurrunydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala bunana, bala ŋanapurru mirithirrina ṉirryunmirrinydja nhäma Djesunhanydja, ŋayi yukurra waŋa miyalkkala, yurru ŋanapurru yukurra nhämanydja dhärukmiriwyuna walalay; yakana ŋanapurru ŋula dhä-wirrka'yundja ŋanya ŋunhi miyalknha, “Nhäku nhe ḏukṯuktja?” bitjandja, ga ŋanya ŋanapurru Djesunha yakayi dhä-wirrka'yun, “Nhäku nhe yukurra waŋa nhanukalanydja?” Bitjandja ŋanapurru waŋa yakana.
JOH 4:28 Bala ŋayi ŋuriŋi miyalkthunydja gonha'yunna gapumirrinydja banikin nhanŋuway, bala marrtji dhunupana-wala yana wäŋalilina, ga ŋunhala wäŋaŋuranydja ŋayi waŋa marrtji, ḻakaramana bitjanna,
JOH 4:29 “Go marrtjiya walala. Ŋunha gapu-maŋutjiŋuranydja yukurra ḏarramuna nhina, ŋunhi ŋayi yukurrana ŋuruŋuyi ḻakaraŋalanydja dhunupana yana nhä malanha ŋunhi ŋarra ŋuli yukurranha djäma. Ŋunhayina mak ŋayi yolŋunydja Christ, dhawu'mirriyanharanydja ŋunhi. Go marrtjiya walala, ga nhäŋa ŋanya.”
JOH 4:30 Bala walala yukurra yolŋu'-yulŋunydja ḻaw'yunna, gonha'yunna ŋunhiyi wäŋanydja, bala marrtji wäŋgamana bala Djesuwalana.
JOH 4:31 Ga ŋunhala gapu-maŋutjiŋuranydja, ŋanapurru ḻundu'mirriŋuyunydja walalay waŋa Djesunha bitjanna, “Way Garray, ŋay' ŋathanydja ḻukiyana.”
JOH 4:32 Bala ŋayi Djesunydja dharra waŋa bitjanna, “Liŋguna dhuwala ŋarranydja maranhuyina ŋuriŋina ŋathayu ŋunhi nhuma yakana marŋgi.”
JOH 4:33 Bala ŋanapurrunydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala waŋanhamirri bitjanmirrina, “Mak nhanŋu yolŋuyu liŋgu wekaŋala bay.”
JOH 4:34 Yurru Djesunydja waŋa buku-wakmarama bitjan warray ŋanapurruŋgu, “Ŋarranydja ŋuli maranhuyirri ŋuriŋi warray ŋunhi ŋarra ŋuli yukurra djäma nhanukala djälkurru, ŋurikala warray ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili; ŋarra yurru djäma dhawar'maramanydja ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi djäma wekaŋala ŋarraku, ga ŋuriŋiyina ŋarranydja yurru märr-bakthun yana.”
JOH 4:35 Bala ŋayi Djesuyu nhäŋala walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja, walala marrtjina lili wäŋgaŋala wäŋaŋurunydja, bala ŋayi waŋa bitjanna, “Ŋunhi ŋuli ŋula yolŋuyu ḻämu-nherraṉ ŋatha maŋutji, ŋayi ŋuli waŋanydja bitjanna, ‘Ḻurrkun' ŋaḻindi yurru djuḻkthun ŋurukuyinydja ŋathawu, bala yurru balwurthirrina gulkthunarawuna.’ Yurru ŋarranydja nhumalaŋgu dhuwala yukurra ḻakarama bitjan gam': Nhäŋa dhuwalana gay' yolŋu'-yulŋunhanydja. Liŋguna dhuwalanydja ŋatha balwurthinana, galkunna yukurra gulkthunarawuna.
JOH 4:36 ŋunhi ŋuli ŋula yolŋuyu gulkthundja ŋathanha, ḻuŋ'marama waŋgany-manapandja waŋganylilinydja yurru, ŋayinydja yurru ŋuriŋinydja yolŋuyu buku-ruŋinyamarama warray märrama ŋurikiyyi djämawuynydja, ga ŋunhi ŋayi yukurra ŋuli yolŋuyu ḻuŋ'thunmarama yolŋunha walalanha walŋamirrilili romlili gupaḏalŋuwuna-wala nhinanharawu, ŋayi yurru Gunhu'yunydja buku-ruŋiyinmarama wekama ŋamakurru'na wal'ŋu ŋurikiyinydja yolŋuwu, märr yurru ŋayi ŋunhiyi gulkthunarapuyŋunydja yolŋu goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, manapa ŋunhiyina ŋunhi ŋayi maŋutji ŋunhiyi ŋatha ḻämu-nherrara ŋäthili.
JOH 4:37 “Yo, yuwalktja yana dhuwala dhäruk, ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja ŋuli ḻakarama bitjan gam', ‘Waŋganydhunydja ŋunhi ŋuli yolŋuyu ḻämu-nherraṉ ŋatha maŋutji, ga wiripuŋuyunydja ŋuli yolŋuyu gulkthunna ŋunhiyi ŋathanha.’
JOH 4:38 Ga ŋarranydja nhumalanha djuy'yurruna, nhuma yurru gulkthun warray ŋathanha, ŋunhi yaka nhumalaŋguŋu ŋunhi ḻämu-nherraṉaranydja; wiripuŋuyu yolŋuyu walalay ḻämu-nherraranydja yukurrana ŋunhiyi maŋutji ŋathanydja, yurru nhumanydja ŋuli yukurra märramana ŋulaŋuru, walalaŋgala djämaŋurunydja.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
JOH 4:39 Ga ŋunhala wäŋaŋuranydja, ŋayi miyalkthu ŋuriŋiyi ḻakaraŋala yukurrana Djesunhana dhäruk, ŋunhi ŋayi ŋarranha waŋana yukurrana dhunupa nhäwuy malaŋuwuy, ŋunhi ŋarra ŋuli yukurranha djäma. Ga guḻku'na dhika yolŋunydja walala Djamariyawuynydja bäpurru märr-yuwalkthina nhanŋu Djesuwu, liŋgu ŋurikala dhärukthu miyalkkala. Bala walalanydja yukurrana gaŋgathinana, bala wäŋgaŋalana marrtjina bala, withiyarana ŋanya Djesunha.
JOH 4:40 Bala walala waŋa nhanukala Djesuwala bitjanna, “Way, nhe yurru nhiniya ŋanapurruŋgala ŋi',” bitjarra. Bala ŋayi nhinanana walalaŋgala ŋunhiliyi märrma'na munhanydja,
JOH 4:41 bala guḻku'na wal'ŋu dhikana yolŋunydja walala märr-yuwalkthinana, liŋgu ŋuriŋina nhanukalaynha dhärukthu.
JOH 4:42 Bala walala ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirrinydja walala waŋa bitjanna nhanŋu ŋuriki miyalkkunydja, “Ŋäthilinydja ŋanapurru dhiyakala ḏarramuwala märr-yuwalkthina liŋgu nhokala dhärukthu, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋanapurru märr-yuwalkthirri yukurra nhanŋuna, liŋgu ŋanapurru ŋäkula ŋanapurruwaynha mäkiriyu ŋanya waŋanhara ḻakaranhara. Bala ŋanapurru marŋgina dhuwala yulŋunydja nhanŋu; dhuwalayina yuwalkŋunydja wal'ŋu Garray, Walŋakunharamirrinydja bukmakku yana malawu buku-ḻiw'marama.”
JOH 4:43 Nhinanydja ŋayi Djesu ŋunhili Djamariyanydja wäŋaŋura märrma' munhanydja, bala marrtjina djunamana roŋiyirrina Galalililina, nhanukalaynha ŋayi wäŋalili.
JOH 4:44 Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋayi Djesu ŋayipi waŋana bitjarra, “Ŋunhi ŋuli yolŋu dhäwu'-ḻakaranhamirrinydja yolŋu marrtji nhanukiyingalanydja wäŋalili wal'ŋu, walalanydja ŋuli nhanŋuwaynydja gurruṯu'mirrinydja walala yakana ŋula märr-ŋal'yun nhanukala, ga dhäruk ŋanya märrama.”
JOH 4:45 Marrtjinanydja ŋayi yukurrana, bur-way bunana Galalinydja makarrŋura wäŋaŋura, bala walalanydja nhanŋu yolŋunydja walala gumurr-ŋamathina warray ŋunhili, liŋgu walala nhäŋala yukurrana ŋanya, ŋunhi ŋayi djäma mirithirri ŋutu' wal'ŋu rom ŋunhalayi Djurutjalam, ŋuriŋi waluyu Ḻäy-yuḻkmaranhamirriyu, liŋgu walalanydja ŋunhi ŋunhiliyi muka ŋulinyaramirriyunydja.
JOH 4:46 Marrtjinanydja ŋayi yukurrana Djesu-u-u, ŋuliyina Galalikurruna, yana liŋgu-u-u ga bunana Gayna wäŋaŋura, ŋunhiliyinayi wäŋaŋura ŋunhi ŋayi ŋäthili gapu borum-weyika'yaŋala. Ga ŋunhalanydja bala Gapaniyamdja wäŋaŋura, waŋgany yolŋu Gapmangu djämamirri buŋgawa yukurrana nhinana, yurru nhanŋu ŋunhi gäthu'mirriŋu ḏarramunydja yukurrana ŋorrana rerrimirri.
JOH 4:47 Ga ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawayu ḏarramuyu ŋäkulanydja bunanhara Djesunhana Galalililina, ŋulaŋuruna goyurr ŋanya Djudiyaŋuruna wäŋaŋuru, bala ŋayi marrtjinana, ga maḻŋ'maraŋala Djesunhanydja ŋunhiliyina, bala waŋana bitjarrana, “Way Garray, marrtji muka nhe yurru yulŋunydja?... bala Gapaniyamlilinydja? Ŋarra ḏukṯuk nhe yurru walŋakuma ŋarraku gäthu'mirriŋunha, bili rirrikthunna ŋayi yukurra ŋunha mirithirrina. Galki yurru ŋayi rakunydhirrina.”
JOH 4:48 Ga ŋayi Djesunydja waŋa nhanukala bitjanna, “Ŋunhi nhuma yaka nhäma ŋuli yukurra mirithirri yindinydja rom, yakana nhuma yurru märr-yuwalkthirrinydja ŋarraku.”
JOH 4:49 Yurru ŋayi ŋunhiyinydja ḏarramunydja waŋana bitjarra, “Garray, yana marrtjiya go. Ŋuli nhe yurru yakanydja marrtji Garray, ŋarraku yurru gäthu'mirriŋunydja ŋunha rakunydhirrina.”
JOH 4:50 Ga Djesunydja waŋa buku-wakmarama bitjan, “Gatjuy, yana marrtjiyana-wala. Gäthu'mirriŋunydja nhuŋu liŋguna ŋunhi walŋathinana.” Ga dhunupana yana ŋuriŋiyi ḏarramuyunydja ŋanya Djesunha dhäruktja märraŋalana, märr-yuwalkthinana yana, bala marrtjinana.
JOH 4:51 Marrtjinanydja ŋayi yukurrana bala-a-a, ga gandarrŋuranydja, bala ŋayinydja dhäwu'mirrinydja nhanŋu ŋunhi yolŋu bunanana dhukarrŋuranydja. “Way buŋgawa. Gäthu'mirriŋunydja nhuŋu ŋunhi ḏarramunydja liŋguna walŋathina ŋunha,” bitjarrana ŋayinydja ḻakaraŋala.
JOH 4:52 Ga ŋayinydja ŋanya dhä-wirrka'yurruna buŋgawayunydja bitjarra, “Nhäyu ŋuli ŋunhiyi waluyunydja ŋayi walŋathina?” Ga ŋayinydja ḻakaraŋala balanydja bitjarra, “Ŋuruŋu ya', ḻäy-wilyunarayu waluyu, yawungu milmitjpa ŋayi gonha'yunanydja ŋanya ŋuriŋi rerriyunydja.”
JOH 4:53 Bala dhunupana yana ŋayi ŋuriŋi nhanukala bäpa'mirriŋuyunydja guyaŋina dhäruknha ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayi ḻakaranha walunydja ŋunhiyi bili. “Nhuŋu gäthu'mirriŋunydja yurru walŋathirrina,” bitjanna. Ga dhunupana nhanŋu gurruṯu'mirri walala ga ŋayipi ŋunhiyi ḏarramu märr-yuwalkthinana Garraywala wirrkina wal'ŋu.
JOH 4:54 Ga dhuwalayinydja gandarrŋurana Djesuyu mirithirri yindi wal'ŋu rom djäma ŋunhiliyi Galali wäŋaŋura, ŋulaŋuruna dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi marrtji Djudiyaŋuru lili.
JOH 5:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi nhinana märr-weyin Galalinydja wäŋaŋura Djesu, bala ŋayi marrtjina biyapul balayi Djurutjalamlili, liŋgu ŋanapurruŋgu Djuwwu yolŋu'-yulŋuwu walu galkina, ŋunhi ŋanapurru yurru ḻuŋ'thunna ŋunhiwalayi Djurutjalamlili buku-ŋal'yunarawuna.
JOH 5:2 Ga ŋunhili Djurutjalam wäŋaŋura, galki dhurrwaraŋuranydja yäkuŋura Wäyin-gulŋiyinyaramirriŋura, ŋunhilinydja yukurra bungama gapu guḻun'nha, yäku Bätjathana, yurru ḻiw'maranhara ŋunhiyi dhuḻ'yunaranydja, yurru ḏämbumirri dhaḻakarrnydja ŋunhi nhina'-nhinanharamirrinydja.
JOH 5:3 Ga guḻku'na rerrimirrinydja walala marrtji ŋorra ŋunhiliyi, balanyara gam', bambay ga bunhdhurr ga nyurrul'mirri yolŋu walala; ŋorra'-ŋurranydja walala ŋuli yukurra ŋunhiliyi, galkunna yukurra gapuwuna wirwiryunarawu.
JOH 5:4 Liŋgu bitjan ŋuli ŋunhi märr-barrku'-barrku ŋayi djiwarr'wuynydja yolŋu marrtjinya, bala wirwirmaranhana ŋuli ŋunhiyi yukurranha bitjana, bala ŋayinydja ŋuli rerrimirrinydja yolŋu ŋurruŋuna ḻupthuna ŋuli, ga ŋayina ŋuli baḏarraŋdhinyanydja yana.
JOH 5:5 Ga waŋgany yolŋu yukurrana ŋorrana ŋunhili galki gapuŋura, yurru rirrikthurrunanydja ŋayi yukurrana weyinnha ŋunhiyi yolŋu, 38-nha dhuŋgarranydja ŋayi rirrikthurrunanydja.
JOH 5:6 Bala ŋayi Djesuyunydja nhäŋala ŋanya, ŋayi yukurrana rirrikthurruna weyinnha, bala ŋayi waŋanana nhanukala Djesu, dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana, “Ḏukṯuk muka nhe walŋathinyarawunydja?” bitjan.
JOH 5:7 Ga ŋayi rerrimirrinydja waŋa bitjan nhanŋu, “Ḻundumiriwnha dhuwala ŋarra; yakana ŋarranha ŋuli ŋula yolthu guŋga'yun, ga ḻaw'marama, ga gurrunhan gapulilinydja. Ŋunhi ŋayi ŋuli gapu wirwiryun, wiripuna ŋuli ŋäthilinydja yolŋu ḻupthun, djuḻkmaramana ŋarranhanydja ŋayina.”
JOH 5:8 Bala ŋayi Djesunydja dhunupa waŋa bitjanna, “Ma' gaŋgathiyana, ga märraŋana nhuŋuway dhuwali mindhalanydja, bala marrtjiyana.”
JOH 5:9 Bala ŋayi dhunupana yana ŋunhi marrtjinyamiriwnydja yolŋu gaŋgathirrina, bala dhoṯkumanydja nhanŋuway ŋayi gayan'thanydja, bala marrtjina, ḻatju'na dhikana walŋana. Yurru waluyunydja ŋunhi ŋayi ŋanya walŋakuŋala Nhinanharamirriyu wal'ŋu, dharrpalyu ŋuriŋi.
JOH 5:10 Bala walalanydja ŋuriŋi ŋaḻapaḻmirriyunydja ŋanya nhäŋalana, ŋayi marrtjina gäŋala ŋunhiyi gayan'thana, bala walala waŋana nhanukala ŋurikala ḏarramuwalanydja bitjarra, “Way yolŋu. Dhuwalanydja dhuwala dharrpal warray walu. Nhäku nhe yukurra gäma gayan'thanydja? Bakmaraŋalana nhe dhuwala romnha.”
JOH 5:11 Ga ŋayinydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra warray, “Ŋayi ŋarranha waŋana ŋuriŋiyi ḏarramuyu ŋunhi ŋayi walŋakuŋala ŋarranha; ŋayi waŋana ŋarranha bitjarra, ‘Dhoṯkuŋana nhuŋuway nhe gayan'thanydja, ga marrtjiyana.’”
JOH 5:12 “Yol dhika ŋayi yolŋunydja? Yolthu nhuna waŋananydja dhiyakiyi dhoṯkunharawu gayan'thawunydja, ga gänharawunydja,” bitjarra walala dhä-wirrka'yurrunanydja ŋanya.
JOH 5:13 Yurru ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja yaka marŋgi nhanŋu, ŋurikiyi ŋunhi ŋayi walŋakuŋala ŋanya, liŋgu dhaŋaŋdhinana yukurrana ŋunhiliyinydja wäŋaŋura yolŋu'-yulŋuna, ga ŋayi Djesunydja gayulnha winya'yurruna ŋurikalayi ḏarramuwalanydja.
JOH 5:14 Ga ŋuliŋuru dhä-wirrka'yunaraŋurunydja, ŋayi ŋunhiyi ḏarramu dhunupa marrtjina Godkalana Buṉbulili, ga ŋunhiliyinydja ŋayi Djesuyu maḻŋ'maraŋala ŋanya biyapul ŋunhiyi ḏarramunha, bala bitjarrana ŋayi waŋananydja ŋanya Djesuyu, “Way, nhenydja dhuwala walŋana liŋguna. Ḏaḏawyurrana yätjŋurunydja romŋuru. Ŋuli nhe yukurra yurru mukthundja djäma yätjtja dhuwurr, nhunanydja yurru biyapul ŋayathama ŋuriŋiyi ŋoy-yätjthinyaramirriyunydja romdhu, biyapulnha yurru djuḻkmaramana.”
JOH 5:15 Bala ŋayi ŋuriŋi ḏarramuyu gonha'yurrunanydja ŋanya Djesunha, bala marrtjina, ga waŋana ŋurikalana ŋaḻapaḻmirriwalana ŋunhi walala ŋanya dhä-wirrka'yurruna ŋäthili, bitjarrana gam' ŋayi ḻakaraŋalanydja. “Ŋunhiyina ŋayi ḏarramu Djesunydja; ŋayina ŋarranha ŋunhi walŋakuŋalanydja.”
JOH 5:16 Ga walala ŋunhiyinydja ḏarramuwurru wirrkina yana ŋoy-djingaryurruna nhanŋu Djesuwu, liŋgu ŋayi ŋanya walŋakuŋala ŋuriŋiyi waluyu dharrpalyu, bala walala marimirriyinana yana nhanŋu yulŋunydja Djesuwu.
JOH 5:17 Bala ŋayi Djesunydja waŋa walalaŋgu ŋaḻapaḻmirriwunydja, buku-wakmarama bitjanna, “Ŋarrakala Bäpa'mirriŋuyunydja ŋuli yukurra djäma yana bitjan liŋgu, ga ŋarranydja yurru bitjandhi bili djämayi yukurra yana.”
JOH 5:18 Ga ŋuriŋiyinydja dhärukthu walalanhanydja ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinhanydja gur'yurrunana yana. “Ŋilimurru ŋanya bumana ŋi', murrkay'kumana, liŋgu ŋayi dhuwala bakmaraŋala ŋunhiyi dharrpalnha walu, ga biyapul ŋayi yukurra bäpa'yun Godnha, be ŋayi nhanŋu bäpa'mirriŋu Gunhu'. Liŋgu ŋayi waŋa yukurra bitjandhi, ḻakaranhamirri ŋanyapinyay ŋayi waŋganyŋura yana maṉḏanydja rrambaŋi bitjan. Ŋilimurru bumana ŋanya yana go,” bitjarra.
JOH 5:19 Bala ŋayi biyapul Djesu waŋa buku-wakmarama bitjan walalaŋgu. “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋarranydja Gäthu'mirriŋuyunydja dhuwala ŋuli yakana gäna djäma ŋarrapinydja. Ŋarranydja ŋuli yukurra nhäma Bäpa'mirriŋunhana ŋarrakuway ŋarra, bala djäma dhuḏakthun yana; ŋunhiyi bili yana ŋarra ŋuli dhuwala djämanydja, ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli Bäpayu djäma,
JOH 5:20 liŋgu ŋayi ŋarranha yukurra Bäpayu wirrkina märryu-ḏapmarama, ga milkumanydja ŋayi ŋuli bukmak yana nhä malanha ŋarrakala, ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli yukurra djäma. Ŋayi yurru milkumanydja nhumalaŋgu mirithirrinydja wal'ŋu yindi djäma ŋarrakalaŋukurru, märr nhuma yurru nhämanydja ṉirryunna yana.
JOH 5:21 Ŋayi Godthu Bäpayunydja walŋakuma warray ŋuli yukurra rakunyŋuru, ga walŋa-wekamayi ŋayi ŋuli yolŋu'-yulŋuwunydja, ga ŋarranydja ŋuli Gäthu'mirriŋuyunydja bitjan yana bili walŋa-wekamayi ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi ŋarra ḏukṯuk walalaŋgu walŋakunharawu.
JOH 5:22 Yolŋu walala yurru yaka gumurrlili dhärra Bäpawalanydja mala-yarr'yunarawu, liŋgu ŋayi Bäpayunydja ŋarranha ŋurrulili nherrara Gäthu'mirriŋunha yana nhanŋuway, ŋarrapina yurru yukurra yolŋu'-yulŋunha mala-yarr'yundja.
JOH 5:23 Yo, ŋayi ŋarranha Bäpayu nherrara ŋurrulili, märr walala yurru yolŋu'-yulŋunydja märr-ŋal'yundhi ŋarrakala, bitjandhi yana liŋgu bitjan walala ŋuli märr-ŋal'yun yukurra Bäpawala. Ŋuli nhe yakanydja yukurra märr-ŋal'yun Gäthu'mirriŋuwalanydja ŋunhi, ŋunhiyinydja bitjan nhenydja yakayi yana märr-ŋal'yun yukurra Bäpa'mirriŋuwala, ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili dhipala.
JOH 5:24 “Yo. Yuwalk ŋarra yukurra nhumalaŋgu ḻakaramanydja, märr-yuwalk yana dhuwala. Ŋuriŋinydja yolŋuyu ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra ŋäma ga märrama dhäruk ŋarrakuŋu, ga märr-nherraṉmirri ŋuli ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili, ŋuriŋiyina ŋayina yolŋuyu yukurra ŋayathama yuwalktja wal'ŋu walŋa ŋunhi, ŋunhiyinydja walŋa ŋunhi yurru yakana dhawar'yun. Bala yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu yakana dhärra mala-yarr'yunarawunydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu dhawaṯthurrunana rakunyŋuru liŋguna, bala gärrinana ŋayi liŋguna walŋamirrililina romlili.
JOH 5:25 Märr-yuwalk dhuwala ŋarra yukurra ḻakaramanydja nhumalaŋgu. Walunydja galkina dhuwala, liŋguna dhiyaŋuna-wala dhuwala, ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala rakunymirriŋura romŋura nhina yukurra, ŋäma warray walala yurru ŋarranha rirrakaynydja, Gäthu'mirriŋunha Godkunydja. Ga ŋunhi yolŋu dhäruk-märranharamirrinydja, ŋayinydja yurru nhina yukurra walŋana yanana.
JOH 5:26 Bäpanydja ŋarraku walŋa warray yana, nhanukuŋu ŋuli ŋunhi walŋanydja yukurra marrtji ŋulaŋuruna, ga bitjandhi ŋuli yukurra walŋa marrtji Gäthu'mirriŋuwuŋunydja, liŋgu Bäpayunydja nherrara nhanŋuway ŋayi walŋa ŋunhi ŋarrakalanydja.
JOH 5:27 Ŋayi ŋarrakala Bäpayunydja nherrara ŋarranhana, ŋarrana yukurra yurru mala-yarr'yundja yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhi, liŋgu ŋarranydja ŋunhi Yolŋu wal'ŋu Gäthu'mirriŋu.
JOH 5:28 “Yaka walala ṉirryurranydja dhiyaŋiyinydja dhärukthu, liŋgu walunydja yurru ŋunhi bunana, ŋunhi yurru yolŋunydja walala, ŋunhi walala yukurra ŋorra'-ŋurra ŋunha moluŋura rakunymirri, walalanydja yurru bukmakthirri yana ŋäma ŋarranhanydja rirrakay,
JOH 5:29 bala yana ḏurryundhi dhawa-yawaṯthun yurru walalaŋgalay moluŋurunydja. Yo, ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ŋuli yukurranha djäma ŋamathanha wal'ŋu dhiyala munatha'ŋura, ŋunhi walala walŋa ŋäthili, walalanydja yurru ŋunhiyinydja gaŋgathirrina, bala walŋana yurru nhina yukurra, bitjanna liŋguna yurru. Ga ŋunhinydja walala ŋunhi walala ŋuli yukurranha djäma yätj, walalanydja yurru gaŋgathirriyi moluŋurunydja, bala walala yurru nhinanydja yukurra murr'maranharana ŋarrakuŋu; djuy'yunna walalanha ŋarra yurru gupaḏalkumana yanana.” Bitjarra ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja Djesuyu.
JOH 5:30 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala ŋurikala walalaŋgala ŋurru'-ŋurruŋuwala wal'ŋu bitjarra gam', “Ŋarra ŋuli gänanydja yakana djäma ŋarrapinydja; ŋunhi ŋarranydja ŋuli mala-yarr'yun yukurra yolŋu'-yulŋunha, ga mäkiri'-witjun ŋarra ŋuli Gunhu'wunydja yana, bala ŋarra yurru waŋanydja ḻakaramanydja ŋunhi bili yana nhanŋuway dhäruktja dhuḏakthun. Yo, dhunupana yana ŋarranydja ŋuli yukurra mala-yarr'yun yolŋu'-yulŋunha, liŋgu yaka ŋarra ŋuli ŋarrakuwaynydja guyaŋinyarawu ŋarra malthun, ŋarranydja ŋuli guyaŋinyarawu ga djälwu malthun ŋuriki bili yana ŋunhi ŋayi djuy'yurruna lili ŋarranha.
JOH 5:31 Ŋunhi bini ŋarra ḻakaranhaminya ŋarranhawuynydja ŋarra, nhumanydja mak yakana ŋarraku märr-yuwalkthinya.
JOH 5:32 Yurru waŋganydhu dhikayi yolŋuyu yukurra ḻakaramanydja ŋarranha, yurru ḻakaramanydja ŋayi yukurra ŋuli ŋunhi ŋarranha yuwalk wal'ŋu yana.
JOH 5:33 Ŋäthilinydja nhuma yukurrana djuy'yurruna nhumalaŋguway yolŋu'-yulŋunha dhä-wirrka'yunarawu nhanŋu Djongu, ga ŋayinydja ḻakaraŋala nhumalaŋgu yuwalknha yana ŋarranha.
JOH 5:34 Ŋarranydja dhuwala marŋgi ŋarrapinydja, yol ŋarra dhuwala yolŋu; yakana yurru yolŋuyunydja ŋula marŋgikuma ḻakarama ŋarrakunydja. Ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋala bitjarra; nhuma yurru märr-yuwalkthirri dhärukku ŋunhi Djongu, märr nhumanydja yurru marŋgithirri muka, bala walŋathirrina yurru.
JOH 5:35 Liŋgu Djondja ŋunha balanyara bitjan ŋayi lanhdhirra djarraṯawun'ku, yana ŋayi yukurrana dhukarrnha räkukuŋala nhumalaŋgu. Yurru märr-gurriri nhuma yana marrtjina galŋa-ŋamathinanydja ŋuliwitjarra djarraṯawun'kurrunydja, bala yana gonha'yurrunana-wala winya'-winyayurrunana.
JOH 5:36 “Yo, Djondhunydja yukurrana ḻakaraŋala ŋarranha, yurru dhika wiripuŋuyunydja ŋarranha yukurra ḻakarama, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydja biyapulnha wal'ŋu, djuḻkmaramana yukurra ŋanya Djonnhanydja. Bitjan liŋgu ŋarra ŋuli djäma yukurra ŋunhiyi liŋgu yana ŋunhi ŋarrakala Bäpayu djäma wekaŋala, ga dhiyaŋu djämayunydja yukurra milkumana ŋarranha, ga ḻakarama, ŋunhi ŋarranydja dhuwala djuy'yunara nhanukiyinguŋu Bäpawuŋuna.
JOH 5:37 Ga bitjandhi liŋgu ŋayi ŋuli Bäpayunydja ḻakaramayi yukurra ŋarranha, ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋarranha lili. Yaka nhuma ŋäkula ŋanya Gunhu'nha rirrakaynydja, ga yaka nhuma nhäŋala ŋanya rumbalnydja;
JOH 5:38 ga yaka nhuma yukurra dhuwala ŋayathama nhanŋu dhäruktja nhumalaŋgalay nhuma ŋayaŋuyunydja, liŋgu nhuma yaka märr-yuwalkthirri yukurra ŋarraku, ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili Bäpayu.
JOH 5:39 Nhuma ŋuli ḻarruma ṉiṉ'thun Djorra'ŋuranydja Gunhu'wala liŋgu nhuma guyaŋirri yukurra ŋuli maḻŋ'maranharawu dhipuŋuru Djorra'ŋuru yuwalkku walŋawu nhinanharawu, gupaḏalŋuwuna-wala wal'ŋu. Ga yuwalk ŋunhi yulŋunydja, liŋgu ŋuriŋiyinydja dhärukthu yukurra ḻakarama ŋarranhana.
JOH 5:40 Yurru nhumanydja yurru yaka warray withiyandja ŋarranha, märr yurru nhuma märramanydja ŋunhiyi walŋa-nhinanharamirrinydja.
JOH 5:41 “Ŋarranydja ŋuli yukurra dhuwala djäma yaka yolŋuwunydja wokthunarawu.
JOH 5:42 Ŋarra marŋgi nhumalaŋgu ŋayaŋuwunydja; yaka nhuma yukurra dhuwala yuwalktja märryu-ḏapmarama Gunhu'nha.
JOH 5:43 Ŋayipi muka Gunhu'yu ŋarranhanydja djuy'yurruna lili, nhanukala yana yäkuyu ŋarranydja lili marrtjina, yurru yakana nhuma ŋarranha märraŋalanydja. Ŋunhi ŋuli ŋula yolthu withiyan nhumalanha nhanukiyingalaynydja ŋayi yäkuyu, nhumanydja ŋuli märrama warray ŋanya nhumalaŋgalay nhuma, mäḏapthun warray nhanŋu.
JOH 5:44 Yurru yakana nhuma ŋarrakunydja yukurra märr-yuwalkthirri, liŋgu nhumanydja ḏukṯuk, walala yurru yolŋu'-yulŋu nhumalaŋguna wokthun, bala nhuma yukurra ŋuli djämana walalaŋgu yana wokthunarawuna. Yaka warray nhuma yurru ŋarrakunydja märr-yuwalkthirri, märr ŋayi yurru Gunhuny'tja nhumalaŋgu wokthundhi.
JOH 5:45 “Yolthu nhumalanha yurru yätj-ḻakarama Bäpawalanydja?... Ŋarra? Yäääw, yaka warray ŋarranydja. Ŋuruŋu warray ŋunhi Mawtjitjkala romdhu yurru nhumalanha yätj-ḻakaramanydja, ŋuriŋiyina romdhu ŋunhi nhuma ŋuli guyaŋirri yanapi ŋuli nhumalanha walŋakuŋuna.
JOH 5:46 Ŋunhi bini nhuma yuwalktja wal'ŋu märr-yuwalkthinya Mawtjitjkala, ŋunhi ŋayi wukirri dhäruk gurrunhara, nhumanydja bini märr-yuwalkthinya ŋarrakuna, liŋgu ŋarranhana ŋayi ŋunhiyinydja wukirri ḻakaraŋala.
JOH 5:47 Yurru yaka warray nhuma ŋuli yukurra dhuwala märr-yuwalkthirri Mawtjitjkalanydja dhärukthu, ga nhaltjanna nhuma yurru ŋarrakunydja dhärukku märr-yuwalkthirri dhika?” bitjarra ŋayi Djesunydja waŋana.
JOH 6:1 Ga waŋganymirri ŋayi Djesu marrtji buḏapthun mitjiyayu ŋulawitjan guḻun'kurru gapukurru yäkukurru Galalikurru, ga wiripunydja ŋayi yäku ŋunhiyi Daypiriya. Marrtjinydja ŋayi buḏapthundja, bala buna wiripuŋurana ḻaypana gali'ŋura.
JOH 6:2 Ga guḻku'na dhika dhaŋaŋnha yolŋunydja walala ḻuŋ'thun marrtji nhanukala, liŋgu walala nhäŋala ŋanya, ŋayi yukurrana ḏukmaraŋala rerrimirrinha walalanha guḻku'nha.
JOH 6:3 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋanapurrunydja ḏuwa'-ḏuwaṯthun, bala bukulilina marrtji, Djesu ga ŋanapurru nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala
JOH 6:4 Galkina ŋunhi wäŋanydja balanyaramirrina, guyaŋinyaramirriyuna waluyu Ḻäy-yuḻkmaranhamirriyuna.
JOH 6:5 Ḏäpthundja ŋanapurru yukurra, bala ŋayi Djesuyunydja nhäma guḻku'nhana yolŋu'-yulŋunha, walala nhina gundupuma lili, withiyan ŋanya Djesunha. Bala ŋayi Djesuyunydja waŋana ŋanya Bilipnhana bitjarrana, “Way, wanhaka ŋilimurru yurru ŋathanydja märrama dhiyakunydja gay', maranhu yolŋu'-yulŋuwunydja?”
JOH 6:6 Yurru ŋayipi Djesuyunydja guyaŋirri, ŋayi yurru djäma ŋula nhä walalaŋgu, yurru ŋayi dhä-wirrka'yurruna Bilipnhanydja bitjarrayi, yana ŋanya gatjarr'yurruna yukurrana.
JOH 6:7 Ga Biliptja waŋana buku-ruŋiyinmaraŋala nhanŋu Djesuwu bitjarra, “Ŋunhi bini ŋilimurru ŋatha märranha guḻkuny'tja, ŋunhinydja bini ŋilimurru wekanha rrupiya 200-nha ŋurikiy ŋathawuy malaŋuwuy, ga wiripu-guḻkuny'tja bini baḏak yana bäythinya ŋathawu.”
JOH 6:8 Ga wiripunydja nhanŋu ḻundu'mirriŋu dhärrana yukurrana yäku Wanduru, gutha'mirriŋu Djäyman-Betawu, ga ŋayi Wanduruyunydja ŋäkula ŋunhi nhaltjarra Djesuyu dhä-wirrka'yurruna ŋanya Bilipnha, bala ŋayi Wandurunydja marrtji, bala ḻakarama Djesuwuna bitjanna,
JOH 6:9 “Way, dhuwala waŋgany gurrmuḻ goŋ-ŋathamirri, ŋayi yukurra ŋayathamanydja dhuwala ḏämbumirri ŋathanydja ga märrma' guyanydja, yurru bäyŋu mak ganany'tja dhuwala bukmakkunydja yolŋu'-yulŋuwu.”
JOH 6:10 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala bitjarrana, “Way, waŋiya walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja, walala yurru nhina bukmak.” Yurru mulmumirri ŋunhiyi wäŋanydja nhinanharawunydja, bala walala marrtjina nhinanana bukmaknha, yurru yolŋu'-yulŋunydja ŋunhi mirithirri guḻku'na, 5,000-nha ḏarramuwurrunydja, ga biyapul dhäykawurru ga djamarrkuḻi'.
JOH 6:11 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi Djesuyunydja märrama ŋunhiyi ḻurrkun' ŋatha gurrmuḻwuŋu wekanhara, bala ŋayi buku-wekama Gunhu'nhana ŋurikiyi ŋathawu, bala yana wekaŋalana marrtjina nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala, bala walalanydja marrtji weka'-wikamana yolŋu'-yulŋuwuna bala. Ga bitjandhi liŋgu ŋayi guyawunydja, bala walala bukmakthuna ḻukanydja yukurra; bukmaknha yana gana' walala, maranhumirrina ŋuriŋiyi ŋathayunydja.
JOH 6:12 Dhawar'yundja walala ḻukanhaŋuru, bala ŋayi Djesuyu waŋana ŋanapurrunha, nhanŋu ḻundu'mirriŋunha walalanha bitjanna, “Gatjuy marrtjiya walala, wapmaraŋana ŋatha malanha ŋunhiyi bäythinyaranydja, märr yurru yakana ŋunhiyi ŋatha djäŋdhinyara ŋorranydja marrtji.”
JOH 6:13 Bala ŋanapurrunydja dhunupa galkaṉna marrtji ŋatha muṉguy ŋunhi, bala ŋanapurru ŋuriŋi ŋathayu bäythinyarawuyyunydja dhaŋaŋguŋalana bathinydja, 12nha ŋunhi bathinydja.
JOH 6:14 Ga ŋunhi walala yolŋu'-yulŋuyu nhäŋalanydja ŋunhiyi, ŋunhi nhaltjarra ŋayi Djesuyu djäma ganydjarryu dhika wal'ŋu, bala walala waŋanharamirrina walalawuynha walala bala-lili'yunmirri, “Way, yol dhuwala yolŋunydja? Dhuwalayina mak ŋayi yolŋunydja djuy'yunaranydja Gunhu'wuŋu, ŋunhi ŋilimurru ŋuli ŋänha ŋäthili ŋanya. Gul' ŋilimurru ŋanya yurru märramana, märr ŋayina yurru ŋilimurruŋgu buŋgawanydja ŋunhiyina.”
JOH 6:15 Yurru Djesunydja marŋgithirri warray walalaŋgu, ŋunhi walala yukurra djälthirrinydja buŋgawakunharawuna nhanŋu, bala ŋayi dhunupana winya'yurrunana gayulnha bukulilinydja wäŋalili, ŋayipina gänana.
JOH 6:16 Ga ŋanapurrunydja yukurra ŋunhili yana bäyma ḏäpthun, nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala, yana liŋgu ga munha yupthun. Bala ŋanapurru dhunupa yarru'-yarrupthunna wäŋgama,
JOH 6:17 bala wapwapthun mitjiyalilina, bala marrtjina yana balayi roŋiyirri Gapaniyamlilina. Marrtjinydja ŋanapurru yukurra-a-a dhulmu-ḏakthunna-a-a, yurru ŋayinydja Djesunydja yaka ŋanapurruŋgala ŋunhili mitjiyaŋura; galkun ŋanapurru nhanŋu yukurra, ga bäyŋuna ŋayi buna ŋanapurruŋgu.
JOH 6:18 Bala ŋayinydja dharra ŋanapurruŋgu watana buna ŋunhili dhulmuŋuranydja, biyapulnha wal'ŋu ḏälnha, wirrkina yukurra bo'yun, ga gapu gaŋgathirrina wirrkina yana.
JOH 6:19 Yo, Marrtjinydja yukurra ŋanapurru ŋunhi bala-a-a, ḻiw'yunmirrinydja märr-weyin, bala ŋanapurru nhäma ŋanya Djesunhana, ŋayi nhina marrtji lili, yurru gapukurru ŋapakurru ŋayi nhina lili djartjaryundja. Marrtjinydja ŋayi ga-ga-a-a, galkithirrina marrtji mitjiyanydja ŋunhi, bala ŋanapurrunydja dharra barrarirri warray nhanbala, wirrki warray.
JOH 6:20 Bala ŋayinydja waŋa Djesuyunydja ŋanapurrunha bitjan warray, “Yaka nhuma barrariya. Dhuwalanydja ŋarra muka.”
JOH 6:21 Bala ŋanapurru goŋmirriyirrina nhanŋu, waŋa bitjanna, “Go Garray, wapthurrana lili, dhipala mitjiyalilina.” Wapthurrunanydja ŋayi ŋunhi ŋunhilinydja, bala dhunupana yana ŋanapurru dhawaṯthurrunana yulŋunydja, ŋunhimalayina wäŋalili ŋunhi ŋanapurru yukurrana marrtjina balayi.
JOH 6:22 Wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu ŋunhilina bäymana yuku'-yukurrana, yana liŋgu ga djaḏaw'yurruna. Ga goḏarrny'tja walala ḏurryurruna, bala ḻarruŋalana nhanŋu Djesuwuna. Walala guyaŋina waŋgany mitjiya ŋunhi yawungunydja yukurranha djingaryuna dhiyala, ŋunhiyi liŋgu ŋunhi walala ḻundu'mirriŋu walala nhanŋu marrtjinyanydja, yurru walalanydja yawungu ŋunhi marrtjinya dhäpark warray, yaka warray ŋayi ŋunhiliyi yawungu walalaŋgalanydja mitjiyaŋuranydja; gonha'yunanydja walala yawungu ŋanya dhipalaŋga bäyma ŋunhi.
JOH 6:23 Ḻarruŋalanydja walala yukurrana nhanŋu Djesuwu, nhäŋala wiripuna mitjiya malanha, walala djarrawurr'yurruna ŋulaŋuru wäŋaŋuru Daypiriyaŋuruna yäkuŋuru, yana liŋgu ga dhawa-yawaṯ-gay ŋunhiliyina wäŋaŋura ŋunhi walala yawungu yukurranha ŋatha ḻukanha, ŋuliŋuruyi dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi yawungu Garrayyu bukumirriyanha, buku-wurrpana manapana ŋurikiyi ŋathawu.
JOH 6:24 Ḻarrumanydja walala yukurra nhanŋu Djesuwu-u-u, ga yakana walala maḻŋ'maramanydja ŋanya, ga ŋula nhanŋu ḻundu'mirriŋunha walalanha. Bala walala wapwapthun mitjiyalilina malaŋulili, bala marrtji balayi Gapaniyamliliyi, märr ŋunhalayinydja walala yurru yukurra ḻarruma nhanŋu Djesuwu.
JOH 6:25 Yo, walala ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja maḻŋ'maraŋalana ŋanya Djesunha ŋunhalana bala wiripuŋuŋurana gali'ŋura gapuŋura, bala walala dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana, “Way Marŋgikunharamirri. Nhätha nhe dhuwala bunana dhiyalanydja? Nhäyu dhika?”
JOH 6:26 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakarama. Nhuma yukurra dhuwala ḻarruma ŋarraku, ŋuliŋuruyi liŋgu ŋunhi nhuma ŋatha ŋunhi ḻukanha, bala yana maranhuyinyana ŋuriŋiyi ŋathayunydja. Yaka yana nhuma yukurra dharaŋan ŋunhiyi djämanydja ŋiniya?... ŋunhi ŋarra yukurranha nhumalaŋgu milkunha ganydjarr-ḏumurru wal'ŋu.
JOH 6:27 Yaka yana djäma ŋurikiyi ŋathawunydja märranharawu, ŋurikinydja ŋunhi ŋayi yurru ŋäthiliŋuyirri, bala yätjthirrina. Djäma yukirriya ŋuriki liŋgu ŋathawu dhawar'yunamiriwwu wal'ŋu, märr nhe yurru walŋana nhina yukurra, bitjanna liŋguna yurru. Dhuwalayinydja ŋatha ŋarranydja yurru Gäthu'mirriŋuyunydja Yolŋuyu wekama nhumalaŋgu, liŋgu ŋarrakala ŋayi waŋganygala yana Gunhu' märr-nherraṉminanydja.”
JOH 6:28 Bala walala dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra Djesunha, “Nhaltjan dhika ŋanapurrunydja yurru djäma, märr ŋanapurru yurru djäma yukurra Gunhu'walanydja djälkurru ŋunhi?”
JOH 6:29 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Gunhuny'tja ḏukṯuk, nhe yurru djäma bitjan gam': Nhe yurru märr-yuwalkthirri yukurra ŋarrakalana, ŋurikala wal'ŋu yolŋuwala ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋarranha lili.”
JOH 6:30 Ga walalanydja waŋana bitjarra, “Ma', djämana mak be ganydjarr-ḏumurrunydja wal'ŋu. Milkuŋana ŋanapurruŋgala, märr ŋanapurrunydja yurru nhäma, bala märr-yuwalkthirrina yurru nhuŋu. Bay' nhaltjan dhika nhe yurru djämanydja?
JOH 6:31 Be ŋäthilinydja wal'ŋu baman'tja, ŋanapurruŋgala märi'mirriŋuyu ga gäthu'mirriŋuyu walalay yukurranha ŋuli ḻukanha ŋathanydja yäku ‘mana’, ŋunhala ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura. Yurru ŋayi ŋunhi wekaŋala ŋathanydja ŋunhiyi ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru walalaŋgu ḻukanharawunydja, bitjan yukurra ŋuruŋu Djorra'yunydja ḻakarama ŋurikiynydjayi.”
JOH 6:32 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Märr-yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu dhuwala ḻakaramanydja yukurra. Yaka ŋayi ŋunhi Mawtjitjthunydja walalaŋgu wekaŋala ŋunhiyi ŋatha ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja; ŋayipi yana Bäpayu ŋarrakala wekama ŋuli yukurra nhumalaŋgu yuwalkŋunydja wal'ŋu ŋatha, ŋunhiyina djiwarr'wuynydja wal'ŋu ŋunhi.
JOH 6:33 Liŋgu Godkunydja yuwalkŋu wal'ŋu ŋatha ŋunhiyina, yolŋuna wal'ŋu yana, ŋunhiyina ŋunhi ŋayi dhunarrana lili djiwarr'ŋuru ŋulaŋuru, märr yurru ŋayi walŋa wekama yolŋu'-yulŋuwu, bukmakkuna yana.”
JOH 6:34 Bala walalanydja waŋana bitjarrana, “Way Garray. Biyakana liŋgu wekaŋa ŋanapurrunhanydja dhuwaliyina ŋatha go.”
JOH 6:35 “Ŋarrapi dhuwala ŋatha ŋunhiyi walŋamirrinydja,” bitjarra ŋayi Djesunydja ḻakaranhamina ŋanyapinyay ŋayi. “Ŋuli yurru nhe yolŋu marrtji lili ŋarrakalanydja, nhenydja yurru yakana nhina yukurra djaṉŋarr, ga ŋuli nhe yurru ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirri ga märr-nherraṉmirrinydja ŋarrakala, nhenydja yurru yakana biyapul ŋanhdharkthirri.
JOH 6:36 Liŋgu muka ŋarra ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu ŋäthilinydja bitjarra, ‘Nhuma nhäŋala muka ŋarranhanydja liŋguna, yurru yakana nhuma märr-yuwalkthirrinydja yukurra ŋarraku.’
JOH 6:37 Bukmak ŋunhi yurru Bäpayu ŋula yolnha wekama ŋarrakala goŋlili, walalanydja yurru marrtji dhunupana yana ŋarrakalana, ga ŋunhi yurru ŋayi marrtjinydja ŋarrakala ŋula yol yolŋu, ŋarranydja yurru yakana ŋanya gukuma ŋaŋ'ŋaŋdhun.
JOH 6:38 Liŋgu ŋarranydja lili marrtjina ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, märr yurru ŋarra djäma yukurra Bäpawala yana djälkurru, ŋurikala ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋarranha lili; yaka ŋarra marrtjina lili djämawu ŋarrakiyingalaynydja djälyu.
JOH 6:39 “Ga dhiyaku ŋarranha ŋayi ŋunhi djuy'yurrunanydja lili gam': Ŋayi ḏukṯuk ŋarra yurru ŋayathama baṯ bitjan ŋunhinha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walalanha ŋayi wekaŋala ŋarrakala goŋlili, märr yurru yakana ŋula waŋgany winya'yundja: ŋayinydja ḏukṯuk Bäpanydja ŋarraku, ŋarra yurru walalanha dhawaṯmarama beŋuru moluŋurunydja, bukmaknhana yurru yana gaŋgathinyamarama walŋamirrililina, ŋuriŋinydja waluyu ŋunhi dhä-yawar'yunamirriyunydja.
JOH 6:40 Yo, dhiyaku ŋunhi Bäpanydja ŋarraku ḏukṯuk gam', ŋayi yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu ŋunhi ŋayi yurru nhäma Gäthu'mirriŋunha nhanŋu, bala märr-nherraṉmirrina nhanukala, ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra ŋayaŋu walŋana, bala ŋarra yurru yana dhunupana ŋanya gaŋgathinyamirriyamana ŋuriŋiyinydja dhä-yawar'yunarayunydja waluyu; ŋayi yurru gaŋgathirri beŋuru moluŋurunydja, bala yana nhinana yurru yukurra ŋarrakalana, bitjanna liŋguna yurru gupaḏalnha.”
JOH 6:41 Ga walala ŋaḻapaḻmirrinydja ŋunhi yolŋu walala yukurrana morrumurru'na ŋanya, yätj-ḻakaräŋalana ŋanya Djesunha, liŋgu ŋayi ḻakaranhamina ŋanyapinyay ŋayi bitjanmina, ‘Ŋarrapi dhuwala walŋamirrinydja ŋatha, liŋgu ŋarra yarrupthurruna ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru.’
JOH 6:42 Bala walala waŋana ŋarrtjurrunana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Dhuwalanydja ḏarramu ŋunhi Djotjipku warray gäthu'mirriŋu ŋiniya? Ŋanapurrunydja dhuwala marŋgi warray nhanukalaŋuwu bäpa'mirriŋuwunydja ga ŋäṉḏi'mirriŋuwunydja. Nhäku warray ŋayi yukurra dhuwala bitjandja waŋa, ‘Ŋulaŋuru ŋarra dhuwala djiwarr'ŋuru' bitjandja.”
JOH 6:43 Ga ŋayi Djesunydja waŋa bitjan, “Way, yaka walala biyakayi morrumurru ga ŋarrtjunmiya.
JOH 6:44 Yakana yurru ŋula yol yolŋu gänanydja marrtji ŋarrakala; ŋunhina bili yolŋu waŋganynha, ŋunhi ŋayi yurru Gunhu'yu warryun ŋanya lili ŋarrakala, ŋayina yurru ŋunhiyina marrtji, bala wekanhamirrinydja ŋarrakala, ga ŋarranydja yurru yana ŋanya gaŋgathinyamaramana walŋamirrililina wäŋalili, ŋuriŋi dhä-yawar'yunarayunydja waluyu.
JOH 6:45 Ŋunhi dhäruk dhuwala wukirriwuy dhäwu'-gänharamirriwuŋu, ḻakarama yukurra bitjan gam', ‘Bukmak yurru yolŋu'-yulŋunydja marŋgithirri Gunhu'wuŋunydja.’ Yo, ŋunhi yurru ŋula yolthu yolŋuyu ŋäma yukurra Gunhu'nhanydja, ga marŋgithirrinydja nhanukuŋu yurru, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu marrtji withiyan lili ŋarranhana.
JOH 6:46 Yo, yolŋu'-yulŋuyunydja ŋuli ŋäma warray Gunhu'nha, yurru yakana ŋanya ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuyu nhäŋalanydja; ŋarrapi yana waŋganydhu nhäŋala Bäpanhanydja, liŋgu ŋarra warray yarrupthurruna lili ŋulaŋuru Gunhu'walanydja.
JOH 6:47 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra dhuwala. Ŋunhi ŋayi yukurra märr-yuwalkthirrinydja ga märr-nherraṉmirri ŋarrakala ŋula yol yolŋu, ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu ŋayathama yukurra yurru walŋa ŋunhina dhawar'yunamiriwnha, liŋguna nhanŋu ŋayaŋunydja walŋana.
JOH 6:48 Liŋgu ŋarrapi dhuwala ŋatha walŋamirrinydja.
JOH 6:49 Nhumalaŋgala märi'muyu walalay ŋuli ḻukanha yukurranha ŋatha yäku ‘mana’ ŋunhala ŋanhdharkŋuranydja, yurru walala murrmurryurruna warray warrpam' yulŋunydja
JOH 6:50 Yurru ŋatha yuwalkŋunydja ŋunhi wal'ŋu ŋurukuy djiwarr'wuynydja wiripuna, ganaŋ'thunna yukurra. Ŋuli nhe yurru ŋunhiyinydja ḻuka yuwalkŋunydja ŋatha, nhenydja yurru yakana rakunydhirri.
JOH 6:51 “Yo. Ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi ŋatha walŋamirri, ŋunhi ŋarra yarrupthurruna ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru. Ŋunhi nhe yurru ŋula yolthu yolŋuyu ḻuka dhuwalayinydja ŋatha, nhenydja yurru walŋana nhina yukurra, bitjanna liŋguna yurru. Liŋgu ŋarranydja dhuwala yurru wekanhamirri ŋarranhawuynha ŋarra ŋanaknha; ŋarra yurru ŋarrapina dhuwala rumbal burakirri, märr yurru yolŋu'-yulŋunydja nhina walŋana yukurra.”
JOH 6:52 Bala walalanydja ŋunhi ŋaḻapaḻmirri yolŋu'-yulŋu maḏakarritjthina warray, bala ŋarrtjunminana walala yukurrana dhä-ḏal'yunminana, “Nhäku ŋayi yukurra dhuwala bitjandhinydja waŋa? Nhaltjan dhika yurru yolŋuyunydja dhuwala wekama nhanŋuwaynydja ŋayi ŋanak yolŋuwu ḻukanharawu?” bitjarra.
JOH 6:53 Ga ŋayinydja Djesunydja waŋana bitjarra walalaŋgu “Märr-yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja. Ŋuli nhe yurru yakanydja ḻuka ŋanak Gäthu'mirriŋunhanydja Yolŋunha, ga wurkthun gulaŋdja ŋanya, ga nhenydja yurru yakana ŋayaŋu-walŋanydja wal'ŋu nhina yukurra.
JOH 6:54 Ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋuyu ḻukanydja ŋarranha ŋanak, ga wurkthun gulaŋdja ŋarranha, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋana wal'ŋu yanana, bitjanna liŋguna yurru, liŋgu nhanŋu yurru ŋayaŋunydja walŋana yana ŋuriŋiyi. Bala ŋarra yurru ŋunhiyinydja yolŋunha gaŋgathinyamirriyama ŋuriŋinydjayi waluyu dhä-yawar'yunamirriyunydja, ŋayinydja yurru gaŋgathirri beŋuru moluŋurunydja, bala yana nhinana yurru ŋarrakala yukurra gupaḏalnha.
JOH 6:55 Liŋgu ŋarrakunydja ŋanak yuwalk warray wal'ŋu ŋatha, ga ŋarraku gulaŋ yuwalk warray gapu, walŋamirri warray yana.
JOH 6:56 Ŋunhi yurru nhe ŋula yolthu ḻukanydja ŋarranha ŋanak, ga wurkthundja gulaŋ, nhenydja yurru yukurra nhina ŋunhi ŋarrakalana ŋayaŋuŋura, ga nhokalanydja ŋayaŋuŋura yukurra yurru ŋarrana nhina.
JOH 6:57 Yo, ŋarranydja dhuwala djuy'yunara ŋulaŋuru Bäpawuŋu, ŋurikiŋiyi walŋa-nhinanharamirriwuŋu, ga walŋa yana ŋarra nhinanydja yukurra ŋuriŋiyi Bäpawalanydja walŋayu. Ga bitjandhi bili nhenydja yurru walŋa yana yukurra nhina, liŋgu ŋarrakalanydja ŋuriŋiyi walŋayu, ŋunhi nhe ŋuli yukurra ḻuka ŋarranha ŋanak.
JOH 6:58 “Liŋgu ŋarranydja ŋunhiyinydjayi dhuwala walŋamirri ŋatha, ŋunhi ŋarra dhunarrana lili beŋuru djiwarr'ŋuru. Dhuwalayinydja ŋatha wiripu, ganaŋ'thun yukurra ŋulaŋurunydja ŋunhi walala yukurrana märi'muyu ga bäpayu ḻukana ŋäthili wal'ŋu. Yo, walalanydja murrmurryurruna warray. Yurru ŋula yolthu yurru ŋayi ḻuka ŋunhi yuwalkŋunydja wal'ŋu ŋatha, ŋayinydja yurru yakana rakunydhirri; nhinanydja ŋayi yurru yukurra bitjanna liŋguna walŋana yanana.”
JOH 6:59 Yo, dhuwalayinydja rom walŋamirrina yanana ŋayi Djesuyu yukurrana ḻakaraŋala marŋgikuŋala walalanha, ŋunhala buṉbuŋuru buku-ŋal'yunaramirriŋurana ŋunhi, wäŋaŋura yäkuŋura Gapaniyam.
JOH 6:60 Ga yolŋu'-yulŋuyunydja ŋunhi guḻku'yuna malthunarapuyŋuyunydja nhanukala Djesuwala ŋäkula ŋanya Djesunha dhäruk bitjanarayinydja ḻakaranhara, bala walala waŋana bitjarrana. “Way. Dhuwalanydja dhuwala rom ḏälnha bay. Yolthuna yurru dhuwaliyi dhäruknha märramanydja?”
JOH 6:61 Yurru ŋayi Djesunydja marŋgi ŋurikiyi, ŋunhi walala yukurrana nhanŋu malthunarapuyŋu ŋunhi waŋanhamina, ga galŋa-mukthurruna yätjthina, bala ŋayi Djesu walalaŋgu waŋanana bitjarrana, “Way walala. Dhiyaŋunydja dhärukthu yukurra nhaltjan nhumalanha?... ŋoy-yätjkuma warray?... bay nhaltjan?
JOH 6:62 Bala nhaltjanna nhumalaŋgu yurru ŋayaŋunydja?... ŋunhi nhuma yurru ŋarranha nhäma marrtjinyaranydja bala djiwarr'lilinydja ŋunhi, ŋunhi ŋarra yurru balayi ŋunhimalayi roŋiyirri, ŋunhi ŋarra ŋuli ŋunhiliyi ŋäthili wal'ŋu nhinanha yukurranha.
JOH 6:63 Ŋuriŋina bili waŋganydhuna ŋuli yukurra walŋakumanydja yolŋu'-yulŋunha, Gunhu'walana yana walŋamirriyuna birrimbirryu. Yolŋunydja dhuwala ganydjarrmiriwnha, ŋula nhämiriwnha, yakana yukurra ŋula yolŋuyu gäma ganydjarr walŋakunharawu. Yurru ŋarrakunydja ŋunhiyi dhäruk ŋunhi ŋarra nhumalaŋgala waŋa yukurra ḻakarama, ŋunhiyinydja dhäruk ŋurukuynha wal'ŋu djiwarr'wuynha, walŋamirrina; ŋuriŋiyina dhärukthuna ŋarrakala nhuma yurru walŋathirrinydja, Gunhu'wala yana walŋamirriyu birrimbirryu.
JOH 6:64 Yurru wiripunydja nhuma yaka märr-yuwalkthirri ŋuli yukurra.” Yo, ŋayi Djesunydja marŋgi ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala yurru yaka yana märr-yuwalkthirri, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi marŋgithina ŋäthili yana ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru ŋanya goŋlili wekama miriŋuwala.
JOH 6:65 Bala ŋayi waŋana bitjarrayinydja, “Dhiyakuna ŋayaŋuwu ŋunhi ŋarra ḻakaraŋalanydja gam', ‘Yakana yurru ŋula yol yolŋu gänanydja marrtji lili ŋarrakala, ŋunhiyina yurru yolŋunydja marrtji lili ŋarrakalanydja ŋunhi ŋayi yurru Bäpayu ŋanya garr'yun.’”
JOH 6:66 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru guḻku'thinana malthunarapuyŋunydja walala ŋunhi bilyu'-bilyurruna, bala yana gonha'yurrunana ŋanya Djesunha; yakana biyapulnydja walala nhanbala malthurruna.
JOH 6:67 Bala ŋayi waŋana ŋanapurruŋgu, nhanukalaŋuwuna ŋayi ḻundu'mirriŋuwu walalaŋgu 12-kuna ŋurikina bitjarra, “Way walala, nhaltjanna nhumanydja yurru dhuwala? Bitjandhi yana liŋgu nhuma yurru ŋarranha gonha'yundhi?”
JOH 6:68 “Yäääw, yaka Garray,” bitjarra ŋayi Djäyman-Betanydja buku-wakmaraŋala. “Ŋunhi yurru ŋanapurru gonha'yundja nhuna, ga yolkuna ŋanapurru yurru dhika malthundja yolŋuwu. Nhepina waŋganydhuna yukurra ḻakarama walŋamirrinydja wal'ŋu dhäruk.
JOH 6:69 Liŋguna ŋanapurru märr-yuwalkthinana nhokala; ŋanapurru marŋgina nhuŋunydja, yol nhe dhuwala yolŋu. Nhenydja dhuwala ŋulaŋuru Gunhu'wala warray, biyapul warray wal'ŋu dharrpal nhenydja dhuwala.”
JOH 6:70 Bala ŋayi Djesu waŋana bitjarrana ŋanapurruŋgu, “Nhumalanha 12-nha muka ŋarra ŋunhi djarr'yurrunanydja, yurru waŋganydja dhipuŋuruyi malaŋuru yolŋu djämamirri Yätjkuna ŋurikina Mokuywuna.”
JOH 6:71 Ŋunhinydja ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋanyana Djudatjnhana yäkunha, gäthu'mirriŋu Djäyman-Gariyatkuna, liŋgu galkina ŋayi Djudatjthu yurru goŋlili wekama miriŋuwalana ŋanya Djesunhanydja, bäyyi ŋayi ŋunhi ŋuliŋuruyi malaŋuru 12-tja, Djesuwalaŋuwuy galkiwuynydja.
JOH 7:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru, Djesu yukurrana marrtji'-marrtjinana wäŋalili ga wäŋalili, ḻiw'maraŋala ŋuli yana bäyma Galalikurru makarrkurru wäŋakurru; yaka ŋayi ŋunhi ŋulinyaramirriyunydjayi yänayi marrtjina bala Djudiyalilinydja makarrlili wäŋalili, liŋgu ŋunhili Djudiyanydja wäŋaŋura ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala yukurrana ŋayaṉ'mirri walala nhinana, bunharawuna nhanŋu murrkay'kunharawuna Djesuwu.
JOH 7:2 Yurru galkina ŋunhiyi walunydja ‘Buṉbu-dhuḻ'yunarawuna’ yäkuwu, ŋunhi walala yurru ḻuŋ'thun marrtji wäŋaŋuru ga wäŋaŋuru ŋurikiyi buŋgulwu, ŋunhamala Djurutjalamlilinydja, makarrlili Djudiyalili.
JOH 7:3 Bala walala Djesuwala gutha'mirriŋuyunydja walalay waŋa Djesunha bitjanna, “Way, gonha'yurrana nhe dhuwalanydja wäŋa ŋi?... ga marrtjiya djunamana Djudiyalilina, märr walala yurru ŋunhala nhokala ŋuriŋinydja malthunapuyŋuyunydja nhämana dhuwali nhuŋu djämana.
JOH 7:4 Ŋunhi ŋuli yolŋu ḏukṯukthirrinydja walala yurru wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu marŋgithirri nhanukalaŋuwunydja romgu, yakana ŋayi ŋuriŋi yurru yolŋuyu djäma gayulnydja, djuḻuḻ'yundja, ŋayinydja yurru yukurra djäma baṉarra'kurru warray, warraŋul warray. Ŋunhi nhe be bathalanydja wal'ŋu djäma yukurra, ma' biyakayina be djämanydja ŋunhala Djurutjalamdja wäŋaŋura, märr yurru walala bukmakthuna nhäma.”
JOH 7:5 Yo, walala ŋunhi waŋananydja bitjarrayi nhanŋu gutha'mirriŋunydja walala, bili walala yaka märr-yuwalkthina nhanukala Djesuwala.
JOH 7:6 Yurru Djesunydja waŋana bitjarra walalaŋgala, “Yaka muka dhuwala ŋarraku walunydja bunana bay', milkunhaminyarawunydja ŋarrakuway yana. Yurru nhumalaŋgunydja walu bawala'mirri warray djämawu.
JOH 7:7 Yaka walala yukirri nhumalaŋgunydja ŋuyulkthi, ŋunhinydja yolŋu walala dhiyakuy munatha'wuynydja. Yurru ŋarraku warray walala yukurra ŋuyulkthirrinydja ŋuli, liŋgu ŋarra ŋuli walalanha ḻakarama yätjmirri yana, liŋgu yätj yana walala ŋuli yukurra djäma rom.
JOH 7:8 Gatjuy, nhumana ŋäthili ḻaw'yurra ŋurikiyinydja buŋgulwu. Ŋarranydja yurru yaka marrtji dhiyaŋu-wala, liŋgu walunydja ŋarraku yaka muka yana bunana.”
JOH 7:9 Bala walalanydja ḻaw'yurrunana marrtjinana ŋunhiyinydja walala, ga ŋayinydja Djesunydja ŋunhili yana bäyma nhinana yukurrana Galali wäŋaŋura.
JOH 7:10 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala nhanŋu gutha'mirriŋu walala gundupuŋala bala ŋäthili Djurutjalamlili, bala ŋayinydja Djesunydja gänana marrtjina, ŋayipina gayulnha; yaka ŋayi marrtjina milmanydja yolŋuwalanydja walalaŋgala.
JOH 7:11 Ga ŋunhilinydja Guyaŋinyamirrikurrunydja buŋgulmirri-kurrunydja walala maŋutji-ḻarruŋalana yukurrana nhanŋu Djesuwu, ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja wal'ŋu yolŋu walala, dhä-wirrka'yurrunana yukurrana, “Wanhaka dhika ŋayi ŋunhi yolŋunydja?” bitjarra.
JOH 7:12 Ga walala wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala waŋanhamina yukurrana gayulnha, ḻakaraŋala yukurrana ŋanya Djesunha, yurru wiripu-guḻkuny'tja mala waŋana manymak-ḻakaraŋala ŋanya, ga walala wiripu-guḻku'yunydja ŋanya yana ḻakaraŋala bitjarra gam' “Mayali'-wilkthunaramirrina ŋunhiyinydja yolŋu,” bitjarra.
JOH 7:13 Yurru walala yukurrana waŋanhaminanydja gayulnha yana, ḻakaranhaminanydja walala yukurrana mäkirililina; yakana walala ŋanya ḻakaranhamina dhä-warrwarnydja, liŋgu walala barrarina yukurrana ŋuriki ŋurru'-ŋurruŋuwuna wal'ŋu yolŋu'-yulŋuwu.
JOH 7:14 Yurru buŋgulnydja yukurrana ŋunhili marrtjina märr-ḻurrkun' ḏaykun, ga gandarrŋuranydja ŋunhilinydja buŋgulŋura, ŋayi Djesu marrtjina dhunupana yana Buku-ŋal'yunaramirrilili Buṉbulili, bala ŋunhalana ŋayi yukurrana yolŋu'-yulŋunha marŋgikuŋala ḻakaraŋalana.
JOH 7:15 Ga walalanydja ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋäkula ṉirryurrunana ŋanya dhäruknha, bala waŋana bitjarrana, “Way, yolthu dhuwalanydja gay' yolŋunha marŋgikuŋala? Yaka warray ŋanapurru ŋanya ŋuli yukurranha dhuwala marŋgi wekanha ŋäthilinydja.”
JOH 7:16 Ga ŋayinydja Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana walalaŋgu bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala yukurra yaka ḻakarama ŋarrakuŋuway yana dhäruk. Dhuwalanydja dhäwu' nhanukuŋuwaynha Gunhu'wuŋuna yanana, ŋurikiŋina ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili dhipala.
JOH 7:17 Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu yuwalktja yukurra ḏukṯukthirri ŋänharawu dharaŋanarawunydja, märr nhe yurru djämanydja yukurra nhanukalaynha yana Gunhu'walana ḏukṯukkurru, nhenydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu marŋgithirrina yana, bala dharaŋanna yurru ŋarranhana dhäruk, wanhaŋuru yukurra ŋuli dhäruktja dhuwala dhawaṯthun. Liŋgu ŋarranydja ŋuli yukurra waŋa Gunhu'wu yana dhäruktja, yaka ŋarrakuŋuwaynydja.
JOH 7:18 Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu waŋa nhanŋuway ŋayi dhäruk, yana ŋayi ŋuli ŋunhiyinydja yolŋu waŋana ḻakaramana, märr yurru yolŋu walala nhanŋuna wokthun ga marŋgi-ḻakarama ŋanyana. Yurru ŋunhiyinydja yolŋu djuy'yunarawuynydja waŋa yukurra yurru dhäruk, märr yurru yolŋu walala wokthun ŋurikiyina yolŋuwu ŋunhi ŋanya ŋayi djuy'yurruna lili, ga ŋunhiyinydja yolŋu märr-dhunupana yana, yakana ŋayi ŋayaŋu-djarrpi' ga mayali'-wilkthunaramirri yolŋu.
JOH 7:19 “Yo. Ŋayi muka Mawtjitjthu romdja nhumalaŋgala wekaŋala nhanukuŋuna Godkuŋuna yana, yurru yakana nhuma ŋula waŋganydhu yolŋuyu märramanydja ŋuli yukurra ŋunhiyi rom. Romdja yukurra dhuwaliyi waŋa yakaŋuwuna bunharawu murrkay'kunharawu bitjanna. Ga nhäkuna nhuma yukurra ŋayaṉ'-dharra ŋarrakunydja bunharawu?”
JOH 7:20 Ga walala yolŋu-yulŋunydja ŋunhi waŋana bitjarrana, “Yol dhika yolŋunydja nhuŋu yukurra ŋayaṉ'-dharranydja? Nhä nhe dhuwala yulŋunydja?... bawa'mirri? Mokuywalaŋumirri nhe dhuwala yulŋunydja ŋiniya?”
JOH 7:21 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra, “Märr-yawungunydja ŋarra dhuwala djäma ganydjarr-ŋutu' dhika wal'ŋu ŋunhi, yolŋunha ŋarra ḏukmarama waŋganynha, ga nhumanydja ŋarraku borrk-ṉirryun warray, bukmakthirri warray nhuma.
JOH 7:22 Bala nhumanydja ŋarranha dhuwala ḻakarama yukurra rom-bakmaranhamirrina ŋarra bitjanna ŋiniya?... liŋgu ŋarra ŋunhi yolŋunha walŋakuŋala ŋuriŋiyi ḏaykun'thu dhuyuyu, Galkunaramirriyunydja ŋuriŋi. Ŋunha ŋunhi Mawtjitjkalanydja romdhu ŋuli yukurra ḻakarama bitjan warray gam', ‘Ŋunhi ŋuli yothu ḏarramunydja dhawal-wuyaŋirri, ga nhina ŋayi ŋuli märr-ḻurrkun', bala ŋuli 8-thirrinydja ŋurikiyi yothuwu walunydja, bala nhuma yurru ŋanya djämana bitjan, mim'puna ŋuli gurrunhan, milkumana ŋunhiyi yothunha, bitjan ŋayinydja Godkuna mala.’ Ŋäthili wal'ŋu yana nhumalaŋgala märi'muyu walalay ŋuli djämanydja bitjanayi yukurranha, yurruna ŋayinydja Mawtjitjthunydja gurrunhara dhuwalayi rom djorra'lilinydja. Yo, nhumanydja ŋuli djäma mim'pumirriyama yothunha ŋuriŋiyi Galkunminyarayunydja ḏaykun'thu, malthun romgu Mawtjitjkalaŋuwu. Ga nhäku warray nhuma ŋarrakunydja ŋoy-dharrana, ga rom-bakmaranhamirri ḻakarama ŋarranhanydja, ŋunhi ŋarra yolŋunha ḏukmaraŋala, warrpam'thurruna nhanŋu rumbal walŋakuŋala ŋuriŋiyi dhuyuyu waluyu?
JOH 7:24 Yaka mala-yarr'yurra yukirriya yolŋunha warraŋulwuyyunydja ŋuriŋinydja romdhu; ṉiṉ'thurra biyaka ḻarruŋa djinawa'wuywu mayali'wu ŋuriki wal'ŋu ŋunhi, ga ŋuriŋiyina yuwalkŋuyuna mayali'mirriyuna yana wal'ŋu nhuma yurru mala-yarr'yundja dhunupanydja wal'ŋu yolŋunha.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja yukurrana.
JOH 7:25 Yo, Djesunydja yukurra djingaryun baṉarra'ŋurana Gunhu'wala Buṉbuŋura ŋunhili, ḻakarama marŋgikuma yukurra yolŋu'-yulŋunha, ga walala wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala waŋa dhä-wirrka'yunmirri bitjanmirrina, “Way, dhiyakunydja gay yolŋuwu walala ŋunha ŋurru'-ŋurruŋunydja ŋayaṉ'mirri yukurra nhina bunharawuna nhanŋu ŋiniya?
JOH 7:26 Nhäŋana walala ya'. Dhuwalina ŋayi yulŋunydja, baṉarra'ŋurana waŋanydja yukurra yana, ga walalanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yakana waŋana ŋula waŋgany dhäruk, ḏaḏawmaramanydja ŋanya. Mak walala dhuwala ŋurru'-ŋurruŋu marŋgimirri nhanŋu bay; bili mak ŋayi dhuwala ŋunhiyi dhawu'mirri yolŋu, Gunhu'wuŋu Godkuŋu djuy'yunara ŋunhi.”
JOH 7:27 “Yooooo? Mak ŋayi yolŋunydja dhuwalayi gonha, mak bäyŋu. Liŋgu ŋanapurrunydja marŋgi warray nhanŋu, wanhaŋuwuy ŋayi dhuwali yolŋu. Dhuwaliyinydja dhuwala Natjurippuy warray wäŋawuy yolŋu ŋiniya?... yaka ŋula wanhaŋuwuy wäŋawuy.”
JOH 7:28 Bala ŋayi Djesunydja waŋa wirrkina dhikana dhä-warrwarnha bitjanna, “Marŋgi muka nhuma ŋarraku dhuwala yulŋunydja? Ga yuwalk wal'ŋu nhuma ŋarraku marŋginydja?... wanhaŋuwuy ŋarra dhuwala yulŋunydja? Yaka dhuwala ŋarra gänanydja wal'ŋu ŋarrapinydja marrtjina lili. Ŋarranydja dhuwala djuy'yunara ŋurikiŋiyi yuwalkŋuwuŋu ŋunhi, yurru nhumanydja yakana nhanŋu marŋgi.
JOH 7:29 Ŋarrapina marŋginydja nhanŋu, liŋgu ŋarra dhuwala ŋulaŋurunydja ŋurikalayinydja, ŋayina ŋarranha djuy'yurrunanydja lili.”
JOH 7:30 Bala walala ŋunhiyi ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala waŋanhamina bitjanminana, “Ŋilimurru mulkana ŋanya dhiyaŋuna-wala ŋi'.” Yurru yakana ŋula waŋgany nhanukala goŋ-ŋal'yurrunanydja, mulkananydja ŋanya, liŋgu yaka muka yana nhanŋu ŋunhi walunydja bunana.
JOH 7:31 Ga guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay ŋäkula ŋanya Djesunha dhäruktja, bala märr-yuwalkthinana nhanukala, bala walala yukurrana waŋana bitjarrana, “Yuwalkka dhuwala ŋayi ŋuli djäma yukurra ŋutuny'tja dhikanydja. Ŋunhi ŋayi be yakanydja ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara, nhäna yurru ŋayi ŋuriŋiyinydja dhawu'mirriyu djäma bathala wal'ŋu be, ŋunhi ŋayinydja yurru marrtji lili?... märr yurru ŋayi djuḻkmarama dhiyakunydja gay' yolŋuwu djäma?”
JOH 7:32 Bala walala ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yolŋuyu walalay, Rom-dharraymirriyunydja ga Ḏalkarra'mirriyunydja walalay ŋäkulanydja yolŋu'-yulŋunha guḻku'nhana, walala yukurrana waŋanhamina ḻakaranhamina gayul Djesunha, ḻatju' ḻakaraŋalana ŋanya bitjarrana, märr-yuwalkthinana manapara nhanŋu, bala walala djuy'yurruna djämamirrinhana walalanha, miriŋunhana malanha mulkanharawuna nhanŋu Djesuwu.
JOH 7:33 Ga ŋayi Djesunydja waŋana yukurrana ḻakaranhaminanydja bitjarrana, “Ŋarranydja yurru dhuwala nhumalaŋgala märr-gurriri dhiyala, bala ŋarra yurru marrtji gonha'yundja nhumalanha, balayi roŋiyirri nhanukala, ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili.
JOH 7:34 Ḻarrumanydja nhuma yurru ŋarraku, yurru yakana nhuma yurru ŋarranha maḻŋ'maramanydja, liŋgu yakana nhumanydja yurru marrtji ŋunhimalayinydja, ŋunhi ŋarra yurru nhina yukurra ŋunhiliyi.”
JOH 7:35 Bala walala ŋurru'-ŋurruŋunydja waŋanhamina bitjanmina warray, “Wanhamala dhika ŋayi yurru marrtjinydja?... märr yurru ŋilimurru ŋanya yakanydja maḻŋ'marama? Mak ŋayi yurru dhuwala marrtji ŋunha bala bay', ŋilimurru miṯtjiwala yolŋu'-yulŋuwala, ŋunhi walala yukurra nhina ŋunha mulkuruwala wäŋaŋura. Mak ŋayi yurru ŋunhalayinydja marŋgikuma mulku'-mulkurunhana yolŋu'-yulŋunha bay, Gurikpuyŋunhana.
JOH 7:36 Liŋgu ŋayipi muka ŋunhi waŋananydja, be ŋilimurru yurru ḻarruma nhanŋu, ga yakana maḻŋ'marama, bitjarra. Ga biyapul ŋayi waŋana bitjarranydja, ‘Nhuma yurru yakana ŋunhalanydja ŋarrakalanydja wäŋaŋura, ŋunhi ŋarra yurru marrtji ŋunhimalayi.’ Nhaltjan ŋayi yukurra dhuwala mayaliny'tja waŋa bitjandhinydja?”
JOH 7:37 Yurru ŋunhi buŋgulnydja Buṉbu-dhuḻ'yunaramirrinydja yäku galkina dhawar'yurrunana marrtjina, ga ŋunhiyina dhawar'yunamirrinydja walu dharrpalnydja wal'ŋu ŋunhi, bala ŋayi yana Djesu dhunupa dhärranydja ŋunhili Buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja Buṉbuŋura ŋulinyaramirriyunydjayi, bala ŋayi waŋa wirrkina dhikana yatjunna, bitjanna gam', “Way yolŋu walala. Ŋanhdharkthirri muka nhuma yukurra dhuwala yulŋunydja? Go, marrtjiya lili walala ŋarrakala, ga ŋarranydja yurru nhumalanha wekama ŋunhina yuwalkŋuna wal'ŋu gapu walŋamirrina. Go marrtjiyana lili, ga ḻukiyana.
JOH 7:38 Ŋunhi yurru nhe ŋula yolthu märr-yuwalkthirrinydja ga märr-nherraṉmirrinydja ŋarrakala, nhokalanydja yurru ŋayaŋuŋuru dhawaṯthun marrtji biyapulnha wal'ŋu ŋunhina walŋamirrina gapu, yanana yukurra yurru waṉḏirrina dhaŋaŋnha, bitjan ŋuli gapu mayaŋ', bitjan yukurra ŋunha Djorra'yunydja ḻakarama.”
JOH 7:39 Yo, ŋayi Djesuyu bitjarrayinydja ḻakaraŋala yukurrana ŋäthili ŋunhiyinha Garrkuḻuknha Birrimbirrnha, ŋunhiyina ŋunhi ŋayi bunanana ŋurikalayinydja walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala märr-yuwalkthina ŋanya Djesunha. Yurru yaka muka yana ŋayi Gunhu'yu Godthu ŋanya wekaŋala ŋulinyaramirriyunydjayi, yaka yana ŋayi ŋunhi Garrkuḻuktja Birrimbirr Godku yolŋu'-yulŋuwalanydja gärrina ŋayaŋulili, yana liŋgu ga moluŋuru ŋayi Djesunha dhawaṯmaraŋala Gunhu'yu, bala ŋanya nherraranydja ŋunhana yana ŋurruŋukuŋalana wal'ŋu, nhanukalay ŋayi ḻatju'lilinydja wäŋalili. Ga ŋuliŋuruyina dhurrwaraŋuru walala ŋuriŋi märr-yuwalkthinyaramirriyunydja walalay ŋanya märraŋalana.
JOH 7:40 Yo, guḻku'yuna yolŋu'-yulŋuyu ŋäkulanydja ŋanya dhäruktja Djesunha waŋanhara bitjanaranydja, ‘Ŋuli nhe ŋula yol ŋanhdharkthirrinydja yukurra, nhe marrtjiya lili ŋarrakalana, bala ḻukiyana.’ Yo, ŋäkulanydja walala bitjanarayi, bala yana dhunupana märr-yuwalkthinana, dharaŋarana manapara. “Märr-yuwalk dhuwala ŋayi ŋunhiyi Dhäwu'-gänharamirri wal'ŋu yolŋunydja,” bitjarra walala waŋananydja yukurrana.
JOH 7:41 Ga walala wiripu-guḻku'yunydja waŋana ḻakaraŋala ŋanya bitjarra, “Ŋunhiyi dhuwala ŋayi Dhawu'mirriyanhara, Christ yäku, Gunhu'wuŋu djuy'yunara.” Ga walala wiripu-guḻkuny'tja waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Dhawu'mirriyanharanydja ŋuli yolŋu yakana Galaliwuynydja wäŋawuy maḻŋ'thurru.
JOH 7:42 Ŋunhiyinydja Christ yurru be muka Daypitkala ŋulaŋuru yarraṯaŋuru, ga dhawal-wuyaŋirri ŋayi yurru be ŋunhala Bithiliyim warray wäŋaŋuranydja, Daypitkala warray wäŋaŋura; bitjan yukurra ŋunha Djorra'yunydja ḻakarama Dhawu'mirriyanharawuynhanydja ŋunhinydja Masayanhanydja.”
JOH 7:43 Bala walala märrma'yinana ŋunhiyi malanydja gulk-gulkthurruna; wiripunydja mala ŋunhi märr-yuwalkthina nhanŋu Djesuwu,
JOH 7:44 ga wiripu-guḻkuny'tja ḏukṯukthina mulkanharawuna nhanŋu, bala galkaṉarawu ḻoḻulilina. Yurru yakana ŋanya ŋula yolthu mulkananydja.
JOH 7:45 Ga walala ŋunhi miriŋunydja walala yänana roŋiyina dhäparknha ŋurikala Rom-dharraymirriwalanydja ga ḏalkarra'mirriwalanydja walalaŋgala. Bala walalanydja ŋurru'-ŋurruŋuyunydja ŋuriŋiyi nhäŋala goŋnha walalanha, bala waŋana bitjarrana, “Nhäku warray nhuma ŋanya yakanydja mulkana, bala gäŋala lilinydja?”
JOH 7:46 Ga walalanydja ŋunhi djuy'yunarapuyŋunydja miriŋu waŋana bitjarra, “Nhanŋunydja dhäruk ŋunha dhunupa warray ga ganydjarr-ḏumurru warray. Yakana ŋuli wiripunydja yolŋu waŋi biyakuyi, bitjan ŋayi ŋuli yukurra waŋa, ŋunhayinydja yolŋu.”
JOH 7:47 Ga walala Rom-dharraymirrinydja yolŋu walala waŋana walalanha bitjarra, “Way, nhä nhuma dhuwala yulŋunydja?... ḻiya-dhumukmirri? Mak ŋayi nhumalanha bitjarrayi bili gonha mayali'-wilkthurrunayi, ŋuriŋiyi yolŋuyunydja.
JOH 7:48 Ŋanapurrunydja dhuwala yaka nhanŋu yukurra märr-yuwalkthirri. Yakana ŋula waŋganydja Rom-dharraymirri yolŋu märr-yuwalkthirri yukurra nhanŋu.
JOH 7:49 Ŋunha wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala dhuŋamirrina, barrku yana Godkala, liŋgu yakana walala marŋgi Mawtjitjkalaŋuwu Romgu,” bitjarra.
JOH 7:50 Ga waŋganydja Rom-dharraymirri yolŋu ŋuliŋuruyi malaŋuru waŋana, Nikadimatjtja yäku, ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi marrtjina withiyara ŋanya Djesunha munhaku ŋäthili, bitjarrana ŋayi waŋana gam',
JOH 7:51 “Way, yaka dhuwala dhunupa ŋilimurruŋgu bitjanarawuyinydja, ŋilimurru yurru yana yolŋunha märrama yätj-ŋurrkamanydja. Ŋäthilinydja ŋilimurru yurru ŋanya dhä-wirrka'yun muka, ga maḻŋ'marama nhä ŋayi ŋuli djäma, yätj mak ŋamakurru', bitjan yukurra rom waŋa ŋilimurruŋgunydja ŋunha.”
JOH 7:52 Ga walalanydja nhanŋu waŋana bitjarra warray, borrk-warku'yurruna warray ŋanya Nikadimatjnha. “Nhe dhuwala wiripunydja nhanŋu ḻundu'mirriŋu ŋiniya?... nhanukala gali'ŋura? Dhuŋa nhe dhuwala yulŋunydja? Gatjuy nhäŋana dhuwali Djorra', Gunhu'wu dhäruk, ga ṉiṉ'thurra wal'ŋu ḻarruŋanydja, bala nhe yurru marŋgithirrina; yakana ŋula waŋgany dhäwu'-gänharamirri yolŋu ŋuli maḻŋ'thurru ŋurukuy Galaliwuynydja wäŋawuy.”
JOH 8:1 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala yolŋu'-yulŋunydja bukmaknha wäŋgaŋala wäŋalilina barrkuwatjthina, ga ŋayi Djesunydja marrtjina djunamana bukulilina wäŋalili ŋunhi, yäkulili Woliplilina, ŋayipina gänana.
JOH 8:2 Yo, nhinanydja ŋayi yukurra Djesu ŋunhiliyina bukuŋurana wäŋaŋura, yana liŋgu ga djaḏaw'yun, bala munhakumirrina ŋayi marrtji gumurr-roŋiyirrinydja balayi Gunhu'wala Buṉbulili. Ga walalanydja dharra yolŋu'-yulŋuyunydja nhäma ŋanya, bala marrtji ḻuŋ'maranhamirrina nhanukala Djesuwala. Bala ŋayinydja nhinana, bala yana marŋgikumana, ḻakaramana yukurra walalambala.
JOH 8:3 Bala walalanydja Rom-dharraymirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ga Rom-marŋgikunharamirriyunydja walalay marrtji gäma ŋunhi miyalknha nhanukala Djesuwala, bala nherraṉ ŋanya ŋunhi ṉapuŋga'lilina. Yurru miyalktja ŋunhiyi galŋa-marramba'mirri.
JOH 8:4 Bala walala ḻakaraŋala bitjarra gam' Djesuwalanydja. “Way Marŋgikunharamirri. Dhuwalanhanydja walala maḻŋ'maraŋala miyalknha ŋunhala wiripuŋuwala ḏarramuwala, ŋunhi ŋayi yaka nhanŋu dhuway'mirriŋu.
JOH 8:5 Dhuwalanydja rom yukurra dhärra Mawtjitjkuŋu nherraṉara, ŋilimurru yurru bumana yana balanyaranhanydja miyalknha, rakunygumana yurru guṉḏayuna. Ga nhaltjan nhenydja yukurra nhanŋu guyaŋirri? Nhaltjanna ŋanapurru yurru ŋanya?”
JOH 8:6 Bitjarranydja walala waŋana Djesuwala yana mayali'-waŋala ŋanya, märr yurru walala ŋanya rom nyamir'yunna bitjanna, ŋurikiynhayi rombuy. Bala Djesunydja yakana waŋana buku-wakmaraŋala walalaŋgu, dhärukmiriwnha yana ŋayi yukurrana wukirrina munatha'lili goŋdhuna.
JOH 8:7 Ga walalanydja yukurrana ŋunhiyi Rom-dharraymirriyunydja walalay mukthurruna yana buku-ḏuwaṯthurruna dhä-wirrka'yurruna ŋanya ŋuriŋiyi bili dhärukthu. Bala ŋayi Djesunydja gaŋgathinana, bala ŋayi waŋana bitjarrana gam', “Ŋuli nhe yol waŋgany yolŋu dhiyalami malaŋura, yakanydja nhe djäma dhuwurr yätj, nhe yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu ŋanya ŋäthilinydja wutthun guṉḏayu,” bitjarra.
JOH 8:8 Ga biyapul ŋayi baḻapthurruna, ga wukirri ŋayi biyapul goŋdhu munatha'lili.
JOH 8:9 Bala walalanydja marrtjina ŋunhi wiḏi'-wiḏiyurruna waŋga'-waŋgany warray, ŋaḻapaḻmirri yolŋu'-yulŋu ŋäthilinydja ga biyapul yuḏatjpal, bitjarrana liŋguna-a-a, yana liŋgu ga dhuḏi-dhawar'yurruna ŋuliŋuruyi Djesuwala gumurrŋuru.
JOH 8:10 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesunydja gaŋgathirrina, ga nhäma ŋanya ŋunhi miyalknha, ŋayi yukurra djingaryun ŋayipina waŋganynha, bala ŋayi waŋana ŋanya bitjanna, “Way miyalk, wanhakana walala dhipuŋurunydja? Bäyŋuna nhuna walala nyamir'yurrunanydja?”
JOH 8:11 Ga ŋayinydja waŋa miyalktja buku-wakmarama nhanŋu Djesuwu bitjan, “Yo Garray, bäyŋuna.” Bala Djesunydja waŋa nhanŋu ŋurikiyi miyalkku bitjanna, “Ga ŋarranydja nhuna yurru yakayi nyamir'yun. Gatjuy marrtjiyana, ga yakana bulunydja dhuwurr-yätjthiya.” Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
JOH 8:12 Yo, Djesuyu yukurrana marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋunha Buṉbuŋura ŋunhili Godkala; bitjarra ŋayi yukurrana waŋananydja ḻakaraŋalanydja, “Ŋarranydja dhuwala djarraṯawun' dhiyaku wäŋawu. Ŋunhi yurru nhe ŋula yol malthundja ŋarraku, nhenydja yurru marrtji djarraṯawun'mirrikurruna, walŋamirrikurruna yanana dhukarrkurru; yakana nhe yurru marrtji yukurra buku-munhakurrunydja,” bitjarra ŋayi yukurrana Djesu ḻakaranhaminanydja.
JOH 8:13 Ga walalanydja ŋanya Rom-dharraymirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu waŋana bitjarrana, “Nhenydja yukurra dhuwala ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe ŋiniya?... nhepina? Mak dhuwali yuwalk nhe yukurra ḻakaranhamirri, mak bäyŋu.”
JOH 8:14 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmarama walalaŋgu bitjanna, “Ŋunhi yurru ŋarra ḻakaranhamirri ŋarranhawuynha ŋarra, ŋunhiyinydja yuwalk yana dhäruk, liŋgu ŋarranydja ŋarrapi warray marŋgi; ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru ŋarra dhuwala bunana, ga balayi ŋarra dhuwala yulŋunydja roŋiyirriyi yurru. Yakana nhuma marŋgi ŋarrakalaŋunydja wäŋawu, wanhaŋuru ŋarra marrtjina lili dhipala; dhuŋana nhuma ŋurikiyinydja wäŋawu ŋunhi ŋarra yurru roŋiyirriyi ŋunhimalayi bili wäŋalili, ŋunhi ŋarra beŋuruyi ŋäthili.
JOH 8:15 Nhumanydja ŋuli ŋunhi nhäma ga djarr'yun wiripuŋunha yolŋunha, yolŋuwala warray guyaŋinyarayu, munatha'wuyyu warray romdhu ŋuriŋi, yurru ŋarranydja ŋuli yakana djarr'yun ŋula yolnha yolŋunha dhiyala munatha'ŋuranydja.
JOH 8:16 Ŋuli bini ŋarra djarr'yuna yolŋunha dhiyala munatha'ŋura, ŋarranydja ŋuli djarr'yurru dhunupa yana ga yuwalkkuŋuna wal'ŋu, liŋgu ŋarranydja yaka dhuwala gäna ŋuli yukurra waŋa; ŋilinyunydja dhuwala rrambaŋi yana maṉḏa, ŋarra ga Gunhu' ŋarraku, ŋunhiyina ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili.
JOH 8:17 Nhumalaŋgalanydja romdhu yukurra ḻakarama bitjan gam', ‘Ŋunhi yukurra yurru märrma'yu yolŋuyu maṉḏathu ḻakarama rrambaŋi, ŋunhiyi bili waŋgany yana dhäwu', ŋunhiyinydja dhäruk maṉḏa yukurra ḻakarama yuwalknha yanana wal'ŋu, ga dhunupana.’
JOH 8:18 Yo, yaka dhuwala ŋarra ŋarrapinydja gänanydja ŋuli yukurra ḻakaranhamirri ŋarranhawuy ŋarra. Ŋilinyunydja märrma'yu yukurra ḻakarama ŋunhiyi liŋgu waŋganynha yana dhäruktja ŋarranhawuynhana, ŋarrapi ga Bäpayu ŋarrakala, ŋuriŋi ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋarranha lili.”
JOH 8:19 Ga walalanydja dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra warray, “Wanhaka dhika nhuŋu bäpa'mirriŋunydja?” bitjarra. Ga ŋayinydja waŋana Djesuyunydja ḻakaraŋala bitjarrana, “Yakana nhuma dhuwala marŋgi ŋarrakunydja, ga bitjandhiyi nhuma yakayi marŋgi yana ŋarrakalaŋuwu Bäpawunydja. Ŋunhi bini nhuma marŋgi ŋarrakunydja, nhumanydja bini marŋgiyi yana ŋarrakalaŋuwu Bäpa'mirriŋuwunydja.”
JOH 8:20 Yo, waŋananydja ŋayi yukurrana Djesu ŋunhili Buku-ŋal'yunaramirriŋura Buṉbuŋura, baṉarra'ŋura yana, ŋunhilina yana ŋunhi walala ŋuli yukurranha gurrunhana rrupiya rarr'yuna ŋunhimalayi bathilili. Yurru yakana ŋanya ŋula yolthu waŋganydhu mulkananydja, liŋgu yaka muka yana nhanŋu walunydja bunana.
JOH 8:21 Ga wiripuŋuyunydja waluyu Djesu yukurra waŋa ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwala yolŋu'-yulŋuwala, ga biyapul ŋayi ḻakarama yukurra bitjan, “Ŋarranydja yurru dhuwala marrtjina, ga nhumanydja yurru ŋarraku ḻarruma, ga bäyŋuna nhuma yurru ŋarranha maḻŋ'maramanydja, bala nhuma yurru rakunydhirrina nhumalaŋgalay yätjŋurana yana romŋuranydja. Liŋgu nhuma yurru yakana marrtji bala ŋunhimalayi wäŋalili, ŋunhi ŋarrana yurru marrtji ŋunhimalayinydja,” bitjan.
JOH 8:22 Yurru walala ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yaka warray dharaŋaranydja ŋanya dhäruktja, bala walala waŋanhamina bala-lili'yunminana bitjanminana, “Nhaltjan ŋayi yurru yulŋunydja?... dharpunharamirri ŋanyapinyay ŋayi murrkay'kunharamirri?... bay' nhaltjan? Liŋgu ŋayi waŋana bitjarranydja, ‘Nhuma yurru yakana marrtji bala ŋunhimalayinydja wäŋalili ŋunhi ŋarra yurru ŋunhimalayinydja marrtji.’”
JOH 8:23 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Nhumanydja dhuwala dhiyakuy warray, munatha'wuy warray walala, ga ŋarranydja yaka dhiyakuy munatha'wuy, liŋgu ŋarranydja dhuwala ŋurukuy djiwarr'wuy warray. Yo, nhumanydja dhuwala dhiyakuy walala munatha'wuy,
JOH 8:24 ga dhiyakuyina ŋarra ḻakaraŋalanydja bitjarrayina, ‘Nhuma yurru rakunydhirrina nhumalaŋgalay yätjŋurana romŋura.’ Ŋuli nhe yurru yaka märr-yuwalkthirri ŋarranha, ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi dhuwala, yakana ŋula yol yolŋu ŋarra, yuwalk nhe yurru ŋunhi märr-yuwalkthinyaramiriwnydja yolŋu rakunydhirri dhuwurr-yätjnha yana.”
JOH 8:25 Ga walalanydja ŋanya dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Yol dhuwala nhe yolŋunydja?” Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra, “Ŋunhiyi liŋgu ŋunhi ŋarra nhumalaŋgu yukurrana ḻakaraŋala ŋäthili muka yana.
JOH 8:26 Ŋarranydja dhuwala biyapul warray marŋgi nhumalaŋgunydja. Ŋunhi bini ŋarra ḻakaranha nhumalanhanydja, ŋarranydja bini warraŋulkunhana maḻŋ'maranhana yana nhumalaŋgu yätjpuynydja. Liŋgu ŋayina ŋarranha dhuwala djuy'yurruna lili, ga ŋayina ŋunha yuwalktja wal'ŋu, ga dhiyala munatha'ŋura ŋarra ŋuli yukurra ḻakarama ŋunhiyi bili dhäruktja ŋupanayŋu yana, ŋunhi ŋarra ŋäkula nhanukuŋuway ḻakaranhara.”
JOH 8:27 Ga bitjarra ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja Gunhu'nhanydja, yurru walalanydja ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yaka warray dharaŋara dhäruktja ŋanya.
JOH 8:28 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋalana walalaŋgala bitjarrana, “Gäthu'mirriŋunhanydja Yolŋunha nhuma yurru ŋal'marama dharpaliliyamana, ga ŋulinyaramirriyuna nhuma yurru dharaŋandja ŋarranha, ŋunhi ŋarranydja ŋarrapi wal'ŋu. Ga wiripunydja nhuma yurru marŋgithirrina ga dharaŋanna manapan, ŋunhi ŋarra ŋuli yukurra djämanydja yaka ŋarrakalayi djälkurru, liŋgu ŋarra ŋuli waŋanydja ḻakaramanydja ŋunhi bili yana ŋunhi ŋayi nhä malanha Bäpayu marŋgi-wekaŋala ŋarranha.
JOH 8:29 Ga ŋayinydja Bäpanydja dhuwala ŋarrakala, ŋunhiyina ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋarranha lili, yaka ŋayi ŋarranha ŋuli gonha'yundja yukurra gänaŋulilinydja, liŋgu ŋarra ŋuli bitjan warray liŋgu djämanydja nhä malanha nhanukala yana djälkurru.”
JOH 8:30 Bala guḻkuny'tja yolŋu-yulŋu märr-yuwalkthinana nhanŋu Djesuwu, ŋunhi walala ŋäkula ŋanya ḻakaranhara bitjanarayinydja.
JOH 8:31 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋalayi walalaŋgu, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala märr-yuwalkthina ŋanya, bitjarrana ŋayi Djesu waŋananydja, “Ŋunhi walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyu märrama yukurra ŋarranhay dhäruk, ga nhina ŋarrakalay yana romŋura, ŋunhiyina yolŋu walala ŋarraku yuwalktja wal'ŋu ḻundu'mirriŋu.
JOH 8:32 Yo, ŋunhi nhuma yukurra yurru yuwalkkumanydja marrtji ŋarrakalanydja dhärukthu, nhumanydja yurru marŋgiyirrina yuwalkŋunydja wal'ŋu romgu, ga ŋuriŋi yuwalkŋuyunydja yurru nhuna gäma dhawaṯmaramana ŋuliŋurunydja romŋuru ŋunhi nhuna ŋuli yukurra garrpiṉ.”
JOH 8:33 Ga walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarrana nhanŋu Djesuwunydja, “Yaka warray ŋanapurrunydja dhuwala garrpiṉara ŋula yolkuŋu. Ŋanapurrunydja dhuwala be muka Yipurayimguŋu maḻŋ'maranhara, nhanukala yarraṯaŋura. Yaka dhuwala ŋanapurrunydja djämamirri ŋula yolku buŋgawawu yolŋuwu. Ga nhäkuna nhe yukurra waŋa bitjandja, ŋunhi ŋanapurrunha yurru dhawaṯmarama garrpiṉminyaraŋurunydja?” bitjandja.
JOH 8:34 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋgala yukurra ḻakarama dhuwalanydja. Ŋunhi nhe ŋula yolthu ŋuli yukurra djäma yätjtja dhuwurr, nhenydja ŋunhiyinydja yolŋu garrpiṉarana ŋurikiŋina yätjkuŋuna dhuwurrwuŋu.
JOH 8:35 Ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula yolthu yolŋuyu djämamirrinha nhanŋuway ŋayi ŋayathama, ŋunhiyinydja yolŋu djämamirrinydja yurru yakana nhina nhanukala buŋgawawalanydja wäŋaŋura bitjan liŋgu. Yurru gäthu'mirriŋuna yukurra yurru nhina bäpa'mirriŋuwalanydja wäŋaŋura bitjandja liŋgu, bili ŋayi warray wäŋa-waṯaŋunydja.
JOH 8:36 Yo, ŋunhi yurru Gäthu'mirriŋuyunydja nhuna märrama ga dhawaṯmaramana garrpiṉminyaraŋurunydja romŋuru, nhenydja yurru yänana-wala nhina yukurra dhayaḻana ŋarrakalaynha goŋŋura; yakana biyapulnydja nhe yurru djämamirri ŋurikiyinydja dhuwurr-yätjmirriwunydja.
JOH 8:37 “Yo, ŋarranydja dhuwala marŋgi nhumalaŋgu ŋunhi nhumanydja maḻŋ'maranhara Yipurayimguŋu, nhanukala yarraṯaŋuru. Ga nhumanydja yukurra nyinyaŋdhun warray ŋarraku, ga djälthirri bunharawu warray ŋarraku, liŋgu yaka nhumalaŋgala ŋayaŋuŋura dhaḻakarr ŋarrakalaŋuwunydja dhärukku.
JOH 8:38 Liŋgu ŋarranydja yukurra dhuwala ḻakarama waŋgany yana, ŋupanayŋu rom ŋunhi ŋarra yukurrana nhäŋala ŋunhala Bäpawala, ga nhumanydja yukurra djäma ŋunhi bili yätj yana ŋunhi ŋayi nhumalaŋgala bäpa'mirriŋuyu djäma-ḻakaraŋala nhumalaŋgu.”
JOH 8:39 Ga walalanydja nhanŋu Djesuwu buku-wakmaraŋala bitjarra warray, “Ŋanapurruŋgunydja dhuwala bäpa'mirriŋu Yipurayim warray.” Bala ŋayi Djesunydja buku-ḏuwaṯthun bitjan warray, “Ŋunhi bini nhuma yuwalktja yumurrku mala-bunhara Yipurayimguŋunydja, nhumanydja bini djäma bitjanayi liŋgu ŋupanayŋuyi, bitjana ŋayi ŋuli yukurranha Yipurayimdhu djäma. Yurru nhumalaŋgunydja dhuwali rom wiripu warray, ganaŋ'thun warray yukurra Yipurayimgala.
JOH 8:40 Ŋarra nhumalaŋgu yukurra dhuwala yuwalktja wal'ŋu rom ḻakarama, ŋunhi ŋarra yukurrana ŋäkula ŋarrakalaŋuwuŋu Bäpa'mirriŋuwuŋu, ga nhumanydja yukurra ŋoy ŋorra ŋarraku, ga ḏukṯukthirri yukurra bunharawu warray, murrkay'kunharawu warray ŋarraku. Yurru Yipurayimgunydja yaka warray balanyarayi ŋunhi rom.
JOH 8:41 Nhumanydja ŋuli yukurra dhuwala djäma bitjan warray bitjan nhumalaŋgala bäpa'mirriŋuyu,” bitjarra. “Yäääw! Yaka dhuwala ŋanapurru wakinŋumirriwuŋu mala-wunhara djamarrkuḻi', ŋula yolkuŋunydja. Waŋgany muka dhuwala ŋanapurruŋgu Bäpa'mirriŋunydja, God muka yana ŋayipi,” bitjarra walalanydja waŋana.
JOH 8:42 Yurru ŋayinydja waŋana Djesunydja bitjarra, “Ŋuli nhuma bini Godkunydja yumurrku, nhumanydja bini märr-ŋamathinya muka ŋarraku, liŋgu ŋarranydja dhuwala beŋuru Bäpawala. Yaka ŋarra dhuwala marrtjina lili gänanydja wal'ŋu ŋarrapinydja, yana ŋayipi ŋarranha Bäpayu djuy'yurrunanydja lili dhipala.
JOH 8:43 Nhäku warray nhuma yakanydja yukurra dharaŋan ŋarranha dhäruk? Dhuwalanydja nhuma ŋunhi yakanydja yukurra dharaŋan, liŋgu nhuma yukurra dhuwala mäkiri'-gunganhamirri nhumalanhay nhuma ŋänharaŋuru ŋarrakala dhärukŋuru.
JOH 8:44 Nhumanydja dhuwala yumurrku ŋurikiyi Ŋurruŋuwu wal'ŋu Mokuywu, ŋayina dhuwalayina nhumalaŋgunydja bäpa'mirriŋu, Mokuynha ŋayipina, bala nhuma ŋuli yukurra djämanydja nhanukalaynha djälkurru. “Yo, ŋayinydja ŋunhi dhuwaliyi Mokuy murrkay'-bunharamirri yulŋunydja, beŋuru bili ŋurruŋuru ŋayi ŋuli djälthinyanydja bunharawuna yana murrkay'kunharawuna; yakana ŋayi ŋuli yukurra nhina yuwalkŋuŋuranydja wal'ŋu romŋura ŋunhili, liŋgu nhanŋunydja rom ganaŋ'thun warray yukurra bena-wala barrkuna ŋulaŋuru yuwalkŋuŋurunydja. Ŋayinydja ŋunhi bothinyaramirri warray, bala ŋayi ŋuli waŋanydja yana ḻakaramanydja bothirrina dhäruktja, liŋgu nhanŋu ŋunhi rom bothinyaramirrina, ga ŋayi ŋunhi ŋurruŋu ŋurikiyinydja romgu. Ga bukmak bothinyaramirrinydja dhäruk ŋuli yukurra dhawaṯthun nhanukalaynha Mokuywalana guyaŋinyarakurru.
JOH 8:45 “Ga ŋarrana yukurra dhuwala ḻakarama dhiyala yuwalktja wal'ŋu, ga nhumanydja yukurra yaka warray ŋarranhanydja märr-yuwalkthirri.
JOH 8:46 Nhuma marŋgi ŋarrakunydja, ŋunhi ŋarranydja ŋuli yukurra djäma ŋamakurru wal'ŋu yana rom. Yakana ŋarra ŋula waŋgany dhuwurr-yätjtja djäma, ga yuwalknha yana ŋarra ŋuli yukurra ḻakaramanydja. Ga nhäku warray nhuma yakanydja märr-yuwalkthirri yukurra ŋarraku?
JOH 8:47 Yo, Godkalanydja yumurrku'yu ŋuli yukurra mäkiri'-witjun warray Godkunydja dhärukku. Ga nhumanydja yaka warray ŋuli yukurra ŋäma, liŋgu yaka nhuma yumurrku' Godkunydja.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu yukurrana ḻakaraŋalanydja walalaŋgala.
JOH 8:48 Bala walala waŋana bitjarra nhanŋu Djesuwu, “Nhä nhe dhuwala yolŋunydja?... bawa'mirri? Yuwalk muka dhunupa ŋanapurru ŋuli nhuna yäku-ḻakarama ‘Djamariyawuy yolŋu’ bitjandja. Nhenydja dhuwala mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri ŋiniya?”
JOH 8:49 Bala ŋayinydja Djesunydja waŋana bitjarrana, “Yaka dhuwala ŋarranydja mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri. Ŋarranydja ŋuli yukurra dhuwala märr-ŋal'yun ŋarrakalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwala, yurru nhumanydja ŋuli yukurra bäyŋuna ŋarraku märr-ŋal'yun.
JOH 8:50 Ŋarranydja ŋuli yaka ḻarruma wokthunarawu, yaka ŋarra ŋuli ŋarranhawuynydja ŋarra yana ŋurruŋukuma; ŋayipi yana Gunhu'yu yukurra ŋarranha ŋurruŋu-ḻakaramanydja, liŋgu ŋayi yukurra djälthirri yolŋuwunydja walalaŋgu, walala yurru märr-ŋal'yun yukurra ŋarrakala, ga Bäpayuna ŋunha ŋayipina yurru mala-yarr'yundja.
JOH 8:51 Märr-yuwalknha yana dhuwala ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋuli nhe yukurra ŋula yolthu yolŋuyu ŋayathama dhäruk ŋarrakunydja baṯ bitjan, ŋuriŋiyinydja yurru yolŋuyu yakana dhäkay-ŋäma rakunydja, liŋgu ŋayi yurru ŋunhi walŋana yana bitjan liŋgu.” Bitjarra ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
JOH 8:52 Bala walalanydja waŋana bitjarrana, borrk-warku'yurrunana ŋanya, “Yuwalk muka nhe dhuwala mokuywalaŋumirrinydja birrimbirrmirri. Ŋayi warray Yipurayim rakunydhinanydja, ga dhäwu'-ḻakaranhamirri walala yolŋu'-yulŋu murrmurryurruna bukmaknha yana. Ga nhenydja yukurra dhuwala ḻakaranhamirri bitjanmirri, ‘Ŋunhi ŋarrakunydja yurru dhäruk yolŋuyu ŋayathama baṯ bitjandja, ŋayinydja yurru yakana rakunydhirri.’
JOH 8:53 Nhä dhuwala nhe yulŋunydja?... ŋurruŋu?... djuḻkmarama yukurra Yipurayimnhanydja? Ŋayi muka rakunydhinanydja, ga walala dhäwu'-ḻakaranhamirri yolŋu'-yulŋu rakunydhinayi. Bay' yolnha dhuwala nhe yukurra ḻakaranhamirri nhunapinyaynydja nhe?”
JOH 8:54 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala bitjarrana, “Ŋuli ŋarra bini wokthunminya ŋarrakuway ŋarra ŋarrapinydja, ŋunhinydja bini ŋarra dhäruktja bäyŋuna, dhäparknha. Yurru ŋarraku Bäpa'mirriŋu yana ŋuli yukurra ŋarraku wokthundja, ga ŋurruŋu-ḻakaramanydja yukurra ŋarranha, ŋuriŋi ŋunhi nhuma yukurra ŋanya ḻakarama Bäpa'yun, bitjan.
JOH 8:55 Yurru nhumanydja nhanŋu dhuŋamirri yana baḏak. Yaka yana nhuma marŋgi nhanŋu Bäpawu, yurru ŋarrana nhanŋu marŋginydja. Ŋuli bini ŋarra waŋanha ḻakaranhaminya bitjana, ‘Dhuŋa dhuwala ŋarra nhanŋu. Yaka marŋgi,’ bitjananydja, ŋarranydja bini bothinyaminyana ḻakaranhaminya, bitjan nhuma. Yo, yuwalk yana ŋarrapi marŋginydja nhanŋu, bala ŋarra ŋuli dhäruktja nhanŋu ŋayathamana yukurra baṯ bitjanna.
JOH 8:56 Nhumalaŋgala bäpa'mirriŋuyu Yipurayimdhunydja ŋunhi ŋuli yukurranha dhukarr-nhänha ga gatjpu'yuna ŋurikinydja waluwu ŋarrakalaŋunydja, ŋunhi yurru ŋarra maḻŋ'thun dhiyala. Ga yuwalkthi nhäŋalana ŋayi yulŋunydja, bala ŋayi mirithinana wal'ŋu märr-ŋamathinanydja, goŋmirriyinana manapara.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
JOH 8:57 Bala walala waŋana ŋanya Djesunha bitjarrana, “Nhenydja dhuwala yolŋu yuṯa warray yana. Nhäŋalaŋga nhe ŋanya Yipurayimnha yulŋunydja?”
JOH 8:58 Bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala walalaŋgala bitjarrana, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Ŋarranydja dhuwala walŋa yana, beŋuru bili ŋurruŋuru, ga yurruna ŋayi Yipurayimdja dhawal-wuyaŋina märr-gandarrŋurana,” bitjarra.
JOH 8:59 Bala walalanydja marrtjina ŋoy warray dhärrana, bala marrtjina guṉḏana galkara bunharawuna nhanŋu, walala bini wirriw'-wirriwyunana ŋanya murrkay'kunhana. Bala ŋayinydja Djesunydja winya'yurruna warray walalaŋgala, bala ŋayi yana gonha'yurrunana ŋunhiyinydja Buṉbu, bala marrtjinana.
JOH 9:1 Marrtjinydja ŋayi nhina bala-a-a Djesu, dharr-way nhäma yolŋunhana bambaynhana, ŋayi nhina-dharra galki dhukarrŋura gali'ŋura, yurru ŋunhi ŋayi yolŋunydja bambay yana, beŋuru bili ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋina.
JOH 9:2 Bala walalanydja nhanukala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay dhä-wirrka'yurrunana ŋanya Djesunhana bitjarrana, “Way Garray, nhäyu dhuwalanydja yolŋu bambay dhawal-wuyaŋina? Yolkala yätjthu?... nhanukalay ŋayi?... bay ŋäṉḏi'mirriŋuwala ga bäpa'mirriŋuwala ŋunhi yätjthu ŋiniya?”
JOH 9:3 Bala ŋayi Djesunydja waŋa buku-wakmarama bitjanna walalaŋgu, “Yakana dhuwalanydja bambaythina ŋula yolkala yätjthu, nhanukalay ŋayi, ga ŋula ŋäṉḏi'mirriŋuwala ga bäpa'mirriŋuwala. Dhuwalanydja ŋayi bambaythina, märr yurru nhanukala yolŋuyu walalay nhäma Gunhu'wu ganydjarrnha ga ḻatju' rom ŋunhi. Ŋarranydja yurru djämana yana nhanŋu rom, ŋurikiyinydja ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili dhipala.
JOH 9:4 Yo, dhuwala dhiyaŋunydja-wala walu bitjan walupuynha, ŋarra yurru yukurra djäma dhiyaŋu-wala, liŋgu galkina ŋarraku djämawunydja walu yurru dhawar'yunna; munhana yurru yupthun, ga ŋunhiyinydja ŋuli yakana yolŋuyu munhakunydja warkthun yukurra.
JOH 9:5 Ŋunhi ŋarra mukthun dhuwala nhina yukurra munatha'ŋura, ŋarra yukurra yurru djarraṯawun'kumana dhuwalana wäŋa ḻiw'marama yana, liŋgu ŋarranydja dhuwala djarraṯawun' warray dhiyaku wäŋawu.”
JOH 9:6 Ŋayi waŋananydja bitjarrayi. Djesu, bala dhiṯthurruna goŋdhu munatha'na, bala ŋayi djurrukkuŋalanydja munatha'nhanydja ŋälyuna, dhupthurruna ŋayi nhanukalay ŋayi dhurrwarayu, bala ŋomara ŋayi dholukuŋala ŋunhiyi munatha'nhanydja, bala dhunupana maŋutjililina mam'maraŋala ŋurikalayina bambaywalana.
JOH 9:7 Bala ŋayi waŋana nhanukala bitjarrana, “Gatjuy marrtjiyana, ga ḻupthurrana nhe yurru bukuna ŋunhili guḻun'ŋurana gapuŋura yäkuŋura Djaylamnha.” (Ga mayaliny'tja dhuwalayi gapunydja yäku ‘djuy'yunara’.) Yo, Djesuyunydja djuy'yurruna ŋanya ŋunhimalayina gapulili, bala dhunupana ŋayi marrtjinana, djunama yana rurrwuyunminana yukurrana bukuna ŋanyapinyay ŋayi, ga dhunupana yana ŋayi ŋunhi maŋutjimirriyinana yulŋunydja; nhäŋalana ŋayi, bala ŋayi roŋiyinana djartjaryurruna balayi.
JOH 9:8 Bala walalanydja ŋunhalanydja nhanukala gurruṯu'mirriyunydja walalay nhäŋalana ŋanya, ga ŋuriŋinydja walalay wiripu-guḻku'yunydja ŋunhi walala ŋuli ŋanya nhänha ŋäthili ŋäŋ'thunara nhinanhara; walalanydja nhäŋalana ŋanya, ŋayi nhinana marrtjina lili maŋutjimirrina, bala waŋanhamina bitjanminana, “Way, dhuwalanydja ḏarramu yol gay'? Ŋunhiyinydja ŋunhina yolŋu mak?... ŋunhi ŋayi ŋuli bambayyu nhinanha ŋäŋ'thuna?”
JOH 9:9 Ga walala wiripu-guḻku'yunydja waŋana, “Yo, ŋunhayina ŋayi yulŋunydja, ŋunhiyinydja,” bitjarra, ga walala wiripu-guḻku'yunydja waŋana bitjarra, “Yäääw, yaka ŋunha ŋayi ŋunhiyi yolŋu. Ŋunhanydja wiripuna yolŋu, balanyarayiŋga liŋgu rumbal bitjan ŋayi.” Bala ŋayinydja ŋayipina ḻakaranhamina, “Ŋarra dhuwala ŋunhiyi yolŋu,” bitjarra.
JOH 9:10 Bala walala ŋanya dhä-wirrka'yurruna bitjarrana, “Nhäyu dhuwala nhe maŋutjimirriyinanydja?”
JOH 9:11 Ga ŋayi ŋunhi ḏarramunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Ḏarramuyu dhuwala yolŋuyu yäkuyu Djesuyu djäma munatha' dholuyaŋala, bala mam'maraŋala ŋarrakala maŋutjililina, bala waŋana djuy'yurrunana ŋarranha djunamana gapulili guḻun'lilina yäkulili Djaylamlilina. Bala ŋarranydja yana marrtjinana ŋunhimalayi gapulili, ga dhunupa ḻupthurrunanydja rurrwuyunminanydja ŋunhiliyi, bala yana maŋutjimirriyinana ŋarra yulŋunydja dhunupana.”
JOH 9:12 Bala walala ŋanya dhä-wirrka'yurruna biyapul bitjarra, “Wanhaka dhika ŋayi yulŋunydja ŋunhiyinydja ḏarramu?” Ga ŋayinydja waŋana buku-wakmaraŋala walalaŋgunydja bitjarra, “Yoooo? Dhuŋana ŋarra. Yakana ŋarra marŋgi,” bitjarra.
JOH 9:13 Bala walala ŋanya garr'yurrunana ŋunhiyinydja ḏarramunha ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋina bambay, djunamana gäŋala walala ŋanya Rom-dharraymirriwalana walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala.
JOH 9:14 Liŋgu ŋuriŋiyi waluyunydja ŋayi Djesuyu djäma dholukuŋalanydja bitjarrayi, bala yana maŋutjimirriyaŋalana ŋunhiyi ḏarramunhanydja, dharrpalyuna ŋuriŋi waluyu, Galkunminyaramirriyuna yäkuyu.
JOH 9:15 Bala walalanydja Rom-dharraymirriyu walalay dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra, “Wäy, nhäyu nhe dhuwala maŋutjimirriyinanydja?” Bala ŋayinydja ḻakaraŋala bitjarrana ŋuriŋiyi ḏarramuyunydja, “Munatha' dhuwala ŋayi djäma dholukuŋala Djesuyu, bala mam'maraŋala ŋarrakala maŋutjililina. Bala ŋarra yana dhunupana rurrwuyunminana bukuna, bala nhäŋalana yana ŋarra.”
JOH 9:16 Ga walala wiripu-guḻku'yunydja Rom-dharraymirriyu walalay waŋana bitjarra, “Ŋunhinydja ḏarramu ŋunhi ŋayi djäma bitjarrayi yätjnha, yakana ŋayi beŋuru Godkuŋu. Rom-bakmaranhamirrina ŋayi ŋunhi, liŋgu djämana ŋayi ŋuli yukurra dharrpalyunydja waluyu.” Ga walala wiripuŋuyunydja malayu waŋana bitjarra, “Dhuwurr-yätjthunydja ŋuli yolŋuyu yakana biyakuyi djäma ganydjarr ŋutuny'tja wal'ŋu rom ŋunhi, bitjan ŋuli ŋayi ŋuriŋiyi.” Bala walala yukurrana gulk-gulkthunminanydja miṯtjinydja märrma'lilina; wiripu-guḻkuny'tja nhanukala gali'ŋura Djesuwala, ga wiripu-guḻku'yunydja yukurrana yätj-ḻakaraŋala ŋanya yana dhä-ḏälthinyamina.
JOH 9:17 Ga biyapul ŋanya walala dhä-wirrka'yurruna bitjarra ŋunhiyi ḏarramunha, “Ŋayi nhuna maŋutjimirriyaŋalanydja ŋiniya? Nhaltjanna nhenydja yukurra ŋanya guyaŋirri? Yolnha ŋayi yolŋunydja ŋunhi?” Ga ŋayinydja buku-wakmaraŋala walalaŋgu bitjarra, “Dhäwu'-gänharamirrina ŋunhiyinydja, Godkuŋuna djuy'yunara,” bitjarra.
JOH 9:18 Ga walala ŋurru'-ŋurruŋunydja yakana märr-yuwalkthina ŋurikiyi yolŋuwu, ŋunhi ŋayi beŋuru bili dhawal-wuyaŋina bambay ga ŋuliŋurunydja ŋayi maŋutjimirriyinana. Bala walala wäthurruna ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala ŋäṉḏi'mirriŋuwuna ga bäpa'mirriŋuwuna ŋurikalaŋuyi ḏarramuwalaŋu.
JOH 9:19 Bala walala dhä-wirrka'yurruna maṉḏanhana bitjarra, “Way, dhuwalanydja nhumalaŋgu muka yothu, ḏarramu gay'? Nhumanydja ŋanya ḻakaraŋala be ŋayi dhawal-wuyaŋina bambay muka, yurru dhuwalana ŋayi nhäma warray yukurra yulŋunydja. Nhäyu ŋayi dhika maŋutjimirriyinanydja?” bitjarra.
JOH 9:20 Ga maṉḏa nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga bäpa'mirriŋu waŋana bitjarra buku-wakmaraŋala, “Marŋgi muka dhuwala ŋilinyunydja, ŋilinyuŋgu dhuwali yothu ḏarramu. Yuwalk ŋayi bambaynydja dhawal-wuyaŋina.
JOH 9:21 Yurru yakana ŋilinyu marŋginydja nhäyu ŋayi dhuwali maŋutjimirriyina, ga yakana ŋilinyu marŋgi yolthu ŋanya yolŋuyu maŋutjimirriyaŋala. Gatjuy dhä-wirrka'yurra ŋanyana, bili wakinnha ŋayi ŋunhi yolŋu. Ŋayi yurru gänana ḻakarama ŋayipina.”
JOH 9:22 Yo, maṉḏa ŋäṉḏi'mirriŋuyu nhanukala ga bäpa'mirriŋuyu ḻakaraŋala bitjarrayinydja ŋunhi, liŋgu maṉḏa barrarina ŋuriki ŋurru'-ŋurruŋuwu yolŋuwu walalaŋgu, liŋgu ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yolŋuyu walalay ŋäthili yana dhäruktja nherrara bitjarra, “Ŋunhi yurru ŋayi ŋula yolthu ḻakaramanydja Djesunha, Dhawu'mirriyanhara ŋunhi ŋayi Walŋakunharamirri bitjandja, ŋanyanydja ŋanapurru yurru ŋunhiyinydja yolŋunha yanana ŋurrkamana, dhawaṯmaramana yurru; yakana ŋayi yurru biyapulnydja ŋunhiliyi buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura.”
JOH 9:23 Yo, barrarina maṉḏa ŋunhi waŋanharawu ḻakaranharawunydja dhunupawunydja, bala maṉḏa waŋana bitjarrana, “Dhä-wirrka'yurra ŋanyapinyaynha, bili wakinnha ŋayi dhuwali.”
JOH 9:24 Bala walala biyapul dhä-wirrka'yurruna ŋanya, ŋunhinhayi ŋunhi ŋayi bambay dhawal-wuyaŋina, “Ma' way, yuwalkkuŋa wal'ŋu biyaka ḻakaraŋa, bili Godthunydja yukurra dhika ŋäma muka nhuna. Ŋanapurrunydja marŋgi nhanŋu, ŋurikiyi yäkuwu Djesuwunydja. Dhuwurr-yätjnha ŋayinydja ŋunhi yolŋu.”
JOH 9:25 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhi ḏarramunydja bitjarra warray, “Mak ŋayi dhuwurr-yätj, mak yaka. Yaka ŋarra dhuwala marŋgi. Yurru waŋganygu yana ŋarra dhuwala marŋginydja, dhiyaku gam', ŋäthilinydja ŋarra bambay ga dhiyaŋunydja-wala ŋarra nhämana yukurra.”
JOH 9:26 Bala walala ŋanya biyapul dhä-wirrka'yurruna waŋana bitjarra gam', “Nhaltjarra nhuna ŋayi djämanydja dhika? Nhäyu nhuna ŋayi maŋutjimirriyaŋalanydja?”
JOH 9:27 Ga ŋayinydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Liŋgu muka ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋalanydja, yurru nhumanydja yaka warray mäkiri'-witjurruna. Nhäkuna nhumalaŋgu ŋarra yurru bulunydja ḻakarama? Mak nhumana yurru nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala dhuwala gonha.”
JOH 9:28 Bala walalanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu'-yulŋu ŋoy warray dhärrana nhanukala, bala waŋana bitjarrana, “Nhena nhanŋu ŋurikiyinydja ḻundu'mirriŋu. Ŋanapurrunydja dhuwalanydja ga Mawtjitjku warray ḻundu'mirriŋu.
JOH 9:29 Ŋanapurru marŋgi warray Mawtjitjkunydja, ŋunhi Godthu ŋuli waŋanha nhanukala Mawtjitjkala ḻakaranha, yurru dhuwaliyinydja ḏarramu mulkuruna, ŋula wanhaŋuwuynha, yakana ŋanapurru marŋgi.”
JOH 9:30 Ga ŋayinydja ŋunhi ḏarramunydja waŋana bitjarrana, “Nhäna dhuwalanydja?... mulkuruna ŋiniya rom? Yaka nhuma dhuwala marŋgi nhanŋu, wanhaŋuwuy ŋayi ŋunhi yolŋunydja, yurru maŋutjimirriyaŋalanydja ŋayi ŋarranhana ŋuriŋiyi yolŋuyu yulŋunydja.
JOH 9:31 Marŋgi muka ŋilimurru dhuwala nhanŋu Godkunydja. Yakana ŋayi ŋuli yukurra mäkiri'-witjun yätjkunydja yolŋuwu; ga yuwalktja ŋayi yurru mäkiri'-witjun ŋurikinayi yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra märr-ŋal'yun nhanukala Godkala, ga djäma nhanukala yana djälkurru.
JOH 9:32 Yakana yukurra ŋula yolthu yolŋuyu ganydjarr gäma maŋutjimirriyanharawu ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli dhawal-wuyaŋirri bambaynydja. Yaka warray ŋilimurru ŋäkula balanyarayi yolŋunha ŋäthilinydja.
JOH 9:33 Ŋunhi ŋayi bini Djesunydja yolŋuna yana, yaka ŋula Gunhu'wuŋu djuy'yunara, ŋayinydja bini ŋunhi yakana djäma bitjanayi.”
JOH 9:34 Ga walalanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja waŋana balanydja nhanŋu bitjarra warray, “Nhenydja dhuwala yätj warray, beŋuru bili dhawal-wuyaŋinyaraŋuru. Nhaltjanna nhe yukurra dhuwala yulŋunydja?... ŋanapurrunhana marŋgikuma?” bitjarra. Bala walala ŋurrkaŋalana dhawaṯmaraŋalana ŋanya ŋuliŋuruyi buṉbuŋurunydja.
JOH 9:35 Ga dhunupana ŋayi Djesuyunydja ŋäkulana ŋunhinhayi ḏarramunhanydja ŋunhi walala ŋanya ŋurrkaŋala dhawaṯmaraŋala, bala ŋayi marrtjina ga maḻŋ'maraŋala ŋanya warraŋulnha, ga dhä-wirrka'yurruna bitjarrana ŋanya, “Way, nhaltjanna nhenydja yukurra dhuwala?... Yolŋuwalanydja Gäthu'mirriŋuwala nhe yukurra märr-yuwalkthirri?”
JOH 9:36 Ga ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋäthilinydja bambay muka waŋana bitjarra, “Yol ŋayi dhikanydja yolŋu? Ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru nhanŋu marŋgithirrina, märr yurru ŋarra märr-nherraṉmirrina nhanukala.”
JOH 9:37 “Liŋgu muka nhe yulŋunydja dhuwala nhäŋalanydja ŋanya,” bitjarra ŋayi Djesunydja. “Dhuwalanydja ŋarrana, waŋa ŋarra nhokala yukurra ŋunhiyi yolŋu.”
JOH 9:38 Bala dhunupana ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu waŋana bitjarrana, “Garray, märr-yuwalkthinana ŋarra dhuwala yulŋunydja nhuŋu,” bitjarra, bala bunkumu'-nyilŋ'thurrunanydja, bala buku-ŋal'yurrunana nhanŋu.
JOH 9:39 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Dhiyakuyina ŋunhi ŋarra marrtjinanydja lili dhipala munatha'lilinydja, märr bambayyunydja yurru yolŋuyu nhämana, ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakaranhamirri ŋanyapinyay ŋayi maŋutjimirri, ŋunhiyina yolŋu yurru bambaynydja yukurra nhina.”
JOH 9:40 Ga walalanydja Rom-dharraymirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋäkula ŋanya Djesunha waŋanhara bitjanarawuyyinydja, bala waŋana bitjarrana, dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha, “Way, ŋanapurrunha dhuwala nhe yukurra bambay ḻakaramanydja?”
JOH 9:41 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Ŋuli nhuma yuwalktja bambaynydja, Gunhu'yunydja nhuna yurru yaka dhä-ḏir'yun ŋurikiyyi yätjpuynydja. Yurru nhumanydja yukurra ḻakaranhamirri be nhuma maŋutjimirri walala ga marŋgi nhuma warrpam be Godkalaŋuwu romgu, bala nhuna yurru Gunhu'yunydja dhä-ḏir'yunna yanana, liŋgu nhe ŋuli ŋunhi bakmaramana romnha nhanŋu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala.
JOH 10:1 Djesunydja waŋana bitjarra, “Marr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra dhuwala ḻakaramanydja. Wäyin-djäkamirriyunydja ŋuli nhanŋuwaynydja ŋunhi wäyinnhanydja walalanha galkaṉ wäŋalilina, gunganharawuylilina ḻoḻulili, ga ŋayinydja ŋuli ŋunhiyinydja wäyin-djäkamirrinydja gärri ŋuliwitjan dhurrwarakurruna. Yo, ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu ŋal'yun gandarrkurrunydja, ŋuliwitjandhi ḻoḻukurru wapthundja yurru, yakanydja ŋula dhurrwarakurru wal'ŋu gärri, ŋunhiyinydja yolŋu manaŋgannha, yana ŋayi yurru marrtji ŋunhiyi manaŋinyarawu wäyingu.
JOH 10:2 Yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli gärri dhurrwarakurru, ŋayina ŋunhiyina djäkamirrinydja wal'ŋu ŋurikiyi wäyingu malaŋuwu.
JOH 10:3 Bala ŋuli dhurrwara-djäkamirriyu yolŋuyu ŋuriŋi ḻapmaramana yana nhanŋu dhurrwaranydja, ga walala wäyindhunydja malaŋuyu ŋuli ŋäma dharaŋanna yana rirrakay nhanŋuway djäkamirrinhanydja. Ŋayinydja ŋuli nhanukalayŋuwu ŋayi wäyingunydja walalaŋgu wäthun, waŋga'-waŋganynha yana yäku ḻakarama, bala ŋayi ŋuli dhawaṯmaramanydja yänana walalanha yulŋunydja.
JOH 10:4 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli bitjandhiyi dhawaṯmaramanydja nhanŋuway ŋayi ŋunhi wäyinnhanydja, bala ŋayipinydja ŋuli marrtji ŋurruŋuna yukurra, ga walalanydja ŋuli malthun nhanŋu marrtji, liŋgu walala marŋgi nhanŋu rirrakaywu.
JOH 10:5 Yakana walala yurru ŋunhiyi wäyin walala malthun ŋula yolkunydja yolŋuwu wiripuŋuwunydja, yana walala yurru gundupumana yukurra barrkuwatjthirrina mulkuruwalanydja yolŋuwala, liŋgu yakana walala marŋgi ŋurikiyinydja rirrakaywu yolŋuwu mulkuruwunydja.”
JOH 10:6 Yo, ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja dhuwalayi dhäruktja goḏu-mayali'mirri, ga walalanydja yaka warray nhanŋu mayali' dharaŋara.
JOH 10:7 Bala biyapul ŋayi Djesu ḻakaranhamina ŋanyapinyay ŋayi bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋarra dhuwala dhurrwaranydja ŋurikiyi wäyingunydja malaŋuwu gärrinyarawu.
JOH 10:8 Ŋäthilinydja ŋunhinydja, wiripuna yolŋu walala marrtjina nhumalaŋgala, yurru walala ŋunhi manaŋganmirri, ḏukṯuk walala yana manaŋinyarawu ŋurikiyi malaŋuwu, yurru walalanydja ŋunhiyi wäyindhunydja walalay yaka warray dharaŋara ŋäkula rirrakay ŋunhi wiripuŋunhanydja, yaka warray malthurruna.
JOH 10:9 Ŋarrapi dhuwala dhurrwaranydja wal'ŋu. Ŋunhi nhe yurru ŋula yol yolŋu gärri ŋarrakalaŋukurrunydja, nhenydja yurru walŋana nhina yukurra; nhe yurru gärri lili, ga bala nhe yurru dhawaṯthun, bala maḻŋ'marama nhe yurru biyapulnha ḻatju' ŋatha dhika, maranhuyirri yurru yukurra ŋarrakalana.
JOH 10:10 Ŋayi ŋuli ŋunhi manaŋgandja yolŋu marrtji lili, märr ŋayi yurru manaŋirri, ga buma murrkay'kuma, goḏuy-wumana ŋayi yurru baḏuwaḏuyunna. Ga ŋarranydja dhuwalanydja marrtjina lili, märr nhuma yurru walŋana nhina yukurra, biyapulnha wal'ŋu walŋa dhikana.
JOH 10:11 “Yo. Ŋarranydja dhuwala manymak warray wal'ŋu djäkamirri. Ŋayina ŋuli ŋunhi manymaknha wal'ŋu djäkamirri yolŋu wekanhamirrinydja ŋanyapinyay ŋayi rakunydhinyarawunydja, märr yurru walalanydja nhanŋu wäyindja walala walŋana nhina yukurra.
JOH 10:12 Ŋunhi walala yurru wiripuŋuwalanydja yolŋuwala goŋŋura, ŋurikalanydja ŋunhi walala yaka nhanŋuway wäyin walala, ŋayinydja yurru ŋunhi wiripunydja djäkamirri waṉḏirrina-wala, gonha'yunna walalanha djäkamiriwŋura yana, ŋunhi ŋayi ŋuli nhäma maḏakarritjnhanydja wuŋgannha, ŋayi ŋuli marrtji lili withiyan. Bala ŋayinydja ŋuli ŋunhi maḏakarritjthunydja wuŋgandhu bumana marrtji, barrkuwatjkumana wäyinnhanydja walalanha.
JOH 10:13 Yo, ŋunhiyi wiripu yolŋu ŋuli waṉḏirrinydja, gonha'yun wäyinnhanydja walalanha ŋunhinydja, liŋgu ŋayi djäma ŋuli yukurra yana märranharawu ŋula nhäku; yaka ŋayi ŋuli yukurra märryu-ḏapmarama ŋunhi wäyinnha malaŋunha.
JOH 10:14 “Ŋarrapi dhuwala manymaktja wal'ŋu djäkamirri. Ŋarra marŋgi ŋarrakalaŋuwunydja yolŋuwu walalaŋgu, ga walala ŋarraku marŋgi, bitjan yana liŋgu bitjan Bäpa ŋarraku marŋgi, ga ŋarra nhanŋu Bäpawu marŋgi. Ga ŋarranydja yurru wekanhamirri warray rakunydhinyarawu ŋarrakalayŋunydja yolŋuwu walalaŋgu, märr walalanydja yurru yaka rakunydhirri, walŋana yana yukurra yurru nhina.
JOH 10:16 Ga wiripu-guḻkuny'tja ŋarraku nhina yukurra ŋunha wiripuŋuwala goŋŋura; ŋarranydja yurru walalanhana märrama, walala yurru ŋäma ŋarranha rirrakaynydja, dharaŋanna ŋunhi, bala marrtjina yana ŋarrakala, ŋurruk-manapanmirrina yurru waŋganydhirrina. Yo, walala yurru ŋunhiyi ŋarrakuwaynydja yolŋu walala bukmak waŋganynha yana ŋurruktja, ga ŋarrapi yana yurru walalaŋgu waŋgany djäkamirrinydja.
JOH 10:17 “Yo, Godthunydja Gunhu'yunydja ŋarranha yukurra märryu-ḏapmarama wirrki warray, liŋgu ŋarranydja yurru wekanhamirri, bala rakunydhirrina yurru, märr yurru ŋarra walŋa ŋarrakuwaynydja ŋarra roŋiyinyamaramayi märrama.
JOH 10:18 Yakana yukurra ŋula yolthu ganydjarr gäma bunharawunydja rakunygunharawunydja ŋarraku, yakana yurru ŋula yolthu djaw'yun ŋarrakunydja walŋa; ŋarrapi yana yurru wekanhamirri ŋarrakuwaynydja ŋarra walŋa. Yo, ŋarrapi yana yurru walŋa wekanhamirri rakunydhinyarawunydja, ga ŋarrapi yana gäma yukurra ganydjarr märranharawu roŋiyinyamaranharawunydja ŋarrakuwaynydja ŋarra walŋawu beŋuru rakunyŋurunydja, liŋgu bitjarrayi ŋayi ŋarrakala Bäpayunydja nherrara ŋarrakunydja rom.” Ga bitjarra ŋayi Djesu ḻakaranhaminanydja yukurrana ŋanyapinyay ŋayi.
JOH 10:19 Bala dhiyaŋuyina dhärukthu walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja barrkuwatjkuŋala märrma'lilinydja malalili.
JOH 10:20 Wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay ŋanya yukurrana ḻakaraŋala Djesunha bitjarra, “Bawa'mirri dhuwali. Mokuywalaŋumirri ŋayi birrimbirrmirri. Yaka walala mäkiri'-witjurra nhanŋu dhärukku.”
JOH 10:21 Ga walala wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu waŋana bitjarra, “Yaka dhuwala ŋayi Mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri. Nhanŋunydja dhäruk ḻatju' warray wal'ŋu dhika. Yakana ŋuli Mokuyyunydja maŋutjimirriyaŋu bambaynhanydja yolŋunha.”
JOH 10:22 Yo, ŋunhiyi Guyaŋinyaramirrinydja Walu liŋguna bunana, yäku ‘Walu Wekanhaminyaranydja Godkala’, bala guḻku' yolŋu walala yukurrana marrtjina ḻuŋ'maranhamina Djurutjalamlili, yurru waluyunydja ŋunhi ŋulwitjthana.
JOH 10:23 Ga ŋulinyaramirriyu waluyu, ŋayi Djesu yukurra marrtji'-marrtji Gunhu'wala Buṉbukurru, yurru warraŋul ḻikangurru, ŋunhi walala ŋuli ḻakaramanydja ŋunhiyi yäkunydja “Djalamangu Gali'.”
JOH 10:24 Bala walalanydja yolŋu'-yulŋuyunydja nhämana ŋanya, bala marrtji ḻuŋ'thunna, bala walala ŋanya dhä-wirrka'yun bitjanna gam', “Nhämunha'mirri ŋanapurru yurru galkundja? Ma' ḻakaraŋana ŋanapurruŋgala dhunupa yana. Yol dhuwala nhe yolŋunydja?... Dhuwalayina nhe dhawu'mirri-yanharanydja ŋiniya?... Gunhu'wuŋu djuy'yunaranydja?”
JOH 10:25 Bala ŋayinydja Djesunydja buku-wakmarama waŋa bitjanna, “Liŋgu muka ŋarra nhumalaŋgala ḻakaraŋalanydja, ga nhumanydja ŋarraku yaka warray ŋula märr-yuwalkthina. Ŋarra ŋuli djämanydja yukurra dhuwala ŋarrakalaŋuwala Bäpawala yäkukurru. Nhäŋa walala ŋarraku djäma, bala marŋgithiyana, yol ŋarra dhuwala yolŋunydja.
JOH 10:26 Yurru yakana nhuma ŋuli yukurra märr-yuwalkthirrinydja ŋarraku, liŋgu nhuma ŋunhiyinydja yakana ŋarrakalayŋumirri walala.
JOH 10:27 “Yo. Ŋarrakalaynydja yolŋuyu walalay ŋuli dharaŋan warray ŋarranhanydja rirrakay, ga ŋäma muka, bitjan ŋuli boḏinydhu wäyindhu ŋäma dharaŋan nhanŋuway djäkamirrinha rirrakay, bala malthunna yurru nhanŋu ŋurikiyi. Yo, ŋarranydja marŋgi ŋarrakalayŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu, ga walalanydja ŋuli malthunna ŋarraku.
JOH 10:28 Ŋarra ŋuli wekama walalaŋgu walŋa gupaḏalŋuwunydja nhinanharawu, ga yakana yurru walala ŋula buwayakthirri winya'yundja; ŋarranydja yurru ŋarrapi ŋayathama walalanha baṯ bitjanna, ga yakana yurru ŋula yolthu djaw'yundja walalanha ŋulaŋuruyi ŋarrakala goŋŋurunydja.
JOH 10:29 Yo, ŋarrakala Bäpayu wekaŋala walalanha ŋarrakalaynha goŋlili, ga ŋayinydja Bäpanydja ŋarraku biyapul wal'ŋu waŋarr, djuḻkmarama yukurra ŋunhinhanydja yolŋunha; yakana yurru ŋayi ŋula yolthu djaw'yun ŋulaŋuru ŋarrakalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwalanydja goŋŋuru.
JOH 10:30 Ŋilinyunydja dhuwala, Bäpa ŋarraku ga ŋarrapi, waŋganyŋura yana ŋilinyu dhuwala yulŋunydja.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
JOH 10:31 Bala walalanydja dharrana yolŋu'-yulŋuyunydja guṉḏa warray galkara, walala bini bunhana ŋanya Djesunha.
JOH 10:32 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Way, guḻku'mirri muka nhuma nhäŋalanydja ŋarrakala ŋamakurruny'tja djämawuy, ŋunhiyi djämanydja ŋunhi ŋayi ŋarrakala Bäpayu wekaŋala. Wanhaŋuwuy dhika djämawuynydja nhuma yurru ŋarranha bumanydja?”
JOH 10:33 Ga walalanydja buku-wakmaraŋala bitjarra warray, “Yaka dhuwala ŋurikiynydjayi ŋamakurru'wuynydja ŋanapurru yurru nhuna buma. Bumanydja ŋanapurru yurru nhuna dhuwala ŋurikiy ŋunhi nhe yukurra yäku ḻakarama Gunhu'nha warku'yun, yanapi nhuma rrambaŋina be. Nhenydja dhuwala yolŋu yana, bala nhe yukurra ḻakaranhamirri nhunapinyaynha nhe be nhena God Waŋarrnydja.”
JOH 10:34 Ga ŋayinydja Djesunydja buku-wakmarama waŋa bitjanna, “Dhiyaŋu wukirriwuyyu nhumalaŋgala Romdhu, ŋayi Godthunydja yukurra waŋa bitjan warray gam', ‘Nhumanydja dhuwala waŋarr malanha yana,’ bitjan.
JOH 10:35 Ŋuruŋu Djorra'yunydja yukurra ḻakarama yuwalk yana, ga dhärra yukurra yurru bitjanna liŋgu; ga Godthunydja ŋayipi ḻakaraŋala ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunha ‘waŋarr walala’ bitjarra, ŋunhinhanayi yolŋunha ŋunhi walalaŋgala ŋayi dhäruk nhanŋuway wekaŋala.
JOH 10:36 Ga ŋarranydja dhuwala ganaŋ'maranharana Gunhu'wuŋu, ŋayi ŋarranhanydja djuy'yurruna lili dhipala munatha'lili. Ga nhäkuna nhuma yukurra waŋa ḻakarama bitjandja, be ŋarra yukurra warku'yun Godnha, ŋunhi ŋarra yukurra ḻakaranhamirri ŋarranhay ŋarra Godku ŋarranydja dhuwala Gäthu'mirriŋu bitjandhi.
JOH 10:37 Nhäŋa dhuwala djämawuy ŋarrakuŋu, bala djarr'yurrana. Ŋunhi bini ŋarrakuŋu djäma yakanydja ŋulaŋuru Godkuŋu, ŋurikiyinydja yakana märr-yuwalkthiya ŋarrakala.
JOH 10:38 Ga ŋuli ŋarra yukurra djäma Gunhu'walanydja ganydjarryu, yana biyaka märr-yuwalkthiyana ŋarraku djämanydja, bayyi nhuma yukurra yaka mak märr-yuwalkthirri dhärukku ŋarrakunydja, ŋunhi nhaltjan ŋarra yukurra waŋa. Yo, biyaka märr-yuwalkthiya yana ŋarrakalanydja, märr yurru nhuma marŋgithirrina bala dharaŋanna, ŋunhi ŋilinyunydja dhuwala waŋgany yana, liŋgu ŋayi Bäpa ŋarrakala, ga ŋarra nhanukala Bäpawala.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
JOH 10:39 Bala walala ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja biyapul ŋoy-dharrana; walala bini ŋanya mulkanhana. Bala ŋayinydja marrtjina Djesunydja winya'yurruna warray walalaŋgala.
JOH 10:40 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesuyu gonha'yurrunana Djudiyanydja wäŋa, bala marrtjina balayi roŋiyina buḏapthurruna mayaŋ'ku Djodanbuyŋunydja. Ga ŋunhi ŋayi bunananydja ŋunhili wäŋaŋura, ŋunhiliyi ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha Djondhu ḻiya-ḻupmaranha ŋäthili, bala ŋayi nhinananydja yukurrana ŋunhiliyina Djesu.
JOH 10:41 Ga guḻku' yolŋu'-yulŋu marrtjina ḻuŋ'thurruna nhanukala ŋunhiwalayinydja, bala walala waŋanhamina yukurrana yolŋu'-yulŋunydja bitjanminana, “Djondhunydja ŋunhi ŋuli yukurranha yaka warray djäma ganydjarr ḏumurru wal'ŋu ŋula nhä, yana ŋayi ŋuli ḻakaranhanydja dhunupamirriyanha dhuwalayi ḏarramunha. Ga bukmak nhä malanha ŋayi ŋuli yukurranha ḻakaranhanydja ŋanya yuwalk yana,” bitjannayi.
JOH 10:42 Ga guḻku' yolŋu walala märr-yuwalkthinana nhanŋu Djesuwu ŋunhiliyinydja wäŋaŋura.
JOH 11:1 Ŋunhala Bithini wäŋaŋura yäkuŋura, Djudiya makarrŋura, yolŋu yukurrana nhinana yäku Lätjuritj, yurru gutha'mirriŋunydja ŋayi yapa'manydjiwu yäkuwu dhiyaku maṉḏaku, Merriwu ga Mäthawu, ga maṉḏanydja yukurrana nhinanayi ŋunhili bili wäŋaŋura Bithini. Dhuwalanydja ŋunhi Merrinydja yäku ŋunhi ŋayi buŋgan bäw' rarryurruna Garraywala Djesuwala ḻukulili, bala ŋayi ŋunhi baṉḏany'kuŋalanydja marwatthuna nhanukalay ŋayi, ŋanya Djesunha ḻukunydja.
JOH 11:3 Waŋganymirrinydja waluyu ŋayi Lätjuritj rirrikthurrunana mirithinana wal'ŋu, bala maṉḏa yapa'mirriŋuyunydja maṉḏathu djuy'yurrunana dhäruknha nhanŋu Djesuwunydja, ga balanyara ŋunhi dhäruktja maṉḏa djuy'yurruna gam', “Garray. Dhuwala nhuŋu marrkapthunaramirrinydja yukurra yolŋu rirrikthunna,” bitjarra.
JOH 11:4 Ŋunhi ŋayi Djesuyu ŋäkulanydja ŋanya Lätjuritjnha, bala ŋayi waŋananydja bitjarrana, “Yakana yurru ŋuriŋi rerriyunydja ŋanya ŋayathama yukurra baṯ bitjan rakunygunydja. Liŋgu ŋuliwitjandhi rerrikurrunydja yolŋu'-yulŋuyu yurru nhäma Gunhu'wunydja ḻatju' wal'ŋu rom, märr yurru yolŋuyu walala nhäma dharaŋanna Gäthu'mirriŋunhana ŋunhi Gunhu'wu, bala wokthunna yurru nhanŋu.”
JOH 11:5 Yo. Marrkapthundja ŋayi yukurra Djesu yapa'mirriŋuwu maṉḏaku, Merriwu ga Mäthawu, ga nhanŋuway Lätjuritjku,
JOH 11:6 yurru ŋayi Djesuyu ŋäkulanydja ŋunhi rerrinydja ŋanya, bala ŋayi yakana marrtjinanydja walalaŋgala ŋulinyaramirriyunydjayi. Nhinanana ŋayi yukurrana yana ŋunhili bili wäŋaŋura, yana liŋgu ga märrma' munha djuḻkthurruna.
JOH 11:7 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Djesuyu waŋanana ŋanapurrunha ŋunhi nhanŋuway ḻundu'mirriŋunhanydja walalanha bitjarrana, “Gul' ŋilimurru marrtji balayi roŋiyirri Djudiyaliliyi makarrlili wäŋalili.”
JOH 11:8 Ga ŋanapurrunydja ŋunhi nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala waŋana bitjarra warray ŋanya Djesunha, “Way Garray. Märr-yawungunydja ŋunhi walala Djudiyapuyŋu yolŋu'-yulŋu nhuŋu ŋayaṉ'-dharranha bunharawu muka; ŋunhiyinydja goŋ-guṉḏana yolŋu-yulŋu, walala bini bunha guṉḏayuna nhuna, rakunygunhana. Bay' nhenydja balayi yurru roŋiyirriyi?... ŋunhamalayi wäŋalili?”
JOH 11:9 Bala ŋayi Djesunydja waŋa ḻakarama mayali'kurrunydja bitjanna gam', “Wäŋanydja ŋuli walupuyyirri märr-weyin, ga yurruna ŋunhi yurru munhakuyirrinydja, munhanydja yupthun. Ŋunhi ŋuli yukurra yolŋu marrtji walupuynydja, ŋamathamana ŋayi ŋuli yukurra marrtji, yakana ŋayi ŋuli ŋula galkirri, liŋgu djarraṯawun'mirri dhuwala wäŋa.
JOH 11:10 Ga ŋunhi ŋuli yolŋu marrtji munhakunydja, ŋayi ŋuli dhumbal'yunna, liŋgu djarraṯawun'miriwnha ŋunhinydja yolŋu. Ga dhuwalanydja baḏak waluwuy ŋarraku.”
JOH 11:11 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi waŋananydja bitjarrayi Djesu, bala ŋayi ḻakaraŋalanydja bitjarrana, “Ŋilimurruŋgu ḻundu Lätjuritjtja yakurrnha yukurra ŋorra ŋunha, yurru ŋarranydja yurru dhuwala marrtjina, ga dhirr'yunna ŋanya.”
JOH 11:12 Bala ŋanapurrunydja ḻundu'mirriŋunydja walala waŋana bitjarra warray, “Way Garray. Ŋunha ŋayi yukurra ŋorra yakurrnydja, ŋayinydja yurru ŋamathirrina yana,” bitjarra.
JOH 11:13 Yo, ŋayinydja ŋunhi Djesuyu mayaliny'tja ḻakaraŋala ŋanya rakunydhinyarana, yurru ŋanapurrunydja guyaŋina yanapi ŋayi mayali' ḻakaranha ŋorranhara yana yakurrwuy.
JOH 11:14 Bala ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala warraŋulnha ŋanapurruŋgala bitjarrana gam', “Yolŋunydja ŋunha liŋguna rakunydhinana.
JOH 11:15 Ŋarranydja galŋa-djulŋithirri yukurra ŋunhi ŋarra yaka ŋunhiliyi, liŋgu ŋurikalayi rakunygalanydja nhuma yurru nhämana walŋamirrina rom ŋarraku, bala märr-yuwalkthirrina. Gul' ŋilimurru marrtjina bala nhanukala go,” bitjarra ŋayi Djesu waŋana ŋanapurruŋgala.
JOH 11:16 Bala ŋayi waŋganydja, yäku Dumitjtja, ŋunhi ŋayi wiripunydja yäku Ŋurru-maltjaṉa, waŋana wiripu-guḻku'walanydja ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala bitjarrana, “Gul' ŋilimurru marrtjina, malthunna Garraywuna. Ŋilimurru yurru rrambaŋi rakunydhirrinydja nhanukala.” Bala ŋanapurru marrtjinana, wäŋgaŋalana bala Bithinililina wäŋalili.
JOH 11:17 Marrtjinanydja ŋanapurru yukurrana-a-a, yana liŋgu-u-u ga bur-way ŋunhilinydja wäŋaŋura Bithininydja, bala ŋanapurru ŋäkula dhäwuny'tja rakunydhinyarana ŋanya, liŋguna walala märrkitjkuŋalanydja mathirralilina, ga ḏämbumiriwnha nhanŋu munhanydja ŋunhili mathirraŋuranydja.
JOH 11:18 Yurru ŋunhi Bithininydja wäŋa galki Djurutjalam, ga guḻku' yolŋu'-yulŋunydja ŋurukuy Djudiyapuyŋunydja liŋguna yukurrana bunana Bithininydja, withiyaranydja maṉḏanha Mäthanha ga Merrinha, marrparaŋ'tja maṉḏaku ŋunhimalayi, gutha'mirriŋuwalanydja maṉḏakalaŋuwala bäpurru'lili.
JOH 11:20 Ga maṉḏa Mäthayu ga Merriyu ŋäkula Djesunha bunanharanydja, bala ŋayi Mäthanydja waṉḏinana dhika nhinana bala gumurr'yurrunana nhanŋu. Yurru Merrinydja yaka gumurr-waṉḏina nhanŋu Djesuwu, nhinana yana yukurrana ŋunhili bäyma buṉbuŋura.
JOH 11:21 Yurru ŋayi Mäthanydja waŋana nhanŋu Djesuwu bitjarrana, “Way Garray, ŋunhi bini nhe ŋäthilinydja dhiyala, ŋayinydja bini ŋarraku gutha'mirriŋunydja walŋathinya warray; yaka ŋayi bini rakunydhinya.
JOH 11:22 Yurru dhiyaŋunydja-wala yaka dhuḏitj nhuŋu. Ŋarranydja dharaŋan yukurra yulŋunydja, ŋunhi nhe yurru ŋäŋ'thun Godnha ŋula nhäku, ŋayi yurru nhuna wekamana yana.”
JOH 11:23 Bala Djesuyunydja ḻakaraŋala Mäthawu bitjarrana, “Nhuŋu yurru gutha'mirriŋunydja walŋathirriyi.”
JOH 11:24 “Yo Garray,” bitjarra ŋayi Mäthanydja waŋana. “Marŋgi warray ŋarra ŋurikiyinydja, ŋunhi ŋayi yurru walŋathirriyi ŋuriŋi dhä-yawar'yunarayunydja waluyu, ŋunhi yurru bukmak Gunhu'walaŋumirri yolŋu'-yulŋu walŋathirriyi.”
JOH 11:25 Yurru Djesunydja waŋa ḻakaranhamirri bitjanmirri, “Ŋarrapi dhuwala yuwalkŋunydja wal'ŋu walŋa, ga balanyarayi bili ŋarra dhuwala walŋa-wekanharamirriyi yana yulŋunydja, liŋgu ŋarra ŋuli walŋakuma yolŋunhanydja walalanha beŋuru rakunyŋuru. Ŋuli yukurra yolŋuyu märr-yuwalkthirrinydja ŋarranhanydja, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu walŋana yukurra nhina, bäyyi nhanŋu yurru rumbalnydja ŋunhi rakunydhirri.
JOH 11:26 Ŋula yol yolŋu yukurra yurru nhina ŋarrakalanydja märr-yuwalkthinyarayu, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu bäyŋuna rakunydhirri, nhina ŋayi yurru yukurra walŋana yana gupaḏalnha-wala, dhawar'yunamiriwnha. Märr-yuwalkthirri muka nhe yukurra dhuwala yulŋunydja?... dhiyakuyinydja malaŋuwu?”
JOH 11:27 “Yo Garray,” bitjarra Mäthanydja waŋana buku-ruŋiyinmaraŋala Djesuwu. “Ŋarranydja yuwalkkuma yana yukurra märr-yuwalkthirri nhuŋu, ŋunhi nhenydja dhuwala ŋunhiyi walŋakunharamirri ŋunhi Gunhu'yu dhawu'mirriyaŋala ŋäthili, ŋayi yurru yarrupthun lili dhipala munatha'lili. Ŋe. Nhe dhuwala Gäthu'mirriŋu Gunhu'wu Godkunydja.”
JOH 11:28 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuru ŋunhi ŋayi Mätha waŋana bitjarrayi, bala ŋayi roŋiyinana balayi wäŋalili, ga garr'yurruna ŋanya nhanŋuway gutha'mirriŋunhana Merrinhana, yurru gayul maṉḏa garr'yunminanydja walalaŋgala, bitjarrana gam' ŋayi garr'yurrunanydja Merrinha. “Dhuwalana ŋayinydja Garraynydja, liŋguna bunanana, yurru ŋayi waŋananydja nhuŋu.”
JOH 11:29 Ŋäkulanydja ŋayi Merriyu, bala ŋayi ganydjarryuna waṉḏinanydja nhanbala bunananydja Djesuwa.
JOH 11:30 Liŋgu ŋayi Djesunydja bäyŋu muka yana gärrina ŋunhimala buṉbumirrililinydja wäŋalili, ŋunhili muka yana bäyma ŋayi yukurrana galkurrunanydja, ŋunhi ŋayi Mätha bunana nhanŋu ŋäthili.
JOH 11:31 Ga ŋuriŋinydja gurruṯu'mirriyunydja walalay nhäŋala ŋanya Merrinha gaŋgathinyaranydja, bala walala guyaŋina bitjarrana, yanapi ŋayi marrtjinya bala mathirralili ŋäthinyarawu. Bala walala bukmakthinana ḏurryurruna ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja, ga ḻunduwana nhanbala malthurruna.
JOH 11:32 Ga ŋunhi ŋayi bunananydja Merri nhanŋu Djesuwu, bala ŋayi bun'kumu-nyilŋ'thurrunana nhanukala gumurrlilina, bala yana waŋana bitjarrana, “Garray, ŋuli bini nhe bunanha ŋäthilinydja dhiyala, ŋarraku gutha'mirriŋunydja bini walŋathinya warray.”
JOH 11:33 Ŋayi Djesuyunydja ŋanya nhäŋala ŋäthinyaralili, ga bitjarrayi bili nhanŋu gurruṯu'mirri walala ŋäthinyaminayi, bala ŋayinydja nhanukala Djesuwala birrimbirr ŋayaŋuŋuranydja ŋaramurryinana märr-ŋaḏi'na, bala gaŋgathinyamaraŋalana ŋayi yana ŋunhi marrtjina yulŋunydja. Bala ŋayi waŋana dhä-wirrka'yurrunana walalanha bitjarrana,
JOH 11:34 “Wanhamala dhika nhuma ŋanya mathirraliliyaŋalanydja?” Ga walalanydja garr'yurruna ŋanya bitjarra, “Go malthurrana lili Garray, nhe yurru nhämana.”
JOH 11:35 Bala ŋayinydja Djesunydja ŋäthinana.
JOH 11:36 Ga gurruṯu'mirriyunydja walalay nhäŋala ŋanya ŋäthinyaralili, bala waŋanhamina bitjanminana, “Nhäŋana ŋanya ŋunhana ya'. Mirithirri yana ŋayi yukurra märr-ŋamathirrinydja nhanŋu.”
JOH 11:37 Ga wiripuwurruyunydja ḻakaraŋala bitjarra, “Dhuwalanydja ḏarramu ŋunhiyi muka, ŋunhi ŋayi melmirriyaŋala bambaynha yolŋunha ŋiniya? Ga nhäku warray ŋayi gonha'yurruna ŋunhanydja yolŋunha, ŋunhi ŋayina yukurra dhuwala ganydjarr walŋakunharamirrinydja ḏälkuma, märr ŋayi bini yakana rakunydhinya?”
JOH 11:38 Bala nhanŋu Djesuwu ŋayaŋunydja ŋunha djinawany'tja biyapulnha ŋoy-djingaryurruna, bala ŋayi yana marrtjinana bala mathirralilina, yurru dhurrwaranydja ŋunhiyi mathirra dhaḻ'yunara yindiwuynha guṉḏawuy.
JOH 11:39 Bala ŋayi waŋanana walalanha Djesuyu, “Ma', giṯmaraŋana walala dhuwali dhurrwaraŋurunydja guṉḏa,” bitjarra. Yurru Mäthanydja waŋana bitjarra, “Way Garray, ḏämbumiriwnha dhuwala munhanydja nhanŋu dhuwali mathirraŋuranydja. Mak ŋilimurrunha ŋayi yurru wekamana.”
JOH 11:40 Yurru Djesunydja waŋana nhanŋu bitjarra, “Liŋgu ŋarra nhuŋu ḻakaraŋalanydja ŋäthili muka, ‘Ŋuli nhe yurru yuwalkkumanydja märr-yuwalkthirri, nhenydja yurru nhämana ŋunhiyi Gunhu'wunydja ḻatjuny'tja dhika wal'ŋu rom.’”
JOH 11:41 Bala yana walala giṯmaraŋalana guṉḏanydja, ḻapmaraŋalana ŋunhiyi dhurrwaranydja. Bala yana ŋayi Djesu buku-garrwarthinanydja nhäŋala bala djiwarr'lili, ga waŋana bitjarrana, “Bäpa, ŋarra nhuna yukurra mirithirri buku-wekamanydja dhiyaku, ŋunhi nhenydja ŋarraku mäkiri'-witjurrunana.
JOH 11:42 Ŋarranydja marŋgi dhiyakuyi, ŋunhi nhenydja bitjan liŋgu ŋuli yukurra mäkiri'-witjun ŋarraku, yurru ŋarra dhuwala waŋana bitjarrayinydja dhiyakala walalaŋgala milma yolŋu'-yulŋuwala, märr yurru walalanydja märr-yuwalkthirri ŋunhi ŋarranydja nhokuŋu djuy'yunara.”
JOH 11:43 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi waŋana bitjarrayi, bala ŋayi Djesu gawaw'yurruna yäku ḻakaraŋalana bitjarrana gam', “Go Lätjuritj, dhawaṯthurrana lili.”
JOH 11:44 Bala ŋayi ŋunhi rakunydja yolŋu gaŋgathinana, bala walmanana ŋuliŋuruyinydja mathirraŋurunydja walŋana dhika. Yurru ŋayi dhawaṯthurrunanydja ŋurikimirri liŋgu yana yulŋunydja, manydjarrka'mirri, garrpi'-garrpiṉara waŋgany-manapanara, baṉdja maṉḏanha ga rumbal, ga yana liŋgu ga ḻukulili wapthurruna, ga buku garrpiṉara. Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Ma' yupmaraŋana walala nhanukala girriny'tja rumbalŋurunydja; dhayaḻakuŋana ŋanya,” bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja. Bala yuwalkthina walala yupmaraŋalanydja nhanukala, bala ŋayi marrtjinanydja yänana, wäŋalilinydja nhinana bala.
JOH 11:45 Bala guḻku'yuna yolŋu'-yulŋuyu nhäŋalanydja ŋunhi nhaltjarra ŋayi Djesuyu walŋakuŋala beŋuru moluŋuru Lätjuritjnha, ga wiripu-guḻkuny'tja märr-yuwalkthinana nhanukala, ŋunhi Djudiyawuynydja wäŋawuy yolŋu'-yulŋu, ŋunhi walala yukurrana marrtjina lili marrparaŋgunharawu Merriwu.
JOH 11:46 Ga wiripunydja mala gundupuŋala, bala ḻakaraŋala ŋurikala warray yolŋuwala walalaŋgala, Rom-dharraymirriwala warray, walala ḻakaraŋalanydja ŋurikiyyinayi ŋunhi ŋayi Djesuyu nhaltjarra djäma.
JOH 11:47 Bala walala Rom-dharraymirrinydja yolŋu'-yulŋu ga ḏalkarra'mirrinydja walala ŋurru'-ŋurruŋunydja ḻuŋ'maranhaminana marrtjina waŋganylilina, buku-ḻuŋ'thurruna waŋanhaminyarawuna nhanŋu Djesuwu. Bala walala waŋanhaminanydja yukurrana bitjanminana, “Nhaltjanna ŋilimurru yurru dhuwala ŋanya yolŋunydja? Ŋayinydja yukurra dhuwala djäma biyapulnha wal'ŋu dhika romdja, ŋutu'-ḏälnha yana.
JOH 11:48 Ŋuli ŋayi yurru yukurra balanyarayinydja djäma bitjan liŋgu, bala yurru yukurra yolŋu'-yulŋunydja bukmakthirrina malthun ga märr-yuwalkthirri nhanŋuna. Bala ŋayi yurru ŋuriŋi ŋurruŋuyunydja yolŋuyu, Rawumbuyŋuyunydja buŋgawayu djuy'yunna miriŋunhana, walala yurru bumana marrtji, ga bak-bakmaramana ŋilimurruŋgunydja wäŋa ga yolŋu'-yulŋunha, märr yurru ŋilimurru yakana Djuw bäpurru' biyapulnydja.” Ga bitjarra walala ŋaḻapaḻmirri yukurrana waŋanhaminanydja.
JOH 11:49 Yurru ŋayi waŋganydja ḏarramu, Ḻiya-ŋärra'mirri ŋunhi wal'ŋu yäku Gayapatjtja waŋana bitjarrana, “Nhä nhuma dhuwala yolŋunydja walala?... dhuŋamirri?
JOH 11:50 Yaka muka yana nhuma dhuwala marŋginydja ŋiniya? Manymak warray ŋunhi yurru waŋgany yolŋu rakunydhirri bukmakkunydja yolŋu'-yulŋuwu, märr yurru yakana bukmak ŋilimurru bäpurru' murrmurryun,” bitjarra.
JOH 11:51 Yurru ŋunhiyi dhäruk ŋunhi ŋayi waŋana bitjarranydja, yaka nhanukuŋuway guyaŋinyara yana. Ŋunhiyinydja ḏarramu Ḻiya-ŋärra'mirri Godku, ga ŋunhiyi dhäruktja nhanŋuway Godku, ŋayi nhanukala ḻakaraŋala Djesunha, ŋunhi ŋayina yurru rakunydhirri ŋurikiyinydja bäpurru'wu walalaŋgu.
JOH 11:52 Ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru rakunydhirrinydja bukmakku yana Gunhu'walaŋuwu yumurrku'wunydja bäpurru'wu ga bäpurru'wu malaŋuwu, ŋunhi walala yukurrana barrkuwatjthina, märr yurru ŋayinydja waŋgany-manapanna ŋilimurrunha, waŋganygumana yana ŋurruk.
JOH 11:53 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja, ŋurru'-ŋurruŋu buŋgawamirri ŋunhiyi walala yukurrana waŋanhaminana, dhä-ḏal'yunmina nhanŋu Djesuwuna bunharawu, wanhawitjan walala ŋanya yurru buma murrkay'kumanydja.
JOH 11:54 Yurru Djesunydja yukurrana yaka marrtjina ŋuliwitjarrayi wäŋakurru baṉarra'kurrunydja, yana ŋayi gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa Djudiyanydja, bala marrtjina ŋayilpilili warray wäŋalili. Ga ŋunhilina wäŋaŋura yäkuŋura Burayimnha ŋayi yukurrana nhinananydja, nhanukalayŋuwalana ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala.
JOH 11:55 Yurru galkina ŋunhi walu Ḻäy-yuḻkmaranhamirrinydja, gilitjinana marrtjina, bala walala yolŋu'-yulŋunydja marrtjina ḻuŋ'thurrunana ŋunhimalayina wäŋalili Djurutjalamlilina, wäŋaŋuru ga wäŋaŋuru ga wäŋaŋuru; walala marrtjinanydja ŋäthili yana ḏarrtjalkkunhaminyarawuna, girri'-ŋamathina ŋurikiyina waluwu ŋunhi walala yurru guyaŋirri roŋiyirri ŋunhiyi walu ŋunhi Godthu ŋäkirrmaraŋala ŋäthili wal'ŋu walala-miṯtjinha Yitjuralnha bäpurru'nha.
JOH 11:56 Ga ŋunhiliyinydja walala yolŋu'-yulŋunydja maŋutji-ḻarruŋalana yukurrana nhanŋu Djesuwu; ga ŋunhili Buṉbuŋura Gunhu'wala, yolŋu walala marrtjina dhä-wirrka'yunminana bala-lili'yunminana bitjanmina gam', “Nhaltjan nhuma yukurra guyaŋirrinydja? Marrtji muka ŋayi yurru lilinydja?... dhipalanydja Ḻäy-yuḻkmaranharamirrililinydja? Mak yakana ŋayi yurru marrtji lili, liŋgu dhuwalanydja wäŋa ŋayan'mirrina, ga yolŋu'-yulŋu.”
JOH 11:57 Walala yukurrana waŋananydja bitjarrayi ŋunhi, liŋgu ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yolŋu'-yulŋuyu, ḏalkarra'mirriyunydja walalay ga Rom-dharraymirriyunydja walalay liŋguna nherrarana romdja ŋurikiyyi, bitjarrana gam', “Ŋunhi balaŋu ŋula yol marŋginydja Djesuwu, wanhaka ŋayi yukurra nhina, ŋayi yurru ḻakarama ŋanapurruŋgala ŋanya, märr yurru ŋanapurrunydja marrtji, bala mulkana ŋanya,” bitjarra.
JOH 12:1 Ga ŋayinydja ŋulinyaramirriyu Djesunydja marrtjina bala Bithinililina wäŋalili, ga nhinana ŋayi yukurrana ŋunhalayi Lätjuritjkala wäŋaŋura, ŋurikala ḏarramuwala ŋunhi ŋayi ŋanya walŋakuŋala moluŋuru Djesuyu.
JOH 12:2 Ga ŋunhili wäŋaŋura walalanydja ŋäthilimirriyaŋala ŋathana nhanŋu Djesuwu. Yo, ḻukanydja ŋanapurru yukurra, ga ŋayi Mäthayunydja yukurra gäma'-gama ŋatha ŋanapurruŋgu balayi. Ga ŋayinydja yukurra Lätjuritjtja nhina nhanukala galki Djesuwala.
JOH 12:3 Ga ŋayi Merrinydja marrtji, bala märrama ŋunhi buŋgan bäw'nha yäku nät, yurru ŋula nhämunha'mirrina ŋunhiyi yulŋunydja, rrupiya guḻku'mirrina dhikana. Märramanydja ŋayi ŋunhiyi, bala rarryunna ḻukulilina nhanukala Djesuwala, bala baṉḏany'kumanydja ŋayi ŋanya marwatthuna nhanukalay ŋayi Merriyu. Ga wäŋanydja ŋunhiyi warrpam'nha ŋuriŋiyi buŋgandhu bäw'yunydja monyguŋala.
JOH 12:4 Ga ŋayi waŋganydja nhanŋu ḻundu'mirriŋu Djesuwu, yäku Djudatj-Gariyattja ŋoy warray djingaryun, ŋunhinydja ḏarramu ŋunhi ŋayi yurru ŋanya Garraynha yalala goŋ-wekama miriŋuwala, ŋayinydja waŋa bitjan warray,
JOH 12:5 “Nhäku ŋayi yukurra warrkuḻumanydja ŋunhayi buŋgan bäwny'tja? Ŋunhi ŋayi bini djalimnha wekanhana ŋunhayi, ŋayi bini märranha rrupiyanydja ŋurukuyyi bathalana, ga rrupiyanydja ŋayi bini wekanha ŋunhiyi ŋuruku ŋurruwuykkuna walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu.”
JOH 12:6 Bitjarra ŋayi waŋana Djudatjtja, yurru yaka ŋayi ŋunhiyi yuwalktja guyaŋina ŋunha ŋurruwuyknhanydja yolŋunha, yana ŋayi bitjarrayi waŋana, liŋgu ŋayi ŋunhi manaŋgan yolŋu, ga guyaŋinya ŋayi ŋuli rrupiya yana, liŋgu ŋayi ŋuli yukurranha ŋuriŋiyi gänha bathi rrupiyawuy ŋanapurruŋguway, ga wiripunydja ŋayi ŋuli djaw'yunana, nhanŋuwayliliyanhana ŋayi djuḻuḻ'maranhana.
JOH 12:7 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Gonha'yurra ŋanya. Gurrunhanna ŋayi yurru ŋunhiyinydja ŋarraku, ŋurikina waluwu ŋunhi walala yurru ŋarranha märrkitjkumana molulilina.
JOH 12:8 Liŋgu bitjan warray liŋgu walala yurru ŋurruwuyktja walala nhina yukurra dhiyala, nhuma yurru walalanha guŋga'yun bawala'mirriyu, yurru ŋarranydja yurru yaka warray nhumalaŋgala dhiyala bitjan liŋgu.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
JOH 12:9 Ga guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay ŋäkula ŋanya Djesunha ŋunha Bithiniyunydja wäŋalili, bala walala marrtjinana yana ŋunhimalayi yulŋunydja; walala ḏukṯuk nhänharawu nhanŋu Djesuwu, ga bitjarrayi bili walala ḏukṯukthina nhänharawu nhanŋu Lätjuritjkunydja, ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋanya walŋakuŋala beŋuru moluŋuru.
JOH 12:10 Bala walala ŋurru'-ŋurruŋu ŋunhi waŋanhamina bitjanminana, “Ŋilimurru yurru yana bumana ŋanya ŋi,... Lätjuritjnhanydja, rrambaŋikumana maṉḏanha Djesunhana.”
JOH 12:11 Bitjarrayina walala ŋunhi waŋanhaminanydja, liŋgu walala yukurrana yolŋu'-yulŋuyunydja guḻku'yuna gonha'yurruna marrtjina walalanha, bala märr-yuwalkthinana yukurrana nhanŋuwaynha Djesuwuna.
JOH 12:12 Yo. Dhaŋaŋnha dhika yolŋu walala marrtjina ḻuŋ'thurruna Djurutjalamlilinydja wäŋalili ŋuriki guyaŋinyaramirriwunydja waluwu Läy-yuḻkmaranharamirriwunydja yäkuwu, ga wiripuyunydja waluyu walala ŋäkulana Djesunha, ŋayi yukurrana marrtjina lili, be muka yana bäyma gandarrlili.
JOH 12:13 Bala walala marrtjina ḏaw'-ḏawyurruna man'tjarrnha marwatnha, bala gundupuŋalana djunamana gumurr'yurrunana nhanŋu Djesuwu, bala ŋuriŋina man'tjarryuna marwatthuna walala yukurrana märr-yiŋgathinanydja nhanŋu, wokthurrunana manapara. Bitjarrana gam' walala waŋananydja, “Ŋilimurru wokthunna Garraywu. Dhuwalana yolŋu Gunhu'wunydja goŋmirrinydja wal'ŋu, ŋayi yukurra dhuwala marrtjinydja lili yäkumirri Garraywalaŋumirri. Ŋayinydja dhuwala Ŋurruḏawalaŋu ŋilimurruŋgu Yitjuralpuyŋuwu; ŋilimurru wokthunna nhanŋu go.”
JOH 12:14 Ga bitjarrana walala marrtjina waŋananydja bukmak yana, märr-yiŋgathinanydja Djesuwu, ŋunhi ŋayi gorruŋala marrtjina lili wäyingala ŋapaŋura, yuṯawala yarraman'kala ŋayi marrtjina nhinananydja lili.
JOH 12:15 Yo, ŋäthili baman'tja yolŋuyu wukirri dhäruk bitjarra gam', “Way walala, nhuma Djurutjalambuy wäŋawuy, yaka walala barrariyanydja. Dhuwalina nhumalaŋgu Ŋurruḏawalaŋunydja marrtji yukurra lili, gorrumanydja ŋayi marrtji lili yuṯawala yarraman'kala dhuwali yulŋunydja.”
JOH 12:16 Yo, dhuwalanydja dhäruk ŋäthiliŋuwuy yana wukirriwuy, ḻakarama yukurra Djesunha, ŋäthili yana dhunupamirriyaŋalanydja yukurrana ŋanya ḻakaraŋala. Yurru ŋanapurrunydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala yaka yana marŋgithina ga dharaŋara; dhuŋamirri yana ŋanapurrunydja ŋulinyaramirriyu. Ga ŋuliŋuruna dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi Djesu gaŋgathinana rakunyŋuru, ga balayi roŋiyina nhanukiyingalay wäŋalilina, bala ŋanapurru yurruna guyaŋinanydja roŋiyinanydja ŋunhiyinydja dhäruk ŋunhi ŋäthiliŋuwuynydja wukirriwuy, bala ŋanapurru dharaŋarana dhuwala dhiyaŋunydja-wala, ŋunhi yuwalk warray dhuwalayi maḻŋ'thurrunanydja.
JOH 12:17 Yo, ŋuriŋinydja yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala nhäŋala Djesunha, ŋunhi ŋayi walŋakuŋala ḏarramunha Lätjuritjnha yäkunha beŋuru rakunyŋuru, walalanydja ŋunhi ḻakaraŋala ḻiw'maraŋalana dhäwu', bala bukmakthuna ŋäkulanydja Djesunha djämawuy ŋutu'-ḏälwuynydja wal'ŋu. Bala walala bukmaknha gundupuŋalanydja, gumurr'yurrunanydja nhanŋu Djesuwu, märr-yiŋgathinana manapara, ŋunhi ŋayi marrtjina lili yarraman'thu.
JOH 12:19 Ga ŋunhi Rom-dharraymirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu nhäŋalana yukurrana yana walalanha, bala waŋanhamina walalawuynha bitjanminana, “Gulkuruna dhuwala ŋilimurru walalanha ḏaḏawmaramanydja yukurra. Nhäŋana ŋunhana; birrka'mirrina ŋunha yukurra malthundja nhanŋu, warrpam'nha,” bitjarra.
JOH 12:20 Ga bitjarrayi bili wiripu-guḻkuny'tja bäpurru' Gurikpuynydja wäŋawuy mulkurunydja marrtjinayi bala Djurutjalamlilinydja ŋurikiyi Guyaŋinyaramirriwunydja buku-ŋal'yunarawu ŋulinyaramirriyuyi.
JOH 12:21 Ga walalanydja ŋunhi mulku'-mulkurunydja marrtjina withiyara ŋanya Bilipnhana, ŋunhinhana yolŋunha ŋunhi ŋayi Bitjaydawuy wäŋawuy, Galaliwuy yolŋu, bala walala waŋanana Bilipkala bitjarra, “Way yolŋu, ŋanapurrunydja dhuwala nhänharawu ḏukṯuk Djesuwu.”
JOH 12:22 Bala ŋayi Bilipthunydja waŋana Wandurunhana, bala maṉḏa marrtjinana, bala ḻakaraŋala nhanbalana Djesuwana, “Way Garray. Yolŋu'-yulŋu dhuwala mulku'-mulkuru ḏukṯuk nhuŋu nhänharawu,” bitjarra.
JOH 12:23 Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana balanydja bitjarrana, “Walunydja ŋarraku dhuwala liŋguna bunana; galkina dhuwala yulŋunydja ŋarra yurru rakunydhirrina, ga balakurruyina walala yurru yolŋu'-yulŋuyunydja nhäma ŋarraku ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu rom.
JOH 12:24 Märr-yuwalk dhuwala ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Ŋunhi ŋuli ŋatha maŋutji dholkuma munatha'lilinydja, ŋäthilinydja ŋayi ŋuli ŋunhi rakunydhirri, ga ŋuliŋuruyi rakunydhinyaraŋuru yurru walma yuṯana walŋa. Ga ŋunhi yurru maŋutji ŋatha yakanydja rakunydhirri, ŋayinydja yurru gänana ŋorra yukurra ŋunhiyi waŋganydja maŋutji. Ga ŋunhi yurru ŋunhiyi maŋutji ŋatha rakunydhirrinydja, ŋayinydja ŋuli ŋunhi gaŋgathirri biṯpiṯnha, ga ŋuliŋuruyi ŋuli ŋunhi guḻku'yirrina dhikana maŋutjinydja ŋathanydja.
JOH 12:25 “Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋu märr-ŋamathinyamirri yukurra nhanŋuwaynydja ŋayi walŋawu, ga djäka, yakana ŋayi yurru wekanhamirri ŋanyapinyay ŋayi wiripu-guḻku'wunydja walŋakunharawu, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yana rakunydhirrina-wala, walŋamiriwnha nhämiriwnha. Ga wiripu yolŋu ŋunhi, ŋunhi ŋayi ŋuli yaka guyaŋinyamirri ŋanyapinyay ŋayi walŋathinyarawu, ga bitjan ŋayinydja yurru wekanhamirri ŋanyapinyay ŋayi walŋa wiripuŋuwu yolŋuwu walalaŋgu, ŋunhiyina yolŋu walŋanydja wal'ŋu yukurra yurru nhina, liŋgu ŋuliwitjandhi nhanukalanydja walŋa-wekanhaminyarakurru yurru walma walŋana yana gupaḏalkumana.
JOH 12:26 Ŋuli nhe ḏukṯuk nhe yurru djäma yukurra ŋarrakuwaynydja yuwalkkuma wal'ŋu yana; nhenydja yurru malthurra ŋarranhawuynha yana dhuḏakthurra, märr yurru ŋali maṉḏa rrambaŋina nhinanydja yukurra, ŋarra ga nhe djämamirrina ŋarraku. Ga ŋunhi nhe yukurra yurru djäma ŋarrakuwaynydja, ŋarrakalanydja bäpayu yurru nhunanydja nherraṉ ŋunhana wal'ŋu yana, galki nhanukalaynha ŋayi.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala.
JOH 12:27 Ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesuyu waŋana bitjarrana, “Ŋayaŋu-wurakinana ŋarra dhuwala bay'. Nhäku dhika ŋarra yurru ŋäŋ'thundja Bäpanha? Waŋi warray ŋarra ŋuli bukumirriyaŋunydja biyaku gam'?... ‘Bäpa, djaw'yurrana ŋarranha dhipuŋurunydja, märr yurru ŋarra yakana rakunydhirri?’ Yaka ŋarra yurru bitjandhiyinydja waŋa, liŋgu dhiyakuyi muka ŋarra ŋunhi marrtjinanydja lilinydja dhipalanydja, märr yurru ŋarra burakirri yana yolŋu'-yulŋuwuna walŋakunharawu.
JOH 12:28 Yo, bitjanna ŋarra yurru bukumirriyamanydja gam', ‘Bäpa, wekanhaminana ŋarra dhuwala yulŋunydja ŋarranhawuy ŋarra, märr yurru balakurruyina ŋarrakala burakinyarakurrunydja, yolŋuyunydja walalay yurru nhäma dharaŋanna, bala yäku ḻakaramana yurru nhunanydja yindikumana.’” Bala ŋulaŋuru rirrakaynydja waŋana djiwarr'ŋurunydja bitjarrana, “Yolŋuyunydja walalay liŋguna nhäŋalana dharaŋarana ŋarranha, wokthurrunana manapara ŋuliyina nhokala djämakurruna, ga biyapul walala yurru nhämayi ŋarranha ŋuliwitjandja burakinyarakurru nhokalanydja.”
JOH 12:29 Ga bukmakthu yolŋuyu walalay ŋäkulana yukurrana rirrakaynydja ŋunhiyi, bala walala wiripu-guḻkuny'tja waŋana bitjarrana, “Way, murryu'-murryun marrtji dhika go.” Ga walala wiripu-guḻkuny'tja waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Way, ŋunhanydja dhuwala rirrakay djiwarr'wuy yolŋu, waŋa yukurra nhanukala,” bitjarra.
JOH 12:30 Ga ŋayi Djesunydja waŋana walalaŋgu bitjarra, “Ŋunhanydja rirrakay waŋana yukurrana yaka ŋarraku; nhumalaŋguna ŋunhayinydjayi marŋgikunharawu ŋayi waŋana.
JOH 12:31 Dhuwalana walunydja ŋunhi liŋguna bunanana ŋunhi yurru munatha'wuynhanydja dhiyaŋuyina ŋunhi romnha yarrkthunmarama, ga ŋanyanydja yurru ŋunhiyinydja ŋunhi wäŋa-mulkanharapuyŋunhanydja, Mokuynhanydja ŋunhinydja ŋurruŋunhanydja yurru ŋurrkamana yana dhiyaŋuna-wala.
JOH 12:32 Ga ŋarranhanydja walala yurru yolŋuyu walalay ŋal'maramana munatha'ŋurunydja dhipuŋuru, bala ŋuriŋiyinydja yurru ŋarranydja galkithamana warryun bukmakthamana yolŋu'-yulŋunha ŋarrakalaynha ŋarra.”
JOH 12:33 Yo, ŋunhi ŋayi Djesu waŋana bitjarrayinydja, ŋayi milkunhaminana ŋanyapinyay ŋayi, ŋunhi nhaltjan walala yurru ŋanya rakunyguma, dharpaliliyama ŋal'marama.
JOH 12:34 Ga walala ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja waŋana bitjarra, “Way, ŋunha ŋanapurruŋgalanydja Romdhu yukurra ḻakarama Garraynha Christnha, ŋunhi ŋayinydja yurru nhinana yukurra bitjanna liŋguna. Ga nhäkuna nhenydja yukurra ḻakarama, be yurru Gäthu'mirriŋunhanydja Yolŋunha ŋal'marama, burakirri ŋayi yurru be. Go, mak ḻakaraŋa. Yol dhika be Gäthu'mirriŋunydja Yolŋu?”
JOH 12:35 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana buku-wakmaraŋala balanydja, “Djarraṯawun'tja dhuwala nhumalaŋgala märr-gurririna dhiyala. Marrtjiya djarraṯawun'kurrunydja dhiyaŋuna-wala, märr yurru ŋuriŋi buku-munha'yunydja nhumalanhanydja yakana monyguma. Ŋunhi ŋuli yolŋu marrtji yukurra buku-munha'kurrunydja, yakana ŋayi marŋgi nhanŋuway ŋayi, wanhamala ŋayi yukurra marrtji.
JOH 12:36 Yo, märr-yuwalkthiya djarraṯawun'kundja dhiyaŋuna-wala, liŋgu ŋayi nhumalaŋgala dhuwalana ŋunhiyinydja; märr-yuwalkthiyana biyakana nhanŋu, märr yurru nhumanydja yolŋu walala nhanŋuwaynha djarraṯawun'kuna.” Bitjarra ŋayi Djesuyu waŋananydja.
JOH 12:37 Ga ŋuliŋuruyi waŋanharaŋurunydja ŋayi marrtjinana yana gonha'yurrunana; marrtjinanydja ŋayi Djesu ŋunhi ŋula wanhamalana yana wäŋalili, märr walala ŋanya yurru yakana maḻŋ'marama. Yo, walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja Djuwyu malayu nhäŋala warray ŋunhiyi djämanydja nhanukuŋu Djesuwuŋu, ŋunhi ŋayi yukurrana djäma mirithirri ganydjarr-ḏumurru wal'ŋu ŋunhi walalaŋgala maŋutjiŋura, yurru yakana walala yukurrana märr-yuwalkthinanydja nhanŋu Djesuwu.
JOH 12:38 Yo, maḻŋ'thurrunanydja ŋunhiyi yuwalk yana, bitjarra ŋunhi dhäwu'-gänharamirriyu yäkuyu Yitjayayu yukurrana ḻakaraŋala ŋäthili, bitjarra gam', “Garray, ŋunhanydja walala yukurrana yakana märr-yuwalkthina dhiyakuyi dhäwu'wu, ŋunhi ŋanapurru ŋuli yukurranha ḻakaranha walalaŋgu; Liŋgu muka nhe milkuŋalanydja yukurrana walalaŋgala nhuŋuwaynydja ganydjarr, yurru yakana walala märr-yuwalkthinanydja.”
JOH 12:39 Yo, dhiyakuyina walala ŋunhi yakanydja yukurrana märr-yuwalkthina; walalanydja yukurrana ŋunhi mäkiriny'tja dhaḻ'yunmina warray walalanhawuynha walala, liŋgu ŋayi ŋäthili Yitjayayunydja yukurrana ḻakaraŋalayi biyapul bitjarra gam',
JOH 12:40 “Godthunydja walalanha maŋutji bambaykuŋalana bitjarrana, märr yurru walala yakana nhäma ŋamathamanydja, dharaŋandja wal'ŋu; Ga muḻkurrnydja ŋayi walalaŋgu dhaḻ'yurrunayi, märr walala yurru yakana yukurra guyaŋirri dhunupakumanydja, bala marŋgithirrinydja. Liŋgu Godtja waŋa yukurra bitjanna, ‘Yakana walala yurru ŋunhiyi walala bilyun roŋiyirrinydja ŋarrakala, märr yurru ŋarra walalanha walŋakumanydja.’”
JOH 12:41 Yo, Yitjayayu yukurrana ŋunhi waŋananydja bitjarrayi ŋäthili yana ḻakaraŋala, liŋgu ŋayi maŋutji-yurthina ga nhäŋala Djesuwunydja ḻatju' dhika wal'ŋu rom, bala ŋayi ḻakaraŋalana yukurrana ŋanya Djesunha, yurruna ŋunhiyinydjayi maḻŋ'thurruna dhä-dhuḏitjnha.
JOH 12:42 Yo, guḻku' mirithirri yolŋunydja walala Djuwstja ŋurru'-ŋurruŋunydja yaka märr-yuwalkthina Djesuwu. Ga wiripu-guḻku' ŋuliŋuruyi malaŋuru märr-yuwalkthinanydja yukurrana nhanukala, yurru yaka walala ŋunhi märrnydja maḻŋ'maranhamina walalanhawuy walala, liŋgu walala guyaŋinanydja yukurrana bitjarra, “Walala yurru Rom-dharraymirriyunydja walalay ŋarranha ŋurrkamana yurru dhipuŋurunydja malaŋuru.”
JOH 12:43 Yo, wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala ŋunhiliyi yakana ŋula warraŋulnydja wal'ŋu ḻakaranhamina, liŋgu walala bitjarra guyaŋina yukurrana, märr yurru walalanha ŋunhi buku-wurrpan ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyu yana, ga yakana walala guyaŋina buku-wurrpanarawu ŋuriki Godkalaŋuwunydja märranharawu.
JOH 12:44 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Djesuyu ḻakaraŋala dhä-warrwarnha wal'ŋu wirrkina, märr walala guḻku'yuna ŋanya ŋäkulanydja, ga bitjarrana ŋayi waŋana ḻakaraŋalanydja gam', “Ŋula yol yolŋu ŋuli yukurra märr-yuwalkthirri ŋarrakunydja, ŋunhiyinydja bitjan ŋayi yukurra märr-yuwalkthirriyi Gunhu'wunydja, ŋurikinydja ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋarranha lili; yaka ŋayi ŋarrakuwaynydja waŋganygunydja yukirri märr-yuwalkthi.
JOH 12:45 Ga ŋunhi nhe nhäma yukurra ŋarranhanydja, yaka yana yukirri nhe dhuwali ŋarranhanydja nhäŋu, liŋgu Bäpanhanydja nhe nhämayi yukurra dhuwali ŋarrakala, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili.
JOH 12:46 Ŋarranydja dhuwala djarraṯawun' marrtjina lili dhipala munatha'lili, djarraṯawun'kunharawu yolŋu'-yulŋuwu, märr ŋayi yurru ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirrinydja yukurra ŋarraku, yakana ŋayi yurru nhina baḏak ŋunhiliyi buku-munha'ŋuranydja.
JOH 12:47 “Ga ŋuli yurru nhuma ŋula yolthu walalay dhäruk ŋarranha ŋäma yukurra, ga yakanydja märrama, ŋanyanydja yurru ŋunhiyinydja yolŋunha ŋurrkamana, dhä-ḏir'yunna yurru. Ŋarrapinydja yurru ŋanya yaka barrkuwatjkuma, liŋgu ŋarranydja dhuwala yaka bunana dhiyala barrkuwatjkunharawu ga dhä-ḏir'yunarawunydja; yana ŋarra marrtjinanydja lili dhipala walŋakunharawu dhiyaku wäŋawu. Yurru ŋayi warray boŋguŋu yuwalktja dhärri ŋuriŋi dhä-yawar'yunarayunydja waluyu, barrkuwatjkunharawunydja ga mala-yarr'yunarawunydja, liŋgu ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋarrakalanydja dhärukthu boŋguŋu warraŋulkuŋuna milkuŋu ŋunhi yätjtja rom, ŋurikiyi yolŋuwu walalaŋgu ŋunhi walala ŋarranha yaka dhäruk märraŋala. Liŋgu walalanhanydja yurru ŋunhinhanydja dhäruk-märranhamiriwnha walalanha barrkuwatjkumana ŋuriŋiyina dhärukthu ŋunhi ŋarra ŋuli yukurra waŋa.
JOH 12:49 Liŋgu dhäruktja ŋarra ŋuli yukurra dhuwala waŋa yaka ŋarrakuwaynydja ŋarra; Bäpawu yana ŋunhi dhäruktja, ŋurikiyina ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili, ŋayi ḻakaraŋala ŋarrakalanydja nhaltjan ŋarra yukurra yurru waŋa.
JOH 12:50 “Ga ŋarranydja marŋgi nhanŋu dhärukku Godku; dhäruktja nhanŋu ŋunhi walŋa-ḏikṯik warray, ga walŋa-wekanhamirri yana. Ŋunhiyinydjayi ŋarra ŋuli waŋa yukurra, ŋunhi liŋgu yana dhäruktja ŋunhi nhaltjan ŋuli Bäpayu ḻakarama ŋarrakala; ŋunhiyi bili ŋarra ŋuli yukurra waŋanydja.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Djesu ḻakaranhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi.
JOH 13:1 Walunydja liŋguna bunana, ŋunhiyi Guyaŋinyaramirrinydja yäku Ḻäy-yuḻkmaranhamirri, bala ŋayi Djesuyunydja ḻuŋ'maraŋala ŋanapurrunha nhanŋuwaynha ŋayi ḻundu'mirriŋunha walalanha, liŋgu ŋayi marŋgithina ŋäthili ŋunhi nhanŋu walunydja liŋguna galkithinana, ŋunhinydja walu ŋunhi ŋayi yurru gonha'yunna dhuwalanydja wäŋa munathany'tja, bala marrtji roŋiyirrina balayi nhanukalayŋuwala Bäpa' mirriŋuwalana. Bitjana liŋgu ŋayi yukurranha ŋuli märr-ŋamathinyanydja nhanukalayŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala yukurrana nhinana dhiyala munatha'ŋura, ga baḏak yana mukthunna walalaŋgu ŋayi yukurra märr-ŋamathirrinydja, yana liŋgu yurru-u-u, ga dhä-yawar'yunaramirriyuna.
JOH 13:2 Yo. Nhinananydja ŋanapurru yukurrana, ḻukanana marrtjina, Djesuyu ga nhanukala ḻundu'mirriŋuyu walalay. Yurru ŋuriŋi buŋgawayunydja Mokuyyu liŋguna nherrara yätjtja guyaŋinyara nhanukala ŋayaŋulilinydja Djudatjkala, ŋurikalanydja ḏarramuwala ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋu Djäyman-Gariyatku, märr yurru ŋayinydja ŋanya Djesunha dhayuŋanna miriŋuwalana goŋlili.
JOH 13:3 Yo. Djesunydja marŋgithina ŋunhi ŋayi wekaŋala Gunhu'yu warrpam nhä malanha goŋlilina nhanukala; ŋayi marŋgithina ŋunhi ŋayinydja beŋuru Gunhu'wala, ga balayi ŋayi yurru Godkalayi Gunhu'wala roŋiyirriyi.
JOH 13:4 Yo, Djesunydja marŋgi nhanŋuway ŋayi, yol ŋayinydja ŋunhi, bala ŋayi gaŋgathinanydja, bala yupmaraŋalana nhanŋuway girri' warraŋulwuynydja, bala märraŋala baṉḏany'kunharawuynha girri', bala garrpiṉminana ŋanyapinyay ŋayi gandarrkurru yana ŋuriŋiyi.
JOH 13:5 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja märraŋala gapuwuynha banikin, bala rarryurruna gapuna ŋunhimalayi banikin'lilinydja, bala ŋayi marrtjina rurrwuyurrunanydja ḻiw'maraŋala walalanha nhanŋuway ḻundu'mirriŋunhanydja, djalkirina walalanha rurrwuyurruna bukmakkuŋala, bala ŋayi mulka'kuŋalanydja walalanha marrtjina ŋuriŋiyi mulka'kunharawuyyu girri'yu ŋunhi ŋayi garrpiṉmina.
JOH 13:6 Waŋga'-waŋganynha yana ŋayi marrtjina rurrwuyurrunanydja bala-a-a, yana liŋgu ga dhä-manapara Betawala. Ga ŋunhi ŋayi Djesu Betawunydja girri'-ŋamathina, bala ŋayi Betanydja waŋana bitjarrana, “Way Garray! Rurrwuyun nhe yurru dhuwala ŋarranhanydja ḻuku? Nhäku warray?” bitjarra.
JOH 13:7 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarrana, “Yaka nhe dhuwala marŋgi ŋunhi nhaltjan ŋarra yukurra dhuwala djäma, yurru yalalana nhe yurru dharaŋandja.”
JOH 13:8 Bala ŋayi Beta biyapul waŋana bitjarra gam', “Yakana nhe yurru ŋarranhanydja ḻuku rurrwuyun. Yakana yana,” bitjarra. “Ŋuli ŋarra nhuna yurru yakanydja rurrwuyun ḻuku, nhenydja yurru yakana yolŋu ŋarrakunydja,” bitjarra ŋayinydja Djesunydja waŋana.
JOH 13:9 Bala ŋayi Betanydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarrana, “Garray, rurrwuyurrana ŋarranha, yaka yana ḻukunydja waŋganydja; rurrwuyurrayi ŋarranha goŋdja ga muḻkurrnydja,” bitjarra.
JOH 13:10 Bala ŋayi Djesunydja waŋana ŋuliŋuruyinydja bitjarrana, “Ŋula yol ḻupthunaranydja, liŋguna ŋayi ḏarrtjalknha warrpam'nha; yurru nhanŋu waŋganynha ḻukuna yurru biyapulnydja rurrwuyun. Nhumanydja dhuwalanydja walala ḏarrtjalkmirrina, yurru waŋganynha dhikayi yakanydja ḏarrtjalk,” bitjarra ŋayi Djesu waŋana ḻakaraŋalanydja ŋanapurruŋgala.
JOH 13:11 Liŋgu Djesunydja ŋäthili marŋgi ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi yolthu ŋanya yurru dhayuŋan miriŋuwala, bala ŋayi ŋunhi Djesu bitjarrayinydja waŋana. “Waŋgany dhiyalami yakanydja ḏarrtjalk.”
JOH 13:12 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurruna rurrwuyunaŋurunydja ŋanapurruŋgala, bala ŋayi nherrarana nhanŋuwaynydja girri' balayi, bala dhut-gay nhinanana. Bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Dharaŋara muka nhuma dhuwala yulŋunydja?... ŋunhi ŋarra nhaltjarra djäma nhumalanha?
JOH 13:13 Nhumanydja ŋuli ḻakarama ŋarranha Marŋgikunhamirri, Garray bitjan. Ŋunhinydja dhunupa nhuma ŋuli ḻakarama ŋarranha bitjandhinydja.
JOH 13:14 Ŋarranydja dhuwala nhumalaŋgu Garraynydja ga Marŋgikunharamirrinydja, yurru rurrwuyurruna warray ŋarra nhumalanha yulŋunydja ḻukunydja dhiyaŋuyinydjayi. Ga bitjandhi bili nhuma yurru rurrwuyunmirriyi bala-lili'yunmirri yolŋunydja walala ḻuku nhumalanhay nhuma.
JOH 13:15 Ŋarraṉydja dhuwala nhumalaŋgu yana milkuŋala, märr nhuma yurru bitjandhi nhumalanhawuy nhuma guŋga'yunmirriyi, bitjarra ŋarra dhuwala nhumalanha djäma.
JOH 13:16 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja, djämamirriyunydja yolŋuyu ŋuli yakana djuḻkmarama nhanŋuway ŋayi buŋgawanha, ga bo'puyŋu yolŋu djuy'yunaranydja yaka ŋunhiyinydja ŋurruŋu; ŋunhi djuy'yunarapuyŋu ŋurruŋunydja wal'ŋu yana.”
JOH 13:17 Bala ŋayi Djesuyu dhawar'maraŋalanydja waŋana bitjarrana, “Dharaŋarana nhuma dhuwala yulŋunydja?... ŋunhi nhaltjarra ŋarra ḻakaraŋala yukurrana? Nhuma yurru nhinana galŋa-ŋamathirrina, ŋuli nhuma yurru djämanydja dhuwaliyi ŋarraku rom.
JOH 13:18 “Yurru yaka ŋarra yukurra ḻakarama bukmaknhanydja nhumalanha, liŋgu waŋganydhu dhiyalami yurru yolŋuyu yakanydja ŋarraku djäma rom. Ŋarra marŋgi nhumalaŋgunydja, ŋunhi nhumalanha ŋarra djarr'yurruna. Djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan gam', ‘Waŋganydhunydja yolŋuyu ŋarranha ŋapayu-ŋurrkaŋalana, ŋarrakalaynha yana yolŋuyu, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi ḻukana ŋarrakuŋu ŋatha.’ Yo, waŋganynhanydja ŋarra yolŋunha djarr'yurruna, märr yurru dhuwalayinydja dhäruk maḻŋ'thun yuwalknha.
JOH 13:19 Yuwalknha ŋayi yurru ŋarranha ŋapayu-ŋurrkamanydja. Ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra ŋäthilina, yurruna dhuwalayi yurru maḻŋ'thundja, märr yurru nhuma märr-yuwalkthirri ŋarraku, liŋgu ŋarranydja dhuwala ŋarra.
JOH 13:20 “Märr-baṉḏany'nha ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirri waŋganygu yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋarrakuŋu djuy'yunara, ŋunhiyinydja bitjan ŋarrakuna ŋayi yukurra gumurr-ŋamathirri, ga ŋula yol yurru ŋarraku gumurr-ŋamathirri, ŋunhiyinydja bitjan ŋayi yukurra gumurr-ŋamathirriyi ŋurikinydja ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
JOH 13:21 Dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi Djesu waŋana bitjarrayi, bala ŋayi ŋulinyaramirriyunydja ŋoy-warrinana wirrkina, bala ŋayi waŋana warraŋulnha wal'ŋu dhäruk bitjarra, “Märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋgu dhuwalanydja yukurra ḻakarama. Waŋganydhunydja yurru ŋarranha yolŋuyu dhipuŋuruyi malaŋuru goŋ-wekama miriŋuwalana,” bitjarra.
JOH 13:22 Bala ŋanapurrunydja nhanŋu ḻundu'mirriŋunydja walala dharra mel-nhänharamirrina; gulkuruna ŋanapurru dharaŋandja dhäruktja nhanŋu, ŋunhi yolnha ŋayi yukurrana ḻakaraŋala.
JOH 13:23 Ŋarra Djon, marrkapmirrinydja ḻundu nhanŋu Djesuwu; ŋarra nhanukala yukurra nhina galkinydja.
JOH 13:24 Bala ŋayi Betanydja waŋa ŋarranha, goŋdhuna yana bitjan, “Ye', dhä-wirrka'yurra mak ŋanya galkiŋuru, yolnha ŋayi yukurra dhuwali ḻakaramanydja,” bitjan.
JOH 13:25 Bala ŋarranydja giṯthunna galkililina nhanukala, bala yana dhä-wirrka'yunna ŋanya, “Garray, yol dhika yulŋunydja?” bitjan.
JOH 13:26 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmarama ḻakarama bitjanna, “Dhuwala gam', ŋunhi ŋarra yurru dämba ḻupmarama weyika'lili, bala gathanna waŋganygu yolŋuwu, ŋunhiyina yolŋunydja, ŋuriŋiyina ŋarranha yurru gumurr-wekamanydja miriŋuwala.” Bala ŋayi Djesuyu märraŋala dämbanydja, bala ḻupmaraŋala weyika'lilina, bala dhurr-way wekaŋalana nhanŋu Djudatjku, gäthu'mirriŋuwu Djäyman-Gariyatkalaŋuwuna.
JOH 13:27 Goŋ-djarr'yurrunanydja ŋayi Djudatj, ga ŋunhi ŋayi märraŋalanydja goŋdhunydja, bala dhunupana nhanukala Mokuynydja Birrimbirr, buŋgawanydja wal'ŋu ŋunhi gärrinana ŋayaŋulilina nhanukala Djudatjkala. Bala ŋayi Djesunydja waŋana nhanukala bitjarrana, “Gatjuy marrtjiyanydja ga waḏutjana be djämanydja,” bitjarra.
JOH 13:28 Ga ŋanapurru wiripu-guḻkuny'tja marrtji ḏäpthun nhanŋu ḻundu'mirriŋu walala, yurru ŋanapurru yaka marŋgithirrinydja nhaltjan ŋayi yukurra Djesuyu waŋa, djuy'yun ŋanya Djudatjnha.
JOH 13:29 Ŋunhiyinydja yolŋu yäku Djudatjtja rrupiya-djäkamirri, ŋayi ŋuli yukurranha gänha bathi rrupiyamirri ŋanapurruŋgu, bala wiripu-guḻku'yunydja guyaŋina yanapi ŋayi Djesuyu djuy'yuna ŋanya ŋathawu ŋula biyapulŋuwu bäyimgu, ga wiripu-guḻku'yunydja guyaŋina yanapi ŋayi bala ŋanya djuy'yuna ŋurruwuykmirriwalaŋuwu rrupiyawu wekanharawu.
JOH 13:30 Yo, Djudatj ŋunhi ŋaḏupthurruna ŋathawunydja, bala ŋayi dhunupana yana gaŋgathinanydja, bala marrtjinana. Yurru munhakuna ŋunhi wäŋanydja.
JOH 13:31 Dhurrwaraŋuru ŋuliŋuru ŋunhi ŋayi Djudatjthu gonha'yurruna, bala ŋayi Djesuyunydja ḻakaraŋala bitjarrana, “Dhuwalana ŋunhi Yolŋuwunydja Gäthu'mirriŋuwu ḻatjuny'tja rom maḻŋ'thunna ŋuli yukurra, liŋgu Gunhu'wunydja garrkuḻuktja wal'ŋu rom ŋarrakalana maḻŋ'thun ŋuli yukurra warraŋulthirrinydja.
JOH 13:32 Nhuma yurru Gunhu'wunydja nhäma ḻatju' rom ŋarrakalaŋukurruna; Gunhu'yunydja yurru warraŋulkumana maḻŋ'maramana ŋarranha nhumalaŋgu, liŋgu ŋarranydja dhä-manapan yukurra Gunhu'wala, waŋganynha ŋilinyu. Yo, dhunupana yurru maḻŋ'thunna dhuwalayi yulŋunydja.
JOH 13:33 “Ŋarraku yumurrku! Ŋarra yurru dhuwala märr-gurriri dhiyala nhumalaŋgala yulŋunydja. Nhuma yurru ḻarrumana yukurra ŋarrakunydja, yurru yakana nhuma yurru malthun ŋarrakunydja, ŋunhi wanhamala ŋarra yurru marrtji. Ŋäthilinydja ŋarra ḻakaraŋala ŋuruku ŋurru'-ŋurruŋuwu yolŋu'-yulŋuwu, ga dhiyaŋuna-wala ŋarra yukurra ḻakarama nhumalaŋgunydja dhuwaliyi bili yana dhäruk.
JOH 13:34 “Ga nhumalaŋgunydja ŋarra yukurra dhuwala nherraṉ yuṯana romdja, balanyara gam', ‘Märr-ŋamathiyanydja bala-lili'yunmiya walala. Nhuma yurru märryu-ḏapmaranhamiya nhumalanhay nhuma biyaka liŋgu yana bitjan ŋarra yukurra nhumalanha märryu-ḏapmarama.
JOH 13:35 Ŋunhi nhuma yurru märr-ŋamathinyamirri bala-lili'yunmirrinydja, walala yurru yolŋu'-yulŋuyunydja guḻku'yuna nhämanydja nhumalanha bitjanarayi, bala dharaŋanna ŋunhi nhumanydja ŋarrakuwaynha wal'ŋu ḻundu'mirriŋu walala.” Ga bitjarra Djesu waŋananydja.
JOH 13:36 Bala Djäyman-Betayu dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra gam', “Garray, wanhamala dhika nhe yurru marrtjinydja?” bitjarra. Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarra warray, “Yaka nhe yurru malthun ŋarraku dhiyaŋunydja-wala, ŋunhi wanhamala ŋarra yurru marrtji, yurru yalalana nhe yurru marrtjinydja balayi ŋarrakalanydja, ŋunhimalayinydja wäŋalili.”
JOH 13:37 Bala ŋayi Betanydja buku-ḏuwaṯthurruna waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha bitjarra, “Garray, nhämirri warray ŋarra ŋuli dhiyaŋunydja-wala malthurru nhuŋu. Ŋarra yurru walŋa-wekanhamirri rakunydhinyarawu nhuŋuna.”
JOH 13:38 Bala ŋayinydja Djesuyunydja waŋana bitjarrana Betawala, “Yuwalk muka nhe yurru dhuwala walŋa-wekanhamirri ŋarrakunydja? Ga yuwalk dhuwala ŋarra nhuŋu yurru ḻakaramanydja, bitjandja gam', Gäthuranydja munhaku nhe yurru dhumbal'yunna waŋa ŋarraku. Yo, ḻurrkun'mirri nhe yurru waŋa bäyŋu'yundja ŋarraku, yurruna wäyindja yurru gurrwawunydja waŋa djaḏaw'yunarayunydja.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja Betawala.
JOH 14:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala bitjarra, “Yaka walala ŋoy-warriyanydja ga galŋa-yätjthiyanydja. Märr-yuwalkthiya Godnha, ga märr-yuwalkthiyayi ŋarranhanydja.
JOH 14:2 Ŋunha Bäpawalanydja wäŋaŋura yindi warray dhaḻakarr; ŋarranydja yurru dhuwala marrtjina ga wäŋana ŋäthilimirriyama nhumalaŋgu. Yuwalk dhuwala yulŋunydja. Ŋunhi bini yakanydja yuwalk, ŋarranydja bini yakayi ḻakaranha nhumalaŋgu. Yuwalk dhuwala ŋarranydja yurru marrtji ga ŋäthilimirriyama wäŋa nhuŋuna. Bala roŋiyirriyi ŋarra yurru yulŋunydja liliyi, bala märramana nhuna ŋarrakalaynha wäŋalili, märr nhenydja yurru nhinanydja yukurra ŋunhalayina ŋarrakalana.
JOH 14:4 Marŋgi muka nhuma dhukarrwunydja ŋunhamalayinydja wäŋalili ŋunhi wanhamala ŋarra yurru marrtji.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja ŋanapurrunha.
JOH 14:5 Bala ŋayi Dumitjthunydja yäkuyu dhä-wirrka'yun ŋanya bitjanna, “Garray, yaka dhuwala ŋanapurru marŋgi bay, wanhamala nhe yurru dhika marrtji. Nhäyuna ŋanapurru yurru marŋgithirri dhukarrwunydja?” bitjan.
JOH 14:6 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Ŋarra dhuwala dhukarrnydja, ga yuwalkŋunydja, ga walŋa-wekanhamirrinydja. Yakana ŋula wiripunydja yukirri dhukarr ŋorri bala Bäpawalanydja, liŋgu ŋarrakiyingalaynha yana yurru ŋula yol bunanydja nhanŋu Godku, ga marŋgithirrinydja nhanŋu; ŋarrakalaŋukurru yana nhe yurru märrama walŋanydja.
JOH 14:7 Ŋuli nhe marŋgi ŋarrakunydja, nhe marŋgi muka ŋarrakalaŋuwunydja Bäpawu, liŋgu ŋilinyunydja dhuwala waŋganyŋura. Nhuma liŋgu muka marŋgi nhanŋu yulŋunydja, ga liŋguna nhuma nhäŋalana ŋanya.”
JOH 14:8 Bala ŋayi Bilipthunydja waŋana Djesunhanydja bitjarra, “Garray, milkuŋa mak ŋanapurruŋgala Gunhu'nha Godnha, ŋanapurru mak nhämana, bala liŋguna,” bitjarra.
JOH 14:9 “Bilip, yaka nhe dhuwala marŋgi ŋarrakunydja?” bitjarra ŋayi Djesunydja waŋana. “Baman' ŋarra dhuwala dhiyala nhumalaŋgalanydja, weyin yukurrana nhinana. Nhä nhe dhuwala yulŋunydja?... dhuŋa yana baḏak ŋarraku? Ŋuli nhe ŋula yolthu nhäŋalanydja ŋarranha, ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu liŋguna nhäŋala Godnha. Ga nhäkuna nhe yukurra dhuwala waŋa bitjandja, ‘Milkuŋa mak ŋanapurruŋgala Godnha,’ bitjandja?
JOH 14:10 “Yaka nhe yukurra dhuwala märr-yuwalkthirrinydja ŋarraku?” bitjanna ŋayi Djesunydja waŋa. “Liŋgu ŋarranydja dhuwala Bäpawala, waŋganyŋura ŋilinyu, ga Bäpanydja dhuwala ŋarrakala; yaka ŋilinyu dhuwala barrkuwatj, waŋgany yana ŋilinyu. Ŋunhi ŋarra ŋuli waŋanydja nhumalanha, yaka ŋarrakuwaynydja ŋunhi dhäruk ŋarra ŋuli waŋa, liŋgu Bäpanydja ŋarrakala yukurra nhina; ŋayipi djämanydja ŋuli yukurra ŋarrakalaŋukurru.
JOH 14:11 Yuwalk dhuwalanydja. Märr-yuwalkthiyana ŋarraku, liŋgu ŋarranydja dhuwala Bäpawala, ga ŋayi ŋarrakala Bäpa. Ŋuli nhe yurru yakanydja märr-yuwalkthirri yukurra dhiyaku dhärukkunydja, nhäŋana dhuwala djämawuynha ŋarrakuŋu, bala märr-yuwalkthiyana.
JOH 14:12 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Ŋula yol yurru yolŋu märr-yuwalkthirri yukurra ŋarrakunydja, ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu djäma yukurra biyapulnha wal'ŋu rom, bitjan yana liŋgu bitjan ŋarra, yurru nhenydja ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirri yolŋu yurru djäma biyapulnha wal'ŋu ŋutu', djuḻkmaramana yurru ŋarrakuŋunydja, liŋgu ŋarranydja yurru marrtjina, bala nhinana yukurra yurru ŋunhala Bäpawalana.
JOH 14:13 Ga ŋunhi nhe yurru ŋäŋ'thundja ŋula nhäku ŋarrakalanydja yäkukurru, ŋarranydja yurru djämana-wala yana, märr yurru Bäpawu ḻatjuny'tja ŋunhi rom maḻŋ'thunna ŋuliwitjandhina Gäthu'mirriŋuwalaŋukurruna.
JOH 14:14 “Yuwalk dhuwala yulŋunydja. Ŋunhi nhe yurru ŋäŋ'thun ŋula nhäkunydja ŋarrakiyingala yana yäkukurru, ŋarranydja yurru djämana-wala yana nhuŋu.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu yukurrana ḻakaraŋalanydja.
JOH 14:15 Wiripunydja ŋayi Djesuyu ḻakarama bitjanna, “Ŋuli nhe yukurra yuwalkkuma märr-ŋamathirrinydja ŋarraku, nhe yurru mulka yukurra ḏälkuma ŋarraku romdja,
JOH 14:16 ga ŋarranydja yurru ŋäŋ'thun Bäpanha, bala ŋayinydja yurru djuy'yun wiripuŋunha Guŋga'yunaramirrinha, Marrparaŋgunhamirrinha nhumalaŋgu, Birrimbirrnha Yuwalk-ḻakaranhairrinhana, nhinanydja ŋayi yurru yukurra nhumalaŋgala bitjanna liŋguna.
JOH 14:17 “Yakana yurru walala yolŋu'-yulŋuyu, ŋuriŋiyinydja walalay ŋunhi walala yukurra märr-ŋamathirri munatha'wuywu romgu, yakana walalanydja yurru märrama Marrparaŋgunhamirrinhanydja Birrimbirrnha, liŋgu walala ŋuli yaka yukurra nhäma ŋanya, ga yaka marŋgithirri nhanŋu. Yurru nhuma warray marŋginydja nhanŋu, liŋgu ŋayinydja yukurra nhina dhuwali nhumalaŋgalana, ga bitjandhiyi ŋayi yurru yukurra nhinayi nhumalaŋgala ŋayaŋuŋuranydja.
JOH 14:18 “Ŋarra yurru yaka dhuwala ganandja nhumalanha; yaka nhuma yurru dhuwala nhina dhungalmiriwŋuranydja gäna, liŋgu ŋarra yurru marrtjiyi muka lili nhumalaŋgala,” bitjanna ŋayi Djesu waŋanydja.
JOH 14:19 “Märr-dhumbuḻ'nha dhuwala yulŋunydja ḏaykun'tja, bala walala yurru yakana ŋarranha nhäma biyapulnydja, munatha'wuyyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu, yurru nhuma warray yurru nhämanydja ŋarranha, ŋarrakala ḻundu'mirriŋuyu walalay. Nhumanydja yurru yukurra nhina walŋana, liŋgu ŋarranydja walŋa warray yana.
JOH 14:20 Yo, ŋulinyaramirriyuyina ŋunhi nhuma yurru nhämanydja ŋarranha, nhumanydja yurru dharaŋanna bala marŋgithirrina, liŋgu ŋarranydja ŋarrakalaŋuwala Bäpawala, waŋgany yana ŋilinyu dhuwala, ga nhenydja ŋarrakala, ga ŋarranydja nhokala, waŋganyŋura yana yulŋunydja.
JOH 14:21 “Ŋunhi nhe ŋuli ŋula yolthu märramanydja ŋarrakuŋu rom, bala ŋayathama baṯ bitjandja, ŋunhiyina yolŋu ŋarraku yukurra märr-ŋamathirrinydja yuwalkkumanydja wal'ŋu. Ga ŋunhi nhe ŋarranha ŋuli yukurra märryu-ḏapmarama, ŋayinydja yurru bitjandhi yana ŋarrakala Bäpayunydja nhuna märryu-ḏapmaramayi, ga ŋarranydja yurru nhuna märryu-ḏapmaramayi, bala milkunhamirrina ŋarranhawuy ŋarra nhokala.” Bitjarra ŋayi Djesuyu ḻakaraŋalanydja.
JOH 14:22 Bala ŋayi yäkuyu Djudatjthunydja waŋanana ŋanya Djesunha, yaka ŋuriŋinydja Djudatj-Gariyatthunydja, wiripuŋuyu Djudatjthu, bitjarra ŋayi waŋananydja, dhä-wirrka'yurrunanydja gam', “Way Garray, nhäku warray dhika nhe yurru milkunhamirri ŋanapurruŋgalanydja, ga yakanydja bukmakkala?” bitjarra.
JOH 14:23 Bala ŋayi Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu märr-ŋamathirrinydja yukurra ŋarraku, ŋayi yurru yuwalkkumana guyaŋirri dhäruktja ŋarraku, bala djämana yukurra yurru yana, bala yurru Bäpanydja ŋarraku märr-ŋamathirrina nhanŋu, bala yurru ŋilinyu marrtji nhanukalana, bala yana nhinana ŋilinyu yurru, wäŋayamana nhanukala, ŋurikalayinydja yolŋuwala dhäruk-märranhamirriwalanydja.
JOH 14:24 Ga ŋunhi yukurra yolŋu yakanydja ŋarraku märr-ŋamathirri, ŋayinydja yurru yakana märrama dhäruk ŋarrakuŋunydja. Ga ŋunhiyinydja dhäruk yaka ŋarrakuway ŋarra ŋuli waŋa, ŋunhiyinydja Bäpawuŋu dhäruk, ŋurikiŋiyi bili waŋganyguŋu ŋunhi ŋayi ŋarranha djuy'yurruna lili.
JOH 14:25 “Liŋgu muka ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋalanydja yukurrana dhuwalayinydja dhäruk, ŋunhi ŋarranydja baḏak yana yukurra nhina dhuwala, dhiyalaŋumi munatha'ŋura.
JOH 14:26 Ga Bäpayunydja yurru djuy'yun nhumalaŋgu wiripuŋunhana Marrparaŋgunhamirrinha, Birrimbirrnha Walŋamirrinhana wal'ŋu, ŋayi yurru marrtjinydja ŋarrakala yäkuyu, bala yurru ŋayi marŋgikumanydja yukurra nhumalanha ŋula nhäkuna malaŋuwu bukmakkuna, ga bitjandhiyi ŋayi yurru guyaŋinyamirriyamanydja nhumalanha ŋurikiyinydja malaŋuwu bukmakku ŋunhi ŋarra nhumalaŋgu yukurrana ḻakaraŋala.
JOH 14:27 “Nhuma yurru nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunarana,” bitjanna ŋayi Djesu waŋanydja. “Ŋarra ŋuli yukurra wekama nhumalaŋgu ŋarrakuwaynydja ŋarra ŋayaŋu-yal'yunara, ga ŋarrakuŋunydja ŋunhiyi wekanhara wiripu warray, ganaŋ'thun yukurra biyapul munatha'wuywalanydja wekanhara. Nhiniyanydja walala ŋoy-ḏälthiya. Yaka ŋoy-warriyanydja, ga yaka barrariyanydja.
JOH 14:28 “Liŋguna nhuma ŋäkula dhäruktja ŋarranha, ŋunhi ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋala bitjarra, ‘Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji, ga biyapul ŋarra yurru roŋiyirriyi liliyi nhumalaŋgala.’ Ga ŋuli nhuma yukurra märr-ŋamathirrinydja ŋarraku, nhumanydja bini galŋa-djulŋithinya muka ŋunhi yurru ŋarra marrtji bala Bäpawalanydja, liŋgu Bäpanydja ŋunha biyapul warray waŋarr ŋarrakalanydja.
JOH 14:29 Ŋarranydja yurru dhuwala marrtjina, yurru ŋarra ḻakaraŋala nhumalaŋgala ŋäthilinydja, yurruna yurru maḻŋ'thun; ŋarra ḻakaraŋalanydja ŋäthili yana, märr nhuma boŋguŋu märr-yuwalkthina ŋunhi boŋguŋu maḻŋ'thurrunydja.
JOH 14:30 “Yakana dhuwala weyingunydja waŋanharawu ŋarraku, ŋarra yurru yukurra waŋa nhumalanhanydja, liŋgu galkina Mokuywunydja walu, ŋurikinydja buŋgawawu dhiyakuywu munatha'wuywunydja wäŋawuywu; ŋayi yurru bunana ŋarraku, yurru yakana nhanŋu ŋarrakalanydja ŋayaŋuŋura ŋula nhä, yakana ŋayi ŋarrakalanydja. Märr-gurriri yana ŋayi yurru ŋayathamanydja yukurra ŋarranha, ŋuriŋiyi mokuyyunydja, märr yurru yolŋu'-yulŋunydja marŋgithirri ŋunhi ŋarra yukurra märr-ŋamathirri mirithirri Bäpanha, ga bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli djämana yana yulŋunydja, ŋunhi ŋayi ŋuli nhaltjan waŋa ŋarranha Bäpayu. Gul' ŋilimurru marrtjina.” Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
JOH 15:1 Wiripunydja ŋayi Djesuyu ḻakaraŋala, marŋgikuŋala yana mayali'kurru dhäruk, bitjarra gam', “Ŋarranydja dhuwala balanyara bitjan maraŋu dharpa, yuwalkŋu yana wal'ŋu, ga ŋarraku Bäpa'mirriŋunydja balanyara bitjan ŋuthanmaranhamirrina ŋuriki dharpawu, ga nhumanydja dhuwala yolŋu'-yulŋunydja balanyarana bitjan baṉdja'-baṉdja ŋurikiy dharpawuy.
JOH 15:2 Ŋayi ŋuli ŋuriŋinydja ŋuthanmaranharamirriyunydja yolŋuyu gulkthun mälkuma yana nhämunha'nha baṉdjanha ŋunhi borummiriwnhanydja; ga ŋunhi baṉdja'-baṉdja borummirrinydja, ŋayi ŋuli yana marrtji djatthun räwakthinyaranydja djinmir'ŋurunydja, bitjan ralkthunmarama, märr yurru ŋayi borummirriyirri biyapul guḻku'thirri.
JOH 15:3 “Yo, nhumanydja dhuwala ḏarrtjalknha, ralkthunarana liŋguna ŋuriŋi dhärukthuna ŋarrakala ŋunhi ŋarra yukurrana ḻakaraŋala nhumalaŋgu.
JOH 15:4 Nhiniyana walala waŋganyŋurana ŋarrakala, biyakana dhambaynha ŋarrakala, ga ŋarranydja yurru nhina dhambayyi nhumalaŋgalanydja. Baṉdja'-baṉdja yurru yakana gänanydja borummirriyirri; yana ŋayi yurru borummirriyirrinydja ŋunhi ŋayi yukurra yurru dhambay-manapanmirri rumbalwala dharpawala. Ga bitjandhi bili nhumanydja yurru yakana borummirriyirri gänanydja; ŋuriŋina bili waŋganydhuna nhe yurru borummirriyirrinydja, ŋunhi nhe yurru dhambay-manapanmirri ŋarrakala wal'ŋu.
JOH 15:5 “Yo, ŋarranydja dhuwala rumbalnha dharpa, ga nhumanydja baṉdja'-baṉdjana. Ŋunhi nhe yurru nhinanydja yukurra dhambay-manapan ŋarrakala, ga ŋarra nhokala ŋuli yukurra nhina dhambay-manapandhi, balakurruyina nhe yurru borummirriyirrinydja wal'ŋu, guḻku'yirrinydja wal'ŋu ŋamathirrinydja. Liŋgu barrkuwatjthinyaranydja gulkthunaranydja ŋarrakalana, nhe yurru bäyŋuna djäma ŋula nhä ŋamakurru' rom, bäyŋuna yana.
JOH 15:6 Ŋuli yurru ŋula yol yakanydja dhambay nhina ŋarrakala, ŋanyanydja walala yurru yana ŋurrkamana, balanyara bitjan ŋunhi ŋuli baṉdja dharpaŋuru ḏaw'yun. Ga ḏaw'yunaranydja ŋayi yurru ŋunhi baṉdja' yana räwakthirrina, bala waŋgany-manapanna ḻuŋ'maramana, bala djalkthunna yurru gurthalilina, bala walala yurru nhärana.
JOH 15:7 “Ga ŋuli nhe yurru dhärranydja yana yukurra dhambay-manapandja ŋarrakala, ga ŋayathamanydja ŋarranha dhäruk mala yana, nhenydja yurru ŋäŋ'thun ŋarranha ŋula nhäku nhe yurru ḏukṯuk, bala nhenydja yurru märramana-yana-wala.
JOH 15:8 Ga balakurruyina yurru yolŋu'-yulŋuyunydja nhäma Bäpawunydja ḻatju' dhika wal'ŋu rom, bala wokthunna nhanŋu yurru, ŋunhi nhumanydja yukurra yurru märrama biyapulnha wal'ŋu ŋamakurru' rom, balanyaranydja bitjan borum yarraṯamirri dhirrimuk. Ga balakurruyi nhumanydja yurru ŋarrakuna, bitjan ḻundu'mirriŋuna walala.
JOH 15:9 “Ŋarranydja märryu-ḏapmarama yukurra nhumalanha, bitjan yana liŋgu bitjan Bäpayu ŋarranha yukurra märryu-ḏapmarama. Nhiniya walala ŋarrakala märr-ŋamathinyaraŋurana.” Bitjanna ŋayi Djesu waŋanydja.
JOH 15:10 “Yo, ŋarranydja yukurra ŋayathama baṯ bitjan warray ŋarrakalaŋuwunydja Bäpawu rom, ga nhina ŋarra yukurra nhanukala märr-ŋamathinyaŋura, ga bitjandhi nhumanydja yurru nhina yukurra ŋarrakalanydja märr-ŋamathinyaŋura, ŋuli nhe yurru baṯ bitjandja ŋayathama ŋarrakunydja rom.
JOH 15:11 “Dhuwalayinydja malanha ŋarra ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu muka, märr yurru ŋarrakalanydja märr-yiŋgathinyarayu ḻiw'marama yana monygumanydja nhuna yukurra yurru, liŋgu ŋarranydja ḏukṯuk nhuma yurru mirithirri yana märr-yiŋgathirrinydja ŋoy-djulŋithirri nhinanydja.
JOH 15:12 “Yo, dhuwala ŋarrakuŋunydja rom nhumalaŋgu, balanyara gam', ‘Märr-ŋamathinyamiyanydja walala bala-lili'yunmiya, biyakana bitjan ŋarra nhumalaŋgu yukurra märr-ŋamathirri.’
JOH 15:13 Dhuwala ŋurruŋunydja wal'ŋu märr-ŋamathinyara gam': Ŋayi yurru yolŋu walŋa-wekanhamirri ŋanyapinyay ŋayi rakunygu, märr ŋuliwitjandhinydja yurru ḻundu'mirriŋu nhanŋu walŋathirrina.
JOH 15:14 Ga nhumanydja dhuwala ŋarraku ḻundu'mirriŋu walala, ŋunhi nhuma yurru djäma-wala yana nhaltjan ŋarra nhumalanha yurru waŋa.
JOH 15:15 Yaka ŋarra nhumalanha yukurra ḻakarama djämamirri walala ŋarraku bitjandja, liŋgu djämamirrinydja yaka ŋunhi marŋgi nhaltjan nhanukala yukurra buŋgawayu djäma ŋuli. Yurru ŋarranydja nhumalanha ḻakaraŋala ŋarraku ḻundu walala, bitjarra warray, liŋgu ŋarra ḻakaraŋalanydja yukurrana nhumalaŋgu nhä malanha bukmaknha yana ŋunhi ŋarrakala Bäpayu ŋarraku ḻakaraŋala.
JOH 15:16 “Yo, nhumanydja dhuwala ḻundu walala ŋarraku, yurru nhe ŋarranhanydja yaka warray djarr'yurruna; ŋarra nhuna djarr'yurrunanydja, bala nherrara ŋunhimala liŋgu dharapullili, märr yurru nhe borummirriyirri yukurra biyapulnha wal'ŋu. Yo, nherraranydja ŋarra nhuna dhuwala, märr yurru djämawuynydja nhokuŋu dhärrana yana yukurra, märr nhe yurru ŋäŋ'thundja ŋula nhäku Bäpanha, ŋarrakalanydja yäkukurru, ga ŋayinydja yurru wekamana-wala yana nhuna.
JOH 15:17 “Yo, dhuwalayina ŋarrakuŋunydja rom nherraṉara nhumalaŋgu. Märr-ŋamathinyamiyana walala bala-lili'yunmiya.” Ga bitjarra Djesu waŋananydja.
JOH 15:18 Ga wiripunydja ŋayi ḻakaraŋala Djesuyu, dhuwala gam', “Yaka ṉirryurranydja walala, ŋunhi nhuŋu yurru yolŋu'-yulŋunydja nyinyaŋdhun, ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yukurra marrkapthun munatha'wuywu romgu. Nhuma marŋgi muka walalaŋgu romgunydja, ŋunhi walala ŋarraku nyinyaŋdhurruna bitjarrayi ŋäthilinydja, ga yurruna nhumalaŋgunydja.
JOH 15:19 Ŋuli nhuma bini dhiyakuynydja munatha'wuynydja wäŋawuy, walalanydja bini nhumalaŋgu märr-ŋamathinya muka; yurru nhumalaŋgunydja walala nyinyaŋdhun yukurra yulŋunydja, liŋgu ŋarra nhumalanhanydja djarr'yurruna, beŋuruyinydja barrkuwatjkuŋala munatha'wuywalanydja romŋuru.
JOH 15:20 “Guyaŋiya walala ŋunhinydja dhäruk ŋunhi ŋarra ḻakaraŋala nhumalaŋgala, dhuwalanydja gam': Djämamirrinydja yolŋu yaka dhuwala ŋurruŋu, yaka ŋayi yukurra Garraynha ŋunhiyi nhanŋuway djuḻkmarama, bitjarra. Walala yurru yolŋu'-yulŋuyu bitjandhi bili djäma nhumalanhanydja, bitjarra walala ŋarranha djäma. Ŋunhi walala yätjthina ŋarraku, walala yurru bitjandhi yätjthirriyi nhumalaŋgunydja; ŋuli walala bini ŋarrakunydja dhäruk ŋayathanha, walala bini ŋayathanhayi nhumalaŋgunydja dhäruk.
JOH 15:21 “Yo, walala yurru nyinyaŋdhundhi nhumalaŋgunydja, liŋgu ŋarrakala yäkuyu, liŋgu walala yaka marŋgi ŋurikiyinydja ŋunhi ŋayi djuy'yurruna lili ŋarranha.
JOH 15:22 Ŋuli bini ŋarra yakanydja bunanha, ga ḻakaranha walalaŋgu, Gunhu'yunydja bini yaka yätj-ḻakaranha walalanha. Yurru ŋarranydja liŋguna ḻakaraŋala walalaŋgu; yakana yukurra yurru ŋula djuḻuḻ'-dharra walalaŋgu yätjtja rom, bala Gunhu'yunydja yurru yana dhä-ḏir'yunna ŋurikiyyi rombuy.
JOH 15:23 Ŋunhi yukurra yolthu yolŋuyu nyamir'yundja ŋarranha, ŋayinydja yukurra nyamir'yundhi ŋarraku Bäpanhanydja.
JOH 15:24 “Ŋuli bini ŋarra yaka djäma ŋutu'-ḏäl walalaŋgala milma, ŋunhi rom ŋunhi ŋuli yakana ŋula yolthu djäma biyakuyi, Godthunydja bini yakana yätj-ḻakaranha walalanha. Yurru walala liŋguna nhäŋalanydja, bala walala nyinyaŋdhurrunana ŋarraku ga ŋarrakalaŋuwu Bäpawu.
JOH 15:25 Djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan, ‘Walala yukurra nyamir'yundja ŋarranha nhämiriwŋurana yana ŋurruŋura,’ bitjandhi. Ga yuwalknha yana dhuwala dhiyaŋunydja-wala maḻŋ'thunna yukurra.
JOH 15:26 “Yo, walala yurru yolŋu'-yulŋuyu nhumalanha nyamir'yundja, yurru ŋarra yurru nhumalaŋgu djuy'yun ŋunhiyi Marrparaŋgunharamirrinhanydja, Yuwalk-lakaranhamirrinhana ŋunhi Birrimbirrnha, ŋayi yurru bunana nhumalaŋgu beŋuru Bäpawuŋu djuy'yunaranydja. Ŋunhiyi Birrimbirr yuwalktja dhawaṯthurruna beŋuru yana Gunhu'wuŋu Godkuŋu, ga ŋunhi ŋayi yurru bunanydja, ŋayi yurru ḻakaramayi ŋarranhanydja.
JOH 15:27 Ga nhumanydja yurru bitjandhiyi ḻakaramayi ŋarranhanydja, liŋgu nhumanydja beŋuru warray liŋgu, ŋurru-yirr'yunaraŋuru warray ŋarrakala.
JOH 16:1 “Ŋarranydja nhumalaŋgu liŋgu muka ḻakaraŋala bitjanarawuyyinydja, märr nhuma yurru yaka galyun nhäyu romdhu malaŋuyu.
JOH 16:2 Walala yurru nhumalanha gukuma dhawaṯmaramana walalaŋgala buku-ŋal'yunaramirriŋuru wäŋaŋuru. Ga walunydja marrtji yurru galkithirrina, walala yurru nhumalanha bumana marrtji, murrkay'kumana; walala yurru guyaŋirrinydja ŋunhi yanapi ŋunhiyinydja Godkuna djäma.
JOH 16:3 Yo, walala yurru bitjandhinydja buma nhumalanha, liŋgu walala yaka marŋgi Gunhu'wu Godku, ga ŋarrakuwayyi walala yaka marŋgi.
JOH 16:4a “Yo, ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋalanydja liŋgu muka, märr yurru nhuma guyaŋirrina yana ŋarraku dhäruknha, bala märr-yuwalkthirrina yukurra yurru, yakana ŋula dhumbal'yun, ŋunhi yurru nhänydja nhumalaŋgu maḻŋ'thun.
JOH 16:4b “Yaka muka ŋarra nhumalaŋgu ŋunhi ŋäthilinydja ḻakaraŋala bitjarrayi, liŋgu ŋarra yukurrana nhinana nhumalaŋgala ŋulinyaramirriyunydjayi,” bitjan ŋayi Djesu waŋanydja.
JOH 16:5 “Yurru dhiyaŋunydja-wala ŋarra yurru marrtjina balayina ŋurikalayina ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋarranha lili, yurru yakana nhuma ŋarranha waŋganydhu ŋula dhä-wirrka'yurruna bitjarranydja, ‘Wanhamala nhe yurru marrtjinydja?’, liŋgu ŋayaŋunydja nhumalaŋgu dhuwala warwumirriyirrina yukurra.
JOH 16:6 “Yo, mirithina yana nhuma galŋa-yätjthinanydja dhuwala, liŋgu ŋarra ḻakaraŋala nhumalaŋgu ŋunhi ŋarranydja yurru marrtjina.
JOH 16:7 Yurru yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala. Manymaknha ŋunhiyinydja nhumalaŋgu, ŋarranydja yurru gonha'yunna marrtjina. Ŋuli bini ŋarra yakanydja marrtjinya, ŋayinydja bini Birrimbirr Marrparaŋgunhamirrinydja yakana bunanha nhumalaŋgu dhiyala. Yurru ŋarranydja yurru djuy'yunna ŋanya ŋunhiyinydja lili nhumalaŋgalana, ŋunhi ŋarra yurru marrtjinydja balayi.
JOH 16:8 “Ga ŋunhi ŋayi yurru bunanydja ŋunhiyi Marrparaŋgunhamirrinydja Birrimbirr, bala marŋgikumana ŋayi yurru yukurra raypirri'yunna munatha'wuynhanydja yolŋu'-yulŋunha, liŋgu walala ŋuli yukurra guyaŋirri djarrpi'kuma wal'ŋu yana. Ŋayi yurru ŋuriŋiyi ḻakaramanydja marŋgikumana yätjpuy rombuy bitjanna gam'; ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu dhuwurr-yätjmirrina, liŋgu walala yukurra yaka märr-yuwalkthirri ŋarranha. Ga bitjandhiyinydja ŋayi yurru ḻakarama ŋarranhana, ŋunhi ŋarranydja dhuwala märr-yunupa dhika wal'ŋu yana, liŋgu ŋarra yurru dhuwala marrtji bala Bäpawalana, ga yakana nhuma ŋarranha yurru biyapulnydja nhäma. Ga bitjandhi ŋayi yurru marŋgikumayi marrtji ḻakarama dhä-ḏir'yunarawuynydja bitjan gam': Nhuma yurru märr-yuwalkthinyaramiriwnydja yolŋu walala, ŋunhi nhuma nhina ŋuli yukurra munatha'wuyŋura yana romŋura, nhumanydja yurru yana dhä-ḏir'yunarana märrama, liŋgu Godthu ŋäthili yana dhä-ḏir'yunarawunydja ḻakaraŋala ŋurikinydja Mokuywunydja, ŋunhi ŋayi ŋurruŋu buŋgawa dhiyakuywu munatha'wuywu romgu.
JOH 16:12 “Yo. Guḻku' warray mirithirri ŋarra nhumalaŋgu bini ḻakaranhanydja, yurru dhaŋaŋnha dhuwala nhumalaŋgu guyaŋinyarawunydja dhiyaŋunydja-wala.
JOH 16:13 Yurru Birrimbirr Yuwalkŋunydja yurru marrtjiyi lili, ga ŋayina yurru ŋuriŋiyina nhumalanha goŋ-gulamanydja, märr yurru nhuma marŋgithirrina wal'ŋu Godkalaŋuwu yuwalkkunydja romgu, bukmakku yana. Liŋgu dhäruktja nhanŋu yurru ŋunhi dhawaṯthun yaka nhanukuŋuway ŋula guyaŋinyara, ŋayi yurru ḻakaramanydja yukurra waŋanydja ŋunhiyi yana bili ŋunhi ŋayi yurru ŋäma Gunhu'nha, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yukurra yurru ḻakaramanydja nhumalaŋgu nhä malanha romdja ŋunhi yurru yalalaŋumirri maḻŋ'thun.
JOH 16:14 Ŋayinydja yurru ŋunhi bitjan milkumana ŋarrakuna ḻatju' wal'ŋu dhika rom, liŋgu ŋayi yurru ŋunhi märrama ŋarrakuŋunydja, bala gathan nhumalaŋguna.
JOH 16:15 Bukmak ŋunhi Bäpayu ŋuli yukurra ŋayathama, ŋunhiyinydja ŋarrakuway yana warrpam'. Yo, dhiyakuyyina ŋunhi ŋarra yukurrana ḻakaraŋalanydja, ŋunhi yurru ŋayi Birrimbirryu Walŋamirriyunydja märrama ŋarrakuŋu, bala ḻakaramana nhumalaŋgu.” Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja yukurrana.
JOH 16:16 “Yaka weyin, nhuma yurru yakanydja nhäma ŋarranha, ga biyapul yaka weyin, nhuma yurru ŋarranha nhämayi biyapul,” bitjanna ŋayi Djesu waŋanydja.
JOH 16:17 Bala ŋanapurru ḻundu'mirriŋunydja walala nhanŋu waŋanhamirri bitjanmirrina, “Nhaltjan ŋayi yukurra dhuwala mayaliny'tja waŋa? Ḻakaranhamirri ŋayi yukurra ŋilimurruŋgala bitjan ŋunha, ‘Yaka weyin, nhuma yurru yakanydja ŋarranha nhäma, ga biyapul yaka weyin, nhuma yurru nhämayi ŋarranha biyapul.’ Ga wiripunydja ŋayi bitjan yukurra waŋa, ‘Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji ŋunhana Bäpawalana.’
JOH 16:18 Nhä dhika ‘Yaka weyindja' mayali’, balanyaranydja dhäruk? Yakana dhuwala ŋilimurru yukurra marŋgithirrinydja bay, nhaltjan ŋayi yukurra waŋa ŋunha mayali.” Bitjanminana ŋanapurru dhä-wirrka'yunminanydja, yurru gayulnha.
JOH 16:19 Yurru Djesunydja marŋgithina ŋanapurruŋgu, ŋunhi bini ŋanapurru ŋanya dhä-wirrka'yun. muka yulŋunydja, bala ŋayinydja waŋa ŋanapurruŋgu bitjanna, “Ŋarranydja nhumalaŋgu ḻakaraŋala bitjarra, ‘Yaka weyin, nhuma yurru yakanydja nhäma ŋarranha, ga biyapul yaka weyin, nhuma yurru nhämayi ŋarranha.’ Ga dhiyakuyyi nhuma yukurra dhuwala dhä-wirrka'yunmirrinydja?
JOH 16:20 Yuwalk dhuwala yulŋunydja ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Nhumanydja yurru boŋguŋu ŋäthinyamirri warray, ga walalanydja munatha'wuynydja walala yurru galŋa-ŋamathirri warray; nhumanydja yurru galŋa-yätjthirri warray, yurru nhumalaŋgu yurru ŋunhiyi warwuyunaramirrinydja ŋanydjaḻa'yun, balayi galŋa-ŋamathirriyi yurru.
JOH 16:21 Ŋunhi ŋuli walu galkithirri yothuwunydja dhawal-wuyaŋinyarawu, bala ŋayi ŋuli ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋunydja galŋa-yätjthirrina, liŋgu ŋuriŋi rerriyu yothuwala. Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi yurru yothu nhanŋu liŋguna dhawal-wuyaŋirrina, bala yurru meṉgumana ŋunhiyi rerrinydja ga batjpatjtja, bala galŋa-djulŋithirrina yurru warrpam'nha, liŋgu yothu ŋunhi liŋguna dhawal-wuyaŋinana dhipala munatha'lilina.
JOH 16:22 Ga balanyarayi dhuwala nhumanydja galŋa-warwumirrina walala dhiyaŋu-wala, yurru ŋarranydja yurru nhämayi nhumalanha biyapul, bala nhuma yurru galŋa-ŋamathirriyi mirithirrina dhikana wal'ŋu, ga ŋayaŋunydja nhumalaŋgu yurru biyapulnha wal'ŋu dhaŋaŋdhirrina; yakana yurru nhokala ŋula yolthu djaw'yundja balanyarayinydja märr-yiŋgathinyara.
JOH 16:23 “Ga ŋulinyaramirriyunydja nhuma yurru yakana ŋarranha dhä-wirrka'yun ŋula nhäpuy. Yuwalk dhuwalanydja ŋarranydja yukurra ḻakarama nhumalaŋgu. Gunhu'yu Godthu yurru ŋayipi nhumalaŋgu wekama ŋula nhänydja, ŋunhi nhe yurru ŋäŋ'thundja ŋanya ŋarrakalanydja yäkukurru.
JOH 16:24 Ŋunhi ŋäthilinydja, ga gathu dhiyaŋu-wala, nhuma ŋuli yukurra yaka ŋanya ŋäŋ'thunna ŋarrakala yäkukurru. Ma', ŋäŋ'thurrana ŋanya yana, ga nhenydja yurru märramana yana, märr nhuŋu yurru ŋayaŋunydja dhaŋaŋdhirrina märr-yiŋgathinyarayunydja.
JOH 16:25 “Ŋäthili muka ŋarra ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu goḏu-mayali'mirriyaŋalanydja; yalalaŋumirriyunydja ŋarra yurru Gunhu'nha Godnha ḻakarama nhumalaŋgu warraŋulkumana yurru, dhunupana dhäruk.
JOH 16:26 Ga ŋulinyaramirriyunydja nhuma yurru ŋäŋ'thun bukumirriyama ŋarrakalana yäkukurru. Yakana ŋarra yurru bitjan liŋgu gäma yukurra nhumalanha dhäruk Bäpawala; nhumapina yurru waŋa dhunupana nhanukala Godkala,
JOH 16:27 liŋgu Bäpa yukurra ŋayipi märr-ŋamathirrinydja nhumalaŋgu. Bäpayunydja ŋuli yukurra märryu-ḏapmarama nhumalanha, liŋgu nhuma yukurra märryu-ḏapmaramayi ŋarranhanydja, ga liŋguna nhuma märr-yuwalkthinana ŋarraku, ŋunhi ŋarranydja ŋulaŋuru nhanukala yarrupthurruna lili, Gunhu'wala yana.
JOH 16:28 “Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Ŋulaŋuru ŋarra marrtjina lili Bäpawala, bala ŋarra maḻŋ'thurrunana dhiyala wäŋaŋura munatha'ŋuranydja. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋarra yurru ganana dhuwala wäŋa munathany'tja, balayi roŋiyirriyi yurru Gunhu'walayi.”
JOH 16:29 Bala ŋanapurru waŋa ŋanya Djesunha bitjanna, “Dhiyaŋunydja-wala nhe yukurra dhuwala waŋa dhunupana dhäruk warraŋulnha, yakana goḏu-mayali'mirri.
JOH 16:30 Liŋguna ŋanapurru marŋgithinana dhuwala, liŋgu nhe dhuwala bukmakku marŋgi; yakana nhuna ŋula yolthu yolŋuyu yurru dhä-wirrka'yundja, bili nhenydja marŋgi ŋäthili warray. Ga dhiyaŋuyina ŋanapurru märr-yuwalkthinanydja nhuŋu, ŋunhi nhenydja dhuwala beŋuruyi Gunhu'wala Godkala.”
JOH 16:31 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana ŋanapurruŋgu bitjarra, “Märr-yuwalkthinana nhuma dhuwala yulŋunydja, yuwalknhanydja wal'ŋu?
JOH 16:32 Galkina dhuwala nhumalaŋgu yulŋunydja, dhiyaŋunydja-wala gäthuranydja nhuma yurru gundupuma baḻaka'yunna, waŋga'-waŋganynha nhuma yurru winya'-winyayundja nhumalaŋgalay wäŋalilinydja malaŋulili, gonha'yunna yurru ŋarranha gänaŋuwalana. Yurru yaka ŋarra yurra ŋunhi gänanydja yukurra ŋarrapinydja nhina, liŋgu ŋarrakalanydja yurru Bäpa warray galki.
JOH 16:33 “Yo. Dhuwalayina malanha ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋalanydja yukurrana, märr nhuma yurru nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunarana yana, dhambay-manapan ŋarrakalana. Liŋgu dhiyala munatha'ŋuranydja nhumalaŋgu yurru yolŋu walala marimirriyirri. Yurru yaka walala barrariyanydja ga galyurranydja, liŋgu ŋarranydja liŋguna djuḻkmaraŋalana nhä malanha dhiyakuy munatha'wuynydja ŋunhi, warrpam'nha yana.” Ga bitjarra ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋalanydja wärriku'na.
JOH 17:1 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi dhawar'yurruna waŋanhaŋuru ŋanapurruŋgala Djesunydja, bala ŋayi maŋutji-garrwarthinana bala djiwarr'lilina, bala bukumirriyaŋala waŋana bitjarrana gam', “Bäpa, liŋguna dhuwala walunydja dhuwalana, ŋarra yurru burakirrina yolŋu'-yulŋuwuna walŋakunharawu. Dhaŋaŋguŋa ŋarranha nhokalay ḻatju'yuna dhiyaŋina, märr yurru yolŋu'-yulŋuyunydja nhuŋunydja ḻatju' wal'ŋu nhämana ŋunhi ŋarrakalaŋukurruna.
JOH 17:2 Bäpa, nhenydja ŋunhi ŋarranha nherrara ŋurruŋu bukmakku yolŋu'-yulŋuwu, märr yurru ŋarranydja wekama yuwalknha walŋa ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi nhe wekaŋala ŋarraku walalanha, märr walalanydja yurru ŋunhiyinydja walala nhina walŋana yana, gupaḏalnha-wala yurru.
JOH 17:3 Ga dhuwalana gam' ŋunhi gupaḏalwunydja wal'ŋu walŋa. Ŋunhi ŋayi marŋginydja nhuŋu yolŋu, ŋunhi nhepi waŋgany dhuwala yuwalktja wal'ŋu Waŋarr, ga ŋarrakunydja ŋayi yurru marŋgiyi ŋunhiyi yolŋu. Djesu-Christkunydja, ŋunhi nhokuŋu ŋarranydja yolŋu djuy'yunara, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋana yana-wala ŋitjalaŋgalana goŋŋura.
JOH 17:4 Ŋarra yukurrana milkuŋalana nhuŋunydja nhä malanha ḻatju' dhika ŋunhi rom dhiyala munatha'ŋuranydja yolŋu'-yulŋuwunydja liŋguna; ŋarra dhawar'maraŋalana ŋunhiyinydja djäma warrpam'nha liŋguna, ŋunhi nhe wekaŋala ŋarrakala.
JOH 17:5 Bäpa, dhiyaŋunydja-wala ŋarranha dhaŋaŋguŋana biyapulnha ŋuriŋina nhokiyingalay nhe ḻatju'yuna, ŋuriŋina liŋgu ḻatju'yunydja ŋunhi ŋarra yukurrana nhinana dhiyaliyi nhokala ḻatju'ŋura ŋäthili, yurruna dhuwala munathany'tja wäŋa maḻŋ'thurruna.
JOH 17:6 “Bäpa, ŋarra milkuŋala nhuna yäku ḻakaraŋala ŋurikalanydja yolŋu'-yulŋuwala, ŋunhi nhenydja walalanha dhayuŋara ŋarrakalana. Ŋäthili walala dhiyakuynydja munatha'wuynydja yolŋu walala, bala nhe wekaŋalana ŋarrakuna walalanhanydja. Walalanydja dhuwala nhuŋuway muka yolŋu'-yulŋu ŋäthilinydja, bala nhe ŋarrakalana dhayuŋara walalanha, bala walala yana märraŋalana dhäruktja nhuŋu.
JOH 17:7 Ga dhiyaŋunydja-wala walala dhuwala dharaŋanna yukurra nhä malanha bukmak ŋunhi nhe wekaŋala ŋarrakala; marŋgina walala dhuwala yulŋunydja ŋunhi nhokuŋuna dhuwalayinydja malanha marrtji ŋuli yukurra.
JOH 17:8 Liŋgu ŋarranydja nhuŋu dhäruk warray wekaŋala walalaŋgu, ŋunhi liŋgu yana ŋunhi nhe ŋarrakala wekaŋala, ga liŋguna walala märraŋalana ŋunhi dhäruktja. Marŋgina walala dhuwala yulŋunydja, ŋunhi ŋarranydja yuwalk lili marrtjina dhipuŋuruyi nhokala; liŋguna walala märr-yuwalkthinana ŋunhi nhe djuy'yurruna ŋarranha lili.
JOH 17:9 “Yo, dhuwalanydja ŋarra yukurra bukumirriyamana walalaŋgu. Yaka ŋarra dhuwala bukumirriyama yukurra bukmakkunydja wal'ŋu, munatha'wuywunydja walalaŋgu; ŋuriki liŋgu walalaŋgu ŋarra yukurra dhuwala bukumirriyamanydja, ŋunhi nhe ŋarrakala wekaŋala walalanha, liŋgu walalanydja nhuŋuway yolŋu walala dhuwala.
JOH 17:10 Bukmak nhä malanha ŋunhi ŋarra ŋuli yukurra ŋayathama, nhuŋuway yana warrpam', ga bukmak nhä malanha nhe yukurra ŋayathama, ŋunhiyinydja ŋarrakuway yana warrpam', ga wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋuli yukurra ŋunhi nhämana ŋarrakunydja ḻatjuny'tja rom walalaŋgala, ŋurikala ŋarrakalayŋumirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala.
JOH 17:11 Yakana ŋarra yurru yukurra weyindja nhina dhiyala munatha'ŋuranydja; walalana yurru dhiyala mukthundja nhina yukurra, ga ŋarranydja boŋguŋu roŋiyi marrtji dhipaliyi nhokalana. “God Waŋarr Bäpa, nhenydja ḏarrtjalk wal'ŋu yana, ganaŋ'thun yukurra yätjŋuru. Djäkana walalaŋgu yukirriya biyaka liŋgu, märr yurru walala nhina yukurra nhokala yana yäkuyu, ŋuriŋina liŋgu yana ŋunhi ŋarra ŋuli yukurranha nhinanha dhiyala munatha'ŋura, märr ŋuriŋiyi liŋgu yäkuyu walala yurru waŋganynha yana miṯtji, bitjan yana liŋgu bitjan ŋali maṉḏa waŋganynha yana.
JOH 17:12 Ŋunhi ŋarra ŋuli yukurranha dhiyalanydja nhinanha walalaŋgala, ŋarranydja ŋuli yukurranha walalanha gänha galkikunha, ŋuriŋi nhokala yäkuyu, ŋuriŋi liŋgu ganydjarryu ŋunhi nhe ŋarrakala wekaŋala. Ŋarranydja walalanha gungaŋala yukurrana bitjarrana liŋgu, djäka yana walalaŋgu; yakana ŋula waŋgany goŋŋuru ŋarrakala winya'yurrunanydja. Yurru waŋgany yolŋu, ŋunhi bili waṉḏinanydja ŋarrakala, liŋgu nhanukalana yukurra yurru yuwalktja maḻŋ'thun ŋunhi Djorra'ŋuranydja dhäruk ŋunhi baman'ŋuwuynydja wukirriwuy.
JOH 17:13 “Bäpa, dhiyaŋunydja-wala ŋarra yurru marrtjina balayi roŋiyirri nhokalana, ga waŋa ŋarra yukurra dhuwalayi dhäruktja, bukumirriyamanydja yukurra ŋäŋ'thun walalaŋgu dhiyaŋu-wala, ŋunhi ŋarra mukthun yana dhuwala munatha'ŋura yulŋunydja, märr yurru ŋarrakunydja märr-yiŋgathinyara dhaŋaŋdhirrina walalaŋgala ŋayaŋuŋuranydja, biyapulnha wal'ŋu yurru dhaŋaŋnha.
JOH 17:14 “Liŋguna ŋarra wekaŋalana nhuŋu dhäruktja walalaŋgu; märraŋalana walala liŋguna. Ga walalanydja munatha'wuyyunydja yolŋuyu walalay ŋoy-marimirriyaŋala warray walalanha, liŋgu walala ŋarrakalaŋumirrinydja ŋunhi yakana dhiyakuynydja munatha'wuynydja yolŋu'-yulŋu biyapulnydja, balanyara yana liŋgu bitjan ŋarra yaka dhiyakuy munatha'wuy yolŋu.
JOH 17:15 Bäpa, djäka walalaŋgu munatha'lilinydja dhipalanydja. Yaka ŋarra nhuna waŋana gombunharawunydja walalaŋgu dhipuŋuru munatha'ŋurunydja; ŋarranydja ḏukṯuk nhe yurru walalanha gunganhamarama yana dhipala munatha'lilinydja, märr yurru ŋuriŋi Yätjthunydja Birrimbirryu Mokuyyunydja yakana walalanha manaŋirri mulka.
JOH 17:16 Bili nhuŋuna walalanydja dhuwala, yakana walala dhiyakuy munatha'wuy, balanyara yana liŋgu bitjan ŋarrapi yaka dhiyakuy munatha'wuy.
JOH 17:17 Yo, biyakana ḏarrtjalkkuŋana walalanha dhiyaŋi nhokalay dhärukthunydja, ganaŋ'maraŋana walalanha yätjŋuru nhokalaynha nhe yana yuwalkŋuyunydja, liŋgu dhäruknha nhuŋu ŋunhi yuwalkŋunydja wal'ŋu yana.
JOH 17:18 Nhenydja ŋarranhanydja djuy'yurruna munatha'wuywala walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala, ga bitjarrayi yana liŋgu ŋarranydja walalanhanydja djuy'yurruna ŋurukala munatha'wuywalanydja walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala.
JOH 17:19 Ga dhuwalana ŋarra yulŋunydja Bäpa, wekanharamirrina yukurra nhuŋu, liŋgu ŋarra yukurra märryu-ḏapmarama walalanha wirrki; ŋarra dhuwala ganaŋ'maranharaminana ŋarranhawuy ŋarra bukmaknha yana nhuŋuna, märr yurru walalanydja ḏarrtjalknha yana nhina yukurra nhuŋuwaynha yana yolŋu walala, nhokala yuwalkŋuŋurana dhärukŋura.
JOH 17:20 “Bäpa, yaka yana ŋarra yukurra bukumirriyama dhiyakunydja gay' walalaŋgu; bukumirriyamanydja ŋarra yukurra nhämunha'wu ŋarrakalaŋumirriwu walalaŋgu, ŋunhi walala yurru märr-nherraṉmirri ŋarrakala liŋgu dhiyakala walalaŋgala dhärukkurru.
JOH 17:21 Ŋarranydja ḏukṯuk walalaŋgu bukmakku, walala yurru waŋganydhirri yana, bitjan yana liŋgu bitjan nhe Bäpa ŋarrakala, ga ŋarra nhokala, märr yurru walalanydja waŋganydhirri yana ŋitjalaŋgala, märr walala yurru munatha'wuynydja yolŋu walala marŋgithirri wal'ŋu, ŋunhi ŋarranydja dhuwala nhokuŋu djuy'yunara.
JOH 17:22 Ŋarranydja liŋgu wekaŋalana walalaŋgu ŋunhi bili waŋgany ŋupanayŋu ḻatju' rom ŋunhi, ŋunhi nhe ŋarrakala wekaŋala, märr walala yurru yukurra nhina waŋganynha yana miṯtji, bitjan yana liŋgu bitjan nhe ga ŋarra waŋganynha.
JOH 17:23 Ŋarranydja yurru walalaŋgala, ga nhenydja ŋarrakala, märr yurru walalanydja nhina yukurra yuwalkkuma yana waŋganyŋura, dhapirrknha dhika wal'ŋu ŋula nhämiriw yana. Walala yurru munatha'wuyyunydja yolŋuyu nhämana ŋarrakunydja yolŋunha walalanha waŋganynha, waŋganyŋura yana, bala marŋgithirrina yurru, ŋunhi nhepi ŋarranhanydja djuy'yurruna lili dhipala munatha'lilinydja, bala walala yurru marŋgithirrina yana yulŋunydja, ŋunhi nhe yukurra walalanhanydja märryu-ḏapmarama wirrki yana wal'ŋu dhika, bitjan yana liŋgu bitjan nhe yukurra ŋarranha märryu-ḏapmarama.
JOH 17:24 “Bäpa, nhe ŋunhi wekaŋala dhuwalayinydja yolŋu'-yulŋunha ŋarrakala. Ŋarranydja ḏukṯuk dhiyakuyi yolŋu'-yulŋuwu, walala yurru ŋunhalayi ŋarrakala, märr yurru walala nhämana wal'ŋu ŋarraku ḻatjuny'tja dhika rom, ŋunhiyi liŋgu ŋunhi nhe ŋarraku wekaŋala, liŋgu nhe ŋarranha märryu-ḏapmaraŋala yukurrana ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu, yurruna wäŋa dhuwala munatha' maḻŋ'thurruna.
JOH 17:25 Bäpa, nhenydja dhuwala rom-dhunupa wal'ŋu. Dhiyakuy munatha'wuynydja yolŋu walala, yaka walala marŋgi nhuŋu. Yurru ŋarra nhuŋu marŋginydja, ga dhuwala walala ḻurrkun' yolŋu'-yulŋu liŋguna marŋgithina, ŋunhi ŋarranydja nhokuŋu yana djuy'yunara.
JOH 17:26 Walalaŋgala ŋarra milkuŋala nhunanydja, ga bitjan liŋgu ŋarra yukurra yurru mukthun yana maḻŋ'maramanydja nhuna walalaŋgala, märr yurru nhuŋunydja märryu-ḏapmaranhara walalaŋgalana ŋayaŋuŋura, ŋunhiyi liŋgu yana märryu-ḏapmaranharanydja ŋunhi nhe ŋarranha märryu-ḏapmarama yukurra ŋuriŋiyi. Ga ŋarranydja yurru bitjandhi liŋgu yana ŋayaŋuŋuranydja walalaŋgala nhina yukurra.” Ga bitjarra ŋayi Djesuyu yukurrana bukumirriyaŋalanydja.
JOH 18:1 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi yukurrana Djesuyu bitjarrayi bukumirriyaŋala, bala ŋanapurru gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa, ŋayipi Djesuyu ga ŋanapurru ḻundu'mirriŋuyu walalay nhanukala. Marrtjinydja ŋanapurru yukurra-a-a, bala buḏapthun, dhulmu-ḏakthunna Giturunbuyŋunydja, bala ŋanapurru wäŋgama djunamana gädnimirrililina wäŋalili, bala yana gärrina ŋanapurru ŋunhimalayi.
JOH 18:2 Yo, Djudatj-Gariyattja yäku, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi goŋ-wekaŋala ŋanya Djesunha miriŋuwala walalaŋgala goŋlili, marŋgi ŋayi ŋurikiyi wäŋawu, liŋgu walala ŋuli yukurranha nhinanha ŋäthili ḻundu'mirriŋu walala nhanŋu Djesuwu ŋunhiliyi.
JOH 18:3 Bala ŋayi dhunupana yana ŋunhi Djudatjtja marrtjina ŋunhimalayina wäŋalili, gäŋala miriŋunhana walalanha, ga buṉbuwuy-djäkamirrinha walalanha, ŋunhinha walalanha ŋunhi walala djuy'yunara ŋurru'-ŋurruŋuwuŋu; marrtjinanydja walala goŋ-baḏayala'mirrina, yurru goŋ-garamirrina walala yukurrana marrtjinanydja lili, withiyaranydja Djesunhanydja.
JOH 18:4 Ga ŋayi Djesunydja ŋäthili marŋgithina nhäyinyara yurru nhanŋu maḻŋ'thun bukmak yana, bala ŋayi Djesunydja ŋurruŋulilina wapthurruna, bala waŋana dhä-wirrka'yurruna bitjarrana, “Way walala, yolku nhuma yukurra dhuwala ḻarrumanydja?” bitjarra.
JOH 18:5 “Dhuwalanydja ŋanapurru yukurra ḻarruma Djesuwu, Natjurippuyŋuwu ŋuriki yolŋuwu,” bitjarra walalanydja buku-wakmaraŋala nhanŋu. Ga ŋayinydja buku-wakmaraŋala, “Dhuwala ŋarra,” bitjarra. Ga ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu Djudatjtja ŋunhi gumurr-wanharamirrinydja ŋunhili yukurrana dhärrana malaŋura miriŋuwala.
JOH 18:6 Ga ŋunhi ŋayi Djesu ḻakaranhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi “Dhuwala ŋarra,” bitjarranydja, bala walalanydja dhunupa dhuḏi-yarrkthurrunana, bala yana baḻa-waḻapthurrunana munatha'lilina.
JOH 18:7 Ga bulu ŋayi Djesuyu dhä-wirrka'yurruna walalanha, “Yolku nhuma yukurra dhuwala ḻarrumanydja?” bitjarra. “Way, Djesuwu dhuwala, Natjurippuyŋuwu yolŋuwu,” bitjarra walalanydja.
JOH 18:8 “Liŋgu muka ŋarra dhuwala nhumalaŋgu ḻakaranhaminanydja. ‘Dhuwala ŋarra,’ bitjarra. Ŋuli nhuma yukurra ŋarrakunydja ḻarruma, nhumanydja yurru djuy'yunna dhuwali wiripu-guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha.”
JOH 18:9 Yo, ŋäthili ŋayi Djesu waŋananydja bukumirriyaŋalanydja bitjarranydja gam', “Bäpa, liŋgu ŋarra ŋayathaŋalanydja yukurrana djäkanydja ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi nhe wekaŋala ŋarrakala goŋlili, bukmaknha yana; yaka ŋula waŋgany winya'yunaranydja.” Ga dhiyaŋi dhärukthunydja ŋayi ŋunhi waŋananydja ‘Djuy'yurrana walalanha,’ bitjarranydja, liŋgu mukthurruna yana ŋayi yukurrana djäka ŋanapurruŋgu yulŋunydja.
JOH 18:10 Ga ŋayi Djäyman-Betayunydja yukurra ŋayathama mandjawak, bala dhunupana ŋayi dhuḻŋurr'yundja ŋunhiyi mandjawaktja, bala djatthunna, gulk bitjandhi, dhunupa'ŋu mäkiri ŋunhiyi djämamirrinha yolŋunha ŋuriki Ḻiya-ŋärra'mirriwu, yäkunydja ŋayi ŋunhiyi djämamirrinydja yolŋu Malkatj.
JOH 18:11 Ga ŋayinydja Djesunydja waŋa nhanŋu Betawu bitjan, “Way, gurrunharra dhuwaliyi mandjawak,” bitjan. “Yaka ŋarra yurru dhuwala waṉḏirri winya'yun dhipuŋuruyi ŋoy-warrinyamirriŋurunydja romŋuru, dhuwalanydja ŋarra yurru yukurra marrtjina-wala balakurruyinydja romgurru; ŋarra yurru burakirrina yana, ga rakunydhirrina, liŋgu bitjarrayi ŋarrakala Bäpayunydja nherrara dhukarrnydja ŋarraku.”
JOH 18:12 Bala walala miriŋuyunydja walalay mulkanana ŋanya Djesunha baṯ bitjarrana, bala ḏapmaraŋalana ŋanya ŋopurrnha raki'yuna.
JOH 18:13 Bala walala gäŋala ŋäthilinydja ŋanya Yanatjkala wäŋalili, bili ŋayinydja ŋunhiyinydja ḏarramu ŋapipi'mirriŋu nhanŋu Gayapatjku, ga ŋayinydja ŋunhi Gayapatjtja Ḻiya-ŋärra'mirrina yolŋu ŋulinyaramirriyunydjayi.
JOH 18:14 Ŋayi ŋäthili yana Gayapatjthu ŋunhi ḻakaraŋala ŋanya Djesunha bitjarranydja gam', ‘Manymak warray ŋunhi yurru waŋganydja yolŋu rakunydhirri yolŋu'-yulŋuwu bukmakku.’
JOH 18:15 Bala walala Djesunhanydja garr'yurruna gäŋala djunamana, ga ŋilinyunydja maṉḏa malthurruna marrtjina, Djäyman-Beta ga ŋarra Djon, yurru dhuḏikurru ŋilinyu yukurrana marrtjinanydja märr-barrku. Ga ŋayinydja ŋunhi Ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu marŋgi ŋarraku, bala yana dhunupana ŋayi ŋarranha galkarana yulŋunydja, djinawa'lilina ḻoḻulilina ŋunhimalayi buṉbulili; ŋarranydja gulŋiyina, malthurrunayi nhanbala Djesuwa.
JOH 18:16 Yurru ŋayinydja Betanydja yukurrana dhärrana ŋunhala bäyma yana, warraŋul dhurrwaraŋura. Ga balayi ŋarranydja dhawaṯthun märranharawu nhanŋu Betawu, ga waŋananydja ŋarra ŋanya miyalknha dhurrwara-djäkamirrinhanydja, bala ŋayinydja yana dhunupana yoraŋalana ŋarraku, bala ŋarra ŋanya Betanhanydja garr'yurruna djinawa'lilina.
JOH 18:17 Bala ŋayinydja dharra miyalkthunydja dharaŋan warray nhäma ŋanya Betanhanydja, bala waŋa bitjan, “Way, nhenydja dhuwala ŋurikiyi yolŋuwu Djesuwuna ḻundu'mirriŋu ŋiniya?” “Yäääw, yaka warray. Yaka ŋarra nhanŋu dhuwala ḻundu'mirriŋu,” bitjan ŋayi Betanydja.
JOH 18:18 Yurru guyiŋarrnha ŋunhiyi wäŋanydja mirithirrina, ga gurtha walalaŋgu yukurra ŋawyun, ga walala djämamirrinydja yukurra dhärra'-dharra gurthaŋurana ŋunhi ḻiw'marama, ḻithanmaranhamirri walala yukurra walalanhawuy walala, gorrmurkunhamirri rumbal. Bala ŋayi Betanydja marrtji bala, ga djingar way djingaryun walalaŋgala, bala ŋayinydja yukurra Betanydja ḻithanmaranhamirri ŋanyapinyaynydja ŋayi, bitjandhi yana liŋgu.
JOH 18:19 Ga ŋayinydja Djesunydja yukurra dhärra gumurrŋura ŋurikala Ḻiya-ŋärra'mirriwala yolŋuwala, dhä-wirrka'yun ŋayi yukurra ŋanya Djesunha bitjan, “Ma', ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala nhuŋuway nhe ḻundu'mirriŋunha walalanha, ŋunhi nhaltjan nhe yukurra ŋuli marŋgikuma walalanha.”
JOH 18:20 Ga Djesunydja waŋa bitjan, “Ŋarranydja ŋuli yukurra bitjan warray liŋgu ḻakarama baṉarra'ŋura warray, bukmakkala warray yolŋu'-yulŋuwala, ga ḻakaramanydja ŋarra ŋuli yukurra buku-ŋal'yunaramirriŋura yana buṉbuŋuranydja malaŋuŋura yolŋu'-yulŋuwalanydja, ŋunhi walala ŋuli marrtji ḻuŋ'thun. Yaka ŋarra ŋuli dhuwala marŋgikuma djuḻuḻ'yundja ŋula wanhaminydja wäŋaŋura gali'ŋuranydja.
JOH 18:21 Ga nhäkuna nhe yukurra dhä-wirrka'yun ŋarranhanydja dhuwala? Dhä-wirrka'yurra ŋunha yolŋu'-yulŋunhana, ŋunhi walala ŋäkula yukurrana ŋarranha. Walalana marŋgi ŋarraku dhärukkunydja; walalana yurru ḻakarama nhumalaŋgunydja, nhä dhäruk ŋunhi ŋarra ŋuli yukurranha ḻakaranha walalaŋgala.”
JOH 18:22 Ŋunhi ŋayi Djesu yukurrana waŋananydja bitjarrayi, bala ŋayinydja dharrana waŋganydhunydja yolŋuyu dharraymirriyu, wutthurruna warray ŋanya, ga waŋana bitjarrana, “Yaka waŋiya biyakayi Ḻiya-ŋärra'mirriwunydja yolŋuwu.”
JOH 18:23 Ga Djesunydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra. “Ŋuli bini ŋarra ŋula nhaltjanna yätjkunhanydja waŋanha, ma' ḻakaraŋana ŋurupana bukmakpana yolŋu'-yulŋuwa nhaltjarra ŋarra dhika yätjkuŋalanydja waŋana. Ŋunhi ŋarra dhunupanydja waŋana dhäruk, ga nhäkuna nhe ŋarranha dhuwala wutthurrunanydja?”
JOH 18:24 Bala ŋayi Yanatjthunydja dhunupa djuy'yurruna ŋanya bala Gayapatjkalana, ḏapmaranhara yana ŋayi raki'mirri yulŋunydja.
JOH 18:25 Ga ŋayi Betanydja baḏak yana dhärrana yukurrana ŋunhiliyi gurthaŋura, ḻithanmaranhamina nhinana, ga walala wiripu-guḻku'yunydja ŋanya dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Way yolŋu, nhenydja dhuwala ŋunhiyina ŋiniya?... ḻundu'mirriŋu ŋurikiyina ḏarramuwu?” “Yaw, yaka ŋarra dhuwala nhanŋu ḻundu'mirriŋu,” bitjarra ŋayinydja buku-wakmaraŋala.
JOH 18:26 Ga ŋayi waŋganydhunydja djämamirriyu yolŋuyu, ŋurikala gurruṯu'mirriyu ŋunhi ŋayi Betayu mäkiri' ŋanya gulkmaraŋala, dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarra. “Dhuwala ŋarra nhunanydja nhäŋala, ŋunhala muka ŋiniya? gädnimirriŋura?”
JOH 18:27 “Yääw yaka warray,” bitjarra ŋayi Betanydja. Bala ŋayi dhunupana yana gurrwawunydja ŋäthinana.
JOH 18:28 Bala walala märraŋalana Djesunhanydja ŋuliŋuru Gayapatjkalanydja wäŋaŋuru, djunumana gäŋala ŋurikala Buŋgawawalana wal'ŋu, ŋurikalana ŋunhi ŋayi Buŋgawa ŋurikiyi wäŋawu, Baylatkala yäkuwala. Yurru munhakumirri yana ŋunhi yulŋunydja, ga walala guḻku'na yolŋu'-yulŋunydja ḻuŋ'thurruna marrtjina ŋunhimalayinydja wäŋalili, yurru yaka walala marrtjina djunama ŋunha djinawa'lilinydja wal'ŋu, yana walala marrtjina dhärra'-dharrana ŋunhala bäyma warraŋul, liŋgu Walunydja Ḻäy-yuḻkmaranharamirrina. Liŋgu Djuwskalanydja romdhu yukurra ḻakarama, ŋunhi ŋayi yurru Djuw yolŋu gärri ŋurikalanydja yolŋuwala wal'ŋu buṉbulili ŋunhi ŋayi yaka Djuw bäpurru', ŋuriŋiyina yolŋuyu ŋanya ŋuli yukurranha dhukun'mirri ḻakaranhanydja; yakana ŋayi yurru ŋuriŋiyi rom-dhukun'mirriyunydja yolŋuyu ḻuka ŋunhiyi Ḻäy-yuḻkmaranhamirrinydja ŋatha.
JOH 18:29 Bala ŋayi Baylattja yäku yolŋu, ŋunhi Buŋgawanydja walmana warraŋullilina, bala dhä-wirrka'yurruna yolŋu'-yulŋunhana bitjarra, “Nhä dhika dhiyaŋunydja yolŋuyu djäma yätj?”
JOH 18:30 Ga walalanydja waŋana bitjarra warray, “Ŋunhi bini ŋayi yakanydja djäma yätj, ŋanapurrunydja bini yakana gänha ŋanya lili nhokala.”
JOH 18:31 Ga Baylattja waŋana buku-wakmaraŋala balanydja bitjarrana, “Ma' gatjuy, nhumana ŋanya märraŋa. Nhumana yurru ŋanya dhä-ḏir'yundja nhumalaŋgalaynha nhuma romdhu.” “Yäääw! Yaka dhuwala ŋanapurruŋgu rom yukurra waŋa bunharawu murrkay'kunharawu yolŋuwu. Nhepina yana waŋganydhuna yukurra gäma ganydjarr dhayuŋanarawu yolŋuwu rakunygunharawunydja.” Bitjarra walalanydja Djuwstja yolŋu'-yulŋu waŋana buku-ruŋinyamaraŋalanydja.
JOH 18:32 (Yo, ŋäthili yana ŋayi Djesuyu yukurrana ḻakaraŋalanydja dhiyakuyyi, ŋunhi yurru walala ŋanya buma murrkay'kumana, ga ŋunhayina walala yukurra waŋana bunharawu murrkay'kunharawuna nhanŋu.)
JOH 18:33 Bala ŋayi Baylattja djunamayi gärrina bala'liliyi, bala wäthurruna nhanŋu Djesuwuna, bala ŋayi dhä-wirrka'yurruna ŋanya bitjarrana, “Yol dhuwala nhe yolŋunydja?... Ŋurruŋu Djuwsku malawu Buŋgawa?”
JOH 18:34 Bala Djesunydja waŋana bitjarrana, “Nhepi dhuwala ŋarranha dhä-wirrka'yurrunanydja bitjarrayi? Mak yolŋuyu nhokala gonha ḻakaraŋala ŋarranha ŋiniya?”
JOH 18:35 “Yaka dhuwala ŋarranydja Djuw yolŋu,” bitjarra ŋayi Baylattja waŋana. “Walala ŋunhi nhokala miṯtjiyu, ga ŋurru'-ŋurruŋuyu walalay waŋananydja ŋarranha dhä-wirrka'yunarawunydja nhuŋu. Nhä dhika nhe yukurrana djämanydja?”
JOH 18:36 Ga ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Ŋarrakunydja wäŋa yaka warray dhuwala munatha'. Ŋunhi bini ŋarraku rom dhiyakuy munatha'wuynydja, walala bini ŋarrakalanydja yolŋu'-yulŋuyu bunhana yukurranha, gunganhamaranhana ŋarranha, märr yakana walalanydja bini ŋarranha ŋurru'-ŋurruŋuyunydja mulkanha. Yo, ŋarrakunydja rom dhuwala yaka dhiyakuy munatha'wuy.”
JOH 18:37 Ga ŋayi Baylatthunydja dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Nhä nhe dhuwala, buŋgawa yolŋunydja?” Ga ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala balanydja bitjarrana, “Dhuwalina liŋgu nhe ḻakaraŋala ŋarranha. Ŋarranydja dhuwala dhawal-wuyaŋina ga marrtjina lili dhipala munatha'lili waŋganygu yana ŋurruwunydja, dhiyaku gam', ŋarrana yurru ḻakarama yukurra yuwalkŋuwuynydja wal'ŋu ŋunhi. Ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋurikiyi yuwalkŋuwunydja ḏukṯuk, märr yurru ŋayi nhina yukurra yuwalkŋuŋurana romŋura, ŋayina yurru ŋäma dharaŋandja ŋarranha rirrakay.”
JOH 18:38 “Nhä dhika ŋayi yuwalkŋunydja be?” bitjarra Baylatthu dhä-wirrka'yurrunanydja. Bala ŋayi Baylattja balayi roŋiyina dhawaṯthurrunayi, ga waŋana bukmaknhana yolŋu'-yulŋunha bitjarra, “Way yolŋu walala. Dhä-wirrka'yurrunanydja ŋarra ŋanya ŋunha, ga yakana maḻŋ'maraŋala ŋula nhä yätjtja nhanukala.
JOH 18:39 Nhumalaŋgalanydja romdhu, ŋarra ŋuli dhawaṯmarama ḻoḻuŋuru waŋganynha yolŋunha ŋuriŋi Waluyu Ḻäy-yuḻkmaranharamirriyunydja. Yolku nhumanydja ḏukṯuk? Yolnha ŋarra yurru dhawaṯmaramanydja nhumalaŋgu?... Dhuwala gay' ḏarramunha?... Buŋgawanha Djuwsku malawu?” bitjarra.
JOH 18:40 Ga walalanydja yukurrana gawaw'yurrunana yanana, waŋana bitjarra warray, “Yakana ŋanapurru dhiyakiyinydja yolŋuwu ḏukṯuk. Ŋanapurrunydja ḏukṯuk Barapatjku; ŋanya yurru nhe dhawaṯmaramanydja ŋanapurruŋgu.” (Yurru ŋunhiyinydja ḏarramu Barabatjtja moṉuŋuna ga manaŋgannha wal'ŋu.)
JOH 19:1 Bala ŋayi Baylatthunydja wekaŋalana Djesunhanydja miriŋuwalana goŋlili, “Ŋay', bartjunmaraŋana walala ŋanya raki'yuna,” bitjarra. Bala walala ŋanya bartjunmaraŋalana yukurrana.
JOH 19:2 Ga wiripunydja gulkthurruna ḏirriṯirri'na, bala djäma garrpi'-garrpirana muḻkurrwuynha girri', bala nherrarana ṉiṉ'maraŋala nhanukala muḻkurrlilina. Bala walala ŋanya dhaṯthurruna miny'tjimirriyuna dhika girri'yu, balanyarayuna ŋunhi buŋgawawalana wal'ŋu girri'yu,
JOH 19:3 bala walala ŋanya yukurrana warku'yurrunana, buku-nyilŋ'thurrunana walala yukurrana waŋananydja nhanŋu bitjarrana, “Nhe dhuwala Buŋgawanydja Djuwsku ŋiniya? Weyin nhe yurru nhinanydja yukurra dhuwala,” bitjarra. Ga walala wiripu-guḻku'yunydja ŋanya yukurrana goŋdhuna walalaŋgalay bartjunmaraŋala, warku'yurrunana ŋanya.
JOH 19:4 Bala ŋayi Baylat biyapul dhawaṯthurruna, ga waŋana guḻku'walana yolŋu'-yulŋuwala, “Way. Ŋarra yurru ŋanya lilina gäma dhawaṯmaramana nhumalaŋgala milkumana. Nhuma yurru ŋanya nhämana. Manymak ŋunha ŋayi yana ḏarramunydja. Yaka ŋarra nhanukala ŋula nhä yätjtja maḻŋ'maraŋala, märr yurru ŋarra ŋanya dharpaliliyamanydja ŋal'marama.”
JOH 19:5 Bala walala ŋanya gäŋala nhänharawuna yolŋu-yulŋuwalanydja, muḻkurr-ḏirriṯirri'mirrinhana ga girri'mirri miny'tjimirrinhana. Bala ŋayi Baylattja waŋana bukmakkuna, “Dhuwalana, nhäŋana walala. Dhuwalana ŋunhi yolŋunydja.”
JOH 19:6 Ga ŋunhi walala nhäŋalanydja ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyu yolŋuyu walalay, ḏalkarra'mirriyu walalay ga Buṉbu-djäkamirriyu walalay, bala walala yukurrana wirrkina dhika yatjunminanydja, gawaw'yurrunanydja waŋana bitjarrana, “Dharpaliliyaŋana ŋanya yana ŋal'maraŋana. Dharpaliliyaŋana ŋanya,” bitjarrana. Bala Baylattja waŋana bitjarrana, “Gatjuy, nhumana ŋanya märraŋa; nhumapina yurru ŋal'maramanydja. Liŋgu yaka ŋarra dhuwala ŋula nhä yätjtja maḻŋ'maraŋala nhanukala.”
JOH 19:7 Ga walala ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala waŋana bitjarra buku-wakmaraŋala, “Be ŋayi yukurra ŋanyapinyay ŋayi ḻakaranhamirri Gäthu'mirriŋu ŋayi Godku bitjanmirri. Ŋanapurruŋgunydja rom yukurra dhärra ŋunhi yurru balanyarayinydja yolŋu dhunupa rakunydhirrina.”
JOH 19:8 Ga ŋunhi ŋayi Baylatthu balanyarayinydja waŋanhara ŋäkula walalanha dhäruktja, bala ŋayi wirrkina dhikana barrarinanydja.
JOH 19:9 Ga biyapul ŋayi ŋunhiyi Baylat gärrina balayi djinawa'lili, ga dhä-wirrka'yurruna ŋanya Djesunha biyapul bitjarra, “Wanhaŋuwuy muka nhe dhuwala yolŋunydja wäŋawuynydja? Wanhaŋuru nhe marrtjinanydja?” Yurru ŋayinydja Djesunydja yukurrana dhärrana mukthurrunana, dhärukmiriwnha yana; yakana ŋayi buku-wakmaraŋala nhanŋu.
JOH 19:10 Ga Baylattja waŋana bitjarra, “Yakana nhe yurru ŋarrakalanydja waŋa? Guyaŋiya dhuwala. Ŋarrapi yukurra ganydjarr ḏälkuma dhawaṯmaranharawunydja nhuŋu walŋakunharawunydja, ga ŋarrapi yana ḏälkuma yukurra ganydjarr ŋuruku dharpaliliyanharawunydja ŋal'maranharawunydja nhuŋu.”
JOH 19:11 Bala ŋayi Djesunydja buku-wakmaraŋala waŋana bitjarra warray. “Dhiyaŋi nhokalaynydja ganydjarryu nhe yurru yakana yana ŋarranhanydja ŋula nhaltjan; ŋuriŋina liŋgu yana nhe yurru djämanydja, ŋunhi nhaltjarra ŋarrakala Bäpayu rom-nherrara. Yo, ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋarranha goŋlili wekaŋala nhokala, ŋunhiyinydja yolŋu biyapulnha wal'ŋu yätjnha.”
JOH 19:12 Bala ŋayi Baylattja wirrkina yana ḏukṯukthina nhanŋu walŋakunharawuna, bala ŋayi biyapul marrtji gatjarr'yun walalanha, dhawaṯmaranharawu Djesuwu. Yurru walalanydja yolŋu'-yulŋunydja yatjunmina buku-wakmaraŋalanydja Baylatku bitjarrana. “Ŋuli nhe yurru dhawaṯmaramanydja ŋanya dhuwaliyi yolŋunhanydja, ŋayinydja yurru Ŋurruŋunydja Buŋgawanydja ŋunhi mirithirrina wal'ŋu maḏakarritjthirri nhuŋu; nhe yurru yakana nhanukala galkinydja wal'ŋu. Dhuwalanydja ḏarramu ŋuli yukurra ḻakaranhamirri be ŋayi Ŋurruŋu wal'ŋu Buŋgawa; balanyarayinydja yolŋu miriŋuna yana Buŋgawawu yindiwunydja wal'ŋu ŋurikinydja.”
JOH 19:13 Ŋunhi ŋayi Baylatthunydja dhäruktja ŋäkula yolŋu'-yulŋunha bitjanarayinydja, bala ŋayi marrtjina dhawaṯthurrunana, gäŋalana Djesunha warraŋullilina, bala nhinanana ŋayi ŋunhiwalayina ŋunhi ŋuli yolŋu nhinanha mala-yarr'yunarawu yolŋu'-yulŋuwu dhä-ḏir'yunarawu. Ga yäkunydja ŋunhi ŋayi wäŋanydja ‘Guṉḏa Baṉgalkal’, ga Yipurukurrunydja dhärukkurru ŋayi yäku ŋunhiyi wäŋa ‘Gapatha’.
JOH 19:14 Yurru galkina ŋunhi ḏaykun'tja ḏämbuyuna waluyu, yurruna yurru ŋunhi walunydja galkithirri Ḻäy-yuḻkmaranhamirrinydja. Nhinananydja ŋayi Baylat, bala waŋanana yolŋunhana walalanha bitjarrana, “Dhuwalana nhumalaŋgu ya', Ŋurruŋunydja Buŋgawanydja.”
JOH 19:15 Ga walalanydja yatjunmina waŋana, “Buŋana ŋanya yana, buŋana. Ŋal'maraŋa dharpalilina,” bitjarrana walala yukurrana yatjunminanydja. Bala ŋayi Baylatthu dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Bitjanarawunydja nhuma ḏukṯuk?... ŋarra yurru nhumalaŋgu Buŋgawanhanydja ŋal'marama dharpaliliyamana?” Ga walala ŋurru'-ŋurruŋu ḏalkarra'mirrinydja walala waŋana bitjarra, “Yaka dhuwali ŋanapurruŋgu Buŋgawa; ŋanapurruŋgunydja Buŋgawa ŋunhiyi bili ŋayipi waŋgany yana, ga liŋguna.”
JOH 19:16 Bala ŋayi Baylatthunydja dhayuŋarana ŋanya Djesunha walalaŋgalana goŋlili ŋurru'-ŋurruŋuwalana, walalana ŋanya yurru ŋal'maramanydja dharpaliliyamanydja. Bala walala ŋanya märraŋalana, bala ŋayinydja yana marrtjinana Djesunydja,
JOH 19:17 gäŋalana marrtjina nhanŋuway ŋayi dharpana ŋunhiyi mälakmaranharana. Marrtjinanydja walala yukurrana bala-a-a, yana liŋgu ga mulkana ŋunhiyi wäŋa yäku ‘Muḻkurr ŋaraka’, ga Yipurukurrunydja ŋayi yäku ŋunhiyi wäŋa ‘Golkutha’.
JOH 19:18 Ga ŋunhalayina walala ŋanya dharpaliliyaŋalanydja ŋal'maraŋala, ga bitjarrayi bili walala ŋal'maraŋala dharpaliliyaŋala märrma'nhanydja yolŋunha maṉḏanha, gali'lili maṉḏaŋulili, ga ŋayinydja ṉapuŋga Djesunydja.
JOH 19:19 Bala ŋayi Baylatthunydja yäku-nherrara dharpalilinydja ḻiyalili; dhuwalana dhäruk gam' ŋayi nherraranydja ŋunhimalayi, ‘Djesu, Natjurippuy yolŋu, Ŋurruŋu Buŋgawa Djuwsku.’
JOH 19:20 Ga guḻku'yuna nhäŋalanydja yolŋuyunydja walalay ŋunhiyi dhäruktja makarrnydja, ŋunhi walala marrtjina djuḻkmaraŋala ŋunhiyi wäŋanha, liŋgu ŋunhiyinydja wäŋa ŋunhi ŋanya walala ŋal'maraŋala dharpaliliyaŋala galkina yana Djurutjalamnha wäŋaŋura, yakana barrku. Ga ŋunhili dhäruktja yukurrana dhärrana ḻurrkun'kurru dhärukkurrunydja, Yipurukurru ga Latingurru ga Gurikkurru.
JOH 19:21 Ga walala ŋurru'-ŋurruŋu ḏalkarra'mirrinydja walala waŋana Baylatkala bitjarra, “Yaka wukirri biyakayinydja, ‘Ŋurruŋu Buŋgawa Djuwsku' biyakanydja. Yana biyaka wukirrinydja, ‘Dhuwalanydja ŋayi ḻakaranhamina ŋanyapinyay ŋayi Ŋurruŋu Buŋgawa Djuwsku.’ Biyaka wukirrinydja dhäruktja ŋanyapinyay dhuḏakthurra.”
JOH 19:22 Ga ŋayinydja waŋana Baylattja bitjarra, “Dhuwalanydja dhäruk ŋarrakuŋunydja wukirriwuy dhärrana yurru yukurra yana.”
JOH 19:23 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala ŋanya ŋal'maraŋala Djesunha, walala miriŋuyunydja märraŋala girriny'tja nhanŋu Djesuwu, bala walala girriny'tja marrtjina barrkuwatjkunhamina, ḏämbumiriwyaŋalana yana, gana'na walalaŋgu ŋurikiyi miriŋuwu. Yurru warraŋulwuynydja girri' nhanŋu ŋunhi waŋgany warray, yaka guḻku' dhä-mana'-manaparana.
JOH 19:24 Bala walala waŋanhamina walalawuy walala, ŋunhi miriŋu walala bitjanmina, “Yakana ŋilimurru yarrar'maramanydja ŋi'?... Yana ŋilimurru ḏopulu'na ŋaḻwa'yun, yolthu yurru ŋunhi djuḻkmarama, ŋayi yurru ŋuriŋiyina girriny'tja märrama.” Yo, dhuwalayinydja yukurrana djorra'yu ḻakaraŋala ŋäthilinydja wal'ŋu, bitjarra gam', “Walala yurru barrkuwatjkumana girriny'tja ŋarraku, ga warraŋulwuywunydja girri'wu ŋarrakalaŋuwu walala yurru ḏopulu'na ŋaḻwa'yun.” Ga yuwalkthina walala ŋunhi bitjarrayinydja miriŋuyunydja.
JOH 19:25 Ga ḻurrkun' miyalk walala yukurra dhärra'-dharra galki ŋunhili Djesuwala dharpaŋura, dhuwala walala gam', Merri nhanŋuway ŋäṉḏi'mirriŋu Djesuwu, ga gutha'mirriŋu nhanŋu Merriwu, ga wiripu Merri ḏarramuwu yäkuwu Lopatjku miyalk, ga wiripu Merri Maktalawuy wäŋawuy. Ga ŋarrapi Djon, marrkapthunaramirri galkiwuy nhanukalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuy, ŋarranydja yukurra ŋunhalayi dhärrayi, galki Djesuwala.
JOH 19:26 Bala ŋayi Djesuyu nhämana ŋilinyunha, ŋarranha ga ŋäṉḏi'mirriŋunha nhanŋuway ŋayi, bala waŋa bitjanna, “Ŋäṉḏi, dhuwaliyina nhuŋu yothunydja.” Bala ŋayi biyapul waŋa ŋarrakalanydja bitjanna, “Dhuwaliyina nhuŋu yurru ŋäṉḏi'mirriŋunydja,” bitjan.
JOH 19:27 Bala ŋarra ŋuliŋurunydja ŋanya märramana ŋarrakalaynha wäŋalili.
JOH 19:28 Yo, Djesunydja yukurrana baḏak ŋunhala yana bäyma gorruŋala, ga marŋgi ŋayi warrpam' ŋurikiyi malaŋuwu yulŋunydja, bukmak nhä malanha dhawar'yurrunana liŋguna. Bala ŋayi Djesu ŋuliŋuruyinydja waŋana bitjarrana. “Ŋanhdharkthina dhuwala ŋarra,” bitjarra. Ŋayi bitjarrayinydja Djesu waŋana, yuwalk ŋunhi dhäruktja dhuḏakthurruna, ŋunhi yukurra djorra'yunydja ḻakarama ŋanya Djesunha.
JOH 19:29 Ga ŋunhiliyi yukurrana dhuḏiŋuranydja dharpaŋura dhärrana banikin'mirri gapu weyika, bala walala dhomalana märraŋala, bala ḻupmaraŋala ŋunhimalayina weyika'lilina, bala nherrara wamballilina gaḏanuklili, bala dhawuṯmaraŋalana mam'maraŋalanydja nhanukala Djesuwala dhurrwaralilina.
JOH 19:30 Bala ŋayi Djesuyu djundurrkthurrunanydja, bala waŋana bitjarrana, “Liŋguna dhuwala, dhawar'yurrunana.” Bala ŋayi muḻkurrnydja nyilŋ'thurruna, bala yana rakunydhinana.
JOH 19:31 Yo, Djesuwu rumbalnydja dhaŋgaŋala muka yukurrana ŋunhala bäyma dharpaŋura, yana liŋgu-u-u, ga milmitjpana, galkina waluyu Ganaŋ'maranharayuna. Yurru walala ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu'-yulŋu yakana djäl ŋurikinydja yolŋuwu walalaŋgu, walala yurru gorruma yukurra ŋunhili dharpaŋura ŋuriŋiyinydja waluyu dharrpalyunydja. Bala walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala marrtjina djunamana Rawumbuyŋuwalana Ŋurruŋuwala yäkuwala Baylatkalana, ga waŋana ŋanya dhä-ŋäkulana, bitjarrana gam', “Way, ŋunhanydja walalanha ŋanapurru yurru bumana ŋi'?... yaṯana walalanha djuḏul'yun, märr walala yurru waḏutjana raku'-rakunydhirri, bala yana yupmaramana yurru walalanha, yarrkmaramana, yurruna yurru dharrpalnydja ŋunhi walu ŋurru-yirr'yun.” Bala ŋayi Baylattja waŋana yoraŋalana, “Yo manymak, gatjala. Marrtjiyana walala,” bitjarra.
JOH 19:32 Bala walala marrtjinana, bala yana ḏaw'yurruna waŋganynha ŋathili yolŋunha yaṯa, dhuwurr-yätjnha, ga biyapul wiripuŋunhanydja bitjarrayi yana liŋgu ḏaw'yurrunayi yaṯa yana.
JOH 19:33 Ga ŋunhinydja walala biyapulnydja marrtjina nhanŋuna Djesuwuna ḏaw'yunarawu yaṯawu, marrtjina nhäŋala rakunydhinyarana ŋäthiliwuy yana, bala walala yakana ŋanyanydja ḏaw'yurruna yaṯa.
JOH 19:34 Yurru ŋayi waŋganydhunydja miriŋuyu dharpuŋalana dhunupana yana Djesunha bindhana, ga dhunupana yana nhanukala Djesuwala bindhakurrunydja maŋgu'na ga gapuna waṉḏina manapanminana.
JOH 19:35 Yuwalk dhuwala yulŋunydja. Liŋguna ŋarra nhäŋala ŋarrapina maŋutjiyu yuwalknha yana. Dhuwala ŋarra yukurra ḻakaramanydja yuwalkkuma yana, märr nhumanydja yurru märr-yuwalkthirri.
JOH 19:36 Yo, dhuwalayinydja ŋunhi yuwalk maḻŋ'thurruna bitjarrayinydja, bitjarra yana liŋgu bitjan yukurra Godkala djorra'yu ḻakarama ŋäthili. Liŋgu waŋganydhunydja dhärukthu ŋunhi ŋanya yukurra ḻakarama bitjan gam', “Yakana ŋayi yurru ŋula waŋganydja ŋaraka bakthun.”
JOH 19:37 Ga wiripuŋuyunydja dhärukthu ŋuriŋi yukurra ŋanya ḻakarama bitjan, “Walala yurru nhämana yukurra ŋanya, ŋunhi walala ŋanya dharpuŋalanydja.” Ga yuwalknha yana ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja.
JOH 19:38 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru waŋganynha yolŋu marrtjina bala Baylatkala dhä-ŋänharawu, yäku Djotjip Yaramathiyawuy wäŋawuy, yurru ŋayi ŋunhi malthunaramirri nhanŋu yulŋunydja Djesuwu, yurru gayul ŋayi ŋuli yukurranha malthunanydja nhanŋu ŋäthilinydja, liŋgu ŋayi barrarinya ŋuli yukurranha ŋurru'-ŋurruŋuwu yolŋu'-yulŋuwu. Yo, marrtjinanydja ŋayi, bala waŋana dhä-ŋäkulana rumbalwuna nhanŋu Djesuwu märranharawuna. Bala ŋayi Baylattja yoraŋalana yana, djuy'yurrunana ŋanya märranharawuna. Bala ŋayi Djotjiptja marrtjinana bala-a-a, bala yana yupmaraŋalana ŋanya Djesunha rumbalnydja.
JOH 19:39 Ga wiripunydja yolŋu yäku Nikadimatjnha malthurruna nhanŋu Djotjipku, guŋga'yurruna ŋanya. Dhuwalayinydja Nikadimatjtja ḏarramu ŋunhina ŋunhi ŋayi marrtjina gayul, withiyara ŋanya Djesunha munhaku ŋäthili. Marrtjinanydja ŋayi, malthurrunanydja Djotjipku, gäŋala marrtjina mirritjin buŋgan ḻatju', yäku mer ga yalaw guḏu-manapanminyara, guḻku'na mirithirrina ŋayi gäŋalanydja dhika ŋunhiyi.
JOH 19:40 Bala maṉḏa yupmaraŋalanydja ŋunhi Djesunha rumbalnydja, bala garrpi'-garrpirana watharryuna dhomala'yunydja, ŋunhi-manaparana buŋgan ḻatju'na mirritjin, liŋgu ŋunhiyinydja ŋanapurruŋgu Djuwsku rom, bitjannayi ŋanapurru ŋuli rakunymirrinhanydja djäma.
JOH 19:41 Ga ŋunhiliyi galki ŋurikiyi wäŋawu ŋunhi walala ŋanya Djesunha ŋal'maraŋala, yuṯa yukurrana mathirra dhärrana, yaka ŋula ŋäthilinydja walala yolŋunha märrkitjkuŋala ŋunhimalayinydja mathirralili.
JOH 19:42 Bala walala gäŋalana Djesunhanydja, ga ŋunhimalayina mathirralilinydja walala märrkitjkuŋala, liŋgu galkina ŋunhi walunydja gilitjinana marrtjina, Galkunminyamirrinydja dharrpalnydja, ga ŋunhiyina mathirra galkinydja ŋurikiyinydja wäŋawu yäkuwu Muḻkurr-Ŋarakawunydja.
JOH 20:1 Ga nhinanana walala yukurrana yana mukthurruna ŋuriŋi Galkunminyamirriyunydja dharrpalyunydja Waluyu, ga wiripuŋuyuna, munhakumirri Djandina, ŋayi Merri Maktalawuy marrtjina bala mathirrawunydja nhänharawu; ŋayi nhäŋalanydja ḻapthunarana, liŋgu ŋunhiyinydja guṉḏa liŋguŋuwuynha giṯmaranharana dhurrwaranydja.
JOH 20:2 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja waṉḏina roŋiyinayi balayi, yana liŋgu-u-u ga bur-way bunana, withiyara ŋinyalanhana, Djäyman-Betanha ga ŋarranha, marrkapthunaramirrinha ḻundu'mirriŋunha nhanŋu Djesuwu. Bala ŋayi bitjarrana ḻakaraŋalanydja Merriyu gam', “Way maṉḏa. Djaw'yurrunana walala ŋanya dhuwala rumbalnydja Garraynha go, ga yakana ŋanapurru marŋgi wanhamala walala ŋanya dhika gurrunhara.”
JOH 20:3 Bitjarra ŋayi ŋinyalaŋgala ḻakaraŋalanydja, bala ŋilinyunydja yana dhunupa gaŋgathinana, bala yana waṉḏinana.
JOH 20:4 Waṉḏirrinydja ŋilinyu ganydjarryuna bala yana-a-a, bala ŋarrana djuḻkmarama ŋäthilinydja; ŋayathamanydja ŋarra ŋunhi wäŋanydja, bala nyilŋ'thunna rurraŋ'thunna yukurra ŋunhi mathirrana, bala ŋarra nhämanydja girri'na waŋganynha yana, yurru yaka ŋarra gärrinydja bala djinawa'lilinydja.
JOH 20:6 Bala ŋuliŋurunydja ŋayi Betana buna dhuḏitjtja, bala yana ŋayi dhunupana gärrina-wala, djuḻkthunna. Bala ŋayi nhämana rumbalwuynydja girri', ŋayi yukurra gänana ŋorra, ŋunhi walala ŋanya garrpira rumbal ŋuriŋiyi watharryu maryakalyu, ga muḻkurrwuynydja girri' bitjandhi bili yukurra gänayi ŋorrana, dhoṯnha yana.
JOH 20:8 Ŋuliŋurunydja, bala yana ŋarranydja gärrinana, ga nhämanydja ŋarra ŋunhi, bala ŋarra märryu-ŋupanna, bala yana dhunupana märr-yuwalkthirrina.
JOH 20:9 Ŋulinyaramirriyunydja ŋanapurru yaka yana yukurrana dharaŋara wukirriwuynydja dhäruk, ŋunhi yukurrana ḻakaraŋala ŋäthili yana ŋanya Garraynha, ŋunhi ŋayinydja yurru yuwalk walŋathirri beŋuru rakunyŋurunydja.
JOH 20:10 Yo, nhämanydja ŋilinyu girri'na yana waŋganynha, ŋayilpina rumbalwunydja, bala yana ŋilinyu marrtjina wäŋalilina.
JOH 20:11 Yurru ŋayi Merri Maktalawuynydja yukurrana dhärrana ŋunhilina bäyma mathirraŋura warraŋul, yurru ŋäthina ŋayi nhinana yulŋunydja. Ŋäthinydja ŋayi yukurra-a-a, bala yana maŋutji-ganurumirriyu rurraŋ'thun ŋunhi mathirra djinawa,
JOH 20:12 dharrnha nhäma ŋayi märrma'nhana yolŋunha maṉḏanha, girri'-watharrmirrinhana maṉḏanha, maṉḏa yukurra nhina, waŋganydja nhanukala ḻiyaŋura, ŋunhili dharapulŋura ŋunhi walala ŋanya gurrunhara, ga waŋganydja nhanukala ḻukuŋura yukurra nhina.
JOH 20:13 Bala maṉḏa ŋanya ŋuriŋiyi yolŋuyunydja maṉḏathu dhä-wirrka'yunna bitjanna, “Way dhäyka. Nhäku nhe yukurra dhuwala ŋäthinydja?” bitjan. Bala ŋayinydja waŋa bitjanna balanydja, “Garraynha ŋarraku dhuwala rumbal walala djaw'yurruna dhika, ga yakana ŋarra marŋginydja wanhamala walala ŋanya gurrunhara.”
JOH 20:14 Ga ŋunhi ŋayi waŋanydja bitjan yukurra, bala ŋayi ŋuliŋurunydja bilyunna, ga nhäma Djesunhana, ŋayi yukurra djingaryun galkina yana nhanukala, yurru ŋayi yaka ŋanya dharaŋandja Merriyu.
JOH 20:15 Bala ŋayi Djesuyunydja dhä-wirrka'yun ŋanya bitjanna, “Way dhäyka. Nhäku dhuwala nhe yukurra ŋäthinydja? Yolku nhe yukurra dhuwala ḻarrumanydja?” bitjanna. Yurru ŋayinydja ŋunhi miyalkthunydja guyaŋirri yanapi ŋayi ŋunhi djäkamirrina yolŋu ŋurikiyina wäŋawu, bala ŋayi waŋa nhanukala bitjan, “Wä-äy, ŋuli nhenydja ŋanya rumbal märraŋala, ḻakaraŋa ŋarrakala wanhamala nhe ŋanya gurrunhara, märr yurru ŋarra marrtji ga märramana ŋanya.”
JOH 20:16 Bala ŋayinydja Djesuyunydja waŋa yäku-ḻakaramana ŋanya, “Merri,” bitjanna. Bala dhunupana ŋayi bilyun Merrinydja, ga waŋa “Garray!” bitjanna.
JOH 20:17 Ga ŋayinydja waŋa Djesunydja bitjanna, “Yaka ŋarranha ŋayathaŋanydja, liŋgu yaka muka ŋarra dhuwala balayinydja dhawuṯthun marrtji Bäpawalanydja. Gatjuy marrtjiyana, ga ḻakaraŋa ŋarrakalaŋuwu gutha'mirriŋuwuna walalaŋgu, biyakana ḻakaraŋanydja gam', ‘Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji balayi dhawuṯthun roŋiyirriyi ŋurikalayi ŋunhi ŋayi ŋarraku Bäpa ga nhumalaŋgu ŋayi Bäpa; ŋurikalayina ŋunhi ŋayinydja ŋarraku God Waŋarr, ga nhumalaŋguyi Waŋarr God.’” Bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja Merriwala.
JOH 20:18 Bala ŋayi Merrinydja dhunupa waṉḏina, bala ḻakaraŋala ŋanapurruŋgala ḻundu'mirriŋuwalanydja walalaŋgala bitjarrana, “Way walala! Ŋarranydja dhuwala nhäŋalana Garraynha,” bitjarra. Bala ŋayi ḻakaraŋalana yukurrana ŋanapurruŋgala nhanukuŋu Djesuwuŋu ḻakaranharanydja.
JOH 20:19 Ŋuriŋi bili waluyunydja Djandi yana, munhakuna wal'ŋu, ŋanapurru yukurra nhina waŋganyŋura bala'ŋura, ḻundu'mirriŋu walala nhanŋu Djesuwu, yurru nhinanydja ŋanapurru yukurra ŋunhi dhurrwara-dhaḻ'yunaraŋura, liŋgu ŋanapurru barrarirri ŋuriki ŋurru'-ŋurruŋuwu yolŋuwu walalaŋgu. Ga dhunupana yana ŋayi Djesunydja maḻŋ'thunna ŋanapurruŋgu, dhärranydja ŋayi yukurra ṉapuŋga'na. Bala ŋayi waŋanydja bitjanna, “Nhiniyanydja walala ŋayaŋu-yal'yurrana.”
JOH 20:20 Bala ŋayi milkunhamirrina ŋanapurruŋgala goŋnha maṉḏanha ŋanyapinyay ŋayi ga bindhana. Bala ŋanapurruŋgu ŋayaŋunydja ŋunhi dhaŋaŋdhirrina dhikana wal'ŋu, goŋmirriyirrina wirrkina ŋanapurru, liŋgu ŋanapurru nhäma rumbalnha ŋanya Garraynha.
JOH 20:21 Ga biyapul ŋayi Djesu waŋa bitjandhi yana liŋgu dhäruk, “Nhiniyanydja walala ŋoy-yal'yurrana. Ŋayi Bäpayunydja ŋarranha djuy'yurruna lili nhumalaŋgu, ga ŋarranydja yukurra bitjandhi bili nhumalanha djuy'yundhi wiripuŋuwuna yolŋu'-yulŋuwu.”
JOH 20:22 Ŋunhi ŋayi Djesu waŋanydja bitjan, bala dhunupana ŋayi dhäpu-waŋana ŋanapurruŋgala, bala waŋa bitjanna, “Ŋay', märraŋana walala dhuwala Dhuyu Birrimbirr, Garrkuḻuktja wal'ŋu.
JOH 20:23 Ŋunhi nhuma yurru bäy-ḻakarama ŋula yolku yätjpuy, ŋurikinydja yolŋuwu yurru buwayakkumana yanana. Ga ŋuli nhuma yurru yakanydja bäy-ḻakarama ŋurikiyi yolŋuwu, ŋayinydja yurru yakana nhina buwayakkunhara yätjŋuru,” bitjarra.
JOH 20:24 Yurru waŋganydja yolŋu yäku Dumitjtja, ŋunhi walala ŋuli ŋanya ḻakaranha ‘Ŋurru-maltjaṉa’ bitjanna, yaka ŋayinydja ŋunhilimiyi, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi Garray buna ŋadapurruŋgu, nhanukalayŋuwu ḻundu'mirriŋuwu walalaŋgu.
JOH 20:25 Ga yalalaŋumirriyuna ŋanapurru nhanŋu Dumitjku ḻakaramanydja bitjandja gam', “Garraynha muka dhuwala ŋanapurrunydja nhäma.” Ga ŋayi Dumitjtja waŋa bitjan warray, dhumbal'yun warray nhanŋu, “Ŋarranydja yurru ŋarrapi ŋanya nhäma ŋarrakiyingala maŋutjiyu mim'pu goŋlili maṉḏaŋulili nhanukala, ga mulka ŋarra yurru ŋunhiyi mim'punha ŋarrakiyingala goŋdhu, ŋarrapi wal'ŋu yurru, ga goŋ-gulŋiyirri ŋarra yurru bindhalili nhanukala djetjililinydja. Ŋunhi ŋarra yurru yakanydja mulka ŋanya, ŋarrapinydja goŋdhu, ŋarranydja yurru yakana märr-yuwalkthirri.” Ga bitjan ŋayi Dumitjtja waŋa.
JOH 20:26 Märr-weyin ŋanapurru yukurra nhina-a-a, ga wiripuŋuyuna munhayu, bala ŋanapurru biyapul ḻuŋ'maranhamirri, ga ŋayinydja Dumitjtja yäku ŋunhiliyina, yurru ŋanapurru yukurra ŋunhi nhinanydja dhurrwara-wuṉḏaŋarrŋurana bala'ŋuranydja. Nhinanydja ŋanapurru yukurra, bala ŋayi Djesunydja dhunupana maḻŋ'thunna ŋanapurruŋgala ŋunhili bäyma yana, bala ŋayi waŋa bitjanna, “Nhiniyanydja walala ŋoy-yal'yurrana.”
JOH 20:27 Bala ŋayi Djesu ŋuliŋurunydja bilyun, bala waŋa dhunupana Dumitjnhana bitjanna, “Dumitj, go marrtjiya, ga nhäŋana dhuwala ŋarranha goŋ, ga mulkiya mim'puna. Ga biyakayi bili goŋ-djarryurra, ga gulŋiyiya balakurrunydja gay' bindhakurrunydja ŋarrakala djetjikurru. Ga yakana biyapulnydja dhumbal'yurra yukirriya, yana märr-yuwalkthiyana ŋarraku.”
JOH 20:28 Bala ŋayi Dumitjtja waŋa bitjanna, “Nhenydja dhuwala Garraynha ŋarraku, ga ŋarrakuna nhe Waŋarr.” bitjan.
JOH 20:29 Ga ŋayinydja waŋa Djesunydja bitjanna, “Nhenydja märr-yuwalkthina dhuwala ŋarrakala, liŋgu nhe nhäŋala warray ŋarranha. Walala yurru wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu goŋmirriyirrina wirrkina dhika wal'ŋu, ŋunhi yurru walalanydja nhänharamiriwyu warray märr-yuwalkthirri ŋarranhanydja yana,” bitjanna ŋayi Djesunydja waŋa.
JOH 20:30 Yo. Djesuyunydja yukurrana djäma mirithirri bathala rom, milkuŋala yukurrana ŋanapurruŋgala nhanŋu ḻatjuny'tja dhika wal'ŋu rom. Ŋarranydja dhuwala wukirri gurrunhara dhipala djorra'lilinydja märr-ḻurrkun'nha yana, yurru guḻku' mirithirri ŋunhi rom nhanukuŋu djämawuynydja, ŋunhiyinydja ŋarra yaka wukirri dhipala djorra'lili.
JOH 20:31 Dhuwalayinydja ŋarra wukirri, märr nhuma yurru marŋgithirri ga märr-yuwalkthirri manapan Djesuwu, ŋunhi ŋayinydja Walŋakunharamirri Garray, Gäthu'mirriŋu Godku Gunhu'wu, märr balakurruyina märr-yuwalkthinyarakurru nhuma yurru walŋathirrinydja, bala nhina yukurra yurru yuwalktja walŋa nhanukalana yäkukurru.
JOH 21:1 Dhuwalanydja wiripuŋuyuna waluyu ŋayi Djesu, milkunhamirri ŋanapurruŋgala, nhanukalayŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala; dhuwalayinydja bitjan ŋayi biyapul milkunhamirri ŋanapurruŋgala ŋunhalayina yäkuŋura wäŋaŋura Daypiriyana, gali'ŋura gapu-gulun'ŋurana wäŋaŋura.
JOH 21:2 Yo, ŋunhalayina ŋanapurru yukurra nhinanydja waŋganyŋura, ŋarra Djon, ga wäwa'mirriŋu ŋarraku Djayim, ga Djäyman-Beta, ga Dumitj yäku ŋunhi walala ŋanya ŋuli ḻakarama ‘Ŋurru-maltjaṉa’, ga Nathanyul yäku, wäŋawuy Gaynawuy ŋarakawuynydja Galaliwuy, ga wiripu maṉḏa biyapul, ḻundu'mirriŋu maṉḏa nhanŋu.
JOH 21:3 Nhinanydja ŋanapurru yukurra-a-a, bala ŋayi Betanydja waŋa bitjanna ŋanapurruŋgala, “Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji ŋarriri'wuna dhiṯthunarawu bay',” bitjan. Ga ŋanapurrunydja waŋa bitjan, “Ŋilimurru muka bay'.” Bala ŋanapurru ḏurryunna, bala yana marrtjina yarrupthunna, ga dhunupana yana wapwapthun mitjiyalilina, bala ḻiw'yunmirrina, ga ŋunhala märr-dhulmuŋuranydja ŋanapurru yukurra djalkthun ganybuna guyawuna. Bitjan liŋgu djalkthun yukurra-a-a. munha-ŋupa-an, ga yana liŋgu-u-u, ga dhäpark yana djaḏaw'yun ŋanapurruŋgu, ŋarriri'miriw.
JOH 21:4 Ga ŋunhi ŋayi walunydja walma munhakumirrinydja, bala ŋanapurrunydja yolŋunhana nhäma, ŋayi yukurra dhärra raŋiŋura; yurru ŋayi warray ŋunhiyinydja yolŋu Djesu warray, yurru yakana ŋanapurru ŋanya dharaŋandja.
JOH 21:5 Bala ŋayi ŋulaŋuru raŋiŋurunydja waṉa'yunna ŋanapurruŋgu, ga waŋa bitjanna, “Way walala yawirriny'! Wanhana balaŋu nhuma räkuŋalanydja guyanydja?” bitjanna. “Bäyŋu dhuwala bay,” bitjan ŋanapurrunydja.
JOH 21:6 Bala ŋayinydja Djesunydja waŋa bitjanna, “Ŋurrkaŋa dhuwali ganybunydja ŋunhi-bala dhunupa'ŋulili gali'lili, bala nhuma yurru maḻŋ'maramana.” Bala ŋanapurru ŋurrkamana ŋunhi ganybunhanydja ŋunha gali'liliyina, bala dhunupana ŋunhi ganybunydja dhaŋaŋdhirrina, ŋonuŋdhirrina ŋuriŋi guyayu mirithirrina, gulkuruna ŋanapurru yukurra ḻaw'maramanydja bala mitjiyalilinydja wapmarama.
JOH 21:7 Bala ŋarranydja dharaŋanna yana ŋanya, bala ŋarra waŋa Betanhana, “Ŋunhanydja Garray muka,” bitjan. Ŋämanydja ŋayi ŋunhi Betayu, bala dhunupana märrama girri'na nhanŋuway ŋayi, bala wapthun dhunupana yana gapulilina, bala waythunna marrtji bala-a-a, Djesuwalana.
JOH 21:8 Yo. Ŋanapurrunydja ŋunhi märr-galki raŋiwunydja, bala ŋanapurruna marrtji ŋunhi mitjiyanydja gäma bala, warryun marrtji ganybunydja guyamirrina, bala ḏuwaṯthunna.
JOH 21:9 Bala ŋanapurru nhäma guyana, ŋayi marrtji nhära'-nhara, ga ŋatha dämba gurthaŋura.
JOH 21:10 Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Gäŋa lili dhuwali guya, gaṯmaranhara nhumalaŋguŋuway,” bitjan.
JOH 21:11 Ga ŋayi Betanydja yarrupthun, bala warryunna marrtji lili ŋunhiyi ganybumirrina guya, dhaŋaŋnha dhikana, biyapulnha wal'ŋu bathalamirrina guya, ŋula nhämunha'na ŋunhiyi miṯtjinydja, yurru yaka warray ŋunhi ganybunydja gulk-gulkthun ŋuriŋiyi guyayu.
JOH 21:12 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Djesunydja wäthunna, “Go ḻukiyana walala,” bitjan. Yurru yakana ŋanya ŋula waŋganydhu dhä-wirrka'yundja, “Yol dhuwala nhe yolŋunydja?” bitjandja, liŋgu ŋanapurru dharaŋanna ŋanya; guyaŋirrinydja ŋanapurru bitjanna, “Dhuwalanydja Garraynha,” bitjanna yana.
JOH 21:13 Bala ŋayi Djesuyu märramana ŋunhi ŋathanydja, bala weka'-wikamana ŋanapurrunha, ga bitjandhi bili guyanydja ŋayi wekama ŋanapurruŋgu.
JOH 21:14 Yo, dhuwalayinydja ŋayi milkunhamirri mala-walana ŋanapurruŋgala, nhanukalayŋuwalana yana ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala, biyapul märr-gandarrkurruna ḻurrkun'mirrina, dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruna ŋunhi ŋayi walŋathirri beŋuruna moluŋuruna.
JOH 21:15 Ga dhurrwaraŋuru ŋathaŋurunydja, ŋayi Djesuyu dhä-wirrka'yun ŋanya Betanhana bitjanna, “Djäyman, gäthu'mirriŋu Djongu. Märryu-ḏapmarama muka nhe yukurra ŋarranhanydja?... djuḻkmarama yukurra dhuwala nhänydja malanha?” Ga Betanydja waŋa nhanŋu, buku-wakmarama balanydja bitjan, “Yo Garray. Nhe marŋgi ŋarrakunydja, ŋunhi ŋarra nhuŋu yukurra märr-ŋamathirri.” Bala ŋayi Djesunydja waŋa Betawu, “Ma', maranhu-wekaŋana ŋarrakunydja yumurrku'nha,” bitjanna.
JOH 21:16 Ga biyapul Djesuyu dhä-wirrka'yun Betanha bitjan, “Djäyman, gäthu'mirriŋu Djongu. Märryu-ḏapmarama muka nhe yukurra ŋarranhanydja?” Ga ŋayinydja Betanydja waŋa yorama bitjan, “Yo, Garray. Marŋgi muka nhe ŋarraku, ŋunhi ŋarra nhuŋu yukurra märr-ŋamathirri.” Bala ŋayi Djesunydja waŋa Betawu bitjanna, “Ma', djäkana ŋarrakalaŋuwu yolŋu'-yulŋuwunydja, biyakana bitjan ŋuli wäyin-djäkamirri djäka nhanukalayŋuwu wäyingu.”
JOH 21:17 Ga biyapul Djesuyu dhä-wirrka'yun ŋanya Betanha bitjan, “Djäyman, gäthu'mirriŋu Djongu. Yuwalk muka nhe yukurra ŋarraku märr-ŋamathirrinydja?” Yurru Betanydja mirithirrina galŋa-yätjthirri, liŋgu ŋanya Garrayyu ŋunhi dhä-wirrka'yun buku-ḻurrkun'mirri bitjandhiyi, “Yuwalk muka nhe yukurra ŋarraku märr-ŋamathirrinydja dhuwala?” bitjan. Bala ŋayi Betanydja waŋa buku-ruŋinyamaramana balanydja nhanŋu bitjanna, “Garray, nhenydja dhuwala marŋgi bukmakku yana. Nhe marŋgi ŋarrakunydja, ŋunhi nhuŋu ŋarra yukurra märr-ŋamathirri.” Bala ŋayi Djesunydja waŋa bitjanna, “Djäkana ŋarrakalayŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu; maranhu-wekaŋana walalanha.
JOH 21:18 Märr-yuwalk ŋarra nhuŋu ḻakaramanydja yukurra. Ŋunhi nhe ŋäthili yuṯanydja ḏarramu, nhe ŋuli girri' nhuŋuway nhe nherraṉa, bala marrtjinyana, ŋunhi wanhamala nhe ŋuli djälthinya marrtjinyarawu. Ga ŋunhi nhe yurru worruŋuthirrinydja, nhenydja yurru baṉdjana djarryun, bala walalanydja yurru nhuna garrpiṉna, bala gäma nhuna ŋunhimalana ŋunhi nhe yaka djälthirri yukurra marrtjinyarawu.”
JOH 21:19 Yo, bitjarrayinydja ŋayi Djesuyu yukurrana ḻakaraŋala Betawu, ŋunhi nhaltjan walala ŋanya yurru Betanha buma rakunyguma yalala, ga ŋuriŋiyi nhanukala rakunydhinyarayunydja yurru mel-ḻakaramana yukurra Gunhu'wu ḻatju'na rom. Bala ŋayi Djesu waŋa Betawu, dhawar'yundja bitjanna, “Go malthurrana lili ŋarraku,” bitjanna.
JOH 21:20 Bala ŋayi ŋuliŋurunydja Beta ŋanydjaḻa'yun, bala nhäma ŋarranhana, ŋunhinhana ŋunhi ŋarrana nhanŋu marrkapmirrinydja ḻundu'mirriŋu Djesuwu, ŋunhinhana ŋunhi ŋarra yukurrana nhinana galki nhanukala Djesuwala ŋunhala ŋunhi ŋathamirriŋura, ŋunhi ŋarra ŋanya dhä-wirrka'yun bitjan, “Garray, yolthu dhika nhuna yurru wekama goŋlili miriŋuwalanydja.”
JOH 21:21 Yo, ŋayinydja nhäma ŋarranha Betayunydja, bala ŋayi waŋa Djesunhana, dhä-wirrka'yun bitjanna, “Garray, nhaltjan yurru ŋunhanydja gay' yolŋunha?” bitjan.
JOH 21:22 Bala ŋayi Djesunydja waŋa buku-wakmarama bitjanna, “Ŋuli ŋarranydja nhanŋu ḏukṯuk walŋawunydja nhinanharawu, yana liŋgu ga roŋiyirri ŋarra yurru, ŋunhiyinydja yakana nhokala ŋayaŋuyu. Nhuŋunydja ŋayaŋu malthun yurru ŋarrakuwaynha.”
JOH 21:23 Bala walala wiripu-guḻku'yunydja ḻundu'mirriŋuyu walalay ŋäkulana dhäruk ŋanya Djesunha waŋanhara bitjanarayinydja, bala walalanydja guyaŋina bitjarra warray, yanapi ŋarranydja yurru yaka rakunydhirri, walŋa ŋarra yukurra yurru nhina mukthun, yana liŋgu ga roŋiyirri ŋayi yurru lili biyapul. Yurru Djesunydja ŋunhiyi yaka bitjarrayi waŋana ḻakaraŋala ŋarranha walŋawunydja nhinanharawu, yana ŋayi ŋunhi waŋananydja ŋuli ŋayi ḏukṯukthirri ŋarrakunydja, ŋarra yurru nhina yukurra walŋa, yana liŋgu ga roŋiyirri ŋayi yurru, ŋunhiyinydja yakana nhanukala Betawala ŋayaŋuyu, bitjarra.
JOH 21:24 Yo, ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi liŋgu ŋunhi ŋarra galkiwuynha wal'ŋu nhanukalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuy; ŋarranydja dhuwala nhäŋala marrtjina ŋarrakalay ŋarra maŋutjiyu, ga ŋäkula ŋarrapi mäkiriyu, bala ŋarra dhuwalana wukirrina yukurra dhäruktja malanha, ga dhuwalayina ŋunhi yulŋunydja yuwalknha.
JOH 21:25 Yo, djämanydja ŋayi Djesuyu yukurrana guḻku' mirithirri dhika yana nhä malanha, ḻatju' dhika ŋunhi, ganydjarr ŋutu' wal'ŋu ŋunhi, yurru ŋarra yaka yukurrana ḻakaraŋala bukmaktja wukirri dhipala djorra'lilinydja. Ŋunhi bini ŋarra bukmakkunhanydja wal'ŋu ḻakaranha, warrpam'tja, ŋayinydja bini ŋunhi djorra'yunydja warrpam'nha gunganha dhika wäŋanydja buku-ḻiw'maranhana. Ga liŋguna dhuwala.
ACT 1:1 Ŋäthilinydja ŋarra wukirri ŋunhi wiripunydja djorra', ḻakaraŋala yukurrana ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayi nhaltjarra djäma yukurrana ḻiw'maraŋala dhika, ga marŋgikuŋala, yana liŋgu-u-u ga ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋanya märraŋala djaw'yurruna bala djiwarr'lili. Ga dhuwalanydja dhäwu' ŋarra yurru wukirri dhipala djorra'lili, nhuŋu Dhiyapalawu yäkuwu, marŋgikuma yurru ḻakarama nhuŋu nhaltjarra ŋayi yukurrana djäma Djesuyu, ŋuliŋuruna dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi balayi roŋiyina djiwarr'lilina. Yo, dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi rakunyŋuru walŋathina, yurruna ŋanya ŋayi djaw'yurruna bala djiwarr'lili, ŋäthilinydja ŋayi yukurrana yana Djesuyu djäma ḻakaraŋala ŋurikala walalaŋgala nhanukalaŋuwala djarr'yunarapuyŋuwala, bo'puyŋuwala walalaŋgala, yurru ŋuriŋina Garrkuḻukthuna Birrimbirryu ŋayi djämanydja yukurrana ḻakaraŋala walalaŋgu.
ACT 1:3 Guḻku'kurrunydja dhukarrkurru ŋayi yukurranha ŋuli milkunhaminya ŋanyapinyay ŋayi nhanukalayŋuwala ḻundu'mirriŋuwalanydja walalaŋgala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi walŋathina beŋuru moluŋurunydja, märr yurru walala yuwalkkuma marŋgithirrinydja nhanŋu ŋunhi ŋayinydja yuwalk wal'ŋu walŋa, ga yakana biyapulnydja walala yurru ŋanya märr-yuḻkthun. Ŋaḻindikurrunydja walala ŋuli ŋanya nhänhanydja yukurranha märr-waŋga'-waŋganymirri, ga ŋayi ŋuli walalaŋgala ḻakaranha yukurranha rombuy ŋurikiynha Godkalaŋuwuynha.
ACT 1:4 Waŋganymirri ŋayi Djesu buna walalaŋgu, bala waŋa bitjanna, “Way walala, yaka gonha'yurra dhuwala Djurutjalamdja wäŋa; nhiniya walala mukthurra yana dhiyala bili, galkurra yukirriya ŋurikina mundhurrwu ŋunhi ŋarrakala Bäpayu dhawu'mirriyaŋala, ŋunhi ŋarra ŋuli yukurranha ḻakaranha nhumalaŋgu ŋäthili.
ACT 1:5 Djondhunydja ŋuli yukurranha ḻiya-ḻupmaranha yolŋu'-yolŋunha gapuyu warray, yurru galkina dhuwala walunydja, ŋarranydja yurru dhuwala nhumalanha ḻiya-ḻupmarama Garrkuḻukthuna Birrimbirryu.” Bitjanna ŋayi Djesuyu ḻakaramanydja yukurra.
ACT 1:6 Waŋganymirri walala ḻundu'mirriŋu walala ḻuŋ'maranhamirrina yukurra nhanukala Djesuwala, bala walala ŋanya dhä-wirrka'yun bitjanna, “Way Garray! Nhätha muka nhe yurru dhika Yitjuralnhanydja miṯtjinha ŋurruŋu-yuḻkmarama biyapulnydja be? Dhuwalana dhiyaŋuna-wala walunydja nhe yurru balayi roŋiyinyamaramanydja?”
ACT 1:7 Ga ŋayinydja waŋa Djesunydja walalaŋgala balanydja bitjanna, “Nhanŋuway yana Gunhu'wu dhuwalayinydja rom; ŋayipi marŋgi nhätha ŋayi yurru djäma. Yaka dhuwala nhumalaŋgunydja marŋgithinyarawu ŋurikiyi waluwu.
ACT 1:8 Yurru nhumanydja yurru märrama ganydjarr ŋunhi Godkuŋuna, ŋunhi ŋayi yurru Garrkuḻuktja Birrimbirr Godku ŋunhi buna nhumalaŋgu, ga dhiyaŋiyina walŋayu nhuma yurru ŋarranhana yäku baḻaka'yunmaraŋanydja ḻakaraŋa. Yo, ḻakaramanydja nhuma yurru ŋarranha dhiyala Djurutjalam, ga biyapul ḻiw'maraŋayi wäŋakurru Djudiyanydja ŋunhi gali'kurrunydja, ga bukmakŋura yana ŋunha Djamariyanydja, biyakana liŋguna bala-a-a, yana liŋgu ga bukmakŋura yana wäŋaŋuranydja malaŋuŋura nhuma yurru yukurra ḻakarama ŋarranha.”
ACT 1:9 Ga bitjarrayina ŋayi ŋunhi ḻakaraŋalanydja Djesuyu, bala yana Gunhu'yu Godthu ŋanya djaw'yurrunana bala djiwarr'lilina. Dhawuṯthurrunanydja ŋayi milmana walalaŋgala; walalanydja yukurrana nhäŋalana ŋanya, ŋayi yukurrana marrtjina balayi, yana liŋgu ga gärrina maŋanlili, bala ŋayi maŋutjiŋuru walalaŋgala winya'yurrunana, liŋgu ŋanya maŋandhuna monyguŋala.
ACT 1:10 Yurru walalanydja yukurrana baḏak yana nhäŋala garrwarlili bakuruŋala, ŋunhi ŋayi ŋunhimalayina gulŋiyina, bala maṉḏanydja marrtjina bäy maḻŋ'thurruna warray, girri'-watharrmirri maṉḏa, ḏarramu maṉḏa, maṉḏa yukurrana dhärrana walalaŋgala galki.
ACT 1:11 Bala maṉḏa waŋananydja bitjarrana, “Way walala, ḏarramuwurru wäŋawuy Galaliwuy! Nhäku nhuma dhuwala yukurra dhärranydja, nhäma balanydja bukuruma djiwarr'lilinydja? Nhuma nhäŋala ŋanya Djesunhanydja, ŋunhi nhumalaŋgala ŋanya djaw'yurruna bala djiwarr'lili. Ŋayinydja yurru ŋunhayi marrtjiyi liliyi dhipala yulŋunydja roŋiyirriyi, bitjan yana liŋgu bitjarra nhuma ŋanya nhäŋala marrtjinyara bala'ŋuwuy,” bitjarra maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalanydja.
ACT 1:12 Dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja walala marrtjina wäŋgaŋala roŋiyinana ŋuliŋuruyinydja bukuŋurunydja balayi Djurutjalamlilina, yurru märr-gurriri ŋunhi djakany'tja wäŋanydja ŋuliŋuruyi bala'-guḻku'mirriŋurunydja wäŋaŋuru.
ACT 1:13 Roŋiyinanydja walala, bala dhunupana yana wäŋgaŋalanydja ŋunhana wal'ŋu buku-warrwarlilina bala'lili gärrina, bala ḏäpthurrunana marrtjina galkurrunana. Yo, nhinananydja walala yukurrana waŋganyŋurana ŋunhiliyina, dhuwala walala yolŋunydja gam' yäkunydja, Beta, ga Djon, ga Djayim, ga Wanduru, ga Bilip, ga Dumitj, ga Mathuyu, ga Bätalamu, ga Djayim wiripu gäthu'mirriŋu Yalpiyawu, ga wiripu Djäyman ŋunhi walala ŋanya ŋuli ḻakarama rom-ḏäl ḏarramu bitjanna, ga wiripunydja Djudatj, gäthu'mirriŋu Djayimgu,
ACT 1:14 walala ŋuli dhuwala walala bitjana liŋgu ḻuŋ'maranhaminyanydja bukumirriyanharawu, waŋgany-manapanminyanydja dhäykawurruna, ga Merri ŋäṉḏi'mirriŋu Djesuwu, ga gutha'mirriŋuna walala nhanŋu Djesuwu wiripunydja. Yo bitjarrana liŋgu walala yukurrana bukumirriyaŋalanydja waŋganydhu yana ŋayaŋuyu.
ACT 1:15 Bala waŋganymirrinydja walala ḻuŋ'thurrunana ŋunhiyi malanha märr-yuwalkthinyaramirrinydja walala, yurru märr-guḻku'na ŋunhiyi yulŋunydja, 120-na miṯtjinydja, ga ŋayi Betanydja gaŋgathirrina, bala waŋa bitjanna.
ACT 1:16 “Way wäwa walala ŋarraku. Ŋäthili yana ŋayi ŋunhi Garrkuḻukthu Birrimbirryu yukurrana ḻakaraŋala nhanukalaŋukurru Daypitkalaŋukurru dhärukkurru, ŋayi ḻakaraŋalanydja yukurrana nhanukalaŋuwuy Djudatjkalaŋuwuynydja, ŋunhinhayinydja yolŋuna ŋunhi ŋayi ŋurru-warryurruna miriŋunha nhanŋu Djesuwu mulkanharawu, ga dhäruktja ŋunhiyi yuwalknha yana maḻŋ'thurruna.
ACT 1:17 Yo, ŋayinydja ŋunhi Djudatjtja dhipuŋuru muka ŋilimurruŋgala miṯtjiŋuru, liŋgu ŋayi ŋunhi djarr'yunara nhanukuŋu, ŋilimurruŋgala dhambay, märr ŋayi bini djäma Garraywu,” bitjan.
ACT 1:18 (Yo, Djudatjthu märraŋala rrupiya ŋurikiynydja yätjpuynydja djämawuy, ŋunhi ŋayi goŋ-wekaŋala ŋanya Djesunha, ga rrupiyayu ŋuriŋiyinydja ŋayi märraŋala wäŋana, ga ŋunhili wäŋaŋuranydja ŋayi galkina, bala rakunydhinana, bala yana barr'yurrunana ŋayi rumbalnha, bala bukmaknha nhanŋu djinawa'wuynydja warrkuḻunhaminana.
ACT 1:19 Ga bukmakthu ŋunhi Djurutjalamdja ŋäkulana ŋanya ŋunhinhayi yolŋunha, bala walala yäku nherrara wäŋanydja ŋunhiyi Gulaŋ Wäŋa bitjarrana.)
ACT 1:20 Bala ŋayi Betayu ḻakaraŋala yukurrana bitjarrana gam', “Ŋunha djorra'yu ŋunhi Daypitkuŋu wukirriwuyyu yukurra dhunupamirriyamana ḻakarama ŋanya Djudatjnha bitjanna gam', ‘Ŋunhiyinydja nhanŋu wäŋa yurru dhärrana yukurra wiraŋnha yanana, bitjanna liŋguna yurru; Yakana yurru ŋula yol nhina yukurra ŋunhiliyinydja wäŋaŋura.’ Ga dhuwala wiripunydja dhäruk wukirriwuy gam', ‘Wiripuŋuyuna yolŋuyu dharapul ŋanyanydja yurru märrama, djamanydja yukurra yurru nhanukalaynydja dharapulŋura.’ Bitjandhi yukurra ŋunha djorra'yunydja ḻakarama.
ACT 1:21 Bala ŋilimurru yurru djarr'yunna wiripuŋunha yolŋunha, märr dhambay ŋilimurruŋgala ŋayi yurru ḻakarama ŋanya Garraynha Djesunha, ŋunhi ŋayinydja walŋana nhina yukurra rakunyŋuru. Ŋilimurru yurru djarr'yun ŋunhinha yolŋunha ŋunhi ŋayi yukurranha ŋuli marrtjinya ḻiw'maranha galki ŋilimurru Djesuwala, beŋuru bili ŋunhi ŋayi Djondhu ḻiya-ḻupmaraŋala Djesunha, yana liŋgu-u-u ga ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi Djesunha djaw'yurruna bala djiwarr'lilina,” bitjarrana ŋayi Betanydja waŋana.
ACT 1:23 Bala walala nherraranydja märrma'nhana yolŋunha maṉḏanha yäkunha, waŋganydja Djotjip yäku, ga wiripunydja ŋayi yäku ŋunhiyi yolŋu Bätjapatj ga Djatja, ga wiripunydja ḏarramu yäku ŋunhi Mathaya.
ACT 1:24 Bala walala waŋana bukumirriyaŋalana bitjarrana, “Garray. Nhe marŋgi ŋayaŋuwunydja bukmakku. Milkuŋa ga ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala, yolnha dhika nhenydja djarr'yurruna.
ACT 1:25 Yol yurru dhika djäma dhipalayi bo'puyŋu ŋanapurruŋgalanydja dhambay, dharapul märrama Djudatjnhanydja ŋunhi ŋayi gonha'yurruna ŋanapurrunha, bala marrtjina ŋunha warray nhanukiyingalay warray wäŋalili?”
ACT 1:26 Ga dhurrwaraŋuru bukumirriyanharaŋurunydja, walala märraŋala ŋula nhäna, djarr'yunarawu dharpa maṉḏanha yäkumirrina, bala märraŋalanydja yäkumirri ŋunhiyina dharpa Mathayawalaŋumirrina. Bala ŋayina Mathayana wapthurruna dharapullili walalaŋgalanydja dhambay, ŋurikala bo'puyŋuwala 11-galanydja.
ACT 2:1 Bitjana liŋgu munhamandhinya walala ŋuli ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirrinydja walala ḻuŋ'maranhaminya yukurranha waŋgany mala, yana liŋgu ga ŋunhiyi walu bunana yäku Bandikutj. Ŋulinyaramirriyunydja walalanydja ŋunhi warrpam'nha yana nhinana yukurrana waŋgany mala yana, waŋganyŋurana wäŋaŋura.
ACT 2:2 Bala dhunupana walala ŋäma rirrakaynha, yurru rirrakaynydja ŋunhi balanyara bitjan yindi wata, ŋayi yukurra marrtji lili beŋuru djiwarr'ŋuru, bala yana dhunupana gärrina, ga wäŋanydja ŋunhi warrpam'nha gungama ŋuriŋiyi rirrakayyunydja.
ACT 2:3 Bala walalaŋgala ŋuliŋurunydja maḻŋ'thunna balanyarana bitjan ŋäṉarr gurtha, ŋayi marrtji barrku'-barrkuwatjthirrina ŋunhiliyinydja, bala yana nhina'-nhinana marrtji barrkuwatjnha bala waŋga'-waŋganygalana walalaŋgala.
ACT 2:4 Bala bukmak ŋunhi walala yolŋu'-yulŋunydja ŋunhiliyi dhaŋaŋdhirrina ŋuriŋiyi Gunhu'wala Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu, bala walala dhunupana waŋanydja yukurra wiripukurruna ga wiripukurruna mulkurukurruna dhärukkurrunydja; waŋga'-waŋgany ŋunhi waŋanydja yukurra dhäruktja, ŋunhiyi bili ŋunhi Birrimbirryu Garrkuḻukthu nhanŋu wekaŋala ŋäṉarr waŋanharawu.
ACT 2:5 Yo. Ŋulinyaramirriyunydja wiripu-gulku' Djuws yolŋu walala yukurrana nhinana ŋunhili Djurutjalamdja, walala ŋunhi waŋgany-manapanminanydja ŋunhimalayi Godku buku-ŋal'yunarawu, wiripuŋuru ga wiripuŋuru wäŋaŋuru, barrkuwuynha wäŋawuy yolŋu walala, ga dhäruktja walalaŋgu barrku'-barrkuwatj yana.
ACT 2:6 Bala walalanydja ŋunhi wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay ŋäkulana walalanha rirrakay, ŋunhinhayi märr-yuwalkthinyamirrinha yolŋu'-yulŋunha, walala yukurrana waŋana wiripuna rirrakay ŋäṉarr dhäruk, dhä-rur'thunarana waŋanhara yukurranhara. Bala walala gundupuŋalana ganydjarryuna, bala ḻuŋ'thurrunana marrtjina, ga bena yukurrana mala djingaryurruna, bala walala ŋäkulanydja ŋunhi dhäruktja ṉirryurrunana, liŋgu ŋuriŋi barrkuwuyyunydja wäŋawuyyu walalay ŋäkula yukurrana waŋga'-waŋganydhu yana, nhanŋuwaynha ŋayi dharaŋarana dhäruk, ŋunhi walala märr-yuwalkthinyamirri yolŋu walala ŋunhi waŋana yukurrana.
ACT 2:7 Walalanydja ŋunhi wiripu-guḻku'yunydja ŋämanydja yukurra wirrkina dhika ṉirryunna, bala walala waŋanhamirri yukurra bitjanmirri, “Way, nhaltjarra dhika yulŋunydja?” bitjan. “Dhuwalanydja ŋunhi ḏarramuwurru Galaliwuy warray wäŋawuy ŋiniya? Yurru waŋanydja walala yukurra ŋunha ŋilimurruŋguna dhäruktja malanha. Nhäyu ŋunha walala yukurra bitjandja waŋa?... liŋgu dhäruktja ŋilimurruŋgu barrku'-barrkuwatjnha, dharaŋanamiriwnha.
ACT 2:9 Ŋilimurrunydja dhuwala wiripuŋuwuy ga wiripuŋuwuy wäŋawuynydja malaŋuwuy yana, Bäthiyawuy, ga Mediyawuy ga Yelambuy, ga Mitjapatamiyawuy, ga Djudiyawuy ga Gapadatjiyawuy, ga Bunditjpuy, ga Yaytjawuy
ACT 2:10 ga Buritjiyawuy ga Bambiliyawuy ga Yetjippuy ga wäŋawuy ŋurukuy ḻiw'marama Lipiyawuy yäkuwuy galki Djärinina wäŋaŋura, ga wiripunydja malanha dhuwala ŋilimurru ŋurukuynha Rawumbuynha wäŋawuy.
ACT 2:11 Wiripu-guḻkuny'tja ŋilimurru dhuwala Djuw yolŋu'-yulŋu, ga wiripu'-guḻkuny'tja ŋilimurru dhuwala mulku'-mulkuruna wal'ŋu, ŋunhina ŋunhi ŋilimurru bilyurruna yukurrana buku-ŋal'yunarawu ŋurukuna Djuwskalaŋuna walalaŋgalaŋuwu Waŋarrwu. Ga wiripu-guḻkuny'tja ŋilimurru dhuwala yolŋu'-yulŋu Guritapuy ga Raypiyawuy yolŋu'-yulŋu. Yo, wiripuna ga wiripuna ŋilimurru dhuwala bäpurruny'tja, birrka'mirriŋuruna wäŋaŋuru, yurru ŋilimurru yukurra walalanha dhuwala ŋämana yulŋunydja dharaŋanna, walala yukurra ḻakaramanydja ŋunha Gunhu'nhana, wokthunna yukurra nhanŋuna, ŋunhi ŋayi nhaltjarra djäma ŋunhayi biyapul wal'ŋu bathala rom.”
ACT 2:12 Bala walala yukurrana ŋäkulanydja ṉirryurrunana, bala yana dhä-wirrka'yunminana bala-lili'yunminana bitjarrana gam', “Nhaltjarra dhika yulŋunydja? Nhä dhuwala mayaliny'tja?” bitjarra.
ACT 2:13 Yurru wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu wakalliliyaŋalana walalanha ŋunhimalayi ŋäṉarrlili, ga waŋana bitjarra warray, “Dhuwalinydja dhuwali walala leŋu yukurra ŋänitjiyu,” bitjarrana.
ACT 2:14 Bala walala ŋunhi bo'puyŋunydja djingaryurruna yukurrana rrambaŋina, bala ŋayi Betanydja dhunupa yatjunna waŋa wirrkina malamirriŋuwalana yolŋu'-yulŋuwala bitjanna, “Nhuma Djuws ŋilimurru mala, ga bukmak nhuma wiripu-guḻku' ŋunhi nhuma yukurra nhina dhiyala Djurutjalam. Ŋäka walala ŋarranha; ŋarra nhumalaŋgu yurru dhuwala ḻakarama nhä dhuwalayi ŋunhi mayali', dhuwala gam':
ACT 2:15 Nhumanydja guyaŋina ŋanapurrunha yanapi ŋanapurru leŋumirri walala. Bäyŋu warray, liŋgu dhuwalanydja dhuwala goḏarr' muka walunydja!
ACT 2:16 Dhuwalanydja dhuwala ŋunhiyi yulŋunydja, ŋunhi dhäwu'-gänharamirriyu yolŋuyu yäkuyu Djawulyu ŋäthili wukirri, bitjan warray yukurra ḻakarama gam',
ACT 2:17 ‘Gunhuny'tja waŋa yukurra bitjanna, “Ŋarra yurru bitjan djäma ŋuriŋinydja dhä-yawar'yunarayunydja waluyu; Ŋarra yurru rarryunna ŋarrakuway Garrkuḻuktja Birrimbirr bukmakkala yana yolŋuwala walalaŋgala. Bala nhumalaŋgala yurru gäthu'mirriŋuyunydja walalay, ḏarramuwurruyunydja ga dhäykawurruyunydja ḻakarama yukurra ŋarrakuŋu dhäruk dhunupana yana. Nhumalaŋgala yawirriny'thu yurru yukurra nhäma rumbalnha maḻŋ'thunara, ga walala worru'-wurruŋuyunydja yurru yukurra nhäma maḻŋ'thunara bukaway'kurru.
ACT 2:18 Yo, ŋulinyaramirriyuyinydja waluyu ŋarra yurru yukurra rarryunna Walŋanydja ŋarrakuway ŋarra wal'ŋu ŋurikala ŋarrakalayŋuwala djämamirriwalanydja walalaŋgala, ḏarramuwurruŋgala ga dhäykawurruŋgala djämamirriwala, bala walala yukurra yurru waŋa dhäruktja
ACT 2:19 Ŋarranydja yurru djäma yukurra biyapulnha wal'ŋu ganydjarr bathalana; nhuma yurru yukurra nhäma ŋunha djiwarr'lilinydja ga dhipala bäymalili munatha'lilinydja, ganydjarr biyapulnha ṉirryunaramirrina yurru maḻŋ'thun yukurra yurru, balanyarana bitjan gulaŋnha ga gurthana, ga ŋawulul ṉoluŋdhirri yurru marrtji gaŋgathirri.
ACT 2:20 Ga walunydja yurru warumukthirrina ŋunha gärakŋuranydja, ga ŋaḻindi yurru miku'yirrina gulaŋdhirrina. Yo, wäŋanydja dhuwala munatha' ga djiwarr' yurru wiripuŋuyirrina, yurruna ŋayi yurru Garraywunydja ŋunhi dharrpalnydja walu galkithirri. Liŋgu Garrayndja yukurra yurru gurku'yunna ŋurikiyinydja waluwu, ŋunhi ŋayipina yurru Garraynha maḻŋ'thun rumbalnha.
ACT 2:21 Ga ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi yurru yukurra rarryun nhanŋuway ŋayi Birrimbirr Walŋamirri, ŋayi yurru Godthunydja ŋula yolnha yolŋunha walŋakumana, ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu gawaw'yun Godkunydja, yäkuyu Garraywala Djesuwala.” ’ Ga bitjarrayina ŋayi Godthu yukurrana ḻakaraŋala ŋäthilinydja.
ACT 2:22 “Nhuma yolŋu walala Yitjuralpuyŋu, ŋäka walala dhuwala dhäruk. Yol ŋunhi ŋayi ḏarramu Djesunydja wäŋawuy Natjurippuynydja? Nhäyinyara ŋayi ŋunhi yolŋunydja? Godthunydja yukurrana ŋayipina milkuŋalanydja ḻakaraŋala ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayinydja ŋulaŋuru Gunhu'wuŋu djuy'yunara, liŋgu djämanydja ŋayi yukurrana Godthu balakurruyina Djesuwalaŋukurru, ga nhumanydja ŋunhi dhiyaŋunydja walalay nhumapinydja nhäŋala muka ŋanya, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha djäma ganydjarr-ḏumurru ŋunhi rom ga ṉirryunaramirri.
ACT 2:23 Ŋayinydja Godtja ŋäthili yana marŋgithina dhiyakuyi, ŋunhi walala yurru yolŋu'-yulŋuyu goŋ-wekama ŋanya Djesunha nhumalaŋgalana bunharawunydja, yurru Godkuŋu ŋunhiyi dhukarrnydja nherraṉaranydja ŋurikiyi ŋäthilinydja wal'ŋu yana. Ga yuwalknha dhuwalayi malŋ'thurrunanydja. Nhuma bumarana ŋanya Djesunha; nhumana ŋanya wekaŋalanydja ŋurikala yätjmirriwalanydja yolŋuwala walalaŋgala bunharawu ŋurikinydja ŋal'maranharawu dharpa-liliyanharawunydja.
ACT 2:24 Ga rakunydhinana ŋayi ŋunhiyi, yurru Godthunydja ŋanya ŋunhi walŋakuŋala warray beŋuru rakunyŋurunydja, dhayaḻakuŋala yana dhawaṯmaraŋalana ŋanya romŋuru rakunyŋurunydja, liŋgu yakana yurru ŋuriŋi rakunydhinyaramirriyunydja romdhu ŋanya Djesunha ŋayathama yukurra baṯ bitjandja. märi'muyu yäkuyu
ACT 2:25 Liŋgu nhumalaŋgala Daypitthunydja yukurrana ḻakaraŋala ŋanya Djesunha ŋäthilinydja, ga dhuwala ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja gam', ‘Ŋarranydja nhäŋala dharaŋara ŋanya Garraynha, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydja bitjanna liŋgu ŋuli ŋarrakala; yakana ŋarra yurru ŋunhi galyundja ŋula nhäyunydja malaŋuyu romdhu, liŋgu dhuwala ŋayi ŋarrakala galki.
ACT 2:26 Ŋarraku yukurra ŋayaŋunydja bitjanna liŋguna märr-yiŋgathirrina, galŋa-djulŋithirri yukurra, ga wokthundja ŋarra yurru yukurra nhanŋu, märr-yiŋgathinyarayuna yana dhärukthu. Ŋarranydja dhuwala yolŋu wal'ŋu barrwaṉ, yurru yakana ŋarra yurru barrarirri rakunydhinyarawunydja, yana ŋarra yurru nhina yukurra ŋayaŋu-gatjpu'yunna dhikana wal'ŋu.
ACT 2:27 Liŋgu nhe yurru yaka warray gonha'yun ŋarranha ŋunhimalayi rakunymirriwalanydja wäŋalili. Ŋarranydja dhuwala yolŋu nhuŋuway yana, yakana ŋarraku yukurra yurru rumbal ŋorra ŋunhala moluŋura barrwaṉ barrpany'tja.
ACT 2:28 Nhenydja ŋarraku yukurra dhunupa yana ḻakarama gatjaḻ ŋunha-bala walŋamirrinydja, ga ŋarranydja yukurra yurru nhina galŋa-djulŋithirrina yanana-wala, goŋmirriyirrina wal'ŋu, liŋgu ŋarranydja yukurra yurru nhina ŋunhalayina nhokalana, bitjan liŋgu yurru.’ Bitjarrayi yukurrana Daypittja waŋana ŋäthilinydja. Ga yolnhana ŋayi yukurrana ŋunhi ḻakaraŋalanydja?... ŋanyapinyay ŋayi?... bay' wiripuŋunha yolŋunha ŋiniya?
ACT 2:29 “Ŋarraku gutha walala, ŋarra yukurra nhumalaŋgu dhuwala ḻakaramanydja warraŋulkuma wal'ŋu yana. Ŋunhiyi ŋilimurruŋgu märi'mu Giŋ-Daypit rakunydhina, ga dhalkaraŋalanydja walala ŋanya ŋunhi molulili, ga ŋaraka nhanŋu ŋunhayi ŋorra yukurra mukthun yana moluŋura.
ACT 2:30 Ŋayinydja ŋunhi Daypit dhäruk-gänharamirri yolŋunydja Godku yana; ga dharaŋara ŋayi, ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara yolŋu maḻŋ'thun ŋuliŋuruyi yarraṯaŋuru nhanukala Daypitkalanydja, bala nhinanydja ŋayi yukurra yurru ŋurruŋuna wal'ŋu nhanukala Daypitkala dharapulŋuranydja, liŋgu bitjarrayina ŋayi God dhäruk-nherraṉmina ŋäthilinydja.
ACT 2:31 Yo, Daypitthu nhäŋalanydja ŋäthili yana dhuwalayi, ŋunhi nhä yurru yalala maḻŋ'thun, bala ŋayi ḻakaraŋala yukurrana ŋäthili yana ŋunhinhayi Christnha, ŋunhi ŋayi yurru walŋathirrinydja ŋulaŋuru moluŋuru, ga bitjarrayina ŋayi ḻakaraŋalanydja Daypitthu. ‘Godthu ŋanya yaka ŋunhiyi gonha'yurrunanydja ŋunhimalayi wäŋalili rakunymirriwalanydja, yaka ŋunhiyi barrwaṉ' nhanŋu barrpa'yinanydja ŋunhili moluŋuranydja.’
ACT 2:32 Yo, dhuwalayi Djesunydja walŋa ŋayi yana, liŋgu Godthunydja ŋanya walŋakuŋala beŋuru moluŋurunydja, ga ŋanapurru ḻundu'mirriŋuyunydja walalay nhäŋala ŋanya walŋathinyaranydja ŋulaŋuru rakunyŋurunydja; bukmakthu ŋanapurru ŋanya nhäŋalanydja, ga dhuwalana ŋanapurru yukurra ḻakaramana yuwalknha wal'ŋu, ga yuwalk ŋayi yana walŋanydja dhuwala.
ACT 2:33 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋunhi ŋayi walŋathina rakunyŋuru, ŋayinydja ŋanya Godthunydja märraŋala djaw'yurruna bala djiwarr'lilina, ga nherraranydja ŋayi ŋanya Godthu nhanukalaynha ŋayi gali'lili wal'ŋu, ga ŋunhana ŋayi nhinanydja yukurra nhanukalana garrwarnha wal'ŋu biyapulnha, manapanna maṉḏa Godnha. Bala ŋayi Bäpa'mirriŋuyunydja Godthunydja wekaŋalana ŋunhiyi Walŋamirri Birrimbirrnydja nhanukala Djesuwalana goŋlili, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋäthili, ga ŋayinydja ŋunhi Djesuyunydja märraŋala, bala ŋayi rarryurrunana yana ŋunhiyi yulŋunydja ŋilimurruŋgala yolŋu'-yulŋuwalana. Yo, ga dhuwalanydja gay' nhuma yukurra nhäma ga ŋäma ŋanapurruŋgalana, dhuwalayinydja ŋunhiyina Godkuŋuna Garrkuḻuknha Birrimbirr, ŋunhi ŋayina Djesuyuna rarryurruna ŋanapurruŋgala ŋayaŋulili.
ACT 2:34 “Ŋunhiyi märi'mu yäku Daypittja, yaka ŋayi ŋunhi marrtjina rumbal wal'ŋu bala djiwarr'lilinydja, yurru waŋanydja ŋayi yukurra bitjan warray dhuwala gam', ‘Gunhuny'tja waŋana ŋarrakalaŋuwalanydja Garraywala bitjarra, “Nhiniyanydja dhiyalana ŋarrakalana gali'ŋura wal'ŋu, dhunupa'ŋuŋurana,
ACT 2:35 yana liŋgu ga miriŋunha nhuŋu ŋunhi yurru galkinyamarama warrpam'nha, bala nhe yurru ḻuku-ŋal'yunna yukurra gorrumana ŋunhiliyinydja nhokalayŋuwala ŋurikala miriŋuwalanydja walalaŋgala.’”
ACT 2:36 “Nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu walala, bukmak nhuma ŋäka dhuwalayi dhäruktja, ga märr-yuwalkthiya. Yuwalk dhuwala yulŋunydja yana. Djesunydja ŋunha nhina yukurra Godkala gali'ŋura, Garraynha wal'ŋu ŋayi, ga biyapulnha wal'ŋu ŋayi Christnha, Walŋakunharamirrina ŋunhina, liŋgu Gunhu'yunydja ŋanya bitjarrayina nherrara, ŋunhinhayinydja liŋgu Djesunha ŋunhi nhuma ŋanya bumara ŋal'maraŋala dharpaliliyaŋala.”
ACT 2:37 Ga ŋuriŋiyi dhärukthunydja nhanukala Betawala bitjarra ŋayaŋuna walalanha dharpuŋala, bala walala waŋana Betawalanydja ga wiripu-guḻku'walanydja walalaŋgala bitjarrana, “Way wäwa walala, nhaltjanna ŋanapurrunydja yurru dhika?”
ACT 2:38 Ga ŋayi Betanydja waŋana bala walalanhanydja bitjarrana, “Nhuma yurru dhuwalanydja walala bilyurrana waŋga'-waŋganynha yana, bala gonha'yurrana nhuŋuway nhe yätjtja rom, bala ḻupthurrana nhe yurru yäkuyu Djesu-Christkalana, märr yurru ŋayi Gunhu'yunydja nhumalaŋgu buwayakkumana yätjpuynydja; bala nhenydja yurru märramana yana ŋunhiyi nhanŋuwaynha Birrimbirr Garrkuḻuknha, bitjan mundhurrnha ŋunhiyinydja yänana ŋayi yurru Godthu wekama nhokala.
ACT 2:39 Liŋgu Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋunhi ŋäthilinydja wal'ŋu bukmakku yana; nhumalaŋgu, ga nhumalaŋgalaŋuwu djamarrkuḻi'wu, ga ŋuruku ŋunha walala yurru be-wala barrku dhawal-wuyaŋirri yukurra; liŋgu dhuwalayinydja Garrkuḻuktja ŋunhi Birrimbirr bukmakku warray, ŋuriki warray ŋunhi ŋilimurruŋgu Garray ŋayipi God yurru waŋa gawaw'yun marrtjinyarawu bala nhanukalay ŋayi.”
ACT 2:40 Bala ŋayi ŋunhi Beta marrtjinana yukurrana ḻakaraŋalana ŋunhiyi dhäwuny'tja raypirri'yurruna manapara, bitjarra ŋayi dhärukthu walalanha galkikuŋalanydja ḻakaraŋalanydja waŋana bitjarrana, “Bilyurrana walala. Yarrkthurrana gali'ŋuru dhipuŋurunydja yolŋu'-yulŋuwala yätjmirriwalanydja, dhuwala yukurra nhina dhiyaŋu-wala dhuwala, märr yurru nhenydja yukurra nhina walŋana yana yurru.”
ACT 2:41 Ga guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay märraŋala ŋunhiyi dhäwuny'tja, bala bilyurruna walalaŋgalay walala yätjŋurunydja romŋuru, bala walala yukurrana buku-ḻupthurrunana, guḻku'na miṯtjinydja dhikana 3,000-nha, bala walala yukurrana dhambay-manaparanydja ŋunhimalayi walalaŋgalanydja ŋuriŋi yana liŋgu waluyu.
ACT 2:42 Ga ŋunhi yuḏayuḏa ŋunhi walala yukurra dhiyaŋu liŋgu wekanhamirri nhanukala Garraywala, walala ŋuli yukurranha wirrki yana mäkiri'-witjunanydja ŋurikinydja Garraywalaŋumirriwunydja bo'puyŋuwu walalaŋgu dhärukku, märr walala yurru wirrki yana wal'ŋu marŋgithirrinydja, ga dhunupa. Ga bitjana liŋgu walala ŋuli ḻuŋ'thunanydja yukurranha waŋganylili buku-ŋal'yunarawunydja yukurranharawu, ga bitjanana liŋgu walala ŋuli waŋgany-manapanminya ḻuŋ'thuna ga bakmaranha ŋathanydja ŋunhiyi, guyaŋinya ŋanya Djesunha ŋunhi ŋayi burakina, ga bitjana liŋgu walala ŋuli yukurranha bukumirriyanhanydja walalaŋguway walala bala-lili'yunminyana.
ACT 2:43 Ga ŋuliwitjarrayinydja walalaŋgala bo'puyŋuwalanydja ŋurikalanydja yukurrana Gunhu'yu djämana ganydjarr-ḏumurruna wal'ŋu rom, ga ṉirryunaramirrina, ga bukmakthuna yolŋuyunydja walalay yukurrana nhäŋalanydja ŋunhiyi walalaŋgala borrk-beyaṉiyinana.
ACT 2:44 Ga walala nhanŋu märr-yuwalkthinyaramirrinydja walala ŋuli nhinanha yukurranha waŋganynha yana mala, bala walala yukurranha bitjanana liŋgu wekanhaminyanydja, guŋga'yunminyanydja yukurranha ŋuli walalanhawuy walala.
ACT 2:45 Ga ŋunhi ŋuli yolŋu nhinanha yukurranha ḻukunydja, wäŋamirri ga girri'mirri ŋula nhämirri guḻku'mirrinydja, ŋayinydja ŋuli ŋuriŋiyi yolŋuyu wekanha wiripuŋuwala yolŋuwala rrupiyawu, märr ŋuriŋiyinydja rrupiyayu ŋunhi ŋayi yurru guŋga'yun ŋunhinhana yolŋunha ŋurruwuyknhana. Ga yakana ŋula yol yukurrana waŋgany yolŋu goŋmiriwŋura dhäparktja.
ACT 2:46 Ga bitjanana liŋgu ŋunhiyi Garraywalaŋumirrinydja yolŋu walala yukurranha ŋuli ḻuŋ'maranhaminy ŋunhimalayi buku-ŋal'yunara-mirrililinydja Buṉbulili, ga bitjanayi liŋgu walala ŋuli märranha wiripuŋunhanydja yolŋunha walalanha walalaŋgiyingala wäŋalili, märr yurru walala ŋathana ḻuka ŋunhiliyi waŋganyŋuranydja, ŋayaŋuyu dhika goŋmirriyinyarayuna ga wurrkurrum'thuna; yaka walala ŋuli be garrwarkunhaminyanydja.
ACT 2:47 Bitjana liŋgunawalala ŋuli yukurranha wokthunanydja goŋmirriyinyana dhikana Godku, ga walala ŋuli wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay nhänha walalanha, bala waŋanha ḻatju'-ḻakaranhana walalanha ŋunhimalayinydjayi. Ga bitjanana liŋguna walu-ŋupanna ŋuli Garrayyu yolŋu'-yulŋunhanydja ruwamŋuyanhana walŋakunhanydja, bala dhambay-mana'manapanana bala marrtjinya ŋuli ŋurikalana walalaŋgala Garraywalaŋumirriwalana walalaŋgala.
ACT 3:1 Bitjanna liŋgu milmitjpanydja, ḻäy-wilyunarayu waluyu walala ŋuli yolŋu'-yulŋu marrtjinya bala Godkala Buṉbulili bukumirriyanharawu, ga waŋganymirrinydja balanyarayuyi waluyu, maṉḏa Betana ga Djonnha marrtjina ŋunhimalayi buku-ŋal'yunarawu, bala maṉḏa nhäŋala yolŋunha bundhurrnhana, ŋayi nhinananydja yukurrana ŋunhiliyi gatjaḻŋura, dhäŋura wal'ŋu ŋunhi, ŋunhi walala ŋuli ḻakarama ŋunhiyi dhä ‘Ḻatju dhika dhurrwara.’ Yurru ŋayi yolŋunydja ŋunhiyi yukurrana nhinana bundhurrnydja weyinŋumirrina, beŋuru liŋgu ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋina, ga bitjana liŋgu walala ŋuli yolŋuyunydja walalay ŋunhiyinha bundhurrnhanydja yukurranha ḻaw'-ḻawmaranha ga gänha, bala ŋunhimalayina nherraṉa dhälilina Bunṉbulili, märr yurru ŋayi ŋunhiliyi ŋäŋ'thun nhina rrupiyawu, ŋunhinha walalanha ŋunhi walala ŋuli yukurranha gulŋiyinya bukumirriyanharawu.
ACT 3:3 Ŋuriŋiyi bundhurryunydja nhäŋala maṉḏanha Betanha ga Djonnhanydja, maṉḏa marrtjina gulŋiyina ŋunhimalayi Buŋbulili, bala ŋayi dhunupana yana maṉḏanha ŋäŋ'thurrunanydja rrupiyawuna.
ACT 3:4 Ga maṉḏanydja ŋunhi dhunupana yana nhäŋalana ŋanya yulŋunydja, ga waŋana ŋayi Betanydja bitjarrana, “Ma' nhäŋana ŋinyalanha,” bitjarrana.
ACT 3:5 Bala ŋayi maŋutji-garrwarthina nhäŋala maṉḏanha ŋuriŋiyi bundhurryunydja, yanapi maṉḏa yurru nhanŋu rrupiya wekama.
ACT 3:6 Ga ŋayi Betanydja waŋana bitjarra, “Bäyŋu ŋarra yukirri rrupiyanydja dhuwala gäŋu, yurru ŋarra yukurra dhuwala gämanydja ŋamakurru' wal'ŋu, ŋarra yurru wekamana nhuŋu dhuwala. Ma' yäkuyu Djesu-Christkalana Natjurippuyŋuwalana, djingaryurranydja, bala marrtjiyana.”
ACT 3:7 Bala ŋayi goŋ-djarryurruna ŋunhi Betanydja, ga baṯ-gay ŋanya mulkana goŋ-dhunupa'ŋuna, bala gaŋgathinyamirriyaŋalana ŋanya ŋunhiyi yolŋunhanydja. Ga dhunupana ŋurikiyi yolŋuwu yaṯanydja marrtjina dhunupayinana yanana, ḏälthinana.
ACT 3:8 Bala ŋayi wapthurrunanydja ga djingar-way, bala ŋayi dharrana marrtji'-marrtjinana, ga balayi ŋayi gulŋiyina ŋunhimalayi Godkala Buṉbulili Betawana ga Djonbana, yurru marrtjinanydja ŋayi yukurrana bitjarrana bala, wapthu'-wapthurruna wokthurranana ŋayi yukurrana nhanŋu Godkuna.
ACT 3:9 Ga walala yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalana ŋanya ŋunhimalayina, ŋayi yukurrana wapthu'-wapthurruna, wokthurruna Godkuna yukurrana, bala walala dharaŋarana ŋanya, bala waŋanhamina bitjanminana, “Way, dhuwalanydja ŋunhiyina yolŋu ŋiniya?... ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha ŋäŋ'thuna dhurrwaraŋura nhinanha.” Walala nhäŋalanydja ŋanya ŋunhi wirrkina dhikana ṉirryurrunana manapara, ŋunhi ŋayi yukurrana marrtji'-marrtjinanydja ḻatju'kuŋalana dhikana.
ACT 3:11 Bala ŋunhiyi bundhurrnydja yolŋu yukurrana djingaryurruna ŋunhili Godkala Buṉbuŋura maṉḏakala Betawala ga Djongala, galkina yana mulkanana ŋayi maṉḏanha yukurrana, yurru baḏarraŋ'nha ŋayi ŋunhiyi yolŋunydja, ga yolŋu walala gundupuŋalana yukurrana ŋunhimalayina wäŋalili, ŋunhi walala ŋuli ḻakaramanydja ŋunhiyi yäkunydja “Djalamangu Gali’”. Guḻku'na mirithirrina yolŋu walala ḻuŋ'thurrunanydja marrtjina ŋunhimalayina, bala nhäŋalana walala yukurrana ŋunhiyinha ḏarramunha ṉirryurrunana wirrkina.
ACT 3:12 Ga ŋayi Betanydja waŋanana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhana bitjarrana, “Nhuma yolŋu walala Yitjuralpuyŋu! Nhäku nhuma dhuwala nhäma yukurra ŋinyalanhanydja maŋutji-waḻa'waḻamirriyirri bitjandhinydja? Nhumanydja mak dhuwala guyaŋina ŋinyalanha, yanapi ŋilinyu maṉḏa dhuwalayi yolŋunha walŋakunha ŋinyalaŋgalay ŋilinyu ganydjarryu, ŋula nhäyu ŋinyalaŋgalay ŋamakurru'yu. Yurru bäyŋu warray.
ACT 3:13 Godthu yana ŋayipi dhuwalanydja ŋanya walŋakuŋala, ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi ŋunhiyi Yipurayimgu God, ga Yitjakku ga Djaykupku, ga wiripu-guḻku'wu märi'muwu ŋilimurruŋgalaŋuwu; ŋayi dhiyakala walalaŋgala waŋarryu Godthu garrwarkuŋalana nherrara nhanŋuway djämamirrinha Djesunhanydja, ŋunhinhanydja ŋunhi nhuma ŋanya goŋ-wekaŋala ŋurikala miriŋuwala. Yo, ŋunhala Baylatkalanydja gumurrŋura nhuma waŋgana yukurrana yaka'yurrunana nhanŋu, ‘Yakana ŋayi ŋanapurruŋgu dhuwaliyi ŋurruŋu,’ bitjarra nhuma yukurrana waŋana ŋunhi. Ŋayi bini Baylatthunydja yänana dhawaṯmaranha ŋanya,
ACT 3:14 yurru nhumanydja dhuwalanydja walala waŋana, yaka ḏukṯuk nhuma nhanŋu ŋurikiyinydja ḏarrtjalkkunydja yolŋuwu, dhuwurr-dhunupawunydja ga waŋana nhuma ŋunhi Baylatkala ŋurikala bitjarra, ‘Ŋanapurrunydja ḏukṯuk, nhe yurru dhawaṯmarama ŋunhinha bala wiripuŋunha wal'ŋu, moṉuŋunha. Yaka ŋanapurru ḏukṯuk Djesuwunydja,’ bitjarra nhuma yukurrana ḻakaraŋala.
ACT 3:15 Bala nhuma bumarana murrkay'kuŋalana Garraynha ŋunhinhanydjayi Walŋamirrinhanydja, bumarana nhuma ŋanyanydja, yurru Godthunydja ŋunhiyi walŋakuŋala warray ŋanya beŋuru rakunyŋurunydja, ga ŋanapurru nhäŋala ŋanya walŋathinyara ŋulaŋuru moluŋurunydja, ga dhuwalana yulŋunydja ŋanapurru yukurra ḻakarama ŋunhi ŋayinydja yuwalk walŋana.
ACT 3:16 “Ga dhuwalanydja gay' ḏarramu walŋathina ŋurikalayina yäkuyu Djesuwalana, ŋunhi ŋayi märr-yuwalkthinana nhanukala yäkulilinydja. Nhumanydja marŋgi dhiyakuyi ḏarramuwunydja ŋunhi ŋayi bundhurr ŋäthili, ga dhuwalayina nhuma ŋanya yukurra nhämana marrtji'-marrtjinyarana ŋamathanharana wal'ŋu, liŋgu ŋayi dhuwalayinydja märr-yuwalkthinana nhanukala Djesuwala, bala dhunupana yana ŋayi ḏälyinana yulŋunydja ŋuriŋiyi yäkuyunydja.
ACT 3:17 “Yo, wäwa walala ŋarraku, ŋarranydja marŋgi ŋunhi nhuma bumara ŋanya Djesunha, bili yaka nhuma marŋgithina yol ŋayi ŋunhi, dhuŋamirri nhuma, ga ŋunhayi ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala balanyara yana liŋgu dhuŋamirri, yaka walala nhanŋu marŋgi.
ACT 3:18 Yurru Godthunydja yukurrana ḻakaraŋala ŋäthili yana ŋurikiynydjayi; ŋäthili yana baman' wal'ŋu ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋurruŋuwala yolŋuwala dhäwu'-gänharamirriwala walalaŋgala bitjarra gam', ‘Ŋarrakuŋu dhäwu'mirriyanharanydja yolŋu Christ yurru burakirri,’ bitjarra, bala yuwalk dhuwalayi yulŋunydja maḻŋ'thurrunanydja, ŋunhi nhuma bumaranydja ŋanya Djesunha.
ACT 3:19 Ma', bilyurrana walala nhumalaŋgalay ŋuliŋuruyinydjayi yätjŋurunydja, ŋanydjaḻa'yurrana nhanukala Godkalana, märr yurru ŋayi nhumalaŋgu yätjtja ŋunhi biḏiwiḏitjkumana buwayakkumana,
ACT 3:20 bala ŋayi yurru Garrayyu Godthu nhumalanha balayi roŋinyamarama märrama nhanukalay ŋayi, bitjan nhumalanha ŋayi yurru yuṯakumana. Ma' bilyurrana walala, ga yuṯathiyana, märr ŋayi yurru Godthu djuy'yunna ŋunhinhayi liŋgu ŋunhi ŋayi ŋäthili nherrara walŋakunharawu nhumalaŋgu, Djesu-Christnha yana.
ACT 3:21 Yo, ŋunhiyinydjayi Djesunydja ŋunhana djiwarr'ŋurana nhina yukurra, ga nhinanydja ŋayi yurru yukurra ŋunhalayina, ga yana liŋgu ga ŋunhiyi walu ŋunhi ŋayi Godthu ḻakaraŋala, ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋiyi waluyu biyapul yuṯakumayi dhuwala bukmak nhä malanha, bitjarrayi yana liŋgu ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala be ŋäthili muka, nhanukalaŋuwala dhäwu'-gänharamirriwala yolŋuwala walalaŋgala.
ACT 3:22 “Yo, be ŋäthilinydja ŋayi Mawtjitjthunydja yukurra ḻakarama bitjan, ‘Nhumalaŋgala Godthunydja Garrayyu yurru nherraṉ waŋganynha yolŋunha, dhäwu'mirrinha nhumalaŋgu, ŋayi yurru dhawaṯthunmaramanydja ŋanya nhumalaŋgala miṯtjiŋurunydja dhipuŋuruyi, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi ŋarranha djuy'yurruna nhumalaŋgala, ga mäkiri'-witjundja nhuma yurru ŋamathama yana ŋurikiyi, bukmakku yana dhärukku ŋunhi ŋayi yurru yukurra waŋa nhumalanha.
ACT 3:23 Ga ŋunhi ŋayi yurru ŋula waŋgany yolŋu yakanydja mäkiri'-witjun nhanŋu ŋurikiyi dhärukku, nhumanydja yurru yana gulkthunna ŋunhiyinhanydja mäkiri'-witjunamiriwnhanydja yolŋunha, yarrkmaramana ŋanya nhumalaŋgala miṯtjiŋuru; ŋayiŋydja yurru ŋunhiyinydja yakana nhina ŋunhilimi Godkalanydja malaŋura.’
ACT 3:24 “Ga ŋuriŋi Djamiyulyu yäkuyu ga wiripu-guḻku'yu walalay yukurrana ḻakaraŋala ŋunhiyi yana liŋgu dhäruk; bukmakthu yana walala yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋäthilinydja dhiyakuynha-wala dhuwala, ŋunhi Godthunydja yurru biyapul walŋakumayi nhä malanha bukmak.
ACT 3:25 Ga bukmak nhänydja malanha ŋunhi Godthu dhawu'-nherrara ŋurikala walalaŋgala dhäwu'-gänharamirriwala walalaŋgala ŋäthili, ŋunhiyinydja dhawuny'tja malanha nhumalaŋguna ŋunhiyi. Yo, Godthu dhawu'-nherrara ŋunhiyinydjayi ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwalanydja Yipurayimgala bitjarra, ‘Ŋayi yurru waŋgany yolŋu maḻŋ'thun nhokala yarraṯaŋuru, ga ŋuliwitjandhina waŋganygalana maŋutjikurrunydja ŋarra yurru galkikumanydja ga djäkanydja walalaŋgu bukmakku bäpurru'wu ŋunhi yukurra nhina munatha'ŋura dhuwali.’
ACT 3:26 Bala ŋayi Godthu nherrarana ŋunhiyi Djämamirrinhanydja nhanŋuway Djesunhana, bala ŋayi ŋanya djuy'yurruna ŋurruŋunydja nhumalaŋgalana Yitjuralwalana walalaŋgala, märr yurru ŋayi djäma yukurra ŋamakurru' wal'ŋu nhumalaŋgu ŋuliwitjandhiyinydja, ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu nhumalanha ŋanydjaḻa'yunmarama bilmarama nhumalaŋgalay yätjŋurunydja.” Ga dhuwala ŋayi yukurrana Betayu dhäwuny'tja ḻakaraŋala bukmakku ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala yukurrana ḻuŋ'thurruna nhanukala ŋulinyaramirriyu.
ACT 4:1 Yo, ŋunhi maṉḏa Beta ga Djon baḏak yukurrana ŋunhili bäyma waŋana ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwala, bala walalanydja marrtjina withiyarana ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yolŋu'-yulŋuyu ḏalkarra'mirriyu walalay ga wiripu-guḻku'yu Djatutjiyu malayu yäkuyu ga ŋuriŋi yolŋuyu ŋunhi ŋayi buŋgawa ŋuriki miriŋuwu malawu, ŋunhi walala djäkamirri mala ŋurikiyi Buṉbuwu; galkithinanydja walala marrtjina ŋunhiyi walala giṯthurrunanydja,
ACT 4:2 bala walala ŋäkulana maṉḏanha yukurrana Betanha ga Djonnha, maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalanydja yolŋu'-yulŋuwalanydja bitjarrana, “Ŋunhi yurru yolŋu'-yulŋu marrtji raku'-rakunydhirri, walala yurru yana ŋuliŋurunydja rakunyŋuru biyapul walŋathirriyi, liŋgu Djesunydja dhuwala walŋana, walŋathina ŋayi rakunyŋuru liŋguna,” bitjarra maṉḏa yukurrana ḻakaraŋala. Ga dhiyaŋuyinydjayi ŋunhi dhärukthu ŋunhiyinha walalanha ŋurru'-ŋurruŋunhanydja maḏakarritjkuŋalana biyapulnha wal'ŋu.
ACT 4:3 Bala walala mulkanana maṉḏanha Betanha ga Djonnha, bala galkara ḻoḻulilina. Ŋunhiyinydja bitjarranydja maṉḏanha milmitjpana wal'ŋu, ḻäy-wilyunarayuna, bala maṉḏa yukurrana gulŋiyinanydja munha-ŋupara, yana liŋgu ga djaḏaw'yurruna.
ACT 4:4 Ga ŋunhili Godkala Buṉbuŋura guḻku'na yukurrana yolŋu walala märr-yuwalkthinanydja maṉḏakala dhärukthunydja, bala bilyurrunana yukurrana Djesuwala, guḻku'na mirithirrina wal'ŋu ḏarramuwurru, 5,000-nha miṯtji.
ACT 4:5 Ga wiripuŋuyunydja munhayu djaḏaw'yurruna, bala walala ḻuŋ'maranhaminana marrtjina ŋunhiyi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala; ŋaḻapalmirri ga rom-marŋgikunharamirri walala ŋunhi, ga Ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu yäku Yanatjnha, ga wiripunydja yäku yolŋu Gayapatj, ga Djon, ga Yaliktjanda, ga wiripu-guḻku' ŋunhi walala ŋurikiyi Yanatjku mala, gurruṯu'mirri walala, walala marrtjina ḻuŋ'maranhaminana ŋunhiyinydja walala ŋunhimalayina Djurutjalamlilina wäŋalili.
ACT 4:7 Bala walala dhawaṯmaraŋalana maṉḏanha Betanhanydja ga Djonnhanydja dhä-wirrka'yunarawuna yukurranharawu. Djingaryurrunanydja maṉḏa yukurrana ŋunhiliyi, bala walala ŋunhi ŋaḻapaḻmirriyunydja dhä-wirrka'yurrunana maṉḏanha bitjarrana, “Way maṉḏa, nhaltjarra dhuwala nhuma ŋanya baḏarraŋ'kuŋalanydja?... yolkala ganydjarryunydja ŋuli? Yolkala yäkuyu nhe walŋakuŋala dhuwala bundhurrnhanydja?” bitjarra.
ACT 4:8 Ga dhunupana ŋayi Betanydja waŋana bala buku-ruŋinyamaraŋala, yurru ŋayi ŋunhiyi dhaŋaŋdhina ŋuriŋiyi Garrkuḻukthu Birrimbirryu yulŋunydja, bala ŋayi ŋunhi waŋananydja bitjarrana, “Nhuma dhuwali ŋurru'-ŋurruŋu, ga nhuma ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala.
ACT 4:9 Nhuma ŋinyalanhana dhä-wirrka'yundja yukurra dhuwala dhiyakuyyi, ŋunhi nhä ŋilinyu maṉḏa ŋamakurru djäma. ‘Yolkala nhuma ganydjarryunydja dhuwalayi yolŋunhanydja walŋakuŋala?’ bitjan nhuma yukurra dhä-wirrka'yundja ŋinyalanha.
ACT 4:10 Ŋäka ga marŋgithiya nhuma ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala, ga bukmak nhuma dhuwala Yitjuralpuyŋu yolŋu walala. Dhuwalayinydja yolŋu ḏukthurruna yäkuyu Djesu-Christkalana ŋunhi ŋayi Natjurippuy wäŋawuy yolŋu, ŋurikala liŋgu ŋunhi nhuma ŋanya ŋal'maraŋala dharpaliliyaŋala. Yurru Gunhu'yunydja ŋanya ŋunhi walŋakuŋala warray beŋuru rakunyŋurunydja, ga ŋuriŋiyi nhanukala yana yäkuyu dhuwalanydja gay' yolŋu yukurra djingaryun, walŋana ŋayi yana baḏarraŋ'nha wal'ŋu yolŋunydja, Djesuwala yana yäkuyu.
ACT 4:11 “Yo, Djesunydja dhuwala balanyarana bitjan guṉḏa warray, ŋunhi nhuma bala'-dhuḻ'yunaramirriyu walalay yolŋu'-yulŋuyu ŋanya nyamir'yurruna, bala yana ŋurrkaŋalana. Yurru Gunhu'yunydja Godthu ŋunhiyi nhumalaŋguŋu ḏupthunaranydja guṉḏanha märraŋala warray, bala nherrara bala'wunydja ŋunhiyina yuṯuŋgurrwunydja; bukmak wiripunydja malanha yurru yukurra djingaryun ŋunhiliminayi waŋganyŋurana guṉḏaŋura.
ACT 4:12 Yo, ŋuriŋiyina bili ŋayipina Djesuyuna yurru yolŋu'-yulŋunha walŋakumanydja. Yakana waŋgany wiripu walŋakunharamirri yäku yukurra djingaryun dhiyalami wäŋaŋura munatha'ŋuranydja, liŋgu Godthunydja wekaŋala waŋganynha yana yäkunha walŋakunhamirrinhanydja; ŋuliwitjandhiyina yäkukurru waŋganygurruna yana ŋilimurru yurru walŋathirrinydja.” Bitjarrayina ŋayi yukurra Betayu ḻakaraŋalanydja ŋuripa walalambala ŋurru'-ŋurruŋuwanydja ga ŋaḻapaḻmirriwanydja.
ACT 4:13 Ga ŋuriŋiyi walalay yolŋuyu walalay nhäŋala yukurrana ŋunhimalayi Betanha ga Djonnha, nhaltjarra maṉḏa yukurrana ŋunhi ḻakaraŋala bitjarrayi, goramiriwyu maṉḏathu ga barrarimiriwyu, bala walala nhäŋalanydja ṉirryurrunana wirrkina, liŋgu walala marŋgi ŋurikiyi yolŋuwu maṉḏaku, ŋunhi maṉḏanydja gali'wuy maṉḏa, yakana ŋuriŋiyi ŋaḻapaḻmirriyu maṉḏanha marŋgi-wekaŋala ŋäthilinydja. Bala walala dharaŋarana maṉḏanha, ŋunhi maṉḏanydja galkiwuynha wal'ŋu yana Djesuwalaŋuwuy.
ACT 4:14 Ga biyapul walala nhäŋala yukurrana ŋunhiyinha bundhurrnha yolŋunha, ŋayi yukurrana djingaryurruna maṉḏakalana galkina, Betawalana ga Djongalana, ḻatju'na dhika wal'ŋu baḏarraŋ'nha. Bala walala ŋuriŋi ŋaḻapaḻmirriyunydja yakana ŋula maḻŋ'maraŋala yätjtja maṉḏakala, märr maṉḏanha walala yurru dhä-ḏir'yundja.
ACT 4:15 Bala walala maṉḏanha ŋunhiyi djuy'yurruna warraŋullilina dhawaṯmaraŋala, märr yurru walala waŋanharamirri walalawuy gayul, gäna wal'ŋu.
ACT 4:16 Bala walala ŋunhiyinydja ŋaḻapaḻmirrinydja yukurrana waŋanhamina bitjanminana, “Nhaltjanna ŋilimurru yurru maṉḏanha, dhuwaliyi yolŋunhanydja maṉḏanha? Guḻku'na dhuwala yolŋunydja walala marŋgimirri dhiyakuyi maṉḏaku, ŋunhi maṉḏakala djämakurru ŋayi Godthu walŋakuŋala ŋunhi bundhurrnha yolŋunha. Yakana walala yurru ŋilimurruŋgu märr-yuwalkthirrinydja, ŋunhi ŋilimurru yurru waŋa bitjan ganydjarrmiriw ḻakaramanydja maṉḏanha.
ACT 4:17 Ŋilimurrunydja yurru dhuwalayi maṉḏanha waŋa ḏaḏawmaramana yana, märr yurru ŋayi dhuwalayi dhäwuny'tja yakana balaka'yun yukurra yurru biyapulnydja. Ŋilimurru yurru waŋa maṉḏanha ḏälyuna dhärukthunydja, märr yurru maṉḏa yaka biyapulnydja waŋa yukurra Djesuwala yäkuyu, ga ḻakaramanydja walala yurru ŋanya Djesunha ŋula yolkala yolŋuwala bäyŋuna.” Bitjarra walala yukurrana ŋunhi waŋanhaminanydja.
ACT 4:18 Bala walala Betanha ga Djonnha galkara balayi ŋunhimalayi liŋgu, bala waŋana maṉḏakala bitjarrana, “Nhuma dhuwala maṉḏa yolŋu maṉḏa, nhuma yurru yakana yäkuyu Djesuwala yukurra waŋa ŋula yolnha. Ŋunhi nhuma yurru biyapul marŋgikuma yukurra yäku ḻakarama ŋanya Djesunha, ŋanapurrunydja yurru nhumalanha wirrkina wal'ŋu dhä-ḏir'yun.”
ACT 4:19 Bala maṉḏanydja Betanydja ga Djondja buku-wakmaraŋala balanydja bitjarrana, “Nhä dhika dhunupanydja wal'ŋu ŋinyalaŋgu Godkala maŋutjiŋura? Yolnhana dhika ŋilinyunydja yurru dhäruk märrama?... nhumalanhana?... bay yolnha?... Godnha? Nhumapi yurru guyaŋirrinydja ga djarr'yundja.
ACT 4:20 Yakana ŋilinyunydja maṉḏa yurru dhipuŋurunydja ḏaḏawyun; bitjanna liŋguna ŋilinyu yurru yukurra ḻakaramana yana nhaltjarra ŋilinyuway yukurrana nhäŋala ga ŋäkula.”
ACT 4:21 Ga biyapul walala ŋuriŋiyi ŋaḻapaḻmirriyu waŋana maṉḏanha raypirri'yurruna wal'ŋu, ḏälyu dhärukthu yana, bala dhawaṯmaraŋalana maṉḏanha yänana, liŋgu walala yaka maḻŋ'maraŋala ŋula nhä waŋgany yätj ŋurikala maṉḏakala; yakana walala dhä-ḏir'yurruna maṉḏanha, liŋgu yolŋunydja walala guḻku'na yukurrana goŋmirriyina dhika, ga wirrkina wal'ŋu wokthurruna yukurrana Godkala, ŋurikiyinydjayi ŋunhi ŋayi Godthu ḏukmaraŋala walŋakuŋala ŋunhiyi bundhurrnha yolŋunha.
ACT 4:22 Liŋgu ŋunhiyinydjayi yolŋu bundhurrnydja yakana yuṯa ŋula, märr ŋayi wirrkina wal'ŋu ya' worruŋuna, biyapulnha wal'ŋu nhanŋu 40-na dhuŋgarra, ga yakana ŋayi yukurrana marrtji'-marrtjina ŋäthili wal'ŋu, ga dhiyaŋunydja-wala walala ŋanya nhäŋalana marrtji'-marrtjinyarana dhuwalayi ḏarramunha.
ACT 4:23 Ga ŋunhi maṉḏa Beta ga Djon dhawaṯthurruna yänana, bala dhunupana yana maṉḏa roŋiyina marrtjina withiyaranydja walala-miṯtjinhana, Garraywalaŋumirrinha walalanha, bala maṉḏa ḻakaraŋala yukurrana dhäruknha ŋunhiyinhana walalanha, ŋaḻapaḻmirrinhana ga ḏalkarra'mirrinhana yolŋunha walalanha, ŋunhi walala waŋana maṉḏakala bitjarra, “Ŋuli nhuma yurru bitjandhi biyapulnydja yäku-lakarama ŋanya Djesunha, ŋanapurrunydja wirrkina wal'ŋu nhumalanha dhä-ḏir'yun yurru.”
ACT 4:24 Ga ŋunhi walala wiripu-guḻku'yunydja ŋäkula, dhunupana walala waŋananydja marrtjina bukumirriyaŋalana Godnhana waŋganyŋurana, ga bitjarrana walala yukurrana bukumirriyaŋalanydja gam', “Garray, nhepi dhuwala djäma djiwarrny'tja, ga dhuwala munatha', ga gapu moṉuk, ga bukmak nhä malanha ŋunhi ŋorra marrtji ŋunhalamiyi.
ACT 4:25 Nhe waŋana ŋuliwitjarra ŋurikala nhokalaŋuwala djämamirriwala, ŋanapurruŋgalaŋuwala märi'muwalanydja Daypitkalanydja yäkuwala, balakurru nhokalanydja Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu nhe waŋana bitjarra, ‘Nhäku ŋunhanydja walala yukurra mulku'-mulkurunydja maḏakarritjthirri? Nhäku ŋuli yolŋu'-yulŋuyu nherraṉ ŋula dhäparktja wal'ŋu rom ga nhäŋiniŋ'tja?
ACT 4:26 Ŋunha buŋgawa malanha ŋurru'-ŋurruŋu dhiyakuy munathawuy ŋuli waŋgany-manapanmirri yukurra, bala girri'-ŋamathirrina, Yanapi walala yurru buma buwayakkuma Garraynha, bala djuḻkmaramana be yurru ŋunhinhanydja Christnha wal'ŋu, ŋunhi Godthu ŋanya djuy'yurruna lili walŋakunharamirrinha.’
ACT 4:27 “Yo, yuwalk ŋunhi ŋurruŋunydja maṉḏa, Yirittja yäku ga Baylattja waŋgany-manapanmina dhiyala wäŋaŋura yukurrana, waŋgany-manapara mulkuruwalanydja ga Yitjuralpuyŋuwalanydja bäpurru'wala, walala ŋunhi guyaŋina yukurrana yanapi walala yurru be djuḻkmarama ŋunhinhanydja wal'ŋu ḏarrtjalknhanydja nhuŋuway djämamirrinha Djesunhanydja, ŋunhi nhe ŋanya nherrara walŋakunharamirrinha ŋunhi wal'ŋu.
ACT 4:28 Yo, walala waŋanhamina yukurrana waŋgany-manapanmina bunharawu nhanŋu Djesuwu, yurru walalanydja yukurrana djäma ŋunhiyi yana liŋgu ŋunhi nhenydja liŋgu ŋäthili wal'ŋu nherrara ŋunhiyi maḻŋ'thunarawu.
ACT 4:29 “Garray, nhe marŋgi ŋanapurruŋgu yulŋunydja, ŋunhi walala yukurra ŋanapurruŋgu ŋayan'-dharra, barrari-wukuma ŋanapurrunha. Garray, guŋga'yurra ŋanapurrunha, nhuŋuway nhe djämamirrinhanydja walalanha. Ganydjarr-wekaŋa ŋanapurrunha, märr yurru ŋanapurru ḻakarama yukurra nhuŋuway yana dhäruktja, barrarimiriwyuna walalay.
ACT 4:30 Goŋ-djarryurra yulŋunydja, ga mulkiya ŋunhiyi rerrimirrinhanydja yolŋunha, ga djäma yana yukirriya ŋunhiyi ganydjarrmirri rom ga ṉirryunaramirrinydja, yäkuyu ŋuriŋi ḏarrtjalkthu wal'ŋu nhokalay djämamirriwala, ŋurikala yäkuyu Djesuwala.”
ACT 4:31 Ga dhunupana yana ŋunhi walala yukurrana ŋunhili bukumirriyaŋalanydja bitjarrayina, bala wäŋanydja ŋunhi marrmarryurrunana warrpam'nha, ga bukmak walala ŋunhiyi yolŋunydja walala dhaŋaŋdhinana yana Godkalana Birrimbirryu Garrkuḻukthuna, bala walala yukurrana ŋunhi waŋananydja dhäruktja Godku beyaṉumiriwyuna walalay.
ACT 4:32 Ga ŋunhiyi märr-yuwalkthinyaramirri walala yolŋu'-yulŋu yukurrana nhinana, djäkana yukurrana walalaŋguway walala bala-lili'yunminana dhikana waŋganyŋurana; waŋganynha ŋayaŋu walala ga waŋganynha muḻkurr. Yakana ŋula waŋgany yolŋu ŋunhili malaŋura waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja malanha nhä ŋarrakuwaynha wal'ŋu.” Yakana walala bitjarrayi waŋananydja, liŋgu walala yukurrana yana wekanhamina bala-lili'yunminana ŋunhiyi nhänydja malanha ŋunhi walala ŋayathaŋala, ga yakana ŋula waŋgany yolŋu ŋunhilimi yukurrana nhinana dhäparktja ŋula nhämiriwnydja.
ACT 4:33 Ga walala yukurrana ŋunhiyi bo'puyŋuyunydja walalay djäma ganydjarrmirriyuna wal'ŋu ŋuriŋina, ḻakaraŋala yukurrana milkuŋala ŋanya Djesunha ŋunhi ŋayinydja walŋathina, ga walŋana ŋayi beŋuru moluŋuru liŋguna. Ga ŋayi Godthunydja yukurrana walalanhanydja gäŋala dhika ḻatju'kuŋalana wal'ŋu, bukmaknha yana ŋunhiyi märr-yuwalkthinyaramirrinhanydja walalanha.
ACT 4:34 Yo, yakana ŋula waŋgany ŋunhili malaŋura Garraywalaŋumirri yolŋu nhinana yukurrana dhäpark ga goŋmiriwŋuranydja, liŋgu ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha nhinanha wäŋa-guḻku'mirrina, ŋula nhä guḻku'mirrina ŋayi, ŋayi ŋuli ŋuriŋiyinydja yolŋuyu yana wekanha ŋunhiyi nhanŋuway nhä malanha, djalimnha rrupiyawuna,
ACT 4:35 bala wekanha ŋurikala bo'puyŋuwalana walalaŋgala, ga walala ŋuriŋiyi walalay ŋuli bo'puyŋuyunydja märranha ŋunhiyi rrupiyanha, bala wekanhana ŋuripana wiripu-guḻku'wana yolŋu'-yulŋuwa dhäparkmirriwana, ŋunhinhana goŋmiriwnhana walalanha guŋga'yuna ŋuli bitjana liŋgu.
ACT 4:36 Ga waŋgany yolŋu yukurrana nhinana yäku Djotjip, yurru Lepay bäpurru ŋunhi ŋayi yolŋunydja, Djaparatjpuy wäŋawuy, yurru walalanydja ŋuriŋiyi bo'puyŋuyunydja wekaŋala ŋanya yäku wiripuna, yuṯana, Bänapatjnha yäku, liŋgu ŋayi ŋuli ŋuriŋinydja ḏarramuyu yukurranha bitjana liŋgu marrparaŋgunha yolŋunha walalanha, ga ŋunhiyi yäku Bänapatjtja mayali' balanyarayi bitjan ŋayi marrparaŋgunharamirri ŋunhiyi yolŋu.
ACT 4:37 Ga ŋuriŋiyi Bänapatjthu yäkuyu yukurrana ŋayathaŋala wäŋa, bala ŋayi ŋunhiyi djalimnha ŋunhiyi wekaŋalana, bala märraŋala rrupiyana ŋurikiyinydjayi, bala wekaŋala ŋuiikalana walalaŋgala bo'puyŋuwalana goŋlili.
ACT 5:1 Ga waŋgany ŋunhiliyi ḏarramu malaŋura Garraywalaŋumirriwala walalaŋgala yäku Yananaya, ga miyalktja nhanŋu Djapara yäku, maṉḏa yukurrana ŋayathaŋala wäŋa maṉḏakuway, bala maṉḏa wekaŋalana ŋunhiyi wäŋanhanydja, rrupiyawuna djalim märranharawu. Yo, märraŋalanydja maṉḏa rrupiyana ŋurikiyi, bala maṉḏa waŋanhamina bitjanmina, “Way, wiripunydja ŋali yurru wekama bala, ga wiripunydja ŋali yurru dhuḏi'yunmaramana ŋitjalaŋguwaynha ŋali ŋi'.” Bala maṉḏa gulk-gulkthurruna warray yulŋunydja, bala ŋayi Yananayayunydja gäŋala waŋganynha miṯtji balanydja ŋunha bo'puyŋuwalanydja walalaŋgala, bala waŋana bitjarrana, “Ŋay', dhuwalana yulŋunydja rrupiyanydja, ŋilinyu yukurra dhuwala wekama bukmaknha yana, ŋunhi ŋilinyu märraŋalanydja ŋurukuynydja ŋunhi wäŋawuynydja, ŋunhi ŋarra wekaŋala djalim,” bitjarrana ŋayi ŋunhi waŋananydja, bothinana ḻakaraŋalanydja.
ACT 5:3 Bala ŋayinydja dhunupana ŋanya waŋana Betayunydja bitjarra, “Yananaya, nhäku nhe ḻapmaraŋala ŋayaŋu nhuŋuway Mokuywunydja, märr nhe bitjarrayinydja ḻakaraŋala bothina ŋurikalana Gunhu'wala Garrkuḻukkalana wal'ŋu Birrimbirrwala. Yaka bukmak dhuwalayinydja nhe märraŋala ŋurikiyyi wäŋawuy, liŋgu nhe dhuḏi'yunmaraŋalana nhuŋuwaynha nhe guḻk-guḻkthurruna rrupiyanydja.
ACT 5:4 Ŋunhiyinydja wäŋa nhuŋuway warray, ga rrupiyanydja nhe ŋurikiy märraŋala nhuŋuway ŋunhiyinydja. Nhäkuna nhe djarrpi'kuŋalanydja guyaŋina, bala bothinana ḻakaraŋala? Dhuwalanydja nhe bothina yakana ŋula yolŋunha; ŋanyana nhe ŋunhi bothinanydja ḻakaraŋala Godnhana,” bitjarra.
ACT 5:5 Ŋäkulanydja ŋayi Yananayayunydja, bala dhunupana-wala ŋayi galkina munatha'lilina, bala rakunydhinana. Ga walalanydja ŋunhi ŋänharapuyŋunydja yolŋu'-yulŋu wirrkina wal'ŋu barrarina ŋurikiyi.
ACT 5:6 Bala walala ŋunhi yawirriny'tja marrtjina, bala garrpi'-garrpirana rumbalnydja ŋanya ŋunhi ḏarramunha, bala gäŋala djunamana molulilina.
ACT 5:7 Ga yaka weyindja, bala ŋayi miyalktja nhanŋu ŋurikiyi ḏarramuwu bunanana, yurru yaka ŋayi marŋgi ŋurikiyi dhuway'mirriŋuwunydja nhanukalayŋuwu ŋayi.
ACT 5:8 Bala ŋayi Betayunydja ŋanya dhä-wirrka'yurrunana ŋunhiyi miyalknha bitjarra, “Way, ŋunhayi rrupiyanydja nhuma maṉḏa wekaŋala, nhä ŋunhiyi yulŋunydja?... bukmak muka yana nhuma märraŋala ŋurukuy wäŋawuy?... ŋunhayi miṯtji bili?” Bala ŋayinydja ŋuriŋi miyalkthu buku-wakmaraŋala balanydja, bothinana ḻakaraŋalanydja bitjarrana, “Ŋe, bukmaknha ŋunhiyinydja,” bitjarra.
ACT 5:9 Bala ŋayi Betayu dhä-wirrka'yurruna bitjarrana ŋanya. “Nhäku nhuma maṉḏa ŋunhi nherrara gatjarr'yunarawu Garrkuḻukkunydja wal'ŋu Birrimbirrwu Garraywu. Dhuway'mirriŋunydja nhuŋu rakunynha liŋguna, ga ŋunhinydja yawirriny'tja ŋunhi walala gäŋala ŋanya molulili, roŋiyinana walala dhuwalana ŋulaŋuruyi, bala walala yurru nhunana gäma balayi ŋunhimalayi molulili,” bitjarra.
ACT 5:10 Bala dhunupana yana ŋayi ŋunhiyi miyalktja galkina rakunydhinana-wala yanana, nhanukala ḻukulilina Betawala. Bala walala yawirriny'tja gärrinana yukurrana, nhäŋala ŋanyanydja miyalknhanydja, rakunynhana ŋayi yukurrana ŋorrana, bala walala ŋanyanydja dhawaṯmaraŋala gäŋala marrtjina bala, bala dholkuŋalanydja maṉḏanha, dhuway'mirriŋunha manapanna.
ACT 5:11 Ga bukmaknha walalanydja Garraywalaŋumirrinydja walala ga wiripu-guḻku', ŋunhi walala ŋäkula yukurrana, wirrkina walala wal'ŋu dhika barrarinanydja manapara.
ACT 5:12 Ga bitjarrana bili yukurrana maḻŋ'thurrunanydja guḻku'na ganydjarrmirrinydja wal'ŋu dhikanydja rom, ŋuliwitjarrayi bo'puyŋuwalanydja walalaŋgala Garraywalaŋumirriwala, ṉirryunaramirrina ga ḻatju'na dhikana rom. Ga bukmak ŋunhi nhämunha' Garraywalaŋumirri walala yukurrana nhinananydja waŋganynha mala; bitjarrana bili walala ŋuli ḻuŋ'maranhaminyanydja yukurranha ŋunhimalayinydja Gunhu'walanydja Buṉbulili, ŋunhimalayi gali'lili yäkulili Djalamangala Gali'lili.
ACT 5:13 Wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala borrk ŋuli barrarinya dhambay-manapanminyarawu walalaŋala, yurru bukmakthunydja yolŋuyu walalay yukurrana ḻatju'-ḻakaraŋalana nhäŋala ŋunhinhayinydja Garraywalaŋumirrinhanydja walalanha.
ACT 5:14 Ga bitjarra warray liŋgu wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala yukurrana märr-yuwalkthina Garraywala, bala walala dhunupana yana waŋgany-manapanminana ŋunhimalayi malalili, guḻku'na dhikana yolŋu walala, ḏarramuwurru ga dhäykawurru.
ACT 5:15 Ga bitjarrana liŋguna Garrayyunydja yukurrana djämana mirithirrina ḻatju'na dhikana rom ŋuliwitjarrayinydja Garraywalaŋumirriwalanydja walalaŋgala, ga yolŋuyu walalay yukurranha ŋuli gänha rerrimirrinha walalanha mindhalamirrina, bala yorrkunhana marrtjinya ŋuli walalanha dhukarrlilina, märr ŋayi yurru nhanŋu Betawu gurrŋan ŋunhi, wuŋiḻi ŋayi marrtji ŋal'yu-ŋal'yun rerrimirriwala walalaŋgala ŋurikala, ŋunhi ŋayi yukurra yurru marrtji ŋuliwitjan dhukarrkurru Beta.
ACT 5:16 Ga wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala ŋunhi walala yukurranha ŋuli nhinanha ŋunhiliyi galki wäŋaŋura ḻiw'maranha Djurutjalam, guḻku'yuna walala marrtjina gäŋalanydja rerrimirrinhanydja walalanha ga wiripunha yolŋunha ŋunhi mokuywalaŋumirrinha birrimbirrmirrinha walalanha; gäŋalana walala yukurrana balayina ŋurikalayina walalaŋgala Garraywalaŋumirriwalana yolŋu'-yulŋuwala, bala walala yukurrana ŋunhi rerrimirrinydja walala ḏukthurrunana, bukmaknha yanana.
ACT 5:17 Bala walala ŋunhi ŋaḻapaḻmirriyu yolŋu'-yulŋuyu mel-ḏi'yurrunana ŋunhiyi Garraywalaŋumirrinhanydja walalanha, ŋuriŋi Ḻiya-ŋärra'mirriyunydja yolŋuyu, ga nhanukala malthunaramirriyu walalay, ga ŋuriŋi ŋurrukthu ŋunhi walala yäku Djatutji, bukmakthuna walala dhiyaŋuyi walalay dhika mel-ḏi'yurrunanydja walalanha mirithinana yana.
ACT 5:18 Bala walala mulkanana ŋunhiyi bo'puyŋunhanydja Garraywunydja walalanha, bala galkarana marrtjina ŋunhimala ḻoḻulilina.
ACT 5:19 Nhinananydja walala yukurrana ŋunhili ḻoḻuŋurana, yana liŋgu-u-u ga buku-ranguna, ga ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayi maḻŋ'thurruna walalaŋgu dhäwu'mirrina, ŋurikiynydja djiwarr'wuynydja yolŋu, ga dhunupa ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu ḻapthunmaraŋalana dhänydja ŋunhi ḻoḻunydja, bala dhawaṯmaraŋalanydja ŋayipina goŋdhuna walalanha ŋunhiyi bo'puyŋunhanydja. Bala ŋayi walalaŋgu waŋana bitjarrana,
ACT 5:20 “Gatjuy, dhuwala nhuma yurru marrtji dhipuŋurunydja bala ŋunhawalana, Godkalana Buṉbulili. Dhärriya walala ŋunhiliyinydja ga ḻakaraŋana yukirriya yolŋu'-yulŋuwa ŋurupa, marŋgikuŋana walalanha dhuwalayina dhäruk walŋamirrina warrpam'thurra yana.”
ACT 5:21 Yo, ŋuriŋiyi walalay bo'puyŋuyunydja ŋäkula dhäruktja, ga djaḏaw'yunarayuna, bala walala marrtjinana, bala djuḏupthurrunana ŋunhimalayi buṉbulili Godkalana. Ga dhunupana walala yana yukurrana ḻakaraŋalana ŋunhiyi yulŋunydja, marŋgikuŋalana yolŋu'-yulŋunhana guḻku'nhana. Ga ŋulinyaramirriyuyi djaḏaw'yunaramirriyu goḏarr'mirrinydja, bala walala yukurrana ŋunhi Ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu ga nhanŋu miṯtjinydja, ga wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu Djuws bäpurru ŋaḻapaḻmirri, waŋgany-manapanminana walala yukurrana ḻuŋ'maranhaminana, bala walala waŋana bitjarrana, “Gatjuy marrtjiyana nhuma yurru balayina ḻoḻulilina ya', ga wapmaraŋa märra'-marraŋa ŋunhiyi bo'puyŋunhana walalanha, ga lilina gäŋa ŋanapurruŋgalana. Ŋanapurru yurru walalanha dhä-wirrka'yun,” bitjarra walala waŋananydja.
ACT 5:22 Bala walala marrtjinana-wala, mulkana ŋunhiyi wäŋa ḻoḻunydja, ga maḻŋ'maraŋalanydja bäyŋu warray. Bala walala roŋiyina martjmartjurruna ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunydja, ga ḻakaraŋala walalambala bitjarrana,
ACT 5:23 “Way, yakana dhuwala walala ŋunhalaminydja ḻoḻuŋuranydja, dhika winya'-winyayurrunana walala. Yo, dhänydja ŋunhi warrpam yana dhaḻ'-dhaḻ warray, ḏälmirri warray yukurrana djingaryurruna, ga ŋunhi djäkamirrinydja walala djingaryurruna dhika ḻatju'kuŋala warray. Ga ŋunhi ŋanapurru gulŋiyina bala djinawa'lilinydja, ga yakana ŋanapurru ŋunhalayi maḻŋ'maraŋalanydja ŋula yolnha yolŋunha.”
ACT 5:24 Bala ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala djäkamirri ŋurikiyi Buṉbuwu, ga walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋu wal'ŋu ḏalkarra'mirri walala ṉirryurrunana bitjarrana wirrkina wal'ŋu, bala waŋana bitjanminana marrtjina, “Nhaltjanna dhika walala yulŋunydja? Nhaltjanna yurru dhika dhiyakuyinydja?... nhäna maḻŋ'thun?” bitjarra.
ACT 5:25 Bala ŋayinydja waŋganydja yolŋu beŋuruyi marrtjina, bala ḻakaraŋala bitjarrana, “Way, ŋunhiyinydja walala yolŋu'-yulŋu, ŋunhi nhuma yawungu galkaṉa walalanha ḻoḻulili, ŋunhana walala ya', Godkalana Buṉbuŋura, ḻakarama yukurra marŋgikuma yolŋu'-yulŋunhana.”
ACT 5:26 Bala ŋunhi buŋgawanydjä djäkamirriwu ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu ga miṯtji nhanŋu marrtjina balayina, bala märra'-marraŋalana ŋunhiyinydja bo'puyŋunhanydja yukurrana, baṯ-gay mulka'-mulkanana, wap-lili roŋiyinyamaraŋalana walalanha ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwalana yolŋu'-yulŋuwala, yurru walala gäŋalanydja walalanha garr'yurrunanydja, gurrum'thurruna yana, liŋgu walala ŋunhiyi beyaṉiyina ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu wiripu-guḻku'wu, walala ŋuli bäynha walalanha baymatthurru guṉḏayuna.
ACT 5:27 Yo, ŋuriŋi walalay miriŋuyu gäŋalana walalanha yukurrana ŋunhiyi bo'puyŋunhanydja ŋurikalayina ŋaḻapaḻmirriwalana walalaŋgala, bala ŋayinydja yukurrana ŋuriŋiyi Ḻiya-ŋärra'mirriyunydja yolŋuyu dhä-wirrka'yurrunana walalanha, ga waŋana ŋayi bitjarrana,
ACT 5:28 “Liŋgu muka ŋanapurru nhumalaŋgu ḻakaraŋalanydja ŋäthili muka, nhuma yurru yaka ḻakarama ŋunhiyinhanydja ḏarramunha yäkunha. Yurru nhumanydja yaka warray ŋanapurrunha dhäruk märraŋala, ḻakaraŋalanydja nhuma yukurrana birrŋ'maraŋala dhuwalayi dhäwu' Djurutjalamlilinydja wäŋalili ḻiw'maraŋala; bukmakthuna birrka'mirriyuna ŋäkulanydja dhuwalayi, ga nhuma yukurra ŋurrulili nherraṉ ŋanapurrunhana, yanapi ŋanapurru ŋunhiyinydja yolŋunha buŋu murrkay'kuŋu.”
ACT 5:29 Bala ŋunhinydja walala Betanydja ga wiripu-guḻkuny'tja bo'puyŋunydja walala waŋana bitjarrana, “Ŋanapurrunydja yurru dhäruk märrama yukurra ŋanyapinyaynha waŋganynhana yana Godnhana, yakana ŋula yolŋu'-yulŋunha.
ACT 5:30 Godthunydja ŋayipi gaŋgathinyamirriyaŋala Djesunhanydja beŋuru rakunyŋurunydja, ŋuriŋi bili Godthu ŋunhi ŋayi God Waŋarr ŋanapurruŋgalaŋuwu märi'muwu walalaŋgu. Ga dhäŋuru ŋuliŋuru ŋunhi nhuma Djesunha bumara dharpaliliyaŋala, Godthunydja ŋanya walŋathinyamirriyaŋala rakunyŋuru,
ACT 5:31 bala märraŋalanydja ŋanya ŋayi, ga nherraranydja ŋunha djiwarr'lilina nhanukalaynha ŋayi gali'ŋura. Ga ŋunhayina ŋayi yukurra nhinanydja Ŋurruŋuna ga Walŋakunharamirrina ŋayi wal'ŋu, märr yurru yolŋu walala Yitjuralpuyŋunydja bilyunna yukurra walalaŋgalay walala yätjŋuru, bala ŋayipi yurru Godthu walalaŋgu yätjtja rom buwayakkumana, bäy-ḻakarama yurru, märr yurru walala yukurra nhinana walŋana.
ACT 5:32 Ŋanapurrunydja dhuwalayi rom nhäŋala ŋanapurruŋgalay maŋutjiyu, ga dhuwalana ŋanapurru yukurra ḻakarama dhunupana, ŋanapurru ga Garrkuḻukthu ŋuriŋi Birrimbirryu, ŋuriŋiyi ŋunhi Godthu wekaŋala ŋurikina ŋunhi dhäruk-märranharamirriwu walalaŋgu.” Bitjarra ŋayi Betayu yukurrana ḻakaraŋalanydja.
ACT 5:33 Ga walalanydja ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinydja yolŋu'-yulŋu wirrkina dhika ŋoy-djingaryurruna dhiyaŋuyinydja dhärukthu, bala walala waŋananydja yukurrana bitjarrana, “Ŋilimurru yurru dhuwalanhanydja walalanha bumana ŋi, murrkay'kumana yurru,” bitjarrana.
ACT 5:34 Ga waŋganydja yolŋu ŋunhilimiyi miṯtjiŋura, Gamaliyanydja yäku waŋana ḻatju'kuŋala dhika yana, wiripukuŋala, yurru ŋayi ŋunhiyi yolŋunydja Rom-dharraymirri ga marŋgikunhamirri ŋayi Romgu ŋunhiyinydjayi yolŋu, ga bukmakthuna yolŋuyu walalay yukurrana ŋanya ŋunhi ŋamakurru'-lakaraŋalanydja. Ga ŋunhiyi yolŋu Gamaliya yäku djingaryurruna, bala waŋananydja ŋayi bitjarrana, “Dhawaṯmaraŋana dhuwalanhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋi', märr yurru ŋanapurru waŋanharamirri.” Bala walala dhawatmaraŋalana yukurrana ŋunhiyinydja walalanha, bo'puyŋunhanydja.
ACT 5:35 Bala ŋayi ŋunhiyinydjayi yolŋu Gamaliyanydja waŋana bitjarrana walalaŋgu wiripu-guḻku'wunydja ŋaḻapaḻmirriwu, “Nhuma yolŋu walala ŋunhi Yitjuralpuyŋu, guyaŋiya walala. Bulnha ŋäthili galkurra, ga yaka walalanha buŋa waḏutja ga ŋula nhaltjarra.
ACT 5:36 Märr-yawungu dhuwala märr-gandarrkurru, waŋgany yolŋu ḏarramu yäku Dotatj maḻŋ'thurruna, bala ŋayi yukurrana ḻakaranhaminanydja birrŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi, yanapi ŋayi bathalana wal'ŋu, dharrpalnha yolŋu, ga guḻku'na yolŋunydja walala yukurrana malthurruna nhanbala, ŋula nhämunha' 400-nha. Yurru ŋayi ŋunhiyi yolŋunydja burakina warray, ga miṯtjinydja nhanukala gundupuŋala barrkuwatjthinana, bala yolŋuyunydja walalay ŋanya meṉguŋalana.
ACT 5:37 Ga yaka weyin ŋuliŋuruyi dhäŋuru, wiripuna yolŋu maḻŋ'thurruna, yäku Djudatjnha Galaliwuynha, ga ŋayinydja maḻŋ'thurruna ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋilimurru yukurrana bothurru ŋunhiyi yolŋunha walalanha miṯtji, ga walalanydja yukurrana guḻku'na yolŋunydja walala malthurruna ŋuripayina Djudatjpa yolŋuwa. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydjayi yolŋu rakunydhina, ga nhanŋu malthunaramirri walala miṯtji ga bitjarrayi yana barrkuwatjthina yukurrana.
ACT 5:38 “Ga dhuwalayi mak Djesunydja yäku yolŋu, balanyara yana liŋgu bitjan ŋunhiyi yolŋu maṉḏa märrma'. Yaka ŋilimurru yurru buma murrkay'kuma dhuwaliyi yolŋunha walalanha, malthunaramirrinha walalanha nhanŋu Djesuwu. Gonha'yurrana walalanha, liŋgu ŋuli walalaŋgu rom ga djäma yolŋuwuŋunydja ŋula nherraṉara, dhuwalayinydja yurru galki buwayakthirri, winya'yunna yurru, bala yurru meṉgumana bukmakthuna.
ACT 5:39 Ga ŋuli dhuwalayi ŋulaŋurunydja Godkuŋunydja rom, ŋilimurrunydja yurru yakana djuḻkmarama dhuwaliyi yolŋu'-yulŋunha bo'puyŋunha nhanŋunydja. Ŋuli ŋilimurru yurru bumanydja walalanha, ŋilimurrunydja yurru mak maḻŋ'maranharamirri ŋilimurrunhawuynydja ŋilimurru, bitjan ŋilimurru yurru ŋunhiyinydjayi buma ŋanyana Godnhana. Gonha'yurrana walalanha dhipaliyina. Yakana dhuwalayinydja ŋamakurru, ŋilimurru yukurra yurru bunharamirri Godkalanydja.”
ACT 5:40 Ga walala ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinydja buŋgawamirrinydja yoraŋalana nhanŋu ŋunhi waŋganygunydja yolŋuwu dhärukku, “Yo, ŋamakurru'na dhuwalayinydja nhokuŋu guyaŋinyara,” bitjarrana. Bala walala ŋunhiyinha walalanha bo'puyŋunhanydja balayi yukurrana galkara ŋunhimalayi buṉbulili, bala bartjunmaraŋalana walalanha yukurrana, ga waŋana walala biyapul ŋunhiyi walala ŋaḻapaḻmirri bitjarra, “Dhuwalanydja yakana nhuma yurru dhiyaŋunydja-wala yäku ḻakarama ŋanya Djesunha; yakana nhuma yurru biyapul ḻakarama yolŋu'-yulŋuwala Djesuwalaŋuwuy.” Bala walala djuy'yurrunana walalanha yukurrana dhawaṯmaraŋalana yänana.
ACT 5:41 Ga ŋunhi walala dhawaṯthurruna yukurrana bo'puyŋunydja ŋunhi Garraywalaŋumirrinydja, walalanydja dhika goŋmirriyina warray galŋa, märr-yiŋgathina warray, bitjarra warray wal'ŋu, liŋgu ŋayinydja walalanha Djesuyunydja yukurrana märr-yuwalkthina warray ŋunhimalayi marililinydja. Dhiyakuyina märrwu bala walala marrtjinanydja dhika ŋayaŋu-djulŋithina warray, liŋgu walala yukurrana ŋunhi burakinanydja ga ŋayaŋu-wutthunaranydja märraŋala yäkuyu nhanukalana Djesuwalana yana.
ACT 5:42 Ga bitjarrana liŋguna ŋuriŋiyi bo'puyŋuyunydja walalay marŋgikuŋala yukurrana ḻakaraŋala ŋunhili Godkala Buṉbuŋura, ga bitjanayi liŋgu walala ŋuli marrtjinya bala'lili ga bala'lili, ḻakaranha marrtjinya bitjana liŋgu bala, ḻakaranha ŋuli yukurranha yana Djesunhanydja, ŋunhi ŋayinydja Garray Walŋakunharamirri djuy'yunara Godkuŋu.
ACT 6:1 Yo, bitjarrana liŋguna yukurrana ŋunhi miṯtjinydja Garraywalaŋumirrinydja walala ŋutharana, bitjarrana liŋguna guḻku'thinana marrtjina; guḻku'na mirithirrina yukurrana bilyurruna malthunarawu Djesuwu, wiripunydja Djuws bäpurru ŋurikiy bili wäŋawuy, ga wiripunydja Djuws wiripuŋuwuy wäŋawuy, ŋunhi walala ŋuli ŋunhiyi walala waŋanha wiripu dhäruk Gurik. Ga ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala ŋuli waŋanha yukurranha wiripu dhäruk, walalanydja waŋana yukurrana morrumurru'na bitjarrana, “Yakana dhuwalanydja ŋamakurru'. Ŋilimurrunydja dhuwala be muka waŋgany mala, yurru nhuma yukurra wekamanydja dhiyakuynha bili wäŋawuy yolŋu'-yulŋunha, ga ŋanapurruŋgunydja miyalk walala dhuwala dhuwaymiriwnydja nhina yukurra marrya'mirrina.”
ACT 6:2 Bala walala ŋunhiyi bo'puyŋu 12-tja gawaw'yurruna wiripu-guṯku'wuna Garraywalaŋumirriwuna yolŋu'-yulŋuwu, ḻuŋ'maraŋalana marrtjina walalanha, bala walala waŋana bitjarrana. “Yakana ŋunhi ŋamakurru', ŋanapurru yurru bo'puyŋunydja yolŋu walala ḏaḏawyun ŋulaŋuruyinydja Godkala dhäwu'ŋuru ḻakaranhaŋuru, märr yurru ŋanapurru ŋathana wekama yukurra ŋunha yolŋunhana walalanha.
ACT 6:3 Nhumanydja yurru gutha walala djarr'yun wiripu-guṯku'nha ŋunha yolŋunha walalanha dhiyakuyi djämawu. Djarr'yurranydja walala ŋunhinha yolŋunha ŋunhi ŋayi dhaŋaŋdhirri yukurra Garrkuḻukthu Birrimbirryu, ŋunhinhayi ŋunhi ŋayi ŋuli guyaŋirri yukurra ḻiya-djambatjthinyaramirri ŋulaŋuru Godkuŋu. Djarr'yurranydja walala marrtjiya 7-nha yolŋu'-yulŋunhanydja dhipuŋuruyi nhuma miṯtjinha yana, bala walalanhana ŋanapurru yurru nherraṉdja marrtji dhiyakuyinydja djämawu.
ACT 6:4 Ga ŋanapurrunydja yurru bo'puyŋuyunydja walalay bukumirriyama yukurra yana, ga ḻakarama yukurra yurru dhäruknha Godku, ŋunhina liŋgu waŋganynha yurru ŋanapurruŋgunydja djäma.”
ACT 6:5 Ga walalanydja ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja yana yoraŋalana ŋurikiyi dhärukku ŋunhi walala waŋana, bala walala djarr'yurrunanydja 7-nhana yolŋunhanydja walalanha. Waŋganynhanydja walala djarr'yurruna Dhepinnha yäkunha, liŋgu ŋunhiyinydjayi ḏarramu ŋuli yukurranha märr-yuwalkthinya wirrki yana Garraywala, ga biyapul ŋayi ŋunhiyi dhaŋaŋdhina Garrkuḻukthu Godkala Birrimbirryu. Ga bitjarra yana liŋgu walala djarr'yurruna dhuwalanhanydja walalanha gam', Bilipnha, ga Burakurunha, ga Nikananha, ga Dimunnha, ga Bämananha, ga Nikalatjnha ŋunhi ŋayinydja Yandiyukpuynha wäŋawuy. Ŋayinydja ŋunhiyinydjayi Nikalatjtja yäku mulkuruna, Djan'tayalnha yolŋu, ŋunhi ŋayi ŋäthili bilyurruna, bala buku-ŋal'yurruna Djuwskalaŋuwuna Godku wal'ŋu.
ACT 6:6 Yo, djarr'yurrunanydja walala ŋunhinha 7-nha ḏarramuwurrunha, bala gäŋala walalanha ŋurikala bo'puyŋuwalana walalaŋgala, bala waŋana bitjarrana. “Dhuwalanha walalanha gay' ŋanapurru djarr'yurrunanydja ḏarramuwurrunha, dhiyakuyi djämawunydja.” Bala walala ŋunhi bo'puyŋunydja bukumirriyaŋalana walalaŋgu, goŋnha ŋal'yurruna walalaŋgala ŋurikalayi malawala, bala ganaŋ'maraŋalana marrtjina ŋurikiyi djämawunydja.
ACT 6:7 Bala Godku dhäruktja yukurrana ŋuthara bathalayinana, barrkuwatjthinana ŋuliwitjarra wäŋakurrunydja ḻiw'maraŋalana, ga ŋunhili Djurutjalam wäŋaŋura wirrkina dhikana miṯtji Garraywalaŋumirrinydja walala, ga bitjarrayi yana liŋgu guḻku'yuyi ḏalkarra'mirriyunydja walalay märraŋala ŋunhiyi dhäwu', bala märr-yuwalkthinana yukurrana Djesuwala.
ACT 6:8 Yo, ŋunhiyinydjayi Dhepindja yäku ŋamakurru' yana yolŋu, ga djämanydja ŋayi yukurrana biyapulnha wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru rom, liŋgu Godthu yukurrana nhanukala djäma biyapulnha wal'ŋu nhä mala ŋamakurru' ga ṉirryunaramirrina, ga guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay nhäŋala ŋanya ŋoy-ŋamathinana nhanukala.
ACT 6:9 Yurru wiripunydja mala yolŋu walala yaka ḏukṯukthina nhanŋu Dhepingu; ŋuyulkthina walala yukurrana nhanŋu, ŋunhiyi yolŋunydja walala mala ŋunhi walala ŋuli yäku-lakaranharaminya walalanhawuy walala ‘Yäraŋuna yolŋu'-yulŋu’, yurru walalanydja ŋunhiyi walala yolŋu'-yulŋunydja Djuws Djäriniyawuy wäŋawuy ga Yaliktjandarawuy, ga ŋuriŋiyi malaŋuyu ga wiripu-guḻku'yu Djuwsthu ŋunhi walala Djilitjiyawuy ga Yaytjawuy, walala ŋuriŋinydja walalay ŋurru-nyinyaŋdhurrunana nhäŋala ŋanya Dhepinnha, bala walala yukurrana dhä-ḏälthinana waŋana bitjarrana ŋanya.
ACT 6:10 Yurru ŋayinydja ŋunhi Dhepindja ŋuli yukurranha waŋanha ŋunhi dhäruktja djambatjnha yana, liŋgu ŋunhiyi nhanukala Godku Birrimbirr yukurrana djäma, ga walala ŋuriŋiyinydja walalay yaka ŋula dhäruktja maḻŋ'maraŋala buku-ruŋinyamaranharawu nhanŋu Dhepingunydja.
ACT 6:11 Bala walala wekaŋala yolŋu'-yulŋunhana rrupiyayuna bäyim, walala yurru waŋana marrtji yolŋu'-yulŋunhana ŋoy-dhuŋgur'yunna bitjanna, “Dhuwala ŋanapurru ŋäkula waŋganynha yolŋunha Dhepinnha, ŋayi yukurra yätj-ḻakarama Mawtjitjnha, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yukurra dhiyaŋuyi ḏarramuyu yätj-ḻakaramayi Godnhanydja.”
ACT 6:12 Bala walala ŋunhiyinydja walala marrtjina ḻiw'maraŋala dhika ḻakaraŋala ŋunhiyi dhäruk, ga walala ŋunhi ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala ga rom-marŋgikunhamirri walala, ga bukmak ŋunhi yolŋu walala wirrkina dhika ŋoy-djingaryurruna, nhäranana dhärukthu ŋuriŋiyi. Bala walala mulkanana ŋanya Dhepinnhanydja, bala gäŋala djunamana ŋaḻapaḻmirriwalana dhä-wirrka'yunarawuna.
ACT 6:13 Ga bitjarrayi liŋgu walala gäŋala ḏarramuwurrunhanydja, märr walala yurru ḻakarama djawukirri yukurra ŋanya Dhepinnha, ga ŋunhiyinydja walala yukurrana ḏarramuwurrunydja waŋana bitjarrana, “Dhiyaŋunydja gay' ḏarramuyu yukurra bitjanna liŋgu yätj-ḻakaramana Godku Buṉbunha, dhuwalana ŋunhi ŋilimurruŋguna dharrpalnha wäŋa, ga wiripunydja ŋayi ŋuli dhiyaŋuyi yätj-ḻakarama rom ŋunhi, ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala Mawtjitjkala.
ACT 6:14 Ŋanapurru ŋäkula ŋanya, ŋayi ŋuli yukurra waŋa bitjan, ‘Djesuyu ŋuriŋi Natjurippuyyu yolŋuyu yurru ḏaw'-ḏawyunna dhuwalanydja Godku Buṉbu, buḻwaŋ'-buḻwaŋmaramana warrpam'thuna, ga romdja malanha ŋayi yurru ŋunhiyi ŋilimurruŋgu djambina marrtji wiripuyamana, ŋunhinydja rom malanha ŋunhi ŋayi ŋilimurruŋgala märi'muyu Mawtjitjthu wekaŋala goŋlili ŋilimurruŋgala.’” Bitjarrayina walala yukurrana djawukinana ḻakaraŋalanydja Dhepinnha.
ACT 6:15 Ga bukmak ŋunhilimi ŋaḻapaḻmirrinydja wal'ŋu ŋunhinydja yukurrana nhäŋala Dhepinnha dharr-bitjarrana, ga nhäŋala walala bukunydja ŋanya bitjarra ŋayi mulkuruyinana, bitjan djiwarr'wuynha yolŋu buku, ḻatju'yinyarana dhikana walala ŋanya nhäŋalanydja yukurrana.
ACT 7:1 Ga ŋayinydja ŋuriŋinydja Ḻiya-ŋärra'mirriyu yolŋuyu waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya Dhepinnha bitjarrana, “Yuwalk muka walala yukurrana ḻakaranhaminanydja nhuna?”
ACT 7:2 Ga ŋayinydja buku-wakmaraŋala Dhepindja, waŋana balanydja bitjarrana, “Wäwa walala ga Mäḻu' walala, ŋäka walala ŋarranha. Ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu ŋayi God maḻŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi ŋanapurruŋgalaŋuwala märi'muwalanydja Yipurayimgala, ŋunhi ŋayi yukurrana Yipurayim mukthurruna yana nhinana ŋunhala Mitjapatamiya makarrŋura wäŋaŋura, yurruna ŋayi marrtjina, bala nhinanana yukurrana ŋunhala Yarannha wäŋaŋura. Yo, maḻŋ'thurrunanydja ŋayi nhanukala Godtja, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi nhina yukurra ḻatju'ŋura dhika djarraṯawun'ŋura, bala waŋana nhanukala Yipurayimgala bitjarrana, ‘Nhe yurru gonha'yurrana dhuwalanydja nhuŋuway wäŋanha, ga gurruṯu'mirrinha walalanha nhuŋuway, ga marrtjiya wiripuŋulili wäŋalili, ŋunhana ŋunhi ŋarrapi yurru nhuŋu milkuma ḻakarama.’
ACT 7:4 Bala ŋayi ŋunhi gaŋgathinanydja, bala marrtjinana yana, yana liŋgu-u-u ga ŋayathaŋala ŋayi ŋunhina wäŋa Yarannha. Nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiliyi märr-gurriri, bala ŋayi Yipurayimgu bäpa'mirriŋunydja rakunydhinana, ga ŋuliŋuru dhäŋuru ŋayi Godtja biyapul waŋanana nhanukala Yipurayimgala, gonha'yunarawuna ŋurikiyinydja wäŋawu. Bala Godthu ŋanya gäŋalana dhipalana wäŋalili, ŋunhi ŋanapurru yukurra dhuwala nhina.
ACT 7:5 Yurru Godthu yaka wekaŋala dhuwalanydja wäŋa nhanŋuwaynydja ŋayi Yipurayimgunydja ŋulinyaramirriyunydjayi, yakana ŋula waŋgany yutjuwaḻa ŋayi märraŋala nhanŋuway, yurru ŋayathaŋalanydja ŋayi yukurrana Godkuŋu ŋunhi dhawu'-nherraṉaranydja, liŋgu Godthu dhawuny'tja wekaŋala nhanukala Yipurayimgala bitjarra gam', ‘Dhuwalanydja wäŋa yurru nhuŋuway Yipurayimgu ga yumurrku'wu nhokalaŋuwu miṯtjiwu gupaḏalŋuwuna.’ Yurru ŋayinydja Yipurayimdja yukurrana nhinana yothumiriwŋga ŋulinyaramirriyunydjayi, bäyŋuna nhanŋu ŋunhi yumurrku ŋula.
ACT 7:6 Yurru Godthunydja waŋana ŋanya bitjarra, ḻakaraŋala nhanŋu Yipurayimgu, ‘Nhokuŋunydja mala-wunhara yumurrku yukurra yurru nhina barrkuna wäŋaŋura mulkuruŋurana; walala yurru yukurra nhina garrpiṉara yolŋu'-yulŋuwuŋu, ga djämana walalaŋgu yukurra yurru ŋunhilina bili wäŋaŋura weyinnha. Walala yurru ŋurikiy wäŋawuyyu yolŋu'-yulŋuyunydja walalay bartjunmaramana walalanha, ga ŋayaŋu-yätjkumana yurru yukurra weyinnha, 400-nha dhuŋgarra-ŋupara.
ACT 7:7 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋarra yurru dhä-ḏir'yunna ŋunhiyi walalaŋgu buŋgawanhanydja yolŋu'-yulŋunha, ga ŋuliŋuruyi dhäŋuru nhuŋu yumurrkunydja yukurra yurru dhawaṯthunna ŋuliŋuru wäŋaŋurunydja, bala roŋiyirrina walala yukurra yurru marrtjina lili, ga dhiyalana wäŋaŋura walala yurru buku-ŋal'yunna yukurra ŋarrakuna,’ bitjarra ŋayi Godthu ḻakaraŋalanydja yukurrana Yipurayimgu.
ACT 7:8 “Ga biyapul ŋayi Godthu ḻakaraŋala Yipurayimgu bitjarrana, ‘Dhuwalanydja ŋarra yurru dhawu'-nherraṉmirri nhokala, märr dhawuny'tja dhuwala yurru yukurra yana djambimiriwnha. Nhuma yurru rumbal mitthunmirrinydja, bitjandja ŋuli ḏarrtjalkkumanydja ya' ḏarramuwurrunha, bukmaknha yana nhuma miṯtjinha, ga ŋuriŋinydja yurru mim'puyunydja nhumalanha ḻakaramana, bitjan nhumanydja ŋarrakuna ŋunhiyinydja yolŋu walala, ga ŋarranydja nhumalaŋguna waŋarr,’ bitjarra ŋayi Godthu waŋana ḻakaraŋalanydja. Ga ŋunhi ŋayi Yipurayimgunydja gäthu'mirriŋu ḏarramu Yitjaktja dhawal-wuyaŋina, bala ŋayi mitthurrunana nhanŋuwaynydja ŋayi ŋunhiyi gäthu'mirriŋunha ŋuriŋi 8-thunydja ḏaykun'thu. Ga bitjarra yana liŋgu Yitjakthunydja nhanŋuwaynydja ŋayi gäthu'mirriŋunha Djaykupnhanydja ḏarrtjalkkuŋala Godku yana, ga ŋayi ŋuriŋiyi Djaykupthunydja bitjarrayi yana liŋgu ḏarrtjalkkuŋala nhanŋuwaynydja ŋayi ŋunhi 12-nhanydja gäthu'mirriŋunha walalanha, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala bäpa'mirriŋu walala 12-kuna miṯtjiwu bäpurru'wu, Yitjuralwuna miṯtji, nhanŋuwaynha Godkuna yolŋu walala.
ACT 7:9 “Yo, ŋuriŋiyi gäthu'mirriŋuyu walalay Djaykupkalanydja mel-ḏi'yurruna ŋunhiyi gutha'mirriŋunhanydja walalaŋguway Djotjipnhanydja, bala walala wekaŋalanydja ŋanya ŋunhiyi yolŋu'-yulŋuwalana rrupiyawuna, bala walala ŋunhiyina djaw'yurrunanydja gäŋala bala Yetjiplilina wäŋalilinydja, ga ŋunhala Yetjiptja wäŋaŋura ŋayinydja ŋunhi Djotjiptja yukurrana nhinana garrpiṉarana djämamirrina walalaŋgu. Yurru ŋayinydja ŋunhi Godtja ŋunhiliyi nhanukala,
ACT 7:10 ga gäŋala ŋayi yukurrana Godthu ŋanya walaŋguŋala dhika marimirrikurrunydja. Yo, ŋayinydja ŋanya Godthunydja Djotjipnha yukurrana guŋga'yurruna, bala ŋayi buŋgawayunydja wal'ŋu ŋurruŋuyunydja Yetjippuyŋuyunydja ḻatju'-ḻakaraŋalana ŋanya Djotjipnha, ga ḻiya-djambatjnha ŋanya ḻakaraŋala, bala ŋayi nherrarana buŋgawakuŋalana ŋanya Djotjipnha; bukmak ŋunhiyi Yetjip wäŋa ga yolŋu'-yulŋunhanydja ŋayi nherrara nhanukalana Djotjipkalana dharraylili.
ACT 7:11 “Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydjayi ŋunhiyinydja Yetjip wäŋa ŋanhdharkthinana baṉḏanydhinana; bukmak ŋunhiyi wäŋa räwak yukurrana djingaryurruna, ga dhuwalanydja wäŋa Gaynandja balanyarayi yana liŋgu räwakthi, bala ŋilimurruŋgu märi'munydja yukurrana nhinana galŋa-yätjthinana, marrya'yinana wirrkina, liŋgu ŋathanydja malanha warrpam winya'-winyayurruna bäyŋuthinana.
ACT 7:12 Bala ŋayi Djaykupthunydja ŋäkulana ŋunhawala Yetjiplilinydja, liŋgu ŋunhayi ŋorrana yukurrana ŋatha guḻku' ŋunhiliyi, ŋunhi walala ruwamŋukuŋala ŋatha yukurrana ŋunhiliyi ŋäthili, bala ŋayi Djaykupthunydja djuy'yurruna nhanŋuway ŋayi gäthu'mirriŋunhana walalanha ḏarramuwurrunhana bala Yetjiplilina ŋathawunydja märranharawu. Marrtjina walala, ga märraŋala ŋunhi ŋathanydja, bala roŋiyinana.
ACT 7:13 Galki ŋathanydja ŋunhi dhawar'yurrunana, bala walala balayi roŋiyina biyapul Yetjiplili ŋathawu märranharawu, bala ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayi Djotjiptja waŋana maḻŋ-maranhaminana ŋanyapinyay ŋayi ŋurikala wäwa'mirriŋuwalanydja walalaŋgala nhanukalaŋuwala ŋayi, ‘Ŋarranydja dhuwala Djotjip, gutha'mirriŋu nhumalaŋgu,’ bitjarrana. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Djotjipthu ḻakaraŋalayi ŋurikala Giŋgalanydja, buŋgawawalanydja wal'ŋu, ŋunhi nhanŋu mäḻu'mirriŋu ga gurruṯu'mirri walala nhanŋu Djotjipku nhinana yukurrana marrya'na ŋunhala Gaynan wäŋaŋura.
ACT 7:14 “Bala ŋayi Djotjipthu djuy'yurrunana nhanŋuway ŋayi dhäruknha nhanukalaŋuwu bäpa'mirriŋuwu Djaykupkuna, bitjarrana ŋayi waŋana, ‘Nhuma yurru marrtjina lilina dhipalana, ga nhina yurru dhiyalana yukurra ŋarrakalana djäkaŋura,’ bitjarra. Bala ŋayi Djaykup ga bukmak nhanŋu mala marrtjina balayina ŋunha Yetjiplilina, bala walala nhinananydja ŋunhalayina yukurrana, yurru walala ŋunhi miṯtjinydja märr-ḻurrkun', 75 yolŋu walala. Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana Djaykup ŋunhiliyi märr-gurririna, bala ŋayi rakunydhinana, yurru yumurrku'na nhanŋu yukurrana nhinananydja ŋunhili wäŋaŋura weyindja, yana liŋgu-u-u ga bukmakthina walala murrmurryurruna ŋunhili yana mulkuruŋura wäŋaŋura, bukmak yana walala Djaykupku ŋunhi gäthu'mirriŋu walala.
ACT 7:16 Yurru ŋarakanydja malanha ŋunhiyi walalaŋgu yakana yukurrana ŋorrana ŋunhili Yetjiptja wäŋaŋura gupaḏalnydja, liŋgu yalalaŋumirriyunydja walalaŋgu ŋunhi yumurrkuny'tja walala marrtjina, bala märraŋalana ŋunhiyi ŋarakanydja walalanha ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja, bala gäŋala roŋinyamaraŋalana liliyi Gaynanlili, bala walala yukurrana dhalkaraŋalanydja walalanha ŋarakanydja Djikamlilina wäŋalili, ŋunhimala liŋgu dharapullili ŋunhi Yipurayimdhu märraŋala bäyim ŋunhi mathirra ŋuriki nhanukalaŋuwu dhäykawu dhalkaranharawu.
ACT 7:17 “Yo, ŋunhiyi märi'munydja ŋanapurruŋgu yukurrana nhinana ŋunhili Yetjip wäŋaŋura weyinŋumirrina, bala ŋayi ŋunhi Godkunydja miṯtji marrtjina guḻku'yinana, bathalana miṯtji yukurrana nhinana, yana liŋgu-u-u ga walu marrtjina galkithina Godku, ŋayi yurru walalanha märrama dhawaṯmaramana ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru, bitjarra yana liŋgu ŋunhi ŋayi dhawu'-nherrara ŋäthili wal'ŋu Yipurayimnha.
ACT 7:18 Ga ŋulinyaramirriyunydja waluyu, wiripuna ḏarramu wapthurruna buŋgawayina ŋurikiyi wäŋawu Yetjipkunydja, yurru yakana ŋayi ŋunhiyi marŋgi Djotjipkunydja; yakana ŋayi guyaŋina roŋiyinanydja ŋanya Djotjipnha.
ACT 7:19 Ŋunhiyinydjayi yuṯanydja ŋurruŋu buŋgawa yakana ḏukṯuk ŋilimurruŋgalaŋunydja märi'muwu walalaŋgu, ŋaramurrthinyana ŋayi ŋuli walalaŋgu yukurranha, mayali'-wilkthunana ŋayi walalanha ŋuli yukurranha yätjthinyana yana, ga ŋunhi ŋuli yothu dhawal-wuyaŋinya yuṯanydja, ŋayi ŋuli ŋuriŋiyinydjayi djaw'yunana, bala ŋurrkanhana, märr ŋayi yurru yothu ŋunhi rakunydhirrina.
ACT 7:20 “Ga ŋayinydja ŋulinyaramirriyu liŋgu dhawal-wuyaŋina ŋunhi Mawtjitjtja, yurru ŋayinydja ŋunhiyinydjayi Mawtjitjtja ḻatju'na dhikana wal'ŋu yothu. Yo, ŋäṉḏi'mirriŋunydja nhanŋu yukurrana djäka ŋurikiyi yothuwu, djuḻuḻ'maraŋala yukurrana wäŋaŋuranydja nhanukalay ḻurrkun' ŋaḻindi, ga yurruna ŋayi ŋanya bathililinydja rulwaŋdhurruna, bala djuḻuḻ'maraŋala mulmulilina ŋunhi marrtjina mayaŋ'ŋura dhärra'-dharrana. Bala ŋayinydja ŋurikala buŋgawawalanydja gäthu'mirriŋuyu miyalkthu maḻŋ'maraŋalana ŋanya ŋunhiyi yothunha, bala gäŋala nhanukalaynha wäŋalili, ga ŋutharanydja ŋayi ŋunhiliyi, bitjarrana bitjan nhanŋuwaynha ŋayi yothu ŋurikiyina Yetjippuyŋuwuna miyalkku.
ACT 7:22 Yo, ŋunhiyi walala Yetjippuyŋunydja ḻiya-djambatjmirri yolŋu walala, bala walala yukurrana marŋgikuŋalana Mawtjitjnhana, ga wirrkina wal'ŋu ŋayi yana marŋgithinanydja walalaŋgala. Ga ŋunhi ŋayi ŋuthara wakindhinana, ḏarramuyinana wal'ŋu, ŋayi ŋuli waŋanhanydja ḏälyuna dhärukthu ga djäma ganydjarrmirrina wal'ŋu rom.
ACT 7:23 “Ga ŋunhi ŋayi Mawtjitj ḏarramuna wal'ŋu, dhuŋgarra nhanŋu 40-na, ŋayi gurku'yurruna bitjarra, ‘Ŋarranydja dhuwala marrtjina bala ŋunha ya', nhäma marrtji ŋarrakuway miṯtjinha yolŋu'-yulŋunha Yitjuralpuyŋunha.’
ACT 7:24 Bala ŋayi marrtjinana ŋunhimalayi wäŋalilinydja, ga dharr-way ŋayi nhäŋalanydja wäŋawuynha ŋurikiynha Yetjippuynhana yolŋunha, ŋayi yukurrana ŋuriŋiyi ḏarramuyu bumara bartjunmaraŋala yolŋunha Yitjuralpuyŋunha. Bala ŋayi dhunupana waṉḏina Mawtjitjtja, guŋga'yurrunana ŋunhiyi maṉḏa-miṯtjinhanydja yolŋunha, bala ŋayi wutthurrunana rakunyguna ŋunhiyi Yetjippuyŋunhanydja yolŋunha.
ACT 7:25 Ŋayi guyaŋina yukurrana yanapi walala ŋuriŋiyi walala-miṯtjiyunydja dharaŋana, ŋunhi Godthu yurru walalanha walŋakuma ŋuriŋiyi nhanukala goŋdhu Mawtjitjkala. Yurru walalanydja ŋunhi walala-miṯtjiyunydja ŋanya Mawtjitjnha yakana dharaŋara yol ŋayi ŋunhiyi; yaka walala ḏukṯuk nhanŋu Mawtjitjku.
ACT 7:26 “Yo, wiripuŋuyunydja munhayu ŋayi Mawtjitj balayi marrtjina roŋiyina ŋunhimalayi walalaŋgala wäŋalili, walala-miṯtjiwala, ga nhäŋala ŋayi ŋunhiyinydja märrma'nhana, maṉḏa yukurrana bunharamina maṉḏa-miṯtjina yära, Yitjuralpuyŋuna maṉḏa yana. Ga ŋayinydja ŋunhi marrtjina Mawtjitjtja, ḏukṯukthina ŋayi guŋga'yunarawu maṉḏaku, maṉḏanha ŋayi yurru barrkuwatjkuma. Bala ŋayi galkithinanydja ga waŋana bitjarrana maṉḏakala, ‘Way maṉḏa, nhumanydja dhuwala be muka gutha'manydji. Nhäkuna nhuma yukurra dhuwala bunharamirrinydja?’ bitjarra.
ACT 7:27 Ga ŋayinydja ŋunhi waŋganydja bilyurruna, bala ḏur'yurrunana ŋayi dhunupana Mawtjitjnha, bala waŋana bitjarrana, ‘Gatjala. Yol dhuwala nhe yolŋunydja? Yolthu dhika nhuna nherraranydja?... nhe yurru ŋanapurruŋgunydja be buŋgawa mala-yarr'yunarawu?
ACT 7:28 Nhaltjan nhe yurru yolŋunydja ŋarranha?... Buma murrkay'kumana?... bitjana nhe yawungu ŋunhi Yetjippuyŋunha bunha murrkay'kunha?’ bitjarra ŋayi ŋunhi yolŋunydja waŋana Mawtjitjkala.
ACT 7:29 Bala ŋayi ŋunhi Mawtjitjtja wirrkina beyaṉiyina, bala dhunupana ŋayi ŋunhi gonha'yurrunana ŋunhiyinydja wäŋa Yetjiptja, bala waṉḏina barrkulilina wäŋalili. Nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhala mulkuruŋurana wäŋaŋura Midiyannha yäkuŋura weyinŋumirrina, yana liŋgu-u-u, ga märraŋala ŋayi miyalknha, ga märrma'na nhanŋu yothunydja maṉḏa ḏarramunydja maṉḏa dhawal-wuyaŋina ŋunhiliyinydja.
ACT 7:30 “Yo, Mawtjitj ŋunhili nhinana yukurrana weyinŋumirrina dhikana, yana liŋgu-u-u ga 40 dhuŋgarra djuḻkthurruna. Bala waŋganymirrinydja ŋayi Mawtjitj nhinana yukurrana ḏiltjiŋurana ŋanhdharkŋurana, galki Bukuŋura Djäniya yäkuŋura, ga dhunupana ŋayi ŋunhi djiwarr'wuynydja dhäwu'mirri maḻŋ'thurrunana yana nhanukala ŋunhili. Yo, nhäŋala ŋayi Mawtjitjthu ŋunhiyi man'tjarr, ŋayi nhärana marrtjina, yurru yakana ŋayi ŋunhiyi man'tjarr nhärana räwakthinanydja ŋuriŋiyi gurthayu ŋäṉarryu.
ACT 7:31 Bala ŋayi nhäŋala yukurrana Mawtjitjthunydja ŋunhi ṉirryurruna wirrkina, bala ŋayi marrtjina galkithinana, ŋayi yurru nhäma galkiŋuruna. Bala ŋayi ŋäkula rirrakaynha Garraynhana Godnha, ŋayi bitjarra waŋana gam',
ACT 7:32 ‘Ŋarranydja dhuwala God Waŋarr nhokalaŋuwu märi'muwu walalaŋgu, Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku,’ bitjarra. Bala ŋayi ŋunhi Mawtjitjtja yukurrana marrmarryurrunana djingaryurrunanydja, wirrkina yana ŋayi barrarina nhänharawu ŋurikiyinydja.
ACT 7:33 Bala ŋayi ŋunhi Garraynydja waŋana nhanukala bitjarrana, ‘Yupmaraŋana dhuwali dhapathuŋ'tja nhuŋuwuy, liŋgu dhuwalanydja wäŋa dhuwala nhe yukurra dhärra dharrpalnha wal'ŋu ganaŋ'thunarana Garraywu.
ACT 7:34 Nhäŋala ŋarra ŋunhi ŋarrakuway yolŋunhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra burakirri ŋunhili Yetjiptja wäŋaŋura, ga ŋäma ŋarra yukurra walalanha ŋäthinyaranydja, ga dhuwalanydja ŋarra marrtjina walŋakunharawuna walalaŋgu, ŋarra yurru walalanha dhawaṯmaramana ŋuliŋuruyi garrpiṉaraŋurunydja romŋuru. Go marrtjiyana lili ŋarrakala, ŋarra yurru nhunanydja djuy'yun balayi Yetjiplili,’ bitjarra ŋayi Garrayyunydja ḻakaraŋala Mawtjitjku.
ACT 7:35 “Yo, ŋäthilinydja walala Mawtjitjnha yukurrana nyinyaŋdhurruna muka nhäŋala, waŋana walala yukurrana bitjarra ŋanya ŋunhi Mawtjitjnha, ‘Yolthu nhuna nherraranydja dhiyakuyi?... nhe yurru ŋanapurruŋgu be ŋurruŋunydja, ga mala-yarr'yunarawunydja yukurranharawu?’ Bitjarra walala yukurrana ŋunhi ŋäthilinydja ŋanya Mawtjitjnha waŋana, yurru ŋunhiyi yana liŋgu yolŋunha ŋayi Godthunydja djuy'yurruna walalaŋgu guŋga'yunarawu, ŋayina yurru walalaŋgu ŋurruŋunydja, ŋayina yurru Mawtjitjthuna walalanha gäma dhawaṯmaramanydja ŋuliŋuru garrpiṉaraŋurunydja romŋuru. Yurru yaka ŋayi yurru ŋunhiyi gänanydja wal'ŋu djäma ŋayipinydja, ŋuriŋina bili djiwarr'wuyyu yolŋuyu yurru yukurra ŋanya guŋga'yun gäma, galkikuma ŋanya, ŋunhi ŋayi maḻŋ'thurruna nhanukala ŋunhili man'tjarrŋura.
ACT 7:36 “Yo, Mawtjitjthu ŋurru-warryurrunana gäŋalana ŋuliŋuruyi yolŋu'-yulŋunhanydja Yetjipŋurunydja wäŋaŋuru dhawaṯmaraŋalana, ga djämanydja ŋayi yukurrana biyapul wal'ŋu bathala rom, ganydjarrmirrina wal'ŋu ŋunhili Yetjip wäŋaŋura, ga biyapul ŋunhili ṉapuŋgany'tja gapu yäku ‘Miku gapu’ ŋunhi ŋorrana marrtjina, ŋunhili ŋayi bathalanydja wal'ŋu dhika ganydjarr ḏumurru djäma rom, ga bitjarrayi liŋgu ŋunhalanydja ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura ŋayi bitjarrayi yana djäma yukurrana, ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhiliyi 40 dhuŋgarra ŋupara.
ACT 7:37 Yo, ŋayi Mawtjitjthu yukurrana gäŋalanydja walalanha dhika ḻatju'kuŋala bala, ga waŋana ŋayi Mawtjitjthu walalanha, ḻakaraŋala walalaŋgu ŋurikiyi nhanukalaŋuwu miṯtjiwunydja Yitjuralpuyŋuwunydja bitjarra, ‘Godthu yurru nherraṉ waŋganynha yolŋunha, dhäwu'-gänharamirrinha nhumalaŋgu, ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu dhawaṯthun ŋuliŋuru nhumalaŋgala miṯtjiŋurunydja dhipuŋuruyi, balanyara ŋayi bitjan ŋarra.’
ACT 7:38 Yo, ŋunhiyi yana liŋgu Mawtjitj walalaŋgala ŋunhili ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura nhinana yukurrana Godkalaŋuwalanydja miṯtjiwala yolŋu'-yulŋuwala, ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwalanydja walalaŋgala, ga ŋurikala djiwar-wuywala yolŋuwala ŋunhi ŋayi waŋana nhanukala ŋunhala bukuŋura yäkuŋura Djäniya; ga ŋunhiyinydja ŋurikalayi Mawtjitjkala ŋayi Godthu wekaŋala ŋunhi walŋamirri wal'ŋu dhäruk ḻakaranhaminyarawu marrtjinyarawu bala ŋilimurruŋgu.
ACT 7:39 “Bala nhaltjarrana ŋunhiyi ŋilimurruŋgala märi'muyunydja walalay?... Ŋawatthurruna muka märraŋala ŋunhiyi Mawtjitjku dhäruk? Yäääw, yaka walala ŋunhiyi ŋuriŋiyi walalay märraŋalanydja ga malthurruna nhanŋu dhärukku, yana walala ŋunhi ŋuyulkthinana nhanŋu Mawtjitjku, bala bukuyu-ŋurrkaŋalana ŋanya, liŋgu walala yukurrana ḏukṯukthinanydja walala yurru marrtji balayi roŋiyirri Yetjiplili.
ACT 7:40 “Bala walala ŋunhiyi walala waŋananydja Mawtjitjkalaŋuwalana wäwa'mirriŋuwala, Yärungalana yäkuwala, bitjarrana, ‘Way, nhe ŋanapurruŋgu yurru djäma ŋula nhä ŋi',... waŋarrkuma, märr yurru ŋayi marrtji ŋuriŋiyi ŋurru-warryun ŋanapurrunha, liŋgu ŋunhinydjayi ḏarramu Mawtjitjtja ŋunhi ŋayi ŋilimurrunha gäŋala beŋuru yukurrana lili, dhika winya'yurrunana, wanhakana mak ŋayi.’
ACT 7:41 Bala walala djämana yukurrana ŋamaŋamayurrunana ŋunhiyi be nhänydja waŋarrnydja walalaŋguway, rumbalnydja djäma bitjarra buliki, bala walala yukurrana ŋunhiyina wäyinnha malanha bathara wekaŋalanydja ŋurikiyi waŋarrwunydja, bala buku-ŋal'yurrunanydja yukurrana ŋurikiyinayi waŋarrwu, goŋbuynha ŋunhi walalaŋguŋuwaynha walala djämawuy.
ACT 7:42 Bala ŋayi Godtja bilyurruna, ŋapana walalaŋgu wekaŋala ŋuriki walalaŋgu; gonha'yurruna ŋayi walalanha, märr walala yukurra yurru buku-ŋal'yun ŋula nhäkuna djiwarr'wuywu malaŋuwu, ganyu'wuna malaŋuwu ŋula nhäkuna, bitjarra yana liŋgu bitjarra yolŋuyu dhäwu'-gänharamirriyu yukurrana wukirri ŋäthili wal'ŋu baman', bitjarra gam', ‘Nhuma yolŋu walala Yitjuralpuy. Yolku nhuma yukurrana buku-ŋal'yurrunanydja ŋunhiliyi ŋayilpiŋura wäŋaŋura?... ŋula yolku yana waŋarrwu? Yaka ŋarrakunydja nhuma ŋunhi yukurrana bumara wäyinnhanydja ga bathara, bitjarra mundhurr ŋunhiyi; yaka ŋarrakunydja nhuma yukurrana bitjarrayi buku-ŋal'yurruna, ŋunhi nhuma yukurrana nhinana ŋunhili gawarrka'ŋura wäŋaŋura 40 dhuŋgarra ŋupara.
ACT 7:43 Nhumanydja yukurrana ŋunhi buku-ŋal'yurruna waŋarrwu Molikkuna yäkuwu, nhanŋuna ŋurikiyinayi ŋunhiyinydja nhuma yukurrana gäŋala buṉbu ḏalwaḏalwa buku-ŋal'yunaramirri, ga wiripunydja nhuma yukurrana buku-ŋal'yurruna ŋuriki ganyu'wuna, nhumalaŋgalaŋuwu waŋarrwu Repanguna yäkuwu ganyu'wu ŋuriki; buku-ŋal'yurruna nhuma yukurrana ŋurikiyinydja waŋarrwu malaŋuwu ŋunhi nhuma yukurrana djäma nhumapina goŋdhuna. Bala ŋarranydja yurru nhumalanha djuy'yun barrkumalana yana wäŋalili; nhuma yurru yukurra nhinanydja ŋunhana bala gali'ŋura Bapilunnha wäŋaŋura.’ Bitjarra ŋayi yukurrana Godtja waŋana ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwalanydja walalaŋgala.
ACT 7:44 “Yo, ŋunhalana ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura ŋilimurruŋgala ŋunhi märi'muyu yukurrana ḏälkuŋala ŋunhi buṉbu ḏalwaḏalwa, Godkuna ŋunhiyinydja buṉbu, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha nhinanha ŋunhili walalaŋgala. Godthunydja ŋunhi ḻakaraŋala ŋäthili yana Mawtjitjkala, nhaltjan walala yurru djäma ŋunhiyi ḏalwaḏalwa, Godku buṉbu, bala walala ŋunhi djämanydja ŋunhiyi yana liŋgu djan'kukuŋala ŋunhi ŋayipi Godthu ḻakaraŋala walalaŋgala.
ACT 7:45 Ga ŋunhiyi yolŋu walala ŋunhi walala djäma ŋunhiyi ḏalwaḏalwa, walala worruŋuyinana, bala marrtjina raku'-rakunydhinana ŋunhili ŋanhdharkŋura wäŋaŋura, bala walalaŋgala yumurrku'yunydja walalay gäŋala yukurrana ŋunhiyi Godku buṉbu, yana liŋgu-u-u ga gulŋiyina walala dhipalayi wäŋalili Gaynanlilinydja ŋurikimirriyina. Marrtjinanydja walala ŋunhiyi, malthurruna nhanŋu Djajtuwawuna yäkuwu, bala märraŋalana yana dhuwalayi wäŋanhanydja, djaw'yurrunana yana ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja bäpurru'wala. Liŋgu Godthu ŋayipi ŋunhiyi gukuŋala dhawaṯmaraŋala yukurrana ŋäthili yana walalanha wiripu-guḻku'nhanydja ŋunhi miṯtjinha. Yo, ŋilimurruŋguna märi'munydja walala yukurrana nhinana dhiyala wäŋaŋura, ga mukthurruna walala yana yukurrana buku-ŋal'yurrunanydja Godku ŋunhiliyi yana liŋgu ḏalwaḏalwa'ŋura, yana liŋgu-u-u ga Daypitmirriyuna waluyu.
ACT 7:46 “Yo, Godtja ŋunhi mirithina märr-ŋamathina nhäŋala ŋanya Daypitnhanydja, ga ŋayinydja ŋunhi ḏukṯukthina ŋunhiyi Daypit, ŋayi yurru djäma yuṯana buṉbu Godku, märr walala yurru Djaykupkala yarraṯaŋuru mala buku-ŋal'yun yukurra Godkunydja ḻatju'ŋura dhika buṉbuŋuranydja.
ACT 7:47 Yurru ŋayi Daypitthunydja ŋunhiyi yaka warray buṉbuŋalanydja djämanydja ŋunhiyi buṉbuŋha; gäthu'mirriŋuyuna nhanukala Daypitkala, Djalamandhuna yäkuyu ŋunhiyi djäma dhuḻ'yurrunanydja buṉbunydja Godku.
ACT 7:48 Yurru ŋilimurruŋgunydja God garrwar warray wal'ŋu waŋarr, biyapul warray, yaka ŋayi ŋuli nhina yukurra Godtja ŋunhilimi buṉbuŋura yolŋuwalanydja ŋunhi goŋbuynydja djämawuy. Ŋäthili baman'tja dhäwu'-gänharamirriyu yolŋuyu waŋana yukurrana bitjarra gam',
ACT 7:49 ‘Djiwarrny'tja dhuwala ŋarraku wäŋa nhinanharawu, ga dhuwalinydja munathany'tja wäŋa ŋarraku ḻuku-nherraṉminyarawuna. Nhäyinyara buṉbu nhuma yurru djäma ŋarrakunydja dhika? Wanhami wäŋaŋura ŋarranydja yurru nhina yukurra?... nhäyinyaraŋura buŋguŋura?
ACT 7:50 Liŋgu dhuwalayinydja bukmak nhä malanha ŋarrakuŋuway yana djämawuy.’ Bitjarra ŋayi yukurrana Garraynydja waŋana ḻakaranhamina.”
ACT 7:51 Bala ŋayi Dhepindhunydja yana mukthurruna warray waŋana marrtjina, ḻakaraŋala ŋunhiyi ŋaḻapaḻmirriwa ŋuripa, ga bitjarrana ŋayi yukurrana waŋananydja, “Nhä nhuma dhuwala yolŋunydja walala? Raypirri-waḏatjmirri?... ŋänharamiriw walala? Ŋayaŋunydja nhumalaŋgu dhuwala ḏälnha wal'ŋu yana, ga mäkiri' nhumalaŋgu dhumuknha, liŋgu yaka nhuma ḏukṯuk Godkalaŋuwu dhärukku ŋänharawu. Yakana nhuma ŋuli yukurra mäkiri'-witjun ŋuruku Garrkuḻukkunydja wal'ŋu Birrimbirrwu; bitjan liŋgu nhuma yukurra ŋanya bukuyu-ŋurrkamana, liŋgu nhumanydja dhuwala balanyarana yana bitjan ŋunhiyi märi'mumirriŋu walala nhumalaŋgu.
ACT 7:52 Nhumalaŋgala märi'muyunydja yukurranha ŋuli ŋayaŋu-yätjkunha bunha ŋunhinydja yolŋu'-yulŋunha Godkunydja dhäwu'-gänharamirrinha walalanha; yakana ŋula waŋganynha yolŋunha walala gonha'yurruna ŋula nhä burakinyamiriwnhanydja. Ga bitjarrayi liŋgu walala bumara yukurrana murrkay'kuŋala ŋunhi Godku dhäwu'mirrinhanydja walalanha, ŋunhi walala ŋuli ḻakaranha ŋäthili wal'ŋu yana bitjana, ‘Galki ŋayi yurru ŋunhiyi Rom-dhunupanydja Yolŋu bunana dhiyala.’ Ga yuwalk yana ŋunhiyi Rom-dhunupanydja yolŋu marrtjina lili dhipala munatha'lili, ga nhumanydja dhiyaŋunydja walalay ŋunhiyinhanydja wekaŋala goŋlili ŋurikala miriŋuwalana, bala bumarana nhuma ŋanya wal'ŋu murrkay'kuŋalana.
ACT 7:53 “Yo, nhumalaŋgu warray ŋayi Godthu wekaŋala nhanŋuway ŋayi romdja, ŋuliwitjarra ŋurikalayi djiwarr'wuywala yolŋuwala walalaŋgala. Yurru nhumanydja yaka warray märraŋala ŋunhiyi romnha, ga mäkiri'-witjurruna nhuma nhanŋu bäyŋuna. Nhumanydja ŋunhiyinhayi romnha yana bakthunmaraŋalana warrpam'thurrunana.” Bitjarrana ŋayi yukurrana Dhepindhu ḻakaraŋalanydja ŋuripa Ŋaḻapaḻmirriwanydja.
ACT 7:54 Bala walala ŋunhiyi Ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala marrtjina ŋoy warray dhärrana Dhepingu, ŋaramurryina warray ŋuriŋiyi nhanukala dhärukthu, bala walala yukurrana ḻirra-ḻawu'-ḻawunhaminana bunharawuna nhanŋu.
ACT 7:55 Yurru ŋayi Dhepindja baḏak yukurrana yana dhärrana dhaŋaŋ wal'ŋu yana dhika Gunhu'wala Birrimbirryu, bala ŋayi buku-ruŋala yukurrana yana djiwarr'lilina, nhäŋalanydja ŋayi ŋunhi djiwarrny'tja ḻapthunarana, ga Gunhu'nhana ŋayi nhäŋala, ŋayi yukurrana nhinana nhanukalay ŋayi ḻatju'ŋuranydja ŋunhiliyinydja wal'ŋu, djarraṯawun'ŋuranydja. Ga biyapul ŋayi nhäŋala Djesunhana, ŋayi yukurrana dhärrana galki Gunhu'wala gali'ŋura, dhunupa'ŋuŋura yana.
ACT 7:56 Bala ŋayi Dhepindhu waŋana ḻakaraŋala bitjarrana, “Way nhäŋana walala. Ŋarranydja yukurra nhäma djiwarrny'tja ḻapthunarana, ga nhämana ŋarra yukurra Djesunhanydja, ŋayi yukurra dhärranydja ŋunha galkina Gunhu'walana, ŋurruŋuna wal'ŋu biyapulnha.”
ACT 7:57 Ga dhunupana walalanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala mäkiri'na-dhaḻyunmina walalaŋgalay goŋdhuna ŋänharaŋurunydja, bala yatjunmina wirrkina, mäkiri'-yarryurrunana, bala dhunupana yana gundupuŋalanydja, baṯ-nha ŋanya mulkanana,
ACT 7:58 bala warryu'-warryurrunana nhinana bala, dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋuruyi wäŋaŋurunydja. Bala walala dhunupa guṉḏana marrtjina ḻaw'-ḻawmaraŋala, bala wirriw'-wirriwyurrunana yukurrana ŋanya Dhepinnha. Ga waŋgany yuṯa ḏarramu yukurrana dhärrana ŋunhiliyi nhäŋala, yäku Djol, ga walalanydja ŋuriŋi nhänharapuyŋuyunydja marrtjina girri'na burrul'maraŋala walalaŋgalay rumbalŋuruna, bala rarr'yurruna ḻukulilina nhanukala yukurrana Djolwala dharraywuna.
ACT 7:59 Mukthurruna yana walala yukurrana baymatthurruna ŋanya guṉḏayunydja wirriw'-wirriwyurruna, ga ŋayinydja Dhepindja yatjurruna waŋana Garraywala bitjarrana, “Djesu Garray, märraŋana ŋarranha birrimbirrnydja, nhokalana goŋlili.”
ACT 7:60 Bala ŋayi bun'kumu-nyilŋ'thurrunanydja, ga waŋana yatjurruna bitjarra, “Garray, bäy-ḻakaraŋa walalaŋgu yulŋunydja. Yaka weyinguŋa walalaŋgu dhiyakuyyinydja djämawuy yätjpuynydja.” Yo, waŋananydja ŋayi bitjarrayi, bala dhunupana ŋorrana rakunydhinana. Bala ŋayi Djolnydja waŋana ŋoy-ŋamathinana bitjarrana, “Murr'-muka ŋayi rakunydhina,” bitjarra.
ACT 8:1 Ga ŋuriŋi liŋgu waluyu walala yolŋu'-yulŋuyunydja ŋurru-yirr'yurrunana yana marinydja ŋuriki Garraywalaŋumirriwunydja walalaŋgu, ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhili Djurutjalam; biyapulnha walala ŋunhi romdja nherrara walalaŋgu bunharawunydja. Bala walalanydja yukurrana ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirrinydja walala Garraywu barrkuwatjthinana wäŋalili ga wäŋalili ga wäŋalili bitjarrana marrtjina, bala nhinana marrtjina wiripuŋukurruna wäŋakurru bala, Djudiyakurru ga Djamariyakurruna. Ga walala ŋunhi bo'puyŋunydja walala ŋunhiliyina bäymana yukurrana nhinana Djurutjalamnha wäŋaŋura.
ACT 8:2 Bala walala ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja Garraywalaŋumirri walala marrtjina, bala märraŋala ŋanya Dhepinnhana rumbalnha, bala gäŋala molulilina, bala walala yukurrana wirrkina dhika nyä'yunminanydja nhanŋu, guyaŋinanydja ŋanya manapara.
ACT 8:3 Ga ŋayi Djolnydja yukurrana ḏukṯukthina bunharawu dhawar'maranharawuna ŋuriki Garraywalaŋumirriwunydja walalaŋgu, liŋgu ŋayi Djolyunydja ŋuli birrka'yuna bitjana warray, yanapi ŋunhiyi Godkunydja rom balanyarayi, liŋgu yaka ŋayi marŋgi Djesuwu ŋayipinydja wal'ŋu. Yo, marrtjinyanydja ŋayi ŋuli Djol, ḻiw'maranha ŋuliwitjarra wäŋakurru Djurutjalamgurru, djuḏupthuna ŋuli marrtjinya bala'lilinydja malaŋulili, bala nhänha Garraywalaŋumirrinhanydja yolŋunha ŋunhi, bat-gay, bala gänhanydja ŋuli warryu'-warryunana nhinanha bala, bala ŋurrkanha ḻoḻulilina dhunupana ŋanya, ḏarramuwurrunha ga dhäykawurrunha.
ACT 8:4 Yo, ŋuliŋuruyinydja Djurutjalamŋurunydja walala Garraywalaŋumirrinydja walala yukurrana baḻaka'yurrunana, ga bawala'mirrikurruna walala yukurrana dhäwuny'tja ḻakaraŋala birrŋ'maraŋala Djesunha yäkunydja.
ACT 8:5 Ŋayinydja Biliptja marrtjina, bala nhinanana yukurrana Djamariyana wäŋaŋura, ga ŋunhiliyina ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayinydja Walŋakunharamirri, djuy'yunara Gunhu'wuŋuna wal'ŋu.
ACT 8:6 Ga walala yukurrana guḻku'na yolŋu'-yulŋunydja dhika mäkiri'-witjurruna nhanŋu dhärukkunydja; ḻatju'kuŋalana walala dhikana ŋäkulanydja yukurrana, ga nhäŋalanydja ŋunhi nhaltjarra ŋayi Bilipthu djäma yukurrana ganydjarrmirri wal'ŋu dhika rom.
ACT 8:7 Liŋgu yätjmirrinydja birrimbirr walala dhunupa yukurrana dhawaṯthurrunana dhä-rirrakaymirrina ŋurikalayi yolŋuwalanydja walalaŋgala, ga wiripu-guḻku' rerrimirri walala yukurrana ḏukthurrunana dhunupana, ga bunhdhurrnydja marrtjinana yukurrana.
ACT 8:8 Ga bukmak ŋunhiliyi wäŋaŋuranydja Djamariyanydja goŋmirriyinana, mirithinana galŋa-djulŋithina dhika manapara.
ACT 8:9 Ga ŋunhilimiyi Djamariya wäŋaŋura yolŋu yukurrana nhinana yäku Djäyman, yurru ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu yukurrana ŋayathaŋalanydja ŋula nhä girriny'tja gaḏamangunharamirri; bitjana liŋgu walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyunydja nhänha ṉirryunana yukurranha ŋanya bitjanarayinydja djämawuy. Ŋayi ŋuli garrwarkunharaminyana ŋanyapinyay ŋayi yulŋunydja, dharrpal-ḻakaranhaminyana,
ACT 8:10 ga bukmaknha yolŋunydja walala yukurrana dhärukku malthurruna nhanŋuwaynha yana, ŋurru'-ŋurruŋu wal'ŋu ŋunhi yolŋu walala buŋgawamirri, ga wiripu-gulku ŋunhi gali'wuy walala, bala bukmakthunna ŋuli ŋanya ḻakaranha ŋunhiyi ḏarramunha bitjananydja gam', “Ŋayina ŋunhayina Ganydjarr-ŋutu'mirrinydja yukurra nhina,” bitjarra walala yukurrana yolŋuyunydja walalay ḻakaraŋala, yanapi ŋayi yukirri ŋayathaŋu Godku ganydjarr ŋunhi.
ACT 8:11 Yo, walala ŋuli yolŋunydja walala nhanŋu ŋurikiyi gaḏamangunydja mäkiri'-wuṉḏaŋarr'yinyana dhikana, liŋgu beŋuruna bili ŋayi yukurrana djäma bitjarrayinydja Djäymandhu, ṉirryunaramirrinydja ŋunhinydja rom.
ACT 8:12 Ga ŋunhiliyi liŋgu wäŋaŋura ŋayi yukurrana Bilipthunydja ḻakaraŋala Gunhu'walaŋuwuy warray, ŋurukuy warray wal'ŋu Rom, ga ŋanya Djesu-Christnha ŋayi yukurrana ḻakaraŋala Bilipthunydja, ga walalanydja yukurrana yolŋuyunydja walalay märr-yuwalkthinana Djesu-Christkuna yäkuwu, märr-nherraṉminana manapara, bala yukurrana ḻiya-ḻupthurrunana, ḏarramuwurru ga dhäykawurru.
ACT 8:13 Ga ŋayi Djäymandja, gaḏamandja ŋunhiyinydja yolŋu, ŋayipiwaynha märr-yuwalkthina, bala ŋayi ḻiya-ḻupthurrunana. Bala bitjarrana liŋguna ŋayi yukurrana marrtjinanydja galkina yana Bilipkala, nhäŋala marrtjina ŋunhiyi ganydjarr-ḏumurruna wal'ŋu dhikana ŋunhi, ŋunhi ŋayi ŋuli Bilipthu djäma yukurranha; yurru ṉirryurrunana dhikana ŋayi nhäŋalanydja Djäymandhu.
ACT 8:14 Yo, ga ŋunhalanydja Djurutjalamdja, ŋuriŋi bo'puyŋuyu wal'ŋu Garraywalaŋumirriyu walalay ŋäkulana ŋunhamalayinydja Djamariyalilinydja, guḻku'nhana dhikana yolŋu'-yulŋunha märr-yuwalkthinyara ga märranhara yukurranhara Gunhu'wu dhäruk, bala walala ŋulaŋuru Djurutjalamŋurunydja djuy'yurruna maṉḏanhana Betanhana ga Djonnhana ŋunhimalayinydja, guŋga'yunarawunydja walalaŋgu.
ACT 8:15 Ga ŋunhi maṉḏa bunananydja ŋunhiliyi, bala dhunupana yana maṉḏa bukumirriyaŋalana yulŋunydja walalaŋgu ŋuriki märr-yuwalkthinyamirriwunydja walalaŋgu, märr yurru walala märrama ŋunhiyina wal'ŋu walŋa, Garrkuḻuknhana Birrimbirrnha.
ACT 8:16 Yo, bukumirriyaŋalanydja maṉḏa ŋunhi bitjarrayinydja, liŋgu yaka muka yana ŋula yolnha yolŋunha ŋunhilimi miṯtjiŋura Gunhu'walanydja Birrimbirryu monyguŋala; yaka muka walala yana dhaŋaŋdhinanydja wal'ŋu ŋuriŋiyi walŋayu, yana walalanha yukurrana ḻiya-ḻupmaraŋala yulŋunydja yäkuyu Garraywala, Djesu-Christkala yana.
ACT 8:17 Bala maṉḏa marrtjina Beta ga Djon goŋ-ŋal'yurrunana walalaŋgala bala, ga dhunupana yana walala märraŋalana ŋunhiyi Garrkuḻuknhanydja wal'ŋu Birrimbirrnha, dhaŋaŋnha dhikana.
ACT 8:18 Ga ŋayinydja ŋuriŋiyi gaḏamandhunydja Djäymandhu yukurrana nhäŋala ŋunhimalayi maṉḏanha, ŋunhi ŋurikalayi maṉḏakala goŋ-ŋal'yunarayunydja yolŋuyunydja walalay marrtjina märra'-marraŋalana Gunhu'wu Birrimbirrnydja, dhaŋaŋdhinana marrtjina. Bala ŋayi Djäymandhunydja djawarr'yurruna rrupiya warray, bala milkuŋala waŋana bitjarrana Betawala ga Djongala,
ACT 8:19 “Ŋay' märraŋana. Ŋarranydja ḏukṯuk nhuma yurru wekama dhuwaliyi ganydjarrnydja ŋarrakalana goŋlili, märr yurru ŋarranydja goŋ-ŋal'yun ŋula yolkala yolŋuwala, bala ŋayi yurru märramana dhuwaliyi Garrkuḻuktja Birrimbirr.”
ACT 8:20 Bala ŋayi Betanydja dhunupana nhanŋu waŋana bitjarrana, “Rrupiya nhuŋu ga nhepi yurru marrtji djunamana ŋunhana ya', dhä-ḏir'yunaramirrililina wäŋalili, liŋgu nhenydja ŋuli guyaŋirri ŋunhi yanapi Gunhu'wunydja Garrkuḻuktja Birrimbirr ŋula nhä, nhe yurru bäyim rrupiyayu. Dhuwalayinydja mundhurr warray Gunhu'wu, yäna warray ŋayi yurru wekama; yakana ŋuli rrupiyayunydja nhe bäyim märraŋu.
ACT 8:21 Nhenydja yurru yakana dhiyalamiyi romŋura, yakana nhe yurru märrama dhuwalayi Garrkuḻuknha Birrimbirrnha, liŋgu nhe ŋayaŋu-djarrpi'na, yakana dhunupa Gunhu'walanydja maŋutjiŋura.
ACT 8:22 Ma', ŋanydjaḻa'yurrana dhipuŋuruyi nhokalay nhe yätjŋurunydja wal'ŋu, bala waŋiya bukumirriyaŋana Garraynha, märr yurru ŋayi nhuŋu mak bäy-ḻakarama ŋurikiyi, ŋunhi nhaltjan nhe guyaŋirri ŋuli yukurra djarrpi'kuma.
ACT 8:23 Liŋgu ŋarra yukurra nhämanydja dhuwali nhokala ŋayaŋuŋuranydja, biyapul warray mel-djana' nhe, ga garrpiṉara nhe ŋurikiŋi yätjkuŋu romguŋu.”
ACT 8:24 Bala ŋayi gaḏamandja ŋunhi yolŋu waŋana bitjarra Betawala ga Djongala, “Way maṉḏa. Bukumirriyaŋa ŋarraku maṉḏa Garraynha, märr yurru yakana ŋarraku ŋunhiyi dhä-ḏir'yunamirrinydja rom maḻŋ'thun yurru, bitjarra nhe ŋunhi waŋana ŋarraku.”
ACT 8:25 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja maṉḏa Betayu ga Djondhu ḻakaraŋalana yukurrana ŋanya Djesunha ŋuripa yolŋu'-yulŋuwana, ga bitjarrayi liŋgu maṉḏa yukurrana ḻakaraŋala Garraywuŋuna dhäruk. Bala ŋuliŋuruyinydja maṉḏa marrtjina balayina roŋiyina Djurutjalamlilina, yurru marrtjinanydja maṉḏa yukurrana ŋuliwitjarra bäyma yana Djamariyakurru makarrkurru, ga birrka'mirriŋura wäŋaŋuranydja maṉḏa yukurrana ḻakaraŋala birrŋ'maraŋalanydja ŋunhi ŋamakurruny'tja dhäwu' Djesu-Christnha.
ACT 8:26 Waŋganymirriyunydja waluyu djiwarr'wuy yolŋu marrtji, bala waŋa Bilipkala yäkuwala bitjanna, “Gaŋgathiyana, bala marrtjiya djalathaŋ'lili bala ya'. Marrtjiyanydja nhe yurru ŋula dhukarrkurrunydja ŋunhi marrtji ŋorra ŋunha ŋanhdharkkurru, ŋulaŋuru Djurutjalamŋuru ga bitjanna bala Gäthalilina wäŋalili yäkulili.”
ACT 8:27 Bala ŋayi Biliptja dhunupa yana gaŋgathirrina, bala marrtjina. Marrtjinydja ŋayi yukurra-a-a ŋuliwitjandhina dhukarrkurru, bala dharr-way ŋayi nhäma yolŋunhana, Yithiyapiyawuynha yolŋunha, ŋayi yukurra marrtji lili, yurru yolŋunydja ŋunhiyi ŋurruŋuna wal'ŋu guŋga'yunaramirri ḏarramu, ŋayi ŋuli yukurra djäka rrupiyawu ŋurikalaŋuwu buŋgawawalaŋuwu miyalkkalaŋuwu ŋunhi ŋayi ŋurruŋu buŋgawa ŋurukuy wäŋawuy Yithiyapiyawuy. Yo, ŋunhiyi yolŋu ḏarramu marrtjina ŋäthilinydja bala Djurutjalamlili buku-ŋal'yunarawu Godku,
ACT 8:28 ga ŋulaŋuruyina ŋayi ŋunhi roŋiyinanydja marrtjina yukurrana balayi nhanukalaynydja ŋayi wäŋalili, yurru ŋayi marrtjina nhinananydja ŋunhilimi ŋunhi ŋuli yarraman'thu warryu'-warryun, yurru marrtjinanydja ŋayi yukurrana, nhäŋala marrtjina djorra' maŋutji-ḻaw'maraŋalanydja Godku dhäruk, ŋunhi ŋayi baman'ŋuwuyyu ŋunhiyi yolŋuyu dhäwu'-gänharamirriyu yäkuyu Yitjayayu wukirri be ŋäthili.
ACT 8:29 Yo, nhäŋalanydja ŋayi Bilipthu ŋunhiyi yolŋunha, ŋayi marrtjina bala djuḻkthurrunana, bala ŋayi ŋunhi Garrkuḻuktja Birrimbirr waŋanana nhanukala Bilipkala bitjarrana, “Way, bala marrtjiya ŋunhawala ya', galkithiya; ŋunhanha yolŋunha withiyarra,” bitjarra.
ACT 8:30 Bala ŋayi waṉḏinanydja Bilip galkithinanydja, ga ŋäkula ŋayi dhäruknha, ŋayi marrtjina waŋana ŋunhiyi, rediŋ ŋunhiyi dhäruk Yitjayawuŋu. Bala ŋayi ŋanya dhä-wirrka'yurruna Bilipthunydja ŋunhiyi ḏarramunhanydja bitjarrana, “Way, marŋgi nhe dhiyakuyi yulŋunydja dhärukkunydja?... dharaŋan nhe yukurra?”
ACT 8:31 Ga ŋayinydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarrana, “Yaka ŋarra yukurra dhuwala dharaŋan dhuwalayi dhäruktja bay. Ŋarra ḏukṯuk, ŋarranha yurru guŋga'yun yolŋuyu, ga marŋgikuma dhipuŋuru dhärukŋuru mayali'wu, nhaltjan yukurra waŋa.” Bala ŋayi ŋunhiyinydja ḏarramu waŋana bitjarrana, “Go, wapthurra lili dhipalana, nhiniya galki ŋarrakalana gali'lili.” Bala ŋayi Biliptja wapthurruna ŋunhimalayina, bala nhinanana marrtjina bala, maṉḏana rrambaŋina.
ACT 8:32 Ga dhuwalana ŋayi ŋunhiyi dhäruktja rediŋ marrtjina gam', “Walala märraŋala ŋanya, bala gäŋala bunharawu murrkay'kunharawuna, ga yanana ŋayi mukthurrunana-wala malthurrunana walalaŋgu, bitjarra yana liŋgu bitjan ŋuli wäyin bembi marrtji mukthunna bunharawu. Yo, ŋunhi ŋuli ŋula yolŋuyu bulkany'tja warrkuḻuma ŋunhiyi wäyinnha bembinha, yakana ŋayi ŋuli ŋunhiyi wäyin ŋula yatjundja, ga ŋunhiyinydjayi yolŋunydja balanyarayi, yakana ŋayi buku-ruŋiyinyamaraŋala ŋula dhäruk walalaŋgunydja, ŋunhi walala ŋanya yukurrana djarrpi'kuŋala dhä-wirrka'yurruna waŋana.
ACT 8:33 Walalanydja ŋunhi djäma yätjnha nhanŋu, yanapi ŋayi ŋunhiyi ŋula yol yolŋu, ga nhäŋiniŋ, yakana ŋula waŋgany yolŋu wapthurruna nhanukalanydja gali'lili guŋga'yunarawu nhanŋunydja. Walala ḏaḏaw'maraŋalanydja ŋunhi rumbal-winya'yunmaraŋalana ŋanya dhipuŋuru munatha'ŋuruna, yurru nhämunha'na, dhika ŋunhi walkur-märranharanydja nhanukuŋu malanydja.”
ACT 8:34 Bitjarrana bala ŋayi marrtjina ŋuriŋiyi ḏarramuyu rediŋdja ŋunhiyi djorrany'tja, bala ŋayi bilyurruna, bala waŋana ŋanya Bilipnha dhä-wirrka'yurruna bitjarrana, “Way, yolnha dhika yukurra ŋuriŋiyi dhäwu'-gänharamirriyunydja ḻakarama? Ŋanyapinyay ŋayi?... bay wiripuŋunha yolŋunha ŋiniya?” bitjanna.
ACT 8:35 Bala ŋayi Bilipthunydja dhunupana ḻakaraŋalana nhanŋu, warraŋulnha ḻakaraŋala marrtjina ŋuliŋuruyi bili Yitjayawala dhärukŋuru, ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋanyana yukurrana Djesunhana.
ACT 8:36 Yo, waṉḏina maṉḏa yukurrana marrtjinanydja ŋuriŋiyi yarraman'thunydja, yana liŋgu-u-u, ga dharr-way maṉḏa gapuna mayaŋ'nha nhäŋala. Bala ŋayinydja ŋunhiyinydjayi yolŋunydja waŋana bitjarrana, “Way, dhuwala gapunydja bay. Ŋarranydja ḏukṯuk nhe yurru ŋarranha ḻiya-ḻupmaramana.”
ACT 8:37 (Ga ŋayinydja nhanukala ŋunhi Biliptja waŋana bitjarra, “Ŋunhi nhe yukurra yuwalkkumanydja märr-yuwalkthirri, märr-nherraṉmirrinydja manapan Garraywalanydja, ga ŋunhiyinydjayi manymaknha nhuŋu, nhe yurru ḻiya-ḻupthunna.” Ga ŋayinydja ŋunhi ḏarramunydja waŋana bitjarra, “Yo, yuwalk ŋarra märr-yuwalkthirri yukurra dhuwala Djesu-Christkalana, ŋunhi ŋayinydja Gäthu'mirriŋu Godku.”)
ACT 8:38 Bala ŋayi ŋuriŋiyi ḏarramuyu nherrarana ŋunhiyi yarraman'tja, bala maṉḏa yarrupthurruna ŋunhimalayina mayaŋ'lilina, bala ŋayi Bilipthunydja ŋanya ḻiya-ḻupmaraŋalana ŋunhiyi yolŋunhanydja ŋunhilina mayaŋ'ŋura.
ACT 8:39 Ga dhunupa ŋunhi maṉḏa dhawaṯthurrunanydja beŋuruyi gapuŋurunydja, bala ŋayinydja ŋanya ŋuriŋiyi Godkalanydja Birrimbirryu dhunupana djaw'yurrunana ŋanya Bilipnhanydja nhanukala, ga ŋuriŋiyi Yithiyapiyawuyyunydja yolŋuyu yakana ŋanya nhäŋala biyapulnydja. Bala ŋayi marrtjinana ŋunhiyi ŋuliŋuruyinydja, marrtjinana-wala yana roŋiyinana nhanukalaynha ŋayi wäŋalili, galŋa-djulŋithinana wal'ŋu dhikana, goŋmirriyinana.
ACT 8:40 Ga Biliptja ŋunhi ŋayinydja maḻŋ'maranhamina ŋanyapinyaynydja ŋayi ŋunhalana wäŋaŋura Yatjthutnha yäkuŋura Bala ŋayi yukurrana ŋunhiyi Biliptja marrtjina wäŋalili ga wäŋalili, bitjarrana marrtjina bala, ḻakaraŋala birrŋ'maraŋalana dhäwu'na. Garraynha, yana liŋgu-u-u, ga mulkana ŋayi wäŋa Djitjariya yäku.
ACT 9:1 Ga ŋunhili wäŋaŋura Djurutjalam ŋunhiyi yolŋu yäku Djolnydja yukurrana baḏak ḻayḻayyurruna bumara ŋunhi Garraywalaŋumirrinha yolŋunha walalanha; wirrki yana ŋayi ḏukṯukthinanydja, ŋayi yurru baḏuwaḏuyun Djesuwunydja rom.
ACT 9:2 Bala ŋayi marrtjina bala ŋurikala Ḻiya-ŋärra'mirriwala yolŋuwala, bala waŋananydja ŋayi bitjarrana, “Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji bala Damatjkalilina wäŋalili. Nhä warray nhe ŋuli djorrany'tja wekaŋu ŋarrakala, märr yurru ŋarra gäma ŋurupana walalambala ŋunhi walala ŋurru'-ŋurruŋu wal'ŋu, ŋurukuy buku-ŋal'yunaramirriwuy buṉbuwuy; ŋarra yurru wekama walalaŋgu ŋunhiyi djorrany'tja nhokuŋu wukirriwuy dhäruk, märr yurru walala ŋarranha gaŋga'yun. Ŋarra yurru ŋunhiyi maḻŋ'marama Djesuwunydja malthunaramirrinha walalanha yolŋu'-yulŋunha, ḏarramuwurrunha ga dhäykawurrunha; mulkanydja ŋarra yurru wapmaramanydja marrtji, bala gäma lili Djurutjalamlilina, bala dhark-dharkkumana dhipalana ḻoḻulilina.” Bala ŋayi märraŋala ŋunhiyi djorrany'tja Djolyu, bala dhunupana marrtjinana.
ACT 9:3 Marrtjinanydja ŋayi yukurrana bala-a-a, yana liŋgu-u-u, galki marrtjina mulkanana ŋunhiyi Damatjkanydja wäŋa, bala ŋayi dhunupana ŋunhilinydjayi djalkarr'yurrunana, djarraṯawun'thuna ŋanya monyguŋala ḻiw'maraŋala ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja.
ACT 9:4 Ga galkinanydja ŋayi ŋunhiyi yolŋunydja munatha'lilina, bala ŋäkulana ŋayi rirrakaynha, ŋayi waŋana yukurrana bitjarrana nhanukala, “Djol, Djol,” bitjarrana. “Nhäku nhe yukurra dhuwala ŋayaŋu-yätjkuma ŋarranhanydja?”
ACT 9:5 Ga ŋayinydja waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋuriŋinydjayi bitjarra, “Yol dhuwala nhe yolŋunydja Garray?” bitjarra. Ga ŋayinydja buku-ruŋinyamaraŋala balanydja bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala Djesu, ŋunhiyi ŋunhi nhe yukurra ŋayaŋu-yätjkuma ŋarranha.
ACT 9:6 Ma' gaŋgathiyana dhipuŋuruyinydja, ga marrtjiya ŋunhawalana wäŋalili, bala ŋunhalayina ŋarra yurru nhuŋu ḻakaramanydja, nhaltjan nhe yurru djäma yukurra.”
ACT 9:7 Ga ŋunhi wiripu-gulku' yolŋu walala ŋunhi walala yukurrana malthurruna nhanŋu Djolwu, ŋunhiyinydja walala marrtjina mukthurrunana dhärra'-dharrana, dhärukmiriwnha walala, liŋgu ŋäkula warray walala rirrakaynydja, yurru yakana walala nhäŋala ŋula rumbalnydja yolŋunha.
ACT 9:8 Ga ŋayinydja ŋunhiyi Djolnydja gaŋgathinana beŋuru munatha'ŋurunydja, ga märrŋga ŋayi maŋutjinydja bitjan ḻapmaranharamirri, yurru bäyŋuna ŋayi nhäŋalanydja, bambaythinana ŋayi. Bala walala ŋuriŋiyi wiripu-guḻku'yunydja ŋanya gäŋala goŋ-gulaŋalana balayi Damatjkalilina wäŋalili.
ACT 9:9 Ga ŋunhiliyinydja ḻurrkun' walu ŋayi yukurrana nhinana bambaynydja; yakana ŋayi ŋathanydja ḻukana, ga gapunydja ŋayi wurkthurruna bäyŋuna.
ACT 9:10 Ga ŋunhili Damatjka wäŋaŋura yolŋu yukurrana nhinana Garraywu malthunaramirri yäku Yananaya, bala ŋayi nhäŋala Yananayayu Garraynha wuŋiḻi, ŋayi rumbalthina nhanukala, bala ŋayi ŋuriŋiyi yäku-ḻakaraŋalanydja ŋanya, “Yananaya,” bitjarra. Ga ŋayinydja buku-wakmaraŋala ŋunhiyi Yananayanydja bitjarra, “Dhuwala ŋarra Garray.”
ACT 9:11 Bala ŋayinydja nhanukala ŋunhi Garraynydja waŋana bitjarrana, “Gaŋgathiya dhipuŋuruyi, ga marrtjiya ŋunha bala ya' dhukarrlili Dhunupalili yäkulili, ga ŋunhiliyinydja nhe yurru maḻŋ'marama yolŋunha yäkunha Djolnha ŋunhi Dätjapuy wäŋawuy. Nhinanydja ŋayi yukurra ŋunhi Djudatjkala wäŋaŋuranydja, ga bukumirriyama ŋunhiyi ŋayi yukurra yulŋunydja.
ACT 9:12 Ga ŋunhayi ŋayi nhäŋalana nhuna wuŋiḻinydja, nhe yukurrana marrtjina lili nhanukala, bala mulkanana nhe ŋanya ŋunhiyi Djolnhanydja, goŋ-ŋal'yurrunana nhanukala nhe, märr yurru ŋayi biyapul nhäma.”
ACT 9:13 Ŋayinydja ŋunhi Yananayayunydja ŋäkula beyaŋiyinana, bala ŋayi waŋana bitjarrana Garraywalanydja, “Way Garray, ŋäma ŋarra ŋuli yukurra ŋunhiyinydjayi yolŋunha ḏarramunha, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra buma nhuŋu yolŋu'-yulŋunha ŋunhala Djurutjalam wäŋaŋura.
ACT 9:14 Ga dhuwalanydja ŋayi marrtji lilina dhipalana Damatjkalilina, ga gäma ŋayi yukurra djorra'na ŋulaŋuru ŋurru'-ŋurruŋuwuŋu ḏalkarra'mirriwuŋuna walalaŋguŋu, märr yurru ŋayi dhiyalana mulka yolŋu'-yulŋunha, bukmaknhana ŋanapurrunha ŋunhi ŋanapurru ŋuli yukurra buku-ŋal'yun nhuŋu yäkuwu.”
ACT 9:15 Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana dhunupana bitjarrana, “Gatjuy marrtjiya yana nhanukala, liŋgu ŋunhiyinydjayi yolŋu ḏarramu djarr'yunara ŋarrakuŋuwaynha; ŋayi yurru djäma ŋarrakuna yukurra, ḻakarama yurru ŋarranha birrka'mirriwalana bäpurru'wala, ga buŋgawawala wal'ŋu walalaŋgala, ga bitjandhiyi liŋgu ŋayi yurru lakaramayi ŋarranha Yitjuralpuyŋuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala.
ACT 9:16 Ga ŋarra yurru ḻakarama nhanŋu nhaltjan yurru nhanŋu maḻŋ'thun yalala, liŋgu burakirrinydja ŋayi yurru ŋayaŋu-yätjthirrinydja mirithirri yana ŋarrakala yäkuyu, liŋgu ŋayi ŋunhi ŋarrakuway.” Bitjarrana ŋayi yukurrana Garrayyu ḻakaraŋalanydja Yananayawu.
ACT 9:17 Bala ŋayi gaŋgathinanydja Yananaya, bala marrtjinana yana, bala gulŋiyinana ŋunhimalayi bala'lilinydja, dharr-way nhäŋalana Djolnhanydja, ŋayi yukurrana nhinana ŋunhiliyina bambaynha. Bala ŋayi dhunupana marrtjina bala, baṯ-nha mulkananydja ŋanya ŋayi, goŋ-ŋal'yurrunydja nhanukala, bala waŋana bitjarra, “Wäwa Djol! Garrayyu dhuwala ŋarranha djuy'yurrunanydja lili nhokala, ŋayipi Djesuyu, ŋuriŋina ŋunhi ŋayi maḻŋ'maranhamina nhokala ŋunhili dhukarrŋura, ŋunhi nhe yukurrana marrtjina lili; ŋayina ŋarranha djuy'yurruna lilinydja, märr yurru nhe nhäma biyapul, ga märrama nhe yurru ŋunhiyinha Garrkuḻuknha Birrimbirrnha, dhaŋaŋdhirrina wal'ŋu yurru.”
ACT 9:18 Bitjarrana ŋayi Yananayayu bukumirriyaŋalanydja yukurrana nhanŋu Djolwu, bala dhunupana ŋayinydja ŋunhi yupthurruna maŋutjiŋurunydja nhanukala bitjan binbin ŋarirri, bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja nhäŋalana wal'ŋu ŋamathaŋalana. Ga dhunupana ŋayi gaŋgathinanydja, bala ḻiya-ḻupthurrunana yäkuyu Garraywala Djesuwalana.
ACT 9:19 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi ḻukana ŋathana, bala nhanukala ganydjarrnydja ŋunhiyi roŋiyinana balayi. Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi Djol yukurrana nhinana ŋunhiliyi Damatjka wäŋaŋura märr-weyin, ŋula nhämunha' mak walu. Nhinananydja ŋayi yukurrana ŋurikala yolŋu'-yulŋuwalanydja, Garraywalaŋumirriwala miṯtjiŋuranydja,
ACT 9:20 ga dhunupa ŋayi marrtjina ŋunhimalana buku-ŋal'yunaramirrililina buṉbulili, ga ŋunhalayina ŋayi yukurrana ḻakaraŋala dhäwuny'tja Djesunha, ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana bitjarrana, “Djesunydja dhuwala Gäthu'mirriŋu Godku yana,” bitjarrana.
ACT 9:21 Ga yolŋuyunydja walalay ŋunhi ŋäkula ŋanya nirryurrunana wirrkina bitjarrana, “Way, dhuwalanydja ŋunhiyinayi yolŋu ŋiniya?... ŋunhi ŋayi ŋuli marrtjinya bunha Garraywalaŋumirrinha walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhala Djurutjalam wäŋaŋura? Ga dhuwalanydja ŋayi lilina marrtjina dhipalana, märr yurru dhiyalana ŋayi mulka ŋunhiyinha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala ŋuli buku-ŋal'yun dhiyaku yäkuwu Djesuwu, bala gäma balayi yurru ŋunhimala liŋgu ŋurru'-ŋurruŋuwala ḏalkarra'mirriwala walalaŋgala dhä-ḏir'yunarawunydja. Ga dhuwalana ŋayi, ŋayipina yukurra yäku-ḻakarama ŋanya Garraynha Djesunha.” Bitjarrana walala yukurrana yolŋu'-yulŋunydja ḻakaranhamina ŋanya Djolnha.
ACT 9:22 Yurru ŋayinydja Djolnydja marrtjina ḏälthinana, ganydjarr-ḏumurruyinana, ga waŋanhanydja ŋayi ŋuli dhärukthunydja ganydjarrmirriyuna ga warraŋulnha ḻakaranhanydja ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyi Djuy'yunara Godkuŋu Walŋakunharamirri. Ga walala ŋunhi Djuwstja yolŋu'-yulŋu ŋurikiy wäŋawuy Damatjkawuynydja, yakana walala ŋuriŋiyi walalay maḻŋ'maraŋala dhäruktja buku-ruŋiyinya-maranharawunydja waŋanharawu nhanŋu Djolwu.
ACT 9:23 Märr-weyin muka ŋayi Djol nhinananydja yukurrana ŋunhiliyi, ḻakaraŋala dhäwuny'tja birrŋ'maraŋala, ga walala ŋunhi Djuwstja miṯtji yukurrana waŋanhaminana waŋgany-manapanminana, bala nherrara rom bunharawuna nhanŋu Djolwu.
ACT 9:24 Yurru waŋgany yolŋu marrtjina, bala ḻakaraŋalana nhanbala Djolwa bitjarrana, “Way, yolŋu'-yulŋuyunydja nhuna yurru dhuwala bumana, ŋunhi nhe yurru dhipuŋuru wäŋaŋuru dhawaṯthundja,” bitjarra. Yo, ŋunhalana walala yukurrana dhurrwaraŋurana ḻoḻuŋura galkurrunanydja nhanŋu Djolwu, dhukarr-nhäŋalanydja yukurrana ŋunhi nhanŋu bitjarrana liŋguna, munhaku ga walupuy, märr walala yurru buma ŋanya murrkay'kuma.
ACT 9:25 Yurru ŋuriŋi Djolwala malthunaramirriyu walalay guŋga'yurruna yukurrana ŋanya Djolnha, yakana ŋayi ŋunhiyi dhawaṯthurruna dhurrwarakurrunydja. Waŋganymirrinydja munhaku walala ŋanya dhuryunmaraŋala bathimirrina Djolnha; dhuryunmaraŋalanydja walala marrtjina bala-a-a-a ḻoḻukurruna, yana liŋgu-u-u ga ŋunha munatha' mulkana warraŋul wal'ŋu ŋunhi gali'. Bala ŋayi marrtjina yänana-wala, gonha'yurrunanydja ŋunhiyi Damajtka wäŋa.
ACT 9:26 Yo, ŋunhiyi Djol marrtjina yukurrana-a-a, yana liŋgu-u-u, ga mulkana ŋayi ŋunhiyi Djurutjalam wäŋa, ga dhunupana yana ŋayi ŋunhi marrtjinanydja ŋurikalana Garraywalaŋumirriwalana yolŋu'-yulŋuwala, ŋayi bini ŋunhiyi Djol waŋgany-manapanminya ŋurikalayi malawala, bala ḻakaranhaminanydja ŋayi walalaŋgala bitjarrana, “Ŋarranydja dhuwala yolŋu nhanŋuna malthunaramirri, Djesuwuna,” bitjarra. Yurru walalanydja guyaŋina yanapi walalanha ŋayi mayali'-wilkthuna ŋunhiyi, liŋgu walala mirithinana barrarina nhanŋu; yaka warray walala nhanŋu märr-yuwalkthina.
ACT 9:27 Ga ŋayinydja waŋganydhu yolŋuyu yäkuyu Bänapatjthu guŋga'yurrunanydja ŋanya Djolnhanydja, bala ŋayi garr'yurruna ŋanya Djolnha ŋurikalayina bo'puyŋuwalana walalaŋgala, ga ḻakaraŋalanydja ŋayina walalambala, ŋunhi nhaltjarra ŋayi Djolyu nhäŋala Garraynha ŋunhala dhukarrŋura, ga nhaltjarra ŋayi yukurrana Garray waŋana Djolwala. Ga bitjarrayi ŋayi ḻakaraŋala ŋunhawala Damatjkalilinydja wäŋalili, ŋunhi ŋayi yukurrana Djolyu ḻakaraŋala Djesunhana yäku ganydjarrmirriyuna ŋunhiŋiyina wal'ŋu, marŋgikuŋala yukurrana yolŋu'-yulŋunha Djesuwalaŋuwuynydja.
ACT 9:28 Bala walala märraŋala ŋanya Djolnhanydja galkikuŋalana, bala ŋayi nhinanana yukurrana walalaŋgala ŋurikala bo'puyŋuwalana walalaŋgala.
ACT 9:29 Ga marrtjinanydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi Djolnydja, ḻiw'maraŋalana ŋuliwitjarra yana Djurutjalamgurrunydja, ḻakaraŋalanydja ŋayi marrtjina yäku Garraynhanydja, ḏälyuna wal'ŋu dhärukthu ŋuriŋiyina ganydjarrmirriyuna. Ga bitjanayina ŋayi ŋuli waŋanhanydja dhä-ḏälthinyana ŋurikalanydja walalaŋgala Djuwskalanydja ŋunhi walala ŋuli waŋanha dhäruk Gurik. Yurru walalanydja yaka warray ḏukṯukthina nhanukalaŋuwu dhärukku ŋänharawu, bala walala yukurrana ŋayaṉ'tharranana bunharawuna, murrkay'kunharawuna nhanŋu Djolwu.
ACT 9:30 Ga walala ŋuriŋi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay nhanukala ŋäkulana, bala walala märraŋala ŋanya garr'yurrunana Djolnhanydja, bala gäŋala djunamana Djitjariyalilina wäŋalili, ga ŋuliŋurunydja walala ŋanya djuy'yurrunana, bala ŋayi wapthurruna mitjiyalilinydja, bala marrtjina balayi nhanukalaynha ŋayi wäŋalili Dätjalilina.
ACT 9:31 Yo, ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru Godkunydja miṯtji ŋunhi yolŋu walala yukurrana nhinana ŋayaŋu-yal'yunarana yana, marimiriwnha walala ŋula nhämiriwnha, bukmakkurru yana wäŋakurru ŋunhili Djudiyanydja ŋarakaŋura, ga Galali ŋarakaŋura, ga Djamariya ŋarakaŋura. Bala Godkunydja ŋunhiyi miṯtji yukurrana ŋutharana ḏälthinana Godkalanydja romŋura, liŋgu bukmak ŋunhi nhämunha' Garraywalaŋumirri yolŋu walala yukurrana nhinananydja galkina yanana Garraywalana, borrk beyaṉiyinana nhanŋu Garraywu, ga ŋuriŋiyi Godkala Garrkuḻukthu wal'ŋu Birrimbirryu walalanha yukurrana marrparaŋ'kuŋala gäŋala, guŋga'yurruna ga ganydjarrmirriyaŋala. Bala miṯtjinydja marrtjina ŋunhiyinydja ŋutharana bathalayinana, birrŋ'thurrunana marrtjina.
ACT 9:32 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayi yukurrana Betanydja marrtjina wäŋakurru ga wäŋakurru ḻiw'maraŋala, guŋga'yurruna yukurrana Garraywalaŋumirrinha walalanha yolŋu'-yulŋunha, ga waŋganymirrinydja waluyu ŋayi marrtjina wäŋalili yäkulili Lidalili.
ACT 9:33 Ga ŋunhalayi wäŋaŋura waŋgany yolŋu yukurrana nhinana bunhdhurr, Yiniya yäku, ga ŋorranhanydja ŋayi ŋuli yukurranha ŋunhiliyi 8-nha dhuŋgarra; yakana ŋayi ŋuli gaŋgathinya ga marrtji'-martjinya. Ŋayi Betayunydja nhäŋalana ŋunhiyi yolŋunhanydja,
ACT 9:34 bala waŋananydja yäku-ḻakaraŋala ŋanya bitjarra, “Yiniya, Garrayyu Djesu-Christthunydja nhuna walŋakuma ŋuli yukurra dhuwala. Ma' gaŋgathiyana, ga dhoṯkuŋana dhuwali nhuŋuway gayan'thanydja.” Ga dhunupana ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja gaŋgathinana, bala ŋayi yukurrana marrtji-marrtjinanydja ŋamakurru'na dhikana wal'ŋu
ACT 9:35 Ga guḻku'yu yolŋuyu walalay nhäŋala yukurrana ŋanya, ŋunhi walala nhinana yukurrana ŋunhili wäŋaŋura Lida ga ḻiw'marama ŋunhi gali'ŋura Djaran wäŋaŋura; bukmakthuna walala nhäŋalanydja yukurrana ŋanya marrtji'-marrtjinyaranydja, bala guḻku'na yolŋunydja walala yukurrana ŋanydjaḻa'yurruna bala Garraywalana, malthunaramirrina nhanŋuna.
ACT 9:36 Ga ŋunhala wäŋaŋura, bitjan bala gali' raŋiŋura, yäkuŋura wäŋaŋura Djopa, yolŋu yukurrana nhinana dhäyka, yäkunydja ŋayi ŋunhi Dapitha, ga wiripunydja ŋayi yäku Dokatj, yurru ŋunhiyi dhäykanydja Garraywu märr-yuwalkthinyaramirri, ga bitjanayi liŋgu ŋayi ŋuli nhinanhanydja yukurranha djäma ŋamakurru' dhika, guŋga'yuna wiripu-guḻku'nha yolŋunha walalanha, ŋurruwuykmirrinha ŋunhiyi ga dhuwaymiriwnha walalanha.
ACT 9:37 Ga ŋulinyaramirriyu ŋunhiyi dhäyka rirrikthurrunana, bala rakunydhinana, ga walala ŋanya ŋunhi rumbalnydja dhäykanha ŋunhiyi ḻupmaraŋalana yukurrana, runydjupunuŋalanydja warrpam'thurrunana, bala ḏarrtjalknhana rulwaŋdhurruna ŋunha garrwarlilinydja wal'ŋu buṉbulili.
ACT 9:38 Ga walalanydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuyunydja walalay ŋäkulana ŋanya Betanhanydja ŋunhimalayina wäŋalili Lidalilina yäkulili, bala walala djuy'yurrunanydja märrma'nhana yolŋunha maṉḏanha, dhäwu'mirrinhana maṉḏanha nhanŋu Betawu. Bala waŋananydja maṉḏa nhanŋu bitjarra, “Go, waḏutja marrtjiya. Marrtji nhe yurru ga guŋga'yun ŋanapurrunha ŋunhalayi.”
ACT 9:39 Bala ŋayi Betanydja gaŋgathinana yana, bala malthurrunana maṉḏapala. Marrtjina walala yukurrana bala-a-a, yana liŋgu-u-u, ga bunana ŋunhili wäŋaŋura, bala dhunupana walala gäŋalana ŋanya ŋunhimalayina garrwarlilina wäŋalilinydja, ŋunhi ŋayi yukurrana ŋunhiyi dhäyka rakuny ŋorrana. Ga ŋunhiliyi wäŋaŋura, garrwar buṉbuŋura, dhäykawurru yukurrana nhinana dhuwaymiriw walala guḻku'na, nyä'yunminana yukurrana. Walala ŋuriŋiyi walalay nhäŋala Betanhanydja, bala milkuŋalana nhanukala marrtjina girri'na malanha ŋunhi ŋurikiŋiyinayi dhäykawuŋuna dharpunhara walalaŋgu, ŋunhi ŋayi walŋa yukurrana nhinana.
ACT 9:40 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi dhawaṯmaraŋala warraŋullilina Betayu bukmaknha yana ŋunhinhayi yolŋunha walalanha, bala ŋayi bun'kumu-nyilŋ'thurrunana, bala bukumirriyaŋalana yukurrana. Bala ŋayi bilyurrunanydja Beta, bala nhäŋalana yukurrana ŋunhiyi rakunynhanydja dhäykanha, bala ŋayi ŋanya waŋana bitjarrana, “Dapitha, gaŋgathiyana.” Ga dhunupana ŋayi ŋunhi maŋutjinydja ḻapthurruna, nhäŋalana Betanha, bala ŋayi dhunupana nhinanana.
ACT 9:41 Bala ŋayi Betanydja goŋ-djarryurruna, baṯ-nha ŋanya mulkana ŋopurrnha, bala dhärranhamaraŋalana. Bala ŋayi dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja Betayu ḻapthunmaraŋalana dhurrwaranydja ŋunhi wäŋa, bala gawaw'yurrunana ŋurikiyi Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu ga dhäykawurruŋgu ŋuriki dhuwaymiriwwu, “Go marrtjiyana lili walala,” bitjarra. Ga ŋunhi walala dhark-dharkthinanydja, bala ŋayinydja ḻakaraŋalana walalambala Betayunydja, “Dhuwalana ya' ŋayi yulŋunydja, dhärra yukurra walŋana,” bitjarra.
ACT 9:42 Ga waḏutjana yana ŋunhiyi dhäwuny'tja baḻaka'yurruna ŋurikiyyi, wäŋakurru ḻiw'maraŋalana; bukmakthuna ŋäkulanydja ŋunhiliyinydja wäŋaŋura Djopanydja, ga guḻku'na yukurrana yolŋunydja walala märr-yuwalkthina Garraywala, märr-nherraṉminana manapara.
ACT 9:43 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi Beta nhinanana yukurrana märr-weyin ŋunhili Djopa wäŋaŋura, yurru nhinananydja ŋayi yukurrana wäŋaŋuranydja ŋunhiliyi yolŋuwalanydja yäkuwala Djäymangala, ŋurikalana yolŋuwala ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha djäma barrwaṉ wäyinnha malaŋunha.
ACT 10:1 Ŋunhala wäŋaŋura yäkuŋura Djitjariyanydja, yolŋu yäku Goniliya yukurrana nhinana, yurru ŋayi ŋunhi ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawana yulŋunydja miṯtjiwu Rawumbuyŋuwuna miriŋuwu, yäkuwu Yitaliwuywuna malawu. Yo, ŋunhiyi Goniliyanydja mulkuruna, Djan'tayalnha yolŋu, yakana ŋayi Djuw yolŋu,
ACT 10:2 yurru bitjana warray liŋgu ŋayi ŋuli yukurranha guyaŋinyanydja ḏukṯukthinya ŋupana Gunhu'nha Godnha; bitjanana liŋgu walala ŋuli buku-ŋal'yunanydja Godku, ŋayipi ga nhanukala gurruṯu'mirriyu, ga bitjanana liŋguna ŋayi ŋuli guŋga'yunanydja yukurranha ŋurruwuyknhanydja ŋunhinydja Djuwnha walalanha, ga bukumirriyanhanydja ŋayi ŋuli yukurranha Gunhu'wala bitjanana liŋguna.
ACT 10:3 Yo. Waŋganymirri ḻäy-wilyunarayu waluyu milmitjpa, ŋunhiyi yolŋu yukurrana nhinana, bala ŋayi nhäŋala wuŋiḻina djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi marrtjina gärrina lili, bala ŋayi ŋunhi yolŋunydja waŋana, yäku-ḻakaraŋala ŋanya, “Goniliya,” bitjarra.
ACT 10:4 Wirrkina ŋayi nhäŋalanydja ŋanya Goniliyayu, barrarinana manapara, ga waŋananydja ŋayi, “Nhä Garray?” bitjarra. Ga ŋayinydja waŋana ŋunhiyinydja, bitjarrana ḻakaraŋala, “Gunhu'yunydja nhokuŋu liŋguna ŋäkulana bukumirriyanharanydja, ga nhäŋala ŋayi nhuŋu manymak djäma malanha, ŋunhi nhe ŋuli guŋga'yun yukurra ŋunha ŋurruwuyknha walalanha yolŋu'-yulŋunha. Yo, Gunhu'yunydja nhuna dhuwala guyaŋinana liŋguna.
ACT 10:5 Ŋunha wäŋaŋura Djopa, yolŋu yukurra nhina yäkunydja ŋayi Djäyman-Beta, yurru wäŋaŋuranydja bala'ŋuranydja ŋurikala barrwaṉ'-djämamirriwala yolŋuwala yäkuwala Djäymangala ŋayi yukurra nhinanydja, galki raŋiŋura ŋunhi. Gatjuy djuy'yurra nhuŋuway yolŋunha walalanha, walala yurru marrtji ga garr'yun ŋanya Betanha lili dhipala nhokala.”
ACT 10:7 Yo, waŋananydja ŋayi ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu bitjarra, bala marrtjina, gonha'yurrunana ŋanya. Bala dhunupana ŋayi Goniliyanydja wäthurruna märrma'wu djämamirriwuna maṉḏaku nhanukalaŋuwu, ga yolŋuwu ŋuriki ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha djäka nhanŋu Goniliyawu, yurru guyaŋinya ŋayi ŋuli yukurranha ŋuriŋiyi djäkamirriyu ḏukṯukthinya ŋupana bala Gunhu'nha.
ACT 10:8 Yo, wäthurrunanydja ŋayi walalaŋgu ḻurrkun'kuna, bala ŋayi ḻakaraŋalana walalaŋgu ŋurikiynhayi ŋunhi nhaltjarra nhanukala maḻŋ'thurruna, bala ŋayi dhunupana yana walalanha djuy'yurrunana bala Djopalilina wäŋalili, garr'yunarawu Betawuna.
ACT 10:9 Yo, marrtjinanydja walala ŋunhi dhunupa muka bala-a-a, yana liŋgu-u-u ga-ga-ga-gaaaaa, wiripuŋuyuna ḏaykun'thu ḏämbuyuna waluyu walala bunana Djopanydja wäŋaŋura. Ga ŋulinyaramirriyuyi liŋgu ŋunhi walala ŋayathaŋalanydja ŋunhiyi Djopa wäŋa, ŋayinydja Betanydja marrtjina, bala ŋal'yurruna ŋunhana garrwarlilina buṉbulili, ŋunhalana ŋayi nhinana bukumirriyaŋalanydja.
ACT 10:10 Yurru djaṉŋarrthinana ŋayi ŋunhi yulŋunydja, galkurruna yukurrana ŋathawu, bay walala marrtjina ŋatha djäma ŋunhala ŋoyŋura.
ACT 10:11 Yo, nhinana ŋayi yukurrana bukumirriyaŋalanydja, bala nhäŋala wuŋiḻi, djiwarrny'tja dhärrana yukurrana ḻapthunarana, ga ŋulaŋuruyi marrtjina dhuryurruna ŋula nhä yana, yindimirri dhimbuluŋ'mirri, yana liŋgu dhuryurrunanydja marrtjina lili-i-i.
ACT 10:12 Yurru ŋunhilimi djinawany'tja dhimbuluŋ'ŋuranydja birrka'mirri wäyin dhika malanha balanyara bitjan mewuŋ, bikipiki, beyay ga buṯthunaramirri wäyin, dhika nhä malanha ŋorrana marrtjina ŋunhilimiyinydja.
ACT 10:13 Bala dhunupana ŋayi Betayu ŋäkula rirrakaynydja waŋanhara bitjanarana, “Way Beta gaŋgathiya, ga buŋa dhuwali wäyinnhanydja, bala ḻukiyana.”
ACT 10:14 “Yakana Garray,” bitjarra ŋayi Betanydja, “Yakana ŋarra ŋuli balanyarayinydja ḻuki dhuwala, liŋgu ŋanapurruŋgalanydja romdhu yukurra ḻakarama ŋunhiyi malanha wäyin yätjnha yana, yaka ḏarrtjalk ḻukanharawu.”
ACT 10:15 Ga rirrakaynydja ŋayi waŋana bitjarrana, “Ŋunhi ŋayi ŋuli Gunhu'yunydja yukurra ŋula nhä malanha ḻakarama manymak ga ḏarrtjalk, yaka nhenydja yurru yätj-ḻakarama ŋunhiyi.”
ACT 10:16 Yo, buku-ḻurrkun'mirri ŋunhiyi rirrakay waŋana ŋurikiyi ḻukanharawunydja, ga ḻurrkun'mirriyi ŋunhi ŋayi Beta waŋana yaka'yurrunanydja. Ga ŋayinydja ŋunhi rirrakaynydja waŋana bitjarra yana liŋgu dhäruk, “Nhenydja yurru yaka yätj-ḻakarama ŋunhinydjayi ŋunhi ŋayi Gunhu'yu ŋuli yukurra ḏarrtjalk ḻakarama,” bitjarra. Ga dhunupana yana ŋunhi dhimbuluŋ'mirrinydja roŋiyinana balayi, djiwarr'liliyi djaw'yurruna.
ACT 10:17 Bala ŋayi Betayunydja guyaŋinana yukurrana ŋuparana nhä ŋunhiyi mayali', ŋunhi ŋayi nhäŋala. Ga ŋulinyaramirriyu liŋgu, walalanydja ŋunhiliyi bunanana, ŋunhinydja walala djuy'yunara nhanukuŋu Goniliyawuŋunydja; walala liŋguna maḻŋ'maraŋalana ŋunhiyinydja wäŋa, ga dhärra'-dharranana walala marrtjina, dhurrwaraŋurana wutthu'-wutthurrunana.
ACT 10:18 Ga waŋana walala dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Dhiyalami muka yolŋu yäku Betanydja?... yukurra nhina?”
ACT 10:19 Ŋayi Betanydja mukthurruna yana nhinana yukurrana, ŋupara guyaŋina nhä ŋunhiyi mayali', ŋunhala bäyma yana garrwar. Bala Gunhu'wala Birrimbirryunydja waŋana nhanukala ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋunha ḻurrkun' yolŋu'-yulŋu ḻarruma yukurra nhuŋu.
ACT 10:20 Ma' gaŋgathiya, bala marrtjiya yarrupthurrana, withiyarrana walalanha. Nhe yurru marrtjina yulŋunydja malthunna walalaŋgu. Yakana ŋuyulkthiyanydja walalaŋgu, liŋgu ŋarrakuŋuna ŋunhiyinydja walala djuy'yunara,” bitjarra.
ACT 10:21 Yo, gaŋgathinanydja ŋayi Beta, yarrupthurrunanydja, bala waŋanana dhunupa bitjarrana walalaŋgu, “Ŋarraku nhuma yukurra dhuwala ḻarrumanydja? Dhuwala ŋarra. Nhäku nhuma dhuwala marrtjinanydja lili?”
ACT 10:22 Ga walalanydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, “Ŋuriŋi dhuwala ŋurruŋuyu wal'ŋu djuy'yurruna ŋanapurrunha, yäkuyu Goniliyayu. ŋayinydja ŋunha mulkuru yolŋunydja, yaka Djuw, yurru manymak ḏarramunydja ŋayi ŋunha; ŋayi ŋuli buku-ŋal'yundja Gunhu'wu muka, ga walalanydja Djuwsthunydja ŋuli ḻatju'-ḻakaramana ŋanya dhikana, bukmakthu yana walala. Ga yawungunydja Gunhu'wala ŋuriŋi djiwarr'wuyyunydja yolŋuyu ḻakaranha nhanukala bitjana, ‘Gatjuy, garr'yurra Betanha lili nhokala bala'lili, märr nhuma yurru ŋäma nhanukuŋu Betawuŋu dhäwu',’ bitjarrana. Bala dhunupana ŋayi ŋanapurrunha Goniliyayunydja djuy'yurrunana nhuŋu.”
ACT 10:23 Bala ŋayi Betayunydja garr'yurrunana walalanha ŋunhimalayina nhanukalaynha wäŋalili, ga ŋunhili walala ŋorrananydja ŋulinyaramirriyu munhakunydja. Ga goḏarr'nha, ŋayi Betanydja gaŋgathina, bala marrtjinana yana malthurrunana-wala walalambala ŋuripa mulku'-mulkuruwanydja yolŋu'-yulŋuwa, ga walala wiripu-guḻku' ŋurikiy Djopawuy wäŋawuy, Garraywalaŋumirri walala malthurrunayi.
ACT 10:24 Marrtjinanydja walala yukurrana bala-a-a, ga gandarrŋura ŋorrana, ga djaḏaw'yurruna goḏarr'nha, bala walala bunanana ŋunhili wäŋaŋura Djitjariyanydja. Ga ŋayi Goniliyanydja galkurrunana yukurrana nhanŋu Betawunydja, bukmaknha yana walala, ŋayipi ga miyalk nhanŋu, ga djamarrkuḻi', ga wiripu mala gurruṯu'mirri walala, ga ḻundu'mirriŋu walala galkiwuy, bukmakkuŋalana ŋayi walalanha ḻuŋ'maraŋalanydja ŋunhimalayina nhanukalaynha ŋayi bala'lili.
ACT 10:25 Ga ŋunhi ŋayi dhurrwaraŋuranydja Beta galkinydja, bala ŋayinydja Goniliyanydja gumurr'yurrunana nhanŋu Betawu, bala dhunupana ŋurrkanhaminana nhanukala ŋayi yana yulŋunydja ŋunhana ḻukulilina, märr-ŋal'yurrunana nhanŋu.
ACT 10:26 Bala dhunupana ŋayinydja ŋanya Betayunydja mulkana waṉana, dhärranhamaraŋala, ga waŋana bitjarrana, “Ma' dhärriyana. Yaka nhe yurru ŋarrakunydja buku-ŋal'yurra, liŋgu ŋarranydja dhuwala yolŋu muka yana, bitjan nhe.”
ACT 10:27 Ga dhunupana yana maṉḏa gärrinana yulŋunydja, nhäŋala guḻku'nhana yolŋu'-yulŋunhanydja.
ACT 10:28 Bala ŋayi Betanydja waŋana walalaŋgu bitjarrana. “Marŋgi muka nhuma ŋunhi ŋanapurruŋgalanydja Romdhu Djuwskalanydja yukurra ḻakarama, ŋunhi yakana dhunupa ŋanapurru yurru gärri Djan'tayalwalanydja wäŋalili; ŋanapurru Djuwstja yukurra dhuwala nhina ganaŋ'thunna yana nhumalaŋgalanydja mulku'-mulkuruwalanydja. Yurru ŋayipi yana Gunhu'yu ŋarrakunydja milkuŋala ga ḻakaraŋala, ŋarra yurru yakana ŋula yolnha yolŋunha yätj-ḻakarama, yanapi ganaŋ'maranhara ŋayi Gunhu'wuŋu.
ACT 10:29 Yo, nhenydja ŋunhi djuy'yurrunanydja ŋarraku, ga dhunupana yana ŋarranydja marrtjinana lili; yakana ŋarranydja ŋula ŋuyulkthina, liŋgu ŋuriŋiyinayi ŋunhi ŋayi ŋarrakala Gunhu'yu milkuŋala. Nhäku nhe ŋarraku ŋunhi djuy'yurrunanydja?”
ACT 10:30 Bala ŋayinydja Goniliyanydja waŋana balanydja bitjarrana, “Märr-yawungu ŋarra yukurra nhina dhiyala ŋarrakala wäŋaŋura, bukumirriyama ŋarra yawungu yukurra, yurru ḻäy-wilyunarayu ŋunhiyi waluyunydja. Ŋarra nhäma waŋganynha yolŋunha, ŋayi yukurra dhärra galki ŋarrakala, girri' watharrmirri ga djalkarr'yunarana,
ACT 10:31 bala ŋayi waŋanydja bitjanna, ‘Goniliya, Gunhu'yunydja nhokuŋu liŋguna ŋäkulana bukumirriyanharanydja, ga djäma nhokuŋu ŋunhi ŋayi nhäŋala manymak wal'ŋu.
ACT 10:32 Gatjuy, djuy'yurra nhuŋuway yolŋunha walalanha garr'yunarawu nhanŋu Djäyman-Betawu lili nhokala, yurru ŋayi Betanydja yukurra ŋunha nhina wäŋaŋura Djopa, bala'ŋura ŋurikala barrwaṉ'-djämamirriwala yolŋuwala yäkuwala Djäymangala, galki raŋiŋura ŋunhi.’ Yo, bitjarra ŋayi ŋunhi djiwarr'wuyyunydja yolŋuyu ḻakaraŋala,
ACT 10:33 bala ŋarra yana dhunupana djuy'yurrunana nhuŋu. Bala ŋarranydja wirrkina märr-ŋamathina nhuŋu ŋunhi nhe marrtjinanydja lili, ga dhuwalana ŋanapurru yolŋunydja nhinanydja yukurra bukmaknha, rrambaŋina ŋilimurru Gunhu'na, galkunna yukurra nhuŋuna dhärukku, ŋanapurru yurru nhokuŋu ŋäma, nhaltjan yurru Garray waŋa ŋanapurruŋgu nhokala dhärukkurru.” Bitjarra ŋayi Goniliyayu ḻakaraŋalanydja Betawu.
ACT 10:34 Bala dhunupana yana ŋayi Betayunydja ḻakaraŋalana walalaŋgu ŋurikiyi mulku'-mulkuruwunydja Djan'tayalwunydja, bitjarrana gam', “Yo liŋguna ŋarra dhuwala dharaŋanna yukurra yulŋunydja, bukmak dhuwala yolŋunydja mala nhina yukurra rrambaŋina yana Gunhu'walanydja maŋutjiŋura.
ACT 10:35 Ŋunhi yurru ŋula yolthu märrama ga märr-ŋal'yun nhanŋuway Gunhu'wu yana, ga djäma ŋamathama yana dhika wal'ŋu nhäyinyara dhunupa, ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja ŋunhinhayi yolŋunha nhanŋuwayliliyamana märrama, gonhayi ŋayi Djuw, ga gonhayi ŋayi mulkuru, liŋgu Gunhu'yu ŋuli yukurra nhäma waŋgany-manapan yana, rrambaŋikumana, yakana barrkuwatjkuma.
ACT 10:36 Yo, ŋayi ŋunhi Gunhu'yunydja dhäruktja djuy'yurruna Djuwskala, märr ŋuliwitjanna Djesu-Christkalana yäkukurru, yolŋu walala yurru nhina yukurra waŋganydja ŋurruk yana; yakana yukurra yurru yolŋu nhänharamirri barrkuwatjkunharamirri biyapulnydja mala, liŋgu Djesu ŋayipi ŋurruŋunydja Garray bukmakku malawu.
ACT 10:37 “Yo, liŋguna nhuma ŋäkulana ŋunha ŋunhi Yitjurallilinydja ŋarakalili wäŋalili, nhä ŋunhalayi marrtjina maḻŋ'thu-maḻŋ'thurruna, ḻiw'maraŋala yana. Ŋäthilinydja wal'ŋu Djondhu yukurrana ḻakaraŋala biyapulnha, bitjarrana gam', ‘Ma' bilyurrana walala nhumalaŋgalayŋuŋuru yätjŋurunydja,’ bitjarra, ga yurruna dhuwalayinydja malanha ŋurru-yirr'yurruna ŋunhalana Galalina wäŋaŋura.
ACT 10:38 Nhuma ŋäkula ŋunhi Djesunhanydja, Natjurippuynhanydja wäŋawuynha ŋunhi yolŋunha, ŋunhi Gunhu'yu Godthu nhanukala rarryurruna dhaŋaŋguŋala nhanŋuway Garrkuḻuknhanydja wal'ŋu ŋunhi Birrimbirrnha, ganydjarrmirrinhanydja wal'ŋu. Yo, Djesunydja marrtjina yukurrana ḻiw'maraŋalana yana ŋuliwitjarrayi wäŋakurru, djämanydja ŋayi marrtjina ŋamakurru yana-wala; walŋakuŋalanydja ŋayi marrtjina ŋunhi bukmaknha yana nhämunha'nha yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋayaŋu-ŋonuŋdhina Mokuywala goŋŋura. Ŋayi Djesuyu walŋakuŋalanydja walalanha, bukmakkuŋala yana, liŋgu Gunhuny'tja nhanukala warray yana galki.
ACT 10:39 “Yo, ŋanapurrunydja nhäŋalana ŋunhiyi ŋanapurruŋgalaynha maŋutjiyu, nhaltjarra ŋayi yukurrana djäma ŋunhalayi, ŋurikalayi Djuwskala malawala wäŋaŋura ḻiw'maraŋala, ga nhäŋala ŋanapurru ŋunhi nhaltjarra walala ŋunhala Djurutjalam ŋanya Djesunha. Walala bumaranydja ŋanya murrkay'kuŋalana, ŋal'maraŋala dharpaliliyaŋalana.
ACT 10:40 Ŋunhalanydja ŋayi moluŋuranydja yaka weyin, bala ŋayi Gunhu'yunydja ŋanya walŋakuŋalana yana ŋulaŋuruyi rakunyŋurunydja, ga biyapul ŋayi ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru maḻŋ'thurruna ŋanapurruŋgala, milkunhaminayi.
ACT 10:41 Yurru yaka ŋayi milkunhamina ŋanyapinyay bukmakkalanydja yolŋuwala; ŋanapurruway yana nhäŋalanydja ŋanya, ŋuriŋi miṯtjiyu ŋunhi ŋayi djarr'yurruna ŋanapurrunha ŋäthili Gunhu'yu. Yo, ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi walŋathina beŋuru moluŋuru, bala ŋayi ŋathana ḻukana ga gapuna, manapanna yana ŋanapurru ŋayina.
ACT 10:42 Bala ŋayi nherraranydja waŋana ŋanapurrunha djämawuna, ŋanapurru yurru ḻakarama dhäwu'na yukurra yolŋu'-yulŋuwu, ga wiripunydja ŋayi waŋana nherrara ŋanapurrunha, ŋanapurru yurru ḻakarama ŋanya Djesu-Christnha, ŋunhi ŋayinydja Gunhu'wuŋu nherraṉara mala-yarr'yunarawu yolŋu'-yulŋuwu; ŋayina yurru yukurra mala-yarr'yun bukmaknhanydja, walŋamirrinha ga ŋunhi rakunymirrinha.
ACT 10:43 Yo, ŋuriŋi dhäwu'-gänharamirriyu walalay yolŋu'-yulŋuyu yukurrana dhunupamirriyaŋala ḻakaraŋala dhuwalayinhana yolŋunha ŋäthilinydja wal'ŋu yana, bitjarrana walala ḻakaraŋalanydja gam': Ŋunhi yurru ŋayi yolŋu yuwalkkuma märr-yuwalkthirri yolŋuwala ŋurikalayi, ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja nhanŋu bäy-ḻakarama warray yätjpuy; nhanŋu yätjtja malanha yurru buwayakkumana ŋuliyi yäkukurrunydja nhanukala.”
ACT 10:44 Yo, ŋayi yukurrana ŋunhi Betayu baḏak yana waŋana ḻakaraŋala ŋuripa mulku'-mulkuruwa Djan'tayalwa yolŋu'-yulŋuwu, bala ŋayinydja dhunupa Gunhu'yu Garrkuḻuktja Birrimbirr wekaŋala ŋunhiyinha walalanha bukmaknha yana, ŋunhi yukurrana walala ŋäkula ŋunhiyi dhäwu'.
ACT 10:45 Ga walala ŋuriŋiyi Garraywalaŋumirriyu walalay Djuwsthu nhäŋala ṉirryurrunana, ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala malthurruna Betawu beŋuru Djopaŋuru; ṉirryurrunana walala wirrkina dhikana, liŋgu walalaŋgunydja ŋurikiyi mulku'-mulkuruwunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋayi Gunhu'yu wekaŋala ŋunhiyi mundhurrnha, ŋayi walalanhanydja dhaŋaŋguŋala ŋuriŋiyi Garrkuḻukkalana Birrimbirryu.
ACT 10:46 Liŋgu walala ŋuriŋiyi Djuwsthu ŋäkula yukurrana walalanha, walala yukurrana waŋana wiripukurruna ga wiripukurruna dhärukkurrunydja ŋuriŋiyina Birrimbirryu Garrkuḻukthuna, ga wirrkina walala yana yukurrana wokthurrunanydja dhika Gunhu'wu, yindikuŋalana yana ŋanya yäkuna, ŋuriŋiyi walalay Djan'tayalyunydja. Bala ŋayi Betanydja waŋana bitjarrana,
ACT 10:47 “Way, dhiyaŋunydja walalay dhuwala märraŋalana liŋguna Godkuna Garrkuḻuknha Birrimbirr; walalaŋgunydja ŋayi Garrayyu wekaŋala, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋunhi ŋilimurruŋgu ŋäthili ŋayi wekaŋala. Nhämirri warray walala yurru ḻiya-ḻupthun gapuyunydja ŋunhi?”
ACT 10:48 Bala ŋayi Betanydja waŋana walalaŋgu, ŋurikiyi ŋunhi walala liŋguna märraŋalana, “Nhuma yurru ḻupthundja yäkuyunydja Garraywala Djesu-Christkalana,” bitjarrana. Bala walala waŋananydja ŋanya Betanhanydja, ŋayi yurru nhina ḻurrkun' walu walalaŋgala ŋunhiliyinydja.
ACT 11:1 Ga ŋunhala Djudiya wäŋaŋura makarrŋura, yolŋuyu walalay ŋunhi Garraywalaŋumirriyunydja ga bo'puyŋuyu walalay ŋäkulana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunha mulku'-mulkurunhanydja ŋunhi walala yukurrana ŋuriŋiyi Djan'tayalyu yolŋu'-yulŋuyu märraŋala Godku dhäruk. Ga wiripu-guḻkuny'tja ŋunhi Djuws bäpurru Garraywalaŋumirri yolŋu walala maḏakarritjthinana nhanŋu Betawu, ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala ŋuli marŋgikunha bitjana gam', “Ŋunhi yurru mulkurunydja yolŋu Djan'tayalnydja ŋunhi ḏukṯukthirri yukurra wapthunarawu Garraywalanydja gali'lili, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja mulkurunydja yolŋu ŋäthilinydja mitthunmirri, bala ŋayi yurru mulkana yukurra ŋunhiyi Djuwskunydja rom,” bitjana walala yukurranha ŋunhi ŋuli marŋgikunhanydja. Ga ŋunhi ŋayi Betanydja roŋiyina balayi Djurutjalamlilinydja wäŋalili, bala walalanydja ŋanya ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyunydja dhunupana waŋanana ŋarrtjurrunana yukurrana, ḏälnha nhanŋu dhäruk wekaŋala yukurrana Betawu bitjarrana,
ACT 11:3 “Nhenydja dhuwala rom-bakmaranhamirrina yolŋu, liŋgu nhe ŋunhi marrtjina mulkuruwalanydja wäŋalili yolŋuwala gulŋiyinana, ŋunhi walala yaka Godku yolŋu'-yulŋu. Ga wiripunydja nhe ŋatha yukurrana ḻukana walalaŋgala. Ŋunhiyinydja yätjnha, yakana ŋamakurru.”
ACT 11:4 Ga ŋayi Betanydja waŋana bitjarra, ‘Ŋarra yurru nhumalaŋgu dhuwala ḻakarama bukmakkumana wal'ŋu.
ACT 11:5 Ŋunhala wäŋaŋura Djopanydja ŋarra yukurrana bukumirriyaŋala, bala ŋarra nhäŋalana, ŋayi marrtjina dhuryurruna lili dhimbuluŋ' beŋuru djiwarr'ŋuru. Yo, dhuryurrunanydja ŋayi marrtjina lili, yana liŋgu-u-u, ga dhaḻ'yurruna ŋunhili yana liŋgu bäyma ŋarrakalana galkina.
ACT 11:6 Bala ŋarra nhäŋalanydja ŋunhiwalayi djinawa'lilinydja wäyin warray malanha, ŋunhi warray malanha wäyin ŋunhi ŋilimurru ŋuli Djuwsthu malayu yaka ḻuka yukurra ŋunhiyi.
ACT 11:7 Bala ŋarra ŋäkula rirrakaynha, ŋayi waŋana ŋarrakala bitjarrana, ‘Beta, gaŋgathiyana, ga wutthurra ŋunhiyi wäyinnhanydja, bala batharanydja, bala ḻukiyana.’
ACT 11:8 “Ga ŋarranydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarra, ‘Yaka Garray,’ bitjarra warray. ‘Ŋunhiyinydjayi wäyin yakana dhunupa ŋanapurruŋgu ḻukanharawu. Yaka ŋarra ŋuli ḻuka balanyarayinydja wäyin.’
ACT 11:9 “Ga ŋayi rirrakaynydja waŋana buku-ruŋiyinmaraŋala bitjarra, ‘Yaka nhenydja yätj-ḻakarama ŋula nhä malanha, ŋunhi ŋayi ŋuli Gunhu'yunydja yukurra ḻakarama manymak ga ḏarrtjalk,’ bitjarra.
ACT 11:10 Yo, ŋunhiyi maḻŋ'thurrunanydja ŋarrakala ḻurrkun'mirri bitjarrayi, ga ḻurrkun'mirri ŋayi waŋana ŋunhiyi bili dhäruk, waŋgany yana; bala ŋunhiyi dhimbuluŋ'tja marrtjina balayi roŋiyinayi, ŋurikimirri liŋgu winya'yurruna.
ACT 11:11 “Ga ŋuriŋi bili yana waluyu walala yolŋu walala ḻurrkun' bunana beŋuru Djitjariyaŋuru wäŋaŋuru; ŋayi ŋuriŋi mulkuruyu yolŋuyu Goniliyayu yäkuyu walalanha djuy'yurruna ŋarrakuna märranharawu.
ACT 11:12 Ga ŋayinydja ŋarraku Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ḻakaraŋala marrtjinyarawuna yana malthunarawuna walalaŋgu. Bala dhunupana yana ŋarra marrtjinana yulŋunydja, ga walalanydja märr-ḻurrkun'tja Garraywalaŋumirri yolŋu'-yulŋu malthurrunayi ŋarraku ŋulaŋuru Djopaŋurunydja. Marrtjinanydja ŋanapurru yukurrana bala Djijtariyalilina wäŋalili, bala ŋanapurru marrtjina gulŋiyinana ŋunhimala wäŋalili ŋurikala mulkuruwalanydja yolŋuwala buṉbulili.
ACT 11:13 Yo, bukmak ŋanapurru ŋunhi djuḏu-yuḏupthurrunanydja, bala ŋayinydja ŋanapurruŋgu ŋuriŋiyi Goniliyayunydja ḻakaraŋala bitjarrana, ‘Ŋarranydja nhäŋala djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi yukurrana dhärrana galki yana ŋarrakala dhiyala buṉbuŋura, ga waŋananydja ŋayi ŋarrakala bitjarra, “Djuy'yurra yolŋunha bala Djopalili wäŋalili, ga märraŋa garr'yurra ŋunhiyi yolŋunha yäkunha Djäyman-Betanha,
ACT 11:14 ŋayi yurru ŋuriŋinydjayi ḻakarama dhäruknha, ga ŋuliwitjandhi dhärukkurrunydja nhuma yurru walŋathirrina yukurra, nhepi ga gurruṯu'mirri nhuŋu nhämunha'.” Bitjarrana ŋayi Goniliyayu ŋanapurruŋgala ḻakaraŋalanydja.
ACT 11:15 “Bala ŋarranydja dhunupana waŋanana marrtjina ḻakaraŋalana walalaŋgala Djesunhana yäku, bala gandarrŋura muka yana ŋunhiyinydja, bala ŋayi Godku Garrkuḻuktja Birrimbirr dhunarranana ŋurikala mulkuruwalanydja ḏarramuwala ga nhanukalaŋuwala gurruṯu'mirriwalanydja; ŋayi Godthu wekaŋalanydja biyapulnha dhaŋaŋguŋala walalanha, bitjarrana yana liŋgu bitjarra ŋayi ŋilimurrunha dhaŋaŋguŋala yukurrana ŋäthili wal'ŋu.
ACT 11:16 Bala ŋarra ŋuliŋuruyinydja birrka'yurrunana guyaŋinana ŋunhiyi, ŋunhi nhaltjarra ŋayi Garrayyu ŋanapurruŋgu ḻakaraŋala ŋäthili, ŋunhi ŋayi waŋana bitjarra, ‘Djondhunydja ḻiya-ḻupmaraŋala nhumalanha gapuyu warray, waŋganydhu warray, yurru ŋarranydja nhumalanha yurru ḻiya-ḻupmarama Birrimbirryu Garrkuḻukthu warray.’
ACT 11:17 “Yo, Godthunydja ŋayipinydja ŋunhi wekaŋala ŋuriki mulku'-mulkuruwunydja ŋunhiyi yana liŋgu waŋgany mundhurr ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋilimurrunha, ŋunhi ŋilimurru märr-yuwalkthina Garraynha Djesu-Christnha. Yol dhuwala ŋarranydja? Waŋa muka ŋarra yurru Godnha yulŋunydja?... ‘Yaka nhe yurru walalaŋgu biyakayi wekaŋa.’ bitjandja? Yaka ŋarra yurru ḏaḏawmarama waŋa Godnha.”
ACT 11:18 Yo, walala ŋuriŋiyi Djuwsthunydja ŋäkula yukurrana ŋanya Betanha dhäruk ŋunhi ŋayi ḻakaraŋala yukurrana bitjarrayi, ga yakana walala nhanŋu buku-ruŋinyamaraŋala dhäruk biyapulnydja. Bala walala yukurrana wokthurrunana yana Godkuna, waŋana yukurrana bitjarrana, “Yo yuwalk muka. Dhuwala ŋayi Godthu dhukarrnydja ḻapmaraŋala ŋuruku mulku'-mulkuruwunydja, Djan'tayalwunydja walalaŋgu, märr yurru walalanydja yukurra ŋanydjaḻa'yun walalaŋgalay yätjŋurunydja, bala nhina walŋamirriŋurana romŋura.”
ACT 11:19 Yo, ŋurruthaŋalanydja ŋunhi, ŋunhi walala bumara Dhepinnha yäkunha, ŋuliŋuruyi dhäŋuru walala yukurrana yolŋu'-yulŋuyu walalay bumara ŋayaŋu-yätjkuŋala Garraywalaŋumirrinhanydja yolŋunha walalanha, bala guḻku'na ŋunhiyi yolŋu walala Garraywalaŋumirrinydja yukurrana barrkuwatjthinana ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋuru. Wiripunydja marrtjina ŋunhana Banitjalilina makarrlili wäŋalili, ga wiripu-guḻkuny'tja marrtjina buḏapthurruna wiripulili makarrlili runu'lili, Djaparatjlili yäkulili, ga wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala marrtjina bena-wala barrkumalana wal'ŋu, ŋunhana Yandiyuklilina yäkulili. Ga birrka'mirriŋura wäŋaŋuranydja walala yukurrana ḻakaraŋala dhäwuny'tja birrŋ'maraŋala nhanukalaŋuwuy Garraywalaŋuwuynydja, yurru ḻakaraŋalanydja walala yukurrana ŋunhiyi dhäruktja Djuwsku yana bäpurru'wu, walala-miṯtjiwu yana.
ACT 11:20 Yurru wiripu-gulkuny'tja wäŋawuy Djaparatjpuynydja ga Djäriniwuynydja yolŋu walala marrtjina Yandiyuklili, ga ŋunhalanydja walala yukurrana ḻakaraŋala bukmakku warray, bawala'mirriwu warray yolŋu'-yulŋuwu, Djuwsku bäpurru'wu ga biyapul ŋuriki mulku'-mulkuruwunydja Gurikku bäpurru'wu yolŋu'-yulŋuwu, walala yukurrana ḻakaraŋala ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayi Garray wal'ŋu bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu.
ACT 11:21 Ga walalaŋgalanydja ŋayi yukurrana Garrayunydja djäma ganydjarr-ḏumurruna wal'ŋu, bala guḻku'na miṯtji nhämunha'na wal'ŋu märr-yuwalkthinanydja yukurrana, bala bilyurruna Garraywalanydja, märr walala yurru malthun nhanŋuna.
ACT 11:22 Ga ŋunhalanydja Djurutjalamdja bäymanydja walala ŋuriŋi Garraywalaŋuyu miṯtjiyu ŋäkulana yukurrana ŋunhamalayi Yandiyuklilinydja, bala walala yäŋguŋala Bänapatjnhana ŋunhimalanydja wäŋalili.
ACT 11:23 Ga ŋunhala Yandiyuk wäŋaŋura ŋayi Bänapatjthu nhäŋala yolŋu'-yulŋunha Garraywalaŋumirrinhanydja walalanha, nhaltjarra ŋayi yukurrana Godthu djäma ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu walalaŋgu, ga ŋayinydja ŋunhi Bänapatjtja mirithinana galŋa-djulŋithina, wokthurrunana manapara walalanha nhäŋalanydja. Bala ŋayi yukurrana waŋanana walalanha bukmaknhana, Djuwnha, ga Djan'tayalnha bitjarra, “Dhärriyana walala yana mukthurrana yulŋunydja dhiyaliyina Garraywalana romŋura; yuwalkkuŋana yana walala märr-nherraṉmiyanydja nhumalanhay nhuma ŋayaŋuyunydja Garraynha.”
ACT 11:24 Liŋgu ŋunhiyi Bänapatjtja ḏarramu ŋamakurru' yana wal'ŋu, wirrki ŋayi yukurrana märr-nherraṉmina Garraywala, ga biyapul ŋayi yukurrana marrtjina dhaŋaŋmirri yana Garraywalanydja Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu, bala guḻku'na yolŋu walala ŋanydjaḻa'yurruna, bala waŋgany-manapanminana yukurrana nhanukala Garraywalana, Djuws ga mulku'-mulkuru yolŋu.
ACT 11:25 Bala ŋayi Bänapatjthunydja guyaŋina bitjarrana, “Yolthuna dhika ŋarranha yurru guŋga'yundja?” Bala ŋayi marrtjina bala Dätjalilina wäŋalili märranharawu nhanŋu Djolwuna.
ACT 11:26 Ga ŋunhi ŋayi maḻŋ'maraŋalanydja ŋanya Djolnha, bala garr'yurruna gäŋalana ŋanya balayina Yandiyuklilina wäŋalili, märr ŋunhiliyinydja maṉḏa yukurra yurru djämanydja rrambaŋina, Bänapatjthu ga Djolyu. Ga waŋgany dhuŋgarra maṉḏa ŋupananydja ŋuli yukurranha waŋgany-manapana ḻuŋ'maranha ŋunhiyi Garraywalaŋumirrinha yolŋunha walalanha, marŋgikunha ḻakaranha ŋuli yukurranha Garraywalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuy, ŋula nhämunha'wuna miṯtjiwu ŋurikiyi. Ga ŋunhiliyi Yandiyuk wäŋaŋura wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu yäku-nherrara walalanha Garraywalaŋumirrinha yolŋunha walalanha ‘Christian’ bitjarrana, mayali' ‘Garraywu Christku yolŋu’. Yo, dhuwalanydja yäku yaka ŋäthilinydja walala ŋuli ḻakaranha bitjanayi.
ACT 11:27 Ga ŋulinyaramirriyuyi liŋgu yolŋu walala dhäwu'-gänharamirri walala Godku marrtjina Djurutjalamŋuru bala Yandiyuklili wäŋalili,
ACT 11:28 ga waŋganydja yolŋu ŋuliŋuruyi malaŋuru gaŋgathina, Yakapa yäku, bala ŋayi waŋana ŋulaŋuruna wal'ŋu, nhanukuŋuna Garraywuŋuna Birrimbirrwuŋu ŋunhi wekanhara dhäruk, ḻakaraŋalanydja ŋayi ŋunhiyi bitjarrana, “Dhuwalanydja yurru yalalanydja wäŋa räwakthirrina, ŋathamiriwyirrina, bukmak yana dhuwala munatha' wäŋa.” Bitjarrayinydja ŋunhi ḻakaraŋala ŋäthili yana, bala yuwalkthi ŋunhi yulŋunydja maḻŋ'thurrunanydja, ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi Guludiyatj yäku yukurrana buŋgawa wal'ŋu nhinana.
ACT 11:29 Ga walalanydja ŋunhiyi yolŋu'-yulŋu Garraywalaŋumirrinydja walala waŋanhamina ḻakaranhamina bitjarra, “Ŋilimurru yurru yana waŋga'-waŋganydhu weka'-wikamanydja rrupiya dhamba'-dhambay, bala djuy'yunna yurru wekama ŋunhana guŋga'yun ŋilimurruŋguwaynha wäwa'mirriŋunha walalanha, Djudiyalilina wäŋalili, ŋunhi walala yukurra nhina dhäparkmirri,” bitjarra.
ACT 11:30 Bala walala bukmakthuna wekaŋalanydja yukurrana rrupiyanydja, bala walala djuy'yurrunanydja ŋunhiyi rrupiyanydja ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwalana, ŋunhi walala djäkamirri ŋuriki Garraywalaŋumirriwu miṯtjiwu, yurru ŋurikala maṉḏakala Bänapatjkala ga Djolwala walala djuy'yurruna ŋunhiyi rrupiyanydja ŋuriki Djudiyawuywunydja yolŋu'-yulŋuwu.
ACT 12:1 Ŋulinyaramirriyu liŋgu waŋgany ḏarramu yukurrana nhinana buŋgawanydja wal'ŋu ŋuriki wäŋawu, yäku Giŋ-Yiritnha, ga ŋuriŋiyi buŋgawayunydja ŋurru-yirr'yurrunana bumarana ŋunhi Garraywalaŋumirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha.
ACT 12:2 Ŋäthilinydja walala ŋuriŋi buŋgawawala djämamirriyu walalay bumara Djayimnha, Djongu wäwa'mirriŋunha, dharpuŋalanydja ŋanya walala mandjawakthuna.
ACT 12:3 Ga ŋurru'-ŋurruŋuyunydja wal'ŋu Djuwsthu yolŋu'-yulŋuyu ŋäkula galŋa-djulŋithinana, murr'-muka bitjarrana, bala ŋayi Yiritthunydja mulkanana ŋanya Betanhana, yurru walala ŋanya mulkananydja ŋulinyaramirriyuna waluyu ŋunhi walala yukurrana yolŋu walala guḻku' ḻuŋ'thurruna ŋunhimalayi wäŋalili, Guyaŋinyaramirriwu waluwu yäkuwu Ruwaŋga'miriwwuna Ŋathawu.
ACT 12:4 Yo, ŋayi Giŋ-Yiritthu mulkana Betanhanydja, bala wekaŋala ŋanya ḻoḻu-djäkamirriwalana walalaŋgala dharraylili, märr yurru walala yukurra ŋanya mulka ŋunhiliyi ḻoḻuŋura waṉḏinyaŋuru, winya'yunaraŋuru, liŋgu ŋunhi Yirittja buŋgawanydja djälthina nhanŋu, ŋayi yurru dhä-wirrka'yun ŋanya guḻku'wala yolŋu'-yulŋuwala gumurrŋura, dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruna Guyaŋinyaraŋuruna yäkuŋuru Ḻäy-yuḻkthunaramirriŋuruna.
ACT 12:5 Bala walala yukurrana mulkananydja ŋanya Betanha baṯ bitjarrana yanana, ga walalanydja bäy ŋunhalanydja wiripu-guḻkuny'tja Garraywalaŋumirri walala yukurrana bukumirriyaŋala warray nhanŋu Gunhu'nha, bitjarrana liŋguna.
ACT 12:6 Ga ŋulinyaramirriyunydjayi munhaku ŋunhi walala ŋanya yurru wiripuŋuyunydja waluyu gäma dhä-wirrka'yunarawuna, ŋayi Betanydja yukurrana ŋunhiliyi ŋorranana ḻoḻuŋura; ŋorrananydja ŋayi yukurrana ŋopurrnydja maṉḏanha ḏapmaranhara djiŋdjiŋ'mirri, ḏälkunhara yana dhika, ga märrma' djäkamirri maṉḏa nhinana yukurrana gali'ŋura ga gali'ŋura, ga wiripunydja ga ŋunhala bala dhurrwaraŋura.
ACT 12:7 Yo, ŋorrananydja ŋayi yukurrana-a-a yakurr ŋunhiliyi ḻoḻuŋuranydja-a-a, bala ŋayinydja dhunupa ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu Garraywu maḻŋ'thurrunana, dhärrananydja ŋayi yukurrana galkina yana nhanukala Betawalana, ga wäŋanydja ŋunhi djarraṯawun'mirriyinana, warrpam'nha dhikana. Bala dhunupana ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyunydja ŋanya ḻambarrnha rurr'rurryurruna Betanha dhirr'yurrunanydja, ga waŋana bitjarrana, “Yi', waḏutja ma'! Gaŋgathiyana,” bitjarra. Ga dhunupana yana ŋunhi djiŋdjiŋ'tja nhanukala ŋopurrŋurunydja yupthurrunana.
ACT 12:8 Ga biyapul ŋayi waŋana bitjarra, “Ma', nherralana dhapathuŋ'tja, ga ḏapmaranhamiya biralyuna,” bitjarra. Bala ŋayinydja yana waḏutjana djämanydja Betayu. Bala ŋayi waŋana biyapul ŋuriŋi yolŋuyu bitjarra, “Mulkany'tja nherralana ma', ga go, malthurrana lili ŋarraku.”
ACT 12:9 Bala ŋayi dhunupana yana Betanydja malthurrunana-wala nhanŋu, yana liŋgu-u-u ga dhawaṯthurruna maṉḏa ŋuliwitjarrayi ḻoḻukurru. Ga ŋayi Betayunydja guyaŋina yanapi ŋunhiyinydja bukaway, mak mali ŋayi yana nhäŋala bitjarra.
ACT 12:10 Yo, ŋäthilinydja maṉḏa djuḻkmaraŋala waŋganynha djäkamirrinha, ga biyapul wiripunhanydja maṉḏa djuḻkmaraŋala, yana liŋgu-u-u ga ŋunhinydja maṉḏa wapthurruna ŋunhina ḏällilina wal'ŋu dhurrwaralili, dhawaṯthunaramirrililina. Ga ŋunhi maṉḏa mulkananydja ŋunhiyi, bala ŋayinydja marrtjina gäna warray ḻapthurruna, bala dhawaṯthurrunana yana maṉḏanydja ŋuliyi dhurrwarakurrunydja, bala marrtjinana maṉḏa nhinana bala dhukarrkurruna. Märr-gurriri maṉḏa marrtjinanydja, bala ŋayi gandarrŋuranydja nhanukala Betawala winya'yurrunana ŋunhiyi djiwarr'wuynydja yolŋu, ga ŋayi Betanydja gänana nhinana bala marrtjina.
ACT 12:11 Ga ŋunhalanydja ŋayi warraŋulnydja dhukarrŋuranydja Betayu guyanina bitjarrana, “Way, yuwalk warray dhuwala yulŋunydja ŋi; yaka warray bukawayny'tja. Dhuwalana ŋarra warraŋulnha, liŋgu Garrayyu yana dhuwala ŋayipi djuy'yurrunanydja nhanŋuway djiwarr'wuynha djämamirrinha, walŋakuŋala ŋarranha ŋayi djaw'yurrunana Yiritkalanydja goŋŋuru. Ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja bini bunhana ŋarranha, yurru ŋayi Garrayyunydja ŋarranha dhawaṯmaraŋala warray.”
ACT 12:12 Marrtjinanydja ŋayi bala-a-a Beta, yana liŋgu ga bur-way bunana wäŋaŋura Merriwalana yäkuwala, ŋunhi ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunydja Djon-Mäkku. Ŋunhimalayinydja buṉbulili yukurrana guḻku' yolŋu walala ḻuŋ'thurruna, bala walala yukurrana bukumirriyaŋalana ŋunhiliyinydja.
ACT 12:13 Yo, dhunupana ŋayi yana Betayu wutthu'-wutthurrunana yulŋunydja, dhurrwarana ŋunha warraŋul gali', ga ŋayinydja dhäyka ŋunhi marrtjina nhänharawunydja, djämamirri yäku Rawuta.
ACT 12:14 Bala yana ŋayi ŋuriŋiyi dhäruknha ŋäkulanydja ŋanya dharaŋarana Betanha, bala waṉḏina balayi; yaka muka yana ŋayi dhurrwaranydja nhanŋu ḻapmaraŋala. Waṉḏinanydja ŋayi goŋmirriyinana wal'ŋu dhikana, bala ḻakaraŋala bitjarrana, “Way walala! Beta ŋunha! Ŋunha dhärra ŋayi yukurra yulŋunydja ya', warraŋul,” bitjarra.
ACT 12:15 Ga walalanydja ŋanya bitjarra warray, “Nhä nhe dhuwala?... bawa'mirri?” bitjarra. Ga ŋayinydja biyapul ḻakaraŋala, “Yuwalk dhuwala ŋayipi yana Beta, ŋunha ya' dhärra yukurra.” Ga biyapul walalanydja waŋana bitjarra, “Mak ŋunhi nhawi, djiwarr'wuy yolŋu gonha nhanŋu.”
ACT 12:16 Yurru ŋayi Betayunydja mukthurruna yana yukurrana wutthu'-wutthurruna dhurrwara ŋunhi, bala walala marrtjinanydja, ga ḻapmaraŋala dhurrwaranydja, nhäŋalana yana ŋanya yuwalkthina, bala walala ṉirryurrunana wirrkina.
ACT 12:17 Bala ŋayi Betayunydja dhunupana goŋdhuna waŋana mukmaraŋala walalanha, bala ŋayi ḻakaraŋalana yana walalambala yulŋunydja dhäwu'na, ŋunhi ŋayi nhaltjarra Garrayyu ŋanya dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuru ḻoḻuŋuru. Bala ŋayi Betayu bitjarrana waŋana, “Ḻakaraŋa walala yulŋunydja ŋi', Djayimgunydja ga wiripu-guḻku'wu ŋuriki ŋarrakalaŋuwu wäwa'mirriŋuwu walalaŋgu.” Bala ŋuliŋurunydja ŋayi Betayunydja gonha'yurrunana walalanha, bala marrtjina wiripuŋulilina wäŋalili, ŋulinyaramirriyu yana bili munhaku.
ACT 12:18 Ga goḏarrny'tja, ŋunhalanydja ḻoḻuŋuranydja, bukmak ŋunhi djäkamirrinydja walala ŋoynha-dharrana, marimirriyinana dhikana, warwuyurrunana manapara, ga dhä-wirrka'yunmina walala yukurrana bitjanmina, “Wanhaka dhika Betanydja? Nhäkurru dhika ŋayi winya'yurrunanydja?”
ACT 12:19 Ga ŋayi Giŋ-Yiritthunydja djuy'yurruna nhanŋuway djämamirrinhana walalanha ḻarrunharawuna nhanŋu, yurru bäyŋuna; yakana walala ŋanya maḻŋ'maraŋalanydja Betanha. Bala ŋayi Yiritthunydja dhä-wirrka'yurrunana walalanha yukurrana, ŋunhi ḻoḻu-djäkamirrinhanydja walalanha bitjarrana, “Nhä nhuma dhuwala yulŋunydja?... djäkamiriw walala?” bitjarra, bala ŋayi waŋana walalaŋgu bunharawuna warrpam'thunarawuna. Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Giŋ-Yiritthunydja gonha'yurrunana ŋunhi Djudiyanydja bala marrtjina Djitjariyalilina wäŋalili, ga ŋunhalayina ŋayi nhinananydja yukurrana märr-weyinnha.
ACT 12:20 Yo, walalanydja ŋuli ŋulaŋuru Däyaŋuru ga Djäytanŋuru wäŋaŋuru marrtjinya, bala ŋathana märranha ŋulaŋuruyinydja ŋurikalayinydja wäŋaŋuru Giŋ-Yiritkalanydja, ga ŋayinydja ŋunhiyinydja buŋgawanydja, Gin-Yirittja maḏakarritjthina yukurrana nhinana ŋulinyaramirriyu ŋurikiyinydja walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu Däyapuyŋuwunydja ga Djäytanpuyŋuwunydja, yakana ŋayi biyapulnydja walalanha guŋga'yurruna yukurrana. Ga walalanydja ŋunhi ŋurikiyinydja wäŋawuy maṉḏaŋuwuy ḻuŋ'maranhaminana yukurrana waŋganylilina, bala walala waŋganynha miṯtji marrtjina balayi Giŋ-Yiritkalanydja waŋanharawu. Ŋäthilinydja walala waŋana yolŋuwala Bilatjawala yäkuwala, ŋurikala ḏarramuwala ŋunhi ŋayi guŋga'yunaramirri ŋuriki buŋgawawu, bala ŋayi wapthurruna walalaŋgalana gali'lili guŋga'yunarawuna, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru walala marrtjina djunamana waŋanharawu nhanŋuwaynha Giŋ-Yiritkuna. Bala walala waŋananydja bitjarrana, “Way, ŋilimurru nhina mäwaya'na, ḻundu'kunharamirrina ŋilimurru bala-lili'yunmirrina, nhuŋu wäŋa ga ŋanapurruŋgu ŋunha,” bitjarra.
ACT 12:21 Bala buŋgawayunydja ŋuriŋiyi Giŋ-Yiritthunydja walunydja nherrara ŋurikiyinayi, bala ŋayi ŋunhiyi buŋgawa dhaṯthunminana nhanukiyingalay ŋayi girri'yu wal'ŋu ŋuriŋiyina ḻatju'yuna. Bala gulŋiyinanydja ŋayi, bala nhinanana ŋunhimalayina nhinanharamirrililina nhanukalay ŋayi, bala ŋayi yukurrana waŋanana ŋunhi yolŋu'-yulŋunhana bena wal'ŋu dhärukthu.
ACT 12:22 Ga walalanydja ŋunhi yolŋunydja walala yukurrana yatjunminana nhanŋu wirrkina, wokthurrunana manapara, waŋana bitjarrana, “Dhäruktja nhe yukurra dhuwali waŋa biyapul'nha wal'ŋu garrwar. Nhenydja dhuwala waŋarrnha wal'ŋu yana, yakana yolŋu.” Bitjarra walala yukurrana yatjunminanydja dhika nhanŋu, buku-ŋal'yurrunanydja Giŋ-Yiritku.
ACT 12:23 Ga dhunupana yana Garraywu djiwarr'wuynydja yolŋu marrtjina, bala mulkanana ŋanya Giŋ-Yiritnha ŋunhiyi buŋgawanhanydja, bala ŋayi rirrikthurruna wirrkina, liŋgu ŋayi märraŋala yukurrana walalaŋguŋu buku-ŋal'yunara; yakana ŋayi waŋana bitjarra, “Godtja ŋayipina waŋganynha waŋarr wal'ŋu, nhuma yurru buku-ŋal'yurranydja nhanŋuwaynha Godkuna.” Bitjarranydja ŋayi waŋana yakana ŋunhiyi, bala mirithinana ŋayi ŋunhiyi rirrikthurrunanydja, liŋgu ŋunhi mewirri'yuna marrtjina ḻukana ŋanya djinawany'tja, yana liŋgu ga rakunydhina ŋayi ŋuriŋiyinayi.
ACT 12:24 Ga Godkunydja Gunhu'wunydja dhäruk yukurrana marrtjinana yana barrkuwatjthinana, baḻaka'yurrunana, ga guḻku'yuna mirithirrina yolŋuyu walalay märraŋalanydja yukurrana Godku dhäruktja.
ACT 12:25 Yo, märr-weyin maṉḏa Bänapatjtja ga Djolnydja yukurrana nhinana ŋunhili Djurutjalamŋuranydja, bala dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja maṉḏa roŋiyinana marrtjina balayi Yandiyukliliyi wäŋalili, bala maṉḏa garr'yurrunanydja yuṯanhana ḏarramunha yäkunha Djon-Mäknhana, ŋayina marrtjina malthurrunanydja maṉḏaku guŋga'yunarawunydja.
ACT 13:1 Ga ŋunhalanydja Yandiyuktja wäŋaŋura, ŋunhilimi Garraywala miṯtjiŋura yukurrana nhinana dhäwu'-gänharamirri walala ga ŋunhiyi walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ŋuli warraŋulkunha ḻakaranha Djesunha rom, marŋgikunha ŋuli yolŋu'-yulŋunha, dhuwala walala ŋunhiyi yäkunydja gam', Bänapatj, ga Djimiyan, wiripunydja ŋayi yäku Gurrŋan, ga Lutjiya wäŋawuy Djäriniwuy, ga Manayin yäku, ŋunhi dhuwalayinydja ḏarramu ŋuthara bitjarrana bitjan gutha'mirriŋuna nhanŋu ŋurikiyi ŋurruŋuwu yolŋuwu Yirittku yäkuwu, ga Djolnha.
ACT 13:2 Waŋganymirri ŋunhiyi walala yolŋu walala yukurrana buku-ŋal'yurruna Garraywu ŋoy-ŋathamiriwyu walalay, bala ŋayi ŋunhi Garrkuḻuktja Godkunydja Birrimbirr waŋana bitjarra, “Ŋarranydja ḏukṯuk Bänapatjku ga Djolwu, dhuwalanhanydja maṉḏanha nhuma yurru ganaŋ'maramana ŋarrakuna, märr maṉḏa yurru djäma ŋunhiyi ŋunhi ŋarra djarr'yurruna maṉḏanha ŋurikiyi djämawu.”
ACT 13:3 Bala walala bukmakthuna yukurrana yana bukumirriyaŋalanydja, ŋoy-ŋathamiriwyuna walalay, bala walala marrtjina goŋ-ŋal'yu-ŋal'yurrunana maṉḏakala muḻkurrlilina Bänapatjkala ga Djolwala, ganaŋ'maraŋalana maṉḏanha djämawuna ŋurikiyi. Bala walala djuy'yurrunana maṉḏanha, maṉḏa yurru marrtjina, ga ḻakaramana yurru yukurra Garraynha wiripuŋuŋurana wäŋaŋura malaŋaŋura bena-wala.
ACT 13:4 Yo, ŋayi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu maṉḏanha djuy'yurrunanydja Bänapatjnha ga Djolnha, bala maṉḏa marrtjinanydja ŋunhi, ga yarrupnha raŋiŋura Djalutjiyana wäŋaŋura, bala ŋuliŋuruyinydja buḏapthurrunana mitjiyayuna ŋunha runu'lilina yäkulili Djaparatjlilina.
ACT 13:5 Ga ŋunhi maṉḏa dhawaṯthurruna, ga bunananydja ŋunhili Djalaminydja wäŋaŋura, bala dhunupa maṉḏa ŋunhi marrtjinanydja Djuwskalana walalaŋgala buku-ŋal'yunaramirrilili buṉbulili, ga ŋunhalayina maṉḏa yukurrana ḻakaraŋala Godku dhäruktja yolŋu'-yulŋuwala. Ga ŋunhiyi ḏarramu yuṯa, Djon-Mäktja yäku yukurrana malthurruna maṉḏapala, guŋga'yuna ŋayi ŋuli maṉḏanha yukurranha djäma.
ACT 13:6 Yo, ŋuliŋurunydja wäŋaŋura walala marrtjina yukurrana yana liŋgu-u-u, ga mulkana walala ŋunha bala wiripu gali' wäŋa Bäputj yäku. Ga ŋunhalayi wäŋaŋura yukurrana nhinana waŋgany yolŋu marrŋgitj galŋa-djamarrkuḻi'mirri, yäku Bätjisu, ga wiripunydja ŋayi yäku ŋunhiyi ḏarramu Yilamatj, yurru ŋayinydja ŋunhi yolŋunydja Djuw, ga ḻakaranhaminyanydja ŋayi ŋuli ŋanyapinyay ŋayi Godku dhäwu'-gänharamirri be.
ACT 13:7 Ga ŋayinydja ŋunhiyi marrŋgitjtja djämamirri yolŋu ŋuriki ŋurruŋuwu buŋgawawu wal'ŋu Djotjatj-Bolawu yäkuwu. Yo, ŋunhiyinydja ŋurruŋu yolŋu mirithirri ḻiya-djambatj ŋayi guyaŋinyarawu, bala ŋayi djuy'yurrunanydja Bänapatjkunydja ga Djolwunydja garr'yunarawuna balayi nhanukalana, bili wirrki ŋayi ḏukṯukthina Godkalaŋuwu dhärukku ŋänharawu.
ACT 13:8 Bala maṉḏa marrtjinana ŋunhimalayina wäŋalili, bala ḻakaraŋalana yukurrana Djesunha ŋuripayinydjayi yolŋuwa ŋurruŋuwanydja, buŋgawawanydja wal'ŋu. Ga ŋayinydja ŋunhi galŋa-djamarrkuḻi'mirri marrŋgitjtja waŋana bitjarra, “Nhenydja yurru dhuwala yaka mäkiri'-witjurra dhiyakiyi walalaŋgu,” bitjarra ŋayi yukurrana waŋana ŋunhi buŋgawanha wal'ŋu, raypirri'yurruna yakaŋuwuna mäkiri'-witjunarawu, ga märr-yuwalkthinyarawu Garraywu.
ACT 13:9 Ga ŋayinydja ŋunhi Djolnydja, ŋunhi ŋayi wiripunydja yäku Bol, ŋunhiliyinydjayi ŋayi dhaŋaŋdhinana wal'ŋu mirithinana ŋuriŋi Garrkuḻukthuna Birrimbirryu Godkala, bala dhunupana ŋayi nhäŋalana ŋanya ŋunhiyi marrŋgitjnhanydja yolŋunha,
ACT 13:10 bala ŋayi dhunupana waŋana ŋanya bitjarrana, “Nhenydja dhuwala gäthu'mirriŋu Mokuywuna, nhanukalana gali'ŋura. Yakana nhe marŋgi yuwalkŋuwu ga ŋamakurru'wunydja romgu. Nhenydja dhuwala yolŋu be nhäna mayali'-wilkthunaramirrina yanana; bitjanna liŋgu nhe ŋuli yukurra bilyunmaramana Garraywunydja dhäruk, yanapi Godkunydja dhäruk djawukinyaramirri, yaka yuwalk.
ACT 13:11 Yurru Garrayyuna ŋayipina nhuna yurru mulkanydja; dhiyaŋunydja-wala nhe yurru bambaythirrina dhuwala, ga märr-weyin nhe yurru yakana djarraṯawun'tja nhäma.” Bitjarrayina ŋayi yukurrana ŋunhi waŋananydja Bol ŋurikalayi marrŋgitjkalanydja, ga dhunupana ŋunhiyi ŋanya warumukthunydja monyguŋalana maŋutjinydja, bala ŋayi bambaythinana, bala ŋayi marrtjinanydja yukurrana, mulka'-mulkanana marrtjina ŋula nhäna malanha, ḻarruŋala yolŋuwuna, märr yurru ŋayi ŋanya gäma yukurra goŋ-gulamana.
ACT 13:12 Ga ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋunydja yolŋu wal'ŋu wirrkina märr-yuwalkthina, ŋunhi ŋayi nhäŋala ŋunhiyi, bala ŋayi wirrkina dhika ṉirryurruna ŋäkulanydja Garraywunydja dhäruk, bala yana märr-yuwalkthinana Garraywala ŋunhiyi yolŋu buŋgawanydja.
ACT 13:13 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja walala marrtjinana, Bol ga wiripu-guḻku' nhanŋu guŋga'yunaramirri walala; gonha'yurrunana walala ŋunhiyinydja wäŋa, bala buḏapthurrunana yukurrana marrtjina bala Bekalilina yäkulili ŋunha makarrŋuranydja Bambiliya, ŋunhimalayina yäkulili. Ga ŋayinydja ŋunhi yuṯanydja ḏarramu Djon-Mäktja yakana walalaŋgu malthurruna; ŋunhili bäymana ŋayi walalanha gonha'yurruna, bala marrtjina balayi roŋiyina Djurutjalamliliyi.
ACT 13:14 Yo, marrtjinanydja walala yukurrana ŋunhiyi bala-a-a, yana liŋgu ga bunana Yandiyuknha wäŋaŋura ŋunha Bitjitiyana makarrŋura. Ga ŋulinyaramirriyu Nhinanharamirriyunydja Waluyu maṉḏa Bol ga Bänapatj dhunupana marrtjinana, bala guliyina ŋunhimalayina Djuwskalana walalaŋgala buku-ŋal'yunaramirrilili buṉbulili, bala maṉḏa nhinana ŋunhiliyina.
ACT 13:15 Ga walalanydja ŋurikiy wäŋawuy buṉbuwuy ŋurru'-ŋurruŋuyunydja märraŋala djorra' maŋutji-ḻaw'maranharawu, bala rediŋnha marrtjina ŋuliŋuruyina Mawtjitjkuŋuna wukirriwuy, ga biyapul ŋulaŋurunydja bala ŋunhi baman'ŋuwuy dhäwu'-gänharamirriwuŋunydja walalaŋguŋu. Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru, bala walala waŋanana Bolwala ga Bänapatjkala bitjarra, “Wäwa maṉḏa, ŋuli nhuma gäma yukurra dhäruk balanyaranydja bitjan ŋunhi yolŋunha yurru marrparaŋguma ga ganydjarrmirriyanharawunydja, waŋana nhuma yurru yana dhiyaŋuna-wala.”
ACT 13:16 Bala ŋayi Bolnydja dhärranana dhunupana, bala goŋdhuna mukmaraŋala, bala ŋayi dhunupana waŋanana walalanha bitjarrana, “Nhuma Yitjuralpuyŋu yolŋu'-yulŋu ŋilimurru miṯtji, ga nhuma mulku'-mulkuru ŋunhi nhuma ŋuli buku-ŋal'yun yukurra Godku. Ŋäka walala, mäkiri'-witjurra ŋarraku.
ACT 13:17 Godthu ŋuriŋinydja wal'ŋu Yitjuralpuyŋuwalanydja waŋarryu djarr'yurruna ŋilimurrunha Djuwsnha yolŋu'-yulŋunha, märr ŋilimurrunydja yurru nhanŋuway yana yolŋu walala. Ŋulinyaramirriyunydja ŋäthilinydja wal'ŋu, ŋilimurruŋgu märi'munydja walala yukurranha ŋuli nhinanha be-wala barrku, mulkuruŋura wäŋaŋura, Yetjip yäkuŋura, yurru Godthunydja ŋayipinydja walalanha ŋunhiyi ŋunhimalayi guŋga'yurruna yukurrana, bala walala ŋutharanydja marrtjina yindithinana dhikana wal'ŋu malanydja. Ga ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru ŋayi Godthu walalanha gäŋala dhawaṯmaraŋalana ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja, ŋuriŋina wal'ŋu nhanukiyingala ŋayi ganydjarryuna
ACT 13:18 Ga weyinnha wal'ŋu ŋayi walalanha yukurrana gäŋalanydja ŋuliwitjarrayi wäŋakurrunydja ŋanhdharkkurrunydja lili, 40-na dhuŋgarra-ŋupara yukurrana. Yaka walala ŋunhiyi yuwalktja märr-yuwalkthina ŋanya, ga dhäruk märraŋala ŋanya bäyŋu, yurru ŋayinydja mukthurruna yana walalaŋgu goŋ-nherraṉmina djäka, yaka ŋayi ŋula walalanha yarrkthunmaraŋalanydja gukuŋalanydja, yana ŋayi gäŋalanydja walalanha, bala galkarana dhipalana wäŋalili Gaynanlilina.
ACT 13:19 Ŋulinyaramirriyunydjayi dhiyalanydja wäŋaŋura yukurrana nhinana wiripu-guḻku' mala yolŋu'-yulŋu, 7 bäpurruny'tja, yurru Godthu ŋayipinydja ŋunhiyinha miṯtjinha gukuŋalana walalanha yana, yarrkthunmaraŋalana, bala ŋayi dhuwalanydja wäŋa wekaŋala nhanukalayŋuwuna yolŋu'-yulŋuwu,
ACT 13:20 bala walala yukurrana nhinananydja dhiyala weyinnha yanana, 400-nha dhuŋgarra ga 50-na. “Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja Godthu yana ŋayipi nherrara yolŋu'-yulŋunha mala-yarr'yunaramirrinhanydja walalanha, djäkawu ŋurikiyinydja walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwunydja, yana liŋgu-u-u ga ŋulinyaramirriyuna waluyu ŋunhi yolŋu Djamiyulnha yäku dhäwu'-gänharamirrinydja Godku.
ACT 13:21 Ga ŋulinyaramirriyunydja walala yolŋu'-yulŋunydja waŋana bitjarrana, ‘Ŋanapurrunydja ḏukṯuk dhuwala buŋgawawu muka ŋurruŋuwu, märr yurru ŋayi ŋanapurruŋgu djäkamirri buŋgawa.’ Bitjarrana walala waŋananydja, bala ŋayi Godthunydja wekaŋala ŋurruŋunhana yolŋunha buŋgawanhana walalaŋgu; ŋayi nherraranydja ŋunhiyi Djolnhana, ŋunhi ŋayi ŋunhiyi gäthu'mirriŋunydja Gitjku, ŋunhi ŋayi Bindjamanbuy bäpurruny'tja, ga ŋayinydja walalaŋgu Djolnydja buŋgawa ŋurruŋu nhinana yukurrana weyinnha wal'ŋu yana, 40-na dhuŋgarra.
ACT 13:22 “Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi Godthu ŋanya Djolnhanydja giṯthunmaraŋala, bala nherrara ŋanyana Daypitnhana, märr ŋayina walalaŋgu yurru buŋgawa. Ga bitjarra ŋayi ŋunhi God waŋananydja yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋanya Daypitnha, ‘Ŋarra marŋgi ŋurukunydja yolŋuwu Daypitkunydja ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋu Djitjiwu. Ŋarranydja ḏukṯuk nhanŋu yana Daypitku, liŋgu ŋayi yurru dhärukkunydja malthun ŋarrakuway yana, ga djämanydja yukurra yurru ŋarrakalay yana djälkurru.’ Bitjarra ŋayi Godthu ḻakaraŋala ŋanya Daypitnha.
ACT 13:23 Bala ŋuliŋuru nhanukalana yarraṯaŋuru Daypitkalana ŋayi Godthu wekaŋala Walŋakunharamirrinhanydja ŋilimurruŋgu Yitjuralpuyŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu, bitjarrana yana liŋgu ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋäthili. Ga ŋunhiyina ŋayi Walŋakunharamirrinydja yäku Djesuna.
ACT 13:24 “Yo, waŋganydhu yolŋuyu Djondhu yukurrana ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwu, ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana bitjarra, ‘Bilyurrana walala nhumalaŋgiyingalaŋuŋuru yätjŋurunydja, ga biyaka ḻiya-ḻupthurrana,’ bitjarra, ga yurruna ŋayi Djesu ŋurru-yirr'yurruna nhanŋuwaynydja ŋayi djäma.
ACT 13:25 Ga ŋunhi nhanŋu Djongunydja djäma galki dhawar'yurruna, bala ŋayi ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwalanydja bitjarrana, ‘Nhumanydja yukurra guyaŋirri ŋarranhana yanapi ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi Walŋakunharamirri yolŋu ŋunhi Godthu dhawu'mirriyaŋala be ŋäthili. Yaka ŋarranydja dhuwala ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara yolŋu. Ŋunhiyinydjayi Walŋakunharamirrinydja yolŋu yurru marrtji dhuḏitj warray, ŋarrakala goyurrkurru, ga ŋayinydja ŋunhiyinydjayi biyapul warray wal'ŋu ŋarrakalanydja. ŋarranydja dhuwala ŋula nhä warray yana, yaka ŋarra dhuwala dhuwurr-ŋamakurru, ŋarra yurru yupmarama nhanukala dhapathuŋ ḻukuŋuru.’ Bitjarrana ŋayi yukurrana Djondhu ḻakaraŋalanydja ŋanya Djesunha.
ACT 13:26 “Ŋarraku nhuma gutha walala, ŋunhi nhuma yarrataŋuru Yipurayimgala, ga nhuma mulku'-mulkuru ŋunhi nhuma ŋuli yukurra buku-ŋal'yun Godku; ŋilimurruŋguna ŋayi Godthunydja djuy'yurruna nhanŋuway dhäwu'mirrinhanydja yolŋunha, ŋayi ḻakaraŋala ŋilimurruŋgu bukmakku ŋunhi nhaltjan ŋilimurru yurru walŋathirri.
ACT 13:27 Ga walala ŋunhi yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala nhina yukurra ŋunha Djurutjalamŋura, ga walalaŋgu ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala, yaka walala dharaŋara ŋanya Djesunha, yol ŋayi ŋunhiyi yolŋu. Yo, bitjanna liŋgu walu-ŋupanna walala ŋuli maŋutji-ḻaw'marama djorrany'tja ŋunhiyi, ŋunhi dhäwu'-gänharamirriwuŋunydja baman'ŋuwuynydja wukirriwuy, yurru yakana walala yukurra dharaŋandja dhäruktja ŋunhimalayi. Bala walala bumarana ŋanya Djesunha, ga ŋuliwitjarrayina marrtjina maḻŋ'-maḻŋ'thurruna warraŋulthinanydja ŋunhiyi, ŋunhi walala dhäwu'-gänharamirriyu walalay ŋäthili ḻakaraŋala.
ACT 13:28 Yaka warray walala ŋunhiyi maḻŋ'maraŋala ŋula nhä yätjtja nhanukala Djesuwala, bäyŋu yana, yurru walala waŋananydja bitjarrana Baylatkalanydja, ‘Buŋana ŋanya yana gatjala,’ bitjarrana, bala walala bumarana ŋanya yana.
ACT 13:29 Yo, bukmak ŋunhi nhä malanha ŋunhi walala yukurrana dhäwu'-gänharamirriyu walalay ḻakaraŋala ŋanya be ŋäthili, maḻŋ'thurrunana yuwalknha ŋunhi, ga ŋuliŋuru dhäŋuru ŋunhi ŋayi rakunydhinana, walala ŋanya yupthunmaraŋalana ŋulaŋuru dharpaŋuru mälakmaranharawuyŋurunydja, bala gäŋala molulilina.
ACT 13:30 Yurru Godthunydja ŋanya ŋunhiyi walŋakuŋala warray beŋuru moluŋurunydja rakunyŋurunydja.
ACT 13:31 Ga guḻku'mirrina dhikana ŋayi ŋuli yukurranha maḻŋ'thu-maḻŋ'thunanydja ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yukurrana malthurruna nhanŋu Galaliŋuru bala Djurutjalamlili. Yo, ŋuriŋi walalay ŋunhi walala yukurrana nhäŋala ŋanya, beŋuru rakunyŋuru ŋayi walŋathina, walalanydja yukurra ŋuriŋiyinydja yolŋuyu walalay ḻakarama ŋanya ŋuripa Yitjuralpuyŋuwana yolŋu'-yulŋuwa.
ACT 13:32 “Ga ŋanapurrunydja dhuwala dhiyalanydja yukurra ḻakarama nhumalaŋguna ŋunhi yana liŋgu waŋgany ŋupanayŋu dhäwu'. Ŋäthilinydja wal'ŋu benydja ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwalanydja walalaŋgala Godthu dhawu'-nherrara; ŋayi ḻakaraŋala dhawu'mirriyaŋala ŋunhi nhaltjan ŋayi yurru yolŋu'-yulŋunha walŋakuma. Ga yuwalkthi ŋayi ŋunhi walŋanydja Godthu wekaŋala ŋilimurruŋguna, ŋunhi ŋilimurrunydja yarraṯaŋuru beŋuruyina walalaŋgalana; ŋayi walŋakuŋalanydja ŋilimurrunha ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi beŋuru rakunyŋuru walŋakuŋala Djesunha. “Yo, ŋunha djorra'ŋura, Daypitkuŋunydja wukirriwuy, Godthu yukurra ḻakarama bitjan gam', ‘Nhenydja dhuwala Gäthu'mirriŋu ŋarrakuwaynha wal'ŋu, ga ŋarranydja nhuŋu Bäpa'mirriŋuna; Dhuwalanydja walu gäthuranydja ŋarra ŋarrakuwayliliyaŋalana nhuna märraŋala.’
ACT 13:34 “Ga wiripuŋuyunydja dhärukthu ŋayi yukurra Godthu ḻakarama ŋanya Djesunha, ŋunhi ŋayi yurru gaŋgathinyamarama ŋanya beŋuru moluŋuru, märr ŋayi yurru yakana ŋunhiyi rumbalnydja ŋula nhaltjan barrpa'yirri. Ga bitjarra ŋunhi ŋayi ŋäthilinydja ḻakaraŋala, ‘Nhuŋuwaynha ŋarra yurru wekama ŋunhiyi dharrpalnydja wal'ŋu ganaŋ'thunaranydja nhä malanha, ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala Daypitkala, yuwalk yana ŋarra yurru nhuna gäma yukurra ŋarrakalaynha ŋarra goŋdhu.’
ACT 13:35 “Ga wiripunydja yukurra dhäruk waŋa bitjan, ‘Garray God, nhe yurru yaka gonha'yun nhuŋuway ganaŋ'thunaranhanydja wal'ŋu yolŋunha ŋunhiwala molulilinydja; yaka yurru nhanŋu rumbal barrpa'yirri ŋunhili moluŋuranydja.’
ACT 13:36 “Yo. ŋuriŋiyi Daypitthu yolŋuyu ŋuli yukurranha djämanydja Godku ŋulinyaramirriyu nhanukalay ŋayi ḏaykun'thu, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi rakunydhinana, ga dhalkaraŋalanydja walala ŋanya ŋunhimalayina molulilinydja, ŋunhi nhanukalaŋuwalana märi'muwala walalaŋgala, ga rumbalnydja nhanŋu barrpa'yina ŋunhili yana liŋgu.
ACT 13:37 Yurru ŋunhiyinydjayi Djesunha ŋunhi ŋayi Godthu ŋanya walŋakuŋala beŋuru rakunyŋuru, yaka warray ŋayi yukurra mukthun ŋorra ŋunha moluŋura, yaka ŋayi rumbal barrpa'yina ŋunhili moluŋuranydja.
ACT 13:38 “Ŋarraku nhuma gutha walala, mäkiri'-witjurra walala, ga marŋgithiyana. Ŋanapurrunydja yukurra dhuwala ḻakarama nhumalaŋgu, ŋunhi ŋayi yurru Godthu bäy-ḻakarama buwayakkuma nhuŋu yätjpuynydja. ŋuliwitjarrayi Djesuwalana. Yaka warray yurru ŋuruŋunydja ŋunhi romdhu Mawtjitjkalanydja nhuna dhawaṯthunmarama yätjŋuru, yurru Godthunydja ŋayipinydja yurru nhuna dhawaṯmarama bukmakŋuru yana garrpiṉminyaraŋuru romŋuru, ŋunhi nhe yurru ŋula yol märr-yuwalkthirrinydja ŋanya Djesunha.
ACT 13:40 “Ŋäthilinydja be baman'tja dhäwu'-gänharamirriyunydja yolŋuyu ḻakaraŋala bitjarra gam', ‘Nhuma yolŋu walala, ŋunhi nhuma ŋuli beyarrmakkuma Godku dhäruk, ŋäka walala ŋarranha. Nhuma yurru yukurra ṉirryunna nhäma, ga yana liŋgu ga rakunydhirri nhe yurru, liŋgu ŋarranydja yukurra dhuwala warkthun nhumalaŋgalanydja ḏaykun'thu, ga nhenydja ŋarranha yaka warray märr-yuwalkthirri yukurra; ga ŋunhi yurru yolŋuyu nhokala yukurra ḻakarama warraŋulkuma, nhenydja yurru yana ŋäma, bala gananna, yakana nhe yurru märr-yuwalkthirri.’ “Yo, märr-gurrum'thurra yulŋunydja, märr nhe yurru yaka rakunydhirri bitjandhiyi, bitjarra ŋayi ŋuriŋiyi dhäwu'-gänharamirriyu yolŋuyu ḻakaraŋala ŋäthilinydja.” Bitjarrayina ŋayi yukurrana Bolyu ḻakaraŋalanydja ŋunhiliyinydja buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura.
ACT 13:42 Ga ŋunhi maṉḏa Bol ga Bänapatja dhawaṯthurruna ŋuliŋuruyi buṉbuŋuru, bala walala ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyunydja waŋanana, garr'yurrunana maṉḏanha bitjarrana, “Way maṉḏa, nhuma boŋgama roŋiyi liliyi wiripuŋuyunydja Nhinanharamirriyu waluyu ŋi. Ŋanapurru ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma boŋgama biyapul ŋanapurruŋgu yukirri ḻakaraŋu.”
ACT 13:43 Ga ŋunhi maṉḏa yukurrana marrtjina ŋuliŋuruyi buṉbuŋurunydja, ga walalanydja yolŋu walala guḻkuny'tja malthurrunana marrtjina maṉḏapala bala, walala-miṯtji guḻku' yana Djuws bäpurru, ga wiripunydja mulku'-mulkuruna yolŋu walala, ŋunhi walala yukurrana bilyurruna bala malthurruna Djuwskalaŋuwuna Godku. Yo, malthurrunanydja maṉḏapalana walala yukurrana, Bolwana ga Bänapatjpana, ga maṉḏa yukurrana ŋuriŋiyinydja maṉḏathu ḻakaraŋalana marŋgikuŋalana bala walalanha, marrparaŋguŋalana bitjarrana, nhinanharawu Godkalana yanana märr-ŋamathinyaramirriŋurana romŋura, nhanukalana djäkaŋura.
ACT 13:44 Ga wiripuŋuyunydja Buku-ŋal'yunaramirriyu Waluyu maṉḏa ŋunhi roŋiyinana, ga guḻku'na ŋula nhämunha'na biyapulnha marrtjina ḻuŋ'thurruna ŋunhimalayinydja, ŋänharawu Garraywalaŋuwunydja dhärukku; bukmaknha yana yolŋu walala ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhiliyi wäŋaŋura.
ACT 13:45 Ga walala ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yolŋuyu walalay nhäŋala ŋunhiyi miṯtjinhanydja, bala maŋutji-ḏi'yurrunana Bolnha wirrkina. Bala walala yukurrana waŋananydja yätjkuŋalana ŋanya Bolnhanydja, ga waŋana walala yukurrana yolŋu'-yulŋuwala bitjarrana, “Yakana nhuma yurru mäkiri'-witjun ŋurikinydja yolŋuwu. Ŋunhiyinydja djarrpi'na yukurra dhäwu' ḻakarama, yakana yuwalk,” bitjarrana.
ACT 13:46 Yurru maṉḏanydja Bolnydja ga Bänapatjtja, yakana maṉḏa galyurruna beyaŋiyinanydja ŋuripa walalambala ŋurru'-ŋurruŋuwa, bala walala waŋana bitjarrana, “Dhunupana dhuwala ŋinyalaŋgunydja, ŋunhi ŋilinyu ŋäthili ḻakaraŋala Godkunydja dhäruk nhumalaŋgu Djuwskunydja, yurru nhumanydja dhuwalayi dhäwu'nha ḏupthurruna warray gali'lili warray. Nhuma ŋuli guyaŋinyamirri nhumalanhay nhuma yana, ga waŋa nhuma ŋuli bitjan, ‘Yakana ŋanapurrunydja ḏukṯuk dhiyakuyi gupaḏalŋuwunydja wal'ŋu walŋawu,’ bitjan. Yakana nhuma yurru yana ŋunhiyi märramanydja, bala ŋanapurrunydja yurru yana gonha'yunna nhumalanha Djuwsnhanydja, ga dhipuŋurunydja dhäŋuru ŋanapurru yukurra yurru yana ḻakarama dhäwu' mulku'-mulkuruwuna yolŋu'-yulŋuwu.
ACT 13:47 Liŋgu Garrayyunydja ḻakaraŋala ŋanapurruŋgu bitjarra, ‘Ŋarranydja nhumalanha dhuwala nherrara, bitjan nhumanydja djarraṯawun ŋuruku mulku'-mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu, Nhuma yurru yukurra gämanydja dhuwalayi walŋakunharamirrinydja rom bukmakkuna yana bäpurru'wunydja dhiyala munatha'ŋuranydja.’”
ACT 13:48 Ga walala ŋunhi mulku'-mulkuruyunydja ŋäkula, bala ŋoy-ŋamathina warray dhika, goŋmirriyinana, bala walala yukurrana wokthurrunana dhikana Garraywalaŋunydja dhärukku, ga ŋunhinydja yolŋu walala ŋunhi ŋayi Godthu walalanha djarr'yurruna, märr yurru walala ŋayathamana ŋunhiyinydja yuwalktja wal'ŋu walŋa weyinŋumirrinydja, walala ŋunhiyinydja walala märr-nherraṉmina yuwalkkuŋala bala Garraywala Djesuwalana.
ACT 13:49 Ga ŋunhiyi Garraywunydja dhäruk marrtjina yukurrana barrkuwatjthinana yana warrpam'thurrunana ŋuliwitjarrayi wäŋakurrunydja.
ACT 13:50 Ga walalanydja ŋunhi Djuwsthunydja goḏuy-wuŋala mari warray ŋurru-nherrara ŋunhiliyi maṉḏakunydja; walala ḻakaraŋala marrtjina ŋaḻapaḻmirriwanydja yolŋu'-yulŋuwa ga ŋuripa ḻukunydjawa dhäykawurrumbala ŋunhi walala yukurranha ŋuli buku-ŋal'yuna Godku wal'ŋu, walala ḻakaraŋala yukurrana djarrpi'kuŋalana dhikana dhäwu' Bolwalaŋuwuy ga Bänapatjkalaŋuwuy, bala walala yukurrana ŋuriŋiyinydja yolŋu'-yulŋuyunydja marina ŋurru-nherrara wal'ŋu bathalana maṉḏaku Bolwu ga Bänapatjkunydja, bala walala maṉḏanha gukuŋalana ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋuru.
ACT 13:51 Bala maṉḏa ŋunhi Bolyu ga Bänapatjthunydja djalk-djalkthurrunana ḻukuŋurunydja munathany'tja ŋurikiy wäŋawuy, bitjarra yätj-ḻakaraŋalana ŋunhiyinydja wäŋanha, bala marrtjinana. Marrtjinanydja maṉḏa, gonha'yurrunana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja, bala Goniyamlilina wäŋalili.
ACT 13:52 Yurru walalanydja ŋunhi Garraywunydja malthunaramirri walala, ŋunhi walala ŋunhala bäyma nhinana yukurrana Yandiyuk wäŋaŋura, walalanydja dhika nhinana yukurrana ŋoy-djulŋithina warray, goŋmirriyina dhika wal'ŋu; ŋayi ŋuriŋinydja yukurrana Godkalanydja Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu bitjarra ŋäkirrmaraŋala warray walalanha, dhaŋaŋguŋala warray marrtjina.
ACT 14:1 Yo' maṉḏanydja ŋunhi Bolyunydja ga Bänapatjthunydja yukurrana ḻakaraŋala Garraynha ŋunhiliyina Goniyamnha wäŋaŋura, ga balanyarayi liŋgu maḻŋ'thurruna ŋunhiliyinydja wäŋaŋura. Ŋäthilinydja maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋunhiliyi walalaŋgala Djuwskalanydja buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura, ga guḻku'na yolŋu walala yukurrana ŋäkula, bala märr-yuwalkthinana; Djuws yolŋu'-yulŋu ga mulku'-mulkuru, guḻku'na yukurrana yolŋu walala märr-yuwalkthinana Garraywala Djesuwala.
ACT 14:2 Ga wiripunydja miṯtji Djuws yolŋu walala yaka märr-yuwalkthina, bala walala yukurrana mari warray ŋurru-ŋamaŋamayurruna maṉḏaku, ŋoy-dhuŋgur'yurrunana yukurrana mulku'-mulkurunhana yolŋu'-yulŋunha, bala walala ŋaramurryinana nhäŋalanydja maṉḏanha, Bolnha ga Bänapatjnhanydja.
ACT 14:3 Bala ŋunhiyi dhäwu'mirrinydja maṉḏa Garraywu nhinanana yukurrana ŋunhiliyina wäŋaŋura märr-weyinnha. Ga bitjanana liŋguna maṉḏa ŋuli yukurranha beyaṉumiriwyuna ḻakaranha dhäwuny'tja Garraywalaŋuwuy, ga Godthunydja yukurrana djämana maṉḏakalaŋukurru ganydjarr-ḏumurruna dhikana wal'ŋu rom, ga ŋuliwitjarrayinydja ŋayi yukurrana Godthu milkuŋalana ḻakaraŋala maṉḏanhanydja, ŋunhi maṉḏanydja yukurrana ḻakaraŋala yuwalkkuŋala yana Godku ḻatjuny'tja rom.
ACT 14:4 Ga ŋurikiynydja wäŋawuy yolŋu walala yukurrana guḻk-guḻkthunminana; wiripu-guḻkuny'tja miṯtji bala dhambay Djuwskalana, ga wiripu-guḻkuny'tja yukurrana guḻk-guḻkthunmina maṉḏakalana Bolwala ga Bänapatjkala, Garraywalaŋuwalana bo'puyŋuwala.
ACT 14:5 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋunhiyi Djuws yolŋu walala ga mulku'-mulkuru yolŋu'-yulŋu waŋgany-manapanmina yukurrana walalaŋgalayŋuwala ŋurru'-ŋurruŋuwalana yolŋu'-yulŋuwala, bala walala ŋurru-nherrara bunharawuna yanana maṉḏaku; walala yurru bumana yukurra guṉḏayuna maṉḏanha, murrkay'kumana.
ACT 14:6 Yurru maṉḏanydja ŋuriŋiyi Bolyu ga Bänapatjthunydja ŋäkula warray walalanha, bala maṉḏa gonha'yurrunana ŋunhiyinydjayi wäŋa, bala marrtjinanydja maṉḏa Litjaralilina, ga Dopililina, ŋunhimalana makarrlili wäŋalili Läkuniyalilina,
ACT 14:7 ga ŋuliwitjarrayina makarrkurru maṉḏa marrtjina ḻakaraŋala dhäwuny'tja Garraynha Djesunha.
ACT 14:8 Ga ŋunhala wäŋaŋura Litjara yäkuŋura, yolŋu yukurrana nhinana bundhurr, yaṯa-nyalyunara, yurru nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi, ŋunhina liŋguna, beŋuru liŋgu ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋina; yakana ŋayi ŋuli gaŋgathinya marrtjinya yukurranha.
ACT 14:9 Yo, ŋunhi ŋayi Bol marrtjinanydja balayi, ga ḻakaraŋala dhäwuny'tja yukurrana, ŋayinydja yukurrana ŋunhiyinydjayi bundhurrnydja yolŋu nhinana ŋäkulana yukurrana, mäkiri'-witjurruna ŋayi wirrkina. Bala ŋayi Bolyunydja dhunupana ŋanya nhäŋalana, ŋunhi ŋayi yukurrana yuwalkkuŋala dhika märr-yuwalkthina baḏarraŋdhinyarawu ḏukthunarawuna.
ACT 14:10 Bala Bolyu waŋana ŋanya wirrkina, “Ma' dhärriyanydja dhunupayiya yana nhokalay nhe ḻukuyunydja,” bitjarra. Ga dhunupana ŋunhiyi ŋayi dhoṯtja ḏarramu gaŋgathinana, bala wapthu'-wapthurrunana dharrana, ga marrtji'-marrtjinana yukurrana.
ACT 14:11 Ga ŋunhi walala yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalanydja ŋanya ŋunhiyi, ŋunhi nhaltjarra ŋayi Bolyu ŋanya ḏukmaraŋala, bala walala yukurrana yatjunminana waŋana, wokthurruna maṉḏaku ŋurikiyi Bolwuna ga Bänapatjkuna, yurru waŋananydja walala yukurrana walalaŋgalaynha walala dhärukkurrunydja bitjarrana, “Dhuwalanydja ŋilimurruŋgu waŋarrnha maṉḏa marrtjina dhunarrana ŋilimurruŋgala, rumbalnha yolŋuna yana maṉḏa,” bitjarra.
ACT 14:12 Bala walala waŋana ŋanya Bänapatjnhanydja bitjarrana, “Ŋayinydja dhuwalanydja gay', ŋilimurruŋgu waŋarr Diyutjnha yäku.” Ga bitjarrayi liŋgu walala Bolnhanydja yäku-nherrara Yämitjnha yäku, liŋgu ŋayinydja Bolyunydja ŋuli ŋunhi dhäwu'na ḻakarama. Yurru maṉḏa Bol ga Bänapatj yaka marŋgithinanydja nhaltjarra walala yukurrana ŋunhiyi waŋanhamina.
ACT 14:13 Ŋunhiliyinydja wäŋaŋura buṉbu ŋuli yukurranha dhärranha, ŋunhi walala ŋuli buku-ŋal'yuna ŋurikiyi waŋarrwu yäkuwu Djiyutjku ŋunhiliyi, ga ŋayinydja ŋunhi ḏalkarra'mirri yolŋu ŋurikiyi waŋarrwu djämamirri, ŋayinydja märraŋala wäyin bulikina, ga ŋula nhä wurrki' malanha, bala gäŋala dhurrwaralilina ŋunhawalana buṉbulili, märr yurru ŋuriŋiyi ŋayi ga yolŋu'-yulŋuyu bukmakthu mundhurrnha wekama yurru, wäyinnha bathan ŋurikiyina maṉḏaku, buku-ŋal'yunna maṉḏaku yurru yukurra.
ACT 14:14 Ga ŋunhi maṉḏa Bolyu ga Bänapatjthu nhäŋalanydja walalanha ŋunhimalayi, bala dharaŋarana nhaltjan yurru walala ŋuriŋiyi yolŋuyu walalay djäma, buku-ŋal'yun maṉḏaku, bala maṉḏa ŋunhi wirrkina dhika ŋoy-yätjthinanydja ŋurikiyi, bala girri'na maṉḏakuway maṉḏa barr'-barrmaraŋala, bala waṉḏinana maṉḏa nhinana bala ŋuliwitjarra yolŋu'-yulŋuwalana miṯtjikurruna, yatjurrunana maṉḏa marrtjina bala,
ACT 14:15 “Way walala yolŋu'-yulŋu. Nhäku dhuwala nhuma bitjarrayinydja? Dhuwalanydja dhuwala ŋilinyunydja yolŋu muka maṉḏa, balanyara liŋgu bitjan nhuma. Ŋilinyunydja dhuwala marrtjina lili dhipala, gäŋala nhumalaŋgu ŋamakurru dhäwu', märr yurru nhuma ŋanydjaḻa'yun dhipuŋuruyinydja nhäŋiniŋ'ŋurunydja romŋuru, ga buku-ŋal'yunna yurru yukurra ŋurukuna yuwalkkuna wal'ŋu walŋamirriwuna waŋarrwu, ŋurukuna waŋganyguna ŋunhi ŋayi djäma ŋunha djiwarr, ga dhuwala munatha' ga gapu raypiny, ga dhika nhä malanha ŋunhi yukurra ŋorra dhiyalami.
ACT 14:16 Ŋunhi ŋäthilinydja ŋunhinydja yolŋu walala ŋuli yukurranha marrtjinya walalaŋgiyingalana yana ḏukṯukkurru, ga ŋayinydja ŋunhi walalanha Godthunydja gonha'yurruna ŋunhimalayi romlili; yaka ŋayi walalanha dhä-ḏir'yurrunanydja ŋunhiyi yolŋunha walalanha, liŋgu yaka walala marŋgi yuwalkŋuwunydja wal'ŋu ŋurikinydja waŋarrwu.
ACT 14:17 Yurru bitjanna liŋgu ŋayinydja ŋuli yukurra wekama ŋamakurru' yana nhumalaŋgu, märr yurru nhumanydja marŋgithirri ŋunhi ŋayinydja yuwalk muka walŋamirri nhina yukurra waŋarr. Ŋayinydja ŋuli wekama waltjaṉ djiwarr'ŋurunydja nhumalaŋgu, ga bitjandhi liŋgu ŋayi ŋuli ŋuthanmarama nhä malanha ŋatha, ga balwurkuma ŋayi ŋuli ŋatha ga borum waluyu dhunupa'ŋuyu yana, dhuŋgarra-ŋupan. Yo, ŋayi ŋuli wekama ŋatha ḻukanharawu nhumalaŋgu, ga biyapul ŋayi ŋuli nhumalanha ŋayaŋunydja-djulŋikuma, märr yurru nhumanydja nhanŋu marŋgithirri muka, ŋunhi ŋayinydja ḻatju' dhika wal'ŋu mel-wuyunaramirri waŋarr.” Bitjarrana maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalanydja, Bolyu ga Bänapatjthu.
ACT 14:18 Yurru ḏälnha wal'ŋu maṉḏaku ŋunhi yulŋunydja gulmaranharawunydja ŋurikiyi yolŋu'-yulŋuwunydja; mukthurruna yana walala djäma galŋa-raḻpayu, walala bini bathana mundhurr ŋuriki maṉḏaku, Garraywalaŋuwu bo'puyŋuwu maṉḏaku.
ACT 14:19 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru walala Djuws yolŋu marrtjina ŋulaŋuruna wäŋaŋuru Yandiyukŋuru ga ŋulaŋuru Goniyamŋuru, bala walala yolŋu'-yulŋunhana wäŋa-ŋurikiynhana ŋoy-dhuŋgur'yurruna maṉḏakunydja Bolwunydja ga Bänapatjkunydja. Ga yolŋunydja walala märr-yuwalkthina walalaŋguna dhärukku, bala wapthurruna walalaŋgalana gali'lili, ŋurikala Djuwskalana. Bala walala mulkanana Bolnhanydja, bala bumarana yukurrana guṉḏayuna wirriw'-wirriwyurrunana, yana liŋgu ga galkina ŋayi, bala walala warryu'-warryurrunana ŋanya ŋuliŋuruyinydjayi wäŋaŋurunydja dhawaṯmaraŋalana, bala gonha'yurruna ŋanya warraŋullilina; walala yukurrana guyaŋinanydja ŋanya, yanapi ŋayi murrkay'nha rakunydhinya.
ACT 14:20 Ga walala ŋunhiyi yolŋu'-yulŋu märr-yuwalkthinyaramirri walala Garraywunydja ḻuŋ'thurruna marrtjina, ḻiw'maraŋalana dhärrana ŋanya ŋunhiyi Bolnha, bala bukumirriyaŋalana walala yukurrana nhanŋu. Bala ŋayi dhunupana gaŋgathinana Bolnydja, bala marrtjina balayi roŋiyina ŋunhimalayi wäŋalili, walalaŋgala manapanmina. Ga wiripuŋuyunydja waluyu maṉḏa Bolyu ga Bänapatjthu gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina Dopililina wäŋalili.
ACT 14:21 Ga ŋunhalayi Dopinydja wäŋaŋura, maṉḏa yukurrana Bolyu ga Bänapatjthu marŋgikuŋala ḻakaraŋala yukurrana ŋanya Garraynha Djesunhana, ga guḻku'yuna nhämunha'yuna märr-yuwalkthinanydja yukurrana, bala walala malthurruna nhanŋuna Garraywuna Djesuwuna, nhanŋuna malthunaramirri walala. Ga ŋuliŋuru dhäŋuru maṉḏa gonha'yurruna ŋunhiyi, ga balayi maṉḏa Litjaraliliyi roŋiyina. Ga ŋuliŋuruyinydja maṉḏa roŋiyina balayi Goniyamlili wäŋalili, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru maṉḏa marrtjina roŋiyinayi Yandiyukliliyi ŋunha Bitjitiyalili makarrlili.
ACT 14:22 Ga birrka'mirriŋura wäŋaŋuranydja maṉḏa yukurrana yolŋunhanydja walalanha Garraywalaŋumirrinhanydja ganydjarrmirriyaŋala, marrparaŋguŋalana yukurrana bitjarrana, “Biyaka liŋgu yana märr-yuwalkthiya yukirriya Garraynhanydja, yuwalkkuŋa wal'ŋu. Dhärriya yana walala mukthurra yukirriya dhiyalayinydja Garraywala romŋura, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala Garraywalaŋumirrinydja walala mukthun yana marrtji yukurra marimirrikurrunydja wäŋakurru yurru, ga ŋuliwitjandhina ŋilimurrunydja yurru ŋunhi gulŋiyirri ŋunha Gunhu'walanydja romlili ga wäŋalili, ga nhina yurru yukurra nhanukalaynha goŋŋura.” Bitjarrana maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalanydja marŋgikuŋalanydja yolŋu'-yulŋunha.
ACT 14:23 Ga ŋunhili waŋga'-waŋganygala bala wäŋaŋura malaŋuŋura, maṉḏa djarr'yurruna yolŋunha walalanha ŋuliŋuru Garraywalaŋumirriŋuru miṯtjiŋuru, bala nherrara walalanha bitjan djäkamirrina walala, märr walala yurru ŋunhiyi walala djäka yukurra ŋurikiyi miṯtjiwu ŋunhilimi wäŋaŋura. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru maṉḏa bukumirriyaŋalana yukurrana ŋuriki Garraywalaŋumirriwu yolŋuwu walalaŋgu ŋoy-ŋathamiriwyuna maṉḏathu; ga ŋuliwitjarra bukumirriyanharakurrunydja maṉḏa wekaŋalana ŋunhiyinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha nhanukala Garraywalana goŋlili nherrara, ŋurikalayina ŋunhi walala ŋayaŋu-nherraṉmina walalanhay walala nhanukala djäkalili.
ACT 14:24 Bala maṉḏa marrtjinana yukurrana bala Bitjitiyakurru makarrkurru, yana liŋgu ga bunana maṉḏa Bambiliya makarrŋura,
ACT 14:25 ga ŋunhiliyinydja maṉḏa ḻakaraŋala dhäwu' Bekanydja wäŋaŋura. Ga beŋurunydja maṉḏa bala marrtjina yarrupthurruna Yataliyalilina,
ACT 14:26 ga ŋunhalayi maṉḏa wapthurrunanydja mitjiyalilina, bala marrtjina balayina, buḏapthurruna Yandiyuklilina; balayi maṉḏa roŋiyina Bol ga Bänapatj, ŋurikalayi liŋgu yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala ŋäthili maṉḏanha wekaŋala nhanukala Godkala goŋlili dharraylili, ŋurikiyi djämawu ŋunhi maṉḏa dhawar'maraŋalana liŋguna.
ACT 14:27 Yo, ŋunhi maṉḏa bunananydja ŋunhili Yandiyuktja wäŋaŋura, maṉḏa yukurrana ŋunhi ḻuŋ'thunmaraŋalanydja Garraywalaŋumirrinhana walalanha, bala walala marrtjina ḻuŋ'thurrunana maṉḏakala, ga ḻakaraŋalanydja maṉḏa yukurrana ŋuripa yolŋu'-yulŋuwanydja dhäwu'na, ŋunhi nhaltjarra yukurrana ŋayi Godthu djäma maṉḏakala. Ga bitjarrayi maṉḏa ḻakaraŋalanydja, “Godthunydja dhuwala yuwalk yana ḻapmaraŋala dhukarr ŋuruku mulku'-mulkuruwunydja yolŋu'-yulŋuwu, märr yurru walalanydja bitjandhi yana liŋgu märr-yuwalkthirri nhanŋu Garraywu.”
ACT 14:28 Bala maṉḏa yukurrana nhinanana ŋunhiliyinydjayi ŋurikala märr-yuwalkthinyaramirri-walanydja walalaŋgala märr-weyinnha wal'ŋu.
ACT 15:1 Ga ŋulinyaramirriyuyi yolŋu walala marrtjina beŋuru Djudiyaŋuru bala wäŋalili ŋunhimalayi Yandiyuklilina, bala walala ḻakaraŋala ŋunhiliyi, marŋgikuŋalanydja yukurrana bitjarrana, “Ŋuli nhuma mulkuru yolŋu'-yulŋu ḏukṯuk nhinanharawu walŋathinyarawunydja, nhumanydja yurru mitthunmirri, ḏarrtjalkkunharamirri nhumalanhay nhuma, bitjan yukurra ŋuruŋunydja romdhunydja ḻakarama ŋunhi Mawtjitjkalanydja. Ŋuli nhe yurru yakanydja bitjandhi djäma, mim'pumirri nhe yakanydja, ŋunhiyinydja nhe yakana yolŋu Godku,” bitjarrana walalanydja yukurrana waŋana ḻakaraŋala.
ACT 15:2 Ga maṉḏanydja ŋunhi Bolnydja ga Bänapatjtja wirrkina dhika maḏakarritjthina ŋuriŋi dhärukthu, bala maṉḏa yukurrana waŋananydja wirrkina dhikana ḏälyuna dhärukthu, wuṉḏaŋarryuna wal'ŋu ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurrana ḻakaraŋala bitjarrayi. Yo, ŋunhiyi mala yukurrana yolŋu walala waŋanhamina dhä-ḏal'yunminana bala-lili'yunminana ŋurikiyinydjayi romgu, bala walala ŋunhiyi Garraywalaŋumirrinydja walala ḻuŋ'maranhaminana yukurrana, bala waŋana djarr'yurruna bitjarrana, “Ŋilimurrunydja yurru djuy'yun dhuwala Bolnhana ga Bänapatjnhana bala Djurutjalamlilinydja ŋi, ga wiripu-guḻku'nha ŋilimurruŋgu ŋurru'-ŋurruŋunha, ga ŋunhalayi walala yurru yukurra waŋanharamirri bo'puyŋuwala walalaŋgala Garraywalaŋumirriwala ga ŋurukala ŋunhi djäkamirriwala walalaŋgala, märr ŋilimurru yurru marŋgithirri ŋuruku ŋunhi yuwalkku wal'ŋu romgu.”
ACT 15:3 Bala walala djuy'yunaranydja yolŋu walala ŋunhi marrtjinana bala Djurutjalamlilina, ga ŋunhi walala yukurrana marrtjina ŋuliwitjarra Banitjakurrunydja wäŋakurru ga Djamariyakurrunydja, walalanydja ŋunhi marrtjina ḻakaranhamina bala yulŋunydja, ŋurikiynydja ŋunhi guḻku' mulku'-mulkuru yolŋu walala yukurrana ŋanydjaḻa'yurruna bala Godkala. Ga walalanydja ŋunhi Garraywalaŋumirriyunydja yolŋuyu walalay ŋäkula ŋoy-djulŋithinana yana wirrkina.
ACT 15:4 Ga ŋunhi walala bunana ŋunhala Djurutjalamdja, ga walalanydja ŋunhi ŋurukuyyinydja wäŋawuy walala walalaŋgu gumurr-ŋamathinana yanana, ŋunhiyi bo'puyŋu walala ga djäkamirri walala ŋunhi wal'ŋu, ga bukmak ŋunhi Garraywalaŋumirri yolŋu'-yulŋu. Ga walala ŋuriŋi Yandiyukpuyŋuyunydja yukurrana ḻakaraŋala ŋurikiynhayi bukmakkuŋalana ŋunhi nhaltjarra ŋayi Godthu yukurrana djäma walalaŋgalaŋukurru. Ga ḻakaraŋalayi walala yukurrana bitjarranydja, “Ŋunhayi mulku'-mulkurunydja yukurra bitjandhi yana liŋgu ŋanydjaḻa'yun bala Garraywala,” bitjarra walala yukurrana ḻakaraŋalanydja.
ACT 15:5 Ga wiripu-guḻkuny'tja Garraywalaŋumirri yolŋu walala, ŋunhi walala Rom-dharraymirri walala yolŋu, walalanydja ŋunhiliyi miṯtjiŋura gaŋgathina, bala waŋana bitjarrana, “Ŋunhiyinydjayi yolŋu'-yulŋu yurru mulku'-mulkurunydja dhunupana yukurra mitthunmirrina, ḏarrtjalkkunharamirrina walalanhay walala. Nhuma yurru ḻakarama walalaŋgu, walala yurru ŋuriŋiyi walalay ŋayathama yukurra rom ŋunhiyinydja, ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala Mawtjitjkala,” bitjarra.
ACT 15:6 Dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi walala ŋunhi bo'puyŋu walala ga ŋunhiyi djäkamirri walala ḻuŋ'maranhaminana yukurrana, märr yurru walala yukurra waŋanharamirrina ŋurikiyinydjayi romgu.
ACT 15:7 Waŋanhaminanydja walala yukurrana ŋupanminanydja dhika weyinnha, bala ŋayi ŋuliŋuruyinydja Betana dhärrana, bala ŋayi dhunupana waŋana bitjarrana, “Ŋarraku nhuma gutha walala. Nhuma marŋgi muka ŋunhi ŋäthilinydja wal'ŋu ŋayi Godthu djarr'yurruna ŋarranha dhipuŋuru nhumalaŋgala malaŋuru, ga djuy'yurrunanydja ŋayi ŋarranha bala ŋunhana mulku'-mulkuruwalana, ḻakaranharawunydja dhäwu'wu Djesuwalaŋunydja, märr yurru walalanydja ŋämayi muka ga märr-yuwalkthirri, bala märramana yurru ŋanya Garraynha.
ACT 15:8 Yo, Godtja ŋunhanydja marŋgi ŋayi yolŋuwunydja ŋayaŋuwu, ga milkuŋala ŋayi ŋilimurruŋgala, ŋunhi dhunupa warray mulku'-mulkuruwunydja ŋurikinydja märranharawu Garraywunydja, liŋgu ŋayipi yana ŋunhayi wekaŋala Garrkuḻuktja Birrimbirr walalaŋgu ŋurikiyi mulku'-mulkuruwunydja, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋayi ŋäthili ŋilimurrunha wekaŋala ŋunhiyi nhanŋuway Garrkuḻuk Birrimbirr.
ACT 15:9 Godthunydja ŋilimurrunha yukurra yaka barrkuwatjkuma, ŋilimurrunha Djuwsnha miṯtjinha gäna, ga walalanha mulku'-mulkurunha gäna, bäyŋu ŋayi yukurra bitjandhiyi. Ŋayinydja ŋuli ŋunhi yana walalaŋgu ŋayaŋunydja ḏarrtjalkkumana dhikana wal'ŋu, ŋunhi walala ŋuli märr-yuwalkthirri Djesunha yukurra.
ACT 15:10 Nhäkuna nhuma yukurra dhuwala gatjarr'yun Godnhanydja?... ŋuriŋinydja ŋunhi nhuma yurru ŋal'marama ŋonuŋnha ŋurikalanydja walalaŋgala märr-yuwalkthinyaramirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala? Ŋilimurruŋgunydja ŋunhi Djuwskunydja rom ŋonuŋ yana mirithirri. Ŋilimurruŋgala ŋuriŋi märi'muyunydja maḻŋ'maraŋala ŋäthilinydja ŋunhiyi romnha ŋonuŋ wal'ŋu yana gänharawunydja yukurranharawu, ga balanyarayi liŋgu ŋilimurruŋgunydja ḏälyi yana.
ACT 15:11 Wanhawitjan dhika ŋilimurrunydja ŋuli walŋathirri?... ŋuriŋiyi ŋonuŋdhu romdhu? Yaka warray. Ŋilimurrunydja ŋuli märr-yuwalkthirrina yukurra Garraynha, bala ŋayi Godthunydja ŋilimurrunha yänana ŋuli walŋakuma, nhanukalay ŋayi Garraywala Djesuwala märr-ŋamathinyarayu. Ga ŋunha mulku'-mulkurunydja yolŋu'-yulŋu ŋuli yukurra bitjandhiyi liŋgu walŋathirri, ŋuriŋiyi liŋgu Garraywala märr-ŋamathinyarayu yana.” Bitjarrana ŋayi yukurrana Betayunydja ḻakaraŋala walalaŋgala.
ACT 15:12 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi maṉḏa Bolnha ga Bänapatjnha dhärrana, bala waŋanana yukurrana, ga walalanydja ŋunhi bukmakthu yolŋuyunydja walalay yukurrana yana mäkiri'-witjurrunana ŋäkulana, dhäruk-mukthurruna warrpam'nha, ŋunhi maṉḏa yukurrana ḻakaraŋala, ŋunhi Godthu yukurrana djäma mirithirri ganydjarr-ḏumurru rom maṉḏakalaŋukurru ŋuruku ŋunhi mulku'-mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu.
ACT 15:13 Ga ŋunhi maṉḏa dhawar'yurrunanydja waŋanharaŋuru, ga ŋayinydja Djayimnha dhärrana, ga waŋana ŋayi bitjarra, “Ŋarraku gutha walala, ŋäka walala ŋarranha, ga mäkiri'-witjurra.
ACT 15:14 Ŋuruŋu Betayunydja yukurrana ḻakaraŋala ŋunhi ŋayi nhaltjarra ŋäthili bunana Gunhu' God ŋuruku mulku'-mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu, bala märraŋala nhanŋuwayliliyaŋalana walalanha ŋulaŋuruyi bäpurru'wala ga bäpurru'wala.
ACT 15:15 Ŋäthili be baman'tja wal'ŋu ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu dhäwu'-gänharamirriyunydja walalay yukurrana ḻakaraŋala dhuwalayi; walala yukurrana ḻakaraŋalanydja bitjarra gam',
ACT 15:16 ‘Garrayyunydja yukurra ḻakarama bitjan, Dhipuŋurunydja dhäŋuru ŋarra yurru roŋiyirriyi, bala ŋarra yurru biyapul gaŋgathinyamirriyamayi Daypitkalanydja mala-wunharaŋuru ŋunhi miṯtjinha. Yo, ŋunhiyinydja mala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ŋulaŋuru Daypitkala yarraṯaŋuru, walalanydja dhuwala balanyarana bitjan ŋunhi buḻwaŋ'thunara muṉguythinyara buṉbu, Ga yuwalkthi yana ŋarranydja yurru ŋunhiyi buṉbunha biyapul gaŋgathinyamirriyama yulŋunydja, märr yurru yakana biyapul ŋunhiyi miṯtji ŋorra muṉguy-guḻku'.
ACT 15:17 Ŋarra yurru djämanydja ŋunhiyi bitjandhiyina, märr yurru ŋunha wiripu-gulkuny'tja ŋunhi mulku'-mulkuru yolŋu walala ḻarruma Garraywuna; Walala yurru ŋarrakuwaynha wal'ŋu yolŋu walala, ŋunhiyinydja walala ŋunhi ŋarra walalaŋgu wäthurruna.’
ACT 15:18 “Bitjarra yukurrana ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja ŋäthilinydja. Ga yuwalkthi ŋunhiyi maḻŋ'thurrunanydja dhiyaŋuna-wala, bitjarrayi yana liŋgu ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi dhäwu'-gänharamirriyu yolŋuyu ḻakaraŋala dhunupamirriyaŋala be ŋäthili.”
ACT 15:19 Ga biyapul ŋayi bitjarrana waŋana Djayim, “Bitjan yukurra dhuwala ŋarrapinydja guyaŋirri gam': Yaka ŋilimurru yurru rom ḏälthirri ŋurukuyi mulku'-mulkuruwunydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala yurru yukurra bilyun Garraywunydja malthunarawu; yaka yana ŋilimurru yurru ŋal'marama walalaŋgala ḏiltjilili ŋonuŋ gänharawu.
ACT 15:20 Ŋilimurrunydja yurru yana walalaŋgu wukirri djorra', marŋgikuma walalanha bitjan gam': Yaka ḻukiya ŋatha ŋunhi walala ŋäthilinydja ŋunhiyi ŋathanha wekaŋala mundhurr ŋuriki wiripuŋuwu waŋarrwu, goŋbuywu ŋunhi, ga yaka marramba'thiya. Ga yaka ḻukiya wäyingu gulaŋ, ga biyakayi liŋgu nhuma yurru yaka ḻukiya ŋunhiyi wäyin ŋunhi birrirri'yunara mayaŋbuynydja, ŋunhi ŋayi gulaŋmirrinydja yana. Bitjandhiyina ŋilimurru yurru walalaŋgala ḻakaramanydja ŋurikala mulku'-mulkuruwalanydja yolŋu'-yulŋuwala.
ACT 15:21 Liŋgu beŋuru liŋgu walala ŋuli Djuwsthunydja rediŋ yukurranha Mawtjitjkalanydja romŋuru ŋunhala buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura, ŋuriŋiyi Nhinanharamirriyu waluyu, ga birrka'mirriŋura wäŋaŋura walala ŋuli ḻakarama ŋunhiyi Mawtjitjkuŋunydja ḻakaranhara.” Bitjarra ŋayi ŋunhiyi Djayimdja yäku yolŋu waŋana, ga bukmaktja walala ŋurikiyi yuraŋalana dhärukku.
ACT 15:22 Bala walala ŋunhi bo'puyŋunydja walala ga djäkamirrinydja walala yolŋu'-yulŋu ga bukmak ŋunhi Garraywalaŋumirri yolŋu walala waŋana bitjarrana, “Ŋilimurru yurru djarr'yun ŋi', yolŋu'-yulŋunha dhipuŋuru miṯtjiŋuru, bala yängumana Bolwalana ga Bänapatjkalana bala Yandiyuklilina wäŋalili, ga walalana yurru gämanydja ŋilimurruŋguŋu dhäruktja, bala ḻakaramana ŋunhalanydja.” Bala walala djarr'yurrunanydja märrma'nhana yolŋunha maṉḏanha, ŋunhi walala yukurrana ŋuriŋiyi Garraywalaŋumirriyu yolŋuyu walalay ḻatju'-ḻakaraŋala ŋunhiyinha maṉḏanha; waŋganynhanydja yäkunha Djudatjnha, ga wiripunydja ŋayi yäku Bätjapatj, ga wiripunhanydja ga Djälatjnha.
ACT 15:23 Bala walala wukirrina djorra'na bitjarra gam', “Ŋanapurrunydja ŋunhi nhumalaŋgu wäwa'mirriŋu walala, ŋanapurru dhiyaŋu walalay ŋunhi bo'puyŋuyu walalay ga djäkamirriyu walalay yolŋu'-yulŋuyu, dhuwala ŋanapurru djuy'yurrunanydja nhumalaŋgu märr-ŋamathinyara, bukmakku yana ŋuriki gutha'mirriŋuwu walalaŋgu ŋanapurruŋgalaŋuwu, nhumalaŋgu mulku'-mulkuruwu yolŋuwu walalaŋgu ŋunhi nhuma yukurra märr-ŋamathirri Garraywu, dhipali nhumalaŋgu ŋunhi nhuma yukurra nhina Yandiyuk wäŋaŋura ga Djiriya ga Djilitjiya.
ACT 15:24 “Ŋanapurru ŋäkula dhipalinydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala dhipuŋuru ŋanapurruŋgala miṯtjiŋuru, ŋunhi walala marrtjina dhipali nhumalaŋgala, bala walala nhumalanha dhiyaliyinydja ŋayaŋu-yätjkuŋala ŋuriŋiyi dhärukthu ŋunhi walala yukurrana waŋana ḻakaraŋala. Ŋunhiyinydja rom ga dhäwu' yaka ŋanapurruŋguŋunydja; ŋunhiyinydja walalaŋguŋuway yana guyaŋinyara ga marrtjinyara, yaka ŋanapurru djuy'yurruna ŋunhiyi dhäruk nhumalaŋgu.
ACT 15:25 Yo, dhuwalanydja ŋanapurru waŋgany-manapanminana liŋguna, ŋanapurru yukurrana waŋanharamina waŋganyŋurana dhiyakuyyi, bala ŋanapurru djarr'yuna yawungu yolŋunhana maṉḏanha, maṉḏa yurru marrtjinydja dhuwala, malthundja ŋilimurruŋgalaŋuwu marrkapmirriwuna maṉḏaku Bänapatjkuna ga Bolwuna,
ACT 15:26 ŋurikina maṉḏaku ŋunhi maṉḏa bini burakinya muka murrkay' yulŋunydja, ŋunhi maṉḏa yukurrana djäma ḻiw'maraŋala Garraywu ŋilimurruŋgalaŋuwu Djesu-Christku.
ACT 15:27 Yo, ŋanapurru djuy'yurruna dhuwalanha maṉḏanha Djudatjnha ga Djälatjnha, maṉḏa yurru ḻakarama nhumalaŋgala maṉḏapina dhurrwarayu dhuwala yana liŋgu dhäruk ŋunhi ŋanapurru wukirri dhipala djorra'lili.
ACT 15:28 “Yo. Garrkuḻuktja Birrimbirr waŋa yukurra bitjan, ga ŋanapurrunydja dhuwala yana yuraŋalana; yakana ŋanapurru yurru ŋonuŋguma nhumalanha guḻku'yunydja romdhu malaŋuyu; dhuwala liŋgu ḻurrkun' romdja nhuma yurru ŋayathama gam':
ACT 15:29 Yaka ḻukiya ŋatha ŋunhi ŋayi liŋguna mundhurrnha ŋunhiyi wekanharana ŋurikina goŋbuywuna waŋarrwu, ga yaka ḻukiya maŋgu', ga yaka ḻukiya wäyin ŋunhi gupa-birrirri'yunara, dhulmu-gulaŋmirri, ga biyakayi yaka marramba'thiyanydja. Mulkiya dhuwalayi malanha romdja, ga ŋunhinydja nhuma yurru ŋamathirrina nhina. Ga liŋguna.” Ga dhuwalayina ŋuriŋi bo'puyŋuyunydja yukurrana wukirrinydja,
ACT 15:30 bala wekaŋalanydja ŋunhiyi djorrany'tja ŋurikalayina dhäwu'mirriwalana maṉḏakala. Bala walala marrtjinana yana balayi Yandiyuklilina wäŋalili, ga ŋunhalanydja walala ḻuŋ'maraŋalana marrtjina bukmaknhana yana Garraywalaŋumirrinhanydja walalanha, ŋunhinha Djuwsnha ga mulku'-mulkurunha, bala maṉḏa ŋuriŋiyi dhäwu'mirriyunydja maṉḏathu wekaŋalana ŋunhiyi djorrany'tja walalambala.
ACT 15:31 Bala walala ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyunydja maŋutji-ḻaw'maraŋalana bala nhäŋalanydja marrtjina, bala wirrkina dhika galŋa-djulŋithinanydja; wirrkina dhika walalaŋgu ŋayaŋunydja ŋunhiyi marrparaŋdhinana ŋuriŋi dhärukthunydja.
ACT 15:32 Yo, ŋunhiyinydja dhäwu'mirrinydja maṉḏa, Djudatjtja ga Djälatjtja Godku ŋunhi dhäwu'-gänharamirri maṉḏa; ŋuliwitjarrayi maṉḏakala ŋayi ŋuli Godtja waŋanha yukurranha, ga märr-weyinnha maṉḏa yukurrana waŋananydja ŋurikiyi märr-yuwalkthinyaramirriwunydja walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu, guŋga'yurrunanydja walalanha, ga ganydjarr-wekaŋalanydja.
ACT 15:33 Yo, nhinananydja maṉḏa yukurrana ŋunhili wäŋaŋuranydja märr-weyinnha, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja walala ŋunhi Garraywalaŋumirrinydja yolŋu'-yulŋu waŋana bitjarrana, “Yo manymak. Nhuma yurru marrtjina balayi roŋiyirrina Garraywala yana djäkakurrunydja, balayi ŋurikalayi walalaŋgala ŋunhi nhumalanha walala djuy'yurruna lili,” bitjarrana.
ACT 15:34 (Yurru ŋayinydja ŋunhi waŋganydja Djälatjtja yäku yakana roŋiyina, ŋunhilina bäymana Yandiyuknha ŋayi yukurrana nhinana.)
ACT 15:35 Ga maṉḏa Bol ga Bänapatj ŋunhiliyina yukurrana nhinana Yandiyuknha wäŋaŋura; ḻakaraŋalana maṉḏa yukurrana yolŋu'-yulŋunhana marŋgikuŋala, rrambaŋina yana wiripu-guḻku'yuna walala ŋula nhämunha'yuna yolŋu'-yulŋuyu, walala yukurrana ḻakaraŋala dhäruktja Garraywu.
ACT 15:36 Yo, ŋunhiyi Bol ga Bänapatj maṉḏa yukurrana nhinananydja Yandiyuktja wäŋaŋura weyinnha, bala ŋayi Bolnydja waŋana Bänapatjkalanydja bitjarrana, “Gul' ŋali marrtji balayi roŋiyirri, ga nhäma'-nhama ŋali marrtji ŋitjalaŋguway ŋunhi guthanha walalanha, birrka'mirriŋura yana, ŋunhi ŋali yukurrana marrtjina wanhawitjarra walalaŋgala, ḻakaraŋala Garraynha Djesunha dhäruk ŋäthili. Ŋali yurru marrtji balayi, ga nhäma'-nhama, maḻŋ'marama marrtji yurru, nhaltjan walala mak yukurra ŋunha mukthun dhärra yana ŋunhilimiyi romŋura.”
ACT 15:37 Ga ŋayi Bänapatjtja waŋana bitjarra, “Yo manymaknha dhuwalayinydja. Ga märramanydja ŋali yurru ŋunha Djon-Mäknha, märr ŋayi yurru ŋitjalanha guŋga'yun yukurra.”
ACT 15:38 Ga ŋayi Bolnydja waŋana yaka'yurruna bitjarra, “Yakana ŋayi yurru malthun ŋitjalaŋgu, liŋgu ŋayi ŋunhi ŋäthilinydja yaka warray dhawar'maraŋala djämanydja; gonha'yurruna ŋayi ŋunhi ŋitjalanha ŋunhala muka yana bäyma Bambiliya wäŋaŋura. Yakana ŋali yurru gäma ŋunhiyinhanydja yolŋunha, liŋgu ŋayi ŋäthilinydja ŋitjalaŋgala winya'yurruna.”
ACT 15:39 Bala maṉḏa yukurrana dhä-ḏal'yunminanydja ŋurikiyi, ḏälyuna yana dhärukthu, Bol ga Bänapatj, bala maṉḏa barrkuwatjthinana ŋuliŋuruyinydja. Ŋayi Bänapatjthunydja garr'yurruna märraŋala ŋanyana Djon-Mäknhana, bala maṉḏa buḏapthurrunanydja mitjiyayuna balayi Djaparatjlilinydja wäŋalili.
ACT 15:40 Ga ŋayi Bolyunydja garr'yurruna Djälatjnha, ga maṉḏanydja yurru ŋunhiyinydja marrtji bitjandhi liŋgu waŋganygurruyi, ḻakarama yukurra dhäwu' yurru Djesunha. Bala walala yukurrana ŋunhiyi Garraywalaŋumirrinydja yolŋu walala bukumirriyaŋalana maṉḏaku, goŋlili nherrara maṉḏanha Garraywalana dharraylili, bala maṉḏa marrtjinana.
ACT 15:41 Ŋurruŋunydja maṉḏa yukurrana marrtjina wäŋakurru Djiriyakurru makarrkurru, ga bala Djilitjiyakurru wäŋakurru, ga birrka'mirriŋura wäŋaŋura maṉḏa ŋuli yukurranha guŋga'yunanydja ganydjarrmirriyanhanydja Garraywalaŋumirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha.
ACT 16:1 Yo, ḻiw'maraŋala yana maṉḏa yukurrana marrtjinanydja, Bol ga Djälatj ga-ga-ga-a-a, ga bunana maṉḏa Dopi wäŋaŋura ga biyapul Litjara. Ga ŋunhalayinydja wäŋaŋura yolŋu yukurrana nhinana, yuṯa ḏarramu yäku Dimithi, yurru ŋayi ŋunhi nhanukalaŋumirri yolŋunydja Garraywalaŋumirri. Yo, ŋänḏi'mirriŋunydja nhanŋu ŋurikiyi ḏarramuwu Djuw bäpurru, yurru ŋayi ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirri Garraywu yulŋunydja, ga bäpa'mirriŋunydja nhanŋu Dimithiwu mulkuru yolŋu, Gurik bäpurru.
ACT 16:2 Ga ŋunhiyi yolŋu walala ŋunhi märr-yuwalkthinyamirrinydja walala ŋuli bukmakthu yana waŋanha ŋanya ŋamakurru'-ḻakaranhanydja Dimithinha,
ACT 16:3 ga ŋayinydja ŋunhi ḏukṯukthina Bolnydja, ŋayi yurru garr'yun Dimithinhana, märr ŋayi yurru maṉḏanha guŋga'yun yukurra. Bala Bolyunydja ŋanya ŋunhi Dimithinhanydja ḏarrtjalkkuŋalana mitthurruna, märr yurru yolŋuyu walalay yakana ŋanya ŋäma ŋuyulkthirrinydja, liŋgu walala Djuws yolŋu'-yulŋu marŋgi nhanukalaŋuwu bäpa'mirriŋuwunydja Dimithiwalaŋuwu, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydjayi bäpa'mirriŋunydja nhanŋu Gurik warray, yaka warray Djuw.
ACT 16:4 Yo, ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala marrtjinana yukurrana wäŋalili ga wäŋalili bitjarrana bala, ga birrka'mirriŋurana wäŋaŋuranydja walala marrtjina ḻakaraŋala ŋuripa Garraywalaŋumirriwanydja yolŋu'-yulŋuwa ŋunhiyi ḻurrkun'tja rom malanha, ŋunhi walala ŋuriŋi bo'puyŋuyu ga djäkamirriyu walalay nherrara ŋunhala Djurutjalam wäŋaŋura, ga ḻakaraŋalanydja walala yukurrana bitjarrana, “Mulkiya baṯ biyakana dhuwalayi ḻurrkun'nhanydja romnha, ga nhumanydja yurru nhina ŋamathamana,” bitjarra.
ACT 16:5 Bala ŋunhi Garraywalaŋumirri miṯtji malanha wäŋaŋura ga wäŋaŋura yukurrana dhärrana wuṉḏaŋarrnha yana, ŋurikalana liŋgu Garraywalana romŋura, ga gurrarrthinanydja marrtjina bala biyapulnha miṯtjinydja, guḻku'yinana dhikana, liŋgu bitjana liŋgu walu-ŋupana yolŋu'-yulŋunydja ŋuli yukurranha bilyuna bala Garraywalanydja.
ACT 16:6 Yo, ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋuru walala yukurrana marrtji'-marrtjinana ŋuliwitjarrana Buritjiyakurruna wäŋakurru makarrkurru, ga Galatjiyakurru. Walala birrka'yurruna, walala bini marrtjinya bala muka Yaytjalili, yurru ŋayinydja ŋunhi Garrkuḻuktja Birrimbirr Godkunydja yaka'yurruna, yaka walala yurru ḻakarama yukurra Garraynha ŋunhala Yaytja.
ACT 16:7 Bala walala yukurrana yana mukthurrunana bala marrtji'-marrtjinanydja, yana liŋgu-u-u ga bunana walala mulkana ŋunhiyi wäŋa Matjiyanydja, ga ŋuliŋuruyi walala bini marrtjinya bala Bithiniyalili wäŋalili, yurru ŋayinydja biyapul ŋuriŋi Garrkuḻukthu Birrimbirryu Djesuwala waŋana yaka'yurruna, ḏaḏawmaraŋala walalanha.
ACT 16:8 Bala walala marrtjina ŋuliwitjarrana Matjiyakurruna wäŋakurru bala, yana liŋgu-u-u ga yarrupthurruna walala Dhurawatjnha yäkuŋura.
ACT 16:9 Ga ŋulinyaramirriyunydja munhakunydja ŋayi Bolyu nhäŋala bukaway'ŋuranydja mali yolŋunhana, ŋayi maḻŋ'thurrunanydja ŋunhi nhanukala ŋunhiyi Matjataniyawuynha yolŋu, ga dhärrananydja ŋayi yukurrana gawaw'yurruna nhanŋu Bolwu. Yo, wäthurrunanydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi bitjarra, “Go marrtjiya lili Matjataniyalili wäŋalili buḏapthurra; nhe yurru ŋanapurrunha dhiyala guŋga'yun yukurra.”
ACT 16:10 Bitjarra ŋayi ŋunhiyi nhäŋala Bolyu wuŋiḻinydja, ga dhunupana ŋanapurrundja girri'-ŋamathinana marrtjinyarawuna yana bala buḏapthunarawuna balayina Matjataniyalilina wäŋalili, liŋgu dharaŋarana ŋanapurru yana ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayipina yana Godthuna yukurrana ḻakaraŋala ŋanapurruŋgu buḏapthunarawunydja ŋurukuyi, ŋanapurru yurru marrtji balayi, ga ḻakarama ŋunhalayi walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu, birrŋ'marama dhäwu' yurru yukurra nhanukalaŋuwuy Garraywalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuy.
ACT 16:11 Bala dhunupana ŋanapurru marrtjinanydja buḏapthurrunana mitjiyayuna, bala ŋanapurru mulkana ŋunhinydja rununy'tja wäŋa Djamathatj yäku, ga wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋanapurru yukurra marrtji ŋulaŋuruyinydja bala-a-a-a, yana liŋgu ga mulka ŋanapurru Niyapulanha wäŋa.
ACT 16:12 Yo, ŋunhimalayina dhawaṯthundja ŋanapurru, bala gonha'yunna mitjiyanydja ŋunhimalayina, bala marrtji ḏuwaṯthunna bala ḏiltjikurruna, yana liŋgu ga baṯ-gay Bilipaynha wäŋa, ŋaraka ŋunhina Matjataniyana. Yurru ŋurikiynydja wäŋaway yolŋu walala ŋunhi walala ŋuli yukurra nhina Bilipaynydja yäkuŋura yolŋu'-yulŋu Rawumbuyŋuna. Yo, nhina ŋanapurru yukurra ŋunhili märr-gurriri,
ACT 16:13 bala Nhinanharamirriyunydja Waluyu ŋanapurru dhawa-yawaṯthun ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋurunydja, bala ŋunhimalana galki mayaŋ'lilina wäŋalili, liŋgu ŋanapurru gatjpu'yun walalaŋgu Djuwsku yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala yurru ḻuŋ'maranhamirri ŋunhimalayinydja bukumirriyanharawu. Yurru ŋunhilinydja dhäykawurru warray yukurra ḻuŋ'maranhamirrinydja, bala ŋanapurru marrtji bala waŋgany-manapanmirrina walalaŋgala, bala ŋanapurru yukurra ḻakaramana walalaŋgu Garraynha Djesunhana.
ACT 16:14 Waŋganydja ŋunhiliyi dhäyka yäkunydja Lidiya, Dhayatarawuy wäŋawuy, yurru ḻukunydja ŋayi ŋunhiyi dhäykanydja, liŋgu ŋayi ŋuli yukurra djalim girri' malanha ḻatju'mirri dhika mel-wiḏi'mirri wal'ŋu dhomala. Ŋunhiyi dhäyka ŋuli yukurranha buku-ŋal'yunanydja yuwalkkunha wal'ŋu Godkala, ga ŋunhi ŋayi yukurrana Bolyu ḻakaraŋalanydja walalambala, bala ŋayinydja Garrayyunydja ŋayaŋuna ŋanya ŋunhana ḻapmaraŋala, bala ŋayi dharaŋarana ŋäkulanydja ŋuriŋi miyalkthu, bala yana märr-yuwalkthinana ŋunhiyi dhäruknha.
ACT 16:15 Bala ŋayi ŋunhiyi dhäyka ga gurruṯu'mirri walala nhanŋu ḻiya-lupthurrunana yukurrana. Bala ŋayi garr'yurrunanydja ŋanapurrunha bitjarrana, “Go bukmak nhuma yana dhuwala walala, marrtjiya bala ŋarrakala wäŋalili, ga ŋunhala nhuma yurru nhina yukurra ŋarrakala, ŋunhi nhumanydja ŋarrakala märr-yuwalkthirri yukurra, ŋunhi ŋarranydja dhuwala yuwalk märr-nherraṉmina Garraywala.” Ga bitjarrayina ŋayi ŋuriŋiyi dhäykayu waŋananydja ŋanapurrunha, nhanukiyingalaynha wäŋalili märraŋala, bala ŋanapurru nhinanana yukurrana ŋunhiliyina nhanukalaynha wäŋaŋura.
ACT 16:16 Ga ŋunhilinydja wäŋaŋura Bilipaynydja nhinana yukurrana waŋgany dhäyka mokuywalaŋumirri birrimbirrmirri, yurru ŋunhiyi dhäykanydja bäyimbuy djämamirri ḏarramuwurruŋgu, ga guḻku'yuna ŋuli yolŋuyunydja walalay yukurranha bäyimdja ŋunhiyi ḏarramuwurrunhanydja, rrupiyanydja walalaŋgu wekanha, märr yurru ŋayi ŋuriŋiyi dhäykayu, yätjthunydja birrimbirryu ŋurikalayi dhäykawalanydja ḻakarama nhä yurru yalala maḻŋ'thun. Waŋganymirrinydja ŋanapurru yukurra marrtji dhukarrkurru bala ŋunhimalayina wäŋalili bukumirriyanharawu, ga ŋunhi ŋanapurru yukurra wäŋgamanydja, dharr-way ŋunhiyina dhäykanhana ŋanapurru nhäma,
ACT 16:17 ŋayi yukurra malthun waṉḏirri ŋanapurruŋgu, waŋanydja ŋayi marrtji yatjundja ŋunhi bitjanna, “Dhuwalanydja walala gay' ḏarramuwurru, djämamirri walala Godkuna, ŋurukuna ŋunhi ŋayi garrwarnha wal'ŋu. Walalana yurru dhiyaŋuyina walalay ḻakaramanydja nhumalaŋgu nhaltjan nhuma yurru walŋathirri.”
ACT 16:18 Yo, bitjana liŋgu walu-ŋupana ŋayi ŋuli malthunanydja ŋanapurruŋgu ŋunhiyi dhäyka, waŋanha ŋuli yatjuna ŋunhi yana liŋgu dhäruk, bala ŋayi Bolnydja ŋunhi wirrkina dhika ŋoy-yätjthina, bala ŋayi bilyurrunanydja, bala waŋana ŋurikalayi yätjkalanydja birrimbirrwala bitjarra, “Yäkuyu Djesu-Christkala, ma' dhawaṯthurrana dhipuŋuruyi nhanukala.” Ga dhunupana ŋunhiyi yätjtja birrimbirr dhawaṯthurrunanydja, bala waṉḏinana yana.
ACT 16:19 Ga walala ŋunhi buŋgawanydja walala ŋurikiyi dhäykawu wirrkina maḏakarritjthina, liŋgu yakana walala yurru biyapul rrupiyanydja märrama ŋurikiyi dhäykawalaŋuwuynydja djämawuy. Bala walala mulkanana maṉḏanha Bolnha ga Djälatjnhanydja, bala warryu'-warryurrunana nhinana bala, gäŋala ŋurikalana ŋurru'-ŋurruŋuwalana yolŋu'-yulŋuwala. Guḻku'na mirithirri miṯtji yolŋunydja walala yukurrana ḻuŋ'thurruna waŋgany-manapanmina nhänharawunydja walalaŋgu,
ACT 16:20 Ga maṉḏa ŋunhiyinydja maṉḏa yukurrana dhärrana gumurrŋurana walalaŋgala ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwalanydja, Rawumbuyŋuwalanydja wal'ŋu. Ga walalanydja ŋuriŋiyi dhäykawalanydja buŋgawayu walalay ḻakaraŋala bitjarrana. “Dhuwalanydja maṉḏa ḏarramu maṉḏa Djuws bäpurru, ga dhiyalana maṉḏa yukurra djäma mari,
ACT 16:21 ḻakarama maṉḏa yukurra marŋgikuma wiripuŋuwuna dhukarrwu ga romgu, ŋunhina malanha rom ŋunhi yakana dhunupa ŋilimurruŋgunydja Rawumbuyŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu.”
ACT 16:22 Bala walala yolŋu'-yulŋunydja ŋunhinydja bukmaktja waŋana yukurrana yatjurrunana dhika, waŋananydja yätj-ḻakaraŋalana maṉḏanha, ga bitjarrana liŋgu walala yukurrana bartjunmaraŋalanydja maṉḏanha, bumaranydja. Bala ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyundja yolŋuyu walalay yupmaraŋala girri' warray maṉḏakala Bolwala ga Djälatjkala, bala waŋana djämamirriwalanydja walalaŋgala bitjarrana, “Ma' bartjunmaraŋana yukirriya maṉḏanha raki'yuna,” bitjarrana.
ACT 16:23 Bala walala yukurrana bartjunmaraŋalanydja guḻku'mirrina dhika maṉḏanha, yana liŋgu-u-u ga gulaŋ waṉḏi'-waṉḏina maṉḏa ḏiltji, bala walala gäŋala bala ḻoḻulilina galkara. Bala walala waŋananydja ŋuriki ḻoḻu-djäkamirriwunydja bitjarrana, “Mulkiyanydja maṉḏanha ŋamathaŋa baṯ biyaka yana, märr yurru maṉḏa yaka winya'yun.”
ACT 16:24 Bala ŋayi ŋuriŋiyi djäkamirriyunydja yolŋuyu nherrara maṉḏanha ŋunha djinawa'lilina wal'ŋu ṉapuŋga'lilina, bala yaṯana maṉḏanha ŋanya ga ŋanya ḏam'thurruna ḏälkuŋala wal'ŋu yana märrma'yu dharpayu maṉḏaŋuyu, bala ḏälkuŋalana dhaḻ'yurrunanydja wal'ŋu dhurrwaranydja.
ACT 16:25 Ga munhaku ŋulinyaramirriyunydja, ŋunhiyi maṉḏa Bol ga Djälatj, ḏiltji-dhulku'mirrina maṉḏa nhinana yukurrana ḏapmaranharana, yurru maṉḏa ŋunhi wokthurruna warray yukurrana Godku, manikay warray miyamara yukurrana yulŋunydja, bukumirriyaŋala warray manapara, ga wiripu-guḻku'yunydja ŋunhiliyi ḻoḻuŋura djinawa maṉḏanha yukurrana ŋäkula ŋunhimalayi. Yo, wokthurrunanydja maṉḏa yukurrana ŋunhi Godkunydja wirrki warray,
ACT 16:26 ga buku-ranguna dhikana wal'ŋu, bala ŋayi wäŋanydja ŋunhi marryurrunana wirrkina, ga ŋunhiyi wäŋa ḻoḻu warrpam'nha marr-marryurrunana, ga dhunupana ŋunhiliyi dhänydja ḻoḻuŋura marrtjina ḻapḻapthurrunana, ga djimuku walalaŋgala bukmakkala yana ḻukuŋuru ga goŋŋuru marrtjina ḻarryurrunana.
ACT 16:27 Bala ŋayi ŋunhiyi ḻoḻu-djäkamirrinydja yolŋu dhunupana gaŋgathinana, bala waṉḏinana yana, dharr-nhäŋala ŋunhiyi ḻoḻunydja ḻapḻapthunarana dhänydja malanha warrpam'thunarana, ga ŋayi guyaŋina ŋuriŋiyi yanapi ŋunhiyi yolŋunydja walala ŋuliŋuruyi waṉḏinya winya'-winyayunana. Ga dhunupana ŋayi djawarr'yurruna mandjawaktja, ŋayi bini dharpunhaminyana ŋanyapinyaynha ŋayi.
ACT 16:28 Bala ŋayinydja yatjurruna warray Bolnydja bitjarrana, “Way, yaka dharpunhamiya nhunapinyay nhe. Dhuwala ŋanapurru bukmak nhina yukurra. Yaka dhuwala waŋgany yolŋu ŋula waṉḏina winya'yurrunanydja.”
ACT 16:29 Bala ŋayi ŋunhiyi ḻoḻu-djäkamirrinydja waŋana bitjarrana, “Way, wanhaka dhika djarraṯawun'tja?” Bala ŋayi waṉḏinana yana gulŋiyinana ŋunhimalayi ḻoḻulilinydja, bala dhunupana buku-nyilŋ'thurrunana yana maṉḏakala ḻukulilina, Bolwala ga Djälatjkala, marr-marryurrunana manapara barrarinana.
ACT 16:30 Bala ŋayi gaŋgathinanydja ŋunhiyi ḻoḻu-djäkamirrinydja yolŋu, bala dhawaṯmaraŋalana maṉḏanha gäŋala, bala ŋayi dhä-wirrka'yurruna waŋana maṉḏanha bitjarrana, “Maṉḏa, nhaltjan dhika ŋarra yurru yulŋunydja, märr ŋarra yurru walŋathirrinydja?”
ACT 16:31 Ga maṉḏanydja waŋana bitjarra, “Yana märr-yuwalkthiya Garraynha Djesunhana, bala ŋayi yurru Godthunydja nhuna walŋakumana, nhunapinyay ga nhuŋu gurruṯu'mirrinha walalanha.”
ACT 16:32 Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalana Garraywalaŋuwuy dhäruknha, nhanŋu ga gurruṯu'mirriwu nhanukalaŋuwu walalaŋgu, bukmakkuna yana walalaŋgu miṯtjiwu.
ACT 16:33 Ga ŋuriŋi liŋgu munhaku ŋayi ŋuriŋiyi ḻoḻu-djäkamirriyunydja gapuna dhiṯthurruna banikin'thuna, bala ŋayi yukurrana rurrwuyurrunana maṉḏanha ḏiltjina ŋunhiyi djetji'na. Ga dhunupana yana ŋayi ŋunhiyi ḏarramu ḻoḻu-djäkamirri, ga bukmak nhanŋu mala yukurrana ḻiya-ḻupthurrunana.
ACT 16:34 Bala ŋayi garr'yurrunanydja ŋuriŋiyinayi maṉḏanha Bolnhanydja ga Djälatjnhanydja nhanukiyingalana ŋayi wäŋalili, bala ŋayi wekaŋala ŋathana maṉḏanha. Ga nhinananydja walala yukurrana ŋunhiliyi wirrkina dhikana galŋa-djulŋithinana, ŋunhiyi ḏarramu ga mala nhanŋu bukmak, liŋgu walala ŋunhi märr-yuwalkthina Godnhana.
ACT 16:35 Ga wiripuŋuyuna munhayu goḏarr'mirri, walala ŋuriŋiyi Rawumbuyŋuyu ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yolŋuyu walalay djuy'yurruna djämamirrinhana walalanha balayina ŋunhimalayina ḻoḻulilina, ga walala ŋunhi djämamirri walala waŋana ŋurikala ḻoḻu-djäkamirriwala yolŋuwala bitjarra, “Gatjuy, dhawaṯmaraŋana yänana ŋunhiyi yolŋunhanydja maṉḏanha,” bitjarra warray.
ACT 16:36 Bala ŋayinydja ŋunhi marrtjina ŋunhiyi ḻoḻu-djäkamirrinydja, ga ḻakaraŋala nhanbala Bolwanydja bitjarrana, “Way Bol, nhumanydja maṉḏa yurru Djälatjtja yänana dhuwala marrtji dhawaṯthundja, liŋgu walala ŋuruŋu ŋurru'-ŋurruŋuyunydja wal'ŋu buŋgawayunydja walalay djuy'yurruna dhäruknha, nhuma yurru marrtji yänana, bala wäŋalilina roŋiyirri. Gatjuy marrtjiyana maṉḏa ŋoy-yal'yurrana.”
ACT 16:37 Bala ŋayi Bolnydja waŋana ŋurikalayi dhäwu'mirriwalanydja walalaŋgala bitjarra, “Yaka warray walala maḻŋ'maraŋala ŋula nhä yätj ŋinyalaŋgalanydja, yurru walalanydja yukurrana ŋurru'-ŋurruŋuyu ŋuriŋi yolŋuyu walalay bartjunmaraŋala ŋinyalanha, milma yolŋuwala walalaŋgala guḻku'wala warray, bala ḏupthurruna ŋinyalanha dhipala ḻoḻulili warray. Yaka ŋunhiyinydjayi dhunupa walalaŋgu, ŋunhi walala yukurrana bitjarrayi bartjunmaraŋala ŋinyalanha, liŋgu ŋilinyunydja dhuwala Rawumbuy yolŋu maṉḏa. Ŋunhiyinydja romnha walala bakmaraŋala, ŋuriŋiyina walalay ŋurru'-ŋurruŋuyuna. Bay', nhäku walala ŋunhiyi walala ḏukṯuktja?... yana ŋilinyu yurru dhawaṯthun gayul bala? Yakana dhuwala ŋilinyu yurru marrtji gayulnydja dhipuŋuruyi, liŋgu yaka warray dhuwala ŋilinyunydja maṉḏa djäma ŋula nhä yätjkuŋala. Ḻakaraŋa ŋuripanydja walalambala yurru marrtji lili withiyan ŋinyalanha; walalana yurru ŋinyalanha ŋuriŋiyina walalay djuy'yun dhawaṯmaramanydja.”
ACT 16:38 Bala walala ŋuriŋiyi dhäwu'-gänharamirriyunydja walalay balayi roŋiyinyamaraŋala dhäruk, ga ḻakaraŋalanydja ŋuripa Rawumbuyŋuwa ŋurru'-ŋurruŋuwanydja bitjarra ŋanya dhäruktja Bolnha. Ga ŋunhi walala ŋäkulanydja maṉḏanha, ŋunhi maṉḏanydja Rawumbuy yolŋu maṉḏa, bala walala galyurrunana wirrkina beyaṉiyina.
ACT 16:39 Bala walala ŋunhiyi ŋurru'-ŋurruŋunydja wal'ŋu wäŋgaŋala walalawuynha balayi ŋunhi ḻoḻulilinydja, bala waŋana bitjarrana, “Way, bäy-ḻakaraŋa maṉḏa yulŋunydja ŋi?... ŋanapurruŋgu, ŋunhi ŋanapurru yätjkuŋala nhumalanha.” Bala walala ŋuriŋi walalay ŋurru'-ŋurruŋuyunydja wal'ŋu dhawaṯmaraŋalana maṉḏanha yänana, bala djuy'yurrunana yana, ga waŋananydja walala maṉḏanha bitjarrana, “Nhuma yurru dhuwala gonha'yunna ŋanapurruŋgu wäŋanydja, bala marrtjina yana-wala nhuma yurru,” bitjarra.
ACT 16:40 Bala maṉḏa ŋunhiyi Bolyu ga Djälatjthu gonha'yurrunana ŋunhiyi ḻoḻunydja, bala marrtjina ŋurikala dhäykawalana wäŋalili Lidiyawalana, ga ŋunhalayina maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalanydja marrparaŋguŋala yolŋu'-yulŋunha ŋunhi Garraywalaŋumirrinhanydja. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja maṉḏa gonha'yurrunana ŋunhiyi Bilipaynydja wäŋa, ga marrtjina wiripuŋulilina wäŋalili.
ACT 17:1 Yo, marrtjinanydja maṉḏa yukurrana, Bol ga Djälatj ŋunhi wäŋakurrunydja Yambipulakurru ga Buluniyakurru, bitjarrana liŋgu balakurruyina marrtji'-marrtjina, yana liŋgu-u-u, ga bunana maṉḏa ŋunhiliyina Dhatjalunikana wäŋaŋura. Ŋunhalayinydja wäŋaŋura yukurrana dhärrana buṉbu buku-ŋal'yunaramirri, ŋunhi walala ŋuli Djuws bäpurru yolŋu'-yulŋu waŋgany-manapanminya luŋ'-maranhaminya yukurranha ŋuli buku-ŋal'yunarawu Godku.
ACT 17:2 Bala maṉḏa ŋunhi Bol ga Djälatj dhunupana marrtjinana ŋunhimalayina buṉbulili, liŋgu bitjana liŋgu maṉḏa ŋuli ŋäthili marrtjinya ga ḻakaranha dhäwu ŋurikala Djuwskala bäpurru'wala. Yo, ḻurrkun'mirri Nhinanharamirriyunydja Waluyu ŋayi Bolyu yukurrana ḻakaraŋala marŋgikuŋala walalambala ḏälyuna dhärukthu; ḻakaraŋalanydja ŋayi ŋunhi yukurrana, bitjarra warraŋulkuŋalana marrtjina yana ŋuliŋuruyi Godkala djorra'ŋuru, märr walala yurru dharaŋan ŋunhiyi dhäruknha, ŋunhi ŋäthili wal'ŋu be ŋuriŋi dhäwu'-gänharamirriyu walalay yukurrana ḻakaraŋala ŋunhiyi Walŋakunharamirrinha yolŋunha, dhawu'mirrinha ŋunhiyi Godkuŋu, ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyi burakirri rakunygu, ga biyapul ŋayi yurru ŋunhiyi walŋathirri rakunyŋurunydja. Yo, ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana Bolyu bitjarra, “Dhuwalayi Djesunhanydja ŋarra yukurra ḻakarama nhumalaŋgu, ŋayinydja ŋunhiyinydja dhawu'mirri-yanharanydja yolŋu, Walŋakunharamirri Godkuŋu djuy'yunara,” bitjana ŋayi ŋuli Bolyu ḻakaranhanydja.
ACT 17:4 Ga wiripu-gulku'yunydja ŋäkula, ga märraŋala ŋunhiyi dhäruk; walala märr-yuwalkthinana yana, bala wapthurruna gali'lili maṉḏakalana, Bolwalana ga Djälatjkalana. Ga bitjarrayi liŋgu wiripu-guḻkuny'tja mulku'-mulkuru yolŋu walala, Guriknha walala, ŋunhi walala ŋuli buku-ŋal'yun yukurra Godku, ga wiripu-gulkuny'tja ŋunhi ŋaḻapaḻmirrina dhäykawurruna wal'ŋu, bitjarrayi yana liŋgu walalanydja märr-yuwalkthina Garraynha.
ACT 17:5 Ga walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja wal'ŋu Djuwsthu mel-ḏi'yurrunana maṉḏanha Bolnha ga Djälatjnha, bala walala märraŋala yolŋu'-yulŋunhana, ŋunhiyi walalanha ŋunhi walala ŋuli bitjan liŋgu nhina marrtji djämamiriw, bala walala djuy'yurruna ŋunhinhana yolŋumiriwnhana walalanha mariwunydja warkthunarawu. Bala ŋunhiyinydja walala yatjunminana marrtjina ŋoy-dhuŋgur'yurrunana ŋunhi yolŋu'-yulŋunhana, yana liŋgu-u-u ga guḻku'thina yolŋu walala maḏakarritjthina, bala ŋoynha dhärrana. Bala walala marrtjina dhunupana yolŋuwala Djaytjingalana wäŋalili, ḻarruŋalana yukurrana maṉḏakuyina Bolwuna ga Djälatjkuna.
ACT 17:6 Yurru yaka walala maḻŋ'maraŋalanydja maṉḏanha Bolnha ga Djälatjnha, bala walala mulkanana ŋanyana ŋunhiyi yolŋunha Djaytjinnhana ga wiripu-guḻku'nha Garraywalaŋumirrinha walalanha, bala warryu'-warryurrunana nhinana bala walalanha, bala gäŋala ŋurru'-ŋurruŋuwalana wal'ŋu ŋurikalana buŋgawawalana walalaŋgala, dhä-wirrka'yunarawuna. Walala waŋananydja yatjurrunana yukurrana ḻakaraŋalanydja bitjarrana, “Dhuwalanydja walala ḏarramuwurru ga mari-djämamirrina walala; marina walala ŋuli yukurra warkthun birrka'mirriŋurana wäŋaŋura, ga dhuwalanydja walala ga lilina marrtjina baḏuwaḏuyunarawu ŋilimurruŋgalaŋuwuna wäŋawu.
ACT 17:7 Ga dhuwala gay' ḏarramu Djaytjin yäku, ŋayi yukurra maṉḏaku djäkanydja nhanukalay ŋayi wäŋaŋuranydja. Ga dhiyaŋuyi ḏarramuwurruyu yukurra romnha bakmarama buŋgawawuna ŋilimurruŋgalaŋuwu, ŋurruŋuwuna, ga ḻakaramanydja walala yukurra wiripunydja be-wiyaka wiripu ŋurruŋu, yäku Djesuna.”
ACT 17:8 Ŋunhi walala ŋäkulanydja dhuwalayinydja dhäruk, bala walala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunydja wal'ŋu ga wiripu-guḻkuny'tja ŋunhi miṯtji yukurrana yatjunminana waŋananydja dhikana, ŋaramurryinana dhikana ŋuriki Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu.
ACT 17:9 Bala walala ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyunydja rrupiyana gombuŋala Djaytjinnhanydja ga wiripu-guḻku'nhanydja dhawaṯmaranhaminyarawuna. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala wekaŋala rrupiya bäyim, bala walala dhawaṯthurrunanydja yänana yukurrana, bala walala marrtjina wäŋalilina roŋiyina.
ACT 17:10a Ga ŋulinyaramirriyu munhaku walala ŋuriŋiyi Garraywalaŋumirriyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu djuy'yurrunana Bolnhanydja ga Djälatjnhanydja bala wiripuŋulilina wäŋalili, märr maṉḏa yurru walŋathirri ŋunhiyi maṉḏa.
ACT 17:10b Marrtjinanydja maṉḏa yukurrana Bol ga Djälatj, yana liŋgu-u-u ga bunananydja maṉḏa ŋunhili Beriyana wäŋaŋura, bala dhunupana yana maṉḏa marrtjinanydja ŋunhimala buku-ŋal'yunaramirrililina buṉbulili, ga ŋunhalayinydja maṉḏa yukurrana ḻakaraŋala Garraynha Djesunhana ŋurikala Djuwskalana yolŋu'-yulŋuwala.
ACT 17:11 Dhuwalanydja yolŋu walala ganaŋ'thun yukurra, yaka balanyara bitjan ŋunha Dhatjalunikapuyŋu, liŋgu yindi walala yana ḏukṯuk ŋänharawu Godkalaŋuwu dhärukku, märr yurru walala marŋgithirri wal'ŋu yuwalkkuma. Wirrkina dhikana walala yukurrana mäkiri'-witjurrunanydja ŋunhiyi dhärukkunydja, ga bitjana liŋgu walu-ŋupana walala ŋuli maŋutji-ḻaw'maranha Godku djorrany'tja yukurranha nhänha, yana maḻŋ'maraŋala gatjarr'yurruna ŋunhi Bolnha dhäruk. Bala walala maḻŋ'maraŋalanydja yuwalk warray yana.
ACT 17:12 Bala guḻku'na Djuwstja bäpurru ŋunhi märr-yuwalkthina yukurrana, ga wiripunydja mala ga Gurik yolŋu walala, ḏarramuwurru ga ŋaḻapaḻmirri wal'ŋu dhäykawurru; guḻku'na mirithirrina wal'ŋu yolŋu walala märr-yuwalkthinanydja yukurrana Garraynha Djesunha.
ACT 17:13 Bala walala ŋuriŋi Djuwsthunydja bäpurruyu ŋunhalanydja Dhatjalunikanydja ŋäkulana ŋanya Bolnha, ŋunhi ŋayi yukurrana marŋgikuŋala ḻakaraŋala Godku dhäruk ŋunhalana Beriyana wäŋaŋura, bala walala ŋunhamalayinydja marrtjina ŋupara, ga ŋunhalanydja mari ŋurru-ŋamaŋamayurruna, ga ŋoy-dhuŋgur'yurruna Bolwunydja.
ACT 17:14 Bala walala ŋuriŋi Garraywalaŋumirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu djuy'yurrunana ŋanya Bolnhanydja bitjarrana bala, walŋakuŋalana ŋanya, ga maṉḏa Djälatjtja ga Dimithinydja ŋurr'yurruna ŋunhilina bäymana Beriyana wäŋaŋura.
ACT 17:15 Yo, wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala malthurruna nhanbalana Bolwana, bämara'mirrina walala. Marrtjina walala yukurrana yana liŋgu-u-u, ga yarrupthurruna raŋiŋura, ga ŋunhalanydja walala mitjiyalilina wapthurruna. Marrtjina walala yukurrana-a-a mitjiyayuna, yana liŋgu ga bunana walala Yathannha wäŋaŋura. Ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi Bolyu djuy'yurrunana roŋinyamaraŋalana ŋunhiyi bämara'mirrinhanydja nhanŋuway ŋayi yolŋu'-yulŋunha. Ga dhäruktja walala gäŋala warray maṉḏaku Djälatjku ga Dimithiwunydja balanyarana, “Nhumanydja maṉḏa yurru marrtji lilina dhipala ŋarrakalana. Waḏutja nhuma yurru yana marrtjinydja lili.” Bitjarra ŋayi Bolyu djuy'yurruna dhäruktja maṉḏaku.
ACT 17:16 Yo, ŋunhili Yathandja wäŋaŋura yukurrana ŋayi Bolnydja galkurrunana maṉḏaku Djälatjkunydja ga Dimithiwunydja. Marrtjinyanydja ŋayi ŋuli Bol wäŋakurrunydja, nhänha marrtjinya ŋayi ŋuli birrka'mirriŋura waŋarrnhanydja malaŋunha ŋunhi goŋbuynhanydja djämawuy, guḻku'na dhika ŋula nhämunha'na waŋarr malanha, ga ŋuriŋiyinydja malaŋuyu ŋanya ŋunhi Bolnha wirrkina ŋayaŋu-yätjkuŋalana dhikana.
ACT 17:17 Bala ŋayi yukurrana marŋgikuŋalana ḻakaraŋalana ŋunhili Djuwskala buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura, ḻakaraŋalana ŋayi yukurrana Djuwskuna ga mulku'-mulkuruwuna ŋunhi walala ŋuli yukurranha buku-ŋal'yuna yuwalkku wal'ŋu Godku; ga bitjana liŋgu walu-ŋupana ŋayi ŋuli ḻakaranha dhäwu' ŋunha yolŋu'-yulŋuwu warraŋulkurrunydja, ŋunhi walala ŋuli yolŋu'-yulŋu ḻuŋ'thunna.
ACT 17:18 Ga wiripunydja yolŋu walala ḻiya-djambatjmirri wal'ŋu, ŋunhi walala yäkunydja Yipakuriyan mala, ga wiripu-guḻku' yolŋu-yulŋu mala yäku Dowik, dhiyaŋuyinydja walalay ŋuli yukurranha dhä-ḏal'yunana waŋanha dhikana ŋanya Bolnha. Ga wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay waŋana ḻakaraŋala ŋanya bitjarrana, “Dhuwalanydja ḏarramu dhäruk-ḏumurruna, waŋana ŋayi ŋuli yukurra yana, ŋula nhäna yana yolŋu. Nhäpuy ŋayi yukurra dhuwala ḻakaramanydja?” Ga wiripu-guḻkuny'tja waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja ŋayi yukurra waŋa ḻakarama bäy mulkurunhana waŋarrnha.” Yo, waŋananydja walala ŋunhi bitjarrayi, liŋgu ŋayi ŋuli Bolyunydja yukurranha ḻakaranha Garraynha Djesunha, ga ŋurikiy ŋunhi ŋayi walŋathina moluŋuru beŋuru.
ACT 17:19 Bala walala waŋana garr'yurrunana ŋanya Bolnha, ŋayi yurru marrtji bala dhäwu'na ḻakarama ŋunhala wäŋaŋura yäkuŋura Yariyupakaŋurana, ŋunhi walala ŋuli ŋunhi ŋaḻapaḻmirri yolŋu walala ḻuŋ'maranhaminya waŋgany-manapanminya ŋunhalayina wäŋaŋura, märr walala yurru ŋäma ga gatjarr'yun be nhäna djambatjnha dhäwu', ga yuṯana dhikana wal'ŋu malanha rom. Bala walala ŋanya gäŋalanydja Bolnha ŋunhimalayina wäŋalili, bala waŋana bitjarrana, “Way ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgu dhuwalayi dhäwu'. Yuṯa dhuwali wal'ŋu rom, ŋanapurrunydja ḏukṯuk ŋanapurru yurru ŋäma.
ACT 17:20 Dhuwalayinydja dhäwu' nhe yukurra ḻakarama mulkuruna wal'ŋu dhikana; yaka warray ŋanapurru ŋuli ŋäma yukurra balanyarayi ŋäthilinydja. Ma' ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala. Ŋanapurru ḏukṯuk ŋanapurru yurru maḻŋ'maramana mayali'na.”
ACT 17:21 Yo, wäŋawuy ŋurukuy Yathanbuynydja yolŋu walala ŋuli yukurranha bitjana liŋgu walu-ŋupana nhinanha ḻakaranhaminya yukurranha ŋuli yuṯa wal'ŋu dhäwu' bala-lili'yunminya; wirrkina walala ḏukṯukthina ŋänharawu yuṯawunydja wal'ŋu dhäwu'wu.
ACT 17:22 Bala ŋayi ŋunhi Bolnydja yukurrana dhärrana ŋunhilina ṉapuŋga', gumurrŋura walalaŋgala ŋurikala ḻiya-djambatjmirriwala yolŋu'-yulŋuwala, bala ŋayi ḻakaraŋala waŋana bitjarrana, “Nhuma yolŋu walala Yathanbuyŋu. Ŋarra maḻŋ'maraŋalanydja nhumalanha ŋunhi nhumanydja yukurra dhuwala wirrki yana dhika guyaŋirrinydja ga ŋupandja waŋarrnha malaŋunha.
ACT 17:23 Yo, marrtjinydja ŋarra ŋuli yukurra dhukarrkurrunydja balakurru nhumalaŋgala wäŋakurrunydja, bala ŋarra nhäma'-nhamanydja marrtji birrka'mirri warray dhika waŋarrnydja malanha. Ga wiripunydja ŋarra nhäma guṉḏa dhärukmirri makarrmirri, waŋa yukurra bitjan gam', ‘Dhuwalanydja ŋuriki waŋarrwu ŋunhi ŋanapurru yaka nhanŋu marŋgi,’ bitjan yukurra. Yo, buku-ŋal'yun warray nhuma ŋuli nhanŋu yulŋunydja, yurru yakana nhuma marŋginydja nhanŋu. Ŋayina ŋunhiyina yuwalkŋunydja wal'ŋu waŋarr, ŋunhiyina waŋarrnha ŋarranydja yukurra dhuwala ḻakarama nhumalaŋgu.
ACT 17:24 Dhiyaŋuyinydja waŋarryu Godthu djäma dhuwala wäŋa munatha', ga bukmak nhä malanha ŋunhi ŋorra marrtji dhiyalami, ga ŋayinydja ŋunhi Garray wal'ŋu ŋuruku djiwarr'wu ga dhiyaku munatha'wu, yurru yaka ŋayi ŋuli nhina yukurra buṉbuŋuranydja, ŋunhiliyinydja ŋunhi goŋbuy yolŋuwuŋu djämawuy.
ACT 17:25 Bukmak ŋunhiyi nhä malanha nhanŋuway warrpam'; yaka yurru yolŋuyu djäma ŋula nhä ŋunhi guŋga'yun ŋanyanydja Godnhanydja. Ŋilimurrunydja dhiyaŋunydja yolŋuyu walalay ŋuli yaka warray wekama nhanŋu ŋula nhä, liŋgu ŋayinydja ŋuriŋiyinydjayi ŋuli wekama walŋa warray, ga bukmak ŋula nhä malanha ŋilimurruŋgu yolŋu'-yulŋuwunydja bukmakku; ŋilimurrunydja dhuwala yolŋunydja walala nhina yukurra ŋuli ŋir'yun muka ŋuriŋiyina nhanukala djämayu.
ACT 17:26 Ŋurruthaŋalanydja ŋayi djäma waŋganynha yolŋunha ḏarramunha, ga ŋuliŋuruyinydja ḏarramuwala yarraṯaŋuru ŋayi miṯtji ga bäpurru guḻku'kuŋalana dhikana, märr walala yurru nhina yukurra miṯtji ga miṯtji buku-ḻiw'marama dhuwala wäŋanha munatha'. Yo, ŋayipi yana Godthu walunydja nherrara ŋuriki yolŋu'-yulŋuwunydja, nhätha walala yurru nhina, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi wekaŋala bawala'mirriwu bäpurru'wu wäŋa malanha nhinanharawunydja, märr yurru walala yolŋu yukurra ḻarruma nhanŋu, ga maḻŋ'maramanydja ŋanya ḻarrunharakurru. Liŋgu yaka ŋayinydja barrku ŋitjalaŋgalanydja; galki yana ŋayinydja ŋitjalaŋgala waŋga'-waŋganygala.
ACT 17:28 “Yo, ŋäthilinydja ŋula yol yukurrana waŋana, ḻakaraŋala bitjarra gam', ‘Ŋilimurrunydja nhina yukurra nhanukala dhambay, ga biyapul ŋilimurru ŋuli marrtji bala nhanukala yana; Ŋilimurrunydja dhuwala yolŋu'-yulŋu muka nhanukala yana walŋayu.’ Ga bitjarrayi liŋgu waŋganydhu yolŋuyu nhuma miṯtjiyu dhäwu'-ḻakaranharamirriyu ḻakaraŋala bitjarra, ‘Ŋilimurrunydja dhuwala yumurrku' nhanŋu,’ bitjarra.
ACT 17:29 “Yo, yuwalkthi ŋilimurru dhuwala yumurrku' Godkunydja. Yakana yana ŋilimurru yurru guyaŋirri ŋanya Godnha bitjandja, yanapi ŋayi guṉḏa ŋula nhä dharpa; ŋayinydja dhuwala yaka mali ŋula nhä yolŋuwuŋunydja goŋbuy djämawuy; yakana yurru yolŋuyunydja djäma Godnha be nhanukalay ŋayi gaḏamandhunydja guyaŋinyarayu ga goŋdhu.
ACT 17:30 Ŋäthilinydja ŋunhinydja wal'ŋu yolŋuyunydja yaka ŋanya maḻŋ'maraŋala, yaka walala marŋgi nhanŋu Godku; yurru ŋayi Godthunydja ŋunhiyi nhäŋala warray yukurrana, bala bäy-ḻakaraŋalana yana djarrpi'wuynydja walalaŋguŋu djämawuy. Yaka ŋayi walalanha dhä-ḏir'yurruna, liŋgu dhuŋamirrina walala nhinana yukurrana. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋayi Godthu ŋuli yukurra ḻakarama yolŋuwu walalaŋgu birrka'mirriŋurana wäŋaŋura, nhuma yurru bukmak bilyurrana yukirriya, ŋanydjaḻa'yurrana yurru nhumalaŋgalay yätjŋurunydja romŋuru, bitjarrana.
ACT 17:31 Liŋgu Godthunydja liŋgu nherrara ŋunhi walunha, ŋunhi ŋayi yurru mala-yarr'yun yukurra yolŋu'-yulŋunha waŋga'-waŋganynhanydja, bawala'mirrinha yana. Yurru ŋayi Godthu yurru mala-yarr'yundja yukurra dhunupa yana, ŋuliwitjandhina ŋurikala waŋganygala yana yolŋuwala, ŋunhi ŋayi liŋgu ŋanya nherrara mala-yarr'yunarawunydja yukurranharawu. Yo, liŋguna ŋayi Godthu milkuŋalanydja ŋilimurruŋgu ŋuliwitjarrana ŋunhi ŋayi gaŋgathinyamirriyaŋala ŋanya ŋunhiyinhayi yolŋunha moluŋuru rakunyŋuru; yuwalknha yana ŋayi yurru yolŋu'-yulŋunha mala-yarr'yundja.”
ACT 17:32 Ga ŋunhi walala ŋuriŋiyi ḻiya-djambatjmirriyunydja ŋäkula ŋurikiy, ŋunhi ŋayi waŋgany yolŋu walŋathina beŋuru rakunyŋuru, bala walalaŋgalanydja yukurrana wiripu-guḻku'walanydja beyarrmakthina warray, gitkitthunmina warray walala nhanŋu Bolwu. Ga walalanydja ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja waŋana bitjarra warray, “ŋanapurrunydja dhuwala ḏukṯuk dhiyakiyi, nhe yurru ŋanapurruŋgu yukurra biyapul ḻakarama,” bitjarra.
ACT 17:33 Bala ŋayi gonha'yurruna ŋunhiyi buṉbunydja, bala marrtjinana.
ACT 17:34 Yurru wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala märr-yuwalkthinana ŋunhiyi dhäruknha, bala walala waŋgany-manapanmina nhanukalana Bolwalana. Ga dhuwalana walala ŋunhiyi yäkunydja gam', Diyanitja ŋunhi ŋayi miṯtjiŋuru ŋuliŋuruyi, ŋurikala ḻiya-djambatjkala yolŋu'-yulŋuwala, ga dhäyka yäku Damaritj, ga wiripu-guḻku'na yolŋu walala bitjarrayi liŋgu märr-yuwalkthinana yukurrana Garraywuna.
ACT 18:1 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Bolyu gonha'yurrunana Yathandja wäŋa, bala marrtjina Gorinlilina wäŋalili.
ACT 18:2 Ga ŋunhalayi Gorindja wäŋaŋura ŋayi Bolyu maḻŋ'maraŋala yolŋunha bäpurru'nha Djuwnha, yäkunydja ŋayi ŋunhi Guwila, ŋurukuy, wäŋawuy Bunditjpuy, yana ŋayi ŋunhiyi märr-yawungu bunanha ŋuliŋuru Rawumŋurunydja, miyalk maṉḏa galki, Burutjila yäku, yurru maṉḏa ŋunhi gonha'yurruna ŋunhiyi Rawumdja wäŋa, liŋgu ŋuriŋi ŋurruŋuyu Rawumbuyŋuyunydja ŋuli yukurranha gukunhana wirrkina wal'ŋu Djuwsnhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋuru. Bala ŋunhiyi maṉḏa Guwilanydja ga Burutjilanydja yukurrana nhinananydja ŋunhili Gorin wäŋaŋura, ga djäma maṉḏa ŋuli yukurranha ḏalwaḏalwa dhamin-dharpunha. Bala ŋayi ŋunhi Bol dhunupana marrtjinana maṉḏakala wäŋalilinydja, bala ŋayi nhinanana yukurrana ŋunhiliyina, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Bolnydja yolŋu ḏalwaḏalwa djämamirri, balanyarana yana liŋgu bitjan ŋunhiyi maṉḏa Guwila ga Burutjila. Ga djämanydja ŋayi yukurrana ŋunhiliyina maṉḏakala, walala rrambaŋina.
ACT 18:4 Ga bitjana liŋgu Nhinanharamirriyunydja Waluyu ŋayi ŋuli yukurranha waŋanha ḏälyuna dhikana dhärukthu ŋunhala buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura; ŋayi ḏukṯukthina ŋurikiyi Djuwskunydja yolŋu'-yulŋuwu ga Gurikkunydja yolŋu'-yulŋuwu, walala yurru yuwalkkuma wal'ŋu märr-yuwalkthirri Garraywu Djesuwu.
ACT 18:5 Ga maṉḏanydja ŋunhi Djälatjtja ga Dimithinydja bunana ŋulaŋuru Matjataniyaŋurunydja, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Bolyu yukurrana bitjarrayi liŋgu walu-ŋupara ḻakaraŋala marŋgikuŋala ŋuriki Djuwsku yolŋu'-yulŋuwu; ŋayi ŋuli warraŋulkunha ḻakaranhanydja Djesunha bitjana, “Ŋunhiyi Djesunydja Walŋakunharamirri, Godkuŋu dhawu'mirriyanhara,” bitjarra.
ACT 18:6 Yurru walala ŋunhiyi Djuwstja yolŋu walala yaka warray ḏukṯukthina ŋurikiyi dhäwu'wu, ga waŋana walala yukurrana yätjkuŋala ŋanya Bolnha, walala bini bunha muka ŋanya. Bala ŋayinydja ŋunhi Bolnydja ŋapana-wekaŋala walalambala, bala ŋayi waŋana bitjarra ŋurikala Djuwskalanydja yolŋu'-yulŋuwala, “Ŋunhi nhuma yurru yukurra nhina yarrkthundja benydja-wala Godkala, ŋunhiyinydja nhuŋuwaynha ŋurru, yakana ŋarrakunydja, liŋgu ŋarranydja yukurrana ḻakaraŋala nhumalaŋgu yuwalk warray, ga nhumanydja ŋuli yaka warray ŋäma ga märrama. Dhipuŋurunydja dhäŋuru ŋarra yurru nhumalanha gonha'yun, ga marrtji ŋunhana, ḻakarama ŋurupa mulku'-mulkuruwana yolŋu'-yulŋuwa.”
ACT 18:7 Bala ŋayi Bolyu gonha'yurrunana ŋunhiyinydja Djuwsnhanydja yolŋu'-yulŋunha, bala ŋayi marrtjinanydja ga nhinana ŋunhana mulkuruwalana yolŋuwala yäkuwala Ditiya-Djatjawalana. Ŋayi ŋunhiyinydjayi yolŋu ḏarramu buku-ŋal'yuna ŋuli yukurranha Godku, ga wäŋa nhanŋu ŋuriki yukurrana dhärrana galki ŋurikala Djuwspuyŋuwala buku-ŋal'yunaramirriŋura buṉbuŋura.
ACT 18:8 Ga ŋayinydja ŋurikiy buku-ŋal'yunaramirriwuynydja buṉbuwuy yolŋu ŋurruŋunydja, yäku Guritjpa, dhuwalayi ŋayinydja ga nhanukala gurruṯu'mirriyu walalay ŋäkulana ŋunhiyi dhäwu' Bolwuŋu, bala märr-yuwalkthinana Garraynha. Ga guḻku'yu wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay ŋunhalayi Gorindja wäŋaŋura yukurrana ŋäkulayi Bolnha dhäruk, bala walala yukurrana märr-yuwalkthinana, ga dhunupana walala ḻiya-ḻupthurrunana.
ACT 18:9 Waŋganymirri munhaku Bolyu nhäŋala wuŋiḻi yolŋunha, ŋayi yukurrana dhärrana Garray ŋayipi, bala ŋayi waŋananydja ŋunhiyi bitjarra, “Way Bol. Yaka barrariyanydja ŋula yolkunydja. Mukthurra yana waŋiya ḻakaraŋa, ga yaka ḏaḏawyurra gandarrŋura.
ACT 18:10 Liŋgu ŋarranydja yukurra dhuwala marrtji galki muka nhokala. Yakana nhuna yurru ŋula yolthu wutthundja, ga burakirrinydja nhe yurru yakana, liŋgu dhiyalaminydja wäŋaŋura guḻku' yukurra nhina ŋarrakuwaynha ŋunhi yolŋu walala.” Bitjarrayina ŋayi yukurrana Garrayyu waŋananydja ganydjarrmirriyaŋalanydja ŋanya Bolnha.
ACT 18:11 Bala ŋayi Bol nhinananydja yukurrana ŋunhiliyi wäŋaŋuranydja weyinnha, waŋganynha dhuŋgarra ga märr-ḻurrkun' ŋaḻindinydja, ga bitjanana liŋguna ŋayi ŋuli yukurranha ḻakaranha yolŋu'-yulŋunhanydja marŋgikunha Godkuŋunydja dhäruk.
ACT 18:12 Bala ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayi ŋuriŋi Rawumbuyŋuyunydja ŋurruŋuyu buŋgawayu djarr'yurruna nherrara yuṯanhana ŋurruŋunha yolŋunha djäkamirrinha ŋurikiyi wäŋawu Gurikkunydja, yäkunha Galiyanha Ga walalanydja yukurrana ŋunhi Djuwtja yolŋu walala waŋgany-manapanmina ḻuŋ'maranhamina, bala walala mulkanana ŋanya Bolnhanydja, bala gäŋala ŋanya balayina ŋurikala ŋurruŋuwalana yolŋuwala dhä-wirrka'yunarawuna yukurranharawu.
ACT 18:13 Walala yukurrana ḻakaraŋala bitjarrana, “Dhuwalanydja gay ḏarramu yätjnha wal'ŋu yana. Ŋanapurruŋgalanydja romdhu yukurra ḻakarama nhaltjan ŋanapurru yurru yukurra buku-ŋal'yun Godkunydja, yurru dhiyaŋunydja gay ḏarramuyu ḻakarama yukurra ŋanapurruŋgu wiripuyama warray.”
ACT 18:14 Ŋayi bini Bol waŋanha muka yulŋunydja, yana ŋayina ŋunhiyina ŋurruŋuna Galiyanha yäku waŋana ŋurikala Djuwskalanydja yolŋu'-yulŋuwala bitjarra, “Ŋunhi bini ŋayi dhiyaŋuyi yolŋuyu djäma ŋula nhä yätj, ga bakmaranha ŋunha Rawumbuyŋuwu rom, ŋarranydja bini ŋunhi nhumalaŋgu mäkiri'-witjuna warray, ŋänha warray nhumalanha dhäruk.
ACT 18:15 Yurru nhumanydja yukurra dhuwala dhä-ḏal'yunmirri waŋanharamirri nhumalaŋgalayŋuŋura romŋura yana; nhuma yukurra yana waŋanharamirri dhärukŋura ga yäkuŋura dhika nhäŋura malaŋuŋura. Gatjuy, nhumapina yurru ḏaḏawmaranhamirrinydja dhuwalayi marinydja. Ŋarranydja yurru yakana dhuwalayi mala-yarr'yun yukurra nhumalaŋgunydja rom malanha.”
ACT 18:16 Bala ŋayi dhawaṯmaraŋalana yukurrana gukuŋalana walalanha ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋuru.
ACT 18:17 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru walala mulkana ŋunhinhana ŋurruŋunhana wal'ŋu yolŋunha buku-ŋal'yunaramirriwuynha ŋurikiynha buṉbuwuy Djuwskalaŋuwuynha, yäkunha Djothaninhana, bala walala ŋanya yukurrana bartjunmaraŋalanydja warraŋulnha ŋunhalana ŋurikala dhä-wirrka'yunaramirriwalana yolŋuwala wäŋaŋura. Yurru ŋayinydja ŋunhiyi Galiyanydja yäku yakana ŋula waŋana dhäruktja ḏaḏawmaraŋalanydja walalanha ŋuliŋuruyi mariŋurunydja.
ACT 18:18 Yo, ŋayi ŋunhi Bolnydja nhinana yukurrana ŋunhilinydja Gorindja wäŋaŋura ŋurikala Garraywalaŋumirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala weyinnha wal'ŋu, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi walalanha gonha'yurrunana. Bala ŋayi marrtjina marthaŋayuna balayi roŋiyina Djiriyalilina makarrlili, ga malthurrunanydja nhanbala ŋunhiyi yolŋunydja maṉḏa Burutjilana ga Guwilana yäku maṉḏa. Ŋäthilinydja ŋayi Bol marrtjina yarrupthurruna Djin'kiriyalilinydja wäŋalili yäkulili, bala ŋunhalayina ŋayi dhawu'-nherraṉminanydja ŋanyapinyay ŋayi Gunhu'walanydja, bala muḻkurrnha wiriny'tjunmina ŋanyapinyay ŋayi, milkunhaminana ŋunhiyinydja dhawu'-nherraṉminyarana.
ACT 18:19 Yo, marrtjinanydja walala yukurrana ga-ga-gaaa marthaŋayunydja-a-a, ga dhawaṯthurruna ŋunhili Yipatjatjnha wäŋaŋura, ga ŋunhalayi Yipatjatj wäŋaŋura ŋayi dhunupana marrtjinanydja ŋunhiwala Djuwskalana buku-ŋal'yunaramirrilili buṉbulili, ga ŋunhalayi walala yukurrana dhä-ḏal'yunminanydja waŋanhamina, ŋayi Bol ga Djuws yolŋu'-yulŋu. Yurru wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay waŋana ŋanya bitjarra, “Nhiniya ŋanapurruŋgala nhe dhiyala märr-weyin,” bitjarra. Ga ŋayi Bolnydja waŋana yaka'yurruna; märr-gurriri ŋayi nhinananydja, bala ŋayi marrtjinana gonha'yurrunana walalanha. Bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Yalalanydja ŋarra yurru mak roŋiyirri, bäy ŋayi yurru ŋayipi Godthu ŋarraku ḻakarama roŋiyinyarawu.” Bala ŋayi marrtjinanydja Bol ŋuliŋuruyinydja wäŋaŋuru mitjiyayuna, yurru maṉḏanydja ŋunhiliyina Burutjilanydja ga Guwilanydja ŋurr'yurrunana nhinana bäymana Yipatjatjnha wäŋaŋura.
ACT 18:22 Yo, ŋayinydja ŋunhi Bolnydja mukthurruna yana yukurrana marrtjina, ga-ga-ga-ga-gaaa, ga dhawaṯthurruna ŋayi Djitjariyana wäŋaŋura, bala dhunupana ŋayi marrtjinanydja Djurutjalamlilina, ga ŋunhalayi ŋayi nhäŋala ga märr-ŋamathinyamina walala ŋunhi Garraywalaŋumirri walala yolŋu'-yulŋu. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi marrtjina balayi Yandiyuklilina wäŋalili.
ACT 18:23 Ga ŋunhiliyinydja Yandiyuktja wäŋaŋura ŋayi nhinana märr-gurriri walalaŋgala, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋayi gonha'yurrunana walalanha. Bala biyapul ŋayi marrtjina yukurrana makarrkurrunydja ŋuliwitjarrana bala Galatjiyakurruna ga Buritjiyakurruna, bala marrtjina marrparaŋ'kuŋala bitjarra walalanha ganydjarr-mirriyaŋalana bala, ŋunhiyi Garraywalaŋumirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha.
ACT 18:24 Yo, waŋgany yolŋu marrtjina Yipatjatjlili wäŋalili, yurru ŋayi ŋunhi Djuw yolŋunydja, yäku Bulatj, ŋurukuy yolŋu Yaliktjandarawuy, ga dhuwalayi yolŋu, marŋgi ŋayi mirithirri Godkalaŋuwunydja dhärukku wukirriwuywunydja, ga waŋa ŋayi ŋuli marrtji ḻakarama dhäruk dhunupa dhika wal'ŋu, warraŋulkuma yana.
ACT 18:25 yo, ŋayi marŋgithinanydja ŋunhiyi Garraywalaŋuwu yana romgunydja, bala ŋayi ŋuli marŋgikumanydja yukurra ḻakaramanydja ḻatju'yuna dhikana wal'ŋu ŋuriŋina ganydjarrmirriyuna dhärukthu; marŋgikumanydja ŋayi ŋuli yolŋu'-yulŋunhanydja ŋuriŋiyi dhunupa yana Djesuwalaŋuwuynydja, yurru yaka ŋayi marŋgi bukmakkunydja wal'ŋu, marŋginydja ŋayi ŋunhi ŋurikiy yana, ŋunhi Djondhu ŋuli ḻiya-lupmaranha yukurranha yolŋu'-yulŋunha, ŋäthilimirriyanha yana yolŋu'-yulŋunha ŋurikiyi Djesuwalaŋuwu wal'ŋu walŋawu.
ACT 18:26 Yo, dhuwalayi yolŋu Bulatjtja yäku bunana ŋunhili Yipatjatjnha wäŋaŋura, bala ŋayi yukurrana marŋgikuŋala ḻakaraŋala ŋunhala buku-ŋal'yunaramirriŋurana buṉbuŋura. Ga maṉḏanydja Burutjilayunydja ga Guwilayunydja ŋäkula ŋanya ŋunhimalayina, bala maṉḏa garr'yurrunana ŋanya ŋunhiyi yolŋunhanydja maṉḏakiyingalaynha wäŋalili, ga ŋunhalayina maṉḏa yukurrana ḻakaraŋalanydja dhika dhunuk-dhunukmirriyaŋalanydja romgunydja ga gatjaḻwu nhanukalaŋuwu Godkalaŋuna, warrpam'thurruna yana maṉḏa ŋunhi ḻakaraŋalanydja nhanbala yukurrana.
ACT 18:27 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋunhi ŋayi marŋgithina ŋunhiyi yolŋu, bala ŋayi waŋana bitjarra, “Ŋarranydja yurru dhuwala marrtji bala Guriklilina wäŋalili,” bitjarra. Ga walala ŋunhi Garraywalaŋumirri yolŋu'-yulŋu ŋuriki Yipatjatjpuyŋuyunydja walalay marrparaŋ'kuŋala guŋga'yurruna ŋanya, bala walala wukirri djorra'na ŋuriki Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhamalanydja Guriklilinydja wäŋalili, wukirrinydja walala ŋunhi djorrany'tja bitjarra, “Gumurr-ŋamathiya walala yana nhanŋu dhiyaku yolŋuwunydja Bulatjkunydja.” Bala ŋayi marrtjinana dhunupana ŋunhiyi Bulatjtja, ga ŋunhalayi Guriktja wäŋaŋura yuwalkkuŋala yana ŋayi guŋga'yurrunanydja ŋunhiyi yolŋunhanydja walalanha, ŋunhi walala yukurrana märr-yuwalkthina Garraynha, liŋgu ŋuriŋiyina ŋunhi Gunhu'wala märr-ŋamathinyarayu.
ACT 18:28 Yo, waŋananydja ŋayi ŋunhiyi yolŋu ŋurikala Djuwskalanydja, ganydjarrmirriyu dhika yana; yuwalkkuŋalana yana ŋayi ḏälyuna wal'ŋu dhärukthu yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋulaŋuruna yana djorra'ŋuruna wal'ŋu dhäruk, ḻakaraŋala bitjarra warraŋulkuŋalana ŋanya Djesunhanydja. “Djesunydja dhuwala ŋunhiyi Walŋakunharamirri, Godkuŋu dhawu'mirriyanhara,” bitjarra. Ga ŋuriŋi walalay Djuwsthu ŋuli yakana ŋula waŋgany dhäruk maḻŋ'maranha buku-ruŋinyamaranharawunydja.
ACT 19:1 Yo, ŋunhi ŋayi Bulatjtja ŋunhili nhinanaŋga yukurrana Gorindja wäŋaŋura, ŋayinydja yukurrana Bolnydja marrtjina wäŋakurru Yaytjakurru, yana liŋgu ga bunana ŋayi ŋunhalayi Yipatjatjtja wäŋaŋura, ga maḻŋ'maraŋala ŋayi yolŋu'-yulŋunhana ŋunhi walala malthunaramirri walala nhanŋu Garraywu Djesuwu.
ACT 19:2 Bala ŋayi Bolyu dhä-wirrka'yurrunana walalanha bitjarra, “Way walala. Märraŋala muka nhuma Garrkuḻuktja Birrimbirr Godkunydja?... ŋulinyaramirriyu ŋunhi nhuma märr-yuwalkthina ŋanya Garraynha?” Ga walalanydja waŋana bala buku-wakmaraŋala bitjarra, “Yol ŋayi dhuwali Garrkuḻuktja Birrimbirr? Yaka warray ŋanapurru ŋuli ŋäma dhuwalayi yukurra ŋäthilinydja,” bitjarra.
ACT 19:3 Bala ŋayi Bolyu walalanha dhä-wirrka'yurruna biyapul, “Nhäyinyara dhika nhuma ŋunhi ḻiya-ḻupthunaranydja märraŋala?” bitjarra. Ga walalanydja buku-wakmaraŋala ḻakaraŋala nhanŋu bitjarra, “Ŋanapurrunydja dhuwala märraŋala ḻiya-ḻupthunaranydja, ŋunhi warray ŋunhi Djondhu yukurrana ḻakaraŋala,... ŋunhiyi warray,” bitjarra.
ACT 19:4 Bala ŋayi Bolyu ḻakaraŋala walalambala ŋuripayi yolŋu'-yulŋuwanydja bitjarrana, “Djondhunydja ŋuli yolŋu'-yulŋunha ḻiya-ḻupmaranha, ŋunhi walala bilyurruna, bala gonha'yurrunana walalaŋgu yätjtja rom, bala ŋayi ŋuli ḻakaranha walalambala yolŋu'-yulŋuwa, walala yurru märr-yuwalkthirri ŋurikala yolŋuwala ŋunhi ŋayi yurru marrtji dhuḏikurru nhanukala Djongala. Ga ŋunhiyinydjayi ŋayina Djesuna; ŋurikalayina nhuma yurru wal'ŋu märr-nherraṉmirrinydja.”
ACT 19:5 Ga ŋunhi walala ŋäkulanydja ŋunhiyi dhäruk, bala walala ḻiya-ḻupthurrunana yäkuyu Garraywala Djesuwalana.
ACT 19:6 Bala ŋayi Bolnydja goŋ-ŋal'yurruna muḻkurrlilina marrtjina walalaŋgala, bala ŋayi ŋunhiyi Garrkuḻuk Birrimbirr Godkunydja bunanana walalaŋgu, monyguŋalana walalanha. Bala dhunupana yana walala ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunydja marrtjina waŋana wiripukurruna dhärukkurrunydja, bala walala waŋananydja yukurrana Godkuŋuna dhäruktja ḻakaraŋala ganydjarrmirriyuna yana.
ACT 19:7 Yurru guḻku'yuna märr yolŋuyunydja walalay ŋunhiyi märraŋala ŋunhiyinydjayi Garrkuḻuktja Birrimbirr Godku ŋulinyaramirriyunydja.
ACT 19:8 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Bolyunydja ŋuli waŋanha yukurranha ḻakaranhanydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhili Djuwskala buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura ganydjarrmirriyuna yana dhärukthu; ŋayi ŋuli ḻakaranhanydja ḏälkunha yukurranha Godkunydja Rom, märr walala yurru märr-yuwalkthirri.
ACT 19:9 Yurru wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala ŋayaŋu-ḏälmirrina, dhaḻ'yunarana dhikana, yakana walala ŋula märr-yuwalkthina; yana walala ŋuli waŋanha yätj-lakaranhana Garraywunydja walŋamirrinydja dhukarr. Bala ŋayi Bolyunydja gonha'yurrunana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja. Ga guḻku' yolŋu walala ŋunhi walala malthurruna nhanŋu Garraywu, walalanydja ŋunhi waŋgany-manapara nhanukala Bolwalana. Bala bitjarrana liŋgu walu-ŋupara ŋayi yukurrana marŋgikuŋalanydja yolŋu'-yulŋunha wiripuŋuranydja wäŋaŋura buṉbuŋura, yäkuŋura Duranatjkala buṉbuŋura.
ACT 19:10 Yo, weyinŋumirrina wal'ŋu yana ŋayi Bolyu yukurrana ḻakaraŋala marŋgikuŋalanydja ŋunhiliyinydja, märrma'na dhuŋgarra ŋupara, ga guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay ŋäkula yukurrana dhäruktja Garraywu, Djuwsthu yolŋuyu walalay ga mulku'-mulkuruyu ŋuriŋi, bukmakthu yana ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhiliyi Yaytja makarrŋura yäkuŋura.
ACT 19:11 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi Godthunydja yukurrana djäma nhanukalaŋukurru Bolwalaŋu-kurrunydja biyapulnha wal'ŋu rom, ṉirryunaramirrina dhikana, ganydjarr-ḏumurruna wal'ŋu yanana.
ACT 19:12 Wiripunydja ŋuli “walala yolŋuyu walalay märranha ŋulaŋuru Bolwu girri' malanha ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha rumbalyu gänha; ŋunhi malanha walala ŋuli märranhanydja, bala gänhanydja, dhunupa mam'maranhana ŋurikala yolŋuwala rerrimirriwalana, ga dhunupana ŋunhiyi rerriyunydja yolŋunha ŋuli gonha'yunana. Ga bitjanayi liŋgu yätjtja birrimbirr ŋuli dhawaṯthuna yolŋu'-yulŋuwala ŋurikala mokuywalaŋumirriwalanydja walalaŋgala, ga dhunupana walala ḏukthurrunana ŋuriŋi Bolwalanydja girri'yu.
ACT 19:13 Ga ŋunhili wäŋaŋura Yipatjatjtja wiripu-guḻku' Djuws yolŋu walala yukurrana nhinana, ŋunhi walala ŋuli waŋanha marrtjinya dhawaṯmaranha yätjnha birrimbirrnha yolŋu'-yulŋuwalaŋuŋuru, bala walala ŋuriŋiyi walalay nhäŋala ŋanya Bolnhanydja, bala waŋanhamina bitjanminana, “Way, ŋilimurru yurru dhiyaŋu liŋgu yäkuyu Garraywala Djesuwala dhawaṯmarama ŋi',... ŋuriŋi ganydjarrmirriyuna wal'ŋu yäkuyu,” bitjanmina. Ga ŋunhiliyi Ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu yukurrana nhinana yäku Gepa, ga ḏarramuwurrunydja nhanŋu gäthu'mirriŋunydja walala djapin, ga walalanydja waŋana bitjarrana ŋurikala yätjkalanydja birrimbirrwala, “Ŋarra nhuna waŋananydja yäkuyu Djesuwala yana, ŋurikala ŋunhi ŋayi ŋuli Bolyu yukurra ḻakarama. Ma' dhawaṯthurrana dhiyakala yolŋuwalanydja.”
ACT 19:15 Bala ŋayi dhunupana ŋunhiyi yätjtja birrimbirr waŋana buku-ruŋinyamaraŋalanydja walalaŋgala bitjarrana, “Marŋgi ŋarra Djesuwunydja dhuwala, ga ŋäma ŋarra ŋuli yukurra Bolnhanydja. Ga nhumanydja dhuwala yolnha walala?” bitjarra.
ACT 19:16 Bala dhunupana ŋunhiyi mokuywalaŋu-mirrinydja birrimbirrmirri yolŋu wapthurruna walalaŋgala ŋurikala 7galanydja yolŋu'-yulŋuwala, bala galkinyamaraŋalana marrtjina walalanha, wirrkina yana ŋayi walalanha yukurrana bumaranydja ŋuriŋiyi mokuywalaŋumirriyunydja birrimbirrmirriyu yolŋuyu, wirrk-wirrkthurrunana marrtjina dharirryuna nhanukalay ŋayi, girri' manaparana barr'-barrmaraŋala, bala walala yukurrana gundupuŋalana dhawaṯthurruna warraŋulmirrina dhikana, gulaŋ-waṉḏi'-waṉḏinana rumbalnydja.
ACT 19:17 Ga yolŋuyu walalay guḻku'yuna ŋäkula ŋunhalanydja Yipatjatjtja wäŋaŋura, ŋuriŋiyi Djuwsthunydja ga mulku'-mulkuruyunydja, bala walala wilwilyunminana dhikana wirrkina, barrarinana manapara. Bala walala yukurrana ŋunhi bukmak yolŋu walala märr-ŋal'yurrunanydja garrwarkuŋalana wal'ŋu ŋanya yäkunydja Garraynha Djesunha.
ACT 19:18 Ga guḻku'na yolŋu walala ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirrinydja walala yukurrana ḻakaranhaminana walalaŋguway walala yätjtja warraŋulkuŋalana, bala yana gonha'yurrunana yukurrana rom nhänydja malanha yätjtja.
ACT 19:19 Ga ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala yukurrana djäma marrŋgitjkala girri'yu, dhunupana walala yukurrana ḻuŋ'thunmaraŋalanydja ŋunhiyi maḏayin'tja malanha walalaŋguway walala, ga ŋunhi djorra' maḏayin' malanha marrŋgitjkunharamirri, ga dhika nhä malanha; ḻuŋ'thunmaraŋalana walala yukurrana ŋunhiyi malanha yulŋunydja bukmaknha, bala rarr'yurruna gäŋala warraŋullilina, buku-yattjatkuŋala djalkthurrunana, bala dhuŋgur'yurrunana gurthayuna, milmana maŋutjimara ŋurikala bukmakkalana yolŋu'-yulŋuwala. Ga ŋunhiyi maḏayin' malanha, djorra' ga dhika nhä malanha ŋunhi walala yukurrana dhuŋgur'yurrunanydja, rrupiya guḻku'mirrina dhikana malanha, bitjan 5 dhawutjinnha barrwaṉ'tja ŋurikiyi.
ACT 19:20 Ga balakurru djalkthunarakurruna ŋunhi walala yuwalkkuŋalanydja dharaŋara Godkunydja ganydjarr wal'ŋu garrkuḻuktja ga ganaŋ'thunaranydja, ŋuliwitjarrayina Garraywu dhäruktja ga romdja birrŋ'thurrunana dhikana marrtjina, wuṉḏaŋarrnha dhikana wal'ŋu yanana.
ACT 19:21 Yo, dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja malaŋuru, ŋayi Bolyu guyaŋina bitjarrana, “Ŋarra yurru marrtjinydja bala ŋuliwitjanna Matjataniyakurruna ga Gurikkurruna, ga ŋulaŋuruyinydja ŋarra yurru roŋiyirri balayi Djurutjalamliliyi. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydjayi ŋarra yurru marrtji bala Rawutnlilina, liŋgu Gunhuny'tja ŋayipinydja ḏukṯuk ŋarraku marrtjinyarawu Rawumlili,” bitjarra ŋayi yukurrana Bolyu djarr'yurrunanydja guyaŋinanydja.
ACT 19:22 Bala ŋayi ŋurruthaŋalanydja djuy'yurruna märrma'nhana yolŋunha maṉḏanha, guŋga'yunaramirrinhanydja nhanŋuway ŋayi Dimithinhana ga Rathatjnhana; maṉḏana ŋunhi ŋäthilinydja marrtjina bala Matjataniyalilinydja, ga ŋayinydja Bolnydja nhinana yukurrana ŋunhili bäyma Yaytjana makarrŋura, märr-gurririna ŋayi ŋunhili nhinananydja yukurrana.
ACT 19:23 Ga ŋulinyaramirriyunydja ŋunhili Yipatjatjtja wäŋaŋura walala mari warray ŋurru-nherrara ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala nhinana yukurrana Garraywala romŋura.
ACT 19:24 Liŋgu ŋunhilinydjayi wäŋaŋura yolŋu'-yulŋu ŋuli yukurranha buku-ŋal'yuna dhäykawu waŋarrwu goŋbuywu, yäkuwu Yätamawu, ga ŋunhalayinydja yukurrana dhärrana buṉbu buku-ŋal'yunaramirri ŋurikiyi waŋarrwu. Ga waŋgany ŋunhili yolŋu Dimitiri yäku, ŋayinydja ŋuli djäma yukurranha wakalŋuna malanha buṉbu ŋurikiyinydja waŋarrwu Yätamawunydja, ga ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu ŋuli yukurranha rrupiyanydja märranha guḻku'na mirithirrina ŋurikiyyi djämawuy, liŋgu guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay ŋuli yukurranha bäyim ŋunhiyi malanha.
ACT 19:25 Bala ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyunydja waŋgany-mana'-manaparana djämamirrinhanydja walalanha nhanŋuway ŋayi, ga wiripunha yolŋunha walalanha ŋunhi walala ŋuli djäma yukurranha balanyarayi, bala ŋayi waŋananydja walalanha bitjarrana, “Way ḏarramuwurru, nhuma marŋgina ŋunhi ŋilimurru dhuwala rrupiya guḻku' ŋuli yukurra märrama dhiyakuyi djämawuynydja ŋunhi ŋilimurru yukurra djäma.
ACT 19:26 Nhuma ŋuli nhumapinydja nhämana ŋunhiyi, ga ŋämana yukurra ŋanya ŋunhayi ḏarramunha Bolnhanydja, nhä ŋayi yukurra djäma dhiyalanydja gay' Yipatjatjtja wäŋaŋura, ga bukmakkurruna ŋula-wala makarrkurru Yaytjakurruna; ŋayi yukurra ḻakarama yolŋu'-yulŋuwanydja bitjanna, ‘Dhuwalayinydja waŋarr goŋbuynydja nhäŋiniŋ'nha, yakana yuwalk waŋarr wal'ŋu,’ bitjanna. Ga gulku'na yolŋu'-yulŋunydja walala yukurra märr'yuwalkthirri nhanukala, bala walala yukurra ŋanydjaḻa'yunna balayina wiripuŋuwalana waŋarrwala.
ACT 19:27 Yo, yolŋu'-yulŋunydja yukurra bilyunna dhuwala dhiyakalayinydja waŋarrwala, bala galki yolŋuyunydja walalay yurru yukurra yakana bäyim dhuwalayinha malanha ŋilimurruŋguŋuwaynydja djämawuy goŋbuynydja. Ga biyapul yurru yolŋuyu walalay meṉgumana ŋilimurruŋgalaŋuwu waŋarrwu buṉbunydja, bala nhäŋiniŋ' ḻakaramana, yakana walala yurru biyapul buku-ŋal'yun yukurra dhiyakuyinydja waŋarrwu Yätamawunydja. Bukmaktja dhuwala yolŋunydja walala dhiyalami Yaytjanydja, ga buku-ḻiw'marama dhika wäŋakurru, bukmaknha yukurra buku-ŋal'yun dhiyakuyinydja waŋarrwu miyalkkunydja, yurru nhanŋu be bathalanydja wal'ŋu dharrpalnydja yurru winya'yunna marrtji, buwayakthirrina yurru.”
ACT 19:28 Ga ŋunhi walala yolŋu'-yulŋuyunydja ŋäkula ŋunhiyi dhäruk, bala ŋoy warray dhärrana dhika, bala yiŋgathina yatjunminana yukurrana waŋana bitjarrana, “Ŋilimurruŋgunydja waŋarr Yätamanydja biyapul warray wal'ŋu garrwar, ŋilimurruŋgunydja Yipatjatjpuyŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu waŋarr.”
ACT 19:29 Bukmaknha yolŋunydja walala yukurrana yatjunmina wirrkina dhikana, ga rirrakay ŋunhi ga mari buḻwaŋ'thurrunana, warrpamnha wäŋanydja monyguŋalana. Bala dhunupana walala mulkanana märrma'nha ḏarramunha maṉḏanha Gäyatjnha ga Yaratakanha, liŋgu ŋunhiyi maṉḏa Garraywalaŋumirrinydja maṉḏa, Matjataniyawuy maṉḏa, ga marrtjinanydja maṉḏa ŋunhi ŋunhimalayi wäŋalili galki Bol walala. Yo, dhunupana walala mulkanana ŋunhiyinhanydja maṉḏanha, bala walala warryu'-warryurrunana nhinana bala maṉḏanha, ŋunhana wäŋalili gäŋala ŋunhi walala ŋuli yolŋu walala yukurra ḻuŋ'maranhamirri ŋunhimalayi.
ACT 19:30 Bala ŋayi Bolyunydja ŋäkulana maṉḏanhanydja ŋunhimalayina, bala ŋayi waŋana bitjarra, “Ŋarranydja yurru dhuwala ŋarrapina marrtji balayi, märr ŋarra yurru yolŋuwala walalaŋgala waŋa,” bitjarra. Yurru walala ŋunhi wiripu-guḻku'yunydja Garraywalaŋumirriyunydja yolŋuyu walalay ŋayathaŋalana yana ŋanya Bolnha, yakana walala ḏukṯukthina nhanŋu marrtjinyarawu balayinydja.
ACT 19:31 Ga walala ŋunhi wiripu-guḻku' ŋaḻapaḻmirri yolŋu'-yulŋu ḻundu nhanŋu Bolwu, bala walala dhäruknha djuy'yurruna nhanŋu Bolwu, bitjarrana walala waŋana, “Yaka marrtjiya balayi ŋunhamalayinydja buku-djulŋi; yaka nhe yurru wekanharamirri nhunapinyay nhe ŋurukalayi walalaŋgala,” bitjarra.
ACT 19:32 Yo, ŋunhili wäŋaŋuranydja ŋunhi walala yukurrana yolŋu walala waŋgany-manapanmina ŋunhimalayi, yatjunminana dhikana wirrkina waŋana, dhä-rur'thurrunana yukurrana waŋana guḻku'na; wiripunydja mala yukurrana yatjunmina wiripuŋuwu, ga wiripu-guḻkuny'tja mala yukurrana yatjunmina ga wiripuŋuwu, liŋgu walala yaka yuwalktja marŋginydja ŋunhi nhäŋura ŋunhiyi yukurrana mari marrtjina.
ACT 19:33 Walala wiripu-guḻku'yunydja guyaŋina yanapi ŋunhiyi marinydja nhanŋu Yaliktjandawu yäkuwu, liŋgu walala Djuwsthunydja yolŋu'-yulŋuyu djarr'yurruna walala-miṯtjinhana ŋunhiyi yolŋunha Yaliktjandanhana, bala djuy'yurruna ŋanya ŋunha gumurrlilina. Bala ŋayi ŋuriŋiyi Yaliktjandayunydja goŋdhuna walalanha mukmaraŋalanydja, märr muka ŋayi waŋanharawu, ŋayi bini ŋunhi ḻakaranhaminya ŋurikala bukmakkala yolŋu'-yulŋuwala, ŋunhi Djuwstja yolŋu'-yulŋu yaka mariwu ŋula nhäku ŋurikiyi goḏuy-wunharawu.
ACT 19:34 Ŋunhi walala ŋäkula ŋanya dhäruktja rirrakaynydja, bala dhunupana dharaŋarana yana ŋanya, ŋunhi ŋayinydja Djuw bäpurru, bala walala dhunupana yatjunminana waŋana ŋunhina liŋgu dhäruk ŋupanayŋuna, “Biyapulnha wal'ŋu waŋarr ŋanapurruŋgunydja dhuwala Yätamanydja ŋanapurruŋgu Yipatjatjpuyŋuwunydja waŋarr.” Bitjarrana liŋguna yana weyinŋumirrina walala yukurrana waŋananydja bitjarrayi, ŋunhiyi liŋgu waŋgany yana dhäruk.
ACT 19:35 Yatjunminanydja walala yukurrana ŋunhi, yiŋgathinanydja, yana liŋgu-u-u ga ŋunhiyi waŋgany yolŋu ŋurruŋu dhärrana, bala ŋayi mukthunmaraŋalana walalanha yukurrana goŋdhuna. Bala ŋayi waŋana bitjarrana walalaŋgu, “Yolŋu walala nhuma Yipatjatjpuyŋu, nhäku nhuma yukurra dhuwala ŋayaŋu-yätjthirrinydja? Bukmak ŋunha yolŋunydja walala marŋgi dhiyakuyi Yipatjatjpuyŋuwunydja wäŋawu, ŋunhi nhaltjan ŋilimurru ŋuli yukurra djäka ŋamathama dhiyakuyi buṉbuwu dhuyuwu nhanukalaŋuwu Yätamawalaŋuwu waŋarrwu, ga ŋamathamana dhikana wal'ŋu ŋilimurru ŋuli yukurra djäkanydja dhiyakuyi guṉḏawunydja dhuyuwunydja, ŋunhi ŋayi yupthun beŋuru djiwarr'ŋuru.
ACT 19:36 Yo, yuwalk dhuwalayi yulŋunydja, yakana yurru ŋula yolthu ḻakarama ŋilimurrunha wiripuyamanydja. Biyakana nhuma wurrkurrum'thiyana ma'. Yakana biyapulnydja djäma ŋula nhä ŋurrumiriwŋuranydja nhämiriwŋuranydja.
ACT 19:37 Nhäku nhuma dhuwalayi yolŋunhanydja maṉḏanha gäŋala lili dhipala? Yaka warray maṉḏa dhiyaŋuyi maṉḏathu dhuwala ŋula nhä djaw'yurruna dhipuŋuruyinydja buṉbuŋuru dhuyuŋurunydja, ga yaka maṉḏa waŋana ŋula yätjkuŋala dhuwalanhayinydja waŋarrnha ŋilimurruŋgu.
ACT 19:38 “Yo, ŋuli ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu wakalŋumirriyu buṉbu-djämamirriyu Dimitiriyunydja, ga nhanukala djämamirriyu walalay guyaŋirri yukurra ŋula yolnha yolŋunha, ŋunhi ŋayi djäma yätjkuŋala, walala bini ŋunhiyinhana yolŋunha gänhanydja bala ŋurikala dhä-wirrka'yunaramirriwalanydja yolŋuwala. Ŋunhalayi dhä-wirrka'yunamirriŋuranydja buṉbuŋura, walala ŋuli dhä-wirrka'yun bitjanna liŋguna munhamandhirri yukurra. Nhuma bini gänhanydja ŋunhimalayina dhuwalayinha maṉḏanha, märr ŋunhalayina walala yurru yukurra dhunupakumanydja ḻakarama nhaltjarra maṉḏa yukurrana djäma yätjkuŋala.
ACT 19:39 Ga ŋuli nhuma ŋula wiripuŋuwunydja romgu ḏukṯuk, nhumanydja yurru marrtji ŋunhimalana wäŋalili, ŋunhi ŋilimurru ŋuli yukurra ḻuŋ'maranhamirri waŋanhaminyarawu, ŋunhimalayina wäŋalili.
ACT 19:40 Yo, ŋunhi walala yurru ŋuriŋiyi Rawumbuyŋuyunydja ŋurru'-ŋurruŋuyunydja yolŋuyu walalay ŋäma mari dhiyakuyyinydja, ŋunhi nhaltjarra gäthura, walalanydja mak yurru guyaŋirri ŋilimurrunhana Yipatjatjpuyŋunhana yolŋu'-yulŋunha yanapi ŋilimurruna mari djämamirri walala. Ŋunhi ŋilimurrunha walala yurru ŋula dhä-wirrka'yundja, bala nhaltjanna ŋilimurru yurru ḻakaramanydja walalambala? Liŋgu yakana yukurra ŋorra ŋula ŋurru ŋurikiyinydja mariwu; nhuma yukurrana marinydja ŋurru-ŋamaŋamayurruna ŋurrumiriwŋurana yana dhuwala.”
ACT 19:41 Dhiyaŋuyi dhärukthunydja ŋayi ŋunhi dhäruk-mukthunmaraŋalana yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhiyi, bala ŋayi walalanha djuy'yurrunana wäŋalilinydja yänana yukurrana.
ACT 20:1 Yo, ŋunhi marinydja ḏaḏawyurruna, bala ŋayi Bolyunydja ḻuŋ'maraŋalana yolŋu'-yulŋunhana marrtjina ŋunhiyi Garraywalaŋumirrinhana walalanha, bala ŋayi waŋana yukurrana dhärukthunydja walalanha ŋuriŋina marrparaŋ'kunhamirriyuna dhikana wal'ŋu. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyina ŋayi gonha'yurrunanydja ŋunhiyi wäŋanydja, bala marrtjina Matjataniyalilina makarrlili wäŋalili.
ACT 20:2 Yo, marrtjinanydja ŋayi yukurrana ŋuliwitjarrayina bala, ga-ga-ga-gaaa wäŋakurrunydja liw'maraŋala, wäŋalili ga wäŋalili bitjarrana bala, ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwana marrtjina, bitjarra ganydjarrmirriyaŋalana walalanha guḻku'yuna dhikana dhärukthu malaŋuyu. Marrtjinanydja ŋayi bala-a-a yukurrana-a-a, yana liŋgu ga bunana ŋayi Guriknha wäŋaŋura,
ACT 20:3 ga ŋunhalayi ŋayi nhinananydja ḻurrkun' ŋaḻindi. Ŋuliŋurunydja ŋayi bini marrtjinya roŋiyinya Djiriyalili wäŋalili mitjiyayu buḏapthuna, ga yana ŋayi ŋäkula yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walalanydja yukurrana Djuwstja yolŋu walala ŋayan'-dharrana warray nhanŋu mulkanharawuna, bala ŋayi roŋiyinanydja marrtjina wiripukurruna gali'kurrunydja, ŋuliwitjarrana Matjataniyakurruna bala.
ACT 20:4 Ga walala ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja malthurrunayi yukurrana nhanŋu Bolwu, dhuwala walala gam' yäku, Djopata gäthu'mirriŋu Berruwu, ŋurukuy Beriyawuy wäŋawuy, ga wiripunydja Yarataka ga Djikunda, dhuwalayinydja maṉḏanha märrmany'tja ga Dhatjalunikawuy, ga Gäyatjtja ga Dopiwuy, ga Dimithi, ga maṉḏa Ditjika ga Dopamatjtja, dhuwalayinydja maṉḏanha märrma'yi ga Yaytjawuy wäŋawuy.
ACT 20:5 Walalanydja dhuwalayinydja walala yäku yolŋu'-yulŋu marrtjina yukurrana ŋurruŋu, ga galkurrunanydja walala yukurrana ŋunhalana Dhurawatjnha wäŋaŋura.
ACT 20:6 Ga ŋanapurrunydja nhinana yukurrana ga ŋunhala bäyma Bilipay wäŋaŋura ḻurrkun' ḏaykun, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋanapurru dhawar'maraŋala buŋgul ŋunhiliyi, yäku ŋunhi ‘Ruwaŋga'miriw Ŋatha Guyaŋinyaramirri’, ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋanapurru marrtji bala Dhurawatjlilina wäŋalili, bili ŋunhalayi walala ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja ŋanapurruŋgu yukurrana galkurrunana. Bala nhinanydja ŋanapurru yukurra ŋunhalayi Dhurawatjtja märr-gurriri walalaŋgalanydja.
ACT 20:7 Yo, ŋulinyaramirriyu Djatati munhakunydja ŋanapurru ḻuŋ'maranhamirri yukurra, märr ŋanapurru yurru dämba bakmarama, ga guyaŋirri Djesunha ŋunhi ŋayi burakina. Yurru nhinanydja ŋanapurru yukurra ŋunhi yolŋunydja walala buṉbuŋuranydja biyapul wal'ŋu garrwar, ga ŋunhiliyi Bolyunydja yukurra waŋa yolŋu'-yulŋunha, weyinnha ŋayi yukurra ŋunhi dhäwuny'tja ḻakarama, yana liŋgu ga ḏämbu-ranguna, liŋgu ŋanapurruŋgu ŋunhi goḏarr'mirrinydja wiripuŋuyunydja ḏaykun marrtjinyarawuna.
ACT 20:8 Ga ŋunhiliyi garrwar wal'ŋu buṉbuŋura ŋunhi walala yukurra ŋäma dhäwu' yolŋu'-yulŋuyu, waŋgany yolŋu yukurra nhina ḏarramu yawirriny' yäkunydja Yutika, yurru nhinanydja ŋayi yukurra ŋunhi windaŋurana yana, mäkiri'-witjundja ŋayi yukurra nhanŋu Bolwu. Yurru ŋayi ŋunhiyi ḏarramunydja marrtji yakurrthirrina, liŋgu ŋunhiliyi lanhdhirra marrtji nhära'-nhara guḻku', ga weyinnha ŋayi yukurra Bolyu dhäwuny'tja ḻakarama. Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi ḏarramu ŋunhiliyi windaŋura, runhdhu'yurrunana nhinana bitjarrana liŋguna, yana liŋgu-u-u, ga yakurrthina ŋayi wirrki, bala ŋayi yupthurruna ŋulaŋuruyi garrwarŋurunydja ŋunhana-wala munatha'lili ŋoylilina. Ga dhunupana walala ŋunhi ŋulaŋuruyinydja yolŋu walala yarrupthurrunana gundupuŋala, bala dhunupana ŋanya ḻaw'maraŋalana, bala ŋayinydja ŋäthili warray rakunydhina liŋguna.
ACT 20:10 Ga ŋunhi ŋayinydja Bolnydja yarrupthurruna dhuḏikurruna marrtjina bala, ga dharr-way ŋanya nhäŋalana, bala dhunupana ŋayi baḻapthurrunanydja nhanukala ŋurikalayinydja, bala gaḻummaraŋalana ŋunhiyi yawirriny'nhanydja ḏarramunha. Bala ŋayi waŋana Bol bitjarrana, “Yaka walala warwuyurranydja ga ŋäthinyamiyanydja. Walŋa ŋayi dhuwala,” bitjarra. Ga yuwalkthi ŋayi walŋanydja ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi rakunygu galkina.
ACT 20:11 Bala walala biyapul ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru roŋi'-ruŋiyina balayi ŋunhimalayi liŋgu garrwarlili wal'ŋu wäŋalili, bala walala bakmaraŋala ŋunhiyi ŋathanydja, bala ḻukanana, guyaŋina yukurrana Garraynha Djesunhana. Bala ŋayi ŋunhi Bolyunydja yukurru ḻakaraŋalana walalambala bitjarrana liŋguna, yana liŋgu-u-u ga walu ŋayi walmana. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋunhi walu walmana, bala ŋayi gonha'yurrunana walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja.
ACT 20:12 Bala walala ŋuriŋiyi yolŋunydja walalay märraŋala garr'yurrunana ŋunhiyi ḏarramunhanydja walŋanhana, ŋayi marrtjina roŋiyina nhanukalay ŋayi wäŋalilina, ga wirrkina walala ŋoy-ŋamathinanydja dhikana, ŋoy-layyurrunana.
ACT 20:13 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Bolyu waŋanana ŋanapurrunha bitjarra, “Nhumanydja yurru marrtji walala bala Watjulilina wäŋalili mitjiyayuna, ga ŋarrapinydja yurru marrtji ga balakurruna-wala ḻukuyuna, ga ŋunhalayina ŋarra nhumalaŋgu yurru bunanydja.”
ACT 20:14 Bala ŋanapurrunydja marrtjina mitjiyayuna, ga ŋunhilina wäŋaŋura Watjuna ŋanapurru galkurruna yukurrana-a-a, yana liŋgu ga bunana ŋayi Bol. Ŋayinydja ŋunhalayina wapthurruna Bolnydja mitjiyalili, bala ŋanapurru marrtjinana yukurrana mitjiyayuna, yana liŋgu-u-u, ga Mitalinnha wäŋaŋura dhawaṯthurruna.
ACT 20:15 Ŋuliŋuruyinydja ŋanapurru marrtjina yukurrana-a-a, yana liŋgu ga mulkana ŋanapurru wäŋa Giyutj yäku wiripuŋuyuna ḏaykun'thu. Bitjarrana liŋgu bala ŋanapurru yukurrana marrtji'-marrtjinanydja, ga wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋanapurru ga Djamutjnha mulkana wäŋa, ga wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋanapurru mulkana Militana yäku wäŋa.
ACT 20:16 Yo, marrtjinydja ŋanapurru ga djuḻkmarama Yipatjatjtja wäŋa, liŋgu ŋayi Bolnydja waŋana bitjarra, “Yakana ŋilimurru yurru gulyun ŋunhala Yipatjatjtja wäŋaŋura, liŋgu yaka ŋilimurru yukurra yurru weyin nhina dhiyalanydja Yaytjanydja. Ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk ŋilimurru yurru marrtji bala Djurutjalamlili waḏutja, märr ŋilimurru yurru bunanydja ḏaykun'thu Bandikutjmirriyuna,” bitjarra ŋayi ḻakaraŋalanydja Bolyu.
ACT 20:17 Yo, bunana ŋanapurru Militanha wäŋaŋuranydja, bala ŋayi Bolyunydja djuy'yurruna ŋulaŋuruyinydja dhäwu'mirrinhana yolŋunha bala Yipatjatjlilinydja ŋuriki djäkamirriwunydja yolŋuwu walalaŋgu, ŋunhi walala yukurra djäka goŋ-nherraṉmirri Garraywalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu, bitjarrana ŋayi ŋunhiyi dhäruktja djuy'yunmina gam', “Go marrtjiya lili dhipala Militalili wäŋalili, ga dhiyalana ŋarra yurru nhämanydja nhumalanha.”
ACT 20:18 Ga dhunupana ŋunhiyi yolŋu walala marrtjinana yana balayi, withiyarana ŋanya, bala ŋayi Bol waŋananydja walalanha bitjarrana, “Nhuma marŋgi ŋarrakunydja ŋunhi nhaltjarra ŋarra yukurrana nhinana nhumalaŋgala, beŋuru liŋgu ŋunhi ŋarra ŋäthili marrtjina lili Yaytjalili.
ACT 20:19 Bitjana liŋgu ŋarra ŋuli ŋarranhawuy ŋarra nyilŋ'maranhaminya yulŋunydja, djämanydja ŋarra ŋuli Garraywu ŋoy-milkarrimirriyu. Bitjana liŋgu ŋarra ŋuli djäma yukurranha marimirrikurrunydja, liŋgu Djuwstja yolŋu walala ŋarraku yukurranha ŋayan'-dharranha ŋuli.
ACT 20:20 Yurru yaka ŋarra ŋunhi ḏaḏawyurrunanydja ŋuliŋuruyi djämaŋurunydja; bitjana liŋgu ŋarra ŋuli ḻakaranhanydja yukurranha warraŋulkunha yana nhumalaŋgu, warrpam'thuna yana, yakana ŋarra ŋula djuḻuḻ'maraŋalanydja waŋgany nhumalaŋgala, yana ŋarra ŋuli yolŋu'-yulŋunhanydja yukurranha guŋga'yunayi, marŋgikunha walalanha yukurranha walalaŋgalayŋuŋura wäŋaŋura malaŋuŋura, ga ŋunhala warraŋul wal'ŋu milma yolŋu'-yulŋuwala.
ACT 20:21 Bitjana liŋgu ŋarra ŋuli ḻakaranha ŋanya Djesunha bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu, Djuwsku yolŋu'-yulŋuwu ga mulku'-mulkuruwuna ŋunha, waŋanhanydja ŋarra ŋuli raypirri'yunanydja waŋgany-manapana yana walalanha bukmakkunha, märr walala yurru bilyun walalaŋgala yätjŋurunydja, bala märr-nherraṉmirri ŋilimurruŋgalayŋuwala wal'ŋu yuwalkkalana yana Garraywala, Djesuwalanydja.
ACT 20:22 “Ga dhuwalanydja yukurra Godku Garrkuḻuktja Birrimbirr waŋa ŋarrakala, djuy'yunna ŋarranha djunamana Djurutjalamlilina, bala ŋarra yurru dhäruktja yana dhuwala ŋanya märramana. Yakana ŋarra marŋgi nhaltjan yurru ŋarraku ŋunhala Djurutjalamdja,
ACT 20:23 yurru birrka'mirriŋura wäŋaŋura ŋunhi ŋarra ŋuli marrtji yukurra, ŋayinydja ŋuli Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ḻakarama ŋarraku, marinydja ŋorra yukurra nhuŋu, bitjan. Yo, galki walala yurru ŋarranha galkaṉ ḻoḻulilina, ga ŋayaŋu-yätjkumana dhikana ŋarranha. Ŋayi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu Godkalanydja ŋuli ḻakarama warray ŋarraku ŋäthili yana, yurru ŋarra yurru marrtji yana ŋunhimalayi.
ACT 20:24 Yaka ŋarra yukurra guyaŋinyaramirri ŋarranhawuynydja ŋarra, nhaltjan ŋarra yurru ŋarranhawuynha ŋarra walŋakunharamirri. Waŋganyguna yana ŋarra ḏukṯuktja, ŋurikina ŋunhi ŋarra yurru djämana dhuwalayi dhawar'marama, ŋunhi ŋayi Garrayyu Djesuyu ŋarraku wekaŋala dhuwalayi djäma; ŋayina ŋarranhanydja djuy'yurruna ḻakaranharawu nhanukalaŋuwu dhäwu'wunydja, ŋunhi ŋayi Godtja yukurra märr-ŋamathirri yolŋu'-yulŋuwu. Ga mukthun yana ḻakarama ŋarra yukurra yurru dhuwalayi yulŋunydja dhäwuny'tja, yana liŋgu ga buku ŋarra yurru ŋayathama.
ACT 20:25 “Yo, ŋarra ŋuli yukurranha ḻiw'maranha yana ḻakaranhanydja marrtjinya Godkunydja Rom, yurru ŋarra marŋginydja dhiyaku, ŋunhi nhuma yolthu walalay yurru yakana nhäma ŋarranha biyapulnydja.
ACT 20:26 Ga dhuwalana ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakarama gäthuranydja. Ŋuli nhe ŋula yol waŋgany winya'yunaranydja, ganaŋ'thun yukurra Garraywala Djesuwala, ŋunhiyinydja nhuŋuwaynha ŋurru, yakana ŋarraku.
ACT 20:27 Liŋgu ŋarranydja ḻakaraŋala yukurrana nhumalaŋgu warraŋulkuŋala yana wal'ŋu dhika; warrpam'thurruna ŋarra yukurrana ḻakaraŋalanydja Godku romdja nhumalaŋgu. Yakana ŋarra ŋula waŋgany djuḻuḻ'maraŋalanydja nhumalaŋgalaŋuŋuru.
ACT 20:28 “Djäka nhumalaŋguway nhuma, ga biyakayina djäka Gunhu'walaŋunydja yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi ŋayi Walŋamirriyu Birrimbirryu nherrara dharraylili nhumalaŋgalana walalanha; nhuma yurru djäkanydja ŋamathaŋa yana wal'ŋu, biyaka bitjan ŋuli wäyin-djäkamirri yolŋu djäka wäyingu malaŋuwu nhanukalayŋu ŋayi, liŋgu ŋayipi Gunhu'yu walalanha nhanŋuwayliliyaŋalanydja märraŋala ŋuliyina nhanukalayŋuwala Gäthu'mirriŋuwalana burakinyarakurru.
ACT 20:29 Yo, marŋgi ŋarra yulŋunydja, ŋunhi ŋarra yurru gonha'yundja dhuwala nhumalanha, yolŋunydja walala nhumalaŋgu yurru buna, bala dhäwu' ḻakarama wiripuna; walala yurru marrtji barrku'-barrkuwatjkunharawu ŋuriki yolŋuwu walalaŋgu ŋunhi nhumalaŋgala walala djäkaŋura, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli wakinŋuyu wuŋgandhu malaŋuyu marrtji, bala bumana ŋuli balaka'yunmaramana wäyinnhanydja malanha.
ACT 20:30 Ga ŋuliŋuru nhumalaŋgala miṯtjiŋuru yolŋu walala yurru gaŋgathirri, bala ḻakarama bothinyaramirrina dhäwu', ŋunhiyinydja bitjan gatjpal'marama yurru Garraywalaŋumirrinhana yolŋunha walalanha, ŋurru-warryun walalaŋgalaŋuwuna walala malthunarawu.
ACT 20:31 Yo, nhuma djäkamirri walala yolŋu'-yulŋu nhäŋa yukirriya, ga djäka nhokalaŋu malawu ŋamathaŋa yana. Guyaŋiya yukirriya ŋarranhanydja, ŋunhi ŋarra yukurrana nhumalanha marŋgikuŋala ga raypirri'yurruna walupuy ga munhaku, ŋoy-milkarrimirriyu dhika yana; ḻurrkun' dhuŋgarranydja ŋarra yukurrana ŋupara marŋgikuŋalanydja nhumalanha waŋga'-waŋganynha.
ACT 20:32 “Ga dhiyaŋunydja-wala ŋarra nhumalanha goŋlili nherrara Gunhu'wala Godkalana, nhanukalana djäkalili. Marŋgithiya yulŋunydja dhärukkunydja nhanukalaŋuwu ŋunhi yukurra ḻakarama Godnha, ŋunhi nhaltjan ŋayi yukurra märr-ŋamathirri nhumalaŋgu, ga gäma nhumalanha ḻatju'kuma dhika. Dhiyaŋuyinydja dhärukthu ŋayi yurru nhumalanha marrtji ŋuthanmaramana ḻatju'kumana bitjanna bala wal'ŋu bala ŋayi yurru Godthunydja wekamana nhumalaŋgu ŋunhiyinydja nhä malanha ŋamakurru', ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi ŋilimurru nhanŋuway yolŋu walala, ŋayaŋu-dhunupawunydja ganaŋ'thunarawuywunydja walalaŋgu.
ACT 20:33 “Ŋunhi ŋarra ŋäthilinydja nhumalaŋgala dhiyala, yaka ŋarra nhumalanha yukurrana ŋäŋ'thurruna rrupiyawunydja, girri'wunydja ŋula nhäkunydja.
ACT 20:34 Nhumanydja marŋgi muka ŋarraku, ŋunhi ŋarra ŋuli djämanydja goŋdhu ŋarrakiyingala ŋarra, märr maḻŋ'maranhana ŋarra ŋuli nhä malanha ŋarrakuway ŋarra ŋuriŋiyi ŋarrakalay ŋarra yana djämayu.
ACT 20:35 Nhuma nhäŋala nhumapi maŋutjiyu ŋarranhanydja, ŋunhi ŋarra ŋuli djäma wirrki wal'ŋu yana, ga ŋuriŋiyinydja ŋarra nhumalanha yukurrana marŋgikuŋala, märr nhuma yurru bitjandhiyi djäma wirrkina, ga guŋga'yun ŋunhi wiripuŋunhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ganydjarrmiriw, ga gumurrtjararrk ŋunhi. Ŋilimurru guyaŋirri dhäruk ŋunhinydja ŋunhi Garraynha Djesunha waŋa yukurra bitjan ḻakarama, ‘Ŋunhi nhe ŋuli märramanydja ŋula nhä, ŋunhiyinydja ŋamakurru warray, yurru ŋayaŋu-djulŋithirri wirrkinydja nhe yurru ŋuriŋiyina ŋunhi nhe yurru wekama yukurra ŋula yolku yolŋuwu.’”
ACT 20:36 Bitjarrayina ŋayi Bolyu dhäruk wekaŋala dhawar'yunmaraŋalanydja walalaŋgu, bala ŋayi ṉepaḻ'-nyilŋ'thurrunanydja walalaŋgala bukmakkalana, bala bukumirriyaŋalana yukurrana walalaŋgu.
ACT 20:37 Bala walala yukurrana mulkanana gaḻummaraŋalana ŋanya Bolnha, märr-ŋamathinana yukurrana nhanŋu, ŋäthinyaminana manapara, ŋunhi ŋayi yurru marrtji gupaḏalnha-wala yana.
ACT 20:38 Wirrkina walala ŋayaŋu-warwumirriyinanydja, bili ŋayi Bolyu walalambala ḻakaraŋala ŋäthili, ŋunhi walala ŋanya yurru yakana nhäma biyapulnydja. Bala walala malthurrunana marrtjina nhanbala Bolwanydja, yana liŋgu ga wapthurruna ŋayi mitjiyalili, bala marrtjinana.
ACT 21:1 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋanapurru wap-wapthun mitjiyalilina, bala dhunupana marrtjina. Marrtjina ŋanapurru yukurra yana liŋgu-u-u, ga buna ŋanapurru Gatjnha wäŋaŋura, ga ŋuliŋuruyinydja ŋanapurru marrtji yukurra-a-a, ga wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋanapurru mulka Rawutnha wäŋa. Ga ŋuliŋuruyinydja ŋanapurru marrtji yukurra-a-a ga Batarana wäŋaŋura.
ACT 21:2 Ga ŋunhalanydja wäŋaŋura ŋanapurru maḻŋ'marama wiripuna mitjiya, bala wap-wapthun ŋunhimalayina wiripulilina mitjiyalili, märr yurru ŋanapurru marrtji bala Banitjalilina ŋuriŋiyi.
ACT 21:3 Yo, marrtjina ŋanapurru ŋunhi bala mitjiyayunydja-a-a, yana liŋgu ga djuḻkmarama Djaparatjtja ŋunhiyi wäŋa runu'. Nhäma warray ŋanapurru ŋunhiyi rununy'tja, yurru ŋanapurru yukurra yana marrtji djuḻkthun ḻäynha, yana liŋgu-u-u, ga dhawaṯthundja ŋanapurru Djiriyana wäŋaŋura. Yo, bunanydja ŋanapurru ŋunhi ŋunhili wäŋaŋuranydja yäkuŋura Däyana; ŋunhilina ŋayi ŋunhi mitjiyanydja gulyun, bala walala yukurra girri'na mitjiyaŋuru ŋuliŋuru dhawaṯmarama.
ACT 21:4 Ŋunhalayi Däya wäŋaŋura ŋanapurru maḻŋ'marama yolŋunha walalanha Garraywalaŋumirrinhanydja, bala ŋanapurru nhinana walalaŋgala yukurra ŋunhili 7-nha walu. Ŋunhiyi yolŋu walala marŋgithina Garrkuḻukkala Birrimbirryu, bala walala waŋana Bolnhana bitjarra, “Yakana nhe yurru marrtji bala Djurutjalamlilinydja, bili mari yukurra bathalana ŋorra ŋunhalaminydja wäŋaŋura nhuŋu,” bitjarrana. Yurru ŋayi Bolyunydja yaka dhäruk märraŋala walalanha.
ACT 21:5 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋanapurru gonha'yurruna wäŋanhanydja ŋunhiyi, bala ŋanapurru marrtji balayi mitjiyaliliyi, ga bukmak ŋunhi yolŋu walala, djamarrkuḻi' ga dhäykawurru ga ḏarramuwurru ŋunhi Garraywalaŋumirrinydja walala, bukmaknha malthun marrtji ŋanapurruŋgu bala raŋililina yarrupthun. ŋunhili raŋiŋuranydja ŋanapurru bukmaknha ṉepaḻ-nyilŋ'thun yukurra, bala ŋanapurru bukumirriyamana.
ACT 21:6 Bala ŋanapurru ŋunhilinydja walalanha waŋa “Djutj-djutj” bitjanna, ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja roŋinyamaramanydja, bala marrtji wap-wapthun mitjiyalilina, ga walalanydja roŋiyirrina yukurra wäŋalilina.
ACT 21:7 Ŋanapurru yukurra mukthun yana marrtji-i-i, yana liŋgu-u-u ga Dolimaya wäŋaŋura, ga ŋunhalayi ŋanapurru biyapul maḻŋ'marama Garraywalaŋumirrinha yolŋunha walalanha, ga ŋunhili nhina ŋanapurru walalaŋgala waŋgany ḏaykun,
ACT 21:8 ga wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋanapurru marrtjina. Marrtjina ŋanapurru yukurra yana liŋgu, ga buna ŋanapurru Djitjariyana wäŋaŋura, ga ŋunhilinydja ŋanapurru marrtji bala Bilipkalana wäŋalili, ŋurikalana yolŋuwala ŋunhi ŋayi dhäwu'-ḻakaranhamirri Garraywu ŋunhiyi, bala ŋanapurru nhinana nhanukalana ŋunhiliyinydja. Yo, Biliptja ŋunhi ŋunhiyi yolŋu, ŋunhi walala ŋanya djarr'yurruna ŋunhala Djurutjalam ŋäthili, ŋulinyaramirriyu ŋunhi walala djarr'yurruna 7-nha yolŋu'-yulŋunha Garraywalaŋuwu djämawu.
ACT 21:9 Ga nhanŋu Bilipku gäthu'mirriŋunydja walala ḏämbumiriw dhäykawurru ŋunhi walalanydja ḻuni'-ḻuni, yurru ŋuriŋiyi walalay dhäykawurruyu ŋuli ḻakaranhanydja Garrkuḻukkala ŋuriŋi Birrimbirryu, ḻakaranha walala ŋuli dhunupa bitjana warraŋulkunha Godku dhäruk yolŋu'-yulŋuwu.
ACT 21:10 Ga ŋunhili ŋanapurru nhinananydja walalaŋgala märr-ḻurrkun' walu, bala ŋayinydja ŋunhi bunana dhäwu'-gänharamirrinydja yolŋu ŋulaŋuru Djudiyaŋurunydja, yäku Yakapanydja
ACT 21:11 Yo marrtjinydja ŋayi ŋanapurruŋgala, bala ŋayi dhunupa yupmarama biralnha Bolwala, bala ŋayi ḏapmaranhamirri goŋnha ŋanyapinyay ŋayi ga ḻukuna maṉḏanha ŋuriŋiyi biralyunydja Bolwalanydja. Bala ŋayi waŋa bitjanna, “Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ḻakarama yukurra ŋunhi ŋunhala Djurutjalamdja yurru ŋunhi biral-waṯaŋunhanydja yolŋunha ḏapmarama bitjanna ŋuriŋi Djuwsthunydja yolŋu'-yulŋuyu, bala wekama yurru ŋunhana mulku'-mulkuruwalana yolŋu'-yulŋuwala goŋlili.”
ACT 21:12 Ga ŋunhi ŋanapurru ŋäkula dhäruk waŋanhara bitjanaranydja, bala ŋanapurrunydja ga ŋuriŋi wiripu-guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu waŋana ŋanya Bolnhanydja bitjanna, “Buku-djulŋi Bol, yakana nhe yurru marrtji bala Djurutjalamlilinydja.”
ACT 21:13 Ga ŋayi Bolnydja waŋana bitjarra, “Nhäku nhuma yukurra waŋa ŋarranha dhuwala bitjandhinydja? Yaka biyakayi ḻakaraŋa mel-milkarrimirriyunydja. Nhaltjan nhuma yurru yulŋunydja ŋarranha?... Ŋayaŋuna ḏaw'yun?... ga ganydjarrnha gulmarama? Ŋarra yurru marrtji yana balayi Djurutjalamlili, ga ŋuli walala yurru ḏapmarama ŋarranha, ŋunhiyinydja manymak, ga ŋuli walala ŋarranha yurru murrkay'kuma, ŋunhiyinydja ŋamakurru'na; ŋarra yurru rakunydhirri yana nhanŋu Garraywu Djesuwu.”
ACT 21:14 Bukmakthuna ŋunhi ŋanapurru yukurra ḏaḏawmaramanydja ŋanya, yurru gulkuruna. Bala ŋanapurrunydja dhunupa märr-yawaryunna ganana ŋanya, bala waŋa bitjanna, “Manymak. Garraywunydja nhanŋuway ḏukṯuk yana yurru nhuŋu maḻŋ'thundja.”
ACT 21:15 Nhinana ŋanapurru yukurra ŋunhili märr-gurriri walalaŋgala, bala ŋanapurru girri'na malanha ŋanapurruŋguway marrtji ḻuŋ'thunmarama, bala marrtjina yana bala Djurutjalamlilina.
ACT 21:16 Ga walala ŋunhi wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu Garraywalaŋumirri walala ŋurukuy Djitjariyawuy wäŋawuy melthundja ŋanapurruŋgu bämarany'tja. Ga ŋunhi ŋayi ŋanapurruŋgu munhakuyirrinydja gandarrŋurana, bala walala gäma ŋanapurrunha wäŋalili yolŋuwala Nayatjangalana yäkuwala, bala ŋanapurru ŋunhalayina nhinanydja yukurra ŋulinyaramirriyuyi munhakunydja. Ŋunhiyinydjayi yolŋu Djaparatjpuy wäŋawuy, ŋunhi ŋurruthaŋala ŋayi wekanhamina Garraywala.
ACT 21:17 Yo, wiripuŋuyuna ḏaykun'thu ŋanapurru biyapul marrtji yukurra-a-a, yana liŋgu-u-u, ga buna ŋanapurru Djurutjalamnha wäŋaŋura, ga ŋunhalayi ŋanapurruŋgu walala ŋunhi Garraywalaŋumirrinydja walala gumurr-ŋamathirri dhika.
ACT 21:18 Ga wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋanapurru marrtji bala withiyan yolŋuwala yäkuwala Djayimgalana, ga ŋunhi djäkamirri walala Garraywalaŋumirriwu yolŋuwu walalaŋgu, walala ḻuŋ'thundhi waŋgany-manapanmirriyi ŋunhili.
ACT 21:19 Ŋayinydja ŋunhi Bolnydja dhärrana, bala ḻakaraŋala marrtjina märr-ŋamathinana yolŋu'-yulŋuwuna, bala ŋayi waŋana walalaŋgala ḻakaraŋala bukmakkuŋala nhaltjarra ŋayi yukurrana Godthu djäma mirithirri yana ŋamakurru ŋuruku ŋunhi mulku'-mulkuruwunydja yolŋu'-yulŋuwu nhanukala djämakurru Bolwalanydja.
ACT 21:20 Gurrum'thurruna dhika walala mäkiri'-witjurrunanydja yukurrana nhanŋu Bolwu, bala walala yukurrana wokthurrunana wirrkina Godkunydja. Bala walala dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja waŋana bitjarrana Bolnha, “Wäwa, ŋanapurru yurru ḻakarama nhuŋu dhiyakuynha wäŋawuy. Dhiyalami Djurutjalamdja wäŋaŋura guḻku'na ŋula nhämunha'na dhikana miṯtji Djuws yolŋu'-yulŋu nhina yukurra, ŋunhi walala liŋgu märr-yuwalkthina Garraynha, yurru walala yukurra ŋayathama mukthun yana ŋunhiyi baṯ bitjan ŋäthiliŋunydja rom.
ACT 21:21 Walala ŋuriŋiyinydja walalay guyaŋirri yukurra yanapi nhenydja ŋuli ḻakaraŋu Djuwskunydja yolŋu'-yulŋuwu gutjparr'yunarawuna be ŋuriki Mawtjitjkalaŋuwunydja romgu, liŋgu walala ŋäkula dhäwu' nhuna. Walala yukurra guyaŋirri yanapi nhe ŋuli waŋa bitjan ŋuriki Djuwskunydja yolŋu'-yulŋuwu. ‘Yaka mitthurra nhuŋuway yothunha, ḏarrtjalkkuŋa Godkunydja, ga yaka malthurra Djuwskalaŋunydja romgu biyapulnydja.’ Bitjanna walala yukurra djarrpikumana guyaŋirri nhunanydja.
ACT 21:22 Ŋanapurrunydja yukurra dhuwala warwuyunna nhuŋu yulŋunydja, liŋgu walala yurru marŋgithirrina ŋunhi nhenydja dhiyalamina. Walala ŋuli bäynha nhuna wutthurru, liŋgu walala wirrkina ŋaramurryirrinydja yukurra nhuŋu.
ACT 21:23 Bitjanna nhe yurru gam': Dhuwala yolŋu'-yulŋu ḏämbumiriw yukurra nhina, ŋunhi walala ŋuli yukurra dhawu'-nherraṉmirri Godkala.
ACT 21:24 Ŋanapurrunydja yurru wekama ŋunhayi ḏarramuwurrunha nhokalana djäkalili. Nhe yurru marrtji walalaŋgala rrambaŋi nhuma, bala Godkala buṉbulili, ga ŋunhalana nhuma yurru ḏarrtjalkkunharamirrinydja yukurra ŋunhayina walala, ga rrupiyanydja nhepi yurru guŋga'yun wekama walalanha, märr walala yurru mundhurr wekama Godku, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru walala yurru muḻkurrnha yukurra wirrkthunmirri. Ŋunhi walala yurru yolŋu'-yulŋuyu nhämanydja nhuna bitjanarayinydja djämawuy, bala walala yurru dhunupa marŋgithirrina, ŋunhi nhe yukurra ŋayathamayi rom Mawtjitjkuŋunydja, yaka yana nhe ŋula ḏupthurruna; walala yurru marŋgithirrina ŋurikiyi dhäwu'wu ŋunhi walala ŋuli yukurra ŋäma djawukinyarayŋuna wal'ŋu nhuna, yakana yuwalk.
ACT 21:25 “Ga wiripunydja ŋanapurru djorra' djuy'yurruna ŋuruku mulku'-mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala yukurrana bilyurruna malthunarawu Garraywu. Ŋanapurru ḻakaraŋalanydja walalambala bitjarra, ‘Nhuma yurru yaka ḻuka wäyin ŋanak, ŋunhi walala ŋäthili wekaŋala ŋuriki goŋbuywu waŋarrwu, ga yaka ḻukiya gulaŋ wäyinnha, ga yaka ḻukiya wäyinnha ŋunhi mayaŋ'puynydja birrirri'yunara, ga yaka marramba'thiyanydja.’ Bitjarranydja ŋanapurru ḻakaraŋalayi ŋurupa ŋunhi Garraywalaŋumirriwa mulku'-mulkuruwa yolŋu'-yulŋuwa, märr yurru walala ŋayathama ŋunhiyi rom malanha yukurra.” Bitjarra walala ḻakaraŋalanydja Bolwa.
ACT 21:26 Ŋayinydja ŋunhi Bolyunydja ŋäkula, bala märraŋalana yana ŋunhiyi dhäruk walalaŋgu. Bala wiripuŋuyunydja munhayu walala ḏarrtjalkkunhaminana walalanhawuy walala, ŋunhi romdja yukurra bitjandhina waŋa, ŋayipi Bol ga ŋunhiyi ḏämbumiriw ḏarramuwurru, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja walala marrtjina bala buku-ŋal'yunaramirrililina buṉbulili. Bala ŋayi Bolyu ḻakaraŋala ŋuripanydja ŋurru'-ŋurruŋuwanydja yolŋuwa bitjarrana, “Ŋanapurruna yurru dhiyalaŋumiyinydja romŋura nhina yukurra märr-ḻurrkun' munha, ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋarra yurru bäyim waŋga'-waŋgany wäyin dhiyakuyi walalaŋgu ḏarramuwurruŋgu, märr yurru walala wekama Godku, bitjan ŋapatjkunaramirri walalaŋguway yätjpuynha.”
ACT 21:27 Yo, walala nhinana yukurrana ŋunhiliyi ḏarrtjalkkunharamirriŋuranydja romŋura 7-walu, ga ŋunhi ŋayi galki dhawar'yurrunanydja marrtjina, bala walala ŋunhi Djuwstja yolŋu'-yulŋu ŋurukuynydja Yaytjapuynydja bunanana, bala nhäŋala ŋanyanydja Bolnhanydja ŋunhimalayina buku-ŋal'yunaramirrililina Buṉbulili. Bala walala ŋaramurrkuŋalana ŋunhi guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha, goḏuy-wuŋalana marina wirrkina nhanŋu Bolwu. Bala walala mulkanana ŋanya Bolnhanydja,
ACT 21:28 bala yatjunmina waŋana bitjarrana, “Way nhuma yolŋu walala Yitjuralpuyŋu, go guŋga'yurra ŋanapurrunha. Dhuwalanydja gay' yolŋu, ŋayinydja ŋuli dhuwalayinydja marrtji yukurra bawala'mirrikurru wäŋakurru, bitjan ŋayi ŋuli marrtji ḻakaramanydja dhuwala gam', ‘Yaka malthurra Mawtjitjkalaŋunydja ŋurikinydja romgu,’ bitjanna. Ga bitjandhi liŋgu ŋayi ŋuli yukurra waŋa yätjkuma dhuwala Godku Buṉbunhanydja. Dhuwalanydja ŋilimurruŋgu dhuyu wäŋa gay' baḏuwaḏuyunara nhanukuŋuna, liŋgu ŋayi gäŋala mulku'-mulkurunha yolŋu'-yulŋunha dhipalayi Buŋbulili.”
ACT 21:29 Yo, waŋananydja walala ŋunhi bitjarrayi, liŋgu walala nhäŋala waŋganynha Yipatjatjpuyŋunha yolŋunha yäkunha Dopamatjnha, ŋayi yukurrana marrtjina malthurruna nhanŋu Bolwu ŋula dhukarrkurru, bala walala guyaŋina ŋanyanydja Bolnhanydja yanapi ŋayi gänha ŋunhiyi mulkurunha ḏarramunha balayi ŋunhamala buṉbulili, ŋunhi ganaŋ'thunarawuy walalaŋgu Djuwskunydja ŋunhiyi wäŋa.
ACT 21:30 Bukmaktja ŋunhi yolŋunydja walala ŋurikiy wäŋawuynydja ŋayaŋu-yätjtjinana wirrkina maḏakarritjthinana, bala walala gundupuŋalana yana buṉbulilinydja ŋunhimalayi, baṯ-gay' mulkanana ŋanya Bolnhanydja, bala warryu'-warryurrunana dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋuruyi buṉbuŋurunydja. Bala dhunupana walala dhaḻ'yurrunana dhurrwaranydja.
ACT 21:31 Walala bini murrkay' muka bunha Bolnhanydja, yurru ŋayi waŋganydhu ŋula yolthu dhäruk warray djuy'yurruna ŋuriki ŋurruŋuwu wal'ŋu yolŋuwu, ŋunhi ŋayi djäkamirri ŋuriki Rawumbuyŋuwu miriŋuwu walalaŋgu; waŋananydja ŋayi ŋunhi bitjarranydja, “Go marrtjiya waḏutja lili, liŋgu dhiyala Djurutjalamdja mari yukurra marrtji bathala,” bitjarra.
ACT 21:32 Ga dhunupana ŋunhi ŋurruŋunydja ḏarramu ga nhanŋu mala waṉḏinana nhinana bala ŋunhimalayina wäŋalili, ga ŋunhi walala nhäŋalanydja ŋunhiyi miriŋunhanydja yolŋu'-yulŋunha gundupunharanydja, bala walala dhunupana ḏaḏawyurrunana Bolwala bartjunmaranhaŋurunydja.
ACT 21:33 Bala ŋayi ŋunhi ŋurruŋunydja yolŋu marrtjinana bala, baṯ-gay mulkanana Bolnhanydja, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Ma' ḏapmaraŋa ŋanya ŋopurr maṉḏanha dhiyaŋu raki'yu märrma'yu,” bitjarra. Bala ŋayi dhä-wirrka'yurruna walalanha bitjarra, “Yol ŋayi dhuwala yolŋunydja? Nhä ŋayi dhika djäma yätjkuŋalanydja?”
ACT 21:34 Bala walala ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja yatjunmina wirrkina dhikana, yurru yatjunminanydja walala yukurrana wiripu warray ga wiripu warray ḻakaraŋalanydja, bala ŋayi ŋuriŋi ŋurruŋuyunydja buŋgawayunydja wal'ŋu yakana maḻŋ'maraŋala nhäŋura ŋunhi yukurrana mari marrtjina. Bala ŋayi waŋana nhanukalaŋuwu miṯtjiwunydja ŋuriki miriŋuwunydja walalaŋgu bitjarrana, “Gäŋana ŋanya ŋunhiyi miriŋuwalana dhaḻakarrlili wäŋalili ya',” bitjarra.
ACT 21:35 Bala dhunupana ŋuriŋiyi miriŋuyunydja walalay ḻaw'maraŋalana ŋanya Bolnha, bala gäŋalana nhinana bala-a-a garrwarkurruna, liŋgu walala ŋunhi yolŋunydja walala yukurrana ḏur'-ḏuryunminana ga goŋdhuna walalaŋgalay mar'-maryurruna nhanŋu wutthunarawuna; walala bini bunha murrkay'kunha muka ŋanya.
ACT 21:36 Yurru walala ŋuriŋi miriŋuyunydja mukthurruna yana gäŋala garrwarkurru ŋanya bala, ga walala yukurrana guḻku'na ŋunhi yolŋunydja walala malthunminana marrtjina bala. Bala walala yukurrana waŋana yatjunmina bitjarrana, “Buŋana ŋanya, murrkay'kuŋana,” bitjarra.
ACT 21:37 Yo, walala gäŋgala marrtjina ŋanya Bolnha ga-ga-gaaa, yana liŋgu ga mulkana walala ŋunhiyi wäŋa ŋuriki miriŋuwu walalaŋgu nhinanharamirri. Galki muka bini walala ŋanya gänhanydja bala djinawa'lili wal'ŋu, bala ŋayinydja Bolnydja waŋana ŋurikala ŋurruŋuwalanydja yolŋuwala dhärukkurru Gurikkurruna, ŋayi waŋana bitjarra, “Buŋgawa, waŋa ŋarra nhuna yurru dhuwala.” Ga ŋayinydja ŋunhi ŋäkula ṉirryurruna ŋanya dhäruktja, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Way, waŋanydja nhe yukurra dhuwala Gurik warray dhäruktja?
ACT 21:38 Ŋarranydja dhuwala guyaŋina yanapi nhe Yetjippuyŋu yolŋu, ŋunhiyi mari-djämamirri ŋunhi ŋayi märr-yawungu waŋgany-manapana yukurranha ḻuŋ'maranha guḻku'nha yolŋunha walalanha, ga ŋunhala ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura walala yawungu yukurra girri'-ŋamathirrinydja bunharawunydja ŋanapurruŋgu.”
ACT 21:39 Bala ŋayinydja Bolnydja waŋana bala buku-ruŋiyinyamaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala Djuw yolŋu. Ŋurukuy dhuwala ŋarranydja Dätjapuy wäŋawuy, ŋurikiy ŋunhi ŋunhayinydja wäŋa dharrpal warray wal'ŋu, Djilitjiyanydja makarrŋura. Gonha'yurra ŋarranha, ŋarra yurru waŋa walalaŋgu ŋuruku yolŋu'-yulŋuwu.”
ACT 21:40 Bala ŋayi ŋunhi ŋurruŋunydja yolŋu yana yoraŋalana nhanŋu Bolwu. Bala walala nherraranydja ŋanya ŋunhana wal'ŋu yana, garrwarlilina märr. Walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja mukthurrana yana yatjunmina, bala ŋayi Bolyunydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhiyi mukthunmaraŋalanydja goŋdhuna nhanukalay ŋayi, bala ŋayi waŋananydja ŋunhiyi Bolnydja Yipurukurruna dhärukkurrunydja ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja yukurrana.
ACT 22:1 Bitjarrana ŋayi ŋunhiyi waŋananydja gam', “Way yolŋu walala, wäwa'mirriŋu walala ga bäpa'mirriŋu walala ŋarraku. Ŋäka walala, mäkiri'-witjarra ŋarraku. Ŋarra yurru ḻakaranhamirri ŋarranhawuy ŋarra nhumalaŋgu.”
ACT 22:2 Ga ŋunhi walala ŋanya ŋäkulanydja dhäruktja waŋanharanydja, bala walala waŋanhamina bitjanmina, “Way, ŋunhanydja ŋayi yukurra waŋanydja ŋilimurruŋgala warray dhärukkurrunydja,” bitjanmina. Bala walala mukthurrunana marrtjina dhärra'-dharrana, ŋäkulana ŋanya yukurrana. Ga bitjarrana ŋayi walalaŋgu ḻakaraŋalanydja gam':
ACT 22:3 Ŋarranydja dhuwala Djuw yolŋu, ga dhawal-wuyaŋinanydja ŋarra ŋunhala Dätja wäŋaŋura, makarrŋuranydja Djilitjiya. Ŋunhayi ŋarrakuwaynydja wal'ŋu wäŋa, ga dhiyalanydja ŋarra gurarrthinana yukurrana Djurutjalamdja wäŋaŋura, liŋgu ŋarranydja dhuwala marŋgikunhara ŋurikiŋi yolŋuwuŋu ḻiya-djambatjkuŋu yäkuwuŋu Gamaliyawuŋu, ŋayina ŋarranha yukurrana marŋgi-kuŋalanydja dhunupakuŋalanydja ŋilimurruŋgalaŋuwu märi'muwalaŋuwunydja romgu, ga ḏälkuŋalanydja ŋarra yukurrana ŋanya Godnha baṯ bitjarra yana, bitjarra bitjan nhuma dhiyaŋu walalay.
ACT 22:4 ŋarra ŋuli nyamir'yuna muka ŋunhinydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala ŋuli malthuna Djesuwu. Ŋarra ŋuli walalanha gukunha, ga mulkanha ŋarra ŋuli dhäykawurrunha ga ḏarramuwurrunha, bala gänha galkaṉa ḻoḻulilina. Wiripu-guḻkuny'tja marrtjina murrmurryurrunana liŋgu ŋarrakala ŋuriŋiyi.
ACT 22:5 Yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja nhumalaŋgu. Ŋunhanydja ŋunhi Ḻiya-ŋärra'mirrinydja yolŋu ga ḏilkurruwurrunydja walala marŋgi ŋarraku; walalana yurru nhumalaŋgu lakaramanydja ŋunhi nhaltjana ŋarra ŋuli yukurranha ŋäthili. Walala ŋuriŋiyinydja walalay ŋarrakala wekaŋala djorra'na ŋunhimalayi wäŋalili Damatjkalilinydja Djuwsku yolŋu'-yulŋuwu; ŋarra bini ŋunhi mulkanha Garraywalaŋumirrinha walalanha ŋurukuyyi wäŋawuy, ḏapṯapmaranhanydja, bala gänhana liliyi Djurutjalamliliyi wäŋalili dhä-ḏir'yunarawunydja.
ACT 22:6 “Yo, marrtjinanydja ŋarra yukurrana dhukarr-ŋupara bala-a-a, yana liŋgu-u-u ga ḏämbuyuna waluyu, galkina yana ŋunhi Damatjka wäŋaŋura, bala dhunupana yana ŋayinydja ŋunhili maḻŋ'thurruna djarraṯawun' dhikana, ḏarrtjalknha wal'ŋu, bala liw'maraŋalana yana ŋarranha ŋunhi monyguŋalanydja ŋuriŋi djarraṯawun'thunydja ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja.
ACT 22:7 Ga dhunupana ŋarranydja galkina munatha'lilina, ga ŋäkula ŋarra rirrakaynydja, ŋayi yukurrana waŋana bitjarra, yäku-ḻakaraŋala ŋarranha, ‘Djol, Djol,’ bitjarra. ‘Nhäku nhe yukurra dhuwala ŋayaŋu-yätjkuma ŋarranhanydja?’
ACT 22:8 Ga ŋarranydja waŋana bitjarra, ‘Yol dhuwala nhe yolŋunydja Garray?’ Ga ŋayinydja waŋana ŋarrakunydja bitjarra, ‘Ŋarranydja dhuwala Djesu ŋurukuy Natjurippuy wäŋawuy, ŋunhiyinayi ŋunhi nhe yukurra ŋayaŋu-yatjkuma ŋarranha.’
ACT 22:9 “Ga ŋuriŋinydja yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala yukurrana marrtjina galki ŋarrakala, nhäŋala warray walala ŋunhi djarraṯawun'tja, yurru yaka walala ŋäkula rirrakaynydja, ŋunhi ŋayi yukurrana waŋana ŋarranha.
ACT 22:10 Ga ŋarranydja waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya Garraynhanydja bitjarra, ‘Garray, nhaltjanna ŋarranydja yurru?’ Ga ŋayinydja waŋana Garraynydja bitjarra ŋarraku, ‘Gaŋgathiya, bala marrtjiya balayina Damatjkalilina. Ga ŋunhalayina ŋarra nhuŋu yurru ḻakaramanydja ŋunhiyi gatjaḻnydja Godthu nherrara nhuŋu, ga nhä nhe yurru djämanydja nhanŋu.’ Bitjarra ŋayi Garraynydja ŋarraku waŋana.
ACT 22:11 Gaŋgathinanydja ŋarra bambaynha, liŋgu ŋuriŋiyina djarraṯawun'thuna wal'ŋu, bala walalanydja ŋuriŋi wiripu'-guḻku'yunydja ŋarranha goŋ-gulaŋalana balayi Damatjkalilina.
ACT 22:12 “Ga ŋunhalayi Damatjkanydja wäŋaŋura yolŋu yukurrana nhinana yäku Yananaya. Yuwalkkuma ŋayi ŋuli ŋunhiyi buku-ŋal'yundja yukurra Godku, bitjandhi liŋgu bitjan ŋilimurruŋgala romdhu yukurra ḻakarama, ga bukmakthu Djuwsthu yolŋu'-yulŋuyu ŋuli ŋanya ḻakaranha ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydjayi ŋamakurru' yolŋu.
ACT 22:13 Marrtjina ŋayi ŋunhiyinydjayi yolŋu Yananayanydja, bala waŋana ŋayi ŋarranha bitjarrana, ‘Gutha Djol, ma' maŋutjimirriyiyana,’ bitjarra, ga dhunupana ŋarranydja ŋunhi nhäŋalana, maŋutjimirriyinana ŋarra.
ACT 22:14 Bala ŋayi waŋana ŋarranha bitjarra, ‘Ŋuriŋi muka Godthu ŋilimurruŋgala märi'muwala waŋarryu nhuna dhuwala djarr'yurrunanydja, märr yurru nhe marŋgithirri nhanukalaŋuwu djälwu. Ŋayi ḏukṯuk nhuŋu nhe yurru nhäma ŋunhiyi nhanŋu Rom-dhunupanha wal'ŋu Yolŋunha ga ŋäma ŋanya rirrakay, ŋunhi ŋayi yurru ŋayipi wal'ŋu waŋa nhuŋu.
ACT 22:15 Liŋgu nhenydja yurru ŋunhi ḻakaramana ŋanya yolŋu'-yulŋuwalana guḻku'walana, nhaltjarra nhe nhäŋala ga ŋäkula.
ACT 22:16 Ga nhäkuna nhe yukurra galkundja dhuwala. Gaŋgathiyana, bala ḻiya-lupthurrana. Waŋiya biyaka yäku-lakaraŋa ŋanya, bala ŋayi yurru Godthunydja rurrwuyunna buwayakkumana ŋunhiyi yätjtja nhuŋu.’ Bitjarra ŋayi ŋunhiyi Yananayanydja yäku waŋana yukurrana ŋarrakala. Bala ŋarra dhunupana gaŋgathinana, bala ḻiya-ḻupthurrunana.
ACT 22:17 “Ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru ŋarra marrtjina roŋiyina Djurutjalamliliyi, ga waŋganymirrinydja ŋarra yukurrana bukumirriyaŋala ŋunhili Godkalana buṉbuŋura, bala ŋayinydja marrtjina maḻŋ'thurrunana ŋarrakala, ŋayipi Garraynha.
ACT 22:18 Ŋarra maŋutji-yurthinana nhäŋalana ŋanya rumbalnha, ŋayi waŋananydja ŋarrakala bitjarra, ‘Ma' gaŋgathiyana, ga gonha'yurrana Djurutjalamdja wäŋa waḏutjana, liŋgu ŋuruŋu yolŋu-yulŋuyunydja yurru yakana märr-yuwalkthirrinydja nhuna, ŋunhi nhe yurru ḻakaramanydja yukurra ŋarranha walalaŋgala.’
ACT 22:19 “Ga ŋarranydja waŋana nhanukala Garraywalanydja bitjarra, ‘Nhäku warray ŋunhiyi walala yurru yakanydja märr-yuwalkthirri ŋarrakala? Walala marŋgi ŋarrakunydja, ŋunhi ŋäthilinydja ŋarra ŋuli marrtjinya ŋunhimala buku-ŋal'yunaramirrilili buṉbulili malaŋulili, bala dhunupana mulkanhana ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala ŋuli märr-yuwalkthirri nhuna yukurra. Ḏapṯapmaranha ŋarra ŋuli walanha, bala dhunupa warryu'-warryunana, gänhana ŋarra ŋuli bala ḻoḻulilina.
ACT 22:20 Ga ŋunhi walala bumara murrkay'kuŋala Dhepinnhanydja, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakaranha nhuna yukurranha, ŋarranydja ŋunhi ŋunhiliyi muka, walalaŋgala gali'ŋura; ŋarranydja yukurrana djäka walalaŋgalaŋuwu girri'wu, ŋunhi walala bumara marrtjina ŋanya Dhepinnha. Yo, marŋgimirri walala ŋunhi ŋarrakunydja, nhäyinyara ŋarra yolŋu ŋäthili ŋunhi, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋarra wiripuna wal'ŋu yuṯana yolŋu. Ŋunhi walala yurru nhäma ŋarranhanydja, ŋunhi ŋarra yuwalkkuŋala bilyurruna, bala märr-yuwalkthirrina yukurra, bala ŋuliwitjandhina walala yurru marŋgithirrinydja marrtji, bala walalanydja yurru ŋunhiyi bitjandhi liŋgu märr-yuwalkthirri, bala bilyunna nhokalana,’ bitjarrayi ŋarra Garraywala waŋananydja.
ACT 22:21 “Ga ŋayinydja Garraynydja waŋana buku-wakmaraŋala bitjarrana, ‘Yakana walala yurru ŋunhiyi märr-yuwalkthirrinydja. Gatjuy marrtjiyana nhe yurru; ŋarra yurru nhuna djuy'yundja dhuwala barrkulilina wäŋalili malaŋulili, ŋunhana mulku'-mulkuruwalana yolŋu'-yulŋuwala, märr walalana yurru ŋämanydja, bala märr-yuwalkthirrinydja.’ Yo, ŋayina ŋarranha djuy'yurruna ŋurikala mulku'-mulkuruwalana yolŋu'-yulŋuwalanydja.” Bitjarrayina Bolyu yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋuripa yolŋu'-yulŋuwanydja.
ACT 22:22 Ŋäthilinydja walala yukurrana mäkiri'-witjurruna ŋamathaŋala dhika nhanŋu, yana liŋgu ga ŋunhina ŋayi ḻakaraŋala, “Ŋayina ŋarranha djuy'yurruna ŋurikala mulku'-mulkuruwalana yolŋu-yulŋuwala,” bitjarra. Ga ŋuriŋina dhärukthu walalanha ŋoy-dharranhamaraŋalanydja wirrkina, bala walala dhunupa yatjunminana, waŋana bitjarrana, “Ma' buŋana ŋanya, buŋana. Yakana yurru balanyarayinydja yolŋu walŋa yukurra nhina. Yakana ŋilimurrunydja ḏukṯuk nhanŋu.”
ACT 22:23 Bala bukmaknha walala yukurrana yatjunminanydja ŋunhi, girri'yuna dhikana waṉa'yurruna, ga munatha'na dhiṯthurruna bala warrkulaŋalana yukurrana garrwarlilina, wirrkina dhika maḏakarritjthina, ŋoynha manapara djingaryurruna.
ACT 22:24 Bala ŋayi ŋunhi ŋurruŋunydja wal'ŋu Rawumbuyŋu miriŋu waŋana nhanukalaŋuwala miṯtjiwala bitjarra, “Ma' djaw'yurrana ŋanya märraŋana, djinawa'lilina galkala. Bartjunmaraŋanydja ŋanya ŋunhalayina, märr ŋilimurru yurru maḻŋ'marama nhanukala, nhäku ŋunhiyi walala Djuws yolŋu'-yulŋu ŋoy-dharra yukurra nhanŋu.”
ACT 22:25 Bala walala ḏapṯapmaraŋalana ŋanya Bolnhanydja, bala gäŋala djinawa'lilina, märr walala bini ŋanya bartjunmaranhanydja. Bala ŋayi Bolnydja waŋana bitjarrana, “Dhunupa muka dhuwalanydja nhuŋu?... ŋunhi nhe yurru bartjunmarama ŋarranhanydja? Ŋarranydja dhuwala Rawumbuy yolŋu. Yaka muka yana dhuwala nhuma ŋarranha dhä-wirrka'yurrunanydja, ga yaka nhuma ŋarrakala maḻŋ'maraŋala nhä ŋula yätj. Nhä nhuma dhuwala?... rom-bakmaranharamirri yolŋu'-yulŋunydja?”
ACT 22:26 Bala ŋayi ŋunhi miriŋunydja marrtjina ŋurikalana ŋurruŋuwalana, bala waŋana bitjarrana, “Way ŋunhanydja ŋunhi yolŋunydja Rawumbuy muka. Ŋuli nhe yurru bartjunmaramanydja ŋanya, nhenydja yurru marina maḻŋ'marama bathalana,” bitjarra.
ACT 22:27 Ga ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋunydja marrtjina, bala dhä-wirrka'yurruna bitjarra Bolnha, “Way, yuwalk dhuwala nhe Rawumbuy yolŋunydja?” Ga ŋayinydja waŋana Bolnydja, “Yo, yuwalk ŋarra dhuwala yolŋu Rawumbuy,” bitjarra.
ACT 22:28 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhiyi ŋurruŋunydja, “Ŋarranydja dhuwala balanyara yana liŋgu bitjan nhe, Rawumbuy yana yolŋu, yurru rrupiyanydja ŋarra ŋunhi wekaŋala wuŋiḻi'yurrunanydja guḻku' mirithirri dhiyakuyinydja.” Ga ŋayi Bolnydja buku-roŋiyinyamaraŋala bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala Rawumbuy yolŋu beŋuruna liŋgu ŋunhi ŋarra dhawal-wuyaŋina. Yaka warray ŋarranydja bäyim rrupiyayu.”
ACT 22:29 Ga dhunupana walalanydja ŋunhi wiripu-gulkuny'tja, ŋunhi walala bini ŋanya dhä-wirrka'yuna yukurranha, dhuḏi-yarrkthurrunana gonha'yurrunana ŋanya. Ga ŋunhiyi ŋurruŋunydja yolŋu buŋgawanydja wirrkina dhikana beyaṉiyina, liŋgu ŋayi ḏapṯapmaraŋala, bala bartjunmaranhana bini ŋunhiyinhanydjayi ŋunhi ŋayi Rawumbuy yolŋu.
ACT 22:30 Ŋunhiyi ŋurruŋu miriŋu yolŋu ḏukṯukthina marŋgithinyarawu nhanukalaŋuwu Bolwalaŋuwu, ga nhäku walala yukurrana ŋunhi Djuws yolŋu walala waŋana yätj-ḻakaraŋala ŋanya, bala wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋayi ŋuriŋi ŋurruŋuyunydja yolŋuyu ḻuŋ'maraŋala ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋunha wal'ŋu ḏalkarra'mirrinha walalanha ga ḏilkurruwurrunha ŋunhi yolŋunha walalanha; ḻuŋ'thurrunanydja walala marrtjina waŋgany-manapanminana, bala ŋayi yupmaraŋala Bolwala rakiny'tja, bala gäŋala ŋanya ŋurikalayina walalaŋgala ŋurru'-ŋurruŋuwalana dhä-wirrka'yunarawuna yukurranharawu.
ACT 23:1 Ga dhunupana ŋayi Bolyunydja nhäŋalana wal'ŋu walalanha ŋunhiyi ḏilkurruwurrunha, bala ŋayi waŋana bitjarrana, “Wäwa walala ŋarraku. God marŋgi ŋarrakunydja, ga ŋarrakala ŋayaŋuyunydja ŋuli yukurra ḻakarama ŋunhi Godthunydja yakana ŋarranha ŋuli yukurra yätj-ḻakarama, beŋuru liŋgu yana yulŋunydja ŋurruŋuru, ga yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala.”
ACT 23:2 Bala dhunupana ŋunhi Ḻiya-ŋärra'mirriyunydja yolŋuyu, Yananayayunydja yäkuyu waŋana, “Ma', dhä ŋanya wutthurra,” bitjarra.
ACT 23:3 Ga ŋayinydja waŋana Bolnydja bala ŋurikala ḏarramuwalanydja bitjarrana, “Godthunydja yurru nhuna wutthundhi yana, liŋgu nhenydja dhuwala yay'-wulanharamirrina. Nhenydja yukurra dhuwala nhina, ga dhä-wirrka'yun ŋarranha warray, mala-yarr'yunarawunydja ŋuriki Godkalaŋuwu Romgu, yurru nhepinydja ŋunhi bakmaraŋalayi Rom ŋunhiyi, ŋunhi nhe waŋana walalanha wutthunarawu ŋarraku.”
ACT 23:4 Ga walala ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja, ŋunhi walala yukurrana dhärrana galki Bolwala waŋana bitjarra, “Way, yaka waŋiya biyakayi. Nhenydja yukurra dhuwala waŋa yätjkumana ŋunhinha Ḻiya-ŋärra'mirrinhana wal'ŋu yolŋunha, Godkuna djämamirrinha.”
ACT 23:5 Ga ŋayinydja waŋana Bolnydja bitjarra, “Ya', yaka ŋarra marŋginydja nhanŋu, ŋunhi ŋayinydja Ḻiya-ŋärra'mirri warray yolŋu. Ŋunhi bini ŋarra dharaŋana ŋanya ŋunhiyi, ŋarranydja bini yaka warray waŋanha yätjkunha ŋanya, liŋgu ŋunha djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan. ‘Yaka waŋiya yätjkuŋa ŋunhinha yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋurruŋu wal'ŋu nhumalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu.’”
ACT 23:6 Bala ŋayi Bolyunydja nhämana marrtji walalanha; wiripu-guḻku'nhanydja ŋayi nhäma Djatutjinha walalanha, ga wiripu-guḻku'nhanydja ga Rom-dharraymirrinha walalanha. Bala ŋayi dhunupa waŋa Bolnydja wirrkina yatjun, “Wäwa walala ŋarraku, ŋarranydja dhuwala yolŋu Rom-dharraymirri muka, ga bäpa'mirriŋunydja ŋarraku balanyara yana liŋgu Rom-dharraymirriyi yana. Walala ŋarranha gäŋalanydja dhipalayi dhä-wirrka'yunarawuna yukurranharawu, liŋgu ŋarranydja yukurra dhuwala märr-gatjpu'yun ŋurikinydja ŋunhi yurru rakunydja yolŋu biyapul walŋathirri moluŋuru.”
ACT 23:7 Ga ŋunhi ŋayi Bol waŋana ḻakaraŋalanydja bitjarrayinydja, bala walalanydja ŋunhi Djatutjinydja mala ga Rom-dharraymirrinydja mala waŋanhaminana ŋarrtjunminana yukurrana dhä-ḏäl'yunminana bala-lili'yunminana.
ACT 23:8 Liŋgu walalanydja ŋuriŋiyinydja Djatutjiyunydja malayu guyaŋirri ŋuli yukurra bitjan, yanapi yurru bäyŋuna yolŋu rakunyŋurunydja dhäŋuru gaŋgathirri walŋathirri. Ga bitjandhi walala ŋuli dhä-wayŋu'yunna waŋa djiwarr'wuywunydja yolŋu'-yulŋuwu ga mokuywu walalaŋgu. Yurru walalanydja ŋunhi Rom-dharraymirriyunydja malaŋuyu märr-yuwalkthirri warray yukurra.
ACT 23:9 Yo, mukthurruna walala yukurrana ŋarrtjunmina, dhä-ḏäl'yunmina wirrkina dhikana, yana liŋgu ga wiripu-guḻku' ŋunhi Rom-dharraymirri walala dhärra'-dharranana, ŋunhiyi ŋunhi walala rom-marŋgikunhamirri yolŋu walala, bala walala waŋananydja wirrkina dhikana, ḻakaraŋalana ŋanya Bolnha bitjarrana, “Dhuwalanydja ḏarramu ḻatju' warray dhika. Yaka ŋanapurrunydja maḻŋ'maraŋala nhanukala yätj ŋula nhä. Mak yuwalk dhuwalayi djiwarr'wuynydja yolŋu waŋana nhanukala, mak ŋula nhä birrimbirrnydja,” bitjarrayi.
ACT 23:10 Mukthurruna walala yukurrana dhärukthu dhä-ḏal'yunminanydja dhika waŋanhamina, ŋarrtjunminana dhika, galki bini walala bunharaminyaŋga. Ŋayinydja ŋunhi Bolnydja ŋunhili dhärrana yukurrana ṉapuŋga' walalaŋgala, ga ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋunydja miriŋu yolŋu warwuyurruna yukurrana Bolwuna, ŋayi guyaŋina walalanhanydja ŋunhi walala ŋanya Bolnhanydja galki baymatthunana bini. Bala ŋayi waŋana ŋunhiyi miriŋunha walalanha djaw'yunarawuna märranharawu nhanŋu Bolwunydja. Bala walala märraŋalanydja, gäŋala balayi ŋunhimalayi liŋgu dharapullili, miriŋuwala wäŋalili.
ACT 23:11 Ga wiripuŋuyunydja munhayu ŋayipina Garraynha maḻŋ'thurruna bunana Bolwu, ŋayi dhärrananydja yukurrana galkina nhanukala, bala ŋayi waŋananydja nhanukala bitjarrana, “Way Bol, yaka barrariya. Nhiniya ŋoy-wilwilyunamiriw yana. Liŋgu muka nhe ḻakaraŋala ŋarranha dhiyalanydja wäŋaŋura Djurutjalamdja, ga yalalanydja nhe yurru ḻakaramayi yana ŋarranha ŋunhalanydja Rawumdja wäŋaŋura.” Bitjarra ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala Bolwalanydja.
ACT 23:12 Wiripuŋuyunydja waluyu munhakumirri, wiripu-guḻku' Djuws ḻuŋ'maranhamina märr-guḻku' miṯtji 40 yolŋu'-yulŋu, walala ḻuŋ'maranhamina waŋganylili wäŋalili, bala walala dhäwu'na nherrara ḏälkuŋalana bunharawuna nhanŋu murrkay'-kunharawuna Bolwu. Waŋananydja walala bitjarrana, “Ŋilimurru yurru yakana ŋatha ḻuka wo gapu ŋula nhä, ŋoy-ŋathamiriwnha ŋilimurru nhina yukurra yurru, yana liŋgu ga rakunyguma ŋilimurru ŋanya yurru Bolnha.”
ACT 23:14 Bala walala marrtjina, bala ḻakaraŋala ŋuripa ḻiya-ŋärra'mirriwana yolŋuwa ga ḏilkurruwurrumbalana ŋuripana bitjarrana, “Way, romdja ŋanapurru ḏälnha nherrara bay, Godkalana yäkuyu. Ŋanapurrunydja yurru bumana ŋanya Bolnha, rakunygumana yurru. Yakana ŋanapurru yurru dhuwala ŋathanydja ḻuka wo gapunydja ŋula nhänydja, bay yurru ŋayi ga rakunydhirri Bol.
ACT 23:15 Nhuma yurru djuy'yurra dhäruk bala ŋurukala ŋurruŋuwala wal'ŋu miriŋuwala, ga waŋiya nhanukala biyaka. ‘Nhe yurru gäma ŋanya Bolnha dhipala ŋanapurruŋgala, märr yurru ŋanapurru dhä-wirrka'yun ŋanya biyapul.’ Bitjan nhuma yurru dhäruk djuy'yunmirrinydja, ga ŋanapurrunydja yurru galkun yukurra gatjaḻŋura ŋunhala gali'ŋura; ŋanapurru yurru buma ŋanya murrkay'kumana ŋunhilina dhukarrŋurana.”
ACT 23:16 Ga ŋayinydja Bolwala waku'mirriŋuyunydja ŋäkula warray walalanha, ga dhunupana ŋayi ŋunhi yothunydja waṉḏina ŋurikalana miriŋuwalana walalaŋgala wäŋalili, bala ḻakaraŋalana Bolwalana.
ACT 23:17 Bala ŋayi Bolnydja waŋana ŋurikala djäkamirriwalanydja miriŋuwala bitjarra, “Way, dhuwalayi gurrmul'nha gäŋa bala ŋurruŋuwala wal'ŋu ŋurikala yolŋuwala, liŋgu dhäwu' ŋayi yukurra gäma nhanŋu,” bitjarra.
ACT 23:18 Bala ŋayi gäŋalana ŋanya ŋunhiyi gurrmulnhanydja balayi ŋurikalayina ŋurruŋuwalana, bala waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja gay' yothunha djuy'yurruna nhokala Bolyu, ŋuruŋu ŋunhi ŋayi nhina yukurra ŋunha ḻoḻuŋura. Ŋayi yukurra dhiyaŋu gurrmulyu dhäwu' gäma nhuŋu, ŋayi yurru nhuŋu ḻakarama.”
ACT 23:19 Bala ŋayi märraŋala ŋanya ŋuriŋiyi ŋurruŋuyunydja yolŋuyu wal'ŋu, bala goŋ-gulaŋala bala gali'lilina, bala dhunupana ŋanya dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Nhä dhika dhäwuny'tja nhe yurru ŋarraku ḻakaramanydja?” bitjarra.
ACT 23:20 Ga ŋayinydja ŋunhi yothu'yunydja ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋuruŋu Djuwsthu bäpurru'yu, ŋurru'-ŋurruŋuyu yolŋuyu walalay yurru djuy'yun dhäwu' nhuŋu boŋguŋunydja, ŋäŋ'thun walala yukurra nhuna, märr nhe boŋgama gäŋu Bolnha balayi walalaŋgala, ‘Ŋanapurru ḏukṯuk nhanŋu dhä-wirrka'yunarawu,’ biyaku walala boŋguŋu waŋinydja, yurru yaka yuwalktja dhuwalayi, mayali'-wilkthunara ŋunhiyinydja.
ACT 23:21 Yaka märraŋa walalaŋgu dhäruktja, liŋgu guḻku' yolŋunydja walala ŋunhi boŋgama yukirri galkurrunydja nhanŋu gali'ŋuranydja bunharawunydja. Nherraṉdja walala yawungu ŋunhiyi romdja ḏälnha mirithirrina; yakana walala yurru be ŋatha ḻuka ga gapu, yana liŋgu ga buma walala ŋanya yurru murrkay'kuma. Ŋunhayina walala yulŋunydja galkunna yukurra nhuŋu dhärukkuna, ŋunhi nhe yurru yoramanydja nhanŋu Bolwunydja gänharawu bala walalaŋgalana.”
ACT 23:22 Ga ŋayi ŋuriŋi ŋurruŋuyunydja waŋana bitjarra, “Yaka nhe yurru dhuwalayi ḻakarama guḻku'walanydja yolŋu'-yulŋuwala.” Bala ŋayi djuy'yurrunana ŋanya ŋunhi gurrmulnhanydja.
ACT 23:23 Ga ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋunydja wal'ŋu miriŋu yolŋu waŋana gawaw'yurruna ŋuriki märrma'wuna nhanukalaŋuwu djämamirriwu maṉḏaku, bala waŋana bitjarrana maṉḏanha, “Waḏutja nhuma yurru girri'-ŋamathirrinydja, liŋgu dhiyaŋunydja-wala munhaku gäthuranydja nhuma yurru gäma ŋanya Bolnhana bala Djitjariyalilina wäŋalili gayulnha. Märraŋanydja yolŋu'-yulŋunha miriŋunhanydja 200-nha, ga 70-nha wiripu-guḻku'nhanydja ŋunhi walala yurru yarraman'thu yukurra marrtji. Ga bitjandhi liŋgu nhuma yurru märrama 200-nha yana garamirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha, ga gonha'yundja nhuma yurru dhuwala Djurutjalamdja wäŋa 9-dhu waluyunydja.
ACT 23:24 Märraŋayi yarraman' Bolwunydja, ŋayi yurru marrtji ŋuriŋiyi, märr yurru nhuma ŋanya yukurra gäma walŋakuma bala, yana liŋgu ga gathan ŋurikala ŋurruŋuwala yolŋuwala Belikkala yäkuwala.”
ACT 23:25 Ga bitjarrayi ŋayi ŋuriŋi ŋurruŋuyu buŋgawayu wukirri dhäruktja nhanŋu ŋurikiyi Rawumbuyŋuwu ŋurruŋuwu Belikkunydja yäkuwu, bitjarra ŋayi ŋunhiyi waŋana yukurrana ŋunhimalayi djorra'lilinydja.
ACT 23:26 “Dhuwala dhäruktja nhuŋu Ŋurruŋuwu Belikku, ŋarrakuŋu Guludi-Latjiyawuŋu, balanyara gam':
ACT 23:27 Ŋarranydja yurru dhuwala djuy'yun dhuwalayi ḏarramunha Bolnha dhipali nhokalana, liŋgu Djuwsthunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋanya mulkana, walala bini bunhana ŋanya dhuwala. Ŋarrapinydja ŋäkula ŋanya ŋunhi ŋayinydja dhuwalayi Rawumbuy warray yolŋunydja, bala ŋarrapinydja ga ŋarrakala miṯtjiyu djämamirriyu walalay märraŋala ŋanya walŋakuŋalana ŋanapurruŋgalaynha djäkalili.
ACT 23:28 Ŋarra ḏukṯukthina marŋgithinyarawu nhanŋu ŋunhi nhäku walala yukurrana ŋoy nhanŋu djingaryurruna, ga nhä ŋayi djäma yätj, bala ŋarra gäŋalanydja ŋanya ŋunhana ŋunhi Djuwskala walalaŋgala ḏilkurruwurruŋgalana dhä-wirrka'yunarawuna yukurranharawu.
ACT 23:29 Maḻŋ'maraŋalanydja ŋarra ŋanya, ŋunhi ŋayinydja manymak warray dhuwalayi ḏarramunydja, yaka warray ŋayi djäma ŋula nhä yätj, märr ŋilimurru ŋanya yurru bumanydja wo galkaṉ ḻoḻulilinydja. Walalanydja ŋunhi Djuwstja nhanŋu ŋoy-djingaryurruna, liŋgu ŋuriŋi walalaŋgalayi romdhu.
ACT 23:30 “Bala ŋarra ŋäkula dhäwu'na, ŋunhi walala yukurrana Djuwstja yolŋu walala girri'-ŋamathina bunharawuna nhanŋu, bala dhunupana ŋarranydja dhuwala nhokalana djuy'yurruna. Ḻakaraŋala warray ŋarra ŋurikalanydja yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala ŋanya yukurra yätj-ḻakarama nyamir'yun, walala yurru marrtji ga ḻakarama nhuŋuna nhä ŋayi djäma yätjkuŋala.” Bitjarrayina ŋayi ŋuriŋiyi Latjiyayu yäkuyu wukirrinydja yukurrana ŋunhawala bala buŋgawawu yäkuwu Belikkunydja.
ACT 23:31 Yo, nhinananydja walalanydja yukurrana ŋunhiliyi girri'-ŋamathinana, ga munhakuna, bala walala märraŋala ŋunhi Bolnhanydja, bala marrtjinana yana. Marrtjinanydja walala yukurrana ŋuriŋiyi munhakunydja bala ga-ga-gaaa, yana liŋgu ga mulkana wäŋa Yandipata yäku.
ACT 23:32 Ga wiripuŋuyunydja waluyu, godarr'mirri, walala yukurrana gulk-guḻkthunminana ŋunhiliyinydja märrma'lilina, bala walala ŋunhiyi ḻukupuyŋunydja, ŋunhi walala yukurrana ḻukuyu marrtjina, balayi roŋiyinana Djurutjalamlilina, ga ŋunhina walala marrtjina balanydja, ŋunhi walala yukurrana yarraman'mirri marrtjina.
ACT 23:33 Ŋuriŋiyina walalay yarraman'mirriyuna walalay gäŋala ŋanya yukurrana Bolnhanydja bala walŋanha yana, ga mulkana walala Djitjariya wäŋa. Ga ŋunhalayina walala wekaŋala ŋanya Bolnhanydja goŋlili ŋurikalayina buŋgawawalana wal'ŋu Belikkalana. Ga bitjarrayi liŋgu walala ŋunhi wekaŋala djorra' wukirriwuynydja ŋunhi.
ACT 23:34 Yo, nhäŋalanydja ŋayi marrtjina ŋunhiyi djorrany'tja nhanukuŋu, bala ŋayi dhä-wirrka'yurruna ŋanya Bolnhana bitjarrana, “Wanhaŋuwuy dhuwala nhe yolŋunydja?” bitjarra. Ga ŋayinydja Bolnydja waŋana bitjarra, “Ŋurukuy ŋarra dhuwala Djilitjiyawuy wäŋawuy.”
ACT 23:35 Ga ŋayinydja waŋana Beliktja bitjarra, “Yalalana ŋarra yurru nhuna dhä-wirrka'yundja, bay walala yurru ŋunhiyi walala buna, ŋunhi walala ŋuli yukurra yätj-ḻakarama nhuna.” Bala ŋayi waŋana dharraykuŋala ŋunhi miriŋunhana walalanha, “Ma' märraŋa ŋanya, ga galkala ḻoḻulilina, ŋunha Yiritkalana wäŋalili,” bitjarra.
ACT 24:1 Ŋunhili ŋayi Bolnydja nhinana yukurrana ḏämbumirri ḏaykun ḻoḻuŋura gulŋiyina, bala ŋuliŋurunydja walalanydja bunanana, ŋunhi Ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu yäku Yananaya, ga wiripu-gulku' ḏilkurruwurru, ga ŋunhiyi yolŋu rom-marŋgi ŋayi yäku Datala. Marrtjinanydja walala ŋunhimalayina wäŋalili, märr walala yurru ŋanya Bolnhanydja ḻakarama ŋurikala Ŋurruŋuwala wal'ŋu Belikkala.
ACT 24:2 Ŋayinydja ŋunhi rom-marŋginydja yolŋu Datalanydja yäku dhärrana, bala ŋayi waŋanana, ḻakaraŋalana yukurrana bitjarrana, “Nhenydja dhuwala biyapul wal'ŋu dharrpal ḏarramu, ga biyapul nhe ḻiya-djambatjtja dhika buŋgawa ŋanapurruŋgu. Baman'nha ŋilimurru yukurrana nhinananydja dhiyala ḻatju'ŋura dhika mäwaya'ŋuranydja nhokalanydja goŋŋura, ŋunhi dhiyaŋu nhokala romdhu nhe wäŋanha dhuwalayi ŋamathaŋalanydja.
ACT 24:3 Bitjanna liŋgu ŋanapurru yukurra guyaŋirrinydja nhuna, ga märr-ŋamathirrina ŋanapurru yukurra mirithirrina nhokalaŋuwu dhiyakiyi romgunydja. Ŋanapurru ga nhuŋu yolŋunydja mirithirri yana.
ACT 24:4 Marŋgi ŋanapurru nhuŋu yolŋunydja ŋunhi nhe ŋuli yukurra ḻayḻayyun nhäŋura malanyŋuŋura romŋura, yurru ŋäka ŋarranha bulnha buku-djulŋi; ŋarra yurru dhuwala ḻakaramanydja dhumbuḻ, gurriri yana nhuŋu. Yakana ŋarra nhuna yurru djawaryunmaramanydja weyingumanydja dhiyaŋu dhärukthu.
ACT 24:5 “Yo, mari-djämamirri yulŋunydja dhuwala ḏarramunydja. Birrka'mirriŋura wäŋaŋura ŋayi ŋuli dhiyaŋuyi marinydja baḏuwaḏuyuna, goḏuy-wunha ŋuruku Djuwskunydja yolŋu'-yulŋuwu, bala walala ŋuli ŋoynha dhärranha, bala bunharaminyana yukurranha. Ŋayinydja dhuwala ŋurruŋu yolŋunydja ŋuruku yolŋu'-yulŋuwunydja ŋunhi walala malthunaramirri ŋurukuywu Natjurippuyŋuwu yolŋuwu.
ACT 24:6 Ŋayinydja dhuwala yätjnha yana yolŋunydja, yana ŋayi yukurra ḻayḻaymaramana ga warku'yunna ŋunhayi Godku buṉbunhanydja, bala ŋanapurru ŋanya mulkanana dhuwalayi yolŋunhanydja. Ŋanapurru bini ŋanya ŋunhiyi dhä-wirrka'yunaŋga yukurranha ŋanapurruŋgiyingala ŋuriŋi wal'ŋu Romdhu,
ACT 24:7 yurru ŋayinydja Latjiyanydja yäku ŋurruŋu marrtjina, bala djaw'yurranana yana märraŋalana ŋanapurruŋgala.
ACT 24:8 Ga ḻakaraŋala ŋayi ŋanapurruŋgu, ŋanapurru yurru marrtji dhipala, bala ḻakaramana ŋanya nhokala, nhä ŋayi djäma yukurrana yätj. Ŋunhi nhe yurru dhä-wirrka'yundja ŋanya, nhepina yurru ŋanya maḻŋ'maramanydja, ŋunhi ŋayinydja dhuwalayi yätj yana yolŋunydja yuwalk, ga ŋarranydja yukurra ḻakaramanydja nhuŋu yuwalk yana dhuwala.”
ACT 24:9 Ga walala wiripu-guḻkuny'tja ŋunhi Djuws waŋgany-manapanmina, bala yoraŋalana, “Yo, yuwalk. Yuwalk dhuwali ŋayi yätjtja yolŋu,” bitjarra.
ACT 24:10 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi ŋuriŋi ŋurruŋuyunydja yolŋuyu Belikthunydja goŋdhuna waŋana Bolnha, ŋayina yurru waŋa. Bala ŋayi Bolnydja waŋana bitjarrana. “Ŋarranydja dhuwala märr-ŋamathirri yukurra, ŋunhi ŋarra yurru ḻakaranhamirrinydja ŋarranhawuy ŋarra gumurrŋuranydja nhokala, liŋgu nhenydja yukurrana dhuwala weyinŋumirrina nhinana dhiyala ŋanapurruŋgu dhä-wirrka'yunaramirrinydja yolŋu.
ACT 24:11 Bawala'mirriyuna yolŋuyu yurru nhuŋu ḻakaramanydja ŋarranha, ŋunhi ŋarra ŋunhala Djurutjalamdja wäŋaŋura märr-muka gurirri, yaka weyin, liŋgu märr-yawungu ŋarra yana marrtji balayi Djurutjalamlilinydja buku-ŋal'yunarawu Godku.
ACT 24:12 Walalanydja ŋuriŋi Djuwsthu maḻŋ'maraŋala ŋarranha ŋunhiliyi Godkala Buṉbuŋuranydja, yurru bäyŋu warray ŋarra yukurrana djäma ŋula nhä marinydja yolŋu'-yulŋuwu, ga yaka ŋarra yukurrana yolŋu'-yulŋunha gur'-guryurruna goḏuy-wuŋala mari ŋunhili buku-ŋal'yunaramirriŋura Buṉbuŋura, wo bawala'mirriŋura bäyŋu.
ACT 24:13 Yaka walala nhäŋalanydja ŋarranha ŋuriŋiyi walalay ŋula djämalili yätjlilinydja, yana walala yukurra nhuŋu djawukirrina ḻakarama, mayali'-wilkthunna nhuna.
ACT 24:14 Yurru ŋarra yurru ḻakaranhamirri yulŋunydja ŋarranhawuy ŋarra, ŋunhi ŋarranydja ŋuli malthunna ŋurikiyinydja Djesuwalaŋuwunydja Gatjaḻwu ŋunhi walala ŋuli ḻakarama yaka yuwalk. Yurru yuwalk ŋarra ŋuli buku-ŋal'yun Godkala ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi ŋanapurruŋgalaŋuwu märi'muwu waŋarr. Ŋarranydja ŋuli yukurra märr-yuwalkthirri bukmakku yana romgu malaŋuwu ŋunhi ŋayi Mawtjitjthu nherrara, ga bitjandhi liŋgu ŋarra yukurra märr-yuwalkthirri bukmakku ŋunhi nhäku malaŋuwu ŋunhi walala ŋuriŋi dhäwu'-gänharamirriyu walalay ḻakaraŋala.
ACT 24:15 Ga ŋarra yukurra dhukarr-nhäma waŋganyguna yana, bitjandhi liŋgu bitjan walala, ŋurikina bili waŋganyguna ŋarra yukurra märr-gatjpu'yundja, ŋunhi ŋayi yurru Godthu gaŋgathinyamirriyama yolŋu'-yulŋunha ŋulaŋuru moluŋuru, bala walŋakumayi ŋamakurru'mirrinhanydja ga yätjmirrinha.
ACT 24:16 Yo, bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli nhinanydja yukurra ŋamakurru' yana, märr yurru Godthu ŋayipi ga yolŋu'-yulŋuyunydja yaka nhäma ŋula nhä yätj ŋarrakalanydja.
ACT 24:17 “Yo, ŋula nhämunha'na dhuŋgarra ŋarra marrtjina nhinananydja bawala'mirriŋura yana wäŋaŋuranydja malaŋuŋura, bala ŋarra roŋiyina balayi Djurutjalamliliyi, gäŋala rrupiya ŋarrakalaŋuwuna yolŋu'-yulŋuwu, ga wiripunydja ŋarra ḏukṯukthina ŋarra yurru wekama mundhurr Godku, buku-ŋal'yun manapan.
ACT 24:18 Ga ŋunhalayi Godkala Buṉbuŋuranydja ŋarra yukurrana djämana ŋunhiyi romdja, buku-ŋal'yurrunana yukurrana Godku, liŋgu ŋunhiyinydja ḏarrtjalkkunhamirrinydja rom liŋguna dhawar'yurruna ŋarraku. Bäyŋu ŋunhilimi guḻkuny'tja yolŋu walala ŋarrakala, ga bäyŋu mari ŋula nhä.
ACT 24:19 Yurru ŋunhi wiripu-guḻku' Djuws ŋunhi Yaytjapuyŋu walala marrtjina, bala dhunupana ŋayathaŋalana ŋarranha ŋurrumiriwŋurana yana, nhämiriwŋurana. Ŋuli walala nhäŋala ŋarranha ŋula yätjlilinydja djämalili, walalanydja yurru ŋunhiyi walala walalawuy marrtji, ga ḻakarama nhuŋu dhiyala.
ACT 24:20 Ga dhiyaŋu walalay wiripunydja, walala ŋarranha yukurrana dhä-wirrka'yurruna ŋunhala Djurutjalam. Ŋuli walala maḻŋ'maraŋala yätjtja ŋarrakala, walalana yurru dhiyaŋuna walalay ḻakaramanydja nhuŋu nhä ŋarra djäma yätjkuŋala. Bäyŋu warray walala maḻŋ'maraŋala yätjtja ŋarrakala.
ACT 24:21 Yurru dhiyaku warray mak waŋganygu warray yulŋunydja walala gäŋalanydja ŋarranha dhipalayi, ŋunhi ŋarra waŋana walalaŋgala bitjarra, ‘Nhuma yukurra dhä-wirrka'yundja ŋarranha dhuwala gäthura, liŋgu ŋarra yukurra märr-yuwalkthirri, ŋunhi rakunydja yurru yolŋu biyapul walŋathirri moluŋuru.’” Bitjarrayina ŋayi yukurrana Bolyu ḻakaraŋalanydja Belikkala.
ACT 24:22 Ŋuriŋi Belikthu yukurrana ŋäkula ŋäthilinydja ŋunhi Garraywalaŋuwuynydja Rombuy, bala ŋayi bitjarrana waŋana. “Liŋguna dhuwala. Yalalana ŋarra nhuna yurru biyapulnydja dhä-wirrka'yun, ŋunhi ŋayi yurru ŋurruŋu ŋunhi Latjiya buna. Ŋulinyaramirriyuna ŋarra yurru romdja nherraṉ nhuŋu.”
ACT 24:23 Bala ŋayi waŋana bitjarra ŋurikala ḻoḻu-djäkamirriwalanydja, “Gatjuy märraŋana ŋanya, ga galkala balayina ŋunha ḻoḻulili. Nhäŋayi yukirriya yana yolŋunydja ŋanya dhipali, yurru manymak warray nhanukalaŋuwu ŋula ḻundu'mirriŋuwunydja, märr yurru walala nhäma ŋanya, ga ŋatha ŋula nhä gäma nhanŋu.”
ACT 24:24 Yo, ŋayinydja ŋunhi Bolnydja gulŋiyina yukurrana ḻoḻuŋura ŋula nhämunha' munha', bala ŋayinydja ŋanya withiyarana ŋuriŋiyi ŋurruŋuyu yäkuyu Belikthunydja ga nhanukala miyalkthu Durutjilayunydja yäkuyu, yurru ŋayinydja ŋunhi miyalktja ŋunhiyi Djuw bäpurru. Ŋayi Belikthu djuy'yurruna Bolwunydja garr'yunarawuna, bala ŋayi marrtjina Bolnydja, bala ḻakaraŋalana ŋayi yukurrana ŋanya Djesu-Christnhana, märr yurru maṉḏanydja bitjandhi liŋgu märr-yuwalkthirri ŋanya Djesunha. Bala maṉḏa yukurrana ŋäkulana ŋanya ŋunhi Bolnha dhäruktja,
ACT 24:25 yana liŋgu ga waŋana ŋayi maṉḏanha bitjarrana, “Nhuma yurru nhina rom-dhunupayirri yana. Yaka malthurra nhumalaŋgalaŋunydja nhuma djälwu yana, liŋgu yalalaŋumirriyunydja nhuma yurru dhärra yukurra Godkala gumurrŋura mala-yarr'yunarawuna.” Bala ŋayinydja ŋunhi Beliktja beyaṉiyinana wirrkina, ŋunhi ŋayi ŋäkula ŋunhiyi dhäruktja, bala waŋana ŋayi bitjarrana, “Gatjuy liŋguna. Marrtjiyana nhe gatjuy. Yalalana ŋarra nhuŋu boŋgama djuy'yurrunydja,” bitjarrana ŋayinydja.
ACT 24:26 Liŋgu ŋayinydja ŋunhi Belikthunydja guyaŋina gatjpu'yurruna yanapi Bolyu wekanha nhanŋu rrupiya, märr yurru ŋayi marrtji yänana, dhayaḻana-wala. Bala ŋayi ŋuli bitjanana liŋguna gawaw'yunanydja yukurranha nhanŋu Bolwu waŋanhaminyarawunydja.
ACT 24:27 Ga weyinŋumirrina ŋayi yukurrana Bol gulŋiyinanydja ŋunhiliyi ḻoḻuŋuranydja, märrma'na dhuŋgarranydja ŋupara. Yaka ŋanya ŋuriŋiyi ŋurruŋuyunydja djuy'yurruna yänanydja; yana ŋayi yukurrana ŋanya ŋunhi murr'maraŋalana bitjarrana liŋgu yolŋunydja, märr yurru walala ŋanya ŋuriŋi wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu Djuwsthu bäpurru'yu ḻatju'-ḻakarama ŋunhiyi ŋurruŋunha Beliknha. Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana Bol ŋunhiliyi ḻoḻuŋura weyinŋumirrina, yana liŋgu ga yuṯana ŋurruŋu ŋuriki wäŋawu buŋgawa bunana, Botja-Bitjthana yäku; ŋayina ŋunhiyina Bitjthana wapthurruna Belikkalanydja dharapullili.
ACT 25:1 Yo, ŋunhiyi yuṯa ŋurruŋu buŋgawa yäku Bitjtha nhinana yukurrana ḻurrkun' walu Djitjariya wäŋaŋura, ga beŋurunydja ŋayi marrtjina bala Djurutjalamlilina.
ACT 25:2 Ga dhunupana walalanydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋu ḏalkarra'mirri yolŋu'-yulŋu ga wiripu-guḻku' Djuws ŋaḻapaḻmirri marrtjina, bala ḻakaraŋalana nhanbala ŋuripayina Bitjthawana yukurrana ŋanya yätjkuŋalana Bolnha;
ACT 25:3 waŋananydja walala bitjarrana, “Buku-djulŋi, djuy'yurra ŋanapurruŋgala Bolnha lili dhipala Djurutjalamlili.” Walala waŋana ŋunhi bitjarrayinydja, märr walala yurru ŋanya bumana gandarrŋuranydja Bolnha.
ACT 25:4 Ga ŋayinydja ŋunhi waŋana ŋurruŋunydja buŋgawanydja bitjarra, “Dalkuma ŋanapurru ŋanya yukurra yurru ŋunhalayi Djitjariya wäŋaŋura. Galki ŋarranydja yurru roŋiyirrina ŋunhimalayi wäŋalili.
ACT 25:5 Ŋuli nhuma ḏukṯuktja nhanŋu Bolwu, nhuma yurru marrtji galki ŋarrakalana, ga ŋunhalayina nhuma yurru ḻakaramanydja yukurra ŋarrakala nhä ŋayi yätjkuŋala.”
ACT 25:6 Ŋunhiyi Bitjtha yolŋu buŋgawa yukurrana nhinana märr-gurriri, bala ŋayi marrtjina roŋiyinayi balayi Djitjariyaliliyi, ga walala ŋunhiyinydja Djuws ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu'-yulŋu malthurrunana nhanbala. Ga wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋayi Bitjthanydja marrtjina ŋunhayi dhä-wirrka'yunaramirrililina wäŋalili, bala ŋayi nhinanana. Bala walala ŋunhi gäŋalana ŋanya Bolnhanydja dhä-wirrka'yunarawuna yukurranharawu,
ACT 25:7 bala nherrara gumurrlilina nhanukala ŋurikalayina Bitjthawalana. Ga wiripu-guḻkuny'tja ŋunhiyi Djuws bäpurru mala dhärrana ḻiw'maraŋala ŋanya, ŋunhi walala yukurrana marrtjina beŋuru Djurutjalamŋuru lili. Bala bukmakthuna walala ŋuriŋiyi walalay yukurrana ḻakaraŋala dhäwuny'tja wiripuna ga wiripuna ŋanya Bolnhanydja, yurru yakana ŋunhiyi walalaŋguŋu warraŋulthina milkunharanydja yuwalktja.
ACT 25:8 Bala ŋayi ŋayipina waŋana Bolnha bitjarra, “Yakana ŋarra bakmaraŋala ŋunhi Djuwskunydja rom, ga ŋunha ŋarra rom Rawumbuyŋuwu yaka yana bakmaraŋala, ga yakana ŋarra ŋula nhä djäma yätjkuŋalanydja ŋunhili Godkalanydja buṉbuŋura.”
ACT 25:9 Ga ŋayinydja ŋunhi buŋgawanydja Bitjthanydja ḏukṯukthina, märr yurru walala ŋuriŋiyi walalay Djuwsthu yolŋu'-yulŋuyu ḻatju'-ḻakarama ŋanya ŋunhiyi Bitjthanha, bala ŋayi waŋanana ŋunhiyi buŋgawanydja bitjarrana Bolwala, “Nhämirri nhe ŋuli marrtji bala Djurutjalamlilinydja, märr yurru ŋarra nhuna ŋunhalayina yukurra dhä-wirrka'yundja?” bitjarra.
ACT 25:10 Ga ŋayinydja Bolnydja waŋana yaka'yurruna; bitjarra warray ŋayi waŋana Bitjthawala, “Dhuwala wäŋa ŋuriŋiyinydja Ŋurruŋuyunydja wal'ŋu Rawumbuyŋuyunydja Bungawayunydja Djetjayunydja nherrara nhuŋunydja; dhiyala nhe yurru yukurra dhä-wirrka'yun ŋarranha. Nhepinydja dhuwali marŋgi, ŋunhi ŋarranydja yakana djäma ŋula nhä yätjkuŋala.
ACT 25:11 Ŋunhi bini ŋarra yuwalktja bakmaranha rom ga djäma yätjkunha ŋula nhänydja, ŋunhiyinydja manymak warray nhumalaŋgu, nhuma bini ŋarranha bunhana murrkay'kunhana. Liŋguna nhe dhä-wirrka'yunna yukurra ŋarranha, ga yaka nhe yukurra maḻŋ'marama ŋarrakala ŋula nhä yätjtja, liŋgu dhäwuny'tja dhuwaliyi walala yukurra ḻakaramanydja bothinyarayŋuna, yakana yuwalk. Yaka nhuŋu dhunupa, ŋuli nhe yurru wekama ŋarranhanydja goŋlili ŋurikalayi walalaŋgala. Nhe yurru djuy'yun ŋarranhanydja bala Rawumlilina, märr ŋunhalayi ŋayi yurru Rawumbuyŋuyu buŋgawayu wal'ŋu Djetjayu ŋarranha dhä-wirrka'yun.”
ACT 25:12 Bala ŋayi Bitjthanydja ŋunhi buŋgawanydja bilyurruna, bala waŋana ŋunhi wiripu-guḻku'walana; waŋanhaminana walala yukurrana bala-lili'yunmina. Bala ŋayi dhunupana yoraŋalana ŋunhiyi Bitjthanydja bitjarra, “Nhenydja ḏukṯuk ŋunhi ŋayi yurru Djetjayu nhuna dhä-wirrka'yun yukurra ŋi? Manymak. Marrtjina nhe yurru balayi Rawumlilina, ŋayina yurru nhuna yukurra dhä-wirrka'yundja,” bitjarra.
ACT 25:13 Yo, ŋula nhämunha' munha djuḻkthurruna, bala ŋayinydja bunana ŋunhili Giŋ-Goripana, ga yapa'mirriŋu nhanŋu Bonitj yäku, maṉḏa marrtjina gumurr-ŋamathinyarawu nhanŋu Bitjthawu,
ACT 25:14 ga nhinana maṉḏa yukurrana ŋunhili Djitjariya wäŋaŋura märr-ḻurrkun' walu. Bala ŋayinydja ŋunhiyi Bitjthayunydja ḻakaraŋala yukurrana ŋanyana Bolnhana ŋurikala buŋgawawala, ŋayi waŋananydja bitjarra, “Way, dhuwala yolŋu nhina yukurra ŋunha ḻoḻuŋura gulŋiyirri. Ŋayi ŋanya ŋunhi galkaranydja ŋunhayi ḻoḻulilinydja Belikthu, ga nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhalayi weyinnha.
ACT 25:15 Ŋunhi ŋarra marrtji bala Djurutjalamlilinydja, ga walalanydja ŋurru'-ŋurruŋuyu ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyu walalay ga wiripu-guḻku'yu ḏilkurruwurruyu ḻakaramana walala yukurra ŋarrakala, yätjnha be ŋayi ŋunhiyi yolŋu. Walalanydja ḏukṯuk be ŋarrana yurru ŋanya wekamanydja walalaŋgu, märr walala yurru bumana ŋanya.
ACT 25:16 Yurru ŋarranydja waŋana bitjarra, ‘Ŋanapurru Rawumbuyŋuyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋuli yakana buma yolŋunha waḏutjanydja. Ŋäthilinydja ŋurruŋunydja walala yurru ḻakarama ŋuriŋi walalay ŋunhi walala ŋuli yukurra yätj-ḻakarama ŋanya, walala yurru yukurra waŋa buku-nhänharamirri, märr yurru ŋayi ŋanyapinyaynydja ŋayi ḻakaranhamirriyi.’ Bitjarra ŋarranydja ḻakaraŋala walalambala.
ACT 25:17 Bala walala yawungu marrtji dhipala wäŋalili, ga dhunupana ŋarra Bolnhanydja garr'yunna dhä-wirrka'yunarawuna yukurranharawu.
ACT 25:18 Ŋarranydja ŋunhi guyaŋina yanapi ŋayi ŋula nhä djäma yätjkunha mirithinya, yurru walalanydja dhärra'-dharrana, bala ḻakaraŋalana nhanukalaŋuwuy.
ACT 25:19 Bala ŋarranydja maḻŋ'maraŋala ŋunhi walala yukurra ŋoy-wulamanydja ŋanya ŋurukuy warray ŋunhi walalaŋgalayŋuwuy warray rombuy. Walala ŋoynydja yukurra djingaryun, liŋgu ŋayi ŋuli yukurra ḻakaramanydja waŋganynha rakunynha yolŋunha, Djesunha yäkunha. Yurru ŋayinydja yukurra Bolyunydja ḻakarama, ŋunhi ŋayinydja walŋana beŋuru moluŋuru rakunyŋuru.
ACT 25:20 “Ŋarranydja yukurrana guyaŋina bitjarrana, ‘Nhaltjanna ŋarra yurru ŋanya maḻŋ'marama dhiyakuyinydjayi? Nhaltjanna dhika ŋarranydja yurru?’ Bala ŋarra waŋana dhä-wirrka'yurruna ŋanya Bolnhana bitjarra, ‘Marrtji nhe yurru ŋi?... Djurutjalamlili, ga ŋunhalayina ŋarra yurru nhuna dhä-wirrka'yundja yukurra.’
ACT 25:21 Ŋayi Bolnydja yaka'yurruna bitjarra, ‘Yääw yakana. Nhe yurru ŋarranha djuy'yun bala Rawumlili, ga ŋunhala ŋarranha yurru dhä-wirrka'yun yukurra Rawumbuyŋuyu buŋgawayu Djetjayu,’ bitjarra ŋayi Bolnydja. Bala ŋarra ŋanya balayi galkara ḻoḻuliliyi, ga ŋunhalayi ŋanapurru yukurra yurru ŋayathama ŋanya, yana liŋgu ga djuy'yun ŋarra ŋanya yurru balayi Djetjawala.”
ACT 25:22 Ŋayinydja ŋunhi Giŋ-Goripanydja waŋana bitjarra, “Ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk ŋarra yurru ŋarrapi ŋanya ŋäma.” “Yo,” bitjarra ŋayi Bitjthanydja. “Goḏarr'nha ŋarra boŋguŋu ŋanya gäŋu dhipali nhokalanydja.”
ACT 25:23 Ga wiripuŋuyuna goḏarr'mirri maṉḏa ŋunhi Giŋ-Goripa ga yapa'mirriŋu nhanŋu marrtjina ŋunhimalayina dhä-wirrka'yunaramirrilili buṉbulili, ga ŋurikiynydja wäŋawuy ŋurru'-ŋurruŋunydja yolŋu walala marrtjina ḻuŋ'thurrunana ŋunhimalayinydja. Bala walala gäŋalana ŋanya Bolnhanydja gumurrlilina nhanukala ŋurikalayina.
ACT 25:24 Bala ŋayi Bitjthayunydja ḻakaraŋala bitjarra ŋuripa buŋgawawanydja wal'ŋu, “Giŋ-Goripa ga bukmak nhuma wiripu-gulku' yolŋu'-yulŋu. Nhäŋa dhuwalanhanydja ḏarramunha. Bukmakthu yolŋuyu walalay Djuwsthu bäpurru'yu ŋuli ŋanya yätj-ḻakarama, dhiyalami Djitjariya wäŋaŋura ga ŋunhala Djurutjalam; bitjanna liŋgu walala ŋuli yatjunmirrinydja ŋarraku, liŋgu walala ḏukṯuk ŋarra yurru buma ŋanya murrkay'kuma.
ACT 25:25 Yo, dhä-wirrka'yundja ŋarra ŋuli ŋanya yukurra, ga yakana ŋarra ŋuli maḻŋ'marama yätjtja nhanukala. Yakana dhunupa ŋilimurruŋgu, ŋilimurru yurru buma murrkay' ŋunhayi yolŋunha. Ŋayinydja dhuwala ḏukṯuk ŋunhi ŋayipi yurru ŋanya ŋurruŋuyu Rawumbuyŋuyu dhä-wirrka'yun yukurra, bala ŋarranydja yurru dhuwala ŋanya djuy'yun balayi Rawumlili.
ACT 25:26 Ga nhaltjanna ŋarra yurru dhika ḻakaramanydja ŋuruku buŋgawawunydja Rawumbuyŋuwunydja? Yaka warray ŋarra dhuwala maḻŋ'maraŋala yätjtja ŋula nhä nhanukala. Bala ŋarra gäŋalana ŋanya dhuwalayi nhumalaŋgalana. Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu, dhiyaku wiripu-guḻku'wu ga nhuŋu Giŋ-Goripawu, nhe yurru ŋanya dhä-wirrka'yundja dhiyala, ga ḻakarama ŋarrakala, nhaltjan ŋarra yurru djorra'lili wukirri.
ACT 25:27 Yakana ŋarra yurru yänanydja ŋanya djuy'yun ŋula nhäpuynydja. Ŋarranydja yurru nhanukala yuwalkkuma yana ḻakarama yukurra, nhäku ŋarra ŋanya yurru djuy'yun balayi Rawumlili dhä-wirrka'yunarawunydja.”
ACT 26:1 Bala ŋayi ŋunhiyi buŋgawanydja Giŋ-Goripanydja waŋanana ŋanya Bolnha bitjarrana, “Ma' ḻakaranhamiyana ŋanapurruŋgala nhunapinyay nhe.” Bala ŋayi Bolnydja dhunupa baṉdja djarryurrunanydja, bala waŋana bitjarrana,
ACT 26:2 “Buŋgawa Goripa, dhuwalana ŋarra dhärra yukurra ŋayaŋu-djulŋithirrina nhuŋu yolŋunydja, ŋunhi nhokalana ŋarra yurru ḻakaranhamirrinydja ŋarranhawuynha ŋarra, liŋgu nhenydja marŋgi muka ŋunhi ŋilimurruŋgalaŋunydja Djuwskalaŋunydja romgu malaŋuwu. Nhepina yurru dharaŋandja nhäma nhäku walala Djuwsthu yätj-ḻakarama yukurra waŋa ŋarranha, ŋunhi ŋarra yaka djäma ŋula nhä yätj. Ŋäkanydja ŋamathaŋa yana ŋarranha buku-djulŋi, yaka nhe yurru djawaryundja gandarrŋuranydja.
ACT 26:4 “Walalanydja ŋunha Djuwstja yolŋu walala marŋgi ŋarraku, ŋunhi nhaltjana ŋarra ŋuli yukurranha nhinanha beŋuru liŋgu ŋunhi ŋarra yothu muka yana, ŋäthilinydja ŋunhalanydja ŋarrakiyingala wäŋaŋura, ga ŋuliŋuruyinydja ŋunhalana ŋarra ŋuthara Djurutjalamnha.
ACT 26:5 Walalana ŋunhi marŋgimirrinydja, ga walalana bini ḻakaranha yuwalktja nhuŋu ŋarrakalaŋuwuy, nhaltjana ŋarra yukurranha nhinanha. Beŋuru liŋgu yana ŋurruŋuru ŋarra ŋuli romnhanydja ŋayathanha yukurranha baṯ bitjana, liŋgu ŋarranydja dhuwala Rom-dharraymirri yolŋu.
ACT 26:6 Ga dhuwalana ŋarra yulŋunydja dhärrana yukurra dhä-wirrka'yunarawuna, liŋgu ŋarra yukurra märr-yuwalkthirri ga märr-gatjpu'yun manapan ŋurukuna ŋunhi Godthu dhawu'-nherrara ŋilimurruŋgu ŋunhi märi'munha walalanha.
ACT 26:7 Walalanydja ŋunhiyi 12 miṯtji Yitjuralpuyŋunydja ŋuli yukurranha buku-ŋal'yuna nhanŋu Godkunydja bitjana liŋgu munha-ŋupana ga walu-ŋupana, liŋgu walalanydja ŋuli ŋunhiyi yukurranha gatjpu'yuna muka dhukarr-nhänha ŋurikina ŋunhi Godthu dhawu'mirriyaŋala. Ga ŋarrapinydja yukurra dhuwala galkundhi yana, gatjpu'yun dhukarr-nhäma ŋuriki bili waŋganygu ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'-nherrara. Ga dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋunhi walala yukurra Djuwsthunydja malayu ŋarranhanydja yätj-ḻakaramana.
ACT 26:8 Nhäku nhuma ŋuli guyaŋirri Godnhanydja, yanapi ŋayi yurru yaka gaŋgathinyamirriyama yolŋunha rakunyŋuru?
ACT 26:9 “Ŋarrapinydja ŋuli ŋunhi ŋäthilinydja yaka märr-yuwalkthinya ŋanya Djesunhanydja ŋunhi Natjurippuynhanydja. Ŋarra ŋuli guyaŋinyanydja yanapi ŋunhiyinydja dhunupa ŋarraku bunharawu murrkay'kunharawu ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli Djesunha yäku ḻakaranha.
ACT 26:10 Bala ŋarra ŋuli yukurranha marina walalaŋgu djämanydja ŋäthilinydja ŋunhala Djurutjalamdja. Yo, ŋuriŋi ŋurruŋuyunydja wal'ŋu ḏalkarra'mirriyu yolŋu'-yulŋuyu ŋarranha nherrara dhiyakuyi djämawu, bala ŋarra ḻoḻulili galkara yukurrana Garraywu yolŋunha walalanha”, ga ŋunhi walala ŋuli djuy'yuna rakunydhinyaralilinydja, bala ŋarranydja ŋuli waŋanha bitjana, ‘Yo, manymaknha ŋunhiyinydja, walala' yurru rakunydhirri.’
ACT 26:11 Bitjana liŋgu ŋarranydja ŋuli ŋunhi ŋäthilinydja marrtjinya ŋunha walalaŋgala buku-ŋal'yunaramirrililinydja ŋunhi buṉbulili malaŋulili, ga ŋunhalayi ŋarra ŋuli walalanha bartjunmaranhana yukurranha bunhana. Ŋarra ŋuli waŋanha bitjana, ‘Ma' bilyurrana walala dhipuŋuruyinydjayi romŋuru, bala yätj-ḻakaraŋana ŋanya Djesunhanydja,’ bitjana ŋarra ŋuli waŋanha, liŋgu wirrkinydja ŋarra ŋuli walalanha ŋunhi nyamir'yunana nhänhanydja ŋunhimalayi. Ga marrtjinya ŋarra ŋuli barrkulili wäŋalili maḻŋ'maranharawu ŋuriki Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu, bunharawu ga ŋayaŋu-yätjkunharawuna walalaŋgu.
ACT 26:12 “Waŋganymirri ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyu wal'ŋu ḏalkarra'mirriyu walalay wekaŋala ŋarrakala djorra', märr ŋarra yurru marrtji bala ŋunhimala Damatjkalili wäŋalili märranharawu ga bunharawu ŋuriki Garraywalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu.
ACT 26:13 Yo, marrtjinanydja ŋanapurru yukurrana yana liŋgu-u-u, wäŋgaŋalanydja-a-a balayi-i-i, ga gandarrŋura ḏämbuyuna waluyu, bala ŋayinydja maḻŋ'thurrunana ŋarrakala ŋunhili yana bäyma. Nhäŋala ŋarra djarraṯawun' biyapulnha wal'ŋu bathalana, djuḻkmaraŋalana yukurrana walunhanydja, ŋayi djarraṯawun'thinanydja ŋunhi beŋuru djiwarr'ŋuru, bala warrpam'nha monyguŋala ŋarranha ga wiripu-guḻku'nha ŋunhi bitjarrayi liŋgu, ŋunhi walala yukurrana malthurruna ŋarraku.
ACT 26:14 Bukmaknha ŋanapurru galkinanydja yukurrana munatha'lilina, bala ŋarra ŋäkula rirrakaynha, ŋayi waŋananydja ŋarranha dhärukkurrunydja Yipurukurru bitjarra, ‘Djol, Djol. Nhäku nhe yukurra dhuwala ŋayaŋu-yätjkuma ŋarranhanydja? Ŋunhiyinydja ŋayi yukurra Godthu dhumurr'yunna nhuna. Ŋuli nhe yurru yarryundja, ŋunhinydja nhepina yurru burakirri ŋayaŋu-yätjthirri.’
ACT 26:15 Ga ŋarranydja waŋana balanydja dhä-wirrka'yurruna bitjarra, ‘Yol dhuwala nhe yolŋunydja Garray?’ bitjarra. Ga ŋayinydja waŋana bitjarra, ‘Ŋarranydja dhuwala Djesu, ŋunhiyi ŋunhi nhe yukurra ŋayaŋu-yätjkuma ŋarranha.
ACT 26:16 Ma' gaŋgathiyana ga dhärriyana. Dhuwalanydja ŋarra maḻŋ'maranhaminanydja nhokala, liŋgu ŋarra nhuna djarr'yurrunana. Nhenydja yurru ŋarraku djämamirrina. Nhe yurru ḻakarama yolŋu'-yulŋuwana ŋurupana, nhaltjarra nhe nhäŋala ŋarranha dhiyaŋu-wala gäthura, ga bitjandhi nhe yurru ḻakaramayi ŋunhanydja malanha ŋunhi ŋarra yurru nhuŋu yalala ḻakarama milkuma.
ACT 26:17 Ŋarra yurru nhuna gunganhamirriyamanydja ŋuliŋuru Djuwskalanydja nhokalaŋuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala, ga ŋurukala ŋunhi mulku'-mulkuruwalanydja; yaka walala yurru nhuna buma murrkay'kumanydja. Yo, ŋarranydja yurru nhuna djuy'yunna ŋurikala mulku'-mulkuruwalanydja walalaŋgala,
ACT 26:18 märr ŋuliwitjan nhokalanydja dhärukkurru ŋarra yurru walalanha maŋutji ḻapmaramana, märr yurru walala nhämana wal'ŋu, bala bilyunna ŋuliŋuru buku-munha'ŋurunydja bala djarraṯawun'lilina. Walala yurru ŋanydjaḻa'yun yukurra gonha'yunna ŋunhinydja Mokuywunydja rom ŋurikinydja, bala märr-yuwalkthirrina yurru ŋarranha, märr yurru Godthunydja walalaŋgalaŋuwuy yätjpuy bäy-ḻakaramana biḏiwiḏitjkumana. Bala ŋuliŋuruyinydja ŋunhiyi mulku'-mulkuru yolŋu'-yulŋu yurru dhärra Godkuna wal'ŋu yolŋu walala, mala-manapanmirrina ŋurikalana wiripu-guḻku'walana ŋunhi walalanha ŋayi liŋgu ŋayaŋu-ḏarrtjalkkuŋala, ŋuriŋina ŋunhi walala märr-yuwalkthina ga märr-nherraṉmina ŋarrakala.’ Bitjan ŋayi Garray waŋanydja ŋarrakala.
ACT 26:19 “Yo, Buŋgawa Goripa, bitjarrayi ŋayi Djesu maḻŋ'maranhaminanydja ŋarrakala ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, bala ŋarra dhunupa märraŋalana dhäruktja ŋanya.
ACT 26:20 Ŋurruŋunydja ŋarra ḻakaraŋala ŋunhala yolŋu'-yulŋuwala Damatjka wäŋaŋura, bala ŋarra roŋiyirrina balayi Djurutjalamliliyi, ga ŋunhalanydja ŋarra ḻakaraŋalayi yana. Yo, ḻakaraŋalanydja ŋarra ḻiw'maraŋala yana ŋuliwitjarra Djudiyakurrunydja, ga ḻakaraŋalayi ŋarra yana ŋurupa mulku'-mulkuruwanydja. Bukmakpa yana birrka'-mirriwana ŋarra ḻakaraŋalanydja, märr yurru walala yukurra ŋanydjala'yunna walalaŋgalay yätjŋurunydja romŋuru nhanukala Godkalana. Ga bitjarrayi bili ŋarra ḻakaraŋala walalambala bitjarranydja, ‘Nhuma yurru nhina rom-ŋamathirrina, märr yurru walala yolŋu'-yulŋuyu nhämana, ŋunhi nhenydja yuwalknha ŋanydjaḻa'yurruna, ḏaḏaw-yurrunana manapara nhokiyingalaŋuŋurunydja gatjaḻŋuru yätjŋurunydja.’ Bitjanayinydja ŋarra ŋuli ḻakaranhayi yana bukmakku yolŋu'-yulŋuwu.
ACT 26:21 “Yurru walalanydja Djuwstja ŋunhi bäpurru yolŋu walala yaka warray ḏukṯuk ŋurikiyi dhärukku ŋänharawu, bala walala mulkanana ŋarranha, ŋunhi ŋarra yukurrana buku-ŋal'yurruna ŋunhili Godkala Buṉbuŋura. Walala bini bunha muka ŋarranha yolŋunydja.
ACT 26:22 Yurru ŋayinydja Godthunydja ŋarranha yukurrana guŋga'yurruna warray, yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala dhuwala gäthura. Bala dhuwalana ŋarra dhärra yukurra ḻakaranhamirrina ŋarranhawuy ŋarra yukurra nhumalaŋgala, dhiyakala walalaŋgala ŋurru'-ŋurruŋuwala wal'ŋu ga ŋurikala gali'wuywala walalaŋgala. Yurru ŋarra yukurra ḻakaramanydja ŋunhiyi liŋgu yana ŋupanayŋu ŋunhi Mawtjitjthu ga wiripu-guḻku'yu dhäwu-gänharamirriyu walalay yukurrana ḻakaraŋala be ŋäthili, ŋunhi walala waŋana ḻakaraŋala bitjarra,
ACT 26:23 ‘Godku dhawu'-nherraṉaranydja yolŋu Christ yurru burakirri, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi yurru ŋunhiyi gaŋgathirrina beŋuru moluŋuru ŋäthilinydja, ga ŋuliwitjanna ŋayinydja yurru ŋunhi ḻakarama djarraṯawun' yolŋu'-yulŋuwala nhanukiyingalaŋuwalanydja, ga bitjandhi liŋgu mulku'-mulkuruwalanydja ŋayi yurru yukurra ḻakarama dhukarr ŋunhi djarraṯawun'-mirrinydja.’ Yo, dhuwalayinydja yuwalkthina yana maḻŋ'thurrunanydja.”
ACT 26:24 Yo, ŋayi ŋunhi Bolnydja mukthurruna yana waŋana yukurrana, bala dhärukmirrinha yana ŋayi Bitjthayunydja ŋanya mukmaraŋala, yatjurruna dhika waŋana bitjarra, “Way mukthurrana. Bawa'yunna nhe yukurra dhuwala. Guḻku'wu warray nhe yukurrana marŋgithinanydja ŋunhi, bala nhe yukurra bawa'yunna dhuwala ŋuriŋiyina marŋgithinyarayuna.”
ACT 26:25 Ga ŋayinydja waŋana Bolnydja bitjarra, “Ŋurruŋu Bitjtha! Yaka ŋarra dhuwala bawa'yurruna. Dhuwalayinydja dhäruk ŋarra yukurra waŋa yuwalknha ga dhunupana.
ACT 26:26 Ŋayipinydja dhuwali Buŋgawa Goripanydja marŋgi muka dhiyakuyi malaŋuwu; nhanukalaynha ŋarra dhuwala yukurra waŋanydja dhunupana, liŋgu dhuwalayinydja nhä malanha maḻŋ'thurruna warraŋul warray. Ŋayipinydja nhäŋala muka, ga marŋgina ŋayi, liŋgu dhuwalayinydja nhä malanha maḻŋ'thurruna yaka djuḻuḻ'yunaranydja.
ACT 26:27 Buŋgawa Goripal Märr-yuwalkthirri muka nhe yukurra dhäwu'-gänharamirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala? Ŋarranydja marŋgi nhuŋu, ŋunhi nhenydja yuwalk yana märr-yuwalkthirri yukurra.”
ACT 26:28 Ga ŋayinydja waŋana ŋunhi Giŋ-Goripanydja bitjarra, “Galkina nhenydja dhuwala yurru ŋarranhana bilmarama ŋiniya?... märr yurru ŋarrana malthun dhiyakiyinydjayi romgu Garraywalaŋunydja?”
ACT 26:29 Ga ŋayinydja waŋana Bolnydja balanydja bitjarra, “Mak dhumbuḻ'yu waluyu, mak weyindhu nhenydja yurru bilyunna, yurru ŋarranydja yukurra bukumirriyama Godnha nhuŋu, ga dhiyaku walalaŋgu wiripu-guḻku'wu bukmakku yana; ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu nhuma yurru bukmak balanyara bitjan dhuwala ŋarra. Yurru yaka ŋarra ḏukṯuk nhuma yurru garrpiṉaranydja djiŋdjiŋ'mirrinydja bitjan dhuwala gay' ŋarra. Ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk nhumalaŋgu nhuma yurru dhayaḻayirri ŋunha ŋayaŋu nhumalaŋgu, bitjan dhuwala ŋarra.” Bitjarrayina ŋayi Bolyu ḻakaraŋalanydja.
ACT 26:30 Bala ŋayi ŋunhi ŋurruŋunydja Goripanydja gaŋgathinana, ga yapa'mirriŋu nhanŋu, ga Bitjtha, ga wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu, bala walala wäŋgaŋala dhawa-yawaṯthurrunana.
ACT 26:31 Bala walala waŋanhaminanydja marrtjina bitjarrana. “Dhiyaŋunydjayi yolŋuyu yaka warray djäma ŋula nhä yätjkuŋala. Yaka dhuwala ŋamakurru' ŋunhi ŋilimurru yurru ŋayathama ŋanya ŋunha ḻoḻuŋuranydja, ga yakana ŋilimurru yurru buma ŋanya murrkay'kumanydja.”
ACT 26:32 Ga ŋayinydja waŋana Buŋgawa Goripanydja Bitjthawalanydja bitjarra, “Ŋunhi ŋayi bini ŋunhayi ḏarramu yaka waŋanha bitjana, ‘Ŋarranydja yurru marrtji bala Djetjawala dhä-wirrka'yunarawu,’ bitjananydja, ŋilimurrunydja bini ŋanya dhawaṯmaranha warray ḻoḻuŋuru. Yurru nhenydja ŋanya yurru djuy'yunna yana balayi Djetjawalana.”
ACT 27:1 Yo, bala walala ŋurru-nherrarana djuy'yunarawuna nhanŋu Bolwu, ŋayi yurru mitjiyayuna marrtji bala Yitalililina wäŋalili makarrlili. Bala ŋayinydja ŋunhi Bitjthayunydja wekaŋala Bolnha ga wiripu-guḻku'nha ḏap-ḏapmaranharawuynhanydja walalanha goŋlili ŋurruŋuwala wal'ŋu miriŋuwala yäkuwala Djuliyatjkala, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydjayi ŋurruŋu wal'ŋu ŋuriki Djetjawalaŋuwu miriŋuwu miṯtjiwu; ŋayina yurru gäma ŋanya Bolnha bala Rawumlili dhä-wirrka'yunarawunydja.
ACT 27:2 Ga ŋunhiliyinydja mitjiya yukurrana dhärrana yolŋuwu Daramitiyambuyŋuwu wäŋawuywu, yurru girri'-ŋamathina ŋayi yukurrana ŋunhiyi yulŋunydja dhärrananydja gurku'yurrunana bala Yaytjalilina. Bala ŋanapurrunydja marrtjina yana, bala wapthunna yukurra ŋunhimalayi mitjiyalilinydja, dhunupa marrtjina; ŋarrapi Lok ga wiripunydja Matjataniyawuy wäŋawuy yäku Yarataka, ŋurukuy ŋayi Dhatjalunikawuy, ŋilinyu maṉḏa yukurra ŋunhi marrtjinydja galki nhanukala Bolwalanydja.
ACT 27:3 Marrtjinydja ŋanapurru yukurra-a-a ŋuriŋi bala marthaŋayunydja, ga yana liŋgu wiripuŋuyuna ḏaykun'thu ŋanapurru dhawaṯthun Djäytannha wäŋaŋura. Ŋayinydja ŋunhinydjayi djäkamirrinydja nhanŋu yolŋu yäku Djuliyatjtja, ḻatju'thirri dhika ŋayi nhanŋu Bolwu, bala ŋayi ŋanya djuy'yunna dhawatmaramana, märr yurru ŋayi withiyan lundu'mirriŋunha walalanha ŋurikiywuynha wäŋawuynha, märr yurru walala djäka ga guŋga'yun ŋanya.
ACT 27:4 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋanapurru mukthunna yana marrtji yukurra-a-a, bala ŋayi watanydja ŋunhili bunanana märr ŋuli ya', bala ŋanapurru yukurra marrtjinydja ŋunhi ḻäykurru, galkikurruna yana ŋuliwitjan runu'kurru, galki Djaparatjkurruna gali'kurru.
ACT 27:5 Marrtjinydja ŋanapurru yukurra yana liŋgu-u-u, ga djuḻkmarama ŋanapurru Djilitjiya wäŋa ga Bambiliya, yana liŋgu-u-u ga dhawaṯthundja ŋanapurru Mayarana wäŋaŋura, makarrŋuranydja Litjiyana.
ACT 27:6 Ŋunhalayi wäŋaŋura Bolwala djäkamirriyu yolŋuyu maḻŋ'maraŋala wiripuna mitjiya, ŋulaŋuru wäŋaŋuru Yaliktjandaraŋuru, ŋunhi ŋayinydja yukurrana ŋunhiyinydja mitjiya dhärrana girri'-ŋamathina bala Yitalililina wäŋalili. Bala ŋanapurru dhunupana wapthurrunana yukurrana, bala marrtjinana yana.
ACT 27:7 Marrtjina ŋanapurru yukurrana ga-ga-ga-gaaa, yurru bulnha ŋanapurru yukurrana marrtjinanydja bala, liŋgu gapu ga wata gaŋgathina bathalayina dhika wal'ŋu. Yo, marrtjinanydja ŋanapurru yukurrana bala-a-a, ḻurrkun'thu ḏaykun'thu, yana liŋgu-u-u ga mulkana Näditjnha. Ŋayinydja ŋunhi watayunydja yukurrana wirrkina dhika bo'yurruna ŋunhi mitjiyanhanydja ga ŋanapurrunha, bala ŋanapurrunydja liliyi buḏapthun runu'lili yäkulili Guritalili, liŋgu ŋunhinydja wäŋa märr-wapurarr'nha. Mukthurruna yana ŋanapurru marrtjinanydja yukurrana ŋuliwitjarra galkikurru yana bala, djuḻkthunmaraŋalana marrtjina Djalmuninydja wäŋa.
ACT 27:8 Yo, mukthurruna yana ŋanapurru yukurrana marrtjina bala-a-a, ga-ga-gaaa, ga ŋarkula ŋunhi ritjimirriyina dhika be yukurrana gaŋgathina, yana liŋgu-u-u, ga wapurarr'nha ŋanapurru wäŋa maḻŋ'maraŋala, yäku ‘Mulka’ wäŋa, galkina yana Lätjiyana, ga ŋunhalayina ŋanapurru wapthurrunanydja yukurrana beŋuru mitjiyaŋurunydja.
ACT 27:9 Yurru dhuḏitjnha ŋunhi walu mitjiyawunydja marrtjinyarawu balayi, liŋgu bulnha ŋanapurru marrtji yukurra bala, ga wata ŋunhi liŋguna bilyurrunana wiripuŋuruna, ga wäŋanydja ŋunhi ritjimirriyinana. Bala ŋayi Bolnydja waŋana walalaŋgala bitjarra,
ACT 27:10 “Ŋuli ŋilimurru yurru gonha'yundja dhuwala wäŋa, ga mukthundja yukurra marrtji bala, ŋilimurrunydja yurru bathalalilina marilili gulŋiyirri. Mitjiyanydja yurru dhuwala ḏaw'yunna, ga dhika nhä malanha girri' yurru marrtji winya'yunna, ga yolŋu walala yurru murrmurryunna ŋunhalayina ritjimirriŋurana wäŋaŋura.”
ACT 27:11 Ga ŋayinydja ŋunhi mitjiya-gänharamirrinydja yolŋu waŋana bitjarra. “Ŋilimurrunydja yurru marrtji yana mukthun. Dhuwalanydja yakana ŋamakurru' ŋilimurru yurru nhina yukurra dhiyala balanyarayunydja waluyu.” Ga ŋayinydja ŋunhi Bolwu djäkamirrinydja mäkiri'-witjurruna ŋuriki mitjiya-gänharamirriwu yolŋuwu, ga mitjiya-waṯaŋuwu ŋurikiyi; yakana ŋayi mäkiri'-witjurruna Bolwunydja, ŋunhi nhaltjarra ŋayi waŋana yukurrana. Bala ŋanapurrunydja mukthurruna warray marrtjina yana yukurrana, liŋgu walala ŋunhi ḏarramuwurru ḏukṯukthina marrtjinyarawu wäŋawu Benikku yäkuwu, liŋgu ŋunhiyina ŋamakurru' nhinanharawu ŋanapurruŋgunydja, yana liŋgu ga ḏiwukthun ŋayi yurru ŋunhiyi wäŋa ŋanapurruŋgu.
ACT 27:13 Waŋganymirrinydja waluyu ḻatju' dhika wata bo'yurruna yukurrana djalathaŋ'ŋuru, bala walala guyaŋina bitjarrana, “Gul' ŋilimurru marrtjina. Liŋguna dhuwala ḻatju'thinana,” bitjarra walala guyaŋina, yanapi ŋanapurru marrtji yukirri walŋathina bala. Bala walala warryurrunana ŋunhi ḻukunydja yukurrana mitjiyawuynydja, bala marrtjinana dhunupana, yurru marrtjinanydja ŋanapurru yukurrana galkikurru yana bala dhurrwuyurruna ŋunhiyi runu'nha Guritanha yäku.
ACT 27:14 Yaka weyin, bala ŋayinydja wiripuŋuyinana ŋunhiliyinydja wata bilyurruna, bala bo'yurruna wirrkina dhikana ŋunhiyi mitjiyanhanydja wiripuŋuŋuruna gali'ŋuru.
ACT 27:15 Walala djälthina ŋanapurru bini nhinanha galki wäŋaŋura, yurru gulkuruna; yana ŋayi watayunydja yukurrana ŋuriŋiyinydja bathalayunydja gäŋalana ŋanapurrunha, yana liŋgu-u-u ga bena-wala dhulmulilina.
ACT 27:16 Marrtjinanydja ŋanapurru, ga djuḻkmaraŋala ŋunhi yutjuwaḻa runu' Gota yäku; märr-gaŋga wäŋa ŋayi ŋunhiyi galkithina, bala walala märraŋala ḻaw'maraŋala ŋunhi yutjuwaḻa mitjiya, djunama yindililina ŋal'maraŋala mitjiyalili, bala ḏap-ḏapmaraŋalana. Yurru ḏälnha walala djämanydja ŋunhi yukurrana. Ga bitjarrayi bili walala ḏap-ḏapmaraŋalayi ŋunhi mitjiyanha bathalanhanydja, ḏälkuŋalayi yana raki'yuna malaŋuyu. Yo, wirrkina walala barrarina, liŋgu ŋunhina walala guyaŋina ŋayi bini ŋunhi mitjiya baralalilina ŋal'yuna, galkina yana wäŋaŋura Lipiyana. Bala walala ŋunhi garrurrunydja yupmaraŋala ŋoylilina, bala ŋayi ŋanapurrunha watayuna yana yukurrana bo'yurruna gäŋalanydja bala.
ACT 27:18 Yo, bitjarrana liŋguna yukurrana dhärrananydja ŋunhiyi wärrkthinyarana, ga wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu, bala walala yukurrana djalkthu'-djalkthurrunana girri'na beŋuru mitjiyaŋuru bala gapulilina, märr yurru ŋayi ruwaŋga'na ŋunhi mitjiya marrtji yukurra.
ACT 27:19 Mukthurrunana ŋunhiyi wärrktja marrtjina yukurrana, ga wiripuŋuyunydja waluyu walala warrkuḻuŋala ŋuliŋuru mitjiyaŋuru dhulmuŋuru ŋurikiy mitjiyawuynha girri' ŋonuŋmirrina, walalaŋgalay walala goŋdhuna djalkthurruna.
ACT 27:20 Yo, wata ga gapu ŋunhiyi ritjimirriyinana yukurrana bitjarrana liŋguna munhamandhinana, yakana ŋula ḏaḏawyurruna. Yakana ŋanapurru nhäŋala walunha ga ganyu' malanha, ga ŋayi yukurrana ŋunhi watanydja bena bathalana bo'yurruna. Ŋanapurru guyaŋina yanapi ŋanapurru yurru ŋunhilinydja ŋurru-ḻupthunna ga murrmurryunna bitjarra.
ACT 27:21 Yo, weyinŋumirrina walu-ŋuparrana walala yukurrana nhinananydja ŋunhilinydja ŋoy-ŋathamiriwnha, yakana ḻukana ŋatha. Bala ŋayinydja ŋunhi Bolnydja gaŋgathina, bala ŋayi waŋana walalanha bitjarrana. “Way nhuma ḏarramuwurru, nhuma bini mäkiri'-witjuna ŋarraku ŋunhala muka bäyma, Gurita muka wäŋaŋura. ŋunhalayi muka bini ŋilimurru nhinanha, märr bini ŋilimurru yaka muka ŋula nhä djalkthunna, ga yaka bini ŋayi mitjiya ḏaw'yuna.
ACT 27:22 Yurru yaka walala warwuyurranydja ga ŋoy-wilaŋ'thurranydja nhiniya. Märr-ŋamathiya biyaka yana walala, liŋgu yaka yurru dhuwala ŋula waŋgany yolŋu rakunydhirri. Dhuwala liŋgu waŋgany mitjiya yurru bakthundja ga muṉguythirrinydja, yurru yolŋunydja walala yurru dhuwala bukmak walŋathirri.
ACT 27:23 Liŋgu yawungunydja munhaku Godku djiwarr'wuy dhäwu'mirri yolŋu maḻŋ'thuna ŋarrakala; ŋuriŋiyi ŋarrakala Waŋarryu ŋunhi nhanŋu ŋarra ŋuli yukurra buku-ŋal'yun, ŋayi ŋunhi ŋanya djuy'yurruna lili ŋarrakalanydja. Marrtjinanydja ŋayi, bala dhärrana galki ŋarrakala,
ACT 27:24 bala waŋana bitjarrana, “Bol, yaka ŋoy-wilaŋ'thurranydja barrariyanydja. Yuwalk nhe yurru yukurra dhärra gumurrŋura ŋunhala Djetjawalanydja. Godtja nhuŋu yukurra märr-ŋamathirri, märryu-ḏapmarama ŋayi nhuna yukurra, bala ŋayi wekaŋalanydja nhuŋu ŋunhinha walalanha ŋunhi walala dhiyalaŋumi mitjiyaŋura bukmak, walŋathirri walala yurru yana yulŋunydja manapan nhokala.” Bitjarrana ŋayi yukurrana ŋuriŋiyi ḻakaraŋalanydja.
ACT 27:25 Yakana beyaṉiyiyanydja. Märr-ŋamathiya biyaka yolŋunydja, liŋgu ŋarranydja dhuwala yukurra märr-yuwalkthirri Godnha ŋanyapinyay yana; ŋunhiyinydjayi ŋunhi ŋayi ḻakaraŋala yurru maḻŋ'thunna.
ACT 27:26 Yo, watayunydja yurru bo'yun ŋilimurrunha bala runu'lilina wäŋalilinydja, ga ŋunhalayina yurru ŋayi mitjiyanydja baṉḏany'thirri gaṯthun.” Bitjarra ŋayi yukurrana Bolyu ḻakaraŋalanydja walalambala.
ACT 27:27 Ŋunhiyi wärrktja yukurrana dhärrana yära bitjarra liŋguna ŋula nhämunha'na, 14-nha munhanydja ŋupara, gäŋala ŋayi yukurrana ŋanapurrunha ŋuliyinydja be wulangurruna, yana liŋgu-u-u ga buku-ranguna dhikana, bala walala ŋunhi mitjiyawuy-djämamirriyunydja walalay guyaŋina bitjarrana, “Galkina mak dhuwala yulŋunydja ŋilimurru wäŋaŋurana. Dhika mak märr-dhaŋawukŋurana dhuwala ŋilimurru yulŋunydja. Ŋilimurru mak gatjarr'yun go.”
ACT 27:28 Bala walala raki'na ŋula nhämirrina ḏupthurruna ŋonuŋnha, dhuryunmaraŋalana marrtjina bala-a-a, ga munatha' ŋunhi mulkana, bala walala balayi warryurruna roŋiyinayi, bala nhäŋalanydja gapunydja ŋunhi märr-dhulupurr bay', 120 djakany'tja dhuwalayi. Ga biyapul walala giṯthurruna bala marrtjina, ga biyapul walala gatjarr'yurruna, ga maḻŋ'maraŋalanydja walala raki'ŋuranydja ŋunhiliminydja ga 90-na djaka', märr-ḏaŋawuknha wal'ŋu yana.
ACT 27:29 Bala walala barrarinana, ga waŋana bitjarrana, “Way dhuwalanydja mak gonha guṉḏamirrina wäŋanydja. Mak ŋayi yurru mitjiyanydja ḏaw'yunna,” bitjarra. Bala walala ḏämbumiriwnha ḻukunydja ŋurikiy mitjiyawuy ḏupthurruna ŋonuŋmirrina, märr yurru ŋayi yaka ŋunhiyi mitjiya biyapul giṯthun marrtji bala. Ga ŋunhilinydja ŋanapurru yukurrana nhinananydja galkurrunana-a-a djaḏaw'yunarawuna.
ACT 27:30 Ga walala wiripu-guḻku'yunydja ŋuriŋi djämamirriyu mitjiyawuyyunydja guyaŋina buku-wanaŋ'thurrunana, bala waŋanhamina bitjanmina, “Ŋilimurru djaw'yunna ŋi?... dhuwala yutjuwaḻany'tja mitjiya gayulnha. Ŋilimurruwaynha marrtji yurru raŋililinydja dhawaṯthun,” bitjarra. Bala walala yupmaraŋala ŋunhiyi mitjiya yutjuwaḻany'tja gapulilina ŋunhana wal'ŋu. Bala walala mayali'-wilkthurrunanydja waŋana bitjarrana, “Bala ŋanapurru yurru dhuwala ŋunha ya' ŋurrulili, ḻuku mitjiyawuy ḏapmarama ḏälku'-ḏalkuma.”
ACT 27:31 Ga ŋayi Bolyunydja waŋana ŋurikala nhanukiyingalaŋuwala djäkamirriwala yolŋuwala bitjarra, “Ŋunhi walala yurru ŋuruŋunydja ḏarramuwurruyu gonha'yun dhuwala mitjiyanydja, nhumanydja yurru bukmak yakana walŋathirri.”
ACT 27:32 Bala walala ŋunhi miriŋunydja wiripu-guḻkuny'tja mäkiri'-witjurrunana nhanŋu Bolwu, bala dhunupa walala rakiny'tja guḻkthurrunana, bala ŋayi ŋunhi mitjiya yutjuwaḻany'tja wakwakthurrunana-wala yana yolŋumiriwnha.
ACT 27:33 Galkina ŋunhi walunydja djaḏaw'yurrunana marrtjina, bala ŋayi Bolnydja waŋana bitjarrana, “Ma' ŋathanydja walala ḻukiyana marrtjiya. Weyinnha dhuwala nhuma nhinananydja yukurrana, yakana nhuma ŋatha ḻukana.
ACT 27:34 Ŋay' ḻukiyana ŋathanydja, märr yurru nhe ganydjarrmirriyirri. Yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra dhuwala ḻakaramanydja. Nhuma dhuwala walala yurru walŋamirri yana dhawa-yawaṯthundja raŋililinydja, yakana ŋula waŋgany marwat yurru nhe winya'yun.”
ACT 27:35 Bala ŋuliŋuruyinydja Bolyu ŋayipi märraŋala ŋatha ŋunhi, bala ŋayi bukumirriyaŋalanydja, buku-wekaŋala Godnha ŋurikiyi ŋathawu, ḏaw'yurrunanydja, bala ḻukanana.
ACT 27:36 Bala walalaŋgu barrarinydja ŋunhi winya'yurruna, bala dhunupana ḻukanana walala ŋathana.
ACT 27:37 Yo, gulku' mirithirri ŋanapurru yulŋunydja ŋunhilimi mitjiyaŋuranydja, märrma' wandurut ga 76 miṯtjinydja.
ACT 27:38 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋanapurru yukurrana ḻukana ŋatha, ga bukmak ŋanapurru maranhumirrina warrpam'nha, bala walala bukmaktja ŋatha malanha djalkthurrunana yukurrana gapulilina, mitjiyanhana ŋunhina ruwaŋga'kuŋala.
ACT 27:39 Bala ŋayi ŋunhi djaḏaw'yurruna wäŋanydja, ga ŋanapurru ŋuliŋuru mitjiyaŋurunydja nhäŋalana raŋinydja ŋunhi, yakana barrku, yurru yakana ŋanapurru dharaŋara nhäŋala ŋunhiyi wäŋanydja. Yana ŋanapurru wäŋa ŋunhiyi ḻikan-wilŋ'thunara nhäŋalanydja, raŋi ŋunhi, bala walala waŋanhamina bitjanmina, “Gul' ŋilimurru marrtji ŋunhayi mak gatjarr'yun,” bitjarra.
ACT 27:40 Bala walala ḻukunydja ŋunhiyi guḻkthurrunana mitjiyawuynydja ŋurikiynydja, bala yana dhayaḻakuŋalana ginydjirraŋ'tja, bala walala ŋal'maraŋala garrurrunydja, märr yurru walalanha ŋayi watayuna bo'yun balayi ŋunhamalayi raŋililinydja.
ACT 27:41 Märr-gurriri ŋayi ŋunhiyi dharyar'yurruna marrtjina mitjiyanydja, bala yana ŋal'yurruna munatha'lilina. Ŋunhi ŋurrunydja ŋunhiyi mitjiya gaṯthurruna dhoḻulilina, bala ŋayi yukurrana ŋuriŋiyi gapuyunydja bumarana dhuḏinydja ŋunhi wal'ŋu mitjiyanha, bala ŋayi mitjiyanydja ŋunhi marrtjina ḏaw'-ḏawyurrunana ŋuriŋiyinayi gapuyuna.
ACT 27:42 Bala walala ŋunhi miriŋunydja ŋunhili mitjiyaŋura waŋana bitjarra, “Ŋilimurru way bumana dhuwalanydja yolŋu'-yulŋunha ya', ḏap-ḏapmaranharawuynhanydja. walalanha, märr yurru walala yaka marrtji waythunmirri, bala winya'-winyayun ŋunhalayi wäŋaŋuranydja.”
ACT 27:43 Ga ŋayi Bolwalanydja djäkamirriyu yolŋuyu waŋana bitjarra, “Yaka walalanha buŋa.” Bitjarrayinydja ŋayi waŋana, liŋgu ŋayi ḏukṯukthina ŋunhiyi walŋakunharawu nhanŋu Bolwu. Bala ŋayi ŋuriŋi ŋurruŋuyunydja wal'ŋu yolŋuyu waŋana bitjarra walalanha, “Gatjuy, nhumanydja marŋgimirrinydja waythunarawu, wapthurru dhurrwu-yurrwuṯthurrana yukirriya ŋäthilina, bala waythunmiyana ŋunhana ya' raŋililina.
ACT 27:44 Ga nhuma ŋunhi dhuŋamirrinydja waythunarawu, nhumanydja yurru wapthun dhurrwuṯthun, ga ŋunhalayi gapuŋuranydja yurru nhuma märra'-marrama bäpaŋ malanha, bala ŋal'yurra ŋunhimalayina, märr nhuma yurru ŋuriŋiyina bala waythun marrtji raŋililinydja ŋunhanydja.” Bala walala wapthurrunana yukurrana dhurrwuṯthurrunana, bala dhunupa waythunminana, dhawa-yawaṯthurrunana bala-a-a, yana liŋgu-u-u ga dhawaṯthurruna walala ŋunhili raŋiŋura, bukmak yana walala, yaka ŋula waŋgany gulwulyurruna rakunydhina.
ACT 28:1 Yo, bukmaknha ŋanapurru ŋunhi dhawa-yawaṯthurruna walŋamirrina ŋunhili wäŋaŋuranydja, yurru ŋanapurru ŋunhi maḻŋ'maranhaminanydja, Muluta warray ŋunhiyi runu'ŋura wäŋaŋuranydja.
ACT 28:2 Ŋunhiyi runu'puyŋu wäŋawuy yolŋu'-yulŋu mirithina ŋanapurruŋgu dhika gumurr-ŋamathinanydja walala, mel-wuyunaramirriŋga yana ŋanapurruŋgu, yurru ŋunhi dharyurruna marrtjina yulŋunydja waltjaṉdhu, ga ŋulwitjthu yukurrana watayu bo'yurruna. Ŋanapurrunydja guyiŋarrmina mirithinana, bala walala yukurrana djäma gurthana baṯthurruna ŋanapurruŋgu ḻithanmaranharawuna.
ACT 28:3 Bala ŋayinydja Bolnydja marrtjina ŋayipina bala gurthawuna galkaṉarawu, ḻuŋ'maraŋala dhiṯthurrunanydja gurthanydja malanha rikuny'tja, bala gäŋalana. Gäŋalanydja ŋayi bala, bala rarr'yurrunana gurthalilina, bala ŋayi dhawaraŋ'ŋurunydja ŋuliŋurunydja bäpina dhawaṯthurruna, bala dhunupa ḻäwuŋalana ŋanya goŋnha.
ACT 28:4 Walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalana ŋunhi bäpinha goŋlilina nhanukala Bolwala, ŋunhi ŋayi yukurrana dhaŋgaŋala, bala walala waŋanhamina walalawuynha bitjanminana, “Dhuwalanydja mak yolŋu yätj mirithirri; moṉuŋu mak ŋayi dhuwala gonha. Dhawaṯthurrunanydja ŋayi ŋulaŋuru gapuŋurunydja walŋa warray, yurru ŋula yol yaka mak nhanŋu ḏukṯuk nhinanharawu walŋawu. Ŋayinydja yurru rakunydhirrina ŋunhayi yulŋunydja, ŋurukuŋu bäpiwuŋunydja.”
ACT 28:5 Yurru ŋayi Bolyunydja ŋunhiyi yana djalk-djalkthurrunana bäpinha gurthalilina, yup-nha ŋunhiyi bäpinydja gurthalilina nhärana, yurru yaka ŋayi Bol rirrikthurrunanydja ŋula ŋuriŋiyi.
ACT 28:6 Walala yukurrana ŋunhi yolŋu'-yulŋuyunydja nhäŋalana ŋanya Bolnha, wanhaka bini ŋayi ŋunhi buḻ'yunna ŋuriŋiyi bäpiwuŋu ḻäwunhara; walala yukurrana gatjpu'yurrunanydja nhäŋalanydja ŋanya galkinyarawuna rakunydhinyarawuna. Märr-weyinnha walala yukurrana ŋunhi nhäŋalanydja ŋanya, galkurrunanydja be rakunydhinyarawunydja wo nhaltjanarawunydja rirrikthunarawunydja. Nhinana walala yukurrana-a-a, ga bäyŋu warray ŋayi bitjarrayi ŋula. Bala walala waŋanhamina bitjanmina, “Way, ŋunhanydja mak dhuwala, gonha ŋayi Waŋarr bay,” bitjarra.
ACT 28:7 Ga buŋgawa ŋurikiy wäŋawuynydja yäku Bapaliya, ga wäŋanydja nhanŋu galki, ŋunhi yana bäyma; ŋayina ŋanapurrunha ŋuriŋiyinayi garr'yurrunanydja balayi nhanukiyingalaynydja wäŋalili, ga ŋunhalayina ŋanapurru yukurrana nhinananydja nhanukalana wäŋaŋura ḻurrkun' walu.
ACT 28:8 Nhanŋu ŋurikiyi buŋgawawu bäpa'mirriŋu ŋorrana yukurrana rirrikthurruna, yurru rerrinydja nhanŋu ŋurikiyi gorrmurthinyaramirri ga waḻurrkwaḻurrk; mirithinana ŋayi rirrikthurrunanydja yukurrana. Bala ŋayi ŋunhi Bolnydja marrtjinana yana balayi, withiyarana ŋanya, bala dhunupana ŋayi Bol goŋ-ŋal'yurrunana yolŋunydja nhanukala, bukumirriyaŋalana manapara nhanŋu. Bala dhunupana ŋayi walŋathinana ḏukthurrunana ŋunhiyi yolŋunydja.
ACT 28:9 Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja bala wiripu-guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu gäŋala wiripuwurrunhana rerrimirrinha walalanha balayi Bolwala, ga walala yukurrana bukmaknha yolŋunydja walala ŋunhi ḏukthurrunana.
ACT 28:10 Yo, ŋurikiy wäŋawuy yolŋuyu walalay ŋanapurruŋgu yukurrana weka'-wikaŋala guḻku'na malanha girri', ga ŋunhi ŋanapurru gonha'yurruna ŋunhiyi wäŋanydja bala mitjiyalilina wap-wapthurruna, walala ŋanapurruŋgu yukurrana wekaŋala nhä malanha guḻku'na, marrtjinyarawuna yana ŋanapurruŋgu ŋunhiyinydja gana'na.
ACT 28:11 Yo, nhinananydja ŋanapurru yukurrana ŋunhili runu'ŋuranydja ḻurrkun'nha ŋaḻindinydja, yana liŋgu-u-u ga ḏiwukthurruna ḻatju'yina dhika wäŋa. Ga ŋunhalayi ŋäthili runu'ŋura wäŋaŋura mitjiya yukurrana dhärrana ŋulaŋuru Yaliktjandaraŋuru wäŋaŋuru, yäkunydja ŋunhi ŋayi mitjiyanydja ‘Waŋarr ŋurru-maltjaṉa maṉḏanha.’ Yo, ŋunhiyi mitjiya galkurruna yukurrana ŋunhiliyi wapurarr'thinyarawu, bala wapthurrunanydja ŋanapurru yukurrana ŋunhimalayina mitjiyalilinydja, bala marrtjinana dhunupana.
ACT 28:12 Marrtjinanydja ŋanapurru yukurrana bala-a-a, yana liŋgu ga wäŋa mulkana Djirakutj yäku. Ga nhinana ŋanapurru ŋunhilinydja wäŋaŋura ḻurrkun' walu, bala ŋanapurru marrtjinana.
ACT 28:13 Marrtjina ŋanapurru yukurrana ga-ga-gaaa, yana liŋgu ga Retjamnha bunana, makarrŋura Yitalina. Yo, wiripuyuna ḏaykun'thu ŋayi wata yukurrana bo'yurruna djalathaŋŋuruna, märr-gaŋga ya', bala ŋanapurru marrtjinana, yana liŋgu ga waḏutja yana ŋanapurru bunana Butiyalina, ga ŋunhalayinydja ŋanapurru gonha'yurrunana mitjiyanydja ŋunhiyi.
ACT 28:14 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋura yolŋu walala yukurrana nhinana Garraywalaŋumirri walala, ga walala ŋanapurruŋgu gumurr-ŋamathirri ŋunhilinydja wäŋaŋura, bala ŋanapurrunha garr'yunna walalaŋgalay wäŋalili, ga nhina ŋanapurru ŋunhilina walalaŋgala ŋula nhämunha' ḏaykun'. Ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋanapurru marrtji ḻukuyuna bala Rawumlilinydja.
ACT 28:15 Ga ŋunhalanydja Rawumdja Garraywalaŋumirriyu walalay yolŋu'-yulŋuyu ŋäkula ŋunhi ŋayi Bolnydja galkina, bala walala ḻaw'yunna ŋuliŋuruyi Rawumŋurunydja, bala wäŋgaŋalana marrtjina bala gumurr'yurrunana nhanŋu Bolwuna, yana liŋgu ga gandarrŋurana ŋanapurru bunanhaminanydja. Ŋayi nhäŋala walalanha Bolyunydja, bala buku-wurrparana Godnhana, bala ŋayi ŋunhi Bolnydja marrparaŋ'thinana dhikana walalaŋgala ŋunhi märr-ŋamathinyarayunydja.
ACT 28:16 Marrtjinydja ŋanapurru yukurra ŋuliŋurunydja yanana liŋgu-u-u, ga mulka ŋanapurru Rawumnha wäŋa, ga ŋunhalayi Rawumdja walala nhanŋu Bolwunydja dhayuŋara wäŋana wal'ŋu, yurru bitjarra liŋgu miriŋunydja yolŋu yukurrana nhinana ŋunhiliyi djäkana nhanŋu, nhäŋala ŋanya yukurrana winya'yunaraŋuru.
ACT 28:17 Yo, ḻurrkun' walu ŋayi nhinananydja Bol ŋunhilinydja, bala dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi dhäruknha djuy'yurruna ŋuriki ŋurru'-ŋurruŋuwu yolŋu'-yulŋuwu, Djuwskuna walalaŋgu. Yo, ḻuŋ'maraŋalanydja ŋayi walalanha nhanukalay ŋayi wäŋalilinydja, bala ŋayi Bolnydja waŋana walalaŋgala bitjarrana, “Wäwa walala, yaka ŋarra dhuwala ŋula nhä yätjtja djäma ŋilimurruŋgalaŋuwu miṯtjiwu, ga yaka ŋarra bakmaraŋala rom ŋunhi, ŋunhi ŋilimurru märraŋala beŋuru ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwala. Yana walalanydja ŋarranha mulkanana ŋunhala Djurutjalamdja ŋula nhäŋurana yana, ŋurrumiriwŋurana, ga wekaŋala ŋarranha goŋlili Rawumbuyŋuwaiana buŋgawawala.
ACT 28:18 Dhä-wirrka'yurrunanydja walala ŋarranha yukurrana ŋunhi, ga bäyŋuna walala maḻŋ'maraŋala ŋula yätjtja ŋarrakala. Ŋayinydja bini ŋunhiyi Rawumbuyŋuyunydja ŋurruŋuyunydja ŋarranha yäna warray dhawaṯmaranha,
ACT 28:19 yurru walalanydja ŋunhi Djuwstja yolŋu walala waŋana bunharawu warray ŋarraku, yaka warray walala ḏukṯukthina ŋarraku dhawaṯmaranharawu yänaŋuwu. Bala ŋarranydja waŋana bitjarrana, “Ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru marrtji bala Djetjawala, ŋayi yurru ŋarranha dhä-wirrka'yun ŋunhala Rawum. Yurru yaka ŋarra yukurra dhuwala waŋa ŋula yätjkuma ŋarrakuwuy miṯtjinha yolŋu'-yulŋunhanydja.
ACT 28:20 Ga dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋarra nhumalaŋgu wäthurruna, garr'yurrunanydja lili, märr ŋarra yurru waŋa yukurra nhumalanha, liŋgu dhuwalana ŋarra yulŋunydja ḏapmaranharana djiŋdjiŋ'mirrina, liŋgu ḻakaramana ŋarra ŋuli yukurra ŋunhinhana yolŋunha ŋunhi walala yukurra Djuws dhukarr-nhäma ŋurikiyi maḻŋ'thunarawuna.”
ACT 28:21 Ga walalanydja ŋunhiyi Djuwstja yolŋu walala waŋana nhanukala Bolwalanydja bitjarra, “Yaka warray dhuwala ŋanapurru märraŋala djorrany'tja ŋulaŋuru Djudiyaŋurunydja ḻakaranhara marŋgikunharanydja nhuna, ga yakana ŋula yol ŋulaŋuruyi marrtjina dhäwu'mirrinydja gäŋala lili ŋanapurruŋgala. Yaka ŋanapurru ŋäkula nhuna yätjthinyaranydja.
ACT 28:22 Yurru ŋanapurrunydja dhuwala ḏukṯuk ŋänharawuna nhokalaŋuwu dhärukkuna, nhä nhe yurru ŋanapurruŋgu ḻakarama yukurra, liŋgu ŋunha birrka'mirriŋurana wäŋaŋuranydja yolŋu walala yukurra ḻakaranhamirri yätjkunharamirrina nhumalanha, ŋunhi nhuma yukurra märr-yuwalkthirri ŋurikala yolŋuwala Djesuwala yäkuwala.”
ACT 28:23 Bala walala waŋana Bolwala bitjarra, “Waluyunydja ŋanapurru boŋguŋu ŋula nhäyu marrtji ŋi',... bala nhe yurru ŋanapurruŋgu ḻakaraŋuna,” bitjarra walala ḏaykun'tja ḻakaraŋala. Bala walala ŋunhi Djuwstja yolŋu'-yulŋu marrtjinana waŋgany-manapanminanydja ŋunhili Bolwala wäŋaŋuranydja, biyapulnha guḻku'na dhikana miṯtji. Bala ŋayi yukurrana ŋunhi dhäwuny'tja ḻakaraŋala goḏarr'ŋuru ga yana liŋgu ga munhakuyina; yuwalkkuŋala ŋayi yana warraŋulkuŋalana ḻakaraŋalanydja yukurrana Godku romdja, ga bitjarrayi bili ŋayi ḻakaraŋalayi yukurrana Djesunhanydja. Ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋunhi Bolyu ŋulaŋuru Mawtjitjkala ŋunhi romŋuru ga ŋuliŋuru ŋunhi dhäwu'-gänharamirriwuŋu ŋunhi wukirriwuy. “Dhuwalanydja dhäruk malanha ŋäthiliŋuwuy wukirriwuy dhunupamirriyama yukurra ḻakarama ŋanya Djesunha,” bitjarrayina ŋayi yukurrana waŋananydja Bol.
ACT 28:24 Wiripu-guḻku'yunydja ŋanya dhäruk märraŋala ga märr-yuwalkthina Djesunha, yurru wiripu-guḻku'yunydja yakana märr-yuwalkthina, yakana walala ḏukṯukthina ŋurikiyinydja dhäwu'wu.
ACT 28:25 Bala ŋayi Bolyu dhawar'yunaranydja dhäruk waŋana ḻakaraŋala walalaŋgu, ga ŋuriŋi dhärukthunydja ŋunhi Djuwsnhanydja bäpurru'nha barrkuwatjkuŋala märrma'lilina. Ga ŋunhi walala gonha'yurruna Bolwu wäŋanydja, bala walala marrtjina waŋanhamina bala dhä-ḏal'yunminana, liŋgu wiripu-guḻku'yu märr-yuwalkthina ga wiripu-guḻku'yunydja yaka. Ga dhuwalana ŋunhi ŋayi dhä-yawar'yunaranydja dhäruk Bolyu ḻakaraŋala gam', “Yo, yuwalk yana dhuwala yulŋunydja ŋunhi ŋayi yukurrana Godkala Garrkuḻukthu Birrimbirryu ḻakaraŋala ŋäthili ŋuliwitjarra dhäwu'-gänharamirriwala yäkuwala Yitjayawala, ŋunhi ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋurikala nhumalaŋgalaŋuwala märi'muwalanydja bitjarra gam',
ACT 28:26 ‘Gatjuy marrtjiya ga ḻakaraŋa dhiyapa yolŋuwa walalambala, biyaka gam', “Ŋäma warray nhuma yurru yolŋunydja dhuwalayi dhäruktja, yurru yakana nhuma yurru ŋäma dharaŋandja; Nhäma nhe yurru yulŋunydja nhokalay maŋutjiyu, yurru yakana nhe yurru nhäma wal'ŋu ŋamathamanydja.
ACT 28:27 Yo, nhenydja dhuwala ḻiya-dhumuknha, liŋgu nhe yukurra gunganharamirrina mäkiri'na nhunapinyay nhe ŋänharaŋuruna, ga maŋutjinydja nhe bambaythina nhänharaŋuruna, liŋgu yaka nhe ḏukṯuk märranharawu dhiyakuyi dhäwu'wu. Ŋunhi nhe bini märranha dhäruk dhuwalayi, nhenydja bini ŋänhanydja dharaŋana warray wal'ŋu, ga maŋutjiyunydja nhe bini nhänha yuwalkkunhana, ga muḻkurrnydja nhuŋu bini ḻapthunana dharaŋanarawuna yuwalkku, bala nhe bini bilyunanydja ŋarrakalana, ga ŋarranydja bini ŋunhi ḏukmaranhana nhuna, walŋakunhana.” Bitjarra ŋayi God waŋananydja.’”
ACT 28:28 Bala Bol waŋana dhawar'yunmaraŋalanydja bitjarrana, “Yo, nhumanydja Djuws miṯtji yarryurrunana dhiyakuyi Godkalaŋu dhärukkunydja, yaka nhuma ŋunhiyi märraŋala, bala ŋayi Godthu djuy'yurrunanydja dhuwalayi walŋakunharamirri dhäruk ŋurukuna mulku'-mulkuruwuna yolŋu'-yulŋuwu. Walalana yurru ŋämanydja, bala märramanydja yurru.”
ACT 28:29 Bala walala ŋuriŋi Djuwsthu yolŋu'-yulŋuyu gonha'yurrunana ŋanya Bolnha, yurru walala yukurrana dhä-ḏälthinyamina yulŋunydja walalaŋguway walala, bala-lili'yunmina marrtjina bala.
ACT 28:30 Ga ŋayi Bolnydja yukurrana nhinana ŋunhiliyinydja wäŋaŋura weyinŋumirrina, märrma'na dhuŋgarra-ŋupara, ga guḻku'na yolŋunydja walala marrtjinya ŋuli gumurr-withiyananydja ŋanya, ga ŋayinydja ŋuli gumurr-ŋamathinya nhänhanydja bukmakku yana walalaŋgu.
ACT 28:31 Bitjanana liŋguna ŋayi ŋuli yukurranha ḻakaranhanydja Godkalaŋuwuy Rombuynydja, ga marŋgikunha ḻakaranha Garraynha Djesu-Christnha warraŋulkunhana dhikana wal'ŋu, ga yakana ŋanya ŋula yolthu ḏaḏawmaraŋalanydja ŋuliŋuruyi ḻakaranharaŋurunydja.
ROM 1:1 ‘Dhuwalanydja djorra’ dhäruk ŋarrakuŋu Bolwuŋu, ŋunhi nhanŋu dhuwala ŋarra yolŋunydja, Garraywu Djesu-Christku, ŋunhi ŋayi ŋarranha djarr'yurrunanydja ga nherraranydja bitjan nhanŋuway ŋayi bo'puyŋuna, märr yurru ŋarranydja ḻakarama dhuwalayi yukurra ḻatju'na wal'ŋu rom.
ROM 1:2 Yo, dhuwalayi ŋarra ŋuli ḻakarama dhäwu' ḻatjuny'tja, ŋunhiyi bili ŋunhi Gunhu'yu dhawu'mirriyaŋala be ŋäthili nhanukalaŋuwala dhäwu'-gänharamirriwala yolŋu'-yulŋuwala, yurru Godku Dhäruktja ŋunhi walalaŋguŋu nherraṉara wukirriwuy ḻakarama yukurra nhanŋuway ŋayi Gäthu'mirriŋunhana, Garraynha Djesu-Christnha yäkunha, ŋunhinhana ŋunhi ŋayi ŋilimurruŋgu Garray, Gunhu'wuŋu dhawu'mirriyanhara. Yo, Djesunydja ŋunhi yolŋu wal'ŋu yana maḻŋ'thurruna; ŋayi dhawal-wuyaŋinanydja beŋuru Daypitkala yarraṯaŋuru, yurru yuwalktja ŋayi ŋunhi Gunhu'wu warray wal'ŋu Gäthu'mirriŋunydja, ganydjarr-ḏumurru warray wal'ŋu yana, liŋgu nhanŋu ŋunhi birrimbirrnydja garrkuḻuk yana, God wal'ŋu. Gunhu'yu ŋanya Djesunha walŋakuŋalanydja beŋuru rakunyŋurunydja, ga balakurruyina ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋanya, ŋunhi ŋayinydja dhuwala nhanŋuwaynha Gäthu'mirriŋu, Gunhu'wuna yana.
ROM 1:5 Yo, ŋarranydja dhuwala goŋmirriyinana wal'ŋu dhikana, liŋgu Gunhu'yu ŋayipi ŋarranha nherrara bo'puyŋunydja, yurru ŋuliwitjan Djesuwalaŋukurruna ŋayi djämanydja wekaŋala ŋarraku, märr yurru ŋarra birrŋ'marama ḻakaramanydja ŋanya Djesunha yäkunydja, märr yurru bukmakthu bäpurru'yu märr-yuwalkthirri ga dhayuŋanmirrina manapan, bala malthunna nhanŋu dhärukku yurru.
ROM 1:6 Ga nhumalaŋgu ŋayi wiripunydja wäthurruna nhanŋuwayliliyaŋalana, märr nhuma yurru nhanŋuwaynha yolŋu'-yulŋu, Djesuwuna Garraywuna walala.
ROM 1:7 Ga dhuwalayina ŋarra wukirrina nhumalaŋgu yulŋunydja dhipali Rawumlilinydja, yana ḻakarama yukurra nhumalaŋgu, marŋgikuma yukurra dhuwalayi ḻatju' rom ŋunhi, liŋgu Gunhuny'tja nhumalaŋgu märr-ŋamathirri yukurra wirrki wal'ŋu; ŋayi nhumalaŋgu wäthurruna, märr yurru nhuma nhina yukurra garrkuḻuknha wal'ŋu yana, nhanŋuwaynha yolŋu'-yulŋu. Ŋarra ŋäŋ'thun yukurra bukumirriyama nhumalaŋgu yulŋunydja, märr yurru Godthu ŋilimurruŋgala Bäpayu ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhumalanha galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu, märr yurru nhumanydja nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara waŋgany-manapanmirri Djesu-Christkala.
ROM 1:8 Yo. Ŋäthilinydja ŋarra nhumalaŋgu yurru ḻakarama dhuwala gam': Ŋarra ŋuli yukurra buku-wurrpan Gunhu'nha ŋarrakuway Godnha, yurru yäkukurru Djesu-Christkala ŋarra ŋuli bitjan liŋgu buku-wurrpandja yukurra bukmakku yana nhumalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu bukmakŋurana wäŋaŋura malaŋuŋura yukurra ŋämanydja nhumalanha, ŋunhi nhumanydja yukurra nhina märr-yuwalknha nhanukala Garraywalana romŋura.
ROM 1:9 Yuwalk ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja nhumalaŋgu. God ŋayipi marŋgi ŋarrakunydja, ŋunhiyi ŋunhi ŋarra ŋuli yukurra nhanŋu buku-ŋal'yun ŋayaŋuyunydja ŋarrakalay wal'ŋu, liŋgu ḻakaramanydja ŋarra ŋuli gäthu'mirriŋunhana nhanŋu Djesunhana, ḻatju'na rom ŋunhi.
ROM 1:10 Yo, Gunhu' ŋayipi marŋgi ŋarrakunydja, ŋunhi bitjan liŋgu ŋarra ŋuli ŋäŋ'thundja bukumirriyamanydja, märr yurru ŋayi Gunhu'yu ŋarranha djuy'yun muka nhumalaŋgala yulŋunydja.
ROM 1:11 Liŋgu ŋarra djälnydja yindi yana nhumalaŋgu nhänharawunydja, märr balakurru ŋarrakalana nhuma yurru märramanydja Gunhu'wuŋuna wekanharanydja, märr yurru nhumanydja dhärra wuṉḏaŋarrnha yana Gunhu'walana romŋura.
ROM 1:12 Ŋarra ŋunhi djälnydja, ŋilimurru yurru marrparaŋ'kunharamirri bala-lili'yunmirri; nhuma yurru marrparaŋdhirri ŋarrakala märr-yuwalkthinyarayu, ga nhumalaŋgala ŋarra yurru märr-yuwalkthinyarayu marrparaŋdhirri.
ROM 1:13 Gutha walala ŋarraku; yaka ŋarranha guyaŋiya yanapi ŋarra nhumalanha meṉgunhana. Guḻku'mirrina ŋarra ŋunhi guyaŋinanydja yukurrana bala marrtjinyarawunydja, withiyanarawunydja nhumalaŋgu, yurru bitjanana liŋgu ŋuli yukurranha ŋarranha gulmaranhana nhäyuna malaŋuyu ḻayḻaymaranha. Ŋarra bini ŋunhi marrtjinyanydja nhumalaŋgala, märr yurru ŋarra guŋga'yun marŋgi-wekama yukurra nhumalanha, märr yurru nhuma dhayuŋanmirrina Garraywala, bitjarra ŋunha wiripu ga wiripu bäpurru dhayuŋanmina ŋarrakala dhäwu'yu.
ROM 1:14 Liŋgu Gunhu'yunydja ŋarranha djuy'yurruna marŋgikunharawu ḻakaranharawu bukmakku yana bäpurru'wunydja, goŋmirriwu yolŋuwu ga wakinŋuwu, ga biyapul marŋgimirriwu ga dhuŋamirriwu, bukmakku yana dhuwala malawu dhäwuny'tja ŋarra yurru ḻakarama.
ROM 1:15 Yo. Wirrki wal'ŋu yana ŋarra djälthirrinydja yukurra marrtjinyarawunydja bala, märr yurru ŋarra ḻakarama bitjandhiyi ŋamakurru dhäwu' dhuwalayi nhumalaŋgunydja, ŋunhi nhuma yukurra nhina dhuwali Rawum wäŋaŋura.
ROM 1:16 Liŋgu dhuwalayinydja dhäwu' biyapul warray wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru. Yakana ŋarra ŋuli goranydja dhiyakuyi ḻakaranharawu dhäwu'wunydja, ŋarra yurru yana ḻakaramana yulŋunydja Garraynha Djesunha burakinyara, ga biyapul walŋathinyara ŋanya, liŋgu balakurruyina dhäwu'yu ŋuli Gunhu'yu walŋakumanydja ŋula yolnha yolŋunha, ŋunhi ŋayi yukurra märr-yuwalkthirri ga dhayuŋanmirri manapan. Yo, ŋäthilinydja ŋunhi Djuwsthu muka ŋäkula, ga bitjandhi bili ŋunhi mulku'-mulkuruyunydja yolŋu'-yulŋuyu yurru ŋäma yukurra, bala walŋathirrina yurru dhiyaŋuyi waŋganydhu yana dhäwu'yu.
ROM 1:17 Liŋgu ŋayi yurru Gunhu'yu ŋayaŋu-yunupakumana ŋula yolnha yolŋunhanydja ŋunhi yurru ŋunhiyi yolŋu märr-yuwalkthirrinydja dhuwalayi dhäwu' Djesunha, bala dhayuŋanmirri Garraywala Djesuwalana. Liŋgu djorra'yunydja yukurra Godkala ḻakarama bitjan gam': “ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu märr-yunupayirrinydja ŋuriŋiyina ŋunhi ŋayi märr-yuwalkthina Garraywala, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋana wal'ŋu yana.”
ROM 1:18 Yo. Gunhuny'tja liŋgu ḻakaranhamina ŋanyapinyaynydja ŋayi ŋilimurruŋgala, bitjarra gam' ŋayi ḻakaranhaminanydja. Ŋayinydja ŋuli yukurra nyinyaŋdhun warray yätjku, bala ŋayi yurru dhä-ḏir'yunna-wala yätjnhanydja yolŋu'-yulŋunha. Liŋgu marŋgi warray walala yuwalkkunydja ŋuriki Gunhu'walaŋuwu, yurru yakana walala yurru ŋunhiyi märramanydja, bala yana ŋapana walala ŋuli wekama ŋurikiyi yuwalkkunydja, ga baṯ bitjan yukurra ŋayathama djarrpi' dhuwurr. Yakana yurru ŋayi balanyarayinydja yolŋu nhina yukurra ŋunhala galki Gunhu'walanydja.
ROM 1:19 Yo, Gunhuny'tja liŋguna milkunhaminana ŋanyapinyay ŋayi warraŋulkunhaminana wal'ŋu, märr yurru ŋilimurru yolŋu'-yulŋuyu nhäma ŋanya dharaŋanna.
ROM 1:20 Beŋuru bili ŋunhi Gunhu'yu djäma ŋäthili wal'ŋu dhuwala munatha ga nhä malanha dhiyalami munatha'ŋura, yolŋu'-yulŋuyunydja yukurra nhämana mälkumana Gunhu'nha, liŋgu nhanukala djämawuyyunydja ŋanya warraŋulkumana wal'ŋu ŋuli yukurra maḻŋ'maramana, ŋunhi ŋayipi waŋgany yuwalktja wal'ŋu Waŋarrnydja, ganydjarr-ŋutuny'tja dhikanydja yukurra nhina. Yakana yurru waŋgany yolŋu waŋa Godkala bitjandja, “Way, dhuŋa ŋarra dhuwala. Yaka ŋarra marŋgi nhuŋu,” bitjandja ŋayi yurru ŋula yol yaka ḻakaranhamirri Godkala, liŋgu ŋayi Gunhuny'tja liŋgu muka milkunhamina. Bala ŋayi yurru yana dhä-ḏir'yunna ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli bukuyu-ŋurrkama ŋanya Godnha.
ROM 1:21 Yo, yolŋu'-yulŋuyunydja Gunhu'nha liŋgu muka dharaŋara, yurru yakana walala buku-ŋal'yurrunanydja yukurrana nhanŋu, ga waŋana walala yakana yukurrana bitjarra gam', “Nhenydja dhuwala yuwalk wal'ŋu Waŋarr.” Ga bitjarrayi walala yakayi buku-wurrpara waŋana ŋanya ŋula nhäpuynydja djämawuy, yana walala ŋunhi buku-dhumukthinana yuwalkŋunydja rom. Bala walalaŋgu ḻiyanydja bäyŋuthinana, yakana walala biyapulnydja ŋunhi dharaŋara Gunhu'wu rom, ga yakana walala ŋula guyaŋina dhunupakuŋala, liŋgu munhayuna walalaŋgu ŋunhi muḻkurr dhaḻ'yurruna.
ROM 1:22 Walala ŋuli yolŋu'-yulŋu ḻakaranhamirri bitjanna, “Ŋarranydja dhuwala yolŋu ḻiya-djambatj warray, marŋgina wal'ŋu,” bitjanmirrina, yurru yuwalktja ŋayi ŋunhi yolŋunydja ḻiyamiriw warray.
ROM 1:23 Liŋgu ŋäthilinydja walala yolŋu'-yulŋuyu dharaŋara Gunhu'nha, ŋunhi ŋayipina ḻatjuny'tja dhikanydja, walŋa-ḏikṯiktja wal'ŋu, rakunydhinyaramiriwnydja waŋarr, bala walala ŋuliŋurunydja ḏaḏawyurrunana buku-ŋal'yunaraŋuru nhanukala. Bala walala waŋarrkuŋalanydja wiripunhana malaŋunha, rakunydhinyaramirrinhana; walala djämanydja maḏayin'nha goŋdhuna, balanyara bitjan dharpana ŋula nhäna walala ŋuli djäma yolŋukunhana, ga wäyingunhana, ga moḻ'ŋukunhana, bala walala yukurranha ŋuli märr-ŋal'yunana ŋurikiyi malaŋuwu yulŋunydja.
ROM 1:24 Yo, walala ḻiya-dhumukthinana Gunhu'nhanydja, bala ŋayi Gunhu'yunydja walalanha gonha'yurrunana ŋunhimalayi; walala yurru yukurra djämana walalaŋgalay walala djälkurruna, ŋula nhäna rom malanha, yurru walalaŋgu romdja ŋunhi yätjnha, gora-wekanharamirrina.
ROM 1:25 Be ŋäthilinydja wal'ŋu yolŋu marŋgi muka Gunhu'walaŋuwu romgu yuwalkkunydja ŋurikinydja wal'ŋu, yurru walala ḏaḏawyurrunana yarrkthurrunana ŋuliŋuruyi yuwalkŋurunydja dhukarrŋuru, bala ŋurrulili nherrara ŋunhi bothinyaramirrinhana romnha, bala walala ŋuli yukurra buku-ŋal'yundja nhäkuna malaŋuwu, ŋuriki ŋunhi ŋayi Gunhu'yu djäma, ga yakana walala buku-ŋal'yun yukurra ŋuli Gunhu'wunydja nhanŋuwaynydja yana, ŋurikinydja ŋunhi ŋayi djäma ŋunhiyi malanha. Yuwalk dhuwala yulŋunydja. Gunhu' yana ŋayipi waŋgany walŋa-ḏikṯiktja, yuwalktja wal'ŋu waŋarrnydja; ŋilimurru yurru nhanŋuway yana buku-ŋal'yun ga wokthundja-wala bitjan liŋgu yurru. Yo yuwalknha.
ROM 1:26 Yo. Yolŋu'-yulŋu gatjpal'yurruna Gunhu'walanydja dhukarrŋuru, bala ŋayi Gunhu'yunydja gonha'yurrunana walalanha ŋunhimalayina walalaŋgalay gora-wekanharamirrililina romlili, liŋgu walala ḏukṯukthina djarrpi'wu yana dhuwurrwu. Bala walala ŋuli märranharamirri djarrpi'kunharamirrina yana, bitjan miyalktja ŋuli märranharamirri miyalk yana maṉḏa. Dhuwalayinydja djarrpi'na rom, yakana dhunupa.
ROM 1:27 Ga bitjandhiyi liŋgu ŋuli ḏarramunydja djarrpi'kunharamirriyi märranharamirri; walala ŋunhi ḏarramuwurru ḏaḏawyurruna miyalkkalanydja ḏukṯuk, bala ḏarramunha yana maṉḏa ŋuli märranharamirri. Dhuwalayinydja gora-wekanhamirrina yana rom, yakana ŋamakurru'. Bala walalanha ŋuli ŋuriŋiyi romdhunydja gäma yalŋgithinyarawuna rumbalwuna ga ḻiyawuna; walala yurru rirrikthunna ga bäyŋuthirrina ŋuriŋiyi djarrpi'yuna romdhu.
ROM 1:28 Yo. Be ŋäthilinydja wal'ŋu yolŋu walala marŋgi muka Godku, yurru walala ŋunhi bukuyu-ŋurrkaŋalana yana ŋanya yulŋunydja, yaka walala nhanŋu ḏukṯukthina, bala ŋayi Gunhu'yunydja yana walalanha gonha'yurrunana ŋunhimalayi walalaŋgalay walala djarrpi'lilinydja romlili. Bala walala ŋuli djäma milnyaŋ'mirrina dhuwurr, yakana ŋamakurru', liŋgu walalaŋgu ŋayaŋunydja ga guyaŋinyaranydja mirithinana yana djarrpi'thinana.
ROM 1:29 Yo, balanyarana ŋunhi yätjtja yolŋu gam', wanaŋa-ḏumurruna ga maŋutji-ḏi'nha, ga ŋoy-gurriri yolŋu murrkay-bunharamirri. Ga wiripunydja balanyara ŋayi bitjan buku-ḏuwaṯ mayali'-wilkthunaramirri yolŋu, ga goḏuy-wunharamirri ŋayi, ga wiḏiyal-ḏumurru, ga bothirri dhäwu' ŋayi ŋuli ḻakarama.
ROM 1:30 Yo, ŋayi ŋuli ŋunhiyi yolŋu Gunhu'wunydja nyinyaŋdhunna, liŋgu ŋayi ŋuli guyaŋinyaramirri ŋanyapinyay ŋayi yanapi ŋayi ŋurruŋuna wal'ŋu ŋayina, bala gali'wuy ḻakaramana wiripuŋunhanydja yolŋunha ŋayi ŋuli, bala ŋayipina nherraṉmirri ŋurrulilinydja wal'ŋu, garrwarkunharamirrinydja ḻakaranharamirri. Ga wiripunydja ŋayi yolŋu balanyara biyaku ŋuli ŋayi ḏukṯuk-ḏumurru djarrpi'wu romgu wiripuŋuwuna ga wiripuŋuwuna bala-a-a, ga yakana yana ŋayi ŋuli märrama dhäruk ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunhanydja, dharaŋanamiriwnha ŋayi yana yulŋunydja, nhäyinyara yätj wo ŋamakurru'.
ROM 1:31 Wiripunydja ŋayi ŋuli waŋa dhawu'mirriyama ŋula nhäna, yurru dhäruknha waŋganynha ŋayi ŋuli yana waŋanydja mayali'miriwnha. Ga wuyunaramiriwnha ŋayi yolŋu, yakana ŋayi ŋuli wuyun wiripuŋuwu yolŋuwu guŋga'yunarawu, ga yakana ŋayi ŋuli ḻatju'kuma djäka nhanukalayŋuwu ŋayi yumurrku'wunydja. Nhämanydja ŋayi ŋuli mel-wuyunamiriwyuna yana yolŋunha ŋunhinhanydja gumurrtjararrknhanydja wuyunarayŋunhanydja, ga yakana ŋayi ŋuli gonha'yun ga bäy-lakaramanydja ŋula yolku yolŋuwunydja.
ROM 1:32 Yo, balanyara walalaŋgunydja rom ŋunhi, yätjnha yana, ŋurikiyinydja walalaŋgu ŋunhi walala buku-dhumukthina Gunhu'wu rom. Marŋgi muka walala dhuwala Gunhu'walaŋuwunydja romgu, ŋunhi ŋayi Gunhu'yu yukurra ḻakarama bitjan gam', “Ŋunhi yurru ŋula yolthu baṯ bitjandja yukurra ŋayathama djarrpiny'tja rom, ŋarranydja yurru yana yarrkmaramana ŋanya gupaḏalnha-wala rakunydhinyaramirrililina, yakana yurru yätjmirrinydja yolŋu nhina yukurra dhambay ŋarrakalanydja.” Yo, liŋgu muka walala marŋgi ŋurikiyi Godkalaŋuwunydja romgu, yurru mukthun walala ŋuli yukurra djäma yana yulŋunydja ŋunhiyi djarrpi' romdja, ga wiripunydja walala ŋuli wiripunha yolŋunha ŋoy-ŋamathirrina nhäma yätjlili romlili.
ROM 2:1 Yo, nhenydja ŋunhi ŋuli yätj ḻakarama wiripuŋunhanydja yolŋunha, ga ŋunhiyinydja bitjan nhe yukurra waŋa ḻakaranhamirri bitjanmirrina, “Ŋarrapi dhuwala marŋgi bay',... nhä yätj ga nhä ŋamakurru'.” Bala Gunhu'yunydja yurru nhuna dhä-ḏir'yun warray yätjpuy, liŋgu nhepinydja ŋuli ŋunhi djämayi yätj yana, bitjandhi bili bitjan ŋayi. Yakana nhe yurru ŋunhalanydja waŋa Gunhu'walanydja bitjan, “Way, yaka dhuwala ŋarra marŋgi nhäku ŋula yätjkunydja.”
ROM 2:2 Yo, Gunhu'yuna ŋayipina waŋganydhuna yana yurru dhunupa mala-yarr'yundja yolŋu'-yulŋunha, bala yurru ŋayi dhä-ḏir'yunna yana buku-ḏuwaṯnhanydja yolŋunha yätjnhanydja.
ROM 2:3 Yo, nhenydja ŋuli ŋunhi yätj ḻakarama wiripuŋunhanydja yolŋunha, yurru nhenydja dhuwala djäma ŋuli yukurra yätj yana, bitjandhi bili bitjan ŋayi. Nhenydja mak ŋuli guyaŋirri yanapi Gunhu'yu yurru nhuna yaka dhä-ḏir'yundja? Yuwalk muka yana ŋayi yurru Gunhu'yu nhuna yätjpuynydja dhä-ḏir'yun.
ROM 2:4 Nhumanydja mak ŋuli bäy-ḻakaramana ŋanya Gunhu'nhanydja, liŋgu ŋoy-ŋäthinyaramirri warray ŋayinydja ŋunhi yolŋu, yaka ŋoy-gurriri. Yuwalk ŋayinydja ŋunhi balanyarayi yolŋu; yakana ŋayi yurru waḏutja yolŋunha dhä-ḏir'yun. Nhä nhuma dhuwala yulŋunydja?... liyamiriw walala? Yaka nhuma dhuwala marŋginydja ŋiniya?... ŋunhi ŋayinydja yukurra bulnha galkun nhumalaŋgunydja, liŋgu djäl warray ŋayi nhumalaŋgu bilyunarawunydja.
ROM 2:5 Yurru nhenydja dhuwala nhä?... ŋayaŋu-ḏälnha yolŋu ŋiniya?... muḻkurr-dhumuknha? Yakana nhe yurru bilyun. Bala yuwalk warray ŋayi yurru nhuna dhä-ḏir'yundja ŋunhi, yuwalkkumana wal'ŋu wirrkina, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi nhe yurru dhärrana yukurra nhanukala gumurrŋurana. Liŋgu yolŋu'-yulŋuyunydja yurru nhäma dharaŋanna Gunhu'nhanydja ŋunhimalayina, ŋunhi dhunupa yana ŋayi ŋuli marrtji mala-yarr'yundja yolŋu'-yulŋunha.
ROM 2:6 Liŋgu waŋga'-waŋganygu yana yolŋu'-yulŋuwu ŋayi yurru Godthu ŋunhalanydja buku-ruŋinyamarama wekama ŋulinyara yana bili rom, ŋupanayŋu yana ŋunhi ŋayi yukurranha ŋuli djäma dhiyala munatha'ŋura.
ROM 2:7 Yo, wiripunydja ŋuli yolŋu nhina dhuwurr-ŋamakuli bitjan liŋgu dhiyala, liŋgu ŋayi djäl, ŋayi yurru Gunhu'yu ŋanya ŋamakurru' ḻakarama, märr ŋayi yurru weyinŋumirrina nhina yukurra ŋunhala Godkala ḻatju'ŋura dhika wal'ŋu djarraṯawun'mirriŋura wäŋaŋura. Ga yuwalknha ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu nhina yukurra ŋunhalanydja nhanukala walŋana yana, gupaḏalnha-wala.
ROM 2:8 Ga wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu, yaka walala djäl Gunhu'walaŋuwu romgu, yana walala yukurra yurru nhina walalaŋgalay djälkurru. Walala yarrkthurrunana, ḏaḏawyurrunana manapara dhukarrwu yuwalkŋuwunydja, bala gatjpal'yurruna djarrpi'lilina dhukarrlili. Bala yalalanydja yurru ŋunhalanydja Gunhu'yu dhä-ḏir'yunna wirrkina wal'ŋu walalanha dhikana, ŋaramurryirrina manapan, gukumana-wala yurru yana gupaḏalkumana.
ROM 2:9 Yo, ŋuriŋiyinydja ŋula yolthu yolŋuyu dhuwurr-yätjthu yurru märrama dhä-ḏir'yunara biyapulnha wal'ŋu ḏäl; ŋayi yurru galŋa-yätjthirrina ga rirrikthunna wirrkina dhika, ŋunhalanydja wäŋaŋura dhä-ḏir'yunaramirriŋuranydja, bäyyi ŋayi Djuw yolŋu, ga bäyyi ŋayi mulkuru yolŋu.
ROM 2:10 Liŋgu Gunhuny'tja yana yurru wokthunna ŋula yolku yolŋuwu, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra djäma ŋamakurru'; ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja dhuwurr-ŋamakurruny'tja yolŋu nhina ŋunhala Gunhu'walana wal'ŋu ḻatju'ŋurana ga mäwaya'ŋurana romŋura. Ŋayi yurru ŋuriŋi dhuwurr-ŋamakurru'yu yolŋuyu Djuwyu bäpurru'yu märrama ŋamakurru' yana nhanukuŋu Godkuŋunydja, rrambaŋi yana ŋuriŋi mulkuruyu yolŋuyu dhuwurr-ŋamakurru'yu.
ROM 2:11 Liŋgu bukmak yurru ŋunhala djingaryundja yukurra rrambaŋi yana; ŋayi yurru Gunhu'yunydja yolŋu'-yulŋunha mala-yarr'yun yukurra waŋganydhu yana romdhunydja.
ROM 2:12 Yo, märr-yuwalk yana yurru dhuwurr-yätjmirrinydja yolŋu walala raku'-rakunydhirri marrtji yurru. Ŋunhi ŋayi buku-ḏuwaṯ mulkuru yolŋu yätjkunydja djämawu, ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja gupaḏalnha-wala dhä-ḏir'yun ŋanya, bäyyi ŋayi ŋunhi yakanydja marŋgi ga ŋäkula Gunhu'wuŋunydja rom ŋunhi nherraṉnara Mawtjitjkalanydja, liŋgu ŋayipi marŋgi yolŋunydja ŋayaŋu ŋunha wal'ŋu nhanŋu, nhäyinyara ŋamakurru' ga nhäyinyara yätj. Wiripunydja ŋuli mulkuru yolŋu ŋamathama yukurra nhina nhanukalay ŋayi djälkurru yana, liŋgu ŋayipi djäl nhinanharawu ŋamakurru'wu. Dhiyaŋuyina milkumanydja yukurra ŋilimurruŋgala, ŋunhi ŋayi Gunhu'yu nherrara nhanŋuway ŋayi rom ŋunha wal'ŋu yolŋuwala ŋayaŋulili ŋunhi ŋäthili. Liŋgu djinawany'tja ŋunhi ŋayaŋuŋuranydja yolŋuwala dhikanydja ŋuli yukurra waŋa ḏaḏawmarama ŋanya yätjŋuru; wiripunydja ŋuli ŋunhi rirrakayyu waŋa bitjan, “Way ḏaḏawyurra. Yätj dhuwalinydja bitjanarawu nhuŋu,” ga wiripunydja ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi rirrakayyu bitjan gam' waŋa, “Ŋamakurru' dhuwalinydja nhuŋu,” bitjan. Bala ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja dhä-ḏir'yunna ŋanya ŋunhiyi mulkurunha yolŋunha, ŋunhi yurru ŋayi marrtji djämanydja yana-wala yätj. Ga bitjandhi bili Gunhu'yu yurru dhä-ḏir'yun gupaḏalnha-wala Djuwnhanydja yolŋunha, ŋunhi ŋayipi buku-ḏuwaṯ yätjku djämawu, liŋgu ŋayinydja marŋgi warray ŋurikiyi romgu ŋunhi ŋayi Gunhu'yu nherrara Mawtjitjkala, yurru yakana ŋayi ŋuli märrama dhäruktja ŋunhi, mukthunna yana-wala djämana ŋayi ŋuli djarrpi'na dhuwurr. Bala ŋanyanydja yurru Gunhu'yu dhä-ḏir'yunna yana ŋunhinhanydja rom-bakmaranhamirrinhanydja. Yo, ŋunhi ŋayi ŋula yol yolŋu marŋgi Godkalaŋuwu romgu, yurru ŋayi ŋuli ŋunhi djuḻkmaramana dhäruktja ŋuriŋiyi, yakana ŋula märrama, ŋayi yurru Gunhu'yunydja yakana ŋunhinhayi yolŋunha ŋamakurru' ḻakarama. Ŋayi yurru ŋamakurru' ḻakaramanydja Gunhu'yu ŋunhinhana liŋgu yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋamakurru' ŋuli nhina yukurra.
ROM 2:16 Liŋgu ŋulinyaramirriyunydja mala-yarr'yunaramirriyunydja waluyu, ŋilimurru yurru djingaryun nhanukalana gumurrŋura Gunhu'walana, bala yurru ŋunhi meṉgunharayŋunydja guyaŋinyara ŋilimurruŋguŋu malŋ'thu'-maḻŋ'thunna marrtji warraŋulyirrina, bala yurru ŋayi Djesu-Christthunydja mala-yarr'yunna marrtji ŋilimurrunha yolŋu'-yulŋunha, gänaŋulili yätjmirrinhanydja dhä-ḏir'yunarawuna, ga gänaŋulili ŋamakurru'mirrinhanydja ŋamakurru'wuna wal'ŋu nhinanharawu. Yo, dhuwalayina ŋunhi dhäruk ŋarra ŋuli yukurra ḻakarama bukmakkunydja yolŋu'-yulŋuwu.
ROM 2:17 Yo, nhuma Djuws bäpurru, ŋäka walala; dhuwalanydja dhäruk nhumalaŋguway ŋarra yurru waŋa yukurra ḻakarama. Wiripunydja nhuma ŋuli waŋa ḻakaranhamirri nhumalanhay nhuma bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala Djuw yolŋu. Ŋarra marŋgi Godkalaŋunydja Romgu. Ŋanapurru dhuwala nhanŋunydja yolŋu'-yulŋu, galkiwuy ŋanapurru nhanukalaŋuwuy, liŋgu ŋanapurruŋgala muka ŋayi Djuwskala wekaŋalanydja nhanŋuway romdja,” bitjan nhuma ŋuli yukurra ḻakaranhamirrinydja nhumalanhay nhuma.
ROM 2:18 Yo, nhuma marŋgi nhäyinyara rom ŋamakurru' nhanukala maŋutjiŋura, liŋgu marŋgi nhuma dhuwala Romgunydja ŋunhi Gunhu'yu nherrara.
ROM 2:19 Nhuma ŋuli waŋa ḻakaranhamirri bitjanmirri, “Ŋarra dhuwala marŋginydja. Ŋarra yurru marŋgikuma yolŋunha muḻkurr-dhumuknhanydja ga dhuŋanha yolŋunha. Ŋarra yurru baṉdja-gulama bambaynhanydja yolŋunha, ga dhukarrnydja ŋarra yurru djarraṯawun'kuma ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra marrtji buku-munha'kurru.” Ga bitjan nhuma ŋuli ḻakaranhamirrinydja. Yuwalk yulŋunydja dhuwala. Gunhu'walanydja ŋuriŋi Romdhu ŋuli yukurra ḻakarama yuwalkŋunydja ga dhunupanydja; ŋuriŋiyina ŋuli yukurra marŋgi wekamanydja ŋilimurrunha.
ROM 2:21 Bala nhuma ŋuli yukurra marŋgikumana wiripu-guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi. Yurru nhämirri nhuma yurru nhumalanhay nhuma marŋgikunhamirrinydja?... märr nhumanydja yurru ŋayathama ŋunhiyi rom nhumapi. Nhe ŋuli ḻakarama wiripuŋuwala yolŋuwala bitjan, “Yaka manaŋiyanydja, ga yaka marramba'thiyanydja.” Bitjan nhe ŋuli ḻakarama wiripuŋuwu yolŋuwu, yurru nhenydja ŋuli ŋunhi manaŋirriyi yana, ga djämayi yana marramba' nhepinydja. Ga wiripunydja nhe ŋuli waŋa bitjan, “Yaka buku-ŋal'yurra goŋbuywu djämawuywu nhäku malaŋuwu,” bitjan, yurru nhepinydja ŋuli ŋunhi djaw'yun warray ŋula nhä, ŋuliŋuruyi dhuyuŋurunydja wäŋaŋuru.
ROM 2:23 Yo, nhuma ŋuli guyaŋinyaramirri buluna wal'ŋu garrwar ḻakaranhamirri, liŋgu nhuma marŋgi romgu Gunhu'walaŋunydja, yurru nhumanydja ŋunhi romnha bakmarama warray ŋuli yukurra, yakana ŋayathama yukurra. Bala wiripuŋuyunydja yolŋuyu ŋuli nhäma nhumalaŋgala yätj dhuwurr, bala walala ŋuli waŋana Gunhu'nha yätjthamana.
ROM 2:24 Liŋgu Djorra'yunydja yukurra wukirriwuyyunydja ḻakarama bitjan gam', “Mulku'-mulkuruyunydja bäpurru'yu malaŋuyu ŋuli yukurra waŋa yätj ḻakaramana Gunhu'nha, liŋgu ŋuriŋiyina yätjthuna dhuwurryu ŋunhi nhuma Djuwsthu malaŋuyu gatjarr'yurruna, bala yukurra djämana.”
ROM 2:25 Marŋgi warray nhuma romgu ŋilimurruŋgalayŋuwunydja Djuwskalaŋunydja, ŋurikinydja ŋunhi ŋilimurru ŋuli mitthun yumurrku'nha bitjandhiyi, liŋgu mim'pu ŋunhi rumbalŋuranydja bitjan yiŋarray', ḻakarama ŋuli yukurra ŋilimurrunha ŋuriŋiyi, ŋunhi ŋilimurrunydja nhanŋuwaynha Godkuna yana yolŋu, ŋulaŋuruna ŋunhi nhanukalana malaŋuru. Ga ŋunhi yurru nhe ŋayathama yukurra Godku Rom, yuwalknha nhenydja ŋunhi Godku yana yolŋu, ga ŋunhiyi mim'punydja mayali'mirrina nhuŋu. Ga ŋuli nhe yakanydja ŋayathama yukurra rom Godku, yana djäma yukurra yätjtja, ŋunhiyinydja nhuŋu mim'punydja bitjan mayali'miriwnha, liŋgu nhenydja ŋunhi ŋuli yukurra nhina rommiriw yana, bitjan mulkuru yolŋu, yaka Djuw.
ROM 2:26 Ga ŋunhi yurru mulkurunydja yolŋu nhina ŋamathama wal'ŋu dhika, ŋunhiyinydja bitjan ŋayi galŋa-mim'pumirri yolŋu, liŋgu Gunhu'yunydja Godthu yurru ḻakarama ŋanya bitjanna, “Ŋarrakuwaynha ŋayi dhuwali yolŋunydja.”
ROM 2:27 Yo. Ŋunhi mulkurunydja yolŋu dhuŋa yana Godkalaŋuwu romgu, ga ŋunhi ŋayi yurru mulkurunydja yolŋu nhina yukurra ŋamathama, bala nhanukalaynydja ŋamakurru'yu ŋuriŋiyinydja romdhu yurru nhumalanha Djuwsnhanydja yätj-ḻakaramana, liŋgu nhumanydja ŋunhi marŋgi warray Gunhu'walaŋu romgu, yurru yakana ŋuli nhe yukurra ŋayathamanydja.
ROM 2:28 Yol dhika yuwalktja wal'ŋu Djuw?... Yol dhika yuwalktja Gunhu'wunydja wal'ŋu yolŋu? Ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋina beŋuru Djuwskala?... mim'pumirri rumbal? Yäääw, yaka warray. Ŋunhiyinydja mim'pu yana warraŋul warray wal'ŋu, liŋgu yolŋuwunydja ŋayaŋu wal'ŋu ŋunhi yakana yurru ḏarrtjalkthirri ŋula mitthunarayu.
ROM 2:29 Yo, yuwalktja Djuw yolŋu balanyarana gam', ŋunhi ŋayaŋunydja nhanŋu liŋguwuynha ḏarrtjalkkunharana ŋunhi, ŋuriŋi warray Gunhu'wala Garrkuḻukthu warray Birrimbirryu. Bala ŋuriŋinydja yolŋuyu ŋayaŋu-ḏarrtjalkthunydja yurru djäma yukurra ŋamakurru'na, yaka yana ŋula yolku maŋutjiwu wokthunarawunydja, liŋgu Gunhu' warray nhanŋunydja yurru wokthun yukurra.
ROM 3:1 Nhuma Djuwsthunydja mak ŋuli guyaŋirri wiripunydja bitjan, “Ŋarranydja dhuwala Djuw muka be dhawal-wuyaŋina. Nhä ŋilimurru Djuwsthunydja yukurra ŋayathama manymak?... djuḻkmarama yukurra mulku'-mulkurunhanydja ŋunhi yolŋunha?”
ROM 3:2 Ŋe! Yuwalk muka ŋilimurru Djuwsthunydja yukurra ŋayathama biyapulnydja wal'ŋu dharrpal, djuḻkmarama ŋunhinhanydja, wiripuŋunhanydja bäpurru'nha malaŋunha, liŋgu ŋilimurruŋgala muka djäkalili ŋayi Gunhu'yu wekaŋala ŋunhi romdja nhanŋuway ga dhäruk-nherraṉminyaranydja.
ROM 3:3 Yurru wiripu-guḻku'yunydja ŋilimurru Djuwsthu liŋguna ŋapana wekaŋala, bala meṉguŋalana ŋunhiyinha romnha ŋunhi Gunhu'yu nherrara, ga yaka walala märraŋala nhanŋu dhäruktja. Bala nhaltjanna ŋayi yurru Gunhu'yunydja ŋunhiyi dhäruknha?... meṉgumana?... bitjandhi bili bitjan walala?
ROM 3:4 Yäääw, yaka warray. Yolŋuyu warray yurru djawukirrinydja ḻakarama, yurru Gunhu'yunydja yurru yaka warray bitjandhi djawukirri ḻakarama; ŋayinydja bitjan liŋgu yurru yuwalk warray yana, yaka ŋayinydja yurru nhanŋuwaynydja dhäruk-nherraṉminyara gulkmarama. Liŋgu ŋunha Djorra'yunydja yukurra ḻakarama Gunhu'nha bitjan warray gam', “Gunhu', nhe yurru djämana-yana-wala ŋurikiynydja dhärukpuy ŋunhi nhe dhäruk-nherraṉmina; Ga ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu ḻarruma nhuŋu djarrpi'wunydja, ŋayinydja yurru nhuna maḻŋ'marama ŋamakurru' warray yana, rom dhunupa warray.”
ROM 3:5 Wiripunydja ŋuli yolŋu waŋa bitjan, “Ŋunhi ŋarranydja ŋuli djäma yätj, bala ŋarrakalanydja ŋuriŋiyi yätjthu ŋuli ḻakarama yukurra warraŋulkuma Gunhu'nhana, ŋunhi ŋayinydja rom-dhunupa warray yana, ganaŋ'thun warray yukurra yolŋuwala. Yakana ŋunhinydja dhunupa nhanŋu Godku, ŋunhi ŋayi yurru ŋarranha dhä-ḏir'yun ŋurikiy yätjpuy.” Yo, dhäruk yäna dhuwalayinydja ŋarra yukurra waŋa, bitjan ŋuli yolŋu waŋa, yanapi ŋayi Godtja yolŋu yana wal'ŋu.
ROM 3:6 Ŋunhi bini yaka dhunupa Godku dhä-ḏir'yunarawu yätjmirriwunydja, ŋunhiyinydja bitjan ŋayi yaka mala-yarr'yunaramirri bukmakku yolŋu'-yulŋuwu, yanapi ŋayi yurru yakana ŋula waŋganynha yolŋunha dhä-ḏir'yun, liŋgu bukmak yana dhuwurr-yätjthinanydja.
ROM 3:7 Yo, ŋunhi bini yolŋuwalanydja ŋuriŋiyi bothinyaraŋuyu ḻakaranharayu ŋuli yukurra warraŋulkuma ḻakarama Gunhu'nhana, ŋunhi ŋayinydja yuwalkkuma warray ŋuli yukurra ḻakarama, ganaŋ'thun warray yukurra yolŋuwalanydja, bala nhäkuna nhuma yukurra ŋarranhanydja yätj-ḻakarama?
ROM 3:8 Yakana dhuwala ŋamakurru', ŋunhi ŋuli yolŋu waŋa bitjan, “Gul' ŋilimurru djäma yätjnha wal'ŋu, märr yurru yolŋu'-yulŋuyunydja wokthunna yurru ḻatju' ḻakaramana ŋanya Gunhu'nhana.” Yo, dhuwalayinydja malanha djarrpi' warray wal'ŋu dhäruk, yaka dhunupa, yurru wiripu-guḻku'yunydja ŋuli guyaŋirri yätj-ḻakaramana ŋarranhana, yanapi dhuwalayinydja malanha ŋarrakuŋuna ḻakaranhara. Yuwalayinydja malanha ŋarrakuŋuna ḻakaranhara. Yuwalknha yana ŋayi yurru Gunhu'yunydja dhä-ḏir'yun yätjpuy djämawuy yolŋunha.
ROM 3:9 Yo, Gunhu'yu Godthu wekaŋala nhanŋuway ŋunhi rom ŋanapurruŋgala Djuwskala dharraylili, yurru yakana ŋayi yurru waŋa ŋilimurrunha yätjpuynydja djämawuy bitjandja, “Bäyyi. Yakana ŋarra yurru dhä-ḏir'yun.” Bitjandhinydja ŋayi yurru yakana yana guyaŋirri. Ŋayi yurru Gunhu'yu ŋilimurrunha dhä-ḏir'yundja rrambaŋikumana, Djuwnha yolŋunha ga mulkurunha yolŋunha, liŋgu bukmak yana ŋilimurru dhuwurr-djarrpi'thinanydja.
ROM 3:10 Yo, Djorra'yunydja yukurra ḻakarama yolŋu'-yulŋunha bitjan ŋunha gam': Yakana ŋula waŋgany yolŋu yukurra nhina rom-dhunupa Gunhu'walanydja maŋutjiŋura;
ROM 3:11 Yakana ŋula waŋganydhu yukurra dharaŋan dhunupanydja wal'ŋu Godku rom, Ga yakana ŋula waŋgany wirrkinydja wal'ŋu djälthirri yukurra Gunhu'wu yuwalkkumanydja wal'ŋu.
ROM 3:12 Liŋgu bukmak yana yolŋu walala bilyurrunanydja, ŋapanydja-wekanhamina Gunhu'wunydja; bukmak yana gatjpal'yurrunana yukurrana nhäŋiniŋ'thinana rom. Yakana ŋula waŋganydhu yolŋuyu ŋuli yukurra djäma ŋamakurruny'tja dhuwurr, yakana ŋula waŋgany yana.
ROM 3:13 Bitjanna liŋgu ŋuli yukurra yolŋunydja walala waŋa yätjthamana yana, liŋgu dhäruktja ŋunhi walalaŋgu barrpa'na wal'ŋu dhika. Dhärukthu bothinyarayŋuyunydja ŋuli walala märr-yätjthamana wiripuŋunhana yolŋunha, yana mayali'-wilkthun. Yo, walalaŋgu dhäruktja maḏakarritjnha, rakunydhinyamirrina yana, balanyarana bitjan bäpiwu ḻirra;
ROM 3:14 Bitjanna liŋgu walala ŋuli waŋanydja yukurra dhäruktja milnyaŋ'mirrina yana, yakana ŋamakurru.
ROM 3:15 Yo. Yolŋunydja walala ŋuli nyinyaŋdhunmirrina, ga bunharamirrina ŋuli yukurra; Waḏutjana yana walala ŋuli ŋayaŋu-yätjthamanydja yolŋunha, bitjan bumanydja ŋanya rakunygumanydja,
ROM 3:16 Ga guḻku' yolŋu walala ŋuli yukurra nhina galŋa-yätjthirrinydja ga buku-warwunydja, liŋgu dhiyaŋuyi bunharaminyarayuna dhuwurryu.
ROM 3:17 Yakana walala yolŋu'-yulŋu marŋgi nhaltjanarawu nhinanharawu ŋayaŋu-yal'yunarawu,
ROM 3:18 Liŋgu yakana walala ŋuli rom-weyaṉiyirrinydja yukirra nhanŋu Godku.” Ga bitjan yukurra ŋunhi Gunhu'wala Djorra'yunydja ḻakarama yolŋu'-yulŋunhanydja.
ROM 3:19 Yo, ŋayi Gunhu'yu wekaŋala Romdja ŋunhi Mawtjitjkala, liŋguna ŋayi ḻakaraŋala ŋilimurruŋgala, marŋgikuŋala manymakkunharawuna nhinanharawu, yurru yakana ŋula waŋgany yurru waŋanydja ŋamakurru'-ḻakaranhamirrinydja ŋanyapinyay ŋayi ŋunhala Gunhu'walanydja; bukmakthirrina yana yurru yukurra dhärra dhärukmiriwnha, muŋmuŋnha yana, liŋgu bukmaknha yana dhuwurr-yätjthinanydja.
ROM 3:20 Wiripunydja ŋilimurru ŋuli wirrki dhika wal'ŋu yana birrka'yun nhinanharawu ŋamathanharawu, yurru gulkuru warray, mukthun ŋayi yurru Gunhu'yu ŋilimurrunha nhäma yätjnha yana, liŋgu romdja ŋunhi ganydjarrmiriwnha, yakana ŋilimurrunha ŋuli walŋakuma. Yo, romdhu ŋuriŋiyi ŋilimurru yurru yana nhäma dharaŋanmirrina ŋilimurrunhay ŋilimurru ŋayaŋu ŋunha, ŋunhi ŋilimurrunydja djarrpi'mirrina yana wal'ŋu, yakana ŋamakurru Gunhu'walanydja maŋutjiŋura, liŋgu yakana ŋilimurru ŋuli djäma yukurra ŋamakurru', bitjan romdhu ŋuriŋiyi Godkala yukurra ḻakarama.
ROM 3:21 Yo. Bukmak ŋilimurru dhuwurr-yätjmirrinydja, yurru ŋuriŋi ŋäthiliŋuyunydja romdhu yakana yukirri ŋayathaŋu ganydjarr dhuwurr-ŋamathanharawu yolŋu'-yulŋuwunydja. Yurru dhiyaŋunydja-wala Gunhu'yu liŋgu wekaŋala wiripuna dhukarr, märr ŋuliwitjan dhukarrkurru ŋayi yurru ŋilimurrunha nhäma, bala ḻakarama ŋamakurru'na yana. Yurru ŋunhiyinydja dhukarr yuṯana wal'ŋu, ganaŋ'thun warray yukurra ŋuliŋuruyi ŋäthiliŋuŋurunydja romŋuru. Liŋgu Gunhu'yuna ŋayipina yurru dhunupakuma ŋayaŋunydja yolŋuwu, bitjan yana liŋgu bitjarra Mawtjitjthu ga dhäwu'-gänharamirriyu walalay yukurrana dhunupamirriyaŋala ḻakaraŋala be ŋäthili baman'tja.
ROM 3:22 Ga dhuwalana ŋunhi yuṯanydja dhukarr balanyarana gam': Djesu-Christ rakunydhina yolŋu'-yulŋuwala dharapulŋura, ga ŋunhi yurru yolŋuyu märr-yuwalkthirri ŋanya Djesu-Christnha, ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja yuṯakumana ŋayaŋuna ŋunhiyi yolŋunha, bitjan walŋakumana ŋanya ŋuliŋuru yätjŋuru. Ga dhuwalanydja gay' yuṯanydja dhukarr bukmakkuna yolŋu'-yulŋuwu, Djuwwu ga mulkuruwu; rrambaŋi yana maṉḏa yurru walŋathirrinydja märr-yuwalkthinyarayu waŋganydhu.
ROM 3:23 Liŋgu bukmak ŋilimurru dhuwurr-yätjthinanydja, bala ganaŋ'thurrunana yana Gunhu'wala Godkala; yakana ŋula waŋgany yolŋu nhina yukurra ḻatju'ŋura wal'ŋu dhika galki nhanukalanydja.
ROM 3:24 Yurru Gunhuny'tja ŋilimurruŋgu märr-ŋamathirri yukurra yana mukthun, bukmakku yana ŋayi djälnydja, ŋilimurru yurru nhina yukurra galki yana nhanukala, bala ŋayi yänana Gunhu'yu wekaŋalanydja ŋanya Djesunha, bala ŋuliwitjarra burakinyarakurru Djesuwalana ŋayi Gunhu'yunydja ŋilimurrunha djaw'yurruna ŋuliŋuru yätjŋurunydja romŋuru, bala yana märraŋalana ŋilimurrunha nhanŋuwayliliyaŋalana.
ROM 3:25 Yo, Gunhu'yu Godthu dhayuŋara nhanŋuway ŋayi gäthu'mirriŋunha, bala ŋayi maḻŋ'thurrunana yolŋuna wal'ŋu rumbal, bala ŋayina rakunydhinanydja ŋilimurruŋgalanydja dharapulŋura, ga nhanukalanydja ŋuriŋiyi gulaŋ-waṉḏinyarayu ŋayi Gunhu'yunydja bitjarrana rurrwuyurrunana yätj dhuwurr ŋilimurruŋgu, biḏiwiḏitjkuŋalana liŋguna, ŋunhi ŋilimurru yurru märr-yuwalkthirri ga märr-nherraṉmirri Djesuwalanydja, yakana ŋilimurrunha yurru biyapul Gunhu'yunydja dhä-ḏir'yun yätjpuy. Ga balakurruyinydja ŋayi Gunhu' milkunharaminana ŋilimurruŋgala, ŋunhi ŋayinydja rom-dhunupa warray wal'ŋu. Yaka ŋayi yänayinydja dhä-ḏir'yurruna yolŋu'-yulŋunha ŋäthili, liŋgu baḏak ŋayi yukurrana galkurrunanydja-a-a, yana liŋgu-u-u, ga Djesuna burakina, ga balakurruyina ŋayi Djesuwalana maŋgu'yu Gunhu'yu buwayakkuŋalanydja yätjtja dhuwurr yolŋu'-yulŋuwu. Yo, Gunhuny'tja ŋunhi' rom-dhunupa yana; dhunupa nhanŋu bäy-ḻakaranharawu yätjpuynydja ŋula yolku yolŋuwu, ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu märr-yuwalkthirrinydja yukurra Djesuwala, ŋunhi ŋayina rakunydhina ŋarrakunydja yätjku yana.
ROM 3:27 Yo, ŋilimurru ŋuli nhina yukurra ḏarrtjalkkunhara ga ŋayaŋu-dhunupana dhika wal'ŋu ŋuriŋiyina Djesuwalana yana burakinyarayu. Bala nhaltjanna ŋilimurru yurru ŋunhiyinydja yukurra ḻakaranhamirri?... “Ŋarranydja dhuwala ŋayaŋu-dhunupa warray, liŋgu ŋarra ŋuli djäma yukurra ŋamakurru' warray wal'ŋu?” Yakana ŋilimurru yurru bitjandhiyinydja ḻakaranhamirri, liŋgu ŋayipina yana Gunhu'yuna ŋilimurrunha ŋayaŋu-dhunupakuŋalanydja ŋuriŋiyina bili waŋganydhuna yana, ŋunhi ŋilimurru märr-yuwalkthina Djesuwala.
ROM 3:28 Yo, ḻakaramanydja ŋarra ŋuli bitjandhiyinydja, liŋgu yolŋu yurru ŋayaŋu-dhunupayirrinydja waŋganygurruna dhukarrkurru yana, ŋuriŋina waŋganydhuna yana märr-yuwalkthinyarayuna, ga dhuwalayi dhukarr ganaŋ'thun warray yukurra romŋuru malaŋuŋuru bukmakkalanydja, ŋunhi ḻakarama yukurra nhaltjanarawu nhinanharawu ga djämawu.
ROM 3:29 Yolku ŋunhi Waŋarr Gunhuny'tja?... Djuwsku yana malawu? Yäääw, yaka warray. Ŋayinydja ŋunhi Waŋarryi yana walalaŋgu Mulku'-mulkuruwunydja.
ROM 3:30 Liŋgu ŋayipi muka ŋunha waŋgany yuwalktja wal'ŋu yana Waŋarr; Gunhu'yunydja ŋayipina yurru ŋayaŋu-dhunupakuma ŋula yolnha Djuwnha yolŋunha ŋunhi ŋayi yurru märr-yuwalkthirri yukurra Garraynha Djesunha. Ga bitjandhi bili ŋunhi yurru Mulkuruyunydja yolŋuyu märr-yuwalkthirri nhanukala Djesuwala, Gunhu'yunydja yurru bitjandhi bili ŋanyanydja ŋayaŋu-dhunupakumayi. Yakana yurru waŋgany ŋula yolŋu walŋathirri ŋula walalaŋgalay malaŋuyu romdhunydja ŋuriŋi.
ROM 3:31 Liŋguna ŋilimurru dhuwala märr-yuwalkthirrina yukurra Djesuwalanydja. Bala nhaltjanna dhika ŋilimurru yurru Romdja ŋunhi?... Bäy-ḻakaramana?... ŋurrkamana?... ŋunhi Gunhu'wuŋunydja nherraṉara Rom? Yäääw, yaka warray. Ŋunhiyinydja yurru dhärrana yukurra yana rom, märr balakurruyina romgurru yolŋu'-yulŋunydja yurru dharaŋanmirrina ŋunhi walalanydja dhuwurr-yätjmirrina yana, yakana ŋula ŋamakurru'.
ROM 4:1 Yo. Ŋilimurrunydja Djuwstja dhuwala dhawal-wuyaŋina ŋulaŋuru Yipurayimgala yarraṯaŋuru. Ŋilimurru guyaŋirri ŋunhi ŋilimurruŋguway märi'munha balayi roŋiyirri. Nhä ŋilimurru yurru maḻŋ'marama nhanukala?
ROM 4:2 Yuwalktja ŋayi ŋunhi Yipurayim ŋamakurru' wal'ŋu yolŋu; ŋayinydja bini ŋunhi ḻayḻaymaranhaminya muka ḻakaranhaminya ŋanyapinyay ŋayi, yurru yaka warray ŋayinydja bitjarrayi yukurrana ḻayḻaymaranhamina ŋamakurru'-ḻakaranhamina, liŋgu Gunhu'yunydja ŋanya ŋayaŋu ŋamakurru' ḻakaraŋala yaka ŋurikiynydja djämawuy ŋamakurru'wuynydja.
ROM 4:3 Liŋgu ŋunha Djorra'yunydja yukurra ḻakarama ŋanya Yipurayimnha bitjan gam', “Ŋayi Yipurayimdhunydja märr-yuwalkthinana Gunhu'nha, bala Gunhu'yunydja ŋanya yana märraŋalana nhanŋuwayliliyaŋalana, bala ŋayi ŋanya ŋunhi ḻakaraŋalanydja ŋayaŋu-dhunupana, ŋuriŋiyina ŋunhi ŋayi Gunhu'nha märr-yuwalkthina.”
ROM 4:4 Yo. Ŋunhi ŋuli ŋula yolthu djäma yukurra, ŋayinydja ŋuli ŋunhi märrama muka roŋinyamaramayi ŋurikiyyi djämawuy, bala ŋayi ŋuli bitjanna guyaŋirri, “Way, dhuwalanydja ŋarra märraŋala djämawuy yana. Yaka ŋarra märraŋala wetj yäna.”
ROM 4:5 Yurru Godkunydja rom ganaŋ'thun warray yukurra, liŋgu ŋayi ŋuli Gunhu'yunydja wetjnha wekama yana, ŋayi yurru yana dhuwurr-yätjkunydja yolŋuwu buwayakkuma yänana, bala ḻakaramanydja ŋanya ŋayaŋu-dhunupana yurru, ŋunhi ŋayi yurru märr-nherraṉmirrinydja yana Godkala. Liŋgu yolŋuwu yurru ŋayaŋunydja dhunupayirri märr-yuwalkthinyarayu yana waŋganydhu, yaka ŋula yolkala djämayunydja.
ROM 4:6 Ŋäthili baman', Daypitthu ḻakaraŋala dhunupamirriyaŋala yukurrana ŋayaŋu-djulŋiyinyaranha yolŋunha, ŋunhinha ŋunhi Gunhu'yu yurru ḻakarama ŋanya ŋayaŋu-ŋamakurru'na wal'ŋu, bala wapmarama nhanŋuwayliliyama ŋayi yänana wal'ŋu yurru. Ga bitjarra ŋayi Daypitthu ḻakaraŋalanydja gam',
ROM 4:7 “Yolŋu yurru ŋunhi galŋa-djulŋithirrinydja nhina, ŋuriŋina ŋunhi Gunhu'yu yuwalkkuŋala wal'ŋu buwayakkuŋala nhanŋu yätj dhuwurr, bitjarra ŋayi ŋäkirrmaraŋalana nhanukalay ŋayi maŋutjiŋurunydja.
ROM 4:8 Liŋgu ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja yana meṉgumana-wala yolŋuwu yätjtja dhuwurr, bala ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋunydja mirithirrina wal'ŋu goŋmirriyirri.”
ROM 4:9 Yolnha ŋunhi yukurra Daypitthu ḻakarama bitjandhiyinydja ŋuli? Yol yurru dhika nhina galŋa-djulŋithirrinydja?... Ŋilimurruway yana dhuwala Djuws bäpurru? Yäääw, yaka warray. Gunhu'yu yurru goŋmirriyamayi Mulku'-mulkurunhanydja bitjandhi bili, ŋunhi walalanydja yurru märr-yuwalkthirri. Liŋgu bitjan muka ŋilimurru ŋuli Yipurayimnhanydja ḻakarama, ŋunhi Gunhu'yu ŋanya ŋayaŋu-dhunupana ḻakaraŋala, liŋgu nhanukala ŋurikalana Yipurayimgala märr-yuwalkthinyarayu.
ROM 4:10 Nhätha ŋunhi ŋayi Gunhu'yu ḻakaraŋala ŋanya ŋayaŋu-dhunupanydja ŋayi Yipurayim?... ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana Djuw yana?... rumbal mitthunara? Yäääw, yaka dhuwalinydja dhunupa. Gunhu' wäthurruna nhanŋu Yipurayimgu ŋäthilinydja muka yana, ŋulinyaramirriyuna ŋunhi Yipurayim yukurrana nhinana Mulkuru muka yolŋu, yaka muka marŋgi Gunhu'walaŋuwu Romgu. Ŋayi märr-yuwalkthinana Godnhanydja, bala ŋuliwitjarrana Godthu ŋanya ŋayaŋu-dhunupanydja ḻakaraŋala, bala yana märraŋala ŋanya nhanŋuwayliliyaŋalana.
ROM 4:11 Yo, ŋäthilinydja ŋayi Yipurayimdhu märr-yuwalkthina Gunhu'nha, bala ŋuliŋuruyina ŋayi rumbal mitthunaranydja, liŋgu ŋuriŋinydja mim'puyunydja yukurra ŋanya ḻakaramana, ŋunhi ŋayinydja liŋguna nhanŋuwaynha wal'ŋu Gunhu'wuna yolŋu, ŋuriŋina ŋunhi ŋayi märr-yuwalkthina ŋanya Gunhu'nha ŋäthili. Ga dhiyakuna ŋayaŋuwu ŋunhi ŋayinydja Yipurayimdja balanyarana bitjan bäpa'mirriŋuna ŋayi bukmakku yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala yurru märr-yuwalkthirri ga ŋayaŋu-nherraṉmirri Gunhu'wala, bäyyi walala ŋunhi yakanydja Djuw yolŋu. Liŋgu Gunhu'yu yurru ŋayaŋu-dhunupa ḻakaramanydja ŋula yolnha yolŋunha, ŋunhi ŋayi ŋuli märr-yuwalkthirri yukurra Djesuwala.
ROM 4:12 Ga bitjandhiyi ŋa; bäpa'mirriŋuyi Yipurayim ŋilimurruŋgu Djuwskunydja ŋunhi ŋilimurrunydja ŋuli yukurra munguyun goyurrnha ŋanya märr-yuwalkthinyarana. Yaka ŋayi ŋunhi bäpa'mirriŋu ŋilimurruŋgu, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋilimurru dhawal-wuyaŋina nhanukala beŋuru yarraṯaŋuru, ga ŋuriŋinydja ŋunhi ŋilimurru rumbal mitthunara walala; ŋayinydja ŋunhi bäpa'mirriŋu ŋilimurruŋgu, liŋgu ŋilimurru märr-yuwalkthirri ŋuli yukurra Godnha, bitjandhinydja bitjarra ŋayi Yipurayim ŋäthili wal'ŋu märr-yuwalkthina, yurruna ŋanya mitthurrunanydja Djuwskuŋalanydja.
ROM 4:13 Yo, ŋäthilinydja ŋunhi wal'ŋu Yipurayim märr-yuwalkthina Gunhu'nha, ga ŋuliyina märr-yuwalkthinyarayuna ŋayi Gunhu'yu ŋanya ḻakaraŋala ŋayaŋu-ŋamakurruny'tja, bala dhawu'mirriyaŋala nhanukala bitjarra, “Dhuwala munathany'tja wäŋa buku-ḻiw'marama yana yurru nhuŋuna, ga nhokalayŋuwuna mala-wunharawuywu walalaŋgu, bitjanarawuna liŋguwuna gupaḏalŋuwuna-wala yana, liŋgu nhe märr-yuwalkthirri yukurra ŋarranha.” Yo, ŋayi Gunhu'yu dhawu'mirriyaŋala Yipurayimgala bitjarrayinydja, yaka ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi Yipurayimdhu ḏälkuŋala yukurrana Rom Gunhu'wuŋu; ŋayi Gunhu'yu dhawu'na nherrara nhanukala Yipurayimgala ŋuriŋiyina liŋgu ŋunhi ŋayi märr-yuwalkthina yukurrana nhanukala Godkala.
ROM 4:14 Ŋuli bini ŋayi Gunhu'yu dhawu'nha ŋunhiyi nherraṉa yolŋuwalanydja walalaŋgala bili ŋuriŋina ŋunhi walala yukurra ḏälkuma nhanŋu Rom, bala yolŋuwunydja bini ŋunhi märr-yuwalkthinyara mayali'miriwyinyana, ga Gunhu'yunydja ŋunhi bini dhawu'mirriyanha ḻakaranha bothinyana,
ROM 4:15 liŋgu yakana ŋula waŋganydhu yolŋuyu yukurra romnha ḏälkuma ŋula warrpam'thun. Yakana ŋayi yurru Gunhu'yunydja rom-bakmaranhamirri ḻakarama ŋunhinha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi ŋayi walalaŋgu yaka wekaŋala rom, yurru wirrki yana ŋayi yurru dhä-ḏir'yun ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walalaŋgu ŋayi Rom wekaŋala ŋurikala Mawtjitjkala, liŋgu walala bakmaraŋala ŋunhiyi rom, yaka ŋula ŋayathaŋala.
ROM 4:16 Yo, ŋilimurru yurru märramanydja dhawu'mirriyanhara Gunhu'wuŋunydja ŋunhi, märr-yuwalkthinyarayuna waŋganydhuna, liŋgu God ḏukṯukthirri yukurra, ŋayi yurru wekama ḻatjuny'tja nhä dhika malanha wal'ŋu bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu, yaka yana ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala marŋgi wal'ŋu Romgu. Ŋayi yurru bitjandhi bili walalaŋgunydja dhuŋamirriwunydja wekamayi yana, ŋurikinydja ŋunhi walala munguyun ŋuli marrtji malthun Yipurayimgu, ga märr-yuwalkthirri yukurra Godku, bitjarra ŋayi Yipurayim ŋunhi. Liŋgu ŋayi Yipurayimdja ŋunhi bitjan bäpa'mirriŋuna ŋilimurruŋgu bukmakku, Djuwsku ga mulku'-mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu,
ROM 4:17 liŋgu dhiyaŋu djorra'yunydja yukurra ḻakarama Yipurayimnhanydja bitjan, “Nhenydja dhuwala ŋarrakuŋu nherraṉara bäpa'mirriŋu guḻku'wuna bäpurru'wu.” Yo, ŋayi Yipurayimdhu märr-yuwalkthina Godnha Gunhu'nha, ŋunhi warray Waŋarrnha wal'ŋu ŋunhi ŋayi ŋuli walŋakuma rakunymirrinha, ga ŋayipina waŋganydhuna ŋuli Godthu ḻakaramanydja yukurra ŋula nhänha, ŋunhi yaka muka yana maḻŋ'thunara ŋulinyaramirriyinydjayi.
ROM 4:18 Liŋgu Gunhu'yu ḻakaraŋala Yipurayimgala ŋäthili yana, “Nhokuŋunydja yurru mala-wunhara mirithirrina guḻku'na dhikana wal'ŋu,” bitjarra, yurru ŋayi Yipurayimdja yukurrana nhinana yothumiriw warray, worruŋuna, dhuḏitjnha nhanŋu mala-wunharawunydja yukurranharawu yumurrku'wunydja. Yurru ŋayi Yipurayimdhunydja yana märr-yuwalkthinana wal'ŋu ŋanya Gunhu'nha, bala ŋayi yukurrana nhinana märr-gatjpu'yurruna yothuwuna nhanukalayŋuwu ŋayi maḻŋ'thunarawuna, liŋgu bitjarra ŋayi ŋunhi Gunhu'yu dhawu'mirriyaŋalanydja.
ROM 4:19 Yo, wirrki yana ŋayi märr-yuwalkthina Gunhu'nhanydja, yakana ŋayi ŋula märr-yuṯkthurrunanydja, bäyyi ŋayi ŋunhi worruŋunydja wal'ŋu, galki 100-nha dhuŋgarra nhanŋu. Yakana ŋayi waŋana Yipurayim bitjarranydja, “Ŋarranydja dhuwala worruŋuna, bitjan rakunynha yolŋu rumbal, ga miyalk ŋarraku dhuwala Sara worruŋuna ŋayi liŋguna, yakana ŋayi yurru balanyarayunydja worruŋuyunydja rumbalyu gäma yothunha.”
ROM 4:20 Yaka ŋayi waŋana bitjarrayinydja, “Mak ŋarra yurru yothumirriyirri, mak yakana.” Yaka ŋayi bitjarrayinydja dhumbal'yurruna guyaŋina, yana ŋayi baṯ bitjarrana mulkananydja yukurrana ŋunhiyi nhanŋu dhäruktja, gatjpu'yurrunana yukurrana yana yulŋunydja, bala nhanŋu ŋunhi märr-yuwalkthinyaranydja ŋuthara yindithinana, liŋgu bitjarrana liŋguna ŋayi yukurrana buku-wurrparanydja Gunhu'nha, wokthurrananydjä nhanŋu manapara.
ROM 4:21 Bitjarrana liŋguna ŋayi Yipurayimdhu yukurrana guyaŋinanydja Gunhu'nha, ŋunhi ŋayinydja biyapul wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru. “Yo, ŋayinydja yurru Gunhu'yu djämana-wala yana yulŋunydja ŋunhiyi, ŋunhi nhaltjarra ŋayi ŋarranha dhawu'mirriyaŋala,” bitjana ŋayi ŋuli Yipurayimdhu märr-yuwalkthinyanydja yukurranha,
ROM 4:22 bala Gunhu'yunydja ŋanya märraŋalana, bitjarra wapmaraŋala ŋanya nhanŋuwaynha ŋayi, bala ḻakaraŋala ŋanya ŋayaŋu-dhunupana.
ROM 4:23 Yo, Gunhu' waŋana bitjarranydja gam', “Ŋarranydja nhuna ŋayaŋu-dhunupa yukurra ḻakaramanydja, liŋgu ŋarranhana nhe yukurra märr-yuwalkthirri.” Yurru yaka ŋayi ŋunhi bitjarrayi waŋana nhanŋuway Yipurayimgunydja waŋganygunydja.
ROM 4:24 Godthu nherrara ŋunhiyi dhäruk dhipali djorra'lilinydja ŋilimurruŋgu warray, märr yurru ŋilimurru marŋgithirrina. Ŋayi yurru ŋilimurrunha bitjandhiyi liŋgu ŋayaŋu-dhunupa ḻakarama, ŋunhi ŋilimurru ŋuli yukurra märr-yuwalkthirri Gunhu'nha, ŋunhi ŋayi walŋakuŋala ŋilimurruŋgu Garraynha Djesunha rakunyŋuru.
ROM 4:25 Yo, ŋilimurruŋgunydja yätj ŋayina märraŋala Djesuyuna, bala rakunydhina ŋayina ŋilimurruŋgalanydja dharapulŋura, bala Gunhu'yunydja ŋanya märraŋala, walŋakuŋalana rakunyŋurunydja, märr yurru ŋilimurrunhanydja ŋayi ŋayaŋu-dhunupakumana ŋuliwitjan Djesuwalaŋukurruna. Ga ŋunhi ŋilimurru yurru märr-yuwalkthirri yukurra Djesuwalanydja, ŋayinydja yurru ŋilimurrunha märrama nhanŋuwayliliyamana Gunhu'yunydja, bala ŋilimurru yurru nhina yukurra nhanukalana yana galkina wal'ŋu, bitjan gurruṯu'mirrina walala nhanŋu Godku.
ROM 5:1 Yo. Dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru yukurra nhina dhuwala ŋayaŋu-dhunupana Gunhu'walanydja maŋutjiŋura, liŋgu Gunhu'yu ŋilimurruŋgu buwayakkuŋalana yätjtja dhuwurr liŋguna ŋuliyina Djesuwalaŋukurruna, ŋuriŋiyina ŋunhi ŋilimurru märr-yuwalkthina nhanukala. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru yukurra nhina ŋayaŋu-yal'yunna yana, waŋganyŋurana Gunhu'wala, ḻunduna yana. Yakana yurru ŋayi ŋilimurrunha gukuma ga dhä-ḏir'yun, liŋgu ŋayina Djesu-Christthuna ŋilimurruŋgala Garrayyuna märraŋala ŋilimurruŋgunydja yätj, bala dharapulŋuranydja ŋayina ŋilimurruŋgala rakunydhina.
ROM 5:2 Yo, ŋunhi ŋilimurru märr-yuwalkthina ga märr-nherraṉmina Djesuwalanydja, Gunhu'yunydja ŋilimurrunha märraŋala, bala wapmaraŋala nhanukalaynha ŋayi djäkalili nherrara, bala dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru yukurra nhina nhanukalana märr-ŋamathinyamirriŋurana. Nhinanydja ŋilimurru yukurra dhuwala goŋmirriyirrina, ŋoy-djulŋithirrina dhikana wal'ŋu, liŋgu galkunna ŋilimurru yukurra dhukarr-nhämana yulŋunydja dhuwala, ŋurukuna-wala ŋunhi ŋilimurru yurru nhina ŋunhalanydja Gunhu'walanydja ḻatju'ŋurana wäŋaŋura dhika wal'ŋu ŋunhi.
ROM 5:3 Ga bitjandhi bili ŋilimurru ŋuli goŋmirriyirriyi marimirrikurrunydja, liŋgu ŋuliwitjan marikurru ŋilimurru yurru marŋgithirrina wal'ŋu Gunhu'wu. Yo, ŋunhi ŋilimurru yurru dhärra wuṉḏaŋarrnha yana ŋula nhäkurrunydja romgurru, ga yakana ŋula gatjpal'yun ŋuriŋiyi gatjarr'yunarayunydja romdhu, bala ŋayinydja yurru Gunhuny'tja ŋilimurruŋgu wokthunna dhika wal'ŋu, liŋgu ŋuliwitjandhina ŋilimurru yurru ŋunhi ŋuthandja marrtji bala Gunhu'walanydja ŋamakurru'ŋura romŋura, yakana ŋilimurru yurru waḏutja galkirri, yana ŋilimurru yurru marrtji wuṉḏaŋarrnha, ŋayaŋu-gatjpu'yunna yana dhukarr-nhämana yukurra yurru ŋurikiyi ŋunhi Gunhu'yu yukurra ŋayathama ŋunha ŋilimurruŋgu. Bala yuwalk muka ŋilimurru yurru märramanydja, liŋgu wirrki yana ŋayi yukurra märr-ŋamathirri ŋilimurruŋgu. Yo, dhiyaŋu nhanukala Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ŋuli marŋgi-wekamanydja ŋayaŋu ŋilimurruŋgu, ŋunhi ŋayi yukurra ŋilimurrunha wirrki yana märryu-ḏapmaramanydja, dhiyaŋuyi ŋunhi ŋayi dhaŋaŋguŋala wekaŋala ŋilimurruŋgala ŋayaŋulilina.
ROM 5:6 Ŋäthilinydja ŋilimurru ganydjarrmiriwnha nhämiriwnha yana yolŋu'-yulŋu; gulkuruna ŋilimurru ŋuli gurilkunhaminya djämawu ŋamakurru'wunydja, yurru ŋulinyaramirriyu liŋgu ŋayi Garray rakunydhinanydja ŋilimurruŋgu dhuwurr-yätjmirriwunydja walŋakunharawu, ŋuriŋiyina yana waluyu ŋunhi Gunhu'yunydja djarr'yurruna.
ROM 5:7 Yo. Ŋunhi ŋuli ŋula yol waŋgany yolŋu dhuwurr-ŋamakurru rakunydhirri marrtji ŋula nhäkuŋunydja, ŋayi ŋuli waŋganydja yolŋu mak waṉḏi bala wapthurru nhanukala dharapullilina, märr yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu nhina walŋana. Biyaku mak ŋuli ŋayi waŋganydja yolŋu wekanhami ŋanyapinyay ŋayi walŋanydja rom-dhunupawunydja yolŋuwu walŋakunharawu.
ROM 5:8 Yurru ŋayinydja ŋunhi Djesunydja rakunydhina ŋilimurruŋgalanydja dharapulŋura ŋulinyaramirriyuna liŋgu ŋunhi ŋilimurrunydja yukurrana mukthurruna nhinana yätjnha yanana, yakana ŋamakurru'. Ga balakurruyina ŋayi Gunhu' milkunhaminanydja ŋilimurruŋgala wal'ŋu, ŋunhi wirrki ŋayi yana ŋilimurruŋgu märr-ŋamathirrinydja yukurra.
ROM 5:9 Ga dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru yukurra nhina ŋayaŋu-dhunupana, liŋguwuynha rurrwuyunara nhanukalanydja Godkalanydja maŋutjiŋura, ŋuriŋina gulaŋdhu Djesuwalana, ŋunhi ŋayi burakina ŋilimurruŋgala dharapulŋura. Bala yuwalk yana ŋilimurru yurru nhinanydja yukurra walŋana yana-wala ŋunhala Djesuwalanydja nyeyaḻŋura, yakana ŋayi yurru Gunhu'yu ŋilimurrunha yätj-ḻakaramanydja, bala djuy'yun ŋilimurrunha ŋula wanhamala rakunydhinyamirrililinydja.
ROM 5:10 Liŋgu Gunhu'yu ŋilimurruŋgu dhayuŋara wekaŋala nhanŋuway ŋayi Gäthu'mirriŋunha, ŋulinyaramirriyu liŋgu ŋunhi ŋilimurru ŋuli yukurranha nhinanha barrkuna yana nhanukala, dhakatjtjunana yukurranha nhanŋu Gunhu'wu. Bala ŋuliwitjarra nhanukalana burakinyarayunydja, ŋayi Gunhu'yu ŋilimurruŋgu rurrwuyurrunana, bala ḻundu'kuŋalana ŋilimurrunha märraŋala galkikuŋalana. Bala nhaltjanna ŋayi yurru ŋunhi ŋilimurrunha yulŋunydja?... Meṉgumana ŋayi yurru?... buku-dhumukthirrina? Yäääw, yaka warray. Ŋilimurrunydja yurru yukurra nhina walŋana yana nhanukalanydja djäkaŋura, liŋgu walŋa warray ŋayinydja yukurra yana nhina.
ROM 5:11 Yo, ḻatju'na dhuwalayinydja ŋiniya. Bala ŋilimurru ŋuli yukurra Gunhu'nhanydja dhuwala ḻayḻaymaramana, goŋmirriyirrina wokthunna nhanŋu dhikana, liŋgu ŋayi ŋilimurruŋgu biḏiwiḏitjkuŋala yätjtja ŋunhi dhuwurr, bala wapmaraŋala gali'lili nherrara ŋilimurrunha nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi, ŋuliwitjan Djesu-Christkalaŋukurru, Garraywala ŋilimurruŋgalaŋuwala. Bala dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru nhina yukurra ḻunduna wal'ŋu nhanŋu Gunhu'wu, galkina wal'ŋu nhanukalana yana.
ROM 5:12 Yo, guyaŋiya walala. Yätjtja dhuwurr ŋunhi maḻŋ'thurruna dhiyalanydja wäŋaŋura munatha'ŋuranydja waŋganygalana yolŋuwala yäkuwala Yadamgalana, liŋgu ŋunhiyi yolŋu märr-yuḻkthurrunana yana Gunhu'nha dhäruk, yakana ŋula märraŋala ŋunhiyi. Bala rakunydhinyamirrinydja rom ŋunhi maḻŋ'thurrunana dhiyala munatha'ŋuranydja balakurruyina nhanukalana yätjthu, ga ŋunhiyinydja bitjarra ŋayi dhukarrnha bumara bukmakkuna yolŋu'-yulŋuwu; bitjanna liŋgu yolŋu walala ŋuli marrtji raku'-rakunydhirrina, liŋgu bukmakthu yana märr-yuḻkthurrunanydja Gunhu'wunydja dhäruk, bala djäma yätjnha. Yakana yurru dhuwurr-yätjmirrinydja yolŋu walala nhina yukurra galki nhanukala Godkala, walala yurru rakunydhirrina yana, ganaŋ'thunna yukurra Godkala gupaḏalnha-wala yana.
ROM 5:13 Yo. Beŋuru ŋurruŋurunydja ŋäthilinydja wal'ŋu, yolŋu'-yulŋuyu yukurranha ŋuli djäma yätjnha wal'ŋu yana rom, bitjarra liŋgu-u-u marrtjina, ga yurruna ŋunhi Romdja Gunhu'yu wekaŋala yolŋu'-yulŋuwunydja Mawtjitjkalana. Yurru yaka ŋayi Gunhu'yu ŋunhiyi rommiriwnha walalanha ḻakaraŋala rom-bakmaranhamirrinydja walala, ŋunhi yaka muka ŋayi ŋunhi walalaŋgu romdja wekaŋala.
ROM 5:14 Yurru bitjarrayi bili walala marrtjina murrmurryurrunayi, liŋgu walalanydja djämayi yätj. Yo, ŋäthilinydja ŋayi Gunhu'yu wekaŋala waŋgany rom Yadamgu, bala ŋayi bakmaraŋala warray ŋunhiyi rom, bala ŋuriŋiyina ŋayi Yadam rakunydhinanydja. Ga beŋuruna bili Yadamgalana yolŋu'-yulŋunydja marrtjina ŋunhi murrmurryurruna, bäyyi warray walalanydja yaka rom bakmaraŋala ŋunhiyi Gunhu'wuŋu wekanhara, bitjarra ŋunhi Yadamdhu bakmaraŋala rom. Yurru bukmakthinana yana walala rakunydhinanydja marrtjina, liŋgu walala waŋga'-waŋganydhu yukurrana yana djäma yätjnha, ga ŋuriŋiyinydja walalaŋgalay yätjthunydja walalanha ganaŋ'maraŋalana Gunhu'walanydja, yana liŋgu-u-u, ga maḻŋ gay' Mawtjitjnha. Yo. Ŋuliyi nhanukala Yadamgala maḻŋ'thurruna waŋgany dhukarr dhiyala munatha'ŋuranydja, ŋunhiyinydja ŋayi rakunydhinyamirrina dhukarr bumara Yadamdhu bukmakkuna marrtjinyarawu. Ga ŋayinydja ŋunhi Yadamdja balanyarana bitjan wuŋiḻi ŋayi wiripu yolŋu, ŋayipi Djesu, ŋunhi ŋayi dhuḏikurru maḻŋ'thurruna. Liŋgu ŋayinydja Djesuyunydja bumarayi yana wiripunydja dhukarr yolŋuwu marrtjinyarawu, yurru ŋunhiyi Djesuwuŋunydja dhukarr bunhara gäna wal'ŋu, ganaŋ'thun yukurra dhiyakala Yadamgalanydja.
ROM 5:15 Yo, ŋuriŋiyi waŋganydhu yolŋuyu Yadamdhu dhuwurr-yätjkuŋala, bala ŋuli yukurra guḻkuny'tja yolŋu walala marrtji rakunydhinyamirrililina, malthun yukurra nhanŋuna dhukarrwu. Yurru wirrki yana ŋayi Gunhuny'tja ŋilimurruŋgu märr-ŋamathirri ŋuli yukurra, bala ŋayi wekaŋala Djesunhanydja yänana wal'ŋu, bala nhanukala ŋuliyi burakinyarayunydja bitjarra ŋayi Gunhu'yunydja yuṯana dhukarr bumara, märr yukurra yurru guḻku'na yolŋunydja walala marrtji bala walŋamirrililina, malthunna nhanŋuna Djesuwuna dhukarrwu.
ROM 5:16 Yo, waŋganydhaŋala ŋayinydja djarrpi'thina Yadamdja, märr-yuḻkthurrunanydja yana ŋayi Gunhu'nha dhäruk, ga ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru Gunhu'yunydja yurru yätj ḻakarama guḻku'nhana dhä-ḏir'yunarawunydja, liŋgu yolŋu walala yukurra guṯku'thirrina malthun nhanŋuna Yadamguna. Yo, dhipuŋurunydja dhurrwaraŋuru guḻku'yuna yukurrana yolŋu'-yulŋuyu djämanydja yana yätjnha, birrka'mirrina nhä malanha, yurru ŋuliyina Djesuwalana burakinyarayu ŋayi Gunhu'yu biḏiwiḏitjkuŋala yätjtja ŋilimurruŋgu dhuwurr. Yakana ŋayi yurru ŋilimurrunha dhä-ḏir'yundja, ŋunhi ŋilimurru ŋuli malthun yukurra Djesuwunydja, munguyun goyurr Djesunhana.
ROM 5:17 Yo, ŋuriŋiyi waŋganydhu yolŋuyu yätjkuŋalanydja, bala ŋayi rakunydhinana, ga dhurrwaraŋuru dhipuŋuruyina bukmak yolŋunydja walala marrtji yukurra bala rakunydhinyamirrililina, bala guḻku'na yurru rakunydhirri manapa Yadamgalanydja. Yurru wiripuŋuyunydja ŋuriŋi yolŋuyu Djesuyunydja gäŋala yuwalk warray wal'ŋu, walŋamirri warray yolŋu'-yulŋuwu, djuḻkmarama warray yukurra rakunydhinyaramirrinydja ŋunhi. Ga ŋunhi yurru ŋayi ŋula yolthu märramanydja ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi Gunhu'yu yäna ŋuli wekama ŋuliyi Djesuwalaŋukurru, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra Gunhu'walana galkina yana, ŋayaŋu-dhunupana wal'ŋu yana, liŋguwuynha rurrwuyunarana ŋuliyina Garraywalana maŋgu'-waṉḏinyarayu. Bala ŋayi yurru ŋunhiyi märr-yuwalkthinyaramirrinydja yolŋu nhina yukurra walŋamirriŋurana, ŋurruŋuna wal'ŋu ŋayi yurru, manapa Djesuwalana.
ROM 5:18 Yo, Yadamdhunydja waŋganymirri ŋunhi märr-yuḻkthurruna Godnha dhäruk, bala ŋuliŋurunayi dhurrwaraŋuru ŋayi Gunhu' waŋana bitjarranydja, “Yolŋunydja walala dhuwala ŋayaŋu-djarrpi'thinana. Walala yurru bukmakthirrina yana murrmurryun, yakana walala yurru dhuwurr-djarrpi'mirri ŋarrakalanydja galki nhina yukurra.” Ga dhipuŋuruna ŋayi Djesunydja dhurrwaraŋuru maḻŋ'thurruna, ga ŋayinydja ŋunhi märraŋala yana Gunhu'nha dhäruk, bala ŋayi dharapulŋuranydja burakina ŋilimurruŋgalana, bala ŋuliŋurunayi dhurrwaraŋuru ŋayi Gunhu' waŋana bitjarranydja, “Dhuwalanydja gay' yolŋu dhuwurr-ŋamakurru' wal'ŋu yana. Ŋarranydja yurru yana bäy-ḻakaramana ŋunhinhanydja yolŋunha, ŋunhi ŋayi yukurra märr-yuwalkthirri ŋanya Djesunha, buwayakkumana yana ŋarra yurru nhanŋu yulŋunydja, bala ŋayi yurru nhinanydja yukurra walŋana yana, ŋarrakalana galkina.”
ROM 5:19 Yo. Ŋäthilinydja waŋganydhu yolŋuyu märr-yuḻkthurruna Gunhu'wu dhäruk, bala buku-meṉguŋalana; ŋayi djäma nhanukalay warray ŋayi djälyu, bala ŋayi Gunhu'yunydja yukurra yolŋu'-yulŋunha ḻakarama bitjanna, “Nhumanydja dhuwala yätjmirrina yana yolŋu'-yulŋu.” Yurru ŋayi Djesunydja yaka warray nhanŋuway ŋayi ḏukṯukku malthurruna, ŋayinydja ŋunhi Djesuyunydja dhäruk märraŋala yana Gunhu'nha, bala rakunydhina ŋayi ŋilimurruŋguna yätjku. Bala ŋayi yurru Gunhuny'tja waŋa ŋuriki walalaŋgu märr-yuwalkthinyamirriwunydja walalaŋgu bitjanna, “Nhumanydja dhuwala ŋayaŋu-dhunupana, liŋguwuynha rurrwuyunarana ŋuriŋina Djesuwalana maŋgu'-waṉḏinyarayu.”
ROM 5:20 Yo, beŋuru ŋurruŋurunydja ŋäthilinydja wal'ŋu, yolŋu'-yulŋuyu yukurranha ŋuli djäma yätjnha wal'ŋu yana rom, bitjarrana liŋguna marrtjina-a-a, ga maḻŋ'nha Romdja Gunhu'wuŋu; liŋgu Gunhu'yu wekaŋala ŋunhiyi Rom Mawtjitjkala, märr yurru yolŋu'-yulŋunydja nhänharamirri dharaŋanmirrina walalaŋguŋuway djämawuy yätjnha Gunhu'walanydja maŋutjiŋura. Dhuwalanydja yuwalknha yana. Ŋilimurrunydja dhuwala djäma yätjnha yanana, bala ŋilimurrunha yukurrana yätjthunydja ŋuriŋiyi gäŋala ŋunhana yana rakunydhinyamirrililina. Yo, yätjtja dhuwurr ŋuthara marrtjina yindithinana dhikana wal'ŋu, bukmaknha yukurrana yätjtja wal'ŋu nhinana yana. Yurru Gunhu'wunydja märr-ŋamathinyara biyapul warray wal'ŋu, djuḻkmarama warray yukurra yätjnhanydja dhuwurrnha, mukthun yana ŋayi Gunhu'yu ŋilimurrunha yukurrana märryu-ḏapmaraŋalanydja, bala ŋayi biḏiwiḏitjkuŋalana ŋilimurruŋgu yätjpuynydja, bala ḻakaraŋala ŋilimurrunha ŋayaŋu-dhunupana, märr yurru ŋilimurru yolŋu walala nhinana-wala yanana, gupaḏalnha yurru, ŋuliyina nhanukalana Djesu-Christkalana, Garraywalana ŋilimurruŋgalayŋuwala burakinyarakurru.
ROM 6:1 Yo. Yuwalk ŋayi yukurra ŋuli Gunhuny'tja ŋilimurruŋgu märr-ŋamathirri; yakana ŋayi ŋuli ŋilimurrunha murr'marama, yana ŋayi ŋuli yukurra biḏiwiḏitjkumana ŋilimurruŋgu yätjpuynydja djämawuy ŋuliyina Garraywalana. Bay' nhaltjan dhika ŋilimurrunydja yurru yukurra?... mukthun yana djäma yätj?... märr yurru ŋayi Gunhu'yunydja mukthun yana marrtji biḏiwiḏitjkuma yurru?
ROM 6:2 Yäääw, yaka warray. Yakana ŋilimurru yurru biyapulnydja djäma yätj yukurra, liŋgu ŋilimurru ḏaḏawyurrunana yätjŋuru, ŋunhi ŋilimurru rakunydhinana manapa Djesuwalana dhambay.
ROM 6:3 Nhä nhuma dhuwala yulŋunydja?... dhuŋamirri baḏak yana? Yaka muka nhuma marŋgithinanydja? Ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi nhe märr-nherraṉmina Djesuwalana, bala ḻiya-ḻupthurrunana, ŋayi Gunhu'yunydja bitjarra nhuna dhambay-manaparana Djesuwalana, waŋganyguŋalana mam'maraŋala gupaḏalkuŋalana yanana, ga ŋunhiyinydja bitjarra nhe ŋunhi rakunydhina dhambay Djesuwalana.
ROM 6:4 Yo, ŋäthilinydja nhe ŋunhi gäna wal'ŋu yana, nhokalay nhe ŋuli yukurranha djälkurru djäma, ga beŋuruyina ŋunhi nhe ḻiya-ḻupthurrunana, ŋunhiyinydja bitjarra nhe rakunydhinana manapa nhanukalana, ga bitjarrayi bili nhe molulilinydja manapayi gärrina. Yurru beŋuru rakunyŋurunydja dhurrwaraŋuru, ŋayi Gunhu'yu ŋanya gaŋgathinyamaraŋalana Djesunha, ŋuriŋina nhanukalay ŋayi ganydjarryu ḻatju'yuna wal'ŋu dhikana ŋunhi, ga bitjandhi bili ŋayi ŋilimurrunhanydja gaŋgathinyamaraŋalayi walŋakuŋalayi Djesuwala dhambayyi, märr yurru ŋilimurru nhina yukurra yuṯana wal'ŋu yolŋu, ŋamakurru'na yana, ganaŋ'thunna yukurra yurru ŋuliŋurunydja ŋunhi nhäthinyara ŋali ŋäthili yolŋu.
ROM 6:5 Yo, ŋunhi ŋali ḏaḏawyurruna ŋitjalaŋgalay ŋali djälŋuru, bala waŋgany-manapanmina Djesuwala, yuwalktja ŋali ŋunhi rakunydhina dhambay Djesuwalanydja, bala ŋalinydja yurru yuwalkthi yana walŋathirri bitjandhiyi bili dhambayyi Djesu-Christkala.
ROM 6:6 Ŋali marŋgi dhiyakuyinydja gam': Ŋunhi ŋali märr-nherraṉmina Djesuwala yuwalktja, bala Gunhu'yunydja ŋitjalanha bitjarra dharpalili ŋal'maraŋalana nhanukalana Djesuwalana dhambay-manapara, ŋunhiyinydja bitjarra ŋali rakunydhina dhambay Djesuwala, märr yurru ŋali yakana djälthirri yätjku biyapulnydja djämawu.
ROM 6:7 Nhaltjan ŋuli yolŋuyu rakunydhunydja?... djäma yätj ŋuli yukurra biyapul? Yakana yurru rakunydhunydja yolŋuyu biyapul djäma yätj; yakana yurru ŋayi biyapul nhina yukurra garrpiṉara yätjkuŋunydja romguŋu. Ga ŋalinydja dhuwala bitjan rakuny yolŋu, liŋguna ŋali dhawaṯthurruna yätjŋurunydja romŋuru dhambay Djesuwalanydja.
ROM 6:8 Yuwalk muka nhe rakunydhinanydja dhambay Djesuwalanydja? Bala nhenydja yuwalknha yana yurru walŋa nhina yukurra nhanukalana dhambay.
ROM 6:9 Yuwalk dhuwala yulŋunydja. Djesunydja liŋgu walŋathina rakunyŋuru, ga yakana biyapul ŋayi yurru rakunydhirri; walŋana-wala ŋayi yukurra yurru nhinanydja, liŋgu yakana ŋanya yurru rakunydhunydja ŋayathama biyapulnydja.
ROM 6:10 Ŋunhiyi liŋgu waŋganymirri ŋayi Djesu rakunydhina yolŋunydja rumbal ŋunhi, bala yakana ŋayi yurru ŋuriŋiyi Mokuyyu ŋanya biyapulnydja waŋa yukurra gur'yun ŋula nhäku yätjku, liŋgu ŋunhalanydja ŋayi yukurra yurru nhinana yana walŋana, waŋganynha yana ŋayi yukurra yurru ŋäma rirrakaynydja, Gunhu'nhana yana.
ROM 6:11 Ga nhenydja yurru bitjandhi bili nhina yukurra galkina yana Godkala. Ga ŋunhi yurru ŋula nhäthu nhuna gur'yundja, bala nhenydja yurru dhunupa waŋa yaka'yunna, liŋgu guyaŋinyaramirri nhe yurru nhunapinyay nhe bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala dhawar'yurrunana yätjŋuru liŋguna, liŋgu ŋarra ŋunhi rakunydhina manapa Djesuwala.” Yo, biyaka guyaŋiyanydja, “Nhanŋuwaynha waŋganyguna ŋarra yurru yukurra mäkiri'-witjundja, Gunhu'wuna yana dhärukku, liŋgu ŋarranydja dhuwala walŋana nhina yukurra dhambay Djesuwalana.”
ROM 6:12 Yo, bitjandhina nhe yurru guyaŋirrinydja, bala djäma ŋamakurru'na yana, liŋgu nhenydja dhuwala nhanŋuwaynha Djesu-Christkuna. Ma', ḏaḏawyurrana ŋulaŋuru nhäŋuru yätjŋurunydja guyaŋinyaraŋuru. Yakana djäma nhokalay nhe djälyu, liŋgu nhuŋunydja djäl dhuwali djarrpi'na, bala nhuna ŋuli yukurra gur'yun dhiyaŋuyinydjayi yätjkuna.
ROM 6:13 Waŋiya yaka'yurra ŋuriki gur'yunamirriwunydja biyaka, ga yaka djäma yätj nhokalay nhe goŋdhu ga ḻiyayu ga dhärukthu ŋula nhäthu malaŋuyu. Yakana djäma biyapulnydja ŋurikiyi yätjku. Biyakana yana wekanhamiyana bukmak nhunapinyay nhe nhanŋuwaynha yana Gunhu'wuna, bala djäma ŋämakurru'na yana nhokalay nhe goŋdhu ga dhärukthu ga ŋula nhäthu malaŋuyu. Liŋgu ŋäthilinydja wal'ŋu nhe ŋunhi nhinanha ŋuli yukurranha rakunyŋura romŋura, bala beŋuruyinydja nhuna ŋayi Gunhu'yu walŋakuŋalana, märr yurru nhe nhina yukurra walŋamirriŋurana romŋura.
ROM 6:14 Yakana yurru yätjthunydja nhuna ŋayathama yukurra baṯ bitjan biyapulnydja, bala barrari-wukuma nhuna bäyŋuna, liŋgu yakana biyapulnydja nhe ŋuli nhina yukurra romdhunydja yana. Dhiyaŋunydja-wala nhe yukurra nhina Gunhu'walana nyeyaḻŋura, yurru biyapul warray wal'ŋu mel-wuyunaramirri ŋayinydja; ŋayina nhuna yurru ŋayathama yukurra baṯ bitjandja, bala guŋga'yunna yurru nhuna yulŋunydja, ganydjarr wekamana nhuna ŋurikiyi djämawu ḻatju'wuna.
ROM 6:15 Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru nhina yukurra Gunhu'walana märr-ŋamathinyaramirriŋura goŋŋura. Bay' nhaltjanna ŋilimurru yurru yulŋunydja dhika?... djäma yana yätj?... liŋgu yakana biyapul ŋilimurru nhina yukurra ŋuriŋi liŋgu romdhunydja?
ROM 6:16 Bay', nhä nhe dhuwala yulŋunydja, dhuŋa yana? Yaka nhe marŋginydja ŋiniya? Ŋunhi nhe yurru wekanhamirri nhunapinyay nhe ŋula yolkala yolŋuwala, märr yurru nhe djäma yukurra ŋurikiyinydja, ga dhäruk ŋanya märrama yukurra yurru, ŋunhiyinydja bitjan nhe yolŋu nhanŋuwaynha yana, bala ŋayina yurru nhuna wekama buku-ruŋinyarawuy djämawuynydja ŋurikiy. Yo, ŋuli nhe balaŋu waŋi biyakunydja, “Ŋarranydja yurru djäma yukurra yätjkuna,” ŋunhiyinydja bitjan ŋayina yurru nhuŋu ŋurruŋunydja buŋgawanydja, ga märramanydja nhe yurru ŋurikiyyi rakunynha yana. Ga ŋuli yurru nhe waŋa bitjandja gam', “Ŋarranydja yurru märrama Garraynha yana dhäruk,” ŋunhiyinydja bitjan ŋayipi Gunhu' nhuŋunydja yurru ŋurruŋu ga buŋgawa, bala nhe yurru nhinanydja yukurra ŋamakurru'na yana-wala yurru.
ROM 6:17 Ŋarranydja dhuwala mirithirrina yana buku-wurrpandja yukurra Godnha. Ŋäthilinydja nhuma ŋuli yukurranha djäma yätjku yana, bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru nhuma ŋunhi bilyurruna bala Djesuwalana, bala yuwalkkumana nhuma ŋuli yukurra märrama ŋunhiyinydja liŋgu dhäwu', ŋunhi ŋanapurru nhumalanha marŋgikuŋala yukurrana ḻakaraŋala.
ROM 6:18 Bala nhuna Gunhu'yunydja dhawaṯmaraŋalana märraŋala ŋuliŋuruyi yätjŋuru, ga dhiyaŋunydja-wala nhe ŋuli marrtjina-wala djäma ŋamakurru'na, liŋgu nhenydja dhuwala bitjan djämamirri ŋamakurru'wuna yana.
ROM 6:19 Warraŋulkuma yana ŋarra yukurra nhumalanha dhuwala waŋa ḻakaramanydja, liŋgu ŋayaŋu yolŋuwunydja yalŋgina yana; waḏutjana ŋayi ŋuli yana nhumalanha gatjpal'maramanydja yätjlili. Ŋäthilinydja nhe ŋuli yukurranha djäma yätjku, bukmakthu yana nhokalay nhe, goŋdhu ga ḻiyayu ga ḻukuyu ŋula nhäthu malaŋuyu; bitjana liŋguna nhe ŋuli yukurranha djäma ŋunhina wal'ŋu nhäna yana ŋunhi, dhuwurr yätjnha yanana. Yurru dhiyaŋunydja-wala nhe yurru bukmaknha wekaŋa nhä malanha nhanŋuway Gunhu'wuna yana, ŋamakurru'na wal'ŋu djäma yukirriya nhokalay nhe goŋdhu ga ḻiyayu ga ḻukuyu ga ŋula nhäthu malaŋuyu, bukmakthu yana, märr yurru nhenydja yuwalk wal'ŋu nhanŋuna, nhina yurru yukurra ḏarrtkalknha wal'ŋu yana, nhämiriwnha dhikana.
ROM 6:20 Yo, ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja, nhe ŋuli yukurranha nhinanha yätjŋurana, liŋgu nhe ḏukṯukthina yukurrana yätjkuna yana, ŋurikina bili waŋganyguna, yakana nhe guyaŋina ŋula ŋamakurru'wunydja djämawu. Yo, ŋäthilinydja nhe balanyarayina, bitjan nhe nhanŋuwaynha yolŋu, ŋurikinayi yätjkuna.
ROM 6:21 Yurru bäyŋu yana ŋayi ŋuriŋiyi yätjthunydja nhuna yukurrana wekaŋala ŋula nhä malanha ŋamakurru'. Ga dhiyaŋunydja-wala nhe yukurra ŋuli guyaŋirrinydja goramirrina ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja nhokuŋuway yätjpuy djämawuy. Yo, ŋayi dhiyaŋiyinydja nhuna ŋurru-warryurruna yukurrana gäŋala bala ŋunha rakunylili warray, liŋgu walalanydja yurru yätjmirrinydja yolŋu nhina yukurra murr'maranharana yana Godkuŋu, bitjanna liŋguna yurru.
ROM 6:22 Yurru yakana nhe bulunydja djämamirri nhanŋu yätjku, dhawaṯthurrunana nhe yätjŋuru liŋguna, ga dhiyaŋunydja-wala nhe nhanŋuwaynha yolŋu Gunhu'wuna yana, bala nhe yukurra nhina ŋamakurru'na wal'ŋu yanana, ḏarrtjalknha wal'ŋu dhikana. Ga ŋunhi nhe yurru dhawar'yun dhipuŋuru munatha'ŋurunydja, nhenydja yurru nhina yukurra ŋunhalanydja, walŋana wal'ŋu yanana yurru, Gunhu'wala ḻatju'ŋuranydja wäŋaŋura.
ROM 6:23 Yo. Ŋunhi yurru ŋayi yolŋuyu djäma yukurra yätj nhä malanha rom, ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yätjthu ŋanya gäma bala ŋunha rakunymirrililina wäŋalili, ŋayi yurru rakunydhirrina gupaḏalnha yana. Yurru Gunhu'yunydja yänanydja yurru wekama walŋa ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli yukurra dhambay-manapanmirri nhanukala Djesu-Christkala, walalanydja yurru ŋunhiyinydja walala nhina yukurra ŋunhalanydja Godkalana, bitjanna liŋguna yurru, manapanna yana waŋganyŋurana Djesu-Christnha, Garraynha ŋunhi ŋilimurruŋgu.
ROM 7:1 Nhumanydja ŋarrakala gutha'mirriŋuyunydja walalay, ŋäka ŋarranha dhäruktja, dharaŋanna nhuma yurru ŋämanydja ŋarranha, liŋgu nhumanydja marŋgi warray romgu. Romdja yukurra yurru dhärra ḏäl yana, bitjan ŋayinydja buŋgawana ŋunhiyi yolŋuwuna, djäma ḻakaramana ŋayi yurru yukurra yolŋuwu nhinanharawu bitjanarawuna liŋguwuna, ga yana liŋgu-u-u ga rakunydhirri ŋayi yurru; ga ŋunhi ŋayi yurru rakunydhirrinydja yolŋu, ŋunhinydja bitjan ŋayi yurru dhawar'yunna romŋurunydja liŋguna.
ROM 7:2 Balanyarana yukurra ŋuli ŋunhi romdhu ḻakaramanydja gam': Ŋunhi yurru yolŋu maṉḏa ḏarramu ga dhäyka märranhamirri, ŋayi yurru dhäykanydja ŋunhi nhina yukurra dhuway'mirriŋuwala yana nhanukalayŋuwala, bitjan liŋgu yurru-u-u, ga rakunydhirri ŋayi yurru nhanŋu dhuway'mirriŋu. Ga ŋunhi ŋayi yurru dhuway'mirriŋunydja rakunydhirri, bala miyalktja ŋunhinydja gänana; yakana biyapulnydja yurru romdhu ŋuriŋiyi märranhaminyarawuyyunydja ŋayathama yukurra dhäykanha ŋunhiyinha.
ROM 7:3 Yo, ŋunhi ŋuli miyalk nhini wiripuŋuwalanydja ḏarramuwala, ŋunhi nhanŋu dhuway'mirriŋu walŋanydja yukurra nhina, ŋunhiyinydja marramba'na ŋayi ŋuli yukurra djäma yana. Ga ŋunhi yurru dhuway'mirriŋu nhanŋuway rakunydhirri, ŋunhinydja manymak warray nhanŋu, ŋunhi ŋayi yurru märrama wiripunhanydja ḏarramunha; yakana ŋanya yurru ŋula yolthu ḻakarama marramba'mirri bitjandja, liŋgu ŋuriŋiyi rakunydhinyarayu ŋurruŋuwalana ŋanya bitjarra ganaŋ'maraŋalana.
ROM 7:4 Ga balanyarayi nhumanydja dhuwala gutha walala, liŋgu ŋäthilinydja nhuma ŋuli yukurranha nhinanha garrpiṉara ŋäthiliŋuwuŋunydja ŋunhi romguŋu, yurru dhiyaŋunydja-wala nhumanydja ganaŋ'maranhara romŋuru ŋurruŋuwalanydja liŋguwuynha, ŋuriŋina ŋunhi nhuma rakunydhina dhambay Djesuwala, ŋunhi ŋayi Djesunydja burakina yolŋu rumbal. Ga dhiyaŋunydja-wala nhe nhanŋuwaynha yana yolŋu, ŋurikiyina ŋunhi ŋanya ŋulaŋuru rakunyŋurunydja Gunhu'yu walŋakuŋalana gaŋgathinyamaraŋalana, märr nhanukalaynydja walŋayu nhe djäma marrtji ŋamakurru'na wal'ŋu yanana-wala yurru Godkuna.
ROM 7:5 Ŋäthilinydja ŋali ŋuli yukurranha djämana yana yätjkuna, malthuna ŋitjalaŋgalayŋuwuna djälwu. Marŋgi warray ŋali ŋuriki yulŋunydja, Gunhu'wuŋunydja wekanhara Rom ŋunhiyi, yurru ŋalinydja baḏatjurruna warray, liŋgu ŋuriŋi ŋitjalaŋgala djarrpi'yunydja djälyu ḏur'-ḏuryurrunana marrtjina ŋitjalanha yätjkuna djämawu bala-a-a, djunamana ŋunha rakunylilina. Djäl warray ŋali ŋunhi gulyunarawunydja djämaŋuru yätjŋurunydja, yurru yakana ŋali ŋunhi gulyurruna, liŋgu ŋali ganydjarrmiriwnha maṉḏa, bala ŋayi ŋuli ŋuriŋi romdhunydja ŋilimurrunha baḏaknha ḻayḻaymaranha, baṯ bitjanana mulkanha yukurranha. Yurru dhikanydja gandarrŋuranydja, ŋali rakunydhinana manapa Djesuwala. ‘Murr'-muka, liŋguna ŋarra dhuwala gänana, ganaŋ'thunarana wal'ŋu romŋurunydja ŋuriŋina rakunydhinyarayuna,’ bitjan ŋarranydja yukurra goŋmirriyirrina. Yakana ŋilimurru yurru biyapulnydja gurilkunhamirri romgunydja yana malthunarawu, liŋgu dhiyaŋunydja-wala ŋali yukurra nhina wiripuŋurana wal'ŋu, yuṯaŋurana, ganaŋ'thunna yukurra ŋäthiliŋuŋurunydja. Liŋgu Godku Walŋamirrinydja Birrimbirr yukurra nhina dhuwala ŋayaŋuŋurana ŋilimurruŋgala dhikana, ga ŋuriŋiyina ŋilimurru yukurra ganydjarryu djäma ŋamakurruny'tja dhikanydja ŋunhi wal'ŋu yurru.
ROM 7:7 Bala nhaltjanna dhika ŋilimurru yurru Romnhanydja?... yätj-ḻakarama ŋunhiyinydja Rom ŋunhi Mawtjitjkala Gunhu'yu wekaŋala? Yäääw, yaka warray, liŋgu Romdja ŋunhiyi ŋamakurru', yaka warray yätj. Yurru Romdhunydja ŋuriŋiyi yukurra ŋuli milkuma warray ḻakarama ŋilimurrunha, ŋunhi ŋilimurrunydja yätj warray. Yo. Romdhunydja yukurra ŋuriŋiyi ḻakarama bitjan, “Yaka mel-ŋamathiya wiripuŋuwu yolŋuwu ŋula nhä,” bala ŋarra ŋuli dharaŋanmirrina ŋunhi ŋarranydja ŋayaŋu-djarrpi' ga yätj, liŋgu wiripunydja ŋarranydja ŋuli ŋunhi maŋutji-ŋamathirri, ga ḏukṯukthirri ŋula nhäku.
ROM 7:8 Ŋäthilinydja ŋunhiyi mel-ŋamathinyamirrinydja yukurrana ŋorrana ŋarrakala ŋunhala ŋayaŋuŋura wal'ŋu, yurru ŋorrananydja ŋayi ŋunhi yukurrana djuḻuḻ'yunara yana, balanyara bitjan ŋaraka nyumukuṉiny ŋula nhä dhoḻkunhara. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋarra ŋäkulana Rom ŋunhiyi, bala dhunupana yana dhamany'tjurrunana ŋunhiyi, ŋutharana marrtjina yindithinana, liŋgu bitjarrana liŋgu ŋarra yukurrana guyaŋinanydja ŋunhiyi, bala ŋarra marrtjina bitjarrana liŋgu ḏukṯukthinanydja ŋula nhäkunydja malaŋuwu. Ŋunhi bini ŋarra yakanydja ŋänha ŋunhiyi Gunhu'wuŋu rom nherraṉara, ŋarranydja bini ŋunhi yaka dharaŋanminya, ŋunhi ŋarranydja dhuwala dhuwurr-yätj yolŋu, yakana ŋula ŋamakurru'.
ROM 7:9 Yo, ŋunhi ŋarra ŋäthili yothuny'tja wal'ŋu, ŋunhi yaka muka ŋarra marŋgi romgu, gäna muka wal'ŋu ŋarra yukurrana ganaŋ'thurruna nhinana romŋurunydja. Bala ŋarra dhipuŋuruyina marŋgithina romgunydja ŋurikiyi, bala ŋayi ŋunhi yätjtja rom gaŋgathinana ŋarrakala ŋayaŋuŋuranydja, liŋgu ŋarra dharaŋanminana, “Yuwalk muka dhuwala ŋarra yätjtja. Dhunupa nhanŋu Gunhu'wu rakunygunharawunydja murr'maranharawu ŋarraku,” bitjanna ŋarranydja.
ROM 7:10 Liŋgu Romdhunydja yukurra ḻakarama bitjan gam', “Djäma ŋamathaŋa wal'ŋu biyaka, bala nhe yurru nhinanydja walŋana yana.” Yurru romdhunydja ŋuriŋiyinydja ŋarranha gäŋala yukurrana rakunylilina, yaka warray walŋawu, liŋgu ŋarra baḏatjurrunana, gulkuruna ŋarra gurilkunhamina romgunydja malthunarawu.
ROM 7:11 Yo, yätjthunydja ŋuriŋiyi dhukarrnha maḻŋ'maraŋalana ŋarraku ḏaŋgalkmaranharawuna, bala ŋayi Gunhu'wunydja dhäruk bilmaraŋalana, bitjarrana waŋana, “Yo. Gunhuny'tja nhuŋu ḏukṯuk yana, liŋgu yätjnha wal'ŋu nhe dhuwala mirithirrina. Nhenydja yurru yarrkthunna dhuwala, gupaḏalnha yurru.” Bitjarra ŋayi ŋuriŋi yätjthunydja ḻakaraŋala, mayali'-wilkthurrunana ŋarranha. Bala ŋayi yätjthunydja ŋunhi ŋarranhanydja rakunyguŋalana, ŋuriŋiyi liŋgu romdhu ŋunhi Gunhu'wuŋu wekanhara.
ROM 7:12 Yurru ŋunhiyi Gunhu'wunydja rom gäna warray, garrkuḻuk warray wal'ŋu; waŋga'-waŋgany yana dhäruktja ḏarrtjalk bala, ga dhunupa ga ŋamakurru'.
ROM 7:13 Bay', nhäyu ŋarranha rakunyguŋalanydja dhika?... dhiyaŋuyi ŋamakurru'yu romdhu? Yaka warray. Ŋuriŋi warray bili yätjthu warray ŋarranha bumaranydja, yurru bumaranydja ŋayi ŋarranha rakunyguŋalana ŋuriŋiyina ŋamakurru'yuna romdhu. Liŋgu ŋuriŋiyina romdhu ŋarra dharaŋaranydja yätjpuyndja, nhäyinyara ŋayi ŋunhiyi yulŋunydja. Yo, ŋunhi ŋarra ŋuli djämanydja ŋula nhä yätj, ŋunhiyinydja Godkuna rom ŋarra ŋuli yukurra bakmarama, bala ŋarranydja dhuwala yätjnha mirithirrina wal'ŋu yana Godkalanydja maŋutjiŋura. ŋarra yurru rakunydhirri yana, murr'maranhara Godkuŋu gupaḏalnha, liŋgu ŋarranydja dhuwala yaka rom-dhunupa ga ŋamakurru' nhinanharawu nhanukalaŋuwunydja, bäyŋuna yana.
ROM 7:14 Yo, Gunhu'wuŋunydja Rom wekanhara ŋunhi djiwarr'wuy warray wal'ŋu, garrkuḻuk warray dhika, yurru ŋarranydja dhuwala yolŋu warray, munatha'wuy dhiyakuy, yalŋgi' warray ga dhuwurr-yätj warray yolŋu.
ROM 7:15 Nhäku dhika ŋarra ŋuli djäma yukurra yätjtja? Ḏukṯukthirrinydja ŋarra yukurra dhuwala ŋamakurru'wu warray djämawu, yurru yaka warray ŋarra ŋuli ŋunhiyi djämanydja; ŋarra ŋuli djämanydja yukurra yätjnha wal'ŋu yana ŋunhina, ŋunhi ŋarra yaka ŋurikiyi ḏukṯuk. Nhäku ŋarra ŋuli djäma bawa'yundja bitjandhiyinydja?
ROM 7:16 Liŋgu yaka ŋarra ḏukṯuk djämawu ŋurikinydja yätjku, ŋunhi ŋarra ŋuli yukurra djäma, ga ŋuriŋiyinydja ḻakarama ŋuli yukurra ŋarranhana, ŋunhi ŋarra yukurra yoramanydja ga ŋamakurru'-ḻakaramanydja ŋunhiyi Godkuna rom.
ROM 7:17 Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru djäma yukurra ŋamakurru' yana, yurru ŋunha ŋayaŋuŋuranydja ŋarrakala ŋorra yukurra yätj yana, ga waḏutja yana ŋayi ŋuli ŋarranha gatjpal'marama yätjkunydja.
ROM 7:18 Yo, liŋguna ŋarra marŋgina ŋarrakuway ŋarra ŋayaŋuwunydja dhuwala; ŋarranydja dhuwala yätj, yaka ŋamakurru'. Yuwalk wal'ŋu yana ŋarra ḏukṯuk djämawu ŋamakurru'wunydja, yurru gulkuruna ŋarra ŋuli gurilkunhaminya ŋamakurru'wunydja.
ROM 7:19 Yakana ŋarra ŋuli djäma ŋamakurruny'tja ŋunhi ŋarra ḏukṯuk ŋurikiyi ŋamakurru'wu, bala ŋarra ŋuli djämana yana mukthunna yätjtja, ŋunhiyi bili ŋunhi ŋarra yaka ŋurikiyi ḏukṯuk.
ROM 7:20 Nhäku warray ŋarra ŋuli yukurra djäma yätjtja?... ŋunhi ŋarra yaka ḏukṯuk ŋurikiyi yätjku? Ŋunhiyinydja bitjan yätj ŋunhiyi yaka ŋarrakuŋuway wal'ŋu djämawuy; ŋayi ŋuriŋiyi yätjthu ŋunhi yukurra dhika nhina ŋarrakala, ŋuriŋiyina djäma ŋuli yukurra yätjtja ŋarrakala goŋdhu ga dhärukthu ŋula nhäyu malaŋuyu.
ROM 7:21 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Ŋamakurru'wu ŋarra ḏukṯuk djämawunydja, yurru yätjtja dhika galki nhina yukurra ŋarrakala, gur'yun nhina ŋarranha bitjan liŋgu yätjku.
ROM 7:22 Ŋarranydja ŋuli yukurra guyaŋirri ŋarrapinydja waŋa bitjanna, “Gunhu'walaŋuwunydja Romgu ŋarra märr-ŋamathirri warray yukurra, wirrki warray ŋarra ḏukṯukthirri yukurra ŋuli ŋurikiyinydja malthunarawu.”
ROM 7:23 Yo, ŋarrakala ḻiyaŋuranydja ŋarra ŋuli yoramana guyaŋirri Gunhu'walaŋuwunydja romgu, yurru dhikayi yätjtja ŋunhi ŋuli yukurra nhina ŋarrakala ŋayaŋuŋura, ŋayi ŋarranha ŋuli mulkana yukurra baṯ bitjanna, gulmarama ŋarranha ŋamakurru'ŋuruna marrtjinyaraŋuru, bala ŋarra ŋuli mukthunna yana djäma yätjnha.
ROM 7:24 Ye-e-e, gumurrtjararrk ŋarra. Dhiyaŋu yätjthunydja ŋarranha marrtji gäma djunumana rakunydhinyarawuna. Yolthuna ŋarranha yurru dhika guŋga'yundja?... märr yurru ŋarra yakana mukthun-wala djäma yukurra biyapulnydja yätj.
ROM 7:25 Ya-ya-a-ay! Ŋarra wokthunna dhikana Godkunydja bay', liŋgu ŋayipi warray ŋarranhanydja dhawaṯmaraŋala ŋulaŋuru yätjŋurunydja; liŋguna ŋayi gulkmaraŋala rakiny'tja ŋarrakala, märr yurru ŋarra walŋana nhina yukurra ŋamakurru'ŋurana yanana. Yo, ŋarranydja ŋuli waŋa muḻkurryunydja djarr'yun yukurra Gunhu'walaŋuwu Romgu malthunarawu yana, yurru yakana ŋarra yurru ŋarrapinydja gänanydja ḏaḏawyun djämaŋuru yätjŋurunydja. Yurru liŋguna ŋayi Godthu bumarana dhukarr ŋarrakunydja ŋamathanharawunydja nhinanharawu ŋuliyina Djesu-Christkalaŋukurruna, Garraywalana ŋilimurruŋgalayŋuwala.
ROM 8:1 Yo. Yakana ŋayi yurru Gunhu'yu ŋilimurrunha yätj-ḻakaramanydja, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi ŋilimurru nhina yukurra dhambay-manapanara Djesu-Christkala, waŋganyŋurana nhanukalana; yakana ŋayi ŋilimurrunha yurru djuy'yun yarrkmaramanydja dhä-ḏir'yunarawu rakunygunharawunydja.
ROM 8:2 Liŋgu ŋali ŋunhi dhambay-manapanmina nhanukala Djesu-Christkalanydja, bala ŋayi bitjarra walŋakuŋalana ŋitjalanha ŋayaŋunydja, ŋuriŋina ŋunhi ŋayi wekaŋala nhanŋuwaynha Walŋamirri Birrimbirr ŋitjalaŋgala ŋayaŋulilinydja, ga dhiyaŋunydja-wala ŋali nhina yukurra yuṯaŋurana romŋura, walŋamirriŋurana yana. Ga dhiyaŋuyina walŋamirriyuna romdhu ŋitjalanha dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuruyi ŋäthiliŋuŋurunydja romŋuru, ŋunhi yukurra yana marŋgikuma ḻakarama yätjpuynha ga rakunybuynha.
ROM 8:3 Romdja ŋunhiyi Godkuŋunydja wekanhara manymak warray, yurru ganydjarrmiriwnha ŋayi ŋunhi yulŋunydja, yakana ŋayi yurru ŋuriŋiyi ŋäthiliŋuyunydja romdhu ŋilimurrunha walŋakuma, liŋgu ŋilimurruŋgunydja dhuwala yolŋuwunydja ŋayaŋu yätjnha yana, yakana ŋayi ḏukṯuk ŋamakurru'wunydja. Yurru Gunhu'yunydja djuy'yurruna nhanŋuway warray ŋayi Gäthu'mirriŋunhanydja yolŋunhana wal'ŋu, djaw'yunarawu ŋurikiyi yätjku ŋulaŋuru yolŋuwala ŋayaŋuŋurunydja. Bala ŋayi nhinananydja yukurrana dhiyala yolŋuna yana rumbal, yurru ŋayinydja ŋayaŋu nhanŋuway gäna, dhuwurr-djarrpi'miriw warray, ŋula nhämiriw yana. Bala ŋayi Godthu märraŋalanydja ŋilimurruŋgala dhuwurr-yätjtja, bala nhanukalana Djesuwalana wapmaraŋala, bala ŋayina rakunydhina dharapulŋura ŋilimurruŋgalanydja. Gunhu'yu bitjarrayi yolŋuwalanydja rumbalŋura bumarana yätjnha, ŋunhi yukurra ŋorra ŋayaŋuŋura yolŋuwala. Ga ŋunhi ŋilimurru yurru bitjandhi ŋuriki malthun Garrkuḻukku Birrimbirrwu wal'ŋu, ga yakanydja ŋuriki ŋilimurruŋgalayŋuwu ŋilimurru ŋayaŋuwu, ŋilimurrunydja yurru bitjandhi djäma ŋamakurru' yana, ḏälkumanydja yukurra yana Gunhu'wu Romdja ŋuriŋiyi Gunhu'wala yana Birrimbirryu.
ROM 8:5 Yo, ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ŋuli malthun marrtji walalaŋgalayŋuwu walala yana djälwu, walala ŋuli yukurra bitjan liŋgu guyaŋirri ŋunhiyi bili, nhaltjan walala yurru galŋa-djulŋithirri nhina yukurra. Ga ŋunhinydja walala ŋunhi walala malthun marrtji Gunhu'walaŋuwu yana ŋuriki Garrkuḻukku Birrimbirrwu, ŋunhiyi bili walalanydja yukurra ŋuli guyaŋirri, nhaltjan ŋuli Birrimbirr ŋunhi Godku yukurra djälthirri ga waŋa.
ROM 8:6 Ga ŋunhi nhe yukurra bitjan liŋgu guyaŋirri ga djäma nhokalaynydja nhe djälyu, ŋunhiyinydja nhe yukurra marrtji djunamana yana ŋunhana rakunydhinyarawuna, ŋunhiyinydja nhe ganaŋ'thunna yukurra Gunhu'walanydja, gupaḏalnha yana yurru. Ga ŋunhi nhe yukurra bitjan liŋgu guyaŋirri ga djäma ŋunhi nhaltjan yukurra Walŋamirriyu Birrimbirryu nhuna gäma, ŋunhiyinydja nhe yurru nhina yukurra walŋana dhikana; ḻatju'ŋurana ga mäwaya'ŋurana, bitjanna liŋguna yurru-wala, gupaḏalnha yana.
ROM 8:7 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Ŋunhi yurru yolŋuyu yukurra guyaŋirri ŋunhiyi bili waŋganydja yana ŋunhi ŋayipinydja djäl wal'ŋu, ŋunhiyinydja bitjarra ŋayi gali'lili wapmaranhamina nherraṉmina wiripuŋulilina, ganaŋ'maranhaminana Godkalanydja, liŋgu yakana ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu ḏukṯuk Godku, ga yakana yurru ŋayi dhäruktja märrama, ga malthun Godku. Yo, yakana yurru yolŋuwunydja djäl nyilŋ'maranhamirri ŋanyapinyay ŋayi Gunhu'walaŋunydja djälwu malthunarawu.
ROM 8:8 Ga ŋunhi ŋuli yukurra ŋula yol yolŋu marrtji nhanukalay ŋayi yana djälkurru, Gunhuny'tja yurru yakana nhanŋu wokthun ŋula nhäku ŋunhi ŋayi yurru djäma yukurra.
ROM 8:9 Yurru nhumanydja Garraywalaŋumirrinydja yolŋu walala yakana ŋuli yukurra nhina ga djäma djälkurru nhokalaynydja nhe; nhanŋuwaynha djälwu nhenydja ŋuli yukurra malthun, ŋuriki Garrkuḻukku wal'ŋu Birrimbirrwu, liŋgu Gunhu'wunydja ŋunhi Birrimbirr nhina yukurra ŋunha ŋayaŋuŋura nhokala. Ga ŋunhi nhokala yakanydja ŋayaŋuŋura Garraywu Garrkuḻuk Birrimbirr nhina yukurra, nhenydja yakana yana nhanŋuway Garraywu yolŋu.
ROM 8:10 Ga ŋunhi nhokala ŋayaŋuŋura yukurra yuwalktja Garray nhina, bäyyi nhe yurru rumbalnydja ŋunhi rakunydhirri liŋgu dhiyaŋi yätjthu, yurru birrimbirrnydja nhe yurru yukurra nhina walŋana yana-wala, liŋgu ŋayaŋunydja nhuŋu ŋayi Gunhu'yu liŋguna dhunupakuŋala ŋuliyina Djesuwalaŋukurruna.
ROM 8:11 Yo, Gunhu'yu Godthu gaŋgathinyamirriyaŋalana ŋanya Djesunhanydja, rumbal wal'ŋu ŋunhi rakunyŋurunydja walŋakuŋalana, ŋuriŋi nhanukala Walŋamirriyunydja Birrimbirryu, ga ŋuli nhokala Gunhu'wu Birrimbirrnydja ŋunhiyi liŋguna gärrina, rumbalnydja nhuŋu yurru ŋayi bitjandhi bili walŋakumayi yana Gunhu'yu, ŋuriŋiyi bili Birrimbirryu Walŋamirriyunydja, ŋunhi ŋayi yukurra dhikayi nhina nhokala ŋayaŋuŋura.
ROM 8:12 Yo, gutha walala ŋarraku, ŋilimurru yurru nhina yukurra walŋanydja yana, liŋgu nhanukalay yana ŋuriŋi Gunhu'wala Garrkuḻukthu Birrimbirryu. Bala ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋamakurru'na wal'ŋu yana, djämanydja yukurra yurru nhanŋuwaynha malthun. Yakana yurru ŋali malthun djäma ŋitjalaŋgalayŋuwunydja ŋali djälwu, liŋgu yakana ŋayi ŋuriŋiyinydja ŋitjalanha walŋakuŋala!
ROM 8:13 Ŋuli nhe yurru bitjandja liŋgu yukurra marrtji nhokalaynydja nhe djälyu, nhenydja yurru yana rakunydhirrina-wala. Ga ŋuli nhe yurru ḏaḏawyunna nhokalaynydja ŋuliŋuruyi yätjŋurunydja, ŋuriŋinydja ganydjarryu Godkalanydja Birrimbirryu, bala gonha'yunna yurru yätjtja ŋunhi djäma, bitjan ŋuli rakunydhu yolŋuyu, bala nhenydja yurru walŋana yana nhina yukurra.
ROM 8:14 Liŋgu ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala malthun marrtji Gunhu'walaŋuwu ŋuriki Garrkuḻukku Birrimbirrwu, ŋunhi ŋayina ŋuriŋiyina yuwalktja yukurra gäma walalanha, ŋunhiyinydja walala nhanŋuwaynha gäthu'mirriŋu walala, Gunhu'wuna yana Godkuna.
ROM 8:15 Ŋäthilinydja nhe ŋuli yukurranha nhinanha barrarinya muka Godku, yanapi ŋayi Godtja ŋula nhä rom-ḏäl buŋgawa. Yurru dhiyaŋunydja-wala nhe marŋgina nhanŋu Gunhu'wu, liŋgu ŋuriŋiyina Garrkuḻukthuna Birrimbirryu ŋunhi nhe ŋanya liŋguna märraŋalana, ga yakana yurru ŋayinydja nhuna roŋinyamarama gäma biyapulnydja barrarinyarawu. Liŋgu ŋuriŋi Walŋamirriyunydja Birrimbirryu ŋayi Gunhu'yunydja nhuna bitjarra goŋdhu-märraŋala nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi, bala nhe dhuwala nhanŋuwaynha marrkapmirrina wal'ŋu gäthu'mirriŋunydja yana. Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru ŋuli yäku-ḻakarama ŋanya Godnhanydja bitjanna, “Mäḻu, Mäḻu,” bitjanna,
ROM 8:16 liŋgu dhuwali ŋitjalaŋgala ŋayaŋuŋuranydja ŋayi Birrimbirr Gunhu'wunydja waŋa ŋitjalanha ŋuli yukurra, “Nhenydja dhuwala nhanŋuway warray gäthu'mirriŋu,” bitjan, ga ŋitjalaŋgu ŋayaŋunydja ŋuli yoramana, “Yuwalk muka dhuwala, ŋarranydja gäthu'mirriŋu nhanŋuway yana Godku,” bitjan.
ROM 8:17 Yo, yuwalk yana ŋilimurru nhanŋu gäthu'mirriŋunydja walala Gunhu'wu, bala bukmak ŋunha ŋunhi nhanŋuway Gunhu'wu nhä malanha ḻatju'mirri dhika wal'ŋu, ŋayi yurru ŋilimurruŋgunydja wekamayi; rrambaŋina ŋilimurru yurru yukurra märramanydja Djesuwalana, ga nhinanydja ŋilimurru yurru waŋganyŋurana yukurra, ḻatju'ŋurana dhikana wal'ŋu ŋunhi. Liŋgu dhiyalanydja ŋilimurru märrama ŋuli yukurra ŋula nhä ŋayaŋu-wutthunaramirrinydja, rrambaŋi yana Djesuwala, märr ŋunhalanydja Gunhu'yu ŋilimurruŋgu yurru wekama ŋayaŋu-djulŋithinyaramirri nhä malanha dhika, rrambaŋithirriyi yana nhanukala Djesuwala.
ROM 8:18 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Dhiyala munatha'ŋuranydja ŋilimurru yurru wiripunydja burakirri ŋula nhäyu romdhu, yurru ŋarranydja ŋuli dharaŋan yukurra bitjan warray gam': Ŋunhi ŋuli ŋilimurrunha ŋayaŋu-wutthun dhiyalanydja ŋula nhäyunydja, ŋunhinydja yäna warray wakal, yutjuwala' warray, liŋgu ŋunhalanydja ŋilimurru yurru nhinana yana yukurra ḻatju'ŋurana dhikana wal'ŋu, dhapirrkmirrina biyapulnha dhikana.
ROM 8:19 Liŋgu bukmak nhä malanha ŋunhi Gunhu'yu bokmara nhina yukurra galkunna, dhukarr-nhämana yukurra ŋurikina ŋunhi ŋayi yurru Gunhu'yu milkuma ŋilimurruŋgalanydja bitjanna, “Ŋay'. Dhuwala nhä malanha bukmak yana nhumalaŋguna, ŋarrakalaŋuwu gäthu'mirriŋuwu walalaŋgu.” Bala yurru ŋilimurru nhina yukurra ŋunhalanydja ḻatju'na dhikana, ŋula nhämiriwnha yana dhapirrknha, liŋguna yuṯathinana.
ROM 8:20 Liŋgu ŋäthilinydja Gunhu'yu bokmara nhä malanha ḻatju'kuŋala dhika wal'ŋu yana, dhapirrkkuŋala, bala ŋuliŋurunydja yolŋunydja ŋunhi gatjpal'yurrunana, bala djarrpi'yinana, bala ŋuliŋurunydja bukmakthinana nhä malanha marrtjina goḏuywuŋala dhambay yana yolŋuwalanydja, bukmaknha yana marrtji ŋuli ŋäthiliŋuyirri ga murrmurryun. Yurru Gunhu'yunydja yaka meṉguŋala ŋunhi malanha ŋunhi ŋayi bokmara, yana ŋayi dhawu'na nherrara, märr ŋuliwitjan dhukarrkurru ŋayi yurru dhawaṯmaramana nhänydja malanha warrpamnha rakunyŋurunydja romŋuru, warrpamnhana dhika wal'ŋu, märr yakana biyapul yurru nhä malanha yätjthirri, ga worruŋuthirri ga rakunydhirri. Liŋgu bukmaktja nhä malanha yurru yutathirriyi ga dhapirrkthirriyi yolŋuwalana dhambay, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋilimurru yurru nhina yukurra yänana, yuṯana dhikana yolŋu walala, walŋana ga dhapirrknha, nhanŋuwaynha ŋunhi Gunhu'wuna yumurrku'.
ROM 8:22 Yo, dhiyaŋunydja-wala bukmaktja nhä malanha yukurra dhuwala galŋa-yätjthirrina nhina ga ŋorr'ŋurryunna, galkunna nhina dhukarr-nhämana, yana liŋgu-u-u, bala ŋayi yurru ŋunhiyi yuṯanydja rom maḻŋ'thunna.
ROM 8:23 Ga bitjandhi bili ŋilimurrunydja ŋunhinydja walala ŋunhi ŋilimurru liŋguna märraŋala Gunhu'wuŋu Walŋamirrinydja Birrimbirr, balanyara bitjan dharrathir ŋunhinydja ŋäthili, bitjandhi ŋilimurrunydja yukurra ŋorr'ŋurryundhi nhina, galkunna yukurra dhukarr-nhämana waluwu ŋurikina ŋunhi ŋilimurru yurru nhinana yuwalknha wal'ŋu Gunhu'wuna gäthu'mirriŋu walala. Liŋgu ŋunhalanydja ŋilimurru yurru nhina yukurra yuṯana wal'ŋu rumbal, ganaŋ'thunna yurru yanana yätjŋurunydja ga rakunyŋurunydja.
ROM 8:24 Liŋgu Gunhu'yu ŋilimurrunhanydja walŋakuŋala ŋäthili warray, yurru yaka ŋilimurru ŋulinyaramirriyunydjayi märraŋala bukmaknha nhä malanha ŋunhi ŋayi ŋilimurruŋgu dhawu'mirriyaŋala. Bala ŋilimurru yukurra dhuwala gatjpu'yunna yulŋunydja, dhukarr-nhämana ŋurikinydja ŋunhi yurru yalalanydja maḻŋ'maramana ŋilimurruŋgu, ŋunhi dhuwalanydja gay' rumbal yurru wiripuyirrina yuṯathirrina. Ŋunhi bini ŋilimurru liŋgu muka märranha yuṯanydja wal'ŋu rumbal, ŋilimurrunydja bini yaka baḏak galkuna nhinanha, märr-gatjpu'yuna ŋurikiyi maḻŋ'maranharawu. Yo, yakana yurru ŋula yol yolŋu gatjpu'yundja marrtji ga dhukarr-nhämanydja nhina ŋula nhäku, ŋunhi ŋayinydja liŋguna maḻŋ'thurrunana.
ROM 8:25 Ga ŋunhi ŋilimurru yukurra gatjpu'yun märranharawu ŋuriki nhäku malaŋuwu, ŋunhi yaka ŋayi maḻŋ'thurruna, ŋilimurrunydja yurru bulnha marrtji, galkun yurru, märr-yuwalkthirri marrtji bala, yana liŋgu ga maḻŋ'thun ŋayi yurru warraŋulthirrina. Yakana yurru ŋilimurru gandarrŋuranydja märr-yawaryun ŋula galkunarayunydja, bäyyi ŋilimurrunha ŋayi yurru ŋula nhäyu ŋayaŋunydja wutthun.
ROM 8:26 Yo, ŋalinydja dhuwala yolŋunydja wal'ŋu yalŋgi'na, yakana ḏäl wal'ŋu, yurru Gunhu'wu Walŋamirri Birrimbirr dhiyala ŋitjalaŋgala, guŋga'yunarawunydja ga marrparaŋgunharawunydja ŋitjalaŋgu. Liŋgu yaka ŋali marŋgi wal'ŋu yuwalkkunharawunydja ŋäŋ'thunarawu bukumirriyanharawu, yurru Gunhu'wu Birrimbirrnydja yukurra ŋuli bukumirriyama ŋayipi dhika, ŋayaŋuŋuranydja ŋitjalaŋgala; ŋayipina Gunhu'nhanydja ŋuli ŋunhi ŋäŋ'thun ŋurukuynhanydja djinawa'wuynhanydja wal'ŋu ŋunhi wirrkinydja, ŋayaŋuwunydja ŋurukunydja ŋunhi ŋali ŋuli yakana maḻŋ'marama dhäruk.
ROM 8:27 Liŋgu Gunhu'yunydja ŋuli yukurra nhäma ŋunhana yana wal'ŋu ŋayaŋuna dharaŋan yolŋuwu, yurru wiripunydja ŋayi ŋuli Gunhu'yu ŋäma dharaŋan guyaŋinyarawuy nhanŋu ŋurikiyi Birrimbirrwu Walŋamirriwu. Ga ŋayinydja Birrimbirryunydja ŋuriŋiyinydja yukurra bukumirriyama ŋäŋ'thunna Gunhu'nha ŋilimurruŋguna Garraywalaŋumirriwuna walalaŋgu, yurru waŋanydja ŋayi ŋuli yukurra ŋäŋ'thundja Gunhu'wala yana djälkurrunydja.
ROM 8:28 Yo, ŋunhi yurru ŋula nhä rom maḻŋ'thundja ŋilimurruŋgu dhiyala, nhä mak ŋamakurru' rom, mak yätj, yurru märramanydja ŋilimurru yukurra yurru ŋamakurru' yana wal'ŋu dhika Gunhu'wuŋu balakurruyinydja, liŋgu ŋayi Gunhu'yunydja dhikayi ŋuli yukurra djäma ŋilimurruŋgala ŋula nhäkurrunydja romgurru, ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala ŋuli yukurra märryu-ḏapmarama ŋanya Gunhu'nha, ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala nhanŋuway wal'ŋu Gunhu'wu, liŋgu ŋayipi walalaŋgu yana wäthurruna nhanŋuwayliliyaŋalanydja.
ROM 8:29 Yo, be ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja, ŋunhi ŋalinydja yaka muka yana, ŋayinydja Gunhuny'tja marŋgi ŋäthili yana ŋitjalaŋgu, bala ŋayi nherrara ganaŋ'maraŋalana ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yurru märryu-ḏapmarama nhanukala. “Ŋunhanydja walala yurru ŋarrakuwaynha,” bitjarrayi ŋayi djarr'yurrunanydja ŋitjalanha ŋäthilinydja, märr yurru ŋali djan'kuna yana bitjan nhanŋu ŋunhi Gäthu'mirriŋu Djesu; ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋu maḻamarr Gäthu'mirriŋu Gunhu'wu, liŋgu ŋayipi ŋunhi ŋäthilinydja wal'ŋu ŋurruthaŋalanydja walŋathina rakunyŋuru, märr guḻkuny'tja gäthu'mirriŋu walala yurru nhanŋuway Godkuna, bitjan gutha'mirriŋuna nhanŋu Djesuwu.
ROM 8:30 Bala ŋayi Gunhuny'tja wäthurrunana ŋitjalaŋgu, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi ŋayi ŋäthili ŋitjalanha ganaŋ'maraŋala nherrara nhanŋuwayliliyanharawuna. “Go, nhenydja yurru ŋarrakuna,” bitjarrana ŋayi Gunhu'yu waŋananydja, garr'yurranydja ŋitjalanha. Bala ŋayi rurrwuyurrunanydja ŋitjalanha, ḏarrtjalkkuŋalanydja ŋuliyina Djesuwalana maŋgu'-waṉḏinyarayu, bala ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋitjalanha ŋayaŋu-dhunupana, nhanŋuwaynha yana. Bala ŋayi waŋananydja ŋitjalanha bitjarrana, “Ŋay'! Bukmak dhuwala ŋunhi ŋarrakunydja ḻatju'mirri dhika nhä malanha, nhumalaŋguna yurru warrpam'nha.”
ROM 8:31 Ga ŋunhi ŋali ŋuli guyaŋirri marrtji ŋupan dhuwalayi malanha, ŋalinydja yurru waŋa ḻakarama bitjanna gam': Yaka yurru ŋanapurrunha ŋula yolthunydja buma ga galkinyamarama, liŋgu Gunhu' ŋayipi ŋanapurruŋgalanydja gali'kurru, bitjan liŋgu djäka ŋuli yukurra.
ROM 8:32 Liŋgu Gunhu'yunydja yaka ḏälkuŋalanydja ga minawinygaŋala nhanŋuwaynydja ŋayi Gäthu'mirriŋunha, yana ŋayi ŋanya Gunhu'yunydja dhayuŋarana yänana rakunydhinyarawunydja, “Ŋay',” bitjarrana, märr ŋilimurrunha ŋayi yurru walŋakumana, bala märrama nhanŋuwayliliyamana. Liŋguna ŋayi ŋunhi wekaŋalana mel-wiḏi'yunaramirrinhanydja nhanŋuway ŋayi ŋilimurruŋguna, bala bitjandhina ŋayi yurru nhä malanha ŋamakurru' wiripunydja wekama ŋilimurruŋgu, guŋga'yunna ŋayi yurru marrtji bawala'mirrikurruna.
ROM 8:33 Yo, ŋilimurrunydja dhuwala nhanŋuway yana Gunhu'wu, nhanukuŋu djarr'yunara. Yakana yurru ŋula yolthu ŋilimurrunha yätj-ḻakaramanydja, liŋgu ŋayipi Gunhu'yu ŋuli yukurra ŋilimurrunha ḻakarama liŋguwuynydja ŋayaŋu-ḏarrtjalkkunhara.
ROM 8:34 Ga yolthu yurru dhika be ŋilimurrunha djuy'yun dhä-ḏir'yunarawu rakunydhinyarawunydja?... Bitjandhi ŋayi yurru Djesuyunydja? Yäääw yaka warray. Liŋgu Djesu-Christ ŋayipi ŋunhi rakunydhinanydja, märr yurru ŋilimurrunydja walŋana yukurra yurru nhina. Yo, rakunydhinanydja ŋayi ŋunhi, yurru beŋuru moluŋurunydja ŋanya Gunhu'yu märraŋala walŋakuŋalayi, bala nherrara ŋanya ŋunhana gali'lili nhanukalaynha ŋayi. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋayi nhinanydja yukurra ŋunha ŋurruŋuna wal'ŋu biyapulnha, gali'ŋura Gunhu'walana yana, ŋäŋ'thunna yukurra bukumirriyamana Gunhu'nha ŋilimurruŋgu yolŋu'-yulŋuwuna.
ROM 8:35 Yo, bitjanna liŋguna Djesu-Christ yurru yukurra ŋilimurruŋgu märr-ŋamathirrina yanana ŋula nhämirrikurrunydja, yakana yurru ŋula yolthu ŋilimurrunha djaw'yun nhanukalaynydja goŋŋuru, liŋgu biyapul ŋayinydja ŋuli yukurra märryu-ḏapmarama ŋilimurrunha. Ŋunhi yurru marinydja maḻŋ'thun ŋilimurruŋgu, ga rom-wuṉḏaŋarr ŋula nhä, ga ŋayaŋu-wutthunaramirri, nhaltjan muka ŋayinydja yurru Garrayyunydja? Meṉguma ŋilimurrunha?... ga gonha'yun? Yaka warray. Ga wiripunydja ŋilimurru yurru nhina marrya'na ga girri'miriwnha ŋula nhämiriwnha, yurru ŋayinydja Djesunydja yurru marrtji mukthun warray djäka ŋilimurruŋgu. Ga wiripunydja ŋilimurru yurru mak gärri barrarimirrililina, burakinyaramirrililina romlili, ga rakunydhinyamirrililina, yurru mukthun yana ŋayi yurru gäma marrtji ŋilimurrunha nhanukalay märr-ŋamathinyarayu yulŋunydja, ŋuliwitjandhiyi ŋula nhäkurrunydja romgurru yana.
ROM 8:36 Yaka ṉirryurra ŋunhi yurru ŋayaŋu-yätjthinyaramirrinydja nhuŋu maḻŋ'thun, liŋgu Gunhu'walanydja dhärukthu ŋuli yukurra ḻakarama bitjan gam', “Bitjan liŋgu ŋilimurru yukurra marrtjinydja rakunydhinyamirrikurru romgurrunydja, liŋgu Garraywu ŋilimurru ŋuli yukurra malthun; ŋilimurrunydja dhuwala balanyarana bitjan wäyin galkaṉara, bili yaka ŋilimurru marŋgi nhäyu waluyu walala yurru ŋilimurrunha buma rakunyguma.”
ROM 8:37 Yo, ŋunhi yurru ŋula ŋayaŋu-wutthunaramirrinydja nhä maḻŋ'thun ŋilimurruŋgu, ŋilimurrunydja yurru yanana djuḻkmaramana-wala marrtji ŋunhiyinha malaŋunha, bukmakkumana yana yurru, liŋgu ŋilimurru yurru biyapulnha wal'ŋu djuḻkmarama Garraywalana ŋuliwitjanna, ŋunhi ŋayi yukurra märryu-ḏapmarama ŋuli ŋilimurrunha.
ROM 8:38 Yuwalk dhuwala yulŋunydja. Wirrki yana ŋayi ŋarranha yukurra märryu-ḏapmaramanydja, ga yakana yukurra ŋula nhäyunydja ganydjarr ḏälkuma djaw'yunarawunydja ŋarraku ŋulaŋuru Gunhu'walanydja goŋŋuru. Bäyyi ŋarra yurru rakunydhirrinydja, mak ŋarra yurru walŋa yukurra nhina, mukthun yana ŋarranydja nhanukala Gunhu'wala djäkaŋura wal'ŋu. Ga ŋunhanydja walala ŋunhi birrimbirr walala, Gunhu'wu ŋunhi djiwarr'wuy walala, ga ŋurruŋu wal'ŋu Mokuywu ŋunhi malthunaramirri walala, ga wiripu waŋarr malanha ganydjarr ḏilkurrumirri walala, yakana yukurra ŋula waŋganydhunydja ganydjarr ḏälkuŋu Gunhu'wunydja gulmaranharawu märr-ŋamathinyaraŋuru. Yo, ŋunhi yurru nhä maḻŋ'thundja dhiyala dhiyaŋu-wala, ga ŋula nhätha yalala, ganydjarr-ḏumurrumirri ga barrari-wukunharamirri ŋula nhä, Gunhu'yunydja yurru yana mukthun ŋayathama marrtji ŋarranha nhanukalaynydja märr-ŋamathinyarayu.
ROM 8:39 Ga ŋunhi yurru ŋarra marrtji bawala'mirrilili, mak ŋula wanhamala djiwarr'lili, mak ŋoykurru djinawa gapukurru ga munatha'kurru, Gunhu'walanydja mukthun yana ŋarra märr-ŋamathinyaraŋura yukurra yurru. Yo. Yakana yukurra ŋorra ŋula waŋganygala ganydjarr ŋilimurruŋgu ganaŋ'maranharawu ga gulkthunarawu Gunhu'walanydja Godkala, ŋayinydja yurru mukthunna-wala yana ŋayathamana ŋilimurrunha baṯ bitjanna ŋula nhäkurrunydja, märr-ŋamathirrina yurru yukurra, liŋgu ŋalinydja dhuwala waŋganynha yana Djesu-Christalana, Garraywalana ŋilimurruŋgalayŋuwala dhambay.
ROM 9:1 Yo, ḻakaramanydja ŋarra yukurra dhuwala dhäruktja yuwalk, yakana ŋarra yukurra bothirrinydja ḻakarama, liŋgu ŋarranydja dhuwala nhanŋuway yana Djesu-Christku. Ŋayi Garrkuḻuktja Birrimbirr marŋgi ŋarraku, ga ŋunha ŋayaŋuŋuranydja ŋarrakala ŋayi yukurra ḻakaramanydja ŋarranha, ŋunhi ŋarranydja yukurra ḻakarama yuwalk yana, yaka bothirri.
ROM 9:2 Wirrkina yana ŋarra yukurra ŋoy-ŋäthinydja, ga bitjanna liŋguna ŋarra yukurra ŋayaŋunydja nhina warwumirriyirrina wirrkina ŋuruku ŋarrakalaŋuwu ŋarra miṯtjiwunydja.
ROM 9:3 Wirrki wal'ŋu yana dhika ŋarra yukurra ḏukṯukthirrinydja walalaŋgu, walala yurru märr-yuwalkthirri Djesu-Christku, märr yurru walala walŋathirri. Bala ŋarra ŋuli guyaŋirrinydja yukurra bitjanna gam', “Godthunydja yurru walalanha dhä-ḏir'yun gupaḏalkumana, liŋgu nhina walala yukurra barrkuwatjnha yana Christkalanydja. Ye-e-e, wanhaka ŋarra ŋuli wapthurru walalaŋgalana dharapullili, ga märraŋu dhä-ḏir'yunaranydja ŋunhi walalaŋgu ŋarrana, ŋunhi bini ŋuriŋi ŋarrakalanydja rakunydhinyarayu walŋakunha walalanhana.”
ROM 9:4 Walala warray ŋunhi Yitjuralpuy yolŋu walala nhanŋuway Godkunydja miṯtji; walalanhana ŋayi djarr'yurrunanydja, bala ganaŋ'maraŋala nhanŋuwayliliyaŋalana nherrara, bala walalaŋgalana ŋayi rarr'yurruna nhanŋuway ŋayi nhä malanha ŋamakurruny'tja. Walalaŋgala muka ŋayi ŋunhi dhawu' nherraranydja, märr yurru walalanydja nhanŋuwaynha yolŋu'-yulŋu, ga ŋayina yurru walalaŋgu God Waŋarrnydja. Ga walalaŋgalana yana ŋayi wekaŋala romdja nhanŋuway ga dhukarrnydja, märr yurru walala ŋuliwitjandhinydja dhukarrkurru buku-ŋal'yun yukurra nhanŋu galkina wal'ŋu yanana; yakana ŋayi balanyarayinydja rom wekaŋala wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu, ŋuriki liŋgu walalaŋgu Djuwsku yana waŋganygu, ga walalaŋguna Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi yurru ŋanya djuy'yun walŋakunharamirrinha.
ROM 9:5 Ŋunhiyinydjayi miṯtji Djuwstja mala-wunhara ŋulaŋuru ŋunhi ŋayi Godthu walalanha djarr'yurruna be ŋäthili, ŋulaŋuru Yipurayimgala, ga Yitjakkala ga Djaykupkala, ga ŋayi Garraynydja Djesu-Christtja dhawal-wuyaŋina yolŋu ŋunhi rumbalnydja ŋulaŋuruyi yarraṯaŋurunydja walalaŋgala Djuwskala. Ŋilimurru buku-wurrpanna Godnha go. Ŋayinydja ŋunhi garrwar wal'ŋu nhäŋurunydja malaŋuŋuru bukmakŋuru yana, ga ŋayathamanydja ŋayi yukurra bukmak warray nhanukalaynydja ŋayi goŋdhu. Go ŋilimurru wokthunna nhanŋu gupaḏalkumana-wala. Yo yuwalk.
ROM 9:6 Wiripunydja mak ŋuli ŋula yolthu yolŋuyu guyaŋirri bitjan gam', “Godthunydja ŋunhi dhawu'mirriyaŋala muka Yitjuralnhanydja bäpurru'nha be muka walŋakunharawu. Mak ŋayi dhika bay meṉguŋalana, yakana ŋayi yukurra märr-ŋamathirri biyapulnydja walalaŋgu,” bitjan. Yä-ä-äw!! Yaka ŋunhiyinydjayi yuwalk. Godkuŋunydja ŋunhiyi dhawu'-nherraṉara mukthun warray dhärra yukurra. Wiripunydja yolŋu walala dhawal-wuyaŋina warray beŋuruyi Yitjuralwala yarraṯaŋuru, yurru yakana walala yuwalk ŋulaŋuruyinydja bäpurru'ŋuru, ŋunhi ŋayi Godthu walalanha djarr'yurruna; yakana walala ŋunhi yuwalk Yitjural miṯtji.
ROM 9:7 Yuwalk dhuwali yulŋunydja. Wiripunydja yolŋu walala yukurrana dhawal-wuyaŋina beŋuru Yipurayimgala yarraṯaŋuru, yurru yakana walala ŋunhi yuwalk djamarrkuḻiny'tja Godku. Liŋgu Godthu ḻakaraŋala Yipurayimgalanydja bitjarra, “Ŋunhi liŋgu yurru ŋarrakuwaynydja mala yolŋu'-yulŋu, ŋunhi walala dhawal-wuyaŋirri yukurra yurru ŋulaŋuru Yitjakkala yarraṯaŋuru,” bitjarra.
ROM 9:8 Yo, waŋgany ŋunhi yothu Yipurayimgu dhawal-wuyaŋina bitjarra liŋgu yana bitjan ŋuli wiripu-guḻku' djamarrkuḻi' dhawal-wuyaŋirri, yurru ŋuliŋuruyinydja mala-wunhara yarraṯaŋuru yaka warray Godku yuwalk yumurrku, liŋgu Godku yuwalktja wal'ŋu yolŋu ŋunhiyina liŋguna ŋunhi ŋayi mala-wunhara yukurranhara Yitjakkuŋuna, ŋunhi ŋayi ŋunhiyinydja yothu dhawal-wuyaŋina dhawu'-nherraṉara ŋulaŋuru yana Godkuŋuna. Yo, Yipurayim ga miyalk nhanŋu Saranydja mirithirrina maṉḏa worruŋuna yanana, yurru Godtja waŋana dhawu'na nherrara maḏḏaku bitjarra gam', “Ŋarra roŋiyinydja boŋguŋu lili waŋganydhuna dhuŋgarrayu ŋunhi boŋguŋu djuḻkthurru, ga ŋulinyaramirriyunydja boŋguŋu ŋayi yukirri Sarayunydja dhangi'yurruna yothu'nhana nhanŋuway.” Bala ŋayi yana Yipurayimdja märr-yuwalkthinana Godkunydja, ga yuwalkthi yana nhanŋu yothuny'tja dhawal-wuyaŋina Yitjaknha yäku.
ROM 9:10 Ŋäka dhuwala gay' wiripu dhäruk. ŋunhiyinydjayi ŋilimurruŋgu märi'munydja Yitjaktja bäpa'mirriŋu märrma'wuna ḏarramuwu maṉḏaku ŋurru-maltjaṉawuna, ga maṉḏayinydja ŋunhi dhawal-wuyaŋina Ripaykawuŋuna, yurru waŋgany yothu ŋunhiyi djarr'yunara Godkuŋunydja, ga ŋunhi wiripunydja yaka.
ROM 9:11 Liŋgu ŋäthili yana Godthu ḻakaraŋala ŋäṉḏi'mirriŋuwalanydja ŋurikalayi bitjarra, yurruna ŋunhiyi maṉḏa dhawal-wuyaŋina, “Dhuwali nhokala guḻunŋura märrma' yothuny'tja maṉḏa, ḏarramu maṉḏa yana, yurru dhuḏiŋunydja ŋunhiyi yurru nhina yukurra ŋurruŋuna, bala maḻamarryunydja ŋuriŋi yurru yukurra djäma ŋurikiyi dhuḏiŋuwuna.” Godthu ḻakaraŋala bitjarrayi yurruna maṉḏa djäma ŋula nhä yätj ga ŋamakurru'. Yo, Godthu djarr'yurruna ŋunhinhayinydja dhuḏiŋunhanydja Djaykupnhanydja ŋäthili yana, yurruna ŋayi ŋunhi dhawal-wuyaŋina, bili ŋurikiyina ŋunhi ŋayi God ḏukṯukthinanydja; yaka ŋanya ŋayi djarr'yurruna liŋgu ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi Djaykupthu djäma ŋula nhä ŋamakurru'.
ROM 9:13 Yo, djorra'yunydja yukurra ŋunhanydja ḻakarama bitjan gam', “Godtja waŋa yukurra bitjan, ‘Ŋarra yukurra märr-ŋamathirri Djaykupkunydja, yurru yakana ŋarra ḏukṯuk Yetjuwunydja, yaka ŋayinydja ŋarrakuŋu ŋunhi djarr'yunara.’”
ROM 9:14 Nhäyinyara dhika ŋayi Godtja? Nhäna ŋilimurru yurru dhika ḻakaramanydja ŋanya? Nhä ŋunhiyi?... djarrpi' nhanŋu?... ŋunhi ŋayi yurru djarr'yun waŋganynhanydja yolŋunha?... ga wiripuŋunhanydja nherraṉ ŋunha gali'lili? Yaka warray. Godtja dhuwala dhuwurr-dhunupa yana, yaka ŋayi ŋuli djäma yukurra ŋula nhä yätjkuma.
ROM 9:15 Godthu ḻakaraŋala Mawtjitjkalanydja bitjarra gam', “Ŋarra yurru mel-wuyundja ŋuriki liŋgu yolŋuwu ŋunhi ŋarra ḏukṯuk nhanŋu mel-wuyunarawu, ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru djäma ŋamakurruny'tja, ŋuriki bili yana yolŋuwu ŋunhi ŋarra ḏukṯuk nhanŋu guŋga'yunarawu.”
ROM 9:16 Yo, God yana ŋayipi waŋgany djarr'yunaramirrinydja. Bäyyi ŋayi yurru ŋula yol yolŋu wirrki ḏukṯuk ŋayi yurru Godthu ŋanya guŋga'yun, ga bäyyi ŋayi yurru wirrki djäma yukurra nhanŋu Godku, ŋayina yurru Godnha yolŋuwu mel-wuyundja ŋuriki liŋgu märrwunydja ŋunhi ŋayipina yurru ḻiyayu-djarr'yun nhanŋu mel-wuyunarawu.
ROM 9:17 Ŋunha djorra'ŋuranydja yukurra waŋa bitjan, “Godtja waŋana buŋgawawala Yetjippuyŋuwalanydja bitjarra gam', ‘Ŋarranydja nhuna nherrara buŋgawakuŋalanydja dhiyakuna gay märrwu, märr yurru nhokalanydja yolŋu'-yulŋuyu dharaŋanna nhäma ŋarrakunydja ganydjarr, märr yurru bukmakthu yolŋu'-yulŋuyu birrka'mirriŋura yäkunydja ŋäma ŋarranha yana.’”
ROM 9:18 Yo, ŋuli ŋayi God ḏukṯuk ŋula yolku mel-wuyunarawunydja, bala dhunupana ŋayi yurru mel-wuyunna yana ŋurikiyinydjayi yolŋuwu. Ga ŋuli ŋayi djäl ŋayipinydja, ŋayi yurru yolŋunha ŋayaŋu ŋunha ḏälkuma yana, bala yurru ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu yakana märrama ŋanya Gunhu'nha dhäruktja.
ROM 9:19 Wiripunydja mak nhuma ŋarranha yurru dhä-wirrka'yun bitjan gam', “Godthunydja ŋuli djäma nhanukalay ŋayi yana djälyu, bäyŋuna ŋanya yurru ŋula yolthu gulmaramanydja ḏaḏawmaramanydja. Ŋuli yurru ŋayipinydja Godthunydja djarr'yun wiripu-guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha, bala ŋayaŋuna walalanha ḻapmarama, ga wiripu-gulku'nhanydja ŋunhinydja ŋayaŋu ŋayi yurru yolŋu'-yulŋunha dälkumana, ga nhäkuna ŋayi yurru yätj-ḻakaramanydja ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yurru ŋanya yaka märrama? Nhä dhuwalayinydja?... dhunupa muka?... ŋunhi ŋayi ŋanapurrunha ŋuli waŋa yätj-ḻakaramanydja?” Bitjan mak nhe yurru dhä-wirrka'yundja.
ROM 9:20 Ga ŋarranydja yurru nhuŋu buku-ruŋinyamarama balanydja bitjanna, “Way yolŋu, yol dhuwala nhe yulŋunydja? Nhenydja dhuwala yolŋu yana. Nhäku nhe yukurra dhä-ḏalthirri waŋa Godkunydja bitjandhi.” Ŋunhi ŋuli yolŋuyu dhoḻu-warkthunaramirriyunydja djäma banikin ŋula nhä, yakana yurru ŋuriŋiyi nhanukala djämawuyyunydja banikindhu dhä-wirrka'yun ŋanya bitjandja, “Nhäku nhe ŋarranha djäma bitjarrayinydja.”
ROM 9:21 Bäyŋu yana, liŋgu dhoḻu-warkthunaramirriyunydja yolŋuyu ŋuriŋiyi ŋuli dhoḻu märrama nhanukalay ŋayi goŋdhu, bala djämanydja ŋayi yurru yukurra ŋunhiyi birrka'mirri nhä malanha, nhäku ŋayi ḏukṯukthirri yukurra. Mak wiripunydja ŋayi yurru bakmarama märrma'kuma dhoḻu ŋunhiyi, ga waŋganydhunydja ŋuriŋiyinydja ŋayi yurru djäma ŋula nhä ḻatju' dhika wal'ŋu ŋula dharrpalwuna romgu, ga ŋuriŋiyinydja wiripuŋuyunydja ŋayi yurru djäma ŋula nhäna wakalŋuna.
ROM 9:22 Ga bitjandhi liŋgu Godthunydja ŋuli djäma yukurra nhäku ŋunhi ŋayipi ḏukṯukthirri yukurra, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala nhanukalana goŋŋura. Godtja dhuwala ḏukṯuk, ŋilimurru yurru marŋgithirri nhanŋu, ŋunhi wirrkinydja ŋayi yukurra ŋaramurryirri yätjkuna romgu, ga ḏälkumanydja ŋayi yukurra ganydjarrnydja biyapul wal'ŋu bathala baḏuwaḏuyunarawu dhuwurr-yätjmirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu. Wirrkinydja ŋayi yukurra ŋaramurryirri ŋurikina yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli yukurra mukthun djäma yätj dhuwurr. Yuwalk yana ŋayi yurru walalanha buma buwayakkumanydja, yurru yaka ŋayi walalanha dhä-ḏir'yurruna waḏutjanydja, weyinŋumirrina ŋayi ŋuli galkundja walalaŋgu bilyunarawunydja.
ROM 9:23 Liŋgu ḏukṯukthirri ŋayi yukurra Godtja, ŋilimurru yurru marŋgithirri muka nhanŋu, nhaltjan ŋayi yurru ḻatju'kuma dhika gäma yukurra ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walalaŋgu ŋayi yukurra mel-wuyun, ŋurikinydja ŋilimurruŋgu ŋunhi ŋayi ŋilimurrunha djäma yukurrana, märr yurru ŋilimurru nhina yukurra nhanukalanydja ḻatju'ŋurana wal'ŋu ŋunhala djiwarr'ŋuranydja.
ROM 9:24 Yo, Godtja ŋilimurruŋgu wäthurruna bukmakŋuru yana miṯtjiŋuru; wiripunydja ŋayi wäthurruna Djuwskalaŋuŋuru miṯtjiŋuru, yurru yaka ŋayi ḏukṯuk ŋuriki liŋgu Djuwskunydja yolŋu'-yulŋuwu, ŋayi bitjarrayi liŋgu wäthurruna mulku'-mulkuruwunydja yolŋu'-yulŋuwu, bäpurru'ŋuru ga bäpurru'ŋuru, märr yurru ŋilimurrunydja nhina yukurra ŋunhala nhanukalana nyeyaḻŋura.
ROM 9:25 Be baman'tja wal'ŋu Godthu waŋana ḻakaraŋala ŋuliwitjarra dhärukkurru yolŋuwalaŋukurru yäkuwalaŋukurru Yutjiyawalaŋukurru, bitjarra gam' ŋayi ḻakaraŋalanydja. “Wiripunydja yukurrana yolŋu walala nhinana ŋula yolkuna, yaka ŋarraku yolŋu walala ŋäthilinydja ŋunhiyi, yurru ŋarranydja ḻakarama yurru walalanha. ‘Ŋarrakuwaynha Yolŋu'-yulŋu’ bitjanna. Ŋäthilinydja ŋunhinydja yakana ŋula yol märr-ŋamathina yukurrana ŋurikiyi mulku'-mulkuruwunydja, bäpurru'wu ga bäpurru'wu, yurru ŋarranydja ḻakarama yurru walalanha ‘Ŋarrakuwaynha wal'ŋu Marrkapmirrina yanana walala,’ bitjanna.
ROM 9:26 Yo, birrka'mirriŋura wäŋaŋura walala ŋuli yolŋu'-yulŋu waŋa ŋunhi mulku'-mulkurunhanydja bitjan, ‘Nhumanydja dhuwala yaka warray Godku yolŋu walala,’ bitjanna, yurru ḻakaramanydja walala yurru yukurra ŋunhiyi mulku'-mulkurunhanydja bitjanna, ‘Yumurrku nhanŋuwaynha wal'ŋu Godku Walŋa-ḏikṯikkuna,’ bitjanna.”
ROM 9:27 Yo, be ŋäthilinydja Yitjayayu ḻakaraŋala Yitjuralnhanydja malanha bitjarra gam', “Guḻku' mirithirri ŋunha Yitjuralnydja bäpurru' ŋula nhämunha' miṯtji, balanyarana bitjan munatha' ŋunhi raŋi, yurru märr-ḻurrkun' yurru walŋathirrinydja nhina yukurra.
ROM 9:28 Liŋgu Garrayyu Godthu yurru djämana yana bukmak nhänydja malanha ŋunhi ŋayi dhawu'-nherrara ŋäthili wal'ŋu; waḏutjana yana ŋayi yurru dhawar'maramanydja buma dhuwurr-yätjmirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha birrka'mirriŋuranydja wäŋaŋura.”
ROM 9:29 Yo, ŋuriŋiyi dhäwu'-ḻakaranhamirriyu Yitjayayu ḻakaraŋala bitjarra ŋäthili wal'ŋu, “Garraywunydja ŋunhanydja guḻku' warray mirithirri warray miṯtji djiwarr'wuynydja yolŋu walala, ŋayi bini ŋilimurrunha bunha warrpam'thuna yana buwayakkunhana; ŋilimurru bini dhuwala Djuwstja miṯtji bäyŋuthinyana warrpam'nha, bitjanana bitjarra ŋunhi wäŋa maṉḏanha Djudum ga Gumura.” Yurru yaka ŋayi ŋilimurrunha warrpam'thurrunanydja dhawar'maraŋala, märr-ḻurrkun'nha ŋayi gunganhamirriyaŋalanydja, märr yurru ḻurrkun'tja ŋilimurru miṯtji mukthun yana walŋathirri nhina yukurra.
ROM 9:30 Märr-yuwalk dhuwala yulŋunydja. Mulku'-mulkurunydja ŋunhi yolŋu'-yulŋu yaka yukurrana ḻarruŋala Godkalaŋuwu ŋunhi romgu ŋamakurru'wunydja, yaka walala yukurrana gatjpu'yurruna ŋayi yurru Godthu walalanha ḻakarama ŋayaŋu-dhunupamirri. Yurru walalanha ŋayi Godthunydja galkikuŋalana märraŋalana, liŋgu walalanydja ŋunhi mulku'-mulkuru yolŋu walala märr-yuwalkthina yukurrana nhanŋu Djesu-Christku.
ROM 9:31 Yurru walalanydja ŋunhi Djuwstja miṯtji ḏukṯukthirri yukurra ŋula romgu warray malthunarawu, märr romdhu ŋuriŋiyi walala yurru nhina yukurra ŋamakurru' wal'ŋu. Yurru yaka walala maḻŋ'maraŋala ŋunhi nhä malanha ŋamakurruny'tja, ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala be ŋäthili, yaka ŋayi walalanha galkikuŋala märraŋala, bala ŋayaŋu-dhunupamirrinhana ḻakaraŋala, bäyŋuna.
ROM 9:32 Yo, ŋunhi walala Yitjuralpuyŋu yolŋu'-yulŋu yaka ŋayaŋu-dhunupayina Godkalanydja maŋutjiŋura, liŋgu walala yukurrana ŋunhi guyaŋina yanapi walala ŋuli walalawuynha walala rom-dhunupakunharamirri ŋuriŋiyi walalaŋgalay walala djämayu yana. Yaka walala märr-yuwalkthina yukurrana Djesu-Christku, bala walala yana ŋaṯtjarrkthurruna ŋurikalayinydja, bala galkinana.
ROM 9:33 Godkala djorra'yunydja ḻakarama yukurra dhuwala bitjan gam', “Godthu ŋunhi yolŋunhanydja nherrara ŋunha Djäyanlili wäŋalili, yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu balanyarana bitjan bathala guṉḏa. Wiripu-guḻkuny'tja yurru ŋunhiwalayi guṉḏalili ŋaṯtjarrkthun, bala galkirrina, liŋgu walala yurru yakana märr-yuwalkthirri nhanukala. Ga ŋuli ŋayi ŋula yol märr-yuwalkthirrinydja yurru, ŋuriŋiyi yolŋuyunydja yurru märramana yana yukurra nhä malanha ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'-nherrara, yakana ŋayi yurru gora ŋuriŋiyinydjayi.”
ROM 10:1 Gutha walala ŋarraku, wirrki yana ŋarra yukurra ŋayaŋunydja ḏukṯukthirri ŋarrakalaŋuwu ŋarra miṯtjiwu Djuwskunydja, ŋarranydja ḏukṯuk walala yurru walŋathirrina ŋuliwitjan Garraywalana. Bitjan liŋgu ŋarra ŋuli yukurra bukumirriyamanydja ŋäŋ'thundja Godnha walalaŋgu walŋakunharawunydja.
ROM 10:2 Yo, ŋarra marŋgi walalaŋgu yulŋunydja, dharaŋan ŋarra yukurra walalaŋgu ŋayaŋu, ŋunhi walala yukurra yuwalkkuma dhika wal'ŋu märr-ŋal'yundja Godkala, yurru yakana walala yuwalkkumanydja marŋgi Godkalaŋunydja dhukarrwu, ŋunhi ŋayi walalaŋgu gurrunhara ŋunhiyi dhukarrnha, märr yurru walala walŋathirri.
ROM 10:3 Yakana walala marŋgi ŋurikinydja ŋunhi nhäyinyara ŋayi ŋuli Godthu yolŋu'-yulŋunha märrama bitjan gurruṯu'mirriyama nhanŋuwayliliyama walalanha ŋuliwitjan Garraywala Djesu-Christkalaŋukurru; dhuŋa yana walala yolŋunydja ŋurikiyi. Bala walala ŋuli gurrunhandja walalaŋguwaynha walala ŋunhi rom marrtjinyarawu, yanapi walala yurru ŋuliwitjandhi dhukarrkurru galkithirrinydja marrtji Godkalanydja. Yakana walala märraŋala ŋunhiyi dhukarrnydja ŋunhi Godthu ŋayipi gurrunhara walalaŋgu, märr yurru walala yuwalkkuma nhina yukurra galkithirri wal'ŋu Godkala.
ROM 10:4 Mukthun yana walala ŋayathama yukurra ŋunhiyi bili ŋäthiliŋu romdja, yurru Godthunydja romnha ŋunhiyi nherrara yana ḻakaranharawu dhunupamirriyanharawu Djesu-Christku. Bala Garrayyunydja Christthunydja dhawar'maraŋalana romnha ŋunhiyi liŋguna; ŋunhiyinydjayi ŋäthiliŋu rom dhawar'yunarana liŋguna, yakana yurru biyapul yolŋu'-yulŋu marrtji galkithirrinydja Godkala ŋuriŋinydja romdhunydja, liŋgu ŋayipi Christthunydja yurru yolŋunha gäma yukurra galkikumana yana Godkala, ŋunhi ŋayi yukurra yolŋu ŋula yol märr-yuwalkthirri nhanukala Djesu-Christkala.
ROM 10:5 Yo, Mawtjitjthunydja ŋunhi wukirri ḻakaraŋala yukurrana romnha ŋunhi Godthu ŋunhiyi nherrara ŋäthili, märr yurru yolŋu walala nhina yukurra dhuwurr-ŋamakuli' Godkala maŋutjiŋura, bitjarra ŋayi ḻakaraŋalanydja gam', “Ŋunhi ŋayi yurru yolŋuyu djäma yukurra bukmak malanha rom, ga yaka ŋula bakmarama waŋganydja rom, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋana yana ŋuriŋiyi romdhu.” Bitjarra ŋayi Mawtjitjthunydja ḻakaraŋala.
ROM 10:6 Ga wiripunydja dhärukthu yukurra ḻakarama nhaltjan ŋilimurru yurru nhina nhanukala galki märr-yuwalkthinyarayu waŋganydhu, bitjarra gam', “Garraynydja Christtja dhuwala ŋilimurruŋgala galkina wal'ŋu, yaka ŋunha ŋayi barrku. Yaka biyakanydja waŋiya, ‘Yol yurru dhika marrtji bala djiwarr'lilinydja ga garr'yun Garraynhanydja lili,’ bitjandja.
ROM 10:7 Ga yaka guyaŋiya biyakanydja, ‘Yol yurru marrtji bala ŋoylilinydja dhikanydja wal'ŋu munatha'lilinydja, ga garr'yun Garraynha beŋuruyinydja wäŋaŋuru ŋunhi rakunymirriwalanydja?’”
ROM 10:8 Yo, yolŋu'-yulŋuwalanydja ŋanapurru ŋuli ḻakarama bitjan, “Yaka ḻarruŋa ŋula birrka'mirri wäŋa Godkalaŋunydja dhärukku, liŋgu dhuwali ŋayi bäyma nhokala ŋayaŋuŋura ga ŋäṉarrŋura. Yana märr-yuwalkthiyana Djesu-Christnha.” Bitjan ŋanapurru ŋuli marŋgikumanydja yolŋu'-yulŋunha.
ROM 10:9 Yo, ŋunhi nhe yurru waŋa bitjandja nhokalay nhe ŋäṉarryu, “Djesunydja dhuwala Garray wal'ŋu yana,” bitjandja, ga yuwalkkuma wal'ŋu nhe yurru märr-yuwalkthirri nhokalay nhe ŋayaŋuyu, ŋunhi ŋayi Godthu gaŋgathinyamirriyaŋala ŋanya Djesunha beŋuru rakunyŋuru, bala Godthunydja yurru nhuna walŋakumana.
ROM 10:10 Liŋgu Godthu yurru ŋayaŋu-dhunupanydja ḻakarama, bala galkikumana märrama ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yukurra ŋuli Djesunha märr-yuwalkthirri ŋuruŋu wal'ŋu ŋayaŋuyu nhanukalay ŋayi; ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋu waŋa ḻakaranharamirri nhanukalay ŋayi ŋäṉarryunydja, “Djesunydja dhuwala ŋarraku Garray,” bitjandja, ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru walŋathirrina, walŋana ŋayi yurru nhina yukurra ŋunhala Godkalana nyeyaḻŋura, bitjanna liŋguna yurru.
ROM 10:11 Liŋgu ŋunha Godkalanydja djorra'yu yukurra ḻakarama bitjan gam', “Ŋuli nhe yurru märr-yuwalkthirrinydja yukurra nhanukala Djesuwala, nhenydja yurru märramana nhanukuŋu nhä ŋayi ŋunhi dhawu'mirriyaŋala, ga ŋuriŋiyinydjayi nhe yurru bitjan märr-ḏaw'yunna, goŋmirriyirrina wal'ŋu.”
ROM 10:12 Yo, Godthunydja yurru walŋakuma birrka'mirrinha yolŋunha ŋunhi ŋayi yurru märr-yuwalkthirri nhanŋu Djesuwu, liŋgu ŋunhiyinydja maṉḏa märramany'tja Djuws ga mulkurunydja yolŋu rrambaŋi yana Godkalanydja maŋutjiŋura, yaka barrkuwatj. Godtja dhuwala Garray bukmakku warray, ga yänana ŋayi yurru yukurra wekamanydja ḻatjuny'tja nhä malanha birrka'mirriwu yolŋuwu, ŋurikinydja ŋunhi yurru ŋayi bukumirriyama ŋäŋ'thun ŋanya märr-yuwalkthinyarayu.
ROM 10:13 Liŋgu ŋunha djorra'yundja yukurra ḻakarama bitjan, “Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu bukukurru waŋa Garraywala bitjan, ‘Garray, guŋga'yurra ŋarranha,’ bitjandja, yuwalk yana Godthunydja ŋanya yurru ŋunhiyi yolŋunha walŋakuma.”
ROM 10:14 Yurru ŋayinydja yurru ŋula yol yolŋu yakana gawaw'yundja waŋa Godnha walŋakunharawu, ŋunhi yakanydja ŋayi yukurra märr-yuwalkthirri Godkala. Ga yakana yurru yolŋu märr-yuwalkthirri yukurra Godkala ŋunhinydja, ŋunhi ŋayi yaka ŋäkula dhäwu' ŋanya. Ga yakana ŋayi yurru ŋuriŋiyi ŋäma, bala märr-yuwalkthirrinydja, ŋuli ŋayi yurru ŋula yolthu yolŋuyu yakanydja ḻakarama dhäwu' ŋunhiyi birrŋ'marama.
ROM 10:15 Yo, ŋuli ŋayi yurru Godthu yakanydja djuy'yun dhäwu'mirrinha walalanha, bala yurru yakanydja ŋula yolthu ḻakarama, bala walalanydja yurru wiripu-guḻkuny'tja nhina yukurra yana dhuŋa'mirrina, yakana yurru walala walŋathirri. Yurru Godthunydja yuwalk yana yukurra djuy'yun nhanŋuwaynydja dhäwu'mirrinha walalanha, ga ŋunhanydja djorra'yunydja yukurra ḻakarama ŋunhiyi dhäwu'mirrinhanydja walalanha bitjanna, “Ŋunhi yurru yolŋu marrtjinydja lili, ḻakarama marrtji yurru dhäwuny'tja ŋunhiyi ŋamakurruny'tja birrŋ'marama, bala walala yurru yolŋu'-yulŋunydja nhanŋu ḻuku-yiŋgathirrina, bala yurru walŋathirrina ŋuriŋi nhanukala dhäwu'yunydja.”
ROM 10:16 Yurru wiripu-guḻkuny'tja Djuws yolŋu'-yulŋu yaka ḏukṯukthina dhäwu'wu ŋuriki Djesuwalaŋuwu, yakana bukmakthunydja ŋunhiyi märrama ŋuli yukurra. Ŋayinydja ŋunhi dhäwu'-gänharamirri yolŋu yäku Yitjayanydja waŋana Garraywala bitjarra, “Garray, ŋanapurrunydja ḻakaraŋala yukurrana nhokuŋu dhäwu', yurru yolŋunydja walala yakana märr-yuwalkthirri yukurra dhiyakuyi dhäwu'wu, yakana walala yurru märrama walalaŋgalay ŋayaŋulili.”
ROM 10:17 Yurru yuwalktja yolŋuyunydja walalay yurru dharaŋan ŋäma, bala märr-yuwalkthirri märr-nherraṉmirrina manapan, ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu warraŋulkumanydja wal'ŋu ḻakarama marrtji Djesu-Christnha.
ROM 10:18 Wiripunydja mak nhe yurru waŋa bitjan gam', “Wiripunydja mak walala ŋuriŋiyi Djuwsthu yaka ŋäkula dhäwu' ŋunhiyi. Mak walala yaka marŋgi wiripunydja, ŋunhi ŋayi yurru Godthu walŋakuma ŋula yolnha yolŋunha.” Bala yuwalkthi muka walala ŋäkulanydja, liŋgu ŋunha djorra'yunydja ḻakarama yukurra bitjan, “Dhäwuny'tja ŋunhiyi baḻaka'yurrunana marrtjina birrka'mirrililina wäŋalili, yana liŋgu ga bukmakthu yolŋu'-yulŋuyu ŋäkula, bäpurru'yu ga bäpurru'yu.”
ROM 10:19 Biyapul mak nhuma yurru dhä-wirrka'yun bitjan gam', “Nhämirri ŋunhanydja ŋunhi Yitjuralpuyŋunydja yolŋu walala?... ŋunhi walala yukurrana nhinana be ŋäthili baman'? Yuwalk muka walala dharaŋaranydja ŋäkula?... mak bäyŋu ŋiniya?” Yä-ä-äw! Ŋäkulanydja walala ŋunhiyi dharaŋara, liŋgu ŋayi Mawtitjthunydja ŋunhiyi ḻakaraŋala bitjarra gam' walalaŋgu, “Nhumanydja ŋuli ḻakarama ŋunhayi mulku'-mulkurunhanydja yolŋu'-yulŋunha be nhäna walala, liŋgu walala yaka Godku miṯtji ŋunhiyi, yurru nhumanydja walalanha yurru maŋutji-ḏi'yunna ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunha, liŋgu walalanhana ŋayi yurru Godthunydja märrama nhanŋuwayliliyama. Nhumanydja ŋuli walalanha ŋunhiyi ḻakarama ḻuḻatjmirrina be walala, yurru nhuma walalaŋgu ŋaramurryirrina yurru, liŋgu walalanydja yurru yuwalkkuma wal'ŋu marŋgithirri nhanŋu Godku.”
ROM 10:20 Ga ŋayinydja Yitjayayunydja ḻakaraŋala yukurrana ḏälyuna wal'ŋu dhärukthu bitjarrana gam', “Godthunydja ḻakaraŋala ŋunha mulku'-mulkurunhanydja bitjarra gam', ‘Yaka walala yukurrana ŋunhi ḻarruŋalanydja ŋarraku, yurru walala maḻŋ'maraŋala liŋguna ŋarranha yulŋunydja. Yaka walala yukurrana wäthurruna ŋarraku, ga ŋäŋ'thurruna walala yukurrana ŋarraku walŋakunharawu bäyŋu, yurru ŋarrapi maḻŋ'maranhamina walalaŋgalanydja, bala yana walŋakuŋalana walalanha.’”
ROM 10:21 Ga Godthu ŋayipi ḻakaraŋalanydja Yitjuralpuyŋunhanydja bäpurru'nha bitjarra gam', “Bitjarra liŋgu ŋarra yukurrana baṉdja-djarryurrunanydja walalaŋgu, wirrki yana ŋarra ḏukṯukthina walalaŋgu walŋakunharawunydja, yurru walalanydja yaka ŋarraku ḏukṯukthina. Walala yukurrana yana ŋapa-wekanhamina ŋarraku, yaka ŋarraku walala dhäruk märraŋala.”
ROM 11:1 Wiripunydja mak nhe yurru dhä-wirrka'yun bitjan gam', “Mak ŋayi ŋunhi Godthunydja bukuyu-ŋurrkaŋala nhanŋuwaynydja yolŋu'-yulŋunha Yitjuralnhanydja ŋiniya?... liŋgu walala ŋanya bukuyu-ŋurrkaŋala. Gonha'yurruna mak ŋayi walalanha gupaḏalkuŋalana.” Yaka warray. Ŋarranydja dhuwala ŋarrapinydja Yitjural bäpurru' yolŋu, ŋulaŋuru ŋarra yarraṯaŋuru Yipurayimgala, miṯtjiŋuru ŋulaŋuru Bindjamangala.
ROM 11:2 Ŋunhi ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu Godthu djarr'yurruna Yitjuralpuyŋunhanydja bäpurru'nha, bala ŋayi nherrara dhawu'na walalaŋgu, märr walalanydja yurru nhanŋuwaynha yolŋu walala gupaḏalnha-wala yana. Yaka ŋayi djambi ŋanyapinyay ŋayi ḻiyanydja, bala bukuyu-ŋurrkaŋalanydja walalanha, yakana yana. Nhuma marŋgi muka dhäwu'wu yolŋuwalaŋuwuy yäkuwalaŋuwuy Yelatjawalaŋuwuynydja. Ŋayi Yelatja yukurrana waŋana Godnha, ḻakaraŋalanydja ŋayi yukurrana ŋunhiyi Yitjuralpuyŋunha yolŋunha walalanha bitjarra,
ROM 11:3 “Garray, walala bumarana ŋunhinydja nhuŋu dhäwu'-gänharamirrinhanydja walalanha, ga bak-bakmaraŋalana walala ŋunhi buku-ŋal'yunaramirrinydja buṉbu. Warrpam'nha yana walala ŋunhi ŋapana-wekaŋala yulŋunydja nhuŋu, ga waŋganynha dhuwala ŋarrapina nhokalanydja gali'ŋura. Ga dhiyaŋunydja-wala walala yurru ŋarranha bumana.” Bitjarra ŋayi yukurrana Yelatjayu waŋananydja.
ROM 11:4 Ga ŋayinydja Godtja buku-wakmaraŋala balanydja nhanŋu bitjarra, “Yaka dhuwala nhepi waŋgany yolŋu ŋarrakuwaynydja, liŋgu ŋunha guḻku' muka ŋarra yukurra ŋayathamanydja ŋula nhämunha' miṯtji, 7,000 ḏarramuwurrunydja mukthun yukurra ŋarrakuway buku-ŋal'yun; yaka walalanydja ŋunhi ŋapa-wekaŋala ŋarraku. Yaka walala yukurra buku-ŋal'yun wakalŋuwu ŋuriki waŋarrwu, Bälwu yäkuwu.”
ROM 11:5 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi Godthu yukurrana ŋayathaŋala märr-ḻurrkun'nha miṯtjinha, yaka bukmakthu ŋanya gonha'yurruna. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋayi yukurra mukthun yana ŋayathama märr-ḻurrkun'nhanydja ŋuliŋuruyi miṯtjiŋuru, liŋgu Godthunydja djarr'yurruna ŋunhiyi Djuwsnha miṯtjinha nhanŋuway ŋayi, liŋgu ŋayinydja ŋunhi mel-wuyunaramirri warray Garray.
ROM 11:6 Yo, Godthu ŋuli yolŋu'-yulŋunha djarr'yun ŋuriŋiyi liŋgu mel-wuyunarayu nhanukalay waŋganydhu, liŋgu ḏukṯukthirrinydja ŋayi yukurra yolŋu'-yulŋuwu walŋakunharawu' yaka ŋayi ŋuli walalanha djarr'yun ŋuriŋinydja ŋunhi walala ŋuli djäma be ŋamakurru'. Ŋuli bini ŋayi Godthu yolŋu'-yulŋunha djarr'yunna, liŋgu ŋuriŋina ŋunhi walala yukurra djäma ŋula nhä ŋamakurru', ŋunhiyinydjayi bitjan Godthunydja ŋuli yakana walalanha djarr'yunna märr-ŋamathinyarayunydja waŋganydhunydja.
ROM 11:7 Yo, ŋunhi miṯtji Yitjuralnydja bäpurru', walala ḏukṯukthina walala yurru nhina yukurra galkithirri Godkala, yurru märr-ḻurrkun'thuna maḻŋ'maraŋala yuwalkŋunydja wal'ŋu walŋa ŋunhi, ŋuriŋina liŋgu ḻurrkun'thuna ŋunhi ŋayi Godthu djarr'yurruna walalanha. Ga ŋunhinydja wiripu-guḻkuny'tja bitjarrana ŋayaŋu-ḏälthinana, yakana walala ŋäkula Godnhanydja rirrakay ŋunhi ŋayi gawaw'yurruna walalaŋgu.
ROM 11:8 Ŋunha djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjanna gam', “Godthu walalanha ŋunha ŋayaŋunydja bitjarra ŋayamunuŋ'kuŋalana, yakana walala dharaŋara Godkunydja ŋunhi nhä malanha ŋamakurru, liŋgu ŋayaŋunydja walalaŋgu ŋunha ga ḻiyanydja guyaŋinyarawunydja bitjarrana dhaḻ'yunminana. Ga beŋuru liŋgu baman'ŋuru, yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala, walala ŋuli yakana nhäma ŋamathamanydja, ga yakana walala ŋuli ŋäma yukurra dharaŋandja Godku dhäruktja.”
ROM 11:9 Ga Daypitthunydja waŋana ḻakaraŋala bitjarra gam', “Yolŋunydja walala yukurra ḻayḻayyunna ŋathaŋurana, ga buŋgulŋurana ŋula nhäŋurana, yurru ŋuriŋiyinydjayi nhäyu malaŋuyu yurru walalanha gaṯmaramana. Walala yurru galkirri ŋurikalana goŋlili miriŋuwalana, bala walala yurru dhä-ḏir'yunarana märramanydja.
ROM 11:10 Maŋutjinydja ŋunhinydja walalaŋgu yurru bambaythirrina, yakana walala yurru nhäma ŋamathama; bitjanna liŋguna walala yukurra yurru marrtjinydja marimirrikurruna, gäma yukurra yurru mirithirrina wal'ŋu ŋonuŋnha.”
ROM 11:11 Yo, Djuwstja ŋunhi bäpurru' ŋaṯtjarrkthurrunana, bala galkinana. Bala nhaltjarrana ŋunhi walala yulŋunydja galkinanydja?... Barrkuwatjthinanydja walala ŋunhi gupaḏalnha Godkalanydja? Yaka warray. Yuwalk muka ŋunhi Djuwstja dhuwurr-yätjthina, yurru balakurru-witjanna ŋunhi walala ŋapa-wekaŋala Djesu-Christku, bala walala ŋunha mulku'-mulkurunydja yolŋu walala walŋathinana. Liŋgu dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala Djuwsthu bukuyu-ŋurrkaŋala Djesunha, ŋayinydja ŋunhi Godtja bilyurruna, bala wekaŋala Djesunhanydja ŋuruku mulku'-mulkuruwuna yolŋu'-yulŋuwu, “Ŋay' dhuwalana gay walŋakunharamirrinydja nhumalaŋguna,” bitjarra. Yo, bitjarrayina ŋayi Godthunydja, märr yurru walala ŋuruŋu Djuwsthunydja maŋutji-ḏi'yunna ŋunha mulku'-mulkurunhanydja yolŋu'-yulŋunha, bala roŋiyirrina bilyun nhanukalana Godkalana.
ROM 11:12 Ŋurruthaŋalanydja ŋunhi wal'ŋu, ŋunhiyi liŋgu Yitjural bäpurru' nhanŋu Godkunydja miṯtji, yurru walalanydja ŋunhi Djuwstja dhuwurr-yätjthina warray, bala ŋayi Godthu wekaŋalanydja nhanŋuwaynydja nhä malanha ŋamakurru' bukmakkuna bäpurru'wunydja. Bala mulku'-mulkuruyunydja ŋuriŋiyi märramana ŋuli yukurra biyapul'nha wal'ŋu djiwarr'wuy nhä malanha, ŋuliwitjarrayinydja ŋunhi walala Djuws marrtjina winya'-winyayurruna ŋulaŋuru Godkala. Bala Godthunydja yurru wekama biyapulnha wal'ŋu bena ḻatju'na nhä malanha, ŋulinyaramirriyuna ŋunhi walala yurru Djuwstja bäpurru' bukmakthirrina roŋiyirri balayi Godkala.
ROM 11:13 Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋarra yurru waŋa yukurra nhumalanhana mulku'-mulkurunhana yolŋu'-yulŋunha. Ŋarranydja dhuwala bo'puyŋu nhumalaŋgu mulku'-mulkuruwu, ga ŋurr'yunna ŋarra yukurra wirrkina dhiyaŋu djämayunydja.
ROM 11:14 Ŋunhi nhumalaŋguna ŋarra yurru ḻakarama yukurra Djesu-Christnhanydja, bala walala ŋarrakalaynha yolŋuyu walalay Djuwsthuna nhumalanha maŋutji-ḏi'yurru ŋuli gonhana; wiripu-guḻkuny'tja walala yurru mak bilyun, bala märramana yurru ŋunhiyi dhäwu', märr yurru walala walŋathirrina.
ROM 11:15 Yo, ŋunhi Djuwstja yolŋu'-yulŋu yakana märr-yuwalkthina Djesunha, bala ŋayi Godtja ŋapana-wekaŋala walalaŋgu, bala galkikuŋalana märraŋalanydja nhanŋuwayliliyaŋalana birrka'-mirrinhana bäpurru'nha ga miṯtjinha, yakana yurru walala biyapulnydja nhina yukurra barrkuwatj Godkala. Ga ŋunhi walala yurru Djuws bäpurru' bilyun, bala märramana Garraynha märr-yuwalkthirrina nhanukala, bala ŋayi yurru Godthunydja märramayi walalanha ŋunhiyi Djuwsnha, bala yurru maḻŋ'thun biyapulnha wal'ŋu dhikana nhä ŋamakurru' bukmakkuna miṯtjiwu ga bäpurru'wu. Liŋgu ŋulinyaramirriyunydjayi walalanydja yurru rakunymirrinydja yolŋu walala walŋathirrina beŋuru rakunyŋurunydja, bala yolŋu walala yurru nhina yukurra walŋana, bitjanna liŋguna galkina yanana, nyeyaḻŋurana Godkalana.
ROM 11:16 Yo, yolŋuyu ŋuli ŋathanydja bathan dämbany'tja, ga ŋäthilinydja ŋayi ŋuli dharrathirny'tja nhanŋu wekama Godku, ga ŋunhiyinydjayi ḻakarama yukurra bitjan ŋunhiyinydja dämba bukmaknha nhanŋuwaynha yana Godkuna. Ga ŋuli yurru dharpa ŋunhi yuṯuŋgurr djingaryun yukurra dhulŋuŋu nhanŋuwaynydja Godkunydja, ga waṉa'-waṉanydja ŋurikiy dharpawuy balanyara liŋgu Godku nhanŋuway dhulŋuŋu.
ROM 11:17 Ga Yitjuralnydja dhuwala miṯtji balanyarayi bitjan ganmurru' dharpa ŋuthanmaranhara Godkuŋu, yurru dharpanydja ŋunhi yakana borummirriyina ŋamathina. Bala ŋayi ŋuriŋi, dharpa-waṯaŋuyunydja gulkthurrunana ŋuliŋuruyi wiripunydja waṉa'-waṉa, bala ŋayi märraŋala ŋunhina wakinŋunhana waṉa'-waṉanha ganmurru'nha, bala nherra'-nhirraranydja ŋayi ŋunhimalayina dharpalili, ŋunhi ŋayi gurarrkuŋala yukurrana ŋunhiyi ŋäthili, märr yurru ŋuriŋi wakinŋuyunydja wana'-waṉayu märramana yukurra walŋana ŋuliŋuruyina yuṯuŋgurrŋuruna, bala borummirriyirrina yurru ŋamakurru'yuna borumdhu. Ga nhumanydja dhuwala mulku'-mulkurunydja yolŋu'-yulŋu balanyara bitjan wakinŋu ŋunhi waṉa'-waṉa dharpa; Godthunydja nhumalanha bitjarra dhä-manapara mam'maraŋalana ŋunhimalayina nhanukalayŋuwalana miṯtjiwala, märr yurru nhumanydja ŋuliŋuruyina märrama yukurra nhä malanha ŋamakurru', ŋunhi ŋayi Godthu ŋäthili dhawu'-nherrara nhanukalaŋuwu miṯtjiwu.
ROM 11:18 Yakana nhumanydja mulku'-mulkurunydja ŋurr'yurra nhumalaŋgalaŋuwuynydja nhuma; yaka biyakanydja guyaŋinyamiya ŋamakurru' ḻakaranhamiyanydja, liŋgu nhuma walŋanydja yana yukurra märrama ŋuliŋuruyina yutuŋgurrŋurunydja, bitjan baṉdja'-baṉdja ŋurikiy dharpawuy, yakana nhumanydja ŋuli wekama ganydjarr ŋurikiyi yuṯuŋgurrwu.
ROM 11:19 Wiripunydja mak nhe yurru waŋa bitjan, “Godthu muka gulk-gulkthurruna ŋunhi wiripunhanydja waṉa'-waṉanha Djuwsnhanydja, märr yurru ŋayi ŋanapurrunha mulku'-mulkurunha yolŋu'-yulŋunha mam'marama ŋunhiwalayinydja yuṯuŋgurrlili.”
ROM 11:20 Ga yuwalk ŋunhi yulŋunydja. Godthu gulk-gulkthurrunanydja marrtjina walalanha, liŋgu walala yukurrana yaka märr-yuwalkthina Djesunha, ga nhenydja yukurra dhärra ŋunha walalaŋgalana dharapulŋura ŋuriŋina liŋgu ŋunhi nhe yukurra ŋanya märr-yuwalkthirri. Yaka nhe ŋurr'yurra nhuŋuwaynydja nhe, yana biyaka rom-beyaṉiyiya Godku.
ROM 11:21 Djuwstja ŋunha balanyara bitjan yuwalkŋu waṉa'-waṉa ŋurikiy dharpawuy, yurru Godthu walalanha gulk-gulkthurruna ŋuliŋuruyi dharpaŋurunydje ŋunhi walala dhuwurr-yätjthina. Ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru nhunanydja gulkthunna, ŋuli nhenydja yurru dhuwurr-yätjthirri, bala gananna ŋanya.
ROM 11:22 Ŋuriŋiyinydjayi maliyu yukurra ḻakarama ŋitjalaŋgalanydja märrma' maṉḏanha Godkalaŋuwuynydja; ŋayinydja ŋunhi biyapul wal'ŋu mel-wuyunaramirri, ga balanyara liŋgu ŋayi rom-ḏälyi yulŋunydja; yuwalkkuma yana ŋayi yurru dhä-ḏir'yun märr-yuwalkthinyamiriwnhanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala ŋapa-wekaŋala gonha'yurruna ŋanya. Ga bitjandhiyina ŋayi yurru ŋayaŋu-yal'yunna yukurra gäma nhunanydja, ŋuli nhe yurru mukthundja-wala yana nhanŋu märr-yuwalkthirri, ga dhäruktja ŋanya märrama yukurra. Ga ŋuli nhe yurru bilyun, ga yakanydja biyapul nhe yurru ŋanya märr-yuwalkthirri, ŋayinydja yurru nhunanydja gulkthundhi, bala ŋurrkamana yurru nhuna, yakana nhe yurru biyapulnydja nhanŋu yolŋu.
ROM 11:23 Ga ŋunhi walala Djuws yurru bilyundja, bala märr-yuwalkthirri Garraywalanydja, bala ŋayinydja yurru Godthunydja balayi walalanha nherraṉ, ŋunhimala liŋgu dharapullili ŋunhi walala ŋäthili yukurrana dhärrana; biyapulyi walala yurru nhanŋuway yolŋu walala Godku. Liŋgu Godthunydja yukurra gäma ganydjarr warray, ŋayi yurru walalanha roŋiyinmarama mam'maramayi, märr walala yurru dhärra yukurra nhanŋuwaynha yana miṯtji.
ROM 11:24 Yo, nhumanydja dhuwala mulku'-mulkurunydja yolŋu'-yulŋu yaka ŋulaŋuru Godkala malaŋuru dhawaṯthurruna. Nhumanydja dhuwala balanyara bitjan baṉdja'-baṉdja ŋunhi wakinŋuwuy ŋuthanara dharpa, yurru ŋayi Godthunydja nhumalanha bitjarra gulkthurrunana ŋuliŋuruyi wakinŋuŋurunydja dharpaŋuru, bala dhambay-manapara nherrara nhanŋuwayliliyaŋalana malalilinydja. Yurru Djuwstja miṯtji baṉdja'-baṉdja ŋunhi dhawaṯthurruna yukurrana ŋuliŋuruyi Godkalaŋuŋuru dharpaŋuru ŋäthilinydja, yurruna walalanha gulkthurrunanydja. Yakana nhanŋunydja ḏäl Godkunydja, dhunupa ŋayi yurru walalanha roŋiyinmaramanydja nherraṉ ŋunhimalayi liŋgu walalaŋgiyingalay dharapullili, ŋunhi walala yurru bilyundja, bala märr-yuwalkthirrina Djesunha.
ROM 11:25 Gutha walala, ŋarra yurru ḻakarama nhumalaŋgu yuwalkŋuna wal'ŋu dhäwu' ŋunhi ŋayi Godthu maḻŋ'maraŋala warraŋulkuŋala; ḻakaramanydja ŋarra yurru nhumalaŋguna, märr yurru nhuma yaka guyaŋinyamirri nhumalanhay nhuma djarrpikuma, bala ḻakaranhamirri be ḻiya-djambatjmirrina. Yuwalk muka ŋunhi walala Djuwstja bäpurru' ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrnydja dhiyaŋu-wala, yaka walala ḏukṯuk Godkalaŋuwu dhärukku. Yurru walala yurru bitjandhinydja nhina yukurra guwarr yana, ga bäy yurru mulku'-mulkuru ŋunhi yolŋu'-yulŋu ŋula nhämunha' miṯtji gulŋiyirri Godkala romlili, bukmakthirri ŋunhiyi walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi ŋayi Godthu walalanha djarr'yurruna; yaka walala yurru Djuwstja nhina ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrthirri weyingumanydja be gupaḏalnydja-wala.
ROM 11:26 Liŋgu Godthu yurru walŋakumana märrama ŋunhi nhanŋuwaynydja miṯtjinha, walala yurru bukmakthirrina walŋathirrinydja. Liŋgu ŋunhi djorra'yunydja ḻakarama yukurra bitjan gam', “Walŋakunharamirrinydja ŋunhinydja yurru marrtjina lili ŋulaŋuru Godkalanydja wäŋaŋuru Djäyanŋurunydja, bala ŋayi yurru ḏarrtjalkkumana nhanŋuwaynydja ŋayi miṯtjinha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhinanydja walalanha ŋunhi walala yarrataŋuru beŋuru Yitjuralwala; Yarrkthunna ŋayi yurru nhänydja malanha yätjtja walalaŋgalaŋuŋuru ŋayaŋuŋurunydja, yakana yurru walala biyapulnydja djäma ŋula nhä djarrpi.
ROM 11:27 Ŋäthilinydja ŋarra dhawu'-nherrara muka walalanha, ‘Ŋarra yurru buwayakkumana nhumalaŋgu yätjpuynydja,’ bitjarra, ga yuwalkthi yurru ŋunhi bitjandhiyi maḻŋ'thundja.” Bitjarrayina ŋayi Godthu dhawu'-nherraranydja.
ROM 11:28 Yo, Djuwsthunydja yolŋuyu walalay bäpurru'yu bukuyu-ŋurrkaŋala dhäwuny'tja ŋunhiyi Djesunha, bala nhinanydja walala yukurra ŋunha bala wiripuŋurana gali'ŋura, nyinyaŋdhunna yukurra Godku, bala ŋuliyinydja dhukarrkurru nhumanydja mulku'-mulkuruyunydja ŋäkulana, bala walŋathinana. Yurru walalanydja ŋunhiyinydja walala Godkuŋu warray djarr'yunara, mukthun yana ŋayi God walalaŋgu yukurra märr-ŋamathirrinydja, liŋgu walalanydja ŋunhi yarraṯaŋuru ŋulaŋuru Yipurayimgala, ŋunhi ŋayi ḻundu nhanŋu Godku.
ROM 11:29 Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli Godthu wekama mundhurr yänanydja ŋula yolku, yakana ŋayi yurru biyapulnydja ŋuliŋuruyi roŋinyamarama djaw'yun märrama, ga ŋunhi ŋayi yurru djarr'yundja ŋula yolnha nhanŋuwayliliyamanydja ŋayi märrama, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhanŋuwaynha wal'ŋu gupaḏalnha. Liŋgu Godku dhawuny'tja yurru yukurra dhärra bitjanna liŋguna, yakana ŋayi yurru djambinydja ŋanyapinyay ŋayi.
ROM 11:30 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma mulku'-mulkurunydja yolŋu walala ŋuli yukurranha nhinanha yätjŋura wal'ŋu dhuwurrŋura yana, yaka muka nhuma ŋuli dhäruk märranha Godnha, yurru ŋayi Godtja nhumalaŋgu mel-wuyurruna warray, bala märraŋalanydja nhumalanha bitjarra nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi, liŋgu nhanŋuwaynydja yolŋu walala Djuwstja bäpurru ŋapana-wekaŋala, bala yakana ŋanya dhäruktja märraŋala.
ROM 11:31 Yo, walalanydja Djuwsthunydja bukuyu-ŋurrkaŋala ŋanya Garraynha, yaka walala ḏukṯukthina ŋurikiyinydjayi dhärukku Godkalaŋunydja märranharawu, bala Godtja nhumalaŋgu mulku'-mulkuruwunydja yolŋu'-yulŋuwu mel-wuyurrunana, bala walŋakuŋalana ŋayi nhumalanha, märr yurru ŋayi bitjandhi liŋgu mel-wuyundhi ŋurikiyi walalaŋgu Djuwskunydja, bala walalanha walŋakumayi yurru.
ROM 11:32 Yakana yurru ŋula yol waŋgany yolŋu waŋa bitjandja, “Godthu ŋarranhanydja walŋakuŋala liŋgu ŋarra dhärukku malthurruna yukurrana nhanŋu.” Bäyŋu yana, liŋgu Godthunydja yukurra ḻakarama bukmaknha dhuwala yolŋunha walalanha dhäruk-märranhamiriwnydja bitjan, märr yurru yolŋu'-yulŋunha bukmaknha yana walŋakuma ŋuriŋina liŋguna mel-wuyunarayu nhanukalaynha ŋayi Godkalana yana.
ROM 11:33 Ŋilimurru go wokthunna Godku, liŋgu ŋayinydja dhuwala mirithirri warray wal'ŋu ḻatju', wirrki warray ŋayi yukurra mel-wuyun ŋilimurruŋgunydja bukmakku. Ga yuwalk yana nhanukuŋu guyaŋinyarawuynydja ḻatju' dhika dhunupakunhara ga djambatj wal'ŋu. Ŋayinydja marŋgi bukmakku warray, ga dhunupakuma ŋayi ŋuli yolŋu'-yulŋunha mala-yarr'yundja. Yakana ŋanya yurru ŋula yolthu yolŋuyu waŋa, yanapi ŋayi djarr'yuna djarrpi'kunha ŋula. Nhanŋunydja ŋunhi gatjaḻ' ḻatju' warray, dhunupa warray wal'ŋu, ḏarrtjalk warray. Yol yurru yolŋu dhika marŋgithirri wal'ŋu nhanukalaŋuwu romgu warrpam'thundja? Liŋgu yolŋuwuŋunydja dhuwala guyaŋinyara märr-yutjuwaḻa warray, yaka waḻatj bitjan nhanukuŋuway ŋunhi guyaŋinyara.
ROM 11:34 “Yol yukurra dhika marŋgiyirri ga dharaŋan Godkunydja ŋunhi guyaŋinyarawuy? Yolthu yurru ḻakarama Godkunydja nhaltjan ŋayi yurru dhika djäma?
ROM 11:35 Yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu wekama ŋula nhä Godkunydja, märr yurru ŋayi yukurra wekama buku-ruŋinyamarama lili nhanŋu.”
ROM 11:36 Liŋgu bukmak nhänydja malanha djämawuynydja nhanukuŋuwaynha yana, ga bukmak nhä malanha yukurra marrtji'-marrtji nhanukalay yana ganydjarryu ga goŋgurru, ga ŋunha dhä-yawar'yunaraŋuranydja bukmak nhä malanha yurru nhanŋuway yana warrpam'. Ŋayinydja ŋunhi biyapul wal'ŋu, ḻatju' warray dhika ŋiniya? Gul' ŋilimurru wokthunna nhanŋu, märr-ŋal'yunna manapan gupaḏalnha-wala. Yo yo-o-o.
ROM 12:1 Yo, gutha walala ŋarraku, Godtja dhuwala mel-wuyunaramirri ŋilimurruŋgu, ŋayi ŋilimurrunha walŋakuŋalanydja ŋuliwitjarra Djesu-Christkalaŋukurru, ga yänana ŋayi wekamanydja yukurra ŋilimurruŋgu biyapulnha wal'ŋu nhä malanha ḻatju'mirri dhika. Dhiyakuna märrwu ŋarra yukurra waŋa nhumalanha wirrkinydja wal'ŋu. Ma' biyakana wekanhamiya nhumalanhay nhuma Godkalana warrpam'thurrana. Yolŋu'-yulŋuyu ŋuli yukurranha wekanha mundhurr Godkunydja gänha wäyin rakunydhinyarawu muka, yurru nhenydja wekaŋa yukirriya nhunapinyay nhe Godkala walŋawuna wal'ŋu nhinanharawu, märr nhenydja yurru nhina yukurra ḏarrtjalknha yana, ganaŋ'thunna yukurra yätjŋuru. Ŋurikiyina ŋayi yuwalktja wal'ŋu ḏukṯuk Godtja, liŋgu balakurru-witjandhinydja nhe yurru yuwalkkumana wal'ŋu buku-ŋal'yun yukurra Godku ŋuruŋuna wal'ŋu nhokalay ŋayaŋuyuna.
ROM 12:2 Yo, nhenydja yurru ganaŋ'thun yukurra ŋurukala wiripu-guḻku'walanydja; yaka nhenydja nhiniya yukirriya romŋura ŋurikala munatha'wuywalanydja yolŋu'-yulŋuwala. Biyaka yana wekanhamiya Godkalanydja, märr nhuŋu yurru guyaŋinyaranydja ŋunhiyi yuṯayirrina wiripuŋuyirrina wal'ŋu, bala yurru nhe ŋunha ŋayaŋunydja wal'ŋu djambina, wiripuŋuyirrina yurru yuṯayirrina. Bala nhe yurru marŋgithirrinydja ŋuriki nhäyinyarawu ŋamakurru'wu ga ḏarrtjalkku ŋula nhämiriwwu yana, bala malthun nhe yurru Godkalaŋuwuna ŋurikiyi djälwu, ga djämanydja nhe yurru yukurra ŋuriŋiyina liŋguna nhäyu malaŋuyu ŋunhi yurru ŋanya Godnha ŋayaŋu-ŋamathinyamirriyamanydja.
ROM 12:3 Yo. Godtja ŋarraku mel-wuyurruna, bala ŋayi ŋarranha nherrara bo'puyŋuna nhanŋuway. Dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋarra ḻakaramanydja marrtji nhumalaŋgu waŋga'-waŋganygu yana, bitjan gam': Yaka nhunapinyay nhe ḻakaranharamiya garrwar wal'ŋu biyapul ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja. Yana nhänharamiya nhunapinyay nhe biyaka ŋamathanhamiya wal'ŋu, bala maḻŋ'maranhamiyana nhäyinyara nhuŋu märr-yuwalkthinyara, wakin wal'ŋu mak yutjuwaḻa, liŋgu Godthunydja wekaŋalana märr-yuwalkthinyara waŋga'-waŋganygu yana yolŋu'-yulŋuwunydja.
ROM 12:4 Yolŋuwunydja dhuwala rumbal waŋgany yana, yurru barrku'-barrkuwatj nhänydja malanha, djalkiri, goŋ, mäkiri', maŋutji, ŋula nhä, ga dhuwalayi nhänydja malanha barrku-barrkuwatj yana, yaka ŋupanayŋunydja, liŋgu birrka'mirriyu ŋuriŋiyi nhäyu malaŋuyu yukurra djämanydja wiripu ga wiripu nhä malanha, yurru bukmak ŋunhiyi dhambaynydja waŋganynha rumbal yana.
ROM 12:5 Ga bitjandhi liŋgu ŋilimurrunydja Garraywunydja yolŋu walala guḻku'yi yana, yurru waŋgany ŋilimurru yulŋunydja rumbalnydja. Yaka ŋilimurru nhina yukurra yurru gäna ga gäna wal'ŋu, liŋgu ŋilimurru bukmakthirri yukurra dhambay-manapanmirrinydja Djesu-Christkala yana; waŋganynha ŋilimurru rumbalnydja nhanŋuway Christkuna, märr yurru ŋayinydja djäma wiripu ga wiripu nhä malanha ŋilimurruŋgalanydja waŋga'-waŋganygala.
ROM 12:6 Yo, Godthu nherra'-nhirrara ŋilimurrunha waŋga'-waŋganynha wiripuŋuwu ga wiripuŋuwu djämawunydja, ga waŋga'-waŋganygu ŋayi ŋunhi wekaŋalanydja ŋilimurruŋgu mundhurrnydja, bitjarra ganydjarrnha ŋayi wekaŋalanydja, märr yurru ŋuriŋiyi waŋga'-waŋganydhu djämanydja ŋamathama marrtji bala, ŋunhiyi liŋgu djäma ŋunhi Godthu nhanŋu wekaŋala djämawu. Bala yana biyakayina marrtjiya djämanydja bala ŋuriŋiyi mundhurryu Godkuna, yaka yana nhiniya yukirriya ḏuŋḏuŋdhiyanydja djämamiriwnydja, yanapi ŋayi bäyŋu nhuŋu wekanha ŋula mundhurr. Yo, ŋuli ŋayi Godthu nhuŋunydja wekaŋala ganydjarr waŋanharawu nhanukalaŋunydja dhärukku ḻakaranharawu, märr nhe yurru warraŋulkumana maḻŋ'maramana ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja, biyaka waŋiyana yukirriya dhunupana dhäruk ŋuriŋiyi nhokalay nhe märr-yuwalkthinyarayunydja bukmakthu yana.
ROM 12:7 Ŋuli ŋayi nhuŋunydja ganydjarr wekaŋala guŋga'yunarawu wiripu-guḻku'wunydja, bala djämanydja yana-wala ralpa-ralpayu dhika wal'ŋu. Ŋuli ŋayi Godthu nhuŋu wekaŋala ganydjarr marŋgikunharawunydja, biyaka marŋgikuŋana yana-wala, märr yurru ŋunha wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala marŋgithirri marrtji nhokuŋu.
ROM 12:8 Ŋuli ŋayi Godthu nhuna wekaŋala ganydjarr marrparaŋ'kunharawunydja yolŋu'-yulŋuwu, biyaka marrparaŋ'kuŋana waŋiyana marrtjiya walalanha, märr yurru walala djäma yukurra goramiriwnha ŋula nhämiriwnha. Ŋuli ŋayi nhuŋu Godthu wekaŋala ganydjarr, märr nhe yurru wekama ŋula nhänydja ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu, yana wekaŋa yänana-wala ŋayaŋu-dhapinyayuna, yaka yana wekaŋa märr yurru nhe märrama buku-ruŋinyamaranharawuynydja. Ŋuli ŋayi nhuŋu Godthu wekaŋala ganydjarr, märr nhe ŋurru-warryunaramirri yurru ŋuruku wiripu-guḻku'wu yolŋu'-yulŋuwu, djämanydja biyaka wirrkina yana wal'ŋu, ganydjarrmirriyaŋana gäŋa walalanha. Ga ŋuli ŋayi nhuna Godthu wekaŋala ganydjarra ŋoy-milkarrimirrinydja wuyunarawu ga guŋga'yunarawunydja ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala wuyunarayŋu, biyaka guŋga'yurranydja marrtjiya walalanha goŋmirriyiya dhika wal'ŋu.
ROM 12:9 Yo, yuwalkkuŋa märr-ŋamathiya wiripuŋuwunydja yolŋuwu, yuwalkkuŋana märryu-ḏapmaraŋanydja, yaka yana milkunhamiyanydja dhäruktja waŋganydja waŋiya. Ŋuyulkthiyana ga nyinyaŋdhurrana ŋuriki nhäku malaŋuwu yätjkunydja, ga ŋayathaŋa baṯ biyakanydja nhä malanha ŋamakurru'na.
ROM 12:10 Ŋunha wiripu-guḻkuny'tja Garraywalaŋumirri yolŋu walala bitjan gutha'mirriŋu walala nhuŋu. Märr-ŋamathiya walalaŋgu, ga guŋga'yurra walalanha biyaka bitjan nhe ŋuli nhuŋuway nhe gurruṯu'mirrinha guŋga'yun. Biyaka liŋgu waŋiyanydja märr-ŋal'yunarayu dhärukthu ŋunha wiripuŋunha yolŋunha, ga yaka ḻarruŋa wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu nhuŋuwaynydja wokthunarawu ga märr-ŋal'yunarawu.
ROM 12:11 Djäma ganydjarrmirriyu wal'ŋu mirithiya Garraywu, ga yakana ḏuŋḏuŋdhiyanydja nhiniya yukirriya. Biyaka liŋgu ŋalapthunmaraŋa yana Godkunydja walŋa ŋunha nhokala ŋayaŋuŋuranydja, bala ḻayḻayyurrana Godkalanydja djämaŋura yana.
ROM 12:12 Biyaka liŋgu ŋayaŋunydja goŋmirriyiya yukirriya dhukarr-nhäŋa ŋurukuna bala nhäku malaŋuwu ḻatju'mirriwuna dhikana wal'ŋu. Ŋunhi nhe yurru marrtji yukurra marimirrikurrunydja, dhärriya yana dharraḏayiya ga märr-nherraṉmiya Godkala, ga bukumirriyaŋa yukirriya biyaka liŋgu yana.
ROM 12:13 Wekaŋa marrtjiya biyaka bala wiripu-guḻku'nhanydja Garraywalaŋumirrinha ŋunhi yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala yukurra nhina goŋmiriwŋura ŋula nhämiriwŋura, ga djäka ŋurikinydja mulkuruwunydja yolŋuwu nhokalay wäŋaŋura.
ROM 12:14 Ŋunhi nhuna yurru ŋula yolthunydja ŋayaŋu-yätjkuma, nhenydja roŋinyamaraŋa balanydja ŋamakurru' yana, yaka yätjtja. Bukumirriyaŋa yukirriya nhanŋu ŋurikiyi yolŋuwu, yurru yaka ŋäŋ'thurra Godnha nhanŋu dhä-ḏir'yunarawunydja, ŋäŋ'thurranydja Godnha guŋga'yunarawu nhanŋu yana.
ROM 12:15 Ŋunhi ŋayi ŋula yol goŋmirriyirrinydja dhikanydja wal'ŋu nhina yukurra, nhenydja biyakayi liŋgu goŋmirriyiyayi yana manaparra nhanukala, ga ŋunhi ŋayi ŋula yol galŋa-yätjthirrinydja yukurra ŋäthinydja, nhenydja ŋunhiliyi bämara'yurra ŋanya galkikuŋa.
ROM 12:16 Bämara'yunmiya nhumalanhay nhuma bala-lili'yunmiya, ga nhiniya walala waŋganyŋura dhapirrkthiya yana. Yaka waŋanhamiya bala-lili'yunmiya dhäruk-ḻukanhamiyanydja, ga yaka nherraṉmiya yukirriya nhunapinyay nhe ŋurrulili ŋäthili. Biyaka nyilŋ'maranhamiya nhunapinyay nhe, bala guŋga'yurra ga ḻunduthiya ŋurikinydja yolŋuwu gali'wuywunydja wakinŋumirriwunydja. Ga yaka nhunapinyay nhe guyaŋinyamiya ḻiya-djambatjtja, yanapi nhe marŋgi bukmakkuna wal'ŋu.
ROM 12:17 Ŋuli yurru ŋula yolthu djäma yätjkumanydja nhuŋu, yaka nhenydja bala buku-ruŋinyamaraŋa yätj. Djäma yana mukthurra ŋamakurru' wal'ŋu, märr yurru ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu nhäma manymak yana wal'ŋu nhokala, yaka ŋula nhä yätj.
ROM 12:18 Nhiniya biyaka ḻunduthiya marimiriw yana bukmakku yolŋu'-yulŋuwu, ga ŋunhi yurru yolŋu'-yulŋuyu djäma marina nhuŋu ga ŋula yolku, nhenydja ŋunhiliyi marina ḏaḏawmaraŋa yal'yunmaraŋana, yaka nhenydja yurru mari-djämamirri yolŋu.
ROM 12:19 Marrkapmirri walala ḻundu ŋarraku. Ŋuli yurru yolthu ŋula ŋayaŋu-yätjkumanydja nhuna, yaka nhenydja buku-ruŋinyamaraŋa nhanŋunydja. Godtja ŋuli nyinyaŋdhun warray ŋuriki yätjkunydja, ŋayipi yurru ŋunhi buku-ruŋinyamarama ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli djäma yukurra yätjkuma. Liŋgu Godkunydja dhäruk waŋa yukurra bitjan gam', “Ŋarrapi yurru buku-ruŋinyamarama ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yätjkuma, ŋarrapi yurru ŋanya dhä-ḏir'yundja.” Bitjarra ŋayi Garraynydja waŋana.
ROM 12:20 Yo nhe yurru djämanydja biyakayi bitjan djorra'yu ŋunha yukurra ḻakarama bitjan gam', “Ŋuli nhuŋu yurru yolŋu nyinyaŋdhundja, ga yolŋu ŋayi ŋunhiyi marryany'tja, biyaka maranhu-wekaŋa ŋanya. Ga ŋunhi ŋayi yurru ŋanhdharkthirrinydja, ga wekaŋa nhanŋu gapu. Ŋunhi nhe yurru bitjandhinydja buku-ruŋinyamarama ḻatjuny'tja nhanŋu, bala ŋayinydja yurru ŋunhi gorana nhanŋuway ŋayi, bala ŋayi yurru bilyunna, bala gonha'yun yurru nhanŋuwaynydja ŋunhi yätjtja gatjaḻ.”
ROM 12:21 Yo, yaka yana djäma yätjtja nhä malanha, märr yaka muka ŋayi yurru ŋuriŋiyi yätjthunydja nhuna galkinyamarama. Biyaka liŋgu mukthurra yukirriya djäma yana-wala ŋamakurru' yana, märr yurru ŋamakurru'yunydja ŋuriŋiyi winya'yunmaramana ŋunhi yätjnhanydja.
ROM 13:1 Yo, nhuma yurru dhäruk märrama ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala ŋurru'-ŋurruŋu nhumalaŋgu, liŋgu ŋayipi Godthu ŋunhiyi walalanha nherraranydja, märr yurru walala nhumalaŋgu djäka yukurra nhanukala dharapulŋura ŋunhili. Bukmak ŋunhiyi gapmandja yolŋu walala Godkuŋu yana nherraṉara, bala nhe yurru walalanha dhäruktja märramana yana. Ŋuli nhe yurru walalanha dhäruktja djuḻkmarama, ga djäma yurru nhä malanha yätjtja, bala walalanydja yurru nhuna dhä-ḏir'yunna.
ROM 13:3 Yo, ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ŋuli djäma ŋamathama, yakana walala ŋuli barrarirri galyun walalaŋgalaŋuwu ŋurru'-ŋurruŋuwunydja, liŋgu ŋurru'-ŋurruŋuyunydja ŋuli dhä-ḏir'yun dhuwurr-djarrpi'nha yana yolŋu'-yulŋunha, yaka dhuwurr-dhunupamirrinhanydja. Ŋunhi nhe ŋuli nhina yukurra ŋamathama yana, nhe yurru yaka muka barrarirrinydja ŋuriki ŋurruŋuwunydja yolŋuwu. Biyaka nhiniya yukirriya ŋamathaŋa, bala ŋayi yurru nhuna ḻakarama ŋamakurru'na, wokthunna nhuŋu yurru.
ROM 13:4 Yuwalktja ŋunhi ŋurruŋunydja yolŋu Godkuna djämamirri, ŋayi yurru yukurra djämanydja guŋga'yunna nhumalanha, märr yurru ŋunhiyi wäŋanydja ŋamathirri wal'ŋu, marimiriw ŋula nhämiriw. Ŋuli nhe djäma yukurra yätjtja, biyaka rom-barrariya muka ŋuriki ŋurruŋuwunydja yolŋuwu, liŋgu ŋayi yukurra ganydjarr ŋunhiyi ŋayathama yolŋu'-yulŋuwu dhä-ḏir'yunarawu. Ga ŋuli nhe yurru djäma djarrpi'kumanydja, yuwalk yana ŋayi yurru nhuna dhä-ḏir'yundja. Ŋayinydja ŋunhi djämamirri Godku yana, Godthu ŋanya nherrara dhä-ḏir'yunarawu ŋuriki djäma-yätjmirriwunydja, liŋgu wirrki ŋayi Godtja yukurra nyinyaŋdhun yätjkunydja.
ROM 13:5 Ŋurikiyina märrwu nhe yurru djäma yukurra ŋamathamana wal'ŋu, dhäruktja märrama yurru ŋurru'-ŋurruŋunha ŋunhinha yolŋu'-yulŋunha, märr yurru ŋayi Godtja yaka muka nhuŋu ŋaramurryirri. Ga bitjandhiyi nhe yurru djämanydja ŋamathama, märr yurru nhokalay ŋayaŋuyunydja ŋuriŋi yaka muka nhuna yätj-ḻakaramanydja.
ROM 13:6 Yo, dhunupa nhuŋu nhe yurru wekama rrupiya gapmangunydja, liŋgu ŋunhiyinydja gapmandja walala yolŋu'-yulŋu Godku djämamirri walala, nhanukuŋuway nherraṉara. Bala bäyimnha yana gapmannhanydja, wekaŋa walalanha nhä dhunupa ŋunhi, märr yurru walala yukurra djäma nhä malanha guŋga'yunarawu nhumalaŋgunydja. Ga bitjandhi nhe yurru märr-ŋal'yundhi ŋurikalayi walalaŋgala ŋurru'-ŋurruŋuwalanydja, ŋunhi walala yukurra djäka nhumalaŋgu Godkala dharapulŋura ŋunhili.
ROM 13:8 Yo, ŋunhi nhe yurru yolŋuwuŋu märrama ŋula nhänydja, yana wekaŋayi bala buku-ruŋinyamaraŋanydja nhanŋu, yana liŋgu ga dhä-yawar'yun nhe yurru. Yurru mukthurra yana wekaŋa marrtjiya märr-ŋamathinyaranydja birrka'mirriwu yolŋu-'yulŋuwu, yaka ḏaḏawyurranydja märr-ŋamathinyaraŋuru. Ŋunhi nhe ŋuli märr-ŋamathirrinydja yukurra wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ŋunhiyinydja bitjan nhe yukurra ŋayathamana Godku romnha warrpam'nha.
ROM 13:9 Yo, Godthu nherrara romdja ŋunhi balanyara gam', “Yaka marramba'yiya, yaka murrkay'kuŋa yolŋunha, yaka manaŋiya, yaka mel-ŋamathiya,” ga biyapul guḻku' malanha rom Godthu wekaŋalayi. Yurru waŋganydhunydja yukurra ḻakarama gurririkumana bukmaknha ŋunhi romnha malaŋunha, dhuwalanydja gam', “Märr-ŋamathiya ŋuruku wiripuŋuwunydja yolŋuwu biyaka bitjan nhe yukurra märr-ŋamathirri nhuŋuway nhe gal'ŋu.”
ROM 13:10 Ŋunhi nhe yuwalktja wal'ŋu yukurra märryu-ḏapmarama wiripuŋunhanydja yolŋunha, yakana nhe yurru ŋula nhä djäma yätjkuma nhanŋunydja. Yo, biyakayi märryu-ḏapmaraŋa ŋunha wiripuŋunhanydja yolŋunha, ga balakurruyinydja nhe yurru ŋayathamana yukurra bukmakkumana ŋunhi Godkunydja rom malanha.
ROM 13:11 Yo, nhe yurru märr-ŋamathirri yukurra wiripuŋuwunydja yolŋuwu, liŋgu nhe marŋgina, galkina dhä-yawar'yunaramirrinydja walu dhuwalana. Liŋguna maŋaŋayurranydja nhiniya; bira'yurrana biyakana nhiniya. Yakana biyapulnydja ŋorriya yukirriya yakurr, liŋgu galki yurru ŋayi Garraynydja bunana. Ŋäthilinydja nhe ŋunhi märr-yuwalkthina muka Garraywalanydja, bala Godthunydja nhuna walŋakuŋalana märraŋala yätjŋurunydja romŋuru, ga ŋunhi ŋayi yurru Djesunydja roŋiyirri biyapul, ŋayinydja yurru nhuna djaw'yunna dhipuŋuruyi yätjŋurunydja wal'ŋu wäŋaŋuru, walŋakumana yana yurru nhuna warrpam'thunna. Ga ŋunhiyinydjayi walu dhuwala galkina, yakana barrku be-wala.
ROM 13:12 Yo, munhanydja dhuwala galkina dhawar'yunna yurru, galki yurru djaḏaw'yunna yuṯana walu. Yakana biyapulnydja ŋilimurru djäma yurru yukurra ŋunhiyi nhä malanha yätj, ŋunhi yolŋu'-yulŋuyu ŋuli djäma buku-munha'ŋura. Dupthurrana ŋunhiyinydja yätjtja nhä malanha, bala dhaṯthunmiya ŋuriŋiyina Godkalana wal'ŋu girri'yu, märr yurru ŋilimurru nhina yukurra djarraṯawun'ŋurana, bala gukumana winya'yunmaramana nhä ŋunhi yätjtja.
ROM 13:13 Ŋilimurru nhinana ŋamathamana wal'ŋu, märr-yunupana yana. Yakana ŋilimurru biyapulnydja yurru leŋu yukurra ŋänitji'yu, ga ŋarwakthunmirri ŋilimurru yurru leŋuyu, ga djäma ŋula nhä gora-wekanharamirri ŋunhi rom bäyŋuna. Yakana ŋilimurru yurru marramba' djäma ga bunharamirri, dhä-ḏälthinyaramirri ŋarrtjunmirri, ga maŋutji-ḏi'yun wiripuŋunha yolŋunha.
ROM 13:14 Yo, nhenydja dhuwala yuṯana yolŋu ŋunha ŋayaŋunydja nhe, nhanŋuway yana Garraywu Djesu-Christku. Biyaka yuṯathiyana yolŋuthiyana, ga yakana biyapulnydja djäma ŋula nhä yätj. Ḏaḏawyurrana yätjŋurunydja guyaŋinyaraŋuru, ga yaka mäkiri'-witjurra nhokalayŋu nhe djarrpi'wunydja djälwu. Yaka biyapul malthurra nhuŋuwaynydja nhe märrwu. Biyaka djäma yukirriya yana ŋamathaŋa wal'ŋu, ganydjarryu Garraywala Djesu-Christkala.
ROM 14:1 Ŋunhi yurru yolŋu nhina yukurra nhumalaŋgala miṯtjiŋura, yurru ŋayi ŋunhiyi märr ŋuli ya' yalŋgi yolŋunydja, yana ŋayi märr-gaŋga marŋgithirri yukurra Garraywu, liŋgu ŋayi mukthun yana garrpiṉara ŋäthiliŋuwuŋu romguŋu, yana gumurr-ŋamathiya märraŋa ŋanya ŋunhinhanydja yolŋunha. Yaka walala ŋarrtjunmiyanydja yukirriya, bäyyi nhanukuŋu ŋunhi guyaŋinyaranydja wiripu, barrkuwatjthirri yukurra nhokalanydja guyaŋinyaraŋuru.
ROM 14:2 Waŋganydja yolŋu ŋuli waŋa bitjan, “Waŋganyguna yana ŋarranydja yukurra märr-yuwalkthirri Djesu-Christkuna, yakana ŋarra garrpiṉara ŋurikiŋiyi ŋäthiliŋuwuŋunydja romguŋu. Manymaknha ŋarraku, ŋarra yurru ḻuka wäyin ga ŋula nhä ŋatha, liŋgu yakana ŋarra yukurra märr-yuwalkthirri wiripuŋuwalanydja be nhäkalanydja waŋarrwala.” Ga wiripunydja yolŋu yukurra waŋa bitjan, “Dhiyaŋunydja-wala ŋarranydja yurru yakana ḻuka wäyin, waŋganynha ŋarranydja yurru ḻuka yukurra, borumnha yana ŋatha ga liŋguna, liŋgu ŋarranydja dhuwala nhanŋuway yana Djesu-Christku yulŋunydja. Yakana ŋarra yurru yukurra märr-ŋal'yun ŋula yolkala wiripuŋuwalanydja waŋarrwala bäyŋuna.”
ROM 14:3 Yo, ŋuli nhe ŋula yolthunydja yolŋuyu ḻuka ŋuli yukurra wäyin ŋunhi ŋanak, yaka ḻakaraŋa biyakayinydja wiripuŋunhanydja yolŋunha yalŋgi' ḻakaraŋa, ŋunhi ŋayi yurru yaka ḻuka. Ga nhenydja ŋuriŋiyinydja ŋunhi nhe ŋatha yukurra ḻuka waŋgany, yaka ŋanak wäyin, yaka waŋiya nhenydja yätj-ḻakaraŋa ŋunhi wiripuŋunhanydja, ŋunhi ŋayi ŋanak wäyin yukurra ḻuka. Liŋgu Godthunydja ŋanya märraŋala nhanŋuwayliliyaŋalana wapmaraŋala nhanukalaynha miṯtjilili.
ROM 14:4 Ŋayinydja ŋunhi Godku muka djämamirri yolŋu. Nhäku nhenydja yukurra ŋanya nhäma'-nhama marrtji mala-yarr'yundja, bala ḻakarama ŋanya yätjtja? Ŋuriŋi liŋgu nhanukalay buŋgawa'mirriŋuyu Godthu yurru ŋanya ḻakaramanydja nhäyinyara ŋayi yolŋu,... yätj mak ŋamakurru. Ga yuwalk yana yurru Godthunydja ḻakarama ŋanya ŋamakurru' bitjan; ŋayi yurru dhärra yukurra Garraywalanydja goŋŋurana, yakana ŋayi yurru galkirri yätjlilinydja, liŋgu ŋayipi Garrayyu yukurra gäma ganydjarrnydja ŋayathanharawu wuṉḏaŋarrkunharawunydja nhanŋu.
ROM 14:5 Yo, waŋganydhunydja yolŋuyu ŋuli waŋa ḻakarama bitjan, “Dhuwalanydja gay' walu dharrpal wal'ŋu yana ŋurikala wiripuŋuwala waluwala, ganaŋ'thun yukurra nhanŋuway Godku.” Ga ŋayinydja ŋuli wiripunydja yolŋu waŋa bitjan, “Bukmak walunydja ŋupanayŋu yana, liŋgu bukmak ŋunhiyi walunydja Godku yana nhanŋuway.” Nhuma yurru waŋga'-waŋganydhu yana yolŋu'-yulŋuyu guyaŋirrinydja wirrki yana dhuwalayi, bala ḻiyayuna djarr'yurra nhaltjan nhepi yukurra märr-yuwalkthirri.
ROM 14:6 Yo, ŋunhi ŋayi yurru yolŋu waŋa, “Dhuwalanydja gay' walu gäna wal'ŋu Godku nhanŋuway,” bitjandja, ŋunhiyinydja yolŋu märr-ŋal'yunna yukurra Garraywala ŋuriŋiyinydja nhanukalay guyaŋinyarayu. Ga ŋuli yurru yolŋuyu ḻuka wäyin ŋunhi ŋanak, ga ŋatha manapandja, ŋunhiyinydja bitjan ŋayi yukurra Garraywala märr-ŋal'yunna, liŋgu buku-wurrpanna ŋayi yukurra Godnha ŋurikiyi ŋathawu, bukmakku yana. Ga bitjandhi liŋgu ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli yaka wäyin ŋanak ŋunhi ḻuka, liŋgu ŋayi yukurra märr-yuwalkthirri waŋganygu yana Garraywu; ŋayinydja yukurra bitjandhiyi liŋgu Garraywuyi märr-ŋal'yun, ga buku-wurrpandhi ŋayi yukurra Godnha.
ROM 14:7 Yo, ŋilimurrunydja dhuwala yolŋu walala nhanŋuway Garraywu yana, ŋayi ŋilimurruŋgunydja ŋurruŋu buŋgawa; yakana ŋilimurru yurru nhinanydja yukurra ŋilimurruŋgalanydja djälŋura, ŋunhi ŋilimurru yurru nhina yukurra dhiyala walŋamirri, ga rakunydhirri ŋilimurru yurru. Ŋunhi ŋali yurru yukurra nhina walŋanydja dhiyala, nhinanydja ŋali yukurra djämawuna Garraywalaŋuwuna yana, ga bitjandhi liŋgu ŋali yurru rakunydhirrinydja Garraywala yana waluyu, ŋunhi ŋayipi yurru djarr'yun, liŋgu rakunydhirrinydja ŋilimurru yurru nhanukalay yana goŋŋura. Yo, bäyyi ŋali yurru nhina walŋa yukurra dhiyala, ga bäyyi ŋali yurru rakunydhirri, ŋalinydja maṉḏa ŋunhi nhanŋuway yana Garraywu.
ROM 14:9 Liŋgu Garraynydja ŋayipina rakunydhina, ga biyapul ŋayi walŋathinayi dhiyakuna märrwu, märr yurru ŋayi Garraynydja waŋarr wal'ŋu bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala liŋgu murrmurryurruna, ga ŋilimurruŋgunydja ŋunhi ŋilimurru nhina yukurra dhuwala walŋamirri.
ROM 14:10 Yo, bukmak dhuwala Garraywalaŋumirrinydja yolŋu walala waŋgany yana miṯtji bitjan wäwa'manydji yana. Nhäkuna nhe ŋunhiyi nhuŋuway wäwa'mirriŋunhanydja mala-yarr'yun yukurra?... bala waŋa ŋanya yätj-lakaramanydja? Nhäku nhe ŋuli ḻakarama nhuŋuwaynydja ŋunhi gutha'mirriŋunha yalŋginy'tja? Liŋgu bukmakthirri ŋilimurru yurru dhärranydja gumurrŋura nhanukala Godkalanydja mala-yarr'yunarawunydja yukurranharawu; ŋayi yurru ŋilimurrunhanydja mala-yarr'yun, bala ŋayi yurru ŋayipi waŋa yol ŋunhi yätj ga yol ŋamakurru', bitjandja yurru.
ROM 14:11 Liŋgu ŋunha djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan gam', “Yuwalk dhuwala ŋarranydja yukurra nhina walŋa yana, märr yurru yolŋu walala bawala'mirri ŋarrakala ṉepaḻ-nyilŋ'thundja yukurra, ga bukmakthu yana birka'mirriyu yurru ḻakarama ŋarranha bitjan, ‘Yuwalk muka dhuwala nhe yulŋunydja God yana.’ Bitjarra ŋayi Garray ḻakaranhaminanydja.”
ROM 14:12 Yo, yalalanydja ŋilimurru yurru bukmakthirri dhärra yukurra nhanukala gumurrŋura, bala waŋga'-waŋganydhu yana ŋilimurru yurru ḻakaranhamirrinydja yukurra Godkala nhä ŋilimurru djäma yukurrana, ga ŋayina yurru ŋilimurrunha mala-yarr'yundja.
ROM 14:13 Way walala, yaka biyapulnydja mala-yarr'yunmiya marrtjiya nhumalanhay nhuma bala-lili'yunmiyanydja, yana ḻiyayu nhumalaŋgala djarr'yurra biyaka gam', “Ŋarra yurru yakana djäma ŋula nhä ŋunhi ŋuli bäynha ŋarraku gutha'mirriŋunhana galkinyamaraŋu ŋuriŋiyi yätjlilina; ŋarra yurru yana gonha'yunna warrpam'thunna nhä malanha ŋunhi ŋuli bäynha gatjpaḻ'maraŋu ŋanya ŋuliŋuru Garraywala dhukarrŋuru.”
ROM 14:14 Yo, Garrayyunydja ŋunhi ŋayipina ŋarranha marŋgi wekaŋala, bala ŋarranydja marŋgi ŋunhi bukmaktja nhä malanha ḻukanharamirrinydja manymak warrpam' yolŋu'-yulŋuwu ḻukanharawu. Yurru wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay guyaŋirri ŋuli yukurra wiripuyamana, bitjanna gam', “Ŋuli ŋarra yurru ḻuka dhuwalayinydja ŋatha, ŋuriŋiyinydja ŋarra yurru yätjthirrina, bitjan ganaŋ'maramana ŋuliŋuruyi Garraywalanydja.” Ga ŋuli yurru ŋayi ŋula yolthu bitjandhiyinydja guyaŋirri, ŋunhiyinydja yakana dhunupa nhanŋunydja ḻukanharawu, yakana ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu ḻuka.
ROM 14:15 Yo, manymak warray ŋunhi nhuŋunydja, ŋunhi nhe marŋgi wal'ŋu nhanŋu Garraywu, nhenydja yurru ḻuka birrka'mirri warray ŋula nhä. Yurru yaka ŋamakurru' nhuŋunydja, ŋunhi nhe yurru ḻukanydja ŋula nhä, ga ŋayi gutha'mirriŋunydja nhuŋu yurru malthunna marrtji, ga ŋuriŋiyi nhanukala ḻukanharayunydja ŋayi gonha'yurrunana Garraynhanydja; ga ŋunhiyinydja bitjarra nhe ŋanya galkinyamaraŋalana ŋuriŋi ḻukanharayuna nhokalay. Ga yakana ŋunhiyinydja yana manymak; ŋunhiyinydja bitjan nhe yakana yukurra yuwalkkumanydja märr-ŋamathirri nhanŋu. Garraynydja ŋayipi rakunydhina ŋurikiyinydja nhokalaŋuwu gutha'mirriŋuwunydja walŋakunharawu. Yaka nhenydja biyakayi baḏuwaḏuyurra ŋanya ŋuriŋiyi nhokalay ŋathayunydja ḻukanharayu, wo ŋula nhäyu ŋuriŋi ŋunhi nhe yurru djäma.
ROM 14:16 Ŋe, ŋamakurru warray ŋunhi nhenydja nhina yukurra yänanydja dhayaḻanydja, yakanydja garrpiṉara ŋula yolkala romdhunydja malaŋuyu, yurru yaka ŋunhiyinydja ŋamakurru' ŋunhi walala yurru yolŋu'-yulŋuyunydja yätj-ḻakarama Garraywunydja ŋunhi romnha, liŋgu nhe wiripuŋunha yolŋunha galkinyamaraŋala.
ROM 14:17 Liŋgu Godkunydja rom gäna warray wal'ŋu, yaka warray yukurra waŋa ḻakarama ŋathawuy ga gapuwuy ḻukanharawuy ga ŋula nhäpuy dhiyakuy munatha'wuy. Godkunydja rom djinawa' wal'ŋu ŋunha ŋayaŋuŋura yolŋuwala, ga ḻakaramanydja ŋayi yukurra dhiyakuy malaŋuwuy gam': Godku ŋunhi yolŋu yurru nhina yukurra dhuwurr-dhunupa ga ŋayaŋu-yal'yunara, ŋayaŋu-djulŋithirri dhika wal'ŋu ŋuriŋina Godkalana Garrkuḻukthuna Walŋayu manapan, liŋgu ŋayi nhina yukurra ŋayaŋuŋura ŋunha Garraywalaŋuwala yolŋuwala.
ROM 14:18 Ga ŋunhi nhe yurru djämanydja yukurra Garraywu ŋuriŋiyinydja malaŋuyu romdhu, ŋayinydja yurru Godtja mirithirrina dhikana wal'ŋu goŋmirriyirri ŋayaŋu-djulŋithirri, ŋurr'yunna ŋayi yurru nhuŋu, ga walalanydja yurru yolŋu'-yulŋuyunydja nhuna ŋamakurru' ḻakaramayi.
ROM 14:19 Yo, biyaka liŋgu ḻayḻayyurranydja ŋunhilimi liŋgu nhäŋura malaŋuŋura ŋunhi ŋuli yolŋunha walalanha wäŋgany-manapan, märr yurru nhuma nhina yukurra waŋganyŋurana dhapirrknha yana, märr nhuma yurru bitjanna liŋgu marrtji ŋuthanmaranhamirrinydja nhumalanhay nhuma bala-lili'yunmirri.
ROM 14:20 Godthu ŋayipi nhumalanha waŋgany-manapara waŋgany-manapanminyarawunydja nhinanharawu. Yaka nhenydja baḏuwaḏuyurra Godkuŋunydja ŋunhiyi djämawuy ŋuriŋi ŋathayunydja ga gapuyunydja, ŋunhi nhe yurru ḻuka yukurra, ga ŋuriŋi nhokalay ŋula nhäyu djämayu. Bukmak dhuwala ŋathanydja ŋamakurru' yana ḻukanharawu warray, yurru yakanydja nhuŋu ŋamakurru' ḻukanharawuna, ŋunhi nhokala ŋuriŋiyi ḻukanharayunydja nhe ŋuli bäynha galkinyamaraŋu ŋula yolnhana wiripuŋunhana yolŋunha yätjlilina.
ROM 14:21 Yo, dhuwala wal'ŋu dhunupanydja rom nhumalaŋgu Garraywalaŋumirriwunydja dhipali Rawumlilinydja gam': Yaka ḻukiya ŋunhiyinydja wäyinnhanydja ŋanak, ga yaka ḻukiya ŋänitjiny'tja ŋula nhänydja; yaka djäma ŋula nhänydja malanha ŋunhi ŋuli nhe bäynha galkinyamaraŋu nhuŋuway gutha'mirriŋunhana, bala gatjpal'maraŋu ŋanya Garraywalana ŋuliŋuruna.
ROM 14:22 Biyaka ḻiyayunydja djarr'yurrana nhepina dhuwalayinydja malanha, bala dhärriya yukirriya wuṉḏaŋarr yana nhokalay nhe märr-yuwalkthinyarayu. Yurru yaka dhä-ḏalthinyamiya ŋarrtjunmiya biyakayinydja wiripuŋuwunydja yolŋuwu; nhumapi yana yurru marŋginydja, God ga nhe, nhä nhe ŋunhi ḻiyayu nherrara. Ga ŋuli nhokalay dhiyaŋi nhe ŋayaŋuyu waŋa yukurra yaka yätj-ḻakarama nhuna, ŋunhi nhe djäma yurru yukurra bitjandhiyi nhä nhe ḻiyayu djarr'yurruna, nhenydja ŋunhi yolŋu ŋayaŋu-djulŋithirrina nhina yukurra yurru.
ROM 14:23 Ga wiripunydja mak ŋayaŋu ŋunhi nhuŋu waŋa yurru märr-dhumbal'yun bitjan, “Mak nhä dhuwala?... manymak ŋarrakunydja ḻukanharawu?... mak yaka?... liŋgu ŋarra dhuwala Garraywalaŋumirri,” bitjandja, ga ŋuli nhe bitjandhiyinydja guyaŋirri yurru, yaka yana ḻukiyanydja. Ŋuli nhe yurru ḻuka märr-dhumbal'yunaramirriyunydja, ŋayinydja yurru Godthunydja nhuna yätj-ḻakaramana, liŋgu nhe ŋunhiyinydja bitjarrayi djäma yukurrana ŋuriŋina märr-yuwalkthinyamiriwyuna. Ga ŋunhi nhe yurru djäma nhä malanha märr-yuwalkthinyamiriwyunydja, ŋunhiyinydja yätjnha wal'ŋu yana, dhuwurr-yätjnha nhuŋu.
ROM 15:1 Wiripunydja ŋilimurru wirrki yana marŋgi Godku, ga dhärra yukurra yurru wuṉḏaŋarr yana märr-yuwalkthinyarayu, yurru yakana ŋilimurru yurru yalŋgi'-ḻakarama ŋunhi wiripuŋunhanydja yolŋunha, ŋunhi ŋayi märr-gaŋga ŋuli ya' marŋgi ga märr-yuwalkthirri Garraywu; ŋilimurru yurru yana gurrum'thunna ŋanya gäma marrtji guŋga'yunna bala. Yaka ŋali yukurra yurru djäma ŋuriki liŋgu nhäku malaŋuwu ŋunhi ŋali ḏukṯukthirri yukurra ŋalipi;
ROM 15:2 djämanydja ŋali yurru yukurra ŋuriŋiyi liŋgu nhäyu malaŋuyu ŋunhi yurru guŋga'yun ŋunha wiripuŋunha yolŋunha, märr yurru ŋayi nhina yukurra ŋamakurru'ŋura wal'ŋu, bala gurarrthirrina marrtji bala ŋunhiliyi Godkalanydja dhärukŋura.
ROM 15:3 Guyaŋiya Garraynha ŋanyapinyay. Yaka ŋayi djäma yukurrana ŋula nhänydja nhanukalay ŋayi djälkurru, yana buku-wurrpanmina ŋanyapinyaynydja ŋayi ŋunhi. Bitjarrayinydja ŋayi ŋunhi Godkala Gunhu'wala djälkurru yana djäma yukurrana, bäy warray ŋunhi ŋanya yolŋunyunydja walalay gupa-waŋana ga ŋarr'tjurruna. Liŋgu Djorra'ŋuranydja dhäruktja dhuwala dhärra yukurra wukurriwuy bitjan gam', “Bäpa, yolŋu'-yulŋuyunydja yukurra waŋa yätjkumana ŋarranha, liŋgu nhuna walala yukurra bukuyu-ŋurrkama dhärukthu yätjthu.”
ROM 15:4 Yo, ŋunha nhä malanha bukmak ŋunhi ŋorra yukurra wukirriwuy Gunhu'wala Djorra'ŋura, bukmaknha yana ŋunhayi Godthu nherrara ŋilimurruŋguna marŋgikunharawu, bitjanarawuna marrparaŋgunharawu, märr yurru ŋilimurrunydja dhärra yukurra wuṉḏaŋarr yana ŋuliwitjan ŋula nhäkurru romgurru ŋayaŋu-wutthunaramirrikurrunydja, ga djäma yukurra yurru nhanukalay yana djälkurru, liŋgu bitjanna liŋguna ŋilimurru nhinanydja yukurra gatjpu'yunna wal'ŋu dhukarr-nhämana, yana liŋgu ga warraŋulthirri yurru maḻŋ'thun nhä ŋunhi Godthu dhawu'-nherrara.
ROM 15:5 Yo. Gunhuny'tja ŋayipi waŋgany yana marrparaŋ'kunhamirrinydja, ŋayi ŋuli guŋga'yun ŋilimurrunha galkunarawu buku-mundhurrwunydja; ŋayina yurru nhumalanha guŋga'yundja, märr yurru nhumanydja nhina yukurra dhapirrk yana waŋganyŋura ŋayaŋu-manapanmirri, Djesu-Christkala yana goŋŋura.
ROM 15:6 Yo, ŋarranydja ḏukṯuk bukmakku nhumalaŋgu, nhuma yurru rrambaŋi wokthundja wal'ŋu Gunhu'wu Godku waŋganydhu yana rirrakayyunydja, ŋurikinydjayi ŋunhi ŋayi bäpa'mirriŋu ŋilimurruŋgalayŋuwu Garraywu Djesu-Christku.
ROM 15:7 Yo, biyaka walala gumurr-ŋamathiya märraŋa ŋunha wiripuŋunhanydja yolŋunha, biyaka yana liŋgu bitjarra Garrayyu nhumalanha märraŋala gumurr-ŋamathina; nhuma yurru gumurr-ŋamathinyamirri nhumalaŋguway nhuma bitjandhi liŋgu, bäyyi warray ŋunhi nhumalaŋguŋu guyaŋinyara wiripuyanharanydja, märr yurru nhumalanha yolŋu'-yulŋuyu nhäma yukurra dhapirrklilinydja ŋula nhälili, bala wokthunna yurru Godkunydja.
ROM 15:8 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja. Garraynydja ŋunhi nhinana yukurrana dhiyala, märr yurru ŋayi djäma yukurra guŋga'yun Djuwsnha ŋunhi yolŋu'-yulŋunha, märr yurru ŋunhi walala Djuws bäpurru' marŋgithirri Godkunydja, ŋunhi ŋayinydja märr-yuwalkthinyaramirri wal'ŋu yana. Liŋgu bukmak nhä malanha ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋurruthaŋala wal'ŋu ŋäthili Djuwskalaŋuwala be märi'muwala walalaŋgala, bukmaknha ŋunhi warraŋulthinanydja marrtjina malŋ'thu-maḻŋ'thurrunana ŋuliyi Djesuwalaŋukurruna.
ROM 15:9 Ga bitjarrayi liŋgu Djesu nhinana yukurrana dhiyala munatha'ŋura, märr yurru walalanydja ŋunhi mulku'-mulkurunydja wokthunna yukurra Godku, liŋgu walalaŋguna ŋayi mel-wuyurruna, bala walŋakuŋalana walalanha ŋuliwitjarra Djesu-Christkalana. Liŋgu djorra'yu yukurra ḻakarama bitjan gam', “Ŋarra yurru wokthundja nhuŋu walalaŋgala mulku'-mulkuruwalana manapan; Waŋgany-manapanmirri yana ŋanapurru yurru miyamandja wokthunna nhuŋu yäkuwunydja.”
ROM 15:10 Ga bitjandhi bili ŋunha djorra'yu yukurra waŋa bitjan gam', “Biyaka ŋayaŋu-djulŋithiya wal'ŋu goŋmirriyiya nhiniya yukirriya nhuma mulku'-mulkuru yolŋu walala; Wokthurra nhanŋu Godku rrambaŋi yana nhuma Godkuŋu ŋunhi djarr'yunarawuy yolŋu walala.”
ROM 15:11 Ga bitjandhi yukurra djorra'yu ḻakarama bitjan gam', “Wokthurra yukirriya Garraywu nhuma mulku'-mulkurunydja yolŋu walala, bäpurru' ga bäpurru' ga bäpurru'. Bukmakthirrina nhuma yurru yolŋu'-yulŋu wokthundja nhanŋu Garraywu birrka'mirriŋura wäŋaŋura.”
ROM 15:12 Ga ŋayi Yitjayayunydja yukurrana waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Yolŋu yurru dhawal-wuyaŋirri ŋulaŋuru yarraṯa'ŋuru Djitjiwala, dhawaṯthun ŋayi yurru yulŋunydja, bala nhinanydja yukurra yurru ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawana mulku'-mulkuruwuna bäpurru'wu; Walalanydja yurru mulku'-mulkuruyunydja yolŋuyu walalay ŋanya märr-yuwalkthirrina yukurra, dhukarr-nhämana yukurra yurru, yana liŋgu-u-u ga märrama walala yurru ḻatju' dhika nhä malanha ŋunhala djiwarr'ŋurana.”
ROM 15:13 Yo, Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋilimurrunha Garraywalaŋumirrinhanydja, ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋunhala nhanukalana wäŋaŋura, ga bukumirriyama ŋarra yukurra nhumalaŋgu yulŋunydja, märr nhuma yurru yuwalkkuma yana wal'ŋu märr-yuwalkthirri märr-nherraṉmirrinydja wal'ŋu nhanŋu, märr yurru nhuma nhinanydja yukurra ŋayaŋu-djulŋithirri ga ŋayaŋu-yal'yun dhika wal'ŋu, bala ŋuriŋina ganydjarryunydja Godkala Garrkuḻukthuna Birrimbirryu, nhuma yurru yukurra dhukarr-nhämanydja gatjpu'yundja goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu ŋuriki nhanŋu Djesuwunydja, ŋunhi ŋayi yurru roŋiyirri lili biyapul.
ROM 15:14 Yo, gutha walala, ŋarra marŋgi nhumalaŋgu ŋunhi nhuma yukurra nhina ŋamakurru'ŋura wal'ŋu gatjaḻ'ŋura, ga wirrki nhuma marŋgi Garraywalaŋuwu romgu, ga bitjandhiyi nhuma yukurra ŋayathama ganydjarrnydja guŋga'yunminyarawu bala-lili'yunminyarawu marŋgikunhaminyarawu nhumalaŋguway nhuma.
ROM 15:15 Yurru dhipalanydja gay' djorra'lilinydja ŋarra wukirri ḏäl malanha yana dhäruktja, yana guyaŋinyamirriyama nhumalanha ŋurikiyi nhäku malaŋuwu, liŋgu ŋayipi Godthu ŋarranha nherrara dhiyakuyinydjayi djämawu.
ROM 15:16 Ŋarranydja dhuwala djämamirri Djesu-Christku, ŋayi ŋarranha djuy'yurrunanydja ḻakaranharawu marŋgikunharawu ŋuruku mulku'-mulkuruwunydja. Ŋarranydja dhuwala balanyara bitjan ḏalkarra'mirri yolŋu Godku, liŋgu ḻakaramanydja ŋarra ŋuli yukurra Djesunha ŋurupa mulku'-mulkuruwa, märr yurru walala bilyun märramana Garraynha walalaŋgalay walala ŋayaŋulilina, ga ŋunhayi mulku'-mulkurunydja yolŋu walala balanyarana bitjan mundhurrnha ŋarrakuŋu wekanhara Godkuna. Ga yuwalknha yana ŋayi yurru Godthu märramanydja walalanha, liŋgu ŋuriŋina Garrkuḻukthuna wal'ŋu Birrimbirryu walalanha ŋuli ŋayaŋu-ḏarrtjalkkumana, bala ganaŋ'marama ŋuli yukurra walalanha nhanŋuwaynha Godkuna.
ROM 15:17 Yo, djämanydja ŋarra yukurra nhanŋuway Godku, yurru waŋganygu yana ŋarra yurru ŋurr'yundja, nhanŋuway Djesu-Christku.
ROM 15:18 Ŋarra yurru ḻakaramanydja ŋunhiyina yana liŋguna dhäwu', nhaltjarra ŋayi Christthu djäma yukurra ŋarrakalaŋukurru, märr yurru ŋuruŋu mulku'-mulkuruyunydja dhäruk märramana ŋanya. Ŋarra yurru milkumana ḻakaramana Garraynha walalaŋgala ŋarrakalay dhärukthu ga djämayu.
ROM 15:19 Ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru djäma biyapulnydja wal'ŋu ganydjarr-ḏumurrunydja nhä malanha ŋuriŋi yana liŋgu Garrkuḻukthu wal'ŋu Birrimbirryu, märr yurru ŋunha mulku'-mulkurunydja yolŋu'-yulŋu marŋgithirrina Garraywu, bala märr-nherraṉmirrina. Yo, marrtjinanydja ŋarra yukurrana be-wala yana barrkulili birr, ḻiw'maraŋala marrtjina wäŋakurru ga wäŋakurru, ŋulaŋuru Djurutjalamŋuru, yana liŋgu ga mulkana ŋarra ŋunhanydja wäŋa Lirikamdja, ga birrka'mirriŋura wäŋaŋura ŋarra yukurrana dhäwuny'tja ḻakaraŋala birrŋ'maraŋala Christnha warrpam'thurruna yana.
ROM 15:20 Bitjana liŋgu ŋarra ŋuli marrtjinya ŋunhimalanydja wäŋalili malaŋulili, ŋunhi walala yolŋu'-yulŋuyu yaka ŋäkula yukurrana ŋunhili wäŋaŋura malaŋumi, yaka walala marŋgithina nhanŋu Garraywu. Ŋarranydja ŋuli yaka ḻakarama ŋuriki liŋgu walalaŋgu ŋunhi walala liŋguna ŋäkulana ŋanya Djesunha ŋula yolkuŋu yolŋuwuŋu ḻakaranhara, liŋgu yaka ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru buṉbu yukurra dhuḻ'yun ḻukulili dhulŋuŋulilinydja ŋula yolkuŋunydja ŋunhi nherraṉara bitjan.
ROM 15:21 Liŋgu djorra'yunydja yukurra ḻakarama ŋunhanydja bitjan gam', “Ŋunhinydja yolŋu walala dhuŋamirrina, ŋunhi yakana walalaŋgu ŋula yolthu ḻakaraŋala ŋanya Djesunha, walalanydja yurru ŋuriŋinydja yolŋuyu walalay dharaŋanna nhäma ŋanya; Ga ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala ŋäthili yaka ŋäkula, walalanydja yurru ŋäma, bala dharaŋanna yana.”
ROM 15:22 Yo, weyinŋumirrina ŋarra yukurrana ŋunhi ḏukṯukthinanydja marrtjinyarawunydja dhipali nhumalaŋgala, yurru bitjana liŋgu Godthu ŋarranha ŋuli djuy'yuna wiripuŋulili ga wiripuŋulili wäŋalili, ŋunhi walala yaka ŋäkula Garraynha ŋäthili.
ROM 15:23 Ga dhiyaŋunydja-wala ŋarraku djämanydja dhiyaliminydja liŋguna dhawar'yurrunana, bala ŋarra gatjpu'yundja yukurra, ŋarra yurru marrtjina yana nhumalaŋgala galkina, liŋgu guḻku'mirrina dhuŋgarramirri ŋarra yukurrana guyaŋinanydja nhumalanha, ḏukṯukthinanydja nhumalaŋgu withiyanarawunydja.
ROM 15:24 Yo, gatjpu'yundja ŋarra yukurra, galki ŋarra yurru nhämana nhumalanha, ga dhiyali ŋarra yurru gulyundja nhumalaŋgala, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋarra yukurra yurru marrtji bala ŋunha Bayinlili wäŋalili. Ŋarra yurru nhinanydja märr-gurriri nhumalaŋgala dhiyali; ŋarranha nhuma yurru galŋa-djulŋikuma, bala guŋga'yunna yurru nhuma djuy'yunna-wala ŋarranha ŋunhana Bayinlilina wäŋalili.
ROM 15:25 Yurru ŋäthilinydja ŋarra marrtji yurru Djurutjalamlili guŋga'yunarawu Garraywalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu, gämanydja ŋarra yurru rrupiya ŋunhi walalaŋgu.
ROM 15:26 Liŋgu dhiyaŋu Godkalanydja yolŋu'-yulŋuyu dhiyala Matjataniyanydja ga Guriktja, walala yukurrana dhambay-mana'-manapara rrupiyanydja malanha mundhurrnha ŋunhiyinydja wekanharawu ŋuruku Godkalaŋumirriwuna yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala yukurra nhina ŋurruwuykmirri ŋunha Djurutjalam wäŋaŋura.
ROM 15:27 Yo, bitjarrayinydja ŋunhi walala, liŋgu walalawuy ŋunhi ḻiyayu djarr'yurruna bitjanarawuyi; yaka walalanha ŋula yolthu gur'yurrunanydja. Manymak ŋunhi dhunupa ŋurukuyi mulku'-mulkuruwunydja yolŋu'-yulŋuwu, walala yurru wekama ŋula nhä ŋurukunydja buku-ruŋinyamarama Djuwskunydja yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu ŋunhi Djuwstja bäpurru' yukurrana nhinana Godkala goŋŋura ŋäthilinydja wal'ŋu, bala walala yänana wekaŋalanydja yukurrana ŋurupa mulku'-mulkuruwanydja, ḻakaraŋala yukurrana dhäwuny'tja ŋanya Djesunha, märr yurru walalanydja bitjandhi liŋgu ŋunha mulku'-mulkurunydja Godkala goŋŋura. Ga dhunupa muka ŋurukuyi mulku'-mulkuruwunydja yolŋu'-yulŋuwu, walala yurru wekama buku-ruŋinyamarama ŋuruku Djuwskunydja, guŋga'yun walalanha ŋuriŋi rrupiyayu ga ŋula nhäyu ŋunhi walala yukurra ŋayathama.
ROM 15:28 Yo, ŋäthilinydja ŋarra yurru gäma ŋunhiyi, ŋunhi walala Garraywalaŋumirriyu yolŋu'-yulŋuyu yukurrana dhambay-mana'-manapara, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋarra yurru wekama ŋunhalayi Djurutjalam, ŋuliŋuruyina ŋarra yurru marrtji withiyan nhumalanhanydja djunamana-wala yana, ŋunhi ŋarra yurru marrtji bala Bayinlilina.
ROM 15:29 Ga ŋunhi ŋarra yurru bunanydja nhumalaŋgu, ŋayinydja yurru Garrayyunydja ŋilimurrunha biyapul'nha wal'ŋu wekama ḻatju'na dhikana wal'ŋu, ŋilimurru yurru yukurra ŋayaŋu-djulŋithirri ga goŋmirriyirri rrambaŋina dhika.
ROM 15:30 Yo, gutha walala, waŋanydja ŋarra yukurra dhuwala yäkuyunydja ŋilimurruŋgalayŋuwala Garraywala Djesu-Christkala, ga bitjandhi liŋgu ŋarra waŋanydja yukurra märr-ŋamathinyarayu dhuwala ŋurikala Garrkuḻukkala Birrimbirrwala. Buku-djulŋimirri, bukumirriyaŋanydja walala yukirriya wirrki yana ŋäŋ'thurra Godnha guŋga'yunarawunydja ŋarraku.
ROM 15:31 Liŋgu ŋunha Djurutjalamdja, märr-yuwalkthinyamiriwnydja ŋunhi yolŋu walala yukurra ŋayan'tharra ŋarraku, walala yurru buma ŋarranha murrkay'kumana. Waŋiya ŋäŋ'thurranydja Godnha walŋakunharawu ŋarraku ŋuliŋuruyi walalaŋgalanydja goŋŋuru. Ga biyakayi liŋgu bukumirriyaŋa ŋuruku Djuwskunydja yolŋu'-yulŋuwu, märr yurru walala goŋmirriyirri wal'ŋu yana märramanydja mundhurrnydja dhuwala, ŋunhi ŋarra yurru gäma bala ŋurukuŋuyi mulku'-mulkuruwuŋu yolŋu'-yulŋuwuŋu,
ROM 15:32 märr yurru ŋarra marrtjinydja nhumalaŋgala Godkala yana djäkakurrunydja galŋa-djulŋithirri dhika wal'ŋu. Ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru ŋayaŋu-yal'yun nhinanydja dhiyali nhumalaŋgala.
ROM 15:33 Ŋarra yukurra bukumirriyamanydja nhumalaŋgu, märr yurru ŋayi galki yana nhumalaŋgala bukmakkala, märr yurru nhuma nhina yukurra ŋayaŋu-wurrkurrum'thirri nyeyaḻŋura Godkalana.
ROM 16:1 Yo, nhuma marŋgi muka ŋilimurruŋgalaŋuwu yapawunydja yäkuwu Bepiwu, ŋunha ŋayi yukurra djäma guŋga'yun Godku yolŋu'-yulŋunha ŋunha Djin'kiriya.
ROM 16:2 Galkikuŋa ŋanya märraŋanydja Garraywala yäkuyu yana. Guŋga'yurra ŋanya biyaka märr-ŋamathinyarayu Godkala yana, ga wekaŋa nhanŋu nhänydja malanha, märr yurru ŋayi nhina ŋayaŋu-djulŋithirri goŋmirriyirri wal'ŋu ŋula nhämiriw yana. Liŋgu ŋunhiyinydjayi dhäyka yukurra bitjan liŋgu guŋga'yun wiripu-guḻku'nha ŋunha yolŋu'-yulŋunha birrka'mirrinha bukmakkuma, ga bitjandhi liŋgu ŋayi ŋuli ŋarranhanydja guŋga'yundhi.
ROM 16:3 Ga bitjarrayi ŋarra djuy'yurruna märr-ŋamathinyara Burutjilawunydja ga Guwilawunydja, ŋarrakalaŋuwu ḻunduwunydja maṉḏaku. Ŋuriŋiyinydja maṉḏathu yukurra djäma Garraywu Djesu-Christku ŋanapurru rrambaŋi.
ROM 16:4 Yo, ga buku-wurrpandja ŋarra maṉḏanha yukurra mirithirri yana, ŋunhi maṉḏa ŋarranha walŋakuŋala ŋuliŋuru mariŋuru. Maṉḏanydja bini ŋunhi burakinya muka maṉḏapiwaynydja, yurru yaka maṉḏa gonha'yurruna ŋarranhanydja, ga buku-wurrpanna ŋarra yukurra maṉḏanha yulŋunydja ŋurikiyi. Ga bitjandhi liŋgu ŋuruŋu mulku'-mulkuruyunydja Garraywalaŋumirriyu buku-wurrpandhi yukurra maṉḏanha.
ROM 16:5 Ga bitjandhi liŋgu ŋarra djuy'yurruna märr-ŋamathinyaranydja bukmakku yana walalaŋgu ŋuriki Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yukurra buku-ḻuŋ'thun ŋunhayi maṉḏakala wäŋaŋura buku-ŋal'yunarawu Garraywu. Ga wekaŋa ŋarraku märr-ŋamathinyaramirrinydja ŋurikinydja Banitawu ŋarrakalaŋuwu marrkapmirriwunydja ḻunduwu, liŋgu ŋayipi ŋunhi ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu märr-yuwalkthina yukurrana Garraywala, yurruna ŋunha wiripu-gulkuny'tja ŋunhalayi Yaytjanydja wäŋaŋura märr-yuwalkthina.
ROM 16:6 Ga bitjarrayi ŋarra djuy'yurrunayi märr-ŋamathinyara Merriwunydja, ŋunhi ŋayi yukurrana mirithina wal'ŋu djäma guŋga'yurruna nhumalanha,
ROM 16:7 ga ŋuriki maṉḏaku märrma'wuyi Yandanikawu ga Djuniyawu ŋanapurru miṯtjiwunydja Djuwskunydja, ŋunhi maṉḏa ŋunhala ḻoḻuŋura ŋäthili ŋanapurru galki. Yo, ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja bo'puyŋu marŋgimirri ŋuriki maṉḏaku, bala walala ŋuli manymak ḻakaramana maṉḏanha, ga ŋunhiyi maṉḏa malthunaramirri maṉḏa Djesu-Christkunydja ŋäthilinydja wal'ŋu, yurruna ŋarrapi wekanhamina Garraywala ŋarranhawuy ŋarra.
ROM 16:8 Ga bitjandhiyi ŋarra märr-ŋamathinyara djuy'yurrunayi Yambiliyawunydja, ŋarrakalaŋuwu marrkapmirriwunydja ḻunduwu ŋunhi ŋilinyunydja waŋganyŋura maṉḏa Garraywala.
ROM 16:9 Ga bitjandhi liŋgu märr-ŋamathinyara ŋarra djuy'yurrunayi Bänatjkunydja, ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi djäma manapa ŋanapurru, ga wiripuŋuwu marrkapmirriwu ŋarrakalaŋuwu ḻunduwu Dhäkitjku.
ROM 16:10 Yo, ŋayi Yapilitjnhanydja yäkunha yukurrana gatjarr'yurruna birrka'mirriyu wal'ŋu nhäyu malaŋuyu, yurru ŋayinydja mukthurruna yana dhärrana yukurrana Garraywala yana wal'ŋu, ga nhanŋunydja ŋarra märr-ŋamathinyara djuy'yurrunayi yana, ga ŋuriki walalaŋgu gurruṯu'mirriwu walalaŋgu Ritjapalawalaŋuwu,
ROM 16:11 ga ŋuriki Djuwwu yolŋuwu Yirutiyangu, ga gurruṯu'mirriwu Nätjitjiwalaŋuwu ŋunhi walala Garraywu yolŋu walala.
ROM 16:12 Maṉḏa ŋunhi märramany'tja Dopinayunydja ga Dopatjayunydja djäma yukurra Garraywu; wekaŋa ŋarrakuŋu märr-ŋamathinyaranydja maṉḏaku, ga biyakayi liŋgu ŋarrakalaŋuwu marrkapkunydja Botjiwunydja, ŋunhi ŋayi ŋuli bitjana liŋgu djäma mirithinya yana Garraywu.
ROM 16:13 Yo, Ropatjtja dhuwalanydja ḻatju' wal'ŋu yolŋu, wirrki ŋayi yukurra märr-ŋamathirri Garraywu, ga nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋunydja bitjan ŋarrakunydja ŋayi ŋänḏi'mirriŋuna. Ŋurikiyinydja maṉḏaku ŋarra djuy'yurrunayi yana märr-ŋamathinyara ŋarrakuŋuway,
ROM 16:14 ga ŋuriki wiripu-guḻku'wu yolŋu'-yulŋuwu bitjandhi liŋgu, Djingiritku ga Bilikungu ga Yämitjku ga Batupawu ga Yämatjku, ga wiripu-guḻku'wu ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu guthawu walalaŋgu bukmakku yana.
ROM 16:15 Ga wiripunydja ŋarra märr-ŋamathinyara djuy'yurruna Bilalakawu ga Djuliyawu, ga Neriyawu ga nhanukalaŋuwu yapa'mirriŋuwu, ga Layambawu, ga bukmakku ŋuriki Godkalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala yukurra walalaŋgala nhina.
ROM 16:16 Yo, rumbalnydja dhuwali balanyara bitjan wäwa'manydjina nhuma Garraywalanydja. dhangi'yunmiya walala märr-ŋamathiya nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmiya. Bukmakthu yana Garraywalaŋumirriyu yolŋu'-yulŋuyunydja miṯtjiyu ga mittjiyu ga miṯtjiyu djuy'yurruna märr-ŋamathinyaranydja nhumalaŋgu.
ROM 16:17 Yo gutha walala ŋarraku, mäkiri'-witjurra ŋarrakalaŋuwu dhawar'yunarawuywunydja dhärukku. Nhumanydja dhuwala waŋgany yana ŋurruk Garraywalanydja, yurru wiripu-guḻku'yunydja nhumalanha yukurra barrku'-barrkuwatjkuma gulk-gulkthun. Walala yukurra dhäwuny'tja wiripuyamana ḻakarama, ŋayaŋu-yätjkuma yukurra ŋunhinha yolŋu'-yulŋunha wiripu-guḻku'nhana, liŋgu walala yaka ḏukṯuk ŋuriki dhäwu'wu ŋunhi nhuma ŋäthili märraŋala bala marŋgithinana. Yarrkthurra walalaŋgala ŋurikalayinydja yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala yukurra gulk-gulkthun nhumalanha barrku'-barrkuwatjkuma, yaka galkithiya walalaŋgala.
ROM 16:18 Liŋgu balanyarayinydja yolŋu walala yaka yukurra djäma ŋilimurruŋgalayŋuwu Garraywu Djesu-Christkunydja, yana walala yukurra djäma walalaŋguway walala yindikunharawu, märr yurru walala märrama ŋula nhä nhäku walala ḏukṯuk. Yo, waŋanydja walala ŋuli ḻatju' dhika be rirrakay, yurru walalaŋgala ŋuriŋiyi dhärukthunydja yana yukurra mayali'-wilkthunna bitjanna yolŋu'-yulŋunha ŋunhi yalŋgi'mirrinhanydja, ŋunhi walala ŋuli yana märr-yuwalkthirrina ŋula bawala'mirriwu.
ROM 16:19 Yo, mirithina ŋarra yana djulŋithinanydja nhumalaŋgu, liŋgu bukmakthuna ŋäkulanydja nhumalanha, ŋunhi nhuma yukurra dhärra wuṉḏaŋarryirri yana, dhäruk märrama wal'ŋu Garraynha. Ŋarra ḏukṯuktja nhumalaŋgu, nhuma yurru wirrki yana marŋgithirrinydja nhäyinyara ŋamakurru', yurru yaka ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgu yätjkunydja marŋgithinyarawu. Dhuŋayiya biyaka nhiniya ŋurikiyi yätjkunydja, yaka ŋula mulkiya.
ROM 16:20 Yo, dhiyakuyina ŋarra ḏukṯuktja nhumalaŋgu, nhuma yurru waŋgany yana ŋurruk nhina yukurra dhapirrk yana ŋula nhämiriw, marimiriw yana, liŋgu God dhuwala ŋayipi rom-waṯaŋunydja dhiyakuyi ŋayaŋu-wurrkurrum'thinyarawunydja. Ga rom-waṯaŋu dhuwala mariwunydja ga yätj ŋunhi wal'ŋu mokuy, yurru galkina dhuwala Godthunydja yurru muŋdhunna yätjnhanydja ŋunhi Satannhanydja ŋuruŋuna nhumalaŋgalana ḻukuyu. Ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu, märr nhuma yurru nhina yukurra märr-ŋamathinyaraŋura dhika wal'ŋu, dhambay-manapanmirri ŋilimurruŋgalayŋuwala Garraywala Djesu-Christkala.
ROM 16:21 Dimithiyunydja dhuwala djäma yukurra ŋarrakala, ga ŋayinydja djuy'yurrunayi nhumalaŋgu märr-ŋamathinyara, ga dhiyaŋu wiripu-guḻku'yu Lutjiyayu ga Djaytjindhu ga Djipatayu ŋunhi walalanydja Djuw ŋanapurru miṯtji.
ROM 16:22 Ga ŋarra Dätjiyayu, dhiyaŋu ŋunhi ŋarra yukurra wukirri dhuwala Bolnha dhäruk dhipala gay' djorra'lili, ŋarranydja nhumalaŋgu djuy'yurrunayi yana märr-ŋamathinyara Garraywala yäkuyu.
ROM 16:23 Yo, nhinanydja ŋarra yukurra dhuwala wäŋaŋuranydja Gäyatjkala, ga ŋayinydja bitjarra liŋgu djuy'yurruna märr-ŋamathinyara nhumalaŋgu, ga ŋuriŋi walalay ŋunhi ŋanapurru ŋuli ḻuŋ'maranharamirri yukurra dhipala buku-ŋal'yunarawu Garraywu, walalanydja bitjarrayi” liŋgu djuy'yurrunayi yana nhumalaŋgu märr-ŋamathinyara. Ga Rathatjtja dhuwala, ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli djäka yukurra rrupiyawu dhiyakuywu wäŋawuywu, ga wäwa-ŋali Gotatj, dhiyaŋuyinydja maṉḏathu märrma'yu djuy'yurruna yana nhumalaŋgu märr-ŋamathinyara.
ROM 16:24 Ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu bukmakku yana, märr yurru nhuma nhina yukurra märr-ŋamathinyaraŋura dhika wal'ŋu, dhambay-manapanmirri ŋilimurruŋgalayŋuwala Garraywala Djesu-Christkala.
ROM 16:25 Gul' ŋilimurru wokthunna Godkunydja, ḻatju'-ḻakaramana ŋanya. Ŋayinydja dhuwala biyapul wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru, ŋayi yurru nhumalanha ganydjarr-wekamanydja, märr yurru nhuma dhärra yukurra wuṉḏaŋarryirri yana ŋunhili liŋgu waŋganyŋura yana dhärukŋura, ŋunhi ŋarra ŋuli ḻakarama nhumalaŋgu ŋanya Djesu-Christnha. Yo, Godthunydja liŋguna maḻŋ'maraŋala warraŋulkuŋalana ŋunhiyi yuwalktja wal'ŋu dhäwu', ŋunhi ŋäthilinydja yukurrana ŋorrana djuḻuḻ'yurruna beŋuru liŋgu ŋurruŋurunydja.
ROM 16:26 Yurru dhiyaŋunydja-wala ŋunhiyi yuwalkŋunydja dhäwu' liŋguna warraŋulnha; Godthu warraŋulkuŋalana maḻŋ'maraŋalana ŋuliwitjarra nhanukala dhäwu'-ḻakaranharamirriwalana walalaŋgala, ŋunhi walala yukurrana wukirri djorra'lilina. Yo, God dhuwala walŋa-ḏikṯiktja ŋayipi, ga ŋayipi ŋilimurrunha djuy'yurrunanydja, ŋilimurru yurru ḻakarama dhuwalayi dhäwu' baḻaka'yunmarama birrka'mirriwala bäpurru'wala ga bäpurru'wala, märr yurru walalanydja märr-yuwalkthirriyi, bala dhäruk-märramayi dhuwalayi yana.
ROM 16:27 Yo, Godnha dhuwala ŋayipina waŋganynha marŋgiŋunydja wal'ŋu, ŋayipina waŋganynha yana marŋgi bukmakkunydja warrpam'tja. Go ŋilimurru wokthunna, ḻatju'-ḻakaramana ŋanya ŋuliwitjan Djesu-Christkalaŋukurruna. Mukthunna yana ŋilimurru go wokthunna-wala ŋurikinydjayi ŋunha ŋayi yukurra nhina ḻatju'ŋura wal'ŋu dhika, gupaḏalnha-wala. Yo yo.
1CO 1:1 Dhuwalanydja djorra' ŋarrakuŋu Bolwuŋu, ŋunhi ŋarranydja dhuwala bo'puyŋu Djesu-Christku, yurru Godthu Gunhu'yu ŋayipi ŋarranha nherraranydja dhiyakuyi djämawunydja, bala wukirrina ŋarra yukurra dhäruktja dhuwala nhumalaŋgu, rrambaŋi ŋilinyu maṉḏa Djothaniyu, ŋunhi ŋayinydja balanyarayi liŋgu Garraywalaŋumirriyi yana.
1CO 1:2 Yo, nhumalaŋgu ŋilinyu yukurra dhuwala wukirrinydja dhipali, Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu ŋunhi nhuma yukurra nhina dhuwali Gorin yäkuŋura wäŋaŋura. Nhumanydja dhuwali yolŋu walala nhanŋuway Godku yana, ŋayi nhumalanhanydja ganaŋ'maraŋala nhanŋuwayliliyaŋala nherrara, yurru waŋganynha ŋilimurru Djesu-Christkalana, märr nhuma yukurra yurru nhina gäna wal'ŋu, maŋutji-ḏarrtjalknha yana, waŋganynha mala bukmak Garraywalaŋumirrinydja, bawala'mirriŋura dhika wäŋaŋura nhina marrtji; bukmak yana ŋunhi walala ŋuli yukurra Garray-ḻakarama Djesu-Christnha waŋganydhama yana, liŋgu ŋayinydja ŋunhi walalaŋgu Garray, ga ŋilimurruŋgu.
1CO 1:3 Ŋarra ŋäŋ'thun yukurra bukumirriyama nhumalaŋgu yulŋunydja, märr yurru Godthu ŋilimurruŋgala Bäpayu ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhumalanha galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu, märr yurru nhumanydja nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara waŋgany-manapanmirri Djesu-Christkala.
1CO 1:4 Yo, ga bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli buku-wurrpandja yukurra Godnha nhumalaŋgu, liŋgu ŋayi nhumalanha wekaŋalana nhä malanha ḻatju'mirrinydja dhika ŋunhi, ŋuliyina ŋunhi Djesu-Christkalana.
1CO 1:5 Yo, liŋguna nhuma dhuwali waŋganynha dhambaynha Garraywalana wal'ŋu, bala nhuma yukurra ŋayathama bukmak nhä malanha ŋamakurruny'tja ŋunhi wal'ŋu dhäruk nhumalaŋgu ŋamakurru'na yana walŋu ga marŋgina nhuma romgunydja Godkalaŋuwu-yuwalkkumana
1CO 1:6 Liŋguna nhuma märraŋgalana nhä malanha manymaktja bukmaknha yana yulŋunydja, ŋunhi ŋayi ŋuli Garrayyu wekama nhanukalayŋuwu yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu nhuma märraŋalana ga ḏälkumanydja nhuma yukurra dhäruk dhuwala Garraywu, baṯ bitjanna.
1CO 1:7 Yakana ŋayi dhuḏi'yunmaraŋala ŋula waŋganydja nhumalaŋgala, yana nhuma yukurra dhärranydja galkunna, dhukarr-nhämana yukurra Garraywu Djesu-Christkuna ŋunhi ŋayi yurru buna.
1CO 1:8 Yo, ŋayathamanydja nhumalanha ŋayi yurru baṯ bitjanna Djesu-Christthu ŋilimurruŋgala Garrayyu, djäkana ŋayi yukuryurru, märr nhuma yurru dhärra wuṉḏaŋarranha, yana liŋgu ga buna ŋayi yurru, märr yurru ŋayi maḻŋ'maramanydja nhumalanha ŋamakurru' ga ḏarrtjalk ŋula nhämiriw yana, ŋunhi ŋayi yurru bunanydja.
1CO 1:9 Yo, Gunhuny'tja ŋunhi nhumalaŋgu wäthurruna, bitjarra ŋayi nhanŋuwayliliyaŋalana nhumalanha, märr yurru nhuma nhina yukurra waŋganyŋura nhanukalayŋuwala Gäthu'mirriŋuwala yana, Djesu-Christkala, Garraywala ŋilimurruŋgalayŋuwala. Yo, Gunhuny'tja dhuwala ŋunhiyi bili yana djambimiriw, yakana ŋayi yurru djambi biyapul.
1CO 1:10 Ŋäka walala gutha walala, ŋarra ŋuli waŋanydja nhumalanha yäkuyu Garraywala yana ŋilimurruŋgalaŋuwala, Djesu-Christkala. Nhumanydja yurru nhina yukurra Garraywalaŋumirrinydja walala waŋganyŋura yana, yaka barrkuwatjkunhamiyanydja. Nhiniya yukirriya waŋganyŋura dhärukŋura djarr'yunarawuyŋuranydja ga guyaŋinyaraŋura. Yuwalkkuŋa yana walala waŋganydhiyanydja, waŋganygu yana yulŋunydja ŋuriki bili, rrambaŋithinyarawu djämawu Garraywu.
1CO 1:11 Yo ŋäma ŋarra nhumalanha yulŋunydja, ŋunhi nhuma ŋuli yukurra dhä-ḏälthinyaramirri nhumalaŋguway nhuma; ŋuruŋu walalay yolŋu'-yulŋuyu, nhawikala Gilawiwala gurruṯu'mirriyu ŋarrakala ḻakaraŋalanydja, bitjarra walala yukurrana ḻakaraŋalanydja nhumalanha gam':
1CO 1:12 Wiripu-guḻkuny'tja nhuma yukurra waŋa bitjan, “Ŋarranydja dhuwala yolŋu nhanŋu Bolwu warray,” ga wiripunydja mala nhuma ŋuli yukurra waŋa bitjan, “Ŋarranydja dhuwala yolŋu Bulatjku,” ga walala wiripu-gulkuny'tja ŋuli yukurra waŋa bitjan, “Ŋarranydja dhuwala yolŋu Betawu warray,” ga “Ŋarranydja dhuwala yolŋu nhanŋuway, Garraywu Christku yana,” bitjan.
1CO 1:13 Guyaŋiya walala biyaka ŋamathaŋa. Garraynydja dhuwala waŋgany muka, yaka ŋayi Garraynydja gulk-gulkthunara. Yol dhika nhuŋunydja rakunydhina dharpaŋura mälakmaranhawuyŋuranydja?... ŋarra Bol? Yolkala yäkuyu dhika nhe ḻiya-ḻupthurrunanydja?... yäkuyu Bolwala? Yaka warray.
1CO 1:14 Yo, ŋarranydja yaka nhumalanha dhuwalanha walalanha ḻiya-lupmaraŋala ŋunhalanydja Gorindja wäŋaŋura, yurru ŋarra ŋurikiyi buku-wurrpan yukurra yulŋunydja Godnha; ŋunhina maṉḏanha bili ŋarranydja ḻiya-ḻupmaraŋala, Guritjpanha ga Gäyatjnha.
1CO 1:15 Ga yakana waŋiya biyakanydja, “Ŋarranydja dhuwala ḻiya-ḻupthurruna yäkuyu Bolwala warray, nhanŋu warray ŋarranydja dhuwala malthunaramirri,” biyaka.
1CO 1:16 Yoooooo, meṉguŋalana ŋarra Nhäwinhanydja ŋarra mak ŋunhi ḻiya-ḻupmaraŋala, Dhipaninhanydja ga yumurrku'nhanydja nhanŋu. Mak ŋarra wiripunydja gonha muka ŋula yolŋunha ḻiya-ḻupmaraŋala bäy.
1CO 1:17 Garrayyunydja ŋayipinydja ŋarranha djuy'yurruna dhipali nhumalaŋgala nhäku?... ḻiya-ḻupmaranharawu? Yaka warray. Dhiyaku warray ŋayi ŋarranhanydja djuy'yurruna, ḻakaranharawu dhäwu'wu warray birrŋ'maranharawu, ŋanya warray yäku, Djesunha warray, ga rakunydhinyaranydja ŋanya ŋarra ŋuli ḻakaranha warraŋulkunhana yanana. Ŋuli bini ŋarra waŋanha dhärukthu raywal'yunydja, yolŋuwalanydja yana ŋuriŋi wal'ŋu guyaŋinyarayu, walala ŋuli yolŋuyunydja walalay guyaŋi yanapi rakunydhinyaranydja ganydjarrmiriwnha ŋayi Garray ŋula bini, nhämiriwnha, yakana bini walala walŋathinya ŋuriŋiyinydja nhanukala rakunydhinyarayu.
1CO 1:18 Yo. Ŋarranydja ŋuli ŋunhi ḻakarama warraŋulkumana yana bitjanna, “Garraynydja ŋilimurruŋgu rakunydhina walŋakunharawu yana.” Ga ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala yukurra marrtji rakunydhinyaramirrilili wal'ŋu, winya'yunapuyŋuyunydja walalay ŋunhi walala gatjpa'yun ŋuli yukurra Godkala, dhiyaŋuyina walalay ŋuli guyaŋirri ga nhäŋiniŋ' ḻakaramanydja waŋa ŋunhiyi dhäwu', ga ḻakarama mayali'miriw bitjandja. Ga ŋilimurru, ŋuriŋinydja walalay ŋunhi ŋilimurru ŋuli yukurra marrtji walŋamirrilili, ŋilimurrunydja ŋuli ŋunhiyi ḻakarama dhäwu' ganydjarrmirri warray wal'ŋu, ga yuwalk warray, liŋgu ŋuriŋiyinydja dhäwu'yu ŋayi yukurra Godthu walŋakuma warray ŋilimurrunha.
1CO 1:19 Liŋgu djorra'yunydja yukurra ḻakarama Godnha yana ŋanyapinyay dhäruk, bitjan gam', “Ŋarranydja yurru buwayakkumana ŋunhi biyapulwuynydja wal'ŋu ŋunhi marŋgithinyara, ŋunhi yukurra ŋuli ḻiya-djambatjthu ḏälkuma. Yo, ḻiya-djambatjtja ŋuli yolŋu yukurra marŋgithirri guḻku'wuna mirithirrina dhikana wal'ŋu gaḏamandhinyaramirriwunydja nhäku malaŋuwu, yurru ŋunhiyi gaḏamandhinyaramirrinydja winya'yun warray yurru, yarrkthunna yurru Garraywala,” bitjanna.
1CO 1:20 Yo, Godthunydja ŋuli ŋunhi nhäŋiniŋ' ḻakarama warray gaḏamannhanydja wal'ŋu yolŋunha be, ga dhäruk-raywal'mirrinhanydja yolŋunha ŋayi yukurra bitjandhi liŋgu nhäŋiniŋ' ḻakaramayi, liŋgu ŋunhinydja be ḻiya-djambatjtja munahta'wuynydja wal'ŋu yolŋu ŋuli ḻakaranhamirri ŋanyapinyay warray ŋayi, yana bini ŋayi biyapul wal'ŋu marŋgi nhäku malaŋuwu, warrpam'ku dhika yana. Yurru Godthunydja ŋunhiyi ḻakaraŋala nhanukuŋu marŋgithinyaranydja nhäŋiniŋ'nha wal'ŋu, ga mayali'miriwnha.
1CO 1:21 Yo, Godnha wal'ŋu ŋayipina yuwalktja ḻiya-djambatjtja, ga nherraranydja ŋayi romdja bitjarrana, “Yakana yana yurru ŋula yolthu yolŋuyu maḻŋ'thunmarama ŋarranhanydja ŋuriŋi nhanukalay ŋayi be yolŋuwalanydja guyaŋinyarayu, gaḏamandhunydja.” Ga biyapul ŋayi rom nherrara Godthu ŋayipi, bitjarr gam', “Ŋarra yurru walŋakumanydja ŋunhinhana yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli märr-yuwalkthirri ŋurikiyi dhäwu'wu, ŋunhi Djesu rakunydhina walŋakunharawu yolŋuwu; ŋarra yurru yolŋunha walŋakumanydja ŋuriŋiyi bili dhäwu'yu ŋunhi walalanydja ḻiya-djambatjthunydja ŋuli ŋunhi ḻakaramana yanana.”
1CO 1:22 Walala Djuwstja yolŋu'-yulŋu ŋuli waŋa yukurra bitjan, “Milkuŋa ga djäma ganydjarr-ḏumurru rom ŋanapurruŋgala, bala ŋanapurru yurru märr-yuwalkathirrina” Ga walala wiripu-guḻkuny'tja yäku Guriktja bäpurru ŋuli waŋa bitjan, “Ḻakaraŋa ŋanapurruŋgala wiripuna dhäwu', ŋunhi wal'ŋu gaḏamandhinyaramirri dhäwu',” bitjan.
1CO 1:23 Yurru ŋunhiyi bili waŋgany yana ŋanapurrunydja ŋuli ḻakarama dhäwu', ŋunhiyi ŋunhi ŋayi Garray rakunydhina walŋakunharawu ŋilimurruŋgu bukmakku. Walala Djuwstja bäpurru yolŋu walala ŋuli waŋa bitjan gam', “Ŋanapurrunydja yaka dhuwala ḏukṯuk dhiyakuyi dhumbal'yunaramirriwunydja dhäwu'wu,” ga walala wiripu-guḻkuny'tja bäpurru waŋa ŋuli yukurra bitjan gam', “Dhuwaliyinydja dhäwu' nhäŋiniŋ'nha yanana, ŋula nhäna,” bitjan.
1CO 1:24 Yurru ŋilimurrunydja Garraywalaŋumirri yolŋu walala, ŋunhi ŋayi ŋilimurrunha märraŋala bitjan nhanŋuwayliliyaŋala ŋayi, bäyyi ŋali Djuw bäpurru ga bäyyi ŋali wiripunydja ŋunhi bäpurru, ŋilimurru ŋuli ŋunhi waŋa bitjan, “Ŋunhimalayinydja Garraywalanydja ŋilimurru ŋuli nhämana ga maḻŋ'maramana wal'ŋu Godku ganydjarrnha ga gaḏamandhinyaranydja wal'ŋu marŋgithinyara nhanŋu Godku.”
1CO 1:25 Yo, yolŋuyu munatha'wuyyunydja ŋuli nhäma Garraynha dhambay dharpa manapan, bla ŋunhimalayinydja walala ŋuli guyaŋirrina, ŋunhiyinydja milkumana ŋuli yukurra Godnha, yanapi ŋayi be yalŋgi'na ga ḻiya-djambatjmiriwnha yana. Yurru ŋunhayinydja ŋunhi walala ŋuli ḻakarama Godku ḻiya-djambatjmiriwnydja be, ŋuriŋiyina yukurra biyapulnydja garrwarkuma wa'ŋu djuḻkthunmaramanydja yolŋuwuŋunydja ŋunhi be gaḏamandhinyara. Ga ŋunhayinydja ŋunhi walala ŋuli ḻakarama Godkuŋu yalŋgi'kunhara maḻŋ'thunara, ŋuriŋiyina yukurra yuwalktja wal'ŋu milkuma Godku ganydjarr, ŋunhi nhanŋunydja ganydjarra biyapul warray wal'ŋu djuḻkthunmaramana yukurra.
1CO 1:26 Guyaŋiya gutha walala. Ŋäthilinydja ŋunhi ŋayi God nhumalaŋgu wäthurruna, guḻkuny'tja nhuma dhuwali yolŋu walala ŋula nhäna, ŋunhi ŋuli yolŋuyu walalay nhumalanha gali'wuy-ḻakaranhana ga ganydjarrmiriwnha, yurru märr-ḻurrkun' nhuma nhinanha ŋuli yukurranha ḻiya-djambatjmirrinydja ga ganydjarr-ḏilkurrunydja ga buŋgawanydja wal'ŋu, märr-ḻurrkun' yana.
1CO 1:27 Yurru nhumalanha warray ŋayi Godthunydja djarr'yurruna, ŋunhinha warray yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala munatha'wuyyu yolŋu-yulŋuyu ŋuli ḻakarama yukurra nhäŋiniŋ' ga ḻiyamiriw; nhumalanhana ŋayi märraŋalanydja märr ŋuriŋi nhumalaŋgalanydja ŋayi yurru gora-wekamana ŋunhinydja yolŋunha ḻiya-djambatjnhanydja benydja. Yolŋuyu walalay ŋuli nhumalanha ḻakarama yalŋgi'na, yurru ŋayi nhumalanha djarr'yurrunanydja, märr ŋuriŋiyi nhokalana ŋayi yurru gora wekamanydja ŋunhinydja ganydjarr-ḏilkurrunhanydja.
1CO 1:28 Yo, yolŋuyu walalay birrka'mirriyu ŋuli ḻakarama ŋunhiyinhana malaŋunha wakinŋunydja ga nhäŋiniŋ'tja bitjan, yurru ŋunhiyinayi ŋayinydja djarr'yurruna, märr ŋuriŋiyinayi ŋayi ŋuli buwayakkumanydja nhä malanha, ŋunhi walala ŋuli munatha'wuyyu yolŋu'-yulŋuyu ḻakarama dharrpalnydja be gaḏamandja.
1CO 1:29 Ŋayi bitjarrayinydja Godthu nherrara rom, märr yurru yakana yolŋu ŋula waŋganydja ḻakaranhamirri yindi ga gaḏaman bitjandja Godkalanydja.
1CO 1:30 Yurru Godthu ŋayipi ŋilimurrunha dhambay-manapara Djesu-Christkalanydja, ga ŋayipi Garray wal'ŋu bitjan gaḏamandhinyaranydja ŋilimurruŋgu, liŋgu nhanukalaynha ŋilimurrunydja dhuwala yuwalktja wal'ŋu gaḏaman. Ŋayipina Djesuyuna ŋilimurrunha ŋayaŋu-dhunupakuŋalanydja, bala märraŋala dhawaṯmaraŋalanydja yätjŋurunydja, ganaŋ'-maraŋalana nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi ŋilimurrunha, märr ŋilimurru yurru nhina ḏarrtjalk ga ŋamakurru' yana, nhanŋuway Godku yolŋu walala.
1CO 1:31 Yo. Ŋilimurrunydja Garraywalaŋumirrinydja yolŋu'-yulŋu yurru yakana yindi-ḻakaranhamirrinydja ŋilimurrunhay ŋilimurru, yana ŋilimurru yurru yindi-ḻakarama ŋanyapinyay waŋganynha Garraynha yana, ŋunhi nhaltjarra ŋayi djäma ŋilimurruŋgu, ganydjarr-ḏumurru ga gaḏaman wal'ŋu rom.
1CO 2:1 Gutha walala ŋarraku. Ŋunhi ŋarra ŋäthilinydja marrtjina balayi nhumalaŋgala, ŋarra ŋuli yukurranha ḻakaranha dhäwuny'tja Godku yana, yurru yaka ŋarra ŋuli waŋanha raywal'yunydja dhärukthu, gaḏamandhunydja be.
1CO 2:2 Yo, yurruna ŋarra ŋunhi marrtjina bala dhipali nhumalaŋgalanydja, yurru ŋäthili muka yana ŋarra guyaŋinanydja dhipaliyi wäŋalili bitjarranydja gam', “Yo, ŋarra yurru meṉgumana bukmaktja nhä malanha, bala ḻakaramanydja ŋarra yurru waŋganynha yana Djesu-Christnhana, ŋunhinhana ŋunhi ŋayi rakunydhina mälakmaranhawuyŋura dharpaŋura,” bitjarrana.
1CO 2:3 Bala ŋarra yukurrana dhärrananydja dhiyali nhumalaŋgalanydja yalŋgi'na ga barrarimirrina; ŋarra ŋuli yukurranha marrmarryunana waŋanha dhäruktja nhumalaŋgu.
1CO 2:4 Yaka ŋarra be waŋana gaḏamandhunydja guyaŋinyarawuyyu, ga yaka ŋarra ŋuli marŋgikunha raywal'yunydja be dhärukthu, yana ŋarra ŋuli waŋanhanydja ga djämanydja ŋuriŋi wal'ŋu ganydjarryu, Godkala Garrkuḻukthu Birrimbirryu yana. Bala nhuma nhäŋalanydja dharaŋarana, bala yana märr-yuwalkthinana yulŋunydja.
1CO 2:5 Yaka nhe ŋunhi märr-yuwalkthina ŋuriŋiyi gaḏamandhunydja be yolŋuwalanydja wal'ŋu dhärukthu, yana nhe märr-yuwalkthina, bala märraŋalana yana ŋuriŋiyina ŋunhi nhe dharaŋara Godku ganydjarr ŋurikalayi yolŋuwala dhärukkurru.
1CO 2:6 Yo. Ŋanapurru ŋuli yaka waŋa ḻakarama gaḏamandhunydja be dhärukthu, yurru dhuwalayi dhäwuny'tja ŋanapurru ŋuli ḻakarama yuwalk warray gaḏaman wal'ŋu; ŋanapurru ŋuli ḻakaramanydja dhuwalayi gaḏamandhinyaranydja dhäwu' ŋurikina walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuthanara wal'ŋu birrŋ'thunarana Garraywala Romŋura, ŋunhi yakana biyapul walala märr-gaŋga ŋayathama yukurra, bitjan ŋuli yothu'yu. Yurru ŋunhi gaḏamandhinyaranydja ŋanapurru' ŋuli marŋgikuma ḻakarama wiripu warray wal'ŋu yana, ganaŋ'thun warray yukurra ŋulaŋuruyinydja ŋunhi munatha'wuywalanydja gaḏamandhinyaraŋuru, wiripu warray wal'ŋu ŋulaŋurunydja ŋunhi munatha'wuyyu ŋurru'-ŋurruŋuyu walalay yukurra ŋayathama ŋuli, liŋgu walalaŋgunydja ŋuli marrtji ganydjarr winya'-winyayunna, dhawar'yunna yurru.
1CO 2:7 Yo, ŋanapurrunydja ŋuli ŋunhi yukurra ḻakarama Godku warray nhanŋuway gaḏamandhinyara, ŋunhi ŋayi ŋäthili yukurrana ŋorrana be bäy yana, djuḻuḻ'yurruna yolŋuwalanydja. Yaka muka ŋula waŋgany yolŋu ŋäthili marŋgithina dhiyakuyi ŋunhi ŋayi Godthu nherrara ŋurruthaŋala wal'ŋu be, yurruna wäŋa dhuwala munatha' ŋayi djäma; yaka walala marŋgithina dhiyakuyi ŋunhi ŋayi Godthu nherraranydja ŋilimurruŋgu, märr ŋilimurrunydja yurru yukurra nhina nhanukalaynha wal'ŋu ḻatju'ŋurana yanana, djarraṯawun'mirriŋurana romŋura ga wäŋaŋura.
1CO 2:8 Yakana ŋula waŋgany dhiyakuy munatha'wuynydja wäŋawuy ŋurruŋu wal'ŋu marŋgi ŋurikinydjayi gaḏamandhinyarawu Godkalaŋunydja; ŋunhi bini walala marŋgithinyanydja, walalanydja bini yaka warray bunha Garraynha Djesunhanydja, ŋunhi ŋayinydja ŋurruŋuna wal'ŋu biyapulnha ŋurukuyi ḻatju'wu ga djarraṯawun'mirriwu romgu.
1CO 2:9 Yo, ŋula yolthu yolŋuyu wukirri bitjarra gam' ŋäthili. “Yakana ŋula waŋgany yolŋu marŋgi ŋurikiyi ḻatju'wunydja wal'ŋu dhikanydja nhäku malaŋuwu, ŋunhi ŋayi Godthu ŋäthilimirriyaŋala ŋuriki walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli yukurra märryu-ḏapmarama ŋanya; yakana ŋula waŋganydhu yolŋuyu nhäŋala dhiyaŋu nhanukalay ŋayi maŋutjiyu, ga yaka ŋayi ŋula yolthu mäkiri'yu nhanukalay ŋayi ŋäkulanydja, ga yakana ŋula waŋganydhu yolŋuyu maḻŋ'maraŋalanydja nhanukalay ŋayi guyaŋinyarayu.”
1CO 2:10 Bitjarra ŋayi ŋäthili wukirrinydja, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru marŋgina, liŋgu nhanukalay ŋayi Birrimbirryuna ŋuriŋina Godthunydja maḻŋ'maraŋalana ŋilimurruŋgala liŋguna. Liŋgu ŋuriŋiyinydjayi Godkalanydja Birrimbirryu ŋayipina nhämanydja ŋuli yukurra marwakmarama bukmakkunydja, ŋayi marŋgi bukmakku nhäku malaŋuwu ŋunhi marrtji djuḻuḻ'yun ŋorra dhika bäy Godkala ŋayaŋuŋura.
1CO 2:11 Yo, waŋganynha yana marŋginydja ŋurikiyi ŋunhi ŋuli marrtji djuḻuḻ'yun ŋorra dhika bäy yolŋuwala ŋayaŋuŋura, nhanŋuway ŋurikiyi yolŋuwu birrimbirr, ŋunhina bili marŋginydja. Ga bitjandhi muka bili, ŋayinydja ŋunhi birrimbirr Godkunydja, waŋgany ŋayipi marŋgi Godkunydja ŋayaŋuwu warrpam'thun.
1CO 2:12 Yo, ŋilimurrunydja ŋunhi Garraywalaŋumirriyunydja walalay yaka märraŋala birrimbirrnha dhiyakuy munatha'wuynhanydja; dhuwalayinydja ŋilimurru birrimbirrnha märraŋala ŋulaŋuru Godkuŋu wekanhara, nhanŋuway ŋayi Birrimbirr wal'ŋu Godku; ŋayipi ŋanya wekaŋala ŋilimurruŋgala, märr yurru ŋilimurru marŋgithirri ŋurikiyi nhäku malaŋuwu ḻatju'wunydja dhikanydja, ŋunhi ŋayi yäna wekaŋala ŋilimurruŋgu.
1CO 2:13 Yaka ŋanapurru ŋuli ŋunhi waŋa yukurra ḻakarama yolŋuwuŋunydja be marŋgikunhara raywal'yunydja dhärukthu. Ŋanapurrunydja ŋuli ḻakarama ŋunhi djiwarr'wuynha nhä malanha, nhanukuŋuwaynha Walŋamirriwuŋuna Birrimbirrwuŋu marŋgikunhara, yurru ḻakaramanydja ŋanapurru ŋuli ŋurikala yolŋuwalanydja ŋunhi ŋayi nhina yukurra walŋa wal'ŋu birrimbirr, dhaŋaŋ ŋuriŋiyi Walŋamirriyu Birrimbirryu.
1CO 2:14 Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi nhina yukurra rakuny wal'ŋu birrimbirr, ŋunhi yaka ŋayi yukurra ŋayathama Walŋamirri Birrimbirr, ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu yurru yakana märrama ŋula nhä nhanukuŋu wekanhara, Walŋamirriwuŋunydja Birrimbirrwuŋu. Ŋayinydja ŋuli guyaŋirri yanapi ŋunhiyinydja nhä malanha ŋula nhäna, mayali'miriwnha bitjanna, liŋgu dhuŋana ŋayi ŋunhiyi yolŋu ŋurikiyinydja djiwarr'wuywunydja malaŋuwu. Liŋgu yolŋuyunydja walalay maḻŋ'maramana yurru ŋunhiyi djiwarr'wuynydja rom, marŋgithirrina ŋilimurru yurru ŋuriŋinayi waŋganydhuna, Godkalaŋuyuna Birrimbirryu yana Walŋamirriyuna.
1CO 2:15 Yo, ŋunhi ŋayi yolŋu nhina yukurra dhaŋaŋdja wal'ŋu Walŋamirriwalanydja Birrimbirrwala, ŋayinydja yukurra yurru ŋuriŋiyi yolŋuyunydja mala-yarr'yun dhunupakumana bukmak nhä malanha romdja, yurru yakana ŋanya yurru ŋula yolthu djarr'yun, ga waŋa yätj-ḻakarama, mak ŋamakurru' bitjandja.
1CO 2:16 Ŋuriŋi djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan gam', “Yakana ŋula yol yolŋu marŋgi Garraywalaŋuwunydja guyaŋinyarawuywu; yakana ŋanya nhenydja yurru yolŋuyunydja marŋgi wekama bitjandhi.” Yurru ŋilimurrunydja Garraywalaŋumirriyunydja yolŋuyu walalay ḏälkumana yukurra Garraywunydja guyaŋinyara.
1CO 3:1 Yo, ŋarraku gutha walala. Ŋunhi ŋarra ŋäthilinydja dhiyaliyi nhumalaŋgala, nhuma ŋuli nhinanha yukurranha bitjana bitjan dhiyakuy munatha'wuy yolŋu, bitjana bitjan nhuma yutjuwaḻa'na Garraywalanydja Romŋura; yaka ŋarra ŋuli ḻakaranha nhumalaŋgu djinawa'wuynydja wal'ŋu ŋunhinydja dhäruk, ŋunhiyinydja dhäwu' ŋunhi ŋarra ŋuli ḻakarama ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala Walŋamirriwuŋu Birrimbirrwuŋu dhaŋaŋgunhara.
1CO 3:2 Yo, nhenydja ŋunhi balanyara bitjan yothu' yana, bala ŋarra ŋuli ŋunhi wekanhanydja nhumalanha bitjanana bitjan ŋamun'kurrnha, liŋgu yakana ŋuli nhe ḻukanha wäyin ŋanaktja, wakinmirriwunydja wal'ŋu ŋatha ŋunhinydja.
1CO 3:3 Ga baḏak nhe dhuwala yothu' yana, liŋgu yaka nhe ŋuli dharaŋan wal'ŋu yuwalkkuma djinawa'wuynydja dhäwu' Godku, ga märrama nhe ŋuli yaka, liŋgu nhuma ŋuli yukurra nhina ŋunhi munatha'wuyŋura yana romŋura baḏak. Nhinanydja nhuma yukurra maŋutji-ḏi'yunmirrina yana dhuwala, ga ŋarrtjunmirrina nhuma yukurra bala-lili'yunmirrina bitjanna liŋguna. Dhuwalayinydja munatha'wuynha wal'ŋu rom, ga ŋunhi nhuma ŋuli yukurra nhinanydja bitjandhiyi, ŋunhiyinydja biyaku ŋuli nhuma baḏak dhiyakuy munatha'wuy yolŋu, yakana nhanukalaŋumirri.
1CO 3:4 Nhuma yukurra ḻakaranhamirri bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala yolŋu Bolwu warray,” ga nhuma wiripu mala yukurra ḻakaranhamirri bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala Bulatjku yolŋu,” bitjan. Yo, ŋunhi nhuma yukurra ŋarrtjunmirri bitjanmirriyinydja, waŋanydja nhuma yukurra dhuwali bitjan yana liŋgu bitjan munatha'wuy ŋunhi yolŋu walala.
1CO 3:5 Yol dhuwala ŋayi Bulatjtja? Ga yol dhuwala ŋarranydja Bolnydja? Ŋilinyunydja maṉḏa dhuwala djämamirri yana nhanŋu Godku. Ŋilinyu ŋuli djäma yukurra ŋunhiyi nhä malanha ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋinyalaŋgala, märr yurru nhumanydja märr-yuwalkthirri nhanŋu Garraywu.
1CO 3:6 Yo, ŋäthilinydja ŋarra ŋunhi ḻakaraŋala dhäwuny'tja nhumalaŋgu, bitjarrana bitjarra ŋarra ḻämu-nherrarana ŋunhiyinydja maŋutjina ŋathana nhumalaŋgala ŋayaŋulili. Ga ŋayinydja Bulatjtja balanyarana bitjan yolŋu yurr'yunaramirrina ŋurikiyi dhamul'wuna, liŋgu ŋayi nhumalanha marŋgikuma ŋuli yukurra ḻakarama, märr yurru nhumanydja ŋuthanna Garraywala Romŋura. Yurru God yana ŋayipi waŋgany bitjan walŋanydja ŋurikiyi gurarrthinyarawu ŋathawu rumbalwunydja.
1CO 3:7 Yo, ŋilimurrunydja ŋuli yolŋu'-yulŋunydja yakana wokthun yolŋuwu ḻämu-nherraṉaramirriwunydja ŋurikinydja, ga yurr'yunarapuyŋuwunydja yolŋuwu, yana ŋilimurrunydja yurru wokthun nhanŋuway yana Godku, liŋgu ŋayipina waŋganynha walŋa-wekanharamirrinydja ŋuriki ŋathawu ŋuthanarawu.
1CO 3:8 Ŋunhiyi djäma ḻämu-nherraṉaramirri ga yurr'yunaramirri rrambaŋi yana yulŋunydja, Godkuŋu djäma wekanharanydja waŋga'-waŋganygu, bala ŋayi yurru Godthunydja ŋunhala nhämana marrtji bawala'mirriwu yolŋuwu djämanydja, bala wekamanydja ŋayi yurru waŋga'-waŋganygu ŋupanayŋuwuy yana djämawuynydja malaŋuwuy, nhäyinyara ŋali yukurranha djäma ŋuli.
1CO 3:9 Yo, ŋilinyunydja dhuwala Bulatjtja yana djämamirri maṉḏa, rrambaŋi yana ŋilinyu maṉḏa djämanydja yukurra Godku, ga nhumanydja dhuwali bitjan Godku borum-gurarrthinyaramirrina wäŋa. Ga bitjandhi bili nhuma dhuwali balanyara bitjan buṉbu ŋunhi dhuḻ'yunara Godku.
1CO 3:10 Ŋayinydja ŋunhi Godthunydja ŋarranha bitjarra märraŋalana, bala marŋgikuŋalana marrtjina, märr ŋarranydja yurru djäma bala' dhuḻ'yun ŋamathamana. Bala ŋarrana ŋunhiyi ḻukunydja gurrunhara ŋurikiyinydja bala'wu, ga wiripuŋuyunydja yolŋuyu bala'na ŋal'marama ŋuli marrtji ŋunhiwalayi ŋunhi ŋarrakuŋu ḻuku gurrunhanara. Yo, ŋilimurru djämamirriyu Godkala buṉbu-dhuḻ'yunaramirriyunydja walalay yurru waŋga'-waŋganydhu yana djäma marrtji ŋamathamanydja ŋunhimalayi ḻukulilinydja.
1CO 3:11 Yo, ŋunhimalayina liŋguna waŋganylilina ḻukulili nhuma yurru ŋal'maramanydja marrtji bala, Djesu-Christkalana yana nhanukalaynha, ŋurikalayina bili ŋunhi ŋayi Godthu ŋayipi gurrunhara liŋguna; yakana yurru ŋula yolthu gurrunhan wiripunydja ḻuku Godkalaŋunydja buṉbuwu.
1CO 3:12 Yo, ŋunhi ŋali ŋuli Garraywalaŋumirriyu walalay djäma birrka'mirri nhä malanha, ŋunhiyinydja ŋali yukurra bitjan ŋal'-ŋalmarama dhuḻ'yunna marrtji ŋunhimalayi ḻukulili. Wiripunydja ŋali ŋuli djäma nhanukalayi Godkala yana guyaŋinyarayu ga ganydjarryu; ŋunhiyinydja bitjan ŋali ŋuli yukurra ŋal'maramana buwayakthinyamiriwnha ŋunhi dhawar'yunamiriwnha nhä malanha, balanyarana bitjan djeŋarra' guṉḏa ga ḻatju'mirri rarrala. Ga wiripunydja ŋali ŋuli djäma ŋitjalaŋgalay ŋali guyaŋinyarawuyyu ga ganydjarryu; ŋunhiyinydja bitjan ŋali yukurra dhuḻ'yun ŋal'marama balanyarana bitjan mulmu ga dharpa ŋula nhä, winya'yunaramirrina ŋunhina ga buwayakthinyaramirrina nhä malanha.
1CO 3:13 Yurru yalalanydja ŋunhi ŋunhalanydja, bukmakthuna yolŋuyunydja walalay yurru nhäma nhäyinyara ŋunhiyi djämawuynydja ŋilimurruŋguŋu waŋga'-waŋganyguŋu. Liŋgu ŋulinyaramirriyunydja Garraywalanydja waluyu, Gunhu'yunydja yurru gatjarr'yun ŋilimurruŋguŋu djämawuynydja, nhära yurru gurthayuna.
1CO 3:14 Yurru ŋunhi djeŋarrany'tja guṉḏa malanha ga ḻatju'mirrinydja dhikanydja wal'ŋu rarrala yurru dhärrana yukurra yana, ŋunhina bili yukurra yurru, yakana yurru nhära ga winya'yun ŋuriŋiyi gurthayunydja, bala ŋayi yurru Godthu wekama buku-ruŋiyinmaramanydja biyapulnha wal'ŋu ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra djäma nhanukalaynha Godkala wal'ŋu yana guyaŋinyarayu ga ganydjarryu.
1CO 3:15 Ga ŋunhi dharpanydja ga mulmunydja yurru nhärana yanana ŋuriŋiyi gurthayunydja; bukmak yana ŋunhi marrtji ŋuli dhawaṯthun ŋilimurruŋguŋu yolŋuwuŋu guyaŋinyara ga ganydjarrwuy yurru yana-wala buwayakthirrina, winya'yunna yurru. Ga yolŋuyu ŋuriŋiyinydja ŋunhi nhanŋu djäma yurru nhäranydja, yakana ŋayi yurru buku-ruŋinyamaranhara ŋula nhä märramanydja, bukmakthirrina yurru winya'yun buwayakthirri, yurru yolŋunydja ŋayipinydja yurru walŋa warray nhina yukurra ŋuhalanydja, yurru goŋnha wal'ŋu ga dhäparknha.
1CO 3:16 Nhä nhe dhuwala?... dhuŋa yolŋunydja? Yaka nhe yana marŋginydja?... ŋunhi nhuŋu rumbalnydja dhuwali nhanŋuway Godku yana buṉbu? Yo, yuwalk dhuwalayi yulŋunydja, liŋgu Godku walŋanydja Birrimbirr dhuwali nhokalana nhina yukurra ŋayaŋuŋura.
1CO 3:17 Ŋuli nhe yurru djäma yukurra ŋula nhä baḏuwaḏuyunaramirrinydja rom, buwayakkumana ŋunhi ŋuli Godku buṉbunha, bala ŋayi yurru yana Godthunydja baḏuwaḏuyundhi nhuna. Liŋgu Godkunydja buṉbu biyapul warray dharrpal, nhanŋuway yana gäna wal'ŋu, ḻatju' ga ḏarrtjalk, ga dhuwaliyi nhe rumbalnydja dharrpalnha buṉbu Godkuna.
1CO 3:18 Yaka ŋäkirrmaranhamiya mayali'-wilkthun-miyanydja nhunapinyay nhe. Ŋunhiyi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli gaḏaman ḻakaranhamirrinydja wal'ŋu be ŋanyapinyay ŋayi, ŋuli ŋayi ḏukṯuk yuwalktja gaḏamandhinyarawu, ŋayi yurru ḏaḏawyun ŋuliŋuruyi nhanukalay ŋayi guyaŋinyaraŋuru gaḏamandhinyaraŋuru, bala ŋayi yurru bitjanna, bitjan ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ŋunhinhayi ḻiya-dhumuk ḻakarama, märr yurru ŋayi Godthunydja ŋanya wekamana ŋunhiyi yuwalknha wal'ŋu gaḏamandhinyaramirri.
1CO 3:19 Liŋgu ŋunhiyi gaḏamandhinyaramirrinydja munatha'wuyyunydja ŋunhi yolŋuyu ŋuli yukurra ḏälkuma, ŋayi yurru Godthunydja ḻakarama yukurra ŋunhiyi nhäŋiniŋ'nha ga mayali'miriwnha bitjanna. Yo, “Ŋayi ḻiya-djambatjtja be yolŋu yurru gaṯmaranhamirrina ŋunhimalayi nhanukalay ŋayi gaḏamandhinyaralili,” bitjan yukurra ŋunha djorra'yunydja ḻakarama.
1CO 3:20 Ga wiripunydja yukurra dhiyaŋuyi Godkala djorra'yu ḻakarama bitjan, “Garraynydja marŋgi wal'ŋu biyapul ḻiya-djambatjkunydja yolŋuwu guyaŋinyarawuywu, ga ḻakaramanydja ŋayi ŋuli ŋunhiyi guyaŋinyara nhäŋiniŋ' yana,” bitjanna.
1CO 3:21 Yaka ḻakaraŋa ŋula yolnha yolŋunha gaḏaman biyakanydja, yanapi ŋayi yolŋu ŋayipi marŋgi gaḏamangunydja wal'ŋu ŋurikinydja yuwalkkunydja romgu, liŋgu Godthunydja wekaŋala bukmak nhä malanha nhumalaŋguna, Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu.
1CO 3:22 Yo, ŋanapurrunydja dhuwala Bulatjtja ga Betanydja nhumalaŋgu muka, ga bitjandhi bili dhuwala munathany'tja wäŋa nhumalaŋguway yana, ga walŋamirri rom ŋunhi, ga rakunydhinyaramirri yurru yakana nhumalaŋgu buŋgawa biyapulnydja; bukmak nhänydja malanha ŋunhi dhiyaŋu-wala maḻŋ'thun yukurra, ga nhä malanha ŋunhi yurru yalala maḻŋ'thundhi, bukmak yana nhumalaŋguway ŋunhiyinydja.
1CO 3:23 Ga nhumanydja nhanŋuway yana Garraywu, ga ŋayi Garraynydja Godku yana.
1CO 4:1 Yo, yaka waŋiya biyakanydja, “Ŋarranydja dhuwala nhanŋu Bolwu warray, ga ŋula yolku yolŋuwu,” yana biyaka waŋiya ḻakaraŋa ŋanapurrunha gam', “Walalanydja ŋunha Bolnydja ga Bulatjtja ga Betanydja djämamirri walala yana yolŋu'-yulŋu Garraywu, ŋunhi Godthu walalaŋgalana goŋlili wekaŋala nhanŋuwaynydja ŋayi dharrpalnydja wal'ŋu marŋgithinyara.”
1CO 4:2 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli Godthu wekama yolŋuwala dharraylilinydja, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydjayi yolŋu djäka ŋamathamana yana wal'ŋu nhäku malaŋuwu ŋunhi ŋayi nhanukala goŋlili wekaŋala, märr ŋayi ŋanya yurru buŋgawayunydja nhanukala ḻatju' ḻakaramana, ga wokthunna.
1CO 4:3 Yo, ŋunhi yurru nhe ga ŋula yolthu wiripuŋuyu yolŋuyu ŋarranha ḻakarama yätjtja dharraymirri bitjandja, yaka ŋarranydja ŋuli yukurra warwuyun ŋurikiyi nhumalaŋgalaŋuwu guyaŋinyarawu, ga yakana ŋuli ŋunhi ŋarrapinydja yukurra ḻarrunharamirri ŋarrakuway ŋarra, ga ḻakaranhamirri mak ŋarra yätj dharraymirri, mak ŋamakurru' dharraymirri Garraywu.
1CO 4:4 Yakana ŋarrakala ŋayaŋuyunydja ŋuli ŋunhi rirrakayyu ŋunhanydja yätj dharraymirri bitjandja ḻakarama, yurru yakana ŋuriŋiyinydja ŋuli ŋarrakala be ŋarranha ḻakarama yukurra warrpam' dhunupawuynydja djämawuy. Liŋgu ŋayipina waŋganydhuna Garrayyuna ŋarrakuŋu yurru djarr'yun djämawuynydja marrtji.
1CO 4:5 Yo, yaka nhuŋunydja dhuwaliyi djarr'yunarawu bitjanarawuyinydja dhiyaŋu-wala yolŋuwu; bulnha ŋathili galkurra yukirriya, ga bäy ŋayi yurru Garray roŋiyirri lili, bala ŋulinyaramirriyuyi yurru ŋayi Garrayyu dhawaṯmaramanydja yukurra yurru djarraṯawun'lilinydja ŋunhiyi nhänydja malanha ŋunhi marrtji ŋuli ŋorra be bäy djuḻuḻ'yun buku-munha'ŋura, ga bukmak ŋunhi dhika nhä malanha yolŋuwala ŋayaŋuŋuranydja yurru warraŋulthirrina yana maḻŋ'thunna. Bala ŋayipi Godnha yurru yukurra wokthundja waŋga'-waŋganygu ŋilimurruŋgu yana, ŋurikiyinydja ŋunhi nhaltjan ŋilimurru ŋuli djäma.
1CO 4:6 Gutha walala, ŋarra bitjarrayinydja dhuwala ḻakaraŋala ŋinyalanhawuy ŋilinyu Bulatjnha, yana guŋga'yun nhumalanha bitjan, märr ŋinyalaŋgala nhuma yurru marŋgithirri, märr nhuma yurru guyaŋirri dhunupayama muka, bitjan yana liŋgu bitjan ŋunha djorra'yu yukurra ḻakarama, ga liŋguna. Yaka waŋiya ŋula yolnha yolŋunha ŋunhanydja bathala wal'ŋu, yana bini wiripunydja yolŋu bathala, ga wiripunydja märr-yutjuwaḻa yolŋu Gunhu'walanydja be maŋutjiŋura.
1CO 4:7 Ŋuli nhe waŋganydja yolŋu yukurra marŋgithirri Godkalaŋunydja nhäku malaŋuwu yuwalkkumanydja wal'ŋu ŋamakurru'wu, djuḻkmarama yukurra wiripuŋunhanydja yolŋunha, yolthu nhuna ŋunhi marŋgi wekaŋalanydja ŋuriki malaŋuwu? Bukmak dhuwali nhe yukurra ŋayathama ŋulaŋuruna yana Godkuŋuna wekanhara. Nhäkuna nhe ŋuli yukurra ŋunhi yindi-ḻakaranhamirrinydja wal'ŋu nhunapinyay nhe?... yanapi nhe nhepi maḻŋ'maraŋala nhokalay nhe guyaŋinyarayu. Yaka biyaka yindi-ḻakaranhamiyanydja, liŋgu bukmak nhä malanha ŋunhi nhe yukurra dhuwali ŋayathamanydja Godkuŋuna yana wekanhara, mundhurrnha nhanukuŋu.
1CO 4:8 Nhäyinyara nhuma yulŋunydja?... maranhumirriŋga?... ga ḻukunydjamirriŋga? Ŋayathama nhuma yukurra bukmak nhä malanha dhika yulŋunydja? Nhuma ŋuli yukurra ḻakaranhamirri bitjanmirri, “Ŋanapurrunydja dhuwala ŋurruŋumirrina wal'ŋu ḏäpthun marrtji, gänana ŋanapurruwaynha, garrwarnha wal'ŋu biyapulnha,” bitjan, yanapi nhuma djuḻkmaramana yukurra ŋanapurrunha. Ŋarra djäl nhumalaŋgu yuwalkkunharawu yana ŋayathanharawunydja djiwarr'wuywunydja nhäku malaŋuwu, bukmakku yana. Ŋunhi bini nhuma yuwalk wal'ŋu nhinanha ŋurruŋumirri ŋunhiliyi romŋura, ŋilimurrunydja bini nhinanha rrambaŋina, garrwar'nha wal'ŋu.
1CO 4:9 Yo, ŋanapurrunydja ŋuli ŋunhi Godkunydja djämamirri walala yaka ŋurruŋu-ḻakaranhamirri yukurra, liŋgu ŋayipinydja Gunhu'yunydja ŋanapurrunha nherrara bitjarra dhuḏililina wal'ŋu ŋunhana yana. Yo, bukmakthuna ŋuli yukurra yolŋuyunydja walalay nhäma ŋanapurrunha, ŋuruŋu ŋunhi djiwarr'wuyyu yolŋuyu walalay ga dhiyakuyyu munatha'wuyyu yolŋu'-yulŋuyu; ŋanapurrunydja dhuwala balanyarana bitjan ŋunhi yolŋu'-yulŋu ŋunhi walalanha walala ŋuli yukurra gäma bunharawu wakinŋumirriwala wäyingala ṉapuŋga'lilina ŋunhimalana wal'ŋu bukmakkalana maŋutjimarana.
1CO 4:10 Yo, yolŋuyunydja walalay ŋanapurrunha ŋuli yukurra ḻakarama dhuŋamirri bitjanna, liŋgu ŋanapurru nhanŋu dhuwala Garraywu, yurru nhumalanhanydja walala ŋuli yukurra ḻakarama biyapulnha wal'ŋu ḻiya-djambatjmirri be Garraywalanydja romŋura. Ŋanapurrunydja dhuwala yalŋgi'mirri warray, ga nhumanydja dhuwali ḏälmirri warray be wal'ŋu. Walala yolŋu'-yulŋunydja ŋuli märr-ŋal'yunna nhumalaŋgala, ga bathala ḻakaramana wal'ŋu nhumalanha, yurru ŋanapurruŋgalanydja walala ŋuli yukurra yakana märr-ŋal'yun, gali'wuy ḻakaramana ŋanapurrunha ŋuli yana.
1CO 4:11 Yo, guḻku'mirrina ŋanapurru ŋuli nhina djaṉŋarrnydja ga ŋanhdharktja, ga girri'miriwnydja ŋula nhämiriwnydja; ga wäŋa ŋanapurruŋgu ŋorranharawu bäyŋuna. Wiripunydja yolŋuyu ŋuli bartjunmarama ŋanapurrunha,
1CO 4:12 ga guḻku'mirrina ŋanapurru ŋuli djawaryundja ŋuriŋi djämayu ŋunhi ŋanapurru ŋuli djäma wirrki ŋanapurruŋgalay goŋdhu. Ŋunhi ŋuli yolŋuyu wekama ŋanapurruŋgu yätj dhäruk, ŋanapurrunydja ŋuli yana ŋunhi buku-roŋinyamarama ŋamakurru'na wal'ŋu dhäruk, ga ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu ŋanapurrunha ŋayaŋu-yätjkuma, ŋanapurrunydja ŋuli ŋunhi yana marrtji momana, yakana ŋoy-marimirriyirri ŋuriŋiyi.
1CO 4:13 Ga ŋunhi yurru ŋula yolthu bothirri ḻakarama dhäwu' ḻayḻaymaranhara ŋanapurruŋgalaŋuwuy, ŋanapurrunydja ŋuli ŋunhi yana waŋa yuwalkthuna wal'ŋu dhärukthu, yal'yunarayuna balanydja. Yo, yolŋuyu ŋuli waŋa ŋanapurrunha, wakinŋu ḻakarama bitjan, “Gatjuy, gukuŋana walalanha, yarrkmaraŋana dhipuŋurunydja wäŋaŋurunydja. Be nhäna dhuwali walala yolŋu'-yulŋu, nhäŋiniŋ'mirrina,” bitjan.
1CO 4:14 Ŋarra wukirrinydja dhuwala bitjarrayi nhumalaŋgu, yana raypirri'yun yukurra nhumalanha, liŋgu nhumanydja dhuwali yolŋu'-yulŋu balanyara bitjan nhuma ŋarraku marrkapmirrina walala yumurrku; yaka ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgu gora wekanharawunydja dhiyaŋuyi dhärukthunydja.
1CO 4:15 Guḻku' warray nhumalaŋgu dhuwali dharraymirri yolŋunydja walala Garraywalanydja romŋura, yurru waŋgany warray nhumalaŋgu dhuwali bäpa'mirriŋunydja, liŋgu Garray-Christkalanydja ŋarranydja dhuwala bitjan bäpa'mirriŋuna nhumalaŋgu, liŋgu ŋarrakuŋu nhuma ŋäkula dhäwu' Djesuwalaŋuwuynydja ŋäthilinydja, bala nhuma walŋathinana ŋuriŋiyi dhärukthunydja.
1CO 4:16 Yumurrku ŋarraku, dhuḏakthurranydja munguyurra ŋarranhawuy yana.
1CO 4:17 Yo, ga dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋarra djuy'yurrunanydja ŋanya yäkunha Dimithinhanydja dhipali nhumalaŋgu. Dhuwali Dimithinydja balanyarana bitjan ŋarraku ŋayi marrkapmirrina wal'ŋu gäthu'mirriŋu; yuwalkkuma yana ŋayi ŋunhi yolŋu malthunaramirri Garraywunydja. Ŋayinydja yurru nhumalanha yukurra guyaŋinyamarama ḻakarama ŋunhiyi bili rom ŋunhi ŋarra ŋuli yukurranha ḻakaranha ŋäthili nhumalaŋgu, ŋunhi yana bili rom ŋunhi ŋarra ŋuli ḻakarama bukmakku yana ŋuriki Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu, bawala'mirrikurru wäŋakurrunydja yana.
1CO 4:18 Wiripu-guḻku'yunydja nhuma ŋuli yukurra guyaŋirri yanapi ŋarra yakana yurru marrtji dhipali nhumalaŋgala, bala nhumanydja yindikunhaminana wal'ŋu garrwarkunhaminana nhumalanhay nhuma.
1CO 4:19 Yurru yuwalk warray ŋarra yurru marrtjinydja dhipaliyi, ŋunhi yurru ŋarranha ŋayi Garrayyu djuy'yun. Ga ŋunhi ŋarra yurru marrtjinydja dhipaliyi, bala maḻŋ'thunmarama ŋarra yurru ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhi walala ŋuli yukurra yindi-ḻakaranhamirri walalanhay walala, nhäyinyara walalaŋguŋu djämawuy, nhä mak ŋunhi ganydjarrmirri, mak yana dhäruk waŋgany ŋunhiyi.
1CO 4:20 Liŋgu ŋunhinydja walala yolŋu walala ŋunhi walala ŋuli nhina yukurra yuwalktja Godkala Romŋura, ŋulinyarayinydja yolŋu walala ŋuli yakana waŋa dhäpark dhäruk waŋgany, yana ŋuliwitjandhinydja walalaŋgalanydja Godthu ŋuli yukurra djäma ganydjarr-ḏumurruyuna.
1CO 4:21 Yuwalk ŋarra yurru marrtjinydja nhumalaŋgala. Nhumanydja djarr'yurrana. Nhäku nhuma ḏukṯuk ŋarrakunydja?... ŋarra yurru marrtji ga waŋa yana ḏälyu dhärukthu?... raypirri'yun yurru nhumalanha? Bay' nhämirri warray balaŋu nhuma ŋuli nherrulu dhunupakuŋunydja rom nhumalaŋguway, yurruna ŋarra yurru bunanydja dhiyali nhumalaŋgu, märr ŋarranydja yurru nhumalanha maḻŋ'marama ḻatju yana ga dhunupa, bala waŋanydja ŋarra yurru märr-ŋamathinyarayuna dhärukthu, wurrkurrum'thuna wal'ŋu ŋayaŋuyu.
1CO 5:1 Yo. Wiripunydja ŋarra ŋäkula dhäwu' dhipaliyi wäŋalili, ŋunhi yolŋu yukurra nhina yätjnha wal'ŋu yana mirithirrina rom dhiyalamiyi nhumalaŋgala Garraywalaŋumirriwala walalaŋgala malaŋura; nhinanydja ŋayi yukurra dhikayi ḏarramunydja nhanukalaŋuwala ŋäṉḏi'mirriŋuwalaŋumirrina. Dhuwalayinydja rom yätjnha biyapulnha wal'ŋu yanana; yaka warray walalanydja ŋuli bitjandhi djäma ŋunhiyi yätj wal'ŋu rom, ŋunhinydja yolŋu walala ŋunhi walala dhuŋamirri wal'ŋu Godkalaŋu romgu.
1CO 5:2 Nhäku nhuma yukurra Garraywalaŋumirri yolŋu walala bitjandhi bathala ḻakaranhamirrinydja wal'ŋu, yanapi nhuma be ŋamakurru' mala. Nhumanydja balaŋu ŋunhi galŋa-yätjthinya muka be, ga warwuyunna dhiyaŋiyinydja romdhu, märr nhuma yurru ŋunhiyinydja yätjnhanydja yolŋunha dhawaṯmaramana yana ŋuliŋuruyi nhumalaŋgala malaŋurunydja.
1CO 5:3 Yo, ŋarranydja dhuwala rumbalnydja ganaŋ'thun yukurra nhumalaŋgala, yurru birrimbirrnydja ŋarra dhuwali nhumalaŋgala warray baḏak yana, bala ŋarra liŋguna ŋanya ŋunhiyi rom-djarrpi'nha yolŋunha djarr'yurrunanydja, yäkuyu Djesu-Christkalaŋuyuna, ga bitjanna nhuma yurru djämanydja yukurra.
1CO 5:4 Ŋunhi nhuma ŋuli waŋgany manapanmirrinydja ḻuŋ'thun yäkuyu Djesuwalanydja, ŋarrakunydja yurru birrimbirr ŋunhiliyi nhumalaŋgala ganydjarryu Garraywala Djesu-Christkalanydja.
1CO 5:5 Bala nhuma yurru yana wekama ŋanya ŋunhinhayi rom-djarrpi'nhanydja yolŋunha goŋlili mokuywalana ŋurikalana Satangalana, märr ŋayi yurru mokuyyunydja ŋayathama ŋanya, rumbal-winya'yunmaramana yana rirrikthunmaramana, märr ŋuriŋiyi rerriyunydja yurru ŋanya bitjan bilyunmaramana nhanukalay ŋayi yätjŋuru, märr ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu Djesuyu ḏhä-dir'yun yätjpuy dhuwurrwuy, ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra walŋana yana birrimbirrnydja, yakana ŋula yarrkthunara Garraywala.
1CO 5:6 Yo, ŋunhi ŋayi ŋunhiyi yolŋu dhuwurr-yätj yukurra yurru nhina nhumalaŋgala malaŋura, ŋunhiyinydja yurru nhuma yakana ŋamakurru' mala; yakana nhumalaŋgu manymak nhuma yurru yukurra ŋamakurru'-ḻakaranhamirri, liŋgu ŋuriŋiyina waŋganydhuna yätjthu nhumalanha yurru birrŋ'marama, bukmakkumana yätjkuma.
1CO 5:7 Yo, yätjtja ŋunhi dhuwurr balanyara bitjan ŋatha-ruwaŋga'kunaramirri yäku yeast, ŋunhina wal'ŋu ŋunhi ŋuli birrŋ'marama wiripuyama bukmakkuma ŋunhi ŋatha. Nhumanydja marŋgi muka ŋunhi ŋilimurruŋguway Djuwskunydja rom ŋuli yukurra ḻakarama bitjan gam': Ŋunhi ŋilimurru yurru ŋäthilimirriyama ŋurikiyi Ḻäy-yuḻkmaranharamirriwuna Waluwu, yurruna ŋilimurru yurru ḻuka ŋunhiyi wäyin lämdja, bala roniyirrina guyaŋirri djunamayina ŋunhina ŋunhi ŋilimurruŋgu märi'mu walala be baman' walŋathina wäyingala ŋuriŋiyi lämgala maŋgu'yu, ŋilimurru yurru ŋäthili yäkthun wäŋana ŋilimurruŋguway, djalkthun ŋunhiyi ŋatha-ruwaŋga'kunharamirri, ḏarrtjalkkumana yukurra yurru wäŋana, bala yurruna ŋilimurru yurru ḻuka ŋunhiyi wäyindja. Ga bitjandhina nhumanydja yurru ŋurrkamana ŋunhiyi yätjnha ḏarrtjalkkumana yurru nhumalanhawuy nhuma malana. Liŋgu nhumanydja dhuwala yolŋu walala ḏarrtjalknha, balanyarana bitjan ŋunhiyi yeastmiriwnha wäŋa; liŋguna nhuma ḏarrtjalkkunharana Djesuwala maŋgu'-waṉḏinyarayuna. Liŋgu ŋayi Garray Djesu rakunydhinana liŋguna ŋunhi, bitjarrana bitjan ŋunhiyi Ḻäy-yuḻkmaranhamirrina lämnha, ga nhumanydja liŋguna walŋathinana, yutathinana wal'ŋu ŋuriŋiyina nhanukala Djesuwalana maŋgu'yu.
1CO 5:8 Go ŋilimurru dhukarr-yarrkmaramana, dhawaṯmaramana ŋunhiyi yätjnhanydja märr ŋilimurru yurru buku-ŋal'yundja goŋmirriyirrina Garraywala waŋganyŋurana, dhuwurr-yätjmiriwnha ŋula nhämiriwnha yana; ŋilimurru wokthunna nhanŋu ḏarrtjalkthuna ga yuwalkthuna wal'ŋu ŋayaŋuyu ŋilimurruŋgalay.
1CO 5:9 Yo, märr-yawungunydja dhuwala ŋunhi ŋarra djorra' wukirri nhumalaŋgu, ŋarra ḻakarama bitjan gam', “Yaka galkithiya ŋurikalanydja marramba'mirriwalanydja yolŋuwala,” bitjan.
1CO 5:10 Ŋuli ŋarra bini bitjanayinydja ḻakaranha nhumalaŋgu dhiyakuynha munatha'wuynha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala dhuŋa Garraywu, ŋunhinhana yolŋunha ŋunhi ŋayi marramba'mirri ga wanaŋa-ḏumurru ga ŋula nhä djaw'-djawyunaramirri, ga ŋunhinhana ŋunhi ŋayi ŋuli buku-ŋal'yun waŋarrwu wiripuŋuwu; ŋuli bini ŋarra waŋanha ḻakaranha nhuma yurru rum'rumdhun bukmakku yana balanyarawuyi yolŋuwu walalaŋgu, nhumanydja balaŋu gonha'yurruna dhuwala munathany'tja wäŋa warrpam'nha!
1CO 5:11 Yo, yuwalktja ŋarra ḻakaraŋala warray mayaliny'tja bitjarra gam', yaka galkithiya ŋurikalanydja yolŋuwala ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakaranhamirri Garraywalaŋumirri yolŋu bitjanmirri, yurru djämanydja ŋayi ŋuli yukurra ŋuriŋiyi yolŋuyu yätj warray, balanyara warray bitjan marramba' ga wanaŋa-ḏumurru ŋayi, ga djaw'-djawyunaramirri, ga wiḏiyal-ḏumurru, ga leŋu-bathalamirri yolŋu, ga buku-ŋal'yunaramirri ŋayi yolŋu wiripuŋuwu waŋarrwu; yaka ḻunduthiya ŋurikiyinydja yolŋuwu, ga yaka nhiniya galkinydja ga ŋula nhä ŋatha ḻukiya nhanukala.
1CO 5:12 Yo. Yaka ŋarrakunydja ŋunhiyi mala-yarr'-yunarawu warraŋulwuywundja walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu; ŋayipi warray yukurra yurru Godthu warray mala-yarr'yun dhuwalayinydja walalanha. Yurru ŋilimurruŋguwaynydja djäma ŋunha warray bala wal'ŋu, ŋilimurrunydja yurru mala-yarr'yun yukurra ŋilimurruŋguwaynha ŋunhi miṯtjinha, bala ḏarrtjalkkumana yurru. Gatjuy, ŋurrkaŋana ŋanya yana dhawaṯmaraŋana ŋunhiyi dhuwurr-yätjnhanydja yolŋunha ŋunhi, dhipuŋuruyinydja malaŋuru nhumalaŋgalanydja.
1CO 6:1 Ga balanyarayi bili ŋarra ŋäkulayi mari dhipali nhumalaŋgala malalili, ŋunhi nhuma märrma' yolŋu maṉḏa yukurra ŋarrtjunmirri dhuwali, bala ŋayi waŋganydhunydja märraŋala wiripunhanydja, bala gäŋala ŋunhana dhä-wirrka'yunaramirriwalana, ŋurikalana ŋunhi ŋuli mala-yarr'yun yukurra romdhu dhiyakuyyuna munatha'wuyyuna. Dhuwalinydja yätjnha wal'ŋu, yakana ŋamakurru'. Nhäku nhuma ŋuli dhuwali maṉḏa yakanydja marrtji bala Garraywalaŋumirriwalanydja yolŋuwala mala-yarr'yunarawunydja ga dhunupayanharawunydja ŋurikiyi mariwunydja?
1CO 6:2 Nhä nhumanydja dhuwali?... dhuŋamirri warray? Yaka nhuma marŋginydja? Garraywalaŋumirriyunydja yurru yolŋu'-yulŋuyu ŋunhalanydja mala-yarr'yun bukmakkuma warray munatha'wuynhanydja yolŋu'-yulŋunha. Yo, yuwalk dhuwali yulŋunydja. Yalalanydja yurru nhumanydja mala-yarr'yun bukmaknhana dhikana yolŋu'-yulŋunha, ga nhä warray ŋuli nhuma dhiyaŋunydja-wala dhunupakuŋu dhuwaliyi nyumukuṉiny'tja biyakuyi.
1CO 6:3 Yo, yalalanydja yurru ŋunhi ŋunhalanydja ŋilimurru mala-yarr'yun ŋurukuy djiwarr'wuynha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi. Ga nhäkuna nhuma ŋuli yakanydja mala-yarr'yun dhiyaŋunydja-wala?... ga dhunupakuma dhiyakuynhanydja munatha'wuynhanydja nhä malanha?
1CO 6:4 Ŋunhi nhumalaŋgala yurru yolŋu maṉḏa dhiyalinydja ŋarrtjunmirri yukurra, yolkala yolŋuwala nhumanydja yurru gäma maṉḏanha dhä-wirrka'yunarawunydja? Ŋurikala ŋunhi ŋayi dhuŋa wal'ŋu Godkalaŋuwu romgu?... bay' ŋurikala yolŋuwala ŋunhi ŋayi yakana yukurra dhärra Garraywala miṯtjiŋura?
1CO 6:5 Ŋunhiyinydja yakana ŋamakurru'; gora-wekanharamirrina rom yanana. Gatjuy, ḻarruŋa biyaka yolŋuwu nhumalaŋgala ŋunhi malaŋura, ŋuriki ŋunhi ŋayi wirrki wal'ŋu marŋgi Godkalaŋuwu romgu, märr ŋayina yurru dhunupayama ŋunhiyi marinydja nhumalaŋgu dhawar'marama.
1CO 6:6 Yo, nhumanydja dhuwali Garraywalaŋumirrinydja walala yolŋu'-yulŋu gutha'manydjina walala, yurru nhe ŋuli gäma yukurra nhuŋuway ŋunhi gutha'mirriŋunha bala dhä-wirrka'yunarawu. Yakana ŋamakurru' dhuwaliyinydja ŋunhi nhe yurru gäma ŋanya ŋurikalanydja yolŋuwala ŋunhi ŋayi yaka Garraywalaŋumirri yolŋu.
1CO 6:7 Ŋunhi nhe ŋuli bitjandhinydja gäma wiripuŋunha yolŋunha dhipuŋuruyi nhumalaŋgala malaŋuru bala dhä-wirrka'yunarawu, ŋunhiyinydja yukurra ḻakarama mala dhikayi nhumalanha, ŋunhi nhumanydja baḏatjurrunana, bala meṉguŋalana. Ŋuli nhuna yurru yätjkuma wiripuŋuyunydja yolŋuyu, nhämirri warray nhe ŋuli yana ŋunhiyi märraŋunydja, ga ŋuli yurru ŋayi nhuŋu ŋula nhä djaw'yun, nhenydja yana nhanŋu gonha'yurrana-wala biyakana.
1CO 6:8 Yurru nhe warray ŋuli yukurra ŋunhi yätjkumanydja wiripuŋunha warray yolŋunha, ga bitjandhi nhe ŋuli djaw'yundhi yana Garraywalaŋuwunydja yolŋuwu.
1CO 6:9 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Yakana yurru rom-djarrpiny'tja yolŋu gärri Godkalanydja Romlili, ga nhina nhanukala wäŋaŋura yakana. Yaka mayali'-wilkthunmiyanydja. Yakana yurru yätj yolŋu gärri, balanyaranydja yolŋu gam', marramba'mirrinydja, ga ŋunhi yolŋu ŋunhi maṉḏa märranharamirri ŋuli ḏarramu maṉḏa yana, ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi buku-ŋal'yun yukurra ŋula wiripuŋuwu waŋarrwu, ga manaŋgandja, ga yana djaw'-djawyunaramirrinydja, ga wanaŋa-ḏumurrunydja ga leŋu-bathalamirrinydja, ga wiḏiyal-ḏumurrunydja, yakana yurru dhuwalayinydja malanha nhina yukurra Godkalanydja ŋunhalayinydja Romŋura.
1CO 6:11 Yo, ŋäthilinydja nhe muka balanyarayi yolŋu, bala nhe wiripuŋuyinana ŋuriŋina ŋunhi ŋayi Gunhu'yu rurrwuyurruna nhuna, ḏarrtjalkkuŋala nhokalaŋuŋuru yätj, bala nhuna ŋayi märraŋala ganaŋ'maraŋalana nhanŋuwayliliyaŋalana, ŋuliyina ŋunhi yäkukurru Garraywala Djesu-Christkalana ŋayi Gunhu'yu nhuna ŋayaŋu-dhunupakuŋalanydja, ŋuriŋi nhanukalay ŋayi Walŋamirriyuna wal'ŋu Birrimbirryu, ŋilimurruŋgalaŋuwala Waŋarrwala Godkalana.
1CO 6:12 Yo, wiripunydja ŋuli yolŋu Garraywalaŋumirri ŋunhi waŋa bitjan, “Ŋarranydja dhuwala gänana. Manymak warray ŋarra ŋuli djämanydja ŋarrakalay ŋarra romdhu.” Bala ŋarranydja ŋuli waŋi biyakuna, “Yoooo? Ŋuli nhe biyakuyinydja ŋuli djäma nhokalaynydja nhe djälyu, yakana nhuna ŋuli ŋuriŋiyi bukmakthunydja ŋula guŋga'yurru.” Ga wiripunydja yukurra yolŋu ŋuli waŋa bitjan, “Yaka dhuwala ŋarranydja garrpiṉara ŋula nhäkuŋu romguŋunydja malaŋuwuŋu. Gänana wal'ŋu ŋarrapina, ŋarranydja dhuwala.” Bala ŋarranydja ŋuli waŋi biyakuna, “Yuwalk warray ŋarranydja dhuwala gäna warray wal'ŋu, yurru yakana ŋarranha yurru ŋarrakiyingalaynydja djälyu bitjandhi garrpiṉ.”
1CO 6:13 Wiripunydja ŋuli yolŋu waŋa bitjan, “Godthu muka djäma ŋatha ŋarrakunydja ḻukanharawu, ga bitjarrayi ŋayi djämayi guḻundja ŋarranha galkaṉarawunydja ŋathawu. Ŋarra ŋuli yana ḻukina yukirri ŋathana yana maranhuyina.” Ga ŋarranydja ŋuli waŋi biyakuna, “Yalalanydja yurru ŋunhi yolŋuwunydja guḻun ga ŋatha buwayakthirrina, liŋgu Gunhu'yu yurru dhuwalayinydja maṉḏanha winya'yunmaramana.” Yaka ŋayi Gunhu'yunydja nhuna djäma rumbal dhuwali ŋathawunydja yana galkaṉarawunydja yukurranharawu, ga yaka ŋayi nhuna djäma rumbal marramba'wunydja. Rumbalnydja nhe dhuwali nhanŋuway Garraywu yana, märr ŋayi yukurra yurru gärri nhokala rumbalŋura. Ga ŋayi Garraynydja nhuŋuna rumbalwu, märr nhe yurru nhina ŋamakurru'na yana, yuwalknha wal'ŋu walŋana.
1CO 6:14 Liŋgu Godthunydja walŋakuŋala Garraynha Djesunha muka beŋuru rakunyŋuru, ga bitjandhi ŋayi yurru ŋilimurrunhanydja walŋakumayi yana rakunyŋurunydja romŋuru, ŋuriŋiyina nhanukalay ŋayi ganydjarryuna.
1CO 6:15 Yaka muka nhe marŋginydja ŋiniya? Ŋunhi nhe dhuwali rumbalnydja nhanŋuway yana Garraywu, waŋgany yana nhuma maṉḏa, nhe ga Garray. Ŋuli nhe yurru waŋgany-manapanmirri marramba'walanydja yolŋuwala, ŋunhiyinydja bitjan nhe ŋuli Garraynhana rumbal waŋgany-manapan ŋurikalayi yätjkalana yolŋuwala. Yakana yana yurru bitjandhinydja. Nhä nhuma dhuwala?... dhuŋamirri yolŋunydja?
1CO 6:16 Yaka nhe marŋginydja? Ŋunhi nhe ŋuli märrama marramba'nhanydja yolŋunha, nhumanydja ŋunhi, nhe ga ŋunhiyi marramba'mirri yolŋu yurru waŋganynha yolŋunydja, gupaḏalnha-wala bitjan waŋganynha yana rumbalnydja. Liŋgu Godthunydja yukurra dhuwalayi ḻakarama rom bitjandhi, “Ŋunhi yurru yolŋu maṉḏa märranharamirrinydja, dhambay-manapanmirri ḏarramu ga dhäyka, ŋunhiyinydja maṉḏa bitjan waŋganynha yana rumbalnydja.”
1CO 6:17 Yo, Ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋu dhambay-manapanmirri Garraywalanydja, ŋunhiyinydja maṉḏa yurru waŋganynha birrimbirrnydja, ŋayi ŋunhi yolŋu ga ŋayi Garray.
1CO 6:18 Yakana yana djäma marrambany'tja, yana yarrthurrana-wala ŋuliŋuruyi yätjŋuru romŋuru. Bukmak ŋunhi warraŋulwuynydja yätj malanha garrwar, yurru marrambany'tja ŋunhi rom wal'ŋu yätjnha yanana, liŋgu dhiyaŋuyina marramba'yuna ŋuli nhuna yätjkuma rumbalnydja.
1CO 6:19 Nhä nhe dhuwala yulŋunydja?... dhuŋa? Yaka muka nhe marŋginydja? Nhuŋu rumbalnydja dharrpal wal'ŋu, nhanŋuway wäŋa yana Garrkuḻukku Birrimbirrwu buṉbu, ŋuriki Birrimbirrwu ŋunhi ŋayi Gunhu'yu Godthu wekaŋala dhuwali nhokala ŋayaŋulili. Rumbalnydja nhe dhuwali yaka nhuŋuway; Godku yana nhanŋuway nhe dhuwali yolŋunydja.
1CO 6:20 Liŋgu ŋayi ŋunhi nhuna walŋakuŋala, bitjarra ŋayi dhawaṯmaraŋalana märraŋala nhuna ŋuliŋuruyi rakunyŋurunydja romŋuru; ŋuriŋina gulaŋ-waṉḏinyarayuna nhanukalay ŋayi, nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi wapmaraŋala nhuna. Yo, nhenydja dhuwala yolŋu nhanŋuwaynha yana Godkuna, bala nhe djämanydja yukirriya nhokalay nhe rumbalyu ŋunhi yana liŋgu ŋunhi ŋuli yukurra milkuma garrwarkuma Godnha, ŋunhi nhäyinyara ŋayi ḻatju' wal'ŋu ga ŋamakurru'.
1CO 7:1 Manymak. Dhuwalanydja ŋarra yurru ḻakarama ŋurikiy märranhaminyarawuynha, buku-ruŋinyamarama nhumalaŋgu dhäruk. Yo, manymak ŋunhi ḏarramuwu ŋayi yurru nhina yukurra gäna ḻuni, miyalkmiriwnydja.
1CO 7:2 Yurru dhiyaŋunydja-wala dhuwala ŋuli yukurra guḻku' yolŋu walala djäma marramba'na, ga ŋunhi yukurra yolŋu nhina ḻuni, bala ŋanya ŋuli balaŋu gur'yurruna ŋuriŋiyi marramba'yunydja romdhu, bala ŋarra ŋuli waŋanydja bitjanna, “Ŋuli ŋayi ḏarramunydja ḏukṯuk, ŋayi yurru märrama miyalknhanydja nhanŋuway, bala maṉḏa yurru nhinana yukurra; ga bitjandhi bili miyalktja yurru nhina dhuway'mirri yana, bitjan ŋayinydja yurru nhanŋuwaynha yana dhuway'mirriŋunydja ŋunhiyi.”
1CO 7:3 Yo. Ŋunhi ŋuli dhäyka ga ḏarramu märranhamirrina liŋguna, ŋunhiyinydja maṉḏa waŋganynha yana; ŋayi yurru ḏarramu wekanhamirri nhanukalayŋuwu dhäykawu, ga ŋayi yurru dhäyka bitjandhi bili wekanhamirri dhuway'mirriŋuwu, märr maṉḏa yurru märr-ḏaw'yun ŋunhilimina liŋgu.
1CO 7:4 Liŋgu ŋunhiyinydja miyalk rumbal yaka nhanŋuway gäna wal'ŋu, ŋunhinydja rumbal ŋayi nhanŋu dhuway'mirriŋuwu yana, ga bitjandhi bili ŋayi dhuway'mirriŋunydja rumbal yaka gäna wal'ŋu, ŋunhiyinydja nhanŋuway, nhanukalaŋuwu dhäykawu rumbal ŋayi.
1CO 7:5 Yaka ŋuyulkthinyamiyanydja maṉḏa. Wiripunydja mak nhuma yurru maṉḏa waŋanhamirri waŋganyŋura yana barrkuwatjthinyarawu nhinanharawu, märr nhuma yurru barrkuwatj yukurra guyaŋirri ga bukumirriyama Garraynha yana ŋanyapinyay waŋganynha, yana muka gurriri, bala yurruna nhuma yurru waŋgany-manapanmirriyi balayi nhina. Yaka weyindja maṉḏa nhiniya barrkuwatj; ŋayi ŋuli bäynha nhuna gur'yurru Satandhu gandarrŋura, liŋgu yolŋu nhe dhuwali, yalŋgina.
1CO 7:6 Yo, yaka ŋarra yukurra dhuwalayi bitjandhi nherraṉ romdja, yana ŋarra yukurra ḻakarama bitjan gam'; manymak warray nhuma yurru märranhamirri, ga manymak nhuŋu, nhe yurru nhina ḻuni.
1CO 7:7 Ŋarrapinydja dhuwala ḻuni yana, nhina ŋarra yukurra miyalkmiriw, ga guyaŋirri ŋarra yukurra nhumalaŋgunydja manymak warray ŋunhi nhe yurru nhina yukurra ḻuni, bitjan ŋarra dhuwala ḻuni nhina yukurra. Yurru Gunhu'yunydja ŋuli wekama barrku'-barrkuwatj yana ŋilimurruŋgu, märr yurru ŋilimurru ŋuriŋiyina märr-ḏaw'yun; wiripu-guḻkuny'tja yurru nhina yukurra ḻuni, ga wiripu-guḻkuny'tja yurru märranharamirri yukurra.
1CO 7:8 Nhumalaŋgu ḻuniwunydja ga dhuway-rakunymirriwunydja yolŋuwu walalaŋgu ŋarra yurru waŋa bitjan gam': Manymak nhumalaŋgunydja, nhuma yukurra yurru nhina yäna ḻuninydja, bitjandja bitjan ŋarrapi dhuwala.
1CO 7:9 Yurru ŋuli nhe djäl-ḏumurrunydja wal'ŋu, nhenydja yurru yana märramana, ga nhinana waŋganyŋura ŋurikalana yolŋuwala, liŋgu yakana yolŋuwu manymak djäl-ḏumurruyinyarawunydja wal'ŋu nhinanharawu wirrkiwunydja.
1CO 7:10 Ga nhumalaŋgu wäŋamirriwunydja yolŋuwu walalaŋgu ŋarra yurru waŋa ḻakarama, yurru dhäruktja dhuwala nhanukuŋu Garraywuŋu yana, yaka ŋarrakuŋuway. Miyalktja yurru nhina waŋganygala dhuway'mirriŋuwala yana, yakana ŋayi yurru ŋanya miyalkthu ganandja.
1CO 7:11 Ŋuli ŋayi miyalk ganaŋ'thundja yukurra nhina nhanukalaŋuwala dhuway'mirriŋuwala, ŋayinydja yukurra yurru nhinana yana gänana, yakana ŋayi yurru wiripunhanydja ḏarramunha märrama. Yurru manymak warray nhanŋu, ŋayi yurru marrtji balayi roŋiyirri dhuway'mirriŋuwalanydja. Ga ŋayi yurru dhuway'mirriŋuyunydja yakana gonha'yun nhanŋuway miyalknha, bala ganaŋ'thundja.
1CO 7:12 Ŋe, ga wiripunydja ŋarra yukurra ḻakarama nhumalaŋgu, yurru dhuwalanydja dhäruk ŋarrakuŋuwaynha, yaka ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala. Ŋunhi ŋayi ḏarramu wäŋamirri nhina yukurra Garraywalaŋumirri, yurru miyalk nhanŋu yakanydja Garraywalaŋumirri yolŋu, ŋuli yurru ŋayi ŋunhiyi miyalk ḏukṯukthirri mukthunarawunydja nhinanharawu yukurranharawu, ŋayinydja yurru ŋanya ŋuriŋiyinydja ḏarramuyu yakana gonha'yun, nhinana maṉḏa yukurra yurru waŋganyŋurana mukthunna.
1CO 7:13 Ga ŋuli ŋayi dhäykanydja Garraywalaŋumirri nhina yukurra wäŋamirri, yurru dhuway'mirriŋunydja nhanŋu yaka Garraywalaŋumirri yolŋu, ŋayinydja yurru ŋunhiyi miyalktja nhinana yana ŋurikalayi dhuway'mirriŋuwala, yakana ŋayi yurru ganan ŋanya, ŋuli ŋayi ŋunhiyi dhuway'mirriŋunydja nhanŋu nhinanharawu ḏukṯuk.
1CO 7:14 Ga ŋunhi maṉḏa yukurra yurru nhinanydja waŋganyŋura, ḏarramu ga dhäyka, waŋganydja Garraywalaŋumirri yolŋu ga waŋganydja yaka Garraywalaŋumirri, ŋayi yurru Gunhu'yunydja nhämana maṉḏanha ŋunhimalayinydja bitjan waŋganynha, bala djäma ŋamathamana marrtji bala, ga ḏarrtjalk ḻakaramana ŋunhinhayinydja ŋunhi ŋayi yaka Garraywalaŋumirri, liŋgu ŋayinydja ŋunhi waŋganynha, dhambay ŋurikalana ŋunhi ŋayi Garraywalaŋumirri yolŋu. Ga bitjandhi bili ŋayi ŋuli Godthu ḏarrtjalk ḻakaramayi djamarrkuḻi'nhanydja ŋurikiyi Garraywalaŋumirriwunydja yolŋuwu; ŋuli ŋayi bini Godthu yaka maṉḏanha nhänha waŋgany-manapana, ŋayinydja bini walalanha djamarrkuḻi'nha maṉḏaku ḻakaranha ŋayaŋu-djarrpi'na bitjanana.
1CO 7:15 Yo. Ŋuli nhuŋu dhuway'mirriŋu, mak ŋula miyalk nhuŋu yakanydja Garraywalaŋumirri, bala yurru ŋayi nhuna gananna, yakana ŋayi ḏukṯuk nhuŋu, bili nhenydja ŋunhi Garraywalaŋumirrina, yana gonha'yurrana ŋanya ŋunhinhayi yolŋunha; yakana biyapulnydja nhe dhä-manapan yurru nhanukala. Liŋgu Gunhuny'tja nhuŋu wäthurruna bitjarra nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi, märr nhe yurru nhina ŋayaŋu-yal'yunarana ga gombunhamiriwnha.
1CO 7:16 Yurru yaka gonha'yurranydja ŋanya, ŋunhi ŋayi yurru nhuna ŋayathamanydja yukurra Garraywalaŋumirrinha yolŋunha. Mak ŋayi yurru Gunhu'yunydja ŋanya walŋakuma nhokalaŋukurruna, ŋunhinhayi ŋunhi ŋayi yaka Garraywalaŋumirri.
1CO 7:17 Yo. Ŋunhi nhuma ŋäthilinydja ŋäkula Garraynha wäthunara, bala wekanhaminana nhunapinyay nhe nhanukalana, nhinanhanydja nhuma yukurranha ŋuli barrku'-barrkuwatj yana romŋura malaŋuŋura, balanyaraŋura gam', wiripunydja nhuma wäŋamirri ga wiripunydja ḻuni yolŋu, wiripu-guḻkuny'tja nhuma Djuw yolŋu'-yulŋu ga wiripunydja mulku'-mulkuruna, wiripu ga wiripu bäpurru yolŋu walala; wiripu-guḻkuny'tja nhuma djämamirri walala ŋula yolku yolŋuwu, ga wiripunydja nhuma yaka garrpiṉara yolŋu ŋula yolkuŋu yolŋuwuŋu, yurru ŋayina nhumalanha ŋunhi nherra'-nhirraranydja ŋunhimalayi nhälili romlili malaŋulili, Garrayyuna yana. Ga dhiyaŋunydja-wala nhe dhuwala Garraywalaŋumirrina yana yolŋu, yurru nhiniyana yana yukirriya dhiyaliyina bili romŋuranydja ŋunhi ŋayi Garrayyu nherrara nhuna romlili ŋunhimalayi. Ga bitjandhina ŋarra yukurra ŋuli ḻakaramanydja bukmakku yana Garraywalaŋumirriwunydja, birrka'mirriwu.
1CO 7:18 Yo, ŋunhi nhe Djuwnydja yolŋu ŋunhi Gunhu' nhuŋu wäthurruna nhanŋuwayliliyaŋala, nhiniyanydja nhe yurru ŋunhiyi bili Djuw yana yolŋu, yurru Garraywalaŋumirrina; yaka waŋiya ḏaḏawyunarawunydja Djuwyinyaraŋuru bala wiripuŋuyinyarawunydja. Ga ŋuli nhe mulkuru yolŋu, yakanydja Djuw, yakana biyaka wiripuyiyanydja, bala be Djuwyiyana; ŋunhi liŋgu yana bäpurru' nhenydja, yurru Garraywalaŋumirrina.
1CO 7:19 Yo, bäyyi nhe Djuw yolŋu ga bäyyi nhe mulkuru dhika nhä malanha ŋunhi, yurru waŋganynha yana garrwarnydja wal'ŋu dharrpalnydja rom ŋilimurruŋgu bukmakku, dhuwalayina liŋgu Godkuna rom nhe yurru ŋayathama yukurra ŋurruŋukumanydja wal'ŋu.
1CO 7:20 Yo, waŋga'-waŋgany yana nhuma yurru yukurra nhinanydja dhiyalaŋumiyi bili romŋura, ŋunhili liŋgu ŋunhi nhe nhinanha yukurranha ŋuli ŋäthili, ŋunhi nhe ŋäkula Garraynha wäthunara bala wekanhaminana, yurru Garraywalaŋuwu yana nhe yurru nhinanydja yukurra ŋunhiliyi romŋura.
1CO 7:21 Ŋunhi nhe garrpiṉara djämamirri ŋula yolkuŋu yolŋuwuŋu, yurruna nhe Garraywala wekanhamina nhunapinyay nhe, yana nhiniyana yukirriya ŋunhilina bili romŋura, djämamirrina ŋurikiyi yolŋuwu, yurru nhe dhawaṯthunna-wala yurru yanana, ŋuli ŋayi yurru nhuna ŋula yolthu dhawaṯmaramanydja.
1CO 7:22 Yo, ŋunhi garrpiṉara djämamirri yolŋu Garraywalaŋumirrinydja liŋguna dhawaṯmaranharana Garraywuŋuna, yakana ŋayi garrpiṉara yätjkuŋu biyapulnydja; ga ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yakanydja ŋula yolku yolŋuwu djämamirri, ŋunhiyina garrpiṉara yolŋu Garraywuŋunydja, nhanŋuwaynydja ŋayi djämamirri yolŋu Garraywunydja.
1CO 7:23 Yo, nhenydja nhanŋuway yana yolŋu Garraywu, liŋgu ŋayipi nhuna märraŋala ŋulaŋurunydja dhawaṯmaraŋala Mokuywalanydja goŋŋuru, ŋuriŋiyina nhanukalaynha ŋayi ŋunhi maŋgu'-waṉḏinyarayu; yana yukirriya nhiniya goŋŋura nhanukalaynha Garraywalana, märr yakana yurru nhuna ŋula yolthu yolŋuyu garrpiṉ ŋula nhäyunydja romdhu.
1CO 7:24 Yo, gutha walala. Waŋga'-waŋgany yana nhuma yurru nhinanydja yukurra waŋgany-manapanmirri yana waŋganyŋura Gunhu'wala, yurru ŋunhilimi bili romŋuranydja ŋunhi nhe ŋuli yukurranha nhinanha ŋäthili, ŋunhi ŋayi Garray nhuŋu wäthurruna nhanŋuwayliliyaŋala.
1CO 7:25 Yo. Wiripunydja nhuma ŋarranha dhä-wirrka'yun bitjan, “Nhämirri ŋunhi ḻuninydja yolŋu? Nhaltjan ŋayi yurru?... märrama muka ŋuriŋiyinydja?... bay' yaka ŋiniya?” bitjan. Ŋunhi ŋayi dhiyalanydja Garray, yaka ŋayi ḻakaraŋalanydja, yurru ŋarrapina ḻakaramanydja yurru nhumalaŋgu, ga ŋarrakunydja dhäruk dhuwala yaka gäna ŋarrakuway, liŋgu ŋarrakalanydja ŋayi ŋuli Garrayyu wekama nhä malanha ŋamakurru wal'ŋu, dharaŋanamirri warray.
1CO 7:26 Dhiyaŋunydja-wala dhuwala wäŋa mari-yakaynha, yurru ŋarranydja yukurra guyaŋirri nhuma yurru nhina ŋamathama dhiyaŋu-wala, ŋuli nhuma yurru nhina yukurra bitjandhinydja bitjan dhiyaŋu-wala dhuwali nhe nhina yukurra.
1CO 7:27 Ŋuli nhe nhina yukurra dhäykamirrinydja, yakana ŋanya gonha'yurranydja, ga ŋuli nhe ḻuninydja, yana nhiniya yukirriya ḻunina, yaka ḻarruŋa miyalkkunydja.
1CO 7:28 Ŋuli nhuma yurru märranhamirrinydja, ŋunhinydja manymaknha, yakana ŋula nhä yätj, yurru ŋuli nhuma yurru märranhamirrinydja maṉḏa nhumalaŋgunydja yurru marina guḻku'yirri, ga nhäyuna malaŋuyu yurru nhumalanha biyapulnha warwuyunmarama yukurra. Ga ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu nhuma yurru nhina mäwaya, warwumiriw yana.
1CO 7:29 Gutha walala. Walunydja dhuwala gurririna, galki yurru dhuwala wäŋa wiripuŋuyirrina, yakana weyin yukurra yurru dhärra bitjan dhuwala dhiyaŋu-wala. Yana ŋilimurru nhina yukurra yurru nhanŋuwaynha wal'ŋu, ga ḻayḻayyun nhanukalaynha Garraywalana, waŋganygalana nhäŋura malaŋuŋura. Ŋunhi nhe wäŋamirrinydja, yakana ḻayḻayyurra ŋurikalayinydja nhokalayŋuwala dhäykawalanydja, yana ḏaykun warrkuluŋa Garraywala, biyaka bitjan ḻuni ŋunhi yolŋu.
1CO 7:30 ŋuli nhe yukurra yurru warwuyun ga ŋäthi ŋula yolku, yaka weyinguŋanydja guyaŋiya ganurunha, yana gurririkuŋa, bala liŋguna, ga ŋuli nhe galŋa-djulŋithirri ŋuli yukurra, yaka ḻayḻayyurra ŋunhilimiyinydja yana yukirriya. Ŋunhi nhe ŋayathama yukurra ŋula nhä ŋamakurruny'tja wal'ŋu, yaka märr-nherraṉmiya ŋunhimalayinydja liŋgunydja, yana märr-nherraṉmiya Garraywala, biyaka bitjan ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi girri'miriw.
1CO 7:31 Ŋuli nhe rrupiya-maypamirrinydja yolŋu, yaka yana guyaŋiya ŋunhiyi bili rrupiya, ga ŋula nhä dhiyakuy ŋunhi munatha'wuy nhä malanha nhe yurru märrama ŋuriŋiyi rrupiyayu. Yo, yaka yana ŋayaŋu-nherraṉmiya munatha'wuywunydja nhäku malaŋuwu, liŋgu munathany'tja dhuwala wäŋa winya'-winyayunna yukurra marrtji, galki yurru wiripuŋuyirrina.
1CO 7:32 Yo, ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru nhina warwuyunamiriwnha ŋula nhäku malaŋuwu. Ŋunhi ḏarramu ḻuninydja ŋuli yukurra nhina, ŋayi yukurra yurru yana ḻayḻayyun ga guyaŋirri ŋanyapinyaynha Garraynhana wal'ŋu, ŋanyapinyaynha waŋganynhana galŋa-djulŋikuma.
1CO 7:33 Ga wäŋamirrinydja yolŋu ŋuli yukurra ḻayḻayyun munatha'wuywuna nhäku malaŋuwu, yana ŋuli yukurra ḻayḻayyun ga galŋa-djulŋikuma miyalknhana nhanŋuway ŋayi.
1CO 7:34 Yo, ŋayi yukurra ŋuriŋiyi wäŋamirriyu yolŋuyu guyaŋirrinydja märrma'kumana, Garraynha ga miyalknha nhanŋuway ŋayi, bala maṉḏa yukurra gombunharamirrina yulŋunydja. Ga balanyayi bili ḻuniwunydja dhäykawu, ŋayinydja yurru ḻayḻayyun yukurra nhanukalay Garraywala, waŋganygala yana, märr yurru ŋayi nhanŋuway yana Garraywu, rumbal ŋayi ga ŋayaŋu; ga wäŋamirrinydja dhäyka ŋuli yukurra ḻayḻayyun munatha'wuywuna nhäku malaŋuwu, märr yurru ŋayi dhuway'mirriŋunha ŋunhi nhanŋuway ŋayi ŋayaŋu-djulŋikuma yana.
1CO 7:35 Yo, ḻakaramanydja ŋarra yukurra dhuwala nhumalaŋgu, yana guŋga'yunna nhumalanha bitjandhi; yaka dhuwala ŋarra nherraṉ yukurra dhuwalayi romdja malanha, yana ŋarra yukurra ḻakarama marŋgikuma nhumalanha, märr nhuma yurru djarr'yundja nhumapina nhä ŋamakurru, märr nhe yurru nhina rom-dhunupayirri. Ŋarranydja ḏukṯuk' nhumalaŋgu, nhuma yurru ḻayḻayyun waŋganygala yana, nhanukalay Garraywala, yaka märrma'kunharawunydja guyaŋinyarawu.
1CO 7:36 Wiripunydja mak ŋuli yolŋu ḏarramu waŋa bitjan, “Ŋarra yurru nhina ḻuni bay, yakana ŋarra yurru märrama ŋarrakuway ŋunhi dhawu'mirrinha miyalknha,” yurru dhäykanydja ŋunhi dhawu'mirrinydja nhanŋu ŋaḻapaḻnha liŋguna. Ŋuli ŋayi yurru ŋunhi ḏarramu ŋurikiyi dhäykawu wirrkinydja wal'ŋu djälthirri yukurra, ŋayinydja yurru ŋanya märramana; ŋunhiyinydja ŋamakurru warray, yaka ŋula nhä yätj.
1CO 7:37 Ga ŋuli ŋayi yurru ŋunhiyi ḏarramu dhäruk-djarr'yunmirri ŋanyapinyay ŋayi, ŋayinydja yurru waŋganydhirrina yana gänaŋuwuna nhinanharawu; ŋunhi ŋayi yurru ŋayaŋu-dhärra yukurra wuṉḏaŋarr nhanŋuway ŋayi, ga ŋuli ŋayi yukurra yurru yakanydja guyaŋirri dhäykawu, ŋunhinydja manymak warray, ŋayi yurru nhina ḻuni yana.
1CO 7:38 Yo, ŋunhi ŋayi yurru ḏarramuyu märrama dhäykanha, ŋunhiyinydja manymak nhanŋu, ŋayi yurru märrama; ga ŋunhi ŋayi yurru yaka märrama, ŋunhiyinydja manymak yana mirithirri dhika.
1CO 7:39 Ga ŋunhi ŋayi dhäyka wäŋamirrinydja, liŋguna ŋayi ŋunhi dhä-manaparana nhanukalaŋuwala dhuway'mirriŋuwalanydja ŋunhiyi, ŋayinydja ŋunhi nhanŋuway yana yulŋunydja, yana liŋgu ga rakunydhirri ŋayi yurru nhanŋu dhuway'mirriŋu. Ga ŋunhi ŋayi yurru rakunydhirri dhuway'mirriŋu nhanŋu, ŋunhiyinydja ŋayi gänana, yakana biyapul dhä-manapanara ŋula yolkala; manymaknha nhanŋu yana ŋunhiyinydja ŋayi yurru märrama wiripuŋunhanydja ḏarramunha ŋuli ŋayi ḏukṯuktja, yurru ŋunhiyinydja ḏarramunha ŋayi yurru dhäykayu ŋuriŋiyi märramanydja Garraywalaŋumirrinha yana yurru.
1CO 7:40 Yo, manymak warray nhanŋu ŋayi yurru dhuway-rakunymirriyu märrama wiripuŋunhanydja, yurru ŋarrapinydja guyaŋirri yukurra galŋa-ŋamathinyarawu nhinanharawu nhanŋu gänaŋuwunydja, ga bitjandhi mak ŋayi yukurra ŋuriŋi Garraywalanydja Birrimbirryu ḻakarama gonha.
1CO 8:1 Yo. Ga wiripunydja nhuma ŋarranha waŋa dhä-wirrka'yun bitjan, “Nhämirri ŋatha ŋunhi mundhurr-wekanharawuynydja?... ŋunhi walala mundhurr-wekama wiripuŋuwu waŋarrwu? Manymak dhuwalanydja gay' ŋilimurruŋgu?... ŋilimurru yurru ḻuka yana dhuwalayi ŋatha? Liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala marŋgi warray wal'ŋu, yaka ŋilimurru märr-ŋal'yun ŋuli ŋurikiyi wiripuŋuwunydja waŋarrwu malaŋuwu,” bitjan nhuma waŋa wiripunydja dhä-wirrka'yun ŋarranha. Yo, yuwalk dhuwaliyi yulŋunydja, ŋilimurru marŋgina; yurru ŋuriŋiyi muḻkurryunydja waŋganydhunydja guyaŋinyarawuyyu, marŋgithinyarayunydja dhikanydja be, yolŋunha yurru yaka guŋga'yun, yana ŋayi yurru guyaŋinyamirri ŋanyapinyay ŋayi yanapi ŋayi be bathala wal'ŋu yolŋu. Yurru märr-ŋamathinyarayuna ŋuriŋina wal'ŋu yurru yolŋunha ŋuthanmarama yuwalkkumanydja yindikuma.
1CO 8:2 Yo, ŋunhi ŋayi yurru yolŋu ḻakaranhamirri bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala marŋgi warray wal'ŋu,” bitjan, ŋunhiyinydja yolŋu yuwalk yaka warray marŋgi, yakana ŋayi yana yuwalkkuma wal'ŋu marŋgi.
1CO 8:3 Yurru ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra ŋuli märr-ŋamathirri Gunhu'wu, Gunhu'na ŋayipina marŋgi yolŋuwu ŋurikiyinydja.
1CO 8:4 Yo. Ŋilimurru yurru guyaŋirrina ŋunhiyi ŋatha mundhurr-wekanharawuy wiripuŋuwu waŋarrwu ŋunhi. Marŋgi muka ŋilimurru ŋurikiyi goŋbuywunydja waŋarrwu, yurru ŋula nhä warray ŋayi ŋunhiyi yulŋunydja, walŋamiriw warray, yakana yuwalk waŋarr wal'ŋu, ga marŋgi muka ŋilimurru Godku Gunhu'wunydja, ŋunhi ŋayipina yana waŋganynha yuwalktja wal'ŋu waŋarr, yakana yana wiripunydja waŋarr wal'ŋu ŋula.
1CO 8:5 Guḻku' dhika nhänydja malanha yolŋuyu ŋuli ḻakarama waŋarr bitjandja, nhä malanha ŋunha djiwarr'ŋura ga nhä malanha dhiyalami munatha'ŋura, ga wiripuwuna ga wiripuwuna ŋuli yolŋu'-yulŋunydja buku-ŋal'yun, guḻku'wunydja wal'ŋu waŋarrwu malaŋuwu, ga guḻku'na be garray walala ŋuli ḻakarama.
1CO 8:6 Yurru ŋilimurruŋgunydja dhuwala ŋayipi warray waŋgany waŋarr, God Gunhuny'tja yana, ŋunhiyi ŋunhi nhanukuŋu bukmak nhä malanha maḻŋ'thurruna, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi djäma ŋilimurrunhanydja yolŋu'-yulŋunhanydja nhanŋuwaynha ŋayi; ga waŋgany yana ŋayipi ŋilimurruŋgunydja Garray, ŋayipi yana Djesu-Christ, ŋunhi yukurrana bukmak nhä malanha maḻŋ'thurrunanydja nhanukalaŋukurruna, ga nhina ŋilimurru yukurra dhuwala walŋanydja nhanukalana yana.
1CO 8:7 Yuwalk dhuwala yulŋunydja. Waŋgany yana yuwalktja wal'ŋu God ŋayipi, yurru wiripu-guḻkuny'tja Garraywalaŋumirri yolŋu walala yalŋgi yana, ga dhuŋa, bala walala ŋuli yukurra baḏaknha guyaŋirrinydja ŋunhi goŋbuynhanydja maḏayin'nha malaŋunha, yanapi ŋunhiyina yuwalktja waŋarrnydja wal'ŋu. Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja walala yukurranha ŋuli mundhurr-wekanha ŋatha ŋurikiyi goŋbuywu waŋarrwu, bala walala ŋuli ḻukanhana, märr ŋuriŋi ŋathayunydja be walalanha yurru waŋganygumana ŋurikalayi be waŋarrwala goŋbuywalanydja. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra ḻuka ŋunhiyi ŋatha, ŋuriŋiyi yalŋgi'yu Garraywalaŋumirriyu yolŋuyu, ŋayinydja ŋanya yurru ŋuriŋiyi ḻukanharayunydja ŋathayu ŋayaŋu-yätjkumana dhikana yulŋunydja, liŋgu ŋayi yurru guyaŋirri roŋiyirrina balayi ŋunhinhana maḏayin'nhana waŋarrnha.
1CO 8:8 Yakana yurru yolŋu ŋula galkithirri Godkalanydja Gunhu'wala ŋathayunydja ḻukanharayu; ŋuli nhe yurru ŋathanydja ḻuka yukurra, nhenydja yurru yakana yana galkithirri Gunhu'walanydja ŋuriŋiyi ŋathayu, ga ŋuli nhe yakanydja yurru ḻuka, ŋuriŋiyinydja nhe yakana yurru barrkuthirri be-wala Gunhu'wala.
1CO 8:9 Yo, marŋgi muka nhumanydja, yaka nhumanydja dhuwali dhuŋamirri ga yalŋgi'mirri Garraywalanydja romŋura; nhumanydja mak yurru yaka galkirri ga balayi roŋiyirri ŋunhimalayi maḏayin'lili ŋuriŋiyi ŋathayu dhuyuyunydja, ŋunhi nhuma yurru ḻuka. Yurru yaka nhuŋu ŋamakurru' ḻukanharawunydja dhuwalayi, ŋunhi nhokala ḻukanharayunydja yurru wiripuŋunhana yolŋunha galkinyamarama yätjlilina. Ŋuli nhe yurru gärrinydja ŋunhimala buṉbulili, ŋunhi walala ŋuli yukurra buku-ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu ŋunhimalayi, ŋayinydja yurru wiripuŋuyunydja yolŋuyu Garraywalaŋumirriyu nhämana nhuna, ŋuriŋiyinydja ŋunhi ŋayi yalŋgi' ga yaka wirrki wal'ŋu marŋgi Garraywu; nhämana ŋayinydja yurru nhuna ḻukanharalilinydja, bala waŋa bitjanna, “Way, ŋunha ŋayinydja yukurra ḻuka warray,... ŋuruŋunydja ŋunhi ŋayi marŋgi wal'ŋu Garraywu. Manymak, ŋarranydja yurru ḻukana ŋunhiyi ŋatha, bitjandhi bili yana bitjan ŋayi.” Bala yana ŋayina yukurra yurru ḻuka, malthun nhuŋunydja romgu, ga ŋuriŋiyi ḻukanharayunydja ŋayi yurru ŋunhiyi yalŋginy'tja Garraywalaŋumirri yätjthirrina, liŋgu nhanukala ŋayaŋuyuna ŋuli yukurra waŋa yätj ḻakarama bitjanarawuyinydja ḻukanharawu. Yo, Garraynydja ŋunhi burakina walŋakunharawu bukmakku ŋilimurruŋgu yana, marŋgimirriwu ga yalŋgi'mirriwu; yakana ŋamakurru' ŋunhi nhokala marŋgithinyarayu yurru baḏuwaḏuyundja ŋunhiyi yalŋgi'nha yolŋunha. Ŋuli nhe yurru galkinyamarama ga ŋayaŋu-yätjkuma nhuŋuway gutha'mirriŋunha bitjandhiyinydja, ŋunhiyinydja balanyaraŋga yana liŋgu bitjarra nhe ŋayaŋu-yätjkuŋala ŋanya Garraynha.
1CO 8:13 Yo, nhaltjan ŋarranydja yurru dhika?... ḻuka ŋunhayi ŋatha? Yakana yana. Manymak warray ŋarrakunydja ḻukanharawu, yaka warray ŋarranha ŋuli galkinyamaraŋu ŋuriŋi ŋathayu, yurru yakana yana wal'ŋu ŋarranydja yurru ḻuka, liŋgu ŋarrakalanydja ḻukanharayu mak ŋuli galkinyamaraŋu wiripuŋunhana yolŋunha. Yo. Ŋarranydja yurru yakana yana djäma ŋula nhä malanha bitjandhi, ŋuli ŋarrakala baynha bitjanarayuyi djämayu galkinyamaraŋu ŋarrakuway gutha'mirriŋunha yätjlilina romlili.
1CO 9:1 Yo, ŋarranydja dhuwala yaka garrpiṉara rombuy yolŋuwuŋunydja, liŋgu ŋarra dhuwali nhanŋuway Garraywu bo'puyŋu, nhanukuŋuway Godkuŋu yana ŋarra dhuwala nherraṉaranydja dhiyakuyi djämawunydja, yaka ŋula yolŋuwuŋunydja. Ŋarra nhäŋala ŋilimurruŋguway Garraynhanydja Djesunhanydja ŋarrakalay ŋarra maŋutjiyu, ŋayi maḻŋ'thurrunanydja ŋarrakala dhukarrŋura ŋunhala. Wiripu-guḻku'yunydja ŋuli ḻakarama ŋarranha yanapi ŋarranydja yakana bo'puyŋu ŋula, yurru nhumanydja Gorinbuyŋunydja marŋgi muka ŋunhi ŋarranydja dhuwala yuwalk yana bo'puyŋunydja nhanŋu Garraywu, liŋgu nhumanydja nhanŋu marŋgithina ŋarrakalay djämayu. Ga ŋunhi ŋuli walala nhäma nhumalanha yolŋu'-yulŋuyunydja, ŋunhi nhuma yukurra dhiyaŋu-wala nhinanydja Garraywalaŋumirrina yolŋu'-yulŋu, ŋuliwitjandhina walala yurru dharaŋandja ŋunhi ŋarranydja dhuwala yuwalk yana bo'puyŋu Garraywu. Garraywu.
1CO 9:3 Wiripuyunydja ŋuli yolŋu'-yulŋuyu ŋarranha gupa-waŋa bitjanna, yanapi ŋarra ŋuli djäma dhuwalayinydjayi märranharawu rrupiyawu yana, ŋathawu ŋula nhäku, yurru ŋarranydja ḻakarama ŋuli walalaŋgu bitjan warray,
1CO 9:4 “Ŋunhi ŋanapurru ŋuli djämanydja dhuwalayi guŋga'yun yolŋu'-yulŋunhanydja, ŋunhinydja dhunupa muka walala yurru wekama ŋanapurrunhanydja walalaŋguŋuway buku-ruŋinyamaranhara.
1CO 9:5 Nhä dhuwalanydja?... yätj?... ŋunhi ŋarra bini gänha dhäykanha ŋarrakuway ŋunhi ŋarra ŋuli bitjan bala ḻakarama marrtji dhäwu' birrŋ'marama Godku?... bitjanna bitjan walala ŋunhi wiripu-guḻku'yu bo'puyŋuyu walalay ga Garraywala ŋunhi gutha'mirriŋuyu walalay ga Betayu ŋuli gurrukama garr'yun walalaŋguway dhäykawurrunha galki marrtji?”
1CO 9:6 Yo, nhuma ŋuli walalaŋgu buku-ruŋinyamarama muka wekama ŋatha ga ŋula nhä ŋurikiy walalaŋgalaŋuwuy djämawuynydja, ga nhäkuna ŋilinyuwaynydja, ŋarranydja ga Bänapatjtja yurru djäma ŋinyalaŋgalay goŋdhu ŋathawu ŋula nhäku märranharawu, ŋunhi ŋilinyunydja maṉḏa ŋuli marrtji marŋgikunharawu, nhumalaŋgunydja ḻakaranharawu?
1CO 9:7 Ŋunhi ŋuli yolŋuyu djäma yukurra gunganhamirriyama wäŋa ŋunhi miriŋuwala, nhaltjan muka ŋayi ŋuli ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu?... bäyim ŋatha nhanŋuway ŋayi? Yaka warray. Ŋuriŋi liŋgu yolŋuyu walalay nhanŋunydja yurru wekama ŋatha ŋula nhä, liŋgu ŋayi yukurra djäma ŋuli guŋga'yun walalanha. Ga ŋayinydja ŋuli ŋatha-ŋuthanmaranharamirriyunydja ḻuka ŋunhiyinydja borum ŋunhi ŋuli ŋuthan nhanukalay ŋayi gädniŋura. Ga ŋayi ŋuli wäyin-djäkamirriyunydja yolŋuyu ḻuka yukurra ŋamun'kurr ŋuriki liŋgu wäyinbuy, ŋunhi ŋayi ŋuli djäkaŋura nhanukala yukurra nhina.
1CO 9:8 Yo, Ŋunhiyinayi yolŋuwunydja rom, ga bitjandhi liŋgu Godkunydja, liŋgu Mawtjitjkalanydja romdhu ŋuriŋinydja waŋa yukurra ḻakarama bitjan gam', “Ŋunhi ŋuli buliki'yu djäma marrtji muŋdhu'-muŋdhun ŋatha malanha barrkuwatjkuma marrtji ŋuliŋuru dhukun'ŋurunydja, yaka ŋanya dhänydja ḏapmaraŋa Gonha'yurrayana ŋanya, märr ŋayi yurru ḻuka marrtji ŋatha ŋuliŋuruyi.” Nhäku ŋayi Godthu waŋana ḻakaraŋala bitjarrayinydja? Yakana ŋayi ŋunhi guyaŋina yukurrana ŋunhiyi buliki'nhanydja yana.
1CO 9:10 Dhuwalayinydja dhäruk mayali' yana, märr ŋilimurru yurru marŋgithirri, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi dhärukthu yukurra ḻakarama ŋilimurrunha Garraywalaŋumirrinha yolŋu'-yulŋunha. Yo, waŋganydhunydja yolŋuyu ŋuli yukurra yolŋu'-yulŋunha ŋunha ŋayaŋu girri'-ŋamathinyamirriyama, märr yurru walala märrama Godku dhäruk walalaŋgalay ŋayaŋulili, ga ŋunhiyinydjayi balanyarana bitjan yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli munatha' ŋunhi marrtji bala buma, ga wiripunydja ŋuli yolŋuyu dholkuma ŋatha maŋutji ŋunhimalayi munatha'lili. Yurru ŋuriŋiyi yolŋuyunydja maṉḏaŋuyu djämanydja ŋuli bitjandhiyina, liŋgu maṉḏa dhukarr-nhäma yukurra gatjpu'yun ŋuriki maŋutjiwu, wanhaka ŋayi yurru ŋuthan bala borummirriyirri, märr yurru walala ŋuliŋuruyi ḻuka walalaŋgalay djämawuy.
1CO 9:11 Yo, ŋarrapinydja ga Bänapatjthunydja ŋilinyunydja maṉḏa yukurrana djäma Godku, dholkuŋala marrtjina Godku dhäruk malanha nhumalaŋgala ŋayaŋulili, ga ŋunhi ŋilinyu bini ŋäŋ'thuna ŋathawunydja nhumalanha, nhä ŋunhiyinydjayi?... yätj? Dhunupa muka nhumalaŋgu, ŋunhi nhuma yurru wekama buku-ruŋinyamaramanydja ŋinyalaŋgu ŋurikiy djämawuy.
1CO 9:12 Nhuma wekaŋala buku-ruŋinyamaraŋala wiripu-guḻku'nhanydja ŋunhi nhumalanha walala guŋga'yurruna, yurru märr ŋuli ya'. Yurru ŋilinyunydja maṉḏa djäma wirrki warray wal'ŋu mirithina warray nhumalaŋgu. Nhä ŋunhiyinydja?... yätj?... ŋunhi ŋilinyu yurru ŋäŋ'thun nhumalanha ŋathawunydja ŋula nhäku? Yurru yaka ŋilinyu ŋäŋ'thurrunanydja nhumalanha ŋula nhäku, yana ŋilinyu nhinana yukurrana marrya', ŋathamiriw ŋula nhämiriw, liŋgu yaka ŋilinyu ḏukṯuk, walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyu guyaŋirri yanapi ŋilinyu ḻakaranha dhäruk ŋunhi ŋula nhäku märranharawu. Ŋilinyu ḏukṯuk bawala'mirriwu yolŋuwu, walala yurru mäkiri'-witjun ŋilimurruŋgu dhärukku, bala märramana yurru dhäruk Garraynha.
1CO 9:13 Yo, nhumanydja marŋgi muka ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli djäma yukurra Godkala ŋunhi Buṉbuŋura. Ŋe, manymak muka walalaŋgunydja, walala yurru ḻuka wäyin, ŋunhi walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyu gäma mundhurr bala Godku ŋunhiyi.
1CO 9:14 Ga bitjarra liŋgu Garray waŋana bitjarranydja, “Walala yurru ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala djäma yukurra ŋarrakunydja, baḻaka'yunmarama ḻakarama yurru dhäwu' yolŋu'-yulŋuwala, walala yurru märrama yukurra ŋatha ŋula nhä ŋurikiŋi yolŋu'-yulŋuwuŋu, ŋunhi walalanha walala ŋuli marŋgikuma yukurra,” bitjarra.
1CO 9:15 Yo, manymak warray ŋunhi bini ŋarra ŋäŋ'thuna ŋathawunydja nhumalanha, yurru yaka ŋarra ŋäŋ'thurruna nhumalanha ŋäthilinydja ŋula nhäku, ga yaka ŋarra yana yukurra ŋäŋ'thun nhumalanha dhiyaŋunydja-wala ŋula nhäku, bäyyi dhuwalanydja ŋunhi ŋarra wukirri yukurrana bitjarrayinydja dhipala djorra'lilinydja. Yaka ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgalaŋuwu rrupiyawunydja, yakana. Ga yakana yurru ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, “Ŋunhinydjayi dhäruk dhäparknha ŋula nhämiriwnha,” bitjandja. Yana yurru ŋarra ŋäthilina rakunydhirri,... liŋgu ŋarra ŋurr'yunna yukurra yulŋunydja dhiyaŋuyi, ŋunhi yänana ŋarra yukurra ḻakarama dhäwu' birrŋ'marama, yakana ŋula rrupiyawu.
1CO 9:16 Ŋunhi ŋarra ŋuli dhäwuny'tja ḻakarama, yakana ŋarra yurru ŋurr'yundja ŋula bitjandja, “Ŋarranydja dhuwala dhäwu'-ḻakaranharamirri,” bitjandja, yana bini ŋarra ŋula dharrpal wal'ŋu ŋula nhä yolŋu. Ŋarranydja ŋuli ḻakarama birrŋ'marama dhäwu, liŋgu Godthu ŋayipi waŋananydja ŋarranha ḻakaranharawu birrŋ'maranharawunydja. Ŋayipi ŋarraku djäma dhuwala wekaŋalanydja. Ŋunhi ŋarra bini yakanydja birrŋ'maranha ga ḻakaranha dhäwu' dhuwalayi ŋanya Djesunha, ŋarranydja bini ŋula nhäna yana, galŋa-yätjthinyana yukurranha nhinanha wirrkina wal'ŋu.
1CO 9:17 Yo, ŋuli bini ŋarra djämanydja dhuwalayi yana ŋarrapinydja ŋula ḏukṯukthu, ŋarranydja bini ŋäŋ'thunna ŋula nhäkuna buku-ruŋinyamaranharawuywuna dhiyakuyi djämawu, yurru yaka ŋarra dhuwalayi djarr'yurruna ŋarrapinydja djäma wal'ŋu. Djämanydja ŋarra dhuwalayi dhiyaku liŋgu waŋganygu yana ŋurruwunydja, Godthu yana ŋayipi wekaŋalanydja ŋarraku djämanydja dhuwalayi, ga bitjanna liŋguna ŋarra yurru dhäruktja märramana yana ŋanya.
1CO 9:18 Ga nhäna dhika ŋarra yurru dhiyakuyyi djämawuynydja märrama?... rrupiya?... bay nhä? Yaka. Yakana yurru ŋula yolthu ŋarranha bäyimdja, rrupiyanydja wekama. Mirithirrina yana ŋarranydja yukurra goŋmirriyirri dhikana, ŋunhi ŋarra yukurra djäma dhuwalayi yänana. Yo, dhunupa muka ŋarraku ŋäŋ'thunarawunydja, nhuma yurru bäyimdja ŋarranha dhiyakuy djämawuy, yurru yakana ŋarra yurru märrama ŋula rrupiya nhumalaŋguŋunydja; ŋarra yurru mukthunna yana-wala ḻakaramana rrupiyamiriwyamana yanana.
1CO 9:19 Yo, ŋarranydja dhuwala gänana ŋarrapina wal'ŋu, yakana ŋarra ŋula yolku yolŋuwunydja, yurru djämanydja ŋarra yurru yukurra bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu, märr yurru ŋarra gäma guḻku'nha yolŋunha walalanha bala Godkala.
1CO 9:20 Ŋunhi ŋarra ŋuli djäma yukurra guŋga'yun ŋunhi Djuwsnhanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋarra ŋuli nhinanha bitjana yana liŋgu bitjan ŋunhi Djuws yolŋu walala, märr yurru walala ŋuriŋi Djuwsthu miṯtjiyu märrama ŋarrakuŋu dhäwuny'tja, bala märr-yuwalkthirrina Garraywala. Ŋarranydja dhuwala ŋarrapinydja Djuw muka yolŋu, yurru yaka ŋarra ŋula garrpiṉara Djuwskalaŋuwuŋunydja rombuy. Yurru wiripu-guḻkuny'tja mukthun yana garrpiṉara ŋurikiŋiyi romguŋu, ga ŋunhi ŋarra ŋuli djäma walalaŋgunydja yukurra, bala ŋarra ŋuli nhinanydja yukurra bitjanna yana liŋgu bitjan walala ŋuli nhina yukurra, märr yurru ŋarra walalanha gäma Garraywala.
1CO 9:21 Ga walalaŋgunydja ŋunhi mulku'-mulkuruwunydja rom gäna wal'ŋu, yaka walala ŋuli yukurra nhina romŋura Djuwskalanydja ŋunhi, yurru ŋarranydja ŋuli yukurra nhina bitjan warray bitjan walala ŋunhi mulku'-mulkuru yolŋu walala, ŋunhi walalaŋgala ŋarra ŋuli djäma yukurra, märr yurru ŋarra walalanha gäma Garraywala bala. Ŋarranydja dhuwala yaka ŋula rommiriw yolŋu, yaka ŋarra ŋuli ḏupthunna ŋunhiyinydjayi rom ŋunhi Godthu Mawtjitjkala nherrara, yurru yuwalktja ŋarra dhäruktja yukurra ŋunhiyi warray märrama, ŋunhi ŋayipi Garrayyu nherrara.
1CO 9:22 Yo, wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala märr-yalŋgi'mirri, yaka walala yukurra ŋamathama marŋgiyirri Garraywalaŋuwu romgu, ga walalaŋgalanydja ŋarra ŋuli nhina bitjan yana liŋgu bitjan walala, yana bini ŋarra yalŋgi ŋula nhä, märr yurru ŋarra gäma ŋunhiyi yalŋgi'mirrinha bala Garraywala. Yo, nhinanydja ŋarra ŋuli wiripuŋuŋura ga wiripuŋuŋura dhukarrŋuranydja malaŋuŋura, märr yurru ŋuriŋiyinydja walalay ŋunhi walala yukurra nhina wiripuŋura ga wiripuŋura romŋura malaŋuŋura, walalanydja yurru märramayi Garraynha, bala walŋathirrina. Yaka ŋarra ḏukṯuk ŋayi yurru ŋula waŋgany yolŋu winya'yundja.
1CO 9:23 Yo, ŋarranydja ŋuli yukurra djäma wirrkina dhuwala bitjandhi, märr yurru dhuwalayi dhäwu' ŋamakurruny'tja baḻaka'yun bukmakkala yana yolŋu'-yulŋuwala, märr yurru ŋilimurru rrambaŋi muka yana märramanydja ŋunhiyi ḻatju'nhanydja wal'ŋu, ŋunhi ŋayi yukurra ŋuriŋi dhäwu'yu gämanydja.
1CO 9:24 Yo, marŋgi muka nhuma yulŋunydja ŋi? Ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋu gundupuma bitjan ŋunhi bata'yunmirri, guḻku' warray ŋuli ŋunhi gundupuma yolŋu'-yulŋunydja, yurru waŋganydhuna yurru ŋunhi märramanydja, ŋuriŋina bili yana ŋunhi ŋayi ŋuli waṉḏirri wirrki wal'ŋu. Ga bitjandhina nhe yurru Garraywu djämanydja wirrkina, märr nhenydja yurru märramayi yana Gunhu'wuŋunydja ŋunhi wekanhara.
1CO 9:25 Ŋunhi ŋuli yolŋu djälthirri bata'yunarawunydja, ŋäthilinydja ŋayi ŋuli wirrki wal'ŋu djäma ŋanyapinyay ŋayi ŋuthanmaranhamirri, ḏälkunharamirri ŋanyapinyay ŋayi yurru rumbal, ga bitjandhi bili ŋayi yurru ḏaḏawyundhi ŋula nhäŋurunydja malaŋuŋuru ŋunhi ŋuli yalŋgi'kuma ŋanya nhäyu malaŋuyu. Yo, ḏälkunhamirrinydja ŋayi yurru bitjandhi, ga waṉḏirri wirrki, märr ŋayi yurru märrama ḻiyawuy girri', man'tjarr ŋunhi wal'ŋu ŋiniya, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi yurru yana räwakthirrina, bala rakunydhirrina. Ga ŋilimurrunydja yurru djäma wirrki wal'ŋu dhika märranharawu wiripuwu warray dhika ŋunhi. Liŋgu ŋunhalanydja ŋayi yurru Gunhu'yunydja wekama ŋilimurruŋgu wiripu warray wal'ŋu nhä malanha, ŋunhiyi warray ŋunhi yurru ŋorra yukurra bitjan warray liŋgu, yakana yurru ŋula räwakthirri ga winya'yun.
1CO 9:26 Dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋarranydja ŋuli yukurra ḻayḻayyun ga wirrki djäma ŋunhina liŋgu yana waŋganydja, ŋunhi ŋayi Garrayyu gurrunhara ŋarraku. Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋu waṉḏirri wirwiryun yurra bäymanydja, yakana ŋayi yurru ŋunhayinydja wäŋanha mulka. Ga yakana ŋuli djäkurru'mirriyunydja yolŋuyu buŋu yukirri ŋula dhawalnydja yana.
1CO 9:27 Ga ŋarranydja yurru ŋarrakalay rumbalyu djäma wirrkina wal'ŋu yana ŋunhina bili waŋganynha, Garraywuna yana, ga yakana wiripunydja ga wiripunydja ŋula nhänydja malanha, ŋunhi nhaltjan yukurra ŋarraku ŋayaŋu djälthirri ŋuli. Yo, ŋarranydja dhuwala rumbal nhanŋuway yana, Garraywalaŋuwu djämawu, märr yurru ŋunhiyinydja ŋarra wäŋa buku-mulka, ŋarranydja yurru yana märramana nhanukuŋu. Ŋarra ḻakaraŋala yukurrana wiripuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala nhaltjanarawu nhinanharawu ga djämawu, ga yaka ŋarra ḏukṯuk, ŋayi yurru ŋarrakunydja waŋa bitjan gam', “Yakana nhenydja yurru märrama bay, liŋgu ŋuriŋi ŋunhi nhe yaka dhunupa wal'ŋu ŋarraku djäma,” bitjanarawunydja ŋarra yaka ḏukṯuk, ŋayi yurru waŋa ŋarraku bitjandhi.
1CO 10:1 Yo, gutha walala, guyaŋiya bala roŋiyiya ŋunhi ŋilimurruŋgu märi'munha walalanha, ŋunhi walala yukurrana marrtjina malthurruna Mawtjitjku; ŋilimurru yurru marŋgithirri ŋulaŋuruyi walalaŋgala. Gunhu'yunydja walalanha yukurrana gäŋala ŋamathaŋala wal'ŋu dhika yana, bukmaknha, yurru yaka guḻku'yunydja ŋunhiyi buku-mulkana. Yo, bukmak yana walala yukurrana marrtjina walaŋguŋala dhika, monyguŋala walalanha marrtjina bala waŋupini'yu gäŋala, ga bukmakthinana walala buḏapthurrunanydja dhukarrkurru baṉḏany'kurruna, bala wäŋgaŋalanydja ŋuliyi gapu-wuḏapkurrunydja wäŋakurru.
1CO 10:2 Ga ŋuriŋiyi waŋupini'yu ga gapuyunydja bitjarra walalanha bukmaknhana ḻiya-ḻupmaraŋala waŋganyguŋala Mawtjitjkalana, bitjarra nhanŋuwaynha malthunaramirri.
1CO 10:3 Yo, ga bukmakthu walala ŋuriŋi malayu ŋathanydja ḻukana nhanukuŋu Gunhu'wuŋunydja wekanhara, ŋulaŋurunydja ŋunhi djiwarr'ŋurunydja ŋatha,
1CO 10:4 ga bukmakthu walala ŋunhi gapunydja ḻukana, ŋurukuy bili yana djiwarr'wuy wal'ŋu gapu, ŋunhi ŋayi dhawaṯthurruna yukurrana ḻarryurruna ŋuliŋuruyi Djiwarr'wuyŋurunydja Guṉḏaŋuru, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi marrtjina yukurrana walalaŋgala galki yana. Yurru Guṉḏanydja ŋunhiyi ŋayipina Garraynha yana, ŋayi yukurrana walalanha gäŋala ŋuliwitjarrayinydja ŋanhdharkkurrunydja.
1CO 10:5 Yo, bukmak walala yana yukurrana marrtjinanydja Gunhu'wala djäkakurrunydja, yurru guḻku'yunydja yakana buku-mulkana ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara wäŋa ŋunhi nhanukuŋu, yakana walala märraŋala ŋunhiyinydjayi, yana walala murrmurryurruna ŋunhili bäyma gandarrŋura yana, bala walalaŋgu rumbalnydja marrtjina ŋorrana dhukarr-ŋuparana ŋunhala ŋanhdarkŋurana wäŋaŋura. Yo, raku'-rakunydhinanydja walala ŋunhi, liŋgu walala djäma marrtjina yätjnha, ŋunhina rom ŋunhi ŋayi Gunhu'yu ḻakaraŋala walalaŋgu yakaŋuwu djämawu bitjanarawuyi.
1CO 10:6 Ŋuliwitjandhinydja romgurru ŋunhi walalaŋgala maḻŋ'thurruna, bitjan ŋilimurrunhana yukurra marŋgikuma; ŋunhiyinydja raypirri'yunna yukurra ḻakarama ŋilimurrunha, märr ŋilimurrunydja yurru yaka yukurra djälthirri ŋuriki yätjkunydja, bitjarra ŋunhi walala yukurrana djäma ŋäthili.
1CO 10:7 Yaka yana nhumanydja buku-ŋal'yurra maḏayin'kunydja nhäku malaŋuwu, bitjarra bitjan walala ŋuli yukurranha buŋgul djäma goŋbuywuna waŋarrwu. Liŋgu djorra'yunydja yukurra ḻakarama walalanha bitjan gam', ‘Yana walala yukurranha nhinanha ŋathana ḻukanha ga ŋarkula'na, ga ḏurryuna yana buŋgulwuna djämawu.’
1CO 10:8 Yo, walala ŋuli yukurranha djäma marramba'na a'na ŋunhili buŋgulmirriŋura, bala ŋayi Gunhu'yunydja walalanha dhä-ḏir'yurrunana yana, guḻku'na dhikana wal'ŋu dhaŋaŋnha yolŋunydja murrmurryurruna marrtjina ŋuriŋi rerriyu, ŋuriŋi bili waŋganydhu yana ḏaykun'thu. Yaka yana nhumanydja yurru biyakayi djäma marramba'.
1CO 10:9 Ga wiripu-guḻku'yunydja gatjarr'yurruna marrtjina ŋanya bala Gunhu'nha, yanapi ŋayinydja ŋula nhä ŋuli waŋarr, bala walala murrmurryurrunanydja marrtjina bäpiwuŋuna malaŋuwuŋu bunharanydja; yaka nhenydja biyakayi gatjarr'yurra Godnha.
1CO 10:10 Ga wiripu-guḻkuny'tja ŋuli marrtjinya morrumurru waŋanha, gupa-waŋanha Gunhu'na, bala ŋayinydja marrtjina Gunhu'yunydja djuy'yurruna djiwarr'wuynha warray yolŋunha, bala ŋayi marrtji bumana walalanha, bala yana walala murrmurryurrunana marrtjina, dhaŋaŋnha wal'ŋu dhikana yolŋu. Yaka yurru nhenydja morrumurru ga gupa-waŋiya Godnha Gunhu'nhanydja, bitjarra walala ŋäthili.
1CO 10:11 Yo, ŋilimurrunydja yurru marŋgithirri walalaŋgalana, ŋuriŋi ŋunhi dhuwalayinydja maḻŋ'thurruna yukurrana be ŋäthili yana ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwala walalaŋgala; bala dhuwalayinydja dhäwu' dhärrana yukurra wukirriwuynha, märr dhiyaŋuyi dhäwu'yunydja ŋilimurrunha yukurra raypirri'yunna ŋulaŋuruyi yätjŋuru romŋuru, liŋgu ŋalinydja dhuwala yukurra nhina dhä-yawar'yunaraŋurana wäŋaŋura.
1CO 10:12 Nhenydja ŋunhi yolŋu ŋunhi nhe ŋuli guyaŋinyamirri nhunapinyay nhe, “Ŋarranydja dhuwala dhärra yukurra wuṉḏaŋarr warray Godkalanydja romŋura,” bitjan, yurru gurrum'thurra yulŋunydja nhuŋuway nhe, märr nhe yurru yaka muka galkirrinydja yätjlili.
1CO 10:13 Wiripunydja yurru nhe ŋunhi gärri gatjarr'yunaralilinydja, liŋgu ŋuriŋi yurru ŋula nhäyu nhuna gur'yundja yätjku. Yurru yaka ŋunhi nhunapinyaynydja waŋganynhanydja ŋuli bitjandhi gur'yun ŋurikiyi gatjpaḻ'yunarawunydja, guḻku'nha muka wiripunydja yolŋu'-yulŋunha yukurra ŋuli gur'yun ŋuriŋiyi bili yana ŋula nhäyu ŋunhi, yurru nhenydja dhuwali djäkaŋura warray nhanukala Gunhu'walanydja, yakana yurru ŋuriŋiyi ḏälyunydja gur'yunaramirriyu nhuna galkinyamarama. Liŋgu ŋulinyaramirriyu bili ŋunhi ŋayi gur'yun yukurra waŋa nhuna, ŋayinydja Gunhuny'tja waŋayi yukurra yana nhuna, wiripuna dhukarr milkuma yurru nhuŋu, märr nhenydja yurru ŋuliyi dhukarrkurru marrtji djuḻkthunna-wala ŋurikala yätjkala. Yurru, nhepi warray yurru waŋa yaka'yun ŋuriki yätjkunydja, gukumanydja yurru; yakana ŋanyanydja nhe yurru dhäruk märraŋa, märr nhe yurru yakana gatjpaḻ'yun, bala galkirrinydja yätjlili.
1CO 10:14 Yolŋu walala marrkapmirri walala. Yarrkthurrana walala yana wiripuŋuwalanydja waŋarrwala; ŋuli nhuna yurru ŋula yolthu gur'yundja ŋurikiyi buku-ŋal'yunarawunydja, nhenydja bilyurrana, bala waṉḏiyana, yarrkthurrana ŋuliŋuruyi.
1CO 10:15 Nhumanydja dhuwali muḻkurrmirri muka walala be; nhuma yurru guyaŋirri, bala djarr'yurrana ŋarraku dhäruktja, ŋunhi yuwalk wal'ŋu yana ŋarranydja ŋuli yukurra ḻakarama.
1CO 10:16 Ŋunhi ŋilimurru ŋuli buku-wekama ŋuriki gapuwunydja, bala ḻukana, ŋunhiyinydja bitjan ŋilimurru ŋuli märrama Garraynha Christnha gulaŋ, bala ŋuriŋiyi gulaŋdhunydja ŋilimurrunha waŋganygumana ŋuli Garraywalana. Ga ŋunhiyi ŋatha ŋilimurru ŋuli märrama, bakmaramanydja bala ḻukana, ŋunhiyinydja ŋatha rumbalnha ŋayi Garray; ŋuriŋiyi ŋathayu ŋilimurrunha ŋuli waŋganygumana yana Garraywalana, bala ŋilimurrunydja yurru rumbal dhuwala nhanŋuna.
1CO 10:17 Liŋgu waŋganynha ŋunhi ŋatha rumbalnydja, yurru guḻku'yuna ŋilimurru ŋuli ḻukanydja ŋunhiyi waŋganynhanydja, ga dhiyaŋuyina ŋilimurru rrambaŋinydja yana waŋganydja wal'ŋu rumbal dhuwala, nhanŋuwaynha Garraywuna rumbal.
1CO 10:18 Yo, guyaŋiya walala ŋunhi Djuwsku rom. Walalanydja ŋuli ŋunhi waŋganydhu miṯtjiyu gäma wäyinnhanydja rumbalnydja, bala wutthunna, bala bathandja ŋuli rumbalnydja ŋunhimalayi barŋlilina, buku-wurrpan ŋuli ŋanya Godnha waŋganyŋura yana mala. Bala walala ŋuli ŋuliŋuruyinydja märrama, bala ḻukana, märr ŋuriŋina ḻukanharayuna walala yurru waŋganydhirrinydja Godkala.
1CO 10:19 Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli wekama ŋatha wiripuŋuwu waŋarrwu, bala ḻukana, ŋayinydja yurru yolkala waŋganydhirri?... ŋurikala goŋbuywala waŋarrwala? Yakana yana. Liŋgu ŋunhiyi goŋbuynydja waŋarr walŋamiriw warray, ŋunhiyinydja yana ŋula nhäna yolŋu'-yulŋuwuŋunydja djämawuy, dharpana ga guṉḏana, yakana wal'ŋu walŋa; yakana ŋunhi maḏayin'thunydja girri'yu ŋuli wekaŋu ganydjarr ŋunhimalayi ŋathalili.
1CO 10:20 Yuwalktja ŋayi ŋuli yukurra ŋuriŋiyi yolŋuyu mundhurr wekama ŋurikina mokuywuna walalaŋgu, walalaŋgalana ŋayi yurru bitjandhiyi waŋgany-manapanmirri, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi yurru bitjandhiyi buku-ŋal'yun yukurra goŋbuywunydja waŋarrwu, yaka warray ŋayi ŋuli yuwalktja ŋunhi buku-ŋal'yun ŋurikiyi liŋgu maḏayin'kunydja. Ŋarranydja yaka ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru waŋgany-manapanmirri ŋurikala yätjmirriwalanydja mokuywalanydja walalaŋgala.
1CO 10:21 Nhenydja ŋunhi Garraywunydja yolŋu, yakana yurru nhenydja ḻukiya ŋunhiyinydja ŋunhi mokuywunydja ŋatha ga ŋarkula, yakana nhuŋu dhunupa nhe yurru nhanukala buku-ŋal'yun bitjandhiyi; nhenydja yurru waŋgany-manapanmirri waŋganygala yana, nhanukalay Garraywala, ga ḻuka nhe yurru yukurra Garraywunydja ŋatha ga ŋarkula, ŋunhiyi yana liŋgu waŋgany. Yakana yana nhe yurru buku-ŋal'yun bitjandhi märrma'thirrinydja.
1CO 10:22 Liŋgu nhenydja nhanŋuway Garraywu yana, ŋayi yukurra nhuŋunydja märr-ŋamathirri wirrki, ga ḏukṯuk ŋayi nhuŋunydja, nhe yurru nhanŋuway waŋganygu. Ŋuli nhe yurru waŋgany-manapanmirri bala mokuywalanydja walalaŋgala, Garraynydja yurru nhuŋu ŋaramurryirrina, mel-ḏi'yunna manapan. Ŋayinydja ŋunhi Garray biyapul warray wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru, djuḻkmarama warray yukurra ŋilimurrunha yolŋu'-yulŋunha; yaka nhenydja biyakayi ŋayaŋu-wutthurra Garraynhanydja.
1CO 10:23 Yo. Wiripu-guḻkuny'tja ŋuli Garraywalaŋumirri yolŋu walala waŋa bitjan, “Ŋarranydja dhuwala Godkalaŋuwu romgu marŋgi warray. Ŋarra yurru djäma ŋarrakiyingalaynha ŋarra guyaŋinyarayu,” bitjan. Yurru ŋarranydja waŋa yurru bala bitjanna, “Yoooooo? Mak bay. Ga ŋunhi nhe yurru malthun nhuŋuway nhe guyaŋinyarawu, wiripunydja nhe yurru djäma ŋula nhä yakana ŋamakurru', ŋuriŋiyinydja yurru nhe yakana guŋga'yun wiripunha yolŋunha.
1CO 10:24 Yaka yana ḻayḻayyurra ga guyaŋiya nhokalaynydja nhe nhäŋura malaŋuŋura, yana djäma ḻayḻayyurra ŋunhiyi nhä malanha ŋunhi yurru yuwalk wal'ŋu guŋga'yun wiripuŋunha yolŋunha.”
1CO 10:25 Yo. Ŋunhi nhe yurru marrtji bala bäyimlilinydja, ga märrama wäyindja ŋanak, yaka waŋiya dhä-wirrka'yurranydja biyakanydja, “Nhä dhuwalanydja wäyin?... dhuyu?... maḏayin'kunhara ŋurikiŋi waŋarrwuŋu?” Yaka biyaka dhä-wirrka'yurra ŋäthilinydja, yana bäyimnha, bala ḻukiyana, liŋgu ŋunhiyinydjayi wäyin ŋanak ŋamakurru' yana ḻukanharawu.
1CO 10:26 Liŋgu ŋunha djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan gam', ‘Dhuwalanydja munathany'tja nhanŋuway yana Gunhu'wu, ga nhä malanha dhiyalamiyi nhanŋuway warrpam', Garraywu yana.’”
1CO 10:27 Ga ŋuli yurru nhuna ŋula yolthu märrama nhanukalay wäŋalili, ŋuriŋinydja yolŋuyu ŋunhi ŋayi yaka märr-yuwalkthirri yukurra Garraywu, ga ŋuli nhenydja ḏukṯuk marrtjinyarawu, manymak warray nhuŋu, nhe yurru marrtji yäna-wala, ga ḻuka nhä ŋayi yurru nhuna wekama. Yaka ŋäthilinydja waŋiya dhä-wirrka'yurra biyakanydja, “Dhuwalanydja gay' ŋatha nhä?... maḏayin'kunhara?... ŋurikiŋi nhokalaŋuwuŋu waŋarrwuŋu?” Yaka biyakayinydja dhä-wirrka'yurra, yana ḻukiyana mukthurrana wawuna, märr yurru ŋayaŋuyunydja ŋuriŋinydja nhokalay nhe yaka nhuna waŋa yätj-ḻakarama.
1CO 10:28 Ga ŋuli nhuna yurru ŋula yolthu yolŋuyu waŋa ḻakarama bitjan, “Dhuwalanydja gay' ŋatha dhuyu. Liŋguna walala maḏayin'kuŋalana nherrara ŋurikala waŋarrwalana. Ŋay' ḻukiyana.” Ŋuli ŋayi yurru nhuŋu ḻakarama bitjandhi, yaka nhenydja ḻukiya ŋatha ŋunhiyinydjayi. Liŋgu ŋayi yurru ŋuriŋinydjayi yolŋuyu guyaŋirri nhuna yanapi nhe buku-ŋal'yurru yukirri ŋurikiyinayi waŋarrwu ŋuliwitjandhiyinydja ḻukanharakurrunydja, bala ḻukanydja ŋayi yurru wäyin ŋunhiyi, malthun nhuŋunydja, bala ŋuriŋi nhanukalay ŋayaŋuyunydja ŋanyana yurru waŋa yukurra yätj-ḻakarama, liŋgu ŋayi yukurra ŋuriŋiyinayi buku-ŋal'yun maḏayin'ku waŋarrwu ŋula nhäkuna ŋuliwitjandhi ḻukanharakurrunydja. Wiripunydja mak nhe yurru waŋa bitjan. “Way, nhäku warray ŋarranydja yurru ganan ŋunhiyi ŋatha, ŋuriŋinydja liŋgu ŋunhi ŋanyanydja yurru nhanukalaynydja ŋayi ŋayaŋuyu ḻakarama yukurra yätjnha, ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋiyi wiripuŋuyu yolŋuyu ḻuka?
1CO 10:30 Nhäkuna ŋunhi ŋuli wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋarranhanydja waŋa bitjan, ‘Yaka ŋamakurru' nhuŋu dhuwaliyinydja ŋatha ḻukanharawu,’ bitjan? Lingu ŋathanydja ŋunhiyi ŋamakurru' yana, ŋulaŋuru Godkuŋu wekanhara. Ŋarranydja yurru yana buku-wurrpan Godnha, bala ḻukana.” Mak wiripunydja ŋuli yolŋu waŋa bitjandhiyina, yurru ŋarranydja waŋa yurru buku-wakmarama bala bitjanna,
1CO 10:31 “Ŋunhi nhe yurru ḻuka ŋatha ga weyika, ga ŋula nhä nhe yurru djäma, wiripu ga wiripu malanha, djäma yana ŋunhiyi liŋgu nhä malanha ŋunhi walala ŋuli wiripu-guḻku'yu ŋamakurru' ḻakarama, märr yurru wiripu-guḻku'yunydja ŋuruŋunydja ḻatju' ḻakarama muka Godnhanydja.
1CO 10:32 Nhiniya rom-dhunupa yana ŋamakurru', märr yurru yakana ŋula waŋgany yolŋu ŋayaŋu-yätjthirri ŋuriŋi romdhu nhokala, bäyyi ŋayi ŋunhi Djuw yolŋu wo mulkuru yolŋu wo Garraywalaŋumirri yolŋu.
1CO 10:33 Malthurra ga dhuḏakthurranydja ŋarranhawuy. Ŋarranydja ŋuli djäma yukurra ŋunhiyi liŋgu nhä malanha ŋunhi yurru wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha ŋayaŋu-djulŋikuma. Yaka ŋarra ŋuli djäma ŋarrakalaynydja ŋarra ḏukṯukthu; djämanydja ŋarra ŋuli ŋamakurru' yana ga dhunupa dhika wal'ŋu, märr yurru bukmak yolŋunydja walala walŋathirri ŋuliwitjandhi ŋarrakala djämakurrunydja.
1CO 11:1 Yo, dhuḏakthurranydja ŋarranhayi yana, biyaka yana liŋgu bitjan ŋarra ŋuli yukurra malthun dhuḏakthun Garraynha.
1CO 11:2 Yo, ŋarranydja wokthun yukurra dhuwala nhumalaŋgunydja, liŋgu nhuma yukurra bitjan liŋgu guyaŋirri ŋunhiyi dhäruk ŋarrakuŋu ḻakaranhara, ga ŋayathama nhuma yukurra baṯ bitjan ŋunhiyi ŋunhi ŋarra marŋgikuŋala yukurrana nhumalanha.
1CO 11:3 Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu nhuma yurru dharaŋan dhuwala gam': Garraynydja dhuwala ŋurruŋu wal'ŋu balanyara bitjan muḻkurr ḏarramuwurruŋgu waŋga'-waŋganygu, ga dhäykawunydja muḻkurr dhuway'mirriŋu ŋunhi nhanŋuwaynha wal'ŋu, ga Garraywunydja muḻkurr wal'ŋu Godnha ŋayipina.
1CO 11:4 Yakana ŋayi yurru ḏarramunydja ŋäkirrmaranharamirri ŋanyapinyay ŋayi muḻkurrnydja ŋuriŋiyi muḻkurrwuyyunydja girri'yu, ŋunhi ŋayi ŋuli bukumirriyamanydja yukurra Godnha, ga ḻakarama yukurra Godkuŋunydja ŋunhi dhäruk wekanhara, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi girri'yu yurru ŋayi gora-wekamana nhanŋuway ŋurruŋunhanydja wal'ŋu muḻkurrnha Garraynha, liŋgu ŋunhiyinydjayi muḻkurr-ŋäkirrmaranharamirrinydja mayali' balanyarana gam', ‘Ŋunhiyinydjayi yolŋu yätjnha wal'ŋu Godkalanydja maŋutjiŋura.’
1CO 11:5 Yurru nhumalaŋgalaynydja romdhu yukurra ḻakarama bitjan gam': Wäŋamirrinydja dhäyka yurru ŋunhinydja bitjan liŋgu marrtji yukurra mulkurr-ŋäkirrmaranhara, bitjan. Ga ŋunhi ŋayi yurru dhäykayu bukumirriyama ga waŋa yukurra Godkuŋu ŋunhi dhäruk wekanhara muḻkurr-warraŋulyunydja, walalanydja ŋuli yolŋu'-yulŋuyunydja guyaŋi ŋanya yanapi ŋayi marramba'mirri dhäyka, bala waŋi ŋanya yätj ḻakaraŋuna biyaku, “Ma' wirrkthurrana ŋanya muḻkurrnydja, liŋgu yätjnha wal'ŋu ŋayi ŋunhiyinydja dhäyka,” bitjanna, ga ŋuliwitjandhiyinydja ŋayi yurru dhäykayunydja ŋuriŋiyi gora-wekamana nhanŋuway muḻkurrnhanydja, dhuway'mirriŋunhana nhanŋuway ŋunhi. Liŋgu yätjnha yana ŋunhinydja, gora-wekanhamirrina rom, ŋunhi ŋuli dhäykanha muḻkurrnydja wirrkthun. Mak dhuwali manymak nhumalaŋgu dhäykawurruŋgunydja, nhuma yurru ŋäkirrmarama muḻkurrnydja nhuŋuway ŋuriŋiyi girri'yunydja.
1CO 11:7 Yurru yaka nhenydja yurru ḏarramunydja ŋäkirrmaranhamirri nhunapinyay nhe muḻkurr, liŋgu nhenydja ŋunhi Garraywuna wal'ŋu yolŋu, djan'kuna yana bitjan Godnha ŋayipina, ga yolŋuyu walalay ŋuli nhokalanydja nhäma yukurra Godnhanydja ḻatju'na dhikana wal'ŋu rom. Yurru dhäykawala ŋurikalanydja, yolŋu'-yulŋuyu ŋuli nhäma nhäyinyara nhanukalayŋuwu dhuway'mirriŋuwu rom.
1CO 11:8 Yo, Godthunydja yaka djäma ḏarramunha ŋulaŋuru miyalkkala; ŋurruthaŋalanydja ŋayi djäma ḏarramunha wal'ŋu, ga yurruna ŋayi dhäŋuru ŋuliŋuruyina ḏarramuwalana djäma miyalknhanydja.
1CO 11:9 Yaka ŋayi djäma ḏarramunha ŋuriki miyalkkunydja; djämanydja ŋayi ŋunhi ḏarramunha nhanŋuwaynha wal'ŋu, ga ŋuliŋurunydja ŋayi dhäykanhanydja ŋunhi djäma bitjan bämara' ŋurikiyi ḏarramuwuna, märr yurru maṉḏanydja märrma'yirri Godku yana.
1CO 11:10 Ga dhiyakuyinayi märrwu nhanŋu dhäykawunydja ŋunhiyi manymaknha, ŋayi yurru galkithirrina marrtji Godkalanydja muḻkurr-ŋäkirrinyamiriwnha; yakana ŋayi yurru barrarirri ŋuriki djiwarr'wuywunydja yolŋu'-yulŋuwu.
1CO 11:11 Liŋgu yuwalktja ŋunha ḏarramu ga miyalk waŋganynha yana maṉḏa Garraywalanydja, rrambaŋina Godkalanydja' maŋutjiŋura; yakana yurru miyalkthunydja meṉguma ŋunhiyi ḏarramunhanydja, ga ŋula nhäna ḻakarama ŋanya bäyŋuna, ga bäyŋu ŋayi yurru ḏarramuyunydja miyalknha ŋunhi nhanŋuway meṉguma ga ŋula nhä ḻakarama.
1CO 11:12 Liŋgu ŋurruthaŋalanydja Godthu djäma dhäykanhanydja ŋulaŋuru ḏarramuwala rumbalŋuru, ga dhiyaŋunydja-wala ḏarramunydja ŋuli yukurra dhawal-wuyaŋirrina ŋulaŋuruna dhäykawalana rumbalŋuru, yurru rrambaŋi maṉḏa yana märrma' djämawuynydja Godkuŋu.
1CO 11:13 Yo, nhumanydja Garraywalaŋumirriyunydja, ŋuriŋinydja yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi nhuma yukurra dhuwali dhiyaŋu-wala nhina Gorin wäŋaŋura, nhumapi yurru yana djarr'yundja nhä ŋamakurru' nhumalaŋgalaŋuwu dhäykawu wal'ŋu, mak ŋayi yurru ŋäkirrmaranharamirri ŋanyapinyay ŋayi muḻkurr, ŋunhi ŋayi yurru bukumirriyama Godnhanydja yukurra, mak bäyŋu. Nhumapi yurru djarr'yundja.
1CO 11:14 Ŋunhi ŋayi yurru ḏarramu yukurra marrtji marwat weyin'tja, nhä ŋunhiyinydja?... yätj?... bay' nhä?
1CO 11:15 Ga ŋuli yurru ŋayi dhäykanydja weyin marwat, ŋunhiyinydja ḻatju' muka, liŋgu Godthu ŋayipi ḻatju'kuŋala wal'ŋu dhika ŋäkirrmaraŋala miyalkkunydja ŋunhiyi muḻkurr marwatthu yana.
1CO 11:16 Wiripu-guḻkuny'tja mak nhuma yolŋu'-yulŋuyu ŋuli guyaŋirri yukurra wiripuyama, yurru dhuwalayina gay' romdja bukmakkuna yana ŋuriki Garray walaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu birrka'mirrililina; yakana ŋilimurru yukurra ŋula wiripunydja rom ŋayathama.
1CO 11:17 Ga wiripunydja ŋarra ŋäkula nhumalanha dhipaliyi, ŋunhi nhuma ŋuli buku-ḻuŋ'maranhamirri buku-ŋal'yunarawu, yurru yaka ŋarra nhumalaŋgu yukurra wokthun dhiyakiyinydja romgu. Dhuwalinydja rom nhumalaŋgu yakana yana ŋamakurru' wal'ŋu, yakana yurru dhiyaŋiyinydja romdhu wiripuŋunha yolŋunha guŋga'yun yukurra, yana yurru walalanha wiripunydja gatjpaḻ'maramana ŋuliŋuruyi Garraywalanydja romŋuru ŋunhi.
1CO 11:18 Mäkiri'-witjunmiya muka yulŋunydja. Wiripunydja ŋarraku ŋuli ḻakarama yolŋuyu ŋunhinha ŋunhi nhuma ŋuli yukurra buku-ḻuŋ'maranhamirri, bala barrku'-barrkuwatjthirrina nhuma ŋuli nhinanydja, yakana waŋganyŋura, yurru märr-yuwalkthirri warray ŋarra ŋuli ŋunhi galki yulŋunydja.
1CO 11:19 (Yo, yuwalk yurru ŋunhi nhuma mala-wulkthunmirrinydja, ŋunhi walala ŋuli wiripuŋuyu malayu guyaŋirri wiripukuma djarrpi'kumana ŋunhiliyi nhumalaŋgala malaŋura; nhumanydja yurru mala-wulkthunmirri, märr nhumalanha yurru ŋunhi rom-dhunupamirrinhanydja maḻŋ'marama muka, yurru yaka walala gulk-gulkthunmiya barrkuwatjkunhamiyanydja ŋula nhäkunydja wal'ŋu yana.)
1CO 11:20 Yo, ŋunhi nhuma ŋuli waŋgany-manapanmirri be Garraywalaŋunydja ŋathawu ga gapuwu ḻukanharawu, yana nhuma ŋuli ŋunhi wiripu-guḻku'yunydja ŋäthilina djaw'-djawyun ŋatha dhaŋaŋnha dhikana, bala yana ḻukana marrtji, bala wiripu-guḻkuny'tja ŋuli yana ḏäpthunna marrtji djaṉŋarrmirrina, ga nhuma wiripunydja malayu ŋuli ḻuka biyapulnha dhaŋaŋ, bala maranhuyirrina, leŋuna manapan ŋuriŋiyi ŋathayu. Yakana ŋunhiyinydjayi yuwalk Garraywu wal'ŋu ŋatha ga gapu nhuma ŋuli bitjandhinydja ḻuka.
1CO 11:22 Ŋunhi nhe ḏukṯuk wirrkiwunydja ḻukanharawu ŋathawu, yana ḻukiya ŋunhili nhokalay nhe wäŋaŋura ŋäthili, ga yurruna nhe yurru marrtjinydja bala buku-ŋal'yunarawunydja, Garraywalaŋuwuna ŋathawu ga gapuwu ḻukanharawu rrambaŋiwuna. Nhäku nhuma ḏukṯuktja? Ḏukṯuk nhuma?... walala yurru yolŋu'-yulŋuyu waŋa yätj-ḻakarama Garraywalaŋumirrinha ŋunhi miṯtjinha? Nhuma ḏukṯuk gora-wekanharawu ŋuruku ŋunhi ŋurruwuykmirriwu? Yakana ŋarra yurru nhumalaŋgu wokthun balanyarawunydja romgu; yakana ŋamakurru' dhuwaliyinydja nhuma yukurra djäma bitjandhiyi.
1CO 11:23 Liŋgu Garrayyu ŋayipi ŋarrakala ḻakaraŋala dhäwuny'tja ŋunhiyi, ŋunhi ŋarra ŋuli yukurranha ḻakaranha nhumalaŋgu ŋäthili, dhuwalana ŋunhiyi dhäwuny'tja gam': Ŋulinyaramirriyuyi munhaku ŋunhi ŋayi Djudatjthu gumurryu-waŋalana ŋanya Garraynha Djesunha ŋurikalayina walalaŋgala miriŋuwalana, ŋulinyaramirriyunydja ŋayinydja yukurrana ŋayaŋay' ḻukana nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgala Djesuyunydja. Ŋuliŋuruyinydja ŋayi märraŋalana ŋathanydja,
1CO 11:24 buku-wekaŋala Gunhu'nhanydja, bala bakmaraŋalana, ga waŋana bitjarrana ḻakaraŋala, “Ŋay', dhuwalana ŋarra rumbalnydja, ŋunhi ŋarra wekanhamina burakinyarawu nhokalanydja dharapulŋura. Ma' ḻukiyanydja, guyaŋiyana bala roŋiyiya manaparra ŋarranha.”
1CO 11:25 Ga dhurrwaraŋuru ŋathaŋurunydja, ŋayi bitjarrayi weyikany'tja märraŋala, bala waŋana bitjarrana, “Dhuwalanydja yukurra ḻakarama yuṯana wal'ŋu dhukarr nhumalaŋgu ḻapmaranharana ŋarrakalaynydja maŋgu'yu, bitjan waŋgany-manapanminyarawuna. Ma' wurkthurranydja nhuma yurru, guyaŋiyanydja roŋiyiya bala marrtjiya ŋarranha, biyakana bili bala yana,” bitjarra ŋayi Djesu waŋananydja.
1CO 11:26 Ŋunhi nhe yurru bitjandhinydja yukurra ḻukanydja Garraywunydja ŋunhi ŋatha ga gapu, ŋunhiyinydja nhe biyapul yurru walŋakuma yukurra ḻakarama ga buku-warkmarama burakinyara ŋanya Garraynha, ga yana liŋgu ga buna ŋayi yurru biyapul dhika.
1CO 11:27 Liŋgu ŋurikiyina ŋayaŋuwu, ŋunhi yurru ŋula yolthu yolŋuyu ḻuka ŋunhiyi Garraywu ŋatha ga gapu wakalkumanydja ga märr-yuwalkthinyamiriwnydja, ŋunhiyinydja ŋayi yurru yätjkumana djäma Garraynhana rumbal ga gulaŋ, yanapi ŋunhiyinydja rakunydhinyarawuy ŋayi Garray ŋula nhäna.
1CO 11:28 Bala nhepi yurru waŋga'-waŋgany yolŋu nhänharamirrinydja wal'ŋu nhuŋuway nhe ŋayaŋunydja, bala ḏupthunna nhä malanha yätjtja, yurruna nhe yurru ḻukanydja ŋunhiyi Garraynha rumbal ga gulaŋ.
1CO 11:29 Liŋgu nhe yurru nhunapinyay nhe wapmaranhamirri ŋunhimalana dhä-ḏir'yunamirrililina, ŋuriŋiyina ŋunhi nhe yurru ḻukanydja ŋunhiyi ŋatha ga gapu guyaŋinyamiriwnydja, ga dharaŋanamiriwnydja wal'ŋu Garraywu rumbal.
1CO 11:30 Ga dhiyaŋunydja-wala guḻku'na nhuma dhuwali yukurra nhina rerrimirrinydja walala ga yalŋgi'mirrinydja, ga wiripunydja nhuma mala raku'-rakunydhinana liŋguna, liŋgu bitjanarayuyi ḻukanharayu, guyaŋinyaramiriwyu ga dharaŋanamiriwyu Garraywu rumbal.
1CO 11:31 Yo, ŋilimurrunydja yurru nhänharamirri waŋga'-waŋgany nhanŋuway ŋayi yana ŋunhiyi yolŋu ŋayaŋunydja, bala ḏupthunna yurru yätjtja ŋunhi, märr yurru ŋayinydja yakana Gunhu'yunydja maḻŋ'marama ŋula nhä yätj ŋilimurruŋgala, bala dhä-ḏir'yundja ŋilimurrunha ŋuliŋuruyi yätjŋuru.
1CO 11:32 Liŋgu dhiyalanydja bäymanydja ŋuli ŋayi Garrayyu dhuwala nhäma muka marrtji ŋilimurrunha yolŋu'-yulŋunhanydja, ga ŋuli ŋayi yurru maḻŋ'marama yätjtja ŋula nhä malanha ŋayaŋulili ŋilimurruŋgala, bala dhiyala yana bäyma ŋayi yurru ŋilimurrunha dhä-ḏir'yun, yurru märr-gaŋga ŋuli ya', märr yurru ŋilimurru yätj ḏupthun dhiyaŋu-wala yana, märr ŋulinyaramirriyunydja dhä-yawar'yunara-mirriyunydja waluyu ŋayi yurru yakana ŋilimurrunha wirrkinydja dhä-ḏir'yun, bala ḏupthun gupaḏalnydja rrambaŋikumanydja yätjmirrinhanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋunha, waŋgany-manapan dhiyakuy munatha'wuywalanydja.
1CO 11:33 Yo, gutha walala. Ŋunhi nhuma ŋuli marrtji buku-ḻuŋ'thun ḻukanharawu Garraywalaŋunydja ŋathawu ga gapuwu, yaka dhaŋ'thunmiyanydja, yana märr-galkunmiya walala biyaka yulŋunydja.
1CO 11:34 Ŋuli nhe wirrkinydja djaṉŋarrthirri yurru, yana ḻukiya ŋunhili wäŋaŋurana nhokalay nhe, ga yurruna nhe yurru balanydja marrtji buku-ŋal'yunarawu, Garraywalaŋunydja ŋathawu ḻukanharawu, märr nhe yurru yaka muka wapthun dhä-ḏir'yunaramirrililinydja ŋunhinydja wäŋalili, ŋunhi nhuma ŋuli waŋgany-manapanmirri buku-ŋal'yunarawu Garraywu. Yo, ŋunhi ŋarra yurru marrtjinydja withiyandja nhumalanha, yana ŋarra yurru dhunupayamana nhä malanha wiripuna yulŋunydja.
1CO 12:1 Yo, gutha walala, ŋarranydja nhumalaŋgu yurru ḻakarama dhuwala djiwarr'wuy wal'ŋu mundhurr, ŋunhi ŋuli ŋayi yolŋuwala wal'ŋu maḻŋ'thun Walŋamirriwuŋu Birrimbirrwuŋu. Ŋarranydja djäl nhumalaŋgu marŋgiwu wal'ŋu yana nhinanharawu, yakana ŋarra ḏukṯuk nhuma yurru dhuŋamirrinydja nhina yukurra.
1CO 12:2 Nhuma marŋgi ŋurikinydja ŋunhi nhäyinyara nhe ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhi, ŋunhi yaka muka yana nhe Garraywala wapthurruna; ŋayinydja ŋuli nhuna ŋuriŋi ŋula yolthunydja gatjpaḻ'maranhana gänha ŋurikala waŋarrwala walalaŋgala, dhärukmiriwwalana walalaŋgala buku-ŋal'yunarawu.
1CO 12:3 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Ŋuriŋi yolŋuyu ŋunhi ŋanya yuwalk wal'ŋu Gunhu'wala Birrimbirryu gäma yukurra, yakanydja ŋayi yurru ŋuriŋiyina yolŋuyu waŋa yätj-ḻakarama Djesunha; ga ŋunhi ŋuli yolŋu waŋa bitjan, “Djesunydja dhuwala yätj, yaka ŋamakurru,” bitjan, ŋunhiyinydja yolŋu yakana Garrkuḻukkuŋu Birrimbirrwuŋu gänhara. Ga yakana yurru ŋula yol yolŋu gäna waŋa garray-ḻakarama Djesunhanydja bitjan gam', “Djesunydja dhuwala Garray wal'ŋu yana,” ŋayinydja yurru ŋuriŋina liŋgu yolŋuyu bitjandhinydja waŋa, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra ŋanya gäma ŋuriŋiyi Garrkuḻukthu Birrimbirryu.
1CO 12:4 Yo. Godthunydja wekama ŋuli marrtji barrku'-barrkuwatj yana mundhurrnydja nhanukalaŋuwu ŋayi yolŋu'-yulŋuwunydja, yurru wekanharanydja marrtjinyara ŋunhiyi mundhurr ŋurikiŋiyina bili waŋganyguŋuna birrimbirrwuŋuna.
1CO 12:5 Ga bitjandhina ŋayi ŋuli Godthu djämanydja wekama yolŋu'-yulŋuwu; wiripuŋuwu yolŋuwu ŋayi ŋuli wiripu djäma wekama, ga wiripuŋuwu yolŋuwu ŋayi ŋuli wekama wiripu djäma, ga bitjandhina marrtji bala ŋuli ŋunhi yulŋunydja, yurru ŋuriŋi bili waŋganydhu yana Garrayyu ŋuli ŋunhiyi djäma wekamanydja.
1CO 12:6 Ga bitjandhi ŋuli ŋayi Godthu ganydjarr wekamanydja, barrku'-barrkuwatj ganydjarr djämawunydja, birrka'mirriwu yolŋuwunydja, yurru ŋuriŋi bili Godthu Gunhu'yu waŋganydhu yana ŋuli ŋunhi ganydjarr wekamanydja bukmakku, birrka'mirrilili yana djämalili malaŋulili.
1CO 12:7 Yo, waŋga'-waŋganygala yana ŋayi ŋuli ŋunhiyi Garrkuḻuktja Birrimbirr maḻŋ'thu-maḻŋ'thun marrtji, yurru bukmak ŋunhiyi nhä malanha ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi Birrimbirryu djämanydja, bukmakkuna yana wal'ŋu miṯtjiwunydja ŋurikina, märr walala yurru ŋunhiyi mala nhinanydja ŋamathamana.
1CO 12:8 Liŋgu waŋganygalanydja ŋayi ŋuli Garrayyu wekama dhäruk djinbulknha wal'ŋu waŋanharawu, yurru ŋurikala Birrimbirrwala Walŋamirriwala ŋayi ŋuli dhäruk wekamanydja ŋurikiyi yolŋuwu. Ga wiripuŋuwalanydja yolŋuwala ŋayi ŋuli dhäruk wekama djambatjnha wal'ŋu maḻŋ'thunara, bala ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi yolŋuyunydja ḻakarama warraŋulnha wal'ŋu nhä malanha ŋunhi yaka ŋuli ŋula yolthu yolŋuyu nhanŋu ḻakaramanydja, yurru ŋurikalayina waŋganygalana Birrimbirrwala ŋayi ŋuli wekamanydja. Ga wiripuŋunhanydja yolŋunha ŋayi ŋuli wekama märr-yuwalkthinyara, ŋunhi wal'ŋu nhanŋuway märr-yuwalkthinyara, yurru ŋurikalayi bili waŋganygala Birrimbirrwalanydja ŋayi ŋuli wekama.
1CO 12:9 Ga wiripuŋunhanydja yolŋunha ŋayi ŋuli mundhurr wekama ḏukthunmaranharamirri, märr yurru ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyunydja ḏukmarama rerriŋuru, ŋuriŋi bili waŋganydhu birrimbirryu.
1CO 12:10 Ga wiripuŋuwalanydja yolŋuwala walalaŋgala ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi bili waŋganydhu Birrimbirryu djäma ganydjarr-ḏumurruna wal'ŋu yana nhä malanha ŋunhi ŋuli yakana ŋula yolthu gänanydja biyakuyi djäma. Ga ŋuriŋi bili Birrimbirryu ŋuli dhäruk wekama wiripuŋunhanydja yolŋunha, bala ŋayi ŋuli waŋanydja dhäruktja ganydjarrmirrina, ḻakaramanydja ŋuli yukurra guyaŋinyaranydja nhanŋuwaynha Godkuna yanana. Ga wiripuŋunhanydja yolŋunha ŋayi ŋuli wekama dharaŋanarawu wal'ŋu birrimbirrwu walalaŋgu; ŋayi yurru ŋäma dharaŋan ŋunhinydja dhäruk ga djäma ŋunhi ŋuli yuwalktja dhawaṯthun wal'ŋu ŋulaŋuruna Walŋamirriwuŋuna Birrimbirrwuŋu, ga ŋunhiyi be nhänydja bothinyarayŋunydja dhäruk ŋunhi ŋuli dhawaṯthun ŋula yolkuŋuna wiripuŋuwuŋuna birrimbirrwuŋu. Ga wiripuŋuwalanydja yolŋuwala ŋayi ŋuli Garrayyu dhäruk wekama, wiripuna yana mulkuruna, dharaŋanamiriwnha dhäruk dhikana ŋurikalayi waŋanharawu, ga wiripuŋuwalanydja yolŋuwala ŋayi yukurra ŋuli dhäruk wekama ḻakaranharawu mayali'wuna wal'ŋu yana dhäwu'wu mulkuruwuna ŋurikina dharaŋanamiriwwuna, yurru ŋurikalayi bili waŋganygala yana yulŋunydja, Birrimbirrwala Walŋamirriwala ŋayi ŋuli ŋunhi waŋanydja.
1CO 12:11 Yo, bukmak dhuwalayi malanha mundhurrnydja ŋuli yukurra marrtjinydja ŋurikalayi yana waŋganygala wal'ŋu Birrimbirrwala, nhanŋuway yana Godku wal'ŋu Birrimbirr, ŋayi ŋuli yukurra djämanydja dhuwalayi malanha yolŋu'-yulŋuwalaŋukurrunydja; ŋayi ŋuli ŋunhi weka'-wikamanydja barrku'-barrkuwatj yana bala, wiripuŋuwu ga wiripuŋuwu ga wiripuŋuwu, ŋunhi ŋuli ŋayipi yana djarr'yundja nhä malanha ŋunhiyi.
1CO 12:12 Balanyara dhuwala dhäwuny'tja gam', malikurru ŋarra yurru ḻakarama. Garraywunydja waŋgany rumbal dhuwala yana, balanyara bitjan yolŋunydja dhuwala rumbal waŋgany, yurru guḻku'na ŋayi yulŋunydja, balanyara bitjan waṉa ga ḻuka ga maŋutji ga mäkiri ga ŋula nhä malanha, guḻku'na nhä malanha ŋayi, yurru dhambay-manapanarayunydja ŋunhi yurru rumbal waŋganynha yana yolŋunydja. Ga balanyarayi ŋilimurru dhuwala Garraywalaŋumirrinydja yolŋu walala guḻku'na dhikana wal'ŋu, ga barrku'-barrkuwatjku ŋilimurru dhuwala nhänydja malanha djämawunydja, yurru dhambay-manapanarana ŋilimurru dhuwala rumbalnydja waŋganynha yana, Garraynha ŋunhi rumbal.
1CO 12:13 Liŋgu ŋilimurru ŋunhi bukmak ḻiya-ḻupmaranharanydja waŋganygunharana, ŋuriŋina liŋgu waŋganydhuna Birrimbirryu Godkalana. Wiripunydja ŋilimurru Djuw mala, ga wiripunydja mulku'-mulkuru, ga wiripunydja garrpiṉara ŋula yolku yolŋuwu djämamirri ŋayi, ga wiripunydja yaka garrpiṉara ŋula yolku yolŋuwu, yurru waŋganyŋura ŋilimurru yulŋunydja, waŋganynha rumbal yana, liŋgu ŋunhiyi waŋganydja Walŋamirri Birrimbirr ŋuli nhina yukurra ŋilimurruŋgala waŋga'-waŋganygalana yana ŋayaŋuŋuranydja, liŋgu nhanukuŋuway ŋunhi Gunhu'wuŋu yana nherraṉaranydja.
1CO 12:14 Yo. Yolŋunydja rumbal dhuwala yaka rumbal yana waŋgany ŋula nhämiriw; rumbalŋuranydja dhuwalanydja dhika nhä malanha guḻku' muka. Ga Garraywunydja dhuwala rumbal balanyarayi muka, guḻku' muka; waŋganydja yolŋu balanyarayi bitjan ḻuku, ga wiripunydja yolŋu balanyara bitjan waṉa, ga maŋutji ga ŋula nhä malanha, yurru waŋgany-manaparana waŋganynha. Ŋuli yurru ŋayi ḻukunydja waŋa bitjan, “Yaka ŋarranydja dhuwala rumbalŋura, nhäŋiniŋ'nha ŋarra dhuwala, liŋgu ŋarra yaka dhuwala goŋ,” bitjan, yurru yuwalk muka dhuwali nhe ḻukunydja rumbalŋura muka, rrambaŋi yana bitjan goŋ. Ga ŋuli yurru ŋayi mäkiriny'tja waŋa bitjan gam', “Ŋarranydja dhuwala yaka warray maŋutji; yakana ŋarra ŋuriki rumbalwu wal'ŋu,” bitjan, yurru nhenydja mäkiri' yuwalk yana rumbalŋura dhuwala, waŋganyŋura muka nhenydja dhuwala bukmakkala. Ŋuli bini yolŋu rumbal waŋganydja, maŋutjinydja yana malanha, ŋayinydja bini mäkiri'miriwyunydja rumbalyu yakana ŋänha, ga ŋuli bini ŋayi rumbal mäkiriny'tja waŋganydja, wanhawitjanana ŋayi bini ŋunhi ŋurrumiriwyunydja nhumanna? Yo, Gunhuny'tja ḏukṯuk Garraywunydja rumbalwu ŋamakurru'wu yana wal'ŋu dhika, yaka ŋula nhäku, nhämiriwwu nhinanharawu, bala ŋayi nherra'-nhirrara wiripuŋunhana yolŋunha Garraywalanydja rumbalŋura, wiripuŋuwuna ga wiripuŋuwuna djämawunydja malaŋuwu nhäku.
1CO 12:19 Ŋuli bini bukmak balanyarayinydja liŋgu ŋupanayŋunydja rumbal, ŋupanayŋuwunydja djämawu, ŋunhinydja bini ŋula nhä rumbal yolŋu yakana.
1CO 12:20 Yurru yuwalktja Garraywunydja rumbal guḻku'na dhika, wiripuwu djämawu ga wiripuwu djämawu ga wiripuwu, yurru waŋganynha ŋunhiyi rumbalnydja.
1CO 12:21 Yo, bukmak ŋunhi rumbalwu nhä malanha waŋganyŋura yana rrambaŋi yulŋunydja. Yakana yurru ŋayi maŋutji waŋa goŋgalanydja bitjan, “Ŋarrapi yurru dhuwala djäma bukmaktja nhä malanha, liŋgu ŋarra dhuwala biyapulnydja wal'ŋu, djuḻkmaramanydja yukurra nhuna.” Ga ŋayi muḻkurrnydja yurru yaka waŋa ḻukuwu bitjan gam', “Ŋarranydja dhuwala biyapul warray wal'ŋu, garrwar warray. Yaka nhenydja yurru galki ŋarrakala djäma,” bitjan.
1CO 12:22 Yurru ŋunhiyi nhä malanha ŋunhi ŋali ŋuli ḻakarama yalŋgi' ga nhäŋiniŋ' bitjan, ŋunhiyina yuwalktja wal'ŋu dharrpalnydja, yakana yurru ŋayi rumbalnydja ŋamathama nhina ŋunhimiriwŋuranydja.”
1CO 12:23 Ga ŋunhiyi nhä malanha rumbalŋura, ŋunhi ŋali ŋuli yaka ŋamakurru' ḻakarama, ŋali ŋuli dhaṯthunmirrinydja ga nherraṉdja ḻatju'mirriyunydja girri'yu dhikanydja, dhika nhälilinydja malaŋulili ŋilimurruŋgalay ŋunhi ḻatju'kunharawu. Ga ŋuriki wiripuŋuwunydja nhäku malaŋuwu ŋali ŋuli djäka wal'ŋu ŋamathama dhika, ŋäkirrmarama girri'yuna monyguma nhänharaŋurunydja.
1CO 12:24 Yurru nhä malanha ḻatju'mirrinydja ŋunhi rumbalŋura, yakana ŋilimurru yurru djäka bitjandhiyi ŋamathama wal'ŋu. Yo, ŋunhi ŋayi yolŋunhanydja djäma Garrayyu rumbal, bukmak ŋayi djämanydja dhunupalili yana malanha, waŋga'-waŋganynha ŋayi nherraranydja marrtjina rumballilinydja, märr ŋurikiyi yalŋgi'wu malaŋuwu yurru djäkanydja yana ŋamathama dhika wal'ŋu.
1CO 12:25 Bitjarrayinydja ŋayi rumbal djäma ŋunhi, märr bukmak nhä malanha yurru ŋunhi waŋganyŋura yana, rrambaŋi wal'ŋu, yaka guḻk-guḻkthunara, märr yukurra yurru waŋgany yana ŋurruktja djäka walalaŋguway walala ŋamathama yana dhika wal'ŋu.
1CO 12:26 Ŋunhi yurru waŋgany ŋula ŋunhilimiyi rumbalŋura burakirri, bala bukmaktja yurru nhuŋu rumbal warrpam'tja rirrikthunna, ŋayaŋu-yätjthirrina manapan; ga ŋunhi yurru waŋganygu ŋula rumbalwu yolŋu wokthun, bala yurru bukmaktja rumbal malanha galŋa-djulŋithirriyi dhika manapan.
1CO 12:27 Yo, nhumanydja dhuwali bukmak Garraywalaŋumirrinydja walala Garraywuna rumbal; waŋga'-waŋgany yana nhuma nhanukalana rumbalŋuranydja.
1CO 12:28 Bitjarrayinydja ŋayi ŋunhi Gunhu'yu nherra'-nhirrara nhumalanha ŋunhimalayi rumballilinydja ŋamathaŋala yana, bala ŋayi ŋuli djäma wekamanydja nhumalaŋgu waŋga'-waŋganygunydja wiripuna ga wiripuna ga wiripuna djämanydja malanha. Wiripu-gulkuny'tja nhuma bo'puyŋu Garraywu, ga wiripu'-guḻkuny'tja nhuma dhärukku-ḻakaranhamirri nhanŋu wal'ŋu, Garraywuŋu guyaŋinyarawuy, ga wiripunydja nhuma marŋgikunharamirri walala Garraywalaŋuwu romgu ḻakaranharawu. Wiripu-guḻku'walanydja ŋayi ŋuli Garrayyu djäma ganydjarr-ḏumurruna dhikana wal'ŋu nhä malanha, ga wiripu-guḻku'walanydja ŋayi ŋuli yana wekama ḏukmaranharawuna yolŋuwu rerriŋuru. Ga wiripu-guḻku'walanydja goŋgurru ŋayi ŋuli guŋga'yun ŋurruwuykmirrinhana, ga wiripu-guḻku'walanydja ŋayi ŋuli wekama dhungal-nherraṉminyarawu nhäkuna malaŋuwu, ga wiripu-guḻku'walanydja ŋayi ŋuli wekama dhärukku waŋanharawu wal'ŋu mulkuruwuna, dharaŋanamiriwwuna.
1CO 12:29 Yo, waŋga'-waŋganygala muka ŋayi ŋuli ŋunhi bala marrtji weka'-wikamanydja ŋunhiyi nhänydja malanha. Yaka dhuwala nhuma bo'puyŋu bukmaktja wal'ŋu, ga yaka nhuma bukmak dhärukku-ḻakaranhamirri ga marŋgikunharamirri walala. Yaka muka nhuma bukmakthu ŋuli djäma ganydjarr-ḏumurrunydja dhikanydja nhä malanha wal'ŋu ŋunhi,
1CO 12:30 ga yaka muka nhuma bukmakthu märraŋala mundhurr ŋunhi yolŋuwunydja ḏukmaranharawu rerriŋuru. Ga yaka nhuma bukmak ŋuli waŋa ḻakarama Godku dhäruk wiripukurrunydja dhärukkurru ŋunhi mulkurukurrunydja, ga yaka nhumalaŋgu bukmakku ŋayi ŋuli dhäruk wekama ŋunhi maḻŋ'maranharawunydja ḻakaranharawu ŋurikiyi dhäwu'wu ŋunhi ŋayi ŋäthili wekaŋala mulkurukurru dhärukkurru.
1CO 12:31 Yo, nhuma yurru ḻarruŋanydja wal'ŋu märranharawunydja ŋurikiyi nhäku malaŋuwu Garraywalaŋunydja wekanharawuywu, yurru wirrkina yana yulŋunydja ḻarruŋanydja ŋurikiyi wal'ŋu biyapulwunydja dhikanydja.
1CO 13:1 Mak ŋali yukurra yurru waŋa dhäruk ŋamathama dhika wal'ŋu, dhiyakuy ŋunhi munatha'wuy, yolŋuwu dhäruk, ga ŋurukuy djiwarr'wuy dhäruk, yurru ŋunhi ŋali yurru waŋanydja märr-ŋamathinyamiriwyuna ŋuli, yakana ŋali ŋuli yukurra märr-ŋamathirri wiripuŋuwunydja yolŋuwu wal'ŋu, ŋunhiyinydja ŋitjalaŋgu dhäruk dhäparknha yana, balanyarana yana bitjan rirrakay-ḏumurru banikin wutthunara.
1CO 13:2 Wiripunydja ŋarra ŋuli ḻakarama Gunhu'wu dhäruk dhunupakuma ŋuriŋiyi Birrimbirryu wal'ŋu Walŋamirriyu, ga wiripunydja ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi Birrimbirryu ŋarrakala maḻŋ'marama warraŋulkumana warrpam'nha, märr yurru ŋarranydja bukmakku marŋgi yana. Yo, wiripunydja ŋayi yurru ŋarraku ŋayaŋu dhaŋaŋguma nhanukalay ŋayi wal'ŋu märr-yuwalkthinyarayu, märr ŋuli ŋarra ŋuriŋiyinydja waŋi giṯthunarawuna bathalamirriwunydja nhäku malaŋuwu yarrkthunarawuna, ga ŋunhi ŋarra yurru bitjandhiyinydja djäma ŋula nhä ŋamakurru Walŋamirriyunydja Birrimbirryu ganydjarryu, ga yakanydja märr-ŋamathirri ŋarra ŋuli wiripuŋuwu yolŋuwu, ŋunhiyinydja ŋarra dhäparknha yana, nhäŋiniŋ'nha wal'ŋu yolŋu.
1CO 13:3 Ŋunhi mak ŋarra ŋuli wekaŋu bukmaktja yana nhä malanha ŋunhi ŋarra ŋayathama ŋuli yukurra, yana rarr'yurruna marrtji ŋuriki ŋurruwuykkuna, ga ŋunhi ŋarra yurru ŋarrapinydja wekanhamirri, ŋula nhaltjan rakunydhirrinydja yurru walŋakunharawu wiripuŋuwuna yolŋuwu, ŋuli ŋarra yurru yukurra yakanydja märr-ŋamathirri wiripuŋuwu yolŋuwu, ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja yakana ŋarranha ŋamakurru-ḻakarama.
1CO 13:4 Yo, yuwalktja dhuwala märr-ŋamathinyara balanyarana gam': Märr-ŋamathinyaramirrina yolŋu ŋunhina ŋayaŋu-wuyunaramirrinydja wal'ŋu, djäka ŋayi ŋuli wiripuŋuwu yolŋuwu ŋamathama; yakana ŋayi ŋuli ŋunhiyi yolŋu waḏutjanydja ŋanhdharr'yun maḏakarritjthirri, ga yaka ŋayi yurru mel-ḏi'yun ŋula yolŋunha. Yo, märr-ŋamathinyamirrinydja wal'ŋu yolŋu yurru yakana garrwarkunhamirri bathala-ḻakaranhamirrinydja wal'ŋu, yana ŋayi ŋuli nhina ga waŋa ŋamakurru'na;
1CO 13:5 yakana ŋayi dhä-dhakaṉ ga goŋ-dhakaṉ yolŋu, ga yaka ŋayi wanaŋa-ḏumurru. Yakana ŋayi ŋuli malthun nhanŋuway ŋayi djälwu, ga yakana ŋayi ŋuli ŋayaŋu-mäypathirri. Ŋunhi yurru yolthu djäma yätjtja, ŋayaŋu-yätjkumanydja ŋanya, yakanydja ŋayi yurru guyaŋirri yukurra bitjan liŋgu ŋurikiyi yolŋuwu yätj, ŋayinydja yurru bäy-ḻakaramana, meṉgumana yurru yana.
1CO 13:6 Yo, märr-ŋamathinyamirrinydja yolŋu yurru yakana ŋayaŋu-ŋamathirri ŋunhi yurru ŋula yolthu djäma yätjtja, yurru ŋayi yurru goŋmirriyirrinydja wal'ŋu mirithirrinydja ŋunhi ŋuli yolŋu walala nhina ŋamathama romŋura, dhunupaŋura yana yuwalkŋura wal'ŋu.
1CO 13:7 Yo, märr-ŋamathinyamirriyunydja wal'ŋu yurru yolŋuyu yakana guyaŋirri ga yätj-ḻakarama wiripuŋunhanydja yolŋunha, yana ŋuli ŋunhiyi nhä malanha ŋäkirrmaramana bukmaknha; bitjanna liŋguna ŋayi yukurra yurru märr-yuwalkthirrina Garraywala yana, ga gatjpu'yunna yukurra yurru, galkunna yana ŋamakurru'wuna nhäkurrunydja malaŋukurru ŋunhi, yakana yurru ŋayi märr-ŋamathinyaranydja ŋula ḏaḏawyun gandarrŋura, ga galkirri.
1CO 13:8 Yo, wiripunydja ŋunhi nhä malanha dharrathir' warray yana, yurru yuwalktja wal'ŋu dhuwala märr-ŋamathinyaranydja yurru dhärrana yana, bitjanna liŋguna yurru. Yuwalk warray ŋuli yolŋunydja walala waŋa Godku dhäruk ŋuriŋi Birrimbirryu Walŋamirriyunydja, ga wiripunydja walala ŋuli waŋa dhäruk mulkuru, ga wiripunydja yolŋuyu ŋuli ḻakarama nhä malanha ŋunhi marŋgi-wekanhara Walŋamirriwuŋuna Birrimbirrwuŋu, yurru dhuwalayinydja rom malanha yurru ŋunhalanydja dhawar'yun warray.
1CO 13:9 Liŋgu ŋilimurru dhuwala marŋgi märr-gaŋga ŋuli ya' dhiyala munatha'ŋura, yaka warrpam'ku; ga märr-gaŋga ŋilimurru yana ŋuli dhäruk ḻakarama.
1CO 13:10 Ga ŋunhalanydja ŋunhi djiwarr'ŋuranydja ŋilimurru yurru marŋgiyirri biyapulnha wal'ŋu warrpam'nha yana; yakana biyapul ŋayi yurru Garrayyu wekama dharrathir' ŋilimurruŋgala bitjandhinydja nhä malanha.
1CO 13:11 Ŋäthilinydja ŋunhi ŋarra yothu', ŋarra ŋuli waŋanha ga guyaŋinya bitjana yana bitjan ŋuli yothu'yu, liŋgu märr-gaŋga muka ya' ŋarra ŋuli marŋgi ŋäthili. Yurru dhiyaŋunydja-wala ŋarra wakinnha yolŋu, liŋguna ŋarra ḏaḏawyun ŋuliŋuruyinydja yothu'yinyaraŋurunydja romŋuru.
1CO 13:12 Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋali ŋuli yaka dhika warrpam'thun wal'ŋu maḻŋ'marama djiwarr'wuynydja nhä malanha, liŋgu nhämanydja ŋali ŋuli yukurra märr-gaŋga yana, bitjan ŋuli yolŋuyu nhäma mali gapulili. Yurru ŋunhalanydja ŋali yuwalkkumana yurru nhäma, mälkumana yurru. Dhiyalanydja ŋarra dhuwala yana märr-gaŋga marŋgi Godkalaŋunydja romgu, yurru ŋunhalanydja ŋarra yurru marŋgi warrpam'kuna yana, bitjan bili yana bitjan ŋayi Gunhu' marŋgi warrpam' ŋarraku.
1CO 13:13 Yo, ŋali yukurra yurru bitjan liŋgu märr-yuwalkthirrinydja Garraywu ga dhukarr-nhämana nhina yana, gatjpu'yunna yurru ŋamakurru'wu, ga bitjan liŋgu ŋali yukurra yurru märr-ŋamathirri märryu-ḏapmaramanydja ŋitjalaŋguway ŋali bukmakku, ga ŋanya Garraynha. Yurru märr-ŋamathinyarayuna dhuwala waŋganydhuna djuḻkmaramanydja yukurra nhä malanha wiripunydja ŋunhi.
1CO 14:1 Yo, wirrkinydja wal'ŋu goŋ-ŋaḏupthurra märr-ŋamathinyarawuna ŋurikina, ga yuwalkkuŋa yana ḻarruŋa märranharawunydja ŋurikiyi wiripuŋuwunydja mundhurrwu malaŋuwu ŋunhi ŋuli ŋayi Walŋamirriyu Birrimbirryu djäma yukurra nhokala. Yurru wirrkinydja ḻarruŋa ḏukṯukthiya wal'ŋu ŋuriki dhärukku-ḻakaranharawu dharaŋanamirriwu, märr nhe yurru warraŋulnha wal'ŋu ḻakaramanydja Gunhu'nha dhäruktja.
1CO 14:2 Ŋunhi ŋuli nhe waŋa ŋäṉarryu dharaŋanamiriwyunydja, ŋuriŋi wal'ŋu Walŋamirriyu Birrimbirryu, ŋunhiyinydja nhe yurru yukurra waŋa nhanukalaynha Gunhu'walana yana, yakana yolŋu'-yulŋuwala, liŋgu yakana yana yolŋuyunydja ŋuli dharaŋan ŋunhinhayi dhäruknha, yana nhuŋuway birrimbirrnha yukurra ŋuli waŋa meṉgunharayŋuna dhäruk.
1CO 14:3 Ga ŋunhi nhe ŋuli waŋa dhärukthu dharaŋanamirriyunydja, ŋuriŋi bili Walŋamirriyu Birrimbirryu wal'ŋu, warraŋul yana ḻakarama Gunhu'nha maḻŋ'marama wal'ŋu dhäruk, ŋunhiyinydja nhe yukurra yurru waŋa yolŋu'-yulŋuwalana, liŋgu ŋuriŋiyi nhokala dhärukthunydja ŋuli marrtji guŋga'yunna yolŋu'-yulŋunha, ga ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrkumana gäma, ga marrparaŋ'kumana ŋuli walalanha.
1CO 14:4 Yo, ŋunhi ŋuli yolŋu waŋa dharaŋanamiriwyunydja dhärukthu, ŋunhiyinydja ŋuli ŋayi ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrkunharamirri nhanŋuwaynha ŋayi, ga ŋunhi nhe ŋuli waŋa dhäruk dharaŋanamirrinydja, ŋunhiyinydja biyaku ŋuli nhe yurru ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrkuma guḻku'nhana yolŋu'-yulŋunha.
1CO 14:5 Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma ŋuli bukmak biyakuyina yukirri waŋi dhärukthu mulkuruyu dharaŋanamiriwyuna, yurru biyapulnydja wal'ŋu ŋarra ḏukṯuk, nhuma ŋuli bukmak waŋi dharaŋanamirriyuna dhärukthu, warraŋulwuna ḻakaranharawu Garraywalaŋuwu dhärukku. Liŋgu ŋunhinydja yolŋu ŋuli waŋa dharaŋanamirriyunydja dhärukthu, ŋunhiyinydja ŋuli ŋayi biyapulnha marrtji wekama wiripuŋuwala yolŋu'-yulŋuwala, djuḻkmarama ŋayi yukurra ŋuli ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra waŋa dharaŋanamiriwyu dhärukthu. Yurru ŋunhi yurru ŋula yolthu yolŋuyu märrama mayali' ŋunhiyi dharaŋanamiriwnydja dhäruk, bala waŋa ḻakaramana yukurra yurru guḻku'wana ŋuripana, ŋunhinydja yurru bukmaknhanydja Garraywalaŋumirrinha walalanha ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrkumana ŋuriŋiyi dhärukthu.
1CO 14:6 Gutha walala ŋarraku. Ŋunhi ŋarra ŋuli marrtjinydja nhumalaŋgala, bala ḻakaraŋu dharaŋanamiriwyunydja dhärukthu, yakana ŋayi yurru nhumalanha guŋga'yun dhiyaŋuyinydja dhärukthu; ŋuriŋina bili dhärukthu warraŋulwuyyuna guŋga'yundja wal'ŋu yurru nhumalanha, ŋunhi ŋarra yurru maḻŋ'maramanydja nhumalaŋgala Garraynha, ga ḻakarama nhanukuŋu marŋgi-wekanharanydja dhäruk nhumalaŋgu, märr nhumanydja yurru marŋgithirrina.
1CO 14:7 Yo, ŋunhi ŋuli yolŋu ŋaḻwa'yun rirrakay dharaŋanamiriw, dhumbal'yunaramirrinydja, ŋunhinydja yurru yakana ŋula yolŋu'-yulŋuyu dharaŋan ŋunhiyi rirrakaynha manikay miyamanarawunydja.
1CO 14:8 Ga ŋunhi ŋuli ŋurruŋuyu yolŋuyu ḏarramuyu rirrakay ḻoḻ'thun yiḏakiyu, ḻuŋ'thunmarama nhanŋuway ŋayi miṯtji marililinydja marrtjinyarawu, ŋuli yurru ŋayi rirrakay ḻoḻ'thun yiḏaki dharaŋanamiriwnydja, walalanydja yurru ŋunhi ḏarramuwurrunydja yakana gumurr-ŋamathirri bala withiyandja.
1CO 14:9 Ga balanyarayi bili dhärukkunydja; ŋunhi yurru ŋayi yolŋu waŋa dharaŋanamiriwyunydja dhärukthu, ŋunhinydja yurru yakana ŋula yolthu yolŋuyu dharaŋan wal'ŋu dhäwu', yana ŋayi yurru waŋa ŋunhinydja ŋula wanhamalana.
1CO 14:10 Dhiyalanydja dhuwala munatha'ŋuranydja guḻku' yukurra dhäruk waŋa yolŋu walala, wiripu ga wiripu ga wiripu dhäruk, yurru bukmak dhuwalayi walala dhäruktja mayali'mirri, warrpam' yana.
1CO 14:11 Yurru ŋunhi ŋuli ŋayi yolŋu waŋi ŋarraku wiripunydja dhäruk mulkurunydja, ŋarranydja ŋuli ŋunhi ŋäku rirrakaynha yana waŋganynha, liŋgu ŋarrakala ŋayi ŋuli ŋunhiyi dhäruktja mayali'miriwyirrina; ŋarrakalanydja ŋayi ŋunhiyi yolŋu bitjan mulkuruna wal'ŋu, ga ŋarra nhanukala yurru bitjandhi bili mulkuruthirri yana.
1CO 14:12 Gurrum'thurra walala yana biyaka guyaŋiyanydja. Yuwalk yana nhuma yukurra dhuwala djälthirrinydja ŋurikiyi wal'ŋu mundhurrwunydja malaŋuwu, djiwarr'wuywunydja wal'ŋu ŋurikinydja, yurru wirrkinydja biyakanydja ḻarruŋa ŋurikiyinayi, dhärukku ḻakaranharawu warraŋulkunharawu, märr yurru bukmaknha ŋunhi Garraywalaŋumirrinha walalanha ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrkuma ŋuriŋiyi nhokala dhärukthu.
1CO 14:13 Yo, ŋuriŋi yolŋuyu ŋunhi ŋuli wekama dhäruk mulkurunydja dharaŋanamiriwnydja, ŋayi yurru ŋäŋ'thundhi Garraynha ŋuriki mayali'wunydja, märr yurru wiripu-guḻku'yunydja ŋäma dharaŋandhi ŋunhiyi dhäruk.
1CO 14:14 Yo, ŋunhi ŋarra ŋuli bukumirriyama bitjandhinydja wiripukurrunydja dhärukkurru, ŋunhiyinydja bukumirriyanharawuy yukurra marrtji ŋuli ŋulaŋuruna ŋarrakalay birrimbirrŋuruna yana, yakana ŋarrakalay guyaŋinyaraŋuru, liŋgu muḻkurrŋuranydja ŋarrakala yaka yukurra maḻŋ'thun ŋuli ŋunhiyi dhäruk.
1CO 14:15 Bala nhaltjanna dhika ŋarra yurru yulŋunydja? Ŋarra yurru bukumirriyamanydja ŋarrakalay birrimbirryuna, ga biyapul ḻiyayu ŋarra yurru bukumirriyama, märrma'yu; ga miyaman ŋarra yurru manikay ŋarrakiyingala birrimbirryu, ga ḻiyayu ŋarrakiyingalay ŋarra yurru miyaman bitjandhi liŋgu yana.
1CO 14:16 Ŋunhi nhe yurru bukumirriyama nhokalay nhe birrimbirryunydja, wokthun yurru wiripukurrunydja dhärukkurru, ŋayi yurru ŋunhi wiripuyunydja yolŋuyu ŋämana, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi yaka marŋgi; yakana ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu waŋa, “Yo yuwalk,” bitjan, ŋurikiyi nhokalaŋuwuy buku-wekanharawuyyunydja, liŋgu yakana ŋayi dharaŋan ŋäma ŋuli dhäruk ŋunhi nhokuŋu waŋanhara.
1CO 14:17 Ḻatju'kuma warray dhika nhenydja yurru ŋunhi bitjandhi buku-wekamanydja bukumirriyama, yurru ŋuriŋi nhokala bukumirriyanharayunydja yurru yakana ŋunhi ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrkuma yolŋunha wiripuŋunhanydja ŋunhi.
1CO 14:18 Yo, buku-wekamanydja ŋarra yukurra Garraynha, ŋunhi ŋarrakalanydja ŋayi wekaŋala dhuwalayi mundhurr biyapul warray dhaŋaŋ, wirrkina yana ŋarranydja ŋuli ŋunhi bitjandhi waŋa bukumirriyama mulkurunydja dhäruk, dharaŋanamiriwnydja ŋunhi, djuḻkmarama warray ŋuli nhumalanha bukmaknhanydja.
1CO 14:19 Yurru ŋunhi ŋilimurru ŋuli ḻuŋ'maranhamirri waŋgany-manapanmirrinydja, ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru waŋa dharaŋanamirriyu dhärukthu, märr bukmakthu yolŋu'-yulŋuyu yurru dharaŋan ŋäma. Bäyyi warray ŋarra yurru waŋa ḻurrkun'tja dhäruk dharaŋanamirrinydja, dhiyaŋuyina ḻurrkun'thuna dhärukthu yurru ŋunhi marŋgikumanydja wiripunhanydja yolŋu'-yulŋunha. Ga ŋunhi ŋarra ŋuli guḻku'yunydja dhikanydja dharaŋanamiriwyu dhärukthu waŋi, yakana walala yurru yolŋu walala marŋgithirri ŋuriŋiyinydja dhärukthu; nhinana yana walala yukurra yurru bitjan liŋgu dhuŋamirrina, ga balanyarayinydja yakana yana ŋamakurru.
1CO 14:20 Gutha walala. Yaka biyakanydja guyaŋiya bitjan ŋuli ŋunhi yothu'yu. Biyaka yana waḏutja buku-meṉguŋa ŋula nhänydja yätjtja ŋunhi rom, bitjan ŋuli ŋunhi yothu'yu bitjandhi waḏutja meṉguma yana ŋula nhä, yurru biyakana guyaŋiyanydja dhunupayaŋana, ḏälkuŋana wal'ŋu ga ŋamakurru'na, bitjan ŋuli ŋunhi ŋaḻapaḻyu. Yo, ḏälkuŋayi wal'ŋu ḏukṯukthiya ŋurikiyina ŋunhi yurru guŋga'yun wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha.
1CO 14:21 Yo, ŋunha Godkalanydja djorra'yu ḻakarama yukurra yana bitjan gam', “Garraynydja yukurra waŋa bitjan, ‘Ŋarra yurru waŋa dhiyaku yolŋu'-yulŋuwu mulku'-mulkuruwala yolŋuwala walalaŋgala; dhäruktja ŋarra yurru wekama walalaŋgu ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala ŋuli waŋa yukurra wiripuna dhäruk mulkuruna, yurru mukthun walalanydja yurru ŋunhi bitjandhi bili yakayi yana ŋäma, ga yakana yurru mäkiri'-witjun ŋarraku dhärukku.’”
1CO 14:22 Yo, ŋunhi ŋuli yolŋu waŋa mulkurukurrunydja dhärukkurru ŋurikala Garrkuḻukkalanydja Birrimbirrwala, ŋayi yurru ŋuriŋinydja yolŋuyu märr-yuwalkthinyamiriwyunydja ŋäma ṉirryunna, bala dharaŋanna yurru, ŋunhi ŋayinydja Garraynydja ŋunhiyina. Ga ŋunhi ŋuli yolŋu waŋa dharaŋanamirriyunydja dhärukthu, ŋayinydja yurru märr-yuwalkthinyaramirriyunydja yolŋuyu ŋäma dharaŋanna yana, bäyyi ŋayinydja yurru märr-yuwalkthinyaramiriwyunydja yolŋuyu dharaŋan yakana Garraynha ŋunhimalayi dhäruklili.
1CO 14:23 Yo. Ŋunhi nhuma ŋuli Garraywalaŋumirrinydja miṯtji yolŋu walala ḻuŋ'thun, ga nhuma ŋuli bukmaktja waŋi yukirri ŋuriŋi dharaŋanamiriwyunydja dhärukthu, walalanydja yurru wiripu-guḻku'yunydja guyaŋirri nhumalanha bawa'mirri ḻakarama bitjanna, ŋuriŋinydja ŋunhi walala dhuŋamirri, ga ŋuriŋinydja ŋunhi walala yaka ŋuli märr-yuwalkthirri Garraynha.
1CO 14:24 Ga ŋunhi nhuma ŋuli bukmaktja waŋa yukurra dhärukthu dharaŋanamirriyunydja wal'ŋu, ŋayinydja yurru ŋuriŋi wiripuŋuyunydja yolŋuyu dhuŋayunydja ga märr-yuwalkthinyamiriwyunydja ŋämana Godku dhäruk, bala yurru ŋayi ŋayaŋunydja dharaŋanmirrina ŋanyapinyay ŋayi, nhä ŋunhi ŋayi yätj yolŋu, bala ŋayi yurru ŋayaŋunydja wirrkina ḏaw'yun ŋuriŋiyi dhärukthu,
1CO 14:25 bala yurru ŋunhiyinydja nhä malanha ŋunhi yukurra ŋorra djuḻuḻ'maranhara nhanukala ŋayaŋuŋura warraŋulthirrina maḻŋ'thunna, bala ŋayi yurru galkirri ŋunhiyinydja ḻukulilina nhanukala Garraywala, buku-ŋal'yunna manapan Gunhu'wu, ga waŋanydja ŋayi yurru bitjanna ŋunhi, “Yuwalk muka dhuwala Gunhuny'tja yana dhiyalami nhumalaŋgala miṯtjiŋura,” bitjanna.
1CO 14:26 Yo gutha walala, balanyara dhuwala yulŋunydja, ŋarra yurru ḻakaramanydja. Ŋunhi nhuma yurru ḻuŋ'maranhamirri buku-ŋal'yunarawunydja, yurru balanyarawu gam' yulŋunydja. Garrayyu yurru waŋganygalanydja yolŋuwala ḻakarama manikay nhumalaŋgu miyamanarawu, ga wiripuŋuwalanydja yolŋuwala yurru ŋulaŋuru bala maŋutji-ḻaw'marama djorra', ga ḻakarama yurru marŋgikuma ŋuliŋuruyi dhärukŋuru mayali', ga wiripuŋuyunydja yolŋuyu yurru ḻakarama ŋunhiyi ŋunhi nhanukala Gunhu'yu maḻŋ'maraŋala, warraŋulkuŋala mayali', ga wiripunydja yolŋuyu yurru ḻakarama dhäruk mulkuruna, dharaŋanamiriwnha, ga wiripuŋuyunydja yurru yolŋuyu mayali'na wal'ŋu ŋulaŋuruyi ḻakarama, ga bitjandhina yurru ŋunhi bala marrtji yulŋunydja. Yo, ŋamathaŋa yana biyaka djämanydja marrtjiya bala, ŋayi ŋathili waŋganydhu, ga baṯ ŋayinydja yurru wiripuŋuyunydja, ga bitjandhina bili bala, märr yurru dhiyaŋuyi malaŋuyu bukmakthunydja yurru ŋayaŋuna-wuṉḏaŋarrkuma Garraywalaŋumirrinha walalanha ŋunhi miṯtjinha.
1CO 14:27 Yo, ŋunhi nhuma yurru ḻuŋ'maranhamirri buku-ŋal'yunarawunydja, yaka bukmakthunydja nhuma yurru yukurra ḻakarama dharaŋanamiriwyunydja mulkuruyunydja dhärukthu, mak yurru waŋganydhu bitjandhinydja waŋa, mak märrma'yu, mak ḻurrkun'thu, yurru ŋunhina bili yulŋunydja ḻurrkun'nha, ga liŋguna, yurru ŋapa-munguyunmirri walala yurru waŋanydja, yaka rrambaŋinydja. Ga ŋunhi ŋayi yurru bitjandhiyi waŋa dharaŋanamiriwnydja dhäruk, bala dhunupana ŋayinydja yurru wiripunydja yolŋu gaŋgathirri, ga ḻakarama mayali'na yana ŋunhiyi dhäruk.
1CO 14:28 Ga ŋunhi yaka waŋgany yolŋu ŋunhilimi malaŋura marŋgi ḻakaranharawu mayali'wu wal'ŋu ŋuriki mulkuruwu dhärukku, ga ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋunydja yakana waŋa wirrkinydja, yana ŋayi yurru waŋanydja ŋunhi dharaŋanamiriw dhäruk ŋuruŋuna ŋayaŋuyuna gayulnha, nhanukalaynha ŋayi ga Godnha maṉḏana.
1CO 14:29 Ga bitjandhi bili ŋula märrma'yunydja mak ḻurrkun'thu yolŋuyu yurru waŋa ḻakarama Godkuŋuna guyaŋinyara dharaŋanamirriyu dhärukthu, ga nhumanydja ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja mäkiri'-witjun yurru yukurra, bala gatjarr'yurrana marrtjiya ŋunhiyi dhäruknha.
1CO 14:30 Ga ŋunhi yurru ŋula waŋgany yolŋu yukurra waŋa dhäruk ḻakarama, bala ŋayinydja yurru marrtji Godthunydja dhunupana dhäruknha maḻŋ'marama ŋurukala wiripuŋuwalana yolŋuwala ŋunhilimiyi malaŋura, bala ŋayinydja yurru ŋurruŋunydja ŋunhi waŋanharapuyŋu mukthunna ŋulinyaramirriyunydjayi.
1CO 14:31 Yo, bukmakthu yana nhuma yurru waŋanydja yukurra ḻakaramanydja Godku dhäruktja, ḏarramuyu ga dhäykayu, yurru waŋga'-waŋganydhu bala yana yulŋunydja, ŋayi ŋathili yurru, ga baṯ ŋayinydja yurru wiripuŋuyunydja, bitjandhina yurru marrtji bala yulŋunydja, märr yurru bukmak yana yukurra marrparaŋ'kunhamirrinydja ga marŋgithirrinydja.
1CO 14:32 Ŋunhi ŋuli yolŋu waŋa yukurra warraŋulkuma ḻakarama Godku dhäruk, ŋayi ŋuli dhäruk wekama Garrkuḻukthu Birrimbirryu nhanukala waŋanharawu, yurru yolŋu warray ŋayipi ŋuli ŋunhi waŋa dhäruktja yukurra; ŋayipi yurru yolŋu marrtji waŋa, ga ḏaḏawyun ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu ŋayipi yana.
1CO 14:33 Yaka nhuma yukurra yurru miṯtji ŋunhi liŋgu waŋa dhäwu' ḻakarama rrambaŋi, yana waŋiya waŋga'-waŋgany marrtjiya bala munguyunmiya, liŋgu Godthunydja ŋuli djäma ŋamathama, wurrkurrum, warray, yaka warray dhawuluŋguḻ'kurru. Yo, ŋunhi yurru Garraywalaŋumirri yolŋu walala miṯtji ga miṯtji buku-ḻuŋ'thun dhäwu'wunydja ŋänharawu wal'ŋu,
1CO 14:34 ga dhäykawurrunydja yurru yaka yukurra dhawuluŋguḻ'-dharra waŋanharamirri walalawuy; mukthun walala yukurra yurru nhina mäkiri'-witjun yana, bitjan yukurra romdja waŋa.
1CO 14:35 Ŋuli ŋayi dhäyka ḏukṯuk marŋgithinyarawunydja ŋula nhäku, ŋayi yurru dhä-wirrka'yun nhanŋuway dhuway'mirriŋunha wäŋaŋura, liŋgu gora-wekanhamirrina nhanŋu ŋuriki miyalkku, ŋunhi ŋayi yurru miṯtjiŋuranydja dhäyka yukurra dhawuluŋguḻ'-dharra waŋa.
1CO 14:36 Yolkala dhika ŋayi Godthu wekaŋala nhanŋuway dhäruktja ḻakaranharawu baḻaka'maranharawunydja? Nhumalaŋgala ŋurikala walalaŋgala?... ŋunhi nhuma ŋuli ḻakaranhamirri ḻiya-djambatj wal'ŋu be?... nhokalay waŋganygala ŋayi wekaŋalanydja?
1CO 14:37 Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋu guyaŋinyamirri ŋanyapinyay ŋayi bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala dhäwu'-ḻakaranhamirri Godku,” ga ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli guyaŋinyamirri bitjanmirri, “Ŋarranydja dhuwala biyapul wal'ŋu marŋgi ŋuruku djinawa'wu ŋunhi nhänharamiriwwunydja nhäku malaŋuwu,” dhiyaŋuyina yolŋuyu yurru nhäma dharaŋandja ŋarrakuŋu dhuwalayi wukirriwuynydja dhäruk, ŋunhi dhuwalayinydja dhäruk nhanukuŋuna nherraṉara, Garraywuŋuna wal'ŋu, yakana ŋarrakuŋuway.
1CO 14:38 Ga ŋunhi ŋayi yolŋu dhuŋanydja, nhinana yana ŋayi yukurra yurru dhuŋana; yakana mäkiri'-witjurranydja ŋuriki yolŋuwu dhärukku, ŋunhi ŋayi yurru yolŋuyu ŋuriŋiyi yakanydja dharaŋan ŋäma ŋarrakuŋu dhäruk.
1CO 14:39 Yo, gutha walala ŋarraku, mirithiya yana ḏukṯukthiyanydja wal'ŋu dhäwu'wunydja ḻakaranharawu, märr nhe yurru warraŋulnha yana ḻakaramanydja Godku dhäruk ŋunhi dharaŋanamirrinydja, ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋu waŋa wiripukurrunydja dhärukkurru, mulkurukurrunydja wal'ŋu dharaŋanamiriwkurrunydja, yakana ŋanya nhe ŋunhiyi ḏaḏawmaraŋanydja waŋiya waŋanharaŋurunydja.
1CO 14:40 Yurru biyakana liŋgu djämanydja bukmak ŋamathaŋa yana-wala marrtjiya bala, ŋayi ŋathili, ga baṯ ŋayinydja, biyakana bala yana, romgurruna ŋamakurru'kurruna yana wal'ŋu dhikana.
1CO 15:1 Yo, gutha walala. Dhuwalanydja ŋarra yurru ḻakarama yuwalknha wal'ŋu dhäwu', ḏämbu-ḻayyunmaramana nhumalanha wal'ŋu ŋunhiyi liŋgu ŋunhi ŋarra ŋäthili nhumalaŋgu ḻakaranha ŋuli. Liŋguna nhuma märraŋalana, bala nhuma yukurra dhärrana dhiyalamiyinydja, ga dhiyaŋuyinydja dhäwu'yu nhe yurru walŋathirrina nhina yukurra, ŋuli nhe yukurra yurru ŋayathama baṯ bitjandja, mukthundja yana-wala yurru. Ga ŋuli nhe yänanydja, yana wakalnydja märr-yuwalkthina, nhenydja yurru yakana walŋathirri ŋuriŋiyi.
1CO 15:3 Yo, ŋunhiyinydjayi dhäwu' ŋunhi ŋarra ḻakaraŋala nhumalaŋgu ŋurruŋuna wal'ŋu biyapulnha, dharrpalnha yana, yakana ŋarrakiyinguŋu muḻkurrwuy maḻŋ'maranhara, yana ŋarra dhuwalayi märraŋalanydja ŋurikiŋina walalaŋguŋu ŋunhi walala nhäŋala walalawuynha wal'ŋu maŋutjiyu, balanyara gam, ŋunhi dhäwuny'tja. Garraynydja rakunydhina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, liŋgu ŋilimurruŋgala yätjthu, bitjarra yana liŋgu bitjarra djorra'yu ŋäthili yukurrana ḻakaraŋala.
1CO 15:4 Rakunydhinanydja ŋayi, bala walala ŋanya gurrunhara molulilina. Ŋorrananydja ŋayi ŋunhili moluŋura märrma' munha', bala wiripuŋuyunydja munhayu ŋanya ŋayi Gunhu'yu walŋakuŋalana beŋuruyi moluŋurunydja. Yuwalk dhuwalayi yana bitjarrayinydja maḻŋ'thurruna, bitjarra yana liŋgu bitjarra djorra'yu ŋäthili yukurrana ḻakaraŋala.
1CO 15:5 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi walŋathina beŋuru moluŋuru, bala ŋayi maḻŋ'maranhamina Betawalana, ga ŋuliŋurunydja ŋayi maḻŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi nhanukalaŋuwala ḻundu'mirriŋuwalana walalaŋgala, ŋurikalana 12-kalana, nhäŋalanydja walala ŋanya ŋunhi rumbalmirri yana wal'ŋu dhika.
1CO 15:6 Bala ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru guḻku'yuna yana nhanukala malthunarapuyŋuyu walalay ŋanya nhäŋalanydja. Waŋganymirri 500 ŋunhi nhanŋu malthunarapuyŋunydja walala ḻuŋ'maranhamina yukurrana waŋganylili, bala ŋayinydja marrtjina maḻŋ'thurrunana walalaŋgala, bala walala bukmakthuna nhäŋalanydja ŋanya ŋunhi maŋutjiyunydja walalaŋgalay walala. Ga guḻku' yana dhika malaŋuru ŋuliŋuruyi baḏak yana walŋa nhina yukurra dhuwala, yurru wiripu-guḻkuny'tja märr-ḻurrkun' liŋguna ŋunhana Garraywalana.
1CO 15:7 Ga ŋuliŋuruyi ŋayi Djayimdhu nhäŋalayi ŋanya Djesunha, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja bo'puyŋuyuna walalay nhanukala nhäŋala ŋanya bukmakthu yana.
1CO 15:8 Ga dhuḏitjnha ŋarranydja ŋanya nhäŋala Djesunha, ŋayi maḻŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi ŋunhala dhukarrŋura ŋarrakala, ŋuriŋina ŋarrana dhuḏiŋuyuna wal'ŋu, ŋunhi ŋarra malthurruna nhanbala dhuḏitj.
1CO 15:9 Ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja bo'puyŋu malthunaramirri ŋurikiy warray, ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana dhiyala munatha'ŋura, ga ŋarranydja dhuwala dhuḏitjnha wal'ŋu; ŋarranydja dhuwala yätj yolŋu yukurranha ŋuli nhinanha, yakana ŋamakurru' walala yurru ŋarranha ḻakarama bo'puyŋu bitjan, liŋgu ŋarra ŋuli yukurranha ŋaramurrthinya ga ŋayaŋu-yätjkunha bunha Godku yolŋu'-yulŋunha, Garraywalaŋumirrinha ŋunhi walalanha.
1CO 15:10 Yurru Gunhuny'tja ŋarraku märr-ŋamathina warray, djuḻkmaraŋala warray ŋayi ŋarraku yätjpuynydja ŋunhi, bala ŋayi djäma ŋarranha yuṯakuŋalana dhikana, bo'puyŋuyaŋalana nhanŋuway ŋayi; yakana gulkurunydja ŋayi ŋarraku märr-ŋamathina ga wäthurruna, liŋgu ŋarranydja ŋuli yukurra ŋunhi djäma wirrkina yana wal'ŋu Garraywu, djuḻkmaramana ŋunhi wiripu-guḻku'nha bo'puyŋunha. Yurru yaka ŋunhi ŋarrakiyingalanydja ganydjarryu ŋarra ŋuli djäma, liŋgu Godthu yana ŋayipi ŋuli yukurra gämanydja ga djämanydja ŋarrakala, ga märr-ŋamathinyara nhanŋunydja ŋuli yukurra djäma ŋuliwitjan ŋarrakalaŋukurruna.
1CO 15:11 Yo, bukmakthu ŋanapurru ŋuli yukurra ḻakarama dhäwuny'tja, ŋunhiyi bili waŋgany yana bitjan, “Djesunydja dhuwala walŋa; walŋathina ŋayi ŋulaŋuru moluŋuru.” Liŋguna nhuma ŋäkulanydja dhuwalayi dhäwuny'tja, ŋarrakuŋu mak ŋurukuŋu walalaŋguŋu ŋunhi wiripu-guḻku'wuŋu bo'puyŋuwuŋu, bala nhuma märr-yuwalkthinana liŋguna.
1CO 15:12 Yo, liŋgu muka ŋanapurru ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu, “Garraynydja walŋathina beŋuru moluŋuru,” bitjarranydja, bala nhuma märr-yuwalkthinana liŋguna. Ga nhäkuna nhuma ŋuli wiripu-guḻku waŋa bitjandja, “Ŋunhi ŋuli yolŋu rakunydhirrinydja, bala ŋayi yurru yukurra ŋorra moluŋuranydja gupaḏalnha be, yakana yurru rakunydja be gaŋgathirri rakunyŋuru,” bitjandja.
1CO 15:13 Yuwalk dhuwala yulŋunydja, ŋilimurrunydja yurru yolŋu'-yulŋunydja walŋathirri biyapul rakunyŋurunydja. Djesunydja ŋunhi ŋurruŋu wal'ŋu yolŋu walŋathina rakunyŋuru, ŋayi ŋunhi ŋurruŋunydja gaŋgathina, ga bitjandhi bili ŋilimurrunydja yurru gaŋgathirriyi yana rakunyŋuru, munguyun ŋanya. Ŋunhi bini rakuny yolŋu yaka gaŋgathinya, bala yakana ŋayinydja bini Garraynydja gaŋgathinya rakunyŋuru. Ŋunhi bini ŋayi Djesu rakunydja baḏak ŋorranha yukurranha moluŋuranydja, bala ŋanapurrunydja bini ŋunhi ḻakarnha dhuwalayi nhumalaŋgu mayali'miriwnha ŋula nhäna, dhäparknha dhäwu', bala nhuma bini märr-yuwalkthinyanydja gulkuruna. Ŋanapurrunydja ḻakaraŋala nhumalaŋgu bitjarra muka, “Gunhu'yunydja walŋakuŋala Djesunha rakunyŋuru.” Ŋunhi rakuny yolŋu yaka gaŋgathinya bini, ŋayinydja bini Djesunydja baḏak ŋorranha yukurranha moluŋura, ŋunhiyinydja bini ŋanapurru dhiyakuyyi bothinyana wal'ŋu ḻakaranha nhumalaŋgala Gunhu'walaŋuwuynydja bitjanayi. Wanhaka dhika ŋayi Garraynydja?... ŋunha baḏak ŋorra yukurra moluŋura?... rakuny yana? Yaka warray. Walŋa warray ŋayinydja, walŋathina ŋayi liŋgu ŋulaŋuru moluŋuru, liŋgu dhuwalayinydja yuwalk yana, ŋunhi yurru rakunymirrinydja yolŋu walala gaŋgathirriyi yana yurru. Ŋunhi bini ŋayi Garray baḏak ŋunhanydja yana moluŋuranydja, ŋunhinydja bini ŋayi yakana bakmaranha ŋunhiyi yätj-dhuwurr, bala yakanydja bini walŋathinya moluŋuru, bala nhumanydja bini baḏak yana ŋunha yätjŋura, winya'-winyayuna yukurranha Gunhu'wala, ga gulkuruna nhuma bini yukurranha märr-yuwalkthinyanydja. Yo, yuwalk Djesuyunydja bakmaraŋala yätjnhanydja dhuwurrnha, djuḻkmaraŋala warray-wala ŋayinydja, bala gaŋgathina warray moluŋurunydja, ga ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu Garraywalaŋumirri ŋunhi ŋorra'-ŋurra marrtji ŋunha moluŋura, ŋunhayinydja walala yurru yukurra yakana rakuny ŋorra moluŋura mukthun.
1CO 15:19 Yo, ŋalinydja ŋunhi Garraywalaŋumirri dhuwala nhina yukurra munatha'ŋura, bitjanna ŋali yukurra dhuwala yulŋunydja dhukarr-nhämana Garraywu, gatjpu'yunna nhina bitjanna ŋurukuna ŋunhi ŋali yurru nhina yukurra ŋunhala nhanukalana. Ga ŋunhi bini ŋali rakunydhinyanydja bala liŋguna, ŋunhiyinydja dhawar'yunana ŋali bini, ŋunhinydja bini ŋali gumurr-djararrkmirrina yolŋu walala, djuḻkmaramana yukurra ŋunhinydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala ŋuli ḻakarama gumurr-djararrkmirri bitjan.
1CO 15:20 Yo, yuwalk dhuwala ŋunhi yulŋunydja. Garraynydja walŋathina yana moluŋuru yuwalk, walŋa yana ŋayi nhinanydja yukurra ŋunha; ŋurruŋunydja ŋunhi ŋayi gaŋgathina, bala ŋayina ŋunhi dhämirriyaŋalanydja ŋäthilinydja ŋilimurruŋgu, märr yurru ŋunhanydja ŋunhi rakunymirri ŋorra'-ŋurra marrtji moluŋuranydja gaŋgathirriyi bitjandhi liŋgu yurru, ŋupan ŋanyana.
1CO 15:21 Yo, rakunydhinyamirrinydja rom maḻŋ'thurruna ŋuliwitjarra waŋganygala yolŋuwala dhiyala munatha'ŋuranydja, ga bitjandhi liŋgu waŋganygalayi yana yolŋuwala ŋayi Gunhu'yu bakmaraŋala rakunydhinyamirrinydja rom, märr yurru yolŋu'-yulŋunydja gaŋgathirri moluŋurunydja yukurra.
1CO 15:22 Yo, ŋunhiyinydja yolŋu Yadamdja rakunydhina, bala bukmaknha ŋilimurru yana rakunydhinanydja dhambay Yadamgalana, yurru Garray Djesunydja walŋathina warray rakunyŋuru ŋulaŋuru, ga bitjandhi liŋgu ŋilimurrunydja yukurra yurru dhambay Garraywala walŋathirriyi rakunyŋuru.
1CO 15:23 Yurru yaka waŋganygurrunydja walu ŋunhi ŋilimurruŋgu Garraywalanydja; ŋayi Garray ŋurruŋunydja gaŋgathina moluŋuru liŋguna, ga ŋilimurru yurru nhanŋuwaynydja yolŋu walala gaŋgathirriyi ŋupan ŋanyana, ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi yurru roŋiyirriyi lili dhika.
1CO 15:24 Yo, Djesunydja yurru yuwalk roŋiyirri dhika, bala yurru ŋunhiyinydja dhä-yawar'yunaramirrina wäŋa; Garrayyu Djesuyu ŋayipi yurru monyguma ŋunhinhanydja walalanha be ŋurruŋumirrinhanydja wal'ŋu ŋunhi walala buŋgawamirri nhina yukurra dhika, ga ganydjarr-ḏilkurrunhanydja be nhänhanydja waŋarrnha walalanha, bala ŋuliŋuruyi buwayakkunharaŋurunydja ŋayi yurru Garrayyunydja nhanukala gumurr-wekama Gunhu'walana, märr yurru ŋayipi waŋgany ŋurruŋunydja wal'ŋu bukmakku, God Gunhu' yana.
1CO 15:25 Liŋgu Garraynha nhina yukurra yurru ŋunha ŋurruŋunydja wal'ŋu, yana liŋgu-u-u ga bukmakkuma ŋayi yurru yana Godthu monyguma ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala nhanŋu miriŋu; walala yurru marrtji ŋorra'-ŋurranydja Garraywala ḻukuŋurana bukmak.
1CO 15:26 Yo, bukmaknha yana nhanŋuway miriŋunhanydja ŋayi yurru buwayakkumana-wala yana, ga dhuḏiŋunhanydja ŋunhinydja ŋayi yurru Godthu dhawar'marama rakunynhana.
1CO 15:27 Yo, Gunhu'yu ŋayipi nherrara Garraynha Djesunhanydja, ŋurruŋukuŋala bukmakkunydja, märr yurru bukmak nhänydja malanha nhanukiyingala ŋoyŋura wal'ŋu, ḻukuŋura ŋunha, bitjan yukurra djorra'yunydja ḻakarama. Yo, bukmak nhä malanha nhanukala ŋoyŋura warrpam Garraywala, yurru Gunhuny'tja ŋayipinydja yaka warray nhanukala ŋoyŋura, liŋgu nhanukuŋu muka ŋunhi Gunhu'wuŋu ḻuku-nherraṉara nhanukalanydja Djesuwalanydja nhä malanha bukmaktja.
1CO 15:28 Ga ŋunhi yurru marrtji nhänydja malanha ŋorra nhanukalaynha Garraywalana lukuŋura liŋguna, bala yurruna ŋayinydja yurru Gäthu'mirriŋu yulŋunydja ŋanyapinyay ŋayi nherraṉmirri Gunhu'walana ḻukulili, ŋurikalayi liŋgu ŋunhi ŋayiŋga nhanukala goŋlilinydja nherrara bukmak nhänydja malanha, bala Garray ŋayipi ga bukmaknha nhä malanha yurru nhina yukurra Gunhu'walana goŋŋura warrpam, märr yurru ŋayipi Gunhu' nhina yukurra biyapulnydja-wala wal'ŋu ŋurruŋu bukmakku nhäku malaŋuwu, bitjanna liŋgu yurru.
1CO 15:29 Yo, ŋunhi ŋuli yolŋu rakunydhirri, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi yaka muḻkurr-ḻupthunara, wiripunydja ŋuli yolŋu walala muḻkurr-ḻupthun mali ŋayina. Ga ŋuli ŋayi be mukthun rakunydhinyaranydja ŋunhiyi yolŋu, bala nhäkuna walala ŋuli bitjandhinydja ŋunhi muḻkurr-ḻupmarama dharapulŋura ŋurikalayinydja rakunygalanydja yolŋuwala?
1CO 15:30 Yo, ŋunhi bini yolŋu yakanydja walŋathinya dhurrwaraŋuru rakunyŋurunydja, ŋunhinydja bini ŋarra ḏaḏawyunana ŋulaŋuru Garraywalanydja romŋuru, liŋgu bitjan liŋgu walala ŋuli wiripu-guḻkuny'tja ŋunhi ŋuyulkthirrina ŋarraku. Bitjan liŋgu walu-ŋupan ŋuli ŋayaṉ'mirrinydja yolŋu ŋayaṉ'-dharra yukurra ŋarraku. Ŋarra ḻakarama yukurra nhumalaŋgu dhuwalayi, liŋgu ŋarra wokthunna yukurra nhumalaŋgu, bili ŋalinydja dhuwala waŋganynha maṉḏa yana, dhambay Djesu-Christkalana, Garraywalana ŋilimurruŋgalaŋuwala.
1CO 15:32 Yo, dhiyala Yipatjatjtja wäŋaŋura walala yukurrana mari ŋamaŋamayurruna ŋarraku yindi, bala ŋayaṉ'-dharrananydja walala yukurrana ŋarraku bitjarrana bitjan ŋuli maḏakarritj wäyin mala. Yurru yakana ŋarranydja ŋuli ḏaḏawyun ŋulaŋuru Garraywalanydja romŋuru, liŋgu ŋarranydja ŋuli yana gaŋgathina rakuyŋuru walŋathina-wala ŋunhi walala bini bunha ŋarranha rakunygunhanydja, rumbal-winya'yunmaranhanydja. Yo, ŋunhi bini be rakunyŋuru yolŋu yakanydja walŋathinya, ŋilimurrunydja ŋuli yana ḻukina marrtji ŋathana ga ŋarkula'na, goŋmirriyina dhiyala, liŋgu galki rakunydhirrina ŋilimurru yurru, ga dhawar' way be walŋanydja dhiyalana bäymana.
1CO 15:33 Ŋunhi ŋuli nhe malthurru ŋuripanydja yolŋu'-yulŋuwa ŋunhi walala ŋuli bitjandhi djarrpi'kuma ḻakarama, ŋunhiyinydja walala yurru nhunana bilmarama ga gatjpaḻ'marama djarrpi'lili.
1CO 15:34 Yaka guyaŋiya biyakayinydja djarrpi'kuŋanydja wal'ŋu, yana biyaka dhunupakuŋana wal'ŋu yuwalkkuŋana guyaŋiya, ga ḏaḏawyurrana yätjŋurunydja romŋuru. Wiripunydja nhuma dhuwali yolŋu walala nhina yukurra dhuŋamirrina, yakana nhuma Godku marŋgi wal'ŋu. Yo, bitjarranydja ŋarra dhuwala waŋana, märr nhe yurru gorana nhuŋuway nhe.
1CO 15:35 Wiripunydja nhuma yurru dhä-wirrka'yun bitjan gam', “Ŋunhi yurru ŋayi Garrayyu gaŋgathinyamarama ŋulaŋuru moluŋuru rakunymirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha, ga nhäyinyarana dhika rumbalnydja walala yurru ŋunhi?”
1CO 15:36 Nhä nhe dhuwala?... ḻiyamiriw ga dhuŋa yulŋunydja? Ŋunhi nhe ŋuli yuṯanydja ŋaraka ŋatha dholkuma munatha'liliydja, ŋäthilinydja ŋayi yurru ŋunhiyi ŋaraka rakunydhirri, bala ŋuliŋuruyi rakunydhinyaraŋurunydja ŋayi yurru walma walŋana wal'ŋu, yuṯana biṯpiṯ.
1CO 15:37 Yo, ŋunhiyi nhe ŋuli dholkumanydja ŋaraka waŋgany, mak ŋatha ŋaraka birraliny'tja, mak ŋula nhä borum ŋaraka, yurru ŋuliŋuruyi ŋarakaŋurunydja yurru maḻŋ'thun wiripuna rumbalnydja ŋunhi yurru marrtji gurarrthirrinydja bala.
1CO 15:38 Ga bukmak ŋunhiyi ŋarakanydja malanha yurru ŋuthan marrtji ŋupanayŋu yana bala, wiripu ga wiripu rumbalnydja ŋurikiyi malaŋuwu, ŋulinyarayi liŋgu rumbalnydja malanha yana ŋunhi ŋay ŋuli Godthu wekama ŋurikiyi ŋarakawu, ŋayipi yana muḻkurrnydja.
1CO 15:39 Ga bitjandhi liŋgu marrtji'-marrtjinyara-mirrinydja rumbal ŋunhi wiripu ga wiripu, balanyara bitjan yolŋunydja ga wäyin ga guya, yurru bukmak ŋunhiyi ŋarakamirri walala yulŋunydja ga barrwaṉ'mirri, yurru barrwaṉ'tja barrku'-barrkuwatj.
1CO 15:40 Ga wiripunydja nhä malanha rumbal ŋunhi dhiyaku munatha'wu warray nhinanharawu, ga wiripunydja nhä malanha rumbal ŋunhi ŋurukuy djiwarr'wuynha. Ga ŋunha djiwarr'wuynydja dhapirrk yana dhika, ga dhiyalimi munatha'ŋuranydja ga wiripuyi, yurru dhapirrkmirriyi yana.
1CO 15:41 Ga balanyara bitjan walunydja dhapirrk yana dhika, ga ŋaḻindi ga ganyu malanha dhapirrkmirriyi yana dhika, yurru wiripu ga wiripu rumbalnydja malanha, barrku'-barrkuwatj dhika. Ga balanyara bitjan waŋgany gaŋyu ganaŋ'thun yukurra wiripuwurruŋgala, yurru ŋupanayŋu ŋunhi yulŋunydja dhapirrkmirri rumbalnydja warrpam.
1CO 15:42 Yo, bukmak rumbalnydja ŋunhi walalaŋgu barrku'-barrkuwatj yana, yurru warrpam dhapirrkmirri yana, ga bitjandhi yurru ŋunhi yolŋuwunydja walalaŋgu rumbal ŋunhi walala yurru yukurra walŋathirri rakunyŋurunydja gaŋgathirri bitjandhina. Dhuwalanydja gay' rumbal walala yurru ŋunhi gurrunhan ŋunha munatha'lilinydja buḻwaŋ'thunaramirri warray, winya'yun warray yurru, yurru dhipuŋuruyi moluŋurunydja yurru ŋunhi gaŋgathirri wiripuna dhikana yuṯana wal'ŋu rumbal, ŋunhi yurru yakana buḻwaŋ'thun, dhuwalayinydja yurru dhawaṯthun ŋunhina liŋguna, yakana yurru dhawar'yun.
1CO 15:43 Dhuwalanydja rumbal walala yurru ŋunhi dholkuma yalŋgi' warray, yaka warray wal'ŋu ŋamakurru, yurru ŋayi yurru biyapul gaŋgathirri yulŋunydja dhuwalayi rumbalnydja, ḏälnha wal'ŋu ga dhapirrknha.
1CO 15:44 Walala yurru dholkuma dhuwala ŋunhi rumbal munatha'wunydja, munatha'lilina gurrunhan, yurru gaŋgathirrinydja ŋayi yurru wiripuna wal'ŋu rumbalnydja dhika, ŋurukuynha djiwarr'wuynha ŋunhi. Yo, dhiyala munatha'ŋuranydja yolŋu yukurra nhina ŋunhina liŋgu munatha'wuynha yana rumbal, ga ŋunhala djiwarr'ŋuranydja ŋilimurru yurru yolŋu'-yulŋu nhina yukurra ŋurukuynha yana djiwarr'wuynha rumbal yolŋu walala.
1CO 15:45 Liŋgu djorra'yu yukurra ḻakarama bitjan, “Ŋathilinydja ŋayi Godthu waŋganynha yolŋunha djäma yolŋukuŋala Yadamnha yäkunha, ŋayi yukurrana ŋunhi nhinana dhiyala munatha'ŋuranydja walŋa yana yulŋunydja, ga dhuḏiŋunhanydja ŋayi Godthu wiripunhanydja yolŋunha wekaŋala yäkunha Djesunhana, ga dhuwalayina ŋayina ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu, walŋa-wekanharamirrinydja wal'ŋu.”
1CO 15:46 Yo, ŋunhiyi djiwarr'wuynydja wal'ŋu yaka ŋäthili dhiyala maḻŋ'thurruna; ŋunhiyi ŋayina munatha'wuynha wal'ŋu maḻŋ'thurruna ŋäthilinydja, bala yurruna ŋayinydja djiwarr'wuynydja ŋunhinydja wal'ŋu maḻŋ'thurruna dhuḏitjnha.
1CO 15:47 Ŋurruŋunhanydja ŋayi yolŋunha ŋunhi Yadamnhanydja Godthu ŋamaŋamayurruna yolŋukuŋala munatha'ŋuru warray, dhipuŋuru warray, ga ŋayinydja ŋunhi wiripunydja yolŋu yäku Djesu-Christtja, ŋulaŋuru warray ŋayinydja djiwarr'ŋuru warray dhunarrana lili.
1CO 15:48 Yo, munatha'wuynydja yolŋu walala munatha' yana, balanyara bitjan ŋayi Yadam munatha' yana, dhipuŋuru warray ŋayi ŋamaŋamayurruna, ga ŋilimurrunydja dhuwala yolŋu walala ŋunhi ŋilimurru liŋgu märraŋala djiwarr'wuynha walŋa ŋunhina ŋilimurruŋgalay ŋayaŋulili, ŋilimurrunydja dhuwala ŋurukuynha djiwarr'wuynha yolŋu walala, balanyarana bitjan ŋunhiyi yolŋu ŋunhi ŋayi beŋuru djiwarr'ŋuru maḻŋ'thurruna.
1CO 15:49 Yo, dhuwala ŋilimurru dhiyalanydja nhina yukurra djan'ku yana rumbal munatha', bitjan ŋayi ŋunhi munatha'wuy yolŋu Yadam, ga ŋunhalanydja yalalanydja ŋilimurru yurru rumbal djiwarr'wuynha wal'ŋu nhina yukurra, djan'kuna bitjan ŋunhi djiwarr'wuynha wal'ŋu yolŋu Djesuna.
1CO 15:50 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja gutha walala. Dhuwalanydja rumbal dhiyaku munatha'wu warray yana, yakana yurru ŋayi dhuwala ŋarakamirrinydja ga gulaŋmirrinydja rumbal nhina yukurra ŋunhala Godkalanydja wäŋaŋura, liŋgu yakana yurru ŋula nhä buḻwaŋ'thunaramirrinydja ŋorra marrtji ŋunhala djiwarr'ŋuranydja, liŋgu ŋunhalanydja nhä malanha yurru walŋana yanana bitjan liŋgu, yakana yurru buḻwaŋ'thun.
1CO 15:51 Ŋäka walala, dhuwalanydja ŋarra ḻakarama yurru ŋunhina dharrpalnha wal'ŋu, ŋunhi ŋayi yaka maḻŋ'thurruna warraŋulthina ŋäthili dhuwalayi. Yaka yurru ŋilimurru bukmak rakunydhirri, bala ŋorra'-ŋurra marrtji ŋunha moluŋuranydja, yurru bukmakthuna yana ŋilimurru yurru märramanydja ŋunhiyi yuṯanydja wal'ŋu rumbal, liŋgu ŋulinyaramirriyuna ŋunhi yurru ŋayi yiḏakiyinyarayu ḻoḻ'thundja, ŋunhiyinydja dhä-yawar'yunna yurru, ga dhunupana yana ŋilimurru yurru bukmaknha wiripuyirri rumbalnydja. Liŋgu rirrakay yurru ŋunhiyinydja ḻoḻ'thun, bala walalanydja yurru ŋunhinydja rakunymirrinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala marrtji ŋorra'-ŋurra ŋunha moluŋura, dhunupana yana walala yurru ḏurryun ŋunhina wal'ŋu rumbal yuṯana, buwayakthinyamiriwnha. Ga ŋalinydja ŋunhi walŋamirrinydja yurru bitjandhiyi yana dhunupana wiripuyirrina ŋunhili yana bäyma.
1CO 15:53 Liŋgu ŋayi yurru dhuwalanydja ŋilimurruŋgu buwayakthinyamirrinydja rumbal bitjan yupthunna yurru, bala nherraṉ yurru yuṯana buwayakthinyamiriwnha ŋunhina rumbal ŋilimurruŋgala; dhuwalanydja gay' rumbal rakunydhinyamirri warray, yurru ŋayinydja ŋitjalanha yurru wekama wiripuna dhikana, yuṯana yana, rakunydhinyamiriwnha wal'ŋu ŋunhina.
1CO 15:54 Yo, ŋali yukurra yurru dhärra ŋurikimirri yuṯamirrinydja wal'ŋu rumbalmirri, ŋurikimirrina ŋunhi buwayakthinyamiriw ga rakunydhinyamiriw, ga ŋulinyaramirriyu liŋgu yurru rakunydhinyaramirrinydja rom winya'yun buwayakthirrina liŋguna. Ŋäthilinydja ŋunhi yolŋuyu wukirri yukurrana bitjarra gam', “Rakunydja rom dhawar'yurrunana liŋguna, liŋgu ŋayina walŋana wal'ŋu ŋunhina djuḻkthurruna, Liŋgu ŋunhiyi rakunydja rom liŋguna buwayakkuŋalana dhikana ŋuriŋiyi walŋayuna.
1CO 15:55 Yakana yurru biyapulnydja yolŋu'-yulŋu rakunydhirri, liŋgu ŋayina ŋunhi bakmaraŋalanydja ganydjarr rakunygunydja, bala buwayakkuŋalana yana-wala warrpam'nha.” Ga yuwalkthi yurru dhuwalayi bitjandja maḻŋ'thun. Yakana yanana ŋayi yurru rakunydhunydja buma yolŋunha rakunyguma biyapulnydja.
1CO 15:56 Dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru ŋuli bukmakthi yana rakunydhinydja, bili ŋuriŋina ŋilimurruŋgalay yätjthuna, liŋgu ŋilimurru bukmakthuna baḏatjurrunanydja rom ŋunhi Godthu wekaŋala Mawtjitjkala.
1CO 15:57 Yurru Godthu ŋayipi bakmaraŋala ŋunhiyi rakunydhinyamirrinydja rom, ga buwayakkuŋala ŋayi yuwalkkuŋalanydja dhika wal'ŋu ŋuliyina Djesu-Christkala ŋilimurruŋgalayŋuwala Garraywalana. Gul' ŋilimurrunydja wokthunna Gunhu'wu Godku, liŋgu ŋalinydja yurru bitjandhi djuḻkmaramayi yana rakunynha romnha dhambay Garraywalayi yana, liŋgu ŋali yurru nhinana yana walŋana wal'ŋu nhanukala, bitjanna liŋgu yurru.
1CO 15:58 Märr-yuwalk yana ŋunhayi yulŋunydja gutha walala. Bala nhuma yurru dhärriya wuṉḏaŋarrthiya nhanukala Garraywala, ga yakana wingil'wingilyurranydja yukirriya biyaka liŋgu. Ḻayḻayyurranydja yana Garraywala, ga djäma nhanŋu bala yana mukthurra. Yuwalk yana dhuwala yulŋunydja. Ŋunhi nhe yurru ŋula nhänydja djäma Garraywu, nhanukalaynydja yana ganydjarryu, ŋunhiyinydja nhe yurru yakana djäma dhäparktja.
1CO 16:1 Manymak, wiripunydja ŋarra yurru nhumalanha waŋa, nhuma yurru rrupiya weka'-wikaŋa ŋurukuna ŋunhi Garraywalaŋumirriwuna yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yukurra nhina ŋurruwuykmirri ŋunha Djurutjalam wäŋaŋura. Liŋguna ŋarra bitjarrayinydja waŋana ḻakaraŋala malalili ga malalili Galatjiyawuywalanydja walalaŋgala, ga nhumanydja yurru biyakayi bili yana dhiyali Gorinŋuranydja rrupiya weka'-wikaŋa.
1CO 16:2 Biyaka bili Djandi yana nhuma yurru waŋga'-waŋganydhu gurrunhandja marrtji rrupiyanydja ŋuliŋuruyi malaŋuru ŋunhi nhäyinyara mala nhe ŋuli märrama. Biyaka bili walala gurrunharranydja marrtjiya, märr yurru ŋayi rrupiyanydja ŋorrana yukurra, märr yurru nhuma yakana ŋäŋ'thundja marrtji rrupiyawu ŋulinyaramirriyunydjayi ŋunhi ŋarra yurru dhiyali nhumalaŋgala.
1CO 16:3 Ŋunhi ŋarra yurru bunanydja dhiyali, nhumanydja yurru djarr'yunna nhumalaŋguwaynydja ŋula ḏarramuwurrunha, ga djuy'yundja ŋarra yurru walalanha goŋ-djorra'mirrinhana, märr yurru walalana gäma ŋunhi nhumalaŋguŋu rrupiyanydja, mundhurr ŋurikiyi Garraywalaŋumirriwunydja walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu ŋunhamala Djurutjalamlilinydja.
1CO 16:4 Yo, ŋuli nhumalaŋguŋu yurru wakindja ŋula mundhurr rrupiya, ŋarranydja yurru ŋarrapi warray mak marrtji gäma balayi, ga walalanydja nhumalaŋguŋunydja djarr'yunara ŋunhi yurru malthun ŋarrakuna.
1CO 16:5 Yo, galki ŋarra yurru marrtjina dhuwala yulŋunydja, withiyanna nhumalanha, yurru ŋäthilinydja ŋathili ŋarra yurru marrtji ŋula Matjataniyakurru wäŋakurru, ga ŋulaŋuruyina dhurrwaraŋuru ŋarra yurru marrtji nhumalaŋgalanydja dhipalinydja.
1CO 16:6 Nhinanydja ŋarra yurru dhiyali nhumalaŋgala märr-weyin, ŋunhi ŋayi yurru wäŋa djingaryun guyiŋarrmirrinydja yukurra, ga dhipuŋuruna dhurrwaraŋur nhuma yurru ŋarranha guŋga'yundja marrtjinyaralilinydja, wanhamala ŋarra yurru marrtji yukurra.
1CO 16:7 Yaka ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgu gurririwunydja yana nhänharawu; ŋarranydja yurru nhina märr-weyin yana nhumalaŋgala, ŋuli yurru ŋayi Garrayyunydja yaka ŋarranha djuy'yun ŋula wanhamala wäŋalili.
1CO 16:8 Yurru nhinanydja ŋarra yukurra yurru dhiyala bäyma Yipatjatj wäŋaŋura, ga bay yurru ŋunhi Walu Bandikutjmirri yäku djuḻkthun, liŋgu dhiyala Yipatjatjtja yukurra dhuwala dhärra ḻapthunna dhaḻakarr Garraywalaŋunydja djämawu, liŋgu guḻku' yolŋu walala wirrki ḏukṯuk dhiyaku dhäwu'wu, yurru guḻku'yu romdhu yukurra dhukarrnydja gungama, yana bini walala yurru gulmarama Garraywunydja.
1CO 16:10 Ŋunhi boŋguŋu ŋayi Dimithinydja dhiyali buni, gumurr-ŋamathiya nhanŋu ga märraŋa ŋanya yulŋunydja dhiyaliyinydja wäŋaŋura, liŋgu ŋayinydja dhuwali djäma yukurra Garraywu, balanyara yana liŋgu bitjan ŋarra.
1CO 16:11 Yaka walala ŋanya nhäŋa, ga ŋula nhaltjarra nhäŋiniŋ' ḻakaraŋanydja, yana walala guŋga'yurra ŋanya, märr yurru ŋayi roŋiyirrinydja ŋarrakala lili ŋayaŋu-ŋamathirri dhika yana. Liŋgu ŋarra yukurra dhukarr-nhämana dhuwala yulŋunydja, ŋayi yurru roŋiyirrinydja goŋ-guḻku'mirrina walalaŋgalaŋumirri.
1CO 16:12 Ga wiripunydja ŋarra wirrki yana dhika waŋana Bulatjnhanydja marrtjinyarawu balayi ŋunhimalayi, malthuna be ŋayi ŋuripa wiripu-guḻku'wa gutha-ŋaliwa walalambala. Yurru ŋayi Bulatjtja waŋana bitjarra warray, “Yoooo?... yaka dhuwala ŋarraku ŋamakurru dhiyaŋunydja-wala walu marrtjinyarawu bala,” bitjarra ŋayi Bulatjtja. Yurru marrtjinydja ŋayi yurru nhumalaŋgala yalalana, ŋuli nhanŋu yurru gatjaḻnydja ḻapthun.
1CO 16:13 Gutha walala, bira'yurra yana yulŋunydja, ga dhärriya yana wuṉḏaŋarrthiya märr-yuwalkthinyara-ŋuranydja. Yaka wilwilyurra ŋula nhäkunydja, yana ḏälthiya wal'ŋu biyaka.
1CO 16:14 Ga djämanydja wirrki yana wal'ŋu, yurru märr-ŋamathinyarayu djämanydja bala bukmak nhä malanha.
1CO 16:15 Liŋgu nhuma marŋgi ḏarramuwu yäkuwu Dhipaniwunydja ga yolŋu'-yulŋuwunydja nhanukalaŋuwu, ŋunhi walalana ŋurruthaŋalanydja märraŋala Godku rom ŋunhilina Guriknha wäŋaŋura, bala walala yukurrana wekanhaminana walalanhawuy walala Garraywala, märr yurru walala guŋga'yun wiripuŋunha Garraywalaŋumirrinha yolŋu'-yulŋunha.
1CO 16:16 Gutha walala, ḏälku'-ḏalkuma ŋarra yukurra dhuwala nhumalanha waŋanydja. Nhuma yurru dhärukku malthurra balanyarawu yolŋuwu, ga ŋuriki wiripuwurruŋgu ŋunhi walala ŋuli djäma wirrki Garraywu, bitjan ŋayi ŋuli Dhipaniyu. Märraŋa yana walalaŋgu dhäruktja, märr walalana yurru nhumalanha gämanydja yukurra.
1CO 16:17 Yo, ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk nhumalaŋgu bukmakku nhänharawu, yurru wirrki yana ŋarra märr-ŋamathinanydja ŋunhi walala Dhipani ga Butjunata ga Gayaka marrtjina ŋarrakala dhipuŋuruyi nhumalaŋgala malaŋuru, ga dhiyaŋuna ḻurrkun'thuna ŋarranha mäḏapthunmaraŋalanydja, bitjarra yana liŋgu bitjan walala mäḏapthunmarama ŋuli yukurra nhumalanha. Nhuma yurru nhämanydja dhara'-dharaŋan marrtji balanyarayiwalana ŋamakurru'mirriwalana ḏarramuwala walalaŋgala, bala märr-ŋal'yurrana manaparra.
1CO 16:19 Garraywalaŋumirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu dhipuŋuru Yaytjaŋurunydja malaŋuru ga malaŋuru, bukmakthu walala djuy'yurruna märr-ŋamathinyara nhumalaŋgunydja dhipali Gorinlilinydja, ga maṉḏa Guwilayu ga dhäykayu nhanukala Burutjilayu ga wiripu-guḻku'yu ŋunhi walala ŋuli waŋgany-manapanmirri maṉḏakala wäŋalili buku-ŋal'yunarawu, walala wiripunydja dhiyaŋuyi walalay djuy'yurruna märr-ŋamathinyara nhumalaŋgu bitjarrayi liŋgu.
1CO 16:20 Ga bukmakthu yana ŋanapurrunydja märr-ŋamathinyara djuy'yurruna nhumalaŋgu dhipuŋurunydja. Ŋunhi nhuma yurru Garraywalaŋumirri yolŋu walala waŋgany-manapanmirrinydja ḻuŋ'thun, nhuma yurru dhangi'yunmiya märr-ŋamathiya nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmiya, liŋgu ŋunhayinydja nhuma gutha'manydjina, gurruṯu'mirrina Garraywalanydja.
1CO 16:21 Yo, dhuwalanydja ŋarra yurru dhawar'marama wukirri ŋarrakalaynha ŋarra goŋdhu wal'ŋu. Ŋarrapinydja dhuwala märr-ŋamathinyara ŋarrakuŋuwaynydja djuy'yurrunayi yana nhumalaŋgu.
1CO 16:22 Ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra yaka märr-ŋamathirri Garraywu, ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu yukurra märrama ŋula nhä yätjnha malanha ŋula yolkuŋuna wekanhara, yakana ŋamakurru'. Go Garray buniyana.
1CO 16:23 Ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu, märr yurru nhuma nhina yukurra märr-ŋamathinyaraŋura dhika wal'ŋu, dhambay-manapanmirri Garraywala Djesu-Christkala.
1CO 16:24 Ŋarrakuŋunydja märr-ŋamathinyara nhumalaŋgu bukmakku yana, yäkuyu Djesu-Christkalana yana. Ga liŋguna dhuwala.
2CO 1:1 Dhuwalanydja djorra' ŋarrakuŋu Bolwuŋu ŋunhi ŋarranydja dhuwala bo'puyŋu Djesu-Christku, yurru Godthu ŋayipi ŋarranha nherraranydja dhiyakuyi djämawunydja, bala wukirrina ŋarra yukurra dhäruktja dhuwala nhumalaŋgu Godkalaŋumirriwu miṯtjiwu dhipali Gorinlili wäŋalili, ga bukmakku nhumalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu Godkalaŋumirriwunydja bukmaklili yana wäŋalili dhipali Guriklili makarrlili, yurru wukirri ŋarra yukurra dhuwala yulŋunydja rrambaŋi ŋilinyu maṉḏa Dimithiyu ŋilimurruŋgala gutha'mirriŋuyu.
2CO 1:2 Ŋilinyu ŋäŋ'thun yukurra bukumirriyama nhumalaŋgu yulŋunydja, märr yurru Godthu ŋilimurruŋgala Bäpayu ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhumalanha galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu, märr yurru nhumanydja nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara waŋgany-manapanmirri Djesu-Christkala.
2CO 1:3 Gul', ŋilimurru buku-wurrpanna Godnha Gunhu'nha, ŋunhi ŋayi bäpa Djesu-Christku ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywu. Godtja dhuwala mirithirri yana mel-wuyunaramirri ŋilimurruŋgu, bitjan warray liŋgu ŋayinydja ŋuli ŋilimurrunha marrparaŋ'kuma yukurra.
2CO 1:4 Ŋunhi ŋilimurrunydja ŋuli marrtji yukurra ŋuliwitjan ŋayaŋu-wutthunaramirrikurrunydja marikurru, Godtja ŋunhi ŋunhilimi ŋilimurrunha guŋga'yun marrtji, marrparaŋ'kuma ŋitjalanha, märr yurru ŋalinydja marrparaŋ'kumayi ŋunha wiripu-guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala yukurra marrtji ŋayaŋu-wutthunaramirrikurru marikurru. Yo, ŋunhi ŋayinydja ŋuli Godthunydja ŋilimurrunhanydja marrparaŋ'kuma, bala ŋilimurrunydja yurru guŋga'yun ŋunha wiripuŋunha yolŋunha ŋuriŋi liŋgu nhanukala marrparaŋ'kunharayu.
2CO 1:5 Liŋgu ŋunhi ŋilimurru ŋuli ŋayaŋu-yätjthirrinydja mirithirrinydja wal'ŋu manapa Djesu-Christkalanydja, bitjandhi liŋgu Godthunydja yurru marrparaŋ'kuma biyapul wal'ŋu ŋilimurrunhanydja ŋuliwitjan Christkalaŋukurruna.
2CO 1:6 Yo, wiripunydja ŋilinyunha ŋuli mirithirri yana ŋayaŋu-wutthun ŋula nhäyu romdhu, märr ŋuliwitjan ŋayaŋu-wutthunarakurru ŋilinyu yurru guŋga'yun muka marrparaŋ'kuma nhumalanha, märr yurru nhumanydja walŋathirriyi. Ga wiripunydja ŋuli Godthu marrparaŋ'kuma ŋinyalanha, märr yurru nhumanydja nhäma ŋinyalaŋgala, nhaltjan ŋilinyu ŋuli yukurra dhärra ŋuliwitjan ŋayaŋu-yätjthinyaramirrikurru romgurru nhanukala yana Godkala guŋga'yunarayu, ŋuriŋiyinydjayi nhumalanhanydja yurru bitjandhi liŋgu marrparaŋ'kuma, märr yurru nhumanydja bitjandhiyi dhärra yukurra wuṉḏaŋarryirri, ga yakana ŋula nhuma yurru dhuḏi-yarrkthundja, ŋunhi nhe yurru märrama ŋayaŋu-yätjthinyaramirrinydja ŋula nhäŋ?
2CO 1:7 Yurru ŋilinyunydja, ŋarra ga Dimithiyu märr-yuwalkthirri yukurra nhumalanha, ŋunhi nhumanydja yurru yakana märr-ḏaḏawyundja, bäy warray ŋunhi ŋilimurru yurru ŋayaŋu-yätjthirrinydja ŋula nhäya rrambaŋiyi yana, liŋgu Godthunydja yurru ŋilimurrunha marrparaŋ'kuma rrambaŋiyi yana.
2CO 1:8 Gutha walala, liŋgu muka nhuma ŋarranha ŋäkulanydja ŋäthili, ŋunhi walala ŋayaŋu-yätjkuŋala bumara ŋarranha wirrki wal'ŋu yana ŋunhala Yaytja makarrŋura wäŋaŋura. Ŋunhiyinydjayi maḻŋ'thurruna ŋarraku mirithirri wal'ŋu yana ŋonuŋ, bala ŋuriŋiyinydja ŋarranha bini dhurrparanhana.
2CO 1:9 Ŋarranydja guyaŋina yanapi ŋarra ŋunhi rakunydhinyana. Ga yuwalk ŋarra ŋunhi rakunydhinanydja galki. Yo, ŋunhiyinydja maḻŋ'thurruna bitjarrayinydja, märr yurru ŋarra yaka guyaŋinyamirri yanapi ŋarra ḏäl ga ganydjarr-ḏumurru. Godtja ḏukṯuk ŋarraku, ŋarra yurru märr-nherraṉmirri nhanukalay Godkala, ŋunhi ŋayipina ŋuli yolŋunha gaŋgathinyamirriyama rakunyŋurunydja.
2CO 1:10 Ga yuwalk yana Godthu walŋakuŋalanydja ŋarranha ŋuliŋuruyi mariŋuru; ŋayi ŋarranha dhawaṯmaraŋala ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋarra bini burakinyana rakunyguna, ga ŋayi yurru walŋakumayi biyapul ŋarranha. Ŋarra märr-yuwalkthirri yukurra nhanukala, liŋgu bitjan warray liŋgu ŋayinydja yukurra walŋakuma warray ŋarranha.
2CO 1:11 Ŋarra ḏukṯuk nhuma yurru guŋga'yun ŋanapurrunha. Buku-djulŋimirri, bukumirriyaŋa walala ŋanapurruŋgu, märr yurru guḻku'yu mirithirri yolŋuyu walalay buku-wurrpan Godnhanydja, ŋunhi ŋayi yurru walŋakumanydja ŋanapurrunha ga guŋga'yundja ŋuliwitjan nhumalaŋgalaŋukurru bukumirriyanharayu, ŋunhi guḻku' mirithirri yolŋu walala yukurra bukumirriyama ŋanapurruŋgu.
2CO 1:12 Yo, Godthu ŋayipi ŋarranhanydja nherrara dhiyakuyi djämawu, yurru dhiyaŋu gam' ŋarra yukurra ŋurr'yundja. Yaka ŋarrakalay ŋayaŋuyunydja ŋarranha ŋuli yukurra yätj-ḻakarama, liŋgu ŋarra ŋuli nhinanydja yukurra ḏarrtjalk wal'ŋu yana, nhanukalay Godkala romŋura. Yaka ŋarra djäma djarrpi'kuŋalanydja nhumalanha ga ŋula yolnha. Bitjan liŋgu yana ŋanapurrunydja ŋuli yukurra ḻakarama Godku dhäwu' bukmakkala warray yolŋu'-yulŋuwala, dhunupa warray ga yuwalk warray, ŋuriŋi Godkala warray ganydjarryu, ga nhumalaŋgunydja bitjandhiyi ŋanapurru ŋuli yukurra ḻakarama warraŋulkumayi Godku dhäwu. Yaka ŋarra ŋuli ḻakaranha nhumalaŋgu yana ŋarrakuŋuwaynydja guyaŋinyara dhäwu'.
2CO 1:13 Ga ŋunhi ŋarra ŋuli wukirri djorrany'tja nhumalaŋgu, ŋarra ŋuli ḻakaramanydja dhunupa ga yuwalk dhäwuny'tja, warraŋulkuma yana. Dhiyaŋunydja-wala nhuma märr-gaŋga yukurra dharaŋan dhuwalayi, yurru ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu nhuma yurru mukthun yana-wala marrtji marŋgithirri, yana liŋgu ga yuwalkkuma wal'ŋu nhuma yurru dharaŋan ga marŋgithirri, märr yurru ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi yurru ŋayi Garray Djesu roŋiyirri lili, ga nhumanydja yurru yana ŋurr'yunna ŋanapurruŋgala, ŋunhi ŋanapurru ŋuli nhumalanha marŋgikunha ḻakaranha, ga ŋanapurrunydja yurru ŋurr'yun nhumalaŋgala, ŋunhi nhumanydja walŋathina ŋanapurruŋgala djämayu.
2CO 1:15 Dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋunhi ŋarra ŋäthilinydja nherrara roŋiyinyarawu nhumalaŋgala; ŋarra yukurrana guyaŋina yanapi nhuma gumurr-ŋamathinya ŋarraku. Ŋarra yukurrana guyaŋinanydja bitjarra gam', “Ŋurruŋunydja ŋarra yurru marrtji dhipali nhumalaŋgala Gorinlili, ga ŋuliŋuruyinydja ŋarra yurru marrtji ŋunha Matjataniyalilina makarrlili, ga biyapul ŋarra yurru roŋiyinyaŋurunydja bunayi Gorindja wäŋaŋura, märr yurru nhuma guŋga'yun ŋarranha, ŋunhi ŋarra yurru marrtji bala Djudiyalili makarrlili.” Yo, ŋarranydja bini buku-märrma'mirri bunanha nhumalaŋgu, märr nhumanydja bini märrma'mirri goŋmirriyinyanydja ŋarrakala.
2CO 1:17 Ga nhumapina yurru ŋarranha djarr'yundja. Ŋarra ŋunhi dhawuny'tja nherrara ŋäthilinydja withiyanarawu nhumalaŋgu, yurru yaka ŋarra yukurrana ŋunhi ŋäthili guyaŋinanydja ŋarranhawuynydja ŋarra. Wiripu-guḻku'yunydja nhuma ŋuli yolŋu'-yulŋuyu waŋa ŋarranha bitjan, yanapi ŋarra ŋuli waŋi, “Yo yo,” bitjan, bala dhunupana-yana ŋarra ŋuli djambinydja, bala waŋa yaka'yunna. Yurru yaka ŋarra balanyarayinydja yolŋu.
2CO 1:18 God ŋayipi yuwalktja, ga ŋayi marŋgi ŋanapurruŋgunydja, ŋunhi ŋanapurru ŋuli yakana bothirrinydja ḻakarama. Yaka ŋanapurru ŋunhi waŋana dhäruktja waŋganydja, ŋunhi ŋanapurru ŋäthili dhawu'-nherraranydja nhumalanha.
2CO 1:19 Liŋgu Djesu-Christtja ŋunhi Gäthu'mirriŋu Godkunydja yuwalktja djambimiriw warray, ŋunhiyinha ŋunhi ŋanapurrunydja Djälatjthunydja ga Dimithiyunydja ḻakaraŋala yukurrana nhumalaŋgu. Yaka ŋayinydja ŋuli Djesunydja waŋa “Yo” ga “Yaka”, rrambaŋikumanydja bitjan; yaka ŋayi ŋuli waŋa yana dhäruktja waŋganydja. Bitjan warray liŋgu nhanŋunydja dhäruk yurru yukurra dhärra djambimiriw warray.
2CO 1:20 Liŋgu bukmak nhä malanha ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'-nherrara yurru yuwalkkuma yana maḻŋ'thundja ŋuliwitjan Djesuwalaŋukurruna. Dhiyakuyi ŋayaŋuwu ŋilimurru ŋuli waŋa, “Yo yo,” bitjandja, ŋunhi ŋilimurru ŋuli buku-ŋal'yundja Godku ŋuliwitjan Christkalaŋukurrunydja.
2CO 1:21 Yo, Godthu yana ŋayipi ŋuli dhärranhamarama ḏälkumanydja ŋilimurrunha; ŋanapurrunydja dhärra yukurra nhumalaŋgala rrambaŋi, waŋganyŋura Djesu-Christkala yana, liŋgu Godthunydja ŋayipi ganaŋ'maraŋala ŋilimurrunhanydja nhanŋuwayliliyaŋala ŋayi,
2CO 1:22 ga nherraranydja ŋayi Garrkuḻuknhana Birrimbirrnha yiŋarrayny'tja nhanŋuway ŋayi ŋilimurruŋgala ŋayaŋulilinydja ŋunhanydja, ga ŋunhiyi nhanŋunydja Birrimbirr bitjan dhambaywu ŋunhiyinydja ŋäthili ŋuruku dhuḏiŋuwuna, ŋunhi ŋayi yukurra ŋunha ŋayathama ŋilimurruŋgu.
2CO 1:23 Yo, God yana ŋayipi marŋginydja ŋarraku; yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu yukurra ḻakaramanydja dhuwala dhäwuny'tja, dhunupa wal'ŋu yana, yaka ŋarra yukurra bothirri ḻakarama. Ŋunhi bini ŋarra marrtjinya bala nhumalaŋgala ŋäthilinydja, ŋunhi ŋarra nherrara ŋarrakuway ŋarra marrtjinyarawu, ŋarranydja bini ŋunhi waŋanha nhumalanha raypirri'yuna, wirrki yana ḏälyu dhärukthu. Yurru yaka ŋarra ḏukṯuk galŋa-yätjkunharawunydja nhumalaŋgu, ga ŋurikiyina ŋayaŋuwu ŋunhi ŋarra yakanydja marrtjina bala nhumalaŋgala ŋulinyaramirriyunydjayi.
2CO 1:24 Ŋanapurrunydja dhuwala yaka nhumalaŋgu buŋgawa; waŋgany-manapanmirri yana ŋilimurru yurru djämanydja, märr yurru nhuma yuwalkkuma galŋa-djulŋithirrinydja. Liŋgu muka nhuma dhärra yukurra dhuwali wuṉḏaŋarr yulŋunydja nhumalaŋgalay nhuma märr-yuwalkthinyarayu, bala nhumapi yurru yana djarr'yundja nhä nhuma yurru märr-yuwalkthirri.
2CO 2:1 Bala ŋarra djarr'yurruna bitjarrana, “Yakana ŋarra yurru marrtji dhiyaŋunydja-wala balayi nhumalaŋgala, liŋgu ŋarra yaka ḏukṯuk ŋarra yurru nhumalanha galŋa-yätjkuma.”
2CO 2:2 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu muka, nhuma yurru ŋarranhanydja ŋayaŋu djulŋikuma märr-ŋamathinyamarama. Ŋuli ŋarra yurru marrtjinydja bala nhumalaŋgala dhipali, bala galŋa-yätjkumanydja nhumalanha, bala yolthuna yurru ŋarranhanydja galŋa-djulŋikuma?
2CO 2:3 Ŋurikiyina ŋayaŋuwu ŋunhi ŋarra wukirrinydja djorrany'tja nhumalaŋgu. Ŋunhi bini ŋarra marrtjinya bala nhumalaŋgala, ŋunhi nhuma bini mukthunanydja yana yukurranha miṯtji nhinanha ŋunhilinydja liŋgu yätjŋuranydja dhukarrŋura, ŋuriŋiyinydja bini ŋarranhanydja wirrkina galŋa-yätjkunha. Ŋarra yukurrana guyaŋina bitjarra, “Ŋarra yurru djuy'yun djorra', märr walala yurru miṯtji ŋamathanharamirri ŋäthili yana, ga yurruna ŋarra yurru marrtjinydja. Ŋunhi ŋarra yurru maḻŋ'marama ŋunhiyi miṯtjinha ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu, bala ŋarranydja yurru ŋuriŋiyinydja wirrkina goŋmirriyirri ŋayaŋu-djulŋithirrina.” Bitjarra ŋarra yukurrana guyaŋinanydja, liŋgu nhumalanhanydja yurru ŋayaŋu-djulŋikuma ŋuriŋiyina ŋunhi ŋarra ŋuli galŋa-djulŋithirri.
2CO 2:4 Ŋunhi ŋarra wukirri djorrany'tja ŋunhiyi nhumalaŋgu, yaka ŋarra yukurrana wukirri guyaŋinyaramiriwnydja; ŋarranydja ŋunhi mirithina yana warwuyurrunanydja yukurrana nhumalaŋgu. Yo, wukirrinydja ŋarra ŋunhi marrtjina dhäruktja maŋutji-milkarrimirriyu, liŋgu wirrki yana ŋarraku ŋayaŋunydja ŋäthina yukurrana nhumalaŋgu. Yaka ŋarra ŋunhi wukirri dhäruktja ŋayaŋu-yätjkunharawu nhumalaŋgu; wukirrinydja ŋarra ŋunhiyi bitjarrayinydja, märr yurru nhuma marŋgithirri ga dharaŋan, ŋunhi ŋarranydja yukurra märryu-ḏapmarama nhumalanha wirrki yana, ŋayaŋuyu-ŋupan yukurra nhumalaŋgu miṯtjiwunydja. Ŋarranydja ḏukṯuk dhiyakiyi ḻatju'wu ŋurrukkunydja dhika wal'ŋu, ḏarrtjalkku ŋula nhämiriwwu.
2CO 2:5 Yo, ŋunhi ŋarra ŋäthili wukirri ŋunhiyi djorrany'tja, ŋarra nhumalaŋgala ḻakaraŋala dhawaṯmaranharawuna ŋurikiyi yolŋuwu, ŋunhi ŋayi djarrpi'kuŋala djäma yukurrana. Yurru yaka ŋarrakalanydja ŋayi djäma yätjkuŋala; nhumalanha ŋunhiyinydja miṯtjinha Garraywalaŋumirrinha ŋayi ŋayaŋu-yätjkuŋala, liŋgu wiripu-guḻkuny'tja nhuma ŋayaŋu-goranana ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi djäma djarrpi'kuŋala. Yakana ŋarranydja yurru ŋapa-ŋal'marama nhanukala ŋurikalayi yolŋuwala.
2CO 2:6 Liŋguna ŋayinydja ŋunhi dhä-ḏir'yunarana nhumalaŋguŋuna guḻku'wuŋuna, ga ŋunhiyina liŋgu, gana'na. Liŋguna ŋayi gonha'yurrunana nhanŋuway yätjtja ŋunhi dhukarr.
2CO 2:7 Dhiyaŋunydja-wala nhuma yurru nhanŋu bäy-ḻakaramana, ga biyaka marrparaŋ'kuŋana ŋanya. Yakana ŋayi yurru weyinmaramanydja guyaŋirri ga ŋayaŋu-yätjthirri ŋuriŋiyi djarrpi'yunydja nhanukalay ŋayi. Nhumanydja yurru bäy-ḻakaramana nhanŋu, märr yurru ŋanya yaka muka ŋayaŋunydja dhä-munyguma ŋuriŋiyi.
2CO 2:8 Buku-djulŋimirri, biyaka gumurr-ŋamathiya nhanŋu, roŋinyamaraŋa ŋanya, märr yurru ŋayi marŋgithirri nhumalaŋgu ŋunhi nhuma yukurra yuwalkkuma märr-ŋamathirri nhanŋu.
2CO 2:9 Yo, ŋäthilinydja ŋarra ŋunhi ḻakaraŋala nhumalaŋgala dhä-ḏir'yunarawu nhanŋu, yana gatjarr'yurruna nhumalanha, yana maḻŋ'maranharawu nhumalaŋgu, wanhaka nhuma yurru dhäruk ŋarranha märrama warrpam'thun ga yuwalkkuma.
2CO 2:10 Yo, ga yuwalk yana nhuma dhäruktja märraŋala, bala ŋarra yana märr-yuwalkthirrinydja yukurra nhumalanha. Ŋunhi nhuma yurru bäy-ḻakarama ŋula yolku, ŋunhi ŋayi yurru djäma yätjkuma, ga ŋarranydja yurru bäy-ḻakaramayi yana nhanŋu bitjandhi liŋgu. Liŋguna ŋarranydja bäy-ḻakaraŋalana ŋurikiyinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi djäma yätjkuŋala ŋäthili. Yuwalk yana ŋarra bäy-ḻakaraŋalanydja nhanŋu yäkuyu Djesu-Christkala yana, märr yurru miṯtjinydja nhuma waŋganynha yana ŋurruk, ḻatju'na wal'ŋu ŋula nhämiriwnha.
2CO 2:11 Ŋilimurrunydja yurru bäy-lakarama ŋurikiyi yolŋuwu dhuwurr-yätjkunydja, märr yurru ŋilimurrunha yaka gaṯthunmarama yätjthunydja ŋuriŋinydja Satandhunydja. Liŋgu ŋilimurru marŋgi ŋurikiyinydja yätjkunydja birrimbirrwu; bitjan warray liŋgu ŋayinydja yukurra birrka'yun ŋuli gaṯmaranharawu galkinyamaranharawu ŋitjalaŋgunydja.
2CO 2:12 Yo, ŋarra gonha'yun Yipatjatjtja wäŋa, bala marrtji Dhurawatjlilina wäŋalili, ga ŋunhi ŋarra bunanydja ŋunhiliyi, ŋanapurru maḻŋ'marama ŋunhi Garrayyunydja liŋguna dhurrwara ḻapmaramana ŋanapurruŋgu; wirrkina yana yolŋu walala djälthirri yukurra Garraywalaŋuwunydja dhäwu'wu ŋänharawu.
2CO 2:13 Yurru ŋarranydja yukurra ŋunhi ŋayaŋu-warwuyun yana, liŋgu ŋarra yaka maḻŋ'marama ŋunhiliyi ŋilimurruŋguway wäwanha Dätitjnha. Ŋarranydja yukurra ŋunhi gatjpu'yun nhanŋu yolŋunydja bunanharawu, dhukarr-nhäma ŋarra yukurra, märr ŋarra yurru ŋäma nhumalanha, yurru yaka warray ŋayinydja bunana. Bala ŋarra gonha'yurrunanydja Dhuruwatjtja wäŋa, bala marrtji Matjataniyalilina, ga ŋunhalayina ŋarra ŋanya maḻŋ'maramanydja.
2CO 2:14 Yo, mirithirri yana ŋarra ŋayaŋu-djulŋithirrinydja ŋuriŋiyi dhäwu'yunydja nhumalaŋgala. Wirrki yana wal'ŋu ŋarra dhika buku-wurrpandja Godnha, liŋgu bitjan warray liŋgu ŋayi ŋuli ŋanapurrunha gäma yukurra ŋurru-warryun ḻatju'kuma warray dhika wal'ŋu, märr yurru ŋanapurru djuḻkmarama ŋuriki yätjkunydja mokuywunydja, dhambay-manapanmirri yana Djesu-Christkala. Yo, balakurruyi ŋanapurruŋgalaŋukurrunydja Godthu ŋuli yukurra balaka'yunmaramana ŋunhiyi dhäwuny'tja birrka'mirrililina, balanyarana bitjan buŋgan bäw' ŋunhi, märr yurru birrka'mirriŋura wäŋaŋuranydja marŋgithirri nhanŋu Djesu-Christkunydja.
2CO 2:15 Yo, Godtja ŋuli wirrki yana dhika wal'ŋu ŋayaŋu-djulŋithirri ŋuriŋiyi ŋunhi ŋilimurru ŋuli birrŋ'marama dhäwu' Christnhanydja bukmakkala yolŋu'-yulŋuwala birrka'mirriwala, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi ŋayi Christthu walŋakuma ŋuli yukurra walalanha, ga ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala yukurra marrtji walalaŋgalay walala gatjaḻ'kurru ŋunha rakunydhinyaramirrilili.
2CO 2:16 Ŋunhinydja walala ŋunhi walala yaka ḏukṯukthirri Godkalaŋuwu dhukarrwu, walalanydja yurru ŋuyulkthirrina ŋurikiyi dhäwu'wu, bitjanna bitjan ŋuli yolŋu ŋunhi ŋuyulkthirri yätjku buŋgangu, bala walala yurru murrmurryun gupaḏalkumana-wala. Ga ŋunhi wiripu-guḻku' ŋunhi walala wirrki yana djälthirri yukurra Godkalaŋuwu walŋamirriwu dhärukku, walalanydja yurru yana märramana, bitjanna bitjan yolŋu ŋuli djälthirri ŋurikiyi ḻatju'wu buŋgangu, bala walala yurru walŋana nhina, bitjanna liŋguna yurru, gupaḏalnha-wala. Yakana ŋayi yurru ŋula yolthu yolŋuyu ḻakarama dhuwalayi dhäwu' ŋamathamanydja ŋuriŋi nhanukalaynydja ŋayi ganydjarryu.
2CO 2:17 Mirithirri guḻku'yu ŋuli yolŋuyu walalay ḻakarama dhäwu' Godnha yalŋgi'kumanydja, yanapi dhuwalayinydja dhäwu' ŋula nhäna bäyimgu rrupiyawuna, märr walala yurru ḻukunydjayirri walalawuynha ŋuriŋiyinydja. Ŋanapurrunydja dhuwala yolŋu'-yulŋu yaka balanyarayi. Ŋanapurrunydja ŋuli ḻakarama Godku dhäruk yuwalk ga dhunupa yana, liŋgu ŋanapurrunydja dhuwala Christku djämamirri walala. Godthu ŋayipi ŋanapurruŋgunydja wekaŋala dhuwalayi djäma, ga nhanŋuway ŋanapurru yurru buku-wurrpanarawunydja djäma yana.
2CO 3:1 Yo, ŋunhi ŋarra ŋuli waŋanydja ḻakaranhamirrinydja bitjandhiyi, yaka ŋarra yukurra ŋurr'yundja, ga yaka ŋarra yukurra ḻakaranhamirri yana yindikunharamirrinydja. Ŋanapurrunydja ŋuli yaka warray gäma djorra' nhumalaŋgala ŋula yolkuŋu wukirriwuy, ŋunhi ḻakarama yukurra ŋunhiyi djämawuy ŋanapurruŋguŋu, ga yaka ŋanapurru ḏukṯuk nhumalaŋgunydja nhuma yurru wukirri djorra' ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu.
2CO 3:2 Nhumapi warray ŋunhi balanyaranydja bitjan djorra' ŋunhiyi, ŋunhi ŋuli yukurra ḻakarama ŋanapurrunha, yurru ŋanapurrunydja ŋuli yukurra gäma nhumalanhanydja ŋuruŋu ŋayaŋuyu warray ŋanapurruŋgalay, yaka warray goŋdhu. Wiripu-guḻku'yunydja ŋuli yolŋu'-yulŋuyu nhäma nhumalanha, nhaltjan nhuma ŋuli nhina yukurra, ga nhumalaŋgalanydja ŋunhi walala yurru nhäma dharaŋanna ŋanapurruŋguŋu djämawuy.
2CO 3:3 Yo, nhumanydja dhuwala balanyara bitjan djorra' wukirriwuy Christkuŋu nhanukuŋuway ŋuliwitjan ŋanapurruŋgalanydja djämakurru. Yurru Christthunydja ŋuli yaka wukirri ŋula nhälili, bilkpilklilinydja guṉḏalili ŋula nhäyu wukirriwuyyunydja; ŋayinydja ŋuli wukirri yolŋu'-yulŋuwala ŋunha ŋayaŋulili warray, ŋuriŋi Godkala Birrimbirryu Walŋayu warray.
2CO 3:4 Ŋanapurrunydja ŋuli ḻakaranharamirri ŋanapurrunhawuy ŋanapurru bitjanmirri, liŋgu ŋanapurru yuwalkkuma yana yukurra märr-yuwalkthirri Godnha, ŋunhi Christthu ŋanapurrunhanydja nherrara dhiyakuyi djämawu.
2CO 3:5 Ŋanapurruwaynydja dhuwala ganydjarrmiriwnha yana. Yakana yurru ŋanapurruway gänanydja djäma ŋanapurruŋgalanydja ganydjarryu; ŋayipi yana Godthu ŋuli yukurra djämanydja ŋanapurruŋgalaŋukurru,
2CO 3:6 ga ŋuliwitjan nhanukala ganydjarryu ŋanapurru ŋuli ḻakaramanydja dhuwalayi yuṯanydja rom dhawu'-nherraṉminyara. Ŋuriŋi ŋäthiliŋuyunydja romdhu ŋuli yukurra ḻakarama nhaltjanarawu nhinanharawu yana, yurru ŋuriŋi romdhu ŋuli bitjanna gäma yukurra yolŋu'-yulŋunhanydja rakunylilina, liŋgu yakana ŋayi yurru ganydjarr wekama yolŋu'-yulŋuwu ŋuriŋiyinydjayi djämawu ŋamathanharawunydja. Yurru dhiyaŋunydja-wala Godku Birrimbirr dhuwalana ŋilimurruŋgala ŋayaŋuŋurana, ga ŋayina yukurra gäma ŋilimurrunha ŋunha walŋalilinydja.
2CO 3:7 Yo, Godthu wukirri ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja rom ŋunhimalayi bilkpilklilinydja guṉḏalili, ga ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala ŋunhiyi rom Mawtjitjkalanydja, Godku djeŋarrany'tja warraŋulthinana maḻŋ'thurrunana, bäy warray ŋuriŋi romdhu yukurra waŋa ḻakarama yolŋu'-yulŋunha, walala yurru raku'-rakunydhirri, liŋgu walala yukurra djäma yätjnha, yakana ŋamakurru. Nhanŋu bukunydja Mawtjitjku ŋunhi warrpam'nha djeŋarra'yinana ŋuriŋiyina Godkalana djeŋarra'yu, ga yakana ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu nhäŋala yukurrana dharr-r-r bitjarranydja Mawtjitjnhanydja buku, bäy warray ŋunhi djeŋarrany'tja marrtjina buwa'-buwayakthinana-a-a winya' way.
2CO 3:8 Ga dhiyaŋunydja-wala djeŋarra' ŋunhiyi marrtji maḻŋ'thu-maḻŋ'thunna bala djämayu ŋuliwitjanna Godkalana Walŋamirriwalana Birrimbirrwala, yurru ŋunhiyinydjayi djeŋarra' biyapul warray wal'ŋu ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi ŋäthili maḻŋ'thurruna ŋurikala ŋäthiliŋuwala romgala.
2CO 3:9 Yo, ŋuriŋiyi ŋäthiliŋuyu romdhu yukurra ḻakarama yolŋu'-yulŋunha yätj, bitjan ganaŋ'thun yukurra Godkalanydja, yurru ŋunhinydjayi rom ḻatju' warray, ŋulaŋuru Godkuŋunydja wekanhara. Yurru ŋunhiyinydja yuṯanydja dhawu'-nherraṉarawuy biyapul warray wal'ŋu dhika ḻatju', ga djeŋarra' warray, liŋgu ŋuriŋinydjayi ŋuli yukurra yolŋu'-yulŋunha ŋayaŋu-dhunupakumanydja, bala waŋgany-manapanmirrina Godkala.
2CO 3:10 Yo, ŋunhiyi djarraṯawun' ŋunhi ŋäthili bunana ŋuliwitjarra ŋäthiliŋukurru romgurru, ŋunhiyinydjayi märr-gaŋga warray ya', bala ŋunhiyinydja liŋguna winya'yurrunana marrtjina, liŋgu dhiyaŋunydja-wala bena dhikana wal'ŋu djarraṯawun' liŋguna maḻŋ'thurrunana.
2CO 3:11 Yo, ḻatju' warray ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja rom ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala yana guwarrwu, yurru ŋunhiyinydja yuṯana rom biyapul'nha wal'ŋu dhikana djeŋarra'na, liŋgu ŋunhiyinydja yukurra yurru dhärra bitjanna liŋguna, bäyŋuna yurru ŋayi buwayakthirri.
2CO 3:12 Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋali yukurra gatjpu'yunna dhukarr-nhämana ŋurukuna, ŋunhi ŋali yurru nhämana wal'ŋu ŋunhiyi Godku ḻatju' dhika wal'ŋu djeŋarra'na warrpam'nha, warraŋulnha dhikana, bala ŋanapurru ŋuli ḻakarama dhuwalayi dhäwu' Djesunha ŋurr'yundja dhika, barrarimiriwnydja nhämiriwnydja.
2CO 3:13 Ŋayinydja Mawtjitjtja ŋanyapinyay ŋayi ŋäkirrmaranhamina buku girri'yu, märr yurru walala ŋuriŋi Yitjuralpuyŋuyunydja yolŋuyu walalay yakana nhäma ŋunhiyi djeŋarrany'tja djarraṯawun' ŋunhi marrtjina winya'-winyayurruna bala, yurru ŋanapurrunydja ŋuli yaka ŋäkirrmarama ŋunhiyi dhäwu'nha bitjandja. Yakana ŋanapurru ŋuli djuḻuḻ'maramanydja mayaliny'tja dhuwalayi dhäwu'nha.
2CO 3:14 Yo, ŋurikiyi yolŋu'-yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwu ḻiyanydja ŋäkirrmaranharana bambaykunharana, yakana walala dharaŋara nhäŋala, yanana liŋgu-u-u, ga dhiyaŋu-wala dhuwala, mukthun yana ŋunhiyi yolŋu walala Djuwstja yaka yana dharaŋan yukurra ga marŋgithirri. Yo, ŋunhi walala ŋuli maŋutji-ḻaw'marama dhawu'-nherraṉara ŋunhi ŋäthiliŋu, ga mukthun yana walala yaka yukurra dharaŋandja; yakana walala yukurra maḻŋ'marama mayaliny'tja ŋunhilimi, liŋgu mukthunna yana walalaŋgu ḻiyanydja ŋäkirrmarama yukurra ŋuriŋiyi liŋgu nhäyu. Liŋgu ŋayipina waŋganydhuna Christthuna yurru ŋunhiyi ḻapmaramanydja, märr yurru walala nhäma ŋamathamana wal'ŋu, bala marŋgithirrina. Yaka yana walala yurru yuwalkkumanydja dharaŋan ga marŋgithirri Godkalaŋunydja ŋurikinydja romgu, yana liŋgu-u-u ga märr-yuwalkthirri walala yurru Djesunha.
2CO 3:15 Yo, beŋuru liŋgu yana ŋurruŋuru, ga yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala, ŋunhi walala yurru ŋäma dhäruktja ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala nhanukala Mawtjitjkala, yaka yana walala ŋuli dharaŋandja walalaŋgalay ŋayaŋuyu.
2CO 3:16 Ga ŋunhi yurru ŋayi ŋula yol yolŋu ŋanydjala'yun Djesuwala, Garrayyunydja yurru ḻapmaramana ŋayaŋunydja nhanŋu ga muḻkurrnydja, märr yurru ŋayi nhämana wal'ŋu mälkumana, bala marŋgithirrina yuwalkkumana.
2CO 3:17 Liŋgu Garraynydja ŋunhi Walŋamirri warray Birrimbirr, ga ŋunhi ŋayi ŋuli Garraywu Birrimbirr nhina yukurra ŋula yolkala ŋayaŋuŋuranydja, ŋunhiyinydjayi yolŋu dhayaṯana ŋayi, yakana ŋanya yurru ŋula nhäyu ŋäkirrmarama bambaykumanydja.
2CO 3:18 Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋali yukurra nhämana yana warraŋulnha wal'ŋu Garraywu djeŋarrany'tja djarraṯawun'. Nhanŋunydja djarraṯawun' djeŋarrany'tja yaka warray ŋorra yukurra djuḻuḻ'maranharanydja ŋula nhäkuŋu. Ŋunhi ŋali yurru mukthun yana-wala nhäma marrtji Djesunha buku, ŋalinydja yurru djambina; ŋuriŋi Garraywalanydja Godkalanydja Birrimbirryu yurru marrtji wiripuyamana ŋilimurrunha, djambina bala, märr ŋilimurrunydja yurru nhina djan'kuna yana bitjan ŋayipi Garray ŋilimurruŋgu. Ŋilimurrunydja yurru wakindhirrina marrtji bala gurarrthirrinydja nhanukalanydja ŋunhilinydja djeŋarra'ŋura, yanana liŋgu-u-u ga nhina ŋilimurru yurru ŋunhala Godkalana djeŋarra'ŋura.
2CO 4:1 Yo, Godthu ŋanapurrunhanydja nherrara dhiyakuyi djämawu, liŋgu ŋanapurruŋgunydja ŋayi mel-wuyurruna warray, bala ŋayi djarr'yurrunana ŋanapurrunha, märr yurru ŋanapurru ḻakarama birrŋ'marama dhuwalayi dhäwu'. Bala ŋanapurru yakana ŋuli ŋayaŋu-djawaryundja gandarrŋuranydja dhiyaŋuyi.
2CO 4:2 Liŋguna ŋanapurru gonha'yurrunana gupaḏalkuŋalana bukmak ŋunhi nhä malanha gora-wekanharamirri rom, ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋuyu djäma yukurra gayul. Yakana ŋanapurru ŋuli mayali'-wilkthundja ŋula yolnha yolŋunha, ga yakana ŋanapurru ŋuli bilmarama yalŋgi'kumanydja ḻakarama Godku dhäruk. Ŋanapurru ŋuli ḻakaramanydja warraŋul'kumana Godku yuwalktja dhäwu', märr yurru bukmakthu yolŋuyu walalay ŋämanydja walalaŋgalay walala ŋayaŋuyunydja, bala yana dharaŋanna ŋunhi nhäyinyara ŋanapurru ŋuli ḻakarama yuwalk wal'ŋu yana. Liŋgu ŋanapurru yukurra djämanydja märr-yunupa yana yuwalkkuma, märr yurru ŋayinydja Godtja ŋanapurruŋgu wokthun.
2CO 4:3 Yo, ḻakaramanydja ŋanapurru ŋuli warraŋulkuma yana wal'ŋu maḻŋ'thunmarama, yakana ŋanapurru ŋuli mayaliny'tja djuḻuḻ'yunmarama, yurru mayaliny'tja yukurra djuḻuḻ'yun ŋorra ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra nhina rakunydhinyaramirriŋura romŋura.
2CO 4:4 Liŋgu mukthun yana yolŋu walala nhina yukurra bukumunha'ŋura, bala yakana walala yurru märr-yuwalkthirrinydja Djesuwala, liŋgu ŋuriŋi yätjthu Mokuyyu ŋunhi ŋayi buŋgawa dhiyaku wäŋawu munatha'wu, ŋayi walalanha ŋunhi bambaykuŋalanydja, märr yurru walala yaka nhäma ŋunhiyi djarraṯawun'. Liŋgu ŋayinydja Christtja yukurra nhina djeŋarra', djarraṯawun'ŋura warray wal'ŋu, djan'ku yana bitjan God ŋayipi. Ga dhäwuny'tja ŋunhiyi Christnha balanyarana bitjan djarraṯawun', yurru yaka walalaŋgu ḻiya ŋuli räkukuma ŋuriŋiyi djarraṯawun'thunydja. Ŋunhi bini walala märr-yuwalkthinyanydja, walalanydja bini ŋänha dharaŋana, bala marŋgithinyana.
2CO 4:5 Liŋgu yaka ŋanapurru ŋuli ḻakaranhamirri ŋunhi ŋanapurrunhawuynydja ŋanapurru, yanapi ŋanapurruna garrwar wal'ŋu biyapul. Ŋanapurrunydja ŋuli ŋunhi garrwar-ḻakarama Djesunha muka, bitjandja gam', “Djesu-Christtja dhuwala ŋurruŋu wal'ŋu Garray, ga ŋanapurrunydja dhuwala djämamirri yolŋu nhumalaŋgu guŋga'yunarawu, liŋgu ŋanapurru nhanŋuway Djesuwu.”
2CO 4:6 Liŋgu Godthunydja ŋayipinydja waŋana bitjarra ŋäthilinydja wal'ŋu, “Djarraṯawun'tja yurru nhära yukurra räkukuma bukumunha'nhanydja,” bala yuwalkthi dhuwala wäŋanydja djarraṯawun'mirriyinana. Ga ŋuriŋi bili waŋganydhu yana Godthu räkukuŋala ŋilimurrunhanydja ŋayaŋu nhanukiyingalay ŋayi ŋuriŋi djarraṯawun'thu, märr yurru ŋalinydja yuwalkkuma yana marŋgithirri, ŋunhi ŋayinydja Godtja djeŋarra' wal'ŋu yana dhika. Liŋgu ŋilimurruna ŋuli yuwalkkumanydja nhäma Godku djeŋarra' wal'ŋu, ŋunhi ŋali ŋuli nhäma bukuna ŋanya Djesunha.
2CO 4:7 Yo, ŋunhi ŋali ŋuli marŋgithirri Godku ŋuliwitjan Djesuwalaŋukurrunydja, ŋunhiyinydja bitjan ŋali yukurra ŋayathamana Godku biyapul'nha wal'ŋu mel-wiḏi'na ŋitjalaŋgala ŋayaŋuŋura, bäy warray ŋunhi ŋalipinydja maṉḏa nhäŋiniŋ' ŋula nhä, balanyara bitjan banikin djämawuy dhoḻu. Ga ŋunhi yurru wiripu-guḻku'yu nhäma ŋanapurruŋgala ŋula nhä ganydjarr-ḏumurru, walalanydja yurru dharaŋanna ŋunhi ŋayi Godthunydja djäma warray yukurra ŋanapurruŋgala, ŋuriŋi nhanukalay ŋayi biyapulyu warray wal'ŋu ganydjarryu, liŋgu yaka ŋanapurru ŋuli djäma ŋula nhä ŋamakurru' ŋanapurruŋgalaynydja ganydjarryu.
2CO 4:8 Bitjan warray liŋgu ŋanapurrunydja ŋuli ŋayaŋu-yätjkunharamirri ŋula nhäyu malaŋuyu wiripuŋuyu warray ga wiripuŋuyu warray, yurru yaka ŋanapurrunha ŋuli dhurrparamanydja marrtji ŋuriŋiyi. Wiripunydja ŋanapurru ŋuli warwuyun, liŋgu yakana ŋanapurru marŋgi ŋula nhaltjanarawu djämawu, yurru yakana ŋanapurru yurru ḏaḏawyundja märr-yawaryundja, bala waṉḏirri winya'yundja.
2CO 4:9 Guḻku' mirithirri yolŋu walala ŋuli ŋanapurruŋgu ŋuyulkthirrinydja gukumanydja, yurru bäyŋuna ŋanapurru ŋuli gänanydja nhina. Bitjan liŋgu walala ŋuli buma ŋanapurrunha rakunygumanydja, yurru yaka ŋanapurru yurru ŋunhi yuwalktja rakunydhirri, liŋgu Godthunydja ŋuli ŋanapurrunha gaŋgathinyamirriyama rakunyŋuru.
2CO 4:10 Yo, yolŋuyu walalay ŋuli ŋayaŋu-yätjkuma buma ŋanapurrunhanydja, bitjandhi muka liŋgu bitjarra walala ŋayaŋu-yätjkuŋala bumara ŋanya Djesunha. Ga ŋunhi walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyu nhäma nhaltjan ŋayi ŋuli Garrayyu ŋanapurrunha guŋga'yun ga gaŋgathinyamirriyama, bala walala ŋuli dharaŋanna ŋunhi Djesunydja walŋa yana, yaka rakuny.
2CO 4:11 Yo, yuwalk dhuwalayi yulŋunydja. Birrka'mirriyu ŋanapurru yukurra marinydja märrama ŋula nhänydja, liŋgu yolŋuyu walalay ŋanapurrunha ŋuli nyamir'yunna, liŋgu ŋanapurru dhuwala nhanukalaŋumirri Djesuwalaŋumirri. Mak walala yurru buma ŋanapurrunha murrkay'kuma birrka'mirriyu, yurru ŋuriŋinydjayi ŋayaŋu-wutthunarayunydja yurru ŋanapurrunha yakana dhä-munyguma, liŋgu Godthuna yurru ŋanapurrunhanydja guŋga'yun, märr yurru yolŋu'-yulŋuyunydja nhämana Godkunydja ganydjarr ŋanapurruŋgala, bala dharaŋanna marŋgithirrina ŋunhi Djesunydja yuwalk walŋa ŋayi.
2CO 4:12 Yo, bawala'mirriyu ŋanapurrunha yurru yolŋuyu buma murrkay'kumanydja, yurru nhumanydja yurru nhina yukurra walŋana yana ŋuliwitjan ŋanapurruŋgala djämakurru.
2CO 4:13 Dhiyaŋu djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan, “Ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋala Garraynhanydja, liŋgu yuwalkkuma ŋarra yukurra märr-yuwalkthirri ŋanya.” Yuwalk yana ŋanapurru märr-yuwalkthirrinydja yukurra Godkala, bala ŋanapurrunydja yurru mukthun yana-wala ḻakarama ŋunhiyi dhäwu', bäy warray walala yurru bumanydja ŋanapurrunha rakunygumanydja.
2CO 4:14 Yo, yaka ŋarra yurru ḏaḏawyundja ḻakaranharaŋurunydja, liŋgu ŋarra marŋgi ŋunhi yakana ŋarranydja yurru ŋorra yukurra moluŋuranydja bitjan liŋgu. Godthunydja ŋunhi walŋakuŋala muka Djesunhanydja beŋuru moluŋuru, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru walŋakumayi ŋanapurrunhanydja rakunyŋuru, manapa yana Djesuwala, bala ŋayi yurru ŋanapurrunhanydja gäma nhanukalaynha ŋayi ŋunha wäŋalili, rrambaŋina yana nhumalanhana.
2CO 4:15 Yo, bäy warray ŋunhi yurru nhä bunanydja ŋarraku, ŋuliyina ŋayi yurru Godthu nhumalanha guŋga'yundja, märr nhuma yurru walŋana nhina yukurra. Ga ŋunhinydja yurru biyapul'nha wal'ŋu yolŋu walala ŋula nhämunha'na walŋathirri ŋuriŋiyi dhäwu'yu, bala ŋula nhämunha'yuna yurru yolŋuyunydja walalay yukurra buku-wurrpan Godnhanydja, ga wirrkina wal'ŋu walala yurru Godkalanydja märr-yiŋgathirri wokthun.
2CO 4:16 Dhiyakuyina ŋunhi märrwu ŋanapurru ŋuli yakanydja gandarrŋura djawaryun ga ḏaḏawyun. Bäy warray ŋunhiyi yurru ŋilimurruŋgu rumbalnydja marrtji yalŋgi'yirri ŋäthiliŋuyirri, galki yurru rakunydhirrina bala winya'yunna, yurru bitjan warray liŋgu walu-ŋupan Godthunydja ŋuli yukurra ŋunha ŋayaŋunydja ŋilimurrunha yuṯakuma ŋuriŋiyi Birrimbirryu Walŋayu warray.
2CO 4:17 Yo, dhiyala munatha'ŋuranydja ŋilimurru ŋuli ŋayaŋu-yätjthirri burakirri, yurru dhuwalayinydja ŋayaŋu-yätjthinyaramirrinydja yutjuwaḻa warray, märr-gurriri warray yana, liŋgu ŋayaŋu-wutthunarayunydja ŋuriŋiyinydja yukurra bitjanna bukulili ŋal'-ŋalmaramana ḻatju'mirrina dhikana wal'ŋu ŋayaŋu-goŋmirrina ŋunha djiwarr'ŋuranydja, biyapulnha wal'ŋu djuḻkmaramana yukurra dhiyakuy munatha'wuynydja ŋayaŋu-yätjkunhara. Liŋgu ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋunhalanydja Godkalanydja djeŋarra'ŋura gupaḏalnha-wala yana.
2CO 4:18 Dhiyakuyina märrwu ŋilimurru yukurra bitjanna liŋguna ŋayaŋunydja gatjpu'yunna ŋurukuna yana ŋunhi ŋilimurru yukurra bäyŋu nhäma dhiyaŋu-wala; yakanydja ŋilimurru ŋuli ḻayḻayyun, ga guyaŋirri munatha'wuynydja nhä malanha ŋunhi ŋilimurru ŋuli nhäma yukurra dhiyaŋu ŋilimurruŋgalay maŋutjiyu. Liŋgu nhä malanha ŋilimurru yukurra nhäma dhiyaŋu-wala, dhuwalayinydja yurru gurriri warray yana dhärra yukurra, bala winya'yunna yurru, yurru ŋunhalanydja nhä malanha ŋunhi ŋilimurru ŋuli yaka nhäma yukurra, ŋunhiyinydja yurru yukurra dhärra bitjanna liŋguna, gupaḏalnha-wala yurru.
2CO 5:1 Yo, dhuwalanydja gay' rumbalnydja ŋali balanyarana bitjan ḏalwaḏalwa, liŋgu guwarr warray yana ŋali yurru nhina dhiyala munatha'ŋura. Yakana ŋarra marŋgi nhätha yurru ŋayi dhuwalayi ḏalwaḏalwa buku-yupthun. Mak galki ŋarranydja yurru rakunydhirrina, bala ŋarranydja yurru gonha'yunna dhuwalayi rumbalnha, yurru bäyyi, liŋgu ŋunha djiwarr'ŋuranydja Godthunydja yukurra ŋäthilimirriyama ŋarraku buṉbu muka, ga ŋunhiyinydja yuṯana rumbal yurru dhärra bitjanna liŋguna gupaḏalnha-wala, yakana ŋayi yurru ŋunhiyi buku-yupthundja ŋula nhaltjandja.
2CO 5:2 Yo, dhiyalanydja munatha'ŋuranydja ŋilimurru ŋuli dhäpu-waŋana yana, liŋgu ŋunhiyinydja ŋilimurru ŋuli bitjan ŋayaŋuyu ŋupanna ŋurikiyinayi djiwarr'wuywuna rumbalwu dhaṯthunminyarawu.
2CO 5:3 Liŋgu ŋunhala djiwarr'ŋuranydja ŋilimurru yurru nhina rumbalmirri wal'ŋu yana, yaka rumbalmiriwnydja.
2CO 5:4 Dhiyaŋunydja-wala dhuwala mukthun ŋilimurru nhina yukurra rumbalyu munatha'wuyyunydja, ŋilimurrunydja ŋuli ŋonuŋdhuna ŋayaŋuyu dhäpu-waŋanydja, yurru yaka ŋilimurru ḏukṯuk yana dhiyaku rumbalwu gonha'yunarawu. Yuwalktja wal'ŋu ŋilimurru ḏukṯuktja ŋunhi dhaṯthunminyarawu djiwarr'wuywu warray wal'ŋu rumbalwu, märr yurru ŋuriŋinydja rumbalyu walŋayunydja dharapul märrama dhiyakuynha munatha'wuynhana rumbalnha ŋunhi.
2CO 5:5 Yo, dhiyakuyi liŋgu ŋayipi Godthunydja ŋilimurrunha ŋäthilimirriyaŋala, märr ŋilimurrunydja yurru nhina yukurra yolŋu walala walŋamirri ŋunhalayi djiwarr'ŋuranydja bitjanna liŋguna yurru, ga liŋguna ŋayi wekaŋala nhanŋuway ŋayi Walŋanhanydja Birrimbirrnha ŋilimurruŋgala ŋayaŋulili, ga ŋayinydja ŋunhiyi ŋäthili yana yulŋunydja, dhambay ŋuruku dhuḏiŋuwu, liŋgu yuwalk yana ŋayi yurru Godthu ŋilimurruŋgu wekama bukmaktja nhä malanha ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama nhanukalaŋuwu ŋayi yolŋu'-yulŋuwu.
2CO 5:6 Yo, dhiyakuyina märrwu ŋarra yukurra nhina barrarimiriwnydja nhämiriwnydja, yakana ŋarra yukurra barrarirri rakunydhinyarawu, liŋgu dhiyaku ŋarra marŋgi gam': Dhiyaŋunydja-wala ŋunhi ŋali yukurra nhina dhiyala munatha'ŋura dhuwala rumbal, ŋunhiyinydja ŋali yukurra nhina barrkuna ŋulaŋuru Garraywalanydja wäŋaŋuru.
2CO 5:7 Liŋgu dhiyaŋunydja-wala ŋali yukurra nhina galki Garraywala ŋuriŋi bili märr-yuwalkthinyarayu yana; yakana ŋali yukurra nhäma ŋanya dhiyaŋunydja-wala.
2CO 5:8 Yo, ŋali ŋuli nhina yukurra barrarimiriwnydja nhämiriwnydja, liŋgu ŋali ŋuli guyaŋirri bitjanna, “Manymak warray ŋarra ŋuli gonha'yurru dhuwalanydja rumbalnha ga nhini ŋunhalana nhanukala Garraywalana galki.”
2CO 5:9 Yurru dhiyaku warray ŋarra yuwalktja wal'ŋu ḏukṯuk, ŋarra yurru ŋanyana ŋayaŋu-djulŋikuma Garraynhana, wanhaka ŋarra yukurra nhina dhuwala munatha'ŋura, ga wanhaka ŋarra ŋunhalayina ŋarrakala yuwalkŋuŋurana wal'ŋu wäŋaŋura.
2CO 5:10 Yuwalk yana ŋarra ḏukṯuktja ŋayi yurru wokthun ŋarrakalaŋuwu djämawu, liŋgu yalalanydja yurru ŋunhalanydja bukmak ŋilimurru dhärra gumurrŋura nhanukala Djesu-Christkala. Ŋayi yurru nhäma marrtji mala-yarr'yun ŋilimurrunha bala, bala ŋayi yurru wekamanydja-ŋupanayŋu yana nhänydja malanha ŋunhi nhaltjarra ŋilimurru yukurrana waŋga'waŋganydhu djäma dhiyala munatha'ŋura; ŋunhi ŋali djäma ŋamakurru', ŋalinydja yurru märramana ŋamakurru' yana, ga ŋunhi ŋali djäma ŋula nhänydja nhäŋiniŋ'tja, ŋali yurru yakana märrama ŋamakurru' nhanukuŋunydja.
2CO 5:11 Yo, Garraynydja ŋilimurruŋgu biyapul warray wal'ŋu märr-ŋal'yunarawu warray, yaka ŋali yurru ŋanyanydja wakalkuma. Dhiyakuyina märrwu ŋunhi ŋanapurru ŋuli ḻakaramanydja bilmarama yolŋunhanydja, märr yurru walalanydja bitjandhiyi muka märr-ŋal'yun Godku. Godtja marŋgi ŋayaŋuwu ŋanapurruŋgunydja yuwalkkuma, ga ŋarranydja yukurra guyaŋirri mak nhuma wiripunydja marŋgi ŋarraku.
2CO 5:12 Yo, yaka ŋanapurru yukurra dhuwala yana ḻakaranharamirri ŋanapurrunhawuynydja, märr yurru nhuma ŋanapurruŋgunydja märr-ŋal'yun. Ŋanapurrunydja yukurra dhuwala dhäruk wekama yulŋunydja nhumalaŋgu, märr yurru nhumanydja ŋurr'yun muka ŋanapurruŋgala, bala ḻakaramana dhunupana ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli ŋurr'yunmirri walalaŋgalay walala. Yo, walalanydja ŋunhi ŋuli guyaŋirri yanapi Godthunydja walalanha ŋuli nhäŋu yukirri warraŋul yana, yanapi ŋayi Godthunydja ŋuli yaka nhäŋu yolku ŋunha ŋayaŋunydja, nhäyinyara ŋayi ŋunhi yolŋu,
2CO 5:13 bala walala ŋuli waŋa yätjkumana ŋanapurrunhanydja, bawa'mirri ḻakaramana. Wiripunydja ŋanapurru ŋuli djäma nhä malanha ŋunhi walala ŋuli ḻakarama bawa'mirri bitjanna, yurru ŋanapurrunydja ŋuli djämana yana ŋunhiyi, liŋgu ŋanapurru ŋuli märr-ŋamathirrina yukurra Godku. Ga ŋunhi ŋanapurru ŋuli waŋa dhärukthu bawa'miriwyunydja märr-yunupayunydja, ŋanapurru ŋuli ḻakaramana yana ŋunhiyinydja guŋga'yunna nhumalanha.
2CO 5:14 Yo, Djesu-Christkalanydja märr-ŋamathinyarayu ŋuli yukurra yana marrtjinyamaramana ŋanapurrunhanydja. Yaka ŋanapurru ḏaḏawyundja ḻakaranharaŋuru dhäwu'ŋurunydja dhipuŋuruyi, liŋgu ŋanapurru marŋgina ŋunhi waŋgany yolŋu Djesu-Christ ŋayipi rakunydhina bukmakkalanydja yolŋu'-yulŋuwala dharapulŋura, ga ŋunhiyinydja bitjarra ŋilimurru bukmaknha murrmurryurruna liŋguna. Yakana ŋarra yurru rakunydhirrinydja liŋgu ŋuriŋi ŋarrakala yätjthu.
2CO 5:15 Yo, ŋayinydja rakunydhina bukmakku warray walŋakunharawu, märr yurru ŋilimurrunydja, ŋunhi ŋilimurru dhuwala walŋamirri nhina yukurra, ŋalinydja yurru nhina nhanŋuna yana, yakana ŋilimurru yurru biyapulnydja nhina yukurra ŋilimurruŋgalay djälŋura, yana ŋilimurru yurru djäma ŋurikina liŋgu ŋunhi ŋayi beŋuru moluŋuru gaŋgathina ŋilimurruŋgu walŋakunharawu.
2CO 5:16 Dhiyaŋunydja-wala ŋanapurru yurru yakana nhäma yolŋuwu warraŋulwuynydja nhä malanha. Ŋäthilinydja ŋarra ŋuli guyaŋinya Djesunhanydja warraŋul yana, nhaltjana ŋayi ŋuli nhinanha dhiyala munatha'ŋura ŋurruwuyk ŋula nhämiriw yana, yurru yakana ŋarra yurru biyapulnydja guyaŋirri balayi ŋanya roŋiyirrinydja bitjandhiyinydja, yana ŋarra yukurra yurru guyaŋirrinydja ŋanya ŋunhana djiwarr'lilina.
2CO 5:17 Ga ŋunhi ŋayi yolŋu dhambay-manapanmina liŋguna Djesu-Christkalanydja, ŋunhiyinydja ŋayi yolŋu yuṯana; ŋäthiliŋunydja nhanŋu rom liŋguna winya'yurrunana yarrkthurrunana, ga dhuwalanydja ŋayi yuṯana yolŋu, nhina yukurra yurru yuṯaŋurana romŋura.
2CO 5:18 Yo, Godkuŋuna yana djämawuy ŋanapurru yuṯathina bitjarrayinydja. Ŋäthilinydja ŋanapurru ŋuli nhinanha yukurranha yätjŋura wal'ŋu romŋura yana, yarrkthuna nhanukala Godkala, yurru ŋuliyi nhanukala Garraywala burakinyarakurrunydja ŋayi ŋanapurrunha wapmaraŋala nhanukalaynha gali'lili, ga dhiyaŋunydja-wala ŋanapurru nhina yukurra ŋayaŋu-gurruṯu'mirrina nhanukala Godkalana. Bala ŋayi ŋanapurrunhanydja djäma wekaŋalana, ŋanapurru yurru gäma wiripuwurrunhana bala nhanukala, märr walalanydja yurru bitjandhi liŋgu nhina waŋganyŋura yana Godkala.
2CO 5:19 Ga dhäruktja ŋayi wekaŋala ŋanapurruŋgala ḻakaranharawunydja dhuwala gam': Ŋuliyi Christkalaŋukurrunydja Gunhu'yu Godthu biḏiwiḏitjkuŋalana bukmak yätjtja malanha bäpurru'wu ga bäpurru'wu, bukmakku yana. Yakana ŋayi yukurra biyapulnydja dhuḏikurru ŋäthili nhäma ŋilimurruŋgu yätj dhä-ḏir'yunarawunydja, yana ŋayi biḏiwiḏitjkuŋalana ŋuriŋiyina gulaŋdhu Djesuwalana ŋilimurruŋgu yätjtja liŋguna, märr yurru ŋilimurru bukmak nhämunha' nhinanydja bitjan gurruṯu'mirrina walala nhanŋu, galkina yana.
2CO 5:20 Ga ŋanapurrunydja dhuwala mali ŋayi Garray, liŋgu dhärukkurrunydja ŋanapurruŋgala waŋa yukurra ŋayipi God. Ŋuliyi Djesu-Christkala yäkuyu ŋanapurru yukurra waŋanydja nhumalanha, “Buku-djulŋimirri bilyurrana walala. Märr-yuwalkthiyana Djesuwala, märr yurru nhuma yukurra nhina galkina yana Godkalana.”
2CO 5:21 Ŋayinydja ŋunhi Djesunydja gäna wal'ŋu yolŋu, yakana ŋayi ŋula waŋgany yätj djämanydja, yurru ŋayinydja Gunhu'yunydja warrpam' nhä malanha yätj ŋilimurruŋgunydja rarr'yurruna nhanukala Djesuwalana, bala ŋanyana yätj-ḻakaraŋalanydja, märr ŋuliwitjan nhanukala Garraywala, ŋayi yurru Gunhu'yu rarryun nhanŋuwaynydja walŋa ŋilimurruŋgala ŋayaŋulilina, bala ŋilimurrunhanydja yurru ḻakarama ŋayaŋu-dhunupana.
2CO 6:1 Yo, ŋanapurrunydja dhuwala djäma yukurra rrambaŋina Godkala, ga waŋanydja ŋanapurru yukurra nhumalanha bitjanna, “Buku-djulŋimirri walala, yaka yukirriya warrkuḻuŋanydja ŋunhiyi ŋamakurruny'tja ŋunhi ŋayi Godthu djäma nhumalaŋgu. Yuwalkkuŋa yana märraŋa ŋunhiyi Godkuŋunydja wekanhara.
2CO 6:2 Liŋgu Godtja waŋa yukurra bitjan, “Ŋarra ŋäkula nhumalaŋguŋu bukumirriyanharanydja liŋguna, liŋgu dhuwalanydja nhumalaŋguna walu, gäthuranydja ŋarra yurru nhumalaŋgu gumurr-ŋamathirrina. Liŋguna ŋarra nhumalanha guŋga'yurrunana, liŋgu dhuwalanydja nhumalaŋgu walu walŋathinyarawuna, gäthurana ŋarra nhumalanha yurru walŋakumanydja.” Yuwalk dhuwala yulŋunydja. Dhiyaŋu-wala gäthura nhuŋu walunydja. Dhiyaŋu liŋgu ŋayi yurru Godthu nhuna märramanydja, bala walŋakumana yurru. Mak boŋguŋunydja ŋunhi dhuḏitjnha nhuŋu.
2CO 6:3 Ŋanapurrunydja ŋuli yaka gungama gatjaḻ ŋula yolku. Yakana yurru yol waŋa bitjandja gam', “Yakana ŋarranydja yurru märrama dhäwu' walalaŋguŋu, liŋgu walalawuynydja ŋunhanydja yukurra nhina yätjŋura yana, yakana ŋamakurru,” bitjan.
2CO 6:4 Yo, ŋanapurrunydja ŋuli nhina yukurra dhuwurr-ŋamathirri yana ŋula nhäkurru romgurru, märr yurru yolŋu'-yulŋuyunydja dharaŋan muka ŋunhi ŋanapurrunydja Godku djämamirri walala nhanŋu, bala märrama muka ŋanapurruŋguŋu ḻakaranharanydja dhäwuny'tja. Yo, ŋunhi ŋanapurru ŋuli marrtji marimirrikurrunydja wäŋakurru, ŋayaŋu-yätjthinyaramirrikurru romgurru, ga nhina ŋula dhäparktja nhämiriwnydja, ŋanapurrunydja yurru yana ŋayaŋu-yunupana märramana yurru, yakana ŋanapurru yurru gandarrŋuranydja ḏaḏawyun.
2CO 6:5 Wiripunydja walala ŋuli ŋanapurrunha bartjunmarama muka, ga galkaṉ ḻoḻulili, ga wiripunydja ŋanapurrunha ŋuli guḻku'yu yolŋuyu walalay ḻiw'marama, bala bumana. Yo, djämanydja ŋanapurru ŋuli mirithirri yana wirrki dhika wal'ŋu, gämanydja ŋanapurru ŋuli bitjan ŋonuŋ ŋunhi ŋula nhä ḏiltjiyu. Wiripunydja ŋanapurru ŋuli bira'yun nhina munha-ŋupan maŋutji-ŋorranhamiriwnha, ga wiripunydja ŋanapurru ŋuli djaṉŋarrthirri muka, ŋathawu ḻarruma.
2CO 6:6 Yurru dhiyaŋuyinydja malaŋuyu bäyŋuna ŋanapurrunha ŋuli gatjpaḻ'marama ga ḏaḏawmarama; ŋanapurru ŋuli yana nhinanydja yukurra ḏarrtjalk, rom-dhunupa yana, ga ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋuyu djäma djarrpi'kumanydja ŋula ŋanapurruŋgu, ŋanapurrunydja ŋuli yana märramana walalaŋguŋu, yakana ŋanapurru ŋuli waḏutjanydja yana maḏakarritjthirri, yana bulnha ŋanapurrunydja ŋuli gurrum'thunna wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu. Yo, ŋanapurrunydja marŋgi warray Godku, ga nhina ŋanapurru ŋuli yukurra ŋamakurru'ŋurana yana romŋuranydja, ŋuriŋiyina Birrimbirryu Walŋayuna ŋunhi ŋayi dhuwala ŋanapurruŋgala nhina yukurra, bala ŋanapurru yuwalk yana märr-ŋamathirrinydja ŋuli yukurra wiripuŋuwunydja yolŋuwu.
2CO 6:7 Ŋanapurru ŋuli ḻakarama Godku yuwalkŋunydja dhäwu', ga djämanydja ŋanapurru ŋuli Godkala yana ganydjarryu. Ŋanapurrunydja ŋuli nhina yukurra ŋayaŋu-dhunupana yana, ga ŋuriŋiyi rom-dhunupayunydja ŋuli yukurra ŋanapurrunhanydja gungama warray, bäyŋuna ŋayi yurru ŋula yolthunydja ŋanapurrunha buma ŋunhimalayinydja, yana ŋanapurru yurru walalanhana buma ŋuriŋiyinydja rom-dhunupayinyarayu.
2CO 6:8 Wiripunydja ŋuli yolŋu'-yulŋu ŋanapurruŋgala märr-ŋal'yun, ga wiripunydja walala ŋuli ḻakarama ŋanapurrunha nhäŋiniŋ' ḻakaramana. Wiripunydja ŋuli yolŋu'-yulŋuyu ḻakarama yätjkumana ŋanapurrunha, ga wiripunydja ŋuli ŋanapurruŋgu walala wokthun. Walalanydja ŋuli ḻakarama ŋanapurrunha djawukinyamirrina be ŋanapurru, yurru ḻakaramanydja ŋanapurru ŋuli yuwalk ga dhunupa dhäwu'.
2CO 6:9 Wiripunydja ŋuli walala waŋa ḻakarama bitjan ŋarranha, “Yol dhuwala ŋayi Bolnydja?”, yurru yuwalktja bukmak yolŋu walala marŋgi ŋarraku. Wiripunydja ŋuli walala waŋa bitjan ŋarranha, “Galki ŋayi yurru rakunydhirrina ŋunha,” bitjanna, yurru ŋarranydja dhuwala walŋa warray, yaka ŋula rakuny. Wiripu-guḻku'yunydja ŋuli waŋa bitjan, “Godthunydja walalanha dhä-ḏir'yunna yukurra,” bitjanna, yurru yuwalktja ŋunhiyi Godthunydja ŋanapurrunha ŋuli dhawaṯmarama warray ŋuliŋuruyi rakunydhinyara-mirriŋurunydja.
2CO 6:10 Wiripunydja ŋanapurru ŋuli galŋa-yätjthirri muka, yurru bitjandja liŋgunydja ŋanapurruŋgu ŋayaŋu warray ŋuli yukurra goŋmirriyirri dhika wal'ŋu. Ŋanapurrunydja dhuwala ŋurruwuyk yolŋunydja, ŋula nhämiriw, yurru yuwalktja ŋunha ŋayaŋu ŋanapurru ḻukunydjanydja, bala guḻkuny'tja ŋuli yolŋu walala ḻukunydjayirri balakurruyi ŋanapurruŋgala djämakurru. Yo, bäyŋuna ŋanapurru yukurra ŋayathamanydja munatha'wuynydja nhä malanha, yurru bukmak nhä malanha ŋanapurruŋgunydja, ŋunhi yurru bitjanna liŋguna yukurra ŋorrana yana.
2CO 6:11 Yo, marrkapmirri walala. Wirrki yana ŋarra nhumalaŋgu märr-ŋamathirrinydja yukurra, dhiyaki Gorinbuyŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu. Liŋguna ŋarra ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu warraŋulkuŋalana yana. Bäyŋuna ŋarra ŋula djuḻuḻ'maraŋalanydja nhumalaŋgala, ga ŋayaŋunydja ŋarraku dhuwala ḻapthunna yukurra nhumalaŋgu.
2CO 6:12 Yaka ŋayaŋunydja ŋarra ŋarrakuway dhaḻ'yurruna nhumalaŋgala, yurru nhumalaŋgunydja ŋayaŋu dhaḻ'yurruna warray ŋarrakalanydja märr-ŋamathinyaraŋuru.
2CO 6:13 Nhumanydja dhuwala balanyara bitjan yumurrku' ŋarraku. Nhämirri ŋuli nhumanydja märr-ŋamathi ŋarrakunydja, biyakunydja bitjan ŋarra nhumalaŋgu yukurra märr-ŋamathirri. Buku-djulŋimirri, ḻapmaraŋa ŋayaŋu nhumalaŋguway nhuma ŋarrakunydja märr-ŋamathinyarawu.
2CO 6:14 Yaka waŋgany-manapanmiya ŋurikalanydja yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala yaka yukurra marr-yuwalkthirri Djesu-Christku, liŋgu nhanŋunydja rom ganaŋ'thun warray yukurra nhumalaŋgalanydja. Yakana yurru maṉḏa rom-dhunupanydja yolŋu ga rom-djarrpiny'tja yolŋu nhina yukurra waŋgany-manapanmirri, ga buku-munha ga djarraṯawun', yakana maṉḏa yurru rrambaŋiyirri dhärra waŋgany-manapanmirri.
2CO 6:15 Yakana yurru Christtja ga Satandja ḻundu'manydji, liŋgu dhuwalayinydja maṉḏa yurru yukurra yakana waŋa dhäruk waŋganygurrunydja rirrakay. Ŋunhi ŋuli yolŋu märr-nherraṉmirri Djesuwalanydja, ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu ŋuli guyaŋirri wiripuyamana, ganaŋ'thun yukurra ŋurikalanydja yolŋuwala ŋunhi ŋayi yaka yukurra märr-yuwalkthirri, yakana yurru ŋuriŋiyinydja maṉḏathu guyaŋirri rrambaŋi waŋganyguma.
2CO 6:16 Ŋunhala Godkalanydja Buṉbuŋura nhuma yukurra buku-ŋal'yun waŋganygu nhanŋuway Godku, bäyŋuna nhuma yurru ŋunhilimi liŋgu buṉbuŋura buku-ŋal'yun wiripuŋuwunydja waŋarrwu, goŋbuywunydja ŋurikinydja djämawuywu. Liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala Garraywalaŋumirrinydja yolŋu walala Godkuna buṉbu, ŋurikina waŋarrwu ŋunhi ŋayi walŋa-ḏikṯik nhina yukurra. Liŋgu Godtja ŋayipinydja waŋa yukurra bitjan gam', “Ŋarranydja yurru nhina dhipalina ŋarrakiyingalaŋuwalana yolŋu'-yulŋuwala, nhinanydja ŋarra yurru yukurra ŋayaŋuŋurana walalaŋgala. Ŋarranydja yurru walalaŋgu God, ga walalanydja yurru ŋarrakuna yolŋu walala.
2CO 6:17 Dhiyakuyina märrwu nhuma yurru ganana ŋunhinhanydja wiripu-guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala ŋuli yukurra buku-ŋal'yun wiripuŋuwu waŋarrwu. Ganaŋ'maranhamiyana biyakana walalaŋgalanydja,” bitjarra ŋayi Garray waŋananydja ḻakaraŋalanydja. “Yakana biyapulnydja mulkiya nhä malanha, ŋunhi ŋayi yurru roŋiyirri gäma ŋuriŋiyi balayi yätjlili nhumalanha, barrkuwatjkuma yurru nhumalanha ŋarrakala. Gonha'yurrana ŋunhiyinydja gupaḏalnha-wala, bala ŋarranydja yurru nhumalaŋgu gumurr-ŋamathirrina, märramana ŋarrakuwayliliyamana.
2CO 6:18 Ŋarranydja yurru nhumalaŋgu bäpa'mirriŋuna, ga nhumanydja yurru ŋarraku gäthu'mirriŋuna walala, ḏarramuwurru ga dhäykawurru.” Bitjarra ŋayi Garray waŋananydja, ŋunhiyinydja ganydjarr-ḏumurrunydja ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋurruŋu wal'ŋu bukmakku.
2CO 7:1 Marrkapmirri walala, ŋilimurruŋguna ŋunhiyinydja Godthu dhawuny'tja nherrara bitjarrayi. Go ŋilimurru ŋamathanharamirrina ḏarrtjalkkunharamirrina; ŋilimurru djalkthunna marrtji bukmak nhänydja malanha djarrpiny'tja dhika nhänydja, ŋunhi yukurra baḏuwaḏuyun rumbal ŋilimurrunha ga ŋayaŋu yätjkuma. Yakana biyapulnydja ŋilimurru yurru djäma yätjkuma ga guyaŋirri djarrpi'kuma, yana ŋilimurru yurru nhinanydja ḏarrtjalknha wal'ŋu, ganaŋ'thunna ŋuliŋuru yätjŋurunydja, liŋgu ŋilimurru yukurra rom-wiyaṉiyirrina Godkunydja.
2CO 7:2 Marrakapmirri walala, ḻapmaraŋa nhumalaŋguway ŋayaŋu ŋanapurruŋgunydja. Yaka dhuwala ŋanapurru djäma ŋula nhä yätjkuŋalanydja ŋula yolku. Yakana ŋanapurru ŋula yolnha gatjpaḻ'maraŋalanydja yätjlili, ga yaka ŋanapurru ŋula yolnha mayali'-wilkthurrunanydja.
2CO 7:3 Yurru yaka ŋarra yukurra waŋa bitjandhiyinydja yana nhumalanha gora-wekamanydja, yaka ŋarra yukurra waŋa yätj-ḻakaramanydja nhumalanha. Liŋgu nhumanydja ŋunhi ga ŋanapurru waŋganynha yana ŋayaŋunydja; ŋilimurrunydja ŋuli nhina yukurra dhiyala waŋganyŋura yana, ga rakunydhirri ŋilimurru yurru, mukthun yana ŋanapurrunydja yurru märryu-ḏapmarama nhumalanha yulŋunydja. Liŋgu muka ŋarra nhumalaŋgu ḻakaraŋala bitjarrayinydja ŋäthili.
2CO 7:4 Ŋarranydja märr-yuwalkthirri yukurra nhumalanha, ga ŋurr'yun ŋarra yukurra nhumalaŋgalanydja wirrkina, bala ḻakaramanydja ŋarra ŋuli nhumalanha wiripu-guḻku'walanydja yolŋu'-yulŋuwala, ŋunhi nhumanydja ŋamakurru'na yanana wal'ŋu miṯtji. Wirrkina wal'ŋu ŋarra ŋayaŋu-djulŋithirrinydja yukurra, bäy warray ŋunhi ŋanapurru nhina yukurra dhiyala mariŋuranydja, liŋgu ŋarranydja dhuwala marrparaŋ'thinana ŋuriŋiyi nhumalaŋgala dhäwu'yunydja.
2CO 7:5 Yo, ŋunhi ŋanapurru bunananydja dhiyala wäŋaŋura Matjataniyanydja, bitjanna liŋgu ŋanapurrunha ŋuli ŋula nhäyu ŋayaŋu-yätjkunhanydja, yaka ŋanapurru ŋula nhinana ganydjarrnydja ŋula nhaltjarranydja. Bitjanna liŋgu ŋanapurru ŋuli dhä-ḏälthinyaminya waŋanhaminya bala-lili'yunminya, ŋurikala walalaŋgala ŋunhi walala yaka märr-yuwalkthirri yukurra Christnha, ga ŋayaŋunydja ŋanapurruŋgu yukurrana warwuyurruna ŋuriki ŋunhi walala liŋguna märr-yuwalkthinana Garraynha.
2CO 7:6 Yurru ŋayipi Godthunydja ŋuli yukurra marrparaŋ'kuma warray ŋunhinha yolŋunha, ŋunhi ŋanya yukurra ŋonuŋguma, bala ŋayi ŋanapurrunha marrparaŋ'kuŋalana ŋuriŋina ŋunhi ŋayi Dätitjnha bunana.
2CO 7:7 Ŋanapurru ŋayaŋu-djulŋithina yana nhäŋalanydja ŋanya, ga ŋuriŋi dhäwu'yunydja ŋunhi ŋayi ḻakaraŋala yukurrana nhumalanha, ŋuriŋiyinydjayi dhäwu'yunydja ŋanapurrunha wirrkina dhikana wal'ŋu ŋayaŋu-djulŋikuŋala, liŋgu yuwalk yana nhuma marraparaŋ'kuŋala ŋanya Dätitjnhanydja. Ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋarraku, ŋunhi nhumanydja djälthirri ŋarraku yukurra nhänharawuna, liŋgu yuwalk yana nhuma ŋayaŋu-warwumirrinydja walala ŋarraku, ŋunhi ŋarranhana ŋuriŋiyi nhumanydja ŋayaŋu-warwumirriyaŋala. Dhiyaŋunydja-wala ŋarra wirrkina yana ŋayaŋu-djulŋithirri yukurra, liŋgu mukthun yana nhuma ŋarrakala gali'ŋuranydja walala.
2CO 7:8 Yo, ŋarranydja ŋunhi wuyurruna nhumalaŋgu, liŋgu yaka ŋarra ḏukṯukthina galŋa-yätjkunharawunydja nhumalaŋgu, ga yuwalk nhuma galŋa-yätjthinanydja ŋunhi nhuma märraŋala ŋunhiyi djorra' ŋarrakuŋu. Yurru dhunupa warray ŋarraku, ŋunhi ŋarra djuy'yurruna ŋunhiyi djorra' nhumalaŋgu ŋäthilinydja, bäy warray ŋuriŋi dhäwu'yu nhumalanha warwumirriyaŋalanydja.
2CO 7:9 Yaka warray ŋarra galŋa-djulŋithirrinydja yukurra ŋuriŋiyi nhumalaŋgalanydja galŋa-yätjthinyarayu, yurru wirrkina yana ŋarra ŋayaŋu-djulŋithirrinydja yukurra, liŋgu ŋuliwitjan nhumalaŋgala galŋa-yätjthinyarakurrunydja nhuma djambina, bala ŋamathanharaminana nhumalanhay nhuma miṯtjinydja. Ŋuriŋi ŋanapurruŋgala djorra'yunydja yuwalkkuŋala yana guŋga'yurrunanydja nhumalanha. Liŋgu Godthunydja nhumalanha ŋayaŋuna-dharpuŋala ŋuriŋiyi galŋa-warwumirriyinyarayunydja, bala nhuma bilyurrunana djambina, ga roŋiyinana nhuma Godkalana.
2CO 7:10 Liŋgu wiripunydja ŋuli Godthu ŋilimurrunha bilmarama yätjŋurunydja ŋuriŋiyi romdhu galŋa-yätjthinyaramirriyu, märr yurru ŋilimurru nhina walŋana yana, ga yakana nhe yurru warwuyundja ŋurikiyi ŋunhi nhe walŋa nhina ŋuli yukurra. Ga ŋunhi nhe yurru warwuyun ŋurikiyi yätjku nhokalaŋuwu, yurru yaka nhe yurru gonha'yun ŋunhiyi yätj, ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja munatha'wuywala galŋa-warwumirriyinyarayunydja nhuna gäma yukurra ŋunhana-wala rakunydhinyaralilina yana.
2CO 7:11 Yo, yuwalk dhuwalayi yulŋunydja. Nhänharamiya biyaka dhuwali nhunapinyay nhe. Nhumanydja ŋunhi galŋa-yätjthina warwumirriyina, yurru Godthunydja nhumalanha bitjarra bilmaraŋala ŋuriŋiyi galŋa-yätjthinyarayunydja, bala nhuma gonha'yurrunana ŋunhiyi märr-mäypanydja dhuwurr. Dhiyaŋunydja-wala nhuma yuwalknha yana ḏukṯuk nhinanharawu ŋamathanharawuna wal'ŋu, bala nhuma goramirrina walala yulŋunydja, liŋgu wirrki yana nhuma ŋuyulkthirrinydja yukurra ŋurikiyi yätjkunydja dhuwurrwu, bala guyaŋirrinydja nhuma yukurra bitjan borrk-beyaṉiyirrina, nhaltjana ŋayi bini Godthunydja nhumalanha dhä-ḏir'yuna ŋurikiyinydjayi rombuy. Dhiyaŋunydja-wala nhuma yuwalknha wal'ŋu wirrkina märr-ŋamathirri ŋarraku yukurra, bala dhäruknha yana märrama ŋuli ŋarranha, liŋgu nhuma ŋuli dhä-ḏir'yunna muka ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yätj nhumalaŋgala miṯtjiŋura. Yo, dhiyaŋunydja-wala nhuma milkunharaminana nhumalanhay nhuma, ŋunhi nhumanydja ḏarrtjalknha wal'ŋu ŋula nhämiriwnha, yakana nhuma ḏukṯuk ŋurikiyi djarrpi'wu romgu biyapulnydja.
2CO 7:12 Yo, liŋgu muka ŋarra ŋunhi wukirri djorrany'tja, bala djuy'yurrunana nhumalaŋgu ŋurikiyinydja yolŋuwu dhä-ḏir'yunarawu, ga nhumalaŋgu guŋga'yunarawu, ŋurikiyinydja walalaŋgu ŋunhi ŋayi nhumalanha ŋayaŋu-yätjkuŋala nhanukalay djarrpi'yu romdhu. Yurru yuwalktja ŋarra ŋunhi wukirri djorrany'tja nhumalaŋgu maŋutjiŋura Godkalanydja, märr nhuma yurru nhumapi maḻŋ'maranharamirri nhumalanhay nhuma, ŋunhi nhuma yuwalkkuma yukurra märr-ŋamathirri ŋanapurruŋgu.
2CO 7:13 Ga dhiyakuyina märrwu ŋunhi ŋanapurrunhanydja marrparaŋ'kuŋalana ŋuriŋina dhäwu'yu ŋunhi ŋayi Dätitjthu gäŋala nhumalanha. Ga bitjandhi liŋgu ŋanapurru wirrki yana dhika wal'ŋu ŋayaŋu-djulŋithirrinydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Dätitjtja ŋayipinydja galŋa-djulŋithirriyi goŋmirriyirri dhika wal'ŋu, liŋgu wirrkina nhuma ŋanya ŋunhi ŋayaŋu-yal'maraŋalanydja.
2CO 7:14 Ŋäthilinydja ŋarra ḻakaraŋala nhanukala Dätitjkala, ŋunhi nhumanydja miṯtji ŋamakurru' wal'ŋu yana dhika, ga yakana nhuma gora wekaŋalanydja ŋarranha. Bitjan liŋgu ŋarra ŋuli ḻakarama nhumalaŋgu yuwalk yana dhäwu', ga maḻŋ'maraŋalanydja ŋayi yuwalk yana ŋunhi ŋarra yukurrana ḻakaraŋala nhumalanha.
2CO 7:15 Wirrki yana ŋayi nhumalaŋgu märr-ŋamathirrinydja yukurra Dätitjtja, liŋgu ŋayi yukurra guyaŋirri ŋunhi nhaltjarra nhuma dhäruk märraŋala ŋanapurrunha, ga nhaltjarra nhuma gumurr-ŋamathina nhanŋu, bäy warray nhuma ŋunhiyi wilwilyurrunanydja. Wirrki yana ŋarra ŋayaŋu-djulŋithirrinydja yukurra, ga yuwalk yana ŋarra märr-yuwalkthirrinydja yukurra nhumalanha.
2CO 8:1 Yo gutha walala, ŋarra nhumalaŋgu yurru ḻakarama ŋamakurru mirithirri wal'ŋu ŋunhiyi, nhaltjan yukurra Godthu djäma yolŋu'-yulŋuwu Garraywalaŋumirriwu, miṯtjiwu ga miṯtjiwu dhiyalami Matjataniya wäŋaŋura.
2CO 8:2 Weyinŋumirrina walala yukurrana ŋayaŋu-wutthunaramirrinydja märraŋala, yurru bitjarra yana liŋgu walalanydja yukurrana ŋayaŋu-djulŋithina warray dhika wal'ŋu, Godkala warray djäkaŋura, bala walalanydja yukurrana wekaŋala märryu-dhapinyayu yana mel-yarrkthunamiriw, guŋga'yurruna wiripu-guḻku'nhanydja, bäy warray ŋunhi walala ŋurruwuykmirrinydja wal'ŋu mirithirrinydja.
2CO 8:3 Yo, walala ŋuli yana ŋayathanhanydja yutjuwala, yaka ŋula wakin, yurru walalanydja wekaŋala märryu-dhapinyayuna, bäyŋuna walala yukurrana ŋula dhuḏi'yunmaranha walalaŋguwaynydja, liŋgu wirrki yana walala ḏukṯukthina ŋuruku ŋurruwuykkunydja yolŋu'-yulŋuwu guŋga'yunarawu. Walala waŋananydja bitjarra ŋanapurruŋgala, “Buku-djulŋimirri, gäŋa dhuwala rrupiya ŋanapurruŋguŋu wekanharanydja ŋuruku Godkalaŋumirriwu walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu ŋunha Djudiyalilinydja.”
2CO 8:5 Ŋanapurru guyaŋina yanapi walala ŋuli wekaŋu märr ŋuli ḻurrkun', yurru walalanydja wekaŋala biyapul warray wal'ŋu buku-yattjatkunhara rrupiya. Ŋurruŋunydja walala ŋunhi wekanhamina walalawuynha walala rumbal Garraywala, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru walala wekanhamina walalanhawuy walala ŋanapurruŋgalana, liŋgu walala ḏukṯuk ŋanapurruŋgu guŋga'yunarawu Godkalaŋuwu djämawu.
2CO 8:6 Dhiyakuyina märrwu ŋarra djuy'yurruna Dätitjnhanydja dhipaliyi nhumalaŋgala biyapulnydja. Ŋunhi ŋayi marrtjina ŋäthilinydja dhipali nhumalaŋgala, ga nhumanydja ŋurru-yirr'yurruna rulwaŋdhurruna marrtjina rrupiya, yurru nhuma gandarrŋura ḏaḏawyurrunanydja märr-yawaryurrunanydja. Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋayi Dätitjthu nhumalanha yurru guŋga'yunna, märr yurru nhuma dhawar'maramana ŋunhiyi djämanydja, bala yana milkunharamirri nhumalaŋguway nhuma märr-ŋamathinyara ŋuruku ŋurruwuykmirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu.
2CO 8:7 Nhumanydja yukurra ŋayathama bukmak yana nhä malanha ŋamakurruny'tja. Wirrki yana nhuma yukurra märr-yuwalkthirrinydja Godkala, ga waŋanydja nhuma yukurra ḻakaramanydja Godku dhäruktja bitjanna warraŋulkumana, ga wirrkina nhuma marŋgi yuwalkkunydja. Bitjanna liŋguna nhuma yulŋunydja ralpa-ralpana Godkalaŋuwunydja djämawu, ga wirrkina yana nhuma yukurra märr-ŋamathirri ŋanapurruŋgunydja. Yo, djämanydja nhuma yukurra dhuwalayi malanha ŋamathama yana, ga nhämirri warray ŋuli nhuma wekaŋu biyakuyinydja liŋgu ŋamathaŋunydja, märryu-dhapinyayunydja-wala. Ŋanapurrunydja ḏukṯuk nhumalaŋgu nhuma yurru yuwalkkuma yana milkunharamirri nhumalaŋguway nhuma märr-ŋamathinyara wiripu-guḻku'walanydja.
2CO 8:8 Yurru yaka ŋarra dhuwalayi romdja yana nhumalaŋgu wekaŋala, yana ŋarra dhuwala ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu ŋunhi Matjataniyapuyŋunha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi nhaltjan walala yukurra wekama ŋayaŋuyu-dhapinyayu wal'ŋu, yana nhumalanha maḻŋ'marama, wanhaka nhumalaŋgu märr-ŋamathinyara yuwalk wal'ŋu, mak yana dhäruk waŋgany.
2CO 8:9 Liŋgu nhuma marŋgi muka ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywunydja Djesu-Christkunydja, nhä ŋayi wekaŋala ŋilimurruŋgu, liŋgu mirithirri ŋayi märr-ŋamathirri ŋuli yukurra ŋilimurruŋgu yuwalkkuma. Ŋäthilinydja ŋunhinydja Garray Djesunydja biyapul ŋayi ḻukunydja; bukmak nhä malanha warrpam' nhanŋuway, yurru ŋayi warrpam' warray gonha'yurrunanydja, bala ŋayi nhinana dhiyala munatha'ŋurana bitjarra ŋurruwuykkunharaminana ŋayi, märr ŋuliwitjan nhanukalaŋukurrunydja ŋurruwuykthinyarayu ŋilimurrunydja yurru biyapulnha wal'ŋu ḻukunydjayirri.
2CO 8:10 Yo, ŋarra yukurra guyaŋirrinydja nhumalaŋgu dhuwalayi, ŋunhiyinydja manymaknha nhumalaŋgu, nhuma yurru dhawar'marama djämana nhumalaŋguway, ŋunhi nhuma ŋurru-yirr'yurruna ŋuriŋi bala dhuŋgarrayu. Nhuma muka ŋunhi ŋurru-yirr'yurrunanydja wekanharawunydja ŋäthilinydja, ga nhuma muka ŋunhi ŋäthilinydja dhukarr nherrara wanhawitjan nhuma yurru wekama rrupiya; nhuma ŋunhi ŋäthilinydja bitjarrayi, yurruna ŋunha wiripu-guḻku'yunydja guyaŋina wekanharawu ŋurikiyi.
2CO 8:11 Nhä warray ŋuli nhuma dhawar'maraŋu dhiyaŋunydja-wala ŋunhiyi djämanydja. Ŋäthilinydja ŋunhi nhuma ŋayaŋu-goŋmirriyina dhukarr-nherrara wekanharawunydja. Gatjuy, biyakayina goŋmirriyiyana wekaŋanydja, ŋuliŋuruyi nhä nhuma yukurra ŋayathama.
2CO 8:12 Ŋuli nhe yuwalktja ḏukṯuk wekanharawu, yaka warwuyurra ŋurikinydja ŋunhi nhe yukurra ŋayathama ḻurrkun' yana, yaka guḻku', yana wekaŋa dhipuŋuruyi nhä nhe yukurra ŋayathama, bala Godthunydja yurru ŋayaŋu-djulŋithirrina yana märramanydja nhokuŋu wekanharanydja ŋunhiyi. Liŋgu ŋayinydja yukurra nhäma ŋunha ŋayaŋu warray djinawa' warray, nhäyinyara ŋali ŋuli wekama.
2CO 8:13 Yaka ŋarra nhumalanha waŋa yukurra wekanharawu guḻku'wunydja, märr walala yurru ŋunha wiripu-guḻkuny'tja ḏaḏawyunna wekanharaŋuru. Yaka ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgunydja nhuma yurru nhina ŋurruwuyk ga marrya'. Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu nhuma yurru Garraywalaŋumirri yolŋu walala nhina rrambaŋi yana waŋganyŋura, märr yurru yaka ŋula yol marrya'yirrinydja goŋmiriwŋuranydja.
2CO 8:14 Dhiyaŋunydja-wala dhuwala nhumanydja yukurra ŋayathama guḻku'na wal'ŋu mirithirrina, bala nhumanydja yurru wekaŋana yana, guŋga'yurra ŋunhana yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yukurra ŋayathama bäyŋu. Ga ŋunhi walalanydja yurru ŋayathama yukurra guḻku', bala walalanydja yurru guŋga'yun nhumalanhana.
2CO 8:15 Liŋgu ŋunha djorra'yu yukurra ḻakarama bitjan gam', “Ŋuriŋi yolŋuyu ŋunhi ŋayi ḻuŋ'marama ŋuli yukurra guḻku' mirithirri, yakana ŋayi yurru bäythinyara ŋayathama rulwaŋdhunarawunydja nhanŋuway. Ga ŋuriŋinydja yolŋuyu ŋunhi ŋayi ŋuli ḻurrkun' märrama, yutjuwaḻa yana, yakana yurru ŋayi nhina yukurra marryany'tja.”
2CO 8:16 Yo, wirrki yana ŋarra buku-wurrpandja Godnha, liŋgu ŋayi yukurra djäma ŋunha Dätitjkalanydja ŋayaŋuŋura; yuwalkkuma yana ŋayi Dätitjtja ḏukṯukthirri yukurra guŋga'yunarawunydja nhumalaŋgu, bitjan yana liŋgu bitjan ŋarra.
2CO 8:17 Yaka ŋunhi ŋanapurrunydja ŋanya gur'-guryurruna marrtjinyarawu bala nhumalaŋgalanydja; ŋayipi ŋunhiyi djarr'yurruna, liŋgu ŋayi yuwalk yana ḏukṯukthirri yukurra nhumalaŋgu guŋga'yunarawunydja.
2CO 8:18 Ga bitjarrayi liŋgu ŋanapurru ŋunhi wiripunhanydja yolŋunha djuy'yurruna dhipali nhumalaŋgala, liŋgu Garraywalaŋumirriyunydja miṯtjiyu ŋuli bukmakthu yana ḻatju'-ḻakarama ŋanya, liŋgu ŋayi ŋuli ḻakarama birrŋ'marama Garraynha dhäwu' ḻatju'kuma dhika. Ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu marrtji galki Dätitjkala, bämara'yunmirri maṉḏa yurru.
2CO 8:19 Yo, ŋuriŋiyi Garraywalaŋumirriyunydja miṯtjiyu djarr'yurruna ŋanyana, bala nherrara guŋga'yunarawu ŋanapurruŋgunydja; ŋayinydja ŋuli yukurra marrtji ŋanapurruŋgala galki, ŋunhi ŋanapurru ŋuli marrtji wäŋalili ga wäŋalili bitjan bala, galkaṉ marrtji rrupiyanydja bala ŋuruku ŋurruwuykmirriwunydja. Ga ŋunhi yurru Godkala yolŋu'-yulŋuyu märryu-dhapinyayu wekama, bala walala yurru wiripu-guḻku'yunydja nhämana Godku ŋunhi ḻatjuny'tja rom, bala dharaŋanna walala yurru ŋilimurrunhanydja ŋunhi ŋilimurru yuwalkkuma yukurra märr-ŋamathirri walalaŋgu.
2CO 8:20 Yo, yolŋu'-yulŋuyunydja wiripuŋuyunydja wekaŋala dhirrimuknha dhikana rrupiya, ga ŋanapurrunydja yukurra dhuwala djäkana ŋurikiyi rrupiyawunydja ŋamathamana, liŋgu dhuwalayinydja rrupiya nhanŋuway Godku yana dhulŋuŋu.
2CO 8:21 Yakana yurru yolŋuyu waŋa ŋanapurrunha yätj-lakaramanydja, yanapi ŋanapurru yukirri djaw'-djawyurru ŋuliŋuruyi ŋanapurruŋguway, liŋgu ŋanapurru ŋuli djäma bukmak yuwalkkuma wal'ŋu yana, märr yurru ŋayipi Garrayyu, ga bukmakthu nhuma yolŋuyu walalay nhäma warraŋulnha baṉarra'lilina ŋanapurruŋguŋu djämawuynydja, ŋanapurru ŋuli djäma ŋamakurru' yana, yaka yätjtja.
2CO 8:22 Ga bitjandhi liŋgu ŋanapurru djuy'yun nhumalaŋgala wiripunhanydja dhuwalanydja wäwa'mirriŋunha ŋilimurruŋgu, ŋunhi ŋanya yukurrana gatjarr'yurruna guḻku'kurru romgurru. Ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu bitjanna liŋgu ŋuli yukurra djäma ŋamathamana yana, ga wirrki ŋayi yana ḏukṯuktja nhumalaŋgu guŋga'yunarawunydja, liŋgu ŋayi märr-yuwalkthirri yukurra nhumalanha. Ŋayinydja yurru yana marrtji nhumalaŋgala, dhambay ŋurikala maṉḏakala märrma'wala.
2CO 8:23 Liŋgu muka nhuma marŋginydja nhanŋu Dätitjkunydja. Ŋilinyu maṉḏa Dätitjthu ga ŋarra djämanydja yukurra rrambaŋi, ga nhumalanha ŋayi yurru guŋga'yundja. Ga ŋuriŋi wiripuŋuyunydja miṯtjiyu Garraywalaŋumirriyu djarr'yurruna ŋunha wiripu-guḻku'nhana gutha'mirriŋunha walalanha ŋilimurruŋgu, walala yurru marrtji galki Dätitjkala, liŋgu ŋunhayi walalaŋgalanydja yolŋu'-yulŋuyu ŋuli yukurra nhämana Christku ḻatjuny'tja dhikanydja rom.
2CO 8:24 Yo, buku-djulŋimirri. Gumurr-ŋamathiyanydja walalaŋgu märr-ŋamathinyarayu wal'ŋu yana, liŋgu walalanydja yurru roŋiyirri lili, ga ḻakarama yurru ŋunha wiripuwurruŋgunydja miṯtjiwu nhumalanha. Liŋguna ŋarra walalaŋgala ḻakaraŋalanydja nhumalanha, ŋunhi nhumanydja ŋamakurru'mirrina wal'ŋu yanana, ga ḏukṯuktja ŋarra, ŋunhi walala yurru malŋ'maramanydja yuwalk yana ŋunhi ŋarra yukurrana ḻakaraŋala.
2CO 9:1 Liŋgu muka nhuma ŋäthilinydja ŋäkula, ŋunhi ŋanapurru yukurra waŋgany-mana'-manapan rrupiya miṯtjiŋuru ga miṯtjiŋuru ŋuruku Godkalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu ŋunha Djudiyalili. Yakana ŋarra yurru biyapulnydja ḻakarama nhumalaŋgu.
2CO 9:2 Ŋarra marŋgi nhumalaŋgunydja, ŋunhi nhuma ḏukṯuk nhuma yurru guŋga'yun ŋunhayi ŋurruwuykmirrinha yolŋu'-yulŋunha, ga liŋguna ŋarra ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwu dhiyala Matjataniyanydja nhumalanha ŋäthilinydja. Ŋarranydja nhumalaŋgala ŋurr'yurrunana bitjarrana gam', “Ŋunha Gorinbuy yolŋu'-yulŋu, ralpa-ralpa walala ŋunha yulŋunydja. Wirrki yana walala yukurra rrupiyanydja waŋgany-mana'-manapan wekanharawunydja,” bitjarra. Ga ŋunhi walala ŋäkula nhumalanha, ga walalanydja ŋurru-yirr'yurruna djäma wekanharawuna.
2CO 9:3 Dhuwalanydja ŋarra yurru djuy'yunna ŋunhinhanydja walalanha, ŋilimurruŋgu wäwa'mirriŋunhanydja walalanha, märr yurru nhuma djämana yana-wala. Buku-djulŋimirri, marrtjinyamaraŋana yana ŋunhiyi rrupiyanydja, ḻuŋ'maraŋana marrtjiya waŋgany-mana'-manaparrana, märr yurru ŋunhiyi rrupiyanydja girri'-ŋamathirrina ŋorra yukurra nhumalaŋguŋu. Yaka ŋarra ḏukṯuk ŋuruku Matjataniyapuyŋuwunydja, walala yurru birrka'yun yanapi ŋarra yukurrana waŋana djawukina, dhäruk waŋgany.
2CO 9:4 Liŋgu wiripunydja mak yurru dhipuŋuru Matjataniyaŋuru marrtji malthun ŋarraku, ga ŋuli walala yurru maḻŋ'marama ŋunhi nhuma yukurra bäyŋu ŋayathama rrupiya goŋdhu, ga ŋuriŋiyinydja ŋarra yurru gorana, ga nhuma yurru gorayi yana, liŋgu ŋarra ŋäthilinydja ḻakaraŋala walalaŋgala nhumalanha, ŋunhi nhuma yurru wekama be märryu-dhapinyayu yana.
2CO 9:5 Dhiyakuyina ŋarra yurru djuy'yun ŋunhayi wiripu-guḻku'nhanydja ŋathil'yundja ŋarrakalanydja, märr yurru nhumanydja ḻuŋ'maramana marrtji ŋunhi mundhurrnydja, ŋunhi nhuma dhawu'-nherrara. Nhumana yurru ŋäthilina ŋunhiyi ḏälkuŋanydja yukirriya, girri'-ŋamathiyana, yurruna ŋarra yurru buna. Ŋunhi walala yurru nhämanydja ŋunhiyi mundhurr, ŋunhi nhuma wekaŋala yäna ŋurikiyi ŋurruwuykkunydja guŋga'yunarawu, bala walalanydja yurru dharaŋanna ŋunhi nhumanydja wekaŋala nhumalaŋgalay warray yana ḏukṯukthu, yaka ŋarra nhumalanha gur'-guryurruna.
2CO 9:6 Guyaŋiya dhuwala gam': Ŋunhi ŋuli yolŋuyu ḻämu-nherraṉ ḻurrkun' märr maŋutji ŋatha, ŋuliŋuruyi ŋayi yurru märramanydja ḻurrkun' yana, ga ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu ḻämu-nherraṉ guḻkuny'tja wal'ŋu, ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu märrama ŋuliŋuruyi dhirrimuk warray dhika wal'ŋu, biyapul warray.
2CO 9:7 Ga waŋga'-waŋganydhu nhuma yurru wekamanydja nhokalay nhe yana ŋayaŋuyu ŋunhiyinydja. Yaka yana wekaŋa djälthinyaramiriwnydja, ga yaka wekaŋa ŋula yolkala gur'-guryunarayu, yana wekaŋanydja nhokalay nhe djälyu, märryu-dhapinyayu ŋuriŋi wal'ŋu, liŋgu wirrki ŋayi yukurra Godtja märr-ŋamathirri ŋurikiyinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli wekama märr-yiŋgathinyarayu yana.
2CO 9:8 Ŋunhi nhe yurru wekama märryu-dhapinyayunydja, nhepinydja yurru ŋunhi yakana nhina yukurra dhäpark, liŋgu Godthunydja yukurra ganydjarr ŋayathama wekanharawu biyapulŋuwu warray wal'ŋu, buku-yattjatkunharawu warray nhuŋu, märr yurru nhenydja bitjanna liŋguna ŋayathama yukurra gana'na, ga balanyara liŋgu nhe yurru ŋayathama nhä malanha gana'na yana guŋga'yunarawu ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu.
2CO 9:9 Liŋgu ŋunha dhäruktja yukurra dhärra, ḻakarama yukurra bitjan gam', “Märr-yunupayunydja yolŋuyu ŋuli wekama märryu-dhapinyayu warray yana ŋuruku ŋurruwuykkunydja yolŋuwu, Nhanukuŋu ŋamakurruny'tja djämawuy yurru yukurra dhärra bitjanna liŋguna, yakana yurru ŋayi winya'yun.”
2CO 9:10 Yo, Godthunydja ŋuli wekama ŋatha maŋutji malanha yolŋuwu ḻämu-nherraṉarawu, bala ŋuliŋuruyinydja yurru ŋuthan marrtji ŋathanydja yolŋu'-yulŋuwunydja ḻukanharawuna. Ga ŋunhi nhe yurru wekama ŋula nhä wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ŋunhiyinydja bitjan nhe yurru ḻämu-nherraṉ maŋutji; yuwalk yana ŋayi yurru Godthu ŋunhiyi yindikumanydja, bala nhenydja yurru märrama biyapul'nha wal'ŋu nhä malanha ŋamakurru' nhuŋuway nhe, ga wiripu-guḻku'wu wekanharawu.
2CO 9:11 Yo, ŋayinydja yurru Godthunydja bitjan warray liŋgu märryu-dhapinyayu wekamana-wala yana nhuŋu, märr yurru nhenydja bitjanna liŋguna wekamana-wala yukurra wiripu-guḻku'wuna. Yo, ŋunhi ŋanapurru yurru wekamanydja nhumalaŋguŋu mundhurrnydja ŋuruku ŋurruwuykmirriwunydja Djudiyalilinydja, bala guḻku'yuna yolŋuyu walalay yurru buku-wurrpan Godnhanydja.
2CO 9:12 Liŋgu ŋunhi nhuma ŋuli wekamanydja yukurra ŋunhiyinydja, guŋga'yun yukurra Godkuna yolŋu'-yulŋunha, yakana biyapulnydja walala yurru nhina dhäpark, goŋmiriwŋura, bala walala yurru wokthunna dhika wal'ŋu Godkunydja, buku-wurrpanarayuna manapanarayu.
2CO 9:13 Yo, nhumanydja ŋuli ḻakaranhamirri bitjanmirri, “Ŋanapurrunydja yukurra nhina Garraywala warray Romŋura,” bitjan. Ga ŋunhi nhuma yurru bitjandhiyi dhäruktja märrama Garraynha, bala wekama märryu-dhapinyayunydja wal'ŋu, bala walalanydja yurru ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja dharaŋanna nhumalanha, ŋunhi nhumanydja yuwalk yana Godku yolŋu walala, bala guḻku'yuna yolŋuyu walalay yurru Godnhanydja ḻatju'-ḻakarama.
2CO 9:14 Bala walala yurru märr-ŋamathirrina nhumalaŋgu, bala bukumirriyamana nhumalaŋgu yurru yulŋunydja, liŋgu nhumalaŋgu Godthunydja yukurra rarryunna nhanŋuway nhä malanha ŋamakurruny'tja. Go ŋilimurru buku-wurrpanna Godnhanydja mirithirrina wal'ŋu yana,
2CO 9:15 liŋgu ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala mundhurr ŋilimurruŋgu biyapul'nha dhikana wakinnha wal'ŋu, ŋunhi yukurra yakana dhäruk ŋorra ḻakaranharawunydja.
2CO 10:1 Yo, wiripunydja nhuma ŋuli waŋa ŋarranha yalŋgi' ḻakarama, yanapi ŋarra ŋuli waŋi ŋayaŋu-yalŋgi'thi ŋunhi ŋilimurru ŋuli bukunydja nhänharamirri galkinydja, yurru dhäruk-ḏumurruna ŋarra ŋuli waŋa beŋurunydja barrkuŋurunydja, bitjanna ŋuli nhuma ḻakaranhamirri ŋarranhanydja. Yaka ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru waŋa marrtji nhumalanha dhäruk-ḏumurruyunydja, liŋgu ŋayinydja Djesu-Christtja ŋayaŋu-wurrkurrum' dhika wal'ŋu, yaka ŋayi ŋuli waḏutja maḏakarritjthirri, ga ŋarranydja dhuwala munguyun malthun marrtji ŋanyapinyaynha yana bala.
2CO 10:2 Buku-djulŋimirri, miṯtji-dhunupakunhamiya nhumalanhay nhuma ŋäthilinydja, yurruna ŋarra yurru marrtji nhumalaŋgala, liŋgu yuwalk yana ŋarra yurru waŋa ḏälyunydja dhärukthu ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli waŋa yukurra ḻakaranhamirri ŋanapurrunha, yanapi ŋanapurru yukirri nhini dhiyakuyyu munatha'wuyyu romdhu yana.
2CO 10:3 Yuwalk muka dhuwala ŋanapurru nhinanydja yukurra dhiyala munatha'ŋuranydja, yurru djämanydja ŋanapurru yukurra dhuwala Godkala yana gali'ŋura, bitjan bumanydja marrtji ŋunha yätjnhanydja nhänha malaŋunha.
2CO 10:4 Yaka warray ŋanapurru ŋuli buma yätjtja ŋunhi dhiyakuyyu munatha'wuyyunydja girri'yu, liŋgu Godkunydja ŋunhi ganydjarr biyapul warray wal'ŋu wakin, ga ŋuriŋiyi Godkala warray ganydjarryu ŋanapurrunydja ŋuli buma marrtji buḻwaŋ'thunmarama wäŋanydja ŋurikiyi yätjkunydja, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi yätj birrimbirr ŋuli yukurra ḻuku-dhärra ŋunhilimi, bala dhawaṯmaramana ŋanapurru ŋuli yukurra gukumana ŋunhiyi ganydjarr-ḏilkurrunhanydja mokuynha walalanha.
2CO 10:5 Wiripunydja ŋuli yolŋu garrwar-ḻakaranharamirri be ŋayi, yanapi ŋayi marŋgi bukmakku, bala Godkala yana ganydjarryu ŋali yurru ŋurrkama ŋunhiyi lanydjatkunharanydja, ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋunha galkinyamarama, bala ḏaḏawmaramana ŋulaŋuru Godkalanydja marŋgithinyaraŋuru. Ga ŋunhi ŋuli yolŋuyu guyaŋirri djarrpi'kuma, yanapi nhanukuŋu guyaŋinyara ŋunhi djambatjnha dhikana wal'ŋu, ŋilimurrunydja ŋuli yana djaw'yunna ŋunhiyi guyaŋinyaranydja, bala ŋanydjaḻa'yunmarama bilmarama Christkalana, märr yurru ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu dhäruk märrama waŋganynha, ŋanyapinyay Christnha yana.
2CO 10:6 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi nhuma yurru miṯtji bilyunna, bala märramana yurru yukurra dhäruk Garraywu, bala yuwalknha yana ŋanapurru yurru dhä-ḏir'yun ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yaka yurru ŋanydjaḻa'yun, ŋunhi ŋayi mukthun yukurra ŋuyulkthirri Godkalaŋuwu yuwalkku ŋunhi dhärukku.
2CO 10:7 Yana nhäŋa ŋunhinha yolŋunha be, ŋunhi ŋayi yukurra ŋurr'yun nhanukiyingala ŋayi, ŋunhi ŋayi be Christku yana nhanŋuway; ŋayi yurru ŋuriŋinydjayi yolŋuyu guyaŋirri ŋanapurrunhanydja, ŋunhi ŋanapurrunydja dhuwala yuwalkkuma nhanŋuway muka Christku yana.
2CO 10:8 Yo, yuwalk dhuwalayi yulŋunydja. Ŋunhi ŋarranydja ŋuli marrtji nhumalaŋgalaynydja, ŋunhiyinydja ŋarra malina ŋayipina Christnha, liŋgu ŋayina ŋarranha djuy'yurruna nhumalaŋgala. Yaka ŋarra yurru goranydja yana, ŋunhi ŋarra yurru ŋuriŋiyinydjayi ŋurr'yun, liŋgu ŋuriŋi nhanukalanydja dhärukthu ŋanapurru ŋuli bitjan gaŋgathinyamirriyamana nhumalanha, yakana yurru ŋanapurruŋgalanydja dhärukthu ŋula ŋurrkama barrku'-barrkuwatjkumanydja nhumalanha.
2CO 10:9 Yaka ŋarra wukirri ŋunhiyi djorra' nhumalaŋgu yana nhumalanha barrari-wukamanydja, bäyŋu yana.
2CO 10:10 Yurru wiripunydja nhuma ŋuli waŋa ḻakarama ŋarranha bitjan, “Bolyunydja ŋuli ŋunhi djorra'lilinydja wukirri dhäruk dhika ḏälnha, yanapi ŋayi ganydjarr-ḏumurruna wal'ŋu, yurru ŋayinydja ŋunhi yalŋgi' yana, ŋunhi ŋayi dhiyalami ŋilimurruŋgalanydja galki, ga dhäruktja nhanŋu ŋula nhäna ganydjarrmiriwnha.” Bitjanna walala ŋuli waŋanydja yukurra.
2CO 10:11 Yurru djawukinyarayŋu ŋunhiyinydja, bothinyara, liŋgu dhiyali nhumalaŋgala, ga djorra'ŋuru yana ŋanapurru ŋuli waŋa ḻakarama dhäruktja ŋupanayŋu yana waŋganygurru.
2CO 10:12 Yuwalk mak ŋanapurru wiripunydja märr ŋuli ya' yalŋgi’, liŋgu yakana ŋanapurrunydja ŋuli ŋunhi ŋurr'yun ŋanapurruŋgalaynydja, bitjandja bitjan ŋuli wiripu-guḻku' ŋunhi yolŋu'-yulŋu, ŋunhi walala ŋuli ḻakaranhamirri be walala bo'puyŋu Garraywu. Walalanydja ŋunhi ḻiya-dhumukmirrina, bawa'mirrina walala. Walala ŋuli ḻatju'-ḻakaranharamirri märryu walalaŋgalay walala yana. Ŋunhiyinydja dhalwurmirrina yana.
2CO 10:13 Yakana yurru ŋaŋapurrunydja ŋurr'yunmirri bitjandhiyi. Godthu yana ŋayipi nherrara ŋilimurruŋgunydja nhä ŋilimurru yurru yukurra djäma; ŋayina ŋanapurrunha djuy'yurruna ḻakaranharawu dhäwu'wu mulku'-mulkuruwunydja, ŋunhi walala yaka ŋäkula ŋäthili. Ga nhumanydja ŋunhi balanyarayi yolŋu walala, mulku'-mulkuru yana.
2CO 10:14 Ŋunhi ŋanapurru marrtjinanydja ga ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu Christnha, yana ŋanapurru yukurrana djämanydja ŋuliwitjarra liŋgu dharapulkurrunydja ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala ŋanapurruŋgala djämawu.
2CO 10:15 Yaka ŋanapurrunydja ŋuli ŋurr'yun yukurra wiripu-guḻku'walanydja ŋula djämayu, yanapi ŋunhiyinydja be ŋanapurruŋguŋuway djämawuy. Ŋarranydja yukurra galkun nhumalaŋgu, nhuma yurru ŋuthan marrtji bala yana Garraywalanydja, ga ŋunhi nhuma yukurra yuwalkkuma yana märr-yuwalkthirri, bala dhärra dharraḏa ga wuṉḏaŋarryirri, bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋanapurrunydja yurru marrtji ŋunha bala djuḻkthun wal'ŋu nhumalaŋgalanydja, ŋunha wiripuŋulili wäŋalili, bala ḻakarama dhäwu' Garraynha wiripu-guḻku'walana. Yurru djämanydja ŋanapurru yurru ŋunhiyi yana liŋgu ŋunhi nhaltjarra ŋayi Godthu ŋanapurruŋgu nherrara. Yakana ŋanapurru yurru marrtji ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala liŋgu ŋäkula ŋula yolkuŋu ŋäthili; yakana ŋanapurrunydja yurru ŋurr'yun wiripuŋuwalanydja djämayu, yanapi ŋunhiyinydja be ŋanapurruŋguŋuway djämawuy.
2CO 10:17 Ŋunha Godkala djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan, “Ŋuli nhuma yurru ŋurr'yundja ŋula nhäyu, yana ŋurr'yurranydja ŋuriki liŋgu ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli Garrayyu djäma yukurra,” bitjan.
2CO 10:18 Bay', yolkuŋu djäma ŋunhi yuwalktja ga ḻatjuny'tja?... ŋurikiŋi yolŋuwuŋu ŋunhi ŋayi ŋuli wokthunmirri nhanŋuway ŋayi? Yääw yaka warray. Garraynydja yurru wokthun yolŋuwu ŋula yolku, ga ŋunhiyina ŋayi yuwalktja ḻatju' yolŋu.
2CO 11:1 Yo, bawa'mirrina yana yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli ŋurr'yundja bitjan märr-winya'yundja manapan nhanŋuway ŋayi, yurru ŋarranydja märr-winya'yun yurru ga ŋurr'yun ḻakaranhamirri, märr ŋuli ya', bitjan walala ŋunha wiripu-guḻku'. Nhuma buku-djulŋimirri, mäkiri'-witjurra ŋarrakunydja walala.
2CO 11:2 Yuwalk wal'ŋu yana ŋarra märr-ŋamathirrinydja yukurra nhumalaŋgu, bitjan yana liŋgu bitjan God yana ŋayipi nhumalaŋgu märr-ŋamathirri yukurra. Nhumanydja miṯtji dhuwala balanyara bitjan yolŋu dhäyka, dhawu'mirriyanhara ŋayi ŋula yolku ḏarramuwu, yurru Christku warray ŋarra nhumalanhanydja dhawu'mirriyaŋala ŋunhi, märr yurru nhuma waŋganydhirrina manapanmirri nhanukalaynha Djesuwalana, waŋganygalana yana.
2CO 11:3 Yurru warwuyundja ŋarra yukurra dhuwala nhumalaŋgu wirrkina. Wiripunydja mak gonha nhumalanha yurru ŋula yolthu mayali'-wilkthun, bitjan bitjarra ŋuriŋi bäpiyu mayali'-wilkthurruna miyalknha Yepnha ŋuriŋina nhanukalay ŋayi djambatjthuna dhikana dhärukthu. Wiripunydja nhumalanha mak ŋayi yurru bilyunmarama gatjpaḻ'marama, märr yurru nhuma yaka biyapulnydja nhanŋuway waŋganygu Christkunydja.
2CO 11:4 Yo, warwuyunna ŋarranydja yukurra nhumalaŋgu. Ŋayi ŋuli ḻakarama dhäwu' wiripuyamanydja ŋanya Djesunha ŋula yolthu, bala dhunupana yana nhuma ŋuli dhäruktja ŋanya märrama; dhunupana yana nhuma ŋuli ḏupthunna dhäwuny'tja ŋunhi ŋanapurruŋguŋunydja ḻakaranhara, bala märramana ŋuli ŋunha wiripuŋunhana birrimbirrnha. Yo, nhuma ŋuli gurrum'thunna dhika mäkiri'-witjundja ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja ŋunhi walala ŋuli be ḻakaranharamirri walalanhawuy walala ŋurruŋu wal'ŋu be buŋgawa bo'puyŋu. Yurru ŋarranydja dhuwala yaka ŋunha dhuḏiŋura walalaŋgala. Nhämirri ŋuli nhuma mäkiri'-witjurru ŋarrakuwaynydja.
2CO 11:6 Mak ŋarra ŋuli yaka waŋa djambatj dhäruk bitjan walala ŋuli waŋa, yurru wirrkinydja ŋarra marŋgi yuwalkku ŋuriki wal'ŋu, ga warraŋulnha wal'ŋu ŋanapurru ḻakaraŋalanydja bukmak nhänydja yana malanha nhumalaŋgu.
2CO 11:7 Ŋäthilinydja ŋunhi ŋarra dhiyaliyi nhumalaŋgala, ŋarranydja ŋuli ḻakaranha warray nhumalaŋgala Godku dhäwu', yurru yaka ŋarra gombuŋala nhumalanha rrupiyawunydja ŋurikiyi djämawuywunydja. Nyilŋ'maranhamina warray ŋarranydja ŋunhi, ga djämanydja ŋarra ŋarrakalay goŋdhu yana, märr yurru ŋarra nhumalanha gaŋgathinyamarama muka. Nhä dhuwalayinydja?... yätj?
2CO 11:8 Ŋunhiyinydja bitjarra ŋarra djaw'yurruna rrupiya ŋulaŋuru ŋurikala wiripu-guḻku'wala Garraywalaŋumirriwala miṯtjiwala, walalana ŋarranhanydja yukurrana wekaŋala, märr yurru ŋarranydja guŋga'yun nhumalanha yänana.
2CO 11:9 Ŋunhi ŋarra dhiyaliyinydja nhumalaŋgalanydja, wiripunydja ŋarra ŋuli nhinanha nhämiriwnha, yurru walala Matjataniyapuyŋuyu yukurrana ŋarrakunydja gäŋala lili; yaka ŋarra yukurrana ŋäŋ'thurruna nhumalanha ŋula nhäkunydja. Yaka ŋarra ŋäŋ'thurruna ŋula nhä nhumalanha ŋarrakuwaynydja ŋarra ŋäthilinydja, ga yakana yana yurru ŋarra nhumalanha ŋäŋ'thun ŋunhalanydja bala. Garraynydja dhuwala yuwalk yana, ga dhuwala ŋayi nhinanydja yukurra ŋarrakalana. Yuwalk ŋarra nhumalaŋgu ḻakaramanydja yukurra. Yakana ŋarra yurru ŋula nhä rrupiyanydja märrama nhumalaŋguŋu Gorinbuyŋuwuŋunydja, yakana. Yakana nhuma yurru rrupiyayunydja bäyim ŋunhi dhäwuny'tja.
2CO 11:11 Ŋunhi ŋarra yukurra dhuwala waŋanydja bitjandhiyi, nhä dhuwalayinydja mayali?... yaka ŋarra nhumalaŋgu ŋuli märr-ŋamathirri? Godtja Gunhuny'tja ŋarraku marŋgi, ŋunhi ŋarranydja yukurra märr-ŋamathirri nhumalaŋgunydja wirrki yana wal'ŋu.
2CO 11:12 Yurru yakana yana ŋarra yurru rrupiyanydja märrama nhumalaŋguŋu, märr yurru ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja, ŋuriŋinydja ŋunhi walala ŋuli be ḻakaranhamirri Garraywu bo'puyŋu, yakana walala yurru ḻakarama yanapi walalaŋgunydja djäma ŋupanayŋu ŋanapurruŋguŋu. Yakana ŋanapurru ŋuli djäma waŋganygurrunydja rrambaŋinydja walalaŋgala.
2CO 11:13 Ŋunha wiripu-guḻkuny'tja, yaka yuwalk walala Garraywu bo'puyŋu, yaka ŋunhiyinydja Christkuŋu walala djuy'yunara. Djawukinyaramirrina walala ŋunhiyinydja, ga djäma walala ŋuli dhuḏakthunmirrina yanana, yana mayali'-wama nhumalanha.
2CO 11:14 Walalanydja ŋunhi balanyarana yana bitjan buŋgawa ŋunhi walalaŋgu ŋurruŋu Satan, ŋunhi mayali'-wilkthunaramirri. Liŋgu ŋayinydja ŋunhiyi Satandja ŋuli wiripukunharamirri ŋanyapinyay ŋayi, märr yurru yolŋu'-yulŋuyunydja guyaŋirri yanapi ŋayi ŋulaŋuruna djiwarr'wuynha yolŋu, liŋgu maḻŋ'maranharamirrinydja ŋayi ŋuli ŋanyapinyay ŋayi djarraṯawun'mirri be ŋayi.
2CO 11:15 Yaka walala ṉirryurranydja ŋurikinydjayi, ŋunhi yurru Satangala djämamirriyu yolŋuyu wiripukunharamirri ŋanyapinyay ŋayi, ga waŋanydja ŋayi ŋuli mayali'-wilkthunaramirrinydja dhäruk bitjanna, “Ŋarra yurru nhumalanha marŋgikuma yukurra yuwalkkunydja wal'ŋu dhunupawunydja romgu,” bitjan. Ŋunha dhä-yaw'yunarayunydja Godthunydja yurru ŋunhiyi dhä-ḏir'yun yuwalkkumana yana gupaḏalkumana, liŋgu märramanydja walala yurru ŋupanayŋu yana ŋunhi, balanyara liŋgu nhaltjan walala ŋuli yukurra djäma.
2CO 11:16 Yo buku-djulŋimirri, yaka walala bawa'mirri ḻakaraŋa ŋarranha, ŋunhi ŋarra yurru ḻakaranharamirri ŋarranhawuy ŋarra. Yaka ḏaḏawyurranydja ŋarrakala ga mäkiriny'tja-dharyunmiya. Yaka ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru märr-winya'yun ga ŋurr'yun ŋarrakuwaynydja ŋarra, liŋgu bawa'mirrina dhuwalayinydja rom yanana. Bäyŋu ŋayi yukurrana Garraynydja märr-winya'yurruna ga ŋurr'yurruna nhanŋuwaynydja ŋayi. Yurru yuwalk dhuwala ŋarra yurru ḻakaranhamirrinydja nhumalaŋgu; ŋarra yurru waŋanydja dhuwala bitjan ŋuli ḻawaḻawa ŋunhi ḏalwur yolŋu waŋa, märr nhuma yurru dharaŋan ŋunhi ŋarranydja yaka ŋunha dhuḏiŋura ŋurikalanydja be bo'puyŋuwala walalaŋgala.
2CO 11:18 Guḻku' yolŋu walala ŋuli ŋurr'yun ga märr-winya'yun warraŋulwuy yana nhäwuy malaŋuwuy, ga ŋarranydja yurru märr-winya'yundhi bitjandhi liŋgu ŋurr'yun.
2CO 11:19 Yo, nhumanydja be ḻiya-djambatjmirri wal'ŋu, ŋayaŋu-djulŋithirri yana nhuma ŋuli mäkiri'-witjundja ŋurikiyi ḏalwurmirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu, bala mäkiri'-witjurra muka ŋarrakunydja.
2CO 11:20 Yo, ŋayaŋu-djulŋithirrina nhuma ŋuli gumurr-ŋamathirrinydja ŋuriki yolŋuwu, ŋunhi ŋayi ŋuli buŋgawayirri nhumalaŋgu. Ŋayi ŋuli gombumanydja rrupiyanydja nhumalanha, ŋunhiyinydja bitjan ŋayi nhuna yurru gaṯmaramana, bala ŋayi yurru ritjan'thunna nhumalanha bitjanna nhumalanha yutjuwaḻa'kumana, yurru nhumanydja ŋuli yana märramana.
2CO 11:21 Yaka ŋanapurrunydja nhumalaŋgu bitjarrayi. Ŋarra gorana ŋarrakuwaynydja ŋarra yukurra. Ŋarranydja dhuwala yalŋgi, yaka balanyara bitjan wiripu-guḻku' ŋunhi walala wakinmirri be bathalimirri nhumalaŋgu buŋgawa. Yurru ŋarranydja yurru waŋa ḏalwurthirri bitjan, bitjan walala. Ŋarra yurru märr-winya'yun ga ŋurr'yun ŋarrakuway ŋarra.
2CO 11:22 Walalanydja yukurra ŋurr'yunmirri liŋgu walala Djuws, Yitjural bäpurru, yarraṯaŋuru ŋulaŋuru Yipurayimgala, ga ŋarranydja dhuwala balanyarayi bili Djuwyi yana, Yitjural bäparru, ŋulaŋuru Yipurayimgala yarraṯaŋuru.
2CO 11:23 Walalanydja ŋuli waŋa bitjanmirri, “Ŋanapurrunydja dhuwala djämamirri walala Christku warray,” bitjan, ga ŋarranydja dhuwala Christkuyi yana djämamirri, biyapul wal'ŋu ŋunha bala ŋarranydja walalaŋgalanydja. Dhuwalayinydja dhäruk yuwalk yana, yurru waŋanydja ŋarra yukurra dhuwala bitjanna bitjan ŋuli ḏalwur ŋunhi bawa'mirri yolŋu waŋa. Djämanydja ŋarra wirrki yana dhika wal'ŋu ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja, ga guḻku'mirrina mirithirrina ŋarranha yukurrana galkara ḻoḻulili. Ŋula nhämunha'mirrina ŋarranha ŋunhi bumaranydja bartjunmaraŋalanydja biyapulnha dhika wal'ŋu ŋurikala walalaŋgala bukmakkalanydja, ga galkina ŋarra bini ŋunhi rakunydhinyana guḻku'mirrina.
2CO 11:24 Yo, ḏämbumirriyu ŋuruŋu waluyunydja ŋarrakalaynydja miṯtjiyu yolŋu'-yulŋuyu ŋarranha bartjunmaraŋalanydja yukurrana raki'yunydja, guḻku'mirrina mirithirrina,
2CO 11:25 ga buku-ḻurrkun'mirri ŋarranha walala Rawumbuyŋuyunydja miriŋuyu bartjunmaraŋala yukurrana dharpayunydja. Waŋganymirrinydja ŋarra rakunydhinyana bini ŋunhi walala ŋarranha bumara yukurrana guṉḏayu wirriw'-wirriwyurruna, ga ḻurrkun'mirri ŋarra bini ŋurru-ḻupthunanydja gapulilinydja, liŋgu mitjiya ŋunhi ḏaw'yurruna ṉapuŋga' gapuŋura, ga waŋganymirrinydja ŋarra marrtjina waythurruna gapukurru walu-ŋupara ga munha-ŋupara.
2CO 11:26 Bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli yukurra marrtjinydja wäŋalili ga wäŋalili. Wiripunydja ŋarra ŋuli buḏapthuna marrtjinya mayaŋ'ku bawitjthu gapuyu, ga wiripunydja ŋarranha ŋuli manaŋganmirriyu yolŋu'-yulŋuyu ŋayathanha, bala bunhana bartjunmaranhana. Guḻku' yolŋu'-yulŋu ŋuyulkthirri yukurra ŋarrakunydja, ŋarrakuway ŋunhi gurruṯu'mirri walala ga bitjandhi liŋgu mulku'-mulkurunydja yolŋu'-yulŋu, wirrki walala ḏukṯukthirrinydja yana yukurra ŋarraku murrkay'kunharawunydja bunharawu, rumbal-winya'yunmaranharawunydja. Ŋunhi ŋarra ŋuli ṉapuŋgany'tja wäŋaŋuranydja, walalanydja ŋuli ŋayan'mirrina walala dhärra'-dharra bunharawuna ŋarraku, ga ŋunhi ŋarra ŋunhala ŋanhdharkŋuranydja wäŋaŋura ŋarra bini rakunydhinyana yana marrya'yinyarayuna, ŋula nhäyuna. Ga guḻku'mirri ŋarra bini ŋurru-ḻupthunanydja ga guḻwuḻyunanydja ritjimirriŋuranydja gapuŋura. Wiripu-guḻkuny'tja ŋuli ŋarraku ḻunduyinya yäna, märr yurru walala baḏuwaḏuyun djäma ŋarraku.
2CO 11:27 Ga guḻku'mirrina ŋarra ŋuli djawaryunanydja, bili weyinŋumirrina ŋarra yukurrana nhinana djämanydja ŋarrakiyingala ŋarra goŋdhunydja. Wiripunydja munhayu ŋarra bäyŋuna ŋorrana, bitjarrana ŋarra yukurrana bira'yurrunana munha-ŋupara, ga bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli ŋanhdharkthinyanydja marrya'yinyanydja, ga wiripunydja ŋarra galki rakunydhinyana bini guyiŋarryuna. Guḻku'mirri ŋarra yukurrana marrtjina marimirrikurrunydja ga ŋoy-wutthunaramirrikurrunydja,
2CO 11:28 ga bitjanna liŋgu ŋarra ŋuli yukurra gäma ŋonuŋdja, liŋgu ŋarra warwuyunna ŋuli yukurra bukmakkuna yana Godkalaŋumirriwuna yolŋu'-yulŋuwu, miṯtjiwu ga miṯtjiwu.
2CO 11:29 Yo, ŋunhi ŋuli ŋula yol yolŋu ŋayaŋu-yalŋginy'tja, ga ŋarranydja ŋuli dhäkay-ŋänharamirri ŋayaŋu-yalŋgi' yana walalaŋgala dhambay, ga ŋunhi ŋuli ŋula yolnha gatjpaḻ'maramanydja yätjlili ŋula yolthu yolŋuyu, ŋarranydja ŋuli ŋuriŋiyinydja ŋoy-dhärrana manapan.
2CO 11:30 Wiripu-guḻkuny'tja ŋuli be ḻakaranharamirri walalanhawuy walala ḏälmirrina be walala, yurru ŋarranydja yurru märr-winya'yun ga ŋurr'yun ŋuriŋi warray liŋgu ŋunhi ŋarra yalŋgi, yaka ḏäl ŋarra yolŋu.
2CO 11:31 Godnha ŋayipina marŋgi ŋarrakunydja, ŋunhi ŋarranydja yukurra ḻakarama yuwalknha yana, yakana bothirri. Go, ŋilimurru wokthunna Godkunydja, ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋu ŋilimurruŋgalayŋuwu Garraywu Djesuwu, ŋilimurru wokthunna nhanŋu yäkuwunydja bitjanna liŋguna.
2CO 11:32 Yo, ŋunhi ŋarra ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhalanydja Damatjkanydja wäŋaŋura, ga ŋayinydja buŋgawanydja ŋunhinydja wal'ŋu Giŋ Yaritanydja yukurranha ŋuli djäka ŋuriki wäŋawu, bala ŋayi nherraranydja ŋunhi miriŋunhanydja yolŋunha walalanha ŋunha dhälili ḻiw'maraŋala ŋunhiyi wäŋanha, märr walala bini mulkanha be ŋarranha. Walala bini bunha muka ŋarranha yulŋunydja, yurru ŋayi Godthunydja ŋarranha gungunhamirriyaŋala walŋakuŋala, ga walalanydja wiripu-guḻku'yu ŋunhi Garraywalaŋumirriyunydja walalay yupmaraŋala ŋarranha bathimirrina, bala ŋoylilina ŋunha warraŋullilina, bala ŋarra winya'yurrunana walalaŋgalanydja goŋŋuru.
2CO 12:1 Yo, ŋarra yurru ḻakaranhamirri ŋula nhäpuy ŋarrakalaŋuway ŋarra, bäy warray ŋunhi ŋuli ŋurr'yunarayunydja ŋuriŋinydja yakanydja guŋga'yun ŋula yolnha yolŋunha. Ŋarranydja yaka ḏukṯuk märr-winya'yunarawu ga ŋurr'yunarawunydja, yurru ŋarra yurru ḻakarama yulŋunydja maliwuy, ŋunhi ŋayi Garrayyu ŋarrakala wekaŋala, ga nhaltjarra ŋayi maḻŋ'maraŋala ŋarrakala.
2CO 12:2 Waŋganymirri märr-lurrkun'thu dhuŋgarrayu Garrayyu djaw'yurruna waŋganynha Garraywalaŋumirrinha yolŋunha, djaw'yurrunanydja ŋayi ŋunhana yana wal'ŋu djiwarr'lilina. Mak ŋayi ŋunhi marrtjinanydja rumbal manapara, mak ŋayaŋu ŋayi yana, yakana ŋarra marŋgi, ŋayipina Godnha marŋgi.
2CO 12:3 Yo, Godthu djaw'yurrunanydja ŋanya ŋunhiyi yolŋunha ŋunha yana nhanukalaynha ŋayi wäŋalili nherraranydja djiwarr'lilina. Mak ŋarra ŋunhi yuwalk marrtjinanydja ŋunhamalayi, mak ŋayaŋu ŋarraku yana, yakana ŋarra marŋgi, ŋayipina Godnha marŋgi.
2CO 12:4 Yo, ŋunhalayi djiwarr'ŋuranydja ŋarra ŋäkulanydja guḻku' nhä malanha dhäruktja, yurru yakana ŋarra yurru ḻakaramanydja bukmak nhä mala ŋunhi ŋarra ŋäkula ga nhäŋala; yakana ŋarraku ḻakaranharawunydja ŋuriki malaŋuwu.
2CO 12:5 Yuwalk yana Godthu ŋarranha djaw'yurruna bala djiwarr'lilinydja, yurru yakana ŋarra yurru ŋurr'yundja märr-winya'yundja ŋurikiyi; ŋarra yurru ŋurr'yundja ŋuriki liŋgu nhäku malaŋuwu ŋunhi ŋuli ŋuriŋiyi ŋarranha milkuma ŋunhi ŋarranydja yalŋgi'na yana, yakana be bathala wal'ŋu.
2CO 12:6 Ŋunhi ŋarra bini ŋurr'yunanydja ŋurikiyi, ŋunhiyinydja dhäruk ŋarra bini ḻakaranha yuwalk yana ŋunhi wal'ŋu, yakana ŋula nhä bawa'mirri. Yurru yakana ŋarra yurru be garrwar ḻakaranhamirrinydja ŋarranhawuy ŋarra. Liŋgu muka nhuma nhäŋalanydja nhaltjarra ŋarra yukurrana djäma, ga ŋäkula nhuma liŋgu nhä ŋarra ḻakaraŋala. Nhuma yurru märr-ŋal'yun ŋarrakalanydja ŋuriki bili ŋunhi nhä nhuma yukurrana nhäŋala ŋarrakala.
2CO 12:7 Ŋarra bini ŋunhi birka'yunminyanydja be bathalakunhaminya, liŋgu ŋarrakala ŋayi Godthu maḻŋ'maraŋalanydja warraŋulkuŋalanydja biyapulnydja wal'ŋu dhika nhä malanha, bala Godthunydja ŋarraku wekaŋala dhimirr'thinyara batjpatjtjunmaranharawu ŋarraku rumbalwu, bitjarrana ŋayi ŋarranha ŋuriŋiyinydja yutjuwaḻa'kuŋalana, guyaŋinyamirri-yaŋalana ŋarranha ŋunhi ŋarranydja yalŋgi'na yanana, yakana bathala. Ŋunhiyinydja bitjan Satandhu ŋarranha yukurra buma ḏur'-ḏuryun, märr yurru ŋarra yaka garrwarkunharamirrinydja ŋarranhawuy ŋarra bathalakunharamirrinydja.
2CO 12:8 Ḻurrkun'mirri ŋarra Godnha ŋäŋ'thurrunanydja yukurrana bukumirriyaŋalanydja ŋurikiyi winya'yunarawunydja, märr yurru ŋayi yätj nhä malanha ŋunhi waṉḏirrina ŋarrakala.
2CO 12:9 Yurru Garrayyunydja yaka ŋarrakala yana djaw'yurruna, yana ŋayi waŋana ŋarrakala bitjarra, “Nhenydja dhuwala ŋarrakala djäkaŋura, ga yakana nhe yurru galkirrinydja. Liŋgu ŋunhi nhe yalŋginy'tja dhika wal'ŋu, ŋuriŋi ŋarrakalanydja ganydjarryu yurru nhuna gäma marrtji warrpam' yana ḻatju'kuma,” bitjarrayina ŋayi Garrayyu ḻakaraŋalanydja ŋarraku. Bala ŋarra wirrkina yana ŋayaŋu-ŋamathirrinydja yukurra, goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, ga yana ŋarra yurru ḻakaranhamirrinydja yalŋgi'na, märr yurru Christkalanydja ganydjarryu ŋarranha gunganhamirriyamana monygumana.
2CO 12:10 Yo, yakana ŋarra yukurra warwuyundja yalŋgi'thinyarawunydja ŋarrakuway ŋarra. Ŋunhi ŋuli yolŋuyu walalay waŋa yätjkumanydja ŋarranha, ga buma ŋayaŋu-yätjkumanydja, ga ŋunhi ŋarra yurru marrtji yukurra ŋayaŋu-wutthunaramirrikurrunydja bala, liŋgu ŋarra nhanŋuway Christku yana, ŋarranydja yurru märr-nherraṉmirri yana Garraywala. Liŋgu ŋayi yurru Garrayyunydja ŋarranha ganydjarrmirriyamana ŋulinyaramirriyunydja liŋgu ŋunhi ŋarra ganydjarrmiriw ga yalŋgi nhina yukurra, bala ŋarranydja yurru ganydjarrmirriyirrina ŋuriŋina liŋgu Garraywalana ganydjarryu.
2CO 12:11 Yo, ŋunhi ŋarra waŋananydja yukurrana ḻakaranhaminanydja bitjanminayi, ŋarra waŋananydja yukurrana ḻawaḻawa'yinana. Ŋunhi nhuma bini ŋarranha yakana nherraṉa ŋunha ŋoylili ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja bo'puyŋuwala walalaŋgala, ŋarra bini yaka muka ŋurr'yunanydja märr-winya'yunanydja ŋurikiyi ŋarrakalaŋuwuynydja ŋarra. Nhumanydja bini ŋunhi ḻakaranhaminya ŋarranha muka, nhaltjarra ŋarra yukurrana djäma ŋamathaŋala. Ŋarrapinydja dhuwala yaka be bathala yolŋu, yurru yaka ŋarra ŋunha ŋoyŋuranydja ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala ŋurruŋu wal'ŋu be bo'puyŋu walala.
2CO 12:12 Nhuma marŋgi muka ŋunhi ŋanapurrunydja yuwalk ŋulaŋuru Godkuŋu djuy'yunara, liŋgu nhuma nhäŋalana ŋunhi nhaltjarra ŋayi Godthu djäma ŋanapurruŋgalaŋukurru dhiyali nhumalaŋgala, ganydjarr-ḏumurru wal'ŋu ga ṉirryunaramirri ŋunhi rom, bäy warray ŋunhi ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja ŋanapurruŋgu mari yukurrana djäma.
2CO 12:13 Yaka ŋanapurru wekaŋala nhumalaŋgu yalŋginy'tja ŋula dhäwu', yanapi nhuma ŋunha ŋoyŋura ŋurikala wiripu-guḻku'wala Garraywalaŋumirriwala miṯtjiwala. Yurru waŋganynha dhuwala yulŋunydja ŋarra yakanydja waŋana nhumalaŋgu, yaka ŋarra waŋana bitjarranydja, “Nhuma yurru bäyim rrrupiyayu ŋanapurrunha dhiyakuy djämawuynydja,” bitjarranydja. Buku-djulŋimirri, yana walala bäy-ḻakaraŋana ŋarraku, ŋunhi ŋarra bitjarrayi yätjkuŋala nhumalaŋgu.
2CO 12:14 Yo, liŋgu muka ŋarra marrtjina ŋäthilinydja balayi buku-märrma'mirri, ga galki ŋarra yurru biyapul marrtji nhumalaŋgala dhipali. Yakana ŋarra yurru gombuma ŋula rrupiyanydja nhumalanha ŋarrakuway ŋarra. Yaka ŋarra dhuwala ḏukṯuk nhäku malaŋuwu nhuma yukurra ŋayathama, rrupiyawunydja ŋula nhäku yakana; nhumalaŋguway yana ŋarranydja ḏukṯuk. Yakana ŋuli djamarrkuḻi'yunydja wekaŋu walalaŋgalayŋuwu bäpa'mirriŋuwunydja; ŋayi yurru bäpa'mirriŋuyu wekama nhä malanha yumurrku'nhanydja nhanŋuway yänana.
2CO 12:15 Yo, ŋarranydja yurru wekama nhumalaŋgunydja nhä ŋarra yukurra ŋayathama, märr yurru nhumanydja walŋathirri muka, bäy warray ŋunhi ŋarrapinydja yurru marrtji yalŋgi'yirri ga djawaryun ŋuriŋi wekanharayunydja. Mukthun yana ŋarranydja yurru märr-ŋamathirri yukurra nhumalaŋgu, bäy warray ŋunhi yurru nhumanydja märr-ŋamathirri ŋarrakunydja märr ŋuli yutjuwala warray.
2CO 12:16 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Yaka ŋarra nhumalanha gombuŋala rrupiyanydja ŋula nhänydja. Yurru wiripu-guḻkuny'tja nhuma yukurra waŋa yana be ŋarra nhumalanha mayali'-wilkthurruna, bala gaṯmaraŋalana nhumalanha ŋuriŋiyina bothinyaramirriyuna.
2CO 12:17 Nhäkurru ŋunhiyinydja ŋarra bitjarrayi? Ŋunhi ŋarra djuy'yurruna yolŋunhanydja guŋga'yunarawu nhumalaŋgunydja, nhaltjarra ŋayi ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu?... djaw'-djawyurruna ga mayali'-wilkthurruna yukurrana nhumalanha?
2CO 12:18 Ŋarranydja ŋunhi djuy'yurruna Dätitjnha muka, ga ŋunha wiripunha ḏarramunha ŋunhi ŋayi marrtjina galki Dätitjkala. Nhaltjarra ŋayi Dätitjthunydja?... manaŋina ŋäthilinydja nhumalaŋgalaŋuŋuru? Ŋilinyunydja maṉḏa dhuwala Dätitjtja ga ŋarranydja waŋganynha ŋilinyu maṉḏa ŋayaŋunydja; ŋilinyunydja maṉḏa ŋuli nhina yukurra ŋunhilina liŋgu waŋganyŋurana romŋura.
2CO 12:19 Wiripunydja ŋuli nhuma guyaŋirri yanapi ŋanapurru yukirri ḻakaranhami ŋanapurrunhawuy ŋanapurru biyakuyina, märr nhumanydja yurru yakana ḻakarama ŋanapurrunha yätjtja. Yurru nhumanydja yaka mala-yarr'yunaramirri walala ŋanapurruŋgunydja. God ŋayipi ŋanapurruŋgu mala-yarr'yunaramirrinydja, ga waŋanydja ŋanapurru ŋuli yukurra dhäruktja nhanŋuway, Christku yana, märr yurru nhumanydja yuwalkkuma yana marŋgithirri Christku, ga nhina waŋgany-manapanmirrina galkina nhanukala.
2CO 12:20 Marrkapmirri walala ŋarraku, ŋarranydja warwuyunna yukurra nhumalaŋgunydja miṯtjiwu. Ŋunhi ŋarranydja yurru marrtji dhipali, ga nhämanydja ŋarra yurru nhumalanha romlilinydja wiripuŋulili yana, bala yakana ŋarra yurru galŋa-djulŋithirrinydja ŋayaŋu-ŋamathirrinydja nhumalaŋgala, ga nhumanydja yurru ŋayaŋu-ŋamathirri yakayi yana ŋarrakalanydja. Liŋgu ŋarranydja yurru waŋa dhunupa yana nhumalanha ḏälyuna dhärukthu, dhunupakunharawunydja nhumalaŋgu. Yaka ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru maḻŋ'marama nhumalanha ŋarrtjunminyaralilinydja ga maŋutji-ḏi'yunminyaralilinydja. Mak nhuma yukurra waḏutjanydja ŋaramurryirri nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmirri, bala guyaŋinyamirri be nhunapinyay nhe bathalana. Yo, ŋuli nhuma yurru gupa-waŋanydja ŋula yolnha wiripuŋunha yolŋunha, ga mäkiri'kurru waŋa bothirrinydja ḻakaranharamirri, ga nhina barrkuwatjtja gali'ŋura ga gali'ŋura bitjandja bala ŋuyulkthinyaramirrinydja bala-lili'yunmirri nhumalaŋguway nhuma, ga bukmakthuna yukurra djämanydja nhanukalaynha ŋayi djälyu, ŋunhiyinydja yakana ŋamakurru'. Ŋunhi ŋarra yurru maḻŋ'marama nhumalanha balanyarayinydja, ŋarranydja yurru wirrkina yana waŋa ḏälyuna nhumalanha dhärukthu, raypirri'yun yurru wirrkina yana ḏälyuna.
2CO 12:21 Dhiyaŋunydja-wala ŋarranydja yukurra ŋoy-wiḻaŋ'thunna. Ŋunhi ŋarra yurru marrtjinydja dhipali, mak ŋayi yurru Godthunydja ŋarranha yutjuwaḻa'kuma nyilŋ'marama; mak ŋarra yurru ŋäthina dhuwala yulŋunydja bukmakkala nhumalaŋgala gumurrŋurana. Liŋgu ŋarranydja yurru ŋunhinydja ŋayaŋu-yätjthirrina, ŋäthina manapan ŋurukuna yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yukurrana rom-yätjthina ŋäthili, ga dhuwala mukthun nhina yukurra ŋunhi liŋgu ŋupanayŋu yana; yana walala yukurra marramba'na djäma, ga djäl-ḏumurruyirri dhäykawurruŋguna märranharawu yukurranharawu, ga yakana yukurra walala goranydja walalaŋgalay walala romdhunydja ŋuriŋiyi, bäyŋuna walala gonha'yurrunanydja ŋunhiyi dhukarr.
2CO 13:1 Yo, ŋunha djorrany'tja yukurra waŋa bitjan, “Ŋuli yurru ŋula yolthu djäma yätjkumanydja, ŋäthilinydja nhuma yurru mäkiri'-witjun ŋurikiyi walalaŋgu ŋunhi walala marŋgimirri, liŋgu walala nhäŋala nhä ŋayi yukurrana djäma yätjkuŋala; ŋäka muka ŋäthilinydja märrma'wu wo ḻurrkun'ku yolŋuwu, ga yurruna nhuma yurru rom-nyamir'yundja ŋanya, bala dhä-ḏir'yunna.” Yo, yuwalk muka ŋarra marrtjinanydja balayi buku-märrma'mirri, bala ŋarra nhäŋalanydja yukurrana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunha, nhä walala yukurrana djäma yätjkuŋala. Ga galki ŋarra yurru dhuwala marrtjina balayi nhumalaŋgala yulŋunydja biyapul.
2CO 13:2 Ŋäthilinydja ŋarra ḻakaraŋala ŋurikala ŋunhi walala yukurrana djäma yätj malanha, ga nhumalaŋgala wiripu-guḻku'wala, ga dhiyaŋunydja-wala ŋarra yurru nhumalaŋgu ḻakaramayi biyapul; waŋanydja ŋarra yukurra bitjanna, bitjan dhuwalina ŋarra nhumalaŋgalana galkina, bäy warray ŋarra dhuwala dhiyala barrkunydja nhumalaŋgala. Ga ŋunhi ŋarra yurru marrtji nhumalaŋgala biyapulnydja, ga yuwalkkuma yana ŋarra yurru dhä-ḏir'yundja ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yukurra djäma yätjkuma, ga yakana yurru ŋula waŋgany winya'yundja.
2CO 13:3 Nhuma yurru nhäma yulŋunydja ŋunhi ŋarranydja yuwalk yana Christku bo'puyŋu, djuy'yunara nhanukuŋuway, liŋgu Garraynydja ŋayipinydja yaka ŋula yalŋgi'. Yuwalk yana ŋayi yurru dhä-ḏir'yundja ŋunhinha dhuwurr-yätjmirrinhanydja miṯtjilili nhumalaŋgalanydja, ŋuriŋi nhanukalay ŋayi ganydjarryuna wal'ŋu.
2CO 13:4 Ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi Garray Djesu yukurrana nhinana dhiyala rumbalnydja yolŋunydja yalŋgi' ga ganydjarrmiriw, walala ŋal'maraŋala muka ŋanya dharpaliliyaŋala, yurru ŋunhanydja ŋayi nhina yukurra walŋana ŋuriŋi Godkala ganydjarryu. Ga ŋanapurrunydja dhuwala balanyarayi liŋgu ganydjarrmiriwyi walala yana, dhambay-manapanmirrina yulŋunydja Christkalana, yurru djämanydja ŋanapurru yurru yukurra nhanukalay Godkala ganydjarryunydja yana ṉapuŋga nhumalaŋgala, liŋgu balakurrunydja ŋanapurruŋgalaŋukurrundja ŋayi yurru wirrkina yana dhä-ḏir'yun ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra nhina yätjŋura wal'ŋu romŋura baḏak yana.
2CO 13:5 Ma' nhänharamiya, biyakayi ga maḻŋ'maranhamiya dhuwali nhumalanhaynydja nhuma. Yuwalk muka nhuma yukurra märr-yuwalkthirrinydja Djesunha? Ga yuwalk nhuma yukurra nhina galkinydja nhanukala?... bitjan gurruṯu'mirrinydja nhanŋu? Biyaka nhänharamiya nhumalanhay nhuma. Ŋuli nhuma yuwalkkuma yukurra nhanukala märr-nherraṉmirrinydja dhiyaŋi ŋayaŋuyunydja wal'ŋu, yaka dhärukthunydja waŋganydhunydja, bala nhumanydja yurru maḻŋ'maramana ŋunhi Djesu-Christtja yuwalk yukurra dhuwali nhina nhumalaŋgala ŋayaŋuŋura. Ŋarranydja dhuwala märr-yuwalkthirri yukurra nhumalanha, gatjpu'yunna manapan, ŋunhi nhuma yurru maḻŋ'maranhamirrinydja nhumalanhay nhuma, ŋunhi nhumanydja yuwalk yana nhanŋuway, ga yuwalk ŋayi dhuwaliyi nhumalaŋgalanydja nhina yukurra. Bala yuwalkthi nhuma yurru dharaŋan nhämanydja, ŋunhi ŋanapurrunydja yukurrana djäma yakana gulkuru.
2CO 13:7 Ŋanapurrunydja yukurra bukumirriyama ŋäŋ'thun Godnha nhumalaŋgu, märr yurru nhuma yaka djäma ŋula nhä yätjtja. Yaka ŋanapurru ŋuli ŋäŋ'thundja Godnha bitjandhi, märr yurru nhuma ḻakarama ŋanapurrunhanydja yuwalk yana bo'puyŋu, djuy'yunara ŋulaŋuru Godkuŋu. Ŋarranydja dhuwala ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru nhina märr-yunupa, dhunupa wal'ŋu, bäy warray ŋunhi yurru mukthundja yolŋuyu walalay ḻakarama ŋarranha yalŋginy'tja, yanapi ŋarra ḻakaranha yukurranha djawukinyana dhika wal'ŋu, ŋunhi ŋarra waŋana ḻakaraŋala dhä-ḏir'yunarawuy.
2CO 13:8 Liŋgu ŋanapurrunydja yurru yakana nhumalanha dhä-ḏir'yun, ŋunhi nhuma liŋguna nhina yukurra yurru yuwalkŋuranydja wal'ŋu romŋura, liŋgu ŋanapurrunydja dhuwala waŋganyŋura warray ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala gali'ŋura yuwalkŋuŋura wal'ŋu.
2CO 13:9 Yo, ŋunhi nhuma yurru dhärra yukurra yuwalkŋuranydja yana, ŋanapurrunydja yurru ŋuriŋiyinydja wirrkina ŋayaŋu-djulŋithirri, bäy warray ŋunhi yurru yolŋu'-yulŋuyunydja ḻakarama ŋanapurrunha yalŋgi' bitjandja. Ŋanapurrunydja yukurra ŋäŋ'thun bukumirriyama nhumalaŋgu, märr yurru nhuma marrtji ŋuthanna bala ŋamathamana wal'ŋu, yana liŋgu-u-u, ga miṯtji nhuma yurru ḏarrtjalknha ŋula nhämiriwnha.
2CO 13:10 Dhiyakuyina märrwu ŋarra yukurra wukirri dhuwala djorrany'tja nhumalaŋgu ŋäthilinydja, yurruna ŋarra yurru marrtjinydja nhumalaŋgala. Ŋarranydja ḏukṯuk nhuma yurru dhuwali miṯtji ŋamathanharamirri yana, dhunupakunharamirri, märr yakana ŋarra yurru waŋa ḏälyunydja dhärukthu nhumalanha, ŋunhi ŋarra yurru bunanydja dhiyaliyi. Yaka ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgu dhä-ḏir'yunarawunydja ganydjarryu Garraywalanydja, liŋgu ŋayipi Garrayyunydja ŋarranha djuy'yurruna, märr ŋarra yurru nhumalanha gaŋga'thinyamirriyama. Yakana yurru ŋarra buḻwaŋ'marama barrkuwatjkumanydja nhumalanha.
2CO 13:11 Liŋguna dhuwala gutha walala, ŋarra yurru dhawar'maramana. Ŋarra ḏukṯuktja nhumalaŋgu, nhuma yurru ŋayaŋu-djulŋithirri nhina. Dhunupakuŋana marrtjiya nhumalanhay nhuma miṯtjinydja, ga mäkiri'-witjurra ŋarraku dhärukkunydja ŋunhi ŋarra wukirri dhipala djorra'lili marrparaŋ'kuŋala nhumalanha. Ŋunhi nhuma yurru nhina yukurra waŋganydja ŋayaŋu, ga waŋganydja ḻiya, bala ŋayinydja yurru Gunhuny'tja Godtja nhumalaŋgala bitjanna liŋguna, ŋunhiyinydjayi ŋunhi ŋayi God märr-ŋamathinyaramirri waŋarr. Nhanŋunydja yurru yolŋu walala nhina waŋganyŋurana, ŋayaŋu-yal'yunna yana marimiriwnha nhämiriwnha.
2CO 13:12 Ŋunhi nhuma yurru Garraywalaŋumirri yolŋu walala waŋgany-manapanmirrinydja ḻuŋ'thun, nhuma yurru dhangi'yunmiya märr-ŋamathiya nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmiya, liŋgu ŋunhayinydja nhuma gutha'manydjina, gurruṯu'mirrina Garraywalanydja. Bukmakthu Garraywalaŋumirriyunydja yolŋuyu walalay djuy'yurruna nhumalaŋgu märr-ŋamathinyaranydja.
2CO 13:13 Ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu, märr yurru nhuma nhina yukurra märr-ŋamathiyaraŋura dhika wal'ŋu dhambay-manapanmirri Garraywala Djesu-Christkala, Godkala yana märryu-ḏapmaranhamirriŋura, waŋganyŋurana ŋurikalayina Walŋamirriwalana Birrimbirrwala. Yo, ga liŋguna.
GAL 1:1 Yo, dhuwalanydja djorra' ŋarrakuŋu Bolwuŋu, ŋunhi ŋarra bo'puyŋu yolŋu, yurru yaka ŋarranha ŋula yolthu yolŋuyunydja djuy'yurruna dhiyakuyi dhäwu'wu ḻakaranharawu; ŋayipi Djesuyu ŋarraku dhuwalayi djämanydja wekaŋala, Djesu-Christthu ŋayipi, ga Godthu Bäpayu, ŋuriŋi ŋunhi ŋayi walŋakuŋala ŋanya Garraynha beŋuru gaŋgathinyamirriyaŋala rakunyŋuru.
GAL 1:2 Ga ŋarrapi ga wiripu-guḻku'yu Garraywalaŋumirriyu walalay ŋunhi yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala dhiyalaŋumi ŋarrakala, ŋanapurru yukurra djuy'yundja märr-ŋamathinyara nhumalaŋgu Godkalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi nhuma yukurra nhina ŋurruk ga ŋurruk dhiyali Galatjiyanydja wäŋaŋura makarrŋura.
GAL 1:3 Ŋarra ŋäŋ'thun yukurra bukumirriyama nhumalaŋgu yulŋunydja, märr yurru Godthu Bäpayu ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhumalanha galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu, märr yurru nhumanydja nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara waŋgany-manapanmirri Djesu-Christkala,
GAL 1:4 ŋurikala ŋunhi ŋayi walŋa-wekanhamina ŋanyapinya ŋayi, bala rakunydhinana ŋayi ŋilimurruŋgalanydja dharapulŋura. Yo, ŋuliwitjan nhanukalaŋukurrunydja Djesuwala maŋgu'-waṉḏinyarayu ŋayi dhawaṯmaraŋala gäŋala ŋilimurrunha yätjŋurunydja romŋuru, märr yurru ŋilimurrunhanydja yaka muka garrpiṉ munatha'wuyyunydja nhäyu malaŋuyu romdhu. Yo, Djesunydja rakunydhina bitjarrayi ŋunhi, liŋgu ŋayi dhukarr ŋunhiyi ŋupara marrtjina bala ŋunhi ŋilimurruŋgalay Bäpayu Godthu nherrara dhukarr nhanŋu.
GAL 1:5 Go ŋilimurru wokthunna nhanŋu Godku, bitjanna liŋguna yurru. Yo yo-o-o.
GAL 1:6 Yo, ŋämanydja ŋarra ṉirryun nhumalanha. Waḏutja yana nhuma yukurra ganandja Godnha, ŋunhi ŋayi wäthurruna nhumalaŋgu, bitjarra ŋayi nhumalanha nhanŋuwayliliyaŋalana, ŋunhi nhuma märraŋala ŋunhiyi dhäwu' Djesu-Christnha. Djesu-Christtja ŋunhi wirrki yana mel-wuyurrunanydja nhumalaŋgu, yurru nhumanydja bilyurruna warray gatjpaḻ'yurruna nhanukala, bala märraŋala wiripu warray dhäwuny'tja, yanapi ŋunhiyinydja yuwalknha wal'ŋu dhäwu'.
GAL 1:7 Yurru bäyŋu warray, yakana wiripunydja ŋamakuḻi yukurra dhäwu' ŋorra. Yurru wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay nhumalanha yukurra mayali'-wilkthun, ḻakarama wiripuyamana ŋayi yukurra dhäwuny'tja, liŋgu ŋayi ḏukṯuk djambiwu wiripukunharawu dhäwu'wu Garraywalaŋuwuywunydja.
GAL 1:8 Yurru waŋganynha yana ŋunhi yuwalktja dhäwu' yukurra dhärranydja, ŋunhina liŋgu ŋunhi ŋanapurru ḻakaraŋala nhumalaŋgu ŋäthili. Ŋuli ŋayi yurru ŋula yolthu wiripuyamanydja ḻakarama, ga dhäwu'nha ŋunhi bilmaramanydja, Godthunydja yurru ŋunhinhayi yolŋunha dhä-ḏir'yunna wirrkina. Ŋunhi bini ŋanapurru, ga ŋuruŋu ŋunhi djiwarr'wuyyu yolŋuyu walalay ḻakaranha wiripukunhanydja dhäwu', Godthunydja bini ŋanapurrunhanydja djuy'yunana dhä-ḏir'yunaramirrililina ŋunhana wäŋalili gupaḏalkunhana.
GAL 1:9 Yo, liŋgu muka ŋanapurru ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu ŋäthilinydja dhuwalayinydja, ga biyapul ŋarra yurru ḻakarama dhuwala yulŋunydja, bitjan gam': Ŋunhi yurru yolŋuyu ŋula yolthu ḻakarama wiripunydja dhäwu', ganaŋ'thunaranydja ŋulaŋurunydja dhäwu'ŋuru ŋunhi nhuma ŋäthili märraŋala, Godthunydja yurru ŋanya dhä-ḏir'yunna gupaḏalkumana. Dhiyakuyina ŋarranydja ḏukṯuk.
GAL 1:10 Wiripu-guḻku'yunydja ŋuli yolŋuyu walalay yätj-ḻakarama waŋa ŋarranha bitjan gam', “Ŋunhanydja yukurra yana ḻatju'kumana dhäruk waŋa, märr yurru yolŋu walala nhanŋu wokthun.” Bitjan walala ŋuli yukurra wiripunydja waŋa ŋarranha. Nhä dhuwalayinydja?... yuwalk? Liŋguna nhuma ŋäkula ŋarrakuŋu ŋunhiyi dhäruk. Yaka ŋarranydja ḏukṯuk yolŋu'-yulŋunydja yurru ŋarraku wokthun; waŋganygu ŋarranydja ḏukṯuk, ŋayipi yurru God ŋarrakunydja wokthun. Ŋunhi ŋarra bini waŋanha dhäwu' ḻakaranha yolŋu'-yulŋuwuŋunydja wokthunarawuy märranharawu yana, ŋarranydja bini ŋunhi yakana yuwalk djämamirri Christku.
GAL 1:11 Ŋäka walala, gutha walala ŋarraku. Ŋarra yurru ḻakaramana nhumalaŋgu dhunupana dhäruk. Dhuwalanydja dhäwu' ŋarra yukurra ḻakarama yaka ŋula yolkuŋu yolŋuwuŋunydja.
GAL 1:12 Yaka ŋarra märraŋala ŋula yolkuŋu yolŋuwuŋu dhuwalayi dhäwu', ga yakana ŋarranha ŋula yolthu yolŋuyu marŋgi wekaŋalanydja dhiyakuyi; ŋayipi yana Djesu-Christthu ŋarrakala maḻŋ'maraŋalanydja dhuwalayi dhäwuny'tja.
GAL 1:13 Nhuma ŋäkula muka ŋarranha, nhaltjana ŋarra ŋuli ŋäthilinydja nhinanha, ŋunhi ŋarra ŋuli nhinanhanydja yukurranha romŋuranydja ŋurikala Djuwskala yolŋu'-yulŋuwala. Ŋäthilinydja ŋarra ŋuli ŋuyulkthinya Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu; wirrki yana ŋarra ŋuli bunhanydja ŋayaŋu-yätjkunhanydja ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala ŋuli märr-yuwalkthirri Djesunha. Ŋarranydja ḏukṯukthina ŋurikiyi dhäwu'wunydja ḏaḏawmaranharawuna, warrpam'thunarawu buwayakkunharawuna.
GAL 1:14 Ŋarranydja ŋuli ŋunhi nhinanhanydja yukurranha bitjanana, bitjan dharrpalnha yolŋu ŋarra ŋunhiliyinydja romŋura. Ŋarra ŋuli ŋunhi romnhanydja ŋayathanha baṯ bitjana yana, liŋgu wirrkina yana ŋarra ŋuli märr-ŋal'yunanydja ŋurikiyi romgunydja, ŋunhi ŋanapurruŋgala märi'muyu walalay wekaŋala goŋlili ŋanapurruŋgalana nherrara.
GAL 1:15 Yurru Godtja ŋarraku wirrki yana mel-wuyurruna, bala ŋayi ŋarranha djarr'yurruna, bala ganaŋ'maraŋalana nherraranydja nhanŋuwayliliyaŋalana, yurruna ŋarra dhawal-wuyaŋina, bala ŋayi wäthurruna ŋarraku djämawuna nhanukalaŋuwu.
GAL 1:16 Ŋayi maḻŋ'thunmaraŋala nhanŋuway ŋayi Gäthu'mirriŋunhanydja ŋarrakalana, märr yurru ŋarra ḻakarama dhuwalayi ḻatjuny'tja dhäwu' Djesuwalaŋuwuy ŋuruku mulku'-mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu. Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi ŋayi ŋarrakala maḻŋ'maranhamina, yaka ŋarra ŋäŋ'thurruna ŋula yolnha yolŋunha marŋgikunharawunydja ŋarrakuway.
GAL 1:17 Yaka ŋarra marrtjina bala Djurutjalamlili, ga dhä-wirrka'yurruna ŋarra ŋunhala wiripu-guḻku'nha Garraywalaŋumirrinha bo'puyŋunha walalanha, bäyŋu yana. Yo, Djesuyunydja djuy'yurruna walalanha muka ŋäthilinydja, ga yurruna ŋayi ŋarranhanydja djuy'yurruna dhäwu'wu ḻakaranharawu. Yurru yaka ŋarra marrtjinanydja dhunupanydja bala Djurutjalamlilinydja; dhunupa yana ŋarra marrtjinanydja bala wiraŋlilina wäŋalilinydja Raypiyalili yäkulili, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋarra marrtjina balayi roŋiyina Damatjkaliliyi.
GAL 1:18 Yo, nhinananydja ŋarra ŋunhiliyi wäŋaŋuranydja ḻurrkun' dhuŋgarranydja, yurruna ŋarra marrtjina bala Djurutjalamlilinydja, withiyara ŋanya Betanhanydja. Ŋunhilinydja ŋarra nhinana märr-gurriri Betawalanydja wäŋaŋura, märr-ḻurrkun' yana walu.
GAL 1:19 Yaka ŋarra nhäŋala wiripu-guḻku'nhanydja bo'puyŋunha ŋunhalayi, yana maṉḏanhawuy Betanha ga Djayimnha ŋunhi ŋayi gutha'mirriŋu nhanŋu Djesuwu.
GAL 1:20 Godtja marŋgi ŋarraku, ŋarra yukurra wukirrinydja dhuwalayi yuwalk yana, yaka bothirrinydja.
GAL 1:21 Ŋunhi ŋarra gonha'yurrunanydja ŋunhi Betawu wäŋanydja, bala ŋarra marrtjina barrkulilina wäŋalili Djiriyalilina, ga ŋuliŋuruyinydja ŋarra marrtjina bala Djilitjiyalilina.
GAL 1:22 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi Garraywalaŋumirri walala ŋurikiy Djudiyawuynydja ŋarakawuy walala yaka ŋarraku marŋgi, yaka walala ŋarranha nhäŋala buku,
GAL 1:23 yana walala ŋunhi ŋämanydja dhäwu' ŋarranha, balanyara gam', “Way, ŋunhanydja ŋunhi yolŋu, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha ŋayaŋu-yätjkunha bunha ŋilimurrunha Garraywalaŋumirrinha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhanydja ŋayi yukurra dhäwu'na ḻakarama Djesuwalaŋuwuynha. Ŋäthilinydja ŋunhanydja ŋayi ŋuli ŋuruŋuyi ḏukṯukthinya buwayakkunharawu nhanŋu yäkuwunydja, ga ŋunhanydja ŋayi yukurra ḻakaramana ŋanya Djesunha yäku wiripu-guḻku'walana walalaŋgala yolŋu-yulŋuwala, märr yurru walalana nhanukala märr-yuwalkthirri.” Bitjarra walala yukurrana ḻakaranhaminanydja ŋarranha.
GAL 1:24 Bala walala yukurrana wokthurrunana Godku, liŋgu ŋayi ŋarranha bilmaraŋala yuṯakuŋala ga yolŋukuŋalana.
GAL 2:1 Yo, märr-guḻku' dhuŋgarra djuḻkthurrunanydja 14-dhinanydja, bala ŋarra dhäŋuru ŋuliŋurunydja marrtjina balayi Djurutjalamlili roŋiyina. Ŋanapurru marrtjinanydja Bänapatj ga ŋarrapi, ga wiripunydja ŋarra garr'yurrunayi Dätitjnhanydja, ŋayinydja malthurrunayi ŋarraku.
GAL 2:2 Yo, Godthu yana ŋayipi ḻakaraŋalanydja ŋarraku, bala ŋarra marrtjinana balayi Djurutjalamlili, ga ŋunhalayi Djurutjalamdja ŋunhinydja Garraywu bo'puyŋu walala marrtjina ḻuŋ'thurruna waŋgany-manapanmina, ga ŋarranydja ŋunhili walalaŋgala, bala ŋarranydja ḻakaraŋalana ŋuripa walalambala dhäwu'na, ŋunhiyina liŋgu ŋunhi ŋarra yukurranha ḻakaranha ŋuli ŋurupa mulku'-mulkuruwa yolŋu'-yulŋuwa. Yo, ḻakaraŋalanydja ŋarra yukurrana warraŋulkuŋala yana ŋurikiyi walalaŋgu bukmak nhä malanha ŋunhi ŋarra yukurrana djäma Godku ŋäthili, ga nhä ŋarra yukurra dhiyaŋu-wala djäma mukthun yana, märr yurru yaka walalanydja guyaŋirri ŋarranha djarrpi'kuma, bala waŋa yätj ḻakaramana ŋarranhanydja.
GAL 2:3 Ga ŋarraku ŋunhi bämarra'mirri Dätitjtja yäku, ŋayinydja dhuwalayinydja mulkuru yolŋu, Gurik bäpurru, yaka ŋayi Djuw yolŋu, ga walala ŋuriŋi ŋurru'-ŋurruŋuyu yolŋu'-yulŋuyu yaka waŋana bitjarra, “Way, dhiyaŋu Dätitjthunydja yukurra yurru ḏälkuma rom ŋunhi Djuwskunydja, ŋayi yurru mitthunmirri, mim'pumirriyirri bitjan yana liŋgu bitjan ŋanapurru Djuws dhuwala yolŋu'-yulŋu.” Yakana walala bitjarrayinydja waŋana gur'yurrunanydja ŋanya yukurrana.
GAL 2:4 Yurru wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala marrtjina, bala waŋgany-manapanminana ŋurikalayyina walalaŋgala Garraywalaŋumirriwalana yolŋu'-yulŋuwala, ŋunhi walala yukurrana ḻakaranharamina be märr-yuwalkthinyaramirri walala yolŋu'-yulŋu, ga walalanydja ḏukṯukthina walala yurru mim'pumirriyama ŋanya Dätitjnha. Bala ŋarranydja walalanha ḏaḏawmaraŋala warray, yaka walalaŋgu ŋunhi dhunupa walala yurru mim'pumirriyama ŋanya Dätitjnha, yanapi ŋayi Djuw yolŋu. Yo, ŋunhiyi yolŋu walala Djuw mala marrtjina yana maḻŋ'maranharawu ŋanapurruŋgalaŋuwu romgu, nhaltjan ŋanapurru yukurra nhina dhambay wal'ŋu nhanukala Garraywala, liŋgu ŋanapurrunydja dhuwala yaka garrpiṉara ŋula nhäkuŋu romguŋu malaŋuwuŋu. Yurru yuwalknha yana wirrkina walala ḏukṯukthinanydja ŋanapurruŋgunydja, märr yurru ŋanapurru ŋayathama ŋunhiyi Djuwsku malaŋuwu rom baṯ bitjan, yanapi ŋunhiyina rom ŋanapurruŋgu buŋgawanydja.
GAL 2:5 Yurru yakana ŋanapurru märraŋala walalaŋgu dhäruktja; ŋanapurru mäkiri'-dhaḻ'yunmina ŋänharaŋurunydja walalaŋgala, liŋgu ŋanapurru ḏukṯukthina, ŋanapurru yurru ḻakarama nhumalaŋgu waŋgany yana, ŋunhi liŋgu yuwalkŋu wal'ŋu dhäwu' Djesunha.
GAL 2:6 Yo, ŋunhiyi Garraywalaŋumirrinydja walala yolŋu'-yulŋu, ŋurru'-ŋurruŋu ŋunhi, walalanydja ŋarrakala waŋana bitjarra, “Nhokuŋunydja ŋunhi marŋgi-wekanhara dhunupa ga yuwalk yana,” bitjarra walala yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋarranhanydja. Yo, ŋunha Djurutjalambuyŋuyunydja Garraywalaŋumirriyu yolŋuyu walalay ḻakarama ŋuli yukurra walalaŋguway ŋurru'-ŋurruŋunhanydja yolŋu'-yulŋunha walalanha “buŋgawamirri” bitjan, yurru ŋarranydja yukurra guyaŋirri bitjan warray, “Godthunydja yukurra nhäma rrambaŋikuma yana bukmaknha ŋilimurrunha nhämunha'nha Garraywalaŋumirrinha walalanha, yaka ŋayi ŋuli ḻakarama wiripuŋunha yolŋunha garrwar ŋayi, ga wiripunydja ŋunha ŋoyŋura nhäŋiniŋ,” bitjan. Yo, yaka walala ŋuriŋiyi ŋurru'-ŋurruŋuyu yolŋu'-yulŋuyu ḻakaraŋala ŋula wiripu dhäruk ŋarrakala, ŋarra yurru ḻakarama wiripuŋuwu yolŋu'-yulŋuwu, bäyŋu yana.
GAL 2:7 Liŋgu walala ŋuriŋiyi walalay dharaŋara ŋunhi ŋayinydja Godthunydja ŋarranha djuy'yurruna mulku'-mulkuruwalanydja ŋunhanydja, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋayi ŋäthili djuy'yurruna Betanha ḻakaranharawu ŋuruku Djuwsku yolŋu'-yulŋuwu.
GAL 2:8 Yo, yuwalk dhuwalayi yulŋunydja. Godthunydja djarr'yurruna Betanha ŋuruku Djuwskunydja yolŋu'-yulŋuwu, ga bitjarrayi ŋayi ŋarranhanydja nherrarayi bo'puyŋunhana ŋuruku mulku'-mulkuruwuna.
GAL 2:9 Yo, ŋuriŋiyi walalay ŋurru'-ŋurruŋuyu yolŋu'-yulŋuyu, Djayimdhu ga Betayu ga Djondhu, walala dharaŋarana ŋunhi ŋayi Godthunydja ŋarranha nherrara dhiyakuyi djämawu. Bala walala goŋ-yalk-yalkthurrunana Bänapatjnha ga ŋarranha, bala djuy'yurrunana ŋinyalanha. Ga bitjarrana walala ŋunhi waŋananydja, “Rrambaŋi yana ŋilimurru yurru djäma Godkunydja, nhe ga ŋanapurru. Nhumanydja maṉḏa yurru dhäwu' ḻakarama ŋuripa mulku'-mulkuruwa yolŋu'-yulŋuwa, ga ŋanapurrunydja yurru ḻakarama dhäwu' ŋurupa Djuwwa yolŋu'-yulŋuwa.”
GAL 2:10 Yo, waŋananydja walala ŋuriŋi walalay bitjarra, “Guyaŋiya ŋunhi ŋurruwuyknhanydja yolŋunha” dhipala Djurutjalamlilinydja, ŋunhi walala yukurra nhina dhuwala dhäpark ŋula nhämiriw,” bitjarra walala waŋananydja ŋinyalanha. Ga ŋarranydja yuwalknha yana guyaŋirrinydja yukurra walalanha, ga bitjandhi liŋgu ŋarra ŋuli djuy'yunna rrupiyanydja walalaŋgu, guŋga'yundja yukurra walalanha.
GAL 2:11 Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋarra yukurrana nhinana ŋunhala Yandiyuk wäŋaŋura, bala ŋayinydja Beta marrtjina ŋunhiwalayi wäŋalili; ŋilinyuna maṉḏa rrambaŋina yukurrana marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋunha ŋunhiliyinydja, bala ŋarranydja ŋanya waŋana raypirri'yurrunana Betanha, liŋgu djarrpi'na yana ŋayi yukurrana guyaŋina, yakana dhunupa.
GAL 2:12 Yo, ŋunhi ŋayi ŋäthilinydja Beta marrtjina ŋunhimalayi wäŋalili, ŋayi ŋuli ŋathanydja ḻukanha yukurranha manapana ŋurikala mulku'-mulkuruwalanydja yolŋu'-yulŋuwala Garraywalaŋumirriwalanydja walalaŋgala, yana liŋgu-u-u ga wiripu-guḻku' bunana Djuws miṯtji ŋunhiliyi ŋulaŋuru Djurutjalamŋuru. Ŋunhiyinydja yolŋu'-yulŋu ŋulaŋuruna Djayimgalana miṯtjiŋuru, yurru ḻakaranha walala ŋuli ŋuriŋiyinydja walalay, walala yurru mulku'-mulkurunydja ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirrinydja mitthunmirri ŋäthilinydja. Ga ŋunhi walala bunananydja ŋunhi Djuws miṯtji, ŋayinydja Betanydja ganaŋ'maranhaminana ŋanyapinyay ŋayi ŋurikalayi mulku'-mulkuruwalanydja; yakana ŋayi biyapulnydja walalaŋgala ḻukana ŋatha ga galkithina, liŋgu ŋayi rom-woranana ŋurikiyina Djuwskuna yolŋu'-yulŋuwu, barrarinana manapara.
GAL 2:13 Ga ŋunhi wiripu-guḻku' Djuw Garraywalaŋumirri yolŋu'-yulŋu, walalanydja malthurrunana Betawu, bala walala gonha'yurrunana bala barrkuwatjthinana ŋurikalayi mulku'-mulkuruwalanydja yolŋu'-yulŋuwala Garraywalaŋumirriwala walalaŋgala, ga ŋayi Bänapatjtja malthurrunayi walalaŋgalaŋuwu romgu, yakana ŋayi biyapulnydja nhinana galki ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala mulku'-mulkuruwalanydja. Yo, marŋgi warray walala ŋunhi nhäyinyara yuwalk rom, yurru walala yukurrana rom-wiyaṉiyina ŋunhi yulŋunydja.
GAL 2:14 Ŋarra nhäŋalanydja walalanha ŋunhi walala yukurrana guyaŋina djarrpi'kuŋala bitjarrayina, yanapi ŋunhiyi mulkurunydja yolŋu walala yurru nhina yukurra ŋuriŋiyi Djuwskalana romdhu. Bala ŋarra raypirri'yurruna waŋanana ŋanya Betanhanydja, ga walalanydja ŋunhi wiripu-guḻku'yunydja bukmakthu ŋäkulana ŋarranha, ŋunhi ŋarra waŋana nhanukala Betawala bitjarra, “Nhenydja dhuwala Djuw yolŋu, yurru nhe nhinanydja yukurra dhuwala bitjanna bitjan mulkuru yolŋu, liŋgu yaka nhepi yukurra ŋayathama nhä malanha bukmaktja ŋunhi yukurra Djuwskala romdhu ḻakarama. Nhenydja yukurra waŋa djarrpi'kumana yana, ŋunhi nhe ŋuli ḻakarama ŋuruku mulku'-mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu bitjan, ‘Nhuma yurru ŋayathama baṯ bitjan dhuwalayi Djuwsku romnha.’ Yaka biyakayinydja gur'yurranydja walalanha.” Bitjarrana ŋarra yukurrana ḻakaraŋala Betawalanydja, ŋarrtjurrunana ŋarra ŋanya.
GAL 2:15 Yo, wiripunydja ŋuli Djuwsthu bäpurru'yu yätj-ḻakarama nhumalanha mulku'-mulkurunhanydja yolŋu'-yulŋunha, liŋgu yaka nhuma marŋgi Godku ŋäthilinydja. Yurru ŋanapurrunydja dhuwala Djuw yolŋu walala ŋunhi ŋanapurru dhuwala beŋuru yarraṯaŋuru märi'muwala Djuwskala,
GAL 2:16 yaka ŋanapurrunydja ŋayaŋu-dhunupayina ga waŋgany-manapanmina Godkala ŋuliwitjarranydja ŋunhi ŋanapurru ŋuli yukurranha ŋayathanha rom ŋunhi Mawtjitjkuŋu, liŋgu ŋanapurrunydja ŋayaŋu-dhunupayinana ŋuliyina liŋgu märr-yuwalkthinyarakurru Djesuwalana. Yo, ŋanapurrunydja märr-nherraṉmina Djesu-Christkala, märr yurru ŋanapurru nhina yukurra märr-yunupana waŋgany-manapanmirri Godkala. Bäy warray ŋunhi yolŋuyu yurru djäma bukmak ŋunhiyi malanha rom ŋunhi ŋayi Godthu Mawtjitjkala wekaŋala, yakana ŋayi yurru yolŋunha ŋayaŋu-dhunupakuma ŋuriŋiyi romdhunydja, liŋgu ŋuriŋinydja romdhu yukurra ŋayathama yakana ŋula ganydjarr baḏuwaḏuyunarawu ŋurikiyi yätjkunydja malaŋuwu.
GAL 2:17 Ga ŋunhi ŋanapurru yurru waŋganyŋuranydja nhina yukurra Garraywalanydja, märr yurru ŋanapurru ŋayaŋu-dhunupayirri gurruṯu'mirriyirri Godkalanydja, walalanydja mak yurru ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja Djuwsthu yolŋuyu walalay ŋanapurrunhanydja yätj-ḻakaramana waŋa bitjanna, “Ŋunha Garraywalaŋumirrinydja yolŋu walala dhuwurr-yätjmirrina, balanyarana bitjan ŋunha mulku'-mulkuru ŋunhi yolŋu walala, liŋgu yakana walala yukurra ŋayathama ŋunhiyi ŋilimurruŋgu Djuwsku rom malanha.” Bitjanna walala ŋuli guyaŋirri djarrpi'kumana, yanapi ŋayi Djesu-Christthunydja ŋilimurrunha yukirri gäŋu yätjlilina gatjpaḻ'maraŋu. Ŋunhiyinydja yakana dhunupa. Garraynydja yaka ḏukṯuk ŋilimurruŋgu ŋilimurru yurru djäma nhä malanha yätj.
GAL 2:18 Ŋäthilinydja ŋilimurru ŋuli guyaŋinya djarrpi'kunhana, yanapi ŋayi ŋilimurrunhanydja Godthu ḻakaranha ŋayaŋu-dhunupa bitjanana ŋunhi ŋilimurru ŋuli romnhanydja ŋayathaŋu. Yurru bäyŋu warray. Liŋguna ŋilimurru ḏaḏawyurrunana ŋuliŋurunydja djarrpi'kunharaŋurunydja guyaŋinyaŋuru. Ŋunhi ŋarra yurru roŋiyirri biyapulnydja ŋunhimalayi ŋäthiliŋulilinydja romlili, ŋunhi yukurra yakana ŋorra ganydjarr ŋarraku rom-ŋamathinyarawu, ŋunhiyinydja bitjan ŋarra yukurra bakmarama romnha Godku yuwalkŋuna.
GAL 2:19 Yakana ŋarra yurru bulunydja balayi roŋiyirri ŋunhimalayi ŋäthiliŋulilinydja romlili, liŋgu ŋuriŋiyinydja romdhu bitjarra bumarana ŋayi rakunyguŋalana ŋarranha, bala ŋarra gonha'yurrunana ŋunhiyinydja rom gupaḏalkuŋalana, bitjarra liŋgu bitjan ŋuli rakunydhu yolŋuyu gonha'yun ŋunhiyi bukmak nhä malanha. Liŋgu ŋarranydja ŋunhi bitjarra rakunydhina rrambaŋi Djesuwala, ŋunhi ŋayi rakunydhina ŋunhili dharpaŋura mälakmaranhawuyŋura, märr yurru ŋarra walŋana nhina Godkuna yana. Yo, ŋarranydja dhuwala ŋarrapinydja balanyara bitjan rakuny ŋunhi yolŋu, yurru Djesu-Christtja ŋayipi ŋarrakalanydja yukurra nhina ŋayaŋuŋura; walŋana ŋarranydja dhuwala nhina yukurra nhanukalana walŋayu, liŋgu ŋuriŋina ŋunhi ŋarra yukurra märr-yuwalkthirrina ga märr-nherraṉmirrina ŋurikalana Gunhu'walaŋuwalana Gäthu'mirriŋuwala, ŋurikalana ŋunhi ŋayi märr-ŋamathina ŋarraku, ga rakunydhina ŋayi ŋunhili dharpaŋura mälakmaranharaŋura ŋarraku walŋakunharawu.
GAL 2:21 Yakana ŋarranydja yurru ŋula waŋa ḻakarama, “Bäynha ŋayi” bitjan, bala yarrkthunna gonha'yunna, nhä ḻakaramana nhanŋunydja märr-ŋamathinyara. Ŋunhi bini romdhunydja ḏälkunha yukurranha ganydjarr ŋayaŋu-dhunupakunharawunydja, märr yurru ŋilimurru nhina gurruṯu'mirri waŋganyŋura Godkala, ŋunhiyinydja bini Djesu-Christku gulaŋdja ŋunhi waṉḏinya dhäparknha ga yänana.
GAL 3:1 Nhä dhuwala nhuma Galatjiyawuynydja yolŋu walala?... muḻkurr-dhumukmirri? Nhäkuna nhuma yukurra guyaŋirri djarrpi'kumanydja? Yolthu dhika nhumalanha ḻiyanydja bawa'yunmaraŋala marrŋgitjkalanydja girri'yu? Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋarrapinydja ḻakaraŋala nhumalaŋgu yuwalkkuŋala yana warraŋulkuŋala marrtjina Garraynha Djesunhanydja, nhaltjarra ŋayi rakunydhina ŋunhi dharpaŋura mälakmaranharaŋura walŋakunharawu ŋilimurruŋgu.
GAL 3:2 Ŋarra yurru waŋa dhä-wirrka'yun nhumalanha waŋganygu yana dhärukkunydja. Nhaltjarra ŋunhi ŋayi Garrkuḻuktja Godkunydja Birrimbirr gärrina nhokala ŋayaŋulili?... ŋuriŋiyi ŋunhi nhe yukurrana djäma Djuwskala romdhu? Bäyŋu warray. Nhuma märraŋalanydja Godku Birrimbirr ŋuriŋi liŋgu ŋunhi nhe ŋäkula ŋunhiyi dhäwu' Djesu-Christkalaŋuwuy, bala märr-yuwalkthinana.
GAL 3:3 Nhäna dhuwala nhuma yulŋunydja?... bawa'mirrina walala?... muḻkurr-dhumukmirrina? Liŋgu muka nhe ŋunhi ŋurru-yirr'yurrunanydja Garrkuḻukthunydja ŋuriŋinydja Godkalanydja Birrimbirryu, ŋunhi nhe ŋayaŋu-dhunupayinanydja nhanukala yana ganydjarryu. Ga nhäkuna nhe yukurra guyaŋirri bitjandja?... yanapi nhe yurru marrtjina-wala ŋamakurru' gäna wal'ŋu, nhokiyingalanydja yana ganydjarryu, yana liŋgu ga dhawar'maramana nhe yurru nhepina?
GAL 3:4 Ŋayi Godthunydja wekaŋala nhanŋuway ŋayi Birrimbirr Garrkuḻuktja nhokala ŋayaŋulili liŋguna, bala djämana ŋayi ŋuli ŋula nhä malanha ganydjarrmirri nhokalaŋukurrunydja. Bay', bäyŋu yana ŋiniya nhuma marŋgithina ŋuliŋurunydja?... ŋunhi ŋayi maḻŋ'thurruna nhumalaŋgala? Bay' gonhana ŋayi ŋe?... gulkuruna dhuwala. Ma' guyaŋiya walala, bala marŋgithiyana. Dhiyalinydja nhumalaŋgala Godthunydja ŋuli djäma yukurra ganydjarr-ḏumurru nhä malanha ŋunhi nhuma ŋuli ŋäma ŋanya dhäruk, bala märr-yuwalkthirrina; yakana ŋayi yurru djäma Godthu bitjandhiyi ŋuliwitjan romgurrunydja ŋula nhäkurrunydja.
GAL 3:6 Ŋäthilinydja benydja Yipurayimdhu märr-yuwalkthina Godnha, bala ŋayi Godthunydja ŋanya ḻakaraŋala ŋayaŋu-dhunupana ŋayi yolŋu.
GAL 3:7 Ŋäkanydja walala, bala marŋgithiyana. Walalanydja ŋuli Djuwstja yolŋu'-yulŋu walalanhawuy walala ḻakaranhamirri Yipurayimguna yumurrku' bitjanmirri, yurru ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ŋuli märr-yuwalkthirri yukurra Godnha, ŋunhiyina walala yuwalktja wal'ŋu Yipurayimgunydja yumurrku.
GAL 3:8 Godthunydja ḻakaraŋala be ŋäthili yana ŋunhiyi mulku'-mulkurunhanydja yolŋu'-yulŋunha, bitjarra gam', “Godthu yurru ŋayaŋu-dhunupakuma ŋunha mulku'-mulkurunhanydja yolŋu'-yulŋunha; ŋunhi walala yurru märr-yuwalkthirri ŋanya Godnha, walalanydja yurru yolŋu walala nhanŋuwaynha, liŋgu ŋuriŋiyi walalaŋgalay märr-yuwalkthinyarayuna.” Be ŋäthilinydja wal'ŋu Yipurayimdhu ŋäkula dhuwalayi ŋamakurru' dhäwu', liŋgu ŋayi Godthu ḻakaraŋala nhanukala bitjarra gam', “Ŋuliwitjandja nhokalaŋukurrunydja ŋarra yurru goŋmirriyama gäma bukmaknha yana bäpurru'nhanydja,” bitjarra.
GAL 3:9 Bala ŋayi Yipurayimdhunydja märr-yuwalkthinana dhäruktja ŋunhiyi Godnha, bala ŋayi Godthu goŋmirriyaŋalana ŋanya Yipurayimnhanydja, galkikuŋalana gäŋala. Ga ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu yolŋuyu yuwalkkuma märr-yuwalkthirri yukurra Godnha, bala ŋanyana ŋayi yurru Godthu bitjandhi liŋgu goŋmirriyamayi rrambaŋi yana Yipurayimnha.
GAL 3:10 Ŋanapurruŋgu Djuwskunydja rom malanha guḻku' mirithirri, ga wiripu-guḻku'yunydja Djuwsthu ŋuli guyaŋirri yanapi Godthu yurru ŋanya ŋamakurru'-ḻakarama ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋiyi yolŋuyu ŋayathama ŋunhinha malaŋunha romnha bukmaknha. Yurru bäyŋu, liŋgu yakana ŋula yolthu yolŋuyu yurru bukmak ŋayathamanydja ga djämanydja; wiripunydja ŋayi ŋuli romnha bakmarama ŋula waŋganynha, bala ŋuriŋiyinydja ŋayi yurru Godthunydja ŋanya yätj-ḻakaramana, bala djuy'yunna dhä-ḏir'yunaramirrilili wäŋalili gupaḏalkumana. Liŋgu djorra'yunydja ŋunha yukurra ḻakarama bitjan warray, “Godthunydja yurru nhumalanha dhä-ḏir'yun gupaḏalkumana yanana, ŋunhi nhe yurru yakanydja bitjan liŋgu ŋayathama rom malanha waŋga'-waŋgany ŋunhi yukurra ŋorra ŋunha djorra'ŋura.”
GAL 3:11 Yo, Godthunydja yaka yukurra yolŋunha ḻakarama ŋayaŋu-dhunupa ŋuliwitjan romgurrunydja ŋunhi, liŋgu gulkuruna ŋilimurru yurru ŋunhiyi romnha ŋayathamanydja. Liŋgu bitjan yukurra dhuwala djorra'yunydja ḻakarama, “Ŋunhi ŋayi yurru yolŋuyu yuwalkkuma märr-yuwalkthirri, bala märr-nherraṉmirri Godkalana, Godthunydja yurru ŋanya ŋunhiyi yolŋunha ḻakarama ŋayaŋu-dhunupana, ga ŋayaŋu-gurruṯu'mirrina, bala ŋunhiyinydja yurru yolŋu nhina walŋana.”
GAL 3:12 Liŋgu romdja dhuwala wiripu warray, ganaŋ'thun yukurra ŋulaŋuru märr-yuwalkthinyaraŋurunydja. Yo, djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan, “Ŋunhiyina yurru yolŋu nhina yukurra walŋanydja, ŋunhi ŋayi yurru djäma yukurra bukmakthunydja romdhu malaŋuyu, ga yakanydja ḏaw'yun ŋula rom waŋgany.” Ga ŋunhiyinydjayi ganaŋ'thunna yukurra märr-yuwalkthinyaraŋurunydja.
GAL 3:13 Dhunupa muka nhanŋu Godkunydja ŋayi yurru waŋa ḻakarama ŋilimurrunhanydja yätj-ḻakarama, bala djuy'yunna rakunydhinyarawuna, liŋgu yaka ŋilimurru ŋayathaŋala ŋunhiyi rom nhanŋu bukmakkuŋala. Yurru Djesu-Christtja ŋayipinydja ŋal'yurrunana dharpaŋura mälakmaranharawuyŋurana, bala rakunydhinana, bitjarrana ŋayi ŋunhiyinydja, yana bini ŋayina yätj, liŋgu Godkalanydja Djorra'yu yukurra ḻakarama bitjan, “Ŋunhi yurru ŋula yol rakunydhirri dharpaŋuranydja yukurra dhaŋgama, ŋunhiyinydja bitjan Godthu ŋayipi yukurra ŋanya dhä-ḏir'yun, liŋgu ŋunhiyinydja yolŋu yätjnha, yakana ŋamakurru.” Yurru ŋilimurruŋgala ŋunhi dharapulŋuranydja ŋayi Djesu rakunydhina; ŋilimurruŋgu yätj ŋunhiyinydja ŋayi yukurrana gäŋala bala ŋunha dharpalili mälakmaranharawuylilinydja, ga nhanukalaynydja maŋgu'-waṉḏinyarayu ŋuriŋinydja ŋayi ŋilimurrunha dhawaṯmaraŋalana dhä-ḏir'yunaraŋurunydja romŋuru.
GAL 3:14 Yo, ŋayi Djesunydja bitjarrayi rakunydhinanydja, märr yurru Godthunydja nhumalanha mulku'-mulkurunhanydja goŋmirriyamana wal'ŋu ŋuliwitjan nhanukalaŋukurrunydja Djesu-Christkalaŋukurrunydja; nhumanydja yurru nhanŋuwaynha yolŋu walala, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi dhawu'mirriyaŋala Yipurayimgala ŋäthili be wal'ŋu. Bala ŋayi yurru Godthunydja wekamana nhanŋuwaynydja ŋayi Garrkuḻuknhanydja Birrimbirrnha ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra märr-yuwalkthirri Djesunha, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi dhawu'mirriyaŋala.
GAL 3:15 Gutha walala ŋarraku, ŋarra yurru dhuwala ḻakaramanydja mali yana, bitjan warraŋulkuma nhumalaŋgu. Ŋunhi ŋuli yolŋuyu maṉḏathu dhawu'-nherraṉminyara maṉḏakuway maṉḏa nherraṉmirri, nherraṉdja maṉḏa yurru ŋunhiyi dhawu' ḏälkumana yanana, ga ŋunhiyi dhawuny'tja maṉḏaku yurru yukurra dhärrana yana. Yakana yurru waŋganydja yolŋu ganaŋ'thun ŋuliŋuruyi dhawu'ŋuru, ga yakana yurru ŋula yolthu bukulili ŋal'marama biyapulnydja.
GAL 3:16 Ga ŋayipi yana Godthu dhawu'-nherrara Yipurayimgalanydja bitjarranydja gam', “Ŋarra yurru gurruṯu'mirriyamana bukmaknhana bäpurru'nhanydja ŋuliwitjan nhokalaŋukurrunydja, liŋgu dhuwalayi dhawuny'tja ŋarra nherrara nhuŋu, ga ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru dhawal-wuyaŋirri dhipuŋuru yarraṯaŋuru nhokala,” bitjarra ŋayi God waŋana ŋäthilinydja. Yo, ŋayi Godthu yaka waŋana ḻakaraŋala, “Dhawuny'tja dhuwalayi ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yurru yarraṯaŋuru nhokala maḻŋ'thun,” yaka ŋayi ŋunhi bitjarrayi dhawu'-nherrara guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu waŋganygu yana yolŋuwu ŋayi dhawu'-nherraranydja ŋunhiyi, nhanŋuway yana Djesu-Christku.
GAL 3:17 Yo, biyapul ŋarra yurru ḻakarama dhuwalayi yana waŋgany yulŋunydja, märr yurru nhuma marŋgithirri yuwalkkuma. Ŋurruthaŋalanydja ŋunhinydja ŋäthilinydja Godthu dhawu'-nherrara Yipurayimgala, bala ŋayi waŋananydja bitjarrana, “Dhuwalanydja dhawu' yurru yukurra dhärrana yana, ga yuwalkkuma yana ŋarra yurru djämanydja, ŋunhi ŋarra dhuwalayi dhawu'-nherrara.” Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja mirithirri guḻku' dhuŋgarra djuḻkthurruna 4-wandurut ga 30, bala ŋayi Godthu wekaŋalana romdja Mawtjitjkalana, yurru ŋuriŋinydja romdhu yakana ŋula wiripuyaŋalanydja bilmaraŋala ŋunhiyi dhawuny'tja, yakana ŋuriŋiyi romdhunydja ŋunhiyi dhawu'nha baḏuwaḏuyurruna ŋunhi Godthu ŋayipi nherrara ŋunhiyinydja ŋäthili. Godkunydja dhawu'-nherraṉara mukthun yana dhärra yukurra djambimiriwnha nhämiriwnha.
GAL 3:18 Ŋunhi bini ŋayi Godthu ŋilimurrunha gurruṯu'mirriyanhana ŋuriŋina ŋunhi ŋilimurru ŋayathama ŋuli yukurra ŋunhiyi rom, ŋunhiyinydja mayali' yukurra ḻakarama, yakana ŋayi goŋmirriyanha bini ŋulimurrunha galkikunhanydja ŋuriŋina liŋguna ŋunhi ŋayi ŋäthili dhawu'mirriyaŋala. Liŋgu Godthunydja ŋanya Yipurayimnha goŋmirriyaŋala warray ŋuliwitjarra yana liŋgu nhanukalayi ŋayi dhawu'-nherraṉarakurru, yakana ŋula romgurrunydja.
GAL 3:19 Yo, ŋäthilinydja ŋayi Godthu nherrara ŋunhiyi dhawu', ŋayi yurru ŋilimurrunha märrama nhanŋuwayliliyama, bala ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi wekaŋala romnha, dharraykuŋala yana ŋilimurrunha, märr yurru ŋilimurru yaka biyapul djäma yätjtja. Liŋgu Godtja waŋana bitjarrana, “Dhuwalayinydja rom yukurra yurru dhärrana yana, dharraykuma yukurra yurru ŋarrakuway yolŋu'-yulŋunha, yana liŋgu-u-u ga ŋunhiyi yolŋu yurru Yipurayimgala yarraṯaŋuru maḻŋ'thun, ŋunhiyi ŋunhi nhanŋu ŋayi Godthu nherrara ŋunhiyi dhawu'.” Yo, Godthu wekaŋala romdja ŋunhi Mawtjitjkala ŋuliwitjarra djiwarr'wuywala yolŋu'-yulŋuwala, märr yurru ŋayi Mawtjitjthunydja ḻakaramana ŋunhiyi romnha wiripu-guḻku'waḻana yolŋu'-yulŋuwala.
GAL 3:20 Yurru dhawuny'tja ŋunhiyi biyapulnha wal'ŋu dharrpal, liŋgu ŋayi Godthu waŋananydja ŋunhiyi dhawuny'tja ḻakaraŋala ŋayipina yana Yipurayimgu, yakana ŋayi wekaŋalanydja ŋunhiyi dhawu' ŋula yolŋuwala wiripuŋuwalanydja.
GAL 3:21 Wiripunydja ŋuli yolŋuyu walalay guyaŋirri bitjan, yanapi Godku rom ŋunhi ŋayi wekaŋala Mawtjitjkala waŋganyŋura gali'ŋura ŋunhiyinydja, ga ŋunhi dhawuny'tja ŋayi Godthu dhawu'-nherrara ŋunhiyinydja wiripuŋura gali'ŋura. Nhä dhuwaliyinydja?... Yuwalk muka? Yääw, yaka warray. Rrambaŋi maṉḏa yana yukurra dhärra, liŋgu ḻakarama yukurra ŋuriŋiyi maṉḏathu waŋganyguma yana. Ŋunhi bini ŋayi ŋula romdhunydja walŋakunha yolŋu'-yulŋunha, yolŋunydja bini ŋunhi ŋayaŋu-dhunupayinyana ŋuriŋiyina romdhuna, bala ŋilimurru bini nhinanha gurruṯu'mirrina walala galkina Godkalana ŋuriŋinydja ŋunhi romdhu ŋayathanharayu.
GAL 3:22 Yurru Godkunydja dhäruk yukurra waŋa bitjan, “Nhämunha' yolŋu walala yukurra nhina dhiyalami munatha'ŋuranydja, birrka'mirri yolŋu walala yukurra nhinanydja garrpiṉarana yätjkuŋuna; bitjanna liŋguna walala yukurra guyaŋirrinydja ga djämanydja yätjnha yanana.” Dhiyakuyina märrwu ŋayi Godthu nherrara dhawuny'tja ŋunhiyi bitjarrayi, “Ŋarra yurru walŋakuma bala gurruṯu'mirriyamana ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yurru märr-yuwalkthirri Djesu-Christnha.”
GAL 3:23 Ŋunhi ŋäthilinydja, yurruna ŋilimurru ŋäkula Djesu-Christnha bala märr-yuwalkthinana nhanukala, ŋulinyaramirriyunydjayi ŋilimurrunydja yukurrana nhinana djäkaŋura ŋurikala romgala, yurru ŋuriŋinydja romdhunydja ŋilimurrunha yukurrana bitjarra garrpirana, yana liŋgu-u-u, bala ŋayi Godthu warraŋulkuŋalana maḻŋ'maraŋalana Djesu-Christnhana ŋilimurruŋgala, märr yurru ŋilimurrunydja märr-yuwalkthirrina nhanukala.
GAL 3:24 Ŋäthilinydja ŋunhinydja romdhunydja ŋunhi yukurranha ŋilimurruŋgala ḻakaranha marŋgikunha nhaltjanarawu nhinanharawu ŋamathanharawu, ŋunhiyinydja romdja balanyarana bitjan ŋayi djäkamirrina ŋilimurruŋgu, yana liŋgu-u-u ga Djesu-Christ marrtjina lili dhipala munatha'lili. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋunhi ŋali yurru märr-yuwalkthirrinydja Djesunha, bala märr-nherraṉmirrina nhanukala, ŋali yurru nhina yukurra waŋganyŋura yana Godkala; ŋuliwitjan märr-yuwalkthinyarayuna ŋilimurruŋgalay, ŋali yurru nhina yukurra gurruṯu'mirrinydja Godkala, yakana biyapulnydja ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋunhiliyi yana romgalanydja djäkaŋura.
GAL 3:26 Yo, dhiyaŋunydja-wala dhuwala nhumanydja yumurrku' nhanŋuwaynha Godkuna yana; ŋayi märraŋalanydja nhumalanha nhanŋuwayliliyaŋalana ŋuliwitjarrana ŋunhi nhe märr-yuwalkthina märr-nherraṉmina nhanukala Djesu-Christkala.
GAL 3:27 Yo, ŋunhiyinydja Godthu bitjarrana ŋayi dhambay-manaparana waŋganyguŋalana nhumalanha ŋula nhämunha'nhanydja Djesu-Christkalana, ŋuliyina ŋunhi nhuma ḻiya-ḻupthurruna yäkuyu nhanukalana, ga ŋunhiyinydja bitjarra nhuma djambina, bala nherrara dhaṯthunmina Djesunhana, märr yurru nhuma nhina yukurra ŋamakurru'na bitjan Garray ŋayipi.
GAL 3:28 Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru dhuwala nhämunha' ŋunhi Godku yumurrkuny'tja waŋganynha yana ŋurruk; ŋanapurru Djuws ga nhuma mulku'-mulkuru yolŋu'-yulŋu waŋganyŋurana dhuwala ŋilimurru, rrambaŋina yana Godkala maŋutjiŋura, ga djämamirrinydja yolŋu ga buŋgawanydja nhanŋu rrambaŋi maṉḏa yana, ga miyalk ga ḏarramu rrambaŋi yana, yaka ganaŋ'thunara barrkuwatjthirri yukurra, liŋgu bukmak ŋilimurru nhämunha' märr-yuwalkthinyaramirrinydja waŋganynha yana, dhambay Djesu-Christkalana.
GAL 3:29 Ga ŋunhi nhe ŋula yol yolŋu yuwalktja Garraywunydja yolŋu yana, ŋunhiyinydja nhe bitjan ŋulaŋuruna yarraṯaŋuru Yipurayimgalana, bala märramana nhe yukurra yurru Godkuŋu nhä malanha ŋamakurruny'tja, ŋunhi nhä ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala.
GAL 4:1 Yo, biyapul ŋarra yurru ḻakaramayi yulŋunydja, märr nhuma yurru marŋgithirri. Ŋunhi yurru wäŋa-waṯaŋu yolŋu rakunydhirri, bala nhanukala gäthu'mirriŋuyunydja yurru märrama bukmaknha ŋunhi nhä ŋayi yukurrana ŋayathaŋala, yurru yaka ŋayi yurru ŋayathama ŋunhiyi nhä malanha nhanukalaynydja goŋlili ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi ŋunhiyi gäthu'mirriŋu yutjuwaḻany'tja yothuny'tja yana.
GAL 4:2 Liŋgu yothu ŋunhiyi yurru ŋayipi nhina yukurra wiripuŋuwala yolŋuwala djäkaŋura, bala yurru ŋunhiyi wäŋanydja nhanŋu ga ŋula nhänydja ŋorra yukurra yurru ŋula yolkala wiripuŋuwala muka goŋŋura, yana liŋgu-u-u ga walu yurru ŋunhi buna ŋunhi ŋayi bäpa'mirriŋuyu nhanukala ḻakaraŋala ŋunhiyi walu. Bala ŋulinyaramirriyunayi ŋayi yurru ŋuriŋi yothu'yunydja ŋayathama nhanukalay ŋayi goŋlili nhänydja malanha ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala nhanukala bäpa'mirriŋuyu.
GAL 4:3 Ga bitjanayi ŋuli ŋilimurrunydja nhinanha yukurranha ŋäthilinydja, bitjana bitjan ŋunhiyi yutjuwaḻa yothu, liŋgu ŋilimurru ŋuli nhinanhanydja yukurranha wiripuŋuwala goŋŋura, liŋgu ŋunhinydja wiripu-guḻku' birrimbirr walala ŋuli ŋilimurruŋgu buŋgawayinya yukurranha, ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala yukurra ŋayathama dhuwala wäŋa munatha' walalaŋgalay goŋdhu.
GAL 4:4 Nhinananydja ŋilimurru yukurrana walalaŋgala goŋŋuranydja, yana liŋgu-u-u, ga ŋunhiyinydja walu bunanana, ŋunhi ŋayi Godthu nherrara ŋathil'yurruna, bala ŋulinyaramirriyunayi ŋayi Godthu djuy'yurruna nhanŋuwaynydja ŋayi gäthu'mirriŋunha dhipalanydja wäŋalili munatha'lilinydja. Yo, Godkunydja Gäthu'mirriŋu dhawal-wuyaŋina yolŋu yana ŋäṉḏi'mirriŋuwala yolŋuwala, ga nhinanhanydja ŋayi ŋuli yukurranha ŋuriŋiyi romdhunydja Mawtjitjkala, yanapi ŋayina garrpiṉara ŋurikiŋiyi romguŋunydja.
GAL 4:5 Yurru ŋayina bitjarrayi nherraṉmina ŋanyapinyay ŋayi ŋurikalayi romgalanydja, märr yurru ŋayi ŋilimurrunhanydja dhawaṯmaramana, liŋgu ŋilimurru warray garrpiṉara yuwalktja ŋurikiŋiyi romguŋu. Nhäku warray ŋayi ŋilimurrunha dhawaṯmaraŋalanydja? Ŋayi dhawaṯmaraŋala ŋilimurrunha märr yurru ŋilimurrunydja nhina nhanŋuwaynha yolŋu walala, gäthu'mirriŋu walala nhanŋuna Godkuna.
GAL 4:6 Yo, dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru dhuwala nhanŋuwaynha, Godkuna yana gäthu'mirriŋu walala, bala ŋayi Godthunydja ŋunhi nhanukalayŋunydja ŋayi Gäthu'mirriŋuwu Birrimbirr nherrara ŋunhana ŋilimurruŋgalana ŋayaŋulili, ga ŋunha ŋilimurruŋgala ŋayaŋuŋuranydja ŋunhiyi Garrkuḻuk Birrimbirr yukurra waŋa yäku-ḻakaramana Godnha, “Gunhu', Bäpa ŋarraku,” bitjanna yukurra.
GAL 4:7 Yakana ŋali dhuwala biyapulnydja garrpiṉara djämamirri romgunydja ŋula nhäkunydja malaŋuwu; ŋalinydja dhuwala gäthu'mirriŋuna yana walala Godku. Yuwalk dhuwala yana yulŋunydja. Dhiyaŋunydja-wala ŋali Godkuna yana Gäthu'mirriŋu walala ŋuliwitjanna Godkalana djämakurru yana, bala ŋayi yurru Godthunydja ŋilimurruŋgu yuwalk yana wekama nhä malanha ŋamakurru' ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala nhanukalaŋuwunydja gäthu'mirriŋuwu walalaŋgu.
GAL 4:8 Ŋäthilinydja ŋunhinydja ya', nhuma yaka muka marŋgi Godku, dhuŋa muka, bala nhuma nhinananydja bitjarrana yukurrana bitjan djämamirri walala ŋuriki birrimbirrwuna malaŋuwu, ŋunhi walala yaka yuwalk wal'ŋu waŋarr.
GAL 4:9 Ga dhiyaŋunydja-wala nhuma marŋgina liŋguna Godku. Yurru yuwalktja bini ŋarra waŋanha ḻakaranha bitjana, “Dhiyaŋunydja-wala nhuma nhanŋuway Godkuna gurruṯu'mirri.” Yuwalk dhuwalayi yulŋunydja, ga nhäku warray nhuma yukurra balayi bilyun roŋiyirri dhuḏi-yarrkthundja ŋurikiyinydja märr-ŋal'yunarawu ŋula nhäkunydja waŋarrwu malaŋuwu birrimbirrwunydja? Nhäku nhuma ḏukṯuktja?... walala yurru buŋgawayirri biyapul nhumalaŋgu? Liŋgu walalanydja dhuwalayinydja walala ganydjarrmiriw warray, yakana walala yukurra ŋayathama ŋula nhä ŋamakurruny'tja nhumalaŋgu wekanharawu.
GAL 4:10 Bitjanna liŋgu walu-ŋupanna nhumanydja ŋuli marrtji ŋunhimalayi buŋgullili warray, ga bitjanna liŋguna ŋaḻindi-ŋupanna ga dhuŋgarra-ŋupanna djämanydja nhuma ŋuli ŋunhiyi malanha ŋäthiliŋuwuynydja rom.
GAL 4:11 Nhäku warray? Wirrkina ŋarra yukurra dhuwala warwuyundja yana nhumalaŋgu. Mak ŋarra ŋuli yänana ḻakaranha nhumalaŋgu Godkunydja dhäruk ŋunhi, gulkuruna.
GAL 4:12 Buku-djulŋimirri gutha walala, gonha'yurrana ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja rom, bitjarra ŋarra gonha'yurruna ŋunhiyi Djuwskunydja rom. Yakana biyapul yurru ŋunhiyi romdja ŋarraku buŋgawayirri; ŋarra yurru nhanŋuwaynha waŋganyguna Garraywuna yana. Yaka ŋarra dhuwala maḏakarritjthinanydja nhumalaŋgu. Yaka nhuma djäma ŋula nhä yätjkuŋala ŋarraku ŋäthilinydja.
GAL 4:13 Nhuma guyaŋirri muka yukurra ŋunhinydja ŋunhi ŋarra ŋuli ḻakaranha nhumalaŋgu ŋurruthanha yuwalkŋu wal'ŋu dhäwu', liŋgu ŋarra ŋunhi rumbal rirrikthurruna yukurrana ga yalŋgithina.
GAL 4:14 wirrkina yanana nhuma warwuyurrunanydja ŋarraku, yurru yakana nhuma ŋula ḻakaranha ŋarranha nhäŋiniŋ'-ḻakaranhanydja, ga yakana nhuma ŋuli ŋuyulkthinya ga ḏiltjinydja-wekanha ŋarraku. Nhuma ŋuli gumurr-ŋamathinyana ŋarraku yulŋunydja yanana, bitjanana bitjan ŋarranydja djiwarr'wuynha ŋunhina yolŋu, Godkuŋuna ŋunhi djuy'yunara. Yo, ŋäthilinydja nhuma ŋarraku yukurrana gumurr-ŋamathina, bitjanna nhuma ŋunhinydja bitjan nhuma ŋuli gumurr-ŋamathirri märrama Djesu-Christnha ŋanyapinyay yana,
GAL 4:15 ga ŋänhanydja nhuma ŋuli dhäruktja dhika galŋa-djulŋithinya wal'ŋu yana. Ga wanhakana dhika ŋunhiyi yulŋunydja?... winya'yurrunana dhikana? Ŋunhi bini ŋarraku maŋutji ŋula yätjthinya, nhumanydja bini ŋunhi nhumalaŋguway nhuma maŋutji ḏulŋurr'yunminyana, ga wekanha ŋarrakuna nhuŋuwaynha nhe maŋutji, liŋgu nhuma märr-ŋamathina wirrki yana ŋarraku ŋäthilinydja.
GAL 4:16 Ga nhäkuna nhuma yukurra dhiyaŋunydja-wala yaka ḏukṯukthirri ŋarrakunydja? Mak nhuma ŋoy-dhärra yukurra ŋarraku ŋiniya, liŋgu ḻakarama ŋarra ŋuli nhumalaŋgu yuwalkŋu wal'ŋu yana. Nhäku warray nhuma yaka ḏukṯuk ŋurikiyi yuwalkkunydja dhärukku?
GAL 4:17 Ŋunhiyinydja bothinyaramirrinydja yolŋu walala ŋuli yukurra ḻunduyirri yäna warray nhumalaŋgu, yurru yaka walala ŋunhi yuwalktja ḏukṯuk guŋga'yunarawunydja nhumalaŋgu; yana walala ḏukṯuktja ŋunhi ganaŋ'maranharawu yarrkmaranharawu nhumalaŋgu ŋarrakala, märr yurru nhuma walalaŋguna märr-ŋamathirri, bala mäkiri'-witjun walalaŋguna dhärukku.
GAL 4:18 Yo, manymak warray ŋunhi nhumalaŋgu märr-ŋamathinyarawu wiripu-guḻku'wunydja; nhuma yurru yuwalktja ḏukṯukthiya bukmakku yana guŋga'yunarawunydja. Yaka ŋarra djäl nhumalaŋgu nhuma yurru ŋarrakuwaynydja waŋganygunydja märr-ŋamathirri yukurra, ŋarra djäl nhumalaŋgu nhuma yurru bitjan liŋgu märr-ŋamathirri yuwalkkuma wiripu-gulku'wunydja.
GAL 4:19 Marrkapmirri walala, nhumanydja dhuwala bitjan yumurrku'na walala ŋarraku. Ŋarranydja yukurra dhuwala rirrikthunna ŋayaŋu-ŋupanarayunydja nhumalaŋgala. Wirrki ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgunydja, märr-watjpu'yun ŋarra nhumalaŋgu yukurra, wanhaka nhuma yurru ŋuthan marrtji bala bitjan Djesu-Christkala.
GAL 4:20 Yeee, ŋarra bini dhiyali nhumalaŋgala muka, märr bini nhuma nhänha ga marŋgithinya dharaŋana ŋunhi ŋarranydja yukurra wirrkina yana wal'ŋu märr-ŋamathirri nhumalaŋgu. Yaka ŋarra ŋula maḏakarritjthirrinydja yukurra dhuwala nhumalaŋgu; wirrki ŋarra yukurra warwuyundja dhuwala yana nhumalaŋgu.
GAL 4:21 Wiripu-guḻkuny'tja nhuma ḏukṯuk nhuma yurru mukthun nhina yukurra ŋurikalayi Mawtjitjkala romŋura. Nhäku warray? Marŋgi nhuma mirithirri yulŋunydja?... nhaltjan yukurra ŋuriŋiyi romdhu ḻakarama?
GAL 4:22 Bitjanna yukurra ŋunhiyi romdhunydja ḻakarama gam', “Yipurayimgu yothu maṉḏa märrma' ḏarramu maṉḏa, yurru waŋganydja yothu dhawal-wuyaŋina ŋäṉḏi'mirriŋuwuŋu djämamirriwuŋu, ŋurikiŋi ŋunhi ŋayi Sarawu djämamirri garrpiṉara, ga wiripunydja dhawal-wuyaŋina ga nhanukuŋuwaynha yothu Sarawuŋuna, ŋunhi ŋayinydja yakana garrpiṉara djämamirri ŋula yolku.
GAL 4:23 Ŋuriŋinydja djämamirriyunydja miyalkthu märraŋala yothu Yipurayimgu bitjarra yana liŋgu bitjan ŋuli bawala'mirri dhäykawurru yothu'mirriyirri ŋunhi, yurru Sarawunydja ŋunhi yothu wiripu, ganaŋ'thun yukurra, liŋgu ŋayi Saranydja yothu'mirriyinana ŋunhinydjayi dhawu'-nherraṉara Godkuŋuna yana.
GAL 4:24 Ga ŋunhiyinydja ḻakarama yukurra mali, marŋgikuma yukurra ŋilimurrunha, liŋgu ŋunhiyi dhäyka maṉḏa märrma', balanyara ŋunhi yulŋunydja bitjan märrma' ŋunhi dhawu' maṉḏanha, ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala yolŋu'-yulŋuwala. Yo, ŋunhiyi garrpiṉara djämamirrinydja dhäyka yäku Yaykanydja, ŋayinydja ŋunhinydjayi balanyara bitjan ŋäthiliŋu ŋunhi rom, ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala Mawtjitjkala ŋunhala bukuŋura wäŋaŋura Djäniya, yurru ŋurikiŋiyinydja ŋäṉḏi'mirriŋuwuŋu yumurrku' garrpiṉarana walala yana ŋurikiŋi romguŋuna.
GAL 4:25 Yo, Yaykanydja ŋunhiyi garrpiṉaranydja yolŋu balanyara bitjan buku ŋunhiyi wäŋa yäku Djäniya ŋunha Raypiya makarrŋura, barrku be-wala yarrkthun yukurra ŋulaŋuru dhawu'mirriŋurunydja wäŋaŋuru. Ga balanyarayi liŋgu ŋayinydja yana Yaykanydja bitjan Djurutjalam wäŋa ŋunhi yukurra dhärra garrpiṉarawuy, liŋgu mukthun ŋunha Djurutjalambuynydja yolŋu walala yukurra nhina garrpiṉarawuy romguŋu yana.
GAL 4:26 Ga ŋunhi wiripunydja Djurutjalam ŋunhi ŋayi djiwarr'ŋura ŋunha, dhuwalayinydja wäŋa yakaŋuwuynha garrpiṉara ŋula nhäkuŋu, ga ŋunhayina yuwalkŋunydja wal'ŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ŋilimurruŋgu Godkalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu.
GAL 4:27 Liŋgu ŋunhayi djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan, “Way, nhe yothu'miriwnydja dhäyka, ŋunhi nhe yukurrana yaka gäŋala yothu'nha, galŋa-djulŋithiya nhiniya, märr-yiŋgathiya wirrki wal'ŋu, liŋgu ŋunhiyinydja dhäyka ŋunhi ŋayi gonha'yunara dhuway'mirriŋuwuŋu, ŋayinydja yukurra yurru ŋayathama guḻku'na mirithirrina yo-yuthunha, biyapul'nha wal'ŋu ŋurikalanydja dhäykawala ŋunhi ŋayi nhina yukurra dhuway' mirriŋuwala.”
GAL 4:28 Ga dhiyaŋunydja-wala nhumanydja Godku yana yumurrku', liŋgu ŋayi goŋdhu-märraŋala nhumalanha nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi ŋuliwitjan nhanukalana dhawu'kurru yana, bitjarrana yana liŋgu bitjarra ŋunhi Yitjaktja dhawal-wuyaŋina ŋuliwitjan Godkala dhawu'mirriyanharakurru.
GAL 4:29 Ŋäthilinydja be baman'tja ŋuriŋi garrpiṉarawala djämamirriwala yothu'yu ŋayaŋu-yätjkuŋala yukurrana Yitjaknha, liŋgu ŋayi yaka ḏukṯuk ŋurikiyi yolŋuwu ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋina ŋuliwitjarra ganydjarrkurru Godkala yana Birrimbirrwala. Ga bitjandhi yana liŋgu dhiyaŋunydja-wala, ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala garrpiṉara ŋuriŋiyi romdhu ŋula nhäyu, walalanydja yukurra ŋilimurrunha ŋayaŋu-yätjkumana.
GAL 4:30 Yurru Godku dhäruktja yukurra dhärra bitjan gam', “Djuy'yurrana yana dhuwaliyi djämamirrinha garrpiṉarawuynhanydja miyalknha, ga ḏarramunha nhanŋu dhuwali yothu'nha, liŋgu yakana yurru nhanukalanydja yothu'yu ŋuriŋiyinydja märrama ŋula nhä bäpa'mirriŋuwuŋunydja. Liŋgu bukmak ŋunha bäpa'mirriŋuyu yukurra ŋayathama ŋuriki liŋgu gäthu'mirriŋuwu ŋunhi ŋayi maḻŋ'thurruna ŋulaŋuruyi dhäykawala, ŋunhi ŋayi yaka garrpiṉara ŋula yolkuŋu djämamirri.”
GAL 4:31 Ŋarraku gutha walala, ŋilimurrunydja dhuwala yaka yumurrku ŋurikiŋi garrpiṉarawuywuŋu dhäykawuŋu. Ŋilimurrunydja dhuwala yumurrku ŋurikiŋi ŋunhi ŋayi yaka garrpiṉara ŋula yolkuŋu.
GAL 5:1 Yo, yuwalk ŋunhi Djesu-Christthunydja ŋilimurrunha dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuruyi garrpiṉarawuyŋurunydja romŋuru, märr yurru ŋilimurru dhayaḻayirri, yaka garrpiṉara ŋula nhäkuŋu. Bala dhärriya yana wuṉḏaŋarrthiya Garraywala, ga ŋuli yurru ŋula yol waŋanydja nhuŋu bitjan, “Nhe yurru djäma ŋe?... nhä ŋunha romdhu yukurra ḻakarama,” bitjan, yaka mäkiri'-witjurra ŋurikiyinydja; yaka bilyurra roŋiyiyanydja ga nhiniya garrpiṉara biyapul ŋula nhäkuŋu romguŋunydja.
GAL 5:2 Mäkiri'-witjurra ŋamathaŋa ŋarraku dhärukkunydja. Ŋarra Bolyu yukurra ḻakarama nhumalaŋgu dhuwala gam': Ŋuli nhe yurru waŋa yuramanydja ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yurru waŋa nhuna ŋuriki mitthunminyarawu; ŋuli nhuma yurru bitjandhi mitthunmirri, ŋunhiyinydja nhe yukurra waŋa bitjanna, “Ŋarranydja yurru walŋathirri ŋuriŋina romdhuna yana, yakana yurru Christthunydja walŋakuma ŋarranha,” bitjan.
GAL 5:3 Yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu yukurra waŋanydja dhuwala biyapul marŋgikuma. Ŋuli nhe yurru mitthunmirrinydja, ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru nhenydja yurru djäma bukmaknha yana Djuwsku romdja malanha warrpam'thunna.
GAL 5:4 ŋuli nhe yurru bitjandhiyinydja nherraṉmirri nhunapinyay nhe ŋunhimalanydja bili ŋäthiliŋulilinydja romlili, yanapi ŋuriŋiyinydja romdhu nhuna yurru ŋayaŋu-dhunupakuma galkikuma Godkala, ŋuriŋiyinydja bitjarra nhe gulkthunminana nhunapinyay nhe Garraywalanydja, liŋgu ŋunhiyinydjayi nhe dhawaṯmaranhaminana nhunapinyay nhe Godkala märr-ŋamathinyaŋuruna.
GAL 5:5 Yurru ŋilimurrunydja dhuwala märr-nherraṉmirri yukurra Godkala warray, ŋayipina waŋganydhuna ŋilimurrunha yukurra ŋayaŋu-dhunupakuma, liŋgu ŋuliwitjan nhanukalanydja Birrimbirryu Garrkuḻukthunydja ŋilimurru yurru nhina dhambay-manapan waŋganydhirrina Garraywala. Dhiyakuyina ŋilimurru yukurra dhukarr-nhämanydja dhuwala, liŋgu ŋilimurru yukurra märr-yuwalkthirrina Christnha.
GAL 5:6 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Ŋunhi ŋilimurru yurru gurruṯu'mirriyirrinydja Djesu-Christku, bäydhi ŋunhiyinydja ŋilimurru yaka mitthunminyara, ga mitthunminyara bäydhi ŋunhiyinydja, liŋgu dhiyakuyi waŋganygu ŋayi Godtja ḏukṯuk; ŋayi ḏukṯuk ŋilimurruŋgu, ŋilimurru yurru märr-nherraṉmirri nhanukala yana Djesu-Christkala. Liŋgu ŋuriŋiyi märr-yuwalkthinyarayunydja ŋuli yukurra djämana-wala yana nhä malanha ŋamakurru' ŋuliwitjan märr-ŋamathinyarakurru yana.
GAL 5:7 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yukurrana marrtjina ŋamathaŋala yana wal'ŋu dhika, Garraywala yana. Yolthu nhumalanha ŋunhi gatjpaḻ'maraŋalanydja ŋuliŋuruyinydja gatjaḻ'ŋuru yuwalkŋuŋurunydja?
GAL 5:8 Yaka nhuna Godthu bitjarrayi gatjpaḻ'maraŋala ŋuliŋuruyinydjayi dhukarrŋuru, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Godtja nhuŋu wäthurruna märr-nherraṉminyarawu Djesu-Christkala.
GAL 5:9 Yolŋu'-yulŋu ŋuli waŋa mayali'kurru bitjan, “Ḻurrkun'thu yana ŋathawuyyu gaŋgathinyamaranharawuyyu yurru gaŋgathinyamarama bukmaknha dämbanha; bukmak ŋayi yurru ŋunhiyi wiripuŋuyirrinydja ŋuriŋiyi ḻurrkun'thu yana,” bitjan. Ga ḻurrkun'thu yolŋuyunydja yurru nhumalanha baḏuwaḏuyun bukmakkumana walalaŋgalay ŋuriŋiyi dhärukthu djarrpi'yuna.
GAL 5:10 Yurru ŋilimurrunydja yukurra nhina waŋganyŋura nhanukala Garraywala, nhuma ga ŋarra, bala ŋarra yukurra nhumalaŋgu märr-yuwalkthirrina, ŋunhi nhuma yurru mukthun guyaŋirri dhunupa, waŋganygurru yana ŋarrakala. Godthunydja ŋanya yurru ŋunhinha yolŋunha dhä-ḏir'yunna yana, ŋunhi ŋayi yukurra nhumalanha märr-yawaryunmarama, bäyyi ŋayi ŋunhi yolŋu be garrwarnydja wal'ŋu.
GAL 5:11 Wiripuŋuyunydja yolŋuyu walalay ŋuli waŋa ḻakarama ŋarranhanydja yanapi ŋarra ŋuli ḻakaraŋu yolŋu'-yulŋuwala, walala yurru mim'pumirriyirri. Ŋunhi bini ŋarra waŋanha bitjanayinydja ḻakaranha, bala nhäkuna walala yukurra Djuwsthu ŋarranhanydja ŋayaŋu-yätjkuma buma? Walalanydja yukurra ŋoy-dhärra ŋarraku, liŋgu ŋarra yukurra ḻakaramanydja yolŋu'-yulŋuwu bitjan, “Yolŋunydja yurru gurruṯu'mirriyirri Godkunydja ŋuriŋi liŋgu waŋganydhu, ŋunhi ŋayi yurru märr-yuwalkthirri ŋurikiyi ŋunhi Garraynydja rakunydhina ŋunhala dharpaŋura yolŋuwu walŋakunharawu,” bitjan.
GAL 5:12 Ga ŋarranydja yukurra guyaŋirri dhuwala ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra nhumalanha ŋayaŋu-djawaryunmarama. Walalanydja ḏukṯuk nhumalaŋgu mitthunminyarawu yana; nhämirri walala ŋuli walalawuynhanydja walala gulkthunmirri nhumalaŋgalanydja, bala gonha'yurruna nhumalanhanydja.
GAL 5:13 Ŋarraku gutha walala, Godthunydja nhumalanha yäna warray dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuruyi romŋurunydja, bala gurruṯu'mirriyaŋalana nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi nhumalanha. Ŋunhiyinydja romdja yakana buŋgawa nhumalaŋgu biyapulnydja, yurru yaka waŋiya biyakanydja, “Ŋarranydja yurru djäma ŋarrakalay ŋarra djälyu, liŋgu ŋarranydja dhayaḻana dhuwala romŋurunydja.” Yaka biyakayinydja djäma yätjtja, yana nhiniya manymakkuŋa, ga märr-ŋamathiya wiripuŋuwu yolŋuwu. Nyilŋ'maranhamiya nhunapinya nhe biyaka, ga guŋga'yurra ŋunha wiripuŋunhanydja, biyaka bitjan nhenydja walalaŋgu djämamirrina.
GAL 5:14 Ŋe. Godthunydja guḻku' mirithirri romdja malanha wekaŋala Mawtjitjkalanydja, yurru ŋarra yurru gurriri'kumanydja ḻakarama bitjanna, “Märr-ŋamathiya ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu, biyaka yana liŋgu bitjan nhe yukurra märr-ŋamathirri nhuŋuway nhe gal'ŋu.”
GAL 5:15 Ŋuli nhuma yurru bitjanmirrinydja ḻarrany'tjunmirri yukurra, bitjan ŋuli wakinŋu ŋunhi wuŋgan walala, ŋunhiyinydja nhuma yurru ŋurruknha dhawar'yunmaranharamirri.
GAL 5:16 Yo, ŋäka dhuwala dhäruktja, wirrki yana mäkiri'-witjurra. Biyaka liŋgu marrtjiyanydja Godkala yana Garrkuḻukthu Birrimbirryu, bala nhe yurru yakana biyapulnydja nhokalayŋunydja nhe ŋayaŋuwu malthurra. Yaka biyapul djäma nhokalay nhe djälyu, liŋgu ŋunhi ŋilimurruŋguwaynydja ŋayaŋu yakana ŋamakurru.
GAL 5:17 Bitjanna liŋguna ŋilimurrunydja yukurra ḏukṯukthirri yätjkuna yana, yurru Garrkuḻuktja Birrimbirr ḏukṯukthirri yukurra, ŋilimurru yurru nhina ŋamakurru' wal'ŋu yana, liŋgu Garrkuḻuktja Birrimbirr gäna wal'ŋu, ganaŋ'thun yukurra yolŋuwalanydja ŋayaŋuŋuru. Ŋunhi nhe yuwalktja Godkunydja yolŋu, nhenydja yurru yakana djäma ŋunhiyi, ŋunhi nhaltjan yukurra ŋayaŋu nhuŋu waŋa.
GAL 5:18 Ŋunhi yurru ŋayi Garrkuḻukthu Birrimbirryu yukurra gäma nhuna ŋayipi, nhenydja yurru djäma ŋamathamana yana, nhanukalana yana djälyu; yakana biyapul yurru ŋuriŋi romdhu yukurra ḻakarama nhuŋu nhaltjanarawu nhinanharawu ga djämawu.
GAL 5:19 Yo, yuwalk dhuwala ŋilimurruŋguway yana ŋayaŋu yakanydja ŋamakurru; bitjan liŋgu ŋilimurru yukurra guyaŋirri djarrpi'kuma ŋuli, ga djäma ŋuli birrka'mirri nhä malanha yätj ga ḻirra-warmirrina. Ŋilimurru ḏukṯukthirri ŋuli djaw'yunarawu dhäykawu wiripuŋuwalaŋuwu ḏarramuwu, ga wiripunydja ŋayi ŋuli miyalkthu gonha'yun nhanŋuway dhuway'mirriŋunha, ga märrama wiripuŋunha ḏarramunha, liŋgu yolŋuwunydja ŋayaŋu djäl-ḏumurru wiripuŋuwu ga wiripuŋuwu, bitjan ŋuli wuŋgan.
GAL 5:20 Ga wiripunydja ŋuli yolŋuyu waŋarrkuma ŋula nhänha malaŋunha, bala märr-ŋal'yun ŋula nhäkuna maḏayin'kuna malaŋuwu, ŋunhi djämawuy ŋurikiŋina goŋbuy yolŋuwuŋuna. Ga wiripunydja ŋayi ŋuli yolŋuyu djäma marrŋgitjkala girri'yu ga yolŋunha nyirawunuma. Ga yolŋu'-yulŋu ŋuli yukurra wiripunydja ŋoy-dharranharamirri bala-lili'yunmirri, bala ŋarrtjunmirrina ga bunharamirrina, ga maŋutji-ḏi'yunmirrina. Ga wiripunydja yolŋu yurru buŋgawa-ḻakaranharamirri; bitjanna liŋguna ŋayi ŋuli yukurra djämanydja yätjnha yanana wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu, yana ŋanyapinyaynha ŋayi yindikunharamirri be.
GAL 5:21 Yolŋu walala ŋuli barrku'-barrkuwatjthirrina malalili ga malalili, bala ḻakarama wiripu-guḻku'nhanydja yätj-ḻakaramana. Ga wiripunydja yolŋu walala ŋuli leŋu ŋänitji'yuna; bitjanna liŋguna walala ŋuli yukurra nhina dhawuluŋgul'-dharrana waŋa, ga yakana guyaŋirri wiripu-guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha. Yo, ŋilimurrunydja ŋuli djäma balanyarayuyi romdhu, liŋgu ŋilimurruŋgu ŋunha ŋayaŋu yätj. Liŋgu muka ŋarra nhumalaŋgu waŋananydja, raypirri'yurruna ŋäthilinydja, ga biyapul ŋarra yurru raypirri'yun dhuwala nhumalanha. Ŋuli nhe yurru djäma yukurra bitjandhiyinydja yätjtja, ŋunhiyinydja bitjan Godtja nhuŋu yakana buŋgawa ŋurruŋu, ga yakana nhenydja nhanŋu gurruṯu'mirri; yakana nhe yurru märrama ŋula nhä ŋamakurru' Godkuŋunydja, ga yakana yurru nhe nhina yukurra ŋunha nhanukalanydja wäŋaŋura.
GAL 5:22 Ga ŋunhi ŋayi yukurra yurru Godkala Birrimbirryu Garrkuḻukthu ŋuriŋi gäma nhuna, nhenydja yurru nhina yukurra ŋamakurru'na wal'ŋu yanana, bitjanna gam': Bitjanna liŋgu nhe yurru märryu-ḏapmarama wiripu-guḻku'nhana yolŋu'-yulŋunha bukmaknha, ga nhina nhe yurru yukurra ŋayaŋu-djulŋithirrina yana, ga ŋayaŋu-yal'yunna; yakana nhe yurru marimirriyirri ga ŋayaŋu-yätjthirri ŋula nhäyunydja. Nhe yurru yana wurrkurrum'thirrina wiripu-guḻku'wunydja, ga yana märramana walalaŋguŋu ŋula nhänydja djarrpi'kunharanydja. Yo, ŋuriŋi Godkalanydja Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu nhe yurru mel-wuyun wiripu-guḻku'wunydja, ga goyulŋu'thirri walalaŋgu, ga nhina nhe yurru ŋamathama, guŋga'yun ŋunha wiripuŋunha yolŋunha. Wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay nhuna yurru märr-yuwalkthirri, liŋgu nhe yurru waŋa yuwalk yana dhäruk yuwalkkuma, yaka mayali'miriwyama. Yo, ŋunhi ŋayi yukurra Garrkuḻuktja Birrimbirr nhina nhokala yuwalktja, nhe yurru yakana buŋgawa ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe; nhe yurru yana gurrum'thun wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu, yaka walalanha gur'-guryundja, ga yaka nhe yurru djäma yana nhokalaynydja nhe djälyu. Nhe yurru waŋa yaka'yun nhokalayŋuwu nhe ŋayaŋuwunydja, ga djäma ŋamakurru' yana, Godkala yana ŋayaŋuyu. Ga ŋunhi nhe yurru nhina yukurra ŋamathama bitjandhinydja, yakana yurru romdhunydja ŋula yätj-ḻakarama nhuna waŋa.
GAL 5:24 Liŋgu ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi Djesu-Christkalaŋumirri, liŋguna ŋayinydja gonha'yurrunana yätjtja ŋunhi rom malanha, nhanŋuwaynydja gatjaḻ, yakana biyapulnydja yurru ŋayi djäma yukurra nhanukalay ŋayi djälyu.
GAL 5:25 Yo, ŋalinydja ŋunhi liŋguwuynha walŋathinyarana ŋuliyina Godkala Garrkuḻukthuna Birrimbirryu, bala ŋali yurru marrtjinydja yana-wala ŋuriŋiyina liŋgu Garrkuḻukkalana Birrimbirrwala ŋayaŋuyu.
GAL 5:26 Balanyarana gam' ŋilimurru yurru nhinanydja yukurra. Yaka ŋilimurru yurru garrwarkunhamirri, ga yaka ŋilimurru yurru nherraṉmirri ŋurruŋu wiripu-guḻku'walanydja, yana goḏuy-wumanydja walalanha, ga yakana ŋilimurru yurru maŋutji-ḏi'yunmirri wiripuŋunha yolŋunha ŋunhi ŋayi yukurra biyapul marŋgithirri ŋilimurruŋgala.
GAL 6:1 Gutha walala ŋarraku. Ŋunhi yurru ŋula yolnha yolŋunha gaṯmaramanydja ŋula nhäyu yätjthunydja, ga nhumanydja yurru, ŋunhinydja ŋunhi nhuma yukurra nhina nhanukala Godkala Garrkuḻukthu Birrimbirryu marrtjiya ŋunhimalayi ŋurikalayinydja gaṯmaranharawuywalanydja, ga waŋiya ŋanya ŋuliŋuruyi bilmaraŋa, yurru waŋiyanydja gurrum' ŋanya biyaka, yaka maḏakarritjthunydja dhärukthu. Yurru bulnha yulŋunydja, gurrum'thurra nhuŋuway nhe, märr yurru nhepinydja yaka muka gärri ŋunhimalayi yätjlili ŋula yolkuŋu walamaranhara.
GAL 6:2 Ŋunhi yukurra yurru ŋula yolthu gäma ŋonuŋ mirithirri, nhenydja marrtjiya ga guŋga'yurra ŋanya yukirriya, marrparaŋguŋa ŋanya manaparra. Biyaka guŋga'yunmiya nhumalanhay nhuma yana, liŋgu ŋunhiyina Garrayyu ŋunhi romdja nherrara ŋilimurruŋgu.
GAL 6:3 Ŋuli ŋayi yurru yolŋu guyaŋinyaramirri ŋanyapinyay ŋayi ŋurruŋu-ḻakaranhamirrinydja, yanapi ŋayi marŋgi be bukmakku, ga yaka ŋayi ḏukṯuk ŋula yolthu ŋanya yurru guŋga'yun, ŋunhiyinydjayi yolŋu yukurra mayali'-wilkthunmirrina ŋanyapinyay ŋayi.
GAL 6:4 Ŋilimurru yurru waŋga'-waŋgany nhänharamirrinydja, gatjarr'yunmirrinydja, nhaltjan ŋilimurru yukurra djäma. Ŋunhi ŋali yurru maḻŋ'maranhamirri ŋamakurruny'tja, ŋalinydja yurru ŋayaŋu-djulŋithirri muka ŋitjalaŋgala ŋuriŋi djämayunydja. Yaka ŋamakurru nhuŋu ŋunhi nhe yurru waŋa bitjan, “Ŋarranydja dhuwala ŋamakurru' warray wal'ŋu ŋurukala wiripu-guḻku'walanydja.” Nhepi yurru gatjarr'yunmirrinydja nhunapinyay nhe ŋamathanharamirri yana.
GAL 6:5 Nhuma yurru nhumapi waŋga'-waŋgany yana nhina yukurra Godkalanydja dhukarrŋura, liŋgu ŋayi yurru Gunhu'yu Godthu nhäma marrtji ŋilimurrunha waŋga'-waŋganynha yana.
GAL 6:6 Ŋunhi nhuna yurru ŋula yolthu marŋgikumanydja bala marrtji Godkalaŋu dhärukku, ga nhenydja yurru wekamayi marrtji bala nhanŋunydja nhä nhe ŋuli marrtji märrama ŋamakurru' Godkuŋu ŋunhi.
GAL 6:7 Yaka mayali'-wilkthunmiya nhunapinyay nhe. Yaka guyaŋiya yanapi nhe yukurra mayali'-wilkthun Godnha, liŋgu God marŋgi bukmakkunydja. Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu ḻämu-nherraṉ ŋatha maŋutji, ga yalalanydja ŋayi yurru gulkthun balanyara yana liŋgu ŋupanayŋu ŋunhi ŋayi ŋäthili ḻämu-nherrara. Ga bitjandhi nhenydja yurru märrama ŋupanayŋuyi yana, ŋuliyi liŋgu romgurru ŋunhi nhe yukurra djäma.
GAL 6:8 Yolŋuwunydja ŋayaŋu ŋunhinydja rakunynha, ganaŋ'thunarana Godkalanydja, ga ŋuli ŋayi yurru yolŋuyu djäma bitjan liŋgu nhanukalayi ŋayi ŋayaŋuyu, ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru rakunydhirri gupaḏalkumana. Ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋuyu djäma yukurra Godkala Garrkuḻukkalanydja Birrimbirryu ŋuriŋinydja, ŋunhiyinydja yolŋu yurru walŋana nhina yukurra ŋuriŋiyi liŋgu walŋayu, bitjanna liŋguna ŋayi yukurra yurru nhinanydja galkina yanana Godkala gupaḏalnha-wala.
GAL 6:9 Yurru yaka gandarrŋuranydja djawaryurra, bala gonha'yurrana; biyaka liŋgu mukthurra-wala yana djämanydja ŋamathaŋa, bala yalalanydja ŋunhinydja nhe yurru märramana Godkuŋu ḻatjuny'tja dhika nhä malanha ŋamakurru'na.
GAL 6:10 Ŋunhi nhe yurru nhäma yolŋunha ŋunhi ŋayi galŋa-ŋonuŋdja ŋula nhäyu, yana guŋga'yurra ŋanya marrparaŋ'kuŋa biyaka, ga yuwalk wal'ŋu guŋga'yurra ŋunhinha märr-yuwalkthinyaramirrinha walalanha, liŋgu walala gurruṯu'mirri muka nhuŋu, Godku ŋunhi miṯtji.
GAL 6:11 Dhuwalanydja dhäruk ŋarra yurru dhawar'maramana, ŋarrakalaynha ŋarra goŋdhu wal'ŋu wukirri. Nhäŋa dhuwala bathalamirriyu yana ŋarra yukurra wukirrinydja dhäruktja dhuwalayi.
GAL 6:12 Ŋuruŋunydja yolŋu'-yulŋuyu wiripu-guḻku'yunydja yukurra gur'-guryunna nhumalanha, walala ḏukṯuk nhumalaŋgunydja mitthunminyarawu yukurranharawu, liŋgu walala djäl walalanha yurru ḻakarama ŋula wiripu-guḻku'yu Djuwsthu ŋamakurru' ḻakarama. Yakana walala ŋuli yuwalkkumanydja ḻakarama Djesunha, liŋgu wiripu-guḻku'yunydja Djuwsthu yolŋuyu walalay ŋuli ŋayaŋu-yätjkuma yukurra buma ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakarama Djesunha, ŋunhi ŋuriŋi liŋgu nhanukalanydja gulaŋ-waṉḏinyarayu ŋilimurru yurru waŋganynha, gurruṯu'mirri walala Godkunydja.
GAL 6:13 Yo, ŋuriŋiyi mim'puyunydja yukurra ḻakarama ŋunhi yolŋunha, ŋunhi ŋayinydja yukurra romgu malthun Djuwskalaŋuwuna, yurru yakana walalanydja ŋuli ŋuriŋi Djuwsthunydja yolŋu'-yulŋuyu dhäruk märrama ŋunhi romnhanydja, yana walala ḏukṯuk nhumalaŋgunydja mim'pumirriyinyarawuna, märr yurru walala bena bathala ḻakaranhamirrina ŋurr'yunna nhumalaŋgala, liŋgu ŋunhiyinydjayi nhumalanha walala gaṯmaraŋalana walalaŋgalay djämayuna.
GAL 6:14 Yurru waŋganyguna ŋarranydja yukurra yurru Djesuwuna yana ŋurr'yun. Ŋarra yurru garrwarkuma ḻakaramanydja ŋanya Djesu-Christnha ŋunhi ŋayi rakunydhina dharpaŋura mälakmaranharawuyŋura ŋarrakunydja walŋakunharawu. Yo, ŋuriŋiyinydja nhanukalanydja rakunydhinyarayu ŋarranydja bitjarra rakunydhinana, gonha'yurrunana ŋarra ŋunhi ŋäthiliŋunydja munatha'wuynydja rom malanha; yakana munatha'wuynydja rom yurru ŋarraku biyapulnydja buŋgawa.
GAL 6:15 Ŋunhi ŋayi yolŋu mitthunminyarawuy ŋunhinydja manymak warray, ga ŋunhi ŋayi yaka mitthunminyara ŋunhinydja manymak yana, liŋgu Godthunydja yurru ŋayipinydja nhäma ŋayaŋu warray, djinawa ŋunha yolŋuwunydja. Ŋayina yurru ŋunhiyina bili yolŋu walŋanydja nhina galkinydja Godkala, ŋunhi ŋayi ŋayaŋu yuṯathina ŋuliyi Djesuwala.
GAL 6:16 Yo, ŋäŋ'thundja ŋarra yukurra bukumirriyamanydja nhumalaŋgu, märr nhumanydja yurru nhina yukurra ŋunhilimiyina yuṯaŋurana romŋura Djesuwalanydja; nhenydja yurru nhina ŋamathamana yana wal'ŋu, bala ŋayi yurru Godtja nhuŋu mel-wuyunna ga bukmakku nhanukalaŋuwu yolŋuwu walalaŋgu, bala nhuma yurru nhinanydja ŋayaŋu-yal'yunarana walala.
GAL 6:17 Waŋganynha dhäruktja dhuwala ŋarra yurru waŋa dhawar'maramanydja. Yakana biyapulnydja ŋuyulkkuŋa ŋarranhanydja. Bitjanna liŋgu ŋarranhanydja ŋuli bunha bartjunmaranha dhika nhaltjana, liŋgu Djesuwala yäkuyu. Nhäŋa dhuwala ŋarrakala mim'pu malanha rumbalŋura, dhiyaŋuyinydja malaŋuyu mim'puyunydja yukurra milkuma ḻakaramana, ŋunhi ŋarranydja Garraywu Djesuwu djämamirri.
GAL 6:18 Gutha walala ŋarraku, ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu bukmakku yana, märr yurru nhuma nhina yukurra märr-ŋamathinyaraŋura dhika wal'ŋu, dhambay-manapanmirri Garraywala Djesu-Christkala. Ga liŋguna.
EPH 1:1 Dhuwalanydja djorra' ŋarrakuŋu Bolwuŋu ŋunhi ŋarranydja dhuwala bo'puyŋu Djesu-Christku, yurru Godthu Gunhu'yu ŋayipi ŋarranha nherraranydja dhiyakuyi djämawunydja, bala wukirrina ŋarra yukurra dhuwala dhäruktja nhumalaŋgu Godkalaŋumirriwu walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi nhuma yukurra nhina dhuwali Yipatjatj wäŋaŋura, ŋuriki walalaŋgu nhumalaŋgu ŋunhi nhuma märr-yuwalkthirri yukurra Djesu-Christnha, ga nhina yukurra yuwalk wal'ŋu yana nhanukalay romŋura.
EPH 1:2 Ŋarra ŋäŋ'thun yukurra bukumirriyama nhumalaŋgu yulŋunydja, märr yurru Godthu ŋilimurruŋgala Bäpayu ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhumalanha galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu, märr yurru nhumanydja nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara waŋgany-manapanmirri Djesu-Christkalana.
EPH 1:3 Gul' ŋilimurru buku-wurrpanna Godnhanydja wal'ŋu, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋu ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywu Djesu-Christku, liŋgu ŋilimurruŋgunydja ŋayi wekaŋala bukmak nhanŋuwaynydja ŋayi ŋunhi djiwarr'wuynydja nhä malanha ḻatjuny'tja, ga gämanydja ŋayi ŋilimurrunha yukurra ḻatju'kuma dhika wal'ŋu, ŋuriŋiyina ŋunhi ŋayi dhambay-manapara ŋitjalanhanydja Djesu-Christkalana yana.
EPH 1:4 Ŋunhala ŋurruŋunydja be ŋäthili muka yana, ŋunhi yaka muka ŋayi Godthu djäma dhuwala wäŋa munathany'tja, ŋayi guyaŋinanydja yukurrana ŋilimurrunhawuy muka yana, bala ŋayi djarr'yurrunanydja ŋilimurrunha, nhuna ga ŋarranha ga ŋula yolnha; ŋayi djälnydja ŋitjalaŋgu, ŋali yurru nhanŋuway yana wal'ŋu yolŋu'-yulŋu, ganaŋ'thun yurru yätjŋurunydja, märr yurru ŋilimurru nhina ḏarrtjalknha yana ŋula nhämiriwnha nhanukalana gali'ŋura. Wirrki wal'ŋu yana Godtja ŋilimurruŋgu yukurra märr-ŋamathirri, bala gatjaḻnydja ŋayi nherrarana be ŋäthili muka yana, märr ŋilimurrunydja yurru nhanŋuwaynha yana yumurrku' wal'ŋu ŋuliwitjan Djesu-Christkalaŋukurruna, ŋuriŋina ŋunhi ŋayi yurru burakirri ŋilimurruŋgala dharapulŋura. Bitjarrayinydja ŋayi Godthu ŋayipinydja nherrara ŋurruthaŋala wal'ŋu yana, liŋgu ŋayipi ḏukṯukthina, ŋayipi waŋgany,
EPH 1:6 märr yurru yolŋu'-yulŋunydja mirithirrina wal'ŋu wokthun nhanŋu, goŋmirriyirrina wal'ŋu dhikana. Yuwalk muka dhuwala Gunhuny'tja wokthunaramirri yana, ga ḻatju' ŋayi dhika wal'ŋu, liŋgu wekaŋalanydja ŋayi yänana nhanŋuway ŋayi Gäthu'mirriŋunhanydja marrkapthunaramirrinhanydja, märr yurru ŋilimurru nhina walŋana nhanukalaynha dhambay Djesuwalana.
EPH 1:7 Yo, Godtja ŋunhi mel-wuyunaramirri ŋayi ŋilimurruŋgu, bala ŋayi djaw'yurrunana yänana ŋilimurrunha ŋuliŋuru miriŋuwalanydja goŋŋuru, ŋuliwitjarrana maŋgu'-waṉḏinyarayu Djesu-Christkalana, bala ŋayi buwayakkuŋalana yätjtja dhuwurr ŋilimurruŋgu liŋguna. Wirrki wal'ŋu yana ŋayi märr-ŋamathirrinydja yukurra ŋilimurruŋgu, bala ŋayi yänana rarryurrunanydja nhanŋuway nhä malanha ŋamakurruny'tja, bala walŋakuŋalana yänana ŋilimurrunha.
EPH 1:9 Liŋgu muka ŋayi marŋgi-wekaŋala ŋilimurrunha, märr yurru ŋilimurru dharaŋanna nhäma ŋunhi dhukarrnydja, ŋunhi ŋayi nherrara be ŋäthili baman'. Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja ŋorrana yukurrana djuḻuḻ'maranhara, yaka muka yolŋunydja marŋgi ŋäthilinydja, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru marŋgina, liŋgu ŋilimurruŋgala Godthu maḻŋ'maraŋala warraŋulkuŋalana, liŋgu ŋayi djäl ŋitjalaŋgu ŋali yurru marŋgiyirri ŋuriki ŋunhi ŋayipi yurru djäma yukurra ŋuruku bala.
EPH 1:10 Ga dhuwala ŋunhi ŋayi nherraranydja gam', ŋayipi yana nherrara walunydja, ga ŋunhi yurru ŋayi walu ŋunhiyi bunanydja, ŋayi yurru Godthunydja ḻuŋ'marama marrtji bukmaknhana nhänha malaŋunha waŋgany-manapanmirrina, bukmak ŋunha djiwarr'wuy nhä malanha, ga bukmak nhä malanha dhiyakuy munatha'wuy, bukmakthirrina walala yurru dhambay-manapanmirrinydja marrtji waŋganylilina ŋuliyina Christkalana, ga ŋayipina yurru Garraynha Djesu-Christnha ŋurruŋunydja ŋurikiyi bukmakku.
EPH 1:11 Yo, ŋunha ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu Godthu djarr'yurruna ŋitjalanha, märr yurru ŋilimurrunydja nhanŋuwaynha wal'ŋu gupaḏalnha yurru, ga bukmak nhä ŋunhi Godthu nherrara yurru yuwalknha maḻŋ'thundja warraŋulthirrina rumbalthirrina, liŋgu bukmak ŋunhiyi yukurra marrtjinydja Godkalana yana djälkurrunydja.
EPH 1:12 Ŋayi märraŋalanydja ŋilimurrunha ŋuliyina Djesu-Christkala, märr yurru yolŋu'-yulŋuyunydja nhämana Godku ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu ŋurikalana ŋilimurruŋgala ŋunhi ŋalinydja ŋurruŋumirri dhuwala dhukarr-nhänharamirri Garraywunydja bunanharawu. Bala walala yurru yukurra wokthunna nhanŋu bitjanna gam', “Gunhuny'tja ḻatju'na wal'ŋu ŋiniya dhuwala,” bitjanna.
EPH 1:13 Ga nhumanydja liŋgu muka ŋäkulayi ŋunhi yuwalkŋu dhäwu', ŋunhiyinydja dhäwu' ŋunhi yukurra waŋa bitjan gam', “Godthunydja yurru nhuna walŋakuma ŋuliwitjan Djesuwalaŋukurrunydja,” bitjan, bala nhuma märr-nherraṉminana yana Christkalanydja. Ga ŋunhi nhe wekanhamina bitjarrayinydja Garraywala Christkala, bala ŋayi Gunhu'yu nherrarana nhanŋuwaynha Garrkuḻuknha wal'ŋu Birrimbirr ŋayaŋulilinydja nhokala, bitjarra yana liŋgu bitjarra ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋäthili, ga ŋunhiyinydja nhanŋuwaynha wal'ŋu ŋunha ŋayaŋuŋura nhokala bitjan yiŋarray'nha ŋunhiyi, ḻakaramanydja yukurra nhuna, ŋunhi nhenydja dhuwala nhanŋuway Godku yolŋu.
EPH 1:14 Liŋgu ŋayinydja Godkunydja ŋunhiyi Walŋa ŋunha ŋayaŋuŋura nhokalana, ŋunhiyinydja ŋäthili yana, dhambay ŋuruku dhuḏiŋuwu, märr yurru nhe marŋgiyirri dharaŋan ŋunhi yalalanydja ŋayi yurru wekama bukmaknha nhuŋu, nhä ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋilimurruŋgu. Bala nhe yurru marrtjina-wala yana ŋuriŋi märr-yuwalkthinyarayunydja, yana liŋgu ga märrama nhe yurru bukmakkuma. Gul' ŋilimurru wirrkina wal'ŋu wokthundja nhanŋu, liŋgu yuwalk muka dhuwala Gunhuny'tja ḻatju' dhika wal'ŋu ŋiniya.
EPH 1:15 Yo, yuwalk ŋayi yurru Godthunydja rarryun ŋilimurruŋgu biyapulnydja wal'ŋu dhikanydja ḻatju' nhanŋuway, ga dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋarra ŋuli yukurra bukumirriyamanydja bitjan liŋgu nhumalaŋgu. Ŋarra ŋäkula warray nhumalanha yulŋunydja, ŋunhi nhuma yuwalkkuŋala märr-yuwalkthina Garraynha Djesunha ga yuwalkkuma nhuma yukurra märr-ŋamathirrinydja Godkalaŋunydja yolŋu'-yulŋuwu, bukmakku yana.
EPH 1:16 Bitjan liŋgu ŋarra yukurra buku-wurrpandja Godnhanydja nhumalaŋgu, ga bitjan liŋgu bukumirriyama ŋarra yukurra nhumalaŋgu.
EPH 1:17 Liŋgu Godtja maḻŋ'maranhamina warraŋulkunharamina ŋanyapinyay ŋayi ŋuliwitjarra ŋilimurruŋgalaŋuwala Garraywala Djesu-Christkala, ga ŋayinydja ŋunhi djarraṯawun'mirri ŋilimurruŋgu dhika wal'ŋu Bäpa'mirriŋunydja. Bala ŋarra yukurra bitjan liŋgu ŋäŋ'thundja ŋanya, märr yurru ŋayi wekama nhanŋuway Garrkuḻuk Birrimbirr nhumalaŋgala, märr nhumanydja yurru marŋgiyirri yuwalkkuma wal'ŋu, liŋgu ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja maḻŋ'maramana Godnhanydja nhumalaŋgala, märr yurru nhuma yuwalk marŋgiyirri nhanŋu Godku.
EPH 1:18 Ga bitjandhiyi bili ŋarra yukurra ŋäŋ'thundhi ŋanya, märr ŋayi yurru räkukuma nhumalanha ŋayaŋu nhanukalay ŋayi djarraṯawun'thu, märr nhuma yurru yuwalkkuma wal'ŋu nhämanydja dharaŋan nhäku ŋayi nhumalaŋgu wäthurruna nhanŋuwayliliyaŋalanydja, ga nhä ŋayi yukurra ŋayathama ŋunha djiwarr'ŋura nhumalaŋgu, ŋunhiyinydja nhä mala ŋamakurru' ŋunhi nhäku nhuma yukurra dhukarr-nhäma gatjpu'yun märranharawu. Yuwalk yana nhuma yurru nhanukalayŋumirrinydja wal'ŋu yolŋu'-yulŋu nhina yukurra rrambaŋina, galkina nhanukalanydja ŋunhala djarraṯawun'ŋuranydja, ga ŋunhiyinydja bitjan nhumanydja nhanŋuwaynha yanana wal'ŋu dhulŋuŋuna.
EPH 1:19 Yo, ŋayinydja biyapul wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru dhika wal'ŋu, ga ganydjarrnydja nhanŋu bena wal'ŋu ŋanyana, biyapulnha wal'ŋu ŋunha bala garrwar ŋurikalanydja be ganydjarr ḏilkurruwurruŋgalanydja. Ga ŋarranydja ḏukṯuk nhuma yurru marŋgithirriyi, ŋunhi ŋayi yukurra Godthu djämana ŋilimurruŋgalanydja dhuwala märr-yuwalkthinyaramirriwala walalaŋgala, ŋuriŋiyi liŋgu ganydjarryunydja ŋunhi ŋayi ŋuriŋinydja ganydjarryu gaŋgathinyamirriyaŋala walŋakuŋala Christnha beŋuru ŋunhi rakunyŋuru, bala roŋinyamaraŋalana märraŋala djiwarr'lilina, bala ŋunhalanydja ŋanya nherraranydja nhanukalaynha ŋayi gali'lili wapmaraŋala; ga ŋunhana ŋayi nhinanydja yukurra ŋurruŋuna wal'ŋu yana.
EPH 1:21 Yo, Djesunydja dhuwala biyapul wal'ŋu ŋurruŋu ŋayinydja, be-wala wal'ŋu birr ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja be ganydjarr-ḏilkurruwala walalaŋgala. Ŋayinydja ŋunhi biyapul wal'ŋu ŋurruŋu ŋurikalanydja buŋgawamirriwalanydja wal'ŋu dhiyakuy munatha'wuywala, ga biyapul ŋayi waŋarr wal'ŋu, djuḻkmarama yukurra Djesuyu be ganydjarr-ḏumurrunhanydja mokuynhanydja walalanha ga waŋarrnha be wal'ŋu, ga ŋula nhänha malaŋunha ŋunhi walala nhina yukurra ŋurruŋu wal'ŋu be ŋula nhäku. Yo, ŋayinydja ŋunhi yäku biyapul wal'ŋu yana ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja yäkuwala walalaŋgala, bala yurru bukmak nhä malanha ŋunhi yäkumirri nyilŋ'thunna nhanukalaynha Djesuwalana yana, dhiyaŋu-wala dhiyala munatha'ŋuranydja wäŋaŋura, ga bitjandhi yurru ŋunha yuṯaŋuranydja wäŋaŋura ŋunhi yurru yalala maḻŋ'thun.
EPH 1:22 Liŋgu Godthunydja Gunhu'yu nherrara bukmak nhänydja malanha ŋunha ḻukulili ŋoylilina wal'ŋu nhanukala Djesuwala, ga nhinanydja ŋayi yukurra ŋunha ŋurruŋuna wal'ŋu, bitjan' muḻkurrnha ŋayi bukmakku, märr yurru ŋilimurrunydja Godkunydja ŋunhi yolŋu'-yulŋu nhina yukurra ŋurru'-ŋurruŋuna wal'ŋu nhäku malaŋuwu bukmakkuna dhambay Djesu-Christkalana yana.
EPH 1:23 Liŋgu Godkunydja miṯtji yolŋu walala dhuwala balanyarana bitjan rumbalnha nhanŋuwaynha Christkuna, ga Djesu-Christtja ŋunhi, balanyara ŋayipinydja bitjan muḻkurrnha ŋurikiyi rumbalwu. Ŋayipinydja ŋunhi Djesu-Christtja bawala'mirriŋura warray, ga ŋayinydja ŋunhi dhapirrk yäna ŋula nhämiriw. Yurru yakana yurru ŋayi muḻkurryunydja rumbalmiriwyunydja djäma yukurra ŋula nhä, bala ŋilimurrunydja nhanukala yurru rumbalyunydja ŋanyana dhawar'marama; liŋgu rumbal-manapanarayuna yurru yana ŋayi Garrayyu djäma yukurra dhiyala munatha'ŋuranydja, ŋilimurruŋgalana goŋgurru yana, ga dhärukkurru ŋula nhäkurru.
EPH 2:1 Yo, ŋäthilinydja ŋunhinydja nhe walŋamiriw muka, liŋgu nhuŋu ŋunhi birrimbirr rakuny, ganaŋ'thurrunana yukurrana Gunhu'wala, liŋgu djäma nhe ŋuli ŋula nhäna yätjnha rom, yaka nhe yukurranha ŋuli dhäruk märranha Godnha.
EPH 2:2 Nhe ŋuli yukurranha nhinanha dhiyaŋuna munatha'wuywalana romdhu, liŋgu dhäruktja nhe ŋuli yukurranha märranha mokuynhana wal'ŋu, ŋunhina ŋunhi ŋayi nhina yukurra be ganydjarr-ḏumurru dhika gärakŋura. Ŋayinydja ŋunhiyinydja buŋgawana wal'ŋu ŋurruŋu ŋuruku yätjmirriwuna birrimbirrwu walalaŋgu, ga bitjandhi liŋgu yätjthunydja ŋuriŋi mokuyyunydja mukthun yukurra yana djäma ŋurikalanydja yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala yaka yukurra dhäruk märrama Godnha. Ŋäthilinydja ŋilimurru bukmak yana nhinana yukurrana ŋurikala mokuywala romdhu, liŋgu nhinanha ŋilimurru ŋuli yukurranha ŋilimurruŋgala yana djälŋura; ŋunhi ŋali ŋuli djälthinyanydja ŋula nhäku, bala dhunupana yana ŋali ŋuli djämana yulŋunydja, ŋurikina malthuna ŋitjalaŋgalayŋuwuna djarrpi'wuna guyaŋinyarawuywu ga djälwu. Ŋilimurrunydja ŋunhi mokuywu yumurrku', liŋgu bitjanna liŋgu ŋilimurru ŋuli djämanydja yukurranha yätjnha wal'ŋu yana, ŋunhina rom ŋunhi ŋayi yurru Godthu dhä-ḏir'yun, bala buwayakkumana, gupaḏalkumana yurru. Yo, ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋilimurru ŋuli yukurranha nhinanha dhiyakuyyu munatha'wuyyu romdhu yana, bitjanana yana liŋgu bitjan ŋuli wiripu-guḻku' yolŋu walala nhina yukurra.
EPH 2:4 Yurru Godtja ŋunhi mel-wuyunaramirri warray, ga wirrki yana ŋayi märr-ŋamathirrinydja yukurra ŋilimurruŋgu, bala ŋayi mel-wuyurrunana ŋilimurruŋgu ŋulinyaramirriyu liŋgu ŋunhi ŋilimurru mukthurruna nhinana yukurrana märr-rakunymirri yolŋu'-yulŋu, liŋgu ŋuriŋi ŋilimurruŋgala yätjthu dhuwurryu, walŋamiriw walala yana. Yurru Gunhu'yunydja ŋilimurrunha yaka gonha'yurruna ŋayaŋu-rakunymirrinha, yana ŋayi walŋakuŋalanydja ŋilimurrunha ŋuriŋina ŋunhi ŋayi gaŋgathinyamirriyaŋala ŋilimurrunha beŋuruna ŋunhi rakunyŋuru, dhambay Djesuwalana yana.
EPH 2:6 Yo, ŋayi walŋakuŋalanydja ŋilimurrunha ŋuriŋiyi nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu ga mel-wuyunaramirriyu, bala nherrara ŋayi ŋilimurrunha ŋunhanydja djiwarr'lilinydja dhambayyi yana Djesuwala, ga ŋunhayina ŋilimurru nhina yukurra märr-walŋana, ŋayaŋunydja ŋilimurru manapa Djesuna.
EPH 2:7 Ŋe, goŋ-djarryurrunanydja ŋayi Gunhu'yu, bala yana walŋakuŋalana ŋilimurrunha ŋuliyina Djesu-Christkalana, märr yurru yalalanydja ŋunhi yurru ŋayi yuṯa wäŋa maḻŋ'thunna, bukmakthuna yurru birrka'mirriyuna yolŋuyu nhämanydja dharaŋan wal'ŋu Godnha, liŋgu ŋayi ŋunhi warraŋulkunhamina milkunhaminana ŋanyapinyay ŋayi bitjarrayinydja, ŋunhi ŋayinydja biyapul warray wal'ŋu ŋayaŋu-wurrkurrum' ŋilimurruŋgu yolŋu'-yulŋuwu.
EPH 2:8 Liŋgu Godthu walŋakuŋalanydja ŋilimurrunha ŋuriŋiyi liŋgu ŋunhi ŋayinydja mel-wuyurruna yukurrana ŋilimurruŋgu, bala ŋayi yänana walŋakuŋalanydja ŋilimurrunha ŋuliyina ŋunhi ŋilimurru märr-nherraṉmina Djesu-Christkala. Yaka ŋayi nhuna walŋakuŋala ŋuriŋinydja ŋunhi nhe djäma ŋula nhä ŋamakurru' be, liŋgu ŋäthilinydja nhe ŋuli yukurranha djäma yätj warray rom, yaka warray ŋamakurru'.
EPH 2:9 Yakana ŋunhi nhepinydja walŋakunhamina nhokalaynydja nhe djämayu; Godthu ŋayipi ŋilimurrunha walŋakuŋala yänanydja, märr yurru yakana ŋula waŋgany yolŋu waŋa bathala-ḻakaranhamirri bitjan, “Gunhuny'tja ŋarrakuway ḏukṯukthirri yukurra, liŋgu ŋarrapi rom-dhunupanydja.”
EPH 2:10 Liŋgu Godthu ŋayipi djäma ŋitjalaŋgala ŋayaŋuŋuranydja, bitjarra yolŋukuŋala yuṯakuŋalanydja ŋilimurrunha, ŋuriŋiyinydja ŋunhi ŋayi dhambay-manapara ŋilimurrunha Djesuwalana dhambay. Ŋayi djäma ŋunhi bitjarrayi yuṯakuŋalanydja ŋilimurrunha, märr yurru ŋilimurru djäma ŋamakurru' yana. Liŋgu ŋayinydja ḏukṯuk ŋilimurruŋgu, ŋilimurru yurru yukurra marrtji ŋuliwitjandhi liŋgu dhukarrkurru ŋunhi ŋayi gurrunhara ŋilimurruŋgu ŋäthili marrtjinyarawu.
EPH 2:11 Yo, nhuma mulku'-mulkuru yolŋu walala, guyaŋiya walala ga yaka meṉguŋanydja. Ŋäthilinydja nhuma ŋuli nhinanha yukurranha ganaŋ'thuna yana Godkalanydja, yana liŋgu-u-u ga walŋakuŋala ŋayi nhumalanha ŋuliwitjarra Djesu-Christkala. Ŋuruŋu Djuwsthunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋuli nhumalanha yukurranha wakinŋu ḻakaranhana nhänha, liŋgu yaka nhuma nhanŋu yolŋu walala Godku ŋäthilinydja, yakana nhuma yukurrana Godkunydja ŋunhi mim'pu gäŋala rumbalyu, ga nhinanha nhuma ŋuli yukurranha barrkuwatjnha yana Garraywala. Ga ŋunhanydja Yitjuralnydja bäpurru' yolŋu'-yulŋu, ŋunhiyinydja Godku yana nhanŋuway miṯtji, ga nhinana walala yukurrana nhanukalay yana goŋŋura. Nhumanydja dhuwala ga mulku'-mulkuru warray, yaka warray nhuma yolŋu'-yulŋu nhanŋu ŋäthilinydja, liŋgu walalaŋguway Djuwsku waŋganygu ŋayi ŋunhi dhawuny'tja nherrara, bäyŋu nhumalaŋgunydja dhukarr marrtjinyarawu galkithinyarawu Godkalanydja, ga yakana nhuma dhukarr-nhäŋala yukurrana ŋula nhäkunydja märranharawu nhanukuŋu. Nhumanydja ŋunhi yukurrana nhinana dhiyakuy warray munatha'wuy warray, liŋgu nhuma yakana marŋgi Godku.
EPH 2:13 Yo, ŋäthilinydja nhuma bena-wala Godkala barrkuna, yurru Godthunydja nhumalanha dhambay-manapara warray ŋuliwitjarra Djesu-Christkalana. Ga dhiyaŋunydja-wala nhuma galkina yana Godkalana, liŋgu ŋayina nhumalanha gäŋala galkikuŋalanydja ŋuriŋi maŋgu'-waṉḏinyarayu Christkalana, ŋunhi ŋayina burakina nhumalaŋgala dharapulŋuranydja.
EPH 2:14 Liŋgu ŋayipina waŋganynha Djesu-Christnha mari-gulkmaranharamirrinydja ŋilimurruŋgu, ŋayina ŋilimurrunha gäŋalanydja Djuwsnha ga mulku'-mulkurunha rrambaŋikuŋala waŋgany-manaparana. Ŋäthilinydja ŋilimurru ŋuli yukurranha nhänharaminya mel-nyalyunminya muka bala-lili'yunminya, liŋgu ŋilimurru barrkuwatjthina yukurrana, Djuws barrkuwatj, ga mulku'mulkuru barrkuwatj gäna. Yurru Christthunydja ŋayipinydja bakmaraŋala ŋunhiyinydja gunganharamirrinydja rom ŋuriŋina ŋunhi nhanŋuwaynha rumbal burakina; liŋguna ŋayi bitjarrayinydja ŋäthiliŋunydja ŋunhi romnha yarrkmaraŋalana, märr yurru ŋunhiyi maṉḏa dhärra yukurra rrambaŋina, waŋganynha yana miṯtji. Ŋäthilinydja ŋunhinydja Godthu wekaŋala ŋuruku Djuwskunydja rom muka, märr ŋuliwitjandhiyi romgurrunydja walala yurru marrtji yukurra galkithirrina Godkalana ŋuriŋina wäyingalana gulaŋ-waṉḏinyarayu. Yurru Djesuyunydja ŋayipinydja ŋunhiyi buwayakkuŋalana baḏuwaḏuyurrunana ŋunhi ŋäthiliŋunhanydja romnha, bala ŋayi ḻapmaraŋala yuṯana dhukarr, märr yurru maṉḏa ŋunhi Djuws ga mulkuru yolŋu marrtji galkithirrina Godkala ŋuliyina waŋganygurruna dhukarrkurru, ŋuriŋiyina liŋguna yana Djesuwalana gulaŋ-waṉḏinyarayu. Ga bitjarrayina ŋayi ŋunhiyi märrma'nhanydja miṯtjinha waŋgany-manaparana waŋganylilina malalilinydja. Yakana biyapulnydja yurru ŋunhiyi maṉḏa yukurra nhänharamirri mel-nyalyunmirrinydja, liŋgu, dhiyaŋunydja-wala maṉḏa yurru dhärra yukurra bitjan gutha'manydjina yana, waŋganynha miṯtji Godkuna, nhanŋuwaynha yana. Yo, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi Garray rakunydhina dharpaŋura mälakmaranharawuyŋura, ŋunhiyinydja bitjarra ŋayi bumara dhawar'maraŋalana ŋunhiyi ŋaramurrnydja rom ŋunhi ŋuli yukurranha barrkuwatjkunha yolŋu'-yulŋunha, märr yurru ŋunhiyi maṉḏa märrmany'tja, Djuwstja ga mulku'-mulkurunydja rrambaŋina maṉḏa waŋganynha nhanukala Djesuwalanydja, yuṯana mala yana. Bala ŋayinydja Christthunydja gäŋalana ŋunhinha yuṯanhana miṯtjinha balayi galkikuŋala Godkalana; yakana yurru ŋayi biyapulnydja Godthu nhäma marrtji ŋilimurruŋgu dhuwurr-yätj malanha, bala dhä-ḏir'yundja yurru yakana, liŋgu Djesuwu maŋgu' ŋunhi liŋguna waṉḏina ŋilimurruŋgalana dharapulŋura.
EPH 2:17 Yo, yuwalk yana ŋayi Christ marrtjinanydja lili, bala ḻakaraŋala ŋayi dhäwu'na birrŋ'maraŋala bukmakkuna yolŋuwu, waŋana bitjarra, “Ŋarrakalaynydja nhuma yurru nhina yukurra waŋganyŋurana, ŋayaŋu-yal'yunna yana marimiriwnha nhämiriwnha. Yakana nhuma yurru biyapul yukurra mel-yarryunmirri nhumalaŋguway nhuma, ga yakana yurru nhuma biyapul barrkuwatjthirri Godkala.” Bitjarrayi ŋayi ŋunhi waŋana ŋurukala mulku'-mulkuruwalanydja, ŋunhi walala ŋuli yarrkthuna be-wala Godkala, ga bitjarrayi ŋayi waŋana ŋunhi Djuwskalanydja yolŋu'-yulŋuwala, ŋunhi walala ŋuli ŋäthili nhinanha galki nhanukala, walalaŋguna ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋunhiyi liŋgu yana waŋgany dhäwuny'tja.
EPH 2:18 Liŋgu ŋuliwitjan Djesu-Christkala yana ŋilimurru yurru marrtjinydja galkithirrinydja Gunhu'wala Godkala, bäyyi ŋilimurru ŋula yol Djuw, wo bäyyi ŋilimurru ŋula mulkuru; bukmakthirri ŋilimurru yurru marrtjinydja galkithirri Godkalanydja waŋganydhu yana walŋayunydja, Godkala wal'ŋu ŋuriŋi Garrkuḻukthu Birrimbirryu.
EPH 2:19 Ga dhiyakuyina märrwu nhuma ŋunhi mulku'-mulkurunydja bäpurru' ga bäpurru' walala, yakana nhuma biyapulnydja mulku'-mulkuru; yakana nhuma biyapul be-wala yarrk-yarrkthunara Godkalanydja ga nhanukalaŋuwala yolŋu'-yulŋuwalanydja. Dhiyaŋunydja-wala nhumanydja dhuwala ŋurukuynha yolŋu'-yulŋu, Gunhu'wuna nhanŋuwaynha yana wal'ŋu mala, galkiwuynha wal'ŋu gurruṯu'mirrina wiripu-guḻku'wu Gunhu'walaŋuwu yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu bukmak yana nhanŋuway Godku yolŋunydja walala waŋgany yana mala.
EPH 2:20 Ga Godkunydja dhuwala miṯtji yolŋu walala balanyara bitjan buṉbuna, ŋunhi ŋayi yukurra Godthu djäma dhuḻ'yun dhiyala munatha'ŋura, märr yurru ŋayi nhinanydja yukurra ŋayipi dhiyala ŋilimurruŋgala. Ga ḻukunydja ŋurikiyi buṉbuwu, ŋunhiyinydja dhäruknha waŋanhara ḻakaranhara ŋurikiŋina Godkalaŋumirriwuŋuna bo'puyŋuwuŋu ga dhäwu'-ḻakaranharamirriwuŋuna ŋunhiyinydja. Ga ŋayipinydja ŋunhi Djesunydja bitjan yuṯuŋgurrnha ŋayi ŋurikiyi dhärranharawu, märr yurru ŋayi ŋunhi buṉbu yukurra dhärra dhapirrk yana.
EPH 2:21 Ga nhumanydja dhuwala waŋga'-waŋganydja balanyara bitjan guṉḏana malanha gurrunhanara waŋgany-mana'-manapanarana ŋunhimalayi nhanukalay ŋayi wäŋalilinydja, liŋgu Godthu nhumalanha bitjarra gurrunharana dhambay-manaparana ŋurikala wiripu-guḻku'walana yolŋu'-yulŋuwala, ŋulinyaramirriyunayi ŋunhi nhe dhäruktja märraŋala ŋanya Godnha, bala märr-nherraṉminana Garraywala. Bala ŋilimurrunydja dhuwala Godkuna mala yurru dhärra yukurra waŋganyŋurana yana dhapirrknha, dhambay-manapanmirri Djesuwala, liŋgu nhanukalanydja yolŋu'-yulŋuyu waŋga'-waŋganydhu yana yurru märryu-ḏapmarama yukurra wiripu-guḻku'nha Garraywalaŋumirrinha yolŋu'-yulŋunha bukmaknha yana, bala yurru ŋunhiyinydja mala gurarrthirrina marrtji-wala ḻatju'yirrina, bala dhärra yukurra yurru dharrpalnha wal'ŋu, ganaŋ'thunna yukurra nhanŋuwaynha Garraywuna.
EPH 2:22 Ga nhumanydja mulku'-mulkurunydja ŋunhi nhuma Garraywala Christkala märr-nherraṉmina, ŋayinydja nhumalanhanydja nherrara waŋganyguŋalana yolŋu'-yulŋuwala nhanukalayŋuwalana bukmakkalana, märr yurru nhuma rrambaŋina dhärranydja yukurra bitjan ḻatju'na wal'ŋu buṉbu Godku, märr yurru nhanŋuway Garrkuḻuktja Birrimbirr nhina yukurra ŋunhili nhumalaŋgalana.
EPH 3:1 Ga dhiyakuyina märrwu ŋarra Bolyu yukurra bukumirriyamanydja nhumalaŋgu mulku'-mulkuruwunydja. Ŋarranydja dhuwala dhiyalami ḻoḻuŋura gärri yukurra, yurru walala nherraranydja dhipala ŋarranha ḻoḻulilinydja, liŋgu bitjan liŋgu ŋarra ŋuli ḻakarama yukurra nhumalaŋgala, ŋunhi Godthunydja walŋakuma ŋuli yukurra nhumalanha mulku'-mulkurunha, rrambaŋikuma ŋuli walalanha Djuwsnha.
EPH 3:2 Liŋgu muka nhuma ŋäkula ŋarranha ŋiniya? Godtja wirrki yukurra mel-wuyun ŋarrakunydja, bala ŋayi ŋarranhanydja djarr'yurruna, bala nherrara dhuwalayi dhäwuny'tja ŋarrakalana djäkalili, märr yurru ŋarra ḻakarama yukurra nhumalaŋguna mulku'-mulkuruwuna.
EPH 3:3 Ŋäthilinydja yolŋu'-yulŋuyu ŋuli guyaŋinya yukurranha yanapi Godtja ŋuli yukirri märr-ŋamathi ŋuruku yana Djuwsku walalaŋgu, yurru ŋarrakalanydja ŋayi maḻŋ'maraŋalana dhuwalayina dhäwu' ŋunhi ŋäthilinydja yukurrana be djuḻuḻ'yurruna ŋorrana; ŋayi yurru walŋakumayi nhumalanha mulku'-mulkurunhanydja ŋuliwitjan yana Djesu-Christkala, dhuwalayi ŋayi milkuŋalanydja ŋarrakala warraŋulkuŋalanydja. Liŋguna ŋarra wukirrinydja dhuwalayi dhäwu' dhipala djorra'lilinydja, yurru gurririkuŋalana bitjarrana yana. Ŋunhi nhuma yurru dhuwalayi nhämanydja djorra'nha maŋutji-ḻaw'maramanydja, bala nhuma yurru dharaŋanna yana, ŋunhi ŋarranydja yuwalk yana marŋgi dhiyakuyi dhäwu'wu, ŋunhi ŋayipi Godthu Gunhu'yu maḻŋ'maraŋala ŋarrakala warraŋulkuŋala ŋuruku yolŋu'-yulŋuwu.
EPH 3:5 Ŋilimurruŋgu ŋunhi märi'munydja walala yaka marŋgi dhiyakuyi dhäwu'wu, liŋgu yaka ŋayi Godthu maḻŋ'maraŋala warraŋulkuŋala ŋula yolkala ŋäthilinydja, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋayi liŋguna maḻŋ'maraŋalana ŋuliyina nhanukiyingalaŋuwala dhäwu'-ḻakaranharamirriwala ga bo'puyŋuwalana walalaŋgala, liŋgu walalaŋgalana ŋayi maḻŋ'maraŋalanydja nhanukalay ŋuriŋi Birrimbirryunydja.
EPH 3:6 Ga dhuwalana ŋayi ḻakaraŋala warraŋulkuŋalanydja walalaŋgala gam': Nhumanydja mulku'-mulkuru yolŋu'-yulŋu Gunhu'wu Godku yolŋu walala, rrambaŋina nhuma Djuwskala; dhuwalayi maṉḏa nhuma waŋganynha yana miṯtji, liŋgu Godthu nhumalanha mulku'-mulkurunhanydja dhambay-manapara rrambaŋikuŋalana Djuwskalana, bala ŋuliwitjan Djesu-Christkalaŋukurru nhuma yurru rrambaŋiyirri yana märrama ŋunhinha nhänha malaŋunha ŋunhi Godthu dhawu'mirriyaŋala Djuwsku, rrambaŋina nhuma yurru märrma'yirrina nhinanydja yukurra ŋunhala Godkalanydja wäŋaŋura, waŋganynha miṯtji, liŋgu nhuma märraŋala ŋunhiyi bili waŋganynha dhäwu'nha Djesu-Christnha.
EPH 3:7 Yo, Godtja ŋarrakalaŋumirri ŋayaŋumirri yana, bala ŋayi djäma yuṯakuŋalana ŋarranhanydja ŋayaŋu ŋuriŋiyina nhanukalaynha ŋayi ganydjarryu, bala nherraranydja dhuwalayi dhäwu' ŋarrakalana djäkalili.
EPH 3:8 Ŋarranydja dhuwala ŋarrapinydja wal'ŋu yaka ŋula dharrpal yolŋu, yaka ŋarra bathala wal'ŋu. Ŋarranydja dhuwala dhuḏiŋuna wal'ŋu yolŋu Godkalaŋumirriwalanydja ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala. Yurru Godtja ŋarraku mel-wuyurruna warray, bala ŋayi djuy'yurruna ŋarranhanydja nhumalaŋgala mulku'-mulkuruwalana; ŋarra yurru ḻakarama Christnha nhumalaŋguna, märr yurru nhumanydja marŋgiyirri nhanukalaŋuwu nhäku malaŋuwu ŋunhi mirithirri wal'ŋu dhika ḻatju'mirri ga biyapulnha wakin dhika wal'ŋu, gulkuru dhawar'maranharamirrina.
EPH 3:9 Ŋäthilinydja dhuwalayi dhäwu' yukurrana ŋorrana djuḻuḻ'yurruna, yaka ŋula waŋgany yolŋu marŋginydja dhiyakuyi, God yana ŋayipi waŋgany marŋginydja, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi djäma bukmak nhä malanha. Yurru djuy'yurrunanydja ŋayi ŋarranhana dhiyakuyi ḻakaranharawunydja, ŋarra yurru ḻakarama warraŋulkumana yolŋu'-yulŋuwala bukmakkalana,
EPH 3:10 märr yurru Godkalaŋumirriwalanydja miṯtjiwala bukmaknha marŋgiyirri yurru, ŋunhiyi ŋunhi walala be ganydjarr-ḏilkurru wal'ŋu ŋurruŋumirri nhina yukurra waŋarr wal'ŋu be garrwar. Liŋgu bukmakthirri ŋunhi yurru marŋgiyirrinydja Godku, ŋunhi ŋayinydja biyapul wal'ŋu marŋgi ḻiya-djambatj, ga ŋuliwitjan nhanukiyingalaŋukurru guyaŋinyarakurrunydja ŋayi ŋuli djäma biyapulnha ḻatju'mirrinydja dhika wal'ŋu dhapirrkmirrinydja.
EPH 3:11 Liŋgu ŋunhala ŋurruŋuranydja gal'ŋu Godthu ŋayipi nherrara dhukarrnydja, nhä yurru maḻŋ'thun ŋunhala bala wal'ŋu; waŋgany yana dhukarrnydja ŋayi ŋunhi gurrunhara bukmakku yolŋu'-yulŋuwu, balanyara gam': Yaka dhuwala ŋamakurru' yolŋuwu walalaŋgu, walala yurru yukurra nhina gäna'-gana miṯtji, barrkuwatjthirri yana ŋarrakala. Ŋarranydja yurru walalanha walŋakuma, bala waŋgany-manapanna ḻuŋ'maramana bitjan ḻundukumana ŋuliwitjan Djesu-Christkalaŋukurruna. Ga yuwalkthi dhuwalayi maḻŋ'thurrunanydja ŋilimurruŋgalayŋuwala Garraywala.
EPH 3:12 Ga ŋunhi ŋali yurru märr-nherraṉmirri Christkalanydja, ŋalinydja yurru marrtji galkithirrina Godkala barrarimiriwnha ga rum'rumdhunamiriwnha, bili dhärranydja ŋali yukurra yurru gumurrŋura nhanukala, rrambaŋina yana dhambay Christkalana.
EPH 3:13 Yaka nhumanydja warwuyurra ŋarraku dhipala ḻoḻulilinydja, ŋunhi ŋarra yukurra burakirri ŋayaŋu-yätjthirri dhuwala, märr yurru nhumanydja walŋathirri nhina, liŋgu balakurruyinydja ŋarrakalanydja batjpatjtjunarayu, Godthu yukurra nhumalanha waŋgany-manapan ḻuŋ'marama nhanukalaynha ŋayi wapmarama ḻatju'lilina wal'ŋu.
EPH 3:14 Yo, Godthu walŋakuŋala nhumalanha mulku'-mulkurunhanydja ŋuliwitjarra Djesu-Christkalaŋukurruna, rrambaŋikuŋalana nhumalanha Djuwsnhana, ga dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋarra ŋuli bun'kumu-djipthundja, bala bukumirriyama Godkala Bäpawalanydja,
EPH 3:15 liŋgu birrka'mirri bäpurruny'tja ga miṯtjinydja yäku-nherraṉaranydja Gunhu'wuŋu yana. Ŋayinydja ŋunhiyi Godtja bäpa'mirriŋu bukmakku yana miṯtjiwu, liŋgu bukmak bäpurru' dhiyalami munatha'ŋura ga ŋunha djiwarr'ŋura dhawaṯthurruna ŋulaŋuru nhanukala Gunhu'wala, nhanukuŋu yana djämawuy.
EPH 3:16 Bala ŋarra ŋuli ŋäŋ'thundja ŋanya Godnha, märr ŋayi yurru nhumalanha gunganhamirriyama nhanukalay ŋayi djeŋarra'yunydja djarraṯawun'thu, ga wekama nhä ŋamakurru' nhumalaŋgu ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama biyapul wal'ŋu buku-yattjatkunhara ŋunha, märr ŋayina yurru nhuna ganydjarrmirriyama ŋayaŋunydja ŋunha, ŋuliwitjan nhanukalay Birrimbirryu ŋunhi ŋayi yukurra dhuwali nhina ŋayaŋuŋura nhokala.
EPH 3:17 Ŋarranydja ḏukṯuk nhe yurru yuwalkkuma yana märr-nherraṉmirri nhanukala, märr yurru Christ ŋayipi nhina yukurra dhuwali nhokala ŋayaŋuŋuranydja, märr yurru nhe dhärra wuṉḏaŋarr yana märr-ŋamathinyaraŋura, bitjan ŋuli dharpa ŋunhi yuṯuŋgurr ṉiṉ'-ṉiṉdhun ŋunhawala wal'ŋu munatha'lili djinawa'lili.
EPH 3:18 Bitjandhi ŋarra ŋuli ŋäŋ'thundja, märr yurru nhuma, rrambaŋi yana bukmak Godkunydja yolŋu walala yuwalkkuma yana marŋgiyirri Christkalaŋunydja märr-ŋamathinyarawu, nhä ŋunhi biyapul wal'ŋu be-wala bathala, ga ŋunha garrwar wal'ŋu be-wala, ga be-wala ŋunha ŋoyŋura.
EPH 3:19 Yo, nhanŋunydja märr-ŋamathinyara Christkunydja biyapul warray wal'ŋu, dhawar'yunamiriw warray, yakana yurru ŋula yol dhawar'yun ŋurikiyinydja marŋgithinyarawu. Yurru ŋarranydja ḏukṯuk nhuma yurru yukurra marŋgithirri biyapul wal'ŋu ŋayaŋu ŋunha nhuŋu, märr yurru ŋayaŋunydja nhuŋu dhaŋaŋdhirrina wal'ŋu biyapul'nha Godkala nhanukiyingalaynha walŋayu, bukmakthu yana.
EPH 3:20 Gul' ŋilimurru wokthunna nhanŋu Godku, liŋgu ŋayinydja dhuwala biyapul warray wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru, ga djämanydja ŋayi yurru birrka'mirri yana. Ŋilimurruŋgunydja dhuwala guyaŋinyara yutjuwaḻa' warray, ga ŋäŋ'thundja ŋilimurru ŋuli yutjuwaḻa'wu warray, yurru Godthunydja yurru wekama biyapulnha wal'ŋu ŋurikala ŋunhi ŋilimurru ŋuli nhäku ŋäŋ'thun, ga djäma ŋayi yurru yukurra be-warray-wala, birrŋ'marama warray yurru ŋilimurruŋguŋunydja guyaŋinyara, ŋuriŋi liŋgu ganydjarryunydja ŋunhi ŋuli yukurra djäma dhika ŋayaŋuŋura ŋilimurruŋgala.
EPH 3:21 Yo, ŋayinydja ŋunhi Godtja yuwalkkuma yana ḻatju' dhika wal'ŋu, ga djeŋarra' dhika wal'ŋu ŋayi, ga nhinanydja ŋayi yukurra dhuwala ŋayaŋuŋura ŋilimurruŋgala Garraywalaŋumirriwalana yolŋu'-yulŋuwala, märr yurru bukmakthuna ŋula nhämunha'yu nhämanydja, bala wokthun yurru nhanukalaŋuwu ŋunhi djeŋarra'wunydja. Ga bitjandhi liŋgu walala yurru nhämayi Godku ŋunhi djeŋarra' ŋunhiwalayina Garraywala Djesu-Christkalana, gupaḏalnha-wala yurru. Yo yuwalk muka.
EPH 4:1 Yo, nhanŋuway Godkunydja walŋa nhina yukurra ŋunha ŋayaŋuŋura nhumalaŋgala, ga dhiyakuyina märrwu ŋarra yukurra waŋa ḻakaramanydja nhumalaŋgu, bäyyi ŋarranydja dhuwala gärri yukurra dhiyalami ḻoḻuŋura, liŋgu ŋarra nhanŋuway dhuwala Garraywu yolŋu. Ga ḻakaramanydja ŋarra yukurra nhumalaŋgu bitjanna gam': Nhiniya ŋamathaŋa wal'ŋu yana, märr yurru yolŋu'-yulŋuyunydja nhäma Godkunydja djarraṯawun' nhumalaŋgalanydja.
EPH 4:2 Yaka nhunapinyay nhe guyaŋinyamiya bathala-ḻakaranhamiyanydja. Dharraḏakunhamiya biyaka, ga märraŋa ŋunhinydja ŋayaŋu-yätjthinyaramirrinydja ŋunhi ŋuli nhuna yolŋuyu ŋayaŋu-yätjkuma. Yaka yana waḏutjanydja-wala maḏakarritjthiya wiripuŋuwunydja yolŋuwu, yana biyaka bäy-ḻakaraŋa nhanŋu, bala märr-ŋamathiyana nhanŋu, bäy warray ŋunhiyi nhanukuŋu guyaŋinyara wiripunydja, ganaŋ'thunaranydja bitjan nhokuŋu.
EPH 4:3 Biyaka ḻunduthiya bukmakku yana, liŋgu Godkalanydja walŋayu Birrimbirryu nhumalanha dhambay-manapara waŋganyguŋalana yana. Nhiniya waŋganyŋurana ŋayaŋu-wurrkurrum'thiyana, yakana mari-winy'tjunmiya nhumalaŋguway nhuma.
EPH 4:4 Liŋgu nhumanydja dhuwala Godkunydja yolŋu'-yulŋu waŋgany yana rumbalnydja, liŋgu ŋunhi waŋganydja birrimbirr Godkunydja Walŋa dhuwali nhina yukurra nhumalaŋgala bukmakkala yana waŋga'-waŋganygala, ga ŋuriki liŋgu waŋganygu wäŋawunydja ŋilimurru bukmak yukurra dhukarr-nhämanydja dhuwala gatjpu'yundja, liŋgu Godthu ŋilimurrunha märraŋala nhanŋuwayliliyaŋalanydja ŋayi, märr yurru ŋilimurrunydja nhina yukurra waŋganyŋura ŋunha nhanukalana djarraṯawun'mirriŋura gupaḏalnha-wala.
EPH 4:5 Ŋayipi Garray Djesu waŋgany yana Garraynydja bukmakku ŋilimurruŋgu, ga waŋganygala yana yolŋuwala nhuma yukurra märr-nherraṉmirrinydja, nhanukala Djesuwala yana waŋganygala, ga ŋurikala liŋgu yäkuyunydja waŋganygala nhuma ḻiya-ḻupthurrunanydja, liŋgu ŋayina nhumalanha walŋakuŋala bukmaknhanydja.
EPH 4:6 Waŋganynha ŋunhi waŋarr Godtja yana Bäpa'mirriŋu ŋayi bukmakkunydja ŋilimurruŋgu, liŋgu ŋayipi wal'ŋu waŋgany yana ŋurruŋu bukmakkunydja, ga djämanydja ŋayi yukurra bukmakkalaŋukurru yana, ga nhinanydja ŋayi yukurra bawala'mirriŋura.
EPH 4:7 Yo, yuwalk yana ŋayi märr-ŋamathirrinydja yukurra ŋilimurruŋgu bukmakku, bala ŋayi wetjtja wekaŋala ŋilimurruŋgala waŋga'-waŋganygala, märr yurru ŋunhiliyi waŋganyŋuranydja rumbalŋura Garraywala yolŋu'-yulŋuyu yurru nhämana, bala dharaŋanna bukmak nhä malanha ḻatju'mirrinydja ŋunhi ŋayi ŋuli Garrayyu wekama. Ŋunha djorra'yunydja yukurra ḻakarama ŋanya Djesunha, waŋa yukurra bitjan,
EPH 4:8 “Ŋayinydja ŋunhi marrtjina be-wala yana wal'ŋu djiwarr'lili ŋunha, yurru ŋayi galkinydja djaw'yurruna guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhinha walalanha ŋunhi ŋäthili ŋayi yätjthu birrimbirryu walalanha ŋayathaŋala yukurrana. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi gulŋiyinana ŋunha djiwarr'lili, bala ŋayi rarryurrunana wekaŋala nhä malanha ŋamakurruny'tja nhanukalaŋuwala yolŋuwala walalaŋgala dhipalana munatha'lilina.”
EPH 4:9 Yuwalk yana ŋayi Djesu marrtjinanydja ŋunhana-wala wal'ŋu djiwarr'lilina, yurru ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋayi marrtjina dhika-wala ŋoylili wal'ŋu munatha'lili, bala bakmaraŋala ganydjarrnha nhanŋu Mokuywuna.
EPH 4:10 Yo, ŋayi ŋäthilinydja marrtjina yarrupthurruna dhika-wala ŋoylilinydja wal'ŋu, ga yurruna ŋayi marrtjina be-wala djiwarr'lilinydja ŋunhiyi liŋgu yana yolŋu, ga nhinanydja ŋayi yukurra ŋunha bena-wala yana wal'ŋu ŋurikalanydja ganydjarrmirriwalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yukurra nhina ŋunha garrwar, märr yurru nhanŋuway ŋunhi walŋa gärri yukurra yurru birrka'mirriŋura.
EPH 4:11 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi marrtjina bala djiwarr'lili wal'ŋu, bala ŋayi wekaŋala ganydjarr nhanukalayŋuwu yolŋu'-yulŋuwuna, märr yurru ŋilimirrunydja mukthunna yana djämana-wala ŋuriŋiyi, nhanŋuwaynha djäma. Wiripunhanydja ŋayi goŋ-nherrara yolŋunha bo'puyŋunha nhanŋuway, ga wiripuŋunhanydja ŋayi nherrara, märr walala yurru ḻakarama dhäwu' warraŋulkuma wal'ŋu yana, ga wiripuŋunhanydja ŋayi nherrara, walala yurru ḻakarama Djesunha bukmakkala wal'ŋu yana, märr yurru walala bilyun, bala walŋathirrina. Ga wiripunydja ŋayi nherrara djäkamirrinha walalanha, märr yurru walala djäka yukurra nhanukalaŋuwu yolŋu'-yulŋuwu, ga wiripunydja ŋayi nherrara yolŋu'-yulŋunha marŋgikunharamirrinha walalanha, märr yurru nhanŋu ŋunhi yolŋu walala yuwalkkuma wal'ŋu marŋgiyirri Godku.
EPH 4:12 Ga bitjarrayi ŋayi wekaŋala waŋga'-waŋganygunydja nhanŋuway ganydjarr ŋunhi, märr yurru bukmakthu Godkalaŋumirriyunydja yolŋuyu djämanydja yukurra ŋamathama wal'ŋu yana ŋunhiyi liŋgu djäma ŋunhi ŋayi wekaŋala walalaŋgala, märr yurru Godkunydja miṯtji, rumbal ŋunhi Christkunydja birrka'mirriŋura yana wäŋaŋuranydja mukthun-yana-wala gurarrthirri marrtji dhapirrk yana, Godkala yana romŋura.
EPH 4:13 Yakana ŋilimurru yurru Christkunydja ŋunhi rumbal yalŋgi'yirri bitjan yothu' ŋunhi, liŋgu yuwalkkuma ŋilimurru yurru guŋga'yunmirrinydja yukurra bala-lili'yunmirri, yana liŋgu-u-u ga bukmak yurru ŋilimurru märr-yuwalkthirrina wal'ŋu waŋganygalana, Djesu-Christkalana nhanukalaynha, ga yuwalkkuma wal'ŋu marŋgiyirri yurru nhanŋu Godkalaŋuwu Gäthu'mirriŋuwunydja. Bala yurru ŋunhiyi bukmak Godkunydja miṯtji yolŋu walala dhärra yukurra waŋganynha yana wal'ŋu, dhapirrknha yana ŋula nhämiriwnha, liŋgu bukmak ŋunhi Christkunydja walŋa marrtji yurru maḻŋ'thu-maḻŋ'thunna warraŋulthirrina ŋuliwitjandhi rumbalkurrunydja.
EPH 4:14 Yakana yurru ŋilimurru biyapulnydja nhina yukurra dhuŋa Godkalaŋuwu romgu, bitjandja bitjan ŋuli yothu' nhina yukurra, ga ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula yolthu ḻakarama ŋula nhä birrka'mirri dhäwu', yana mayali'-wilkthun bitjan, yakana ŋilimurru yurru mäkiri'-witjun ŋurikiyi dhäwu'wunydja, bala märr-yuwalkthirrinydja. Yakana yurru ŋali wakwakthun bala-lili' bitjandja, bitjan ŋuli ruwaŋga' ŋula nhä wakwakmarama bala-lili', gäma yukurra ŋuriŋi gapuyu ḏowuyu, ga ŋula nhä bo'yunara watawuŋu. Ga ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu ḻakarama dhäwu' wiripuyamanydja, muḻkurryu djambatjthunydja be guyaŋinyarayu, ŋalinydja yurru yana dharaŋanna ŋunhimalayi, ŋunhi ŋunhiyinydja djarrpi'na, yakana yuwalk, bala gonha'yunna yurru.
EPH 4:15 Bitjan liŋgu ŋilimurru yurru ḻakarama yukurra yuwalk wal'ŋu dhäwuny'tja ŋitjalaŋguway bala-lili'yunmirri yulŋunydja, guŋga'yunmirri yukurra, yana märr-ŋamathinyaramirri bala-lili'yunmirri, märr yurru bukmak yolŋu walala Godkalaŋumirrinydja ŋuthan marrtji bala, marŋgithirrinydja yukurra yurru Christku. Liŋgu ŋayinydja ŋunhi balanyara bitjan muḻkurrnha ŋilimurruŋgu, ŋayipi yurru gurrunhan dhukarrnydja ŋurikiyi nhanukalayŋuwu rumbalwunydja, nhaltjan yurru ŋilimurru nhina ga djäma.
EPH 4:16 Yo, ŋilimurrunydja dhuwala Godkunydja yolŋu'-yulŋu barrku'-barrkuwatj, yurru ŋayipi Christthu ŋilimurrunha dhambay-manaparanydja waŋganyguŋalana, ga rrambaŋina yana ŋilimurru waŋganynha rumbalnydja, dhapirrknha yana ŋula nhämiriwnha. Liŋguna ŋayi dhä-manaparanydja ŋilimurrunha waŋganyguŋalanydja bitjarrayi, märr yurru ŋalinydja waŋga'-waŋganydhu märrama muka nhanŋunydja walŋa ŋurukala wiripu-guḻku'walanydja. Ga ŋunhi yurru ŋuriŋiyi waŋga'-waŋganydhu ŋilimurru djämanydja ŋamathama wal'ŋu, yaka ŋula waŋgany yurru maŋaŋayun, bala rumbalnydja ŋunhi Garraywu yurru wuṉḏaŋarryirrina dhärra yukurra ḏäwalana, ga bitjandhiyina yurru gurarrthirrina marrtji bala, liŋgu ŋalinydja marrtji yurru ŋuthanmaranharamirrina ŋuriŋi märryu-ḏapmaranharayuna märr-ŋamathinyarayu.
EPH 4:17 Yo, ŋilimurrunydja dhuwala Godku yolŋu walala waŋganynha yana rumbal Garraywu, ga dhiyakuyina ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja nhumalaŋgu Garraywala yana yäkuyunydja, bilmaramanydja nhuna ŋuliŋuru yätjŋuru. Yakana biyapulnydja nhiniya yukirriya ŋunhiliyi djarrpi'ŋuranydja romŋura, bitjan ŋunhi wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yaka marŋgi Godku, liŋgu guyaŋinyaranydja ŋunhi walalaŋguŋu ŋula nhäna dhäparknha yana.
EPH 4:18 Yakana walala marŋgi wal'ŋu yuwalkkunydja, bala nhinanydja walala yukurra ŋunhi buku-munha'ŋurana yana, märr-rakunymirrina wal'ŋu yana, yarrk-yarrkthunna barrkuna Godkalanydja walŋamirriŋurunydja dhukarrŋuru. Yakana walala marŋgi Godkalaŋuwu romgu, liŋgu walalaŋgu ŋayaŋunydja ŋunhi ḏälnha yana, yakana walala ḏukṯuk nhinanharawu ŋamathanharawunydja.
EPH 4:19 Bitjanna liŋguna walala yurru yukurra ŋuriki rärrumanydja djarrpi'wuna romgu ga yätjkuna wal'ŋu, ŋunhi ŋuli gora-wekamana yolŋu'-yulŋunha, yurru yakana walala yukurra gora walalaŋgalay yätjthunydja romdhu; biyapulnha wal'ŋu yätjnha yanana rom walala ŋuli djäma yukurra, ga yakana walala yurru ḏaḏawmaranharamirri walalanhawuy walala yätjŋurunydja.
EPH 4:20 Yurru nhumanydja marŋgina Christku liŋguna. Ga nhäyinyara ŋunhi ŋayi yolŋunydja Christtja?... yätj?... balanyara bitjan walala? Yaka warray.
EPH 4:21 Nhumanydja ŋunhi ŋäkula yuwalkŋu warray wal'ŋu dhäwu' Christnha, ga nhumanydja Garraywalaŋumirrinydja yolŋu'-yulŋu liŋguna marŋgina, nhaltjan nhe yurru nhina ŋamathama wal'ŋu, liŋgu Djesu ŋayipi ŋunhi yuwalkŋunydja wal'ŋu yana.
EPH 4:22 Bala biyakana yarrkthurrana walala dhipuŋuru yätjŋurunydja romŋuru, ŋulaŋurunydja ŋunhi nhe ŋäthili djäma yukurrana yätj, nhokalay nhe djälyu. Yakana biyapulnydja nhiniya yukirriya biyakayi, liŋgu ŋuriŋi ŋoy-ŋapu'yunaramirriyunydja romdhu nhuna mayali'-wilkthurrunana yukurrana gäŋala nhuna bala rakunydhinyaralilina.
EPH 4:23 Djambina biyakana, märr yurru Godthu nhuna yuṯakuma ŋunha ŋayaŋunydja, ga muḻkurr nhuŋu guyaŋinyarawu, märr nhe yurru djäl-ḏumurruyirrina nhinanharawu ŋamakurru'wuna, ga guyaŋirri yurru yukurra dhunupana wal'ŋu yana.
EPH 4:24 Yo, gonha'yurrana yätjnhanydja gupaḏalkuŋana, ga wekanhamiya nhunapinyay nhe warrpam'thurrana Godkalana, märr yurru nhe yuṯana wal'ŋu yolŋu, märr nhe yurru nhina yukurra rom-dhunupa yana ḏarrtjalknha, ganaŋ'thunarana yätjŋurunydja, bitjanna bitjan God yana ŋayipi.
EPH 4:25 Liŋguna ḏaḏawyurrana bothinyaramirriŋurunydja, yakana nhe yurru biyapulnydja bothirri yukurra ḻakarama, yana nhe yurru waŋa ḻakarama yuwalk wal'ŋu wiripu-guḻku'walanydja, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala dhambay-manapanarana waŋganyŋurana, rrambaŋina ŋali dhuwala yulŋunydja Christkuna waŋganynha rumbal.
EPH 4:26 Ŋunhi nhe ŋuli ŋoynydja-dhärra ŋula nhäyu, yaka djäma yätjtja ŋula nhä, ga yaka ŋaramurryiya weyinguŋanydja; yana bäy-ḻakaraŋana, bala meṉguŋana yanana, yurruna nhe yurru ŋorra yakurrthirri.
EPH 4:27 Yo, yakana nhe yurru mulka yukurra ŋaramurrnydja baṯ bitjan nhokalay nhe ŋayaŋuyu, liŋgu ŋaramurryunydja ŋuriŋiyi yurru bitjan ḻapmaramana dhurrwara nhanŋu mokuywuna Satanguna gulŋiyinyarawu. Yaka biyakayi wekaŋa nhanŋu mokuywunydja dhaḻakarr nhokalay ŋayaŋulili.
EPH 4:28 Ŋunhi nhe manaŋinyaramirri ŋäthilinydja yolŋu, yakana biyapulnydja manaŋiya djaw'yurra ŋula yolku, yana djäma wirrki wal'ŋu nhokalay nhe ŋarambiya'yu, märr yurru nhe märrama muka ŋatha ŋula nhä nhokalay nhe djämayu yana, märr yurru nhe wekama muka ŋurukunydja ŋunhi ŋurruwuykkunydja ga gurrupuruŋumirriwu ŋuriki walalaŋgu.
EPH 4:29 Yaka waŋiya ŋula waŋgany dhäruk yätjtja; biyaka liŋgu waŋiyanydja ŋamakurru' yana dhäruktja, märr yurru ŋuriŋiyinydja guŋga'yunna wiripu-guḻku'nha, märr yurru ŋunhinydja ŋunhi walala yurru ŋäma nhuna waŋanhara, walalanhanydja yurru marrparaŋ'kumana ŋuriŋi nhokala dhärukthu.
EPH 4:30 Liŋgu Godkunydja ŋunhi Birrimbirr Garrkuḻuk warray, ganaŋ'thun yukurra yana ŋulaŋuru yätjkalanydja, ga nhina ŋayi yukurra ŋayaŋuŋura dhuwali nhokala, yurru ŋayi ŋuli Godkunydja ŋunhi Birrimbirr galŋa-yätjthirri muka, ŋunhi ŋali yurru djäma ŋula nhä yätjkumanydja. Yaka ŋanya ŋayaŋunydja wutthurra nhokalay dhärukthu ga ŋula nhäyu djämayu ga guyaŋinyarawuyyu, liŋgu ŋayinydja dhuwalayi Birrimbirr bitjan Godkuŋuna yiŋarray'nha nherraṉara ŋunha ŋayaŋuŋuranydja ŋitjalaŋgala, ḻakarama yukurra ŋitjalanha ŋunhi ŋalinydja maṉḏa nhanŋuway Godku yana. Yo, Godthu nherrara nhanŋuwaynydja Birrimbirr dhipali ŋayaŋulili nhokala, ŋäthilimirriyamana yukurra nhuna ŋurikina waluwu ŋunhi ŋayi yurru Djesuna marrtji lili, bala märramana marrtji yurru wapmaramana nhanŋuwaynydja ŋunhi yolŋu'-yulŋunha, bala gäma nhanukalaynha ŋayi wäŋalili ŋunhana yurru.
EPH 4:31 Bala yarrkmaraŋana biyaka warrkuluŋana bukmak nhänydja ŋunhi yätjtja wal'ŋu. Yakana biyapulnydja ŋaramurrthiya ga mel-nyalyunmiya bala-lili'yunmiya. Yaka nyinyaŋdhurra ŋula yolkunydja, ga yaka yatjurranydja yukirriya benydja ŋarrtjunmiya ga gupa-waŋiya ŋula yolnha yolŋunha. Gonha'yurrana ŋunhiyinydja romnha gupaḏalkuŋana.
EPH 4:32 Yana biyaka ŋayaŋu-wuyunmiya nhumalaŋguway nhuma; wirrki wal'ŋu yana biyaka märr-ŋamathinyamiya nhumalaŋguway nhuma. Ga ŋunhi yurru ŋula yolthu nhuna ŋayaŋu-yätjkumanydja, yana bäy-ḻakaraŋana nhanŋu, bala meṉguŋana yana, biyakana bitjarra ŋayi Godthu nhuŋu yätjpuy bäy-ḻakaraŋala, bala buwayakkuŋalana ŋuliyina Djesu-Christkalana.
EPH 5:1 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Nhumanydja dhuwala marrkapmirri walala yana yumurrku' Godku, bala biyaka nhiniya yukirriya dhuwurr-ŋamathiyana, biyakana bitjan God yana Bäpa'mirriŋu nhuŋu.
EPH 5:2 Ga märr-ŋamathinyamiya bala-lili'yunmiya, biyaka yana liŋgu bitjan Christ märr-ŋamathirri ŋuli yukurra ŋilimurruŋgu. Mirithina yana ŋayi ŋilimurrunha märryu-ḏapmaraŋalanydja, bala ŋayi wekanhaminana nhanŋuway ŋayi walŋanydja walŋakunharawuna ŋilimurruŋgu. Ŋayinydja rakunydhina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, yurru ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi wekanhamina märryu-ḏapmaranharayuna, ŋunhiyinydja balanyarana bitjan buŋgan bäw' gaŋgathirri ŋuli marrtji Gunhu'wu, bala Gunhu'yunydja nhäŋala ŋayaŋu-ŋamathinana manapara nhanukuŋu ŋunhi wekanharanydja, bala ŋayi yana Godthunydja märraŋalana ŋilimurrunha, bala nherrara nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi dhambay-manapara Christkalana.
EPH 5:3 Yuwalkkuma yana nhuma dhuwala Godkunydja wal'ŋu yolŋu'-yulŋu. Yaka yana nhuŋu dhunupa nhe yurru djäma yätjtja wal'ŋu, balanyaranydja bitjan marramba', ga djäl-ḏumurruyinyamirri yätjku, ga wanaŋa-ḏumurru ŋula nhäku. Yaka yana waŋanhamiya yukirriya ŋurikiyinydjayi yätjpuynydja nhäpuy malaŋuwuy.
EPH 5:4 Ga yaka waŋiya yätj dhäruk ga dhäwu' wakal-wekanhaminyaranydja; yaka waŋiya dhäparktja ŋula nhämiriwnydja dhäruk. Biyaka liŋgu waŋiya ŋamakurru' wal'ŋu yana dhäruk, yuwalk ŋunhi wal'ŋu, ga buku-wurrpalanydja yukirriya Godnha.
EPH 5:5 Liŋgu nhe marŋgina liŋguna, ŋunhi yurru dhuwurr-yätjmirrinydja ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu yakana gulŋiyirri yukurra Godkalanydja wäŋalili ga romlili; walalanydja yurru yana yarrkthunna-wala, ganaŋ'thunna yurru Godkalanydja, ŋunhinydja marramba'mirrinydja yolŋu, ga wurraŋatjarranydja yolŋu, ga rom-bakmaranhamirrinydja ŋunhinydja, ga wanaŋa-ḏilkurrunydja yolŋu. Yo, ŋuriŋinydja rärru-ḏilkurruyunydja ŋuli waŋarrkuma yukurra rrupiyana ŋula nhä malanha, yakana yurru balanyarayuyinydja yolŋu'-yulŋuyu märrama ŋula nhä ŋulaŋuru Christkuŋunydja, yakana walala yurru yukurra nhina galkinydja wal'ŋu nhanukala ŋunhala djiwarr'ŋuranydja.
EPH 5:6 Wiripu-guḻku'yunydja ŋuli yolŋu'-yulŋuyu ḻakarama nhumalaŋgu, yanapi ŋunhiyinydja manymak djämawu yätjkunydja ŋula nhäkunydja marramba'wunydja wo wanaŋa-ḏumurruwunydja, yurru ŋunhiyi dhäruktja walalaŋguŋu ŋula nhäna yana nhäŋiniŋ'nha. Yaka nhenydja mäkiri'-witjurra walalaŋgu dhärukku mayali'-wilkthunarawuywunydja, liŋgu Godtja ŋuli yukurra ŋaramurryirri yätjkunydja wal'ŋu romgu ŋurikiyinydja, ga yuwalkkuma yana ŋayi yurru dhä-ḏir'yundja wal'ŋu ŋunhiyinha yolŋu'-yulŋunhanydja ŋunhi walala ŋuli yaka dhäruk-märrama ŋanya, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋapa-wekaŋala nhanukalaŋuwu romgu.
EPH 5:7 Dhiyakuyina märrwu nhenydja yurru yarrkthun yana balanyarawalayi yolŋu'-yulŋuwala, yaka galkithiya walalaŋgala miṯtjilili.
EPH 5:8 Liŋgu ŋäthilinydja nhenydja ŋunhi nhinana yukurrana buku-munha'ŋura yana, ga dhiyaŋunydja-wala nhe yukurra nhina djarraṯawun'ŋurana, galkina yana Godkalana. Gatjuy mukthurrana-wala yana nhiniyanydja ŋamathaŋana wal'ŋu, liŋgu nhenydja dhuwala yolŋu djarraṯawun'puy, yaka ŋula buku-munha'wuy.
EPH 5:9 Ŋunhi ŋuli dharpa gurarrthirri yukurra ŋunha djarraṯawun'ŋuranydja wal'ŋu, bala ŋuliŋuruyi dharpaŋurunydja ŋuli borummirriyirrina ḻatju'mirrina dhikana wal'ŋu borum muḻkurrnydja, ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋu yukurra nhina Godkalanydja djarraṯawun'ŋura, ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru nhina ŋamakurru'na, rom-dhunupana ga yuwalknha wal'ŋu.
EPH 5:10 Biyaka gatjarr'yurra ŋäthilinydja maḻŋ'maraŋa marrtjiya nhä malanha, bala nhiniyana ŋunhiliyina liŋguna romŋura ŋunhi Godthu ŋuli ḻakarama ŋamakurru' wal'ŋu.
EPH 5:11 Guyaŋiya ŋunhi dharpanha ŋunhi ŋuli yukurra ŋuthan ŋunha warumukŋura; ŋurikiynydja dharpawuy borum yurru ḻirra-warmirrina yana, yakana ŋamakurru' wal'ŋu. Yaka nhenydja waŋgany-manapanmiya ŋunhiwalayi ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yukurra nhina buku-munha'ŋura, ŋurikalanydja ŋunhi yaka walala marŋgi Godku. Yaka nhiniya walalaŋgalaynydja romŋura; yana biyaka maḻŋ'maraŋa walalaŋgu yätj, djarraṯawun'lilina gäŋa ŋuriŋi nhokalay ŋamakurru'yu wal'ŋu romdhu, märr yurru walala dharaŋan ŋunhi walalaŋgunydja rom yätj warray wal'ŋu yana, yaka warray ŋamakurru'.
EPH 5:12 Yaka yana marrtjiya waŋanhamiya ŋurikiy gora-wekanharamirriwuynydja rombuy ŋunhi walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyu djäma be gayul wal'ŋu munha'ŋura.
EPH 5:13 Ŋunhi ŋayi ŋuli djarraṯawun'thunydja räkukuma ŋunhi wäŋa buku-munhany'tja, bala bukmak ŋunhiyi nhä malanha yurru marrtji maḻŋ'thu-maḻŋ'thun warraŋulthirrina, bala yurru ŋunhiyinydja nhä malanha djambina yana wiripuŋuyirrina, bala djarraṯawun'thirrina yurru ŋuriŋiyi djarraṯawun'thuna.
EPH 5:14 Ŋula yolthu yukurrana waŋana ḻakaraŋala dhiyakuyyinydja bitjarra gam', “Bira'yurrana nhuma yakurrmirrinydja ŋunhi, gaŋgathiyana nhuma rakunymirrinydja. Gonha'yurrana dhuwaliyi buku-munha'nhanydja, bala yurru ŋayi Christthuna räkukumanydja nhumalanha nhanukalaynha ŋayi djarraṯawun'thu.”
EPH 5:15 Yo gurrum'thurra yulŋunydja, yaka nhiniya dhuwurr-djarrpi'thiyanydja biyakayi bitjan ŋunhi dhuŋamirri yolŋu'-yulŋu. Guyaŋiya dhunupakuŋa wal'ŋu yana, ga nhiniya Godkala yana yuwalkŋura romŋura.
EPH 5:16 Biyakana liŋgu djämana-wala marrtjiya Godkunydja walu-ŋuparra yana, yaka walunydja ŋunhi warrkuḻuŋa yukirriya, liŋgu guḻku' mirithirri mukthun nhina yukurra dhiyalaminydja wäŋaŋura yätj.
EPH 5:17 Yaka nhiniya yukirriya dhuŋanydja muḻkurr-dhumuktja, yana biyaka yaw'yurra ṉiṉ'thurra wal'ŋu nhokalay ḻiyayu Godkalaŋuwu gatjaḻwu, bala marrtjiya ŋuliyi liŋgu yana dhukarrkurru.
EPH 5:18 Yaka yukirriya leŋu ŋänitjiyunydja, liŋgu ŋuriŋiyinydja nhuna yurru mel-warryun gäma bala yätjlilina, baḏuwaḏuyunna nhuna yurru buwayakkumana rumbalnha. Nhe yurru yana ŋayaŋuyu nhokalaynydja ḻukiya ŋunhi walŋamirri wal'ŋu gapu, dhaŋaŋdhiya biyaka yana Godkala ŋuriŋiyi Walŋayu Birrimbirryu.
EPH 5:19 Bala nhuma yurru waŋanharamirrina yukurra bala-lili'yunmirri Godkuna wal'ŋu ŋunhina dhäruk; bitjanna liŋguna nhuma yukurra yurru miyaman Godkuna ŋunhina manikay nhokalay dhiyaŋi ŋayaŋuyu, wokthunna nhe yukurra yurru Garraywu manikayyuna miyamanarayu, bitjanna liŋgu walu-ŋupan ga munhamandhirri.
EPH 5:20 Biyakana liŋgu buku-wekaŋa yukirriya ŋanyapinyay Godnhana ŋilimurruŋguway Bäpanhana; buku-wurrpala biyaka ŋanya bukmakku yana nhäku malaŋuwu, yäkuyu Garraywala ŋilimurruŋgalaŋuwala Djesu-Christkala yana.
EPH 5:21 Yo, nhumanydja dhuwali yukurra märr-nherraṉmirri Djesu-Christkala rom-beyaṉiyirri manapan, liŋgu ŋayi ŋunhi ŋilimurruŋgunydja gunganharamirri mulka, bala nhe yurru yaka ŋurruŋu-yuḻkun ga ŋurruŋu-ḻakaranhamirri wiripuŋuwala yolŋuwala; nhe yurru yana nyilŋ'maranhamiya nhunapinyay nhe, bala märr-nherraṉmiya biyaka nhumalanhay nhuma bala-lili'yunmiya.
EPH 5:22 Nhuma ḏarramu ga miyalk ŋunhi nhuma liŋguwuynha ŋawatthunminyarana, nhumanydja maṉḏa waŋganynha dhuwala, balanyarana bitjan Garray Djesu ga ŋilimurru nhanukalayŋumirri ŋunhi yolŋu'-yulŋu waŋganynha yana rumbal. Nhe miyalktja, märr-nherraṉmiya nhokalayŋuwala dhuway'mirriŋuwala, bili ŋayi muka ŋunhi nhuŋunydja gunganharamirri; märr-ŋal'yurra yukirriya nhanukala, liŋgu ŋunhiyinydja bitjan Garraynhana nhe yukurra dhäruk märrama bitjandhiyi. Liŋgu ŋunhi dhuway'mirriŋunydja nhuŋuway, balanyara ŋayi bitjan muḻkurrnha nhuŋu, balanyara yana liŋgu bitjan Christ ŋayipi muḻkurrnydja Godkalaŋumirriwunydja ŋurikinydja miṯtjiwu. Liŋgu Godkunydja ŋunhi miṯtji bitjan rumbal nhanŋuway Garraywu dhiyala munatha'ŋuranydja, ga ŋayinydja ŋunhi ŋayipi walŋakunharamirri ŋurikiyi rumbalwunydja. Ga dhiyakuyina ŋayaŋuwu Godkunydja ŋunhi yolŋu'-yulŋu yurru märr-nherraṉmirri yukurra Christkala yana nhanukalay wal'ŋu, bala dhäruktja ŋanya märramana, ga bitjandhi yana liŋgu nhe miyalktja yurru märr-nherraṉmirri yukurra dhuway'mirriŋuwalana nhokalaŋuwala nhe.
EPH 5:25 Ga nhuma dhuway'mirriŋunydja walala, märr-ŋamathiya yukirriya nhokalaŋuwu nhe miyalkku, biyaka yana liŋgu bitjan ŋayi Christ ŋuli yukurra märr-ŋamathirri nhanukalaŋuwu miṯtjiwu yolŋu'-yulŋuwu. Ŋayina ŋunhi walŋanydja wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi, bala burakina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, märr yurru ŋilimurrunydja nhina yukurra walŋathirrina, ga bitjandhina nhe yurru dhuway'mirriŋunydja märryu-ḏapmaraŋa nhuŋuway miyalknhanydja, ga djäka nhanŋu yuwalkkuŋa dhika wal'ŋu.
EPH 5:26 Liŋgu Christtja ŋunhi ŋayipinydja maŋgu'-waṉḏina, märr yurru ŋilimurrunydja nhina yukurra nhanŋuwaynha wal'ŋu yolŋu walala yana; ŋayi ŋilimurrunha ḏarrtjalkkuŋalanydja buwayakkuŋalana yätjtja yana ŋilimurruŋgu ŋuriŋina Godkalana dhärukthu, bala ŋayi nherraranydja ganaŋ'maraŋalana ŋunhana ŋilimurrunha nhanŋuwayliliyaŋalana,
EPH 5:27 märr yurru nhanŋuwaynydja ŋunhi miṯtji dhärra ḻatju'na wal'ŋu dhapirrknha yana dhikana, ḏarrtjalknha ŋula nhämiriwnha, ŋäthilimirriyanharana girri'-ŋamathinyara nhanŋu Christkuna ŋunhi ŋayi yurru buna, bala märramana yurru ŋilimurrunha, märr yurru ŋilimurru dhambaynha waŋgany-manapanmirrina Christkala gupaḏalkumana-wala. Liŋgu ŋunhi Godkunydja miṯtji balanyarana bitjan dhawu'mirri dhäyka Christku.
EPH 5:28 Ga dhiyakuyinayi, ḏarramuyu yurru märryu-dapmaramanydja nhanŋuway ŋayi miyalknhanydja, ga yuwalkkuma yana djäka nhanŋu wal'ŋu, gunganharamirriyama ŋanya, bitjan yana liŋgu bitjan ŋayi ŋuli djäka yukurra nhanukalayŋu ŋayi rumbalwu, liŋgu ŋunhiyinydja maṉḏa, ḏarramu ga miyalk nhanŋu, waŋganynha maṉḏa yana rumbalnydja.
EPH 5:29 Nhaltjan yurru ŋayi ḏarramunydja ŋanyapinyay ŋayi rumbal?... bunharamirri muka?... ga ŋayaŋu-yätjkunharamirri? Yaka warray. Yana ŋayi yurru gunganharamirri warray ga mulka'kunharamirri ŋanyapinyay ŋayi, ga maranhukunhamirri yurru ŋathayu ŋula nhäyu. Ga bitjandhina ŋayi yurru ḏarramunydja djäka yukurra nhanukalaŋuwu ŋayi miyalkkunydja, ga maranhu-wekama nhanŋu, bitjan yana liŋgu bitjan ŋayi Christ djäka yukurra ŋilimurruŋgu, ga ŋäthilimirriyama maranhu marrtji ŋilimurruŋgu nhanukalayŋumirriwunydja ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu.
EPH 5:30 Liŋgu ŋalinydja dhuwala waŋgany yana dhambay-manapan yukurra nhanukalana, bitjan rumbal nhanŋuwaynha.
EPH 5:31 Yo, Godthunydja yukurra ḻakarama waŋa bitjan, “Ŋunhi ŋayi yurru ḏarramuyu miyalknha märramanydja, ŋunhiyinydja maṉḏa yurru märrma'yirri waŋganynha rumbalnydja. Dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋayi yurru ḏarramuyu ganandja nhanŋuway ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha, bala ŋayi yurru dhambay-manapanmirrina nhanukalayŋuwala miyalkkalanydja, märr maṉḏa waŋganynha yurru yulŋunydja muŋbunumana.”
EPH 5:32 Yo, dhiyaŋuyinydjayi dhärukthu yukurra ḻakarama dhuway'mirriŋunha ga miyalknha nhanŋu, yurru dharaŋanna ŋarranydja yukurra dharrpalnydja djinawany'tja wal'ŋu dhäruk ŋunhi, liŋgu ŋuriŋiyinydja ḻakarama yukurra Christnhana ga nhanŋuwaynha ŋayi miṯtjinha, ḻakarama yukurra bitjanna ŋunhi ŋayi Christ ga ŋilimurru waŋganynha yana yulŋunydja muŋbunuma-wala.
EPH 5:33 Yurru yuwalkkuma yana nhe yurru ḏarramuyunydja märryu-ḏapmaraŋa nhuŋuway miyalknhanydja, biyaka yana liŋgu bitjan nhe yukurra märr-ŋamathirri nhuŋuway nhe. Ga birrka'mirri miyalk yurru märr-nherraṉmirri yulŋunydja nhanukalayŋuwala dhuway'mirriŋuwalanydja.
EPH 6:1 Nhumanydja djamarrkuḻiny'tja, dhärukku malthurra yana ŋäṉḏi'mirriŋuwu ga bäpa'mirriŋuwu nhumalaŋgalaŋuwu, liŋgu nhumanydja ŋunhi nhanŋuway yana Garraywu; yuwalk nhuŋu dhunupa, nhe yurru ŋunhi dhäruktja-märrama maṉḏanha, liŋgu ŋunhi ŋayi Godthu gurrunhara romdja, ŋayi waŋana bitjarra, “Märr-nherraṉmiya nhokalaŋuwala ŋäṉḏi'mirriŋuwala ga bäpa'mirriŋuwala.” Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi nherrara dhawuny'tja bitjarra gam',
EPH 6:3 “Ŋuli nhuma yurru dhäruktja-märrama maṉḏanha, nhenydja yurru nhina ŋamathamana, weyinŋumirrina wal'ŋu yana dhiyala wäŋaŋuranydja.”
EPH 6:4 Ga nhumanydja ŋäṉḏi'mirriŋunydja walala ga bäpa'mirriŋunydja walala, ŋuthanmaraŋa marrtjiya nhumalaŋguway djamarrkuḻi'nhanydja ŋamathaŋa yana. Dhunupa warray walalaŋgu ŋunhi raypirri'yunarawunydja waŋanharawu yätjŋurunydja, yurru yaka nhe yurru buŋgawayirrinydja wal'ŋu walalaŋgu, ga yaka ŋarrtjurra walalanha ŋurrumiriwŋuranydja, märr walalanydja yurru ŋunhi yumurrkuny'tja yakana yarryun nhokala, bala yana rommiriwyirrinydja. Yana nhiniya ŋamathaŋa wal'ŋu nhepina, ga marŋgikuŋa walalanha yuwalkku ga dhunupawu dhukarrwu, märr yurru walala ŋuthan marrtji bala Christkalana ŋunhiliyina romŋura.
EPH 6:5 Ga nhumanydja walala, ŋunhi nhuma djämamirri yolŋu ŋula yolku yolŋuwu, dhäruk-märraŋa yana nhuŋuway buŋgawanhanydja. Märr-nherraṉmiya nhanukala ga djäma yukirriya nhanŋu yuwalkkuŋa yana nhokalay ŋayaŋuyu, rom-wiyaṉiyinyarayu yana manapanarayu, liŋgu ŋunhiyinydja bitjan Garraynha nhe yukurra dhäruk-märrama bitjandhiyi.
EPH 6:6 Yaka yana djäma yolŋuwunydja wokthunarawu; biyaka djäma yana mukthurra marrtjiya bala yuwalkkuŋa wal'ŋu, märr yurru ŋayi Godtja wokthun muka nhuŋu. Liŋgu ŋurikiyi warray ŋayi ḏukṯuktja, nhe yurru djäma nhokalayŋuwu ŋunhi munatha'wuywunydja buŋgawawu galŋa-djulŋithirri yana goŋmirriyirri, liŋgu yuwalktja nhe yukurra djäma ŋunhi Christku warray nhanŋuway, yaka ŋula yolku yolŋuwu.
EPH 6:8 Guyaŋiya dhuwala biyaka gam': Ŋunhi nhe yurru djäma ŋula nhä ŋamathamanydja, ŋayinydja yurru nhuna Garrayyunydja wekama buku-ruŋinyamaranharawuy ŋamakurru' yana, ŋupanayŋu yana bitjan nhuŋu ŋunhi djäma, bäyyi nhe djämamirri yolŋu ŋula yolku, ga bäyyi nhe yaka ŋula yolku djämamirri.
EPH 6:9 Ga nhuma buŋgawanydja walala, gunganhamaraŋa nhuŋuway djämamirrinhanydja, gäŋa marrtjiya biyaka bulnha ḻatju'kuŋa wal'ŋu, ga yaka ŋanya barrari-wukuŋanydja dhärukthu dhimirr'mirriyunydja. Guyaŋiya ŋunhi walalanydja nhanŋuway yana Garraywu yolŋu walala, ŋurikiyi ŋunhi ŋayi nhina yukurra ŋunha djiwarr'ŋura warray. Ga bitjandhi ŋayi nhuŋunydja buŋgawayi yana. Yurru ŋunhalana ŋayi yurru marrtji nhäma'-nhamanydja nhumalanha rrambaŋikumana; yaka ŋayi yurru ḻakarama wiripunhanydja be buŋgawa ŋayi yolŋu, ga wiripunhanydja ŋunha gali'wuy wakinŋu bitjan.
EPH 6:10 Yo, dhuwalanydja gay' dhäruk dhawar'yunaramirrina. Biyaka dhärriyana yana wuṉḏaŋarrthiya Garraywalanydja; ŋayina yurru nhuna marrtji ganydjarr-wekamanydja bala nhanukalay ŋayi ganydjarryunydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi biyapul warray wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru.
EPH 6:11 Gatjuy märraŋana, bala dhaṯthunmiyana biyaka bukmakthu ŋuriŋi malaŋuyu ŋunhi ŋuli Godthu wekama, märr yurru nhe dhärra yukurra wuṉḏaŋarryirrina, märr yurru nhuna ŋuriŋi miriŋuyunydja Satandhunydja yaka muka galkinyamaramanydja yätjlili. Liŋgu ŋunhiyi yätjtja birrimbirr mokuynydja mayali'-wilkthunaramirrina yana, ga dhärra ŋayi ŋuli yukurra ŋayan'mirri nhuŋu bunharawu. Yurru ŋalinydja yurru ŋanyana djuḻkmaramanydja dhuḏi'yunmaramanydja ŋuriŋi Godkalanydja ganydjarryu.
EPH 6:12 Liŋgu ŋali yukurra dhuwala yaka bunharamirri yolŋunhanydja wal'ŋu walalanha, rumbalmirrinhanydja ga gulaŋmirrinhanydja; yuwalktja ŋilimurru yukurra bunharamirri Satan warray, ga nhanŋu ŋurikiyi miṯtjinha, ŋunhiyi wakinŋumirrinha birrimbirrnha walalanha ŋunhi walala be ganydjarr-ḏilkurru wal'ŋu. Walalanydja ŋunhiyi mokuynydja walala wirrkina dhika yätjnha yana, ga nhinanydja walala yukurra dhika gärakŋura ŋurruŋumirri wal'ŋu yana, liŋgu ŋayathamanydja walala yukurra dhuwala munatha' wäŋa walalaŋgalay goŋdhu, liŋgu wäŋanydja dhuwala yukurra dhiyaŋunydja-wala ŋorra warumuknha wal'ŋu, buku-ḻiw'marama yana. Yo, ŋunhiyinydja yätjmirrinydja bitjan bili ŋuli ŋayan'-dharra yukurra ŋilimurruŋgu Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu.
EPH 6:13 Ŋurikiyinayi nhe yurru girri'-ŋamathiyanydja, goŋ-djarryurra märraŋanydja bukmak nhä malanha Godkuŋu ŋunhi wekanhara, märr yurru nhe dhärra wuṉḏaŋarryirri, girri'-ŋamathirrina yana, ŋunhi ŋayi yurru ŋula nhä yätj marrtjinydja bunharawu baḏuwaḏuyunarawunydja nhuŋu. Gatjuy girri'-ŋamathiyana biyakayina, bala dhärriya yana yukirriya wuṉḏaŋarrthiya, märr yurru nhenydja ŋanya waṉḏinyamarama warray, winya'yunmaramana yurru.
EPH 6:14 Yo, dhärriya yana girri'-ŋamathiya yukirriya mukthurra. Biyaka dhaṯthunmiya yana ŋuriŋi gunganharamirriyu girri'yunydja, Godkala ŋuriŋiyi nhäyu malaŋuyu ŋamakurru'yu. Gatjuy, ḏapmaranhamiya nhunapinyay nhe gandarrkurru ŋuriŋiyi yuwalkŋuyu dhärukthu, ga gunganhamiya nhunapinyay nhe gumurrnydja ŋuriŋi Godkala dhunupa'ŋuyu romdhu.
EPH 6:15 Biyaka liŋgu mulkiya yana baṯ biyaka dhäwuny'tja ŋunhi Djesunha; ŋunhiyinydja bitjan nhe yukurra dhärra ḻukuwuyyu ḏälmirriyuna, girri'-ŋamathirri marrtjinyarawuna ŋurukuna ŋunhi dhirrkthirrkkuna gatjaḻwu, ḻakaranharawu dhäwu'wuna ŋunhi ŋayaŋu-yal'maranharamirriwuna wiripu-guḻku'walaŋuwuna.
EPH 6:16 Biyakayi liŋgu märr-yuwalkthiyanydja yukirriya Christkala yuwalkkuŋa wal'ŋu dhika yana, liŋgu märr-yuwalkthinyaranydja ŋunhinydja balanyarana bitjan gunganharamirri girri' nhuŋu. Bitjan liŋgu ŋayi yukurra yätjthunydja birrimbirryu ŋurrka'-ŋurrkama yätjtja nhä malanha nhokala, wirrki yana ŋayi djäl nhuŋu baḏuwaḏuyunarawunydja, yurru ŋuriŋiyi märr-yuwalkthinyarayunydja nhe yurru ŋultjikumana ŋunhinydja ŋurru-gurthamirrinhanydja bonarra'nha bukmakkumana yana ŋunhi ŋayi ŋuli Satandhu ḏupthun nhokala.
EPH 6:17 Biyakayi liŋgu guyaŋiya yukirriya ŋanya Godnha, nhaltjan ŋayi ŋuli walŋakuma nhuna gunganharamirriyama yätjŋuru ŋuliŋuru, liŋgu balanyarayinydja ŋunhi guyaŋinyara bitjan muḻkurrwuynha gunganharamirriyanhara, gungama ŋuli yukurra muḻkurrnha nhuŋu guyaŋinyarawuy, märr yurru nhe yaka beyaṉiyirri ŋula nhäku. Yo, marŋgithiyanydja biyaka Godkalaŋuwu dhärukkunydja, rulwaŋdhurra nhokalay nhe muḻkurrlili ga ŋayaŋulili, liŋgu Godkunydja dhäruk dhuwala balanyara bitjan raywal ŋunhi mandjawak, dharpuma ŋuli yukurra yolŋunha ŋayaŋu ŋunha, liŋgu ŋuriŋi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu marrtji yurru bumana ŋunhi yätjnhanydja wal'ŋu ŋuriŋiyina Godkalana dhärukthu.
EPH 6:18 Gatjuy dhaṯthunmiya gunganhamiyana nhunapinyay nhe bukmakthu yana ŋuriŋi nhäyu malaŋuyu ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala, märraŋana biyakayina ga marŋgithiyana dhärukku ŋunhi Godkalaŋuwu bukumirriyanharayu yana, märr yurru ŋayi yaka muka Satandhunydja yätjthunydja nhuna buma baḏuwaḏuyun. Biyaka liŋgu bukumirriyaŋa yukirriya Godnha, ŋäŋ'thurra ŋanya guŋga'yunarawunydja nhuŋu, yurru bukumirriyaŋanydja yukirriya ŋuriŋi wal'ŋu yana Garrkuḻukkala Birrimbirryu. Nhiniya bira'yurra yukirriya, ga yaka djawaryurra gandarrŋuranydja bala ḏaḏawyurrana. Mukthurra yana dhärriya-wala Godkala romŋura, ga biyaka liŋgu bukumirriyaŋa yukirriya bukmakku yana Godkalaŋumirriwunydja miṯtjiwu.
EPH 6:19 Ga bukumirriyaŋayi yana ŋarrakunydja, ŋäŋ'thurra ŋanya Garraynha, märr ŋayi yurru wekama ŋarraku dhäruk waŋanharawu, märr yurru ŋarra marrtji ḻakaramanydja warraŋulkuma yana bala Godku dhäruktja barrarimiriwnha ŋula nhämiriwnha. Yakana yurru biyapulnydja Godku ŋunhi dhäruk ŋorra yukurra djuḻuḻ'maranhara, liŋgu Godtja ḏukṯuk bukmakku yolŋu'-yulŋuwu marugithinyarawunydja.
EPH 6:20 Walala galkaranydja ŋarranha dhipala ḻoḻulilinydja, liŋgu ŋarra ŋuli dhäwu' ḻakaranha birrŋ'maranha ŋanya Djesunha yäku, ga ŋopurrnydja maṉḏanha dhuwala ŋarraku ḏapmaranhara djiŋdjiŋ'mirri. Yurru bukumirriyaŋana walala ŋarraku yulŋunydja, märr yurru ŋarra mukthun yana ḻakaramanydja dhuwalayi dhäwuny'tja, liŋgu ŋayi Godthu ŋarranha djuy'yurrunanydja dhiyakuyi dhäwu'wu ḻakaranharawu warraŋulkunharawuna.
EPH 6:21 Ga djuy'yundja ŋarra yurru Ditjikanha nhumalaŋgala, ŋilimurruŋgu marrkapmirrinha wäwa'mirriŋunha, märr yurru ŋayina nhumalaŋgala ḻakaramanydja ŋarranha, nhaltjan ŋarra yukurra nhina dhuwala dhiyala, ga nhä ŋarra yukurra djäma; ŋayina yurru nhumalaŋgu ḻakarama bukmakkumanydja ŋarranha, liŋgu yuwalkkuma yana ŋayi ŋuli djämanydja Garraywu.
EPH 6:22 Dhiyakuyina ŋunhi ŋarra ŋanya yurru djuy'yundja nhumalaŋgala, märr yurru nhuma marŋgiyirri ŋanapurruŋgu, nhaltjan yukurra Godthu guŋga'yun ŋanapurrunha, märr yurru ŋayaŋunydja nhumalaŋgu dhiyaŋu dhäwu'yunydja marrparaŋ'kuma dhika wal'ŋu.
EPH 6:23 Ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu, ŋäŋ'thundja yukurra Godnha Bäpanha ga Garraynha Djesu-Christnha, märr yurru ŋayi nhumalanha dhambay-manapan waŋganygumana, märr yurru nhuma nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunna marimiriwnha nhämiriwnha, märr-ŋamathinyaramirrina bitjanna bala-lili'yunmirri, ga märr-nherraṉmirri yukurra yurru nhanukiyingala Christkala yana waŋganygala.
EPH 6:24 Bukmak ŋunhinydja ŋunhi nhuma yuwalkkuma wal'ŋu märr-ŋamathirri yukurra ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywu Djesu-Christku, nhinanydja nhuma yurru yukurra Godkalana yana nhanukalaynha märr-ŋamathinyaraŋura, liŋgu dhuwalayinydjayi märr-ŋamathinyara yurru dhärra yukurra gupaḏal-warray-wala yana, dhawaryunamiriw warray. Ga liŋguna dhuwala.
PHI 1:1 Dhuwalanydja djorra' dhäwu' ŋarrakuŋu Bolwuŋu ga Dimithiwuŋu ŋinyalaŋguŋu, ŋunhi ŋilinyunydja maṉḏa dhuwala djämamirri maṉḏa Djesu-Christku, ga wukirrina ŋilinyu yukurra dhäruktja dhuwala nhumalaŋgu bukmakku yana Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu dhipali wäŋalili Bilipaylili yäkulili; nhumalaŋgu djäkamirriwu walalaŋgu ŋunhi nhuma miṯtjiŋura dhiyalimi, ga nhumalaŋgu ŋunhi nhuma guŋga'yunaramirri walala, ga wiripu-guḻku'wu, bukmakku yana ŋunhi nhuma yukurra nhina dhuwali dhambay-manapanmirri Djesu-Christkala, waŋganynha yana.
PHI 1:2 Ŋarra ŋäŋ'thun yukurra bukumirriyama nhumalaŋgu yulŋunydja, märr yurru Godthu ŋilimurruŋgala Bäpayu ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhumalanha galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu, märr yurru nhumanydja nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara waŋgany-manapanmirri Djesu-Christkala.
PHI 1:3 Yo, bitjan liŋgu ŋarra ŋuli yukurra guyaŋirrinydja nhumalanha dhipali, ga bukumirriyama ŋarra ŋuli buku-wurrpan Godnhanydja nhumalaŋgu,
PHI 1:4 yurru ŋayaŋuyu goŋmirriyirri yana ŋarra ŋuli bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu,
PHI 1:5 liŋgu ŋarra ŋuli guyaŋirrina ŋunhina ŋunhi nhuma ŋuli yukurra dhärra waŋganyŋura ŋarrakala, guŋga'yun ŋuli yukurra ŋarranha beŋuru liŋgu ŋurruŋuru, ga yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala nhuma ŋuli guŋga'yun ŋarranha ḻakarama birrŋ'marama dhuwalayi dhäwu' Garraywalaŋuwuy.
PHI 1:6 Ga biyapul dhiyaku ŋarra marŋgi gam': Ŋunhinydja ŋurruŋuranydja ŋayi Godthu nhumalanha walŋakuŋalana märraŋala, ŋunhiyina ŋayi ŋurru-yirr'yurrunanydja djäma ŋamakurruny'tja nhumalaŋgala ŋayaŋulilinydja, ga bitjanna liŋguna ŋayi yurru yukurra djämanydja yana nhumalaŋgala, yana liŋgu yurru-u-u, ga dhawar'marama ŋayi yurru warrpam' nhumalaŋgala, ŋuriŋina waluyunydja Djesu-Christkalana, ŋunhi ŋayi yurru bunana.
PHI 1:7 Yo, dhunupa ŋarraku dhuwala bitjanarawuyinydja goŋmirriyinyarawunydja ŋunhi ŋarra yurru guyaŋirrinydja nhumalanha, liŋgu nhumanydja dhuwala ŋayaŋuŋura ŋarrakalana. Ŋayipi Godtja ŋuli yukurra ŋarraku dharray warray bitjan liŋgu, ḻatju'kuma warray gäma dhiyala ḻoḻuŋura ŋunhi ŋarra gärri yukurra dhuwala, ga ŋäthili ŋunhi, ŋunhi ŋarra yukurranha ŋuli marrtjinya ga ḻakaranha dhäwu' wäŋalili ga wäŋalili bitjana. Ga nhumalanhanydja ŋayi ŋuli Godthu yukurra gäma ḻatju'kumayi, rrambaŋikumana ŋilimurrunha, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala bitjan waŋganynha ŋayaŋu ŋilimurru yana.
PHI 1:8 Yo, God ŋayipi marŋgi ŋarrakunydja, ŋunhi ŋarranydja yukurra ḻakarama dhuwala yuwalk; yuwalkkuma yana ŋarra yukurra märr-ŋamathirrinydja nhumalaŋgu, märryu-ḏapmaramanydja ŋarra nhumalanha ŋuli ŋuriŋina wal'ŋu märryu-ḏapmaranharayu nhanukalaynha Djesu-Christkalana yanana.
PHI 1:9 Yo, bitjan liŋgu ŋarra ŋuli bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu, ŋäŋ'thundja ŋuli yukurra Gunhu'wala, märr nhanukalanydja ŋuriŋinydja märr-ŋamathinyarayu yukurra yurru nhumalanha bitjanna liŋguna dhaŋaŋguma ŋayaŋunydja, märr yurru nhuma märr-ŋamathinyaramirri nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmirri, yuwalkkuma wal'ŋu wirrki. Ga wiripunydja ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru wirrki yana marŋgithirrinydja nhanŋu Godku yuwalkkuma, ga dharaŋan nhanŋu ŋunhi yuwalk rom,
PHI 1:10 märr nhuma yurru yuwalkkuma yana gatjarr'yundja yukurra bukmak nhä malanha rom, bala djarr'yundja, bala nhina yukurra yurru ḻatju'na wal'ŋu dhikana, ga ḏarrtjalknha, ŋula nhämiriwnha yana, girri'-ŋamathirrina ŋurikina ŋunhi ŋayi yurru Garray gumurr-roŋiyirri.
PHI 1:11 Yo, ŋäŋ'thundja ŋarra yukurra Godnhanydja nhumalaŋgu, märr yurru nhuma nhina yukurra ŋamakurru'ŋura yana romŋuranydja, bitjan yurru bitjan ŋuli dharpa dhärra yukurra borum dhaŋaŋmirri, yurru ŋuriŋi yana waŋganydhuna ganydjarryunydja, Djesu-Christkalana yanana nhuma yukurra yurru djäma ŋamakurruny'tja wal'ŋu ga dhuwurr-dhunupana yana. Yo, ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru nhina yukurra ŋamakurru' wal'ŋu, märr yurru ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu nhäma nhumalaŋgalanydja ŋunhi Godku ḻatjuny'tja rom malanha, bala wokthunna yurru nhanŋu Godku.
PHI 1:12 Yo, gutha walala ŋarraku. Yaka walala warwuyurra ŋarrakunydja ŋunhi ŋarra yukurra dhuwala gärri ḻoḻuŋura. Walala bumaranydja yukurrana ŋarranha, ga ŋula nhaltjarra yätjkuŋala, bala dhipala nherrara ḻoḻulilinydja, yurru Godkunydja ŋunhinydja dhäruk yakana yukurra gulmarama ŋuriŋiyinydja malaŋuyu romdhu, liŋgu ŋuriŋiyinydja yurru yana birrŋ'maramana dhuwalayi dhäwuny'tja Djesunha.
PHI 1:13 Liŋgu bukmak ŋunhi miriŋunydja djäkamirri walala ŋuruku ŋurruŋuwalaŋuwu buŋgawawalaŋuwu wäŋawu ga wiripu-guḻku' yolŋu'-yulŋu, bukmak walala marŋgi ŋarraku, ŋunhi ŋarranha walala galkara dhipala ḻoḻulili, liŋgu ŋarra djämamirri dhuwala nhanŋu Djesu-Christku.
PHI 1:14 Yo, ga wiripu-guḻku'yu Garraywalaŋumirriyu walalay ŋunhi ŋäkula ŋarranha dhipalayinydja ḻoḻulilinydja, bala walala ḏälthinana yana gaŋgathinanydja Garraywalana ganydjarryu, ga bitjanna liŋguna walala ŋuli ḻakaramanydja yukurra dhäruktja nhanŋu Godku, barrarimiriwyuna walalay yana.
PHI 1:15 Yo, dhiyaŋu-wala guḻku'yuna yukurra yolŋuyunydja walalay ḻakarama dhäwuny'tja birrŋ'marama Garraywalaŋuwuynydja. Wiripuŋuyunydja ŋuli yukurra ḻakarama dhäwu', liŋgu walala ḏukṯuk wirrki ŋarraku guŋga'yunarawu; walala marŋgi ŋunhi ŋayi Godthu nherrara ŋarranha dhiyakuyinydja djämawu, märr yurru ŋarra yukurra dharray dhiyakuyi dhäwuwu', ga ḻakarama dhunupa wal'ŋu warraŋulkuma, bala walalanydja ŋuli yukurra ḻakarama dhuwalayi dhäwu' birrŋ'marama, liŋgu walala yukurra märr-ŋamathirri wirrki ŋarraku. Ga wiripu-guḻku'yunydja ŋuli yukurra ḻakarama dhäwu' birrŋ'marama ŋanya Garraynha Djesunhanydja, liŋgu walala yukurra mel-ḏi'yun ŋarranha, bala walala ŋuli ḻakaramana yukurra dhäwu'na ŋurru-ḏakthunmirrina walalaŋgalaynha gali'lili wapmaranhamirri.
PHI 1:17 Yo, ḻakaramanydja walala yukurra ŋuriŋiyi walalay Djesu-Christnha warray dhäwuny'tja, yurru ḻakaramanydja walala yukurra dhäwuny'tja ŋunhiyi walalanhawuynha walala yana bathalakunharamirri; yakana walala yukurra yuwalkkuma ḏukṯukthirri garrwarkunharawu Garraywu yäkuwu birrŋ'maranharawu. Walalanydja ŋuli ŋunhi guyaŋirri yanapi ŋarra yurru galŋa-yätjthirri ŋula ŋuriŋiyi ŋunhi ŋarra yurru walalanha ŋäma ŋunhimalayi, ŋunhi walalanydja yukurra ḻakarama dhäwu' yänana-wala yana, ga ŋarranydja yukurra dhiyalami nhina ḻoḻuŋura gärri garrpiṉarana.
PHI 1:18 Bala nhaltjanna ŋarranydja yurru? Ŋarra yurru ŋoy-djingaryun ŋuriŋiyi?... bay' nhaltjan? Yaka ŋarranydja yurru ŋoy-djingaryun. Ŋarranydja dhuwala ŋoy-ŋamathirri yukurra wirrki ŋurikiyi, liŋgu guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay ŋäma yukurra Garraynhanydja yäku bawala'mirrikurru yana, bäy warray ŋunhi walala yurru wiripu-guḻku'yu yukurra walalaŋgalaynydja djarrpi'yunydja gali'yu ḻakarama, wo ŋamakurru'yu gali'yu, dhunupa'yu ŋunhi. Yo, ŋarranydja yurru nhina yukurra ŋunhina liŋguna galŋa-ŋamathirrina yanana.
PHI 1:19 Ga bitjandhiyi ŋarra yurru galŋa-djulŋithirrinydja, liŋgu ŋarra marŋgi ŋunhi ŋarranydja yurru dhayaḻana yana dhawaṯthun dhipuŋuru ḻoḻuŋurunydja. Yo, nhumanydja ŋuli yukurra bukumirriyama ŋarraku dhipala, ga ŋayinydja Djesu-Christkunydja ŋunhi Walŋamirrinydja Birrimbirr ŋuli yukurra dharray ŋarraku ḻatju'kuma warray, ga dhiyaŋuyina ŋarranhanydja yurru dhawaṯmarama yänana-wala dhipuŋuru ḻoḻuŋurunydja.
PHI 1:20 Yurru yaka ŋarra marŋginydja nhaltjan yurru ŋarra dhawaṯthun. Mak ŋarra yurru dhawaṯthun walŋa dhipuŋuruyinydja, mak walala yurru buma ŋarranha murrkay'kuma, yurru ŋarranydja yukurra dhuwala ŋayaŋu-gätjpu'yunna yana dhukarr-nhämana yulŋunydja ŋurikiyi ŋunhi nhaltjan yurru ŋarraku maḻŋ'thun. Yurru dhiyaku waŋganygu ŋarra ḏukṯuktja wirrkinydja wal'ŋu, ŋunhi ŋarranhanydja yakana yurru gatjpaḻ'maramanydja gäma barrariyu ŋula nhäthu, märr ŋarra yurru yakana gora ŋula nhäyunydja; yana ŋarra ḏukṯuk ŋarra yurru dhärrana yukurra wuṉḏaŋarrnha nhanŋuwaynha Garraywuna, barrarimiriwnha nhämiriwnha dhiyaŋu-wala ga bitjan liŋgu yurru. Yo, ŋuriŋiyi ŋunhi ŋarra yurru walŋa nhina yukurra, wo ŋuriŋiyi rakunydhinyarayu ŋarrakalay, ŋunhi ŋarranha walala yurru buma rakunygu, ŋarra ḏukṯuk walala yurru yolŋuyu walalay nhäma ŋarrakalanydja nhanŋu Djesuwu ḻatju' wal'ŋu, bala wokthunna yurru yana nhanŋu Garraywu.
PHI 1:21 Yo, ŋunhi ŋarra yukurra dhuwala nhina baḏak dhiyala munatha'ŋuranydja, ŋunhiyinydja Garray-Christ ŋayipi yukurra ŋarrakalanydja nhina, ga ŋunhi ŋarra yurru mukuythirri, ŋunhiyinydja biyapulnha dhika wal'ŋu ŋamakurru'na, liŋgu ŋuliŋurunydja rakunyŋuru ŋarra yurru galkina wal'ŋu biyapulnha nhina yukurra nhanukala Garraywalana.
PHI 1:22 Yo, manymak warray ŋunhi ŋarra yurru rakunydhirrinydja, yurru ŋunhi ŋarra yukurra yurru nhina walŋanydja, ŋarranydja yurru yana djäma yukurra mukthun bala Garraywu yana, ŋunhiyinydja ŋarra yurru biyapul wal'ŋu gäma nhanukala. Bala ŋarra yurru nhäna dhika djarr'yundja?... rakunydhirrina ŋarra yurru?... mak ŋarra yurru walŋa nhina?
PHI 1:23 Yo, märrma' dhuwalayi maṉḏanha yulŋunydja ḻatju' dhika, yurru nhäna ŋarra yurru djarr'yundja? Yuwalktja ŋarra ḏukṯuk, ŋarra yurru yana marrtjina, gonha'yunna dhuwalanydja rumbal, ga nhina galkina nhanukala Garraywalana ŋunhalana, liŋgu ŋunhi nhinanharawu galkiwunydja ŋamakurru'na wal'ŋu dhikana yana mirithirrina.
PHI 1:24 Yo, ŋurikiyi warray ŋarra yuwalktja ḏukṯuk, yurru yaka mak ŋarra yurru dhuwala rakunydhirri dhiyaŋunydja-wala, liŋgu ŋunhi ŋarra yurru nhina yukurra dhiyala bäyma rumbal munatha'ŋura, ŋunhiyinydja bitjan nhumalanhana ŋarra yukurra yurru guŋga'yun bala.
PHI 1:25 Liŋgu dhiyakuyi ŋayi Godtja ŋarraku ḏukṯuk, ŋarra yurru mukthun nhina dhiyala nhumalaŋgalana bukmakkala, märr yurru nhumanydja gurarrthirrina bala yukurra, bitjanna liŋgu yurru Garraywalana yana, ga dhiyaŋuyinydja nhumanydja yurru nhina yukurra goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, ŋunhi nhuma yurru yuwalktja wal'ŋu märr-nherraṉmirri yuwalkkumanydja nhanukala, bitjandja liŋgu yurru.
PHI 1:26 Yo, nhumanydja yurru ŋunhi nhämana ŋarranha goŋmirriyirrina, bala wokthunna yurru nhanŋu Djesu-Christku wirrkina dhikana wal'ŋu, ŋunhi ŋarra yurru dhawaṯthun dhipuŋuruyi ḻoḻuŋurunydja, bala nhumalaŋgalanydja roŋiyirri.
PHI 1:27 Yo, liŋguna nhuma ŋäkula dhuwalayi dhäwuny'tja Djesu-Christnha, bala nhumanydja yurru nhiniya yukirriya ŋamathaŋa yana wal'ŋu dhika, bitjan yukurra dhiyaŋuyi dhäwu'yu marŋgikuma ḻakarama. Mak ŋarra yurru dhuwala marrtji yulŋunydja nhumalaŋgala, mak ŋarra yurru nhinanydja barrku nhumalaŋgala, yurru nhumanydja yurru nhina yukurra ŋunhilimi liŋgu ŋamakurru'ŋura yana, märr yurru ŋarra ŋämanydja ŋuli nhumalanha, ŋunhi nhumanydja yurru yukurra dhärrana waŋganynha mala yana nhuma, ŋuriŋi waŋganydhuna Garrkuḻukthuna Birrimbirryu. Yo, nhiniyanydja waŋganyŋura walala yana, waŋganydhu ŋayaŋuyu ga djälyu, ga djäma yukirriya wirrki waŋganyŋura, ŋunhilimiyi liŋgu yuwalkŋuŋura dhäwu'ŋura ŋunhi nhuma ŋuli yukurra märr-nherraṉmirri.
PHI 1:28 Yaka walala beyaṉiyiyanydja ga galyurranydja ŋuruku walalaŋgu ŋunhi walala yukurra nhina gali'ŋura ŋurikala miriŋuwala Mokuywala. Dhärriya yana mukthurra, barrarimiriwnha, märr yurru balakurruyi nhumalaŋgala ŋuriŋiyi miriŋuyunydja nhämana yurru dharaŋanna ŋunhi ŋayinydja Godthunydja yurru walalanha baḏuwaḏuyunna miriŋunhanydja, ga nhämayi walala yurru dharaŋan ŋunhi Godthunydja ŋuli yukurra nhumalanha gäma galkikuma, walŋakumanydja dhika yana, liŋgu nhumanydja yurru walalanha djuḻkmarama Godkalanydja ŋuriŋiyi ganydjarryu.
PHI 1:29 Yo, nhumanydja dhuwala nhanŋuway Garraywuna yana walala, liŋgu djarr'yurrunanydja ŋayi nhumalanha Godthu, märr yurru nhuma märr-nherraṉmirrina nhanukalanydja, ga bitjandhiyi yana liŋgu nhuma yurru burakirrinydja yukurra ŋayaŋu-yätjthirrinydja nhanŋunydja yäkuwu.
PHI 1:30 Nhuma nhäŋala muka ŋarranhanydja ŋunhi ŋarra yukurrana burakina ŋayaŋu-yätjkunharamirriyu romdhu ŋäthilinydja, ga dhiyaŋu-wala nhuma yukurra ŋäma ŋarranha dhipala ḻoḻulilinydja, ga nhumanydja yukurra bitjandhi liŋgu gombunharamirriyi ŋunhiyi liŋgu miriŋunydja.
PHI 2:1 Nhäkurruna dhika yurru nhe dhärra wuṉḏaŋarryirrinydja? Ŋayipina yana Christthuna yurru nhuna ganydjarrmirriyamanydja, nhanukalaynydja ŋayi nhuma yurru märr-ŋamathinyarayu marrparaŋ'kuma warray, ga ŋuriŋiyi nhanukalay Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu nhuma yurru waŋganynha yana ŋurruktja, märr-ŋamathinyaramirrina yukurra yurru, liŋgu ŋunhiyi waŋgany yana Birrimbirrnydja nhina marrtji nhumalaŋgala waŋga'-waŋganygalanydja. Bala nhuma yurru nhänharamirrina bala-lili'yunmirri ŋayaŋuyu-wuyunaramirriyuna, bala marrparaŋ'kunharamirrina yurru nhumalanhay nhuma.
PHI 2:2 Yuwalk muka nhuma ḏukṯuk, nhuma yurru ŋarranha ŋayaŋu-djulŋikumanydja? Ŋunhi ŋarra yurru ŋämanydja nhumalanha, ŋunhi nhuma yukurra nhina waŋganyŋurana, bitjan waŋganynha nhumalaŋgu guyaŋinyara ga waŋganynha ŋayaŋu, ga märr-ŋamathinyamirri nhuma ŋuli yukurra nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmirrina, ga djäma yukurra rrambaŋina, waŋganydhu yana ŋayaŋuyu, bala dhiyaŋuyina nhuma yurru ŋarranha wirrkinydja wal'ŋu ŋayaŋu-djulŋikuma.
PHI 2:3 Yaka djäma yukirriya ŋula nhä yana bathalakunhaminyarawu nhuŋuwaynydja nhe, märr wiripu-guḻku'yunydja yurru nhuna ŋurruŋu-ḻakaramana, ga ḻiya-djambatj ḻakarama. Biyaka nyilŋ'maranhamiya nhunapinyay nhe, ga yaka guyaŋinyamirriya nhunapinyay nhe bitjanmirriyanydja, “Ŋarranydja dhuwala ŋamakurru' ga ḻiya-djambatj ŋurukala wiripu-guḻku'walanydja.” Biyaka yana guyaŋiya yukirriya wiripu-guḻku'nha ŋäthilinydja, ga yurruna nhunapinyaynydja nhe.
PHI 2:4 Yaka yana ḏukṯukthiya yukirriya ŋula nhäkunydja märranharawu, märr nhe yurru nhepinydja galŋa-djulŋithirrina, yurru guyaŋiyanydja biyaka liŋgu yana wiripuŋunhanydja ŋunhanydja yolŋunha, nhaltjan nhe yurru ŋanya guŋga'yun, märr yurru ŋayinydja nhina yukurra walaŋgumana dhika wal'ŋu.
PHI 2:5 Yo, guyaŋinyamiya yukirriya ḻatju'kunhamiya, ‘biyaka yana liŋgu bitjarra ŋayi ŋunhi Djesuyu guyaŋina ŋamathaŋala yana ga dhunupa, liŋgu bitjarrana gam' ŋayinydja ŋunhi nyilŋ'maranhaminana ŋanyapinyay ŋayi.
PHI 2:6 Djesunydja dhuwala waŋganynha yana Gunhu'wala Godkalanydja, ŋupanayŋuna yana rrambaŋina, yurru yaka ŋayi ŋayathaŋala baṯ bitjarranydja ŋunhayi ŋurruŋuyinyaramirrinydja wal'ŋu,
PHI 2:7 yana ŋayi ŋayipina yupmaranhamina ŋanyapinyaynydja ŋayi, bala djämamirriyinana ŋayi yulŋunydja, liŋgu ŋayi nyilŋ'maranhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi, bala yolŋukunhaminana, ga dhiyalanydja ŋayi munatha'ŋuranydja dhawal-wuyaŋina, yolŋuna yana ŋayi rumbal.
PHI 2:8 Yo, nhinananydja ŋayi yukurrana dhiyalanydja yolŋuna yana, yurru yaka warray ŋayi marrtjina nhanukalaynydja ŋayi djälkurru, yana ŋayi nyilŋ'maranhamina ŋanyapinyay ŋayi yulŋunydja, ga malthurruna nhanŋuway Gunhu'wu ŋayaŋuwu, yana liŋgu-u-u ga burakina ŋayi murrkay'. Ga bitjarrana ŋayi rakunydhinanydja, bitjarra ŋunhi dhuwurr-yätjmirri yolŋu walala ŋuli rakunydhirri dharpaŋura ŋal'maranhara.
PHI 2:9 Ga dhiyakuyina märrwunydja ŋunhi ŋayi bitjarrayi nyilŋ'maranhaminanydja ŋanyapinyay ŋayi, ŋayinydja ŋanya Godthunydja gaŋgathinyamirriyaŋala, bala nherrara ŋunhana yana ŋurrulilina wal'ŋu garrwarlilina, bala yäkunydja ŋanya Godthu nherrara biyapulnha wal'ŋu garrwar, djuḻkmaramana yukurra ŋunhi wiripu-guḻku'nha ŋula nhänhanydja yäkunha malaŋunha,
PHI 2:10 märr yurru nhanukala yana yäkuyu bukmaktja yukurra ṉepaḻ-nyilŋ'thun, bukmak ŋunhi djiwarr'wuy nhä malanha, ga nhä malanha dhiyalami munatha'ŋura, ga dhika bala ŋoyŋura wal'ŋu munatha'ŋura, bukmakthu yana yurru dhäruktja ŋanya märrama,
PHI 2:11 liŋgu bukmakthuna ŋuli nhäma dharaŋandja ŋanya Djesu-Christnhanydja, bala ḻakaramanydja ŋanya yurru Garray bitjanna, liŋgu ŋayina yuwalktja wal'ŋu ŋurruŋu bukmakkunydja. Ga bitjandhina walala yukurra yurru milkumanydja Godnha Gunhu'nha, ŋunhi nhanŋunydja ḻatju' warray dhika wal'ŋu rom.
PHI 2:12 Yo, Djesunydja ŋunha nhina yukurra Garray wal'ŋu bukmakku. Marrkapmirri walala, ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yukurranha ŋuli dhäruk märranha ŋanya, ŋunhi ŋarra dhiyali nhumalaŋgala yukurrana nhinana, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋarra nhumalaŋgala yakana, ga nhumanydja yurru bitjandhi liŋgu dhäruktja märrama yukurra yana. Djäma yana walala ŋamathaŋa wal'ŋu mukthurra, ga marrtjiyanydja yukirriya ŋuliyi liŋgu waŋganygurru walŋamirrikurru dhukarrkurru. Rom-wiyaṉiyiya yulŋunydja ga galyurra ŋuruku yätjkunydja ŋunhi romgu, märr nhe yurru yaka muka gatjpal'yun ga galkirri yätjlilinydja romlili. Liŋgu Godtja ŋayipinydja yukurra dhuwali djäma nhumalaŋgala ŋayaŋuŋura, märr nhumanydja yurru ḏukṯukthirri ŋurikiyi djämawunydja nhanukalaŋukurru yana wal'ŋu djälkurru. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi nhumalaŋgala wekaŋala nhanŋuway Garrkuḻuktja Birrimbirr nhokala ŋayaŋulili, märr yurru ŋuliwitjandhinydja nhanukalaynydja ganydjarryu nhe yurru malthun nhanŋuwaynha yana ŋayaŋuwu. Yurru nhepina yukurra yurru djämanydja ga nhinanydja dhiyalimiyi, märr nhe yurru ŋayathama muka ŋunhanydja walŋamirrinydja wäŋa ŋulinyaramirriyu dhä-yawar'yunaramirriyunydja.
PHI 2:14 Yo, biyaka liŋgu djäma yukirriya ŋuyulkthinyamiriw yana wal'ŋu, ŋarrtjunminyamiriw ga morrumurru'miriw,
PHI 2:15 märr yurru nhuma yukurra nhina ḏarrtjalk yana wal'ŋu, ŋula nhämiriw yurru, Godkuna yana nhanŋuwaynha djamarrkuḻi', liŋgu nhinanydja nhuma yukurra dhuwala dhiyalaŋuminydja ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala rom-djarrpi'mirriwalana walalaŋgala ga yätjmirriwalana. Yurru nhumanydja yukurra yurru nhina ŋamakurru'na yana wal'ŋu dhikana ŋula nhämiriwnha, biyakana walala bitjan baḏayala'na dhiyaku wäŋawuna buku-munha'wuna, biyaka bitjan ŋunha ganyu' malanha ŋuli marrtji djarraṯawun'kuma gäraktja ŋunha warrpam'.
PHI 2:16 Yo, ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu nhuma yurru yukurra garrwarkuma milkuma dhäruk walŋamirrinydja bitjandhiyi, bala wekamana yurru wiripunhana yolŋunha ŋunhi, märr yurru ŋulinyaramirriyunydja Garraywalanydja ḏaykun'thu ŋunhi ŋilimurru yurru djingaryun yukurra gumurrŋuranydja nhanukala, ŋarranydja yurru nhäma nhumalanha ŋurr'yunna dhikana, biyapulnha yurru goŋmirriyirri, liŋgu nhumalaŋgalanydja ŋayi yurru nhämana ŋunhi ŋarrakuŋu djämawuy, ŋunhi ŋarranydja yukurrana yaka warray djäma gulkuru.
PHI 2:17 Yo, mak walala yurru ŋarranha dhuwala buma murrkayny'tja, ga ŋunhi walala yurru yuwalktja ŋarranha buma, bala maŋguny'tja ŋarraku yukurra yurru waṉḏirri bitjan mundhurrnha nhanŋu Godku, bukulili ŋal'yunna yukurra yurru ŋurikalayina mundhurrwala ŋunhi nhuma ŋuli wekama nhanukala, liŋgu ŋuriŋiyina ŋunhi wirrki' nhuma yukurra märr-yuwalkthirri ga märr-nherraṉmirri nhanukala. Yo, ŋuli walala yurru murrkayny'tja buma ŋarranha, ŋarranydja yurru yana ŋuriŋiyi ŋoy-ŋamathirrina, ga nhumanydja biyakayi walala ŋoy-ŋamathiya ŋarrakala dhambay.
PHI 2:18 Yaka walala warwuyurranydja ŋarraku. Ŋoy-ŋamathiya biyaka walala dhambay ŋarrakala.
PHI 2:19 Yo, mak ŋarra yurru dhuwala galki dhawaṯthunna yulŋunydja, ŋuli ŋayi Garraynydja Djesunydja ḏukṯuk dhiyakuyi ŋarraku, bala ŋarra yurru djuy'yunna nhumalaŋgala Dimithinhanydja yäkunha dhipali; ŋarranydja ḏukṯuk nhanŋu, ŋayi yurru galki marrtjina bala nhumalaŋgala, märr yurru ŋayi roŋiyirrinydja dhäwu'na gäma nhumalaŋgalaŋuwuy ŋarrakunydja, ga dhiyaŋuyinydja ŋarranha yurru marrparaŋ'kuma biyapulnha wal'ŋu ŋoy-ŋamathinyamirriyama.
PHI 2:20 Ŋayipina waŋganynha dhuwalayina Dimithina galkinydja wal'ŋu ŋarrakala, bitjandja bitjan ŋilinyu ŋayaŋu waŋganydja, ga dhiyaŋuyina ŋayi yukurra märr-ŋamathirri wirrkinydja wal'ŋu nhumalaŋgu, bitjandja bitjan ŋarra. Yo, ŋayipina waŋganydhuna yurru nhumalanha yuwalkkumanydja guŋga'yun,
PHI 2:21 liŋgu wiripu-guḻkuny'tja yukurra dhuwalanydja yana ḻayḻayyun walalaŋgalaynha nhäŋura malaŋuŋura yana, yakana walala yukurra guyaŋirri Djesunhanydja Garraynhanydja, nhaltjan walala yurru guŋga'yun ŋunha wiripuŋunha ŋunhi yolŋunha marŋgithinyarawu nhanŋu Garraywu.
PHI 2:22 Yurru nhuma marŋgi warray nhanŋu Dimithiwu yulŋunydja, ŋunhi ŋayinydja dhuwalayinydja ŋamakurru' dhika wal'ŋu dharraḏa yolŋu, ŋula nhämiriw. Ŋayinydja dhuwala balanyarana bitjan gäthu'mirriŋuna ŋarraku, liŋgu ŋilinyu ŋuli yukurra djämanydja waŋganyŋura Garraywunydja, ḻakarama birrŋ'maramanydja ŋamakurruny'tja dhäwu'.
PHI 2:23 Yo, gatjpu'yunna ŋarra yukurra dhuwala yulŋunydja, galki ŋarra yurru djuy'yunna ŋanya nhumalaŋgala, yurru ŋarra bulnha ŋathili galkunmirri yurru yulŋunydja, nhä ŋarraku yurru ŋunhi maḻŋ'thun, yurruna ŋarra yurru ŋanya djuy'yundja.
PHI 2:24 Yo, ŋarra märr-nherraṉmirri yukurra dhuwala Garraywala, bala ŋarra gatjpu'yunna yukurra yolŋunydja, ŋunhi ŋarranydja yurru galki dhawaṯthunna dhipuŋuru ḻoḻuŋurunydja, bala ŋarra yurru marrtji ŋarrapina ŋuli nhumalaŋgala dhipali.
PHI 2:25 Yurru dhunupanydja ŋarraku dhiyaŋu-wala dhuwala, ŋarra yurru djuy'yun nhumalaŋgala Baparaḏatjnhana yäkunha, ŋilimurruŋguway gutha'mirriŋunhana. Ŋäthili nhuma djuy'yurruna ŋanya lili ŋarraku ŋunhiyinydjayi dhäwu'mirrinha, guŋga'yunarawuna ŋarraku, bala ŋilinyunydja maṉḏa yukurra dhiyaŋunydjayi djäma manapa rrambaŋi, ga bitjanayi liŋgu ŋilinyu ŋuli dhuwalayi gombunhaminyanydja yukurranha yätjnhanydja ŋunhi romnha.
PHI 2:26 Yurru dhiyaŋunydja-wala ŋayi ḏukṯukthirri yukurra roŋiyinyarawu nhumalaŋguna bukmakku, liŋgu ŋayi ŋuli yukurra galŋa-yätjthirrina ŋuli, warwuyunna nhumalaŋgu, ŋunhi nhuma ŋanya dhäwu' ŋäkula, ŋunhi ŋayi ŋunhiyi rirrikthurrunanydja yukurrana.
PHI 2:27 Ga yuwalk ŋayi rirrikthurrunanydja dhuwalayi ḏarramunydja wirrkina, galki bini ŋayi rakunydhinya muka, yurru ŋayipi God nhanŋu mel-wuyurrunanydja. Ga bitjarrayi ŋayi God ŋarrakunydja mel-wuyurrunayi yana, bala ḏukmaraŋalana ŋanya walŋakuŋalana, märr yurru ŋarranydja yaka ŋula galŋa-yätjthirri warwuyun biyapulnydja wal'ŋu, bala marrtji bukulili ŋal'marama ŋunhiyi wiripulili malaŋulili ŋarrakalay ŋarra warwulili ga galŋa-yätjthinyaramirrilili.
PHI 2:28 Ga dhiyakuna ŋayaŋuwunydja ŋarra yurru djuy'yunna ŋanya bala nhumalaŋgala, märr yurru nhuma nhämanydja ŋanya goŋmirriyirrina ga djulŋithirrina, ŋunhi ŋayinydja ḏäwalana ŋamakurru'na, walŋana, märr ŋarranydja yurru yakana yukurra warwuyun nhanŋu biyapulnydja.
PHI 2:29 Yo, goŋmirriyiya nhanŋu gumurr-ŋamathiyanydja märraŋa walala, buku-wurrpanarayu Garraywala yana. Märr-ŋal'yurra nhanukala yulŋunydja, ga wiripuŋuwu yolŋuwu ŋunhi ŋayi balanyarayi, liŋgu ŋayi yukurrana djäma Garraywunydja wirrki yana dhiyaŋuyi ḏarramuyu, galki bini ŋayi mukuythinya muka ŋuriŋiyi djämayu. Djämanydja ŋayi wiṯthurruna yana wirrki, guŋga'yurrunanydja yukurrana ŋarranha nhumanydja mali, liŋgu nhumanydja yukurrana yarrkthurrunana barrkuna nhinana ŋarrakala.
PHI 3:1 Gutha walala ŋarraku. Dhuwalanydja wiripuna dhäruk nhumalaŋgu, dhawar'yunaramirrina wal'ŋu. Nhiniya walala ŋayaŋu-djulŋithiya yana nhanukala Garraywala. Dhuwalanydja ŋarra yurru wukirri ḻakarama nhumalaŋgu ŋunhi yana liŋgu dhäruk ŋunhi ŋarra ŋäthili ḻakaraŋala nhumalaŋgu, yurru biyapul ŋarra yurru ḻakaramayi dhuwala yulŋunydja, märr yurru dhiyaŋuyinydja dhärukthu yukurra nhumalanha gäma gunganhamaramana.
PHI 3:2 Nhäŋa yukirriya yulŋunydja ŋurikiyi wurraŋatjarramirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala ŋuli yukurra ŋayan-dharra mulkanharawu nhumalaŋgu bitjan, bitjan ŋuli maḏakarritj ŋunhi wuŋgan ŋayan'-dharra wäyingu dhakaṉgunharawu, liŋgu walalanydja ḏukṯukthirri yukurra walala yurru rumbalnha nhumalanha mitmitthun. Bala walala ŋuli marŋgikumanydja ḻakarama nhumalaŋgala bitjanna, “Ŋuriŋiyi mitthunminyarayunydja ḏarrtjalkkunhaminyarayu nhumanydja yurru bitjan Godkuna nhanŋuwaynha yolŋu walala,” bitjan walala ŋuli ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyunydja marŋgikuma djarrpi'kumana.
PHI 3:3 Yurru ŋilimurru dhuwala yuwalktja wal'ŋu Godkunydja yolŋu walala; ŋilimurru dhuwala ḏarrtjalkkunharanydja wal'ŋu yuwalktja, ŋayaŋu dhuwala ŋilimurruŋgu, ŋunhi ŋilimurrunydja ŋuli yukurra buku-ŋal'yun ŋayaŋuyu warray wal'ŋu ŋilimurruŋgalay Godkalanydja, ŋuriŋi nhanukalay warray Garrkuḻukthu Birrimbirryu, ga dhiyakuyina ŋilimurrunydja yukurra märr-winya'yun Djesu-Christkuna yana nhanŋuwaynha. Yo, ŋilimurrunydja dhuwala nhanŋuway yana, liŋgu ŋilimurru ŋuli yukurra dhuwala ŋayaŋu-nherraṉmirri nhanukalay warray Djesuwala yana, ŋayipina waŋganydhuna yurru ŋilimurrunha walŋakumanydja; yaka ŋilimurru yurru walŋathirri ŋuriŋiyi ŋilimurruŋgalaynydja romdhu.
PHI 3:4 Ŋunhi bini yolŋunydja märr-nherraṉminya nhanukalaynydja ŋayi djämalili, ŋarranydja bini ŋunhi ḻakaranhaminya ŋarranhawuy ŋarra biyapulnha wal'ŋu bathalana ŋarra ga rom-dhunupana, liŋgu wirrkina ŋarra ŋuli yukurranha mulkanha ŋunhiyi Djuwskunydja rom, biyapulnha wal'ŋu wiripu-guḻku'walanydja yolŋu'-yulŋuwala.
PHI 3:5 Ŋarranydja dhuwala yuwalk yana Djuw yolŋu, ga ŋarranhanydja walala mitthurruna ŋunhi ŋarra waŋgany rulu ga ḻurrkun' bäythinyara walu djuḻkmaraŋala, bitjan yukurra ŋanapurruŋgalay ŋunha romdhu ḻakarama. Ŋarranydja dhuwala dhawal-wuyaŋina bäpurru'ŋuru ŋulaŋuru Yitjuralwala, yurru malaŋurunydja ŋarra dhawaṯthurruna Bindjamangala yarraṯaŋuru, ga waŋanydja ŋarra ŋuli yukurra ŋanapurruŋguway dhäruk, Yipuruwala dhärukkurrunydja, ga bäpa'mirriŋu ga ŋäṉḏi'mirriŋu ŋarraku Yipuru yana maṉḏa, yaka ŋula nhä ŋanapurru dhuwala wiripunydja mala. Yo, wirrki yana ŋarra marŋgi ŋanapurruŋgiyingalaŋunydja romgu, liŋgu yuwalk yana dhuwala ŋarra rom-dharraymirrinydja yolŋu.
PHI 3:6 Bitjana liŋgu ŋarra ŋuli yukurranha ŋunhi Garraywalaŋumirrinhanydja walalanha wirrkina dhika bunha, liŋgu ŋarra ŋuli nyamir'yunana ga ŋuyulkthinyana ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli yaka mulkanha ŋanapurruŋgu rom. Yo, ŋarrapinydja ŋuli nhinanha yukurranha rom-dhunupa warray yolŋu, ga mulkanhanydja ŋarra ŋuli yukurranha ŋunhiyi baṯ bitjana romnha; yakana ŋarra ŋula meṉguŋalanydja waŋgany rom.
PHI 3:7 Yo, ŋäthilinydja yolŋu'-yulŋuyu ŋuli ḻakaranha ŋarranha ŋamakurru' ga rom-dhunupa yolŋu, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋarra meṉguŋalana ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja nhä malanha, warrpam'thurruna gonha'yurruna, märr yurru ŋarranydja yuwalknha wal'ŋu nhanŋuwaynha yana Djesu-Christkuna yolŋu. Yo, ŋanydjaḻa'yurrunanydja ŋarra ŋuliŋuruyi bukmakŋuru yana, ŋunhi ŋarra ŋuli guyaŋinya yanapi ŋunhiyinydja biyapulnha wal'ŋu dharrpal, liŋgu dhiyaŋunydja-wala ŋarra marŋgina Garraywunydja yana nhanŋuwaynha, ga dhuwalayinydja ŋamakurru'na yanana wal'ŋu mirithirrina, djuḻkmaramana yukurra ŋunhi romnha malaŋunha ŋäthiliŋunhanydja. Bala ŋarra ŋuli yukurra guyaŋirri bitjanna, “Ŋunhanydja nhä malanha nhäŋiniŋ'nha yana, ŋula nhäna,” liŋgu dhiyaŋu-wala ŋarra marŋgina ŋarrakalayŋuwu ŋarra Garraywuna, Djesu-Christkuna yana. Yo, dhuwalayina ŋayina Djesuna mel-wiḏiny'tja wal'ŋu ŋarraku, bala ŋarra gonha'yurrunanydja meṉguŋalanydja warrpam'thurrunana, ŋapana-wekaŋala ŋurikiyinydjayi, märr yurru ŋarra yuwalkkumana wal'ŋu yana marŋgithirri marrtji bala nhanŋuwaynha Christkuna. Bala ŋarra warrkuḻuŋalana yanana yulŋunydja ŋunhiyinydja malanha, bitjarrana bitjan ŋuli yolŋuyu warrkuḻuma ŋula nhä ŋunhi dhukun malanha; bukmakkuŋalana ŋarra ŋunhi djalkthurrunanydja, märr yurru ŋarra ŋanyapinyaynha yukurra ŋayathamanydja yurru Garraynhana Djesunhana.
PHI 3:9 Liŋgu ŋarranydja ḏukṯuk dhambay-manapanminyarawuna nhanukala Djesuwalana, märr yurru ŋayaŋu-dhunupanydja ŋarra yuwalknha yanana. Liŋguna ŋarra ḏaḏawyurrunana ŋarrakalanydja ŋarra rom-dhunupayinyaraŋurunydja; yakana ŋarra yurru biyapulnydja guyaŋinyamirri yanapi ŋarra yurru ŋayaŋu-dhunupakunhamirri ŋarranhawuy ŋarra ŋarrakalay ŋuriŋiyi djämayu, liŋgu ŋayi Godthunydja ŋuli ŋarranha ḻakarama ŋayaŋu-dhunupana yana, ŋunhi ŋarra märr-yuwalkthirri ŋuli yukurra Djesu-Christkala, märr-nherraṉmirri manapan yukurra.
PHI 3:10 Yo, dhiyakuna bili waŋganyguna yana ŋarra ḏukṯuktja, ŋarra yurru yukurra marŋgithirrinydja nhanŋuwaynha, Djesu-Christkuna yana, liŋgu ŋayinydja walŋa warray, gaŋgathina ŋayi moluŋuru, ga ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru nhina yukurra dhambay-manapanarana nhanukalana, märr yurru ŋayi gäma yukurra yurru ŋarranha ŋuriŋiyi nhanukalay walŋayuna wal'ŋu ganydjarryu. Ŋayina ŋunhi Djesuna burakina ŋarrakunydja walŋakunharawu, ga ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru burakirri nhanukala dhambay, ḏaḏawyunna yurru ŋuliŋuru ŋarrakalay ŋarra djälŋuru; ŋayinydja ŋunhi rakunydhina ŋarrakala yana dharapulŋura, ga ŋarranydja ḏukṯuk ŋarra yurru gonha'yun ŋula nhä yätj, bitjan rakunydhirri ŋarra yurru dhambay yana Djesuwala, märr yurru ŋarra nhina yukurra ḏarrtjalk dhika wal'ŋu, ganaŋ'thunna yana yätjŋuru,
PHI 3:11 märr yurru ŋarranydja gaŋgathirri walŋana yurru rakunyŋurunydja, bala nhina yukurra yurru walŋana, galkina yana nhanukala ŋunhala djiwarr'ŋura.
PHI 3:12 Yo, yaka ŋarranydja yukurra dhuwala ŋayathama dhiyaŋu-wala bukmak nhä malanha ŋunhi ŋayi yurru Gunhu'yu wekama ŋarraku, yakana ŋarra bukmak märraŋala, ga yaka ŋarra ḻakaranhamirri yukurra dhuwurr-ŋamakurruny'tja ga ḻatjuny'tja wal'ŋu nhämiriwnydja. Bala ŋarranydja yukurra marrtjina yana-wala, munguyunna yurru ŋanya bala, märr ŋarra yurru ŋunhana bala märrama bukmaknha yana. Liŋgu ŋayi Djesu-Christthunydja ŋayipinydja ŋarranha liŋguna märraŋala, bitjarra nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi ŋunhi ŋarranha.
PHI 3:13 Gutha walala ŋarraku. Yaka ŋarra yukurra ŋuli ḻakaranhamirri yanapi ŋarra yukurra ŋayathama bukmak nhä malanha nhanukuŋu, yurru waŋganygu yana ŋarra ŋuli yukurra djämanydja dhuwala ŋuriki bili märranharawu. Yakana ŋarra ŋuli yukurra dhuwala bitjandja liŋgu guyaŋirri ŋunhanydja bala roŋiyirri dhuḏililinydja, liŋguna ŋarra ŋunhiyinydja meṉguŋalana, ga marrtjinydja ŋarra yukurra yurru dhunupana dhuwala yana bala, ŋurikina yana märranharawu ŋunhi ŋayi yukurra ŋunhayi ḏälkuma ŋarraku.
PHI 3:14 Yo, dhunupana yana ŋarra yukurra waṉdirrinydja bala yurru, nhämanydja yukurra ŋunhana yana ŋunhi dhä-yawar'yunaralilina; yakana ŋarra yurru waṉḏirri waṯwaṯthundja gali'lili ga gali'lili nhä ŋarra yurru maŋutji-ŋamathirri, bäyŋuna, ŋunhiyina bili waŋganynha ŋarra yukurra ŋupandja, yana liŋgu ga mulka ŋarra yurru ŋunhiyi. Liŋgu ŋäthilinydja wal'ŋu ŋayi God wäthurruna ŋarraku, bitjarra nhanŋuwayliliyaŋala ŋunhinydja, yurru Djesu-Christkalaŋukurru yana ŋayi ŋunhi ŋarranha bitjarrayinydja märraŋala, märr yurru ŋarra nhina yukurra gupaḏalkumana ŋunhala nhanukalana wäŋaŋura.
PHI 3:15 Ga ŋilimurrunydja yurru ŋuriŋinydjayi walalay ŋunhi ŋilimurru liŋguwuynha gurarrthinyarana Garraywala, ŋilimurrunydja yurru yukurra bitjandhiyina guyaŋirrinydja ga djämanydja waŋganydhamana yana, ŋunhina liŋguna, meṉgumana ga ŋapana-wekama yurru ŋurikiyinydja nhäku malaŋuwu wiripuŋuwunydja, ga djäma marrtji mukthunna yana bala märranharawu ŋurikiyina ŋunhi ŋayi yukurra ḏälkuma Garrayyu ŋilimurruŋgu. Ga ŋunhi ŋuli ŋula yolthu yolŋuyu guyaŋirri wiripuyamanydja, ŋayinydja yurru Godthunydja maḻŋ'maramana nhanukala yuwalktja warraŋulnha, märr yurru ŋayi dharaŋanna nhäma ŋunha yuwalktja wal'ŋu.
PHI 3:16 Yurru ŋilimurrunydja yurru ŋayathama yukurra baṯ bitjan ŋunhiyi ŋunhi ŋilimurru märraŋalana nhanukuŋu liŋguna, mukthun yana marrtji bala yurru ŋuliyina liŋgu gatjaḻkurru.
PHI 3:17 Gutha walala ŋarraku, malthurra walala ŋarrakuway yana, munguyurranydja ŋarranhawuy goyurrnydja. Liŋgu muka nhuma nhäŋala romdja ŋunhi ŋanapurrunha, nhaltjana ŋanapurru ŋuli yukurranha nhinanha. Malthurranydja walala ŋuriki liŋgu walalaŋgu ŋunhi walala yukurra malthun ŋanapurrunha munguyun,
PHI 3:18 liŋgu guḻkuny'tja yukurra yolŋu walala nhina yarrkthunna Garraywala, ŋunhana-bala wiripuŋurana gali'ŋura, liŋgu walala ŋuli nhäŋiniŋ' ḻakaramana Garraywalaŋuwuynydja burakinyara, ŋunhi ŋayi rakunydhina walŋakunharawu yolŋu'-yulŋuwu. Bitjana liŋgu ŋarra nhumalaŋgu ŋuli yukurranha ḻakaranhanydja walalanha, dharraykuŋala yukurrana nhumalanha, ga dhuwalanydja ŋarra yurru biyapul ḻakaramayi nhumalaŋgu ŋoy-milkarrimirriyuna yurru.
PHI 3:19 Liŋgu walalanydja yukurra yana ŋunhi marrtji walalaŋgiyingalaynha djälkurru ga gatjaḻkurru, yana liŋgu-u-u ga ŋayathama walala yurru ŋunhi buku gatjaḻ-yawar'yunaramirrina, yarrkthunna ŋunhiyinydja yurru Godkala yana, walŋa-winya'yunarana yana. Liŋgu nhäŋura? Liŋgu walalaŋgunydja ŋunhiyi waŋarr ŋunhi liŋgu rumbal walalawuy, ŋatha ga dhika nhä malanha ŋunhi walala yukurra djälthirri, bala ŋurr'yunna walala ŋuli yana yulŋunydja ŋuriŋiyi ŋunhi walala yukurra djäma ŋuli yätjnha yanana gora-wekanhamirrina rom, ga yana walala yukurra ḻayḻayyun ŋunhilimina liŋgu romŋura dhiyakuynha ŋunhi munatha'wuynha nhä malanha.
PHI 3:20 Yurru ŋilimurrunydja dhuwala yaka dhiyakuy wäŋawuy munatha'wuynydja; ŋilimurrunydja dhuwala ŋuruku warray djiwarr'wu warray wäŋawu nhinanharawu, ga yanana ŋilimurru yukurra galkunna dhuwala yulŋunydja, dhukarr-nhämana ŋurikiyi Walŋakunharamirriwuna Garraywu, Djesu-Christkuna yana, ŋunhi ŋayi yurru marrtji lili yarrupthun dhipala ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru.
PHI 3:21 Yo. Rumbalnydja dhuwala ŋilimurru yolŋu walala barrwaṉ'tja yalŋgi warray yana, dhiyakuy munatha'wuy warray, yurru ŋayipinydja yurru Djesunydja marrtji lili, bala ŋayinydja yurru ŋunhi djäma wiripuyamana ŋilimurrunha rumbalnydja, märr yurru ŋilimurruŋgu rumbal wiripuna, yuṯana wal'ŋu, ŋurukuynha djiwarr'wuynha yanana, balanyarana yana bitjan ŋayipi ŋunhi rumbal, ḻatju'na dhikana wal'ŋu. Ŋilimurruŋgunydja yurru rumbal yuṯathirrina wal'ŋu, liŋgu ŋayi yurru djämanydja ŋilimurruŋgala ŋuriŋiyina liŋgu ganydjarryu ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋi märrama bukmak nhä malanha bala nhanukiyingalana, märr yurru ŋayina ŋunhi nhina yukurra ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋuriki malaŋuwu bukmakkunydja.
PHI 4:1 Yo marrkapmirri walala, gutha walala ŋarraku, märr-ŋamathirrinydja ŋarra nhumalaŋgu yukurra dhuwala wirrki yana, ga wirrki yana ŋarra yukurra dhuwala ḏukṯukthirri nhänharawunydja nhumalaŋgu. Ŋarra ŋuli ŋurr'yunna yanana nhumalaŋgala yulŋunydja, ga guyaŋirrinydja ŋarra ŋuli nhumalanha ŋayaŋuyunydja djulŋithirrina dhikana. Marrkapmirri walala, dhärriya biyaka wuṉḏaŋarrthiya ŋunhilimina liŋgu Garraywalana.
PHI 4:2 Nhuma maṉḏa dhuwali dhäyka maṉḏa, Yuratiya ga Djindaki, yaka maṉḏa nhumanydja ŋarr'tjunmiya. Yana maṉḏa, buku-djulŋi maṉḏa nhiniyanydja waŋganyŋurana Garraywalanydja, bitjan yapa'manydjina.
PHI 4:3 Ga nhenydja yurru, ŋunhi nhe ŋarraku yuwalk ŋayaŋu-gurruṯu'mirri yolŋu, guŋga'yurra ŋunhiyinhanydja dhäykanha maṉḏanha. Liŋgu ŋäthilinydja ŋuriŋiyi dhäykayu maṉḏathu yukurrana wirrki yana djäma ŋarrakalanydja, djämanydja ŋanapurru ŋunhi yukurrana waŋganygurru yana ḻakaraŋala birrŋ'thunmaraŋalanydja marrtjina bala Garraynha dhäwuny'tja, ŋuriŋiyi maṉḏathu ga Giḻimindhu yäkuyu ga wiripu-guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala yäkunydja ŋunhana marrtji dhärra'-dharra djiwarr'wuyŋurana djorra'ŋura, ŋunhi yukurra ḻakarama yäku ŋunhinhanydja ŋayaŋu-walŋamirrinhana yolŋu'-yulŋunha.
PHI 4:4 Biyaka liŋgu märr-yiŋgathiya walala yulŋunydja Garraywala nhiniyanydja yukirriya. Ga biyapul ŋarra yurru waŋa ŋunhiyi liŋgu dhäruk, “Märr-yiŋgathiya walala biyaka liŋgu.”
PHI 4:5 Wuyurra ŋuruku yolŋu'-yulŋuwu wiripu-guḻku'wunydja, bukmakku yana. Galki yurru ŋayi Garraynydja dhuwala bunana.
PHI 4:6 Yaka warwuyurra ŋula nhäkunydja, yana biyaka liŋgu bukumirriyaŋa Godnha ŋäŋ'thurra nhäku nhe ḏukṯuk, yurru biyaka liŋgu ŋäŋ'thurranydja yukirriya ŋanya nhokalay nhe ŋayaŋuyunydja buku-wurrpanaramirriyu.
PHI 4:7 Bala nhanukalanydja ŋuriŋi ŋayaŋu-yal'yunarayunydja nhuna yurru monygumana yukurra, winya'yunmarama yukurra yurru nhokalanydja warwu ga barrari ŋula nhä, liŋgu Godkunydja ŋuriŋiyi ŋayaŋu-yal'yunarayu yukurra yurru gunganhamirriyama nhuŋu ŋayaŋu ga ḻiya, märr nhe yukurra yurru djingaryundja nhanukalaynha yana ŋayaŋu-yal'yunaraŋurana dhambay Djesu-Christkalana yanana.
PHI 4:8 Gutha walala, dhuwalanydja dhäruk ŋarraku dhawar'yunaramirrina. Biyaka bili guyaŋiyanydja yukirriya ŋunha ŋamakurru' wal'ŋu dhika, ga yuwalk ŋunhi, ga dhunupa, ga ḏarrtjalk, ga ŋunhiyi ḻatju' nhä malanha; yaka walala guyaŋiya yukirriya yätjtja malanha rom ŋunhi, yana guyaŋiya ŋunhiyi bili waŋganynha ŋunhi ŋuli yukurra bukmakthu yolŋuyu walalay ŋamakurru'-ḻakarama.
PHI 4:9 Ga biyaka liŋgu djäma yukirriya ŋamakurru' yana, biyaka bitjarra nhuma ŋäkula ga marŋgithina ŋarrakala dhärukŋuru ŋunhi ŋarra yukurrana waŋana ḻakaraŋala nhumalaŋgu ŋäthili, ga biyapul nhuma nhäŋala yukurrana ŋunhiyi rom ŋarrakalanydja. Biyakayi nhiniyanydja walala yukirriya yana, märr yurru ŋayipinydja Godtja nhina yukurra nhumalaŋgala, liŋgu ŋunhiyinydja ŋulaŋuruyi ŋayaŋu-yal'yunaranydja yukurra nhanukala ŋuli dhawaṯthun ŋunhi.
PHI 4:10 Ŋarranydja yukurra dhuwala wirrki yana märr-yiŋgathirrinydja wal'ŋu Garraywala; wirrki ŋarra yana goŋmirriyirrinydja yukurra dhuwala, liŋgu nhumanydja ŋarranha yukurra mukthun warray guyaŋirri dhuwala, ga djuy'yurruna nhuma mundhurrnydja ŋunhi ŋarraku lili dhipala. Ŋarra marŋgi ŋunhi nhumanydja ŋuli yukurra guyaŋirri ŋarranha bitjan liŋgu, yurru ŋäthilinydja ŋunhinydja nhumalaŋgu yaka ḏaykun bitjanarawuyi milkunharawu märr-ŋamathinyara ŋarraku.
PHI 4:11 Yo, ŋarranydja yukurra dhuwala ŋayaŋu-djulŋithirri nhinanydja, bäy warray ŋarra yukurra nhina ŋurruwuyktja; yaka ŋarra yukurra waŋa ŋula nhäkunydja, ŋurruwuyk-ḻakaranharamirrinydja ŋarra yukurra bäyŋuna, liŋgu ŋarra marŋgithinana liŋguna, bala ŋarra nhina yukurra ŋayaŋu-djulŋithirrina yurru ŋula nhäŋuranydja ŋunhi romŋura malaŋuŋura.
PHI 4:12 Wiripunydja ŋarra ŋuli yukurra nhina ŋula nhämiriwnha, ga wiripuŋuyunydja ŋarraku ŋuli dhaŋaŋdhirri, yurru ŋarranydja yurru yukurra nhina galŋa-djulŋithirri yana birrka'mirrikurru. Wiripunydja ŋarra ŋuli ŋathamirriyirri, ga wiripunydja ŋarra ŋuli bäyŋuna, ŋathamiriwnha nhina. Wiripunydja ŋarraku ŋuli guḻku'thirri, dhaŋaŋ nhä malanha ŋarrakala, ga wiripunydja ŋarra ŋuli bäyŋuthirrina, yurru ŋarranydja märr-yiŋgathirri yukurra yana ŋuli birrka'mirriŋura.
PHI 4:13 Liŋgu ŋayinydja Garrayyunydja ŋarranha ŋuli ganydjarr wekama bukmakku warray, ŋula nhä yurru ŋunhi ŋarraku maḻŋ'thun; ŋarra yurru djäma bukmak nhä malanha ŋuliwitjan nhanukalanydja ganydjarrkurru.
PHI 4:14 Yurru ŋunhiyinydja mirithirri ŋamakurru' nhumalaŋgu yulŋunydja, ŋunhi nhuma nhina yukurra waŋganyŋura bitjandhiyi ŋarrakala, ga guŋga'yurrunanydja ŋarranha dhipala marimirrililinydja.
PHI 4:15 Ŋäthili ŋunhi, ŋunhi ŋarra gonha'yurruna ŋunhiyi wäŋa Matjataniyanydja, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋarra ŋurruthaŋala yukurrana ḻakaraŋala dhäwu' Garraynha, yakana ŋula wiripuŋuyunydja yolŋuyu walalay Godkala miṯtjiyu ŋarranha guŋga'yurruna; nhumapina yana dhiyakiynha Bilipaywuyyuna wäŋawuyyu ŋarranha yukurrana guŋga'yurrunanydja wekaŋalanydja, märr waŋganygurruna manapanna ŋilimurru ŋuli märramanydja ŋunhi ŋamakurruny'tja nhanukuŋu Gunhu'wuŋu.
PHI 4:16 Ga ŋunhi ŋarra ŋunhala Dhatjalunikany'tja wäŋaŋura, ga nhumanydja ŋarraku djuy'yurrunayi nhä malanha ŋunhamala; bitjana liŋgu guḻku'mirri nhuma ŋuli yukurranha djuy'yunanydja ŋarraku guŋga'yunanydja dhipali, yaka yana buku-waŋganymirrinydja.
PHI 4:17 Ga dhiyaŋunydja-wala ŋarra yukurra yaka dhuwala ŋäŋ'thun nhumalanha rrupiyawunydja ŋula nhäkunydja, yurru ḏukṯuktja ŋarra nhumalaŋgu, nhuma yurru märramayi nhanukuŋu Godkuŋu ŋamakurru' nhä malanha ŋunhi, ŋunhi ŋayi yurru yukurra wekama ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli wekama wiripu-guḻku'wu yolŋuwu walalaŋgu.
PHI 4:18 Ŋarranydja dhuwala liŋguna märraŋala biyapulnha wal'ŋu dhaŋaŋnha, ga buku-wurrpanna ŋarra nhumalanha yukurra waŋanydja dhuwala yana ŋurikiyi ŋunhi nhuma djuy'yurruna ŋarraku. Ga dhaŋaŋnha dhuwala ŋarraku dhiyaŋunydja-wala, liŋgu ŋarra märraŋalana ŋunhiyinydja malanha ŋunhi nhuma djuy'yurruna lili ŋarraku Baparaḏatjkala. Yo, ŋunhinydja nhä malanha nhuma wekaŋala ŋarraku märr-ŋamathinyarayu yana nhumalaŋgalay, ŋunhiyinydja bitjan nhanŋuna nhuma wekaŋala Godkuna ḻatju'na dhika wal'ŋu mundhurr, ga ŋuriŋiyinydja ŋayi yukurra mirithirrina yana buku-wurrpandja nhumalanha.
PHI 4:19 Ga ŋayinydja ŋunha Godtja biyapul warray wal'ŋu ḻukunydja; bukmak nhä malanha nhanŋuway warrpam', ga ŋayi warray yurru Gunhu'yu rarryun nhumalaŋgunydja nhä malanha dhika ḻatju'mirri ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama, märr yurru nhuma yukurra nhina ŋamathama wal'ŋu ŋula nhämiriwnha, liŋgu nhumanydja yukurra dhuwala dhambay-manapanmirri nhanukala Djesu-Christkala.
PHI 4:20 Go, ŋilimurru buku-ŋal'yunna ŋilimurruŋgalaŋuwala Godkalanydja Bäpawala, wokthunna nhanŋu wirrkina, liŋgu ŋayipinydja biyapul wal'ŋu ḻatju' dhika. Ŋilimurru wokthunna nhanŋu ga garrwarkumana ŋanya, bitjanna liŋguna yurru, gupaḏalnha-wala.
PHI 4:21 Ga djuy'yunna ŋarra yukurra märr-ŋamathinyaranydja bukmakku yana nhumalaŋgu Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu dhipaliyinydja, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi nhuma waŋganyŋura Djesu-Christkala. Ga dhiyaŋunydja guthayu walalay ŋarrakala bitjarrayi liŋgu märr-ŋamathinyara nhumalaŋgu djuy'yurruna.
PHI 4:22 Ga bukmakthu yukurra Garraywalaŋumirriyunydja walalay djuy'yun nhumalaŋgu märr-ŋamathinyaranydja, ga bitjandhiyi ŋuriŋinydja ŋunhi walala yukurra djäma buŋgawawala wal'ŋu ŋurruŋuwala dhuwala wäŋaŋura, walalanydja yukurra ŋuriŋinydja walalay märr-ŋamathinyara djuy'yun yana nhumalaŋgu.
PHI 4:23 Ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu bukmakku yana, märr yurru nhuma nhina yukurra märr-ŋamathinyaraŋura dhika wal'ŋu, dhambay-manapanmirri Garraywala Djesu-Christkala. Ga liŋguna.
COL 1:1 Dhuwalanydja djorra' ŋarrakuŋu Bolwuŋu, ŋunhi ŋarranydja bo'puyŋu Djesu-Christku, yurru ŋayipi Godthu ŋarranha djarr'yurrunanydja dhiyakuyi djämawunydja. Ŋilinyu Dimithiyu, ŋilimurruŋgala guthayu djuy'yundja yukurra dhuwala djorrany'tja nhumalaŋgu Godkalaŋumirriwu yolŋuwu walalaŋgu, ŋunhi nhuma yukurra nhina dhuwali Gulutji wäŋaŋura, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala balanyara bitjan gutha'manydji walala, waŋganyŋura ŋilimurru, dhambay-manapanmirri yukurra Garraywala. Ŋilinyu ŋäŋ'thun yukurra bukumirriyama nhumalaŋgu yulŋunydja, märr yurru Godthu ŋilimurruŋgala Bäpayu gäma yukurra nhumalanha galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu, märr yurru nhumanydja nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunarana yana.
COL 1:3 Bitjan liŋgu ŋilinyu yukurra bukumirriyamanydja nhumalaŋgu, buku-wurrpan ŋanya Godnha, ŋunhi ŋayinydja Bäpa'mirriŋu ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywu Djesu-Christku.
COL 1:4 Buku-wurrpandja ŋilinyu ŋuli ŋanya Gunhu'nha, liŋgu ŋilinyu yukurrana ŋäkula nhumalanha, ŋunhi nhuma yuwalkkuma yana märr-yuwalkthirri yukurra Garraywala Djesu-Christkala, ga bitjandhi liŋgu nhuma yukurra märr-ŋamathirrinydja ŋuruku Godkalaŋuwunydja yolŋu'-yulŋuwu bukmakku yana.
COL 1:5 Yo, nhinanydja nhuma yukurra ŋamathamana dhika wal'ŋu, liŋgu nhuma yukurra dhukarr-nhämana manapan ŋayaŋu-gatjpu'yunna ŋurukuna ŋunhi, ŋunhi ŋayi Godthu yukurra ŋayathama nhumalaŋgu ŋäthili ŋunha djiwarr'ŋura. Yo, nhuma ŋäkulanydja liŋguna ŋunhiyi yuwalktja wal'ŋu dhäwu' Godku, ŋunhi barrkuwatjthirri yukurra dhikana-wala wäŋakurruna malaŋukurru, ga birrka'mirriŋuranydja wäŋaŋura yolŋu'-yulŋuyu yukurra märramana ŋunhiyi dhäwuny'tja, bala nhinana yukurra ŋunhili ŋamakurru'ŋuranydja wal'ŋu romŋura. Ga bitjandhi liŋgu nhumanydja dhuwali yukurra nhina walaŋguma dhika wal'ŋu yana, beŋuru liŋgu ŋunhi nhuma ŋurruthaŋala ŋäkula ŋanya Djesunha, bala märraŋalana yana nhumalaŋgalay ŋunhana ŋayaŋulilina wal'ŋu, liŋgu nhuma dharaŋarana, ŋunhi Godthu djuy'yurruna ŋanya Djesunha, liŋgu ŋayi märr-ŋamathina ŋilimurruŋgi; mirithina yana.
COL 1:7 Yo, waŋganydhunydja yolŋuyu Baparatjthunydja yäkuyu yukurrana ḻakaraŋala marŋgikuŋala nhumalanha dhuwalayi ŋamakurruny'tja malanha Godku, ŋuriŋiyinydjayi ŋunhi ŋayinydja ŋitjalaŋgu marrkapmirrina, ga djäma ŋanapurru ŋuli yukurra rrambaŋi Garraywu Christku. Wirrki yana ŋayi yukurra djämanydja dhiyaliyi, marŋgikuma yukurra nhumalaŋgala ŋinyalaŋgalanydja dharapulŋura.
COL 1:8 Ga ŋayi Baparatjthu ḻakaraŋalanydja ŋanapurruŋgu ŋunhi nhumanydja yukurra märr-ŋamathinyaramirri bala-lili'yunmirri nhumalaŋguway nhuma, ŋuriŋina Garrkuḻukthuna Birrimbirryu, ŋunhi ŋayi yukurra dhuwali nhina nhumalaŋgala ŋayaŋuŋura.
COL 1:9 Ga dhiyakuyina märrwu ŋanapurrunydja yukurra bitjan liŋgu bukumirriyama nhumalaŋgu, beŋuru liŋgu yana ŋunhi ŋanapurru ŋurruthaŋala ŋäkula nhumalanha. Ŋanapurru ŋuli yukurra ŋäŋ'thun Godnhanydja, märr ŋayi yurru marŋgi wekama nhumalanha, märr yurru nhuma yuwalkkuma yana wal'ŋu marŋgiyirrinydja nhanŋu, ga nhaltjanarawu ŋayi nhumalaŋgu ḏukṯuk nhinanharawu ŋamathanharawu. Ŋanapurrunydja ḏukṯuk, ŋayi yurru ŋuriŋiyi Godkalanydja Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ḻakarama warraŋulkumana bitjanna nhumalaŋgu Garraynhanydja, märr yurru nhuma marŋgithirri nhanŋu yuwalkkuma wal'ŋu.
COL 1:10 Nhumanydja dhuwala nhanŋuway yana Godku, ga ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgunydja, nhuma yurru nhina ŋamathama wal'ŋu, märr yurru ŋayi nhumalanhanydja buku-wurrpan muka. Ŋarra ŋuli bukumirriyama yukurra nhumalaŋgu, märr yurru nhumanydja djäma yukurra ŋamakurru' wal'ŋu dhika, guŋga'yun yurru wiripu-guḻku'nha, ga bitjanna liŋguna-wala marŋgiyirrina marrtji Godkunydja.
COL 1:11 Ŋayipina waŋganynha ganydjarr-ḏumurrunydja ŋunhi waŋarr, bena dhikana ganydjarrmirrina wal'ŋu ŋayinydja, ga ŋayina yurru nhumalanha ganydjarrmirriyama ŋuriŋina nhanukalay ŋayi ḻatju'yuna dhikana wal'ŋu ganydjarryu, märr yurru nhuma dhärra ŋayaŋu-djulŋithirri dhika wal'ŋu yana ŋuliwitjan marimirrikurrunydja ga ŋula nhäkurrunydja ŋayaŋu-yätjthinyaramirrikurrunydja romgurru, ga yaka nhe yurru gandarrŋura ḏaḏawyun ga waṉḏirri.
COL 1:12 Yo, nhuma yurru ŋunhi bitjanna liŋguna marrtji yukurra buku-wurrpanna ŋanya Gunhu'nha Godnhanydja, ŋunhinhayi ŋunhi ŋayi nhuna walŋakuŋalanydja, bala ŋayaŋu-dhunupakuŋalana nhuna, märr yurru nhe märramana yukurra nhanukuŋunydja nhä malanha ŋamakurru', rrambaŋina ŋuriŋina walalay ŋunhi walala yukurra nhina nhanukala romŋura baḏayala'mirriŋura.
COL 1:13 Yuwalk dhuwala yulŋunydja, ŋayi Godthu märraŋala dhawaṯmaraŋalana ŋilimurrunha ŋuliŋuruyinydja bukumunha'ŋurunydja romŋuru, bala nherrara ŋunhana nhanukalaynha romlili, goŋlili ŋurikala nhanukalaynha ŋayi marrkapthunaramirriwalana Gäthu'mirriŋuwala ŋunhina.
COL 1:14 Ŋilimurrunydja dhuwala nhanŋuway walala Garraywu Christku, liŋgu ŋayina ŋilimurrunha walŋakuŋalanydja, bala yana djaw'yurrunana yätjŋuru, ŋuriŋina liŋgu ŋunhi ŋayi gulaŋ waṉḏina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, ga ŋuliwitjarrayina ŋayi biḏiwiḏitjkuŋalana yätjtja dhuwurr ŋilimurruŋgu, märr yurru ŋayi yakana biyapulnydja ḻakarama dhuwurr-yätj ŋilimurrunhanydja. Ŋilimurru buku-wurrpanna ŋanya Godnha, ga wokthunna nhanŋu mirithirrina.
COL 1:15 Yo, Garraynydja Christ dhuwala mirithirri ḻatju' dhika, balanyara liŋgu ŋayinydja djan'ku yana, bitjan ŋayipi Gunhu' God, ŋunhi ŋilimurru ŋuli yaka ŋanya Godnha nhäma ŋilimurruŋgalay dhiyaŋu gay' maŋutjiyu, yurru ŋilimurruna yolŋu'-yulŋuyuna nhäŋalanydja ŋanya Djesunha. Yo, Garraynydja dhuwala ŋurruŋu wal'ŋu yolŋu, bitjan maḻamarrnha yothu ŋayi Godku, liŋgu ŋurruthaŋala ŋayinydja dhawal-wuyaŋina, yurruna nhä malanha dhika maḻŋ'thurruna dhuḏitjnha nhanukalana.
COL 1:16 Liŋgu nhanukalaynydja Garraywalanydja, Godthu djäma bukmak nhä malanha ŋunha djiwarr'ŋura ŋorra yukurra, ga dhuwala munatha'ŋura. Wiripunydja nhänha malaŋunha ŋali ŋuli nhäma yukurra, ga wiripunhanydja nhänha malaŋunha ŋali ŋuli yakana nhäma dhiyaŋu gay' maŋutjiyu. Yakana ŋali ŋuli nhäma yukurra djiwarr'wuynhanydja yolŋu'-yulŋunha ga mokuynha walalanha ŋunhi, ŋunha walala yukurra nhina garrwar wal'ŋu ŋurruŋu, ganydjarrmirri ŋunhi, bitjan walalanydja buŋgawamirrina dhiyakuynha munatha'wuynha wäŋawuy. Yurru ŋunhiyinydja walala bukmak yana djämawuynydja nhanukuŋuway Christkuŋuna, ga dhiyalamina walala nhinanydja yukurra nhanŋuwaynha Christkuna djämawu yana.
COL 1:17 Yo, ŋayipinydja ŋunhi Djesunydja bitjan ŋurruŋu ŋayinydja; ŋäthili yana ŋayinydja ŋunhi nhinana yukurrana, yurruna nhä malanha nhanukalana yukurrana maḻŋ'thurruna, ga bukmak ŋunhi nhänydja malanha yukurra marrtji yänana-wala, nhanukiyingalaynha walŋayu ga goŋgurru.
COL 1:18 Ga bitjandhi liŋgu ŋayi Garraynydja ŋunhi ŋurruŋuyi Godkalaŋuwunydja miṯtjiwu. Liŋgu Godkunydja dhuwala miṯtji, bitjan rumbal-yolŋuna ŋunhi, ga ŋayipinydja Christtja muḻkurrnha ŋayi ŋuriki rumbalwuna. Garraynydja Christtja dhuwala Godku ŋurruŋuna wal'ŋu maḻamarrnha Gäthu'mirriŋu, liŋgu ŋayipi waŋgany yolŋunydja ŋurruŋunydja ŋunhi gaŋgathina buku-warkthurruna beŋuru rakunyŋurunydja, märr yurru ŋayina nhina yukurra ŋurruŋunydja wal'ŋu bukmakku, gupaḏalnydja-wala yurru.
COL 1:19 Yo, Godthu ŋayipi yukurrana djarr'yurrunanydja bitjarra gam': Ŋayinydja yurru ŋarraku Gäthu'mirriŋunydja ŋunhi djan'ku yana bitjan ŋarrapi, liŋgu ŋarrakuway ganydjarr ŋunhi ga walŋa yurru nhina yukurra nhanukalana, bukmaknha yana.
COL 1:20 Bitjarrayi ŋayi Godthu djarr'yurrunanydja, märr yurru ŋuliwitjan Djesuwalaŋukurruna ŋayi Godthu roŋinyamaramanydja märrama nhanŋuwayliliyama bukmak nhä malanha, ŋunha yukurra ŋorra djiwarr'ŋura ga dhiyalami munatha'ŋura. Ŋäthilinydja ŋunhinydja bukmak nhänydja malanha ŋuli ŋorranha yukurranha ŋunha-bala wiripuŋura gali'ŋura, yätjŋura yana, ganaŋ'maranhara Godkalanydja, bala Gäthu'mirriŋunydja ŋunhi djan'ku yana bitjan munatha'ŋuranydja, rumbalnha wal'ŋu ŋayi, ga ŋuliwitjarra Djesuwalaŋukurrunydja gulaŋ-waṉḏinyarayu, ŋunhi ŋayi ŋilimurruŋgala dharapulŋura rakunydhina ŋunha dharpaŋura mälakmaranharawuyŋura, Godthunydja bitjarra biḏiwiḏitjkuŋalana yätjtja malanha ŋilimurruŋgunydja, märr yurru nhänydja malanha bukmak waŋganyŋurana yana, nhanukalaynha warrpam'nha goŋŋura.
COL 1:21 Yo, ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yolŋunydja walala yukurrana yarrkthurruna nhinana Godkalanydja, barrkuna bena-wala nhanukala. Nhumanydja ŋuli ŋanya nyinyaŋdhuna, ŋuyulkthinyana manapana, ga bitjanana liŋguna nhuma ŋuli djämanydja yukurranha yätjnha wal'ŋu, liŋgu yakana nhuma Godkunydja ḏukṯukthina.
COL 1:22 Ga dhiyaŋunydja-wala nhuma bitjan galkiwuynha ḻunduna wal'ŋu Godku, liŋgu Garrayyunydja Djesuyu nhumalanha märraŋala roŋiyinmaraŋala nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi, ŋuliyina ŋunhi ŋayi rumbalnha wal'ŋu ŋunhi rakunydhina dharpaŋura. Yo, ŋuliwitjarra Djesuwalaŋukurrunydja gulaŋ-waṉḏinyarayu, Gunhu'yunydja bitjarra biḏiwiḏitjkuŋalana yätj malanha nhuŋu, märr ŋayi yurru Gunhu'yu nhuna nhämanydja dhuwurr-ŋamakuḻi'na ga ḏarrtjalknha ŋula nhämiriwnha; yakana yurru ŋayi nhuna yätj-ḻakaramanydja, ŋunhi nhe yurru dhärra ŋunhala gumurrŋuranydja nhanukala.
COL 1:23 Yuwalknha ŋayi yurru nhuna ḻakarama ḏarrtjalktja ŋula nhämiriwnydja, ŋuli nhe yurru yana mukthundja-wala märr-yuwalkthirrinydja yukurra Garraynha, ga dhärra yana yukurra mukthun wuṉḏaŋarryirri ŋunhili liŋgu dhäwu'ŋura ŋunhi nhe liŋgu ŋäkula. Ga ŋuli nhe yurru yaka gonha'yun giṯthundja ŋuliŋuruyi dhukarrŋuru, yana mukthunna-wala marrtji yurru gatjpu'yunarayuna-wala märranharawuna ŋurikina ŋunhi ŋayi dhawu'-nherrara nhanukalaŋuwu ŋayi yolŋu'-yulŋuwu, ŋayi yurru Gunhu'yunydja yaka nhuna yätj-ḻakarama ŋula. Yo, dhuwalayinydja dhäwu baḻaka'yurruna barrkuwatjthinana birrka'mirrililina wäŋalili; bukmakthuna yolŋuyunydja walalay ŋäkula liŋguna, ga ŋarrapinydja Bolyunydja yukurra ḻakarama birrŋ'marama dhuwalayi liŋgu ŋupanayŋu yana dhäwu', liŋgu Godthu ŋayipi ŋarranhanydja djarr'yurruna, ga nherrara dhiyakuyi djämawu.
COL 1:24 Ga dhiyaŋunydja-wala ŋarra yukurra batjpatjtjunna, liŋgu ŋarra yukurra dhäwu'-ḻakarama birrŋ'marama nhumalaŋgu, yurru ŋarra ŋayaŋu-djulŋithirri yukurra yulŋunydja, goŋmirriyirri dhika wal'ŋu, liŋgu dhiyaŋuyinydja ŋunhi ŋarra batjpatjtjun yukurra rumbalnha, ŋarra yukurra bitjanna dhawar'maramana ŋunhinha Garraywu Christkuna batjpatj. Ŋäthilinydja ŋayi batjpatjtjurruna yolŋu'-yulŋuwu walŋakunharawu, ga yurruna ŋarranydja yukurra batjpatjthun, munguyunna ŋanyana, märr yurru nhanukalanydja ŋunhi Godkalanydja wal'ŋu yolŋu'-yulŋuyu märramana yukurra ŋunhiyi walŋa, bala nhina yurru yukurra ŋunhiliyi walŋamirriŋura romŋura bitjan rumbalnydja ŋunhi nhanŋu Djesuwuna.
COL 1:25 Liŋgu Godthu ŋayipi ŋarranhanydja djarr'yurruna dhiyakuyinydjayi djämawu, ŋayi ŋarranha djuy'yurrunanydja, märr yurru ŋarra warraŋulkumana wal'ŋu ḻakarama dhäruknha nhanŋu, marŋgikuma yurru nhanŋuwaynydja yolŋu'-yulŋunha miṯtjinha, liŋgu ŋayinydja ḏukṯuk nhumalaŋgunydja, nhuma yurru marŋgiyirri Godkalaŋunydja dhäwu'wu yuwalkkuma yana warrpam'thun.
COL 1:26 Ŋäthilinydja wal'ŋu dhuwalayinydjayi dhäwu' yukurrana ŋorrana djuḻuḻ'yurruna, beŋuru liŋgu ŋäthiliŋuŋuru ŋurruŋuru; yakana ŋula yol yolŋu marŋginydja, yana liŋgu-u-u ga märr-yawunguna dhuwala. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋayi Godthu liŋguna warraŋulkuŋalana wal'ŋu maḻŋ'maraŋalana ŋunhiyi dhäwu' nhanukalaŋunydja ŋayi yolŋu'-yulŋuwu.
COL 1:27 Godtja ḏukṯuk ŋilimurru yurru marŋgiyirri dhiyaku dhäwu'wu ḻatju'wunydja dhikanydja wal'ŋu, ŋunhi yukurrana ŋorrana djuḻuḻ'yurruna ŋäthili. Yurru yuwalktja dhuwalayi dhäwuny'tja bukmakku warray wal'ŋu yolŋu'-yulŋuwu. Ga dhuwalana ŋunhiyi dharrpalnydja ŋayi maḻŋ'maraŋalana, warraŋulkuŋalana bitjarrana gam', Garraynydja ŋayipinydja ŋayaŋuŋura dhuwalina nhokalana nhina yukurra, bala nhumanydja yurru nhina yukurra ŋunhalayina Godkalana ḻatju'ŋurana dhika wal'ŋu romŋura ga wäŋaŋura.
COL 1:28 Yuwalk dhuwaliyi yulŋunydja, ga dhiyakuyina märrwu ŋanapurru ŋuli ḻakaramanydja yukurra Garraynha Christnha bukmakkala yana yolŋuwalanydja walalaŋgala, dharraykuma walalanha marŋgikuma bitjan. Yo, bukmakkuna yana ŋanapurru ŋuli yukurra ḻakarama marŋgi-wekanharanydja ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋanapurrunha, märr yurru ŋanapurru gäma yukurra bukmaknha yolŋunhanydja walalanha waŋga'-waŋganynha yana nhanukalana goŋlili yana Christkalana, märr walalanydja yurru nhina yukurra dhambay-manapanmirri Garraywala Christkalana.
COL 1:29 Ga dhiyakuyina ŋunhi ŋayaŋuwu ŋarra yukurra djäma wirrkinydja wal'ŋu; bitjanna liŋguna ŋarra yukurra bukumirriyamanydja ŋuli ŋuriŋina liŋgu ganydjarrmirriyuna, ŋunhi ŋayi Garrayyu wekama ŋuli yukurra ŋarrakala, liŋgu ŋayipi yukurra djämanydja ŋunha ŋayaŋuŋurana ŋarrakala ganydjarr-ḏumurruyuna wal'ŋu dhikana.
COL 2:1 Yo, bitjanna liŋgu ŋarra yukurra bukumirriyamanydja wirrkina ŋayathanharayu baṯ bitjanarayuna ḏapmaranharayunydja, märr nhumanydja yurru ŋurru-ḏakthunna, nhuma ga ŋuruŋu yolŋu'-yulŋuyu ŋunha walala yukurra nhina Layadutjiya wäŋaŋura, ga ŋuruŋu walalay wiripu-guḻku'yu ŋunhi walala yaka marŋgi ŋarraku, yaka walala nhäŋala ŋarranha buku.
COL 2:2 Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu bukmakku, nhuma yurru nhina yukurra ŋayaŋu-marrparaŋdhirri dhika wal'ŋu, ga märryu-ḏapmarama ŋuli yukurra nhumalanhay nhuma bala-lili'yunmirri, märr yurru nhuma yukurra waŋganyŋurana, dhambay-manapanmirrina yana. Ga wiripunydja ŋarra ḏukṯuk nhuma yurru yuwalk wal'ŋu marŋgiyirri dharrpalwunydja ŋurikiyi Godkalaŋuwu, liŋgu dharrpalnydja ŋunhiyi Djesuna ŋayipina waŋganynha, ŋunhi Godthu liŋguna warraŋulkuŋalana ŋanya maḻŋ'maraŋalana, ga balakurru-witjan nhuma yurru yuwalktja wal'ŋu marŋgiyirri ga dharaŋandja yukurra Godnha.
COL 2:3 Yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu maḻŋ'maramanydja dharrpalnhanydja nhänha malaŋunha Godku ŋuriŋi nhanukalay ŋayi be djambatjthunydja guyaŋinyarayu, liŋgu nhanukala Djesuwalana waŋganygalana ŋilimurru yurru maḻŋ'marama Godku guyaŋinyarawuynydja biyapulnha wal'ŋu garrwar, ga marŋgiyirri yurru nhanukalaŋu yuwalkkunydja ŋuriki romgu.
COL 2:4 Yo, ḻakaramanydja ŋarra yukurra bitjandhiyi dhuwala nhumalaŋgu, märr yurru nhumalanha yaka muka mayali'-wilkthundja bothinyarawuyyunydja dhäwu'yu, bäy warray ŋunhi yurru yolŋuyu ḻakarama yukurra dhäwu' ḻatju' dhika wal'ŋu.
COL 2:5 Ŋarrapinydja rumbalnydja dhuwala barrkuna yana nhumalaŋgalanydja, yakana galki, yurru ŋilimurru waŋganynha galkina yana, ŋunhana Birrimbirrwalana yulŋunydja, ga goŋmirriyirrinydja ŋarra yukurra wirrkina dhuwala, liŋgu ŋarra marŋgi nhumalaŋgu, ŋunhi nhuma yukurra dhärra waŋganyŋura yana rrambaŋi, ga märryu ŋayathama yukurra Garraynha Christnha yuwalkkuma dhika wal'ŋu.
COL 2:6 Yo, liŋgu muka nhuma märraŋalanydja ŋanya Djesu-Christnhanydja, bitjarra nhuma Garraykuŋalana ŋanya, ga ŋurrulilina nherrara, bala biyakana nhiniyanydja yukirriya ŋunhiliyina nhanukalaynha wal'ŋu romŋura yana, dhambay-manapanmiyana nhanukalana.
COL 2:7 Nhumanydja dhuwala balanyara bitjan dharpa, ga ŋayinydja ŋunhi Christtja balanyara bitjan munatha', ŋunhi nhanukala nhe yukurra dhärra dholkunhara. Dhärriyanydja wal'ŋu ḻukuyunydja ṉiṉ'thurra yana-wala Garraywalanydja. Ga bitjandhi liŋgu nhuma dhuwala balanyaranydja bitjan buṉbu Godkuŋu ŋunhiyi dhuḻ'yunara djämawuy, ga ŋayipinydja Djesunydja dhuwala bitjan ḻukuna ŋunhi ŋurikiyi buṉbuwu. Dhärriyanydja yukirriya yana ŋunhiliyina liŋguna nhanukalaynha, mukthurra-wala yana märr-nherraṉmiya manaparra, märr yurru nhe mukthunna-wala yana gurarrthirrinydja marrtji, marŋgithirrina bitjanna bala, ŋurikina liŋgu waŋganyguna ŋunhi ŋanapurru marŋgikuŋala nhumalanha. Ga biyaka liŋgu buku-wurrpalanydja yukirriya Godnha wirrki wal'ŋu yana.
COL 2:8 Yo, märr-gurrum'thurra yulŋunydja, märr yurru yaka nhumalanha ŋula yolthu mayali'-wilkthundja ga gaṯmarama ŋuriŋi nhanukalay ŋayi be djambatjthu guyaŋinyarayu ga dhärukthu ga dhäparkthu ŋuriŋi mayali'miriwyu dhäwu'yu, ŋunhi ŋuli yukurra dhawaṯthun ŋulaŋuru yolŋuwuŋu wal'ŋu guyaŋinyaraŋuru. Yo, yolŋuyu walalay ŋuli marŋgikuma ḻakarama walalaŋguway yumurrku'nha ŋunhi liŋgu ŋupanayŋu yana dhäwu', ŋunhi walala yukurrana märraŋala walalaŋgalayŋuwuŋu märi'muwuŋu ga bäpa'mirriŋuwuŋu. Ga bitjandhi liŋgu walala ŋuli ḻakarama dhäwuny'tja ŋunhi dhawaṯthurruna yukurrana ŋulaŋuru mokuywala ŋunhi, ŋunhi ŋayinydja buŋgawa wal'ŋu dhiyaku munatha'wuywu nhäku malaŋuwu. Yurru ŋunhiyi dhäwuny'tja malanha nhäŋiniŋ'nha ga ganydjarrmiriwnha, mayali'-wilkthunna yana yurru nhumalanha, liŋgu yakana ŋunhiyinydja ŋulaŋuru Garraywuŋu dhäwu', yakana walala yurru yuwalkkuma ḻakarama ŋanya Garraynha Christnha.
COL 2:9 Liŋgu Djesu-Christtja nhinanhanydja ŋuli yukurranha dhiyala muka munatha'ŋura, yolŋu ŋayi yana rumbal, yurru balanyara liŋgu ŋayi ŋunhi ŋupanayŋu yulŋunydja, bitjan God yana ŋayipi djan'ku, yaka barrkuwatj, ga yaka wiripu, liŋgu ŋunhiliyi rumbalŋuranydja nhanukala Djesuwala yukurrana nhinana Godku yana nhanŋuway walŋa ga ganydjarr, warrpam' yana.
COL 2:10 Ga nhumanydja dhuwala dhambay ŋunhana nhanukalana Djesuwalana, bala ŋunhiyi bili walŋanydja Godku dhuwalina nhina yukurra nhumalaŋgalana ŋayaŋuŋura; nhenydja dhuwala walŋana wal'ŋu nhina yukurra, dhambay yana Djesu-Christkala, ŋurikala ŋunhi ŋayi ŋurruŋu wal'ŋu ŋunha nhina yukurra, garrwar wal'ŋu yana, be-wala ŋurikalanydja mokuywalanydja walalaŋgala, ga wiripu-guḻku'walanydja ganydjarrmirriwala nhäkala malaŋuwala. Yo, walalanydja ŋunhiyi märr ŋuli be ganydjarrmirri, yurru walalanydja bukmak ŋunha ŋoyŋura nhanukala Djesuwalanydja, liŋgu ŋayipi waŋgany ŋurruŋunydja walalaŋgu bukmakku.
COL 2:11 Yo, ŋunhi ŋayi Godthu nhuna dhambay-manaparanydja Garraywala, ŋunhiyinydja bitjarra ŋayi nhuna ḏarrtjalkkuŋalana ŋunha ŋayaŋuna wal'ŋu, bitjarra ganaŋ'maraŋalana gulkthurrunana yätjŋuruna ŋuliŋuruna. Yolŋuyunydja ŋuli ŋunhi mitthun yothu'nhanydja darramunha ḏarrtjalkkumanydja, ŋunhiyinydja walala ŋuli yana mitthun rumbal, goŋdhu yana, yurru nhumalanhanydja ŋunhanydja ḏarrtjalkkuŋala ŋunha ŋayaŋuna, yaka ŋula yolŋuwalanydja goŋdhu. Nhenydja ŋunhi ḏarrtjalkkunharana ŋurikiŋiyina ŋunhi Djesu-Christthunydja ŋayipinydja bitjarrana yupmaraŋalana nhokala nhuŋuwaynydja ŋunhi ŋäthiliŋunydja rom, märr yakana biyapulnydja yurru nhuŋuwaynydja ŋunhi ŋayaŋu buŋgawayirri nhuŋu.
COL 2:12 Yo, nhe ŋunhi ḻiya-ḻupthurrunanydja, ga bitjarra ŋayi ŋunhiyinydja Godthu nhuna dholkuŋala molulili rrambaŋi Garraynhana dhambay-manapara, ga bitjarrayi liŋgu ŋuliwitjarra ḻiya-ḻupthunarakurrunydja ŋayi nhuna gaŋgathinyamirriyaŋalanydja walŋakuŋalanydja, rrambaŋikuŋala yana rakunyŋurunydja Garraynha. Yo, bitjarrayina ŋayi nhuna Godthu walŋakuŋala yuṯakuŋalanydja, ŋuriŋina ŋunhi nhe märr-yuwalkthina Godkuŋu ŋunhi djämawuy, ŋunhi ŋayi Godthu walŋakuŋala gaŋgathinyamirriyaŋala Djesunha beŋuru rakunyŋuru ŋuriŋi liŋgu nhanukalay ŋayi ganydjarryu.
COL 2:13 Ŋäthilinydja ŋunhinydja bitjarra nhe rakunynha ŋayaŋu ŋunhi, ganaŋ'thurrunanydja nhe yukurrana Godkala ŋuriŋina ŋunhi nhe yukurrana djäma yätj rom malanha. Bäyŋuna nhuma yukurrana ŋayathaŋala rom galkithinyarawu marrtjinyarawu Godkalanydja, liŋgu nhumalaŋgunydja mulku'-mulkuruwunydja yakana ŋayi Godthu wekaŋala rom balanyarayi. Yurru dhiyaŋunydja-wala nhuma liŋguna walŋana, liŋgu Godthunydja nhumalanha bitjarra walŋakuŋalana rakunyŋuru dhambaynha yana Djesu-Christkalana. Yo, yuwalk muka ŋunhi Godthu bäy-ḻakaraŋalanydja ŋilimurruŋgu yätjtja dhuwurr; liŋguna ŋayi biḏiwiḏitjkuŋalana buwayakkuŋalana bukmak ŋilimurruŋgu nhänydja malanha yätjtja ŋunhi ŋilimurru djäma yukurrana.
COL 2:14 Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋilimurruŋgu yätjtja malanha ŋorrana yukurrana wukirriwuy Godkalanydja djorra'ŋura. Dhunupa nhanŋu ŋunhiyi Godkunydja, ŋayi yurru nhäma'-nhama marrtji ŋunhiyi dhäruk wukirriwuy, bala dhä-ḏir'yunna, djuy'yunna ŋitjalanha gupaḏalkumana. Yurru yakana ŋunhiyi wukirriwuynydja ŋunhayi ŋorra yukurra biyapulnydja, liŋguwuynha ŋunhiyi buwayakkunharana, liŋgu Godthu nhäŋala yukurrana Djesunhanydja, ŋunhi nhanŋu gulaŋ waṉḏina ŋunhala dharpaŋura mälakmaranharawuyŋura ŋilimurruŋgalana dharapulŋura, bala ŋayi märraŋalana yana ŋunhi yulŋunydja, bala waŋana bitjarrana, “Liŋguna dhuwala dhawar'yurrunana,” bitjarra. Bala ŋayi Godthu biḏiwiḏitjkuŋalana ŋunhiyi wukirriwuynydja djorrany'tja, warrpam'thurrunana yana ŋayi ŋunhi buwayakkuŋalanydja ŋilimurruŋgu nhänydja malanha yätjtja; yakana yurru ŋayi biyapulnydja Godthu nhäma, bala dhä-ḏir'yundja yurru ŋilimurrunha.
COL 2:15 Liŋgu ŋunhalayinydja dharpaŋura mälakmaranharaŋuranydja, ŋayi Djesuyunydja liŋgu djuḻkmaraŋalana rom ŋunhi yätjtja ga rakunydhinyaramirrinydja, ga bitjarrayina ŋayi Godthu milkuŋala ḻakaraŋala ŋunhi mokuynhanydja walalanha, ga wiripu-guḻku'nha ŋunhi be ganydjarr-ḏilkurrunha nhänha malaŋunha, ŋunhi yuwalktja walala ganydjarrmiriw warray, liŋgu Garraynydja ŋunhi ŋayipinydja Christtja be wal'ŋu ya', garrwar yana walalaŋgalanydja. Yakana yurru biyapulnydja ŋuriŋiyi yätjmirriyunydja ŋayathama yukurra yolŋu'-yulŋunhanydja walalaŋgalaynydja romdhu, liŋgu ŋayi Djesuyu ḏaw'maraŋalana walalaŋgu ŋunhiyi ganydjarrnydja liŋguna.
COL 2:16 Ga dhiyakuyina märrwu nhumanydja yurru yakana ŋayaŋu-yätjthirri, ŋunhi nhumalanha yurru wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay yätj-ḻakarama, liŋgu nhuma yaka yukurra ŋayathama ŋunhiyi rom malanha ŋunhi walala ŋuli ḻakarama, balanyara rom gam', bitjan dharrpal ŋunhi ŋatha ga gapu, ga rom ŋunhi nhuma yurru djäma buŋgul ga ŋula nhä malanha, ga dharrpal walu ganaŋ'maranhara ŋula nhäku djämawu. Ŋunhiyinydja rom malanha yana mali warray, munatha'wuy warray, dhiyakuy warray, ḻakarama yukurra yana dhunupamirriyama ŋunha bala wal'ŋu yuwalkŋu, ŋunhi ŋayi yurru djiwarr'wuy ŋunhi wal'ŋu dhika bunana. Ga yuwalkŋunydja ŋunhi Garraynha Christnha ŋayipina wal'ŋu, liŋguna ŋayi maḻŋ'thurruna dhiyala munatha'ŋuranydja. Yakana biyapulnydja yurru ŋula yol yolŋu walŋathirri nhina yukurra ŋuriŋiyi ŋäthiliŋuyunydja malaŋuyu romdhu.
COL 2:18 Yo, yaka mäkiri'-witjurra ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru nhumalanhanydja yätj ḻakaramana, liŋgu nhe yurru yakanydja be nyilŋ'maranhamirri nhunapinyay nhe, bala buku-ŋal'yun ŋuruku birrimbirrwunydja, dhäwu'-gänharamirriwu walalaŋgu. Ŋayinydja ŋuli ŋunhiyinydja yana milkunhamirri ga muḻkurr-marŋgina ḻakaranhamirri, garrwarnha wal'ŋu be bathalana wiripu-guḻku'walanydja, liŋgu ŋayi nhäŋala nhä ŋunhi nhanukala maḻŋ'thurruna mali, yurru romdja ŋayi nherrara ŋunhiyi nhanukuŋuwaynha guyaŋinyarawuy, yakana Godkuŋu wekanhara.
COL 2:19 Liŋgu ŋayi ŋunhiyinydjayi yolŋu yukurra ganaŋ'maranhamirrina ŋanyapinyay ŋayi Christkalanydja ŋulaŋurunydja, ŋunhi ŋayi ŋayipi muḻkurrnydja yolŋu'-yulŋuwu Godkalaŋumirriwunydja. Yo, ŋilimurrunydja dhuwala dhambay-manapanara waŋganygunhara Godkuŋu, balanyara bitjan waŋganynha rumbal nhanŋu Garraywu, ga Christthunydja ŋayipinydja ŋuli maranhu-wekama yukurra ŋilimurrunha waŋga'-waŋganynha, märr yurru ŋilimurru mam'thun yukurra waŋgany-manapanmirrina, ga djäma yurru guŋga'yunmirri bala-lili'yunmirri waŋganygurru yana, ŋuriŋina nhanukalaynha yana walŋayu. Ga bitjandhina Godthunydja ŋuli ŋuthanmarama marrtji Garraywunydja ŋunhi rumbal, yolŋu'-yulŋunha ŋunhi nhanŋuwaynydja, bitjandhi bitjan rumbalnydja ŋuli yolŋunydja ŋuthan marrtji yindithirrina ŋathayu ḻukanharayu.
COL 2:20 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yukurrana nhinana goŋŋura ŋurikala walalaŋgala be ganydjarr-ḏilkurruwala walalaŋgala mokuywala, ŋunhi walala buŋgawamirri dhiyaku munatha'wu ŋunhi, yurru dhiyaŋunydja-wala yakana walala buŋgawamirri nhuŋu, liŋgu nhenydja rakunydhina manapara Djesuwala, ga ŋuliwitjandhiyina nhenydja bitjarra dhawaṯthurrunana ŋuliŋuruyi mokuywalanydja romŋuru. Bala nhäkuna nhuma yukurra marrtji mukthundja djäma yätjtja?... yanapi nhe mukthun yana dhiyakuy munatha'wuy yolŋu? Nhäkuna nhe yukurra nhina munatha'wuywalanydja romdhu?
COL 2:21 Yolŋuyunydja walalay romdja ŋuli ḻakarama bitjan, “Yaka ḻukiya dhuwalinydja ŋatha ya'.” Ga wiripunydja walala ŋuli ḻakarama, “Dhuwalanydja gay' yaka nhuŋu mulkanarawu ga nhänharawu,” bitjan walala ŋuli rom ḻakarama.
COL 2:22 Yurru ŋunhiyinydjayi walalaŋguŋu nherraṉara rom yukurra ḻakarama nhäpuy malaŋuwuy yana, ŋunhi yukurra marrtji winya'-winyayunna buwayakthirrina; yakana yurru ŋunhiyi nhä malanha ŋorra yukurra bitjan liŋgu weyinŋumirrinydja. Ga ŋunhiyinydjayi rom ŋuliŋuruyi walalaŋgalaynha guyaŋinyaraŋuru, yolŋuwuŋuna wal'ŋu marŋgi-wekanhara yana.
COL 2:23 Yolŋuyunydja walalay ŋuli guyaŋirri yukurra yanapi balanyarayinydja rom ḻiya-djambatj ga dharrpal wal'ŋu, yanapi ŋamakurru'na yolŋu'-yulŋuwu buku-ŋal'yunarawu ŋuriki dhäwu'-gänharamirriwunydja walalaŋgu ga dhika nhäku maḏayin'kuna. Walala ŋuli nhina yukurra ŋoy-ŋathamiriw ŋula nhämiriw yana, ga ŋuliwitjandhiyinydja walala yurru be dharraḏakunharamirrina walalanhawuy walala, ga bitjandhi liŋgu walala yurru rumbalnha walalanhawuy walala bunharamirrinydja yukurra. Yurru romdja dhuwalayi ganydjarrmiriw warray, yakana yurru yolŋunha ḏaḏawmarama yätjŋuru djämaŋuru ŋuriŋiyinydja romdhunydja malaŋuyu, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu mukthunna yana malthunna yukurra ŋurikiyina nhanukalayŋuna djälwu.
COL 3:1 Yurru nhenydja liŋguna dhawar'yurrunana ŋuliŋuruyinydjayi romŋuru, liŋgu nhe walŋathina beŋuru rakunyŋuru dhambay Christkala yana. Yakana nhe biyapulnydja dhiyakuy munatha'wuy. Bala yana djäl-ŋamathiyanydja biyaka ŋurukuna djiwarr'wuywuna nhäku malaŋuwu, ŋurukuna ŋunhi ŋayi yukurra nhina Christ ŋunhilimi ŋurruŋuna wal'ŋu, gali'ŋura Godkalana.
COL 3:2 Biyaka liŋgu guyaŋiyanydja ga ḻayḻayyurra manaparra Godkala yana nhäŋura malaŋuŋura; yaka mukthurra guyaŋiya yukirriya ga ḻayḻayyurra munatha'wuywalanydja nhäŋura malaŋuŋura.
COL 3:3 Liŋgu nhenydja dhuwala balanyara bitjan rakuny ŋunhi yolŋu. Yakana ŋayi rakunydja ŋunhinydja yolŋu nhina yurru yukurra munatha'wuyyunydja romdhu, ga nhenydja yurru bitjandhi liŋgu meṉgumayi ŋunhiyi rom, liŋgu rakunydhina nhe liŋguna dhambay Christkalana. Yurru yuwalknha yana nhe walŋana yulŋunydja, Garraywalana dhambay, ga ŋunhana nhe nhina yukurra Godkalana.
COL 3:4 Yo, ŋunhiyi Christtja ŋayipi yuwalktja gal'ŋu walŋa ŋilimurruŋgu, ga ŋunhi ŋayi yurru Djesu-Christtja roŋiyirri maḻŋ'thun dhiyala rumbalmirrinydja, nhenydja yurru maḻŋ'thundhi bitjandhi liŋgu manapayi nhanukala, ŋuriŋi ḻatju'yunydja dhika wal'ŋu djeŋarra'yu nhanukalay ŋayi.
COL 3:5 Yo, yakana biyapulnydja ḏukṯukthiya yukirriya munatha'wuywunydja nhäku malaŋuwu, yaka nhiniya yukirriya ŋuriŋiyi nhokalayŋuyunydja djälyu. Gonha'yurrana ŋunhiyi rom, biyakana bitjan ŋuli rakunydhu yolŋuyu ganan warrpam'thun nhanŋuway nhä malanha. Yakana biyapulnydja marramba'yiya, ga yaka ŋoy-ŋapu'yurra, ga ḏukṯukthiya nhäŋiniŋ'kunydja ŋurikiyinydja romgu. Yakana malthurra nhokalayŋu ŋunhi djarrpi'wunydja guyaŋinyarawuywu, ga yaka wanaŋa-ḏumurruyiya ŋula nhäkunydja buku-manguŋa. Ŋunhi nhe ŋuli bitjan liŋgu ḏukṯukthirri yukurra nhäku malaŋuwu, ŋunhiyinydja bitjarra nhe waŋarrkuŋalana, bala buku-ŋal'yunna ŋuli yukurra nhe ŋurikiyi nhäku malaŋuwu.
COL 3:6 Godtja ŋuli yukurra wirrkina ŋaramurryirri balanyarawuyinydjayi romgu malaŋuwu, galkina ŋayi yurru dhä-ḏir'yunna yolŋu'-yulŋunha, baḏuwaḏuyunna yurru warrpam'thunna ŋunhinhanydja ŋunhi walala yukurra nhina ŋuli ŋunhilimi yätjŋura romŋura, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋuli yaka dhäruk-märrama ŋanya.
COL 3:7 Ŋäthilinydja ŋunhinydja nhuma yukurranha ŋuli nhinanha ŋunhiliyi yätjŋurana wal'ŋu romŋura yana, ga malthuna nhuma ŋuli yukurranha nhokalayŋu nhe djälwu.
COL 3:8 Yurru dhiyaŋunydja-wala ḏupthurrana nhuma biyakana ŋunhi yätjtja rom. Yakana biyapulnydja maḏakarritjthiya ŋula yolku yolŋuwu, ga yaka ŋoy-ŋaḏi'yurra ŋula yolku. Yaka ŋayaŋu-yätjkuŋa ŋula yolŋunha, ga yaka waŋiya yätjkuŋanydja gupa-waŋiyanydja, ga yaka waŋiya dhäruk yätjtja ŋula waŋgany.
COL 3:9 Yakana bothiyanydja ḻakaraŋa ŋula yolnha, liŋgu nhenydja dhuwala yuṯana yolŋu, ganaŋ'thunna yukurra ŋulaŋuru ŋäthiliŋuŋurunydja, liŋgu nhenydja ŋunhi bitjarra yupmaraŋalana ŋäthiliŋunydja rom nhuŋuway, bala nherraranydja nhe yuṯana rom, bitjarrana bitjan ŋuli yolŋuyu yupmarama ŋäthiliŋu moy'mirri girri' nhanŋuway ŋayi, bala nherraṉ yuṯana yurru wal'ŋu ŋamakurru'na, ḻatju'na dhikana ga ḏarrtjalknha. Nhenydja dhuwala yuṯana yolŋu, liŋgu bitjanna liŋguna ŋayi yukurra Godthunydja yuṯakumana ŋayaŋunydja nhuŋu ga guyaŋinyarawuynydja, märr yurru nhe marŋgithirrina marrtji Godkunydja nhanŋuwaynydja, märr yurru nhe djarr'yun nhinanharawunydja ŋamathanharawuna bitjanarawuna, bitjan God yana ŋayipi.
COL 3:11 Yo, yakana ŋilimurru yurru yolŋunha walalanha barrku'-barrkuwatjkumanydja marrtji bitjandja gam': Dhuwalanydja gay' Djuw yolŋu, ga dhuwalanydja gay' mulkuru. Dhuwalanydja gay' ga djämamirri yolŋu ga ŋunhanydja gay' buŋgawa wal'ŋu yolŋu. Dhuwalanydja gay' marŋgimirri, ga ŋunhanydja gay' dhuŋamirri. Yaka biyakayinydja waŋiya yolŋu'-yulŋunha barrku'-barrkuwatjkuŋanydja, liŋgu ŋanapurrunydja bukmak Christku yana nhanŋuway yulŋunydja, bitjan waŋganynha rumbalnydja nhanŋuna, liŋgu waŋgany yana walŋanydja, Christ ŋayipi bukmakkalanydja nhina yukurra.
COL 3:12 Yo, nhumanydja dhuwala Godkuŋu yana djarr'yunara yolŋu walala, ŋayi nhuŋu märr-ŋamathinanydja, bala ŋayi nhuna märraŋala nhanŋuwayliliyaŋalana, märr nhe yurru ḏarrtjalk nhina yukurra, nhanŋuway wal'ŋu yana yolŋu, ganaŋ'thun yukurra yätjŋuru. Dhiyakuyina märrwu nhe yurru nhina yukurra ŋamakurruny'tja, yuwalkŋuŋurana wal'ŋu yuṯaŋurana romŋura. Biyaka ŋayaŋu-yal'yurra ga mel-wuyurra wiripuŋuwunydja yolŋuwu. Yaka biyaka nhunapinyay nhe buŋgawa-ḻakaranhamiya wiripuŋuwunydja yolŋuwu, yana guŋga'yurra biyaka gurrum'thurra marrtjiya. Marŋgikuŋa biyaka marrtjiya bala mukthurra yana, gurrum'thurra wal'ŋu gäŋa, ga yaka waḏutja maḏakarritjthiya.
COL 3:13 Ŋunhi nhuna yurru ŋula yolthu yolŋuyu ŋayaŋu-yätjkumanydja dhärukthu yätjthu ŋula nhäyunydja, yaka nhenydja yätj buku-ruŋinyamaraŋa nhanŋunydja, yana bäy-ḻakaraŋa nhanŋu. Yo, nhumanydja yurru Garraywalaŋumirrinydja walala bäy-ḻakaranhamirri nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmirri, biyaka bitjan Garrayyu Djesuyu nhuŋu bäy-ḻakaraŋala.
COL 3:14 Ga dhuwalana ŋunhi yuwalktja wal'ŋu dharrpalnydja rom. Märr-ŋamathiya bala-lili'yunmiya, yuwalkkuŋa wal'ŋu ŋayaŋuyunydja-ḏapmaraŋa, liŋgu dhiyaŋuyinydjayi märr-ŋamathinyarayunydja yurru nhumalanha waŋgany-manapanna garrpiṉ waŋganylilina, märr nhuma yurru nhina yukurra dhapirrknha ŋula nhämiriwnha yana.
COL 3:15 Yo, nhiniya yukirriya biyaka waŋganydhu yana ŋayaŋuyu, marimiriwyaŋa ŋula nhämiriwyaŋa, ŋarrtjunminyamiriw, bala yurru ŋuriŋi Christkalanydja ŋayaŋu-yal'yunarayu nhuŋu milkumanydja wanhaka dhunupa ga djarrpi', wanhawitjan manymakkurru ga marikurru. Liŋgu Godtja nhuŋu ḏukṯuk, nhe yurru nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara yana, ga dhiyakuyinayi märrwu ŋayi nhumalanha ḻuŋ'maraŋala waŋgany-manaparanydja, märr yurru nhuma nhina yukurra waŋganynha miṯtji ga ŋurruk, bitjanna bitjan galkiwuynha gurruṯu'mirrina walala. Bala biyakana liŋguna buku-wurrpalanydja yukirriya Godnha, ga wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha.
COL 3:16 Marŋgiyiya Christkalaŋu dhärukkunydja wirrki yana wal'ŋu, ga nhiniyanydja yukirriya ŋuriŋi liŋgu dhärukthu, yaka yana meṉguŋanydja. Biyaka marŋgikunhamiya ḻakaranhamiya marrtjiya bala-lili'yunmiya, ga raypirri'yunmiya ŋuriŋi liŋgu Godkala djambatjthu guyaŋinyarayu. Ga biyakayi manikaykurru miyamala Godku dhäruktja, wokthurranydja yukirriya Garraywu manikaykurru. Miyamala Godku ga buku-wurrpalanydja ŋanya nhokalay nhe märr-yiŋgathinyarayu.
COL 3:17 Yo, ŋunhi nhe yurru djäma ŋula nhänydja, djämanydja Djesu-Christkala yana yäkuyu, ga ŋunhi nhe yurru waŋa ŋula dhäruktja, waŋiyanydja ŋuriŋi liŋgu waŋganydhu yana yäkuyu. Ga biyakana liŋguna buku-wurrpalanydja Godnha Bäpanha, ŋuliyina Djesu-Christkalaŋukurruna.
COL 3:18 Nhuma wäŋamirri walala dhäykawurru, yaka nherraṉmiya nhunapinyay nhe ŋurrulilinydja, yanapi nhe buŋgawana nhokalaŋu dhuway'mirriŋuwu. Märr-ŋal'yurra nhokalaŋuwala dhuway'mirriŋuwala, liŋgu ŋunhiyinayi dhunupa Garraywalaŋumirriwunydja yolŋuwu dhäykawu.
COL 3:19 Ga nhuma dhuway'mirriŋu walala, yuwalkkuŋa märr-ŋamathiyanydja ga ŋayaŋuyu-ḏapmaraŋa nhuŋuway miyalknha. Yaka biyaka rom-wuṉḏaŋarryiyanydja nhanŋu, bala ŋayaŋu-yätjkuŋanydja ŋanya yakana.
COL 3:20 Ga nhuma yumurrku', biyaka liŋgu dhäruk-märraŋa nhuŋuway ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha, liŋgu dhuwalayina dhukarr ŋunhi Godthu ŋayipi nherrara nhumalaŋgu yumurrku'wunydja.
COL 3:21 Ga nhe ŋäṉḏi'mirriŋu ga bäpa'mirriŋu, yaka nhumalaŋguway yumurrku'nha ŋayaŋu-yätjkuŋanydja yukirriya ŋaramurryunydja dhärukthu, yana marŋgikuŋanydja ŋanya yal'yunarayu dhärukthu, märr ŋayi yurru yaka märr-yawaryun, bala bilyun ŋayipiyirrina.
COL 3:22 Ga nhuma djämamirri walala ŋunhi, dhäruk-märraŋa nhuŋuway buŋgawanhanydja yolŋunha, ga biyaka liŋgu djäma yana nhaltjan ŋayi yurru nhuŋu waŋa, bäy warray ŋunhi ŋayi yurru yakanydja dhiyalami nhäma yukurra nhuna. Yaka yana djäma märr yurru yolŋu'-yulŋuyu nhuna ŋamakurru'-ḻakarama; biyaka djämanydja yukirriya yuwalkkuŋa wal'ŋu, liŋgu nhenydja nhanŋuway yana Garraywu.
COL 3:23 Yo, ŋunhi nhe yurru djäma ŋula nhänydja, djämanydja wirrki yana märr-djulŋithinyarayu, liŋgu yuwalkkumana nhe yukurra ŋunhi djäma nhanŋu Garraywu, yaka yolŋuwu.
COL 3:24 Guyaŋiya biyakanydja gam', “Godthunydja yurru ŋayipinydja ŋarraku buku-ruŋinyamaranharawuy wekama ŋarrakalaŋuwuy djämawuynydja.” Yo, ŋunhalanydja djiwarr'ŋuranydja nhe yurru märramana ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi yukurra Godthu ŋunha ŋayathama nhuŋu, liŋgu Garray ŋayipi nhuŋu yuwalktja buŋgawa, ga djämanydja nhe yukurra dhuwala nhanŋuway Christku.
COL 3:25 Yo, ŋunhi yurru ŋula yolthu djäma yukurra yätjkumanydja, ŋayipi Godthu yurru buku-ruŋinyamaramanydja ŋurikiyi yolŋuwu, ŋayi yurru ŋuriŋinydja yolŋuyu märrama yätj yana, bäy warray ŋayi ŋunhi yolŋu benydja-wala ŋaḻapaḻnydja, dharrpalnydja be. Liŋgu bukmak yolŋu walala rrambaŋi yana Godkalanydja maŋutjiŋura, yaka ŋayi yukurra ḻakarama wiripu-guḻku'nhanydja garrwar be wal'ŋu, ga wiripu-guḻku'nha wakinŋumirri, bäyŋuna.
COL 4:1 Bala nhuma buŋgawamirrinydja walala, biyakana ŋayaŋu-ŋamathiyana nhokalaŋuwu djämamirriwunydja, ga yaka nhunapinyay nhe be buŋgawa-ḻakaranhamiyanydja. Guyaŋiya dharr biyaka, liŋgu nhepinydja dhuwali djämamirri muka yana ŋuruku buŋgawawu, ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋunha djiwarr'ŋura.
COL 4:2 Ga dhuwalanydja dhäruk bukmakku yana nhumalaŋgu. Biyaka liŋgu bukumirriyaŋa yukirriya yulŋunydja, ga yakana ŋula märr-yawaryurranydja. Biyaka bira'yurra, ga bukumirriyaŋa yukirriya buku-wurrpanarayu manapanarayu.
COL 4:3 Ga biyakayi bukumirriyaŋayi ŋanapurruŋgunydja, märr yurru ŋayi Godthu gatjaḻ ŋanapurruŋgu buma baṉarra'kuma, märr yurru ŋanapurru birrŋ'maramana ḻakaramana ŋanya Christnhanydja, warraŋulkumana bitjanna ḻakarama yurru ŋunhiyi dharrpalnhanydja wal'ŋu, ŋunhi ŋäthilinydja yukurrana ŋorrana be djuḻuḻ'yurruna. Walala nherrara ŋarranhanydja dhipala ḻoḻulilina, liŋgu ŋarra yukurra ḻakarama dhuwalayi dhäwu',
COL 4:4 yurru bukumirriyaŋa yukirriya yulŋunydja ŋarraku, märr yurru ŋarra mukthunna yana-wala ḻakaramana marrtji Godku dhäwu' warraŋulkumana, liŋgu dhiyakuyi God ḏukṯuktja ŋarraku.
COL 4:5 Guyaŋiya ŋamathaŋa wal'ŋu, märr nhe yurru nhina yukurra ŋamathama ga dhunupa wal'ŋu, ga guŋga'yun yurru ŋunhinha walalanha ŋunhi walala yaka marŋgi Djesu-Christku. Walunydja yaka warrkuḻuŋa, yana biyakana liŋguna walu-ŋuparra ḻakaraŋana yukirriya Godnha, liŋgu galkina dhuwala walunydja dhumbuḻ'nha.
COL 4:6 Biyaka liŋgu waŋiyanydja yal'yunarayu dhika wal'ŋu dhärukthu, guŋga'yunamirriyu wal'ŋu yana, märr nhenydja yurru wekama buku-ruŋiyinmarama dhunupayu yana ḻatju'yu dhärukthu, ŋunhi nhuna ŋayi yurru ŋula yolthu yolŋuyu dhä-wirrka'yundja.
COL 4:7 Yo, ŋilimurruŋgala wäwayu Ditjikayu yäkuyu yurru ḻakarama nhumalaŋgala ŋarranhanydja. Ŋayinydja dhuwalayinydja djäma ŋuli yukurra yuwalkkuma yana Godku, rrambaŋina ŋilinyu ŋuli djämanydja yukurra.
COL 4:8 Ga djuy'yundja ŋarra yurru ŋanyana nhumalaŋgala, märr yurru nhumalanha ŋayina warwu-ḏapmaramanydja, bala ŋayaŋu-djulŋikumana ŋuriŋi dhäwu'yunydja.
COL 4:9 Ga ŋayi Nitjimanydja, ŋilimurruŋgu marrkapmirrinydja wäwa yurru marrtjiyi nhanukala galki, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi yukurra bitjan liŋgu yuwalkkuma guŋga'yun ŋanapurrunha, yurru ŋayinydja ŋunhi dhipuŋuruyi nhumalaŋgala miṯtjiŋuru. Dhiyaŋuyinydja maṉḏathu yurru ḻakarama nhumalaŋgu ŋamakurru'na, ŋunhi nhaltjan yukurra Godthu djäma dhiyala.
COL 4:10 Yo, Yaratakanydja dhuwala dhiyalami ŋarrakala ḻoḻuŋura, ga ŋayinydja djuy'yurrunayi nhumalaŋgu märr-ŋamathinyara, ga bitjarrayi bili ŋayi Mäkthunydja nhumalaŋgu djuy'yurrunayi märr-ŋamathinyara, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi Bänapatjku gutha'mirriŋu. Liŋgu muka ŋarra djuy'yurrunanydja nhumalaŋgu djorrany'tja, ḻakaraŋalanydja ŋanya Mäknha, märr yurru nhuma gumurr-ŋamathirri nhanŋu, ŋuli ŋayi boŋguŋu buninydja nhumalaŋgala dhipali wäŋalili. bitjarrayi
COL 4:11 Ŋayi Djatjuwayunydja liŋgu märr-ŋamathinyara djuy'yurruna nhumalaŋgu, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi wiripunydja yäku Djatja. Dhiyaŋuyi liŋgu ḻurrkun'thu Djuwsthu yukurra djämanydja dhiyala ŋanapurruŋgalanydja, birrŋ'marama yukurra ḻakarama dhäwu' Godkunydja Romnha. Bäyŋuna wiripuŋuyunydja Djuwsthu guŋga'yun yukurra ŋanapurrunhanydja, yurru dhiyaŋuyinydja walalay ḻurrkun'thu yuwalkkuŋala yana dhika ŋarranha marrparaŋ'kuŋalanydja.
COL 4:12 Ga ŋayi Baparatj wiripunydja dhipuŋuruyi nhumalaŋgala malaŋuru, ga ŋayi wiripunydja märr-ŋamathinyara djuy'yurruna nhumalaŋgu, ŋunhi ŋayinydja dhuwalayi manymak djämamirrinydja Djesu-Christku. Bitjan liŋgu ŋayi yukurra wirrki yana bukumirriyamanydja nhumalaŋgu, ŋayaŋuyu wuṉḏarryuna ŋäŋ'thun ŋayi ŋuli Godnhanydja dhä-marimirriyuna yätjnhanydja, yäkuyu Djesuwalanydja, märr yurru nhumanydja dhärra wuṉḏaŋarryirri ŋuliwitjandja ŋula nhäkurrunydja romgurru. Ŋayi ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru wirrki yana marŋgiyirrinydja Godku, bala djämana yukurra yurru ŋuriŋiyina liŋgu Godkalana djälyu.
COL 4:13 Yo, wirrki ŋayi yukurra djämanydja ganydjarryuna, guŋga'yundja yukurra nhumalanha, ga wiripunydja ŋayi yukurra guŋga'yundhi ŋunhinha Garraywalaŋumirrinhanydja yolŋunha walalanha ŋunha Layadutjiyanydja ga Yarapalanydja wäŋaŋura ŋunhayina.
COL 4:14 Ga ŋayi Lokthu bitjarrayi liŋgu märr-ŋamathinyara djuy'yurruna nhumalaŋgu, ŋilimurruŋgala marrkapmirriyunydja marrŋgitjthu, ga Dematjthu wiripunydja.
COL 4:15 Wekaŋa ŋarrakuŋu märr-ŋamathinyaranydja walalaŋgu Layadutjiyapuyŋuwunydja ŋunhi Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu, ga biyakayi wekaŋa ŋarraku märr-ŋamathinyara Nimbawunydja, ga yolŋu'-yulŋuwu ŋuriki ŋunhi walala ŋuli ḻuŋ'maranhamirri ŋunhimala nhanukala wäŋalili buku-ŋal'yunarawu.
COL 4:16 Maŋutji-ḻapmaraŋanydja dhuwalayi djorrany'tja bukmakkala yana Garraywalaŋumirriwalanydja walalaŋgala dhiyaliyi Gulutjinydja, ga dhäŋuru dhipuŋuruyinydja djuy'yurrana dhuwalayi djorra' bala ŋunha Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu Layadutjiyalilinydja, märr yurru walalanydja bitjandhi liŋgu maŋutji-ḻaw'marama dhuwalayi. Ga bitjandhi bili walalanydja yurru wekamayi nhumalaŋgunydja ŋunhiyi djorra' ŋunhi ŋarra djuy'yurruna walalaŋgala. Märraŋayi ŋunhiyinydja djorra', märr yurru nhumanydja maŋutji-ḻaw'maramayi ga marŋgiyirri ŋuliŋuruyi.
COL 4:17 Ga ḻakaraŋa Yäkipawalanydja dhuwala gam' dhäruk. “Djämanydja wirrki yana, bala dhawar'maraŋana ŋunhiyi djämanydja ŋunhi Garrayyu wekaŋala nhuŋu djämawu; yaka gandarrŋuranydja ŋula djawaryurra.”
COL 4:18 Ga dhuwalanydja ŋarrana Bolyuna dhawar'maramanydja yurru wukirri goŋdhuna ŋarrakalay ŋarra. Ŋarra märr-ŋamathinyaranydja nhumalaŋgu bukmakku djuy'yurruna. Bukumirriyaŋa yulŋunydja ŋarraku dhipala ḻoḻulilinydja. Godthunydja yurru gäma yukurra nhumalanha nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu. Ga liŋguna.
1TH 1:1 Yo, ŋanapurrunydja yukurra wukirri dhuwala nhumalaŋgu yulŋunydja, ŋarra Bolyu, ga Djälatjthu, ga Dimithiyu, djuy'yundja ŋanapurru yukurra märr-ŋamathinyara nhumalaŋgu Godkalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu dhipali Dhatjalunikalilinydja, bukmakku yana nhumalaŋgu ŋunhi nhuma nhanŋuway Godku Gunhu'wu yolŋu'-yulŋu ga Garraywu Djesu-Christku. Godthu yurru ŋayipi gäma yukurra nhumalanha ŋuriŋi nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu ga ŋayaŋu-yal'yunarayu.
1TH 1:2 Bitjanna liŋgu ŋanapurru ŋuli yukurra bukumirriyamanydja nhumalaŋgu Godkala, ga mirithirri ŋanapurru buku-wurrpandja yukurra Godnha Bäpanhanydja nhumalaŋgu bukmakku.
1TH 1:3 Ŋanapurru guyaŋirri ŋuli yukurra nhumalanha, ŋunhi nhuma yukurra mirithirri yana wirrki wal'ŋu djämanydja Godku, liŋgu yuwalkkuma yana nhuma yukurra märr-nherraṉmirrinydja Garraywala, ga guŋga'yunmirri nhuma yukurra bala-lili'yunmirri, liŋgu dhiyaŋu ŋunhi nhuma yukurra ŋayaŋuyu-ḏapmaramana Garraynha Djesunhanydja. Ga bitjandhi liŋgu nhuma yukurra nhinanydja dhukarr-nhämana ŋurikina ŋilimurruŋgalayŋuwu Garraywuna Djesu-Christkuna, ŋunhi ŋayi yurru gumurr-ruŋiyirriyi lili.
1TH 1:4 Yo gutha walala, Godthu djarr'yurruna nhumalanhanydja nhanŋuwayliliyaŋala, liŋgu ŋayi märr-ŋamathirrinydja wirrki yana yukurra nhumalaŋgu.
1TH 1:5 Ga ŋunhiyi ŋunhi ŋanapurru gäŋala nhumalaŋgu ŋamakurru' dhäwu' Djesunha, nhuma wirrki wal'ŋu yana ŋaḏupthurrunanydja dhäwu'wu ŋurikiyi, liŋgu ŋanapurru ḻakaraŋalanydja yukurrana ŋunhiyi dhäwu' yaka yana dhärukthunydja waŋganydhunydja, yurru bitjarrayi liŋgu ŋanapurru djämayi yulŋunydja biyapul wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru rom malanha ŋuriŋi Garrkuḻukthu Godkala Birrimbirryu, liŋgu wirrki yana ŋanapurru märr-yuwalkthinanydja Godnha ŋunhi ŋayinydja yurru yuwalk yana walŋakuma nhumalanha. Nhuma nhäŋala ŋanapurrunha yulŋunydja, nhäyinyara ŋanapurru yukurrana nhinana dhiyali nhumalaŋgala miṯtjiŋura, märr yurru nhuma yukurra marŋgiyirrina Garraywu.
1TH 1:6 Yo, nhäŋala nhuma yukurrana yulŋunydja, bala nhuma malthurrunana marrtjina ŋanapurruŋgalaŋuwu ŋuriki goyurrwunydja, ŋunhi nhaltjana ŋanapurru ŋuli marrtjinya. Yurru yuwalktja nhuma malthurrunanydja yukurrana Garraywu nhanŋuway, liŋgu nhuma yuwalkkuŋalana yana märraŋala ŋunhiyi dhäruk, bäy warray ŋunhi nhumalanha wiripu-guḻku'yunydja ŋayaŋu-yätjkuŋala baymatthurruna, yurru nhumanydja mukthurrunana yana marrtjinana-wala marimirrikurrunydja wäŋakurru, ŋayaŋu-yiŋgathinyarayu yana ŋayaŋuyu ŋurikalayi Garrkuḻukkala Birrimbirrwala.
1TH 1:7 Ga ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja Garraywalaŋumirriyu yolŋu'-yulŋuyu nhäŋala yukurrana nhumalanha dhipaliyi, ŋuriŋi Matjataniyapuyŋuyunydja ga Gurikpuyŋuyunydja, bala walalanydja yukurrana marrtjina dhuḏakthurruna nhumalanha ŋamakurru'wuy rombuy.
1TH 1:8 Liŋgu ŋunhiyi Garraywunydja dhäruk barrku'-barrkuwatjthinana marrtjina baḻaka'yurruna dhipuŋuruyi nhumalaŋgalanydja, ga bukmakthu ŋuriŋiyi yolŋuyu walalay ŋäkulanydja, ŋuruŋu Matjataniyapuyŋuyu yolŋu'-yulŋuyu ga ŋuruŋu Gurikpuyŋuyu walalay, ga wiripu-guḻku'yu ŋunhi walala marrtji nhina ŋuli birrka'mirriŋura wäŋaŋura. Yaka ŋanapurrunydja ŋuli yukurra ḻakarama nhumalanha walalaŋgu, liŋgu walala liŋguna ŋunhi ŋäkulana nhumalanhanydja, ŋunhi nhuma yuwalkkuma yana yukurra märr-nherraṉmirrinydja Godkala.
1TH 1:9 Ga walalawuynha yukurra ḻakaranhamirrinydja nhumalanha, nhaltjarra nhuma gumurr-ŋamathina ŋanapurruŋgu nhumalaŋgalay wäŋalili, ga bitjanna walala yukurra ḻakaramanydja nhumalanha gam': “Way, ŋunha ŋunhi Garraywalaŋumirri yolŋu'-yulŋu, liŋguna walala gonha'yurrunana ŋunhiyi nhänydja malanha ŋunhi walala yukurrana waŋarrkuŋala walalaŋguway ŋäthili, liŋguna gonha'yurrunana walala walalaŋguway ŋunhi maḏayin'tja malanha, bala walala ŋunha bilyurruna Godkalana, ga dhiyaŋunydja-wala walala yukurra buku-ŋal'yundja ŋurikina bili waŋganyguna Godku yuwalkŋuwuna ŋunha ŋayi yukurra nhina walŋa-ḏikṯik wal'ŋu ŋunha.
1TH 1:10 Ga bitjandhi walala yukurra ŋunha nhina dhukarr-nhämanydja, galkundja yukurra nhanukalaŋuwu Gäthu'mirriŋuwuna, ŋunhi ŋayi yurru marrtji lili dhika ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru, ŋunhinayi ŋunhi ŋayi Godthu ŋanya gaŋgathinyamirriyaŋala walŋakuŋala beŋuru rakunyŋuru, ŋunhi liŋgu yana waŋgany ŋayipi Djesu, ŋunhi ŋayi ŋilimurrunha walŋakuma ŋuli yukurra ŋilimurruŋgalanydja yätjŋuru, märr yurru ŋilimurrunhanydja yakana ŋula baḏuwaḏuyun ŋuriŋinydja waluyu ŋunhi yurru Godkala ŋaramurryunydja warrpam'thunna buwayakkumana nhä malanha yätjnhanydja.” Bitjandhina walala yukurra ḻakarama nhumalanhanydja Dhatjalunikapuyŋunhanydja yolŋu'-yulŋunha.
1TH 2:1 Yo gutha walala, nhuma marŋgi muka ŋanapurruŋgunydja, ŋunhi yaka ŋanapurru yukurrana djäma gulkurunydja ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋanapurru marrtjina nhumalaŋgala.
1TH 2:2 Ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja ŋanapurrunha yukurrana yätjkuŋala gäŋala ŋunhala Bilipaynydja wäŋaŋura, yurruna ŋanapurru marrtjina nhumalaŋgalaynydja; wirrki yana walala ŋayaŋu-yätjkuŋalanydja ŋanapurrunha yukurrana bumara, yurru yaka ŋanapurrunydja ḏaḏawyurruna ḻakaranharaŋuru dhäwu'ŋurunydja, liŋgu Godthu yana ŋayipi ŋanapurruŋgala wekaŋala ganydjarrnydja nhanŋuway, märr yurru ŋanapurru mukthun yana-wala marrtji ḻakarama ŋunhiyi dhäwu'. Bala ŋanapurru ḻakaraŋalanydja yukurrana nhumalaŋgu barrarimiriwnha nhämiriwnha yana, bäy warray ŋunhi yolŋuyu walalay bini bunha ŋanapurrunha murrkay'kunha, liŋgu walala ŋuyulkthina ŋurikiyi dhäwu'wu.
1TH 2:3 Yakana ŋanapurru ŋuli ḻakarama ŋula nhaltjandja bothirrinydja, ga yaka ŋanapurru ŋuli waŋa yukurra dhipuŋuru ŋanapurruŋgalaynydja guyaŋinyaraŋuru, yana mayali'-wamanydja yolŋunha.
1TH 2:4 Liŋgu Godthu ŋayipi wekaŋalanydja dhäwu' ŋunhiyi dharraylilinydja ŋanapurruŋgalana, ga ŋayi marŋgi ŋanapurruŋgunydja ŋunhi ŋanapurru ŋuli ḻakaramanydja dhunupa yana yuwalk. Yaka yana ŋanapurru yurru ḻakarama dhika ḻatjuny'tja dhäruk be, märr yurru walala yolŋu'-yulŋu ŋanapurruŋgu wokthun, liŋgu ŋanapurrunydja ḏukṯuk ŋayi yurru God yana ŋayipi ŋanapurruŋgunydja wokthun, ŋunhi yana liŋgu ŋunhi ŋayi yukurra nhäma dhuwala ŋayaŋu ŋanapurrunha.
1TH 2:5 Ga nhumanydja marŋgi muka ŋanapurruŋgu, ŋunhi ŋanapurru ŋuli yaka yana dhäparktja dhäruk waŋa, yana ŋamakurru' ḻakarama nhumalanha be, märr yurru nhuma ŋanapurruŋgunydja wekama ŋula nhä. Godtja marŋgi ŋanapurruŋgu, ŋunhi ŋanapurrunydja yaka wanaŋa-ḏumurru ŋula nhäku.
1TH 2:6 Yaka ŋanapurru ḻarrumanydja yukurra yolŋuwu, ŋunhi yurru nhuma wo ŋula yolthu ŋanapurrunha ḻakarama ḻatju'mirri bitjan. Manymak warray ŋunhi ŋanapurru bini ŋäŋ'thunanydja nhumalanha ŋathawunydja ŋula nhäkunydja, liŋgu ŋanapurrunydja dhuwala Christku nhanŋuway dhäwu'-gänharamirri.
1TH 2:7 Yurru yaka ŋanapurru nhumalanha bitjarrayi ŋäŋ'thurruna; yanana ŋanapurru djäkana nhumalaŋgu marrtjina, gäŋalana marrtjina gurrum'thurrunana yana, bitjarrana bitjan ŋäṉḏi'mirriŋu ŋuli djäka nhanukalayŋuwu ratha'wu,
1TH 2:8 liŋgu ŋanapurru yuwalk yana märr-ŋamathirrinydja yukurra nhumalaŋgu. Bala ŋanapurru wekaŋalana yänana Godkunydja dhäruk nhumalaŋgu, ga bitjarrayi liŋgu ŋanapurru warrkuluŋalayi nhumalaŋgu wekaŋala ŋanapurrunhawaynydja ŋanapurru, liŋgu wirrki yana ŋanapurru märryu-ḏapmaraŋalanydja nhumalanha.
1TH 2:9 Guyaŋiya gutha walala, nhaltjarra ŋanapurru yukurrana djäma wirrki wal'ŋu dhika; djämanydja ŋanapurru ŋuli yukurranha munha-ŋupana ga walu-ŋupana, märr ŋanapurru yakana bini gombunhanydja ŋäŋ'thunanydja nhumalanha ŋula nhäku, ŋunhi ŋanapurru yukurrana ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu dhäwuny'tja Godnha.
1TH 2:10 Nhumapinydja ŋunhi nhäŋala muka, nhaltjarra ŋanapurru yukurrana nhinana, ga Godthunydja ŋayipinydja nhäŋalayi yana ŋanapurrunha. Ŋayi marŋgi ŋanapurruŋgunydja, nhaltjana ŋanapurru ŋuli nhinanha yukurranha ḏarrtjalk yana ga ŋamakurru' ŋula nhämiriw. Yakana ŋanapurru ŋula nhä djäma djarrpi'kuŋalanydja nhumalaŋgu märr-yuwalkthinyaramirriwunydja walalaŋgu.
1TH 2:11 Ga nhumapinydja marŋgi muka ŋanapurruŋgunydja ŋunhi nhaltjana ŋanapurru ŋuli marrtjinya marŋgikunha nhumalanha bala, bitjana yana liŋgu bitjan ŋuli bäpa'mirriŋuyu marŋgikuma marrtji nhanŋuway ŋayi ŋunhi yumurrku'nha. Bitjanana liŋgu ŋarranydja ŋuli nhumalanha gänhana marrtjinya marrparaŋ'kunhana galkikunhana, ga bitjanayi liŋgu ŋarra ŋuli nhumalanha waŋanha raypirri'yunanydja yätjŋurunydja, ḏälyuna yana dhärukthu.
1TH 2:12 Ŋarra ŋuli ḻakaranhanydja nhumalaŋgu wirrki yana wal'ŋu, märr yurru nhuma yukurra nhina ŋamathama wal'ŋu yana, liŋgu nhumanydja dhuwala Godku muka yumurrku', ŋuriki muka ŋunhi ŋayi wäthurruna nhumalaŋgu, bala dhawaṯmaraŋalana nhuna walŋakuŋalana ŋuliŋuru yätjŋurunydja, märr yurru nhe nhina yukurra nhanukalaynha yana gatjaḻŋura, nhanukalaynha dhikana ḻatju'ŋura wal'ŋu gupadalnha-wala.
1TH 2:13 Yo, yuwalk yana ŋanapurru yukurra bitjan liŋgu buku-wurrpandja Godnha nhumalaŋgu, liŋgu nhuma ŋaḏupthurrunana yana märraŋalanydja Godku dhäruktja, ŋunhi ŋanapurru ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu, bili waŋananydja nhuma yukurrana bitjarrana, “Dhuwalanydja dhäruk yuwalknha yana, Godkuna nhanŋuwaynha dhäruk, yakana ŋula yolŋuwuŋunydja guyaŋinyarawuy.” Ga yuwalk ŋunhiyi dhäruk Godkuŋunydja yana wekanhara, ga ŋuliyi dhärukkurrunydja ŋayi yukurra djämana ŋunha ŋayaŋuŋuranydja ŋurikalanydja walalaŋgala nhumalaŋgala ŋunhi nhuma märr-yuwalkthinyaramirrinydja walala.
1TH 2:14 Yo, gutha walala, mirithirri ŋarra yana wokthundja Godku yukurra, ŋunhi nhuma mukthun yana dhärranydja yukurra ŋula nhäkurru marimirrikurru, malthundja yukurra dhuḏakthundja ŋurikiyi Godkalaŋumirriwu walalaŋgu ŋunha Djudiyapuyŋuwuna. Walalanhanydja yukurrana ŋayaŋu-yätjkuŋala walalaŋgalay walala miṯtjiyu yana Djuwsthu, liŋgu walala yukurrana nhinana waŋganyŋura yana Djesu-Christkala, ga bitjandhi liŋgu nhumalaŋgalanydja gurruṯu'mirriyu walalay ŋayaŋu-yätjkumayi yukurra yana nhumalanha, liŋgu ŋuriŋi Garraywalana yäkuyu.
1TH 2:15 Yo, ŋuriŋi Djuwsthu bäpurru'yu yolŋuyu walalay bumara Garraynha Djesunhanydja, ga bitjarrayi liŋgu walala bumarayi Godkunydja ŋunhi dhäwu'-ḻakaranhamirrinha walalanha yolŋu'-yulŋunha. Ga ŋuriŋi liŋgu walalay ŋanapurrunhanydja ŋupara dhawaṯmaraŋalana gukuŋala ŋuliŋuru walalaŋgala wäŋaŋurunydja, liŋgu yaka walala djälthina ŋanapurruŋgalaŋuwu dhäwu'wu. Yo, wirrki yana Gunhuny'tja ŋaramurrthirri yukurra ŋurikiyinydja yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu ŋuriŋiyinydja walalaŋgalaynydja romdhu walala yukurra yolŋu'-yulŋunha muṉḏaṯaramana ŋayathama, märr yurru walala yaka Garraynha märr-yuwalkthirri, bala walŋathirrina.
1TH 2:16 Walala bini ḏaḏawmaranha ŋanapurrunha ḻakaranharaŋuru Godkalana dhäwu'ŋuru, liŋgu walalanydja yakana ḏukṯukthina ŋanapurru yurru ḻakarama ŋanya Djesunha ŋuruku mulku'-mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu, yakana walala ḏukṯukthina ŋurikiyi mulku'-mulkuruwunydja walŋathinyarawu. Bitjarrana liŋguna walala yukurrana djäma yätjkuŋalana yana, bukulili ŋal'-ŋalmaraŋalana marrtjina bala yätjnhanydja malaŋunha, yana liŋgu-u-u ga dhaŋaŋguŋala, ga dhawar'yurrunanydja dhiyaŋu-wala, bala Godkala ŋaramurryunydja yurru dhä-ḏir'yunna walalanha, buwayakkumana yana rrambaŋikumana yätjnha ŋunhi walalaŋguŋu djämawuy.
1TH 2:17 Yo gutha walala, weyinŋumirrina märr ŋilimurru yukurrana barrkuwatjthinanydja nhinana, yurru ŋunha ŋayaŋunydja ŋilimurru waŋganynha, galkina yana, yakana barrkuwatj, bäy warray ŋunhi ŋitjalaŋgu rumbalnydja barrkuwatjthina. Yurru wirrki yana ŋanapurru ḏukṯuktja nhänharawuna yana nhumalaŋgu.
1TH 2:18 Bitjarrana liŋguna ŋanapurru ḏukṯukthinanydja roŋiyinyarawuna bala nhumalaŋgala, ga bawala'mirriyunydja ŋarra bini Bol marrtjinyana nhumalaŋgalanydja, yurru ŋayi ŋuriŋiyi yätjthunydja Satandhunydja ŋarranha yukurrana gulmaraŋala warray.
1TH 2:19 Yo, nhumanydja dhuwala yolŋu'-yulŋu ŋanapurruŋgalanydja mel-wiḏi' yana wal'ŋu, liŋgu mirithirri yana ŋanapurru yukurra ŋurr'yun nhumalaŋgalaynydja. Ga ŋunhi ŋayi yurru Garraynydja Djesunydja buna, ŋanapurru yurru nhumalanha yana dhayuŋanna nhanukala, ŋayaŋu-yiŋgathirrina wekamanydja, “Ŋay’” bitjanna, “Dhuwalana ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja nhuŋuna, liŋgu ŋanapurruŋgala djämayu.”
1TH 2:20 Yo, wirrkina ŋanapurru ŋurr'yundja yukurra nhumalaŋgala, ga mirithirrina ŋanapurru goŋmirriyirrinydja yukurra märr-ŋamathirrinydja nhumalaŋgala, liŋgu nhuma yukurra nhinanydja ḻatju'ŋurana dhika wal'ŋu romŋura.
1TH 3:1 Yo, wirrkina yana ŋanapurru yukurrana ŋayaŋu-ŋapu'yurrunana wal'ŋu nhänharawunydja nhumalaŋgu, ga yakana ŋanapurru weyinguŋalanydja galkurruna. Bala ŋanapurru nherrarana ŋanapurruŋguwaynydja walu bitjarrana, ŋunhi ŋanapurrunydja yurru nhina yukurra dhiyala bäyma Yathandja wäŋaŋura,
1TH 3:2 yurru djuy'yundja ŋanapurru yurru ŋilimurruŋguway guthanhana Dimithinhana dhipali nhumalaŋgala Dhatjalunikalilinydja, liŋgu ŋayinydja Dimithinydja dhuwala Godku djämamirriyi; mirithirri yana ŋayi ŋuli djämanydja ŋanapurruŋgala galki, ḻakarama marrtji dhäwuny'tja Garraynha. Bala ŋanapurru ŋanyana djuy'yurruna nhumalaŋgalanydja bitjanarawu ganydjarr-wekanharawunydja, marrparaŋ'kunharawunydja nhumalaŋgu,
1TH 3:3 märr yurru nhuma mukthun-wala-yana märr-nherraṉmirrinydja Garraywala. Yakana ŋarra ḏukṯuk nhuma yurru ŋula waŋgany gatjpaḻ'-gatjpaḻyun, bala gonha'yunna ŋunhi Godkunydja miṯtjinha, liŋgu ŋuriŋiyinydja ŋunhi yolŋuyu yukurra marina djäma nhumalaŋgu. Ga nhumapinydja marŋgina, ŋunhi wiripunydja ŋilimurru yurru marrtji ŋuliwitjandhi ŋayaŋu-yätjthinyaramirrikurru marimirrikurrunydja-wala.
1TH 3:4 Ŋanapurru ḻakaraŋala nhumalaŋgu ŋäthili yana, ŋunhi ŋanapurru yukurrana dhiyali nhinana nhumalaŋgala, ŋanapurru waŋana ḻakaraŋalanydja bitjarra, “Marinydja yurru buna ŋilimurruŋgu Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu.” Bitjarrayi ŋanapurru ḻakaraŋala ŋäthilinydja nhumalaŋgu, ga yuwalkthi maḻŋ'thurrunanydja.
1TH 3:5 Bala ŋarra warwuyundja yukurra wirrki yana nhumalaŋgu, yakana ŋarra ŋunhi weyingumanydja galkun dhäwu'wunydja, yana ŋarra djuy'yunna ŋanya Dimithinha, märr yurru ŋarra ŋäma dhäwu' nhumalanha, nhaltjan nhuma yukurra nhina dhiyaŋu-wala,... mukthun yana märr-yuwalkthirri nhina yukurra? Warwuyurruna ŋarra nhumalaŋgu yulŋunydja, ga guyaŋina bitjarra, yanapi ŋayi ŋuriŋiyi yätjthu Mokuyyu nhumalanha bilmaranha dhärukthu gur'yunarayu, bala gatjpaḻ'maranhana Garraywala. Ŋarra guyaŋina yukurrana bitjarra, “Mak ŋanapurru yukurrana djämanydja birrka', dhäparknha yana,” bitjarra.
1TH 3:6 Bala dhuwalana ŋayi Dimithinydja roŋiyirrina yawungu beŋuruyi nhumalaŋgala, ga mirithina yana ŋanapurru goŋmirriyinanydja dhikana ŋäkulanydja nhanukuŋu dhäwuny'tja nhumalanha, liŋgu ŋayi ḻakaraŋala ŋanapurruŋgala ŋunhi nhumanydja yukurra mukthun warray yana märr-yuwalkthirri warray-wala Garraynha, ga yuwalk yana nhuma yukurra märr-ŋamathinyaramirrinydja nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmirri. Ga ḻakaraŋalanydja ŋayi ŋunhi nhumalanhanydja, ŋunhi nhuma yukurra mukthun yana guyaŋirri ŋanapurrunhanydja, ga ḏukṯukthirri nhuma yukurra nhänharawu ŋanapurruŋgunydja yana, bitjan liŋgu yana bitjan ŋanapurru ḏukṯukthirri yukurra nhänharawu nhumalaŋgu.
1TH 3:7 Bala wirrkina yana ŋanapurru dhika marrparaŋ'thinanydja ŋuriŋiyinydja dhäwu'yu, ŋunhi ŋayi Dimithiyu ḻakaraŋala ŋanapurruŋgala. Liŋgu ŋuriŋi nhumalaŋgalanydja märr-yuwalkthinyarayu ŋanapurrunhana guŋga'yurruna marrparaŋ'kuŋala, ŋunhi ŋanapurru yukurra dhiyala marrtji mukthun yana ŋuliyi marimirrikurru.
1TH 3:8 Dhiyaŋunydja-wala ŋanapurru ḏäwalana dhikana djulŋithirrina yukurra nhina, liŋgu nhumanydja yukurra dhärrana ŋunhilina liŋgu Garraywalana yana.
1TH 3:9 Bala ŋanapurru buku-wurrpandja wirrkina yana Godnhanydja, liŋgu nhuma ŋanapurrunha ŋayaŋu ŋamathaŋala; ŋayaŋunydja ŋanapurruŋgu wirrkina yana wal'ŋu dhaŋaŋdhina, bala ŋanapurru buku-wurrpanna yukurra Godnhanydja nhumalaŋgu wirrkina.
1TH 3:10 Wirrkina yana ŋanapurru yukurra bukumirriyamanydja nhumalaŋgu munha-ŋupan ga walu-ŋupan, liŋgu ŋanapurru wirrki yana ḏukṯukthirri yukurra gatjpu'yundja nhänharawunydja nhumalaŋgu, märr yurru ŋanapurru guŋga'yun nhumalanha biyapul, märr yurru nhuma ḏälkuma yana wal'ŋu märr-yuwalkthirrinydja Garraywala, liŋgu wiripu-guḻkuny'tja nhuma yukurra märr-gaŋga märr-yuwalkthirri.
1TH 3:11 Yo, ŋanapurrunydja ḏukṯuk ŋayi yurru Godthu Bäpayu ŋayipi ga Garrayyu ŋilimurruŋgala Djesuyu dhukarrnydja ŋanapurruŋgu ḻapmarama, märr yurru ŋanapurru marrtjina yana nhumalaŋgala yulŋunydja waḏutjana.
1TH 3:12 Ga bitjandhi liŋgu ŋanapurru djäl, ŋayi yurru Garrayyu nhumalanha dhaŋaŋguma gäma marrtji bala ŋuriŋi nhanukalay märr-ŋamathinyarayunydja, märr yurru nhuma yana mukthunna-wala nhumalaŋguway nhuma märr-ŋamathinyaramirrina yukurra, ga bukmakku yolŋuwu walalaŋgu, bitjanna yana liŋgu bitjan ŋanapurrunydja yukurra nhumalaŋguna märr-ŋamathirri
1TH 3:13 Liŋgu ŋuliyinayi märr-ŋamathinyarayunydja Godthu yurru dharraḏakumanydja nhumalanha ŋayaŋunydja, märr yurru nhuma dhärra yukurra ḏarrtjalknha yana dhikana wal'ŋu ŋula nhämiriwnha gumurrŋura nhanukala ŋilimurruŋgalaŋuwala Bäpawalanydja, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi boŋgama Garray Djesu marrtji lili roŋiyi, rrambaŋina yana nhanŋuwaynha ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja bukmaknhana.
1TH 4:1 Yo, gutha walala, dhuwalanydja dhäruk dhawar'yunaramirrina ŋanapurru yukurra dhuwala ḻakaramanydja ḏälnha wal'ŋu yana, dharraykuma yukurra nhumalanha yäkuyu Garraywala Djesuwala. Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja ŋanapurru nhumalanha marŋgikuŋalana yukurrana nhinanharawu ŋamathanharawu, märr yurru ŋayi Godtja wokthun muka nhumalaŋgu. Dhiyaŋunydja-wala nhuma nhina yukurra ŋamathamana yana, ga ŋarra djälnydja nhumalaŋgu, nhuma yurru nhina yukurra ŋamathamana wal'ŋu yana biyapulnha dhikana.
1TH 4:2 Guyaŋiya ŋunhi dhäwu' ŋunhi ŋanapurru nherrara nhumalaŋgu yäkuyu Garraywala Djesu-Christkala,
1TH 4:3 liŋgu ŋayi Godtja djäl nhumalaŋgu, nhuma yurru nhina yukurra ŋayaŋu-ḏarrtjalknha nhanŋuwaynha wal'ŋu ŋula nhämiriwnha, ganaŋ'thunna ŋuliŋuru yätjŋuru. Yaka nhuma yurru marramba'thirri, ga märranhamirri nhuma yurru djarrpi'kurrunydja yakana, liŋgu Godtja djäl nhumalaŋgu yarrkthunarawu ŋuliŋuruyinydjayi yätjŋurunydja ŋula nhäŋuru.
1TH 4:4 Ŋunhi nhe ḏarramunydja djälthirri yukurra märranharawu miyalkkunydja, märraŋanydja ŋanya yana ŋamathaŋa wal'ŋu, märr-ŋamathinyarayu ga ḏarrtjalkthu wal'ŋu guyaŋinyarayunydja.
1TH 4:5 Yaka yana miyalkkuŋa märraŋa ŋuriŋiyi ŋoy-ŋapu'yunarayunydja nhokalay nhe, biyakanydja bitjan ŋuriŋi wiripu-guḻku'yu ŋunhi walala yaka marŋgi Godku.
1TH 4:6 Yaka djaw'yurra märraŋa wiripuŋuwu miyalknha, ga ŋula nhä ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama. Yaka biyakayi djarrpi'kuŋanydja djäma ŋula yolku yolŋuwu. Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋanapurru waŋana yukurrana ḏälku'-ḏalkuŋala nhumalanha, bala yuwalkthi ŋayipinydja yurru ŋunhi Garrayyunydja buku-ruŋinyamaramayi yana ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli djarrpi'kuma wiripuŋunha yolŋunha.
1TH 4:7 Liŋgu Godthunydja ŋunhi ŋilimurrunha märraŋala nhanŋuwayliliyaŋalana, märr yurru ŋilimurru nhinanydja yukurra märr-yunupa yana. Yaka ŋayi djäl ŋilimurru yurru nhanŋunydja yolŋu'-yulŋu nhina yukurra yätjtja dhuwurr-djarrpiny'tja.
1TH 4:8 Ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu yolŋuyu buku-nherraṉdja dhuwalanydjayi romnha, ga djäma yätjtja wal'ŋu, ŋuriŋinydjayi yolŋuyu yakana ŋayi yukurra ŋunhi buku-nherraṉ yolŋunhanydja, ŋunhiyinydja ŋayi yukurra Godnhana ŋanyapinyaynha bitjandhiyinydjayi buku-nherraŋ, ŋunhinhanayi ŋunhi ŋayi ŋuli wekama nhanŋuway ŋayi ŋunhi Garrkuḻuk Birrimbirr ŋayaŋulili nhokala.
1TH 4:9 Yakana ŋanapurru yurru ḻakarama nhumalaŋgu ŋurikiynydjayi märr-ŋamathinyaramirriwuynydja, liŋgu nhumapinydja ŋunhi marŋgina nhaltjan nhuma yurru märr-ŋamathirri ŋuruku ŋunhi Godkalaŋumirriwu walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu bukmakku, liŋgu Godthu ŋunhi ŋayipina nhumalanha marŋgikuŋala, ŋunhi nhuma yurru märr-ŋamathinyamirri bala-lili'yunmirri yana.
1TH 4:10 Ga liŋguna nhuma dhuwali märryu-ḏapmarama yukurra bukmaknha yana Garraywalaŋumirrinha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala yukurra nhina dhuwali ḻiw'marama Matjataniya wäŋakurru. Yurru ḻakaramanydja ŋanapurru yukurra nhumalaŋgu gutha walala, mukthurra-wala yana märr-ŋamathinyamiya biyaka marrtjiya bala nhumalaŋguway nhuma, wirrki wal'ŋu yana,
1TH 4:11 märr yurru nhuma nhinanydja yukurra wurrkurrum' dhika wal'ŋu, marimiriw ŋula nhämiriw yana. Yaka yana biyaka djäl-ḏumurruyiyanydja ŋurruŋuyinyarawunydja, ga yaka ḏukṯuk ŋuparra wiripu-guḻku'nhanydja yolŋunha walalanha. Nhenydja yurru djäma nhepinydja nhokalay nhe ŋarambiya'yu, biyakayi bitjarra ŋunhiyi ŋanapurru ŋäthili ḻakaraŋala nhumalaŋgu,
1TH 4:12 märr yurru ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja nhämana ŋamakurru' nhumalaŋgalanydja rom, ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala yaka marŋgi Godku. Bala walala yurru ḻatju'-ḻakaramana nhumalanhanydja, ga yakana nhe yurru ŋunhi dhä-ŋäŋ'thun marrtji wiripu-guḻku'nhanydja.
1TH 4:13 Gutha walala, yaka ŋanapurru djäl nhumalaŋgu nhuma yurru nhina yukurra dhuŋanydja. Nhäku warray nhuma ŋuli yukurra warwuyun ŋurikinydja walalaŋgu Garraywalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala murrmurryurruna marrtjina?... ŋunhi rumbalnydja walalaŋgu liŋguna moluŋurana ŋorra marrtji? Yaka nhumanydja yurru warwuyurra biyakanydja bitjan ŋunhi dhuŋamirri yolŋu walala ŋuli galŋa-yätjthirri ga warwuyun, ŋunhinydja walala ŋunhi walala yaka märr-gatjpu'yun yukurra walŋawunydja nhinanharawu beŋuru rakunydhinyaraŋuru.
1TH 4:14 Liŋgu ŋilimurruna marŋginydja Garraywu Djesuwunydja, ŋunhi ŋayi rakunydhina, ga beŋurunydjayi rakunyŋurunydja ŋayi walŋathina biyapul. Ga bitjandhi bili Godthu yurru gämayi yukurra galki ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala märr-nherraṉmina yukurrana Djesuwala ŋäthili, yurruna walala murrmurryurruna.
1TH 4:15 Liŋgu ḻakaramanydja ŋanapurru yukurra dhuwala nhumalaŋgu Garraywala yana dhärukthu, ŋayi waŋa yukurra ḻakarama ŋitjalanhana, dhuwalanha walalanha ŋunhi ŋali yurru yukurra nhina walŋa ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi yurru Djesu marrtji lili; yakana ŋäthili ŋilimurrunydja boŋguŋu marrtji bala Djesuwalanydja dhawuṯthurrunydja, ŋurruŋu-yuḻkmaraŋu ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala liŋgu murrmurryurruna ŋäthili.
1TH 4:16 Liŋgu ŋayipinydja boŋguŋu Garraynydja waŋi yatjurruna wirrkina wal'ŋu, dhäruknha ŋunhi wekaŋu, bala ŋayi ŋunhi ŋurruŋunydja wal'ŋu yolŋu djiwarr'wuynydja yatjurruna boŋguŋu waŋi, ga Godku ŋunhi yiḏakinydja boŋguŋu ḻoḻ'thurruna wal'ŋu wirrkina, bala ŋayi boŋguŋu Djesuna ŋayipina marrtji lili ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja rumbalnha ŋayi. Ga dhunupana walala boŋguŋu ŋunhiyinydja Garraywalaŋumirri walala ŋunha ŋorra'-ŋurra marrtji moluŋura, walala boŋguŋu ḏurryurru rumbal manapurru ŋäthilinydja.
1TH 4:17 Ga beŋuruyinydja ga ŋilimurruna boŋguŋu dhuwalana walala ŋunhi ŋilimurru yukurra nhina mukthun dhuwala munatha'ŋura, ŋilimurruŋgunydja rumbal dhunupana yana boŋguŋu wiripuŋuyina, bala ŋilimurrunha ŋayi boŋguŋu dhambay-manapurruna Godthunydja ŋunhiyinhana walalanha, bala yana djaw'yurru waŋupinililina dhawuṯmaraŋu. Bala ŋunhalana garrwarnha ŋilimurru boŋguŋu gumurr-wunanhami Garraynha. Ga ŋuliŋuruyinydjayi dhäŋuru ŋilimurru boŋguŋu nhinina biyakuna liŋgu Garraywalana galkina wal'ŋu yana gupaḏalnha.
1TH 4:18 Yakana nhumanydja galŋa-yätjthiya ŋuriki rakunymirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu, yana biyaka marrparaŋ'kunhamiya marrtjiya nhumalanhay nhuma dhiyaŋuyi dhärukthu.
1TH 5:1 Yo, gutha walala. Yakana ŋanapurru nhumalaŋgu yurru ḻakarama nhätha mak yurru Djesu liliyi yarrupthun.
1TH 5:2 Liŋguna nhuma ŋäkulana dhuwalayinydja, ŋunhi ŋayinydja yurru Garraynydja roŋiyirri lili birrka'mirriyu waluyu, ŋuriŋiyi warray ŋunhi yukurra yolŋu walala nhina yurru wawu. Ŋayi yurru marrtjinydja lili bitjan warray bitjan ŋuli manaŋgan yolŋu yuḻwutjun marrtji munhaku, ŋunhi yolŋu walala ŋuli marrtji ŋorra'-ŋurra yakurrmirrina.
1TH 5:3 Yolŋuyu walalay marrtji yurru ḻakaranhamirri waŋanharamirri bitjan, “Ḻatju'na dhuwalanydja ŋiniya-a-a, wurrkurrum'nha wäŋa, marimiriwnha nhämiriwnha,” ga ŋuriŋiyinydjayi dhunupana yurru ŋunhi marinydja marrtjina walalaŋgu, biyapul'nha wal'ŋu bathalana mari. Yo, ŋunhi ŋuli miyalk yukurra nhina yothu'mirri, ŋapawaṯnha nhanukuŋu yothu, ga dhunupana ŋayi ŋuli dhäkay-ŋäma ŋunhiyi batjpatjtja, bala waḏutjana yana nhanŋu yurru yothunydja dhawal-wuyaŋirrina. Ga bitjandhi yurru ŋunhi marinydja marrtji lili, ga yakana ŋula waŋgany yolŋu yurru winya'yundja, ŋula wanhamala waṉḏirri ŋuliŋuruyi mariŋurunydja.
1TH 5:4 Ga nhumanydja ŋarraku gutha walala, yakana nhuma yukurra nhina dhuwala buku-munha'ŋuranydja. Yakana nhe yurru ṉirryundja nhäma, ŋunhi yurru ŋunhiyinydja walu buna waḏutjanydja, liŋgu nhenydja yukurra ŋunhi nhina gatjpu'yunna yanana Garraywu bunanharawuna.
1TH 5:5 Yakana nhe yurru ŋorra yukurra yakurr, liŋgu nhenydja dhuwala yolŋu ŋurukuy waluwuy warray, ga nhinanydja nhe yukurra djarraṯawun'ŋura warray. Yaka nhenydja dhuwala munhawuy ŋurukuy yolŋu.
1TH 5:6 Yaka ŋalinydja yurru yukurra ŋorra yakurr, bitjan ŋuli ŋunha wiripu-guḻku'; ŋalinydja yurru yana bira'yun nhina yukurra, ralkthunarayu muḻkurryu yana, leŋumiriw.
1TH 5:7 Liŋgu munhakunydja ŋuli yolŋu'-yulŋunydja ŋorrana wawuna, yakurr mukthunna, ga bitjandhi ŋuli yolŋu'-yulŋuyu ḻuka ŋänitjiny'tja, leŋukunhamirri ḻiyana munhakurruyi yana.
1TH 5:8 Yurru ŋilimurrunydja dhuwala yolŋu walala ŋurukuy waluwuy warray, yaka warray munhawu, yana ŋali yurru nhina yukurra ralkthunara ŋitjalaŋgu guyaŋinyara, bira'yun yukurra, märr yurru ŋali guyaŋirri ŋamathama ga dhunupa. Gatjuy, dhaṯthunmiyana yana ŋuriŋi Godkalana girri'yu gunganharamirriyunydja, märr-yuwalkthinyaramirriyu ga märr-ŋamathinyaramirriyu. Yuwalkkuŋa yana märr-yuwalkthiyanydja Godnha dhäruktja, ga yuwalkkuŋa märr-ŋamathinyaramiya bala-lili'yunmiya nhumalaŋguway nhuma. Ga biyakayi liŋgu märr-nherraṉmiya Godnhanydja, ŋayaŋu-gatjpu'yurra yana yukirriya, märr yurru ŋayi Godthu walŋakuma ŋitjalanha, ga gunganhamirriyama ŋuliŋuru yätjŋuru, liŋgu ŋuriŋinydjayi gatjpu'yunarayu ŋitjalanha yukurra ḻiyana guyaŋinyarawuynha ŋunhina gunganhamirriyama barrariŋuruna ga djarrpi'ŋuruna guyaŋinyaraŋuru.
1TH 5:9 Liŋgu Godthu ŋunhi ŋitjalanha märraŋala nhanŋuwayliliyaŋala walŋawuna yana nhinanharawu. Yuwalktja ŋayi yurru baḏuwaḏuyundja ŋunhinha dhuwurr-yätjmirrinhana yolŋunha walalanha, ŋuriŋi ŋaramurrthinyarayunydja nhanukalay ŋayi, yurru ŋilimurrunhanydja dhuwalanydja ŋayi yurru walŋakuma warray, ŋuliwitjan ŋilimurruŋgalayŋuwala Garraywala Djesu-Christkala warray.
1TH 5:10 Liŋgu Djesunydja ŋunhi rakunydhina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, märr yurru ŋilimurru nhina yukurra galkina yana nhanukala walŋamirrina, dhiyaŋu-wala ŋunhi ŋali yukurra nhina dhiyala munatha'ŋura, ga ŋunhala bala yalala, ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋali yurru gonha'yunna dhuwala wäŋa, mukthun yana ŋali yurru nhinanydja yukurra galki yana wal'ŋu Djesuwala.
1TH 5:11 Dhiyakuyina märrwu nhuma yurru yukurra marrparaŋ'kunhamirri bitjan marrtji, ŋuthanmaranharamirri nhumalanhay nhuma bala dhiyaŋuyi malaŋuyu dhärukthunydja, bitjanna yana liŋgu bitjan nhuma yukurra dhuwala guŋga'yunmirri dhiyaŋu-wala Godkala dhärukthu.
1TH 5:12 Yo gutha walala, ŋanapurru yukurra waŋanydja nhumalanha bitjan gam': Märr-ŋal'yurra ŋurikalanydja djäkamirriwalanydja walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala yukurra djäma dhuwali nhumalaŋgala miṯtjiŋura, ŋunhi walala yukurra ḻakarama nhumalaŋgu marŋgikuma Garraywala dhärukthu, ga bitjandhi walala ŋuli waŋa nhumalanha raypirri'yun yätjŋurunydja djämaŋuru. Märr-ŋamathiya walalaŋgu ga mäkiri'-witjurra ŋuriki dhärukkunydja walalaŋgalaŋuwu, liŋgu yuwalk yana walala yukurra djäma ŋunhi bitjandhinydja Godku. Yaka walalanha nyamir'yurranydja liŋgu mel-ḏi'yu ŋula nhäyu, yana biyaka nhiniya wurrkurrum' mukthurra, ŋarrtjunminyaramiriw nhämiriw; yaka walala mel-nyaḻyunmiyanydja nhiniya.
1TH 5:14 Ŋe gutha walala, ḻakaramanydja ŋanapurru yukurra nhumalaŋgu. Waŋiya dhar'thar-wekaŋa ŋunhinhanydja ŋunhi walala yukurra nhina ḏuŋḏuŋdhirri ŋuli. Marrparaŋ'kuŋa ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋayaŋu-barrarimirri, ga ŋunhinhanydja guŋga'yurra ŋunhi ŋayi ganydjarrmiriw, ŋunhi ŋayi yaka marŋgi Godku wirrki wal'ŋu. Gäŋa walalanha marrtjiya biyaka gurrum'thurra bala, bukmaknha yana.
1TH 5:15 Ga ŋunhi ŋayi nhuna yurru ŋula yolthu yolŋuyu yätjkumanydja, yaka nhenydja buku-ruŋinyamaraŋa yätj nhanŋunydja; nhenydja yurru djäma yana ŋamakurru' marrtjiya-bala, guŋga'yunmiya biyaka bala-lili'yunmiya nhumalaŋguway nhuma miṯtjinha, ga bukmaknhayi.
1TH 5:16 Biyakana liŋguna goŋmirriyiyana wal'ŋu yanana, ŋayaŋu-yiŋgathiyana yukirriya,
1TH 5:17 ga bukumirriyaŋa biyaka liŋgu.
1TH 5:18 Biyakana liŋguna yukirriya buku-wurrpalana Godnhanydja ŋula nhäkurrunydja romgurru ŋunhi yurru maḻŋ'thun, liŋgu dhiyakuyi ŋayi God djälnydja nhuŋu bitjanarawuyi nhinanharawunydja, ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi nhuma Djesu-Christkala dhambay.
1TH 5:19 Yaka yana mukthunmaraŋa Godkunydja ŋunhi Garrkuḻuktja Birrimbirrnha, biyaka gonha'yurra djämalili yana ŋanya.
1TH 5:20 Ga ŋunhi ŋayi yurru ŋuriŋiyi Godkalanydja Birrimbirryu waŋa yolŋuwalanydja dhärukkurru, nhenydja märraŋa ŋunhiyi dhäruktja, yaka nhäŋiniŋ' ḻakaraŋanydja ŋäka, nyamir'yurranydja ŋunhiyi dhäruk.
1TH 5:21 Yurru gatjarr'yurra marrtjiya biyaka bukmak nhä malanha, yana maḻŋ'maraŋa marrtjiya biyaka nhä ŋunhi yuwalktja Godkuŋu wekanhara, bala mulkiyanydja baṯ biyakana nhä ŋunhi yuwalk wal'ŋu ŋamakurru'.
1TH 5:22 Yurru buku-nherralana yarrkthurrana ŋurikiyinydja ŋunhi ŋuli bäynha yätj, birrka'mirrina yana.
1TH 5:23 Yo, Godthu ŋayipina ŋuli ŋayaŋu-wurrkurrum'thinyaramirrinydja wekama yolŋu'-yulŋuwala. Ŋarra yukurra bukumirriyama ŋäŋ'thun ŋanya, märr yurru ŋayi nhumalanhanydja ganaŋ'maramana ŋuliŋuruyi yätjkalanydja, märr yurru nhuma nhina yukurra ḏarrtjalk wal'ŋu yana ŋula nhämiriw. Ŋarranydja ḏukṯuk ŋayi yurru gunganhamirriyama nhuna warrpam' yana, nhuŋu birrimbirr ga ŋayaŋu nhuŋu ga rumbal, märr yurru Garrayyu ŋilimurruŋgala Djesu-Christthu yakana maḻŋ'marama ŋula nhokala yätjtja, ŋunhi ŋayi boŋguŋu roŋiyinydja lili.
1TH 5:24 Godthu ŋayipi djarr'yurrunanydja nhuna, bala nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi nhuna ganaŋ'maraŋala, ga ŋayinydja ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirri yana. Yuwalkkuma yana ŋayi yurru djämanydja yukurra nhokala ŋayaŋuŋuranydja, ŋäthilimirriyamana nhuna yukurra ŋurikinydja ŋunhi ŋayina yurru nhuna märrama nhanukalay ŋayi wäŋalili.
1TH 5:25 Gutha walala, bukumirriyaŋayi yukirriya ŋanapurruŋgunydja dhipalanydja.
1TH 5:26 Ŋunhi nhuma yurru Garraywalaŋumirri yolŋu walala waŋgany-manapanmirrinydja ḻuŋ'thun, nhuma yurru dhangi'yunmiya märr-ŋamathiya nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmiya, bukmakku yana, liŋgu ŋunhiyinydja nhuma gutha'manydjina, gurruṯu'mirrina Garraywalanydja.
1TH 5:27 Waŋanydja ŋarra yukurra ḻakaramanydja dhuwala Garraywalaŋumirri yäkumirri yana, nhuma yurru mel-ḻaw'maramanydja dhuwala djorrany'tja bukmakku yana dhiyaku Garraywalaŋumirriwunydja miṯtjiwu.
1TH 5:28 Ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu, märr yurru nhuma nhina yukurra märr-ŋamathinyaraŋura dhika wal'ŋu, dhambay-manapanmirri Garraywala ŋilimurruŋgalaŋuwala Djesu-Christkala. Ga liŋguna.
2TH 1:1 Yo, ŋanapurrunydja yukurra wukirri dhuwala nhumalaŋgu yulŋunydja, ŋarra Bolyu, ga Djälatjthu ga Dimithiyu, djuy'yundja ŋanapurru yukurra märr-ŋamathinyara nhumalaŋgu Godkalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu dhipali Dhatjalunikalilinydja, bukmakku yana nhumalaŋgu ŋunhi nhuma nhanŋuway Godku Gunhu'wu yolŋu'-yulŋu ga Garraywu Djesu-Christku.
2TH 1:2 Godthu yurru ŋayipi ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhumalanha ŋuriŋi nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu ga ŋayaŋu-yal'yunarayu.
2TH 1:3 Yo gutha walala, dhunupa dhuwala yana yulŋunydja, ŋunhi ŋanapurru ŋuli buku-wurrpan Godnha yukurra nhumalaŋgunydja bitjan liŋgu, liŋgu nhuma ŋuthan marrtji bala Godkala romŋura. Nhuma yukurra märr-yuwalkthirrina-wala yana wirrkina wal'ŋu nhanukalanydja, ga bitjandhi nhuma yukurra märr-ŋamathinyaramirri bala-lili'yunmirri nhumalaŋguway nhuma bukmakku yana.
2TH 1:4 Dhiyaŋu-wala yukurra mari bathalana wal'ŋu buna nhumalaŋgu, ga ŋayaŋu-yätjthirrina nhuma yukurra batjpatjtjunna Garraywalana yäkuyu, yurru mukthun yana nhuma yukurra marrtji dhuwala yulŋunydja wuṉḏaŋarryi yana wal'ŋu märr-yuwalkthinyarayunydja ŋuliwitjandhi marikurrunydja. Dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋanapurru ŋuli nhumalanhanydja ḻakarama ŋuripa Garraywalaŋumirriwanydja yolŋu'-yulŋuwa miṯtjilili ga miṯtjilili bitjan, birrka'mirrilili yana; ŋanapurrunydja yukurra ŋurr'yunna nhumalaŋgala, liŋgu mukthun yana-wala nhuma yukurra marrtji märr-nherraṉmirri Christkala marimirrikurrunydja wäŋakurru.
2TH 1:5 Bala yurru ŋuruŋu yolŋu'-yulŋuyunydja nhämana nhumalaŋgala, ŋunhi ŋayi yurru Godthu mala-yarr'yunna marrtji yolŋu'-yulŋunhanydja dhunupa yana. Dhiyaŋunydja-wala nhuma yukurra galŋa-yätjthirrina, bumana nhumalanha marrtji ŋuli yolŋu'-yulŋunha, liŋgu nhuma Gunhu'wala romŋura yukurra gärri, yurru ŋuliwitjandhi marikurrunydja ŋayi marrtji ŋäthilimirriyama nhuna ŋurukuna-wala ŋunhi nhe yurru nhina yukurra ŋunhalanydja Godkalanydja wäŋaŋura gupaḏalnha-wala yana.
2TH 1:6 Ŋayipinydja Godtja rom-dhunupa warray, bala ŋayipi yurru yana buku-ruŋinyamaranharawuynydja wekama ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala yukurra ŋayaŋu-yätjkuma nhumalanha; walalanydja yurru ŋunhiyi märrama ŋunhi liŋgu mari bathala yana, ga ŋayaŋu-yätjkunharamirri burakinyaramirri ŋunhi.
2TH 1:7 Yurru ŋitjalaŋgunydja ŋayi yurru wekama buku-ruŋinyamaranharawuy; ŋali yurru nhina ŋayaŋuna ŋunhalanydja yukurra, nhuma ga ŋanapurru ŋunhi ŋilimurrunha walala yukurra ŋayaŋu-yätjkuma liŋgu yäkuyu Godkala dhiyala, ŋunhalanydja ŋali yurru nhina yukurra marimiriwnha. Yo, ŋulinyaramirriyunydja ḏaykun'thu mala-yarr'yunaramirriyunydja ŋayipinydja boŋguŋu Djesu-Christtja maḻŋ'thurruna ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, ŋayi boŋguŋu marrtji lili gäŋu ganydjarr ŋutu'na dhikana, ga malthurrunydja marrtji lili boŋguŋu nhanbala djiwarr'wuynha yolŋu walala, ganydjarr ŋutu'mirrina, yurru buninydja ŋayi boŋguŋu nhanukalay ŋayi dhika wal'ŋu djarraṯawun'thunydja, biyakuna bitjan gurtha marrtji nhäri, ŋatŋatthurru marrtji lili boŋguŋu.
2TH 1:8 Bala ŋayi boŋguŋu dhä-ḏir'yurruna yanana ŋunhinhanydja walalanha dhä-märr-yuḻkmirrinhanydja ŋunhi walala ŋuli buku-nherraṉ Godnha, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋuli yaka märrama ŋunhiyi dhäruk ŋunhi ḻakarama yukurra Djesunha ŋilimurruŋgu Garraynha.
2TH 1:9 Yo, Djesuyunydja boŋguŋu warrkuḻuŋuna-wala yana ŋunhi dhä-märr-yuḻknhanydja yolŋunha ŋunhimalana wäŋalili dhä-ḏir'yunarawuylilina, gupaḏalkumana yurru; walala yurru batjpatjtjunna yukurra ŋunhalana bili wäŋaŋura, bitjanna liŋguna yurru, barrkuwatjnha ganaŋ'thunna yurru ŋulaŋuru Godkalanydja gupaḏalkumana. Yakana walala yurru gärri yukurra Godkalanydja wäŋalili, ga dhäkay-ŋäma walala yurru Garraywunydja djeŋarrany'tja ga ganydjarr-ḏumurrunydja walŋa yakana yana.
2TH 1:10 Liŋgu ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu ŋayipina yurru lili marrtji Garraynha, bala yurru bukmakthuna warrpam'thuna yana nhäma Godkunydja ŋunhi djeŋarra' rom yolŋu'-yulŋuwala nhanukalaŋuwalanydja, bala wokthunna yurru wirrkina dhikana wal'ŋu nhanŋu Garraywunydja; walala yurru nhämanydja ṉirryunna ŋurikalayi nhumalaŋgala märr-yuwalkthinyaramirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala, bala ḻatju'-ḻakaramana yurru Godnha, liŋgu nhumanydja märr-yuwalkthina muka dhäwu' Garraynha, ŋunhi ŋanapurru ḻakaraŋala nhumalaŋgu yukurrana ŋanya.
2TH 1:11 Dhiyakuyinayi ŋayaŋuwu ŋanapurru ŋuli bukumirriyamanydja nhumalaŋgu bitjanna liŋguna, ŋäŋ'thundja ŋanapurru ŋuli Godnha, märr ŋayi yurru nhumalanha ḏarrtjalkkuma ŋayaŋu, märr yurru nhuma nhina yukurra ŋunhilimi bili romŋuranydja ŋunhi ŋayi Garrayyu nhumalanha garr'yurruna ŋurikiyi romgu nhinanharawu. Yo, ḏukṯukthirri ŋanapurru yukurra, nhuma yurru nhina ŋamathama wal'ŋu yana, ga djäma yukurra yurru märr-yuwalkthinyarayu nhanukalay. Bala ŋanapurrunydja dhuwala yukurra ŋäŋ'thun ŋuli Gunhu'nha nhumalaŋgu dhipali, ŋayi yurru guŋga'yundhi nhumalanha nhanukalay ŋayi ganydjarryu,
2TH 1:12 märr yurru bukmakthuna nhämanydja nhumalaŋgala Garraywu Djesuwunydja ḻatju' dhika wal'ŋu rom, bala wokthunna yurru Garraywunydja yäkuwu dhikana. Ga bitjandhi walala yurru nhumalanhanydja ḻatju'-ḻakaramayi rrambaŋikumana Djesunhana, liŋgu Godthu ŋayipinydja ga Garrayyu Djesu-Christthunydja nhumalanha marrtji yurru gämana nhanukalay ŋayi ŋuriŋina märr-ŋamathinyarayu.
2TH 2:1 Yo gutha walala, ŋanapurru ḻakarama yukurra nhumalaŋgu ŋunhinha ŋilimurruŋguway Garraynha Djesu-Christnhana ŋunhi ŋayi yurru marrtji lili, ga ḻuŋ'marama yurru ŋitjalanha märramana nhanukalaynha ŋayi ŋunhana wäŋalili. Buku-djulŋimirri, mäkiri'-witjurra yana yulŋunydja walala dhiyakuyi.
2TH 2:2 Yaka märr-yuwalkthiya ŋurikinydja yulŋuwu ŋunhi ŋayi yurru waŋa bitjan yanapi Garraywunydja walu liŋguna bunanana, ŋunhiyinydja ŋunhi Gunhu'yu yurru wirrkina wal'ŋu dhikana dhä-ḏir'yun yolŋu'-yulŋunha yätjmirrinhanydja. Yaka yana waḏutjanydja galyurra ŋuriŋiyi dhärukthu, ga yaka ŋayaŋunydja wilwilyurra barrariyanydja. Wanhaŋuru dhuwaliyi dhäwuny'tja?... Yolkuŋu? Mak ŋurikiŋi yolŋuwuŋu bay',... ŋunhi ŋayi ŋuli djarrpi'kuma ḻakarama, nhanukuŋuway guyaŋinyara, mak ŋula mokuywuŋu dhäruk wekanhara, mak ŋula gonha djorra'ŋuru yanapi ŋanapurruŋguŋuna wukirriwuy. Yaka dhunupa yana ŋäkanydja, bala märr-yuwalkthiyanydja ŋurikiyi.
2TH 2:3 Bulnha guyaŋiyanydja ŋi' walala, märr nhumalanha yurru yaka mayali'-wamanydja bothinyarayŋuyunydja ŋula dhäwu'yu. Liŋgu ŋäthilinydja dhuwala boŋguŋu yolŋuyu walalay guḻku'yu mirithirri ganurruna, ga yurruna ŋayinydja boŋguŋu maḻŋ'thurru warraŋulthina ŋunhi Rom-yätjmirrinydja Yolŋu, ŋunhiyinydjayi ŋunhi ŋayi yurru Godthu ŋayipina ŋanya buwayakkuma warrpam'thundja.
2TH 2:4 Yo, ŋunhiyinydja Rom-yätjtja Yolŋu yarryunna yukurra nyinyaŋdhunna Godkunydja, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yukurra nyinyaŋdhundhi ŋuyulkthirriyi bukmakkunydja ŋunhi nhä malanha nhanukalaŋuwu Godkalaŋuwu. Bala ŋayi yurru ŋunhiyi ŋanyapinyay ŋayi garrwarkunharamirri waŋarrkunharamirrina, bala yana Godkalana dharapullili wapthun, bala nhina yukurra yurru ŋunhala Godkalana Buṉbuŋuranydja. Ga ḻakaranhamirri ŋayi yurru ŋanyapinyay ŋayi ŋunhiyinydja bitjanmirrina, “Ŋarrapi yana dhuwala Godtja; ŋarrakuway nhuma yurru buku-ŋal'yundja yukurra,” bitjandhina ŋayi yurru waŋanydja yukurra.
2TH 2:5 Ga ḻakaraŋalanydja ŋarra yukurrana nhumalaŋgu bitjarrayi, ŋunhi ŋarra nhumalaŋgala dhiyali ŋäthili. Guyaŋiya dhuwalayinydja malanha, bala marŋgithiyana.
2TH 2:6 Yuwalk dhikayinydja Rom-yätjmirrinydja Yolŋu boŋguŋu maḻŋ'maranhami ŋanyapinyay ŋayi warraŋulkunharami, yurru yaka ŋayi dhiyaŋunydja-wala yurru maḻŋ'maranharamirri, liŋgu ḏaḏawmarama yukurra ḏirrwiḏirrwi-mulka ŋanya ŋunhinhayi ŋula nhäyu yana, Godkalanydja ŋuriŋiyi miṯtjiyu, märr yurru ŋayi milkunhamirri ŋunhi Rom-yätjtja ŋunhiyi liŋgu yana ŋunhi Gunhu'yu ŋäthili walu-nherrara dhikaŋuwuyi yolŋuwu.
2TH 2:7 Liŋguna ŋuriŋiyi yätjkalanydja ganydjarryu djämana yukurra dhiyala munatha'ŋuranydja dhuwala, yurru dhika gayul wal'ŋu, yaka warraŋulnydja, liŋgu ŋuriŋiyinydja ŋanya yukurra walalay ḏaḏawmaramana yurru, ḻayḻaymaramana yurru, yana liŋgu-u-u ga ŋunhiyi yurru ḏirrwiḏirrwi-mulkanharamirrinydja marrtji gonha'yunna dhuwalanydja wäŋanha.
2TH 2:8 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi walala yurru ŋunhiyi ḏirrwiḏirrwi-mulkanharamirri walala marrtjina, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyi Rom-yätjmirrinydja Yolŋu wapthun baṉarra'lilina, maḻŋ'maranhamirrina yurru ŋanyapinya ŋayi. Bala ŋayi yurru Garrayyu Djesuyunydja ŋayipinydja ŋanya bumana murrkay'kumana, ŋuriŋina walŋayu ŋunhi yurru dhawaṯthun nhanukala dhurrwarakurru. Liŋgu Garraynydja yurru ŋayipinydja warraŋulthirri maḻŋ'thunna ḻatju'na dhikana wal'ŋu, bala ŋuriŋiyinydjayi dhunupana yurru nhanukalay ŋayi djarraṯawun'mirriyunydja djeŋarra'yunydja wal'ŋu buwayakkumana winya'yunmaramana ŋunhiyinhanydjayi Yätjnhanydja Yolŋunha.
2TH 2:9 Yo, ŋunhi ŋayi boŋguŋu ŋunhiyi Rom-yätjmirrinydja Yolŋu maḻŋ'maranhami, ŋayi boŋguŋu ganydjarrnydja gäŋu ŋutu'na dhikana, yurru ŋulaŋuru Mokuywu ganydjarrnydja Satangu; bala ŋayi boŋguŋu djäma dhika nhä ganydjarr-ḏumurru rom, ṉirryunaramirrina dhika. Yurru bothi warray ŋayi boŋguŋu ŋunhi djäma, yanapi ŋayi biyapul wal'ŋu garrwar ga bathala ŋayi, bitjan God.
2TH 2:10 Ga ŋuriŋiyinydjayi nhanukala ganydjarryunydja ŋayi yurru mayali'-wilkthunna ŋunhinhanydja dhuwurr-yätjmirrinha yolŋunha walalanha, ŋunhi walala yukurra marrtji rakunydhinyaralili, liŋgu walala yaka ḏukṯuk ŋurikiyi yuwalkŋuwu; yaka walala märraŋala ŋunhiyi yuwalkŋu dhäwu' Christnhanydja, märr walala bini walŋathinya.
2TH 2:11 Ga dhiyakuyina ŋayaŋuwu Godthu yukurra walalanha dhayuŋana ŋurikalanydja goŋlili yätjkalanydja wal'ŋu, ŋurikalanydja ŋunhi walala djarr'yurruna ŋanya malthunarawu nhanŋu, bala ŋayi yurru ŋuriŋiyi Yätjthunydja mayali'-wilkthunna walalanha, liŋgu walala yurru ŋunhi märr-yuwalkthirri ŋunhiyi, bothinyaramirri nhanŋuna.
2TH 2:12 Bala ŋayi yurru Godthunydja walalanha rom-nyamir'yunna yana yätj-ḻakaramana, bala yarrkmaramana walalanha ŋunhiwalana yätjkalana wäŋalili gupaḏalkumana yurru, bukmaknhana yana ŋunhi walala yurru yaka märr-yuwalkthirri yuwalktja dhäwu' Christnhanydja, liŋgu walala wirrkinydja ḏukṯukthirri yukurra yätjkuna wal'ŋu yanana.
2TH 2:13 Yo gutha walala, Garraynydja ŋayipinydja märr-ŋamathirri yukurra nhumalaŋgunydja, ga bitjanna liŋguna ŋanapurrunydja yukurra buku-wurrpanna Godnhanydja nhumalaŋgu, liŋgu Godthu ŋayipi djarr'yurruna nhumalanhanydja, bala walŋakuŋalana yanana. Ga nhumanydja dhuwala ŋurruŋumirri wal'ŋu yana yolŋu'-yulŋu ŋunhi ŋayi Godthu märraŋala nhanŋuwayliliyaŋala ŋayi, ŋuriŋiyina ŋunhi nhuma märr-yuwalkthina, bala märraŋalana yana yuwalkŋunydja ŋunhiyi dhäwu' Djesunha. Bala ŋayi ḏarrtjalkkuŋalana nhumalanha ŋuriŋi nhanukalaynydja ŋayi Birrimbirryu Garrkuḻukthunydja, bala nherrara ganaŋ'maraŋalana Godkuna nhanŋuwaynha.
2TH 2:14 Yo, dhiyakuyina ŋunhi ŋayi wäthurrunanydja nhuŋu ŋuliwitjarrayi dhärukkurru ŋunhi ŋanapurru ḻakaraŋala nhumalaŋgu Christnha yukurrana; ŋayinydja ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru yukurra nhina nhanukalana Garraywala Djesu-Christkala djeŋarra'ŋura ḻatju'ŋurana wal'ŋu dhikana.
2TH 2:15 Bala dhärriya yana mukthurra ŋoy-wuṉḏaŋarryiyana, ga ŋayathaŋa baṯ biyakana ŋunhiyi liŋgu yana dhäwu' ŋunhi nhuma ŋäkula ŋanapurruŋguŋu, ŋunhi ŋanapurru yukurrana ḻakaraŋala marŋgikuŋala nhumalanha ŋanapurruŋgalay ŋäṉarryu, ga yananydja djorra'kurrunydja ŋuli ḻakaranha nhumalaŋgu.
2TH 2:16 Yo, wirrki yana ŋayi Godtja märr-ŋamathirri yukurra ŋilimurruŋgu, bala ŋayi yänana wekaŋalanydja nhanŋuway ŋayi ŋunhi Garrkuḻuktja Walŋa ŋilimurruŋgu, märr yurru ŋilimurru nhinanydja yukurra marrparaŋ'thirrina gupaḏalkumana, bala gatjpu'yunna yukurra yurru yulŋunydja, dhukarr-nhämana ŋuriki ŋamakurru'wunydja ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋilimurrunha. Ŋanapurru yukurra bukumirriyamanydja ŋäŋ'thun nhumalaŋgu, märr ŋayi yurru Djesu-Christ ŋilimurruŋgu Garray ga God ŋilimurruŋgu Bäpa bämara'mirrinydja nhumalaŋgu, märr yurru nhuma dhärra yukurra ŋoy-ḏälthirrina ga barrarinyamiriwnha, bala nhuma yurru djämana-wala yana ŋamakurruny'tja, ga waŋa yurru yukurra ŋamakurruny'tja dhäruk.
2TH 3:1 Yo gutha walala, dhuwalanydja dhäruk dhawar'yunaramirrina. Bukumirriyaŋa yukirriya ŋanapurruŋgu yulŋunydja, märr yurru Garraywunydja dhäruk waḏutjana marrtji baḻaka'yun birrka'mirrililina, märr yurru wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay ḻatju'-ḻakarama dhuwalayi dhäruk Garraynhanydja, bala märramana yana. bitjan yana liŋgu bitjan nhuma ŋäthili.
2TH 3:2 Ga biyakayi ŋäŋ'thurra yulŋunydja Godnha, märr ŋayi yurru gunganhamirriyama ŋanapurrunha yulŋunydja, walŋakuma yurru goŋŋuru ŋuliŋurunydja dhuwurr-yätjmirriwalanydja wal'ŋu yolŋu'-yulŋuwala, liŋgu wiripu-guḻkuny'tja yaka yukurra märr-yuwalkthirri Garraywu.
2TH 3:3 Yurru ŋayipinydja Garraynydja ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirri warray dhika wal'ŋu, ŋayi yurru nhumalanha ŋoy-wuṉḏaŋarrkumanydja, gunganhamirriyama gäma ŋuliŋuru yätjmirriwalanydja, märr yurru nhuma yukurra dhärra yana mukthun wuṉḏaŋarrthirri.
2TH 3:4 Ga ŋanapurru yukurra märr-yuwalkthirrina Garraywalanydja, ŋunhi ŋayi yukurra nhumalanhanydja gämana-wala yana nhanukalay ŋayi ganydjarryunydja, bala nhuma yukurra marrtjina-wala yana mukthunna djäma ŋamakurru'na, ŋunhiliŋumina bili romŋura ŋunhi ŋanapurru nhumalaŋgu ḻakaraŋala.
2TH 3:5 Ŋanapurru yukurra ŋäŋ'thundja Godnha, märr yurru ŋayi djämana yukurra nhokala dhuwali ŋayaŋuŋuranydja, märr yurru nhuma nhina yukurra ŋunhiliyina Godkalana yana märr-ŋamathinyaŋura, ga marrtji yurru mukthun warray yana ŋula nhäkurrunydja romgurru dhambay Djesu-Christkalana.
2TH 3:6 Yo gutha walala, ŋanapurru nhumalaŋgu wekamanydja yurru dhuwala dhäruktja Garraywala Djesu-Christkala yäkuyunydja, dharraykumanydja nhumalanha bitjan gam': Ŋunhi yurru ŋula yol nhumalaŋgala miṯtjiŋura nhina yukurra ḏuŋḏuŋdhirrinydja, yana nhina ŋäŋ'thundja nhumalanha Garraywalaŋumirrinha, liŋgu yakana ŋayi djäl ŋayipinydja djämawu, bala nhumanydja yurru yana gonha'yurrana ŋanya ŋunhiyi yolŋunhanydja, liŋgu yaka ŋayi yukurra malthun ŋurikiyinydjayi romgu ŋunhi ŋanapurru nherrara nhumalaŋgu.
2TH 3:7 Nhumanydja ŋunhi nhäŋala ŋanapurruŋgalaynydja rom, nhaltjarra ŋanapurru yukurrana djäma wirrki wal'ŋu yana, ŋunhi ŋanapurru dhiyali nhumalaŋgala nhinananydja yukurrana; yaka ŋanapurru yukurrana nhinana bitjarranydja bitjan guṉḏa ŋunhi. Ga nhumanydja yurru malthunna ŋanapurruŋgunydja.
2TH 3:8 Ŋunhi ŋayi ŋula yolthu wekaŋala ŋathanydja ŋanapurruŋgu, ŋanapurrunydja ŋunhi bäyim ŋunhiyi ŋathana, yaka ŋanapurru nhinana ŋäŋ'thurrunanydja. Ŋanapurru yukurrana djäma wirrki yana walu-ŋupara ga munha-ŋupara, märr yurru ŋanapurru yaka ŋäŋ'thun nhumalanhanydja.
2TH 3:9 Manymak warray bini ŋunhi ŋanapurru ŋäŋ'thunanydja ŋathawu nhumalanha, liŋgu ŋanapurru yukurrana ŋunhi djäma muka, wekaŋala Godku dhäruk nhumalaŋgu. Yurru yaka ŋanapurru ŋäŋ'thurrunanydja nhumalanha ŋula nhäkunydja, liŋgu ŋanapurru ḏukṯuktja nhumalaŋgu nhuma yurru nhäma ŋanapurruŋgala, bala marŋgiyirrina ŋunhi Godkalaŋuwunydja romgu, bala malthunna yurru.
2TH 3:10 Yo, liŋgu muka ŋanapurru ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu bitjarra, “Ŋunhi yurru ŋayi ŋula yolthu djäma yakanydja, gonha'yurrana ŋanya marrya'nhana yana, yakana wekaŋa ŋatha.”
2TH 3:11 Yo, ŋäkula ŋanapurru yulŋunydja nhumalanha, ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja nhuma yana nhina yukurra ḏuŋḏuŋdhirrina, yakana ŋula djäma, yana nhuma yukurra ḻayḻaymaramana wiripu-guḻku'nhana nhäku malaŋuwu.
2TH 3:12 Bala ŋanapurru dhuwala waŋanydja yukurra ŋurikiyina dhä-ŋäŋ'mirriwuna walalaŋgu, ga raypirri'yundja ŋanapurru yukurra nhumalanha bitjan gam': Nhuma Garraywalanydja Djesu-Christkalanydja yolŋu'-yulŋuyu yurru djämana mukthunna yana, wurrkurrum'thuna märryu, märr yurru nhe märrama muka ŋathanydja ŋula nhä nhokalay nhe djämayu.
2TH 3:13 Yo gutha walala, mukthurra-wala djäma marrtjiya ŋamathaŋa yana. Guŋga'yurra marrtjiya yuwalkkuŋa yana wiripu-guḻku'nhanydja, ga yaka yana djawaryurranydja ga ḏaḏawyurranydja.
2TH 3:14 Ŋunhi yurru ŋula yolthu yakanydja märrama dhuwaliyi dhäruk, ŋunhi ŋanapurru yukurra ḻakarama dhiyaŋu djorra'yu, yana ḻäy-yuḻkmaraŋa ŋanya gonha'yurrana, märr yurru ŋayi gorana nhanukalay ŋayi romdhu.
2TH 3:15 Yaka nhanukala yarrkthurranydja gupaḏalkuŋanydja yanapi ŋayi ŋunhi miriŋuna, yana waŋiya ŋanya biyaka raypirri'yurra, märr yurru ŋayi gonha'yun ŋunhiyi nhanŋuway yätj rom, liŋgu ŋayinydja ŋunhiyi bitjan wäwa'mirriŋu nhuŋu ŋayi.
2TH 3:16 Yo gutha walala, Garray ŋayipi ŋoy-wurrkurrum'thinyamirrinydja, ga bukumirriyamanydja ŋarra yukurra nhumalaŋgu, märr yurru nhuma yukurra nhina bitjan liŋgu nhanukalanydja ŋayaŋu-yal'yunaraŋura, dharraḏa'thirri yana ŋula nhäŋuru romŋuru. Ŋayi dhuwali Garraynydja nhumalaŋgala bitjan warray liŋgu.
2TH 3:17 Ga dhuwalanydja ŋarrana Bolyuna dhawar'maramanydja yurru wukirri goŋdhuna ŋarrakalay ŋarra, märr yurru nhuma nhäma ŋunhi dhuwalayinydja djorra' yuwalk ŋarrakuŋuway yana. Ŋunhi ŋarra ŋuli wukirri ŋula yolkunydja wiripuŋuwunydja, bala ŋarra ŋuli ŋarrapi dhawar'maramanydja bitjanna.
2TH 3:18 Ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhumalaŋgu bukmakku, märr yurru nhuma nhina yukurra märr-ŋamathinyaraŋura dhika wal'ŋu, dhambay-manapanmirri Garraywala ŋilimurruŋgalaŋuwala Djesu-Christkala. Ga liŋguna.
1TI 1:1 Marrkapmirri Dimithi, dhuwalanydja ŋarra yukurra Bolyu wukirri dhäruk nhuŋu, ŋunhi ŋarranydja bo'puyŋu Djesu-Christku, yurru Godthu ŋayipi ŋarranha nherraranydja dhiyakuyi djämawunydja, ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi ŋilimurruŋgu Walŋakunharamirri, ga Djesu-Christthu, ŋunhi ŋilimurru yukurra nhanŋu gatjpu'yun dhukarr-nhäma, liŋgu galki ŋayi yurru bunana, bala märramana ŋilimurrunha nhanukiyingalana wäŋalili.
1TI 1:2 Ŋarra yukurra wukirrinydja dhuwala nhuŋu Dimithi ŋunhi nhenydja marrkapmirrina gäthu'mirriŋu ŋarraku, liŋgu nhenydja ŋunhi märr-nherraṉmina Garraywala balakurru ŋarrakala djämakurru. Ŋarra yukurra bukumirriyama nhuŋu yulŋunydja, märr yurru Godthu Bäpayu ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhuna galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu ga mel-wuyunarayuna, märr yurru nhenydja nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara waŋgany-manapanmirri Djesu-Christkala.
1TI 1:3 Dimithi, liŋgu muka ŋarra nhuŋu ḻakaraŋalanydja ŋäthili, yurruna ŋarra ŋunhi gonha'yurrunanydja, bala marrtjinana Matjataniyalili ŋarra ḻakaraŋalanydja nhuŋu, nhe yurru nhina yukurra ŋunhili liŋgu Yipatjatj yana wäŋaŋura. Ŋarra djälnydja nhuŋu nhe yurru nhina yana ŋunhiliyi, ga ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'-yulŋuwa biyaka raypirri'yurra marrtjiya walalanha, ŋunhi walala yukurra marŋgikuma ḻakarama wiripuna ga wiripuna dhäwu' mayali'miriwnha.
1TI 1:4 Ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'-yulŋuwanydja, märr yurru walala yaka ḻayḻayyun ga warrkuḻuma yukurra walu ŋula nhäŋuranydja dhäwu'ŋura dhäparkŋuranydja, liŋgu bitjanna liŋgu walala yukurra waŋanharamirrinydja be ŋäthiliŋuwuynha walalaŋguway märi'munhana, ga djamarrkuḻi'nha walalaŋgu, bitjanna walala yukurra beŋuruna liŋguna ḻakarama yäkuna marrtji, yana liŋgu-u-u ga yumurrku'wala walalaŋgalaŋuwala wapthun. Ŋuriŋiyinydjayi dhäwu'yu yurru yakana ŋula yolŋunha guŋga'yun, yana baḏuwaḏuyunna yukurra yurru ḻiyana yolŋu'-yulŋuwu. Yakana yurru ŋula yol marŋgiyirri Godkalaŋunydja romgu, bala märr-yuwalkthirrinydja Godkala ŋuriŋiyinydjayi dhäwu'yu.
1TI 1:5 Ḻakaraŋa ga waŋiya ŋunhi yolŋu'-yulŋunha, walala yurru ḏadawyunna ŋuliŋuruyi nhäŋiniŋ'ŋurunydja romŋuru ḻakaranharaŋuru, märr yurru Gunhu'yunydja walalanha ŋayaŋunydja ḏarrtjalkkumana dhikana, ga yakana biyapulnydja yurru walalaŋgalaynydja walala ŋunha ŋayaŋuyunydja, yätj ḻakarama walalanha, liŋgu yuwalkkumana wal'ŋu walala yurru ŋayaŋu-yuwalkthirri yukurra Garraywunydja, bala walala yurru märr-ŋamathinyaramirrina yukurra walalaŋguway walala bala-lili'yunmirrina.
1TI 1:6 Yurru wiripu-guḻkuny'tja ŋapa-wilyurruna warray, yarryurruna dhiyaku dhunupawunydja romgu, bala bitjanna liŋguna walala ŋuli yukurra waŋanharamirrina dhika nhaltjanmirrina mayali'miriwŋurana yana dhäwu'ŋura nhäŋura malaŋuŋura.
1TI 1:7 Walalanydja ḏukṯuk marŋgikunharawu muka be, walala yurru yukurra marŋgikuma Godku ŋunhi rom yolŋu'-yulŋuwu, yurru walalawuynydja ŋunhi yaka warray marŋgi Godkalaŋunydja nhäku malaŋuwu. Waŋa warray walala ŋuli dhäruk wuṉḏaŋarrnydja, yurru yaka walala yukurra dharaŋan ŋunha djinawa'wuynydja wal'ŋu, nhä mayali' yukurra Godthu ḻakarama.
1TI 1:8 Yo, Godthu wekaŋala nhanŋuway ŋayi romdja nhanukala Mawtjitjkala, ga romdja ŋunhiyi ŋamakurru' yana, ŋunhi ŋayi yurru ŋula yolthu ŋayathama yukurra ŋunhiyi dhunupanydja wal'ŋu.
1TI 1:9 Liŋgu yaka ŋayi Godthu nherrara rom ŋunhiyi ŋula yolku yolŋuwu ŋunhi ŋayi rom-dhunupanydja; Godthu nherrara ŋunhiyinydjayi rom dhunupakunharawu ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋayi dhuwurr-djarrpi' nhina yukurra. Liŋgu wiripunydja yolŋu ga raypirri'-waḏatjmirrina yana, rom-bakmaranhamirrina ŋayi, yakana ŋayi yukurra dhäruk-märrama ŋula yolnha yolŋunha, yana ŋayi djäma yukurra nhanukalaynha ŋayi djälkurru. Djämanydja ŋayi yukurra dhuwurr-mäypana rom, liŋgu ŋayi märr-ŋamathirri yukurra dhiyakuywu yana munatha'wuywu nhäku malaŋuwu. Yakana ŋayi guyaŋirrinydja ŋuli Gunhu'nha Godnha, yana ŋayi ritjan'-ḏumurruna yolŋu, ga bumana ŋayi ŋuli yolŋunha murrkay'kumana, ga wiripunydja ŋayi ŋuli nhaŋuway yana galkiwuy ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha buma murrkay'kuma.
1TI 1:10 Wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋuli djäma marramba'na, djarrapi'kunharamirrina märranhamirri, bitjan ḏarramu maṉḏa yana ŋuli märranhamirri, wo dhäyka maṉḏa wiripunydja. Birrka'mirrina nhä malanha djarrpi'na dhikana walala ŋuli djäma bitjandhina. Wiripunydja walala ŋuli manaŋirri ŋula nhä, ga wiripunydja walala ŋuli yolŋunha djaw'yun walalaŋgalaynha walala djälyu. Wiripunydja walala ŋuli bothirri ḻakarama, ga djarrpi'kumana ḻakarama dhäwu'na, mayali'-wilkthun yana wiripuŋunha yolŋunha. Bitjanna liŋgu walala ŋuli djäma djarrpi'kumana yanana walalaŋgalaynha guyaŋinyarayu djarrpi'yuna.
1TI 1:11 Yurru Godthunydja wekaŋala romnha ŋunhi balanyarawuyi yolŋuwu, raypirri'yunna yukurra bitjanna yätjŋuruna walalanha, liŋgu walala yaka ḏukṯuk ŋuriki ŋamakurru'wu wal'ŋu dhäwu'wu ŋunhi yukurra ḻakarama Godku märr-ŋamathinyaranydja dhika wal'ŋu, ga nhä malanha ḻatju'mirri dhika nhanŋuway, ŋurikiyi ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋarrakala dharraylili.
1TI 1:12 Yo, ŋarranydja yukurra dhuwala wirrkina buku-wekama Djesu-Christnha ŋilimurruŋguway Garraynha, liŋgu ŋayipi ŋarranha djuy'yurruna dhiyakuyi ŋamakurru'wunydja wal'ŋu dhäwu'wu ḻakaranharawu, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi wekaŋala ŋarrakala ganydjarrnydja dhiyakuyi djämawunydja. Ŋarra yukurra buku-wurrpan ŋanya, ŋunhi ŋarranhanydja ŋayi märr-yuwalkthina, bala yana ŋayi djarr'yurrunana ŋarranha, bäyyi ŋarra ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋuli nyinyaŋdhuna yukurranha nhänha ŋanya Djesunha. Ŋarra ŋuli bunha ŋayaŋu-yätjkunhana dhikana nhanŋuway yolŋu'-yulŋunha, ga waŋanha ŋanya yätjkunhana, yurru ŋayinydja ŋarraku mel-wuyurruna warray dhika, liŋgu ŋarra yukurrana djäma bitjarrayinydja dhuŋathinana yanana; yaka ŋarra marŋgi yana Djesu-Christku ŋulinyaramirriyunydjayi, ga yakana ŋarra märr-yuwalkthinanydja nhanukala Garraywala.
1TI 1:14 Yurru ŋayinydja ŋilimurruŋgu Garraynydja dhuwala buluna gal'ŋu mel-wuyunaramirrina, bala yana ŋayi ŋarranha marrtjina guryunmaraŋalana dhika nhanukalay ŋayi märryu-ḏapmaranharamirriyuna. Bala ŋayi ŋarranha yuṯakuŋalana, bala dhaŋaŋguŋalanydja ŋarraku ŋayaŋunydja nhanukiyingalana ŋayi walŋayu, märr yurru ŋarra yuwalkkuma wal'ŋu märr-yuwalkthirrinydja nhanukala, märr-ŋamathirri manapan wiripuŋuwuna yolŋuwu, liŋgu nhinanydja ŋarra yukurra dhuwala dhambay-manapanna Djesu-Christkalana yana.
1TI 1:15 Yo, dhuwalanydja dhäwu' yuwalknha; ŋalinydja yurru märramana yana warrpam'thunna dhuwalanydja dhäruk gam', “Djesu-Christtja marrtjina lili dhipala munatha'lilinydja walŋakunharawu dhuwurr-yätjmirriwu yolŋu'-yulŋuwu.” Ga ŋarranydja dhuwala dhuwurr-yätjthi yana yolŋu; wirrki wal'ŋu yana ŋarra dhuwurr-yätjtja ŋurikalanydja walalaŋgala wiripu-guḻku'walanydja.
1TI 1:16 Yurru ŋayinydja Djesu-Christtja ŋarraku mel-wuyurruna warray, bala walŋakuŋalana ŋarranha ŋayi, märr yurru ŋarrakalaynydja, yolŋuyu walalay nhämana Garraynha yurru, ŋunhi ŋayinydja mel-wuyunaramirri warray ga buku-warrwarrmiriw warray. Liŋgu wirrki ŋarra ŋuli yukurranha ŋaramurryinyanydja Christku, yurru yakana ŋayi waḏutjanydja yana ŋarranha dhä-ḏir'yurruna ŋurikiyi, bulnha yana ŋayi dhika galkurruna ŋarraku märr-yuwalkthinyarawunydja, märr yurru ŋunha wiripu-guḻkuny'tja marŋgiyirrina Godku, ŋunhi ŋayinydja mirithirri wal'ŋu yana mel-wuyunaramirrinydja ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yurru märr-nherraṉmirri gal'ŋu Djesu-Christkala, bala märramanydja yurru yuwalkkumana wal'ŋu walŋanydja, märr yurru walalanydja nhinana-wala yana, Godkalana galkina.
1TI 1:17 Gul' ŋilimurru buku-ŋal'yunna Godkala ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋunha walŋa-ḏikṯik yana-wala, bäyŋuna ŋayi yurru rakunydhirri. Yo, yaka warray ŋali yukurra nhämanydja ŋanya dhiyaŋunydja gay' ŋitjalaŋgala maŋutjiyunydja, liŋgu ŋayi yaka dhiyakuy munatha'wuy, liŋgu nhinanydja ŋayi yukurra ŋunha djiwarr'ŋurana buŋgawana gal'ŋu bukmakkuna nhäku malaŋuwu. Gul' ŋilimurru wokthunna nhanŋu, liŋgu nhanŋunydja ḻatju' dhika wal'ŋu nhä malanha yurru dhärra yukurra bitjanna liŋgu, gupaḏalnha-wala. Ŋe, yuwalk muka.
1TI 1:18 Dimithi, ŋarraku gäthu, ŋarranydja dhuwala nhuŋu yukurra dhäruknha wekama, yurru ḻakaramanydja ŋarra yukurra ŋunhiyi liŋgu ŋupanayŋu dhäruktja ŋunhi ŋayi nhaltjarra Godthu wekaŋala nhuŋu ŋäthili, ŋuliwitjarra dhäwu'-gänharamirriwala yolŋuwala dhärukkurru. Dhiyaŋuyinydjayi dhärukthu yurru nhuma gäma marrtji ḻatju'kumana, bala ganydjarrmirriyamana, märr yurru nhe yukurra dhärra wuṉḏaŋarrnha yana, ga marrtjina yana mukthunna-wala, bumana marrtji ŋunhi yätjnhanydja wal'ŋu dhiyaŋuyi dhärukkthuna Godkala.
1TI 1:19 Dhiyaŋuyinydjayi dhärukthu nhe yurru wuṉḏaŋarrkumana yana märr-yuwalkthirrinydja Godku, bala djämana yana ŋamakurru', märr yurru nhokala ŋayaŋuyunydja yakana nhuna yätj-lakarama. Wiripu-guḻku'yunydja yolŋuyu walalay ŋäkula walalaŋguway ŋayaŋu waŋanhara, ŋunhi ŋayi walalanha raypirri'yurruna yätjŋuru, yurru yakana walala mäkiri'-witjurrunanydja; mukthurruna yana walala djäma yukurrana walalaŋgalaynha djälkurru, bala walalaŋgu ŋunhi märr-yuwalkthinyaranydja liŋguna winya'yurrunana, bitjarrana bitjan ŋuli mitjiya marrtji guḻwuḻyun dhä-ŋal'yunara guṉḏawuy.
1TI 1:20 Yo, dhuwalayinydja yolŋu maṉḏa Yaminiyanydja ga Yaliktjandanydja balanyarayi maṉḏa, maṉḏanydja ḏaḏawyurruna märr-yuwalkthinyaraŋuru, bala dhä-ŋal'yurrunana yätjlilina. Bala ŋarranydja bitjarrana maṉḏanha yana wekaŋalana goŋlili ŋurikalana yätjkalana mokuywalana Satangalana, märr yurru maṉḏa ŋetjnha marŋgiyirrina, ga yakana biyapulnydja ŋula wakalkuma Godnhanydja yäku, yätjkumanydja waŋa.
1TI 2:1 Dimithi, dhuwala ŋurruŋunydja dhäruk ŋarra yurru ḻakarama mirithirri dharrpal. Ḻakaraŋa ŋuripa yolŋu'-yulŋuwanydja, walala yurru bukumirriyama yukurra ŋäŋ'thun ŋanya Godnha ŋula nhäku; walala yurru wirrki yana wal'ŋu bukumirriyamanydja yukurra bukmakku yolŋu'-yulŋuwu, märr-ŋamathinyarayu yana, märr yurru ŋayi Godthunydja wiripu-guḻku'nhanydja walŋakuma. Ga bitjandhi nhuma yurru yukurra buku-wurrpandhi Godnha.
1TI 2:2 Nhuma yurru bukumirriyamanydja yukurra buŋgawawu walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu, ga birrka'mirriwu ŋuriki ŋunhi walala ŋurru'-ŋurruŋu wal'ŋu, märr yurru ŋilimurru nhina yukurra walaŋguma dhika wal'ŋu yana, ŋula nhämiriw marimiriw wäŋa yurru yukurra djingaryun, märr yurru ŋilimurru märryu-ŋupan yukurra Godnhanydja ga nhina märr-dhunupa wal'ŋu yana.
1TI 2:3 Yo, manymaknha ŋunhinydja ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋu yukurra nhina waŋgany-manapanmirri yänanydja, marimiriwyamanydja, ga bitjandhiyi ŋayi Godtja ŋayaŋu-djulŋithirriyi ŋuli ŋuriŋiyi, liŋgu ŋayina ŋilimurruŋgunydja Walŋakunharamirri.
1TI 2:4 Wirrki ŋayi yana ḏukṯuk bukmakkunydja yolŋu'-yulŋuwu walŋakunharawu, märr yurru walala nhina mukthun yana-wala marŋgiyirri marrtji, bala maḻŋ'maramana marŋgithirrina yuwalkŋuwunydja ŋurikiyi.
1TI 2:5 Liŋgu waŋgany yana ŋunhiyi yuwalktja God, ga bitjandhi waŋgany yana yolŋunydja ŋunhi ŋayi yurru yukurra yolŋu'-yulŋunha gäma galkikumanydja Godkala, Djesu-Christthu ŋayipi yana, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi nhinana yukurrana dhiyala yolŋu yana ŋayi rumbal wal'ŋu.
1TI 2:6 Bala ŋayi wekanhamina nhanŋuway walŋana, ga burakinanydja ŋayi ŋilimurruŋgalana dharapulŋura bukmakkala, ga ŋuriŋi nhanukalaynydja gulaŋ-waṉḏinyarayu ŋayi ŋilimurrunhanydja märraŋalana ŋuliŋuruyinydja goŋŋura ŋurikala yätjkalanydja wal'ŋu. Ŋuliwitjandhinydja Godthu milkuŋalana ŋilimurruŋgala ŋunhi ŋayinydja yuwalk yana ḏukṯukthina ŋayi yurru walŋakumanydja bukmaknha yana yolŋunha walalanha.
1TI 2:7 Ga dhiyakuyinayi Godthu djarr'yurruna ŋarranhanydja, bala djuy'yurrunanydja ŋayi ŋarranha, märr yurru ŋarra ḻakaramana ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuwu bukmakku yana. Yuwalk yana ŋarra yukurra dhuwala ḻakaramanydja, yaka bothirri. Ŋayi djuy'yurruna ŋarranha ŋunha mulku'-mulkuruwalanydja, märr yurru walala märr-yuwalkthirri, bala märramana Godkunydja ŋunhi yuwalktja wal'ŋu gatjaḻ'.
1TI 2:8 Yo, dhiyakuyinayi ŋarranydja djäl nhuma yurru ḏarramuwurrunydja yukurra bukumirriyama ŋäŋ'thundja Godnha birrka'mirriŋura wäŋaŋura. Yaka yana yukirriya ŋarrtjunmiya ga maŋutji-ḏi'yunmiya bala-lili'yunmiya, yana nhuma dhärriya yukirriya Godkalanydja ḏarrtjalk yana ŋula nhämiriw wal'ŋu ŋayaŋunydja, ga ŋarambiyany'tja nhuma yurru garrwarthiya Godkala, buku-ŋal'yurra biyakana Godku.
1TI 2:9 Ga nhumanydja dhäykawurrunydja yurru dhaṯthunmiya ŋamathaŋa wal'ŋu yana. Yaka dhaṯthunmiya girri'yu ŋuriŋinydja rumbal-milkunharamirriyunydja, be nhäyunydja rrupiya-guḻku'mirriyunydja ga ŋutjaŋ-bakmaranhamirriyunydja girri'yu, ga yaka yana marwattja nhuŋuway buta'kuŋa ŋula nhäyunydja girri'yu.
1TI 2:10 Ga ŋunhi yurru nhuma dhäykawurruyunydja djäma ŋamakurru' yana, ga guŋga'yun yurru yukurra wiripuŋunhanydja yolŋunha, ŋuriŋiyinydjayi nhumanydja yurru yuwalkkumana buta'yirri.
1TI 2:11 Mäkiri'-witjurra biyaka Godkalaŋunydja dhärukku ga marŋgithiya. Yaka guyaŋinyamiya nhunapinyay nhe be djambatj-ḻakaranhamiyanydja, yanapi nhe marŋgi bukmakkuna. Yaka ŋarra ḏukṯuk nhuma yurru dhäykawurrunydja ŋunha ŋurrulili wapmaranhamiya ḏarramuwurruŋgalanydja. Dhäykayunydja yurru yaka marŋgikuma ḏarramuwurrunhanydja; nhina ŋayi yurru yukurra mukthun yana marŋgiyirri.
1TI 2:13 Liŋgu Godthunydja ŋunhi ŋamaŋamayurruna Yadamnha ŋäthilinydja, ga ŋuliŋuruyi ḏarramuwalanydja ŋayi djäma miyalknhana Yepnhana.
1TI 2:14 Yaka ŋayi Yadamnhanydja ŋunhi mayali'-wilkthurruna ŋuriŋiyi bäpiyunydja, yurru ŋunhiyi miyalk mayali'-wilkthunaranydja ŋurikiŋi bäpiwuŋunydja, bala ŋayi gärrinana yätjlilina romlili.
1TI 2:15 Yurru Godthunydja ŋanya yurru miyalknha walŋakuma warray, ŋuliwitjanna ŋunhi ŋayi yurru miyalkthu yothu'nha gurrukama. Ga ŋunhi yurru miyalkthu mukthundja-wala märr-nherraṉmirri Garraywalanydja, ga märr-ŋamathirri wiripuŋuwu yolŋuwu, ga yarrkthun yurru ŋulaŋuru yätjŋuru, bala ŋayi yurru ŋunhi dhäykanydja nhina yukurra walŋana Godkalana yana nyeyaḻŋura.
1TI 3:1 Yo, dhuwalanydja yuwalknha wal'ŋu dhäruk ŋunhi ŋuli yolŋu'-yulŋuyu yukurranha ḻakaranha, balanyara gam', “Ŋunhi ŋuli yolŋu ḏukṯukthirri ŋayi yurru ŋurruŋulili wapthun Godkalaŋumirriwu miṯtjiwu, ŋunhiyinydja manymak warray, yaka yätj; manymaknha yolŋuwu ŋunhiyinydja ŋayi yurru djäka yukurra yolŋu'-yulŋuwu bitjan ŋuthanmarama Godkalaŋuwu romgu.”
1TI 3:2 Yurru ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋurruŋu Godkalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu, ŋayinydja yurru balanyara yolŋunydja gam': Ŋayi yurru nhina yukurra ŋamathama dhika wal'ŋu, märr yurru yakana ŋula yolthu maḻŋ'marama nhanukala yätjtja ŋula nhä. Ŋayi yurru nhina yukurra waŋganygalaŋumirri yana miyalkkalaŋumirrinydja, nhanŋuway miyalk ŋunhi, ga yaka yurru ŋayi malthun yukurra ŋuriki nhanukiyingalaŋunydja ŋayi djälwu; ŋayi yurru yana gulmaranhamirri ŋanyapinyay ŋayi yätjŋurunydja malaŋuŋuru. Guyaŋirri ŋayi yurru dhunupakuma yana, ga yaka yurru ŋayi djäma ŋula nhä wakalliliyamanydja. Ŋayi yurru gumurr-ŋamathirri märramanydja yolŋunha mulkurunhanydja ŋunhi nhanukiyingalay ŋayi wäŋalili, bäyyi ŋunhi yakanydja nhanŋu gurruṯu'mirri galkiwuy. Ga bitjandhi bili ŋayi yurru warraŋulkuma yana maḻŋ'marama ḻakaramanydja Godku dhäruktja, marŋgikumanydja marrtji yolŋu'-yulŋunha.
1TI 3:3 Ŋunhiyi ŋurruŋunydja yolŋu yurru yakana leŋunydja yukurra ŋänitji'yunydja, ga yakana ŋayi yurru ŋula mari djäma buma yukurra, ga ŋarrtjun wiripuŋunha yolŋunha maḏakarritjthunydja dhärukthu yakana; yana ŋayi yurru mundhurrthirri dhika wal'ŋu gäma marrtji yolŋu'-yulŋunha wurrkurrum' yana bala, yakana ŋayi yurru waḏutja maḏakarritjthirri. Yakana ŋayi yurru djäl-ḏumurru rrupiyawu ga girri'wu ŋula nhäku.
1TI 3:4 Bitjan liŋgu ŋayi yurru yukurra djäka nhanukiyingalaŋuwu ŋayi galkiwuywu gurruṯu'mirriwu, märr nhanŋuway yurru wäŋa djingaryun ḻatju' dhika wurrkurrum' marimiriw nhämiriw, liŋgu ŋuriŋi yumurrku'yunydja nhanukala yukurra dhäruk märrama ŋanyana, märr-ŋal'yunna nhanukala.
1TI 3:5 Ŋuli nhanŋu yurru ŋurikiyi wäŋa yukurra djingaryun marimirrinydja dhirrkthirrktja, liŋgu ŋunhiyi ḏarramu yaka ŋayi marŋgi nhaltjan ŋayi yurru marŋgikuma yukurra nhanukalaŋu ŋayi galkiwuywu, märr yurru walala nhina waŋganyŋura yana marimiriw nhämiriw, yakana ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu djäka yukurra Godkalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋamathama, märr yurru walalanydja yukurra nhina ŋamathama wal'ŋu dhika waŋganyŋura.
1TI 3:6 Ŋunhi ŋayi yurru yolŋu marrtji Garraywalanydja gali'lili wapthun, yakana ŋayi yurru waḏutjanydja yana ŋurruŋuyirri, ŋäthilinydja ŋayi yurru ŋuthan marrtji Godkala romŋura, ŋayipi ŋathili yurru, märr yurru ŋayi yaka ŋayipiyirri bathala ḻakaranhamirri. Ŋuli ŋayi yurru garrwarkunharamirrinydja ŋanyapinyay ŋayi, ŋayinydja yurru Godthunydja ŋanya murr'maramana yana, bitjarra ŋayi ŋäthili murr'maraŋala ŋunhiyi Mokuynha wal'ŋu.
1TI 3:7 Yo, Godkunydja yurru yolŋu ŋurruŋu nhina manymakkumana dhika wal'ŋu, ḏarrtjalk yana ŋula nhämiriw, märr yurru yakana ŋula yolthu maḻŋ'marama nhanukala yätjtja ŋula nhä, märr yurru yakana ŋanya ŋuriŋi yätjthunydja mokuyyunydja gaṯmarama ŋula nhäyu romdhu, bala galkinyamaramana.
1TI 3:8 Ga bitjandhi liŋgu yolŋu, ŋunhi ŋayi ŋuli wapthun Garraywala djämalili, ŋunhi dharraymirri ŋayi Godkalaŋuwu miṯtjiwu, ŋunhiyinydja yolŋu yurru nhina yukurra ŋamathamana wal'ŋu yanana. Yakana ŋayi yurru djäma ŋula nhä wakalkuma yana be djambatjthu dhärukthu waŋa; yuwalkkuma yana ŋayi yurru guŋga'yundja yolŋu'-yulŋunhanydja, ga yakana ŋayi yurru waŋanharamirri ga wiḏiyal gäma yolŋunha, gupa-waŋa ŋula nhaltjan. Yakana ŋayi djäl-ḏumurru ŋänitjiwu ŋula nhäkunydja ḻukanharawu, ga yakana ŋayi wanaŋa-ḏumurru rrupiyawu wo girri'wu ŋula nhäku.
1TI 3:9 Ŋayi yurru Godkala ŋuriŋiyi djämamirriyu yolŋuyu ŋayathama baṯ bitjan Godku yuwalktja wal'ŋu dhäwu' ŋunhi ŋilimurru yukurra märr-yuwalkthirri, ŋunhiyi bili dhäwu' ŋunhi ŋayi Godthu warraŋulkuŋala ŋilimurruŋgala maḻŋ'maraŋala. Yuwalknha wal'ŋu ŋayi yurru marrtjina-wala yana yulŋunydja nhanukalaynha dhukarrkurrunydja.
1TI 3:10 Yakana yurru birrka'mirrinydja wapthun, ŋäthilinydja ŋanya yurru nhäma yukurra gatjarr'yun, ga bäy yurru ŋayi ga rom-dhunupayirri nhumalaŋgala maŋutjiŋura, yurruna ŋanya nhuma yurru nherraṉdja ŋunhimala djämalilinydja.
1TI 3:11 Ga dhäykanydja nhanŋu ŋurikiyi yurru nhina yukurra ŋamathama dhika wal'ŋu, ga guyaŋirri ŋayi yurru ḻatju'kuma, yaka djarrpi'kumanydja, ga yaka yurru ŋayi djäma ŋula nhä wakalliliyamanydja. Yaka ŋayi yurru wiḏiyal gäma yukurra yätjtja dhäwu', ŋula yolnha gupa-waŋanydja, ga yaka ŋayi yurru yukurra malthun nhanukalayŋuwu djälwu yana. Ŋayi yurru ŋunhiyi miyalktja märr-yuwalkthinyaramirri yolŋunydja, märr yurru wiripu-gulku'yu yolŋuyu dharaŋan muka ŋanya, ŋunhi ŋayi yurru yukurra djäma ŋamathamanydja wal'ŋu nhä malanha.
1TI 3:12 Ga ŋunhinydja ŋayi yurru yukurra nhinanydja ŋunhiyi ḏarramu waŋganygalaŋumirri miyalkkalaŋumirrinydja, ŋurikalaŋumirri liŋgu, nhanŋuway miyalk ŋunhi. Ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru nhanŋuway yumurrku'nhanydja marŋgikuma marrtji ḻatju'kuma yana, bala ḏaḏawmarama yätjŋuru, märr yurru nhanŋu wäŋanydja ḻatju' dhika yana wapurarr, ga yumurrku' nhanŋu yurru nhina yukurra märr-ŋamathinyaramirri dhika wal'ŋu waŋganyŋura.
1TI 3:13 Yo, ŋunhi ŋayi yurru yolŋuyu djäma ḻatju'kumanydja dhikanydja Godku, yolŋuyunydja ŋanya yurru wiripuŋuyunydja ḻatju'-ḻakaramana nhäma, märr yurru ŋayi yukurra ḻakarama dharuktja Godku ŋula nhämiriwnha goramiriwnha, rum'rumdhunamiriwnha yana, liŋgu wirrkina ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu märr-yuwalkthirri yukurra Djesu-Christkala.
1TI 3:14 Dimithi ŋarranydja yukurra dhuwala gatjpu'yunna yulŋunydja, galki ŋarra boŋgama marrtji dhipali, withiyurruna nhuna, yurru mak ŋarranha yurru gulmarama ŋula nhäyu gandarrŋuranydja. Yurru ŋarra wukirrina yukurra dhuwala yulŋunydja dhäruktja nhuŋu djorra'lilina, märr yurru nhe marŋgiyirri, nhaltjan yurru Godku ŋunhi yolŋu walala miṯtji nhina yukurra ŋamathama. Liŋgu Godkunydja miṯtji yolŋunydja walala dhuwala balanyara bitjan rumbalnydja nhanŋuna Godkuna, ŋunhi ŋayinydja dhuwala walŋa-ḏikṯik yana. Yo, ŋilimurrunydja dhuwala Godkunydja yolŋu walala ŋuli garrwarkuma ŋal'marama Godkunydja yuwalk rom, märr yurru ŋayi marrtjina-wala yana, bitjanna liŋguna yurru.
1TI 3:16 Yo, yuwalk dhuwala yulŋunydja. Godkunydja rom biyapul wal'ŋu garrwar ga dharrpal, yakana yurru yolŋuyu maḻŋ'maramanydja marrtji ŋuriŋi nhanukalay ŋayi be djambatjthunydja guyaŋinyarayu, yurru ŋayi Godthunydja liŋguna ŋunhi maḻŋ'maraŋalana ŋuliwitjarra Djesu-Christkalaŋukurruna. Wiripunydja ŋilimurru ŋuli ḻakarama ŋanya Christnha manikaykurru bitjan. Christtja ŋunhi maḻŋ'maranhaminana ŋanyapinyay ŋayi rumbalnha wal'ŋu yolŋuna ŋayi, ga Godkala ŋuriŋi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ŋanya ḻakaraŋala dhuwurr-dhunupa ŋayinydja, Godku nhanŋuway Gäthu'mirriŋu. Ŋunha djiwarr'wuyyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋanya nhäŋala ṉirryurrunana yukurrana, ŋunhi ŋayi burakina dharpaŋura, ga dhiyalanydja munatha'ŋuranydja yolŋu'-yulŋuyu ḻakaraŋala yäkunydja ŋanya birrŋ'maraŋalana bäpurru'wala ga bäpurru'wala. Birrka'mirriyuna bäpurru'yunydja ŋäkula, bala märr-yuwalkthinana nhanukala, bala ŋayi ŋanya roŋiyinyamaraŋalana balayi yulŋunydja djiwarr'liliyi, nhanukiyingalay ŋayi ḻatju'lilina wäŋalili.
1TI 4:1 Yo, Godkalanydja Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ŋuli yukurra warraŋulkumana wal'ŋu ḻakarama ŋilimurruŋgu bitjanna gam': Ŋuriŋi waluyu dhä-yawar'yunarayunydja yurru wiripunydja yolŋu'-yulŋu gulyunna märr-yuwalkthinyaraŋurunydja, yakana yurru walala biyapul märr-yuwalkthirri ŋunhiyinydja yuwalkŋunhanydja wal'ŋu dhäwu'nha, yana walala yurru mäkiri'-witjundja ŋurikina yätjkuna birrimbirrwu mayali'-wilkthunaramirriwuna, ga malthundja walala yurru rirrakaywu mokuywalaŋuwuna dhäwu'-gänharamirriwu walalaŋgu, ŋunhi walala ŋuli marŋgikuma yolŋu'-yulŋunha, bothinyaramirriyu.
1TI 4:2 Bala ŋuriŋiyinydja yolŋu'-yulŋuyu, nha yay'-wulanharamirriyunydja walalay ḻakarama ŋuli be nhäna bothinyaramirrina dhäwu', liŋgu ŋayaŋu walalaŋgu ŋunhi bitjan rakunynha; yakana walala yurru ŋäma ga dhäkay-ŋäma Godkunydja biyapul.
1TI 4:3 Bala walala ŋuli ḻakaramanydja yolŋu'-yulŋuwu bitjanna gam', “Nhuma yurru ḏarramu ga dhäyka yakana märranharamirri; nhuma yurru nhina yukurra gänana wal'ŋu yana ḻuni'na maṉḏa.” Ga wiripunydja walala ŋuli waŋa bitjan, “Yaka ḻukiya ŋunhi nhänydja ŋula ŋatha,” bitjan walala ŋuli waŋa. Yurru bukmak ŋunhi ŋathanydja malanha ŋayi Godthu djäma bukmakku yana ḻukanharawu, ga ŋunhi ŋuli ŋali märr-yuwalkthirrinydja yukurra Godkala, ga marŋgiyirri yuwalkkunydja, ŋalinydja yurru buku-wekama muka Godnha ŋurikiyi ŋathawunydja malaŋuwu, bala yana ḻuka muka ŋatha ŋunhi birrka'mirri nhä malanha.
1TI 4:4 Liŋgu bukmak nhä malanha Godthunydja djäma manymak warrpam' yaka ŋali yurru yukurra yätj-ḻakarama nyamir'yun, bala gali'lilina gurrunhan; märramanydja ŋali yurru ŋunhiyi bukmaktja, bala buku-wurrpanna yurru Godnhanydja manapan.
1TI 4:5 Liŋgu ŋuriŋiyi Godkalanydja dhärukthu ga bukumirriyanharayu bitjanna ŋali yurru gurrunhan ŋunhiyi ŋatha Godkuna, märr ŋuliwitjandhinydja ŋathakurru Godthunydja yurru ŋilimurrunha marrtji ganydjarr-wekamana.
1TI 4:6 Yo Dimithi, nhe yurru buku-ḻayyunmaraŋa ŋunhiyi Garraywalaŋumirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋurikiyi nhäkunydja malaŋuwu, märr balakurruyinydja nhenydja yurru yuwalknha wal'ŋu yanana djämamirri Djesu-Christkuna, ŋunhi nhenydja ŋuli bitjan liŋgu marrtji bala ŋuthanmaranhamirri nhunapinyaynydja nhe dhiyaŋu dhärukthunydja, ŋunhi ŋilimurru yukurra märr-yuwalkthirri dhiyakuyi. Mukthurra-yana-wala marrtjiya yukirriya dhiyaŋuyi ŋamakurru'yunydja dhärukthu ŋunhi nhe liŋguna märraŋalana ga malthurrunana.
1TI 4:7 Yarrkthurra yana ŋuliŋuruyi nhäŋiniŋ'ŋurunydja dhäparkŋurunydja dhäwu'ŋuru malaŋuŋuru, yakana nhe yurru marŋgiyirri Godkalaŋuwunydja ŋuriŋiyinydjayi. Biyaka liŋgu yukirriya wuṉḏaŋarrkunhamiyanydja, märr yurru nhe yukurra yuwalkkuma yana nhina Godkalanydja romŋura.
1TI 4:8 Manymak warray ŋunhi nhe yurru rumbalnydja ḏaltha'-wuṉḏaŋarrkunhamirrinydja nhunapinyay nhe, märr yurru nhe yukurra waṉḏirri ḏälnha wal'ŋu yana rumbal, yurru ŋunhiyinydja biyapul warray ŋamakurru' ŋunhi nhe yukurra yurru birrimbirrnydja ŋunhi nhuŋuway ḏaltha'-wuṉḏaŋarrkunharamirri ŋuriŋiyi djämayu Godkalanydja, liŋgu ŋuriŋiyina liŋgu nhe yurru nhina yukurra ŋamathamanydja wal'ŋu dhiyala munatha'ŋura, ga ŋunhala djiwarr'ŋura yalala.
1TI 4:9 Dhuwalayinydja dhäruk yuwalk yana wal'ŋu, nhe yurru märramana yana warrpam'thunna dhuwalayi.
1TI 4:10 Liŋgu bukmaktja ŋilimurru dhuwala ḏukṯukthirri yukurra, ŋilimurru yurru nhina yukurra ḻatju'kuma dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋilimurru yurru rakunydhirri, ga dhiyakuyina ŋali ŋuli gukuma ŋunhi yätjnhanydja birrimbirrnha, bala djäma yukurra yurru wuṉḏaŋarrthirrinydja, liŋgu ŋalinydja märr-nherraṉmina ŋurikala walŋa-ḏikṯikkala warray Godkala, ŋunhi ŋayinydja Walŋakunharamirri Garray bukmakku yolŋuwu. Yuwalktja ŋayi yurru ŋilimurrunhanydja walŋakuma, ŋunhi ŋilimurru märr-nherraṉmirri ŋuli yukurra nhanukala Godkala.
1TI 4:11 Yo, ḻakaraŋanydja biyaka warraŋulkuŋa wal'ŋu yana ŋuripa yolŋu'-yulŋuwanydja dhärukthu wuṉḏaŋarryu, märr yurru walala märrama dhäruktja ŋunhiyi, bala marŋgithirrina.
1TI 4:12 Nhenydja dhuwala märr-yuṯa yana ḏarramunydja, yurru yaka nhiniya biyakanydja bitjan ŋuli yothu' ŋunhi, märr yurru yaka walala nhuna yawirriny'-ḻakarama, bala mäkiri'-yarryunna nhuŋu dhärukku. Nhiniyanydja yukirriya ŋamathaŋa wal'ŋu yana, ga waŋiya walaŋguŋa wal'ŋu. Yuwalkkuŋa yana märryu-ḏapmaraŋanydja wiripuŋunha yolŋunha, ga märr-yuwalkthiya Godnhanydja bukmakthiyana ŋayaŋuyunydja nhokalay nhe. Nhiniya ḏarrtjalk yana ŋula nhämiriw, märr yurru ŋuriŋinydja Garraywalaŋumirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu nhäma nhokala, bala marŋgiyirrina marrtji nhaltjanarawu nhinanharawu ŋamathanharawu, märr yurru walalanydja malthundhi munguyun nhunanydja.
1TI 4:13 Ga ŋunhi nhuma yurru Garraywalaŋumirri yolŋu walala waŋgany-manapanmirri waŋganylilinydja, bala maŋutji-ḻaw'maraŋa Godkunydja dhäruk wiripu-guḻku'walanydja yolŋu'-yulŋuwala, ga waŋiya marrtjiya ḻakaraŋanydja warraŋulkuŋa Godku dhäruktja. Biyaka liŋgu marŋgikuŋa marrtjiya walalanha. Gatjuy djämanydja biyakayina, yana liŋgu ga buna ŋarra yurru.
1TI 4:14 Nhe märraŋala liŋguna Godkuŋu ŋunhi wekanhara mundhurr ŋurikiyi djämawunydja ŋulinyaramirriyu ŋunhi walala ŋaḻapaḻmirri yukurrana ŋarambiya ŋal'yurruna nhokala, bukumirriyanharayu manapan, ŋunhi walalaŋgalanydja dhärukkurru ŋayi Godkala Birrimbirryunydja ḻakaraŋalana yukurrana nhuna, nhaltjan yurru ŋayi Godthu djäma nhokalaŋukurru. Yaka yana bäy-ḻakaraŋa ŋunhiyi mundhurrnha, bala gonha'yurrana.
1TI 4:15 Biyakayi liŋgu djämanydja yukirriya ŋunhiyi malanha, märr yurru ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu nhäma nhuna, ŋunhi nhenydja marrtji gurarrthirrina bala yana Godkalanydja romŋura.
1TI 4:16 Biyaka liŋgu gatjarr'yunmiyanydja nhunapinyay nhe dhä-wirrka'yunmiya biyaka, “Yuwalk ŋarra yukurra dhuwala nhina Godkalanydja romŋura? Marŋgikumanydja ŋarra yukurra Godku dhäruktja warraŋulkuma wal'ŋu dhunupa?” biyaka nhe yurru gatjarr'yunmiyanydja. Biyakayina djämana-wala mukthurrana yana ŋuriŋiyi liŋgu romdhu, märr balakurruyinydja nhe yurru walŋakunharamirri nhunapinyay nhe ga ŋunhinha walalanha ŋunhi walala yurru nhuna ŋäma yukurra.
1TI 5:1 Yo Dimithi, ŋuli yurru ŋayi worruŋuyunydja ḏarramuyu djäma ŋula nhä yätj, yaka waŋiya ḏälyunydja dhärukthu ŋanya ŋula nhaltjarra. Waŋiya dhunupa nhanŋu, märr yurru ŋayi dhunupayirri, yurru gurrum'thurra yulŋunydja waŋiyanydja ŋanya, biyakana liŋgu bitjan nhe ŋuli waŋa nhokiyingalayŋuwala bäpa'mirriŋuwala. Ga biyakayi ŋunha yuḏayuḏanhanydja ḏarramuwurrunha raypirri'yurra waŋiya, biyaka yana liŋgu bitjan nhe ŋuli waŋa nhokalayŋuwu gutha'mirriŋuwu dhunupakunharawu biyakayi.
1TI 5:2 Ga waŋiya ŋamathaŋa ŋunhi worruŋunhanydja dhäykanha, biyaka bitjan ŋayinydja nhuŋuwaynha ŋäṉḏi'mirriŋu, ga waŋiya ŋunhi yuḏayuḏanhanydja dhäykawurrunha biyaka bitjan walalanydja nhuŋu yapa'mirriŋuna walala.
1TI 5:3 Wiripunydja dhäyka ŋayi dhuway-rakunymirri yukurra nhina, ga nhumanydja yurru Garraywalaŋumirriyu walalay guŋga'yurra ŋunhiwalayi ŋanya, ŋunhi ŋayi yukurra nhina gäna, djäkamiriwŋura ŋula nhämiriwŋura. Yurru walala nhanŋuwaynha ŋunhiyi galkiwuynha gurruṯu'mirri yurru djäkanydja yukurra ŋurikiyi dhuway-rakunymirriwu miyalkku, ŋuli ŋayi ŋayathama yukurra yumurrku'nha ŋula nhä'mirriŋunha gutharra'mirriŋunha. Liŋgu Godkalanydja romdhu yukurra ḻakarama, ŋilimurrunydja yurru wekamayi buku-ruŋinyamarama ŋilimurruŋgalaŋuwu ŋäṉḏi'mirriŋuwu ga märi'mirriŋuwu. Ga ŋayi Godthunydja yukurra galŋa-djulŋithirrina nhäma, ŋunhi ŋali yurru marŋgiyirrinydja dhiyakuyi romgu, bala dhäruk märramanydja. Wiripunydja ŋuli ŋunhi dhuway-rakunymirri dhäyka nhina yukurra gänana, liŋgu ŋayi yumurrku'miriw yana, bäyŋu nhanŋu galkiwuy gurruṯu'mirri, yurru ŋuliŋuruyi ŋunhi dhuway'mirriŋu nhanŋu rakunydhina, ŋayi ŋuli märr-nherraṉmirri Godkala, ŋunhi ŋayi yurru nhanŋu djäka yukurra. Bala walu-ŋupan ga munhamandhirri dhäykanydja ŋunhiyi yukurra yurru bukumirriyamana birrka'mirriwu yolŋu'-yulŋuwu, ŋäŋ'thunna yukurra Godnha, märr yurru ŋayi wiripu-guḻku'nha walŋakuma. Bala nhumanydja Garraywunydja yolŋu'-yulŋu yurru märr-ŋal'yundhi ŋurikalayi miyalkkala, ga ŋäthilimirriyaŋa nhanŋu ŋula nhä malanha wekaŋa marrtjiya, märr yurru ŋayi yakana dhäparktja nhina ŋula nhäŋuranydja.
1TI 5:6 Ga wiripuyunydja ŋuriŋinydja dhuway-rakunymirriyu ŋuli yukurra guyaŋinyamirri ŋanyapinyaynha ŋayi yana, bala ŋayi yukurra baḏuwaḏuyunna rrupiyanydja warrkulumana ŋula nhänydja, ga ḻayḻayyun ŋula nhäŋurana romŋura. Ŋayinydja ŋunhiyinydja dhäyka balanyarana bitjan nhanŋu ŋayaŋunydja rakunynha, gonha warray ŋayi rumbal walŋanydja, yurru birrimbirrnydja nhanŋu liŋguna rakunynha Godkalanydja maŋutjiŋura.
1TI 5:7 Yo, nhenydja yurru gurrunhan romnha Godkalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu, märr yurru yakana ŋula yolthu maḻŋ'marama walalaŋgala yätjtja; ḻakaraŋa walalaŋgala biyaka gam': Nhuma yurru waŋga'-waŋgany djäkanydja marrtji nhumalaŋgalaŋuwu nhuma gurruṯu'mirriwu, wekaŋa marrtjiya nhä malanha walalaŋgu. Ŋunhi nhe yurru yakanydja bitjandhi djäka marrtji nhokalaŋuwu ŋunhi galkiwuywunydja, ŋunhinydja nhe yakana yuwalk märr-yuwalkthinyaramirri yolŋu Garraywunydja, liŋgu ŋunhiyinydjayi nhuŋuwaynydja gatjaḻ yätjnha wal'ŋu yanana ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yaka yukurra märr-yuwalkthirri Garraywala.
1TI 5:9 Dimithi, wukirrina nhe yurru yäkunydja marrtjiya ŋunhiyinha malaŋunha dhuway-rakunymirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala nhina yukurra gurruṯu'miriwnha yana. Ga ŋuli yurru ŋayi miyalk yuṯanydja wal'ŋu märr, ŋunhi ŋayi yakanydja djuḻkmaraŋala walu dhuŋgarra 60-nydja, yaka ŋunhiyinydjayi wukirri yäku dhipali djorra'lili. Yo, wiripunydja dhuway-rakunymirri dhäyka ŋuli nhinanha yukurranha waŋganygalana yanana, ŋurikalana liŋgu dhuway'mirriŋuwala, ga wiripu-guḻku'yunydja ŋuriŋinydja ḻakarama ŋuli yukurra ŋanya ḻatju'na. Ŋayi yukurrana ŋuthanmaraŋalanydja nhanŋuway yumurrku'nha ŋamathaŋala yana, ga gumurr-ŋamathina ŋayi ŋuruku mulku'-mulkuruwunydja nhanukiyingala ŋayi wäŋalilinydja. Gurrum' yana dhika ŋayi ŋuli djäkanydja yukurranha ŋuriki Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu, yaka ŋula be yindikunharaminya ŋanyapinyay ŋayi. Ga bitjarrayina ŋayi yukurrana marrparaŋ'kuŋalanydja ŋunhinydja yolŋunha ŋunhi ŋayi galŋa-yätjthirri yukurra ŋuli nhina, ga guŋga'yun ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi yukurra ŋonuŋ ŋuli gurrukama. Bitjan liŋgu ŋayi yukurra djämanydja ŋamakurru' yana, guŋga'yun marrtji yolŋu'-yulŋunha wiripu-guḻku'nha. Nhe yurru yäkunydja nherraṉ djorra'lilinydja balanyarayina liŋguna dhuway-rakunymirrinhana dhäykawurrunha, märr yurru nhuma Godkunydja miṯtji djäkana yukurra walalaŋgu.
1TI 5:11 Ga ŋuli ŋayi dhuwaymiriw yuṯanydja yolŋu, yaka ŋunhiyinydja gurrunharra yäku ŋunhi djorra'lili' ŋayi ŋuli bäynha malthurru nhanukiyingalaŋuwuna djälwu, bala gonha'yurruna Christnhanydja, liŋgu ŋayi djäl wiripuŋuwu dhuway'mirriŋuwu märranharawu.
1TI 5:12 Liŋgu ŋunhiyinydja yaka ŋamakurru', ŋunhi ŋayi yurru ŋäthili dhawu'-nherraṉ Garraywala, ŋayi yurru ŋunhi nhina yukurra nhanŋuwaynha yana Garraywuna waŋganyguna, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja dhawu'-nherraṉminyara-ŋurunydja ŋayi yurru ḻiyanydja djambina, bala märramana yurru wiripuŋunha ḏarramunha. Dhuwalayinydja yakana manymak.
1TI 5:13 Wiripunydja ŋuli dhuway-rakunymirri yolŋu nhina yukurra djämamiriwnha bitjanna, bala marrtjina ŋayi ŋuli yana wäŋalili ga wäŋalili, gäma marrtji ŋula nhäna dhäwu' wiripuna ga wiripuna bala, yana ŋayi ŋuli djarrma-wamana, ga marina djäma ŋuriŋiyi dhäwu'yunydja.
1TI 5:14 Manymak warray ŋunhi yutawunydja miyalkku, ŋayi yurru märrama wiripuŋunha dhuway'mirriŋunha dhäŋuru ŋuliŋuru ŋunhi nhanŋu dhuway'mirriŋu rakunynha, märr yurru ŋayi yothunha gurrukama biyapul, ga ḻayḻayyun marrtji djäka djamarrkuḻi'wu nhanukalayŋuwu ga wäŋawu, märr yurru yakana ŋula yolthu maḻŋ'marama yätjtja nhanukala, bala waŋa yätj-ḻakaramana bukmaknhanydja Garraywalaŋumirrinha yolŋu'-yulŋunha.
1TI 5:15 Liŋgu wiripu-guḻkuny'tja yuḏayuḏa dhuway-rakunymirri walala liŋguna yukurrana ŋanydjaḻa'yurruna Garraywalaŋuŋurunydja, bala walala yukurra malthundja yätjkuna ŋurikina mokuywalaŋuwuna gatjaḻwu, Ŋäṉukkalana romlili wapthurruna.
1TI 5:16 Yo, ŋuli yurru nhe ŋula yol Garraywalaŋumirri yolŋu galkiwuynydja gurruṯu'mirri ŋuriki dhuway-rakunymirriwu yolŋuwu, nhenydja yurru djäkana yukurra ŋurikiyinydja miyalkku, ŋayi yurru ŋunhiyinydja nhina yukurra nhokalana djäkaŋura, märr yurru Godkunydja yolŋu'-yulŋu miṯtji djäka yukurra ŋuriki liŋgu dhuway-rakunymirriwu walalaŋgu ŋunhi walala yukurra nhina gäna gurruṯu'miriwŋura.
1TI 5:17 Yo, nhuma yurru ŋurikalanydja märr-ŋal'yurra Garraywalaŋumirriwalanydja djäkamirriwala walalaŋgala, ŋunhi walala ŋuli djäka ŋamathama wiripuŋuwu yolŋu'-yulŋuwu, ga yakana meṉguŋa ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli mirithirri wal'ŋu wirrki djäma, ḻakarama warraŋulkuma wal'ŋu dhika Godku ŋunhi dhäruk, ga marŋgikuma ḻakarama yukurra gatjaḻ Godkalaŋuwu yolŋu'-yulŋuwu. Wirrki yana nhuma yurru märr-ŋal'yurra ŋurikalayinydja walalaŋgala, ga wekaŋa walalaŋgu nhäyinyara ŋamakurru'.
1TI 5:18 Liŋgu ŋunha djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan gam', “Ŋunhi ŋuli buliki'yu djäma marrtji muŋdhu'-muŋdhun ŋatha malanha, barrkuwatjkuma marrtji ŋuliŋuru dhukun'ŋurunydja, yaka ŋanya dhänydja ḏapmaraŋa; yana ŋanya gonha'yurra, märr ŋayi yurru ḻuka marrtji ŋatha ŋuliŋuruyi.” Ga bitjandhiyi yukurra djorra'yunydja gam' ḻakarama, “Ŋunhi yurru yolŋuyu djäma yukurra guŋga'yun nhuna, nhenydja yurru nhanŋuna wekama bala buku-ruŋinyamarama ŋurikiy djämawuy.”
1TI 5:19 Ga ŋuli ŋayi yurru waŋganydhu ŋula yolŋuyu ḻakarama dhäwu' yätjkuma Garraywu djämamirrinha yolŋunha, ŋunhi ŋayi be djäma yätjkuŋala, yaka yana dhunupa märr-yuwalkthiyanydja. Ŋäthilinydja ŋathili malŋ'maraŋa dhäwu' nhä ŋunhi yuwalk, ga ŋunhi yurru märrma' ŋula nhä ḻurrkun' yolŋu marŋgi ŋurikiyi, ga ḻakarama walala yurru ŋunhi liŋgu ŋupanayŋu dhäwu', bala nhenydja yurru märr-yuwalkthiyana.
1TI 5:20 Ŋuli ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu yuwalk djäma yätjkuŋala, ga nhenydja yurru raypirri'yurra ŋanya waŋiya ḏälyu dhärukthu bukmakkala ŋurikala yolŋuwala walalaŋgala maŋutjimara, märr yurru walala wiripu-guṯku'yunydja ŋuriŋinydja nhämana, bala nhina yurru rom-wiyaṉiyirrina ŋurikiyi.
1TI 5:21 Dimithi, dhuwalanydja ŋarra yukurra ḻakarama nhuŋu mirithirrina wal'ŋu dharrpalnha, gumurrŋura Godkalana yana, ga Djesu-Christkalana, ga bukmakkalana Godkalaŋumirriwala djiwarr'wuywala walalaŋgala. Mulkiyanydja baṯ biyaka yana dhuwalayi dhäruktja ŋunhi ŋarra ḻakarama yukurra nhuŋu. Nhe yurru nhämanydja bukmaknha yolŋunha walalanha rrambaŋikuma yana. Yaka djarr'yurra nhuŋuway galkiwuynha ŋurikala wiripuwala yolŋuwala. Yaka dhuwaliyi dhunupa nhuŋu, ŋunhi nhe yurru wiripu-guḻku'nha guŋga'yun, bala meṉgumana nhä malanha buku-dhumukthirrina yätjtja walalaŋgu yana, ga wiripu-guḻku'nhanydja nhe yurru yakana guŋga'yun ŋula, ga ŋunhi ŋayi yurru djäma ŋula yätjtja, nhenydja yurru dhunupana murr'maramana ŋanya ŋunhi yolŋunha. Dhuwaliyinydja yätjnha yanana rom, yakana ŋamakurru'; yakana nhe yurru djarr'yun nhuŋuway galkiwuynha bitjandhiyinydja.
1TI 5:22 Ga yaka yana nhe yurru waḏutja wapmaraŋa ŋula yolnha yolŋunha Garraywalanydja djämalili; bulnha ŋathili galkurra, yurruna nhuma yurru muḻkurrlilinydja goŋ-ŋal'yurra nhanukala bukumirriyanharakurrunydja. Ŋuli ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu djäma ŋula nhä yätj, dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋunhi nhe ŋanya nherrara bitjarrayinydja, ŋunhiyinydja bitjan nhenydja djäma yätj, rrambaŋina nhuma maṉḏa. Nhenydja yurru nhina ḏarrtjalk yana wal'ŋu dhika nhämiriw, ganaŋ'thun yana yätjŋurunydja malaŋuŋuru.
1TI 5:23 (Yurru yaka nhe wurkthurra gapunydja waŋganydja, wiripunydja nhe yurru ḻukiya weyika borum ŋänitji, yurru mitjpili yana yutjuwaḻa, liŋgu ŋunhiyinydja bitjan mirritjin nhokalaŋuwu gulungu dhiyaki, liŋgu wiripunydja nhe ŋuli rirrikthun dhuwaliyi gulun nhe.)
1TI 5:24 Yo, wiripunydja ŋuli yolŋuyu djäma yätj baṉarra'ŋurana warraŋulnha, bala guḻku'yunydja ŋuli yolŋuyu nhämana, bala marŋgiyirrina, bala yurru ŋuriŋi dhä-wirrka'yunaramirriyu yolŋuyu ḻakarama ŋanya yätjnha. Ga wiripu-guḻku'walanydja ŋunhanydja ŋayaŋuŋura yukurra yätj ŋorra djuḻuḻ'yunara; yakana ŋuli yolŋu'-yulŋuyunydja nhäma ŋunhiyi yätj waḏutjanydja, yurru yalalanydja ŋayi yurru ŋunhiyi maḻŋ'thu-maḻŋ'thun marrtji warraŋulthirrina bukmakkuna nhänharawu.
1TI 5:25 Ga balanyara liŋgu ŋupanayŋuyi, bukmakthunydja ŋuli nhämana yana ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula yolthu baṉarra'ŋuranydja djäma nhä ŋamakurru', ga ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu djäma ŋamathama gayulnydja wal'ŋu, yakana yurru ŋunhiyinydjayi ŋorra djuḻuḻ'yun weyindja. Ga märrwu ŋurikiyinydja ŋarra yukurra ḻakarama bitjan, “Yaka yana waḏutjanydja wapmaraŋa yolŋunha Garraywalanydja djämalili.”
1TI 6:1 Ga ŋayi yolŋu ŋunhinydja ŋunhi ŋayi djämamirri ŋurikina buŋgawamirriŋuwuna nhanukalayŋuwu, ŋayi yurru ŋunhiyinydja djämamirri yolŋu märr-ŋal'yunna nhanukalayŋuwala ŋurruŋuwalana buŋgawawalana, bala dhäruk märramana yurru, märr yurru yakana ŋula yolthu yolŋuyu yätjkuma waŋa Godnhanydja yäkunha, bala yätj-ḻakaramana dhuwalayi dhäwuny'tja, ŋunhi ŋilimurru ŋuli ḻakarama marŋgikuma yukurra.
1TI 6:2 Ŋuli ŋayi ŋunhiyi buŋgawa Godkunydja yolŋu, maṉḏanydja ŋunhiyi bitjan gutha'manydjina yulŋunydja, ŋayi ga djämamirri yolŋu nhanŋu, yurru yakana ŋayi ŋuriŋiyi djämamirriyunydja yolŋuyu nhanukala ŋanya yurru märr-yuḻkthundja; ŋayi yurru yana djämanydja ḻatju'kuma wal'ŋu dhika nhanŋu, liŋgu ŋayi yukurra yuwalktja ŋunhiyi guŋga'yun märr-yuwalkthinyamirrinha yolŋunha, ŋunhi wal'ŋu nhanŋuway marrkapmirrinha wäwa'mirriŋunha. Dhuwalayi Dimithi nhe yurru ḻakarama yolŋu'-yulŋuwalanydja marŋgikumanydja. Ḻakaraŋanydja wirrki wal'ŋu yana ḏälyu dhärukthu, märr yurru walala dhuwalayi dhäruktja märrama yana.
1TI 6:3 Yakana yana galkithiya ḻunduthiya ŋula yolkalanydja ŋunhi ŋayi ŋuli marŋgikuma ḻakarama wiripuyama, liŋgu yakana ŋayi ḏukṯuk walŋamirriwunydja ŋurikinydja dhärukku ŋilimurruŋgalayŋuwu Garraywu Djesu-Christkunydja, ga yaka ŋayi ŋuli ŋaḏupthun ŋurikiyi dhawu'wu, ŋunhi ŋuli ŋuriŋiyi yolŋunha gäma galkikuma Godkala wal'ŋu.
1TI 6:4 Ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋuli yana ŋanyapinyay ŋayi yindikunharamirrina, yanapi ŋayi marŋgina wal'ŋu bukmakku, yurru yakana ŋayi yana marŋgi yuwalkunydja wal'ŋu, liŋgu guyaŋirri ŋayi yukurra djarrpi'kumana yana. Bitjanna liŋguna ŋayi ŋuli waŋana marrtji dhä-ḏälthirrina, dhawuluŋguḻ'-dharrana yana, liŋgu waŋa ŋayi ŋuli yukurra dhäruktja waŋganynha. Yakana ŋunhiyinydja ŋamakurru', liŋgu ŋuliŋuruyinydjayi yurru dhawaṯthun mirithirrina guḻku'na yätjtja malanha, balanyarana gam': Yolŋu'-yulŋu yurru maŋutji-ḏi'yunmirrina yukurra, bala barrku-barrkuwatjthirrina guḻk-guḻkthunmirrina, bala walala yurru gupa-waŋana walalanhawuy walala, yakana walala djäl walalaŋguway walala bala-lili'yunmirri.
1TI 6:5 Bitjanna liŋguna walala yukurra yurru ŋarrtjunmirrina wal'ŋu yana, liŋgu muḻkurrnydja guyaŋinyarawuynydja walalaŋguŋu dhäparknha ga djarrpi'na, liŋgu walala ŋapana-wekaŋala ŋuriki yuwalkŋuwunydja romgu wal'ŋu. Walala ŋuli märr-yuḏakthunmirrina yana ŋunhiyinydja, yanapi walala Garraywuna yolŋu, liŋgu walala ŋuli guyaŋirri yanapi walala yurru ḻukunydjayirri, ga märrama ŋula nhä ŋamakurru' ŋuriŋinydjayi romdhu.
1TI 6:6 Ga yuwalkkumanydja yurru yolŋu ḻukunydjayirri, ŋunhina ŋunhi ŋayi yurru yuwalkkuma nhina yukurra Godkala romŋura, ga märr-ḏaw'yun ŋayi ŋuli ŋuriŋina liŋguna, liŋgu märramanydja ŋayi yurru yukurra ŋunhinha dhawar'yunamiriwnha nhä malanha yana.
1TI 6:7 Yaka yana ḏukṯuk-ḏumurruyiya yukirriya dhiyakuywu munatha'wuywunydja nhäku malaŋuwu, liŋgu ŋilimurru dhawal-wuyaŋinanydja dhiyala wäŋaŋuranydja goŋ-dhäpark yana ŋula nhämiriw, ga ŋunhi ŋali yurru rakunydhirrinydja, bala gonha'yundja dhuwala munatha' wäŋa, yakana yurru ŋali gäma galki ŋula nhänydja malanha.
1TI 6:8 Yo, ŋunhi ganany'tja ŋitjalaŋgu ŋatha ḻukanharawu, ga girri' dhaṯthunminyarawu, ŋuriŋina liŋgu ŋali yurru ḏaw'yun märrnydja yana.
1TI 6:9 Liŋgu ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi rärru-ḏumurrunydja ḻukunydjayinyarawu, ŋayinydja yurru yolŋunha ŋunhiyinydja gaṯmaramana ŋuriŋi munatha'wuyyuna nhäyu malaŋuyu, liŋgu bitjanna liŋguna ŋayi yukurra ŋoy-ŋapu'yundja birrka'mirriwuna nhäku malaŋuwu, ga ŋuriŋiyinydja romdhu ŋanya gur'yunna yukurra birrka'mirriwuna nhäku malaŋuwu yätjku. Ŋunhiyinydja rom bawa'mirrina yana, liŋgu ŋunhiyinydja yolŋunha yurru yana walŋa-winya'yun-maramana ŋuriŋiyinydja ŋayaŋu-ŋapu'yunarayunydja romdhu, ŋunhi ŋuli yukurra ŋanya wuyupmaramana ŋamakurru'ŋurunydja ga mäwaya'ŋurunydja, bala walŋanydja nhanŋu yurru baḏawaḏu-yunna ŋuriŋiyi nhanukalay djälyu.
1TI 6:10 Yo, ŋunhi ŋuli yolŋu wirrki wal'ŋu ḏukṯukthirri rrupiyawunydja, ŋunhiyi ŋoy-ŋapu'yunaramirrinydja ŋuli ŋorra yukurra ŋunha ŋayaŋuŋurana nhanukala, balanyarana bitjan ŋaraka maŋutji ŋatha, bala ŋuliŋuruyi yurru dhawaṯthundja birrka'mirrina nhänydja malanha yätjtja. Wiripu-guḻkuny'tja liŋguna ŋapana-wekaŋala, winya'yurrunana Godkalanydja liŋgu ŋuriŋiyina ŋoy-ŋapu'yunarayu yukurranharayu rrupiyayuna; yakana ŋayi yukurra märr-yuwalkthirri Garraywalanydja biyapul, bala ŋayaŋunydja ŋanya yukurra bitjanna liŋguna dharpumana warwuyuna ga ŋula nhäyuna galŋa-yätjthinyaramirriyuna.
1TI 6:11 Yurru nhenydja dhuwala nhanŋuway warray Godku yolŋu, bala yarrkthurrana yana ŋuliŋuruyinydja romŋuru; yaka nhenydja biyakayi ŋoy-ŋapu'yurra ŋula nhäku rrupiyawu ga munatha'wuywu nhäku malaŋuwu. Nhenydja yurru ŋoy-ŋapu'yurra yukirriya dhiyakuna malaŋuwu gam': Nhe yurru djäma ŋamathama wal'ŋu, ga nhina Godkala romŋura yana. Nhe yurru märr-yuwalkthirri Garraywala märr-nherraṉmirri manapan, ga yuwalkkuma yana wal'ŋu dhika nhe yurru märryu-ḏapmaramanydja wiripu-guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha. Mukthunna yana-wala nhe yurru marrtji yukurra marimirrikurrunydja ŋula nhämirrikurru, ga yaka yurru nhe gandarrŋura ḏaḏawyun, ga guŋga'yun nhe yurru marrtji bala wiripu-guḻku'nhanydja yolŋu'-yulŋunha gurrum'thurra wal'ŋu. Balanyarawuyinydja malaŋuwu nhenydja yurru wirrkina ḏukṯukthirri yukurra.
1TI 6:12 Yuwalkkuŋa yana wirrki wal'ŋu märr-yuwalkthiyanydja Godkala, ga wirrki yana mulkiyanydja baṯ biyaka nhanŋu romdja, biyaka bitjan ŋuli yolŋu ŋunhi waṉḏirri bata'yunarawu wirrki wal'ŋu yana, märr yurru ŋayi märramana ŋunhalanydja bala ŋula nhä. Yurru nhenydja waṉḏiya yukirriya wirrki warray ŋula Godkala warray dhukarrkurru, märr yurru nhe nhinana yukurra walŋana ŋunhala Godkalanydja wäŋaŋura. Liŋgu bitjarrayi muka ŋunhi ŋayi Godthu dhäwu'-nherraranydja nhuŋu ŋäthilinydja wal'ŋu, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi wäthurruna nhuŋu malthunarawuna nhanŋuway, ga guḻku'yuna yolŋuyunydja walalay nhäŋalana nhuna ŋunhimalayi ŋunhi nhe waŋana yoraŋala Garraywu, bala märr-nherraṉminana Garraywala.
1TI 6:13 Dimithi, dhuwalanydja ŋarra yukurra waŋa nhuna mirithirri dharrpalyu dhärukthu; waŋanydja ŋarra yukurra ḻakaramanydja yäkuyu Godkala yana, ŋurikalayi ŋunhi bukmak nhä malanha nhina yukurra walŋana nhanukalaynydja yana walŋayu, ga yäkuyu ŋarra yukurra waŋa Djesu-Christkala, ŋurikala ŋunhi ŋayina waŋana yoraŋala Godkalaŋuwunydja dhukarrwu gumurrŋura ŋurikala wal'ŋu buŋgawawala yäkuwala Bun'tja-Baylatkala.
1TI 6:14 Dhuwalana ŋunhiyi dharrpalnydja wal'ŋu dhäruk gam': Godkunydja rom dhuwala ḏarrtjalk warray, garrkuḻuk warray, ga nhenydja yurru nhiniya ŋamathaŋa yana ŋula nhämiriw ŋunhilimi liŋgu romŋura, märr yurru yakana ŋula yolthu maḻŋ'marama nhokala yätjtja ŋula nhä, yana liŋgu-u-u ga Garray Djesu-Christ yurru ŋayipi maḻŋ'thun.
1TI 6:15 Liŋgu yuwalk muka yana ŋayi yurru dhika marrtjinydja ŋunhi, liŋgu Godthu yurru djuy'yun ŋanya lili ŋuriŋi liŋgu waluyu ŋunhi Godthu ŋayipi nherrara, ŋuriŋiyi ŋunha ŋayi yukurra nhina ŋayipi yana waŋgany ŋurruŋu wal'ŋu waŋarr God. Ŋayinydja ŋunhi waŋgany buŋgawanydja wal'ŋu ŋayipi buŋgawamirriwunydja, ga Garray wal'ŋu ŋayipi walalaŋgu Garraymirriwu.
1TI 6:16 Ŋayipi ŋunhi waŋgany walŋa-ḏikṯiktja waŋarr, ga nhinanydja ŋayi yukurra djarraṯawun'mirriŋura, djeŋarra' dhika wal'ŋu biyapul; yakana yurru ŋayi yolŋu galkithirri ŋunhimalayinydja djarraṯawun'lili gänanydja ŋayipinydja. Yakana ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuyu nhäŋala Godnhanydja ŋäthili, ga yakana ŋuli dhiyaŋunydja-wala ŋula yolthu nhäma ŋanya. Gul' ŋilimurru märr-ŋal'yunna nhanŋuway yana, liŋgu ŋayipi muka ŋunhi wäŋa-waṯaŋunydja ŋilimurruŋgu. Bukmak nhänydja malanha warrpam' nhanukala goŋŋura, ga nhinanydja ŋayi yukurra biyapulnha wal'ŋu ganydjarr-ḏumurruna, ga bitjanna liŋgu yurru. Gul' ŋilimurru wokthunna nhanŋu. Yo yo.
1TI 6:17 Dimithi, ḻakaraŋa ŋuripa ŋunhi ḻukunydjamirriwanydja yolŋu'-yulŋuwa, ŋuripanydja walalambala ŋunhi walala yukurra ŋayathama guḻku' nhä malanha munatha'wuy ŋunhi, waŋiya raypirri'yurra walalanha biyaka, “Yaka ŋurr'yurranydja nhuŋuway nhe, yanapi nhe garrwar wal'ŋu biyapul wiripu-guḻku'walanydja, ga yaka guyaŋiya biyakanydja yanapi nhe yurru ŋamathama nhina yukurra ŋuriŋiyi nhäyu malaŋuyu ŋunhi yurru dhulwirmirriyirri, bala winya'yunna yana buḻwaŋ'thunna yurru. Liŋgu ŋayipina waŋganydhuna Godthu ŋuli wekama nhä ŋunhi yuwalktja wal'ŋu ŋamakurru', ga wekamanydja ŋayi yurru rarr'yundja marrtji märryu-dhapinyayu, nyinyaŋdhunamiriw bitjan, märr yurru ŋali nhina yukurra ŋayaŋu-djulŋithirri dhika wal'ŋu yana.”
1TI 6:18 Ga ḻakaraŋa ŋuripayi ḻukunydjamirriwanydja yolŋu'-yulŋuwa, walala yurru djäma ŋamakurru' yana wal'ŋu, ga wekama walala yurru yana marrtji märryu-dhapinyayu, rarr'yun marrtji yurru wiripu-gulku'wunydja, bawala'mirriwu yana bitjan, märr yurru walalanydja nhina yukurra yuwalknha wal'ŋu yana ḻukunydjamirrina Godkalanydja maŋutjiŋura.
1TI 6:19 Yo, ŋunhi ŋali yurru wekama yänanydja märryu-dhapinyayunydja wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ŋunhiyinydja bitjan ŋali yukurra bukulili ŋal'-ŋalmaramana ŋunhana ŋunhi djiwarr'lilina, märr yurru yalalanydja ŋali nhina yukurra ŋamathamana wal'ŋu ŋunhalanydja. Ḻakaraŋa walalambala biyakayi, märr ŋunhalanydja walala yurru ŋayathamana yuwalkŋuna wal'ŋu walŋa, bala nhina ŋamathamana gupaḏalnha-wala yurru.
1TI 6:20 Marrkapmirri Dimithi, mulkiya baṯ biyaka yulŋunydja dhuwalayi dhäruktja Garraywu ŋunhi Godthu ŋunha wekaŋala nhokala dharraylili, bala yarrkthurrana yana ŋuliŋurunydja be nhäŋiniŋ'ŋurunydja ŋula nhäŋurunydja dhäwu'ŋuru, ŋunhi walala ŋuli be djambatjthu walalay ḻakarama. Yaka yana ḻayḻayyurra ŋurikala mayali'miriwŋuranydja dhärukŋura.
1TI 6:21 Wiripunydja yolŋu'-yulŋu liŋguna märr-yuwalkthinana ŋurikiyi be djambatjkunydja dhärukku, bala ŋuriŋiyinydjayi dhärukthu walalanha gatjpaḻ'maraŋalana yuwalkŋuŋurunydja dhukarrŋuru; liŋguna walala winya'-winyayurrunana Garraywalanydja ŋunhi, liŋgu yakana biyapulnydja walala ŋuli märr-yuwalkthirri Garraynha. Godthu yurru gämanydja yukurra nhuna nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayunydja. Ga liŋguna dhuwala dhawar'yurruna.
2TI 1:1 Marrkapmirri Dimithi, dhuwalanydja ŋarra yukurra Bolyu wukirri dhäruk nhuŋu, ŋunhi ŋarranydja bo'puyŋu Djesu-Christku, yurru Godthu ŋayipi ŋarranha nherraranydja dhiyakuyi djämawunydja, liŋgu ŋayipi ḏukṯukthina. Ŋayi djuy'yurruna ŋarranhanydja ḻakaranharawu Djesuwalaŋuwuy, liŋgu ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋunhi ŋayinydja yurru walŋakuma yolŋu'-yulŋunha ŋuliwitjan Djesu-Christkalaŋukurru.
2TI 1:2 Ŋarra yukurra wukirrinydja dhuwala djorrany'tja nhuŋu Dimithi, liŋgu nhenydja marrkapmirrina gäthu'mirriŋu ŋarraku. Ŋarra yukurra bukumirriyama nhuŋu yulŋunydja, märr yurru Godthu Bäpayu ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhuna galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu ga mel-wuyunarayu, märr yurru nhenydja nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara waŋgany-manapanmirri Djesu-Christkala.
2TI 1:3 Ŋarra mirithirri buku-wurrpandja yukurra Godnha. Ŋarra ŋuli buku-ŋal'yundja nhanŋu ŋuruŋu wal'ŋu ŋayaŋuyunydja ḏarrtjalkthu yana, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋarrakala märi'muyu yukurrana djäma nhanŋu ŋäthili. Bitjan liŋgu ŋarra ŋuli buku-wurrpan Godnha, ŋunhi ŋarra guyaŋirrinydja ŋuli yukurra nhuna, bukumirriyamanydja yukurra nhuŋu munha-ŋupan ga walu-ŋupan.
2TI 1:4 Ŋarra ŋuli guyaŋirrinydja nhuna, nhaltjan nhe yukurra ŋäthi ŋunhi, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋarra nhuna ganan. Wirrki yana ŋarra ḏukṯuktja nhänharawunydja nhuŋu, märr yurru ŋarra wirrki yana ŋayaŋu-djulŋithirrinydja wal'ŋu.
2TI 1:5 Ŋarra yukurra guyaŋirrinydja nhuna ŋunhi nhenydja yukurra yuwalkkuma yana märr-yuwalkthirri Djesu-Christnha. Ŋäthilinydja nhokala märi'muyu märr-yuwalkthina Lawatjthu, ga ŋuliŋuruyinydja nhokala ŋäṉḏi'mirriŋuyuna Yunitjthuna märr-yuwalkthina, ga ŋarra marŋgi nhuŋunydja ŋunhi nhenydja bitjandhiyi liŋgu märr-yuwalkthirriyi yukurra.
2TI 1:6 Dhiyakuyinayi nhuna ŋarra yukurra biyapul guyaŋinyamirriyamanydja, bitjandja gam': Djämanydja wirrki yana wal'ŋu, liŋgu Godthunydja bitjarra ŋäthilimirriyaŋalana wekaŋala nhanŋuwaynydja ŋayi ganydjarr nhokalanydja, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋarra bukumirriyaŋala goŋ-ŋal'yurruna manapara nhokala. Biyaka dhä-yurrkuŋana ŋunhiyi gurthana, märr ŋayi yurru nhära bitjanna liŋgu, ga yakana yurru rirriwuḻthirrinydja, ŋunhiyi nhanukuŋu wekanharanydja.
2TI 1:7 Ŋunhi ŋuli nhe rum'rumdhundja barrarirrinydja ŋula nhäku, ŋunhiyinydjayi yaka ŋulaŋuru Godkuŋu wekanhara, lingu Godthunydja ŋuli wekama nhanŋuway warray wal'ŋu Garrkuḻuk Birrimbirr ŋilimurruŋgala ŋayaŋulilinydja, märr yurru ŋilimurru djämanydja ganydjarrmirriyuna ga märr-ŋamathinyarayuna. Ŋe. Ga ŋuriŋiyinydja nhanukalanydja Walŋayunydja Birrimbirryu ŋilimurru yurru ḏaḏawmaranhamirrina ŋilimurrunhay ŋilimurru ŋula nhäŋuru yätjŋuruna.
2TI 1:8 Dhiyakuyina nhe yurru yakanydja rum'rumdhun. Ḻakaraŋa ŋanya Garraynha yana birrka'mirriŋura, barrarimiriwnha yana. Ga yakana goriya ŋarrakalanydja, ŋunhi ŋarra yukurra dhuwala gulŋiyirri ḻoluŋura, liŋgu ŋarra nhanŋuway dhuwala Garraywu Djesuwu yana. Ŋunhi nhe yurru ḻakarama dhäwuny'tja birrŋ'marama Djesunhanydja, walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyunydja nhuna ŋayaŋu-yätjkuma dhika nhaltjanna, yurru nhenydja märraŋa yana ŋunhiyi ŋayaŋu-yätjthinyaramirrinydja rom ŋuriŋi yana Godkala ganydjarryu.
2TI 1:9 Liŋgu muka ŋayi Godthunydja ŋilimurrunha walŋakuŋala, bala ganaŋ'maraŋalanydja ŋayi bitjarra nhanŋuwayliliyaŋalana ŋilimurrunha, yurru yaka ŋayi ŋilimurrunha walŋakuŋala bili ŋilimurru ŋamakurru'mirrinydja be. Ŋäthilinydja benydja, yurruna ŋayi dhuwalanydja wäŋa maḻŋ'thurruna, Godthu ŋayipi djarr'yurrunanydja nhanukalay ŋayi guyaŋinyarayu, ŋayi yurru ŋayaŋu-wuyun ŋilimurruŋgu, bala ŋayi walŋakuŋalana ŋilimurrunha ŋuliwitjarra Djesu-Christkalaŋukurrunydja.
2TI 1:10 Yo, dhiyaŋunydja-wala nhanŋu ŋunhiyi mel-wuyunaranydja liŋguna maḻŋ'thurrunana, liŋgu Djesu-Christnha ŋilimurruŋgu Walŋakunharamirrina bunana, bala bakmaraŋalana ŋayi bitjarra biḏiwiṯitjkuŋalana ŋunhi rakunydhinyaramirrinydja rom, bala ŋilimurrunydja yurru nhina yukurra ŋunhalayina Godkalana, rumbalnha wal'ŋu yana, bitjanna liŋguna yurru. Dhuwalayi ŋayi Godthu maḻŋ'maraŋalanydja warraŋulkuŋalanydja ŋilimurruŋgu ŋuliwitjarra Djesu-Christkalaŋukurruna.
2TI 1:11 Yo, Godthunydja ŋunhi djarr'yurruna nherrara ŋarranhanydja ḻakaranharawu dhäwu'wunydja dhiyakuyinayi. Ŋarranydja dhuwala bo'puyŋu nhanŋu, bala ŋarra yurru marŋgikumanydja dhuwalayina yuwalknha dhäwu', bäyyi ŋunhi walala yurru ŋarranha djäma ŋula nhaltjan yätjkumanydja. Yakana ŋarra yurru goranydja ŋuriŋiyi dhäwu'yunydja, liŋgu ŋarranydja marŋgi Djesu-Christku; ŋarra märr-nherraṉminanydja ŋarrakuway ŋarra nhanukalana liŋguna, ga yuwalk yana ŋayi yurru yukurra gunganhamirriyamanydja djäkanydja ŋurikiyi dhäwu'wu ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋarrakala dharraylili. Yo, ŋunhiyinydja dhäwu' yurru yukurra dhärrana yanana, yana liŋgu ga ŋulinyaramirriyu waluyu ŋunhi ŋayi yurru marrtji lili, bala bunana.
2TI 1:13 Liŋgu muka ŋarra ŋunhi ḻakaraŋalanydja nhuŋu ŋunhiyi dhäwuny'tja, ga nhenydja yurru ŋayathama ŋunhiyi liŋgu waŋgany yana yuwalknha wal'ŋu dhäwu' ŋunhi nhe ŋäkula ŋarrakuŋu. Märr-nherraṉmiyanydja Garraywala yana, ga märr-ŋamathiya nhanŋuway, ga wiripu-guḻku'wu yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu nhenydja nhanŋuway yana Djesu-Christku.
2TI 1:14 Godthu wekaŋala yuwalkŋunydja wal'ŋu dhäwu' nhokalana dharraylili ŋunhi, ga nhenydja yurru dharraynha yulŋunydja ŋuriki yuwalkkunydja, ŋuriŋiyinydja Birrimbirryu Garrkuḻukthunydja ganydjarryu ŋunhi ŋayinydja dhuwalina nhina yukurra nhokalana.
2TI 1:15 Liŋgu muka nhe ŋäkulanydja ŋarranha, ŋunhi ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu bukmakthu yana dhiyala Yaytjanydja makarrŋura gonha'yurruna ŋarranha. Ŋuriŋi märrma'yunydja Bitjilayu ga Yimatjiniyunydja, maṉḏanydja gonha'yurrunana ŋarranha, ḏiltjina ŋarraku wekaŋala, bitjarra liŋgu bitjarra ŋunhi wiripu-guḻku'yu.
2TI 1:16 Yurru ŋuriŋi Nitjipurayunydja ŋayinydja yaka ŋarranha gonha'yurruna. Ŋarra bukumirriyama yukurra yulŋunydja, ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu ŋanya gäma ḻatju'kuma, ga nhanŋu ŋunhi gurruṯu'mirriŋunha walalanha, liŋgu bitjan warray liŋgu ŋayinydja ŋuli ŋarranha goŋmirriyama, ŋayaŋu-djulŋikuma dhika wal'ŋu, marrparaŋ'kuma bitjan ŋarranha. Ga bäy warray ŋunhi ŋarra dhiyala ḻoḻuŋuranydja gärri yukurra, ga yakana ŋayi ŋuli gora ŋarrakalanydja.
2TI 1:17 Ŋunhi ŋayi bunananydja dhiyala Rawumdja, dhunupa yana ŋayi ḻarruŋalana yukurrana ŋarraku, yana liŋgu ga maḻŋ'maraŋala ŋayi ŋarranha.
2TI 1:18 Ŋarranydja ḏukṯuk ŋayi yurru Garraynydja mel-wuyun nhanŋu, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi yurru Garrayyu mala-yarr'yun marrtji yolŋu'-yulŋunha. Ga nhenydja marŋgi muka bitjandhi liŋgu nhanŋu, nhaltjana ŋayi ŋuli guŋga'yuna yukurranha ŋarranha ŋunhala Yipatjatj wäŋaŋura.
2TI 2:1 Yo, ŋuriŋi wiripuwurruyunydja gonha'yurrunana ŋarranha, yurru nhenydja Dimithi balanyara warray bitjan nhe ŋarraku gäthu'mirriŋu. Dhärriya yana wuṉḏaŋarrthiya Godkala ganydjarryu, liŋgu ŋayi yurru Garrayyu Djesuyu ŋayipi nhuna guŋga'yundja.
2TI 2:2 Liŋgu muka nhe ŋäkulanydja ŋarranha ŋunhi ŋarra yukurrana ḻakaraŋala birrŋ'maraŋala dhäwu' ŋunhiyi yuwalkŋunha, ga nhenydja yurru ḻakaraŋa dhuwala yana liŋgu ŋupanayŋu dhäwu', wekaŋa wiripu-guḻku'walanydja dharraylili, ŋurikalanydja walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala märr-yuwalkthinyaramirri walala, märr yurru walala marŋgithirriyi, bala ḻakaramana yana dhunupana wiripu-guḻku' walanydja.
2TI 2:3 Yo, nhenydja dhuwala balanyara bitjan yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji marilili, yurru nhenydja ŋuli yukurra buma Djesuwala warray gali'ŋura, ŋayina ŋunhi nhuŋu ŋurruŋu buŋgawanydja. Ŋunhi nhe yurru burakirrinydja ŋunhili mariŋuranydja, yaka ḏaḏawyurranydja, yana märraŋa ŋunhiyi ŋayaŋu-yätjthinyaramirrinydja, ga yaka waṉḏiyanydja nhanukala.
2TI 2:4 Yaka ḻayḻayyurranydja yukirriya dhiyaŋu ŋunhi munatha'wuyyunydja nhäyu malaŋuyu romdhu. Biyaka djäma yana wirrki wal'ŋu ŋuriki nhokalaŋuwu ŋurruŋuwunydja, muḻkurrnydja-nherrala nhanŋuway yana dhärukŋuranydja, märr yurru ŋayinydja nhuna buku-wurrpanna ŋurikiyi.
2TI 2:5 Yo, ŋunhi ŋuli yolŋu waṉḏirri bata'yunarawunydja, ŋayi yurru ŋuriŋi yolŋuyunydja ŋayathama yana ŋunhiyi romdja ŋurikiyi waṉḏinyarawunydja. Ŋuli ŋayi yurru yakanydja waṉḏirri yukurra ŋuriŋiyi romdhunydja, ŋayinydja yurru yakana märrama ŋula nhänydja ŋurikiyi. Mukthurra-yana-wala marrtjiya Godkala romgurru ganydjarryu yana, märr nhenydja yurru märramana yana.
2TI 2:6 Ga ŋunhi yurru yolŋuyu ŋatha-ŋuthanmaranharamirriyu djäma yukurra wirrki wal'ŋu nhä malanha, ŋuriŋiyina yolŋuyu yurru ŋäthilinydja märrama borum ŋuliŋuruyi ŋunhi ŋayi ŋuli ŋuthanmarama yukurra. Yo, djämanydja wirrki yana Garraywunydja, bala nhenydja yurru märramana yana ŋamakurru' nhanukuŋunydja.
2TI 2:7 Guyaŋiya wirrki yana ŋunhiyi malanha yulŋunydja, ŋunhi ŋarra ḻakaraŋala bitjarrayi, liŋgu Garrayyunydja ŋayipi yurru marŋgi wekama nhuna, märr nhenydja yurru yuwalkkumana wal'ŋu marŋgithirri.
2TI 2:8 Guyaŋiya bala roŋiyiya Djesu-Christnha, ŋunhi ŋayi Godthu ŋanya gaŋgathinyamirriyaŋala beŋuru rakunyŋuru. Ŋarranydja ŋuli yukurra ŋurikalaŋuwuyyina birrŋ'marama dhäwu', ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋina ŋulaŋuru yarrataŋuru Giŋ-Daypitkala.
2TI 2:9 Ga dhiyaŋuyi dhäwu'yunydja birrŋ'maranharayu ŋarranydja dhuwalana yukurra nhina ḻoḻuŋurana, garrpiṉara djimuku'yuna malaŋuyu, yanapi ŋarra ŋula nhäna dhuwurr-yätjnha yolŋu. Yurru Godkunydja dhäruk yaka warray garrpiṉara ŋula nhäkuŋu.
2TI 2:10 Dhiyakuyinayi märrwu ŋarranydja yukurra dhärra mukthunna yana wuṉḏaŋarrnha gali'ŋura Djesuwalana, ŋarra ŋuli märramana yana nhä malanha yätjtja ŋunhi walala ŋuli djäma ŋarraku, märr yurru ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja ŋunhi walalanha Godthu ŋayipi djarr'yurruna, walala yurru märr-yuwalkthirrina Djesu-Christkala, bala walŋathirrina yurru, bala yurru nhinanydja walala ŋunhalana nhanukalana ḻatju'ŋurana dhikana wal'ŋu wäŋaŋura, gupaḏalnha-wala yurru.
2TI 2:11 Yo, dhuwalanydja dhäruk ŋarra yurru ḻakarama yuwalk yana, balanyara gam', “Ŋunhi ŋali yurru ḏaḏawyun yätjŋurunydja djämaŋuru, bitjandja bitjan ŋali maṉḏa liŋguna rakunydhinyarana manapa Garraywala Djesuwala, bala ŋalinydja yurru bitjandhi liŋgu walŋayi nhina yukurra manapa nhanukalanydja.
2TI 2:12 Ŋunhi ŋali yurru dhärra yukurra wuṉḏaŋarrnha yana ŋuliwitjan ŋayaŋu-ŋonuŋdhinyaramirrikurrunydja, bala ŋalinydja yurru nhina ŋunhalanydja, bitjan ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu'-yulŋu ŋunhi nhanukalana dhambay. Ŋuli ŋali yurru ŋuyulkthirrinydja nhaŋu bitjandja, ‘Yaka ŋarra nhanŋu marŋgi,’ bitjandja, ŋayinydja bitjandhi liŋgu waŋa yurru ŋitjalaŋgunydja, ‘Yaka yana ŋarranydja marŋgi nhuŋu.’
2TI 2:13 Bäyyi ŋunhi ŋali yurru yakanydja märr-yuwalkthirri nhanŋu, yurru ŋayipinydja Garraynydja yurru yukurra yuwalk yana, liŋgu yakana ŋayi yurru djambi yukurra ga ŋula wiripuyirri, Ŋayi yurru djämana yana nhä ŋayi dhawu'-nherrara ŋunhiyi.”
2TI 2:14 Yo, waŋiya guyaŋinyamirriyaŋa yolŋu'-yulŋunhanydja ŋurikiynydja malaŋuwuy. Ḻakaraŋanydja walalambala yäkuyunydja Garraywala, märr yurru walala yaka ŋarrtjunmirri, dhä-ḏalthinyamirri waŋanhamirri, liŋgu ŋuriŋiyinydja ŋarrtjunminyarayunydja romdhu ŋuli yakana guŋga'yun ŋula yolnha yolŋunha, yana ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja baḏuwaḏuyunna yolŋu'-yulŋunha, ŋunhinhana ŋunhi walala yurru ŋäma Godku yolŋu'-yulŋunha ŋarrtjunminyara.
2TI 2:15 Ga nhenydja Dimithi, wirrki yana djäma nhinanharawu ŋamathinyarawuna, märr yurru ŋayi Godthunydja ḻatju'-ḻakarama muka nhuna. Nhenydja dhuwali Godku nhanŋuway djämamirri, yurru biyaka warraŋulkuŋa ḻakaraŋanydja walalambala Godku yuwalkŋunydja wal'ŋu dhäruk, ga dhunupakuŋa yana, märr yurru nhe yakana goranydja ŋunhi ŋayi yurru Godthunydja nhäma marrtji djämawuynydja nhokuŋu.
2TI 2:16 Yo, barrku-ḏakthurra yulŋunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋurikinydja ŋunhi walala yurru waŋanharamirri marrtji ḻakaranharamirri mayali'miriw ŋunhi dhäwu', liŋgu ŋuriŋiyinydja dhärukthu walala ŋuli Godnha bitjan yutjuwaḻa'kumana. Yakana ŋurikalayinydja galkithiya walalaŋgala, liŋgu balanyarayuyinydja dhärukthu yurru yolŋu'-yulŋunha gäma yarrk-yarrkmaramana barrkukumana Godkalanydja.
2TI 2:17 Liŋgu ŋunhi dhäruktja walalaŋguŋu waŋanharanydja balanyarana bitjan yätj ŋunhi djetji rumbalŋura yolŋuwala, ŋunhi ŋayi ŋuli ŋuthan, bala birrŋ'thunna bawala'mirrikurruna rumbalkurrunydja, bala rakunygumana yurru ŋuriŋiyinydja yätjthunydja. Ga märrma' ŋunhi yolŋu maṉḏa yäku Yaminiyanydja ga Bilitanydja balanyarayi yolŋu maṉḏa, liŋgu djarrpi'kuma yana maṉḏa ŋuli marŋgikuma yolŋu'-yulŋunhanydja.
2TI 2:18 Maṉḏanydja ŋunhi baḏatjurruna ŋunhiyi yuwalkŋunydja, bala maṉḏa ŋuli ḻakarama djarrpi'kumana, yanapi walalanydja ŋunhi rakunymirrinydja yolŋu'-yulŋu liŋguna gaŋgathinya ŋulaŋuru moluŋurunydja. Bitjanna maṉḏa ŋuli ḻakaramanydja yolŋu'-yulŋuwanydja djarrpi'kumana, bala walala yukurra galkinyamaramana wiripu-gulku'nhana märr-yuwalkthinyaramirrinha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi, liŋgu walalaŋgala ŋuli muḻkurrŋura guḻku'yirri ŋuriŋiyi dhärukthu.
2TI 2:19 Yurru Godkunydja mala yolŋu'-yulŋu yurru dhärra yukurra ḏäl warray yana, yakana yurru galkirri, liŋgu Godkunydja ŋunhiyi ŋurruk yolŋu walala balanyara bitjan ḻuku dhärranharawu ŋunhi buṉbuwuy, ŋunhi Godkuŋuna nhanukuŋuwaynha nherraṉara. Godthu ŋayipi yiŋarra'yurrunanydja nhanŋuwaynydja ŋayi yolŋu'-yulŋunha, waŋga'-waŋganynha yana. Yo, Garraynydja ŋunhi marŋgi ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala nhanŋuway wal'ŋu yolŋu'-yulŋu, ga ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakaranhamirri bitjandja, “Ŋarranydja dhuwala nhanŋuway warray Garraywu warray,” bitjandja, ŋayinydja yurru ŋuriŋiyi gananna ŋunhi djarrpiny'tja gatjaḻ, ga yana ŋayi yurru ḏukṯukthirrinydja ŋamakurru'wuna nhinanharawu yana.
2TI 2:20 Yo, ŋunha ḻukunydjawala yolŋuwala wäŋaŋura guḻku' mirithirri banikin' malanha, wiripu ga wiripu; wiripunydja banikin' malanha djämawuy mirithirri ḻatju'wuy wal'ŋu dhika, mel-wiḏi' ŋunhi, ga wiripunydja banikin' malanha djämawuy ŋula nhäwuy, dharpawuy ga dhoḻuwuy. Yo, wiripunydja ŋunhiyi banikin djämawu dharrpalwu yana, ga wiripunydja ŋula nhäku yana djämawu. Ga balanyarayi liŋgu ŋupanayŋuyi yana yolŋu'-yulŋunydja barrku'-barrkuwatj, wiripuwu ga wiripuwu djämawunydja yana.
2TI 2:21 Ga ŋunhi yurru ŋayi yol yolŋu ḏarrtjalkkunharamirrinydja ŋanyapinyay ŋayi, djalkthundja marrtji yurru nhä malanha yätjtja ga bothinyaramirrinydja, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhinana-yana-wala ganaŋ'thunarana nhanŋuwaynha ŋurikiyina yolŋu-waṯaŋuwuna, mel-wiḏi'na nhanŋuwaynha, bala ŋuliwitjan nhanukalaŋukurrunydja ŋayi yurru Garrayyunydja djämana yana ŋamakurru'na dhikana wal'ŋu, liŋgu bitjan liŋgu ŋayi yurru nhina yukurra girri'-ŋamathirri djämawunydja yana Godkalaŋuwu.
2TI 2:22 Yo, nhenydja mukthurra yana yurru yarrkthurra, ŋapana-wekaŋa ŋurukuyinydja nhäku malaŋuwu ŋunhi yukurra nhuma yuḏayuḏa yolŋu walala djäl-ḏumurruyirri ŋurikiyi nhäku malaŋuwu. Waṉḏiya ŋuliŋuruyinydja yana, ga nhepinydja yurru djäl-ḏumurruyirri ŋamakurru'wu yana dhunupawu wal'ŋu. Ga märr-yuwalkthiyana yana nhiniyanydja, ga yuwalkkuŋa yana märr-ŋamathiya wiripu-guḻku'wunydja, ga nhiniya waŋganyŋura ŋurikala walalaŋgala ŋunhi walala yukurra yuwalkkuma buku-ŋal'yun Garraywu ḏarrtjalkthu yana ŋayaŋuyunydja. Dhiyakuyi malaŋuwu nhenydja yurru wirrki ḏukṯukthirri.
2TI 2:23 Yaka ḻayḻayyurra ga waŋanhamiya yukirriya ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala ŋuli yukurra waŋanharamirri be nhä dhäruk djambatj dhika wal'ŋu, dhäpark ŋunhiyi, yolŋuwuŋu yana guyaŋinyarawuy. Ŋunhiyinydja yolŋu walala yakana yana marŋgithina yukurrana yuwalkku, bala walala ŋuli waŋanharamirrinydja ŋurikina liŋgu dhä-ḏal'yunmirrinydja nhäŋiniŋ'kuna, ŋarrtjunmirrina yukurra bala-lili'yunmirri.
2TI 2:24 Yurru nhenydja dhuwala Garraywu warray, nhanŋuway warray djämamirri yolŋu. Yakana nhuŋu dhunupa nhe yurru ŋarrtjun waŋa yukurra yolŋuwala birrka'mirriwalanydja. Waŋiya biyaka gurrum'thurra yal'yunarayu dhärukthu. Marŋgikuŋa walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja ŋamathaŋa yana, ga yakana waḏutjanydja maḏakarritjthiya ŋurikinydja walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala marrtji bulnha bala marŋgithirri, ga ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli ŋayaŋu-yätjkuma nhuna.
2TI 2:25 Gurrum'thurra yana waŋiyanydja dhunupakuŋanydja ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala nhina yukurra wiripuŋura gali'ŋura, märr yurru ŋayi Godthunydja walalanha bilmarama muka, märr walala yurru gananna ŋunhi walalaŋguway djarrpi'kunharanydja guyaŋinyarawuy, bala marŋgithirri ŋurikina yuwalkkuna wal'ŋu dhäwu'wu.
2TI 2:26 Yo, yätjthunydja ŋunhi mokuyyunydja bitjarrana walalanha gaṯmaraŋalana, mayali'-wilkthurrunana ŋayi, märr yurru walala djäma nhanukalayŋuwuna djälwu, mokuywalaŋuwuna Satangalaŋuwuna. Ga ŋunhi walala yurru guyaŋirri dhunupa wal'ŋu yana, bala ŋuriŋiyinydjayi yuwalkŋuyunydja dhärukthu walalanha yurru yana dhawaṯmaramayi ŋuliŋuruna ŋunhi yätjŋuru ŋunhi walalanha yukurra gaṯmarama.
2TI 3:1 Yo, guyaŋiya ga marŋgithiya dhiyakunydja gam': Ŋuriŋi dhä-yawar'yunarayunydja waluyu ŋilimurru yurru Garraywalaŋumirrinydja marrtji yukurra ŋayaŋu-wutthunaramirrikurruna wal'ŋu,
2TI 3:2 liŋgu ŋulinyaramirriyunydjayi yolŋu walala yurru yukurra yana märr-ŋamathinyaramirri walalaŋguwaynha walala, goŋmirriyanharamirrina ŋanyapinyay ŋayi, ga bitjandhiyi walala yurru wanaŋa-ḏumurru rrupiyawunydja. Walala yurru dharrpal-ḻakaranhamirri be walalanhawuy walala, bala yana buŋgawayirrina wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu. Ga wiripunydja walala yurru waŋa yätjkuma wiripu-guḻku'nha, ga yakana ŋunhiyinydja walala yurru dhäruk märrama walalaŋguway ŋäṉḏi'mirriŋunha ga bäpa'mirriŋunha walalanha, bala walalanydja yurru ḻäy-ruŋinyamiriwnha yolŋu walala, ga yakana yana yurru walala guyaŋirri Godnhanydja, ga nhanŋu rom malanha.
2TI 3:3 Yolŋu'-yulŋu yurru balanyarana wiripunydja bitjan wäyin, yakana walala yurru märr-ŋamathirri walalaŋgalaŋuwu yumurrku'wunydja, märr-ŋamathinyamiriwnha balanyarayinydja yolŋu'-yulŋu, yana walala yurru yukurra ŋuyulkthirrina bawala'mirriwuna, ga yakana walala yurru mel-wuyun ŋula yolku yolŋuwu. Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi walala yurru yukurra ḻakarama bothirrina wiripunhanydja yolŋunha, gupa-waŋana yurru, ga bitjanna liŋguna walala yurru bunharamirrina, ḻarrany'tjunmirrina dhikana yulŋunydja yukurra, bala walala yurru ŋuyulkthirrina ŋula nhäku ŋamakurru'wunydja.
2TI 3:4 Yo, ŋulinyaramirriyunydjayi yolŋu'-yulŋuyu yurru wekama wiripu-guḻku'nhanydja goŋlili ŋunhana miriŋuwalana walalaŋgala. Walala yurru djäma muḻkurrmiriwyuna dhumukthuna yana, nhaltjan walala yurru guyaŋirri, liŋgu walala yurru guyaŋinyamirri ḻiya-waŋarrthirrina be. Walala yukurra märr-ŋal'yun yurru ŋula nhäkuna, birrka'mirriwuna nhäkuna malaŋuwu ŋunhi walalanha yurru be goŋmirriyama wal'ŋu, wirrkina ŋurr'yunmarama, yurru yakana walala yurru märr-ŋal'yun Godkunydja.
2TI 3:5 Yo, yolŋu'-yulŋunydja yurru bitjan ḻakaranharamirri be walala buku-ŋal'yunaramirri nhanŋu Godku, yanapi walala nhanŋuna be yolŋu'-yulŋu, yurru djämanydja walala ŋuli yätj warray, yanapi ŋayi Godthunydja yukirri bäyŋu ŋayathaŋu ganydjarr guŋga'yunarawu walalaŋgunydja, märr yurru walala nhina ŋamathama. Biyaka barrku-ḏakthurra yulŋunydja balanyarawalayinydja yolŋu'-yulŋuwala, yaka walalaŋgala nhiniya galki.
2TI 3:6 Liŋgu balanyarayinydja yolŋu'-yulŋu wiripunydja yurru yana ḻunduthirri ḻuḻatjku dhäykawu, ŋayaŋu-yalŋgi'wuna ŋurikina, märr ŋayi yurru gulŋiyirrina nhanukala wäŋalili, bala ŋayi yurru mayali'-wilkthundja, bitjan gaṯmaramana yurru ŋunhiyi dhäykanhanydja ŋunhi ŋayi ŋayaŋu-ŋonuŋ birrka'mirriyuna dhikana yätjthu malaŋuyu. Yo, ŋuriŋiyinydja miyalkthu märr-yapalana yana yurru märrama ŋanya dhäruktja, liŋgu wirrki ŋayi ḏukṯukthirri yukurra wiripuwu ga wiripuwu romgu malthunarawu.
2TI 3:7 Yo, balanyaranydja dhäyka ŋuli mäkiri'-witjunna yana birrka'mirriwuna ŋula yolku, yurru yakana ŋayi yurru yana marŋgithirri yuwalkŋuwunydja wal'ŋu romgu.
2TI 3:8 Ŋäthilinydja baman'tja ŋuriŋi märrma'yu ḏarramuyu maṉḏathu Djanatjthu ga Djambiritjthu ŋayaŋu-ḏaḏawmaraŋala Mawtjitjnhanydja, ga bitjandhi liŋgu ŋuriŋi bothinyaramirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋayaŋu-ḏaḏawmaramana ŋuli yukurra ŋunhi yuwalkŋunydja wal'ŋu dhäwu', liŋgu muḻkurrnydja walalaŋgu guyaŋinyaranydja djarrpi'thinana, ga walalaŋgu märr-yuwalkthinyaranydja wakalnha yana, yakana yuwalk.
2TI 3:9 Yakana yurru walalaŋgu yolŋu walala malthun weyindja, liŋgu bukmakthunna yurru ŋunhi nhäma dharaŋandja ŋunhi walalanydja muḻkurr-dhumukmirrina, ḻawaḻawa'mirrina yolŋu walala.
2TI 3:10 Yurru nhenydja marŋgi warray ŋuriki yuwalkŋuwunydja dhäwu'wu, ŋarra nhuna marŋgikuŋalanydja, ga liŋguna nhe nhäŋalana nhaltjan ŋarra yukurra nhina ŋamakurru' yana. Nhe marŋgi muka ŋarrakunydja, nhäku ŋarra yukurra ŋuli nhina bitjandhiyi, ga wiripunydja nhe marŋgi ŋunhi ŋarra yuwalkkuma yukurra märr-yuwalkthirri Godkala, märr-nherraṉmirri manapan. Nhenydja nhäŋala muka ŋarranha ŋunhi ŋarra marrtjina marŋgikuŋalanydja bala bulnha dhika wal'ŋu yolŋu'-yulŋunhanydja, ga djäma ŋarra marrtjina gurrum'thurruna, wurrkurrum' dhika, bala nhe dharaŋarana ŋarranha ŋunhi ŋarra wirrki yana märr-ŋamathirrinydja yukurra yolŋu'-yulŋuwu. Ga ŋunhi ŋarra ŋuli galŋa-yätjtthinyanydja burakinya, bala ŋarranydja ŋuli mukthunana-wala yana marrtjinya Godkalana romgurru bala.
2TI 3:11 Yo, marŋgi muka nhe yulŋunydja, nhaltjarra ŋarrakala maḻŋ'thurruna ŋunhalayi wäŋaŋura Yandiyuktja ga Goniyam ga Litjaranydja. Ŋuriŋi yolŋuyu walalay ŋarranha yukurrana bumara dhika ŋayaŋu-yätjkuŋalana, ŋarra bini burakinya murrkay'nha walalaŋguŋu, yurru yaka ŋarranydja ŋuriŋiyi märr-ḏaḏawyurruna. Liŋgu ŋayinydja Garrayyunydja ŋarranha walŋakuŋala warray, märraŋala warray ŋuliŋuruyi nhäŋurunydja malaŋuŋuru.
2TI 3:12 Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu balaŋu ḏukṯukthirri nhinanharawu ŋamathanharawunydja, dhambay Djesu-Christkalanydja yana, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu ŋayaŋu-yätjthirrina ŋurikiŋi dhuwurr-yätjmirriwuŋuna yolŋu'-yulŋuwuŋu.
2TI 3:13 Liŋgu ŋunhi dhuwurr-yätjmirrinydja yolŋu'-yulŋu ga bothinyaramirrina walala, walalanydja yukurra bitjanna liŋguna marrtji yätjthirrina, wirrkina dhika yurru yätjthirri-wala. Bitjanna liŋguna walala yurru yukurra mayali'-wilkthunna wiripu-guḻku'nhanydja, ga walalanhanydja yurru bitjandhi liŋgu mayali'-wilkthundhi wiripu-guḻku'yunydja.
2TI 3:14 Yurru nhepinydja yana mukthurrana-wala marrtjiya, ŋayathaŋana yana baṯ biyakana ŋunhiyi liŋgu ŋupanayŋu yuwalk dhäwu', ŋunhi nhe yukurrana marŋgithina ŋäthili. Ŋurikinydja nhe marŋgi yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi nhuna walala marŋgi wekaŋala.
2TI 3:15 Yo, beŋuru liŋgu ŋunhi nhe yutjuwaḻa, muka yothu yana, nhe marrtjina marŋgithinanydja bala Godkalaŋuwu dhärukku wukirriwuywunydja, ŋuriki liŋgu dhärukku ŋunhi yurru ŋayi marŋgi wekama nhuna, märr nhe yurru walŋathirrina, liŋgu Godthunydja yurru walŋakuma nhuna, ŋunhi nhe yurru märr-yuwalkthirrinydja Djesu-Christnha.
2TI 3:16 Bukmak ŋunhi Godku dhäruktja wukirriwuynydja ŋunhi dhiyalami djorra'ŋura ŋorra marrtji maḻŋ'maranharanydja Godkuŋuna yana nhanukuŋuwaynha, bukmaknha yana; ŋayipi muka ŋunhi Godkala Walŋayu yana wekaŋalanydja dhuwalayi dhäruktja yolŋu'-yulŋuwalanydja, bala walala wukirrina marrtjina dhipalayi djorra'lilina. Dhiyakuyina märrwu dhiyaŋuyi dhärukthunydja yurru marrtji marŋgikumanydja ŋilimurrunha bala yuwalkkumana, ga bitjandhiyi ŋayi yurru raypirri'yundja ŋilimurrunha ŋulaŋuru yätjŋurunydja, ga bitjandhi liŋgu dhiyaŋu dhärukthu ŋilimurrunha yurru marrtji dhunupayamanydja, bala gäma roŋiyinmarama Godkalana. Yo, dhiyaŋuyi djorra'yunydja yukurra ḻakarama nhaltjan ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋayaŋu-dhunupa wal'ŋu,
2TI 3:17 märr yurru ŋayi Godkunydja ŋunhi yolŋu nhina yukurra yurru ŋamakurru'na yanana, girri'-ŋamathirrina, märr yurru ŋayi djäma ŋamakurru'na yanana nhänydja malanha.
2TI 4:1 Dimithi, dhuwalanydja ŋarra nhuŋu yukurra nherraṉdja romnha, yurru yuwalktja dhuwala dhäruk ŋulaŋuru Godkuŋu warray ga Djesu-Christkuŋu, ŋurikiŋi ŋunhi ŋayinydja mala-yarr'yunaramirri yolŋu'-yulŋuwu. Yuwalk yana ŋayi yurru roŋiyirrinydja lili galkina dhika, bala ŋayi yurru mala-yarr'yun bukmaknha yana yolŋu'-yulŋunha, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra nhina walŋamirri ŋulinyaramirriyu, ga ŋunhinha walalanha ŋunhi walala marrtjina murrmurryurruna raku'-rakunydhina ŋäthili, bala yana ŋayipinydja yurru nhinana yukurra ŋurruŋuna wal'ŋu bukmakku nhäku malaŋuwu.
2TI 4:2 Dhiyakuyina märrwu ŋarra nhuŋu yukurra ḻakaramanydja dhuwala bitjan gam': Ḻakaraŋanydja birrŋ'maraŋanydja Godku dhäruktja bukmakkala yana birrka'mirriwala. Ḻakaraŋa ŋuripanydja walalambala ŋunhi walala yurru ḏukṯukthirri ŋänharawu, ga ŋuripa walalambala ŋunhi walala yaka ḏukṯuk ŋänharawu; ḻakaraŋa bukmakpa yana bukmakkuŋa. Ŋunhi yukurra yurru yolŋu'-yulŋuyu djäma yätjkuma, ḻakaraŋa walalambala Godku dhäruk, raypirri'yurra walalanha biyaka, märr yurru walala gananna ŋunhiyi walalaŋguwaynydja gatjaḻ. Biyaka ḻakaraŋa yolŋu'-yulŋuwanydja nhaltjan walala yurru nhina ŋamathama wal'ŋu, yurru marŋgikuŋana marrtjiya walalanha bala yulŋunydja bulnhana, gurrum'thurrana yana bala.
2TI 4:3 Biyaka liŋgu marrtjiya bala marŋgikuŋa yana walalanha, liŋgu ŋunhi walunydja yurru bunana dhuwala, ŋunhi yurru yolŋu walala yaka mäkiri'-witjun ŋuriki yuwalkku dhärukku, yakana walala yurru ḏukṯukthirri nhinanharawu ŋamathanharawunydja bitjanarawuyinydja. Bala walala yurru yukurra maḻŋ'marama walalaŋguwaynha walala marŋgikunhamirrinha walalanha, ŋunhinhana walalanha ŋunhi walala yurru ḻakarama yukurra ŋunhina liŋguna dhäruk ŋunhi walala ḏukṯukthirri yukurra ŋänharawu, märr yurru walala mukthun yana malthun walalaŋguway walala djälwu.
2TI 4:4 Dhiyakuyinayi märrwu walala yurru ŋunhi yakanydja mäkiri'-witjun ŋuriki yuwalkkunydja, walala yurru yana dhaḻ'yunmirrina walalaŋguway walala mäkiri'na, bala ŋanydjaḻa'yunna. Bala walala yurru yukurra gurrum'thundja ga wirrkinydja be mäkiri'-witjun ŋurikina dhäwu'wu malaŋuwu, ŋunhi walala ŋuli be nhäna ḻakaramanydja dhäparknha ŋunhi mayali'miriwnha.
2TI 4:5 Yurru nhepinydja yurru biyaka liŋgu yana marrtjiya ga guyaŋiya dhunupa yana wal'ŋu, ga dhärriya ŋunhilimi liŋgu waŋganyŋura yana yuwalkŋuŋura wal'ŋu. Ŋuli nhuna yurru yolŋu'-yulŋuyu ŋayaŋu-yätjkumanydja buma, bala nhenydja märraŋa yana walalaŋguŋu, bala mukthurrana-wala yana marrtjiya Godkalana ganydjarryu. Biyaka liŋgu bala yana ḻakaraŋa marrtjiya bukmakkala yolŋu'-yulŋuwalanydja Godku ŋunhi ŋamakurru' wal'ŋu dhäwu', Djesunha yana. Gatjuy marrtjiyana-wala, djämana yana Godkunydja ŋamathaŋana, ga dhawar'maraŋanydja bukmak yana ŋunhiyi djäma ŋunhi ŋayi Godthu nhuŋu wekaŋala.
2TI 4:6 Liŋgu ŋarrakunydja dhuwala walu galkina dhawar'yunna yurru; galkina ŋarra yurru dhuwala rakunydhirrina, bala gananna dhuwala munathany'tja wäŋanha.
2TI 4:7 Liŋguna ŋarra djämanydja wirrkina dhika wal'ŋu yana Godkunydja, ganydjarryuna yana, bitjarrana bitjan yolŋu ŋuli waṉḏirri bata'yunarawu ganydjarryu ga worr'yu, yana liŋgu ga buku ŋayi yurru mulka. Ga dhuwalanydja ŋarra liŋguna djuḻkmaraŋalana bukmaknhana ŋunhiyinydja ŋunhi walala yukurrana gulmaraŋala ŋarranha. Liŋguna ŋarra dhawar'maraŋalana bukmak nhänydja malanha ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala ŋarrakala djämawu. Ga djäkanydja ŋarra ŋamathaŋala wal'ŋu dhika ŋurikiyi dhäwu'wunydja, ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋarrakala dharraylili, bala ŋarra ḻakaraŋalanydja yukurrana dhunupa yana wal'ŋu warraŋulkuŋala.
2TI 4:8 Ga ŋunhala dhä-yawar'yunaraŋuranydja Garrayyu yurru ŋarrakunydja wekama nhä malanha ŋamakurru' warray ŋunhi ŋayi yukurra ŋayathama ŋarraku, bala ŋarra yurru nhina yukurra ŋayaŋu-dhunupana yana, ŋunhala nhanukalanydja wäŋaŋura. Yo, ŋuriŋi dhä-yawar'yunaramirriyunydja waluyu ŋayi yurru Garrayyunydja mala-yarr'yun marrtji dhunupa yana, bala ŋayi yurru wekama ŋarrakunydja ŋamakurru'na dhika wal'ŋu. Yurru yaka yana ŋunhi ŋarrakuwaynydja, bukmakku yana yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli yuwalkkuma dhika wal'ŋu märr-ŋamathirri Djesuwu, bala märr-nhämana walala ŋuli yukurra, gatjpu'yunna yulŋunydja nhanŋu roŋiyinyarawuna.
2TI 4:9 Buku-djulŋi Dimithi marrkapmirri, go marrtjiyana lili ŋarrakala waḏutjana,
2TI 4:10 liŋgu Dematjthunydja ŋarranha gonha'yurrunana liŋguna. Märr-ŋamathina ŋayi dhiyakuywu munatha'wuywu nhäku malaŋuwu, ŋurikiyi warray ŋayinydja yukurrana märr-nhäŋala, bala ŋayi gonha'yurrunana ŋarranha, bala marrtjina ŋunhana-wala Dhatjalunikalilina. Ga ŋayinydja Guritjindja marrtjina ŋunha Galatjiyalili, ga Dätitjtja marrtjina ŋunha Dalmatjalili.
2TI 4:11 Ga waŋganynha dhuwala Loknha yolŋunydja dhuwala ŋarrakalanydja. Märraŋa garr'yurranydja Mäknha, bala gäŋana ŋanya lili ŋarrakala, liŋgu ŋayina yurru ŋarranha guŋga'yundja.
2TI 4:12 Yo, djuy'yurrunanydja ŋarra Ditjikanha ŋunha Yipatjatjlilinydja.
2TI 4:13 Ŋunhi ŋarra gonha'yurruna Dhurawatjtja wäŋa ga ŋunhayina ŋarra gonha'yurruna ŋarrakuway guyŋarrwuynydja girri', ŋunhayina Gäpatjkalana yolŋuwala djäkalili. Märraŋana lili ŋunhiyi guyŋarrwuynydja ŋarraku, bala gäŋana lili, ga biyapul ŋarra ḏukṯuk nhe yurru gäma ŋunhi djorra' malanha, yurru yuwalktja ŋarra ḏukṯuk wal'ŋu ŋuriki djorra'wu ŋunhi wukirriwuy barrwaṉ'lili wäyinlili ŋurikiyi.
2TI 4:14 Ŋunhinydja Yaliktjandayunydja yolŋuyu djäma yätjkuŋalana dhikana ŋarranha, ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi ŋuli yukurra djäma garwarrwarr nhä malanha. Garrayyunydja yurru dhä-ḏir'yunna yanana ŋanya, bala wekama nhanŋu buku-ruŋinyamarama ŋurikiyina ŋunhi nhaltjarra ŋayi djäma yätjkuŋala.
2TI 4:15 Dharray yulŋunydja nhuŋuway nhe, liŋgu ŋayi wirrki yana ŋilimurruŋgu dhäruktja ḏaḏawmaraŋala.
2TI 4:16 Ŋunhi ŋäthilinydja ŋarra yukurrana dhärrana ŋurikala ŋaḻapaḻmirriwala walalaŋgala dhä-wirrka'yunarawunydja, bala ŋarra nhinananydja yukurrana gänana ŋarrapina, liŋgu bukmakthunydja ŋarranha gonha'yurrunana, yakana ŋula waŋgany dhuḏi'yurruna ga nhinana ŋarrakala. Ŋarranydja ḏukṯuk ŋayi yurru Godthu bäy-ḻakarama walalaŋgu ŋurikiyi.
2TI 4:17 Yurru yaka ŋarra gänanydja ŋarrapinydja ŋunhiyi, ŋayinydja Garraynydja ŋunhili ŋarrakala; ŋayi ŋarranha ganydjarr-wekaŋalanydja, märr ŋuriŋinydjayi nhanukala ganydjarryu ŋarra ḻakaraŋalana bukmaknha yana warrpam'thurrunana dhäwuny'tja, ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala waŋgany-manapanmina ḻuŋ'thurruna ŋunhimalayi, birrka'mirri bäpurruny'tja. Yo, walalanydja yukurrana ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinydja ŋayan'-dharrana ŋarraku bunharawuna, bitjarrana bitjan ŋuli wäyin maḏakarritj dhärra ḻirra-nyikthirri yolŋuwuna ḻäwunharawu. Yurru ŋayinydja Garrayyunydja ŋarranha walŋakuŋala warray, djaw'yurruna ŋuliŋuruyi mariŋuru bathalaŋurunydja.
2TI 4:18 Ga ŋayinydja yurru Garrayyunydja ŋarranha walŋakuma djaw'yun dhipuŋuru bukmakŋuru nhäŋuru malaŋuru yätjŋurunydja, bala ŋayi yurru ŋarranha gäma ŋunhana nhanukalay djiwarr'lilina wal'ŋu wäŋalili, ŋunha ŋayi yukurra nhina ŋurruŋuna wal'ŋu yana-wala. Go ŋilimurru wokthunna-wala nhanŋu ḻatju'wunydja dhikanydja wal'ŋu romgu, gupaḏalkumana yana yurru. Yo yuwalk.
2TI 4:19 Biyaka wekaŋa ŋarraku märr-ŋamathinyaranydja Burutjawunydja ga Guwilawunydja, ga biyakayi wekaŋa märr-ŋamathinyara Nitjipurawunydja ga nhanukalaŋuwu gurruṯu'mirriwu walalaŋgu.
2TI 4:20 Ŋayi Rathatjtja ŋunhayi bäyma Gorin wäŋaŋura, yaka ŋayi malthurruna ŋarrakunydja dhipala, ga Dopamatjnhanydja ŋarra gonha'yurruna ŋunhayi Militalili, liŋgu ŋayi rirrikthurruna yukurrana.
2TI 4:21 Go buku-djulŋu marrtjiya lili waḏutja, yurruna yurru wäŋa dhuwala ŋulwitjmirriyirrinydja. Ŋayinydja Yupuluyunydja djuy'yurrunayi märr-ŋamathinyara nhumalaŋgu, ga biyapul wiripu-guḻku'yu Butundhu, ga Läniyayu, ga Guludiyayu. Ga wiripu-guḻku'yu Garraywalaŋumirriyu yolŋuyu walalay bukmakthu yana yänguŋalanydja märr-ŋamathinyaranydja nhumalaŋgu.
2TI 4:22 Ŋarranydja yukurra bukumirriyama nhuŋu yulŋunydja Dimithi, märr yurru nhe wuṉḏaŋarryirri ŋunha ŋayaŋuyu wal'ŋu, ŋuriŋi Garraywala ganydjarryu. Godthu yurru gämanydja yukurra nhuna nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayunydja. Ga liŋguna.
TIT 1:1 Marrkapmirri Dätitj, ŋarra Bolyu wukirri yukurra nhuŋu, ŋunhi ŋarranydja dhuwala Godku djämamirri, ga bo'puyŋunydja ŋarra Djesu-Christku. Ŋayi ŋarranha djarr'yurrunanydja, bala djuy'yurrunana ḻakaranharawu dhiyakuyi dhäwu'wuna, märr yurru ŋunhinydja walala ŋunhi ŋayi Godthu djarr'yurruna walalanha, walala yurru märr-yuwalkthirri Djesuwala, ga yuwalkkuma yana marŋgithirrinydja Godku, bala walala yurru nhinanydja yukurra Godkala yana yuwalkŋura romŋuranydja.
TIT 1:2 Ŋarranydja yukurra ŋuli djäma Godku, märr yurru yolŋunydja walala nhina yukurra ŋayaŋu-gatjpu'yun yana ŋurikina ḏaykun'ku ŋunhi walala yurru nhina yukurra ŋunhala Godkalana wäŋaŋura gupaḏal'nha. Yo, Godtja dhuwala yaka bothinyaramirri yolŋu, yakana ŋayi ŋuli ḻakarama bothirrinydja. Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋurruŋuranydja Godthu dhawu'-nherrara, ŋayi waŋananydja bitjarra, “Ŋarrakunydja yurru yolŋu walala nhina yukurra walŋana yana, bitjan liŋgu yurru.”
TIT 1:3 Bala ŋunhinydja walu ŋunhi ŋayi ŋäthili nherrara bunanana, ga ŋulinyaramirriyunydjayi ŋayi maḻŋ'maranhaminana ŋunhi yuwalknha wal'ŋu walŋa, djiwarr'wuynha ŋunhina wal'ŋu; ŋayi warraŋulkuŋalana yolŋu'-yulŋuwala ŋuliwitjan nhanukalay dhärukkurrunydja, ŋunhi ŋayi wekaŋalanydja ŋunhi dhäruktja ŋarrakalana dharraylilinydja. Bala ŋarranydja ḻakaramana ŋuli marrtji birrka'mirrililina wäŋalilinydja, liŋgu dhuwalayinydja djäma Godthu wekaŋala ŋarrakala, ŋunhi ŋayinydja Garray walŋakunharamirri ŋilimurruŋgu.
TIT 1:4 Ŋarra yukurra wukirrinydja dhuwala nhuŋu Dätitj, liŋgu nhenydja bitjan marrkapmirrina ŋarraku gäthu'mirriŋu, liŋgu nhenydja ŋunhi märr-nherraṉmina Djesu-Christkala balakurru ŋarrakala djämakurru. ŋarra yukurra bukumirriyama nhuŋu yulŋunydja, märr yurru Godthu Bäpayu ga ŋilimurruŋgala Walŋakunharamirriyu Garrayyu Djesu-Christthu gäma yukurra nhuna galkikuma yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu, märr yurru nhe nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara yana.
TIT 1:5 Yo, gonha'yurrunanydja ŋarra ŋunhi nhuna ŋunhiwala runu'lili Guritalilinydja, märr nhenydja yurru dhawar'maramana marrtji bitjanna djämana malanha, ŋunhi ŋarra ŋurru-yirr'yurruna ŋunhiliyi. Nhe yurru marrtji yukurra birrka'mirrilili wäŋalili ga wäŋalili, djarr'yun marrtji yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yurru djäkamirri walala Godkalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu birrka'mirriŋura wäŋaŋura. Yo, nhena yurru nherraṉdja ŋunhiyi eldersnha dhiyakuyi djämawunydja, yurru guyaŋiya ŋunhinydja ŋunhi ŋarra nhokala ḻakaraŋala ŋäthili.
TIT 1:6 Elderstja yurru ŋunhi balanyara gam' yolŋu. Nhina ŋayi yurru ŋamathama ŋula nhämiriw, dhuwurr-yätjmiriw yana, ga ŋunhi ŋayi yurru märrama miyalknhanydja, ga ŋunhina liŋgu waŋganynha yulŋunydja ŋayi yurru ḏälkumanydja, ga djamarrkuḻiny'tja nhanŋu yurru märr-yuwalkthinyamirri walala yana, yaka balanyara gam', ŋayi yurru waṉḏirri winya'yun wakinŋukunharamirri ŋanyapinyay ŋayi.
TIT 1:7 Yo, ŋurruŋunydja dhuwala Garraywu miṯtji yurru nhina ŋamathama yana wal'ŋu, ŋula nhämiriw yana, liŋgu ŋayi djäkamirri ŋurikinydja ŋunhi walala nhanŋuwaynha yana Godkuna yolŋu'-yulŋu. Yaka ŋayi yurru yukurra guyaŋinyaramirri ŋanyapinyay ŋayi bathala ḻakaranharamirri, ga yaka ŋayi waḏutja yurru maḏakarritjthirri, ga yaka ŋayi yolŋu ŋänitji-ḻukanharamirri ga bunharamirri ŋayi yolŋu, ŋayi yurru marrtji buma. Ga wiripunydja, yaka ŋayi wanaŋa-ḏumurru ŋula nhäku märranharawu yukurranharawu.
TIT 1:8 Ga ŋurruŋunydja yurru yolŋu yana wal'ŋu ŋunhiyina, balanyara bitjan ŋayi yurru djäka ŋuriki mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu nhanukalayi wäŋaŋura, ga bitjandhiyi ŋayi yurru ŋayaŋu-wuyunaramirri, ga guŋga'yunaramirri bukmakku. Ŋayi yurru guyaŋirri märr-yunupa yana, ga djäma rom-dhunupayama. Yakana ŋayi yurru malthun djälwu nhanukalayŋuwunydja ŋayi, yana ŋayi yurru nhina ganaŋ'thunna wal'ŋu yätjŋuru, liŋgu ŋayinydja ŋunhi nhanŋuwaynha yana Godkuna yolŋu.
TIT 1:9 ŋayi yurru yukurra ŋayathama baṯ bitjan ŋunhi yuwalk dhäruk yana, ŋunhi ŋayi ŋanapurruŋguŋu märraŋala, märr ŋayi yurru ŋula yolnha marŋgikuma yukurra dhärukthu walŋakunharamirriyu ŋuriŋi. Ga ŋunhi yurru ŋayi ŋula yolthu ḻakarama yukurra wiripunydja dhäwu', ga ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja djäkamirriyunydja yolŋuyu yana dhunupakumana ḻakaramana nhanŋu, märr yurru ŋayi bilyunna, bala yana ŋapana-wekama nhanukalaŋuŋuru ŋayi djarrpi'ŋurunydja dhärukŋuru.
TIT 1:10 Yo, djarr'yundja nhe yurru yolŋunhanydja balanyaranhayi, ŋunhi ŋayi yurru yuwalk wal'ŋu nhina yukurra Godkala yana romŋura, liŋgu guḻku' mirithirri yurru yolŋuyu walalay yakanydja yukurra ŋäma Godku yuwalkŋu dhäwu'. Walala yurru ḻakarama mayali'miriwnha, yakana yuwalk dhäwu', ga guḻku'nhana walala yurru mayali'-wilkthundja yukurra. Guḻku'yuna ŋuli Djuwsthu dhäwu' ḻakarama djarrpiny'tja bitjandhiyi.
TIT 1:11 Ga ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala ŋurru'-ŋurruŋu Godkalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu, walala yurru dhäruk mukmarama ŋunhinhayi walalanha ŋunhi walala yurru yukurra ḻakarama bothinyaramirri dhäwu', liŋgu ŋuriŋinydjayi walalay ŋuli yukurra yolŋu'-yulŋunhana galkinyamarama, gatjpaḻ'marama ŋuliŋuru yuwalkŋuŋuruna, bala gurruṯu'mirrinydja yukurra malthunna walalaŋgalaŋuwuna bothinyarayŋuwuna romgu. Yo, walala yukurra marŋgikuma djarrpi'kumana yana märranharawu rrupiyawu ŋula nhäkuna walalaŋgalaŋuwuna walala.
TIT 1:12 Waŋganydhunydja walala miṯtjiyu Guritapuyŋuyunydja yolŋuyu waŋana ḻakaraŋala bitjarrana walalanha, “Ŋanapurru Guritapuynydja yolŋu'-yulŋu bothinyaramirrina walala. Ŋanapurru ŋuli bitjan liŋgu djäma yätj dhika wal'ŋu yana, bunharamirri ŋuli yukurra bitjanna bitjan ŋuli ŋunhi maḏakarritj wäyin malanha. Ga ḏuŋḏuŋmirrina ŋanapurru; yana ŋanapurru yukurra nhinana ga ḻukana maranhuyirrina.”
TIT 1:13 Yuwalk yana ŋayi yukurra ŋunhiyi yolŋu ḻakaranhamirri bitjanmirrinydja. Dhiyakuyina märrwu nhuma yurru yukurra waŋa wirrkinydja walalanha dhika raypirri'yun, märr yurru walala marŋgithirri wal'ŋu yuwalkŋuwu, bala märr-yuwalkthirrina ŋurikiyi walŋa-wekanharamirriwunydja dhäwu'wu,
TIT 1:14 ga yakana biyapulnydja ŋayathama baṯ bitjan yurru ŋunhi ŋäthiliŋunydja dhäwu' malanha, ŋunhi ŋuli yukurra Djuwsthu ḻakarama. Yakana ŋunhiyinydjayi ŋamakurru' ŋunhi walala ŋuli wirrki märrama romnha ŋunhiyi yolŋuwuŋu nherraṉara, ŋurikiŋi ḏarramuwurruŋguŋu ŋunhi walala ŋuyulkthina, bala djalkthurrunana Godku yuwalkŋunydja ŋunhi dhäruk.
TIT 1:15 Walalanydja ŋuli ŋunhi romnha nherraṉ balanyara warray gam', “Yaka ḻukiya dhuwalanydja ga dhuwalanydja ŋatha,” bitjan. Yaka mäkiri'-witjurra walalaŋgu dhärukku, liŋgu bukmak ŋunhi nhänydja malanha ŋamakurru' yana ḻukanharawunydja nhuŋu, ŋunhi nhuŋu ŋayaŋu ḏarrtjalktja. Ga ŋunhi ŋuli yolŋuwu ŋayaŋu yätjtja wal'ŋu, yakanydja ḏarrtjalk, ga yakanydja ŋayi märr-yuwalkthirri yukurra Djesu-Christku, bala yakayi yurru yana ŋathayunydja ŋayaŋu ŋanya ḏarrtjalkkuma, liŋgu ŋayaŋu nhanŋu ŋunhi yätjthinana wal'ŋu wirrkina, ga ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yätjkumanydja, bala ŋayaŋunydja nhanŋu yurru goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, yanapi djäma ŋayi yukirri ŋunhiyinydja ŋamakurru'na. Ga yakana ŋayi goranydja yukurra nhanukalay yätjthunydja.
TIT 1:16 Ŋayi ŋuli waŋa bitjan, “Ŋarra marŋgi Godkunydja,” yurru ŋuriŋi yätjthunydja nhanukalay milkuma yukurra ḻakarama ŋunhi ŋayinydja yakana yuwalk yolŋu nhanŋu Godku. Godtja ŋuli ŋuyulkthirri nyinyaŋdhun ŋuriki yätjkunydja ŋunhi ŋayi yukurra djäma, liŋgu yakana ŋayi dhäruk märrama ŋuli yukurra Godnhanydja, ga yaka ŋayi ḏukṯuk djämawu ŋamakurru'wunydja.
TIT 2:1 Yo, walala ŋuli marŋgikumanydja djarrpi'kumana yana, yurru nhenydja marŋgikuŋa ḻakaraŋa Godku dhäruk yuwalkkuŋa wal'ŋu ga dhunupa.
TIT 2:2 Yo, ḻakaraŋa worru'-wurruŋuwanydja ḏarramuwurrumbala biyaka gam', “Yaka nhuma yurru yukurra leŋu ŋänitji'yunydja. Nhiniya wurrkurrum'thiya, ḻatju'kuŋa biyaka guyaŋiya, dhunupa wal'ŋu, ga ḏaḏaw'yurrana nhokalaynydja nhe djälŋuru. Yuwalkkuŋana biyaka wal'ŋu Garraynhanydja märr-yuwalkthiya ga märryu-ḏapmaraŋa ŋanya wirrki yana, ga biyakayi bili märr-ŋamathiyayi wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ga dhärriyanydja yukirriya wuṉḏaŋarrnha yana, biyakana liŋgu ŋula nhäkunydja malaŋuwu ŋunhi.”
TIT 2:3 Ga biyakayi bili ḻakaraŋa dhäykawurrumbala worru'-wurruŋuwanydja biyaka gam', “Nhuma dhäykawurrunydja, nhiniya ŋamathaŋa, liŋgu nhenydja nhanŋuway Gunhu'wu yana yolŋu. Yaka wiḏiyal-ḏumurruthiya, ga yaka ḻukiya ŋänitjinydja, märr nhe yurru yakana ŋulthu'yun ŋurikiyi biyapulnydja. Ḻakaraŋa ŋamakurru' wal'ŋu rom,
TIT 2:4 marŋgikuŋanydja ŋunhi yuṯanhanydja dhäykawurrunha, märr yurru walala märr-ŋamathirri walalaŋgalaŋuwu dhuway'mirriŋuwu ga djamarrkuḻi'wu, djäka walalaŋgu yana dhika wal'ŋu.”
TIT 2:5 Yo, yuṯanydja dhäyka yurru nhina ŋamakurru' yana wal'ŋu dhika, ga maŋutji-ḏarrtjalk yana; yaka yana ŋayi yurru djäma nhanukalay ŋayi djälyu. Ga djäma ŋayi yurru wäŋa nhanŋuway ŋayi ŋamathama, ga guŋga'yun wiripuŋunhanydja yolŋunha. Ga bitjandhi ŋayi yurru dhäkayunydja dhäruk märramayi nhanŋuway ŋayi dhuway'mirriŋunha, märr yurru yaka nhanukala ŋuruŋunydja walalay wiripuŋuyunydja yolŋuyu yätj ḻakarama rom Garraywunydja.
TIT 2:6 Ga biyakayi ḻakaraŋa yuṯawanydja ḏarramuwa ŋunhiyi liŋgu ŋupanayŋu yana dhäruk; ŋayi yukurra yurru nhina märr-yunupa wal'ŋu yana, yaka ŋayi yurru djäma nhanukalay ŋayi djälyu.
TIT 2:7 Ga nhepi wiripunydja nhiniya ŋamathaŋa, ga djäma biyaka liŋgu rom dhunupa yana ga ŋamakurru, märr walala yurru ŋuruŋu wiripu-guḻku'yunydja nhäma nhokalanydja märr-yunupawuy nhinanhara, bala yurru walalanydja bitjandhiyi bili dhuḏakthun, märr-yunupayirriyi yana nhina yurru yukurra. Yuwalkkuŋa yana marŋgikuŋa walalanha wal'ŋu romgunydja Garraywalaŋuwu.
TIT 2:8 Waŋiya dhunupa yana ga ḏarrtjalk dhäruk, märr yurru ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yaka ḏukṯuk ŋitjalaŋgalaŋuwu romgu, ŋayinydja yurru gorana nhanŋuway ŋayi, liŋgu yakana yana yurru maḻŋ'marama waŋgany ŋula nhä yätj nhokalanydja, bala yätj ḻakarama ŋilimurrunhanydja Garraywalaŋumirrinhanydja yolŋunha walalanha yakana.
TIT 2:9 Ga biyakayi ḻakaraŋa nhe yurru djämamirriwanydja yolŋuwa, ŋuripanydja ŋunhi ŋayi bäyimbuy buŋgawa'mirriŋuwuŋu, biyaka gam', “Djäma yana ŋamathaŋa nhokalaŋuwu buŋgawa'mirriŋuwu, ga dhäruk märraŋa ŋanya, märr ŋayinydja yurru nhuna ḻatju'-ḻakarama muka. Yaka buku-ruŋiyanydja waŋiya nhokalaŋuwu buŋgawa'mirriŋuwunydja,
TIT 2:10 ga yaka djaw'yurra ŋula nhänydja nhanŋu. Djäma ŋamathaŋa yana yuwalkkuŋa, märr yurru walala wiripuwurruyunydja nhäma muka nhokala manymak ga ḻatju' rom, Gunhu'wunydja wal'ŋu, ŋurikinydja ŋunhi ŋayi Walŋakunharamirri ŋilimurruŋgu.”
TIT 2:11 Yo, biyakayina marŋgikuŋanydja ŋunhiyi walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja, liŋgu Gunhuny'tja ḏukṯuk bukmakku warray yolŋuwu walalaŋgu walŋakunharawu; dhiyakuna ŋayaŋuwu ŋayinydja liŋguna maḻŋ'thurruna warraŋulthinana wal'ŋu nhanŋu ḻatjuny'tja rom,
TIT 2:12 ga dhiyaŋuyi romdhu yukurra ŋuli marŋgikumana ḻakarama ŋilimurruŋgu, ŋilimurru yurru yaka'yunna yana yätjkunydja. Ŋilimurru yurru yaka malthun yukurra yolŋu'-yulŋuwu, ŋurikinydja ŋunhi walala yaka marŋgi Gunhu'wu, ga yaka ŋilimurru yurru djäl-ḏumurruyirri yukurra dhiyakuywu munatha'wuywunydja nhäku malaŋuwu ga romgu. Ŋilimurru yurru yaka malthun yukurra ŋilimurruŋgalayŋuwunydja djälwu ŋuriki, yana ŋilimurru yurru malthun yukurra Gunhu'walaŋuwu djälwu, ga nhina yana nhanukalay romŋura.
TIT 2:13 Liŋgu dhuwalanydja ŋilimurru yukurra nhina dhiyaŋunydja-wala galkunna yana, ŋayaŋu-gatjpu'yunna yukurra Djesu-Christku, ŋilimurruŋgalaŋuwu Waŋarrwuna wal'ŋu ga Walŋakunharamirriwuna ŋurikina ŋunhi, ŋunhi ŋayi yurru maḻŋ'thun dhiyala, nhanukalay ŋayi ḻatju'yuna dhikana wal'ŋu yurru.
TIT 2:14 Yo, galkina dhuwala yulŋunydja nhanŋu Djesuwunydja, ŋayi yurru roŋiyirrina lili, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi walŋa, bala burakina ŋilimurruŋgalanydja dharapulŋura ŋayina, ga ŋuliwitjarrayina ŋayi ŋunhi dhawaṯmaraŋala märraŋalana ŋilimurrunhanydja ŋuliŋuruyi romŋuru yätjŋurunydja. Bala ŋayi ḏarrtjalkkuŋalana yulŋunydja ŋilimurrunha, märr yurru ŋilimurrunydja nhina yukurra gänana yana, ganaŋ'maranharana ŋunhi nhanŋuwayliliyanharanydja yolŋu walala, märr yurru ŋilimurru djäl-ḏumurruyirrinydja ḏukṯukthirri djämawu ŋamakurru'wuna wal'ŋu yana, märr-yunupawuna romgu.
TIT 2:15 Yo, marŋgikuŋanydja dhiyaŋuyi dhärukthunydja ŋunhayi yolŋu'-yulŋunhanydja, biyaka guŋga'yurra marrparaŋ'kuŋa walalanha, märr yurru walala djäma ŋamathama. Ga biyakayi raypirri'yurra ḏaḏawmaraŋa walalanha, ŋula yolnha yolŋunha, ŋunhi ŋayi yukurra djäma yätj. Waŋiya dhärukthu ganydjarrmirriyu, ga yaka ŋula goriyanydja; yakana walala yurru nhäma nhuna yutjuwaḻa' ḻakaramanydja, yanapi nhokuŋunydja dhäwu' ŋunhi ŋula nhäŋiniŋ'nha.
TIT 3:1 Yo, ḻakaraŋa ŋuripanydja yolŋu'-yulŋuwa, walala yurru dhäruk märrama walalaŋguway walala ŋurru'-ŋurruŋunha, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi Godthu walalanha nherrara dhiyakuyi djämawu. Ga bitjandhiyi walala yurru bitjan liŋgu girri'-ŋamathirri guŋga'yunarawu wiripu-guḻku'wu yolŋuwu.
TIT 3:2 Ḻakaraŋa walalaŋgala, walala yurru yaka ḻakaranhamirri ŋula yätjpuy wiripu-guḻku'-walaŋuwuynydja, ga yaka walala yurru yukurra ŋarrtjunmirri walalanhawuy walala. Bitjan liŋgu walala yurru märr-ŋamathinyaramirri ga ŋayaŋu-wuyunaramirri bukmakku yana.
TIT 3:3 Biyakayi liŋgu marŋgikuŋanydja walalanha, liŋgu ŋäthilinydja ŋilimurrunydja ŋuli yukurranha nhinanha bitjana bitjan bamba'-bambay; yaka ŋilimurru ŋuli marŋgithinya Godku, ga yakana ŋilimurru ŋuli dhäruk ŋanya märranha. Ŋilimurru ŋuli guyaŋinya yanapi ŋilimurru ŋuli nhinanha yukurranha ŋamakurru'ŋura yuwalkŋura wal'ŋu romŋura be, yurru bäyŋu warray, yana ŋilimurru ŋunhi nhinananydja yukurrana garrpiṉara warray ŋuriŋi ŋilimurruŋgalay warray djälyu ga ŋayaŋuyu. Bitjanana liŋguna ŋilimurru ŋuli guyaŋinyanydja yukurranha djarrpi'na ga yätjnha. Wiripunydja ŋilimurru ŋuli yukurranha maŋutji-ḏi'yunana wiripu-guḻku'nhanydja yolŋunha walalanha. Wiripunydja yolŋu'-yulŋu ŋilimurruŋgu ŋuli ŋuyulkthinya, ga ŋilimurru ŋuli ŋuyulkthinya walalaŋgu wiripu-guḻku'wu.
TIT 3:4 Yurru Godtja mukthurruna yana märr-ŋamathina yukurrana ŋilimurruŋgunydja, ŋayinydja ŋunhi Walŋakunharamirri ŋilimurruŋgu, bala ŋayi ŋilimurruŋgala maḻŋ'maraŋalana warraŋulkuŋalana nhanŋuway ŋayi mel-wuyunaramirrina rom,
TIT 3:5 bala yana walŋakuŋalana ŋilimurrunha. Yurru yakana ŋayi ŋunhi ŋilimurrunha walŋakuŋala ŋuriŋi ŋilimurruŋgalaynydja be ŋamakurru'yu dhuwurryu; Godthu ŋayipi ŋilimurrunha walŋakuŋalanydja yänana, liŋgu ŋayinydja mel-wuyunaramirri ŋilimurruŋgu. Ŋayi ŋilimurrunha ŋayaŋu-ḏarrtjalkkuŋalanydja, bala ŋayaŋunydja ŋilimurrunha walŋakuŋala yuṯakuŋala ŋuriŋi nhanukalay ŋayi Garrkuḻukthuna Birrimbirryu.
TIT 3:6 Yo, Godthunydja rarryurrunana nhanŋuwaynydja ŋayi Garrkuḻuknhanydja ŋunhinydja Birrimbirrnha ŋilimurruŋgalanydja, ŋuliwitjanna Djesu-Chrsitkalana ŋilimurruŋgalaŋuwala Walŋakunharamirriwalana,
TIT 3:7 märr yurru ŋayi Godthu yakana yukurra yätj-ḻakaramanydja ŋilimurrunha, bala dhä-ḏir'yundja yurru. Nhanukalanydja märr-ŋamathinyarayu ŋilimurrunydja yukurra nhina gurruṯu'mirrina yana walala nhanŋu, waŋganyŋurana yana Godkalana. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋilimurrunydja nhanŋu yumurrku'na, bitjan gäthu'mirriŋuna walala nhanŋu, bala ŋilimurru yukurra dhuwala dhukarr-nhämana yulŋunydja ŋurikina waluwu ŋunhi ŋilimurru yurru yukurra nhina ŋunhala nhanukalanydja, gupaḏalnha-wala yurru.
TIT 3:8 Yuwalk dhuwalayi yulŋunydja. Yo Dätitj, ḻakaraŋanydja dhuwalayi dhäruktja yolŋu'-yulŋuwanydja, biyaka warraŋulkuŋa wal'ŋu yana, märr yurru ŋunhinydja walala ŋunhi walala yukurra märr-yuwalkthirri Godnha, walala yurru yukurra ḻayḻayyun yana djäma ŋula nhä ŋamakurru'. Ŋuriŋiyinydjayi dhärukthu yurru guŋga'yunna yolŋu'-yulŋunha.
TIT 3:9 Yurru nhenydja barrku-ḏakthurra ŋurikinydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli ḻayḻayyun waŋanharamirrina yukurra yurru yana mayali'miriwnha dhäruk. Walalanydja ŋuli nhina marrtji walu ŋupan waŋanharamirri weyinnha, gurruṯu'wuynha ŋuli dhuḏakthun yarraṯaŋuru ŋulaŋuruna märi'muwalana, ga wiripunydja walala ŋuli dhä-ḏälthinyamirri waŋanharamirri ŋurikiy ŋäthiliŋuwuy rombuy yana. Ŋunhiyinydjayi bawa'mirrina yana. Yakana yurru ŋula yolnha walŋakuma balanyarayunydjayi dhärukthu. Yaka nhenydja yukirriya warrkuḻuŋa walu nhuŋuwaynydja nhe biyakayi.
TIT 3:10 Ŋunhi yurru yolŋuyu guḻk-guḻkthun Godkunydja miṯtji yolŋu'-yulŋunha, barrku'-barrkuwatjkuma ŋuriŋiyi dhärukthunydja nhanukalay, bala nhenydja waŋiya ŋunhinhayi yolŋunha, biyaka raypirri'yurrana ŋanya. Ŋuli ŋayi yurru yakanydja mäkiri'-witjun, bala nhenydja biyapul waŋiya ŋanya. Ga ŋuli ŋayi yurru yakanydja ŋäma nhuna, nhenydja yurru gonha'yurruna ŋanya, yakana biyapulnydja ŋanya galkikuŋa.
TIT 3:11 Liŋgu balanyarayinydja yolŋu ḻiya nhanŋu djarrpi'na; bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli guyaŋirrinydja djarrpi'kumana. Nhenydja ŋuli nhäma ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yukurra nhä malanha yätj, bala dharaŋanna ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydjayi ŋayaŋu-djarrpi'na, yakana ŋamakurru'.
TIT 3:12 Yo, yalalanydja ŋarra yurru djuy'yun nhokala dhuwalanhana maṉḏanha Yätamanhana ga Ditjikanhana. Ŋunhi maṉḏa yurru bunanydja dhiyaliyi, ga dhunupana yana nhenydja yurru gonha'yunna, bala marrtjiyana lili ŋarrakalana ŋunhawala Nikapulalilina. Ŋarranydja yurru ŋunhalayi nhina yukurra ŋulinyaramirriyu ŋulwitjthunydja.
TIT 3:13 Ŋarra ḏukṯuk nhuŋunydja, nhe yurru guŋga'yun ŋunhinha maṉḏanha Djenanha ŋunhi rom-marŋginha yolŋunha, ga Bulatjnha. Guŋga'yurra maṉḏanha yulŋunydja, wekaŋa ŋula nhä ŋurukunydja-wala marrtjinyarawunydja.
TIT 3:14 Marŋgikuŋanydja ŋitjalaŋguway ŋunhiyi gurruṯu'mirrinhanydja walalanha ŋamathaŋa yana, märr yurru walala yukurra ḻayḻayyun ŋunhilina liŋguna djäma ŋamakurru'na, ga guŋga'yun maranhu-wekamana ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yukurra nhina ŋuli goŋmiriwŋura, ŋurruwuyk wal'ŋu yuwalk. Yo, yaka ŋunhi ŋamakurru' walalaŋgu, walala yurru ḻayḻayyun ŋula nhäŋuranydja yana, ga yakanydja guŋga'yun ŋula yolnha.
TIT 3:15 Ŋunhinydja wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yukurra djäma dhiyala ŋarrakala, walala djuy'yurruna märr-ŋamathinyaranydja ŋarrakala nhuŋu. Wekaŋa ŋanapurruŋguŋunydja märr-ŋamathinyara ŋurikiyi ŋilimurruŋgalayŋuwu marrkapmirriwunydja walalaŋgu, ŋunhi walala ŋilimurruŋgu gurruṯu'mirri walala, liŋgu waŋganygu ŋilimurru yukurra märr-yuwalkthirrinydja Djesuwu. Godthu yurru gäma yukurra nhumalanha bukmakkala yana nhanukalay ŋayi märr-ŋamathinyarayu. Ga liŋguna.
PHM 1:1 Yo, marrkapmirri Bilamun, dhuwalanydja ŋarra yukurra Bolyu wukirri dhäruk nhuŋu, ŋunhi ŋarra dhuwala ḻoḻuŋura gärri yukurra, liŋgu ŋarranydja dhuwala nhanŋuway Garraywu Djesu-Christku. Ga bitjandhiyi djorrany'tja dhuwalayi Dimithiwuŋu ŋitjalaŋgalaŋuwuŋu guthawuŋu; ŋilinyu maṉḏa märrma'yu dhuwala djuy'yurrunanydja djorrany'tja nhuŋu Bilamun, ŋunhi nhe yukurra djäma rrambaŋi ŋilimurru Garraywu.
PHM 1:2 Ga wiripunydja dhuwalayi dhäruk ŋinyalaŋgalaŋuwu yapa'mirriŋuwu Yapiyawu, ga wiripunydja Yäkipawu dhuwalayi djorra', ŋurikiyi ŋunhi ŋayi yukurra dhärra wuṉḏaŋarr yana Garraywu rrambaŋi ŋilimurruŋgala, ga bukmakku Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu ŋunhi walala yukurra ŋuli ḻuŋ'maranharamirri dhiyali nhokala bala'ŋura, buku-ŋal'yunarawu Garraywu.
PHM 1:3 Ŋarra yukurra bukumirriyama yulŋunydja nhumalaŋgu bukmakku yana, märr yurru Godthu Bäpayu ŋilimurruŋgala, ga Garrayyu Djesu-Christthu gäma nhumalanha dhika ḻatju'kuma yurru, märr yurru nhuma nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara yana.
PHM 1:4 Yo, bitjan liŋgu ŋarra ŋäŋ'thundja bukumirriyamanydja Godnha nhuŋu Bilamun, bala ŋarra ŋuli waŋanydja buku-wurrpanna Godnha,
PHM 1:5 liŋgu ŋarra ŋäma ŋuli marrtji dhäwu' nhuna, nhaltjan nhe yukurra guŋga'yun ŋuli Godkalaŋumirrinha yolŋu'-yulŋunha bukmaknha, ga yuwalkkuma yana wuṉḏaŋarrthirri nhe ŋuli yukurra märr-yuwalkthirrinydja Garraywala Djesuwalanydja
PHM 1:6 Yo, ŋunhi ŋuli ŋilimurru märr-yuwalkthinyaramirri walala nhina waŋganyŋura manapanmirrinydja guŋga'yunmirrinydja bala-lili'yunmirri, yuwalk yana ŋilimurru ŋuli marŋgithirrinydja wal'ŋu bukmakku yana nhäku malaŋuwu ŋamakurru'wunydja, ŋunhi ŋayi Godthu djäma ŋilimurruŋgu.
PHM 1:7 Marrkapmirri gutha, nhokala märr-ŋamathinyarayunydja ŋarranha wirrkina yana dhika wal'ŋu goŋmirriyaŋalanydja; wirrkina yana nhe ŋarranha marrparaŋ'kuŋalanydja wal'ŋu. Ga bitjarrayi nhe märr-ŋamathinyamirriyaŋala bukmaknhanydja ŋunhi Garraywalaŋumirrinhanydja walalanha, bala walalaŋgu ŋayaŋunydja ŋunhanydja wal'ŋu yukurra märr-yiŋgathinyamaramana.
PHM 1:8 Dhiyakuyina märrwu ŋarra yukurra wukirrinydja dhuwalayi nhuŋu. Ŋarra yukurra waŋanydja wukirrinydja dhiyaku Nitjimawu nhokalaŋuwu djämamirriwu, ŋunhi ŋayi ŋäthili waṉḏina nhokala dhipuŋuruyi. Ŋarra bini ḻakaranhanydja nhuŋu nhaltjanarawu djämawu, liŋgu ŋarranydja bitjan nhuŋu wäwana Garraywala.
PHM 1:9 Yurru yakana ŋarra yurru bitjandhiyi nherraṉ romdja nhuŋu, yana ŋarra yurru ŋäŋ'thunna yulŋunydja nhuna, liŋgu ŋalinydja maṉḏa yukurra märr-ŋamathinyaramirri bala-lili'yunmirri. Ga nhepi yurru djarr'yundja nhä nhe yurru djäma. Yo, ŋarranydja dhuwala Bolnydja, worruŋuna ŋarra dhuwala wirrkina, ga dhuwala ŋarra yulŋunydja dhärra yukurra ḻoḻuŋura, liŋgu ŋarra djämamirri Djesu-Christku.
PHM 1:10 Märr-ŋamathirrinydja ŋarra yukurra Nitjimawu; ŋayinydja ŋunhi bitjan gäthu'mirriŋuna wal'ŋu ŋarrakuwaynha, liŋgu ŋayi ŋunhi märr-nherraṉmina Christkala balakurru ŋarrakala djämayu, ŋunhi ŋarranydja yukurra nhina dhuwala ḻoḻuŋurana.
PHM 1:11 Yäkunydja ŋayi ŋunhiyi Nitjimanydja mayali' ‘Guŋga'yunaramirri’ balanyara, yurru ŋäthilinydja ŋayi ŋunhi yaka nhuna guŋga'yurrunanydja, yana ŋayi waṉḏinana winya'yurrunana nhokala. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋayi dhuwalayi yuwalknha wal'ŋu yana guŋga'yunaramirrina nhuŋu, ga bitjandhi liŋgu ŋayi ŋarrakunydja guŋga'yunaramirriyi.
PHM 1:12 Dhuwalanydja ŋarra yukurra ŋanya djuy'yun balayina roŋinyamarama nhokalana, ga ŋunhiyinydja bitjan ŋarra yukurra djuy'yun ŋarrakuway ŋarra ŋayaŋuna nhokala, liŋgu dhuwalayinydja Nitjimanydja ga ŋarranydja bitjan ŋilinyu maṉḏa waŋganynha ŋayaŋunydja.
PHM 1:13 Ŋarra bini ḏälkunha warray ŋanya yulŋunydja, dhiyala warray, märr yurru ŋayi guŋga'yun ŋarranha nhokalaynydja dharapulŋura, ŋunhi ŋarra garrpiṉara dhuwala, liŋgu ŋarra ŋuli yukurra ḻakarama dhäwu' birrŋ'marama Djesuwalaŋuwuy.
PHM 1:14 Yaka ŋarra nhuna yurru gur'yundja dhiyakuyinydjayi. Ŋuli nhe ḏukṯuktja, nhepi yurru ŋanya djuy'yun roŋiyinmaramanydja ŋarrakunydja guŋga'yunarawu. Yakana ŋarra yurru ŋanya ḏälkuma yänanydja, nhepi yurru djarr'yundja.
PHM 1:15 Dhiyaŋuyi mak ŋunhi ŋayi Nitjimayunydja gonha'yurruna nhuna yana gurririnydja, märr yurru nhe märrama ŋanya gupaḏalkumana yana.
PHM 1:16 Ŋäthilinydja ŋunhinydja ŋayi nhuŋu djämamirri, yurru dhiyaŋunydja-wala nhuma maṉḏa galkina gurruṯu'mirrina maṉḏa. Ŋayinydja dhuwalayi marrkapmirrina yana gutha'mirriŋunydja ŋarraku, ga bitjandhi ŋayi yurru mel-wiḏi'yunaramirriyi nhuŋunydja. Ŋayinydja yurru nhuŋu manymak yana djämamirrinydja, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru nhuŋu gutha'mirriŋunydja Garraywala yana.
PHM 1:17 Yo, nhenydja ga ŋarranydja dhuwala yuwalk yana ŋayaŋu-gurruṯu'mirrinydja maṉḏa ŋiniya? Buku-djulŋi, gumurr-ŋamathiya yana yulŋunydja Nitjimawu, biyaka yana liŋgu bitjan nhe ŋuli gumurr-ŋamathirri ŋarraku. Märraŋanydja ŋanya märr-ŋamathinyarayu yana.
PHM 1:18 Ŋuli ŋayi djäma ŋäthilinydja ŋula nhä yätj nhuŋu, ga ŋuli ŋayi ŋula nhä djaw'yurrunanydja nhokalaŋuŋuru, yana ḻakaraŋa ŋarrakalana, ga ŋarrapina yurru wekama buku-ruŋiyinmarama nhuŋunydja.
PHM 1:19 Ga dhuwala ŋarra yulŋunydja wukirri yukurra ŋarrapi, ŋarrakalay ŋarra yana ŋarambiya'yu, bitjan gam': Ŋarra Bolyu dhawu'-nherrara nhuna, ŋarrapi yurru nhuna buku-ruŋinyamaramanydja wekama nhäyinyara ŋayi Nitjimayu djaw'yurruna yukurrana nhokuŋu. Yurru yaka meṉguŋanydja, ŋunhi nhä nhepinydja märraŋalayi dhipuŋuru ŋarrakuŋunydja. Nhenydja dhuwala walŋa yana nhina yukurra liŋgu balakurru ŋarrakala djämayu. Mak nhe yurru ŋarranhanydja wekama, bäyim dhiyakuyinayi?
PHM 1:20 Yo, marrkapmirri gutha, ŋarra ḏukṯuk nhuŋu nhe yurru guŋga'yun ŋarranha, liŋgu ŋalinydja maṉḏa dhuwala Waŋganyŋura Garraywala. Buku-djulŋi bäy-ḻakaraŋana yanana nhanŋu, ga ŋuriŋiyinydja nhe yurru ŋarranhanydja biyapul'nha wal'ŋu märr-ŋamathinyamarama Garraywalanydja.
PHM 1:21 Ŋarranydja yukurra märr-yuwalkthirrina nhuna ŋunhi nhenydja yurru ŋarranha dhäruk märrama, ga dhiyakuyina märrwunydja ŋarra yurru wukirrinydja dhuwala nhuŋu, liŋgu ŋarra marŋgi, ŋunhi nhe yurru djäma nhäku ŋarra ŋäŋ'thurruna nhuna, ga djämanydja nhe yurru biyapul wal'ŋu, bala mak nhenydja yurru roŋinyamaramana ŋanya guŋga'yunarawu ŋarrakuna.
PHM 1:22 Ga biyapul waŋganygu ŋarra nhuna yurru ŋäŋ'thun. Buku-djulŋi, ŋäthilimirriyaŋa wäŋanydja ŋarraku dhaḻakarrnydja. Nhuma bukmakthu yukurrana ŋarraku bukumirriyaŋalanydja, ga ŋarra yukurra gatjpu'yundja dhuwala, ŋunhi galki yurru walala ŋarranha dhawaṯmaramana dhipuŋuru ḻoḻuŋurunydja, bala wekama bala roŋiyinmarama nhumalaŋgalana.
PHM 1:23 Dhuwalayi Baparatjtja yäku dhuwala ḻoḻuŋura ŋarrakala, liŋgu nhanŋunydja djäma Djesu-Christku. Ŋayinydja djuy'yurruna nhumalangu märr-ŋamathinyara,
PHM 1:24 ga walala wiripu-guḻku'yu djuy'yurrunayi yana nhumalaŋgu märr-ŋamathinyara, ŋunhi walalanydja yukurra djäma galki ŋarrakala, Mäkthu, Yaratakayu, Dematjthu ga Lokthu, dhiyaŋu walalay.
PHM 1:25 Ŋarra bukumirriyama yukurra nhumalaŋgu bukmakku yana, märr yurru nhuma nhina yukurra märr-ŋamathinyaraŋura dhika wal'ŋu dhambay-manapanmirri Garraywala Djesu-Christkala. Ga liŋguna.
HEB 1:1 Ŋäthilinydja wal'ŋu ŋunhinydja God waŋana yukurrana yolŋu'-yulŋuwala dhiyala munatha'ŋuranydja; guḻku'mirri ŋayi dhäruk wekaŋalanydja yukurrana ŋurikala ŋilimurruŋgalaŋuwala märi'muwalanydja walalaŋgala ŋuliyi dhäwu'-gänharamirriwalanydja yolŋuwala walalaŋgala, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi ḻakaraŋalayi marrtjina walalaŋgala bukaway'kurrunydja ga dhika nhäkurrunydja romgurru.
HEB 1:2 Yurru dhiyaŋunydja-wala waluyu dhä-yawar'yunarayunydja, ŋayi Gunhu'yu Godthu waŋana ŋilimurruŋgunydja nhanukalayŋuwala Gäthu'mirriŋuwalana, liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydja dhäruktja wal'ŋu yana Godku, ga nhanukalana Djesuwalana ŋayi Gunhu'yu Godthu rarr'yurruna bukmak nhänydja malanha; bukmaktja nhä malanha dhika nhanŋuwaynha Djesuwu, ŋurikina yana ŋunhi nhanukalaŋukurruna ŋayi Godthu ŋurruthaŋala djäma bukmak nhä malanha ŋunhi ŋorra marrtji dhika.
HEB 1:3 Yaka ŋilimurru ŋuli nhäma ŋanya Godnha dhiyaŋu maŋutjiyu ŋilimurruŋgala, yurru nhanukala Djesuwalana ŋilimurru yukurra nhäma Godku ḻatjuny'tja wal'ŋu dhikanydja djarraṯawun'tja, liŋgu Djesunydja ŋunhiyi yana bili wal'ŋu bitjan ŋayipi Gunhu' God, ga dhiyaŋu-wala ŋayi yukurra gämana nhänydja malanha warrpam' nhanukalay ŋayi ganydjarrmirriyuna wal'ŋu dhärukthu. Yurru ŋayi ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja dhiyala munatha'ŋuranydja yolŋuna rumbalnha, bala ḏarrtjalkkuŋalana rurrwuyurruna yolŋuwu wal'ŋu yätjtja ŋuriŋiyina nhanukalay ŋayi burakinyarayuna, bala ŋayi marrtjina roŋiyinana balayi djiwarr'liliyi, ga nhinanydja ŋayi yukurra ŋunha Godnha maṉḏana rrambaŋina, ŋurruŋuna wal'ŋu biyapulnha.
HEB 1:4 Yo, nhinanydja ŋayi yukurra ŋunha Djesunydja biyapulnha wal'ŋu garrwarnha, djuḻkmaramana yukurra djiwarr'wuynhanydja ŋunhi yolŋunha walalanha, liŋgu Godthunydja ŋanyana yäku nherrara biyapulnha wal'ŋu bathalana. Yakana ŋula waŋgany djiwarr'wuy yolŋu nhina yukurra yäku-bathalanydja bitjan Djesu ŋayipi.
HEB 1:5 Yaka ŋayi God waŋana ŋula waŋganygala djiwarr'wuywala yolŋuwala bitjarranydja gam', “Nhenydja dhuwala Gäthu'mirriŋuna wal'ŋu ŋarrakuwaynha, liŋgu dhuwalanydja walu gäthuranydja nhe walŋathinayi ŋarrakalay ŋarra walŋayu.” Godthu waŋana bitjarrayinydja ŋurikiyina nhanukalayŋuwu Gäthu'mirriŋuwuna waŋganyguna. Ga wiripuŋuyunydja dhärukthu ŋayi Godthu ḻakaraŋala ŋanya Djesunha bitjarra. “Ŋarranydja yurru nhanŋu Bäpa'mirriŋu, ga ŋayinydja yurru ŋarrakuway Gäthu'mirriŋuna.”
HEB 1:6 Ga ŋunhi ŋayi Gunhu'yu Godthu nhanŋuway wal'ŋu maḻamarrnhanydja Gäthu'mirriŋunha djuy'yurruna lili dhipalanydja munatha'lilinydja, waŋananydja ŋayi God bitjarra, “Bukmak yurru nhämunha' ŋunhi djiwarr'wuynydja walala yukurra buku-ŋal'yun nhanŋuway yana.”
HEB 1:7 Yurru ŋayi ŋunhi ḻakaraŋala ŋunhinhanydja ŋurukuynha djiwarr'wuynhanydja walalanha bitjarra, “Bukmakthu ŋuriŋiyi djiwarr'wuyyunydja walalay yurru djäma yukurra nhanŋuway Godku; nhanukalay ganydjarryu walala ŋuli yukurra djämanydja, ŋulawitjan watakurrunydja ga ŋäṉarrkurru gurthakurrunydja,” bitjarra.
HEB 1:8 Yo, ŋunhayi djiwarr'wuynydja walala djämamirri warray nhanŋu Godku, yurru Gäthu'mirriŋunha ŋayi nhanŋuway yäku ḻakaraŋala ‘God’ bitjarra, liŋgu ŋayi ḻakaraŋala ŋanya Djesunhanydja bitjarra gam', “Nhenydja dhuwala Godnha yana, Bitjanna liŋguna nhe yukurra yurru nhina ŋunhalanydja ŋurruŋuna wal'ŋu yana, buŋgawana wal'ŋu bukmakkuna nhäku malaŋuwu, Dhunupakuma yana nhe yukurra yurru djäkanydja goŋ-nherraṉmirrinydja nhokalaŋuwu yolŋu'-yulŋuwunydja.
HEB 1:9 Ŋayinydja nhokalay Godthunydja bitjarra nhuna ḻiya-ŋämira weyika'yuna, ŋurruŋukuŋalana ŋunhinydja wal'ŋu nhuna, liŋgu nhenydja ḏukṯukthina wirrki yana dhika ŋamakurru'wunydja wal'ŋu dhunupawunydja romgu, ga ŋurukunydja nhe nyinyaŋdhurrunana yätjkunydja ŋurikinydja. Nhe yurru nhina yukurra ŋayaŋu-djulŋithirrina dhikana, liŋgu ŋayi nhuna nherraranydja ŋurruŋuna wal'ŋu yana nhe, biyapulnha wal'ŋu garrwarnha ŋurukala wiripu-guḻku'walanydja yolŋu'-yulŋuwala.”
HEB 1:10 Ga wiripunydja, bitjan yukurra ŋayi God waŋa ḻakarama ŋanya Djesunha gam', “Nhenydja dhuwala Garray wal'ŋu. Ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu ŋunhinydja nhe djäma dhuwala wäŋa munatha' ga bitjarrayi liŋgu nhe djämayi ŋunha gäraktja.
HEB 1:11 Dhuwalayi nhä malanha yurru yalalanydja winya'yun warray, buwayakthirri warray, yurru nhepinydja yurru dhärrana yana yukurra, yakana yurru winya'yun. Dhuwalanydja wäŋa munathany'tja marrtji ŋäthiliŋuyirrina, bitjanna bitjan ŋunhi girri' ŋuli marrtji ŋäthiliŋuyirri, buruŋgulkthirri,
HEB 1:12 bala nhe yurru bitjan dhoṯkumana yukurra ŋunhiyinydja nhä malanha, bitjanna yana liŋgu bitjan ŋuli yolŋuyu dhoṯkuma nhanŋuway ŋäkirriyinyaramirri girri', bala rulwaŋdhunna. Yo, dhuwalayi malanha bukmak yurru wiripuŋuyirri, bitjanna yurru bitjan ŋuli yolŋuyu ŋäthiliŋu girri' ŋurrkama, bala dhaṯthunmirri yuṯayuna girri'yu. Bukmak yurru nhä malanha wiripuŋuyirri mulkuruyirrina, djambina yurru. Yurru nhenydja djambimiriwnha, nhenydja yurru ŋunhi ŋunhiyina liŋguna yana. Yakana nhe yurru ŋula worruŋuyirrinydja; nhe yurru nhina yukurra, bitjanna liŋgu yurru yukurra.” Yo, bitjarrayinydja ŋayi ŋunhi waŋana nhanukiyingalaŋuwala Gäthu'mirriŋuwala yana.
HEB 1:13 Ga wiripunydja ŋayi waŋana nhanukala Djesuwala bitjarranydja gam', “Nhiniyanydja dhiyalana ŋarrakalana gali'ŋura wal'ŋu, dhunupa'ŋuŋurana, yana liŋgu-u-u ga ŋarra yurru miriŋunhanydja nhuŋu ŋunhi galkinyamirriyama warrpam'nha, bala nhe yurru ḻuku-ŋal'yunna yukurra gorrumana ŋunhiliyinydja nhokalayŋuwala ŋurikala miriŋuwalanydja walalaŋgala.” Yaka ŋula waŋganygala djiwarr'wuywalanydja yolŋuwala ŋayi waŋana bitjarrayinydja,
HEB 1:14 liŋgu ŋunhi djiwarr'wuynydja mala yana djämamirri warray nhanŋu Godku, ga djuy'yurrunanydja ŋayi walalanha guŋga'yunarawu ŋilimurruŋgu yolŋu'-yulŋuwu warray, ŋuriki warray walalaŋgu ŋunhi ŋayi yukurra Godthu ŋilimurrunha gäma walŋakuma, ga gungama yukurra ŋula nhäŋuru yätjŋuru, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala nhanŋuwaynha yolŋu walala Godkuna yana.
HEB 2:1 Yo, Djesunydja ŋunhi biyapul wal'ŋu garrwar, biyapul warray wal'ŋu djuḻkmarama yukurra ŋayinydja ŋunha wiripu-guḻku'nhanydja nhänha malaŋunha, ga dhiyakuna ŋayaŋuwu ŋilimurru yurru mäkiri'-witjun gurrum'thun wirrki yana ŋurikinydja dhärukku ŋunhi ŋayi Godthu waŋana ḻakaraŋala ŋilimurruŋgu ŋurikala nhanukalayŋuwala Gäthu'mirriŋuwala; ŋilimurru yurru ŋayathamanydja yukurra baṯ bitjanna, märr ŋilimurru yurru yaka wakwakthunna marrtji ŋuliŋuruyi Garraywalanydja dhärukŋuru.
HEB 2:2 ŋurruthaŋalanydja ŋunhinydja Godthu wekaŋala nhanŋuway ŋayi romdja ŋurikala djiwarr'wuywalana walalaŋgala, ga ŋurikalay walalaŋgala dhäruk ḻakaranhara yuwalknha yana, Ga ŋunhi ŋayi yolthu yolŋuyu ŋuli yakanydja märranha ŋunhiyi dhäruk, ŋayinydja ŋuli yana dhä-ḏir'yunara märranha ŋuriŋiyi rom-bakmaranhamirriyunydja yolŋuyu.
HEB 2:3 Yurru ŋilimurruŋgunydja Godtja waŋana nhanukalayŋuwala Gäthu'mirriŋuwala, ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋuliwitjarra romgurru ŋilimurru yurru walŋa nhina yukurra nhanukalay ŋarambiya'ŋura. Ga ŋuli yurru ŋilimurru yakanydja mäkiri'-witjun ga märrama ŋunhiyinydja biyapulnydja wal'ŋu dhäruk, yuwalknha yana ŋilimurrunydja yurru märrama dhä-ḏir'yunara, yakana ŋayi yurru Godthu nhämanydja ŋilimurruŋgu bäy-lakaranharawunydja. Yo, Garrayyu ŋayipi ŋurruŋunydja ŋunhiyi ḻakaraŋala ŋunhiyinydjayi walŋamirrinydja rom yolŋu'-yulŋuwunydja, ga ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala ŋanya Garraynha ŋäkula walalaŋgalay mäkiri'yu, walala yukurrana ḻakaraŋala milkuŋala ŋilimurruŋgala yuwalk muka yana ŋunhiyinydjayi dhäruk, ŋunhi ŋayi Garrayyu ḻakaraŋala yukurrana.
HEB 2:4 Ga bitjarrayi liŋgu Godthunydja Gunhu'yu ŋayipinydja yukurrana djäma ganydjarrmirri wal'ŋu mulkuru ŋunhi rom malanha, märr ŋilimurru yurru dharaŋan ŋunhi yuwalk muka yana ŋayi yukurrana Djesuyu ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwunydja. Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Godthu ŋuriŋiyinydjayi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu wekaŋala mundhurr malanha yolŋu'-yulŋuwu, bitjarra ganydjarrmirriyaŋalana walalanha birrka'mirriwuna wal'ŋu wiripuwu ga wiripuwu djämawunydja; ŋayi weka'-wikaŋalana walalaŋgala marrtjina djälkurru nhanukalaynha yana Godkalaŋuyuna.
HEB 2:5 Yo, Godthu yaka ŋurruŋukuŋala djiwarr'wuynhanydja walalanha ŋuruku yuṯawunydja wäŋawu ŋunhi yurru yalala maḻŋ'thun; ŋilimurrunhana ŋunhiyinydja ŋayi Godthu djarr'yurruna yolŋu'-yulŋunhana, ŋilimurruna yurru ŋurruŋuyirri ŋurikiyinydja wäŋawu ŋunhi ŋilimurru yukurra yaka nhäma dhiyaŋu-wala.
HEB 2:6 Liŋgu dhiyaŋu djorra'yunydja ḻakarama yukurra yolŋunha bitjan gam', “God Garray, nhä ŋunhiyi yolŋunydja dhika? Nhäku nhe yukurra guyaŋirri ŋunhiyi yolŋunhanydja? Nhäku nhe yukurra yolŋuwunydja goŋ-nherraṉmirri ga gäma ḻatju'kumanydja?
HEB 2:7 Nhenydja ŋunhi nherrara yolŋunhanydja dhipala ŋoylili wal'ŋu ŋurikala walalaŋgala djiwarr'wuywalanydja, yurru gurririŋuwu yana nhe nherraranydja ŋanya nhinanharawu bitjarrayinydja, Ga ŋuliŋuruyi dhäŋuru nhe ŋanya märraŋala garrwarkuŋalana yana, bala nherrara ŋurruŋukuŋalana ŋunhana, Ga nhinanydja ŋayi yukurra nhokalana wal'ŋu ḻatju'ŋurana dhikana.
HEB 2:8 Nhe ŋunhi goŋlilinydja wekaŋala nhä malanha bukmak ŋurikala yolŋuwalana, bukmak nhänydja malanha ŋorra marrtji ḻukuŋura nhanukala, ŋoyŋura wal'ŋu yana.” Yo, dhärukthunydja ŋuruŋunydja ḻakarama yukurra ŋunhi Godthu wekaŋala bukmak nhänydja malanha yolŋuwalana goŋlili dharraylili, yurru dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru yukurra yakana nhäma balanyarayinydja rom; yakana yukurra yolŋu'-yulŋunydja nhina dhiyala ŋurruŋu wal'ŋu bukmakkunydja.
HEB 2:9 Yurru nhämana ŋilimurru ŋuli yukurra ŋanya Djesunha, ŋayi nhinanydja yukurra ŋunha djiwarr'ŋurana ŋurruŋuna wal'ŋu nhäku malaŋuwu bukmakku. Godthunydja ŋanya nherrara dhipala ŋoylili wal'ŋu ŋurikala djiwarr'wuywala yolŋu'-yulŋuwala märr-gurririwu yana, ga nhinananydja ŋayi yukurrana dhiyala munatha'ŋuranydja yolŋuna wal'ŋu, märr ŋayi yurru rakunydhirri yolŋuwu walalaŋgu waŋga'-waŋganygu, bukmakku yana walŋakunharawunydja. Yo, ŋilimurruŋgalana dharapulŋuranydja ŋayi ŋunhi dhäkay-ŋäkula rakunydhinyaramirrinydja, liŋgu wirrki yana God märr-ŋamathirri yukurra ŋilimurruŋgunydja. Bala dhiyaŋunydja-wala ŋayi nhina yukurra ŋunha djiwarr'ŋura ŋurruŋuna wal'ŋu, ḻatju'ŋurana wal'ŋu dhikana, ga bukmak nhä malanha yukurra märr-ŋal'yundja nhanŋuna, liŋgu ŋayi wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi yolŋu'-yulŋuwu walŋakunharawu.
HEB 2:10 Yo, nhänydja malanha bukmak nhanŋuway yana ŋunha dhulŋuŋu, Godku yana, ga nhä malanha bukmak ŋayipi yukurra marrtjinyamarama walŋakumanydja. Dhunupa nhanŋu Godku ŋunhi ŋayi nherrara dhukarr ŋunhiyinydjayi burakinyaramirrinydja nhanŋu Djesuwu, märr ŋanya yurru Djesunha gatjarr'yun ŋuriŋi ŋayaŋu-yätjthinyamirriyunydja. Yurru yaka ŋayi bilyurrunanydja ga gatjpaḻ'yurruna ŋayi ŋuliŋuruyi yakana, yana ŋayi marrtjinanydja yukurrana märr-yunupa ŋuliwitjarrayi gatjaḻ'kurrunydja dhäruk-märranharamirrina wal'ŋu, bala ŋayi ŋunha nhinanydja yukurra ḏarrtjalknha wal'ŋu, ŋula nhämiriwnha. Ŋurikiyina märrwunydja ŋunhi ŋayi Godthu nherrara ŋanya Djesunhanydja walŋakunharamirrinhana ŋilimurruŋguna yolŋu'-yulŋuwuna walŋakunharawu; ŋayinydja yurru ŋunhi gäma guḻku'nhana yolŋunha walalanha galkikumana nhanukalana Godkalana, märr yurru ŋilimurrunydja nhina Godkala ḻatju'ŋuranydja wal'ŋu wäŋaŋura, bitjan nhanŋuwaynha wal'ŋu gäthu'mirriŋu walala Godkuna.
HEB 2:11 Liŋgu ŋayipi Djesunydja, ga ŋilimurrunydja dhuwala, ŋunhinydja walala ŋunhi ŋilimurrunha ŋayi ŋayaŋu-ḏarrtjalkkuŋala, ŋilimurruŋgunydja waŋganynha bäpa'mirriŋu, Godnha yana ŋayipina. Yakana ŋayi ŋuli yukurra Djesuyu ŋilimurrunhanydja goŋmiriw ḻakarama; ŋayinydja yukurra yana ŋilimurrunhanydja gurrpan gutha'yundhi bitjandhiyi.
HEB 2:12 Yo, Djesuyunydja yukurra ŋuli ŋilimurrunha ḻakaramanydja bitjanna, “Bäpa, ŋarranydja yurru dhuwala ḻakarama nhuna ŋuruku gutha'mirriŋuwunydja walalaŋgu ŋarrakalaŋuwu. Ŋarra yurru yukurra wokthun nhuŋu yulŋunydja ŋurukala yolŋu'-yulŋuwala.”
HEB 2:13 Ga wiripunydja ŋayi Djesu ḻakaranhamina bitjarra, “Ŋarranydja yurru märr-nherraṉmirri ŋarranhawuynydja ŋarra Gunhu'wala Godkalana.” Ga wiripunydja ŋayi bitjarrayi liŋgu waŋana' bitjarra, “Dhuwalana ŋarra yulŋunydja, galkina ŋanapurru yolŋu'-yulŋuna manapanna, ŋunhi Godthu wekaŋala walalanha ŋarrakala dharraylili.”
HEB 2:14 Yo, ŋilimurrunydja dhuwala djamarrkuḻi' Godkunydja, yurru ŋilimurru dhuwala yolŋu muka walala yulŋunydja, ŋarakamirri ga maŋgu'mirri. Bala Djesunydja ŋayipinydja ŋunhi yolŋuthina ŋayi, ga nhinananydja ŋayi dhiyala yolŋu yana rumbalnydja, ŋarakamirri ga gulaŋmirri bitjan ŋilimurru, märr ŋuriŋiyi rakunydhinyarayunydja ŋayi yurru baḏuwaḏuyun ganydjarrmiriwyamana ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi yukurra gäma ŋunhinhayi rakunydhinyaramirrinha romnha, ŋunhiyinha Mokuynha wal'ŋu Yätjnha Birrimbirrnha, Dipilnha yäkunha.
HEB 2:15 Beŋuru liŋgu yolŋu walala ŋuli marrtjinya nhinanha garrpi'-garrpiṉara ŋurikiŋina yätjkuŋu Birrimbirrwuŋu, liŋgu bitjana liŋgu walalanydja ŋuli yukurranha barrarinyana rakunygunydja romgu, yurru ŋuriŋi nhanukalay ŋayi Djesuyunydja rakunydhinyarayu liŋguna gulkthurrunana ŋunhi rakiny'tja garrpiṉaranydja. Yakana biyapulnydja ŋilimurru yurru beyaṉiyirri rakunydhinyarawunydja.
HEB 2:16 Yolnha Godthu ŋunhi walŋakuŋala bitjarrayi? Ŋunha djiwarr'wuynha walalanha?... bay' yolnha? Yaka ŋayi Godthu walalanha bitjarrayi. Ŋilimurrunha yolŋu'-yulŋunhanydja yana ŋayi märraŋala nhanŋuwayliliyaŋala, ŋunhinha warray walalanha ŋunhi ŋilimurru ŋuli yukurra märr-yuwalkthirri nhanukala, bitjarra ŋunhi ŋayi Yipurayimdhu märr-yuwalkthina, märr-nherraṉmina manapara.
HEB 2:17 Ga dhiyakunayi ŋayaŋuwu Djesu nhinana yukurrana dhiyala yolŋuna wal'ŋu yana, balanyara yana liŋgu ŋayi bitjan ŋilimurru nhanŋu gutha'mirriŋuna walala, märr yurru ŋayi rakunydhirri ŋayipina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, liŋgu ŋayinydja ŋunhi ŋayaŋu-wuyurruna ŋilimurruŋgu, ga djäma ŋayi yukurrana Godku yuwalkkuma wal'ŋu yana. Yo, Djesunydja ŋunhi balanyarana bitjan ḻiya-ŋärra'mirrina yolŋu ŋilimurruŋgu, ga ŋuriŋi nhanukalanydja ŋayi maŋgu'-waṉḏinyarayu ŋilimurruŋgunydja bitjarra buwayakkuŋalana wal'ŋu yätj malanha, märr yakana biyapulnydja ŋayi yurru Godthu nhäma ŋilimurruŋgu yätjpuy, bala yarrkmarama dhä-ḏir'yunaramirrililinydja.
HEB 2:18 Yo, Djesunydja ŋunhi ŋayipinydja burakina, ga ŋanyanydja ŋunhi gur'yurruna ŋuriŋiyi Yätjthu Birrimbirryu, yurru yaka ŋayi dhäruktja märraŋala ŋunhi Mokuynha, bala yuwalkkuma yana ŋayi yukurra gäma ganydjarrnha ŋilimurruŋgunydja guŋga'yunarawu, märr yurru ŋilimurrunydja yaka ŋula gatjpaḻ'yun, ŋunhi ŋilimurrunhanydja yurru gur'yun ŋula yolthu.
HEB 3:1 Yo gutha walala, nhumanydja dhuwala yolŋu'-yulŋu ŋunhi nhumalanha ŋayi Godthu ganaŋ'thunmaraŋala nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi. Ŋilimurrunydja dhuwala dhulŋuŋu nhanŋu Godku, liŋgu Godtja ŋilimurruŋgu wäthurruna, märr yurru ŋilimurru yukurra ŋunhalanydja nhina nhanukalana wäŋaŋura, galkina yana. Guyaŋiya wirrki wal'ŋu ŋanya Djesunha, ŋunhinha ŋunhi ŋilimurru ŋuli yukurra ḻakarama ŋanya bo'puyŋu Godku bitjan, ga bitjandhiyi liŋgu ŋilimurru ŋuli yäku-ḻakarama ŋanya Ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu, bitjan.
HEB 3:2 Yo, Godthunydja ŋunhi ŋayipinydja nherrara ŋanya Djesunha ŋurikiyi djämawu, ga djämanydja ŋayi ŋunhiyi ŋuli yukurra yuwalkkuma yana wal'ŋu dhika, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi Mawtjitjthu djäma yukurrana ŋamathaŋala nhanŋuway ŋunhi djäma, yuwalkkuŋala yana ŋayi djäma yukurrana Godkalaŋuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala.
HEB 3:3 Ga wokthun warray ŋilimurru ŋuli nhanŋu Mawtjitjku yulŋunydja, yurru biyapulnydja wal'ŋu ŋilimurru yurru wokthun nhanŋu Djesuwuna. Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu dhuḻ'yun buṉbu ḻatju' dhika wal'ŋu, yakana ŋali yurru wokthun ŋurikiyi buṉbuwunydja, yana ŋali yurru wokthundja ŋuriki djäma-waṯaŋuwuna, buṉbu-dhuḻ'yunaramirriwuna ŋurikina, ga Godkunydja dhuwala miṯtji balanyara bitjan buṉbu Djesuwuŋu dhuḻ'yunara.
HEB 3:4 Liŋgu bawala'mirri buṉbu malanha dhuḻ'yunara ŋunhi ŋula yolŋuwuŋu warray yana, yurru bukmaktja dhuwalanydja nhä malanha djämawuy nhanukuŋuwuy Godkuŋuna yana.
HEB 3:5 Yo, ŋayi ŋuli Mawtjitjtja djäka yukurranha Godkalaŋunydja miṯtjiwu yuwalkkunha yana, yurru ŋayinydja ŋunhi Godku djämamirri warray yana, ŋayi ŋuli ŋunhi ḻakaranha yana dhunupamirriyanha yukurranha ŋunha bala nhä malanha ŋunhi ŋayi yurru Godthu ḻakarama yalala.
HEB 3:6 Ga Djesu-Christthunydja ŋayipinydja djäma yukurrana yuwalkkuŋala dhika wal'ŋu yana, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Gäthu'mirriŋuna wal'ŋu nhanŋu Godku, ga buṉbunydja ŋunhiyi Godkunydja miṯtji nhanukuŋuway yana djämawuy. Ga ŋilimurrunydja dhuwala Godku ŋunhi buṉbu, ŋunhi ŋali yurru yukurra marrtjinydja-wala yana märr-yuwalkthirri mukthundja, ŋoy-warrinyamiriwnydja-wala, dhukarr-nhäma yukurra ŋurikiyinydja bili waŋganygunydja ŋunhi ŋayi yurru Godthu yalala warraŋulkuma maḻŋ'thunmaramana ŋilimurruŋgu.
HEB 3:7 Yo, ŋilimurrunydja dhuwala nhanŋu Godku yolŋu walala, bala ŋilimurru yurru märrama nhanŋuway ŋunhi dhäruktja yana, liŋgu Garrkuḻukthunydja wal'ŋu Walŋayu yukurra ḻakarama bitjan, “Ŋunhi nhuna yurru Godthu waŋa gäthuranydja, dhäruktja yana ŋanya märraŋa;
HEB 3:8 yaka ŋayaŋu-ḏälthiya biyakanydja, bitjarra nhuma ŋäthili Godku mäkiri'-yarryurruna, ŋulinyaramirriyu ŋunhi nhuma gatjarr'yurruna ŋanya yukurrana ŋunhala ŋanhdarkŋura wäŋaŋura.
HEB 3:9 Yo, wirrki yana nhumalaŋgala märi'muyunydja walalay ŋarranha gatjarr'yurruna yukurrana, bitjarrana liŋguna, yana lingu-u-u ga 40 dhuŋgarra ŋupara,” bitjarra ŋayi God waŋana. “Weyinnha walala yukurrana nhäŋala ŋarrakuŋu djämawuynydja, ŋunhi ŋarra yukurrana walalanha mirithina wal'ŋu ŋamathaŋala gäŋala, yurru walalanydja bitjarrayi warray liŋgu yukurrana ŋarranha gatjarr'yurruna.
HEB 3:10 Ga ŋurikina ŋunhi ŋarranydja ŋayaŋuna ŋunha ŋaramurrthina wal'ŋu walalaŋgu, bala ŋarra waŋana bitjarrana, ‘Bitjanna liŋguna walala yukurra ŋunha gatjpal'yunna ga ŋapana-wekama ŋarrakunydja, yaka warray walala ŋarranha dhäruktja yukurra märrama. Yakana yana walala ḏukṯukthirri yukurra ŋarrakalaŋuwunydja dhukarrwu malthunarawu.’
HEB 3:11 Yo, wirrkina yana ŋarra maḏakarritjthinanydja walalaŋgu, bala ŋarranydja ŋapayi-wekaŋala walalaŋgunydja. Bala ŋarra dhäruktja nherrara dhuwalana gam', ‘Dhuwalanydja walala yolŋu'-yulŋu yurru yakana nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunaraŋuranydja, Yakana walala yurru yana ŋayaŋu yukurra nhina ŋarrakalanydja galki.’”
HEB 3:12 Yo, nhuma Garraywalaŋumirri yolŋu walala, gutha walala ŋarraku, marrtjiya mukthurra märr-yuwalkthiya yana, dhäruk-märranhamirriyu yana, märr yurru nhe yaka bitjandhiyi ŋayaŋu-yätjthirrinydja, liŋgu ŋuriŋiyinydja yurru nhumalanha gatjpaḻ'maramana ŋulaŋurunydja ŋunhi Godkala walŋa-ḏikṯikkalanydja wal'ŋu.
HEB 3:13 Biyaka liŋgu walu-ŋuparra guŋga'yunmiyanydja waŋanharamiya, biyakanydja marrparaŋ'kunhamiyanydja nhumalanhay nhuma, märr yurru nhumalanha yakana ŋula mayali'-wilkthun yätjthunydja, märr yurru nhe yakana ŋayaŋu-ḏälthirrinydja, bala mäkiri'-yarryundja Godku. Liŋgu galkina nhuŋu dhuḏitjnha ŋunhinydja.
HEB 3:14 Yo, ŋunhi ŋali yurru ŋayathama baṯ bitjandja yukurra yurru, yana liŋgu-u-u ga dhä-yawar'yunaraŋurana, yuwalk yana ŋalinydja yurru nhina yukurra waŋganyŋurana nhanukalana galkina, dhambay Djesuwalana.
HEB 3:15 Liŋgu dharuktja dhuwalayi yukurra dhärra yana, “Ŋunhi nhuna yurru Godthu waŋa gäthuranydja, dhäruktja yana ŋanya märraŋa; yaka ŋayaŋunydja-ḏälthiya biyakanydja, bitjarra nhuma ŋäthili Godku mäkiri'-yarryurruna.”
HEB 3:16 Liŋgu ŋäthilinydja baman'tja ŋilimurruŋgala märi'muyu walalay ŋäkula Godnha rirrakay, bala mäkiri'-yarryurruna ŋuyulkthinana, ŋuriŋinydja yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala gonha'yurruna Yetjip, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi Mawtjitjthu walalanha yukurrana gäŋala ŋurru-warryurruna ŋuliŋuruyi garrpiṉminyaraŋurunydja romŋuru ŋunhi. Walala ŋäkula warray Godnha rirrakaynydja, bala yana mäkiri'-yarryurrunana, yakana walala ŋanya dhäruk märraŋala.
HEB 3:17 Yana walala yukurrana ŋunhili liŋgu nhinana yätjŋura, ga yätjnha djäma bitjarra liŋgu weyinŋumirrina, 40-na dhuŋgarra ŋupara. Bala Godtja maḏakarritjthinana ŋurikiyinydja yolŋu'-yulŋuwu, bala walala murrmurryurrunana ŋunhilinayi ŋanhdharkŋurana wäŋaŋura.
HEB 3:18 Liŋgu ŋayi Godthu dhäruktja nherrara bitjarra, “Yakana walala yurru yana gulŋiyirrinydja, ga ŋayaŋunydja nhina yukurra ŋunhalayinydja yakana,” yurru waŋananydja ŋayi yukurrana ŋunhi ŋunhinha walalanha ŋunhi walala yaka ŋanya dhäruk märraŋala.
HEB 3:19 Bala ŋali yukurra dharaŋanna dhuwala, ŋunhi ŋunhiyinydja walala yolŋu'-yulŋu yakana gulŋiyina ŋunhimalayinydja wäŋalili ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'-nherrara ŋunhiyi walalaŋgu; yakana yana walala ŋunhi gulŋiyinanydja, liŋgu yakana walala märr-yuwalkthina ga märr-nherraṉmina Godkala.
HEB 4:1 Ga dhawuny'tja ŋunhiyi ŋunha yana mukthun dhärra yukurra ŋilimurruŋgunydja. Godthu dhawu'-nherrara bitjarra gam', “Nhuma yurru gärri, bala ŋayaŋuna nhina dhiyala ŋarrakalanydja,” bitjarra. Barrariya nhanŋu Godku yulŋunydja, ga dhäruknha ŋanya märraŋa, märr yurru ŋilimurru yaka baḏatjundja ŋula waŋgany.
HEB 4:2 Liŋgu ŋilimurru ŋäkula warray dhawuny'tja ŋunhiyi liŋguna, bitjarra yana liŋgu bitjarra walala ŋäkula Godnha dhäruk ŋäthili. Ŋäkula warray walala ŋunhiyi dhawuny'tja, yurru yakana walala gulŋiyinanydja ŋunhimalayi wäŋalilinydja, liŋgu walala yaka märr-yuwalkthina ga ŋula dhäruk ŋunhiyi nhanŋu märraŋala.
HEB 4:3 Yurru ŋalinydja gulŋiyirri ŋuli yukurra ŋunhimalayi Godkala ŋayaŋu-yal'yunaraŋuranydja, ga ŋayaŋunydja nhina yukurra nhanukalana, ŋunhi ŋali yuwalkkuma märr-yuwalkthirri yukurra Djesu-Christkala. Yo, Godtja waŋana bitjarra, “Ŋarra maḏakarritjthina walalaŋgu yulŋunydja, bala ŋarra dhäruk-nherrara bitjarrana, ‘Yakana yana walalanydja yurru gulŋiyirri ŋarrakala ŋunha ŋayaŋu-yal'yunarawunydja nhinanharawu,’” bitjarra ŋayi God waŋananydja, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi yukurrana Godtja ŋayipi nhinana ŋayaŋuna ŋunhi, liŋgu djämanydja nhanŋuway ŋunhi liŋguna dhawar'yurruna, beŋuru liŋgu ŋunhi ŋayi djäma wäŋanha dhuwala warrpam'thurruna.
HEB 4:4 Liŋgu ŋuruŋu djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjanna ŋanya. “Godthu djäma 6-thunydja waluyu, ga ŋuriŋinydja wiripuŋuyunydja ḏaykun'thu ŋayi ŋayaŋuna nhinana, liŋguna nhanŋu djämanydja dhawar'yurrunana.”
HEB 4:5 Ga biyapul ŋayi God waŋana ŋunhiyi liŋgu dhäruk bitjarra, “Walala yurru yakana gulŋiyirri ŋunha ŋarrakala, ga ŋayaŋunydja nhina yurru ŋarrakalanydja yakana.” Yo, ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala ŋurruthaŋala wal'ŋu ŋäkula ŋunhiyi dhawu', yakana walala gulŋiyinanydja ŋunhimalayi wäŋalilinydja; yakana walala ŋayaŋu nhinana Godkalanydja yukurrana, liŋgu walala yaka ŋanya dhäruk märraŋala. Yurru dhiyaŋu-wala wiripu-guḻkuny'tja yolŋu'-yulŋu gulŋiyirrina ŋuli yukurra, ga ŋunhana nhinana walala yukurra yurru ŋayaŋuna nhanukala Godkala, liŋgu nhanukuŋu dhawuny'tja ŋunhi dhärrana yana yukurra.
HEB 4:7 Yurru märr-ḻurrkun'thuna ŋilimurruŋgala märi'muyu märr-yuwalkthinanydja, bala walalanha ŋayi Djatjuwayuna gäŋalanydja ŋunhimalayinydja dhawu'mirrililinydja wäŋalili, bala walala ŋayaŋuna nhinana yukurrana goŋŋura Godkalana. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja dhuŋgarra marrtjina djuḻkthu'-djuḻkthurrunana, bala biyapul ŋayi Godthu ḻakaraŋala Daypitkalanydja bitjarrana, “Ŋunhi nhuna yurru Godthu waŋa gäthuranydja, yaka mäkiri'-yarryurranydja ga ŋayaŋu ḏälthiya.” Bitjarrayi ŋayi Godthu ḻakaraŋalanydja yukurrana wiripuna ŋunhina ḏaykun ŋunhi ŋayi Godthu yurru waŋa yukurra yolŋu'-yulŋunha
HEB 4:9 Yo, nhanŋu Godkunydja yolŋu walala yurru nhina yukurra ŋayaŋunydja nhanukala Godkalana, liŋgu dhawuny'tja ŋunhi Godku dhärra yukurra yana mukthun ŋilimurruŋgunydja.
HEB 4:10 Ga ŋunhi ŋali yurru ŋayaŋunydja nhina yukurra nhanukalanydja, ŋunhiyinydja ŋali liŋguna ḏaḏawyurruna ŋilimurruŋgalayŋuŋurunydja djämaŋuru, bitjan liŋgu yana bitjarra ŋayi God.
HEB 4:11 Gul' ŋilimurru waŋga'-waŋganydhu märramana ŋanya dhäruknha, märr yurru ŋilimurru gulŋiyirri ŋunhimalayinydja yukurra ŋayaŋu-nhinanharamirriŋuranydja romŋura. Ŋunhi muka ŋäthili yolŋu'-yulŋuyunydja baḏatjurruna, liŋgu walala yaka märraŋala dhäruk ŋanya Godnha. Gatjuy, ŋayathaŋana yukirriya Godkunydja dhäruk ŋunhi baṯ biyakana, märr nhenydja yurru yakana bitjandhi baḏatjun.
HEB 4:12 Liŋgu Godkunydja dhäruk dhuwala walŋa warray, djäma warray yukurra nhä malanha; balanyara ŋayi ŋunhiyi bitjan mandjawak gali'-märrma', yurru mirithirri warray raywal ŋunhiyi dhäruk Godkunydja. Liŋgu Godkalanydja ŋunhi dhärukthu ŋuli dharpumana yolŋuwu ŋayaŋuna ŋunhi, bala ŋuli bitjanna ganaŋ'maramana nhä malanha ŋunhi ŋilimurruŋguŋuway ŋunhi yolŋuwuŋu guyaŋinyara ga djäl, barrkuwatjkuma yurru ŋuliŋuru birrimbirrwala Godkalanydja ŋunhi guyaŋinyaraŋuru, bitjanna bitjan ŋuli yolŋuyu ganaŋ'maramana ŋunhiyinydja yaḻmanga'na ŋuliŋuruyi ŋarakaŋuruna. Yo, Godkalanydja dhärukthu yukurra warraŋulkuma warray maḻŋ'marama warray nhä ŋunhiyi ŋorra yukurra yolŋuwala ŋunha ŋayaŋuŋura wal'ŋu, nhäku ŋayi yukurra djälthirri, ga guyaŋirri ŋuli ŋayi yukurra.
HEB 4:13 Godtja marŋgi ŋilimurruŋgu yulŋunydja warrpam'thun, liŋgu bukmak nhänydja malanha warraŋul yana maḻŋ'thun yukurra nhanukalanydja maŋutjiŋura; yakana yukurra ŋula nhä ŋorra djuḻuḻ'yun nhanukalanydja, ŋurikalanydja ŋunhi ŋayipina yana yurru ŋilimurrunha mala-yarr'yundja yalala.
HEB 4:14 Yo, liŋguna ŋilimurru ŋunhi märr-nherraṉmina Djesuwalanydja ga yäku-ḻakaraŋala ŋanya Gäthu'mirriŋu Godkuna bitjarranydja, bala ŋilimurrunydja yurru bitjanna liŋguna nhanŋu märr-yuwalkthirrinydja-wala, liŋgu ŋayinydja ŋunhi liya-ŋärra'mirrinydja wal'ŋu yolŋu ŋilimurruŋgu, biyapulnydja wal'ŋu garrwar, ga gulŋiyinanydja ŋayi ŋunhana wal'ŋu djiwarr'lilina, ga ŋunhana ŋayi yulŋunydja galkina yana Godkalana.
HEB 4:15 Ŋayinydja ŋunhi ŋilimurruŋgunydja ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu marŋgina ŋayi ŋilimurruŋgu yolŋu'-yulŋuwunydja, ŋunhi ŋalinydja dhuwala yalŋgi' warray, ganydjarrmiriw warray, ga biyapul wal'ŋu ŋayi ŋilimurruŋgu mel-wuyunaramirrinydja ŋunha, liŋgu ŋayipi muka nhinana yukurrana dhiyala yolŋunydja, balanyaranydja bitjan ŋilimurru yana, ga ŋanyanydja gatjarr'yurruna yukurrana nhäŋuru malaŋuŋuru birrka'mirriŋurunydja, bitjarra yana liŋgu bitjan ŋilimurrunha ŋuli ŋula nhäyu gur'yun. Yurru ŋayinydja yaka warray mäkiri'-witjurruna ŋurikiyinydja romgu, bäyŋu warray, yaka ŋayi djäma ŋula nhä yätjtja.
HEB 4:16 Go ŋilimurru marrtjina galkithirrina nhanukala Godkala beyaṉumiriwnha walala, ga yakana ŋilimurru yurru goranydja rum'rumdhundja nhanŋu, liŋgu ŋayinydja ŋunhi nhina yukurra märr-ŋamathinyaramirrina, rrambaŋi maṉḏa Djesuna, ga ŋayi yurru ŋilimurruŋgunydja mel-wuyun, bala guŋga'yunna yurru ŋilimurrunha ŋuriŋi bili yana ŋunhi ŋilimurrunha yukurra gur'yun ŋula nhäyu romdhu; ŋayi yurru ŋitjalanha ganydjarrmirriyamana, märr ŋali yurru yaka galkirri yätjlilinydja romlili.
HEB 5:1 Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu djäma yukurra Godkala ŋunhi buṉbuŋura dhiyala munatha'ŋura, ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu wal'ŋu yana, yurru walala ŋurrulilinydja nherrara ŋanyana, märr ŋayina yurru marrtji galkithirri Godkala bitjan mali ŋayinydja walalana yolŋu'-yulŋuna. Bala gäma yurru ŋayi mundhurr malanha wekama Godkunydja, ga djäma ŋapatjkunharamirri ŋunhi rom, bitjan wäyinnha gulaŋ-waṉḏinyamarama walalaŋgalanydja, märr yurru ŋayi Godthu yakana weyinguma nhäma walalaŋgalaŋuwuy yätjpuynydja.
HEB 5:2 Ga ŋayi ŋunhiyinydja ḻiya-ŋärra'mirrinydja yolŋu yurru yaka maḏakarritjthirri ŋula nhaltjan ŋurikinydja dhuŋamirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu, ŋayi yurru yana wurrkurrum'thirri walalaŋgu ŋunhi walala yurru djäma ŋula nhäna yätjnha, ḻiyamiriwyuna yana; yakana ŋayi yurru waḏutja yätj-ḻakarama walalanha, liŋgu yolŋu yana ŋayinydja yalŋgi'yi balanyara liŋgu yana bitjan walala.
HEB 5:3 Ga ŋunhi ŋayi yurru wäyinnhanydja walŋa-wekanhaminyara djäma yukurra yolŋu-yulŋuwunydja yätjpuy, ŋäthilinydja ŋayi yurru bitjandhi liŋgu wäyinnha gulaŋ-waṉḏinyamarama ŋapatjkunharawu nhanukiyingalaŋunydja ŋayi yätjku, ŋunhi ŋayipi ŋuriŋiyi ḻiya-ŋärra'mirriyunydja yolŋuyu djämayi yana yätj.
HEB 5:4 Yakana ŋayi ŋunhiyi ŋula yol yurru wapthun gänanydja ŋunhimalayi ŋunhi ŋayi yurru ḻiya-ŋärra'mirriyirrinydja, yaka yurru ŋayi ŋanyapinyay ŋayi djarr'yunmirrinydja ŋurikiyinydja djämawu; Godthuna ŋayipina yana yurru ŋanya djarr'yundja ḻiya-ŋärra'mirriyama, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi Godthu djarr'yurruna Yärunnha, bala nherrara ŋanya ŋurruŋunydja ḻiya-ŋärra'mirrina yolŋu.
HEB 5:5 Ga balanyarayi liŋgu nhanŋunydja Garraywunydja ŋupanayŋuyi, yaka ŋayi gänanydja wapthurruna ŋunhimalayi, Godthu ŋayipi ŋanya ḻiya-ŋärra'mirriyaŋala, märr yurru ŋayina dhärra yukurra ŋunha djiwarr'ŋuranydja bitjan mali ŋayi ŋilimurruna yolŋu'-yulŋuna. Yaka ŋayi ŋunhi djarr'yunmina ŋayipinydja ŋurikiyi, yana ŋayi God waŋana Djesuwala bitjarra, “Nhenydja dhuwala Gäthu'mirriŋuna wal'ŋu ŋarrakuwaynha, liŋgu dhiyaŋunydja-wala gäthuranydja nhe walŋathinayi ŋarrakalay ŋarra walŋayu.”
HEB 5:6 Ga biyapul ŋayi God waŋana nhanukala Garraywala Djesuwala bitjarra, “Nhenydja dhuwala ḏalkarra'mirrina wal'ŋu, ga dhärranydja nhe yurru yukurra gupaḏalnha-wala yana. Yurru balanyara nhe yurru ḏalkarra'mirrinydja, bitjan ŋunhiyi baman'ŋuwuy yolŋu yäku Milkitjitik, ganaŋ'thunna nhe yukurra ŋurikalanydja ḏalkarra'mirriwala walalaŋgala, ŋunhi walala yarraṯaŋuru ŋulaŋuru Yärungala.”
HEB 5:7 Yo, ŋayi Djesunydja ŋunhi nhinana yukurrana dhiyala munatha'ŋuranydja, bala ŋayi waŋana bukumirriyaŋala yukurrana, bitjarra ŋayi märrliliyaŋalanydja wirrki yana wal'ŋu rirrakayyunydja ŋoy-ganuru'mirriyu, ŋäŋ'thurrunanydja ŋanya Godnha, märr yurru ŋanya ŋayi walŋakuma ŋulaŋuru rakunyŋuru. Bala ŋayi dhunupana ŋanya Godthunydja yana ŋäkulana, bala yana ganydjarr-wekaŋalana ŋanya marrtjinyarawuna-bala. Liŋgu waŋganygu yana ŋayi Djesunydja ŋunhi ḏukṯukthina, ŋayi yurru marrtji ŋuliwitjan Godkala yana dhukarrkurru, ga dhäruk märrama ŋanya Godnha yana. Ŋayinydja ŋunhi Godku Gäthu'mirriŋu ŋunhiyinydja, ga ŋayi Godtja ganydjarr-ḏumurru wal'ŋu, ŋayi bini Djesunhanydja ŋuliŋuruyi yana murrkay'ŋurunydja burakinyaraŋuru gunganhamirriyanha. Yo, walala ŋanya bumara ŋayaŋu-yätjkuŋala, yurru Godthunydja ŋanya yaka warray ŋula gunganhamaraŋala ŋuliŋuruyinydja, bala ŋayi ŋuliwitjandhinydja ŋayaŋu-wutthunarakurrunydja marŋgithinana malthunarawuna yana wal'ŋu nhanukalaŋuwu bäpa'mirriŋuwalaŋuwuna. Yaka ŋayi ŋanydjaḻa'yurruna ŋuliŋuruyi Godkalanydja gatjaḻŋuru, ga malthurruna nhanukiyingalayŋunydja ŋayi djälwu yakana,
HEB 5:9 yana ŋayi märraŋalana dhäruknha ŋanya Godnha warrpam'thurruna yana, bala wekanhaminana ŋanyapinyay ŋayi walŋanydja walŋakunharawu ŋilimurruŋguna. Bala ŋayi yukurra nhinanydja ŋunha biyapulnha wal'ŋu ŋamakurru', ŋula nhämiriwnha, walŋamirrina wal'ŋu yanana, ga walŋakumanydja ŋayi yurru ŋunhinhana yolŋunha walalanha ŋunhi walala ŋuli dhäruk märrama ŋanya, märr yurru ŋilimurrunydja bitjandhi bili nhina yukurra ŋunhalayi ŋamakurru'ŋuranydja wal'ŋu wäŋaŋura, galkina nhanukalana yana, gupaḏalnha-wala.
HEB 5:10 Ga ŋurikiyina ŋayaŋuwu ŋunhi ŋayi Godthunydja ŋanya nherraranydja ḻiya-ŋärra'mirrina bitjarrana, ‘Nhenydja dhuwala liya-ŋärra'mirrina yolŋu, balanyarana bitjan Milkitjitik yäku yolŋu.’ Bitjarrayi ŋayi Godthu waŋananydja ŋanya Djesunha.
HEB 5:11 Yo, dhuwalayinydja dhäwu' mirithirrina wal'ŋu dharrpalnha. Ŋarra ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru wirrki marŋgithirrinydja dhiyakuyi, yurru wanhawitjanna ŋarra yurru ḻakarama dhika warraŋulnydja nhumalaŋgu, liŋgu nhuma dhuwala bulnhamirrina marŋgithinyarawunydja, bitjan mäkiri'-dhumuknha yolŋu; yakana nhe yukurra dhuwala wirrkinydja wal'ŋu warrya'yun maḻŋ'maranharawu ŋurikiyinydja.
HEB 5:12 Nhenydja dhuwala yukurrana nhinana Garraywu yolŋu beŋuru muka liŋgu, weyin dhiyala; nhenydja bini marŋgikunha wiripu-guḻku'nhana yolŋu'-yulŋunha, yurru mukthun nhe dhuŋa yana yulŋunydja, yaka yana nhe wirrki wal'ŋu marŋgi Godkalaŋunydja romgu. Mukthun yana nhe galkun yukurra ŋula yolku yolŋuwunydja, märr yurru ŋayi ḻakarama biyapul nhuŋu, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi Godthu ŋuli ŋäthili maḻŋ'marama nhanukalaŋuwu yolŋu'-yulŋuwu. Nhenydja dhuwala bitjan yothu yana, liŋgu mukthun yana nhe yukurra buny'-bunydjun ŋamini' ŋäṉḏi'mirriŋuwala, yakana nhe yana marŋgi nhinanharawu ŋamathanharawunydja, liŋgu baḏak yana nhe yaka marŋgi Godkalaŋu dhärukku. Nhenydja bini ḻukanha ḏäl muka ŋathanydja ŋunhi, nyaŋ'-nyaŋdhuna bini Godkunydja dhäruk nhokalay nhe ŋayaŋuyu.
HEB 5:14 Liŋgu dhuwalanydja dhäwu' dharrpal wal'ŋu yana, balanyarana bitjan ḏäl ŋatha nhumalaŋgu nyaŋ'-nyaŋdhunarawu, ŋurikinydja walalaŋgu nhumalaŋgu ŋunhi nhuma liŋguwuy gurarrthinyara Godkala romŋura, ŋunhi nhuma marŋgithina liŋguna mala-yarr'yunarawu ga barrkuwatjkunharawu nhäyinyara ŋamakurru' ga nhäyinyara yätj. Yo, ŋuriŋiyina liŋgu wakindhinyarayuna ŋuthanarayu yolŋuyu yurru maḻŋ'marama mayaliny'tja dhuwalayi dhäwu'.
HEB 6:1 Yaka nhiniya yana guyaŋiya yukirriya ŋunhiyi ŋurruthanharanydja yana, ŋunhi nhäku malaŋuwu nhe yukurrana marŋgithina Garraywu ŋäthili. Yaka biyakanydja nhiniya yukirriya bitjan yothu yana. Gatjuy, mukthurra yana marrtjiya-wala yukirriya, marŋgithiya bala bukmakku yana Godkalaŋu dhärukku, liŋgu ŋunhanydja bala biyapul wal'ŋu ŋamakurru' ŋorra yukurra marŋgithinyarawu. Ŋilimurrunydja dhuwala balanyara bitjan ŋilimurru yukurra bala' dhuḻ'yun. Yakana ŋilimurru yukurra yurru nherraṉ bitjan liŋgu ŋunhinydja bili waŋganydja ḻukuwuynydja ŋurikinydja bala' dhärranharawu, ŋilimurru yurru mukthun yana bala ŋal'marama djäma marrtji bitjanna liŋguna bala, yana liŋgu ga dhawar'yun yurru. Yo, dhuwala malanha ŋunhi ŋäthili ŋilimurru marŋgithina, balanyara ŋunhiyi bitjan ḻuku yana ŋuriki buṉbuwu, dhuwala malanha gam': Liŋguna ŋilimurru ŋanydjaḻa'yurruna, ga gonha'yurruna ŋunhi ŋilimurruŋguway nhäŋiniŋ'tja djäma, ŋunhiyinydja nhä malanha rom ŋunhi ganydjarrmiriw ŋula yolku walŋakunharawu, ga liŋguna ŋilimurru märr-yuwalkthinana Godkalanydja wal'ŋu, märr-nherraṉminana manapara.
HEB 6:2 Liŋguna ŋilimurru ḻiya-ḻupthurrunanydja gapuyuna, ga märraŋalana ŋilimurru Garrkuḻuknhana Walŋanhanydja Godku ŋunhi Birrimbirrnha, ŋulinyaramirriyu ŋunhi walala goŋ-ŋal'yurruna ŋilimurruŋgala muḻkurrlili. Ga bitjandhi liŋgu ŋilimurru marŋgithirri yukurra ŋurikiyinydja ŋunhi yurru yolŋu'-yulŋu ḏurryun walŋathirri beŋuru moluŋuru, ga liŋguna ŋilimurru ŋäkula ŋurikiyyi waluwuynydja ŋunhi ŋayi yurru Godthu mala-yarr'yunna yolŋu'-yulŋunha, bala yarrkmaramana ŋunhinhanydja dhuwurr-yätjmirrinhanydja, murr'maramana yurru gupaḏalŋuwuna.
HEB 6:3 Yo, dhiyakuyinydja romgu malaŋuwu ŋilimurru marŋgithina ŋäthili yana, yurru yaka ŋilimurru marŋgi bukmakkunydja romgu Godkalaŋuwu. Go ŋilimurru marŋgithirri marrtji mukthun bitjan bala yana, märr yurru ŋilimurru yuwalkkuma nhina wal'ŋu Godkalanydja romŋura. Ga ŋayinydja yurru Godthunydja ŋilimurrunha guŋga'yunna, ŋunhi ŋilimurru yurru marrtji yana bala nhanukala djälkurrunydja, ga yakana ŋula gatjpaḻ'yundja.
HEB 6:4 Ŋunhi ŋayi ŋula yol yolŋu märr-nherraṉmina Djesuwala liŋguna, ga marŋgi ŋayi ŋurikiyi Godku wirrkina, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi gonha'yurrunana ŋanya Garraynha, bala wapthurruna ŋunhimala Mokuywalana gali'lili, yakana yukurra ŋorra roŋiyinyarawunydja nhanŋu bala Godkalanydja ŋurikiyi. Liŋgu ŋayinydja marŋgi warray ŋuriki walŋa-wekanharamirriwunydja romgu, bala yana buku-nherrarana. Ŋayi ŋuli yukurranha nhinanha Godkalanydja djarraṯawun'ŋura warray, ga liŋgu ŋayi dhäkay-ŋäkula yukurrana nhä malanha ŋamakurru'mirrinydja, ŋunhi nhaltjarra God nhanŋu yukurrana djäka ŋamathaŋala, ga liŋgu ŋayi märraŋala ŋunhiyi Birrimbirrnha Garrkuḻuknhanydja. Yo, yuwalkkuma ŋayi yana marŋginydja Godkalaŋuwu dhärukku, ŋunhi ŋunhiyinydja ŋamakurru' warray, ga liŋgu ŋayi dhäkay-ŋäkulana Godkunydja ganydjarr, ŋunhiyi liŋgu ŋunhi ŋayi yurru ŋunhanydja bala Godthu ŋuriŋiyi ganydjarryu djäma nhä malanha yuṯakumana. Yo, ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu marŋgi bukmakku, ga liŋguna ŋayi märr-nherraṉminana yukurrana ŋurikiyinydja dhukarrwu, bala ŋayi ŋuliŋurunydja ḏupthurrunana, yanapi ŋunhiyinydjayi dhukarr ga rom ŋula nhäna nhäŋiniŋ'nha; ŋunhiyinydja bitjan ŋayi yukurra biyapul ŋal'marama Gäthu'mirriŋunha Godkuna ŋunhimalayi dharpalili mälakmaranharawuylili. Bala walala yurru yolŋu'-yulŋuyu nhämana, bala wakal-ḻakarama ŋanya Djesunhana, ŋanyana gora-wekama. Bala wanhawitjanna ŋayi yurru bilyun roŋiyirrinydja Godkala? Liŋgu muka ŋayi ḏupthurrunanydja nhanŋuway märr-yuwalkthinyaranydja, ŋunhi bili waŋganynha ŋunhi ŋanya yurru gäma balayi roŋiyinyamarama Godkala.
HEB 6:7 Yo, ŋilimurrunydja dhuwala yolŋu'-yulŋunydja balanyara bitjan munatha'-gurarrkunharamirri. Godthunydja ŋuli wekama waltjaṉ muka, bala dharyunna ŋunhiyi dhuwala wäŋanhanydja, bala djurrukthirrina ŋuli munathany'tja ŋuriŋiyi gapuyu. Ga ŋunhi yurru ŋathanydja ŋuthan guḻku'thirrina ŋunhili munatha'ŋuranydja, märr yurru yolŋu'-yulŋuwunydja guḻku' muka ŋatha ḻukanharawu, dhiyaŋuyinydja ŋuli Godnhanydja wirrkina yana wal'ŋu ŋayaŋu-djulŋikumana yana; balanyarayunydja yolŋuyu yurru bitjanna liŋguna märramana yukurra nhanukuŋu.
HEB 6:8 Ga ŋuli yurru ŋunhiyi munatha' yätjthirri, märr yurru ŋunhilimi munatha'ŋura ŋuthan nhäŋiniŋ'tja, ḏirri'ṯirrinydja ŋula nhänydja, bala ŋunhiyinydjayi munatha' nhäŋiniŋ'nha yana, yakana yurru yolŋunha ŋula guŋga'yun ŋuriŋiyi munatha'yunydja. Bala yurru ŋayi Godthu baḏuwaḏuyunna ŋunhinhanydjayi, dhawar'maramana ŋayi yurru gurthayuna warrpam'thunna.
HEB 6:9 Yo, marrkapmirri walala, bäyyi ŋarra nhumalaŋgu bitjarrayi waŋana ḏälyunydja dhärukthu, dharraykuŋala yana nhumalanha, ŋanapurru marŋgi warray nhumalaŋgunydja, ŋunhi nhumalanhanydja ŋayi yurru yaka warray bitjandhiyi buwayakkuma, liŋgu nhumanydja ŋayathama warray ŋuli yukurra dhika nhä malanha ŋunhi ŋamakurru'mirrinydja; ŋunhi Godthu ŋuli yukurra wekama ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi ŋayi walŋakuŋala bitjarra nhanŋuwayliliyaŋalana walalanha.
HEB 6:10 Liŋgu Godtja dhuwala dhuwurr-dhunupa; ŋayi yurru ŋunhi mala-yarr'yun yolŋu'-yulŋunhanydja yuwalkkuma yana, dhunupa wal'ŋu. Yakana ŋayi yurru meṉgumanydja ŋula nhä ŋunhi nhe djäma ŋamakurru'; ŋayi yurru yana nhuna buku-ruŋinyamarama ŋurikiyi ŋunhi nhe yukurrana guŋga'yurruna wiripu-gulku'nha yolŋu'-yulŋunha, liŋgu nhe ŋunhi märr-ŋamathirri ŋuli yukurra nhanŋu Godku. Ga mukthun yana nhe yukurra guŋga'yun wiripuŋunhanydja ŋunhi Garraywalaŋumirrinha walalanha yolŋu'-yulŋunha.
HEB 6:11 Dhiyakuyi ŋanapurru ḏukṯuktja nhumalaŋgu, ŋunhi nhuma yurru waŋga'-waŋgany yuwalkkuma wal'ŋu märr-yuwalkthirri marrtji yana-wala ganydjarryu dhika wal'ŋu, dhukarr-nhämana manapan, ga yana liŋgu ga dhä-yawar'yunaraŋura, märr yurru nhuma yuwalk yana märramanydja ŋunhiyi malanha ŋunhi nhuma yukurra märr-gatjpu'yun ŋurikiyi.
HEB 6:12 Biyaka yana ḻayḻayyurra ŋunhilimi liŋgu romŋura, märr nhuma yurru yaka gandarrŋuranydja ŋula djawaryun. bala ḏuŋḏuŋdhirrina nhinana; yana dhuḏakthurra biyaka ga malthurra ŋurikinydja yolŋuwu walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli yukurra marrtji yana-wala ŋayaŋu-wutthunarakurru ŋula nhäkurru romgurru, liŋgu walala yuwalkkuma yukurra märr-yuwalkthirri Garraynha. Yo, dhuḏakthurrana ŋunhinhanydja yolŋunha walalanha. liŋgu balanyarayunydja yolŋuyu ŋuli yukurra märramana yana ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala Godthu.
HEB 6:13 Yo, baman'tja benydja wal'ŋu ŋunhi ŋayi Godthu dhawuny'tja nherrara Yipurayimgala. yana ŋayi gupaḏalŋuwuna dhärranhamaranharawunydja nherrara ŋunhi ŋuriŋi nhanukiyingalana ŋayi yäkuyu. liŋgu yakana ŋula yol wiripunydja biyapul wal'ŋu waŋarr, balanyara bitjan ŋayipi God.
HEB 6:14 Dhuwala ŋayi Godthu dhawu' nherraranydja Yipurayimgala bitjarra, “Ŋarra yurru gumurrkumanydja nhuna, bala ḻatju'kumana gäma. Ŋarra yurru nhuŋu wekama gäthu'mirriŋunhanydja, ga nhanukuŋu mala-wunharanydja yurru guḻku'thirrina.”
HEB 6:15 Ŋayi ŋunhi Yipurayimdja galkurruna yukurrana weyin warray dhika yothu'miriwnha yana, yurru yaka ŋayi ŋula gandarrŋura djawaryurrunanydja, yana ŋayi mukthurruna märr-yuwalkthina dhäruknha bitjarra liŋgu, bala ŋayi märraŋalana ŋunhiyi ŋunhi ŋanya dhawu'mirriyaŋala ŋayi Godthu ŋäthili; yuwalknha nhanŋu yothunydja ŋunhi dhawal-wuyaŋinana.
HEB 6:16 Yo, ŋunhi ŋuli nhe yolŋuyu dhäruktja nherraṉ ŋula yolku yolŋuwu, nhenydja ŋuli ŋunhi waŋa yäku-ḻakarama ŋula yolnha, ŋunhinha ŋunhi ŋayi bathala wal'ŋu yana nhokalay nhe, märr yurru ŋunhiyinydja dhäruk dhärrana yana yukurra djambimiriwnha.
HEB 6:17 Ga ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'-nherrara ŋilimurruŋgunydja ŋunhi ŋilimurru yurru walŋana nhina ŋunhala nhanukala galkina, ŋayinydja ḏukṯuk ŋilimurruŋgunydja marŋgithinyarawu, ŋunhi dhawuny'tja ŋunhiyinydja yurru dhärrana yana yukurra, gupaḏalnha-wala yurru, yakana ŋayi yurru bilyun ga djambinydja bäyŋuna; ŋayi yurru wekamana yana-wala nhä malanha ŋayi dhawu'mirriyaŋala. Ga ŋurikina ŋayaŋuwu ŋayi ŋunhiyi dhawuny'tja nherrara wuṉḏaŋarrkuŋalana nhanukiyingalaynha ŋayi yäkuyu.
HEB 6:18 Godtja dhuwala yaka ŋayi djawukinyaramirri, yakana ŋayi ŋuli ḻakarama djawukirrinydja, bala dhuwalayi Godku dhäruktja ga Godku yäkunydja yukurra dhärrana yana yurru djambimiriwnha gupaḏalnha-wala. Ga dhiyakuyi ŋayaŋuwu ŋilimurru ŋunhi yolŋu'-yulŋu ŋunhi ŋayi ŋilimurrunha walŋakuŋala, ŋilimurrunydja wirrkina yana ḏukṯukthirrinydja yukurra ŋurikiyi märranharawu ŋunhi nhä ŋilimurrunha ŋayi dhawu'mirriyaŋala, galkunna yukurra yurru märr-gatjpu'yunna nhina, dhukarr-nhämana ŋurikiyi maḻŋ'thunarawuna.
HEB 6:19 Yo, Godthunydja ŋunhi dhawu'-nherrara ŋilimurruŋgu, ŋunhi ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋunhala nhanukalana galki, ga ŋunhiyi nhanukuŋu dhawu'-nherraṉminyara balanyarana bitjan ḻuku ŋunhi mitjiyawuy, ŋunhi yukurra ŋuriŋiyi mitjiyawuyyu ḻukuyu mulka ŋuli ŋunhiyi mitjiyanha, märr yurru ŋayi yaka, wakwakthundja ŋula winya'yundja. Yaka ŋilimurru ŋuli nhäma yukurra ŋunhiyi mitjiyawuynydja ḻuku, ŋunhi ŋayinydja liŋguna gulŋiyinana gapulilina, yurru dhärranydja ŋayi ŋuli yukurra ḏälnha wal'ŋu yanana, yakana yurru ŋayi giṯthunmarama ŋula nhäyunydja. Ga; ŋayipina Djesuna ŋilimurruŋgunydja ḻuku. yurru; ŋayinydja gulŋiyina ŋunhana wal'ŋu djiwarr'lilina, ŋunhana yuwalkŋulilina wal'ŋu ŋärra'lilina.
HEB 6:20 Yo, liŋguna ŋayi gulŋiyina ŋunhimalayinydja, ga ŋayina ŋunhi mali ŋilimurruŋgunydja, bitjarra ŋayina ŋathilny'tja ŋunhi gulŋiyina ŋunhiwalayi Godkalanydja wal'ŋu wäŋalili ŋunhanydja. Ga bitjanna liŋguna ŋayi yukurra yurru dhärranydja ŋunha ḻiya-ŋärra'mirrina wal'ŋu, balanyarana bitjan Milkitjitik yäku yolŋu.
HEB 7:1 Yol ŋayi Milkitjitiktja ŋunhi yäku?... nhäthinyara ŋayi yolŋunydja? Ŋunhiyi Milkitjitiktja yäku yolŋu ŋurruŋu buŋgawa ŋayi Djalambuy wäŋawuy, ga biyapul ŋayi ŋunhi ḏalkarra'mirri yolŋu Godku. Baman' ŋäthili Yipurayim marrtjina marilili, bala ŋayi bumaranydja djuḻkmaraŋalana wiripu-guḻku'nhanydja buŋgawanha walalanha ga walalaŋgu miṯtjinha, bala ŋayi yukurrana djaw'-djawyurrunana ḻatju'mirrina dhikana wal'ŋu girri' walalaŋgalaŋuŋuru. Marrtjinanydja ŋayi Yipurayim roŋiyinanydja wäŋalilinydja, bala ŋayinydja ŋunhiyinydja Milkitjitiktja yolŋu gumurr'yurrunana nhanŋu, bala ŋayi Milkitjitik bukumirriyaŋalana nhanŋu Yipurayimgu, ga dhäruknha ḻakaraŋala nhanŋu yäkumirri Godkalaŋumirrina bitjarrana, “Godthu yukurra yurru nhuna gumurrkumanydja, djäka marrtji yurru ḻatju'kuma nhuŋu yana,” bitjarra.
HEB 7:2 Bala ŋayinydja Yipurayimdhunydja guḻk-guḻkthurrunana marrtjina bukmak nhänydja malanha ŋunhi ŋayi yukurrana märraŋala; guḻk-guḻkthurrunanydja ŋayi marrtjina 10-lilina malalili, bala ŋayi ŋuliŋuruyi waŋganydja wekaŋala Milkitjitikkuna Yipurayimdhu. Yo, yäkunydja ŋunhiyi Milkitjitiktja mayali' “Buŋgawa ŋayi Dhunupawu Romgu” balanyarayi, ga wiripunydja ŋayi ŋunhiyi yolŋu “Buŋgawa Ŋayaŋu-yal'yunarawuna Romgu”, liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydja yolŋu ŋurikiy buŋgawa wäŋawuy Djurutjalambuy, ga mayali' ŋunhiyinydja yäku bitjan ŋayaŋu-yal'yunara. Yo, ŋayinydja ŋunhi yäku Milkitjitiktja biyapulnha wal'ŋu dharrpal yolŋu, liŋgu Godku ŋayi ŋunhayi ḏalkarra'mirri yolŋu, ga balanyarayi liŋgu ŋayipi yana ŋunhi buŋgawa Giŋdja wal'ŋu.
HEB 7:3 Yurru djorra'ŋuranydja ŋanya yukurra bäyŋuna ḻakarama ŋunhiyi Milkitjitiknhanydja, wanhaŋuru ŋayi yarrataŋuru: yakana ŋanapurru marŋgi yol nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga bäpa'mirriŋu. Nhätha ŋayi ŋunhiyi dhawal-wuyaŋina?... ga nhätha ŋayi rakunydhina? Yakana ŋilimurru marŋgi. Yo, ŋayi ŋunhiyinydja balanyarana yolŋu bitjan mali yana, ḻakarama yukurra ŋanya Gäthu'mirriŋunha Godku, ŋunhi ŋayinydja yukurra yurru dhärra ḏalkarra'mirri yolŋu bitjan warray liŋgu yurru-wala. gupaḏalnha.
HEB 7:4 Yo, ŋunhiyi Milkitjitiktja yäku mirithirri dharrpal, biyapul wal'ŋu yana ŋayinydja ŋunhi, djuḻkmarama yukurra ŋanya ŋunhi ŋilimurruŋgu märi'munha Yipurayimnhanydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Yipurayimdhunydja wekaŋala ŋunhiyi mala-wuḻkmaranhara nhä malanha nhanŋuna Milkitjitikkuna.
HEB 7:5 Godkalanydja romdhu yukurra ḻakarama ŋunhi bukmakthu ŋilimurrunydja yana nhanukalay miṯtjiyunydja Yitjuralpuyŋuyunydja yolŋu'-yulŋuyu yurru mala-wuḻkthun 10-gumana nhä malanha bukmaknha, bala wekama waŋganydja ŋuliŋuruyi nhanŋu Godkuna, yurru wekamanydja ŋilimurru yurru ŋunhiyi nhänydja malanha ŋurikalayina ḏalkarra'mirriwalana yolŋuwala, ŋurikalana ŋunhi walala yarraṯaŋuru Lepaywalana. Yurru ŋunhiyinydja ḏalkarra'mirri walala ŋilimurru miṯtji yana, liŋgu ŋilimurru bukmak yukurrana dhawaṯthurrunanydja ŋuliŋuruyi yarraṯaŋurunydja Yipurayimgala.
HEB 7:6 Yurru ŋayinydja ŋunhi Milkitjitiktja yolŋu wiripuŋuru warray yarraṯaŋuru, yaka ŋayinydja ŋunhiyinydja ŋuliŋuruyi Lepaywalanydja yarraṯaŋuru, yurru ŋayinydja ŋunhi Yipurayimdhunydja wekaŋala nhä malanha ŋunhi ŋayi mala-guḻkthurruna Godku ŋurikalayinayi Milkitjitikkalana. Ga ŋayinydja ŋuriŋiyi Milkitjitikthunydja yolŋuyu dhäruknha wekaŋala nhanŋu Yipurayimgunydja Godnhana yäku, märr yurru ŋayi Godthu ŋanya guŋga'yun yukurra ŋunhimalayi, ga gäma ḻatju'kumana yurru. Yo, Yipurayimdja ŋunhi goŋmirri yana yolŋu, liŋgu nhanukalana ŋunhi Godthu dhawu'-nherraṉminanydja, yurru Milkitjitiktja ŋunhi biyapul wal'ŋu ŋayinydja dharrpal yolŋu, djuḻkmarama yukurra Yipurayimnhanydja ŋayina, liŋgu ŋuriŋi yolŋuyu ŋunhi ŋuli ŋayi dhäruk wekama Godnha yäku ŋula yolku yolŋuwu, ŋunhiyina ŋayina yolŋu djuḻkmaramanydja yukurra ŋunhinha yolŋunha ŋunhi nhanŋu ŋayi yurru wekama ŋunhiyi dhäruk. Ga ŋayina Milkitjitikthuna nhanŋu Godnha dhäruktja wekaŋala Yipurayimgu.
HEB 7:8 Yo, ŋilimurrunydja dhuwala Godkala yolŋu'-yulŋuyu ŋuli mala-guḻkthun 10-lilinydja ŋula nhänydja malanha ŋunhi ŋilimurru ŋuli märrama, bala wekama ŋuli ŋunhiyinydjayi ŋurikala Godkalaŋuwala ḏalkarra'mirriwala yolŋuwala, ŋurikala warray yolŋuwala ŋunhi ŋayi yurru rakunydhirri; yurru yuwalktja ŋilimurru ŋuli wekama yukurra ŋurikiyi yuwalkkunydja wal'ŋu ḻiya-ŋärra'mirriwunydja, ŋurikiyinydjayi ŋunhi ŋayi nhina yukurra ŋunha djiwarr'ŋura walŋa-ḏikṯiktja yana; ŋayina Djesu-Christthu yukurra märrama ŋunhiyi nhä malanha ŋunhi ŋilimurru ŋuli mala-guḻkthun nhanŋu Godku.
HEB 7:9 Yo, ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala dhawaṯthurruna yarraṯaŋuru Lepaywala, walala ŋuli märrama ŋunhiyi nhä malanha ŋunhi walala ŋuriŋiyi Yitjuralpuyŋuyu yolŋu'-yulŋuyu ŋuli mala-wuḻkthun Godkuna, yurru ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi Yipurayimdhunydja wekaŋala Godkunydja mala-guḻkthunara Milkitjitikkalana, ŋunhiyinydja bitjarra ŋayina ŋuriŋiyinayi Lepayyuna ŋayipina wekaŋala Godkunydja ŋula nhä nhanukalana Milkitjitikkalana, liŋgu ŋunhiyi Lepaynydja ŋunha muka yana ŋayi baḏak rumbalŋura nhanukala Yipurayimgala, ŋula nhä'mirriŋuwala gäthu'mirriŋuwala nhanukalaŋuwala yana ŋayi. Yo, Milkitjitiktja dhuwala biyapul wal'ŋu ŋayinydja yolŋu, djuḻkmarama yukurra ŋunhi wiripu-guḻku'nhanydja ḏalkarra'mirrinha walalanha.
HEB 7:11 Godthunydja ŋunhi wekaŋala nhanŋuwaynydja wal'ŋu rom Yitjuralpuyŋuwu yana bäpurru'wu, ga ŋuriŋiyi liŋgu romdhu ŋayi Godthu djarr'yurruna Lepaywala yarraṯaŋuru yolŋu'-yulŋunha, märr walala yurru ŋunhiyi yana mala ḏalkarra'mirri wal'ŋu yolŋu'-yulŋu ŋuriki wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu. Ŋayi Yärun ŋurruŋunydja wal'ŋu ḏalkarra'mirri yolŋu Godkuŋunydja nherraṉara, nhanukalana ŋunhi Godthu wekaŋalanydja romdja malanha ŋunhi ŋayi yurru Godthunydja bäy-ḻakarama yätjpuy malaŋuwuy ŋuliwitjan romgurrunydja. Ga ŋuliŋuruyina dhäŋuru ŋunhiyi walala ḏalkarra'mirri walala ŋunhi dhawaṯthurruna beŋuru Lepaywalanydja yarraṯaŋuru, walalanydja yukurrana ŋunhi gäŋala ŋunhina bili waŋganynha yana rom. Ŋunhi bini ŋuriŋiyi romdhu yuwalk buwayakkunha yolŋu'-yulŋuwu yätjpuynydja, bala Godthunydja bini gupaḏalnha yana wekanha ḏalkarra'mirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋuliŋuru bili yana yarraṯaŋuru waŋganyŋuru. Yurru yuwalkthi ŋayi Godthunydja wekaŋala wiripunhanydja wal'ŋu ḏalkarra'mirrinha yolŋunha, balanyaranha warray bitjan Milkitjitik ŋunhi yolŋu, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Djesunydja yaka warray ŋuliŋuruyi yarraṯaŋuru Lepaywalanydja.
HEB 7:12 Ŋunhi ŋayi Godthu bitjarrayinydja wekaŋala wiripunhanydja ŋunhinydja wal'ŋu ḏalkarra'mirrinha, ŋuliwitjarrayina ŋayi romnha ŋunhi djambinydja yukurrana, yuṯakuŋalanydja ŋayi ŋunhiyi romnha, ga ŋunhi yuṯanydja rom ganaŋ'thunna yukurra ŋulaŋuru ŋäthiliŋuŋurunydja.
HEB 7:13 Yo, ŋunhiyinydja yuṯanydja ganaŋ'thunaranydja wal'ŋu ḏalkarra'mirrina yolŋu, ŋunhiyinydja Garraynha Djesuna ŋayipina, ga ŋayinydja ŋunhi yarraṯaŋurunydja wiripuŋuru, yaka ŋuliŋuru Lepaywalanydja yarraṯaŋuru. Ŋilimurru marŋgi nhanŋu Garraywu Djesuwunydja, ŋunhi ŋayinydja dhawal-wuyaŋina yarrataŋuru ŋulaŋuru Djudawala warray. Yaka ŋäthili yukurrana yolŋuyu ŋulaŋuru Djudawalanydja yarraṯaŋuru djäma ŋunhala Godkalanydja buṉbuŋura; yakana ŋula waŋgany Djudapuyŋu yolŋu ḏalkarra'mirri wal'ŋu ŋäthilinydja, liŋgu yaka ŋayi ŋunhi Mawtjitjthu ḻakaraŋala ŋunhinha Djudapuyŋunhanydja yolŋunha walalanha, walala yurru ḏalkarra'mirriyirri yolŋu'-yulŋu, bitjarranydja ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋala yakana.
HEB 7:15 Yo, ŋuli nhe yurru guyaŋirri yukurra mirithirri wirrkinydja wal'ŋu ŋunhiyi malanha, nhenydja yurru ŋunhiyi maḻŋ'maramana mayaliny'tja, ga ḻakarama ŋarra yurru warraŋulkuma warray yulŋunydja, märr yurru nhe yuwalkkuma dharaŋandja ga marŋgithirrinydja. Yuwalk ŋunhi ŋayi Godthu yarrkmaraŋalanydja ŋäthiliŋunydja ŋunhi rom, liŋgu yuṯana yukurra yurru djingaryun ŋunhiliyinydja dharapulŋura ŋäthiliŋuŋuranydja, liŋgu yuwalktja wal'ŋu ḏalkarra'mirri yolŋu liŋguna maḻŋ'thurrunana. Yurru ŋayinydja ŋunhiyinydjayi yuwalktja wal'ŋu ḏalkarra'mirri yolŋu balanyarana yana bitjan Milkitjitiknha, gäna ŋayinydja wal'ŋu ŋunhinydja, yaka balanyara bitjan ŋunhi wiripu-guḻku' ḏalkarra'mirri walala.
HEB 7:16 Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋu dhawal-wuyaŋirri ŋulaŋuru Lepaywala yarraṯaŋuru, bala ŋunhinhanydja walala ŋuli wiripu-guḻku'yu nherraṉ ḏalkarra'mirrina yolŋu, liŋgu bitjan yukurra romdhu ŋuriŋiyi ŋäthiliŋuyu ḻakarama. Yurru Djesuna ŋunhi yuwalktja ḏalkarra'mirri yolŋu nherraṉara nhanukuŋu Godkuŋuna yäna, liŋgu ŋayinydja yurru nhina yukurra ŋunhi walŋa-ḏikṯik yana, gupaḏal warray-wala yana yurru.
HEB 7:17 Ŋuruŋu djorra'yunydja yukurra ḻakarama ŋunhiyinhanydjayi bitjan. “Nhenydja dhuwala ḏalkarra'mirri wal'ŋu yolŋu, ga dhärra nhe yurru yukurra gupaḏalŋuwuna wal'ŋu yana. Yurru balanyara nhe yurru ḏalkarra'mirrinydja, bitjan Milkitjitik ŋunhi yolŋu, ganaŋ'thunna nhe yurru ŋurikalanydja ḏalkarra'mirriwala walalaŋgala ŋunhi walala yarraṯaŋuru ŋulaŋuru Lepaywala.”
HEB 7:18 Yo, ŋunhiyinydjayi ŋäthiliŋunydja rom ganydjarrmiriw warray, yakana yurru yätjnha buwayakkuma ŋuriŋiyinydja romdhu, bala Godthu ŋunhiyinydja romnha yarrkthunmaraŋala gali'lilina.
HEB 7:19 Liŋgu romdhu ŋuriŋiyi yakana walŋakuŋala yolŋu'-yulŋunha; yakana yurru yolŋu ŋula yol dhärra yukurra ḏarrtjalk ga ŋula nhämiriwnydja Godkala maŋutjiŋura ŋuriŋiyinydjayi ŋäthiliŋuyunydja romdhu. Bala ŋayinydja dharrana Godthunydja wekaŋala yuṯana rom, ga dhuwalanydja yuṯanydja rom ŋunhinydja ŋamakurru'na wal'ŋu yana ganydjarrmirrina, biyapulnha wal'ŋu garrwarnha ŋurikala ŋäthiliŋuwalanydja romgala, liŋgu ŋuliwitjarra yuṯakurrunydja romgurru ŋilimurru yurru yuwalkkumana yana marrtji galkithirrina wal'ŋu Godkala.
HEB 7:20 Yo, ŋayi Godthu ŋanya Djesunhanydja ḏalkarra'mirrinhana nherrara gupaḏalkuŋalana wal'ŋu ŋuriŋi nhanukiyingalana ŋayi yana dhärukthu, bitjarra gam', “Dhuwalanydja ŋarra nherrara dhawu'na wuṉḏaŋarrkuŋalana wal'ŋu yana, ga dhuwalayi dhäruktja yurru yukurra dhärrana yanana, yakana ŋarra yurru djambinydja ŋarranhawuy ŋarra dhiyakuyi, nhenydja dhuwala ḏalkarra'mirri yolŋu gupaḏalŋuwuna-wala yana dhärranharawu.” Bitjarrayina ŋayi God waŋananydja Djesuwala. Yurru yaka ŋayi God waŋana bitjarrayi ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja ḏalkarra'mirriwala walalaŋgala; ŋunhiyina liŋguna Djesuna waŋganynha ḏalkarra'mirri gupaḏalŋuwunydja-wala.
HEB 7:22 Yuwalk wal'ŋu yana ŋilimurrunydja yurru nhina galkina nhanukala Godkalana gupaḏalnha-wala yurru, liŋgu ŋayipina Djesuyuna dhuḏi-nherrara yuṯanhanydja romnha ŋunhiyi; bitjanna liŋguna ŋayi yurru marrtji wekamanydja bala nhä malanha ŋamakurruny'tja dhikanydja wal'ŋu ŋunhi, ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋilimurrunha.
HEB 7:23 Yo, ŋunhiyi yuṯanydja rom ŋamakurru' wal'ŋu yana ŋurikala ŋäthiliŋuwalanydja romgala, liŋgu bitjanna liŋguna walala ŋuli yukurra ŋunhiyi wiripu-guḻkuny'tja ḏalkarra'mirri walala marrtji worru'-wurruŋuthirrina, bala raku'-rakunydhirrina, yakana walala ŋuli walŋa nhina gupaḏalnydja. Guḻku' mirithirri ḏalkarra'mirriyunydja walalay yukurra yurru djämanydja ŋunhili buku-ŋal'yunaramirriŋuranydja buṉbuŋura, yurru waŋga'-waŋganymirri bala walala ŋuli marrtji raku'-rakunydhirrinydja, ga wiripuna ŋuli wapthun dharapullili walalaŋgala.
HEB 7:24 Yurru ŋayinydja Djesunydja ŋunhi nhina yukurra walŋa-ḏikṯik warray wal'ŋu yana, yakana ŋayi yurru ŋunhi worruŋu'thirri ga rakunydhirri; yakana yurru ŋula yol yolŋu wapthun ŋunhimalayi nhanukalanydja dharapullili. Ŋayipina Djesuna yukurra yurru nhina ŋilimurruŋgunydja ḻiya-ŋärra'mirri gupaḏalnha-wala yana.
HEB 7:25 Dhiyaŋunydja-wala gäthuranydja, ga bitjan bili ŋayi yurru yukurra walŋakumana ŋunhinhanydja ŋilimurrunha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi ŋilimurru yurru marrtji galkithirri Godkala ŋuliwitjan nhanukalaŋukurrunydja. Liŋgu ŋayinydja yukurra nhina walŋa warray yana, ga bitjanna liŋguna ŋayi yukurra bukumirriyamana yulŋunydja ŋilimurruŋgunydja, ŋäŋ'thunna yukurra Gunhu'nha Godnha, märr yurru ŋayi Godthu yaka ŋilimurrunha dhä-ḏir'yun ga baḏuwaḏuyundja; bitjanna liŋguna ŋayi yukurra ŋäŋ'thundja nhanŋuway bäpa'mirriŋunhanydja wuyunarawu ŋilimurruŋgunydja ga guŋga'yunarawu.
HEB 7:26 Yo, ŋayipina yukurra waŋganydhuna ganydjarr ḏälkuma walŋakunharawu ŋilimurruŋgunydja, liŋgu ŋayipinydja ŋunhi Djesunydja garrkuḻuk warray wal'ŋu, ŋula nhämiriwnha, ganaŋ'thunna yukurra ŋula nhäŋuru malaŋuŋuru yätjŋurunydja. Ŋilimurrunydja dhuwala yolŋunydja walala dhuwurr-yätjmirrina yana, yurru ŋayinydja ŋilimurruŋgunydja ŋunhi ḻiya-ŋärra'mirri gäna warray, yaka warray ŋayi dhuwurr-yätjtjina, bala ŋayi ŋanya Godthunydja garrwarkuŋalana yana ŋunhana wal'ŋu, nhanukalaynha ŋayi nherrara djiwarr'lilina.
HEB 7:27 Yo, ŋuriŋi wiripu-guḻku'yunydja ḏalkarra'mirriyu walalay bitjan warray liŋgu ŋuli walu ŋupan warray wäyinnha gulaŋ-waṉḏinyamarama yolŋu'-yulŋuwunydja ŋapatjkunharawu. Ŋurruŋunydja ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi ḏalkarra'mirriyu yolŋuyu djäma ŋunhiyi ŋapatjkunhara märr ŋayi yurru Godthu bäy-ḻakarama nhanukalaŋuwuy yätjpuy, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi ŋuli biyapul djäma ŋunhiyi bili ŋapatjkunharamirri ŋurikina walalaŋgu wiripu-guḻku'wuna bäy-ḻakaranharawuy yätjpuy. Yurru ŋayinydja ŋunhi Djesunydja gäna warray wal'ŋu, yaka warray ŋayinydja djäma ŋula nhä buwayakkunharawu nhanukalaŋunydja ŋayi yätjku, liŋgu ŋayinydja ŋunhi rom-dhunupa warray, yaka warray ŋayi djäma ŋula nhä yätj, yana ŋayi gulaŋwaṉḏinanydja ŋayipina ŋunhala dharpaŋuranydja ŋilimurruŋgala dharapulŋura. Waŋganymirri ŋayinydja räkunydhina bitjarra walŋa-wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi maŋgu', ga ŋunhina liŋgu gana'na; yakana biyapul ŋayinydja yurru Djesunydja rakunydhirri, liŋgu ŋuliwitjan nhanukalanydja gulaŋ-waṉḏinyarayu ŋilimurruŋguna yätj malanha buwayakkuŋala liŋguna.
HEB 7:28 Yo, ŋurruthaŋalanydja ŋayi Godthu wekaŋala ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja rom nhanukala Mawtjitjkala, ga ŋuriŋiyi romdhu ŋayi nherrara ḻiya-ŋärra'mirrinydja yolŋunhana, märr ŋayi yurru yukurra djäma Godku ŋunhiliyi buṉbuŋura Godkala, bay warray ŋunhiyi ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu yakanydja ŋula rom-dhunupa, liŋgu yakana ŋula waŋgany yolŋu rom-dhunupa Godkala maŋutjiŋura. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi Godthu wekaŋala wiripuna rom yuṯana wal'ŋu, yurru ŋuriŋiyina nhanukiyingalana wal'ŋu dhärukthu ŋayi ŋunhi ḏälkuŋalanydja wal'ŋu nherrara yuṯanhana; ŋayi nherrara nhanŋuwaynha ŋayi Gäthu'mirriŋunha, märr ŋunhiyina ŋilimurruŋgunydja yurru ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu. Liŋgu ŋayinydja ŋunhi ḏarrtjalk warray wal'ŋu, ŋula nhämiriw warray, ganaŋ'thun warray yukurra yana: bitjanna liŋguna ŋayi yukurra yurru nhinanydja gupaḏalnha-wala yanana ŋunhala djiwarr'ŋuranydja Godkalanydja.
HEB 8:1 Yo. yuwalk yana ŋunhi yulŋunydja, ŋunhi ŋilimurruŋgunydja ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu gäna warray, ganaŋ'thun yukurra, walŋa-ḏikṯik warray ga ḏarrtjalk warray, ga nhinanydja ŋayi yukurra ŋunhana djiwarr'ŋurana rrambaŋina ŋurikalana waŋarrwala biyapulwalana wal'ŋu bathalawala, ḻatju'ŋurana dhikana, ganydjarrmirriŋurana yanana.
HEB 8:2 Ŋunhana ŋayinydja yukurra djäma yuwalkŋuŋurana wal'ŋu ŋärra'ŋura ŋunhi ŋayipi Garrayyu Godthu yana djäma ŋunhiyinydja wäŋa; yaka warray ŋayi ŋilimurruŋgalanydja ḻiya-ŋärra'mirriyu ŋuli yukurra' djäma dhiyala munatha'ŋuranydja buṉbuŋura, ŋunhili goŋbuywalanydja, yolŋuwuŋunydja djämawuy.
HEB 8:3 Dhiyala munatha'ŋura ŋuriŋi ḻiya-ŋärra'mirriyunydja yolŋuyu ŋuli wekama mundhurr Godku ŋatha ga ŋula nhä, ga bitjandhi liŋgu ŋayi ŋuli wäyinnhanydja gulaŋ-waṉḏinyamarama ŋapatjkunharawu ŋurikiyinydja yolŋu'-yulŋuwunydja. Nhä ŋayi ŋuriŋi ŋilimurruŋgalanydja ḻiya-ŋärra'mirriyunydja wekama ŋuli yukurra ŋilimurruŋgunydja ŋapatjkunharawu? Ŋilimurruŋgunydja ŋunhi ḻiya-ŋärra'mirri walŋa-wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi, ga ŋuriŋiyi nhanukalay maŋgu'-waṉḏinyarayu ŋilimurrunha yukurra ŋapatjkuma.
HEB 8:4 Ŋunhi bini ŋayi Djesuyu djäma yukurranha dhiyala munatha'ŋuranydja, ŋayinydja bini yakana ḏalkarra'mirri yolŋu, liŋgu nhanukuŋu ŋunhi wekanhara wiripu warray, ganaŋ'thun yukurra ŋurikala wiripu-guḻku'wala ḏalkarra'mirriwala. Liŋgu ŋuriŋi wiripu-guḻku'yu ḏalkarra'mirriyu yolŋuyu walalay ŋuli yukurra bitjan warray liŋgu wekama ŋunhiyi bili mundhurr malanha, ŋunhi yukurra ŋuriŋiyi ŋäthiliŋuyu romdhu ḻakarama.
HEB 8:5 Liŋgu ŋunhiyinydja walala ŋuli djäma yukurra dhiyala warray Godkala buṉbuŋura, yurru buṉbunydja dhuwali mali yana, bitjan wuŋiḻi ŋunhiyi, dhuḏakthun yukurra ŋunhiyi yuwalkŋu wal'ŋu buṉbu ŋunha djiwarr'ŋura. Liŋgu ŋayi Godthu ḻakaraŋala ŋunhi Mawtjitjkala, ŋayi yurru djäma ŋunhiyi ḏalwaḏalwa Godku buṉbu, ga waŋananydja ŋayi Mawtjitjkala bitjarrana, “Nhe yurru dhuḏakthun djäma yukurra bitjan yana liŋgu ŋunhi ŋarra nhuŋu milkuŋala ŋunhiyi ḻakaraŋala ŋunhala bukuŋura.”
HEB 8:6 Yo, ŋuriki wiripu-guḻku'wunydja ḏalkarra'mirriwu walalaŋgu djäma mali yana, yurru djämanydja nhanŋu ŋunhi Djesuwunydja biyapul warray wal'ŋu, bathala warray yana, liŋgu ŋayi Djesuyunydja yukurra djäma ŋunha djiwarr'ŋuranydja, gäma yukurra ŋunhi yuṯana wal'ŋu rom, ŋunhi yukurra dhärra ŋunhilimina yuṯaŋurana dhawu'ŋura. Ŋuriŋi ŋäthiliŋuyunydja romdhu yakana walŋakuma ŋuli yukurra yolŋunha, yurru ŋuriŋiyi Djesuwalanydja gulaŋ-waṉḏinyarayu ŋayi Godthunydja bitjarra yuṯana nherrara wäwungunhaminyarawuynydja ŋilimurruŋgala, märr yurru ŋilimurrunydja yuwalk yana walŋa yukurra nhina ŋunhala nhanukalanydja.
HEB 8:7 Ŋunhi bini ŋuriŋi ŋäthiliŋuyunydja romdhu walŋakunha yolŋu'-yulŋunhanydja, ŋayinydja bini Godthunydja yakana dhawu'-nherraṉna yuṯanydja ŋunhimalayinydja dharapullili ŋäthiliŋulilinydja.
HEB 8:8 Yo, ŋayinydja ŋunhi Godthunydja nhäŋala yolŋu'-yulŋunhanydja, ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋuriŋiyi ŋäthiliŋuyu romdhu; yakana walala ŋuli yukurranha nhinanha ŋayaŋu-dhunupanydja ga ḏarrtjalktja. Bala ŋayi God waŋana bitjarrana, “Ŋäka dhuwala dhäruk ŋamathaŋa, Yalalanydja ŋarra yurru nherraṉ yuṯana wäwungunhaminyarawuy ŋarrakalaŋuwala yolŋu'-yulŋuwala, ŋurukala Yitjuralpuyŋuwalanydja ga Djudawuywalanydja walalaŋgala, bukmakkala yana,
HEB 8:9 Ga dhuwalayinydja yuṯanydja wäwungunha-minyarawuy ganaŋ'thunna yukurra, gänana wal'ŋu; yaka balanyara bitjarra ŋunhi ŋäthiliŋu rom, ŋunhi ŋarra wekaŋala wäwungunhaminyarawuy ŋurikala walalaŋgalaŋuwala märi'muwala, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋarra walalanha dhawaṯmaraŋala yukurrana beŋuru Yetjipŋuru. Ŋarra yukurrana gäŋala ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja, djäka dhika ŋamathaŋala, yurru walalanydja ŋunhi yaka warray dhäruk marrtjina märraŋala ŋarranha, yana walala gonha'yurruna, ŋapana wekaŋala ŋarrakunydja, ga bakmaraŋala ŋunhi dhawu'-nherraṉminyarawuynha. Walala mäkiri'miriwyinana ŋarraku, bala ŋarranydja bitjarrayi yana liŋgu walalaŋgunydja mäkiri'miriwyinayi, muḻkurr-dhumukthinayi walalanha yana.
HEB 8:10 Yurru yalalaŋumirriyunydja ŋarra yurru nherraṉ yuṯana wal'ŋu wäwungunhaminyarawuy ŋarrakalaŋuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala. Ŋarra yurru nherraṉ ŋarrakuwaynydja ŋunhi rom ŋunha ŋayaŋulilina walalaŋgala, ga ŋarrakuway dhäruktja ŋunhiyi yukurra yurru dhärrana yana walalaŋgala ḻiyaŋuranydja, wirrkina walala yurru dhärukku yana malthundja ŋarraku. Ŋarranydja yurru walalaŋgu God Waŋarr, ga walalanydja yurru ŋarrakuway yolŋu'-yulŋu.
HEB 8:11 Yakana biyapulnydja yurru yolŋuyu walalay waŋa wiripu-guḻku'wala bitjan, ‘Way marŋgithiya Garraywu', bitjandja, liŋgu bukmak yolŋu walala yurru marŋgithirri ŋarraku, ŋunha gali'wuy yolŋu walala ŋunhi, ga yana liŋgu-u-u ga ŋunha ŋurruŋuwala wapthun wal'ŋu.
HEB 8:12 Liŋgu ŋarranydja yurru ŋunhi bäy-ḻakaramana walalaŋgu; yakana biyapulnydja ŋarra yurru guyaŋirri yätjpuynydja walalaŋgalaŋuwuy, yanana ŋarra yurru meṉgumana, biḏiwiḏitjkumana ŋunhiyi yätjtja walalaŋguŋu djämawuy.”
HEB 8:13 Bitjarrrayina ŋayi Garrayyunydja ḻakaraŋala yukurrana yuṯanhanydja wäwungunhaminyarawuy, ŋunhi ŋayi ŋunhiyinydja wapthurruna dharapullili ŋunhimalayina ŋäthiliŋuwalana. Ŋe, ŋunhi ŋuli yolŋuwu girri' ŋula nhä ŋäthiliŋuyirrinydja, ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi yolŋuyunydja ḏupthunna, gonha'yunna manapan, ga bitjarrayi liŋgu ŋunhiyinydja rom ŋunhi ŋayi wekaŋala ŋäthili, liŋguna ŋäthiliŋuyinana ŋunhiyi romdja, ganydjarrmiriwyinana, galkina yurru winya'yunna; yakana yurru ŋilimurru biyapul marrtji yukurra ŋuliwitjandhi ŋäthiliŋukurrunydja, liŋgu yuṯanydja rom liŋguna maḻŋ'thurrunana.
HEB 9:1 Yo, ŋäthilinydja wal'ŋu baman'tja God wäwungunhaminana ŋanyapinyaynydja ŋayi Djuwskalanydja yolŋu'-yulŋuwala, ŋayi ḻakaraŋala walalaŋgu nhaltjan walala yurru marrtji galkithirri buku-ŋal'yunarawu nhanukala Godkala ŋuliwitjandhi romgurru, ga bitjarrayi ŋayi ḻakaraŋala nhäyinyaraŋura buṉbuŋura walala yurru yukurra buku-ŋal'yundja nhanŋu.
HEB 9:2 Yo, Godkunydja ŋunhi buṉbu balanyara bitjan daḻwadaḻwa yindi. Ga ŋunhi walala buṉbuŋala ŋunhiyi ḏalwaḏalwany'tja, bala walala gunganhamaraŋalana ṉapuŋgany'tja ḻatju'yuna dhomala'yu, bala märrma'yinana ŋayi ŋunhi wäŋa dhaḻakarrnydja, yurru waŋganynha dhurrwara gärrinyarawunydja. Ŋunhili dhaḻakarrŋura märr-warraŋulnydja ŋunhi yukurrana dhärrana djarraṯawun', yindi lanhdhirra djapin baṉdja'-baṉdja djarraṯawun'tja, ga ŋunhala wiripuŋuranydja gali'ŋura bala'pala yukurrana dhärrana, ŋunhi walala ŋuli rulwaŋdhunna ŋatha rruthi, duwalp bilkpilkmirri ḏämba ŋunhimalayi bala'palalilinydja, ga yäkunydja ŋunhiyi märr-warraŋulnydja Dhuyu Dhaḻakarr.
HEB 9:3 Ga ŋunha djinawany'tja wal'ŋu, ganaŋ'thunaranydja Godkuna wäŋa, yäku ŋunhiyinydja Ŋärra'na wal'ŋu.
HEB 9:4 Ga ŋunhili dhomala'ŋuranydja ŋunhi gunganhawuyŋuranydja galkinydja, ŋunhilinydja yukurrana dhärrana bitjan bala'pala ŋäkirrmaranhara girri'wuy mel-wiḏi'mirriwuynha wal'ŋu, ŋunhi walala ŋuli ŋunhimalayi buŋgan bäwny'tja rarryunna gurthalili, bala ŋayi ŋuli gaŋgathinyana ŋunhiyi buŋgan ŋawululny'tja, ŋamakurru'na wal'ŋu mundhurr Godkuna. Ga ŋunhalayi Ŋärra'ŋuranydja wal'ŋu dhaḻakarrŋura, djinawa' wal'ŋu yukurrana dhärrana ŋunhiyinydja wäwungunhaminyarawuynha bathi, ŋunhi yukurrana ŋäkirrmaranhara ŋunhiyi dhärrana ḻiw'maranhara warrpam'thunara yana mel-wiḏi'-mirriyu girri'yu. Ga ŋunhilimiyinydja wäwungunhaminyarawuyŋura bathiŋuranydja dhuwala malanha ḻurrkun' gam'; ŋatha banikin'mirri yäku ‘mana’, ŋatha ŋunhinydja ŋunhina ŋunhi ŋayi Godthu maranhu-wekaŋala yolŋu'-yulŋunha ŋayilpiŋura, ga Yärungu wapitja, ŋunhi ŋayi ŋunhiyi wapitja dhamany'tjurruna marwatmirriyina ga borummirriyina, ga ŋunhiyi märrma' guṉḏa maṉḏanha bilkpilk ŋunhiyinydja 10-mirrina wukirriwuy rommirri. Dhuwalayina malanha ḻurrkun'nha ŋunhiyi yukurrana gulŋiyina ŋunha djinawany'tja wal'ŋu wäwungunhaminyawuyŋuranydja bathiŋura.
HEB 9:5 Ga garrwarnydja wal'ŋu dhäŋuranydja ŋunhi bathiŋura märrma' djiwarr'wuy yolŋu maṉḏanha mali, djämawuy mel-wiḏi'mirriwuy girri'wuy, yurru maṉḏa yukurra ŋunhiyi binbarrnydja maṉḏanha djarryun ŋäkirrmarama yukurra ŋunhiyina ṉapuŋga'na dhaḻakarr, ŋunhi ŋunhilimiyina ŋayi Godtja yukurranha ŋuli djarraṯawun'nha nhinanha. Yo, guḻku' warray ŋarra bini nhumalaŋgu ḻakaranhanydja yukurranha ŋurikiy buṉbuwuynydja Godkalaŋuwuy, yurru dhuwalina liŋgu, yakana ŋarra yurru bukmakkumanydja ḻakarama.
HEB 9:6 Ga dhuwalana ŋayi ŋunhi Godthu wekaŋala djämanydja ŋurikiyi ḏalkarra'mirriwunydja walalaŋgu. Bitjanna liŋgu walu ŋupanna walala ŋuli marrtjinya ŋunhimalayinydja märr-warraŋullilinydja wal'ŋu, Dhuyulilinydja yäkulili, ga ŋunhalayina bili walala ŋuli yukurranha djämanydja Godku; yakana walala ŋuli marrtji ga gulŋiyirri ŋunhamalanydja djinawa'lilinydja wal'ŋu ŋärra'lili. Ŋunhina liŋgu waŋganynha yana ḻiya-ŋärra'mirrina yolŋu marrtjinyanydja ŋuli gulŋiyinya ŋunhimalayinydja Ŋärra'lili wal'ŋu, yurru yakana ŋayi ŋuli gulŋiyirri walu-ŋupandja ŋunhimalayi. Waŋga'-waŋganymirri dhuŋgarra-ŋupanna yana ŋayi ŋuli gulŋiyinyanydja, yurru gärrinyanydja ŋayi ŋuli marrtjinya ŋunhimalayi wäyingala yana maŋgu'kurrunydja, ga ŋunhili djinawany'tja Ŋärra'ŋuranydja wal'ŋu ŋayi ŋuli gulaŋ bikpikthunna ŋunhimalayina, märr yurru ŋayi Godthu bäy-ḻakarama walalaŋgalaŋuwuy yätjpuy djämawuy, ŋunhi walala ŋuli ḻiyamiriwyu yätj djäma. Yo, ŋuriŋiyi gulaŋdhunydja ŋuli bitjan ŋäkirrmaranhana monygunhana yätjtja malanha ŋurikalaŋuwuy liŋgu ḻiya-ŋärra'mirriwalaŋuwuy, ga bukmakkalaŋuwuy yolŋu'-yulŋuwalaŋuwuy, märr yurru ŋayi Godthu yakana weyingumanydja guyaŋirri walalaŋgu yätjpuy.
HEB 9:8 Yo, Godthu ŋunhi ŋayipi yana wekaŋala ŋunhiyi romdja, ga ŋuriŋinydjayi malaŋuyu romdhu Godkala Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu yukurra marŋgikumana ŋilimurrunha, bitjanna gam': Djinawany'tja ŋunhanydja wal'ŋu Godku Ŋärrany'tja baḏak dhaḻ'yunara yana dhärra yukurra, ŋunhi ŋayinydja yukurra ŋunhiyinydja Dhuyunydja Dhaḻakarr mukthun yana dhärra; yakana yurru yolŋu'-yulŋu marrtji ga gulŋiyirri ŋunhimalayi Godkalanydja galkithirri, ŋunhi baḏak walala yukurra ŋunhilimi liŋgu romŋura nhinanydja.
HEB 9:9 Yo, ŋunhinydja malanha ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala ŋäthili, ŋunhiyinydja mali yana, mayali'mirri malanha rom, wärriku'wu yana dhärranharawu. Ŋunhi ŋuli ŋula yol marrtjinya bala buku-ŋal'yunarawunydja Godku, ŋayaŋunydja nhanŋu yakana ŋuli ḏarrtjalkkunha ŋuriŋi mundhurryu ŋathayunydja ga ŋula nhäyu; yakana yurru yolŋu marrtji galkithirri Godkala goramiriw, ŋayaŋu-ŋal'yunara manapanara ŋuliwitjan ŋapatjkunharayu wäyingala maŋgu'-waṉḏinyarayu.
HEB 9:10 Liŋgu ŋunhiyinydja malanha munatha'wuy warray, bitjan ŋathanydja ga gapunydja ga ḻupthunaramirrinydja rom, ŋunhi yana yurru ḻupthun ḏarrtjalkkuma rumbal yana warraŋul. Dhuwalayinydja rom ŋayi Godthu wekaŋala ŋäthili, yana ŋayi yurru dhärra yukurra wärriku warray, yana liŋgu ga ŋulinyaramirriyuna ŋunhi ŋayi yurru Godthu wekama yuṯana wal'ŋu rom, ŋunhi yurru ŋuriŋiyinydja ḏarrtjalkkuma yolŋuwu ŋunha ŋayaŋuna wal'ŋu djinawa'na, ga yurruna ŋäthiliŋunydja yurru ŋunhi winya'yun nhäŋiniŋ'thirrina.
HEB 9:11 Ga ŋunhiyinydjayi yuṯanydja rom ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala liŋguna dhuwalana; liŋguna ŋayi Djesu-Christtja bunanana, ga ŋayina ŋunhi ḻiya-ŋärra'mirrinydja wal'ŋu ŋilimurruŋgu, ŋunhi nhanukalana yana ŋilimurru yurru märrama ŋamakurruny'tja nhä malanha ŋunhi Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋilimurruŋgu. Yurru ŋayi Djesuyunydja yukurra djäma ŋunha yuwalkŋuŋurana wal'ŋu ŋärra'ŋura, ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydja buṉbu biyapulnha wal'ŋu ŋamakurru' ga ḏarrtjalknha yanana, liŋgu ŋunhiyinydjayi yakana munatha'wuy yana buṉbu, yakana ŋunhiyinydja ŋärra' yolŋuwuŋu goŋbuy djämawuy.
HEB 9:12 Yo, Garraynydja ŋunhi Djesunydja ŋayipina bala marrtjina, ga gulŋiyina ŋayi ŋunhimalayi djiwarr'lilina, Godkala ŋunhi Ŋärra'lili, yurru ŋayinydja Djesunydja waŋganymirri yana gärrina ŋunhimalayi, bala ŋunhana ŋayi nhinana yukurra gupaḏalnha-wala yana. Yaka ŋayi Garray Djesu ŋunhi gärrina gulaŋdhu wäyingalanydja, buliki'walanydja ga nanikutkalanydja maŋgu'yu; ŋayinydja ŋunhiyi gulŋiyina marrtjina nhanukiyingalay warray ŋayi gulaŋ-waṉḏinyarayu, ga ŋuliwitjandhinydja nhanukiyingala gulaŋdhunydja ŋayi walŋakuŋala ŋilimurrunhana, märr yurru ŋilimurrunydja nhina ŋunhalanydja gupaḏalnha wal'ŋu yanana-wala yurru, nhanukalana galkina.
HEB 9:13 Ŋuriŋi wiripu-guḻku'yunydja ḏalkarra'mirriyu walalay ŋuli märranha nanikutnha ga buliki'nha gulaŋ, bala bathana ŋuli rumbal ŋunhiyi buliki'nhanydja, bala ŋunhi ḻirrwiny'tja walala wapmaranhana marrtjinya ŋuli. Bala walala ŋuli maŋgu'nhanydja ŋunhi wäyinnha ga ḻirrwi'nha bikpikthunana yolŋu'-yulŋuwala rumballilina, ŋurikala yolŋuwala walalaŋgala ŋunhi walala dhuḏi-yarrkthunara ganaŋ'thunarana Godkala ŋula nhäyu ŋunhi romdhu, bala walala ŋuli rom-ŋamathinyana ŋuriŋinydja maŋgu'yu wäyingala ga ḻirrwi'yu ŋuriŋiyi, ga ŋuliŋuruyina dhäŋuru walala ŋuli marrtjinya bala buku-ŋal'yuna Godkunydja.
HEB 9:14 Yurru Garraywu Djesuwunydja maŋgu' ḏarrtjalk warray, djuḻkthunmarama yukurra ŋunhi wäyinnhanydja maŋgu', liŋgu ŋayinydja ŋunhi Garraynydja garrkuḻuk warray wal'ŋu ŋula nhämiriw warray. Balanyarana ŋayi ŋunhi yulŋunydja, bitjan wäyin ŋunhi walala ŋuli gäma ŋapatjkunharamirri walalaŋgu yätjpuy, liŋgu ŋuliwitjarrana walŋa-ḏikṯikkalana Birrimbirryu ŋayi wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi rakunydhinyarawu ŋilimurruŋgala dharapulŋura. Yakana biyapulnydja ŋilimurru yurru ŋayaŋu ŋonuŋdhirri, bala rum'rumdhunna yukurra nhanŋu Godku, liŋgu ŋayaŋunydja ŋilimurruŋgu dhuwala yänaŋukuŋalana, ḏarrtjalkkuŋalana liŋguna nhanukala Djesuwala maŋgu'-waṉḏinyarayuna. Yakana biyapulnydja yurru ŋilimurru djäma yukurra ŋula nhä ŋunhiyi ganydjarrmiriwnydja rom malanha; ŋilimurru yurru yuwalkkuma yana djäma yukurra Godkunydja, ŋunhi ŋayipina walŋa-ḏikṯiktja waŋarr.
HEB 9:15 Ga dhiyakuyinydja ŋayaŋuwu ŋayipina Djesuna ŋunhi dhä-manapanamirrinydja yolŋu ŋurikiyi yuṯawunydja wäwungunhaminyarawuywu; ŋuliwitjandhi nhanukalaŋukurruna ŋilimurru yurru marrtji galkithirrinydja Godkala, märr yurru ŋilimurrunydja märramana yukurra yurru ŋunhiyi gupaḏalŋunydja wal'ŋu walŋa ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋilimurruŋgu, ŋurikinydja ŋilimurruŋgu ŋunhi ŋayi God wäthurruna, nhanŋuwayliliyaŋala ŋayi. Dhiyaŋunydja-wala ŋayi yurru yana gumurr-ŋamathirrina märramana ŋilimurrunha nhanukalay ŋayi wäŋalilinydja, liŋgu ŋuliwitjarra rakunydhinyarakurru Garraywalaŋu-kurrunydja ŋayinydja ŋilimurrunha dhawaṯmaraŋalana ŋulaŋuru yätjŋuruna malaŋuŋuru, ŋunhi ŋilimurru yukurrana djäma ŋäthili, ŋunhi ŋilimurru yukurrana ŋunhilimiyi liŋgu nhinana ŋäthiliŋuŋura romŋura.
HEB 9:16 Liŋgu ŋuliwitjandhina liŋgu rakunydhinyarakurrunydja yurru yolŋuyu märrama yukurra ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara nhä malanha. Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋu waŋa dhawu'mirriyama bitjandja. “Dhuwalanydja malanha ŋarraku girriny'tja yurru bukmak nhawikuna, ŋula yolkuna,” bitjan ŋayi ŋuli dhawu'mirriyamanydja, yurru yakana ŋayi yurru ŋuriŋi yolŋuyunydja märrama ŋunhiyi malanha, ŋunhi ŋayi ŋunhiyi yolŋu walŋanydja nhina yukurra mukthundja. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi yurru rakunydhirri, bala ŋayinydja yurru ŋuriŋinydjayi yolŋuyu märramana yana ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara nhä malanha.
HEB 9:18 Ga dhiyakuyina ŋayaŋuwu, ŋunhi Godthunydja nherrara ŋunhiyi ŋäthilinydja wäwungunharaminyarawuy ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala, ŋunhiyi dhawu'mirriyanhara nhä malanha marrtjina maḻŋ'thu-maḻŋ'thurrunana ŋuliŋuru dhäŋuru yana ŋunhi wäyingu gulaŋ waṉḏina.
HEB 9:19 Ŋäthilinydja ŋayi Mawtjitjthu ḻakaraŋala yolŋu'-yulŋuwala bukmakkuŋala yana ŋunhiyi romdja malanha ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala nhanukala Mawtjitjkala, nhaltjan walala yurru nhina ga djäma, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja Mawtjitjthu märraŋala wäyinnha gulaŋ, bulikinha ga nanikutnha maŋgu'. Ŋayi beŋgurruny'tja ŋunhiyi gapuyuna gulaŋnha, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi märraŋala many'tjarrnydja, bala garrpirana miku'yuna burrutha'yunydja, bala ḻupmaraŋala ŋunhimala banikin'lilinydja gulaŋmirrililinydja, bala ŋayi bikpikthurrunanydja ŋunhiyi maŋguny'tja ŋunhimalana djorra'lilina ŋunhi Godku rom yukurrana wukirriwuy ŋorrana. Ga bitjarrayi yana liŋgu ŋayi yolŋu'-yulŋuwalanydja bikpikthurruna ŋuriŋi bili gulaŋdhu.
HEB 9:20 Bala ŋayi Mawtjitjtja waŋana bitjarrana, “Dhiyaŋuyi maŋgu'yunydja bikpikthunarayu yukurra mel-ḻakarama ŋilimurrunhana, ŋunhi ŋilimurrunydja nhanŋuwaynha dhulŋuŋuna yolŋu'-yulŋu, liŋgu balakurruyi ŋilimurruŋgalana ŋayi ŋunhi Godthunydja wäwungunhaminyarawuynydja dhuḏi-nherrara; ŋayinydja yurru ŋilimurrunha gumurrkumana, ga ŋilimurrunydja yukurra yurru dhäruknha märramana-wala yana ŋanya.”
HEB 9:21 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Mawtjitjthu bikpikthurrunayi gulaŋ ŋunhimala Godkala buṉbulili ḏalwaḏalwa'lilinydja, ga bukmaklili nhälili malaŋulili girri'lili ŋunhi ŋorra'-ŋurrana marrtjina ŋunhiliyi dhuyuŋura buṉbuŋura; ŋunhiyinydja malanha warrpam ŋayi Mawtjitjthu yänaŋukuŋalana Godkuna yana, bitjarra ḏarrtjalkkuŋalana ŋuriŋiyi gulaŋdhuna.
HEB 9:22 Liŋgu Godkala romdhunydja yukurra ḻakarama bitjan gam', “Bukmak nhänydja malanha yurru yänaŋukuma ḏarrtjalkkuma maŋgu'yuna yana, ga bitjandhi liŋgu yätj dhuwurr malanha yurru buwayakkuma biḏiwiḏitjkumana ŋuriŋi bili waŋganydhuna yana gulaŋ-waṉḏinyarayuna. Ŋunhi bini gulaŋ-waṉḏinya yakanydja, ŋayinydja bini Godthunydja yakana bäy-ḻakaranha.”
HEB 9:23 Yo, ŋunhiyinydjayi buṉbunydja ŋunhi walala botjaŋala, ga ŋunhilimiyi djinawa' nhä malanha, ŋunhiyinydja yana mali, dhuḏakthun yukurra ŋunha yuwalkŋunha wal'ŋu ŋunha djiwarr'ŋura, yurru walala yukurra ŋunhi ŋorra'-ŋurranydja yäraŋuna, yana liŋgu ga yolŋu'-yulŋuyu ganaŋ'marama yurru Godku ŋuriŋiyina gulaŋdhu, ḏarrtjalkkumanydja yurru. Yurru yakana wäyingalanydja maŋgu'yu yurru ḏarrtjalkkuma ŋula nhä ŋunhala djiwarr'ŋuranydja; yuwalknha wal'ŋu ŋunhanydja nhä malanha yukurra dhärra ḏarrtjalkkunhara nhanŋukuŋu Djesu-Christkuŋuna yana maŋgu'-waṉḏinyarayu.
HEB 9:24 Liŋgu Garraynydja Djesunydja yaka warray gulŋiyina ŋunhimalayi munatha'wuywalanydja ŋärra'lili, goŋbuynydja ŋunhi buṉbu djämawuy; ŋunhinydja wuŋiḻi warray, dhuḏakthun yukurra ŋunhiyi yuwalkŋunha wal'ŋu Godku buṉbunha. Garraynydja ŋunhi Djesunydja marrtjina bala gulŋiyina ŋunhana wal'ŋu djiwarr'lilina, yuwalkŋulilina ŋunhina ŋärra'lili, ga dhiyaŋunydja-wala ŋayi ŋunhana dhärra yukurra galkina Godkalana, ŋayina mali ŋilimurruŋgalanydja.
HEB 9:25 Yo, dhiyala munatha'ŋuranydja ŋayi ŋuli Ḻiya-ŋärra'mirrinydja Yolŋu marrtjinya ŋunhimalayi ŋärra'lilinydja dhuŋgarra-watjinya; bitjanana liŋguna ŋayi ŋuli gärrinya yukurranha ŋunhimalayi maŋgu'mirri yana, yurru marrtjinyanydja ŋayi ŋuli gulŋiyinya ŋunhiyi wäyingala warray maŋgu'yunydja, yaka nhanukiyingala ŋayi maŋgu'yu. Yurru Garraynydja yaka guḻku'mirri gulŋi'gulŋiyina ŋunhimala djiwarr'lilinydja ŋärra'lili; waŋganymirri ŋayinydja yana gulŋiyina, ga liŋguna.
HEB 9:26 Ŋunhi bini ŋayipi Garraynydja marrtjinya yukurranha bitjana liŋgu gulŋi'-gulŋiyinya ŋunhimalayinydja ŋärra'lilinydja, ŋunhi djiwarr'lilinydja, ŋayinydja bini ŋunhi yukurranha burakinya bitjanana liŋguna, beŋuruna bili ŋurruŋuruna ŋunhi ŋayi Godthu djäma dhuwala wäŋa. Yurru yaka ŋayinydja ŋunhi bitjarrayi guḻku'mirri rakunydhina marrtjina. Djesunydja ŋunhi maḻŋ'thurruna dhiyala munatha'-ŋuranydja dhiyaŋuna-bili dhawar'yunaramirriyuna wäŋayu, ga rakunydhina ŋayi waŋganymirri, ga liŋguna, ga ŋuliwitjarrayina ŋunhi ŋayi märr-yunupayina wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi burakinyarawu ŋilimurruŋgala dharapulŋura, bala rakunydhinana, ŋayi bitjarrayina buwayakkuŋalanydja biḏiwiḏitjkuŋala rom ŋunhi yätjtja warrpam.
HEB 9:27 Yo, Godthu nherrara romdja bitjarra gam' yolŋuwunydja, ŋayi yurru rakunydhirri buku-waŋgany yana waŋganymirri, ga dhäŋuru rakunyŋurunydja ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu dhärrana yukurra gumurrŋurana nhanukala Godkala mala-yarr'yunarawuna.
HEB 9:28 bitjarrayi liŋgu Garraynydja Djesunydja rakunydhina waŋganymirri yana, ŋunhiyinydja bitjarra ŋayi Godthu guḻku'wu ŋilimurruŋgu yätjtja malanha ŋal'maraŋala nhanukalana Djesuwalana, bala ŋayi burakinanydja ŋilimurruŋgalana dharapulŋura, bala ŋilimurruŋgunydja yätj malanha buwayakkuŋalana ŋayi, biḏiwiḏitjkuŋalana. Ga biyapul ŋayi yurru Garray maḻŋ'thundhi dhiyalanydja, ga ŋunhi ŋayi yurru marrtjinydja lili bunanydja, yakana ŋayi yurru ŋunhiyi biyapulnydja rakunydhirri yätjku malaŋuwu romgu, ŋunhinydja liŋguna, dhawar'yurruna; yana ŋayi yurru gonhdhamanydja lili marrtjinydja märranharawu ŋurikina walalaŋgu ŋunhi walala yukurra dhukarr-nhämana galkunna nhanŋu, märr ŋilimurrunydja yurru walŋana nhina ŋunhala gupaḏalnha-wala.
HEB 10:1 Yo, ŋunhi Djuwskunydja rom wekanhara nhanukuŋu Godkuŋu, yurru yäna ŋunhiyinydja mali warray, wärriku warray yana, dhuḏakthunara yana ŋunha yuwalkŋu wal'ŋu nhä malanha ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋilimurruŋgu. Yaka ŋilimurru yukurra dhuwala dhiyaŋunydja-wala nhäma yuwalkkumanydja wal'ŋu warraŋulnydja nhä malanha ŋamakurruny'tja ŋunha ŋayi yukurra Godthu ŋayathama ŋilimurruŋgu maḻŋ'maranharawu. Bitjanayi bili dhuŋgarra-watjinya walala ŋuli ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja yolŋuyu walalay gänha ŋapatjkunharamirri wäyin, ŋupanayŋu ŋunhiyi liŋgu, bitjana liŋgu yukurranha. Yuwalkkunha yana walalanydja ŋuli djäma ŋunhiyi rom, yurru wäyin ŋunhi maŋguny'tja ŋunhiyi, ŋuriŋiyinydjayi yakana yukurra yolŋunha ḏarrtjalkkuma ŋayaŋu, ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji buku-ŋal'yunarawu Godkunydja.
HEB 10:2 ŋunhi bini walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋuli yuwalk ŋayaŋu-ḏarrtjalkkunha ŋuriŋiyinydjayi ŋäthiliŋuyunydja romdhu, ga maŋgu'yunydja ŋuriŋinydja bini wäyingalanydja yuwalktja buwayakkunha walalaŋgu yätjpuy, walalanydja bini yolŋu'-yulŋunydja yakana mukthunanydja yukurranha ŋayaŋu-ŋonuŋdhinya, yaka walala bini bitjana liŋgu guyaŋanhaminya walalanhawuy walala dhuwurr-yätjmirri Godkala maŋutjiŋura, bala walala bini ḏaḏawyunana ŋuliŋuruyi ŋapatjkunharamirriŋurunydja romŋuru.
HEB 10:3 Yurru mukthuna yana walalanydja ŋuli wäyinnha gänha yukurranha maŋgu'-waṉḏinyamaranharawu, bitjana liŋguna dhuŋgarra watjinyana yukurranha, yurru ŋuriŋi maŋgu'yunydja wäyingalanydja walalanha ŋuli yana guyaŋinyamaranhana, ŋunhi walalanydja mukthun yana dhuwurr-yätjmirri yolŋu walala, yakana ŋamakurru Gunhu'wala maŋutjiŋura.
HEB 10:4 Liŋgu ŋunhi maŋgu' bulikiny'tja ga nanikuttja ganydjarrmiriwnha yana; yakana yurru wäyingala maŋgu'yu buwayakkuma yolŋu'-yulŋuwunydja yätjpuy.
HEB 10:5 Ga dhiyakuyina ŋayaŋuwu, ŋunhi ŋayi Garray marrtjinana lili dhipala munatha'lilina, ŋayi waŋananydja Godkala bitjarra, “Yaka nhenydja ḏukṯuk ŋurikinydja mundhurrwu malaŋuwu ŋunhi ŋuli yolŋuyu walalay wekama nhuŋu, wäyindja ga ŋathanydja, ŋula nhänydja malanha. Yakana nhe yurru galŋa-djulŋithirri ŋuriŋinydja ŋunhi walala ŋuli gulaŋ-waṉḏinyamarama wäyinnha, bala bathan ŋunhiyi wäyin ŋapatjkunharawu yätjpuy yolŋuwu. Bala nhe djämanydja ŋarranhana rumbalnydja yolŋukuŋalana, märr ŋarrapinydja yurru gulaŋ waṉḏirri walalaŋgala dharapulŋura.
HEB 10:7 Ga waŋananydja ŋarra bitjarrana, ‘God, dhuwalana ŋarra yurru djämanydja nhokalay yana djälkurru, dhäruktja nhuna ŋarra yurru märrama warrpam'thunna yana, bitjandhi bitjan ŋunhayi djorra'yu yukurra ḻakarama ŋarranha ŋäthili.’” Bitjarrayina ŋayi Djesu waŋananydja nhanukalayŋuwala bäpa'mirriŋuwalanydja.
HEB 10:8 Yo. Ŋunhi ŋuli ŋuriŋi yolŋu'-yulŋuyu bitjandhi wekama mundhurr wäyindja ŋapatjkunharanydja, ŋunhiyinydja bitjan walala yukurra märrama ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja rom, yurru Djesuyunydja yukurra ḻakarama ŋunhi Godtja yaka djälthirri yukurra ŋurikiyinydja mundhurrwu ŋunhi ŋuli yolŋuyu walalay wekama nhanŋu, yakana ŋayi yurru galŋa-djulŋithirri ŋuriŋinydja ŋunhi ŋilimurru ŋuli gulaŋ-waṉḏinyamarama wäyinnha, bala bathan ŋunhiyi wäyin ŋapatjkunharawu yätjpuy ŋilimurruŋgu. Liŋgu yakana yurru ŋuriŋiyi wäyingalanydja maŋgu'yu buwayakkuma yolŋuwu yätjpuy.
HEB 10:9 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Djesu waŋana bäpa'mirriŋuwalana bitjarra, “Dhuwalana ŋarra God, ŋarra yurru djämanydja nhokalay yana djälkurru,” bala ŋayi walŋa-wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi, ga gulaŋdja ŋayina waṉḏina bitjan ŋapatjkunharamirrina ŋayina ŋilimurruŋgunydja. Bala ŋayi Godthunydja yana yarrkmaraŋalana ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja ŋapatjkunharamirri rom, märr yurru yuṯana yukurra gatjaḻ dhärra ŋunhiliyinydja dharapulŋura ŋurikala ŋäthiliŋuwalanydja.
HEB 10:10 Liŋgu Djesu-Christthunydja ŋayipinydja märraŋala yana dhäruk Godnha warrpam'thurruna; ŋayi wekanhaminana ŋanyapinyaynydja ŋayi rumbal, bala ŋunhiyi liŋgu waŋganymirri ŋayi Djesu-Christtja rakunydhina, ga liŋguna. Ga ŋuriŋiyinydjayi nhanukalanydja burakinyarayu ŋayi ŋilimurruŋgalanydja yätjpuy buwayakkuŋala warrpam'thurrunana.
HEB 10:11 Yo, ŋuriŋi wiripu-guḻku'yu ḏalkarra'mirriŋuyu yolŋuyu walalay ŋuli bitjana liŋgu walu-ŋupana djäma ŋunhiyi liŋgu ŋapatjkunharamirri rom, märr yurru ŋayi Godthu yakana nhäma ŋunhiyinydja walalaŋgu yätjpuy, bala dhä-ḏir'yunna walalanha. Yurru ŋuriŋiyi wäyingalanydja maŋgu'yu yurru yakana ŋula buwayakkuma yolŋu'-yulŋuwunydja yätj, ga walŋakuma walalanha yakana.
HEB 10:12 Ga ŋayinydja Christtja walŋa-wekanhamina ŋanyapinyaynydja ŋayi, ga rakunydhina ŋayi ŋunhi liŋgu waŋganymirri, yurru nhanŋunydja maŋgu' yurru dhärra warray yukurra yana; bitjanna liŋguna nhanukalanydja maŋgu'yu ŋuriŋinydja yurru yukurra buwayakkumana yanana-wala, walŋakumana yukurra yurru ŋilimurrunha yolŋu'-yulŋunha. Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi waŋganymirri ŋayi gulaŋ-waṉḏina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, bala ŋayi nhinanydja yukurra ŋunhana bäpa'mirriŋuwalana nhanukalaŋuwala yana galkina, rrambaŋina maṉḏa yukurra ŋunha nhinanydja ŋurruŋuna wal'ŋu yanana.
HEB 10:13 Ga ŋunha mukthun nhina ŋayi yukurra galkunna, yana liŋgu ga Godthu yurru ŋilimurruŋgalana ŋurrkama ŋunhi miriŋunha walalanha nhanŋu Christku, walala yurru marrtji ŋorra'-ŋurrana, ga Garraynydja yurru walalaŋgala ḻuku-nherraṉmirrina, bukmakkala yana ŋunhi walala ŋuli miriŋuyirri nhanŋu Garraywu.
HEB 10:14 Liŋgu ŋuriŋi bili waŋganydhu maŋgu'-waṉḏinyarayu ŋunhi ŋayi wekanhamina ŋanyapinyay ŋayi walŋa ŋilimurruŋgala dharapulŋura, ŋuliyina ŋayi yolŋunhanydja walalanha ŋayaŋu-ḏarrtjalkkuŋala, dhapirrkkuŋalanydja dhika wal'ŋu, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi ŋayi ŋilimurrunha ŋuli marrtji yänaŋukuma nhanukalay maŋgu'yu; ŋilimurrunydja yurru yukurra dhärrana ŋula nhämiriwnha yana ŋuriŋiyi nhanukalaynha ŋayi walŋayu, ga bitjanna liŋgu yurru, gupaḏalnha-wala yana.
HEB 10:15 Ga bitjandhi liŋgu ŋayi ŋuriŋi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu yukurra ḻakarama ŋilimurruŋgu. Ŋäthilinydja ŋayi yukurra waŋa bitjan,
HEB 10:16 “Garrayyu waŋana ḻakaraŋala bitjarra, ‘Walunydja yurru buna, ŋunhi ŋarranydja yurru nherraṉ yuṯana wal'ŋu wäwungunhaminyarawuy ŋarrakalaŋuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala; Ŋarra yurru nherraṉ ŋarrakuwaynydja ŋarra rom ŋayaŋulili ŋunha wal'ŋu yolŋu'-yulŋuwala; ga ŋarrakuway dhäruktja yukurra yurru dhärrana yana walalaŋgala ḻiyaŋuranydja, wirrkina walala yurru dhärukku yana malthundja ŋarraku.’”
HEB 10:17 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Garrayyu waŋana bitjarranydja. “Yakana ŋarra yurru guyaŋirri yätjpuynydja walalaŋgalaŋuwuy biyapulnydja; yanana ŋarra yurru meṉguma biḏiwiḏitjkumana ŋunhiyi yätjtja walalaŋguŋu djämawuy.”
HEB 10:18 Yo, yakana ŋilimurru yurru biyapulnydja yukurra gäma wäyinnhanydja ŋapatjkunharawu ŋilimurruŋgalaŋuwu yätjku, liŋgu yätjpuynydja ŋilimurruŋgalaŋuwuy biḏiwiḏitjkuŋala buwayakkuŋalana liŋguna.
HEB 10:19 Yo, wäwa ga yapa, dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru yurru gulŋiyirrina yanana ŋunhawala yuwalkŋulili ŋärra'lilinydja, galkithirrina yurru Godkala beyaṉumiriwnha ga rum'rumdhunamiriwnha, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala liŋguwuynha ŋayaŋu-ḏarrtjalkkunharana ŋuriŋiyi maŋgu'-waṉḏinyarayu Djesuwalana.
HEB 10:20 Ŋunhi ŋayi Djesu burakinanydja rumbalnydja ŋunhala dharpaŋura mälakmaranhawuyŋuranydja, ŋunhiyinydja gunganharamirrinydja dhomala barr'yurruna märrma'yinana ŋunhi Godkalanydja Buṉbuŋura, yarrkthurrunana liŋguna, yakana yurru ŋilimurru biyapulnydja ganaŋ'thun yukurra yarrkthun Godkalanydja, liŋgu ŋilimurruŋgunydja ŋayi bitjarra ḻapmaraŋalana ŋunhiyi yuṯanydja gatjaḻ, ga ŋunhiyi yuṯanydja gatjaḻ walŋamirri warray wal'ŋu yana. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋilimurru yurru yukurra guḻku'na gulŋiyirri galkithirrina yana Godkalanydja, ŋuliwitjandhi burakinyarakurrunydja nhanukala rumbalkurrunydja.
HEB 10:21 Yo, ŋunhiyinydja ŋilimurruŋgu ḻiya-ŋärra'mirri yolŋu biyapulnha wal'ŋu dhikana waŋarrnha, bala ŋayi Godthu nhämana yukurra ŋilimurrunha ŋunhi nhanŋuwaynydja miṯtjinha ŋayaŋu-ḏarrtjalknha yana, rrambaŋikumana dhambay-manapanminyarana Djesu-Christkalana yana.
HEB 10:22 Gul' ŋilimurru marrtjina galkithirrina Godkalana, ga yakana ŋula rum'rumdhundja nhanŋu. Go ŋilimurru gulŋiyirrina yuwalkŋuyuna yana ŋilimurruŋgala ŋayaŋuyunydja wal'ŋu, ga yuwalkkuma yana märr-nherraṉmirri nhanukala. Yakana biyapulnydja ŋilimurru yurru ŋayaŋu ŋonuŋdhirri, liŋgu ŋayaŋunydja ŋilimurruŋgu liŋguna ḏarrtjalkkunharana ŋuriŋi nhanukalana maŋgu'yu bikpikthunarayu, ga rumbalnydja ŋilimurru dhuwala liŋguna rurrwuyunarana ḻupthunarana ŋuriŋina ḏarrtjalkthuna wal'ŋu dhika gapuyu.
HEB 10:23 Liŋguna ŋilimurru ḻakaranhaminanydja bitjanminana, “Ŋarranydja märr-yuwalkthirri yukurra ŋanya, ŋunhi ŋayinydja yurru yuwalkkuma yana wekama yukurra nhä malanha ŋunhi ŋayi liŋgu dhawu'mirriyaŋala.” Go, ŋilimurru ŋayathama baṯ bitjanna ŋunhiyi bili dhäruk, ga mukthun yana dhukarr nhämanydja, märr-gatjpu'yunna manapan; yaka ŋilimurru ḏaḏawyun yurru gulyun gandarrŋura, liŋgu Godtja ŋayipinydja ŋunhi djambimiriwnha. Yuwalk yana ŋayi yurru djämanydja ŋunhiyi ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala.
HEB 10:24 Ga bitjandhi liŋgu ŋilimurru yurru djäkanydja ŋilimurruŋguway ŋilimurru, guŋga'yunmirri yana bala-lili'yunmirri, märr ŋilimurru yurru waŋga'-waŋgany yukurra märr-ŋamathirrinydja wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ga djäma nhäyinyara ŋamakurru.
HEB 10:25 Bitjan liŋgu ŋilimurru yurru waŋgany-manapanmirrinydja buku-ḻuŋ'thunmaranhamirri buku-ŋal'yunarawunydja. Wiripunydja ŋuli yolŋu'-yulŋu yakana wiripuŋuwalanydja Garraywalaŋumirriwala waŋgany-manapanmirri. Dhuwalayinydja yakana ŋamakurru, yaka nhenydja biyakayi ḏaḏawyurra marrtjinyaraŋuru balayi buku-ŋal'yunarawunydja. Biyaka liŋgu yana nhuma yurru ganydjarr-wekanhamiya guŋga'yun-miyanydja yukirriya bala-lili'yunmiyana nhumalaŋgala dhärukthu, liŋgu ŋilimurru yukurra nhämana ŋunhinydja, bala dharaŋanna, ŋunhi ŋunhiyinydja Garraywunydja walu galkithirrina yukurra.
HEB 10:26 Liŋgu Godkunydja ŋunhi yuwalktja rom liŋgu maḻŋ'thurrunana ŋilimurruŋgunydja, ŋunhiyinydja ŋunhi yurru Djesuwalanydja maŋgu'yu buwayakkumana, biḏiwiḏitjkumana yurru ŋilimurruŋgunydja yätj malanha. Ŋunhi ŋali yurru ḻiya-marŋgiyu yolŋuyu mukthundja djämanydja yukurra yätj yana, dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋali marŋgina liŋguna ŋuriki yuwalkkunydja, ŋunhiyinydjayi bitjan ŋali yukurra gumurr-nherraṉna ŋanya Djesunha, bala yakana yukurra ŋula waŋgany ŋorranydja ŋunhi yurru ŋitjalanha ŋapatjkuma ga buwayakkuma yätjtja djämawuy ŋitjalaŋguŋu.
HEB 10:27 Ŋali yurru yana galkunna yukurra beyaṉiyirrina ŋurikina waluwu ŋunhi ŋali yurru dhärra yukurra gumurrŋurana nhanukala Godkala mala-yarr'yunarawuna, liŋgu ŋulinyaramirriyunydja waluyu ŋayi yurru Godthu ŋitjalanha ḻakarama yätjnha yana, bala ŋayi yurru ŋitjalanha djuy'yundja ŋunhana yana dhä-ḏir'yunaramirrilili gurthalilina, ŋunhi yurru ŋuriŋinydjayi baḏuwaḏuyun guḻku'nhana yolŋunha walalanha ŋunhi walala ŋuli miriŋuyirri Godku.
HEB 10:28 Ŋäthilinydja ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula yol yolŋu yakanydja ŋula mäkiri'-witjana ŋurikiyi romgu ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala Mawtjitjkala, yana ŋayi ŋuli ŋänharamiriwyunydja bakmaranha ŋunhiyi rom; ŋunhi walala ŋuli ŋula ḻurrkun'thu wo märrma'yu nhämanydja ŋunhinhayi yolŋunha, bala ḻakaramana yurru ŋurikiy rombuy bakmaranharawuynydja, bala ŋunhiyinydjayi yolŋu dhunupa ŋuli burakinya, murrkay'nha ŋayi ŋuli rakunydhinya, yakana walala ŋuli ŋula mel-wuyunanydja ga walŋakunhanydja ŋanya.
HEB 10:29 Yurru ŋunhiyinydja rom wärriku warray yana, liŋguna ŋayi Godthu wekaŋala yuṯana wal'ŋu gatjaḻ ŋilimurruŋgu; ŋayi wekaŋala nhanŋuwaynha ŋayi gäthu'mirriŋunha, ga nhanŋu gulaŋdja liŋguna waṉḏina ŋilimurruŋgunydja. Ga ŋunhi yurru ŋula yolthu nyamir'yun Gäthu'mirriŋunha ŋunhi Godkunydja, bala nhaltjanna ŋayi yurru Godthunydja? ŋayinydja yurru Godthunydja dhä-ḏir'yun biyapulnha wal'ŋu yurru murrkay'nha ŋanya. Yakana ŋayi yurru wuyundja, ga bäy-ḻakaramanydja ŋula, liŋgu ŋayinydja ŋuli yukurra ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu bitjan ḻukuyuna muŋdhun ŋanya Djesunha, ga ḻakarama yukurra Djesuwunydja maŋgu' nhäŋiniŋ'nha ŋula nhäna, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋuriŋinydja maŋgu'yu ŋanya ḏarrtjalkkuŋala ga yänaŋukuŋalana, ganaŋ'thunmaraŋala Godkuna. Ga bitjandhiyi ŋayi ŋuli yukurra yätjkumanydja waŋa wakal-ḻakarama ŋunhi Garrkuḻuknhanydja Birrimbirrnha, ŋunhi ŋayina ŋuli yukurra gäma warraŋulkumanydja Godku ŋunhi märr-ŋamathinyaranydja ŋilimurruŋgu yolŋu'-yulŋuwu. Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula yolthu yolŋuyu bitjandhinydja wakal ḻakaramanydja ŋunhiyinydja malanha ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala walŋakunharawu ŋilimurruŋgu, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra yarrkmaranharana Godkuŋunydja murr'maranharana wal'ŋu, gupaḏalnha-wala.
HEB 10:30 Ŋilimurru marŋgi Godkunydja, ŋunhi ŋayi waŋana bitjarra, “Dhunupa dhuwala ŋarrakunydja, ŋarra yurru ŋarrapi yana buku-ruŋinyamaramanydja ŋurikiyinydjayi dhuwurr-yätjmirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu.” Ga biyapul ŋayi Godthu ḻakaraŋala bitjarra, “Garrayyu ŋayipinydja yurru mala-yarr'yunna marrtji nhanŋuwaynydja yolŋu'-yulŋunha.”
HEB 10:31 Yo, Godtja dhuwala walŋa-ḏikṯik waŋarr, ga ŋuli yurru ŋula yolthu yolŋuyu wakal-ḻakaramanydja ŋunhiyinydja ŋunhi Godthu wekaŋala yolŋu'-yulŋuwu walŋakunharawu, bala mukthundja djäma ŋunhi bili yätj, ŋunhiyinydja biyaku ŋuli ŋayi boŋguŋu nhanukalana Godkalana goŋlili wapthurru dhä-ḏir'yunarawuna, yurru nhanukuŋunydja dhä-ḏir'yunara biyapul warray wal'ŋu barrarinyamirrina.
HEB 10:32 Guyaŋiya balayi roŋiyiya ŋunhi nhe ŋurruthaŋala wal'ŋu wapthurruna ŋunhimalayi djarraṯawun'lili, ŋunhi nhe ŋäthili märr-nherraṉmina Garraywala. Ŋulinyaramirriyu nhuma burakinanydja yukurrana galŋa-yätjthinanydja guḻku'mirri yana dhika, yurru yakana nhuma ŋula gandarrŋuranydja ḏaḏawyurruna, ga gonha'yurruna ŋanya Garraynha yakana; nhuna yukurrana ŋunhi marrtjina yana bala ŋuliwitjarrayi marimirrikurrunydja ga ŋayaŋu-wutthunaramirrikurrunydja.
HEB 10:33 Wiripunydja ŋuli yolŋuyu nhuma wakalkunha beyarrmakkunha, ga waŋanha nhuna ŋula yätjkunha, ga wiripunydja ŋuli nhuna yolŋuyu ŋayaŋu-yätjkunha bunha. Ga wiripunydja nhe ŋuli gali'lili wapthuna ŋurikala Garraywalaŋumirriwala yolŋuwala, ŋunhi ŋanya ŋuli wirrki ŋula yolŋuyu ŋayaŋu-yätjkunha.
HEB 10:34 Yo, nhe wuyurruna yukurrana ŋurikinydja yolŋuwu walalaŋgu ŋunhi walala gulŋiyina yukurrana ḻoḻuŋura; nhenydja marrtjinya ŋuli guŋga'yunarawu ga djäkawu walalaŋgu, ga yakana nhe ŋunhi ŋayaŋu-yätjthina wo maḏakarritjthina, ŋunhi walala djaw'-djawyurruna ŋula nhä girriny'tja nhuŋu, winya'yunmaraŋalanydja ŋula nhaltjarra dhuŋgur'yurruna. Nhenydja ŋunhi märraŋala yana ŋunhiyi yätj walalaŋguŋu djämawuy ŋayaŋuyu dhika yal'yunarayuna, galŋa-djulŋithinyarayuna, liŋgu nhenydja marŋgina ŋunhi ŋunhanydja djiwarr'ŋuranydja yukurra ŋorra nhuŋunydja biyapulnha wal'ŋu ŋamakurru' nhä malanha, ŋunhi yukurra yurru ŋorra yana dhawar'yunamiriwnha.
HEB 10:35 Gatjuy, mukthurra yana marrtjiya bala barrarimiriwnha yana, ga yakana ḏupthurra nhuŋuway märr-nherraṉminyaranydja, liŋgu ŋayinydja yurru Garrayyunydja buku-ruŋinyamarama wekama biyapul warray wal'ŋu ḻatju' warray dhika nhä malanha ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yurru yukurra marrtji ŋuriŋi liŋgu yana märr-yuwalkthinyarayu-wala.
HEB 10:36 Yaka gandarrŋuranydja ḏaḏawyurra. Mukthurra yana marrtjiya yukirriya marimirrikurrunydja wäŋakurru, ŋayaŋu-wutthunaramirrikurrunydja. Djäma yana mukthurra Godkala djälkurru, märr yurru nhenydja märrama ŋunhalanydja ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala.
HEB 10:37 Liŋgu ŋunhi djorra'yunydja ḻakarama yukurra bitjan, “Galki yurru Garraynydja bunana; märr-gurriri yana ŋayi yurru galkundja, yakana weyindja.
HEB 10:38 Ŋarrakunydja ŋunhi ŋayaŋu-dhunupamirrinydja yolŋu'-yulŋu yurru mukthunna yana marrtjina märr-yuwalkthirrina yanana, bala ŋunhiyinydjayi yolŋu'-yulŋu yurru nhina walŋana. Ga ŋuli ŋayi yurru yolŋu roŋiyirrinydja ŋanydjaḻa'yun ŋarrakala, ŋarranydja yurru yakana ŋayaŋu-ŋamathirri ŋurikalayinydja yolŋuwala, yakana ŋayi yurru nhina ŋarrakalanydja galki ŋunhiyi yolŋu.” Bitjarrayi ŋayi Gunhu'yu Godthu waŋana ḻakaraŋalanydja.
HEB 10:39 Yurru ŋilimurrunydja dhuwala yaka warray ŋulinyarayi yolŋu'-yulŋu, yakana yurru ŋilimurru bilyun nhanukala, bala roŋiyirri marrtji winya'yundja-wala nhanukala Godkala, märr yurru ŋilimurrunha baḏuwaḏuyunna yanana ŋuriŋiyi yätjthu. Ŋilimurrunydja yurru yukurra bitjan warray liŋgu yana märr-yuwalkthirri warray, märr-nherraṉmirri warray manapan nhanukala, yana liŋgu ga ŋunhalayina ŋilimurru yurru walŋana nhinanydja yukurra nhanukalana Godkalana wal'ŋu gupaḏalnha, muŋbunumana yanana-wala.
HEB 11:1 Nhä dhuwala märr-yuwalkthinyaranydja? Märr-yuwalkthinyaranydja dhuwala balanyara gam', Ŋunhi ŋilimurru yurru yuwalkkuma yana märr-yuwalkthirri yukurra Godkunydja dhärukku, dhukarr nhämana yanana gatjpu'yunna märranharawuna ŋurikiyi ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala, yana liŋgu ga märrama ŋilimurru yurru ŋunhiyi; dhuwalayina märr-yuwalkthinyaramirrinydja. Ga ŋunhi ŋali yurru waŋa bitjandja, “Bäy warray ŋarra yakanydja nhäma yukurra, ŋarranydja dhuwala marŋgi, liŋgu ŋayipi Godthu ḻakaraŋala dhawu'mirriyaŋalanydja,” ŋunhi ŋali yurru waŋa bitjandhiyinydja ŋäthilinydja, yurruna yurru ŋunhiyinydja maḻŋ'thun warraŋulthirri, märr yurru ŋilimurru nhämana, ŋunhiyinydjayi bitjan ŋilimurru yukurra yuwalknha wal'ŋu märr-yuwalkthirri Godnha.
HEB 11:2 Ŋäthilinydja baman'tja Godthu ŋamakurru' ḻakaraŋala ga wokthurruna ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yuwalkkuŋala märr-yuwalkthina nhanukala, märr-nherraṉmina manapara.
HEB 11:3 Ŋuriŋinydja märr-yuwalkthinyarayunydja ŋilimurru marŋgithirrina yukurra ŋunhi dhuwalanydja wäŋanydja maḻŋ'thurruna Godkala dhärukthu waŋanharayu. Ŋäthilinydja wal'ŋu benydja dhuwalanydja wäŋa bäyŋu muka yana; yakana maḻŋ'thurruna ŋula nhä. Ŋilimurrunydja dhuwala yolŋu'-yulŋuyunydja ŋuli djäma goŋdhu warray ŋilimurruŋgalay, ŋula nhänydja bäki, yurru ŋayinydja ŋunhi Godthunydja yana waŋana dhärukthu warray, bala ŋuriŋiyina dhärukthuna waŋanharayuna bukmak nhänydja malanha dhunupa maḻŋ'thurruna, ŋunhi ŋilimurru yukurra nhämana dhiyaŋu-wala. Märr-yuwalkthinyarayu yana ŋilimurru marŋgithirrinydja.
HEB 11:4 Ŋäthilinydja ŋunhi baman'tja yolŋu yäku Waypul märr-yuwalkthina Godnha, bala ŋayi gäŋala wäyinnha ŋapatjkunharamirrina, bala bathara Godkuna buku-ŋal'yunarawu. Ŋayi Godthunydja märraŋalana yana Waypulwuŋu mundhurr, yurru ŋayi yaka märraŋala ŋunhiyinydja mundhurr, ŋunhi ŋayi Gayindhu wekaŋala ŋatha ga borumdja malanha, liŋgu ŋuriŋiyi Gayindhu yaka märr-yuwalkthina yukurrana, yaka ŋayi dhärukku malthurruna Godkunydja. Yurru Godthu ŋanyana Waypulnhana ŋamakurru'-ḻakaraŋalanydja, ga märraŋalanydja nhanukuŋuna ŋayi, liŋgu ŋayina ŋunhi yuwalkkuŋalanydja wal'ŋu märr-yuwalkthina. Yo, ŋunhiyinydjayi Waypulnydja yolŋu liŋgu rakunynha, yurru ŋayi yukurra ŋunhiyi mukthun yana ḻakarama yulŋunydja ŋilimurruŋgu, ḻakaramanydja ŋayi yukurra nhaltjan ŋilimurru yurru marrtji galkithirri Godkala ŋuliwitjan märr-yuwalkthinyarakurru.
HEB 11:5 Ga bitjarrayi bili wiripunydja baman'ŋuwuy yolŋu Yenuktja yäku, ŋayinydja ŋunhi märr-yuwalkthinayi, ga wirrki yana ŋayi märr-nherraṉmina Godkala, ga ŋayinydja ŋunhi Godthunydja yana ŋanya märraŋala walŋanhana, rumbalmirrina djaw'yurruna bala djiwarr'lilina. Yaka ŋayinydja ŋunhiyinydja Yenuktja yolŋu rakunydhina, yana ŋayi winya'yurrunana. Yo, yolŋunydja walala yukurrana ḻarruŋala warray nhanŋu rumbalwunydja, yurru bäyŋuna ŋanya maḻŋ'maraŋalanydja, liŋgu Godthunydja ŋanya djaw'yurrunana yana-wala märraŋala rumbal-manaparana. Ŋunha djorra'yunydja yukurra ḻakarama ŋanya Yenuknha nhaltjarra ŋayi yukurrana nhinana, yurruna ŋayi Godthu ŋanya märraŋala, ḻakarama yukurra Yenuknha, ŋunhi ŋayi God nhanŋu buku-wurrparanydja ga wokthurrunanydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhiyinydja marrtjina yukurrana galkina yana wal'ŋu dhikana Godkala, märr-nherraṉminyarayu yana.
HEB 11:6 Ŋunhi ŋalinydja yurru yaka yuwalk märr-nherraṉmirri Godkalanydja, Godthu yurru yakana ŋitjalanha buku-wurrpan, ga wokthun ŋitjalaŋgu. Ŋunhi ŋali ḏukṯukthirri yukurra marrtjinyarawu galkithinyarawunydja nhanukala Godkala, ŋäthilinydja ŋilimurru yurru märr-yuwalkthirri ŋanya ŋunhi ŋayinydja yuwalk walŋa nhina yukurra, ga ŋayinydja yurru walŋakuma ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yurru yuwalk wal'ŋu ḻarruma nhanŋu; märr-yuwalkthirri ŋali yurru ŋäthilinydja, ga yurruna ŋali yurru marrtji galkithirrinydja Godkalanydja.
HEB 11:7 Ga balanyarayi liŋgu ŋayinydja Nowanydja yolŋu yäku, märr-yuwalkthinayi ŋayinydja Godnha, märr-nherraṉmina manapara. Yo, Godthunydja ŋunhiyi nhanukala ḻakaraŋala ŋäthili yana, ŋunhi yurru ŋayi baḏuwaḏuyun yolŋu'-yulŋunha gapuyu. Yakana yolŋu'-yulŋuyu ŋäthilinydja nhäŋala bitjanarayi baḏuwaḏuyunara, yurru ŋayinydja ŋunhi Nowayunydja märr-yuwalkthina warray yukurrana, bala ŋayi dhäruknha märraŋala ŋanya Godnha, bala ŋayi ŋäthilimirriyaŋala yukurrana djäma mitjiyana dhuḻ'yurruna, märr yurru ŋayipi ga nhanŋu gurruṯu'mirri walala walŋathirri ŋunhili mitjiyaŋura. Bala ŋayi Nowayunydja ŋuriŋiyi nhanukalay märr-yuwalkthinyarayunydja bitjarra yätj-ḻakaraŋalana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhanydja wiripu-guḻku'nhanydja, yana walala murrmurryurrunana marrtjina, liŋgu ŋuriŋina ŋunhi walala yaka märr-yuwalkthina. Yurru ŋayi Godthu ḻakaraŋala Nowanhanydja ŋayaŋu-dhunupana, liŋgu ŋayi märr-yuwalkthina ga dhäruk ŋayi märraŋala Godnha.
HEB 11:8 Yo, ŋäthilinydja balanyara liŋgu yolŋu Yipurayimdja yäku, ŋayi märr-yuwalkthina ga märr-nherraṉmina Godkala. Ŋayi Godthu ḻakaraŋalanydja Yipurayimgala bitjarra, “Gonha'yurra nhuŋuway dhuwalanydja wäŋa ga gurruṯu'mirrinha nhuŋu, ga marrtjiya bala wiripuŋulili wäŋalili, ŋunhi ŋarra yurru wekama ŋunhiyinydja wäŋa nhuŋu ga nhokalaŋuwu yumurrku'wu.” Yaka Yipurayim marŋgi wäŋawunydja ŋuriki ŋunhi Godthu nhanukala ḻakaraŋala, yurru dhunupa ŋayi ŋunhi dhäruknha märraŋala, bala marrtjinana yana.
HEB 11:9 Yo, bunananydja ŋayi ŋunhili wäŋaŋura ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala ḻakaraŋala, bala ŋayi nhinanana. Yana ŋayi buṉbuŋala ḏalwaḏalwa nhanŋuway ŋayi nhinanharawunydja, liŋgu ŋayinydja ŋunhi Yipurayimdja balanyara yana biyaku ŋuli mulkuruna ŋayi ŋunhiliyinydja wäŋaŋura; bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli marrtjinya giṯthu'-giṯthuna bala wäŋalili ga wäŋalili yulŋunydja, bili ŋunhiyinydjayi wäŋa wiripu-guḻku'wu miṯtjiwu. Yo, ŋayi Godthu dhawu'-nherrara ŋunhiyinydja wäŋa Yipurayimgu, ga gäthu'mirriŋuwu nhanukalaŋuwu Yitjakku, ga gutharra'mirriŋuwu nhanukalaŋuwu Djaykupku, yurru yaka walala ŋunhiyi wäŋa märraŋalanydja bitjarra walalaŋguwaynydja, yana walala märr-yuwalkthina mukthurruna yukurrana.
HEB 11:10 Ŋayi Yipurayimdja nhinana yukurrana galŋa-djulŋithina yana, yaka ŋayi ŋula warwuyurruna ŋurikinydja ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana ḏalwaḏalwa'ŋura buṉbuŋura dhiyala munatha'ŋuranydja, liŋgu ŋayinydja yukurrana ŋunhi nhinana märr-gatjpu'yurrunanydja dhukarr-nhäŋalanydja ŋunhana bala djiwarr'nha wäŋa, ŋunhi ŋayi Godthu yukurra ŋäthilimirriyama ŋunha nhanukalayŋuwu yolŋu'-yulŋuwu. Yipurayimdhu märr-yuwalkthina wirrki yana, ŋunhi yalalanydja ŋayi yurru Yipurayim nhinana yukurra ŋunhalayinydja Godkalanydja wäŋaŋura gupaḏalnha-wala weyinŋumirrina.
HEB 11:11 Ga Yipurayimgunydja miyalk Saranydja, bitjarrayi liŋgu ŋayinydja märr-yuwalkthina Garraynha. Ŋayi Godthu ḻakaraŋala ŋurikalayi miyalkkala bitjarra, “Nhenydja yurru yothu'na gäma.” Yurru ŋayinydja ŋunhiyi miyalktja worruŋuna, dhuḏitjnha nhanŋu ŋunhi yothu'wunydja gurrukanharawu. Yurru ŋayi märr-yuwalkthina ŋuriŋi miyalkthu yulŋunydja, bala ŋayi waŋananydja ŋunhiyi bitjarrana, “Godthunydja yurru yuwalk yana dhuwalayi djäma bitjan, ŋunhi ŋayi dhawu'-nherrara ŋäthili.” Bala ŋayi Godthunydja ŋunhiyi dhäykanha rumbalnydja Saranha ḏälkuŋalana, bala ŋayi yothu'mirriyinana ŋunhiyi miyalk, bala ŋayi gäŋalana yukurrana Yipurayimgu yothu'nhana.
HEB 11:12 Ga ŋayipinydja ŋunhi Yipurayimdja rumbal balanyara yana liŋgu worruŋuna ŋayi wirrkina, yurru ŋayinydja ŋunhi Yipurayimdja balanyarana bitjan waka'-ŋurrkanhamirrina ŋayi guḻku'wuna mirithirrina yolŋu'-yulŋuwu; nhanukuŋunydja mala-wunhara biyapulnha wal'ŋu guḻku'na, balanyara miṯtji yana bitjan ganyu' ŋunha gärakŋura, ga garminyarr' ŋunha raŋiŋura, gulkuruwuna bothurruwunydja.
HEB 11:13 Yo, ŋunhiyi walala Yipurayim ga Yitjak ga Djaykup mukthurruna yana ŋunhi märr-yuwalkthinanydja, yana liŋgu ga murrmurryurruna walala. Yaka walala märraŋalanydja ŋunhiyi wäŋanha ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala walalanha, yurru walala ŋunhi galŋa-djulŋithina, liŋgu walala yukurrana märr-yuwalkthinana nhäŋalana ŋurukuyi yulŋunydja, ga ḻakaranhaminanydja walala ŋunhiyi walala bitjanmina, “Ŋanapurrunydja dhuwala balanyara bitjan mulkuru yolŋu walala dhiyalanydja munatha'ŋuranydja, wärriku warray yana, liŋgu dhuwalayinydja wäŋa yaka ŋanapurruŋgu yuwalk nhinanharawu.”
HEB 11:14 Yo, yolŋunydja ŋuli bitjandhi waŋa, ŋunhi ŋayi yukurra yurru dhukarr-nhämanydja gatjpu'yundja marrtjinyarawu nhanukalaynha ŋayi yuwalkŋulilina wal'ŋu wäŋalili.
HEB 11:15 Ŋunhi bini walala ḏukṯukthinya roŋiyinyarawunydja balayi, ŋunhi walala yukurrana nhinana ŋunhili ŋäthili, walalanydja bini ŋunhi roŋiyinya ŋunhimalayi warray.
HEB 11:16 Yurru walalanydja yaka yukurrana guyaŋina ŋunhiyinydja wäŋa biyapulnydja, liŋgu walala yukurrana ŋunhi wirrkinydja wal'ŋu ḏukṯukthina ŋurikina wäŋawu wal'ŋu ŋunhi biyapulnha wal'ŋu ŋamakurru'na yanana, ŋunhana wal'ŋu ŋunhi djiwarr'nha, Godkuna nhanŋuwaynha wäŋa. Walala waŋananydja yukurrana bitjarra, “Ŋayinydja ŋunha God ŋilimurruŋgu Waŋarr,” bala ŋayi Godthunydja ŋäthilimirriyaŋalana wäŋanydja walalaŋgu. Yakana ŋayi goranydja God walalaŋgu, bala yana yarrkmaraŋalanydja walalanha bäyŋuna, yana ŋayi walalaŋgu gumurr-ŋamathinana ŋunhimalayinydja nhanukiyingala ŋayi wäŋalilinydja.
HEB 11:17 Yo, yuwalkkuŋala yana ŋayi Yipurayim märr-yuwalkthinanydja. Wirrkina ŋayi galŋa-djulŋithina ŋunhi nhanukala ŋayi Godthunydja dhawu'-nherrara bitjarra, “Nhe yurru waka'-ŋurrkamana yothunhanydja, ga ŋuliwitjan gäthu'mirriŋuwalanydja ŋurikalayi Yitjakkalanydja yurru yarrata'ŋuru guḻku'na miṯtji dhawaṯthun, ga walalanydja yurru yukurra märrama nhä malanha bukmak ŋunhi ŋarra dhawu'mirriyaŋala nhuna.” Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Godthunydja gatjarr'yurrunana ŋanya Yipurayimnha. Ŋayi waŋananydja bitjarrana, “Gatjuy märraŋa garr'yurra dhuwali nhuŋuway gäthu'mirriŋunha Yitjaknha, ga wekamanydja nhe yurru ŋanya bitjan mundhurrnha ŋarraku, biyakana bitjan ŋuli ḏalkarra'mirriyu yolŋuyu gulaŋ-waṉḏinyamarama bala bathan wäyinnha.” Ga dhunupana ŋayi Yipurayimdhunydja märraŋalana yana dhäruktja ŋanya Godnha, yakana ŋayi mulkana ga roŋinyamaraŋalanydja nhanŋuway ŋayi gäthu'mirriŋunhanydja. Ŋayi bini bunha ŋanya murrkay'kunha, liŋgu ŋayi wirrki märr-yuwalkthina Godnha ŋunhi ŋayi ŋäthili dhawu'mirriyaŋala bitjarra, “ŋuliwitjan ŋurikala Yitjakkalanydja yarraṯaŋuru yurru guḻku'na miṯtji dhawaṯthun.”
HEB 11:19 Yo, Yipurayimdhunydja yukurrana guyaŋina bitjarra, “Godthunydja yukurra ganydjarr ŋayathama walŋakunharawu Yitjakku ŋulaŋuruyi rakunyŋuru.” Bala yuwalkthi ŋayi Godthu roŋinyamaraŋalanydja wekaŋala ŋanya Yipurayimgala, bitjarra ŋayi walŋakuŋalana ŋunhiyi Yitjaknha beŋuru rakunyŋurunydja.
HEB 11:20 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayipi Yitjakthunydja märr-yuwalkthinayi Godnha, ga ŋunhi ŋayi Yitjak worruŋuthinanydja, bala ŋayi ḻakaraŋala nhanukalayŋuwu gäthu'mirriŋuwunydja maṉḏaku, Djaykupkunydja ga Yetjuwunydja bitjarrana, “Godthunydja yurru nhumalanha wirrki yana gäma yukurra ḻatju'kuma, gumurr'yama ŋayi yurru nhumalanha yulŋunydja.”
HEB 11:21 Ga bitjarrayi bili ŋayi ŋunhi Djaykuptja ŋayipinydja märr-yuwalkthina Godnha. Ga ŋunhi ŋayi marrtjina worruŋuthinanydja, galkina nhanŋu walu rakunydhinyarawuna, bala ŋayi wäthurruna nhanukalaŋuwu gutharra'mirriŋuwuna maṉḏaku, Djotjipkalaŋuwu märrma'wuna gäthu'mirriŋuwu maṉḏaku, bala ŋayi waŋana ḻakaraŋala bitjarrana maṉḏapala, “Godthunydja yurru nhumalanha dhuwala gumurrkumana. Nhumalaŋgalanydja yurru mala-wunharawuyyu märrama nhä malanha ŋamakurru' ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'-nherrara ŋilimurruŋgalaŋuwu miṯtjiwu.” ŋunhiyinydjayi worruŋunydja Djaykuptja dhärrana yukurrana goŋ-dhuŋguṉmirri yana ŋunhiyi, bala ŋayi buku-ŋal'yurrunana yukurrana Godkalana, liŋgu ŋayi ŋunhiyi märr-yuwalkthina dhärukku Godkalaŋuwunydja, ŋunhi ŋayi nhaltjarra Godthu dhawu'-nherrara Yipurayimgala.
HEB 11:22 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayinydja Djotjiptja märr-yuwalkthinayi Godkala. Djotjiptja ŋunhi ga nhanŋu miṯtji yukurrana nhinananydja Yetjipnha, ga ŋunhi ŋayi Djotjip worruŋuthinanydja, bala ŋayi ḻuŋ'thunmaraŋalana nhanŋuwuy ŋunhi gurruṯu'mirrinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunhanydja, bala ŋayi ḻakaraŋala bitjarrana walalambalanydja, “Galki ŋarra yurru dhuwala rakunydhirrina dhiyala, ga ŋunhi nhuma yurru gonha'yundja dhuwala wäŋanha, ga märraŋa ŋarranha ŋarakanydja, bala gäŋa balayi ŋurikalayi wäŋalili ŋunhi Godthu dhawu'mirriyaŋala ŋunhiyi wäŋa ŋäthili Yipurayimgala, ŋunhimalayi nhuma yurru ŋarranha dhalkaramanydja,” bitjarrayi ŋayi Djotjipthu ḻakaraŋala, liŋgu ŋayi märr-yuwalkthina yukurrana Godnha.
HEB 11:23 Ga Mawtjitjkalanydja ŋäṉḏi'mirriŋuyu ga bäpa'mirriŋuyu bitjarrayina liŋgu märr-yuwalkthina Godnha. Yo, ŋunhi ŋayi dhawal-wuyaŋinanydja Mawtjitj, maṉḏa nhäŋala ŋanya ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyinydjayi yothu ḻatju'na dhikana yana. Ŋunhi buŋgawa yolŋu ŋurikiy wäŋawuy Yetjippuynydja waŋana bitjarra, “Ŋunhi ŋuli Yitjuralpuyŋunydja yothu ḏarramunydja dhawal-wuyaŋirri yuṯanydja, ŋilimurru yurru dhunupana bumana yana,” bitjarra. Ga maṉḏa ŋunhi Mawtjitjkunydja ŋäṉḏi'mirriŋu ga bäpa'mirriŋu, yakana maṉḏa beyaṉiyina ŋula ŋurikiyi buŋgawawu, bala maṉḏa djuḻuḻ'maraŋalanydja ŋunhiyi yothu'nhanydja ḻurrkun'nha ŋaḻindi, liŋgu maṉḏa märr-yuwalkthina ŋunhi ŋurikiyinydja yothuwu yurru djäka yukurra ŋayipina Godnha.
HEB 11:24 Yo, ŋayi ŋurikalayi buŋgawawalana gäthu'mirriŋuyu dhäykayuna ŋunhiyi märraŋalanydja ŋanya Mawtjitjnhanydja, bala ŋuthanmaraŋalana yukurrana ŋayipina, ga ŋunhi ŋayi Mawtjitjtja ŋuthara, rumbal bathalayina, bala ŋayipinydja ŋunhi märr-yuwalkthinana Godnha. Yo, gumurr-nherraṉa warray ŋayi bini ŋunhiyi nhanŋuwaynydja ŋayi miṯtjinha, märr ŋayi bini nhinanha yukurranha galŋa-djulŋithinya ŋula nhäŋura malaŋuŋura romŋura ŋunhili buŋgawawala wäŋaŋura, yurru yaka ŋayi bitjarrayinydja Mawtjitjthu. Yana ŋayi waŋananydja bitjarra, “Godkunydja yolŋu walala ŋunha yukurra nhina galŋa-yätjthirrina, ga ŋarranydja yurru bitjandhiyiliŋgu galŋa-yätjthirriyi ga burakirriyi walalaŋgala dhambay.
HEB 11:26 Ŋarranydja yurru ŋunhiliyina liŋguna dhärrana yukurra, Garraywalana yana gali'ŋura, bayyi ŋunhi ŋarranha yurru yolŋuyunydja walalay ŋula beyarrmakkuma ga yätjtjama,” bitjarra ŋayi Mawtjitj ḻakaranhaminanydja, liŋgu wirrki ŋayi yukurrana märr-yuwalkthina Godnha. Yo, ŋayinydja bini ŋunhi Mawtjitjtja ḻukunydjathinya ŋunhala Yetjiptja wäŋaŋura, yurru ŋayinydja ŋunhi ŋapa-wekaŋala ŋurikiyinydja nhäku malaŋuwu, yaka ŋayi ḏukṯukthina ŋurikiyi munatha'wuywunydja nhäku malaŋuwu, liŋgu ŋayi yukurrana gatjpu'yurruna dhukarr-nhäŋala ŋunhina liŋguna yuwalkŋuna wal'ŋu nhä malanha ŋunhi ŋayi yurru Godthu ŋanya wekama yalala.
HEB 11:27 Yo, ŋayi Mawtjitjthu gonha'yurrunana ŋunhiyinydjayi Yetjiptja wäŋa, liŋgu ŋayi märr-nherraṉmina ŋayaŋu-yuwalkthina Godnha. Ŋayinydja ŋunhiyinydja buŋgawanydja wal'ŋu yolŋu maḏakarritjthina nhanŋu, yurru ŋayinydja Mawtjitjtja yakana beyaṉiyina ŋula nhanŋu, yaka ŋayi bilyurruna ga roŋiyina Godkalanydja ŋuliŋurunydja gatjal'ŋuru, yana ŋayi yukurrana marrtjinana-wala, malthurrunana yana yukurrana Godku, biyaku ŋuli ŋayi ŋunhiyinydja nhäŋalana wal'ŋu Godnhana.
HEB 11:28 Yo, bitjarrana liŋguna ŋayi yukurrana yana yulŋunydja märr-yuwalkthinanydja Mawtjitjthu. Ŋayi Godthu ḻakaraŋala nhanbala Mawtjitjpanydja bitjarrana, “Ŋunhinydja djiwarr'wuynydja yolŋu yurru marrtjina lili, bumana ŋayi yurru marrtji ŋunhinhanydja maḻamarrmirrinhanydja walalanha yumurrku'nha, ŋunha Yetjippuyŋunhanydja yolŋu'-yulŋunha. Nhumanydja yurru ŋarrakalanydja yolŋu'-yulŋuyu märrama wäyinnha, bala wutthurra, bala gulaŋnha bikpikthurra dhurrwaralilinydja ŋunhi nhumalaŋgalay bala'lilinydja, garrwarlili ga gali'lili maṉḏanyŋulili, ga ŋuriŋiyina gulaŋdhu nhumalanha yurru gungamanydja, ŋäkirrimaramanydja yukurra; nhumalaŋgunydja yumurrku' mala yaka yurru murrmurryun, liŋgu nhumanydja yurru walŋathirri ŋuriŋiyina maŋgu'yuna.” Bitjarra ŋayi Godthu ḻakaraŋala Mawtjitjkalanydja, bala ŋayi dhunupana märr-yuwalkthinana. Bala walala Godkunydja yolŋu walala nhinana yukurrana walŋamirrina dhikana, nhanukala Godkalana djäkaŋura.
HEB 11:29 Yo, ŋunhi walala Yitjuralpuyŋuyunydja yolŋu'-yulŋuyu gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa Yetjiptja, walala yukurrana marrtjinanydja ŋunhi bala märr-yuwalkthinana yanana-wala, bala Godthu ḻapthunmaraŋala gatjaḻ walalaŋgu ŋunhiyi gapu moṉuk; ŋayinydja yukurrana ŋunhi gapunydja ŋapa-ŋal'yunminana ŋunhala bala gali'ŋura, märrma'ŋura yana, ga walalanydja nhinana yolŋu'-yulŋunydja ŋunhinydja bala martj-martjtjurruna buḏapthurruna baṉḏany'kurruna. Walala ŋuriŋi Yetjippuyŋuyunydja yolŋuyu walalay guyaŋina yanapi walala yurru malthun ŋuliwitjandhi walalaŋgala goyurrkurru, yurru ŋunhiliyi ṉapuŋgany'tja, ŋunhi walala wapthurruna ṉapuŋga'lilinydja wal'ŋu, bala ŋayinydja gapuyunydja maṉḏanyŋuyu dhä-munyguŋalana walalanha, warrpam'nha walala ŋunhi ŋurru-ḻupthurrunana yukurrana, guḻwuḻyurrunana.
HEB 11:30 Ga ŋunhi walalanydja ŋayathaŋala ŋunhiyinydjayi wäŋa ŋunhi Godthu dhawu'mirriyaŋala, bala ŋayi God waŋana walalaŋgala bitjarrana, “Gatjuy, marrtjiya nhuma yurru, ga ḻiw'maraŋa walala yukirriya yulŋunydja ŋunhi wäŋanha Djarikunydja. Biyaka liŋgu yukirriya marrtjiya walu-ŋuparra, ga ŋunhi yurru ŋayi 7-dhirrinydja ḏaykun, bala ŋarranydja yurru ḏaw'-ḏawyunna ŋunhiyi ḻiw'maranhara galiny'tja ḻoḻu.” Bala dhunupana walala dhäruktja märraŋalana ŋanya Godnha. bala yuwalkthi yana ḻoḻunydja ŋunhi burrul'yurrunana marrtjina, liŋgu ŋunhi yolŋu'-yulŋuyu märr-yuwalkthina Godkala, ga dhäruk ŋanya märraŋala.
HEB 11:31 Ga waŋgany dhäyka yukurrana nhinana ŋunhiliyi wäŋaŋura, yäkunydja ŋayi ŋunhi Rayap, yurru yaka ŋayi ŋunhiyi ŋamakurruny'tja dhäyka, yana marramba'mirri balanyara. Ŋuriŋi mel'ŋumirriyu yolŋu'-yulŋuyu Yitjuralpuyŋuyu ḻakaraŋalanydja nhanbala ŋuripa dhäykawanydja bitjarra, “Ŋanapurruŋgala Godthu yurru dhuwalanydja wäŋa wekama ŋanapurruŋgalana goŋlili,” bala dhunupana ŋayi ŋuriŋi dhäykayunydja yana märr-yuwalkthinana, ga dhäruknha märraŋala, bala ŋayi Godthunydja ŋanya walŋakuŋalana; yaka ŋayi rakunydhina dhambay ŋurikala wiripu-guḻku'walanydja yolŋu'-yulŋuwala, ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yaka märr-yuwalkthina Godkala.
HEB 11:32 Yo, ŋäthilinydja benydja wal'ŋu guḻku' yolŋu walala yukurrana nhinana märr-yuwalkthina dhika wal'ŋu, bala'-balanyara yolŋu walala gam', Gitiyan, ga Barak, ga Djämdjin, ga Djiptha, ga Daypit, ga Djamiyul, ga dhäwu'-gänharamirri yolŋu walala, ga wiripu-guḻku'. Ŋarra bini ḻakaranha warray ŋunhiyinha walalanha yulŋunydja, yurru yakana ŋarra yurru dhuwalanydja dhäwu' weyinguma
HEB 11:33 Yo, dhiyaŋuyinydja walalay yukurrana djäma biyapul wal'ŋu bathalamirri dhika ganydjarr-ḏumurrumirri wal'ŋu yana, liŋgu walala yukurrana yuwalkkuŋala märr-yuwalkthina, märr-nherraṉmina manapara. Yo, wiripuŋuyunydja walala guḻku'na mirithirrina miriŋu marrtjina bunharawu ŋurikina märr-yuwalkthinyaramirriwuna walalaŋgu, yurru walalanydja Godkalaŋumirriyu walalay djuḻkmaraŋala warray ŋunhi miriŋunhanydja walalanha. Walala wiripu-guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu ŋuli djäma yana dhuwurr-dhunupa, bala walala märraŋalana ŋämakurruny'tja, ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala walalanha. Wiripuyunydja yolŋuyu bitjarra dhaḻ'yurruna dhä ŋunhi läyinnha, maḏakarritjnha ŋunhi wuŋgannha; yakana ŋanya ŋunhiyi bumaranydja ŋula, liŋgu ŋayi ŋunhi märr-nherraṉmina Godkalana.
HEB 11:34 Wiripunhanydja walalanha ŋunhi ŋurrkaŋala gurthalilina biṯtharr'yunarawuylilina, yurru walala ŋunhi gurthanhanydja ŋultjikuŋalana, yakana ŋuriŋi gurthayunydja walalanha nhäranhamaraŋala. Ga wiripu-guḻkuny'tja winya'-winyayurruna gayulnha, walŋa-yaw'yunmina; walalanha bini ŋunhi bunha yolŋu'-yulŋuyu murrkay'kunhana mandjawakthuna. Wiripunydja yolŋu walala nhinanha ŋuli yukurranha ganydjarrmiriwnha, yurru ŋayinydja Godthunydja walalanha ḏälkuŋala warray, ganydjarr wekaŋala warray walalanha, ga ŋunhi ḏälmirrinydja yolŋu walala ŋuli miriŋu marrtjinya, walalanydja ŋuriŋi märr-yuwalkthinyaramirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu djuḻkmaranha warray ŋuli ŋunhi miriŋunhanydja.
HEB 11:35 Ga ŋunhi miyalk ŋunhi yothu nhanŋu rakunydhina, dhunupana ŋayi Godthunydja walŋakuŋalana ŋunhiyi rakunyŋurunydja, liŋgu ŋayi yuwalkkuŋala yana märr-yuwalkthina ga märr-nherraṉmina Godkala. Wiripunydja ŋuriŋi dhuwurr-yätjmirriyu yolŋu'-yulŋuyu bumara dhika ŋayaŋu-yätjkuŋala ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirrinhanydja walalanha, yurru walalanydja yaka gumurr-nherrara ga ŋapa-wekaŋala Godkala, märr yurru walala nhina yukurra walŋa yana; yakana walala bitjarrayinydjayi bilyurrunanydja, liŋgu walala waŋana bitjarra, “ŋarra yurru yana rakunydhirri nhanŋu Godku, nhanukala gali'ŋura, märr yurru ŋarranydja walŋana nhina yukurra galkina yana nhanukala ŋunhalanydja.”
HEB 11:36 Wiripunhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋuli warku'yuna ga bartjunmaranha dhika nhaltjana, ga wiripunhanydja walala ŋuli ḻoḻulilina galkaṉa, ga ḻuku ḏapṯapmaranha, ga goŋ maṉḏanha.
HEB 11:37 Wiripunhanydja yukurrana wirriw'-wirriwyurruna ŋunhiyi märr-yuwalkthinyaramirrinha walalanha yolŋu'-yulŋunha, murrkay'kuŋala guṉḏayuna. Ga wiripunydja walalanha yukurrana yolŋuyu ga mitmitthurrunana, ŋanaknha guḻk-guḻkthurruna mandjawakthuna, ga wiripu'-guḻku'nhanydja dharpuŋala mandjawakthu murrkay'kuŋalana. Wiripunydja märr-yuwalkthinyaramirri walala ŋuli nhinanha ŋurruwuykmirrina dhikana, girri'miriwnha walala, bala walala ŋuli dhaṯthunminya wäyingalana barrwaṉ'thu. Walala ŋuli yolŋu'-yulŋuyu wiripu-guḻku'yunydja ŋayaŋu-yätjkunhana bunha walalanha, yurru walalanydja mukthurruna yana märr-yuwalkthina Garraynha, märr-nherraṉmina manapara. Ŋunhi dhuwurr-yätjmirrinydja yolŋu walala yaka ḏukṯuk ŋurikiyi märr-yuwalkthinyaramirriwunydja walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu, yana walalanha yukurrana gukuŋala ŋuparana, bala yukurrana ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunydja wirwiryurrunana ŋuliwitjarra ŋanhdharkkurruna wäŋakurru ga buku'-bukukurruna. Wiripunydja walala ŋuli yukurranha nhinanha mathirraŋurana, liŋgu walala yakana maḻŋ'maraŋala wäŋa walalaŋguwaynydja walala ŋunhi nhinanharawu. Bala ŋayi Godtja waŋana bitjarrana, “Ŋunha munathany'tja wäŋa yakana ŋamakurru' yana. Ŋarraku ŋamakurru'mirrinydja yolŋu walala märr-yunupamirrinydja yurru yakana nhina yukurra ŋunhiliyi weyin.”
HEB 11:39 Yo, ŋayi Godtja ŋunhi mirithina yana wokthurrunanydja ŋurikiyinydja walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu walala yuwalkkuŋala märr-yuwalkthina nhanukala Godkala, yurru ŋulinyaramirriyunydjayi yaka ŋayi Godthu walalaŋgu wekaŋala warrpam'thurruna ŋunhiyi ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala.
HEB 11:40 Liŋgu Godthunydja ŋunhi djarr'yurruna dhukarr wiripuna, biyapulnha wal'ŋu ŋamakurru'na dhikana; ŋayi waŋananydja bitjarra, “Bukmakthu ŋarrakalanydja yolŋu'-yulŋuyu yurru rrambaŋina märrama; rrambaŋina yurru walala gulŋiyirrinydja ŋunhamalayinydja ŋamakurru'lilinydja dhikanydja wal'ŋu wäŋalili, ŋunhi ŋarra yukurra ŋäthilimirriyama dhuwala ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu.” Yo, ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala ŋäthili märr-yuwalkthina Godnha, galkunna walalanydja yukurra ŋunhayinydja ŋilimurruŋguna, märr ŋilimurru yurru rrambaŋina bukmakthirrina gulŋiyirrinydja yukurra ŋunhamalayinydja yuṯalilinydja wäŋalili, ga nhina galkina yana yurru yukurra nhanukalana Godkalana, gupaḏalnha-wala yurru.
HEB 12:1 Yo, ŋunhiyinydja märr-yuwalkthinyaramirri yolŋu walala ŋäthili marrtjina, bala ŋunhayina walala yulŋunydja, dhärrana yukurra biyapulnha wal'ŋu guḻku'na dhikana miṯtji ḻiw'maramana yukurra ŋilimurrunha, nhämana yukurra ŋilimurrunhanydja dhipalanydja, nhaltjan ŋilimurru ŋuli yukurra marrtji bala nhanukala Godkala romŋura. Yo, ŋilimurrunydja dhuwala balanyara bitjan ŋilimurru yukurra bata'yunmirri waṉḏirri ŋunhi, märr yurru ŋilimurru märramana ŋula nhänydja ŋunhalanydja bala. Ŋunhi yolŋu ŋuli waṉḏirri bata'yunarawu, yaka ŋayi ŋuli gurrukama weyin'tja girri', ga yaka ŋayi ŋuli goŋdhu ga ḏiltjiyu gäma ŋula nhä ŋonuŋ malanha. Ga yätjtja dhuwala rom ŋunhi balanyara bitjan weyin ŋunhi girri', ŋunhi ŋilimurrunha ŋayi yurru gaṯthunmarama ŋuriŋiyi yakaŋuwuna waṉḏinyarawu ŋamathanharawu. Ŋilimurrunydja yurru burrul'maramana yanana dhayaḻakumana, bala ŋurrkama yurru ŋunhi galŋa-ŋonuŋdhinyaramirrinydja ŋula nhä malanha rom ŋunhi ŋilimurru yukurra gäma, märr ŋilimurru yurru waṉḏirri yänana, ḻatju'kumana-wala. Go ŋilimurru waṉḏirrina ganydjarryunna yana ŋula nhäkurrunydja malaŋukurru romgurru ŋunhi; ŋilimurru waṉḏirri yukurra yurru ŋuliwitjandhi liŋgu dhukarrkurrunydja ŋunhi ŋayi ŋäthilimirriyaŋala ŋilimurruŋgu marrtjinyarawu.
HEB 12:2 Go ŋilimurru malthunna yana mukthun nhanŋuway waŋganygu Garraywu Djesuwu. Ŋurruthaŋalanydja ŋunhi ŋayipinydja Djesunydja yukurrana marrtjina dhiyala munatha'ŋuranydja märr-yuwalkthina yana dhika Godnha; yuwalkkuŋala yana ŋayi nhanukalaŋuwala bäpa'mirriŋuwalanydja märr-nherraṉmina, ga ŋuriŋi liŋgu märr-yuwalkthinyarayu ŋilimurrunydja yurru buku-mulka, ŋunhi ŋilimurru yurru mukthundja yana marrtji malthun nhanŋuwaynydja märr-yuwalkthirri manapan. Yo, Djesunydja ŋunhi yaka gandarrŋura gatjpaḻ'yurruna, yakana ŋayi gorana ŋurikinydja ŋunhi ŋayi rakunydhina mälakmaranhawuyŋura dharpaŋura, bitjarranydja bitjan ŋuli dhuwurr-yätjmirri yolŋu walala rakunydhirri; yanana ŋayi rakunydhinana ŋilimurruŋgala dharapulŋuranydja, liŋgu ŋayi yukurrana guyaŋinanydja ŋunhana bala ŋathil'nha wal'ŋu, ŋunhi ŋayi yurru nhinana yukurra ŋunhalana ŋayaŋu-djulŋithirrina, goŋmirriyirrina manapan. Liŋgu ŋuliwitjandhi nhanukalanydja rakunydhinyarayu ŋilimurrunydja yurru yolŋunydja walala walŋana nhina yukurra ŋunhalanydja, galkina nhanukala. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋayi ŋunhana nhinana yukurra gali'ŋura galkina Godkalana, ŋurruŋuna wal'ŋu.
HEB 12:3 Guyaŋiya balayi roŋiyiya ŋanya Garraynha Djesunha, ŋunhi nhaltjarra ŋayi yukurrana marrtjina ŋuliwitjarra gatjaḻkurru ŋayaŋu-wutthunaramirrikurru bala; guyaŋiya ŋanyana, märr nhenydja yurru yakana djawaryun, bala gandarrŋuranydja ḏaḏawyun. Dhuwurr-yätjmirriyunydja yolŋuyu walalay ŋanyana nyamir'yurruna yukurrana, bala yätjkuŋalana nhanŋu bitjarrana liŋgu, yanana liŋgu-u-u ga bumara ŋanya walala murrkay'nha.
HEB 12:4 Nhenydja yukurra ŋunhi bitjandhi liŋgu ŋayaŋu-yätjkuma ŋuriŋi yätjthu malaŋuyu, yurru yaka muka yana ŋayi nhuna murrkayny'tja bumara. Mukthurra yana marrtjiya gukuŋa ŋunhiyi yätjnhanydja, yaka ḏaḏawyurra gandarrŋura.
HEB 12:5 Yaka meṉguŋa ŋunhinydja marrparaŋ'kunaramirri dhäruk ŋunhi ŋayinydja Godtja waŋa ŋuli yukurra nhumalanhanydja, bitjanna bitjan ŋuli bäpa'mirriŋuyu waŋa nhanŋuway gäthu'mirriŋunha. Ŋayi waŋanydja ŋuli yukurra bitjan, “Way gäthu ŋarraku! Ŋunhi nhe yurru yätjtja djäma yukurra, Garrayyunydja yurru nhuna raypirri'yun marrtji yätjŋuru djämaŋuru; Ŋunhi nhuŋu yurru buna marinydja, ŋunhiyinydja bitjan Garrayyu nhuna dhä-ḏir'yunna yukurra, marŋgi wekamana, märr yurru nhe yakana gupaḏal winya'yun biyapulnydja. Ŋunhi ŋayi yurru nhuna raypirri'yun bitjandhinydja, yana guyaŋiyana, bala marŋgithiyana. Ŋäka ŋunhi raypirri'yunaranydja, ga dhäruktja märraŋa ŋanya, märr yurru nhe rom-dhunupayirri. Yaka märr-yawaryurranydja, bala ḏaḏawyurranydja gandarrŋura.
HEB 12:6 Yo, Garrayyunydja ŋuli marrtji raypirri'yun warray ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi nhanŋu yukurra märr-ŋamathirri wirrki; Ŋunhi nhe yuwalktja wal'ŋu nhanŋu gäthu'mirriŋunydja, ŋayinydja yurru ŋayaŋu-yätjkumana nhuna, bitjanna bilmaramana rom-ŋamathamana wal'ŋu.”
HEB 12:7 Yo, ŋunhi ŋuli yothuyu djäma yätjkumanydja, bala ŋayinydja yurru bäpa'mirriŋuyunydja raypirri'yunna ŋanya, dhä-ḏir'yunna manapan, ḏaḏawyunmarama ŋanya ŋuliŋuruyi djämaŋuru yätjŋuru, märr ŋanyanydja yurru yaka muka goḏuy-wuma yätjthunydja ŋuriŋinydja romdhu. Ga ŋunhi ŋayi yurru Godthu raypirri'yun nhuna dhä-ḏir'yunaramirriyunydja, yaka waṉḏiyanydja nhanukala; mäkiri'-witjurra nhanŋu, bala marŋgithiyana. Ŋunhi nhe ŋuli yukurra ŋayaŋu-yätjthirrinydja ŋula nhäyunydja, ŋunhiyinydja bitjan Gunhu'yunydja Godthu yukurra raypirri'yun dhä-ḏir'yunna nhuna, ga raypirri'yunarayunydja ŋuriŋiyi ŋayi yukurra bitjan ḻakarama nhuŋu bitjanna, “Nhenydja dhuwala ŋarraku gäthu'mirriŋu. Ma' ḏaḏawyurrana ŋuliŋuruyi yätjŋurunydja, märr nhe yurru walŋa nhina.”
HEB 12:8 Yo, Godthu ŋuli raypirri'yundja bukmaknha muka nhanŋuway gäthu'mirriŋunhanydja walalanha. Ŋuli nhuna ŋayi yurru Godthu yakanydja raypirri'yun, dhä-ḏir'yun yätjŋuru, ŋunhiyinydja bitjan nhe yakana nhanŋu gäthu'mirriŋu, goŋmiriwnha yana nhe ŋunhi yulŋunydja, gänana.
HEB 12:9 Yo, ŋunhi ŋali ŋuli djäma yätjtja, ŋitjalaŋgala bäpa'mirriŋuyunydja ŋuli ŋitjalanha raypirri'yuna, ḏaḏawmaranha warray dhä-ḏir'yunaramirriyu, yurru ŋalinydja yaka ŋanya ŋula nyamir'yurruna ŋurikiyi, yana ŋali märr-ŋal'yurrunana nhanŋu yulŋunydja, dhäruknha ŋanya märraŋala, liŋgu ŋayi goŋ-nherraṉmina yukurrana ŋitjalaŋgunydja. Ga ŋunhi ŋayinydja ŋilimurruŋgalanydja ŋuriŋi yurru yuwalkŋuyunydja bäpa'mirriŋuyu, ŋuruŋu djiwarr'wuyyunydja ŋilimurrunha raypirri'yundja ŋula nhäŋuranydja ŋunhi yurru maḻŋ'thun, ŋilimurrunydja yurru yana nyilŋ'maranhamirri nhanukala, bala djambina ŋilimurruŋgalayŋuŋuru yätjŋurunydja malaŋuŋuru, märr yalalaŋumirriyunydja ŋilimurru yurru walŋana nhina nhanukala ŋunhalanydja.
HEB 12:10 Yo, ŋitjalaŋgu bäpa'mirriŋu yolŋu warray dhiyalanydja, märr-gurriri warray ŋayinydja ŋuli ŋitjalanha ŋunhi raypirri'yun dhä-ḏir'yun nhanukiyingalaynydja ŋayi ŋuriŋinydja guyaŋinyarawuyyu. Ḏukṯukthina warray ŋayi yulŋunydja ŋitjalaŋgu guŋga'yunarawu, yurru yaka ŋayi bukmakkunydja marŋgi. Yurru Gunhu'-Godtja marŋgi warrpam'thun warray, yuwalkkuma ŋayi ŋuli ŋilimurrunha guŋga'yun, ga ŋuriŋi nhanukalanydja raypirri'yunarayu yurru yuwalkkuma yana ŋilimurrunha bilmarama rom-ŋamathama wal'ŋu, märr yurru ŋilimurru nhina yukurra ḏarrtjalknha wal'ŋu ŋula nhämiriwnha, bitjan ŋayi God.
HEB 12:11 Yo, ŋunhi ŋali yukurra dhä-ḏir'yunaranydja märrama, bala ŋalinydja ŋuli galŋa-yätjthirri nhina yukurra, yakana ŋali yurru ŋuriŋiyi galŋa-djulŋithirrinydja. Yurru ŋuliŋuruyi dhäŋuru ŋunhi ŋilimurru marŋgithinana liŋguna ŋuriŋi Godkalana raypirri'yunarayu, liŋguna ŋilimurru ḏaḏawyurruna ŋuliŋuru yätjŋuruna malaŋuŋuru, bala ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunarana yanana. Liŋgu Godthunydja ŋuli wekama nhä malanha ŋamakurru' ŋurikina walalaŋgu ŋunhi walala yukurra nhina rom-dhunupa ga ŋamakurru.
HEB 12:12 Yo, yaka walala nhiniya märr-yawaryurranydja. Gaŋgathiya biyaka ga dhärriya ḏälthiya; guŋga'yunmiya bala-lili'yunmiya, märr yakana ŋula yol märr-yawaryundja yurru, bala ŋanydjaḻa'yun roŋiyirrinydja gandarrŋura.
HEB 12:13 Mukthurra yana walala marrtjiya yukirriya bala dhunupakurru ŋuliwitjarra gatjaḻkurru, waŋgany ŋurruk yana, märr yurru ŋayi yalŋginy'tja ŋunhi yolŋu yakana ŋattjarrkthun ga galkirri. Marrtjiya yana ŋamakurru'-wala, märr ŋunhinydja walala yurru walŋathirrina, ŋunhi walala yukurra yurru malthun nhumalaŋgalaŋuwu gatjaḻwu bala.
HEB 12:14 Yo, nhumanydja dhuwala Godku nhanŋuway dhulŋuŋu yolŋu walala. Birrka'yurra nhinanharawunydja marimiriwyanharawu yana; ḻundukunhamiya wiripuŋuwu yolŋuwu bukmakkunhamiya walala yana, yurru nhiniya yana ŋamathaŋa ga ḏarrtjalk. Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu yakanydja nhina ḏarrtjalk ga ŋamathama, ŋayinydja yurru yakana nhäma ŋuriŋiyinydjayi Garraynha, yakana ŋayi yurru nhina galkinydja wal'ŋu nhanukala ŋunhala.
HEB 12:15 Biyaka djäka nhumalaŋguway nhuma yulŋunydja, märr yurru yaka ŋula waŋgany yolŋu ŋunhilimi miṯtjiŋura galkirri, ga yakana nhina ŋunhilinydja Godkalanydja märr-ŋamathinyaraŋura wal'ŋu. Ŋunhi yurru ŋayi waŋgany ŋula yolŋu ŋunhilimiyi miṯtjiŋura bitjandhiyi yätjthirrinydja, bitjan djitjun yukurra nhäma wiripuŋunhanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋunhiyinydja yolŋu balanyarana ŋayi bitjan dharpa ŋunhi ḻuku wal'ŋu dhorukmirri, ga ŋuliŋuru ḻukuŋuru yurru ŋuthanna bitjan dhorukmirrina borum, bala guḻku'na yurru ŋuriŋiyi dhorukmirriyunydja yätjthirri.
HEB 12:16 Djäka ŋamathanhamiya ga guŋga'yunmiya nhumalaŋguway nhuma, märr yurru nhe yakana ŋula waŋganydhu baḏatjundja. Ŋunhi ŋayi yolŋu marramba'mirrinydja, ga buku-ŋal'yun ŋayi ŋuli yukurra munatha'wuywu nhäku malaŋuwu, girri'wu rrupiyawu ŋathawunydja, ga yakanydja yukurra ḏukṯukthirri Godkalaŋunydja nhäku malaŋuwu ŋamakurru'wu, yakana ŋayi yurru ŋuriŋiyinydjayi märrama ŋunhanydja ŋunhi Godkuŋunydja dhawu'-nherraṉara, yana ŋayi yurru ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu baḏatjunna, bitjanna bitjarra ŋuriŋi waŋganydhu yolŋuyu yäkuyu Yetjuyu be ŋäthili baman'. Yo, ŋunhiyinydja ḏarramu Yetjunydja yäku maḻamarr gäthu'mirriŋu nhanŋu Yitjakku, ŋayi bini märranha bukmak nhänydja malanha ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'mirriyaŋala nhanukalaŋuwala märi'mirriŋuwala Yipurayimgala, yurru ŋayi Yetjuyu guyaŋinanydja yanapi ŋula nhäna ŋunhiyinydja, bala ŋayi ḏupthurrunana ŋunhiyi yulŋunydja, märr ŋayi yurru märramanydja ŋathana yana waŋganynha.
HEB 12:17 Nhuma marŋgi ŋurikinydjayi Yetjuwunydja yäkuwu, ŋunhi dhuḏitjtja ŋayi ḏukṯukthina märranharawuna ŋurikiyi dhawu'-nherraṉminyarawuywuna, yurru dhuḏitjnha ŋunhiyinydjayi. Wirrkina ŋayi dhikana ŋäthinanydja, ŋäŋ'thurruna bitjarrana ŋunhi bäpa'mirriŋunhana yukurrana wekanharawuna nhanŋu, yurru dhuḏitjnha; yakana nhanŋu dhukarr roŋinyamaranharawunydja ŋurikiyi ŋunhi ŋayi ŋäthili ritjan'thurruna. Yo, Godku nhumanydja buku-ŋal'yurra waŋganygu yana, märr nhenydja yurru yaka muka bitjandhiyi baḏatjun, ga yaka märrama ŋula ŋunhiyinydja ŋunhi Godthu dhäwu'mirriyaŋala ŋilimurruŋgunydja.
HEB 12:18 Baman'tja ŋäthilinydja ŋunhiyi Yitjuralpuyŋu yolŋu walala marrtjina bala bukulili wäŋalili yäkulili Djäniyalilinydja. Ŋayinydja ŋunhi Godthunydja ŋunhiliyina wekaŋala romdja walalaŋgu, bala walala wirrkina dhikana barrarinanydja wal'ŋu, liŋgu ŋunhiyinydja wäŋanha ḻiw'maraŋala gurthayuna ga warumukthuna ga wärrkthuna.
HEB 12:19 Walala ŋäkula yiḏakiyinyara ŋunhi ŋayi bo'yurruna, ḻoḻ'thurruna wirrkina dhikana, ga ŋäkulayi walala rirrakay ŋanya Godnhanydja, bala walala waŋana bitjarrana. “Yaka ŋanapurru ḏukṯuk ŋayi yurru God ŋayipi waŋa yukurra ŋanapurruŋgala; yaka ŋanapurru ḏukṯuk ŋänharawu nhanŋunydja rirrakaywu.”
HEB 12:20 Yo, wirrkina walala barrarinanydja wal'ŋu, liŋgu Godtja waŋana bitjarra, “Nhuma yurru yaka marrtji galkithirrinydja ŋarrakala. Ŋunhi yurru yolŋuyu wo wäyindhu mulkanydja ŋunhiyi buku wäŋa, dhunupana nhumanydja yurru ŋanya buma guṉḏayuna rakunygumana.”
HEB 12:21 Ga ŋayipinydja ŋunhi Mawtjitjtja barrarinayi, bala ŋayi waŋana bitjarra, “Ŋarrapinydja dhuwala marrmarryunna yukurra bay, barrarinana ŋarra wirrkina.”
HEB 12:22 Yurru ŋilimurru Garraywalaŋumirrinydja yolŋu walala marrtji yukurra yaka ŋunhimalanydja bukulili dhä-ḏir'yunarawuylilinydja; ŋilimurrunydja dhuwala marrtji yukurra ŋunhimalayi warray bukulili Djäyanlili warray wal'ŋu yäkulili, ŋunhi dhuwalanydja wäŋa nhanŋuwaynha Godkuna yana, ŋunhi djiwarr' wal'ŋu wäŋa Djurutjalam yäku, ŋunhiyinydja ŋilimurruŋgu wäŋa nhinanharawu. Godtja ŋunha walŋa-ḏikṯik yukurra nhina, ga ŋunhayi nhanukala wäŋaŋura yukurra nhina ŋula nhämunha'na wal'ŋu miṯtji Godku djiwarr'wuynydja yolŋu walala, ŋayaŋu-djulŋithirrina walala yukurra ŋunha yulŋunydja wokthunna nhanŋu yanana.
HEB 12:23 Ga bitjandhi liŋgu Godkunydja yolŋu walala ŋunhanayi bukmaknha yukurra ḻuŋ'thun, bitjanna bitjan ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋu maḻamarrmirri Godku gäthu'mirriŋu walala, ga ŋunhamalayinydja malalili Godthunydja yukurra dhambay-manapannawapmaramana bukmaknha yana ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala marrtji yäkunydja ŋunhana dhärra'-dharra djiwarr'ŋurana. Ŋilimurrunydja dhuwala marrtjina galkithinana wal'ŋu yanana Godkalanydja, ŋunhi ŋayipina waŋganynha mala-yarr'yunaramirrinydja bukmakkunydja yolŋuwu walalaŋgu, yurru yakana ŋilimurru yukurra barrarirrinydja yurru, liŋgu ŋayipi muka ŋilimurrunhanydja waŋgany-manapara ŋunhinhanydja dhuwurr-ŋamakurru'mirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walalanha ŋayi ŋayaŋu-ḏarrtjalkkuŋala.
HEB 12:24 Yo, marrtjinanydja ŋilimurru dhuwala nhanukalaynha yana galkithinanydja Djesuwalana, ŋurikalana ŋunhi ŋayina dhuḏi-nherraranydja ŋunhi yuṯa dhawu'-nherraṉminyarawuy; ŋuliyina Djesuwalana ŋilimurru marrtjina galkithinanydja wal'ŋu Godkala, liŋgu nhanŋuwaynydja gulaŋ-waṉḏina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, bitjarra nhanŋu gulaŋdja bikpikthurrunana ŋilimurruŋgala ŋayaŋuŋuranydja, märr ŋayi yurru Godthunydja yakana nhäma biyapulnydja yätj ŋilimurruŋgu. Baman'tja benydja waŋgany yolŋu Waypul yäku burakina murrkay'kuŋala nhanukiyingalaŋuwuŋu wäwa'mirriŋuwuŋu, ga ŋunhiyi Waypulwu maŋguny'tja waŋa yukurra bitjanna mukthun yana, “God, buku-ruŋinyamaraŋa buŋa ŋunhiyi yätjnha yolŋunha.” Yurru gulaŋdhu Garraywala Djesuwalanydja yukurra waŋa bitjan warray, “Gunhu', bäy-ḻakaraŋa ŋunhiyi walalaŋgu yätjpuy, märr walala yurru walŋana nhina yukurra.”
HEB 12:25 Gutha walala, ŋäka ŋamathaŋa gurrum'thurra ŋunhi ŋayi yurru God waŋanydja yukurra nhuna. Yaka mäkiri'-yarryurranydja ŋuyulkthiyanydja nhanŋu. Ŋäthili Godthunydja dhä-ḏir'yurruna ŋunhiyi wiripu-guḻku'nhanydja ŋunhi walala ŋuyulkthina ga mäkiri'-yarryurruna ŋänharaŋuru, ŋulinyaramirriyu ŋunhi ŋayi marrtjina waŋana walalaŋgu dhiyala munatha'ŋuranydja. Yurru dhiyaŋunydja-wala Godtja ŋuli waŋa yukurra dharraykuma ŋilimurrunha ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, ga wirrkina yanana dhikana wal'ŋu ŋayi yurru dhä-ḏir'yun ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli mäkiri'-yarryun, yakana ŋayi yurru walŋanydja winya'yun ŋula-wanhamala.
HEB 12:26 Yo, ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala rom ŋunhala bukuŋura Djäniyaŋuranydja, ŋuriŋi Godkalanydja rirrakayyu munathany'tja wäŋa dhuwala marrmarryunmaraŋala. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋayi Godtja yukurra waŋa bitjanna, “Waŋganynha biyapul ŋarra yurru gurr'kurryunmarama wäŋa dhuwalanydja, ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru ŋunha gäraktja rurr'rurryundhi.”
HEB 12:27 Godthunydja ḻakaraŋala bitjarrayinydja märr yurru ŋilimurru marŋgithirri muka. Ŋayi yurru Godthu biyapul marrmarryunmarama bukmak nhä malanha ŋunhi ŋayi djäma dhipala munatha'lili ga ŋunha gäraklili, bala yurru dhuwalayi malanha winya'yunmaramana, dhawar'yunmaramana ŋayi yurru Godthunydja warrpam'thunna dhika yana, märr yurru bukmak ŋunhi nhä malanha marrmarryunamiriwnydja, God ŋayipi ga nhanŋu yolŋu walala ga wäŋa nhanŋu yurru yukurra dhärrana gupaḏalnha-wala.
HEB 12:28 Go ŋilimurru buku-wurrpanna ŋanya wokthunna, ŋunhi ŋayi romdja ga wäŋanydja wekaŋala ŋilimurruŋgu, ŋunhi yurru dhärra yukurra muŋbunuma warray, yakana yurru rurr'rurryun ga winya'yun yurru. Go ŋilimurru buku-ŋal'yun Godkunydja ŋamathamana, ga ŋayaŋuyuna ŋuriŋina wal'ŋu ŋilimurruŋgalay märr-ŋal'yun yukurra. Yakana ŋilimurru yurru wakalkurrunydja marrtji nhanukala,
HEB 12:29 liŋgu ŋunha God ŋilimurruŋgunydja balanyara warray bitjan gurtha; ŋayi yurru nhäranhamaramana yanana ŋunhinhanydja dhuwurr-yätjmirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha. Yakana yana yurru yätjtja nhina ŋunhala nhanukala ḻatju'ŋuranydja wäŋaŋura.
HEB 13:1 Yo, nhuma yurru ŋunhi Garraywalaŋumirrinydja walala nhina yukurra ŋamathama yana. Mukthurra marrtjiya märr-ŋamathinyamiya nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmiya, liŋgu ŋilimurrunydja dhuwala gutha'manydji ŋunha Garraywalanydja.
HEB 13:2 Ŋunhi yurru mulkurunydja yolŋu marrtji nhumalaŋgala wäŋalili, märraŋa ŋanya garr'yurra yulŋunydja nhokiyingala nhe wäŋalilinydja, ga djäka nhanŋu ŋamathaŋa ŋurikiyi. Wiripunydja ŋuli ŋunhi Godku yolŋu walala djäka ŋuriki mulkuruwu yolŋuwu, yurru yaka walala ŋunhi marŋginydja ŋurikiyi yolŋuwu, ŋunhi ŋayinydja djiwarr'wuy warray yolŋu, dhäwu'mirri ŋulaŋuru djuy'yunara Godkuŋu, rumbal yolŋuna yana.
HEB 13:3 Ga guŋga'yurra ŋunhiyinydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala ŋuli yukurra gulŋiyirri ḻoḻuŋura, biyaka marrparaŋ'kuŋa walalanha. Ga biyakayi bili djäka ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru ŋayaŋu-yätjthirri burakirri ŋurikiŋi yolŋuwuŋu ŋunhi ŋayi ŋuyulkthirri yukurra Garraywu. Biyakayi liŋgu mel-wuyurra ŋurikiyinydja yolŋuwu, liŋgu ŋilimurruna ŋunhi wiripunydja ŋuli burakirri ŋayaŋu-yätjthirri bitjandhi.
HEB 13:4 Yo, manymak warray ŋunhiyi yolŋuwu, maṉḏa yurru märranharamirrinydja, ḏarramuyu yurru märrama miyalknha, bala ŋuliŋuruyi märranhaminyaraŋurunydja maṉḏa yurru nhina waŋganyŋurana. Ga ŋunhi maṉḏa yurru märranharamirri, yaka ŋamakurru' ŋurikiyi waŋganygunydja yolŋuwu, ŋayi yurru waṉḏirri bala marrtji wiripuŋuwalana ḏarramuwala wo miyalkkala. Ŋunhiyinydjayi balanyarayinydja marramba'na, bala ŋayi yurru Godthunydja yuwalknha yana dhä-ḏir'yun ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi marramba'mirri.
HEB 13:5 Yaka märr-ŋal'yurra ŋurrulili nherrala ŋunhi rrupiyanhanydja. Wiripunydja nhe mak rrupiya-mäypamirri yolŋu, yurru yakana buku-manguŋanydja. Wiripunydja mak nhe rrupiyamiriw, yurru yakana warwuyurranydja, yana märr-bakthurra nhiniya ŋula nhäŋurana malaŋuŋura romŋura yana, liŋgu Godtja yukurra waŋa bitjan, “Ŋarra yurru yaka nhuna ganan goŋmiriwlilinydja; bitjan liŋgu ŋarra nhuŋu yurru djäkanydja yukurra.”
HEB 13:6 Bala ŋilimurru yurru nhinanydja yukurra galŋa-djulŋithirrina, ga waŋa yurru warwumiriwnha ga dhunupana bitjanna, “Garray ŋunhi ŋayipi ŋarrakunydja guŋga'yunaramirri; yakana ŋarra yurru ŋula barrarirrinydja nhäku. Yolŋuyu walalay ŋarranha yurru yakana ŋula buma buwayakkumanydja, bili ŋarranydja dhuwala nhanukala warray goŋŋura yana.”
HEB 13:7 Guyaŋiya ŋunhinha walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala nhumalanha yukurrana marŋgikuŋala ŋäthili, Godku dhäruk ḻakaraŋala. Walalanydja yukurrana ŋunhiyi bitjarrayi malthurruna gatjaḻwu Godkalaŋuwu yana, ga yana liŋgu ga raku'-rakunydhina walala. Guyaŋiya biyaka walalanha nhaltjarra walala yukurrana nhinana, ga märr-yuwalkthiyanydja yukirriya marrtjiya biyaka bitjarra ŋunhiyi walala.
HEB 13:8 Liŋgu ŋayipinydja ŋunhi Djesu-Christtja walŋa warray nhina yukurra, djambimiriw warray, ŋunhi warray liŋgu. Ŋäthilinydja ŋayi yukurranha ŋuli guŋga'yuna yolŋunha wiripunhanydja, ga bitjandhi liŋgu dhiyaŋunydja-wala ŋayi yukurra guŋga'yundhi ŋilimurrunhanydja, ga bitjan liŋgu yurru yukurra.
HEB 13:9 Ŋayathaŋa baṯ biyaka ŋunhiyinydja yuwalktja wal'ŋu rom. Yaka mäkiri'-witjurra ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli ḻakarama wiripu ga wiripu dhäruk, bilmarama nhumalanha. Wiripunydja mak walala yurru waŋa nhumalanha bitjan, “Ŋay' ḻukiya dhuwala ŋatha. Dhiyaŋuyi ŋathayu dhuyuyunydja nhuna yurru ganydjarr wekama.” Bitjan mak walala yurru waŋa, yurru ŋayipina yana Godthuna yurru ganydjarr wekamanydja ŋilimurruŋgu ŋayaŋuwunydja, yakana ŋula ŋathayunydja. Wirrki yana ŋayi Godtja ŋilimurruŋgu märr-ŋamathirri yukurra, ga ŋayi yurru bitjan maranhu-wekama ŋilimurrunha ŋayaŋunydja wal'ŋu, märr ŋilimurru yurru nhina ŋamathamana yanana.
HEB 13:10 Yo, Djesuna ŋayipina waŋganynha yuwalktja wal'ŋu ŋatha ŋilimurruŋgalaŋuwunydja ŋayaŋuwu. Ŋuriŋi ḏalkarra'mirriyunydja yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala ŋuli yukurranha djäma ŋunhili Godkala buṉbuŋuranydja, ḏalwaḏalwa'ŋura, yaka walala ŋuli ḻukanha ŋunhiyi wäyinnha ŋanak ŋunhi walala ŋuli bunha ŋunhiyi ŋapatjkunharamirrinha wäyinnha, bala rumbalnha bathana. Ŋuriŋi yolŋuyu ḻiya-ŋärra'mirriyunydja ŋuli märranha guḻaŋdja ŋunhiyi wäyinnha, bala gänha djunamana ŋunhina wal'ŋu bala ŋärra'lilina, ŋunhiyinydjayi balanyarana bitjan ŋapatjkunharamirri yolŋu'-yulŋuwu yätjpuy, yurru rumbalnydja ŋunhiyi wäyinnha walala ŋuli märranha, bala gänha dhawaṯmaranhana ŋuli ŋuliŋuru wäŋaŋuru nhinanharamirriŋurunydja, ga ŋunhilina warraŋulnha walala ŋuli ŋunhi bathananydja warrpam'thunana dhawar'maranhana. Yakana ŋula yol waŋgany yolŋu ŋayaŋu-ḏarrtjalk ḻukanharawu ŋurikiyinydjayi ŋapatjkunharamirriwunydja.
HEB 13:12 Yurru Djesuna ŋayipina ŋilimurruŋgunydja ŋunhi ŋapatjkunharamirri, ŋayinydja ŋunhi burakina ŋunhala warraŋul wäŋaŋura, ga maŋgu'yunydja nhanukiyingala ŋayi ŋuriŋinydja ŋilimurruŋguna yätj biḏiwiḏitjkuŋala rurrwuyurruna, bitjarra ŋayaŋu-ḏarrtjalkkuŋalana ŋilimurrunha. Ga ŋayinydja Djesunydja bitjan ŋatha ŋilimurruŋgalaŋuwu ŋayaŋuwuna; ŋuliŋuruna nhanukalana ŋilimurru yurru ganydjarrnydja märrama nhinanharawu ŋamathanharawunydja wal'ŋu.
HEB 13:13 Yo, Djesunydja ŋunhi rakunydhina ŋunhala warraŋul wal'ŋu wäŋaŋura, ŋunhiyinydja bitjarra ŋayi yarrkmaranharana walalaŋguŋu, yakana walala nhanŋu ḏukṯukthina. Gul' ŋilimurru marrtji Djesuwalana warraŋullilina ŋunhiwala, nhanukalana gali'lili wapthun; ŋilimurru yurru gonha'yun ŋunhiyi ŋäthiliŋunydja rom, bäy warray walala yurru ŋilimurrunhanydja bitjandhi beyarrmakkuma ŋarrtjun ga buma.
HEB 13:14 Liŋgu dhuwalanydja wäŋa yana wärriku warray, yaka ŋilimurru yurru weyin dhuwala nhina dhiyalanydja wäŋaŋura munatha'ŋuranydja. Ŋilimurrunydja yukurra dhuwala gatjaḻ-nhäma ŋunhana-bala wal'ŋu, ŋurikina wäŋawu ŋunhi yurru ŋilimurruŋgu maḻŋ'thun, märr ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋunhiliyinydja wäŋaŋura galkina yana nhanukalana gupaḏalnha-wala.
HEB 13:15 Nhä dhika mundhurr ŋilimurru yurru wekama nhanŋu Godkunydja?... Wäyin?... bay' nhä? Ŋuliyi Djesuwalanydja ŋilimurru yurru bitjanna liŋguna buku-wekama, wokthun yukurra yurru nhanŋu Godku, ga yäku-ḻakarama ŋanya biyapul wal'ŋu garrwarkuma, liŋgu wokthunaranydja ŋunhiyinydja bitjan ḻatju'na dhikana wal'ŋu nhanŋu Godkuna mundhurr.
HEB 13:16 Ga mukthurrana biyakayina walala yana guŋga'yunmiyana yulŋunydja, ga wekanhamiya bala-lili'yunmiya nhänydja malanha nhumalaŋguway nhuma, liŋgu ŋurikiyina God wirrkinydja wal'ŋu ḏukṯuk. Ŋunhi ŋilimurru yurru yuwalktja wal'ŋu märr-ŋamathirri yukurra bala-lili'yunmirrinydja, ŋunhiyinydja bitjan ŋilimurru yukurra mundhurrnydja wekama nhanŋu Godkuna.
HEB 13:17 Nhuma yurru dhäruk märrama ŋunhinhanydja djäkamirrinha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walalanha ŋayi Godthu nherrara marŋgikunharawu nhumalaŋgu. Nyilŋ'maranhamiya nhunapinyay nhe ga mäkiri'-witjurra walalaŋgu, liŋgu walala yukurra bitjan liŋgu djäka nhumalaŋgu, djawaryunamiriwnha walala, liŋgu yalala ŋayi yurru Godthu nhäma marrtji ŋunhinhanydja walalanha djäkamirrinhanydja walalanha, nhaltjanna walala ŋuli yukurranha djäka nhumalaŋgu. Ŋunhi nhuma yurru mäkiri'-witjundja walalaŋgu, ga nhina ŋamathamanydja, walalanydja yurru ŋuriŋiyinydja djäma ŋayaŋu-djulŋithirrina. Ga ŋuli nhuma yurru yakanydja walalanha ŋäma, walalanydja yurru warwumirriyirrina dhika galŋa-yätjthirrina, bala nhaltjanna walala yurru nhumalanha ŋuriŋiyi guŋga'yundja ŋunhiyi?
HEB 13:18 Mukthurra yana bukumirriyaŋanydja ŋanapurruŋgu walala. Yakana ŋanapurrunydja yukurra rum'rumdhun Godkunydja, liŋgu dhiyakuna waŋganygu ŋilimurru ḏukṯukthirrinydja yukurra, ŋanapurru yurru nhina ŋamakurru'na wal'ŋu ga rom-dhunupana yana bitjan liŋgu.
HEB 13:19 Biyaka liŋgu bukumirriyaŋa ŋanapurruŋgu yulŋunydja, ga ŋäŋ'thurra walala Godnha, märr ŋarra yurru waḏutja roŋiyirri dhipali nhumalaŋgalanydja.
HEB 13:20 Ŋarranydja yukurra dhuwala bukumirriyama Godnha nhumalaŋgu, bitjan gam', “Gunhu' God, guŋga'yurrana walalanha ŋunhayi nhuŋuway yolŋu'-yulŋunhanydja, gäŋa waŋgany-manaparrana, märr yurru walala ŋayaŋuna nhina nhokalana bitjan liŋgu. Djesunydja dhuwala ŋurruŋu wal'ŋu djäkamirri, ŋamathama dhika yana ŋayi ŋuli djäkanydja yukurra nhanukalaŋuwu yumurrku'wunydja. Yo, nhepi ŋunhi Garraynha ŋanapurruŋgunydja gaŋgathinyamirriyaŋala, walŋakuŋala ŋulaŋuru moluŋuru, bala nherraranydja nhe ŋanya garrwarkuŋalana wal'ŋu ŋunhana yana nhokalaynha, ga ŋuriŋi nhanukalanydja ŋayi maŋgu'yu, ŋayi ŋanapurruŋgala dhuḏi-nherrara yuṯana wäwungunhaminyarawuynydja märr ŋahapurrunydja yurru nhuŋuwaynydja dhulŋuŋunydja yolŋu walala nhinana bitjanna liŋguna yurru-wala.
HEB 13:21 Garray God, dhaŋaŋguŋa ŋayaŋunydja nhuŋuway yolŋu'-yulŋunhanydja ŋuriŋi ŋamakurru'yuna wal'ŋu yana, märr yurru walala djäma nhokalay yana djälkurru. Djäma ŋunha walalaŋgala ŋayaŋuŋura wal'ŋu ŋuliwitjarrayi Garraywala Djesu-Christkalaŋukurruna, märr yurru walala nhina ŋamakurru' wal'ŋu nhokala gali'ŋura. “Garray nhenydja dhuwala biyapul wal'ŋu yana ŋamakurru'. Ŋanapurru dhuwala buku-ŋal'yunna yukurra nhuŋu wokthunna manapan, ga bitjanna liŋgu yurru. Yo yo.”
HEB 13:22 Gutha walala, gurrum'thurra biyaka ŋäkanydja dhuwalayi dhäruktja ŋunhi ŋarra nherrara dhipala djorra'lili marrparaŋ'kunharawu nhumalaŋgu; ŋäka ŋamathaŋa yulŋunydja, liŋgu dhuwalayinydja dhäruk ŋarra wukirri märr-dhumbuḻ warray, yaka weyin.
HEB 13:23 Liŋgu mak nhuma ŋäkula ŋunhi ḻundunhanydja ŋilimurruŋgu Dimithinhanydja yäkunha dhawaṯthunara beŋuru ḻoḻuŋuru. Ŋuli ŋayi yurru buna dhiyala waḏutjanydja, ŋilinyunydja maṉḏa yurru rrambaŋina marrtji dhipali nhumalaŋgala.
HEB 13:24 Ḻakaraŋa nhumalaŋgalaŋuwu ŋurru'-ŋurruŋuwunydja märr-ŋamathinyaranydja ŋarrakuŋu, ga ŋuriki Garraywalaŋumirriwunydja walalaŋgu bukmakku yana, ŋunhi ŋanapurrunydja yukurra guyaŋirri wirrki yana nhumalanha dhipalinydja. Ga bitjandhiyi liŋgu Garraywalaŋumirriyu yolŋu'-yulŋuyu dhipuŋuru Yitaliŋurunydja wäŋaŋuru guyaŋirri yukurra yana nhumalanha.
HEB 13:25 Godthunydja nhumalanha yukurra mirithirri yana ŋayaŋuyu ḏapmarama Nhiniyanydja walala nhanukalana yana goŋŋuranydja Ga liŋguna.
JAM 1:1 Ŋarranydja dhuwala Djayim, djämamirrina ŋarra Godku ga Garraywu Djesu-Christku, ga wukirrinydja ŋarra yukurra dhuwala dhäruk nhumalaŋgu Godkalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu bukmakku yana, ŋunhi nhuma yukurrana balaka'yurruna barrkuwatjthina wäŋalili ga wäŋalili bitjarra.
JAM 1:2 Gutha walala ŋarraku, wiripunydja yurru nhuma gärri marilili muka, yurru yaka galŋa-yätjthiyanydja ŋuriŋiyi, biyaka ŋoy-djulŋithiya nhiniya,
JAM 1:3 liŋgu ŋuriŋi ŋoy-warrinyaramirriyunydja romdhu yukurra yana gatjarr'yun nhuna, ga ŋuli nhe yurru yukurra mukthundja märr-yuwalkthirri Garraynha ga dhärranydja-wala ŋuliwitjandhi marikurrunydja, ŋuliŋuruyinydjayi nhe yurru marrtji ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrnha-wala yana.
JAM 1:4 Yo, biyaka mukthurra yana-wala marrtjiya yukirriya ŋula nhäkurrunydja romgurru, ga yakana dhuḏi'yurranydja waṉḏiyanydja, märr nhe yurru romdja ŋamathirri ŋula nhämiriwyirrina.
JAM 1:5 Yo, ŋuli nhe yurru märr-wambumanydja, ga yakanydja nhe marŋgi ŋula nhaltjanarawu, yana bukumirriyaŋa Godnha, ŋäŋ'thurra ŋanya biyaka gam', God, nhaltjan ŋarra yurru dhika yulŋunydja?” biyaka, bala ŋayinydja yurru nhuna marŋgi-wekamana yana, liŋgu Godthunydja ŋuli yukurra wekama yäna warray bukmakku yolŋu'-yulŋuwu, yaka warray ŋayi yurru nhuna gukuma. Yana ŋäŋ'thurra ŋanya biyakayi, ga ŋayinydja yurru nhuna wekamana,
JAM 1:6 yurru ŋäŋ'thundja nhe yurru Godnha märr-yuwalkthinyarayu manapanarayu, gatjpu'yunna yana-wala märranharawuna. Ŋuli nhe yurru dhumbal'yundja waŋa bitjandja, “Mak ŋayi yurru wekama ŋarraku, mak bäyŋu,” bitjandja, nhenydja yurru yakana märrama ŋula nhä Garraywuŋunydja. Liŋgu ŋunhinydja yolŋu märr-yuwalkthinyamiriwnydja balanyarana bitjan ŋula nhä ŋunhi ŋuli wakwakthun yukurra bala ga lili gapukurru, gämana ŋanya yukurra yana watayu ga ḏowuyu birrka'mirrikurruna.
JAM 1:7 Yo, balanyarayinydja yolŋu ḻiya-guḻku'na, yakana ŋayi yurru marrtji waŋganygurru yana dhukarrkurru, märr-yuwalkthinyarakurru yana; yakana yurru balanyarayunydjayi yolŋuyu märrama Godkuŋunydja ŋula nhä.
JAM 1:9 Wiripunydja nhuma yolŋu walala ŋula nhäna, ŋurruwuyknha ŋula nhämiriwnha, nhumanydja yurru ŋurr'yun muka ŋuriŋi ŋunhi ŋayi Godthu nhumalanha gaŋgathinyamirriyaŋala garrwarkuŋala wal'ŋu.
JAM 1:10 Ga wiripunydja nhuma ḻukunydjamirri yolŋu walala, yurru yaka ŋurr'yurra nhokalay nhe rrupiyayunydja, yana biyaka ŋurr'yurra ŋuriŋi ŋunhi nhe yurru nyilŋ'maranhamirri nhunapinyay nhe Garraywala yäkuyu. Liŋgu ŋayinydja yurru ḻukunydjanydja yolŋu rakunydhirrina yana, winya'yunna yurru gupaḏalnha-wala, bitjanna bitjan ŋuli wurrki ŋunhi binydjitjthirri, bala yupthunna.
JAM 1:11 Yo, ŋunhi wurrkiny'tja yurru dhärra märr-gurriri yana, ga ŋunhi yurru walunydja marrtji gorrmurthirri, ŋunhiyi wurrki'nhanydja ŋuli nhäranhamaramana yanana, bala wurrkiny'tja yurru ŋunhi yana yupthunna rakunydhirrina, yakana biyapulnydja ŋayi yurru dhärra yukurra ḻatju' dhika wal'ŋu. Ga ŋunhi ḻukunydjanydja yolŋu bitjandhinayi yurru rakunydhirri, bala winya'yunna-wala, ŋulinyaramirriyu yana liŋgu ŋunhi ŋayi yurru yukurra ḻayḻayyun nhanukalay ŋayi nhäŋura malaŋuŋura.
JAM 1:12 Yo, ŋuli nhe yurru mukthundja yana-wala marrtji wuṉḏaŋarrthirrinydja marimirrikurru ŋayaŋu-yätjthinyaramirrikurrunydja ga yakanydja waṉḏirri gonha'yun, nhenydja yurru ŋayaŋu-djulŋithirrina, liŋgu ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋunhi ŋayi yurru Godthu nhuna maḻŋ'marama ŋayaŋu-ḏarrtjalktja ŋula nhämiriwnydja ŋuriŋiyi gatjarr'yunarayunydja, ŋayi yurru Godthunydja nhuna wekamana yuwalknha wal'ŋu walŋa ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋunhinha walalanha ŋunhi walala yukurra märr-ŋamathirri nhanŋu; ŋunhalanydja djiwarr'ŋuranydja nhe yurru yukurra nhina walŋana yana goŋmirriyirrina gupaḏalkumana.
JAM 1:13 Yo, ŋunhi yurru nhuna gatjarr'yundja ŋula nhäyu romdhu, yaka waŋiya biyakanydja, “Godthunydja yukurra gatjarr'yun ŋarranha dhiyaŋuyi yätjthunydja.” Yaka biyakayinydja waŋiya, liŋgu Godtja ŋamakurru' warray wal'ŋu, yakana yurru ŋanya ŋula yolthu yolŋuyu gur'yundja walamaramanydja ŋula nhäku djämawu yätjkunydja, ga ŋayinydja yurru yakana yolŋunha walamarama yätjlili.
JAM 1:14 Yuwalktja ŋuli yolŋunhanydja gur'yun ŋuriŋi nhanukalay ŋayi djälyu yätjthu, ŋuriŋiyinayi ŋuli ŋanya gaṯmaramanydja, bala galkinyamaramanydja yätjlili.
JAM 1:15 Ga ŋunhi yurru ŋayi yolŋu yukurra bitjandja liŋgu malthundja nhanŋuway ŋayi djälwu, ŋuliŋuruyinydja nhanukalay guyaŋinyaraŋuru djarrpi'ŋurunydja yurru dhawaṯthun yätjnha yanana, bala ŋayi yurru djämana yätj, ga ŋunhiyinydjayi yätjtja yurru ŋuthanna marrtji nhanukala ŋayaŋuŋuranydja, yana liŋgu ga rakunydhirri yurru ŋayi, bunhara murrkay'wuy nhanukalayŋuwuŋu yätjkuŋu.
JAM 1:16 Marrkapmirri walala, gutha walala ŋarraku, yaka mayali'-wilkthunmiyanydja nhumalanhay nhuma.
JAM 1:17 Godthunydja ŋuli yana wekama yolŋuwu ŋamakurru' wal'ŋu nhä malanha, yakana ŋayi ŋuli wekama yätjtja. Ga nhä ŋunhi ŋamakurru' yukurra ŋorra, ŋunhiyinydja wekanhara nhanukuŋu Godkuŋuna, ŋurikiŋina Gunhu'wuŋu ŋunhi ŋayi djäma ŋunhi djarraṯawun'mirrinha nhänha malanha ŋunhi ŋuli yukurra djarraṯawun'kuma dhuwala wäŋanha. Ŋunhi ŋayi ŋuli djarraṯawun' dhuwalayi ŋanydjaḻa'yundja, bala ŋayinydja ŋuli djambina warumukthirrina wäŋanydja, yurru Godtja ŋayipinydja yurru yakana bilyun ga djambi, ŋayinydja ŋunhi djambimiriw warray, bitjan warray liŋgu ŋayi ŋuli djämanydja ŋamakurru' warray yana.
JAM 1:18 Godthunydja djäma ŋilimurrunha yuṯakuŋala ŋuriŋiyinayi yuwalkŋuyuna dhärukthu, liŋgu ŋunhiyinydjayi nhanukuŋuwaynha wal'ŋu guyaŋinyara, ŋayi ḏukṯuk ŋilimurruŋgunydja ŋilimurru yurru nhanŋuway wal'ŋu yana yolŋu walala, ŋurruŋu wal'ŋu yana ŋurikala walŋamirriwalanydja nhäkala malaŋuwala ŋunhi ŋayi djäma walŋakuŋala.
JAM 1:19 Ŋarraku gutha walala, marrkapmirri walala, mäkiri'-witjurranydja ŋamathaŋa yana, ga rukitjthiya marrtjiya biyaka ŋäka Godku dhäruknha, yurru yaka djäl-ḏumurruyiya ḻakaranharawu marŋgikunharawunydja bala. Bulnha yana galkurra; ŋäthilinydja nhe yurru nhepi nhina yukurra ŋunhiliyi dhärukŋura. Ga yaka yana waḏutjanydja ŋaramurrthiya,
JAM 1:20 liŋgu yakana nhe yurru ŋuriŋiyinydjayi ŋaramurryunydja dhärukthu gur'yun yukurra yolŋunha nhinanharawu Godkalaŋunydja ŋamakurru'wunydja romgu.
JAM 1:21 Gonha'yurrana nhä malanha ŋunhi yätjmirrinydja, dupthurrana yana. Yakana biyapulnydja djäma ŋula nhä yätj, yana nyilŋ'maranhamiya nhunapinyay nhe Godkalanydja, ga märraŋana ŋunhi dhäruktja ŋunhi ŋayi nherrara dhuwali nhokala ŋayaŋulili, liŋgu ŋunhiyinydjayi dhäruk ganydjarrmirri warray, gäma yukurra ganydjarr warray walŋakunharawu nhuŋu.
JAM 1:22 Yo, ŋäkanydja Godku dhäruktja, bala djämana-wala yana nhaltjan ŋayi yukurra Godthu ḻakarama. Ŋuli nhe yurru yana ŋämanydja, bala rirriwulkumanydja ḏupthundja, ŋunhiyinydja bitjan nhe yukurra mayali'-wilkthunmirrina nhunapinyaynha nhe.
JAM 1:23 Yo, ŋuli yurru ŋayi yolŋuyu yana ŋämanydja Godku dhäruk, ga yakanydja djäma ŋula nhä ŋamakurruny'tja, dhärukku malthun ŋurikiyi yakanydja ŋunhi ŋayi ŋäkula, ŋunhiyinydjayi yolŋu balanyarana bitjan yolŋu ŋunhina ŋunhi ŋayi ŋuli nhänharamirri buku ŋanyapinyay ŋayi djarramilili.
JAM 1:24 Yo nhänharamirrinydja ŋayi yurru, bala ŋayi yurru marrtjinydja ŋunhiyi, ga dhunupana ŋayi yurru meṉgumana yulŋunydja, nhäyinyara ŋayi ŋunhi yolŋu,
JAM 1:25 Godkunydja dhuwala rom ḏarrtjalk warray, ŋula nhämiriw warray, ḏaḏawmarama warray ŋuli yukurra yolŋunha yätjŋuru warray romŋuru. Ga ŋunhi yurru ŋayi yolŋu bulnha marrtji nhäma marŋgithirri bitjan bala Godku ŋunhi rom, ga bitjandja liŋgu guyaŋirrinydja mukthundja-wala, yakanydja yurru ḏupthun, mukthundja ŋayi yurru yana djämanydja yukurra ŋuriŋiyi dhärukthunydja, bala ŋayinydja yurru Godthunydja ŋanya wekamana marrtji bala ḻatju'na dhika wal'ŋu nhä malanha, ga bukmak ŋunhi nhanukuŋu djämawuynydja yurru marrtji yukurra ŋamathamana yana dhika wal'ŋu.
JAM 1:26 Ga ŋuli ŋayi yurru yolŋu ḻakaranhamirri bitjanmirrinydja, “Ŋarranydja dhuwala manymak, märr-yuwalkthirri ŋarra yukurra Godku,” bitjan ŋayi yurru ḻakaranhamirri, yurru mukthun warray ŋayi ŋuli waŋanydja yätjkuma warray ga djawukirri warray ḻakarama, ŋurikiyinydjayi yolŋuwu märr-yuwalkthinyara wakalnha, yakana yuwalk, yana ŋayi yukurra ŋanyapinyay ŋayi märr-yuḏakthunmirrina.
JAM 1:27 Dhuwalana Godthu Gunhu'yu yukurra ḻakarama yuwalktja wal'ŋu märr-yuwalkthinyara gam': Nhe yurru djäka yukurra dhä-ŋäṉḏi'miriwwu ga dhuway-rakunymirriwu ŋunhi walala ŋuli nhina yukurra galŋa-yätjthirri goŋmiriwŋuranydja, ga bitjandhi nhe yurru nhina yukurra ŋayaŋu-ḏarrtjalk wal'ŋu ŋamakurru' yana, ganaŋ'thun ŋuliŋuru munatha'wuyŋurunydja romŋuru, ga yakana nhe yurru djäma yätjtja malanha bitjandja bitjan wiripu-guḻku'yu yolŋu'-yulŋuyu ŋuli djäma yukurra. Ŋuli nhe yurru nhina ŋamakurru' bitjandhiyinydja, nhuŋunydja yurru märr-yuwalkthinyara yuwalknha wal'ŋu yana, yakana wakal.
JAM 2:1 Gutha walala ŋarraku, liŋguna nhuma märr-nherraṉminanydja Djesu-Christkalanydja ŋilimurruŋgalayŋuwala Garraywalanydja, ŋunhi ŋayi nhina yukurra ḻatju' dhika wal'ŋu ŋula nhämiriw, bala nhumanydja yurru guyaŋirri bukmaknha ŋunha wiripuŋunhanydja yolŋunha walalanha rrambaŋikumana yana waŋganygumana.
JAM 2:2 Ŋunhi nhuma yurru ḻuŋ'thun waŋgany-manapanmirri buku-ŋal'yunaralilinydja, ga ŋayi yurru ŋunhi ḻukunydjanydja yolŋu gulŋiyirri ḻatju'mirrinydja dhikanydja wal'ŋu girri'mirri, ga ŋula nhä girri' goŋbuy dhika nhä malanha ŋurikimirrinydjayi, ga wiripunydja yolŋu yurru ŋunhi gulŋiyirri girri'-barrŋ-barrŋmirrinydja, bala nhaltjanna nhenydja yurru maṉḏanha?
JAM 2:3 Ŋuli nhe yurru waŋa ŋurikinydja liŋgu ḻukunydjawunydja yolŋuwu bitjan, “Go, marrtjiya lili, ga nhiniyanydja nhe yurru ŋunha bala ḻatju'lili wal'ŋu nhinanharawuylilinydja,” bitjandja, ga bilyun nhe yurru ga waŋa ŋuriki ŋurruwuykkunydja bitjan, “Nhenydja ŋunha nhiniya ya' munatha'lili,” bitjandja nhe ŋuli maṉḏanha waŋa, ŋunhiyinydja nhe yukurra bitjan barrkuwatjkumana walalanha yolŋu'-yulŋunhana, yanapi wiripu-guḻkuny'tja dharrpalmirri wal'ŋu ga wiripu-guḻkuny'tja ŋula nhäna wakinŋuna. Balanyarayinydjayi guyaŋinyarawuy yätjnha wal'ŋu yanana, yakana dhunupa. Yaka nhuŋu dhunupa ŋunhi nhe yurru märr-ŋal'yun wiripuŋuwu, ga wiripuŋuwunydja yaka.
JAM 2:5 Marrkapmirri walala, ŋäkanydja ŋamathaŋa wal'ŋu. Godtja yukurra märr-ŋamathirri ŋuruku ŋurruwuykkunydja wirrki wal'ŋu, ŋunhiyinha walalanha ŋayi djarr'yurrunanydja, märr yurru walala wirrki märr-nherraṉmirri nhanukala, bala walalana yurru ŋuriŋina ŋurruwuykmirriyuna yukurra märramanydja bukmak nhä malanha ŋunhi Godthu ŋayathama yukurra ŋunha djiwarr'ŋura. Liŋgu walalaŋguna ŋayi yurru wekama nhä malanha warrpam'tja ŋunhi ŋayi dhawu'mirriyaŋala ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala märr-ŋamathirri yukurra yurru nhanŋu Godku.
JAM 2:6 Ga nhumanydja ŋuli ŋunhi guyaŋirri ŋunhiyi ŋurruwuyknhanydja yolŋunha yanapi ŋayi ŋula nhäna wakinŋuna. Yol ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli buŋgawa-ḻakaranhamirri, bala ŋayaŋu-ŋonuŋgumana nhumalanha? Yolthu ŋuli ŋunhi nhuna gäma ŋunha dhä-wirrka'yunaralilinydja?... yolthu? Ŋuriŋi yolŋuyu ḻukunydjayu, ŋiniya?
JAM 2:7 Ga bitjandhina walala ŋuli ḻukunydjamirriyunydja ŋuriŋinydja beyarrmakkuma ga wakalkuma ŋanya Garraynha yäkunydja, ŋunhiyinydjayi ŋunhi ŋilimurru ŋuli gäma yäku ŋanya. Yurru ganaŋ'thun warray yäku ŋunhiyinydja, ḏarrtjalk warray, gäna warray wal'ŋu, yaka ŋula nhä.
JAM 2:8 Yo, Godkalanydja yukurra djorra'yu ḻakarama bitjan, “Märr-ŋamathiya ŋuriki wiripuŋuwunydja yolŋuwu biyaka bitjan nhe yukurra märr-ŋamathirri nhuŋuway nhe.” Ga ŋuli nhe yukurra dhäruk märrama ŋunhiyi, nhenydja yurru yuwalknha yana nhina yukurra ŋunhiliyina Godkalana romŋura.
JAM 2:9 Manymaknha nhuŋu ŋunhinydja ŋunhi nhe yukurra märr-ŋamathirrinydja birrka'mirriwu yolŋuwu rrambaŋikumanydja, ga ŋuli nhe yurru barrku'-barrkuwatjkumanydja ganaŋ'maramanydja yolŋu'-yulŋunha, yana guyaŋirri ŋuli warraŋulnydja nhäyinyara ŋayi ŋunhiyi yolŋu, ga nhä ŋayi yukurra ŋuriŋi yolŋuyu ŋayathama; ŋuli nhe yurru guyaŋirri bitjandhiyinydjayi ŋunhinydja yätjnha, liŋgu Godkalanydja romdhu yukurra ḻakarama balanyarayinhanydja yolŋunha rom-bakmaranhamirrina.
JAM 2:10 Ŋuli yurru ŋayi yolŋuyu ŋayathama Godkunydja rom, bala bakmarama waŋganydja rom ŋula, ŋunhiyinydja bitjan ŋayi yukurra bakmarama bukmakkumana yana.
JAM 2:11 Yo, Godthu nherrara waŋgany rom, “Yaka marramba'thiya,” balanyara, ga wiripunydja rom ŋayi nherrara balanyara, “Yaka buŋa murrkay'kuŋa yolŋunha.” Wiripunydja mak nhe yukurra nhina nhokiyingalayŋuwala miyalkkala mak ḏarramuwala, yakanydja djäma marramba', ga ŋuli nhe yurru buma murrkayny'tja yolŋunha, ŋunhiyinydja nhe rom-bakmaranhamirrina, bäy warray yurru nhe ŋunhi bakmarama ŋula waŋganydja rom.
JAM 2:12 Yo, ŋunhi nhe yurru waŋa dhäruktja, ga djäma nhe yurru ŋula nhä waŋiya ga djäma ŋunhiyi liŋgu yana ŋunhi ŋayi ŋulj Godthu ḻakarama ŋunhiyi ŋamakurru'. Liŋgu Godkalanydja romdhu ŋuli yolŋu'-yulŋunha dhawaṯmarama ŋuliŋuru wiripuŋuwala ŋunhi romŋuru märr yurru ŋali yuwalkkuma yana märr-ŋamathirrinydja yolŋuwu ŋitjalaŋgalay ŋayaŋuyu, ga mala-yarr'yundja ŋayi yurru nhuna Godthu ŋuriŋiyi liŋgu romdhu.
JAM 2:13 Yakana ŋayi yurru God mel-wuyundja ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋayi yaka mel-wuyun ŋuli yukurra wiripuŋuwu yolŋuwu, ga ŋuli nhe mel-wuyunaramirrinydja wiripuŋuwu yolŋuwu, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru Godtja mel-wuyundhi nhuŋunydja, yakana ŋayi yurru nhuna yätj-ḻakaramanydja bala dhä-ḏir'yundja.
JAM 2:14 Gutha walala ŋarraku, ŋunhi ŋayi yurru ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja ḻakaranhamirri, “Ŋarranydja yukurra märr-yuwalkthirri Godnha,” bitjandja, yurru mukthun warray ŋayi yukurra djäma yätjtja, yaka ŋamakurru' ŋula, nhä ŋunhiyinydja?... manymak? Yaka warray. Yakana yurru ŋayi ŋunhiyinydjayi yolŋu walŋathirri balanyarayunydjayi märr-yuwalkthinyarayu.
JAM 2:15 Ŋunhi yurru Garraywalaŋumirrinydja yolŋu nhina yukurra gurrupurumirrinydja, ŋathamiriwnydja ŋula nhämiriwnydja girri'miriwnydja,
JAM 2:16 ga nhenydja yurru waŋa nhanŋu bitjan, “Godthu yurru nhuna guŋga'yun. Nhiniya mulka'thiya, ga ḻukiya maranhuyiya,” ŋuli nhe yurru waŋa bitjandhinydja, ga yakanydja nhe yurru wekama ŋula nhä nhanŋu, nhä dhuwalayinydja?... manymak muka?... wo yaka?
JAM 2:17 Ŋuli nhe yurru yana yukurra märr-yuwalkthirri muḻkurryunydja waŋganydhunydja, ga yakanydja djäma ŋula nhä ŋamakurru', ŋunhiyinydjayi nhuŋu märr-yuwalkthinyaranydja rakunynha, yakana yuwalk; yakana yurru balanyarayuyinydja märr-yuwalkthinyarayu walŋakuma ŋula yolnha yolŋunha.
JAM 2:18 Wiripunydja mak yurru yolŋu waŋa bitjan, “Wiripu yolŋu walala ŋuli yana märr-yuwalkthirrinydja, ga wiripu-guḻku'yunydja ŋuli djäma ŋamakurru', yurru märrma'yirri ŋunhiyi ŋamakurru' yana yulŋunydja.” Yo, yuwalk muka dhuwalayinydja, yurru ŋarranydja yurru waŋa buku-ruŋinyamarama balanydja bitjanna, “Nhaltjanna dhika ŋarra yurru nhäma nhuŋu märr-yuwalkthinyaranydja, ŋuli nhe yurru yakanydja djäma yukurra nhäyinyara ŋamakurru'? Yurru nhenydja yurru nhäma warray ŋamakurruny'tja nhä malanha ŋunhi ŋarra yukurra djäma, bala nhenydja yurru yana dharaŋanna, ŋunhi ŋarranydja yuwalk yana märr-yuwalkthirri yukurra Godnha.”
JAM 2:19 Nhenydja märr-yuwalkthirri yukurra Godnha, ŋunhi waŋganynha ŋayipina Godtja ŋiniya? Ŋunhiyinydja manymaknha, yurru mokuynydja walala ŋunhi yukurra märr-yuwalkthirriyi bitjandhi liŋgu, bala walala ŋuli yukurra marrmarryunmirrina wirrkina wal'ŋu yulŋunydja, liŋgu ŋunhiyinydja mokuynydja walala barrarirri warray yukurra Godkunydja, liŋgu djäma walala yukurra yätjnha.
JAM 2:20 Nhä nhenydja dhuwala?... muḻkurr-dhumuk? ŋarranydja yurru nhuna marŋgikuma warray. Ŋunhi ŋayi yurru yolŋu märr-yuwalkthirrinydja Godku, yurru yakanydja ŋayi ŋuli djäma yukurra ŋamakurru', ŋurikiyinydjayi yolŋuwu märr-yuwalkthinyara ŋula nhäna nhäŋiniŋ'nha, rakunynha yana.
JAM 2:21 Nhäku ŋunhi Godthu ŋayaŋu-dhunupa ḻakaraŋala ŋilimurruŋgu märi'munha Yipurayimnhanydja? Yipurayimdhunydja ŋunhi dhäruk-märraŋala Godnha, ŋayi wekaŋalanydja nhanŋuway ŋayi gäthu'mirriŋunha Yitjaknha warray Godkunydja, bala ŋayi bini bunha ŋanya murrkay'nha ŋunhala guṉḏaŋurana, bitjan mundhurrnha nhanŋu Godkuna. Ŋayi Godthunydja nhäŋala warray Yipurayimnha, bala ŋayi marŋgithina dharaŋarana ŋunhi ŋayinydja yuwalkkuŋala yana wal'ŋu märr-yuwalkthina, liŋgu ŋayi yukurrana djäma ŋunhi liŋgu yana ŋupanayŋu nhaltjarra ŋayi God waŋana nhanŋu.
JAM 2:22 Guyaŋiya ga marŋgithiya. Yipurayimgunydja märr-yuwalkthinyara ga djäma waŋgany yana. Yuwalkkuŋala yana ŋayi märr-yuwalkthinanydja Godnha, bala ŋayi djämana yana nhaltjarra ŋunhi ŋayi Godthu ḻakaraŋala nhanŋu, yakana ŋayi yana märr-yuwalkthinanydja ga liŋguna.
JAM 2:23 Yo, Godthunydja nherrara dhäruk ŋunhi djorra'ŋuranydja waŋa yukurra bitjan gam', “Yipurayimdja märr-yuwalkthina yukurrana Godkala, bala ŋayi Godthunydja ŋanya märraŋala nhanŋuwayliliyaŋalana, liŋgu yuwalkkuŋalana yana ŋayi märr-yuwalkthinanydja.” Bala yuwalkthi yana ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja bitjarrayi, bala ŋilimurrunydja yukurra ḻakarama ŋanya Yipurayimnha ḻunduna ŋayi Godku bitjanna.
JAM 2:24 Yo, liŋgu muka nhe dharaŋaranydja? Ŋunhi nhe yurru dhäruk-märrama yukurra Godnhanydja ga djämanydja nhä ŋamakurru', bala ŋayi Godthunydja yurru nhuna ḻakarama ŋayaŋu-dhunupana; ga ŋunhi nhe yurru waŋa dhäruktja waŋganydja, “Ŋarranydja yukurra märr-yuwalkthirri,” bitjan, yakana ŋayi yurru nhuna Godthu märrama nhanŋuwayliliyamanydja. Yakana yurru märr-yuwalkthinyara dhärra yukurra gänanydja wal'ŋu ganaŋ'thunaranydja.
JAM 2:25 Yo, guyaŋiya bala roŋiyiya ŋunhiyi dhuwurr-yätjnha miyalknha yäkunha Rayapnha, ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana be baman' ŋäthili. Yo, ŋayinydja ŋunhi gumurr-ŋamathina yolŋu'-yulŋuwu Yitjuralpuyŋuwunydja dhäwu'mirriwu walalaŋgu nhanukalay wäŋalili, liŋgu ŋayi märr-yuwalkthina walalaŋgalayŋuwala Godkala. Walalanydja bini wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu bunhana ŋunhiyi dhäwu'mirrinhanydja walalanha, yurru ŋuriŋiyinydjayi miyalkthu gunganhamirriyaŋala walalanha, bala walŋakuŋala djuy'yurrunana wiripukurruna dhukarrkurru. Bala ŋayi Godthunydja nhäŋalana ŋanya ŋunhiyi miyalknha, nhaltjarra ŋayi ŋunhi djäma ŋamakurru' ŋulinyaramirriyuyi, bala ŋayi ḻakaraŋalanydja ŋanya ŋayaŋu-dhunupana, bala walŋakuŋalana ŋanya.
JAM 2:26 Yo, ŋunhi yurru yolŋuwu rumbalnydja ŋorra yukurra, yurru birrimbirrnydja ŋayi ŋunhi yolŋu liŋguna gonha'yunminana, ŋunhiyinydja rumbalnydja liŋguna rakunynha, yakana walŋa. Ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋu waŋa bitjandja, “Ŋarranydja märr-yuwalkthirri yukurra Godku,” bitjan, ga yakana ŋayi yurru djäma ŋamakurru', ŋurikiyinydja yolŋuwu märr-yuwalkthinyara rakunynha, yakana yurru ŋula yol yolŋu walŋathirri balanyarayunydjayi märr-yuwalkthinyarayu.
JAM 3:1 Gutha walala ŋarraku, märr-ḻurrkun' yurru yana ŋi!... marŋgikunharawunydja wapthun Godkalaŋuwu dhäwu'wu ḻakaranharawu, liŋgu ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi yurru Godthu nhäma'-nhama marrtji yolŋu'-yulŋuwuŋu djämawuy waŋga'-waŋganyguŋu, ŋayi yurru nhäma'-nhamanydja marrtji bulnha yana ŋitjalaŋguŋu marŋgikunhamirriwuŋunydja djämawuy. Ga ŋunhi ŋali djarrpi'kuŋalanydja marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋunha, Godtja yurru ŋitjalaŋgala yakana märr-ŋamathirri ŋuriŋiyi, wirrkina ŋayi yurru ŋitjalanha raypirri'yundja ŋunhiyi marŋgikunharamirrinhanydja.
JAM 3:2 Wiripunydja ŋilimurru ŋuli witjarr'yun bukmakthu, birrka'mirriyuna ŋali ŋuli galkirrinydja, bala waŋa ŋula yätjnha dhäruk. Ŋuli yurru ŋula yol yolŋu ḏaḏawmaranharamirri ŋanyapinyay ŋayi ŋäṉarr ga yaka waŋa ŋula waŋgany yätj dhäruk, ŋunhiyinydjayi yolŋu ŋayinydja ḏarrtjalknha wal'ŋu ŋamakurru'na warrpam'nha; bitjandhi liŋgu ŋayi yurru ḏaḏawmaranharamirri ŋanyapinyay ŋayi rumbalnydja dhuwala bukmak yana yätjŋurunydja.
JAM 3:3 Yo, ŋuli yurru yolŋu gorruma marrtji yarraman'thunydja, ŋäthilinydja ŋayi yurru ŋuriŋiyi nherraṉ nyumukuṉiny' djimuku dhälili ŋurikala yarraman'kala, ga ŋunhi ŋayi yurru warryundja dhä ŋunhiyi yarraman'nha ŋurikimirriyinydja girri'mirrinydja, ŋayinydja yurru ŋuriŋiyi nyumukuṉiny'thunydja girri'yu bilmarama ŋunhi yarraman'nhana wanhamala yurru ŋayi ŋunhiyi yolŋu ḏukṯukthirri marrtjinyarawu.
JAM 3:4 Ga balanyarayi mitjiyanydja biyapul wal'ŋu bathala, bala yurru watayu bathalayunydja ŋanya marrtjinyamaramana, yurru ŋuriŋi nyumukuṉiny'thuna yana goḻiyunydja ŋayi yurru mitjiya-gänharamirriyu yolŋuyu bilmaramanydja mitjiyanha ŋunhiyi wanhamala ŋayi yurru marrtji.
JAM 3:5 Ga balanyarayi liŋgu yolŋuyu ŋänarrnydja yutjuwala'yi yana, yurru ŋäṉarryunydja ŋuriŋiyi ŋayi yurru yolŋuyu djäma biyapul'nha bathalakuma, ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru bathalayi djäma marinydja ŋuriŋiyi yutjuwaḻa'yunydja ŋäṉarryu. Guyaŋiya ŋunhi mak, ŋunhi ŋayi yurru yutjuwaḻa'yu gurthayu ŋänarryu birrŋ'thun nhära birrka'mirrina dharpa malanha, baḏuwaḏuyun nhära warrpam'thunna.
JAM 3:6 Ga yolŋuwunydja ŋäṉarr ŋunhi balanyarana bitjan gurtha ŋäṉarr. Yo, yolŋunydja rumbal dhuwala guḻku', balanyara bitjan maŋutji, ga ŋurru, dhika nhä malanha buthuru, yurru ŋäṉarrnydja dhuwala mirithirrina yätjnha; dhiyaŋuyinydja yurru ŋäṉarryunydja yätjkuma bukmakkumana yolŋuwu ŋurikiyi rumbalnha, ga bitjandhiyi yurru ŋayi ŋuriŋiyi baḏuwaḏuyunna birrka'mirrinhanydja ḻiw'maramana, liŋgu ŋunhiyi yätjtja dhäruk bitjan gurtha ḏul'yunara ŋurikiŋi yätjkuŋuna birrimbirrwuŋu mokuywuŋuna.
JAM 3:7 Yo, yolŋunydja dhuwala marŋgi nhaltjan ŋayi yurru boḏinyguma wäyinnha malaŋunha marrtjinyaramirrinha ga buṯthunaramirrinha, ga gaḻ'yunaramirrinha, ga ŋunha ŋunhi moṉukŋura nhina marrtji; ŋayi yukurra yolŋuyu ganydjarr ŋayathama, ŋayi yurru boḏinyguma ŋunhiyi malanha,
JAM 3:8 yurru yakana yukurra waŋganydhu yolŋuyu ŋayathama ganydjarr boḏinygunharawu ŋurikiyi nhanukalayŋuwu ŋäṉarrwunydja. Yolŋuwunydja dhuwala ŋäṉarr yätjnha wal'ŋu yanana, yakana yurru ŋayi ḏaḏawyun waŋanharaŋuru yätjkunharaŋurunydja. Ga yätjtja dhäruk ŋunhiyi balanyara biyaku ŋuli ŋunhi nawukuku, liŋgu yolŋuyunydja ŋuli murrkay'kuŋuna buŋu wiripuŋunhanydja yolŋunha ŋuriŋi dhärukthu nhanukalay.
JAM 3:9 Yo, dhiyaŋunydja gay' ŋäṉarryunydja ŋilimurru ŋuli ḻatju'-ḻakarama Garraynha ga Gunhu'nha Godnha, ga ŋuriŋi bili waŋganydhu ŋäṉarryu ŋilimurru ŋuli buma yätjkuma wiripuŋuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala, ŋunhi ŋayinydja walalanha ŋunhi djäma djan'ku yana bitjan ŋayipi God.
JAM 3:10 Dhipuŋuruyi liŋgu waŋganyŋuru dhäŋuru dhawaṯthun ŋuli yukurra ḻatju' dhika wal'ŋu dhäruk, ga yätj mirithirri wal'ŋu dhäruk. Wiripunydja ŋilimurru ŋuli waŋa guŋga'yun muka yolŋu'-yulŋunha dhiyaŋu ŋilimurruŋgalay dhärukthu, ga wiripunydja ŋilimurru ŋuli waŋa dhäruk bitjan buma yolŋu'-yulŋunha wiripu-guḻku'nha dhiyaŋu ŋilimurruŋgalay dhärukthu. Gutha walala, dhuwalayinydjayi mirithirrina yana yätjnha, yakana ŋamakurru'.
JAM 3:11 Nhä dhika nhe ŋuli gapunydja ŋunhi maḻŋ'marama waŋganylilinydja ŋarŋgalili?... ḏamurruŋ gapu ga ŋamakurru' rrambaŋikuma? Yakana yurru ŋunhi märrma' maṉḏanha ŋamakurru' ga yätj dhawaṯthun waŋganyŋurunydja guḻun'ŋuru.
JAM 3:12 Yo, yakana nhe yurru ḻingarr märrama ŋuliŋuru gäku'ŋurunydja dharpaŋuru, ga yakana nhe yurru gäku'nha märrama ḻingarrŋurunydja dharpaŋuru, ga bitjandhi liŋgu nhe yurru yakana dhiṯthun ŋulaŋuru moṉukŋurunydja raypinydja gapu.
JAM 3:13 Wiripunydja mak dhuwali nhumalaŋgala miṯtjiŋura ŋula yol yolŋu ŋunhi ŋanya Godthu marŋgi wekaŋala, bala ŋayi marŋgiŋuna Godkalaŋunydja nhäku malaŋuwu wirrkina wal'ŋu yana. Yo, yakana ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu ŋurr'yundja ŋuriŋi nhanukalay ŋayi be djambatjthinyarayunydja guyaŋinyarayu, yanana ŋayi yurru nhinanydja yukurra wurrkurrum'nha ŋamathamana dhikana wal'ŋu, ga djäma yurru mukthunna bala dhunupana.
JAM 3:14 Ŋuli nhe yurru maŋutji-ḏi'yundja wiripuŋunhanydja yolŋunha, ga ŋayaŋuyu dhiyaŋi nhokala yukurra ŋaramurryirri warray ŋula yolku, liŋgu nhepi ŋunhi ḏukṯukthirri yukurra buŋgawayinyarawu, yaka biyakayinydja ŋurr'yurranydja ŋuriŋi nhokiyingalay nhe, yaka bothiya ḻakaranharamiya nhunapinyay nhe biyakayinydja, yanapi nhe yukurra nhina yuwalk wal'ŋu Godkala romŋura.
JAM 3:15 Balanyarayinydja be marŋgi-wekanhara yaka Godkuŋu wekanhara ŋunhiyinydja, liŋgu ŋunhiyinydjayi dhukarr ga rom dhiyakuy warray munatha'wuy warray, dhawaṯthun ŋuli yukurra yolŋuwuŋu warray guyaŋinyarawuy, mokuywuŋu yana wekanhara.
JAM 3:16 Ŋunhi nhuma ŋuli maŋutji-ḏi'yunmirrinydja ga ŋurr'yun nhepiyirrinydja, ŋunhiyinydjayi ŋula nhäpana mokuywana rom, ga ŋunhiliminydjayi yurru mari maḻŋ'thun wakinnha wal'ŋu, liŋgu yolŋu'-yulŋu yurru barrku'-barrkuwatjthirrina, ga djäma yukurra yurru birrka'mirrina nhä malanha yätj wal'ŋu.
JAM 3:17 Ga ŋunhinydja Godkuŋunydja marŋgi-wekanhara balanyara warray gam': Ŋali yurru nhina yukurra ŋayaŋu-ḏarrtjalk warray ŋula nhämiriw warray. Yaka warray ŋali yurru waḏutja maḏakarritjthirri, yana ŋali yurru gurrum'thun bitjan waŋa wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ga gurrum'thun wal'ŋu mäkiri'-witjun nhaltjan ŋayi yurru waŋa marrtji. Ga bitjanna liŋgu ŋali yukurra yurru marrtji mel-wuyunna, ga djäma ŋamakurru' yana, guŋga'yun ŋunha wiripuŋunhanydja yolŋunha, ga bitjan liŋgu ŋilimurru yurru dhärranydja dharraḏayirri yana, ga waŋanydja ŋunhi liŋgu yuwalk dhäruk waŋgany yana, yaka guḻkuny'tja.
JAM 3:18 Yo, ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ḏukṯuk yolŋu'-yulŋuwu walala yurru nhina yukurra waŋgany-manapanmirri marimiriw ŋula nhämiriw yana, ŋuriŋiyinydjayi walalay yolŋu'-yulŋuyu yurru yukurra djäma ŋamakurru' yana, ga ŋuriŋiyi walalaŋgala djämayunydja ŋunhi miṯtjinydja yurru bitjan waŋganydhirrina, bala yolŋu walala yurru nhina yukurra ḻundukunharamirrina bala-lili'yunmirrina, waŋganynha yana ŋayaŋu.
JAM 4:1 Nhäku ŋuli yolŋu walala bunharamirrinydja? Nhäku nhuma yukurra ŋarr'tjunmirrinydja bala-lili'yunmirri? Yo, yuwalk nhuma yukurra ŋarr'tjunmirrinydja ga bunharamirrinydja, liŋgu ŋunha ŋayaŋuŋuranydja nhe yukurra guyaŋirri ga djälthirri djarrpi'kuma yana; nhe yukurra guyaŋinyaramirri nhunapinyay nhe yana, nhäyu nhe yurru be nhepinydja nhina yukurra galŋa-ŋamathirri.
JAM 4:2 Djäl warray nhe ŋunhi yulŋunydja ŋula nhäku, yurru yakana ŋayi yurru nhuŋu wekamanydja ŋuriŋi wiripuŋuyunydja yolŋuyu, bala nhe yurru ŋaramurrthirrina nhanŋu. Wirrkina nhe yurru ŋunhi mel-ŋamathirrinydja djäl-ḏumurruyirrina yana ŋula nhäkunydja märranharawu, yurru yakana ŋayi yurru wekamanydja nhuŋu, bala nhuma ŋuli ŋarr'tjunmirrina ga bunharamirrina. Nhinanydja nhe yurru ŋula nhämiriwnha yana, liŋgu yakana nhe bukumirriyama yukurra ŋäŋ'thun Godnha ŋula nhäkunydja.
JAM 4:3 Wiripunydja nhe ŋuli ŋäŋ'thun muka ŋanya, yurru bäyŋuna nhe yurru märramanydja, liŋgu guyaŋirri nhe yukurra djarrpi'kumana, yana nhe ḏukṯuk nhokalayŋuwuna nhe ŋayaŋu-djulŋithinyarawu nhinanharawu, yakana nhe yukurra wiripuŋunha yolŋunha guyaŋirri guŋga'yunarawunydja.
JAM 4:4 Nhumanydja dhuwala Garraywu muka yolŋu'-yulŋu, bala nhuma gonha'yurruna warray ŋanya, liŋgu nhuma ḏukṯukthinanydja dhiyakuywu munatha'wuywuna nhäku malaŋuwu. Nhä dhuwala nhe yolŋunydja?... dhuŋa?... muḻkurr-dhumuk? Ŋuli nhe yukurra märr-ŋamathirrinydja nhäku malaŋuwu ŋunhi dhiyakuywu munatha'wuywunydja, ŋunhiyinydja bitjan nhe yukurra ŋuyulkthirri ga nyinyaŋdhunna nhanŋu Godku, bitjarra nhe ŋunhiyinydja wapthurruna ŋunhana bala wiripuŋulilina gali'lili, ganaŋ'thurrunana Godkala.
JAM 4:5 Yo, Godkalanydja dhärukthu yukurra waŋa ḻakarama bitjan gam', “Godthunydja djäma yolŋunhanydja ŋayaŋumirriyaŋala muka, ga wirrki ŋayi ḏukṯuk ŋilimurruŋgunydja, märr yurru ŋilimurruŋgu ŋunhi ŋayaŋunydja nhanŋuwaynha yanana, yakana ŋula yolku.” Nhä dhuwalayinydja dhäruk?... mayali'miriw? Yaka warray.
JAM 4:6 Yuwalk warray yana Godtja ŋilimurruŋgu ḏukṯukthirri yukurra; wirrki yana ŋayi ḏukṯuktja ŋilimurruŋgu walŋakunharawunydja, liŋgu märr-ŋamathirrinydja ŋayi ŋuli yukurra ŋilimurruŋgu wirrki dhika wal'ŋu. Ga dhiyakuyina märrwu ŋayi Godtja waŋa yukurra ŋunha djorra'ŋuranydja bitjanna, “ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra be garrwar-ḻakaranhamirri ŋanyapinyay ŋayi, yanapi ŋayi yukirri ganydjarr ḏälkuŋu walŋakunharawu nhanŋuway ŋayi, ŋunhiyinydjayi yolŋu ŋunhana bala wiripuŋurana galki'ŋura, ganaŋ'maranharana nhanukuŋu Godkuŋunydja. Yurru ŋayi yurru Godthu walŋakumanydja ŋunhinha yolŋunha ŋunhi ŋayi yurru nyilŋ'maranharamirri ŋanyapinyay ŋayi, bala märramana nhä ŋayi yurru Godthu nhanŋu wekama.”
JAM 4:7 Biyaka nyilŋ'maranharamiyana nhunapinyay nhe Godkalanydja, ga dhäruk märraŋana ŋanya. Waŋiya yaka'yurra yätjkunydja ŋunhi birrimbirrwu Mokuywunydja. Yaka ŋanya dhäruk märraŋa; biyakana yana ŋanya gukuŋana, bala ŋayinydja yurru ŋunhi yana waṉḏirrina winya'yunna-wala nhokalanydja.
JAM 4:8 Go, galkithiyana marrtjiya Godkalana, ga ŋayinydja yurru bitjandhi liŋgu marrtji galkithirriyi nhokalanydja. Nhuma dhuwurr-yätjmirrinydja ŋunhinydja bilyurrana, ŋanydjaḻa'yurrana biyaka ḏarrtjalkkunhamiyana nhunapinyay nhe, ga nhuma gali'-märrmany'tja yolŋu walala gonha'yurrana yätjnhanydja, ga marrtjiya waŋganylilina dhukarrlili.
JAM 4:9 Yaka yana nhiniya mukthurranydja yukirriya ŋula nhäŋuranydja romŋura malaŋuŋura be galŋa-djulŋithinyamirriŋuranydja. Yaka yukirriya mukthurra yana gitkitthurra; ŋäthiya muka biyaka goriya ŋurikiyi nhokalayŋu nhe yätjku, wuyurra manaparra. Ŋanydjaḻa'yurrana yana gonha'yurrana ŋunhiyinydja gupaḏalkuŋana.
JAM 4:10 Biyaka nyilŋ'maranhamiya nhunapinyay nhe Garraywalana, ḻakaranhamiya nhokalayŋuwuy nhe yätjpuy, märr ŋayi yurru Godthunydja nhuŋu bäy-ḻakaramana, bala nhe yurru dhärranydja gumurrŋuranydja nhanukala goramiriwnha ga barrarimiriwnha ŋula nhämiriwnha yana.
JAM 4:11 Gutha walala, yaka nhuma gupa-waŋanhamiya nhumalanhay nhuma, liŋgu nhumanydja dhuwala gutha'manydji muka Garraywalanydja. Ŋuli nhe yurru Garraywunydja yolŋunha yätj-ḻakarama waŋa ga gupa-waŋa ŋula nhaltjandja, ŋunhiyinydja bitjan nhe yukurra yätj-ḻakaramana bala ḏupthun Godkuna ŋunhi rom. Godthu wekaŋala ŋunhiyi romnha nhuŋunydja malthunarawu muka be. Yol warray nhenydja dhuwala? Ŋunhi nhenydja yurru mala-yarr'yun Godkunydja romnha malaŋunha, ga waŋa ŋamakurru'-ḻakarama wiripuŋunhanydja, ga wiripuŋunhanydja malaŋunha romnha ga ḏupthunna?
JAM 4:12 Godnha ŋayipina waŋganynha romgunydja wekanharamirri, ga ŋayipina waŋganynha mala-yarr'yunaramirrinydja; ŋayipina yurru waŋganydhuna barrku'-barrkuwatjkuma yolŋu'-yulŋunhanydja, bala walŋakuma wiripuŋunhanydja malaŋunha, bala baḏuwaḏuyunna ŋayi yurru wiripu-guḻku'nhanydja, dhuwurr-yätjmirrinhanydja ŋunhi. Bala nhäkuna nhenydja ŋuli ŋunhi yätj-ḻakarama wiripuŋunhanydja yolŋunha?
JAM 4:13 Ŋäka ŋarranha ŋuriŋinydja nhuma ŋunhi nhe ŋuli waŋa bitjan, “Gäthuranydja mak boŋguŋu goḏarr ŋarra marrtji nhawikala wäŋalili, ga nhinanydja ŋarra yurru dhuŋgarramirri, ga djäma ŋarra yurru ḻukunydjakunharamirri ŋarranhawuy ŋarra.”
JAM 4:14 Yo, wiripunydja nhe ŋuli waŋa bitjandhiyi, yurru yuwalktja nhe ŋunhi yakana marŋgi goḏarr'wunydja nhuŋuway nhe, nhä yurru nhuŋu maḻŋ'thun wiripuŋuyu munhayu goḏarr. Liŋgu ŋalinydja dhuwala yolŋunydja balanyara bitjan wakuluŋgul; gurirri' yurru ŋali nhina, bala winya'yunna.
JAM 4:15 Biyaka nhe yurru waŋiyanydja, “Ŋunhi ŋayipi Garraynydja ḏukṯuk, ŋarra yurru nhina walŋa dhiyala, ga djäma ŋarra yurru ŋula nhä.” Bitjanna ŋilimurru yurru waŋa, liŋgu ŋayipina Godnha marŋgi nhätha ŋilimurru yurru rakunydhirri.
JAM 4:16 Yo, nhuma ŋuli ŋurr'yundja nhumalaŋguway nhuma yanapi nhuma be djambatjmirri wal'ŋu, ga marŋgi be nhinanharawu gänaŋuwu, yurru balanyarayinydja guyaŋinyara yätjnha, mayali'miriwnha yana.
JAM 4:17 Ŋunhi ŋayi ŋula yol marŋgi ŋamakurru'wunydja, nhä ŋayi yurru djäma ŋamakurru' yurru yakana ŋayi ŋuli nhina yukurraŋunhiliyi ŋamakurru'ŋura romŋura, ŋunhiyinydja yätjnha ŋurikiyinydja yolŋuwu; ŋayi yurru Godthunydja ḻakarama ŋunhinhayi yolŋunhanydja rom-djarrpi' bitjanna.
JAM 5:1 Yo, nhuma ḻukunydjamirri yolŋu walala, mäkiri'-witjurra ŋarraku, nhumalaŋgu ŋarra yurru dhuwala waŋanydja. Guyaŋiyanydja ga ŋäthiyana manaparra, liŋgu galkina dhuwala walunydja ŋunhi nhe yurru nhina yukurra galŋa-yätjthirrina wal'ŋu dhikana.
JAM 5:2 Nhe yukurrana ḻuŋ'maraŋala nhuŋuway nhe biyapul wal'ŋu bukulili ŋal'-ŋalmaraŋala, yurru ŋunhiyinydjayi nhä malanha nhuŋu marrtji winya'yunna buruŋgulkthirrina, ga ḻatju'mirrinydja girri' nhuŋu buḻuŋga'yirrina marrtji, ḻukana marrtji djirriḻ'-djirriḻyuna,
JAM 5:3 ga rrupiyanydja nhuŋu buwalk-buwalknha dhuwala, ga nhänydja malanha dhulwir'mirriyirrina marrtji, ga ŋuriŋiyi dhulwir'yundja yukurra ḻakarama nhunana, ŋunhi nhenydja wanaŋa-ḏumurruna, buku-mangunharamirrina yolŋu. Bala nhe yurru rakunydhirrinydja winya'yunna-wala yana, liŋgu wanaŋa-ḏumurruyinyarayunydja ŋuriŋi romdhu nhuna yukurra ḻäwuma rumbal-winya'yunmaramana, bitjanna bitjan ŋuli gurthayu nhära winya'yunmarama ŋula nhä malanha. Yo, liŋguna nhe ḻayḻayyurrunanydja bukulili ŋal'maraŋala marrtjina guḻku'na nhänydja malanha nhuŋuway, yanapi nhuna dhiyaŋu girri'yunydja galŋadjulŋithinyamaraŋu yukirri be dhiyaŋu dhä-yawaryunarayunydja waluyu.
JAM 5:4 Wiripu-guḻku'yunydja yolŋu'-yulŋuyu yukurrana djäma nhuŋu wirrki dhika wal'ŋu, yaw'yurruna marrtjina munatha', ga dhoḻkuŋala ŋatha malanha ḻämu-nherrara dhika nhaltjarra marrtjina nhuŋu, yurru yaka nhe ŋamathaŋalanydja buku-ruŋinyamaraŋala balanydja walalaŋgu ŋurikiy djämawuynydja buku-wurrpara, yana nhe mayali'-wilkthurrunana walalanha. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala yukurrana djäma nhuŋu, walalanydja yukurra gawaw'yunna bala Garraywuna, ga ŋayinydja ŋäkula walalanha rirrakay, bala ŋayi yurru guŋga'yunna walalanha, liŋgu ŋayinydja ŋunhi waŋarr ganydjarr-ḏumurru warray.
JAM 5:5 Dhiyala munatha'ŋuranydja nhe yukurrana nhinana ŋamathaŋala dhika wal'ŋu galŋa-djulŋithina, ḻukunydja dhika wal'ŋu. Yo, ŋunhi ŋuli bulikiyu ḻuka marrtji guḻku' mirithirri nhä malanha ŋatha, bala ŋayi yurru ŋuthanna bathalayirrina ga gandarr-ḏumurruyirrina, bala ŋayi yurru ḏarramunydja yolŋu marrtji, bala bumana ŋanya murrkay'kumana, bala ḻukana. Ga bitjandhi nhenydja yukurra ŋuthanmaranharamirri gandarr-ḏumurruyanharamirri nhunapinyaynydja nhe birrka'mirriyu nhäyu malaŋuyu, ga galki nhe yurru rakunydhirrina, liŋgu Godthunydja ŋayinydja yurru nhuŋu buku-ruŋinyamaramayi ŋuriki ŋunhi nhe yätj-ḻakaraŋala, bala murrkay'kuŋalana bumara dhuwurr-ŋamakurru'nhanydja ŋunhi yolŋunha, liŋgu ŋuriŋiyi dhuwurr-dhunupayunydja yolŋuyu bäyŋu nhuŋu buku-ruŋinyamaraŋala yätj ŋunhi nhe yukurrana djäma yätjkuŋala nhanŋu.
JAM 5:7 Yo, gutha walala, mukthurra yana djäma-wala ŋamakurru' wal'ŋu, bäyyi yurru ŋula yolthu nhuna yätjkumanydja. Bulnha galkurranydja Garraywunydja ŋilimurruŋgalayŋuwu, ga bäy ŋayi yurru buna, yuwalk yana nhe yurru märrama ŋamakurruny'tja dhika wal'ŋu buku-ruŋinyamaranharanydja ŋuriki nhokalaŋuwuy ŋamakurru'wuynydja djämawuy. Ŋayinydja ŋuli yolŋuyu ŋatha-dhoḻkunharamirriyunydja dhalkarama ŋatha ḻämu-nherraṉ munatha'lili, bala ŋayi ŋuli galkundja bulnhana, ga yana liŋgu-u-u ga walu yurru ŋunhi buna, ŋunhi ŋayi yurru gulkthunna marrtji ŋamakurru'mirri ŋunhi ŋatha malanha. Bulnha ŋayi yurru galkundja ŋuriki ŋathawu. Ŋäthilinydja yurru waltjaṉdhu muka dharyun, yurru märr-weyin ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu galkundja, yana liŋgu ga balwurthirri yurru.
JAM 5:8 Ga bitjandhi liŋgu nhenydja yurru galkun bulnhayi marrtji. Biyaka galŋa-djulŋithiya wal'ŋu nhiniya ŋayaŋu-gatjpu'yurra Garraywunydja dhukarr-nhäŋana manaparra, liŋgu nhanŋunydja walu galkithirrina marrtji dhuwala, galkina ŋayi yurru bunana.
JAM 5:9 Gutha walala, yaka gupa-waŋanhamiyanydja ga maŋutji-wulanhamiya bala-lili'yunmiyanydja, märr yurru Godthunydja yaka muka nhumalanha yätj-ḻakarama. Nhäŋana ya' ŋunhiyi mala-yarr'yunaramirrinydja. Dhuwalana ya', dhurrwaraŋurana dhärra yukurra; galkina ŋayi yurru mala-yarr'yunna yolŋu'-yulŋunhana.
JAM 5:10 Guyaŋiya ŋunhi dhäwu'-ḻakaranharamirrinha walalanha be baman'ŋuwuynha, ŋunhi walala ŋuli waŋanha Garraywala yäkuyu. Walalanydja yukurrana burakina ŋayaŋu-yätjthina wirrki wal'ŋu dhika, yurru walala yukurrana marrtjinanydja mukthurruna yana-wala ŋuliwitjarrayi marimirrikurrunydja, yaka warray walala ŋula gandarrŋura märr-yawaryurruna bala gatjpal'yurruna. Ga nhumanydja malthurra walalaŋgunydja; munguyurra walalanha yana.
JAM 5:11 Yo, nhinananydja walala yukurrana mukthurruna yana yuwalkkuŋala wal'ŋu ŋuliwitjarrayi marimirrikurrunydja, bala goŋmirriyirrina walala yukurra ŋunha nhinanydja wirrkina wal'ŋu dhikana. Liŋgu muka nhuma ŋäkula baman'ŋuwuynhanydja yolŋunha Djawupnhanydja yäkunha. Mariŋuranydja ŋayi yukurrana nhinana weyinŋumirrina, yurru mukthurruna warray ŋayi nhinananydja yukurrana märr-nherraṉmina warray Garraywala, bala ŋunhi dhä-yawaryunaraŋuranydja, Garrayyunydja ŋanya wekaŋala guḻku' nhä malanha mirithirri ḻatju'mirri. Liŋgu ŋayinydja ŋunhi Garraynydja mel-wuyunaramirri warray, ga märr-ŋamathinyaramirri warray.
JAM 5:12 Gutha walala, ŋäkanydja ga mäkiri'-witjurranydja ŋamathaŋa; dhuwalanydja dhäruk mirithirrina wal'ŋu dharrpalnha. Ŋunhi nhe yurru dhawu'-nherraṉdja ŋula yolnha yolŋunha, yaka waŋiya ŋunhi dhäruk ḏälkuŋanydja Garraywalanydja yäkuyu. Yaka waŋiya biyakanydja gam', ‘God yuwalk' biyakanydja, ga yaka waŋiya be ḏälkuŋa dhiyaŋuyinydjayi dhärukthu djiwarr' yäku wäŋa, ga dhuwala munatha' yäku, ga ŋula nhä malanha yäku. Ŋuli nhokala yurru ŋayaŋuyu guyaŋirri yoramanydja, yana waŋiya yoraŋa, ‘Yo', biyaka. Ga ŋuli nhokala yurru ŋayaŋuyu guyaŋirri yaka'yundja, waŋiya yaka'yurra yana, ga ŋunhiyina liŋguna. Yaka Godnhanydja yäku ḻakaraŋa waŋiya yana ŋula nhäkunydja, warku'yurranydja, märr yurru ŋayi Godthunydja yaka muka nhuna yätj-ḻakaramanydja.
JAM 5:13 Ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu nhokalanydja miṯtjiŋura gärri ŋayaŋu-yätjkunharamirrililinydja romlili ŋayinydja yurru ŋunhiyi yolŋunydja waŋa bukumirriyamana Godnha, ga ŋunhi nhe yurru goŋmirriyirrinydja yukurra nhina, nhenydja manikaynha miyamala, wokthurrana yukirriya Godku manikaykurruna.
JAM 5:14 Ŋunhi nhokala miṯtjiŋura yolŋu rirrikthundja yukurra, ŋayi yurru gawaw'yun ḻuŋ'marama ŋunhinha djäkamirrinha walalanha Godkalaŋumirriwu miṯtjiwu, bala walala yurru bukumirriyamana nhanŋu, ga ŋämiṉ weyika'yuna ḻiyana yäkuyu Garraywalana.
JAM 5:15 Ga ŋunhi walala yurru bukumirriyama bitjandhiyi märr-yuwalkthinyayunydja yana manapanarayu, ŋayinydja yurru ŋunhiyi rerrimirrinydja yolŋu ḏukthun walŋathirrina, liŋgu ŋayipina Garrayyuna yurru ŋunhiyi gaŋgathiyamirriyamanydja, baḏarraŋ'kumanydja ŋanya, bala bäy-ḻakaramana nhä malanha yätjtja nhanŋu ŋunhi ŋayi djäma yukurrana.
JAM 5:16 Yo, ŋunhi nhe djäma yätjkuŋalanydja, yaka ŋäkirrmaraŋa djuḻuḻ'maraŋanydja ŋunhiyi, yana biyaka ḻakaranhamiya walala bala-lili'yunmiya, warraŋulkuŋana biyakana ḻakaraŋana ŋunhiyi yätjtja, bala gonha'yurrana, ga biyaka bukumirriyaŋa nhumalaŋguway nhuma, märr yurru nhuma ḏukthunna baḏarraŋ'thirrina warrpam'thunna-wala. Ga ŋunhi yurru ŋayi ŋamakurruny'tja yolŋu bukumirriyama yukurra, nhanukala bukumirriyanharayunydja yukurra yurru gäma ganydjarr-ḏumurruna wal'ŋu, liŋgu ŋayi yurru Godthu djämana yana nhäku ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi rom-dhunupayu yolŋuyu yurru waŋa ŋäŋ'thun.
JAM 5:17 Ŋunhiyinydja baman'ŋuwuynydja be yolŋu yäku Yelatjanydja yolŋu muka ŋayi, balanyaraŋga liŋgu bitjan ŋilimurru. Bukumirriyaŋalanydja ŋayi ŋunhi waŋana Godnhanydja, bala ŋunhiyi wäŋa munathany'tja dhärrana yukurrana waltjaṉmiriwnha yana weyinŋumirrina, yakana ŋayi yukurrana waltjaṉdhu dharyurruna ḻurrkun' dhuŋgarra ga ḻurrkun' ŋaḻindi ŋupara.
JAM 5:18 Ga biyapul ŋuliŋuruyi dhäŋuru ŋayi Yelatja biyapul bukumirriyaŋala waŋana Godnha, ŋäŋ'thurruna ŋayi waltjaṉgu djuy'yunarawu, ga dhunupana yana ŋunhiyi waltjaṉdhunydja dharyurruna, bala ŋunhi munatha' wäŋa biyapul walŋathinayi, biyapul ŋunhiyi ŋatha marrtjina gurarrthina dhaŋaŋdhinana.
JAM 5:19 Gutha walala ŋarraku, ŋunhi yurru ŋula yolthu gonha'yun yuwalkŋunydja ŋunhi Godku rom, bala winya'yunna yurru yätjlilina, ga nhenydja yurru marrtji ga roŋinyamaramanydja ŋanya liliyi Godkalayi, ŋunhiyinydja manymaknha.
JAM 5:20 Ŋuli nhe yurru bitjandhiyinydjayi roŋinyamarama dhuwurr-yätjnhanydja yolŋunha, märr yurru ŋayi yakana yukurra biyapul djäma yätjtja, ŋunhiyinydjayi bitjarra nhe ŋanya djaw'yurrunana ŋuliŋuruyi rakunyŋuruna romŋuru; yakana ŋayi yurru rakunydhirri gupaḏalkuma, bäy warray ŋunhi ŋayi djäma yukurrana mirithirrinydja guḻku' yätj malanha rom. Liŋgu ŋayi yurru Godthunydja ŋunhiyi biḏiwiḏitjkuma buwayakkuma warrpam'thunna yanana, bala ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋunydja nhina yukurra Godkalana bitjanna liŋguna yurru, gupaḏalnha-wala. Ga liŋguna.
1PE 1:1 Ŋarranydja dhuwala Beta, bo'puyŋunydja ŋarra dhuwala Djesu-Christku, ga dhuwala ŋarra wukirrinydja yukurra nhumalaŋguna Godkalaŋumirriwuna yolŋuwu walalaŋgu, ŋunhi nhuma yukurra nhina dhuwali mulkuruna, barrkuwatjthirrina yukurra birrka'mirriŋurana makarrŋura yäkuŋura wäŋaŋura Bunditjnha, ga Galatjiyana, ga Gapadatjiyana, ga Yaytjana, ga Bithiniyana; yakana nhuma yukurra nhina nhumalaŋgiyingala wal'ŋu wäŋaŋura.
1PE 1:2 Godthunydja nhumalanha ŋunhi djarr'yurruna, nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi, bili bitjarrayi muka ŋunhi ŋayi Gunhu'yu nherrara ŋäthilinydja nhumalaŋgu, bala ŋayi nhumalanha ŋuriŋi Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu ganaŋ'maraŋalana, nhuma yurru nhina yukurra Godkuna yana nhanŋuwaynha, märr yurru nhuma dhäruk-märrama Djesu-Christnha yana ŋanyapinyay, ga ḏarrtjalkthirri nhuma yurru nhina yukurra, liŋgu ŋayinydja rurrwuyurrunana ŋunhi nhumalanha nhanukalaynha ŋayi ŋuriŋina maŋgu'-waṉḏinyarayu. Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu, nhuma yurru nhina yukurra biyapul wal'ŋu ḻatju', Godkala yana märr-ŋamathinyaraŋura ga ŋayaŋu-yal'yunaraŋura.
1PE 1:3 Gul' ŋilimurru wokthun Gunhu'wu Godku, ŋunhi ŋayi bäpa'mirriŋu Djesu-Christku ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywunydja. Wirrki yana wal'ŋu ŋayi biyapul mel-wuyurrunanydja ŋilimurruŋgu; ŋayinydja ŋilimurrunha dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋuru yätjŋuru, yuṯakuŋalana wal'ŋu ŋuliwitjarra Djesu-Christkalana ŋunhi ŋayi ŋanya gaŋgathinyamirriyaŋala beŋuru rakunyŋuru, bala ŋilimurrunydja yukurra gatjpu'yunna, dhukarr-nhämana ŋurikiyi ŋunhi ŋilimurru yurru nhinana yukurra ŋunhala djiwarr'ŋura.
1PE 1:4 Ga ŋunhalanydja ŋilimurru yurru märrama ŋunhiyi nhä malanha ŋunha ŋayi yukurra Godthu ŋayathama ŋilimurruŋgu, yakana yurru nhanukuŋu wekanharanydja ŋunhi buḻuŋga'yirri ga dhulwirmirriyirri.
1PE 1:5 Yo, ŋunhayi djiwarr'ŋuranydja Godthu yukurra ḏälkuma nhuŋunydja biyapul wal'ŋu dhapirrk nhä malanha, ŋunhi yurru ŋorra yukurra bitjanna liŋgu, gupaḏalnha-wala. Ga ŋuriŋi nhanukiyingala ganydjarryunydja ŋayi yukurra nhuna ḏälkuma, gungamana yurru, ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi nhuma yukurra märr-yuwalkthirri nhanŋu, märr yurru nhuma nhina yukurra nhanukala walŋamirriŋura romŋura, ŋunhi yurru maḻŋ'thun warraŋulnha wal'ŋu ŋulinyaramirriyuna dhä-yawar'yunaramirriyuna waluyu.
1PE 1:6 Yo, guyaŋiyanydja biyakayi yukirriya goŋmirriyiya wal'ŋu ŋayaŋu-djulŋithiya, bäy warray ŋunhi gurririnydja dhiyala nhe yukurra nhina dhuwala galŋa-yätjthirri, liŋgu nhuma yukurra marrtjinydja dhuwalayi ŋayaŋu-yätjthinyaramirrikurru romgurrunydja.
1PE 1:7 Yo, wiripunydja mari yurru ŋilimurruŋgu marrtji yukurra, märr yurru ŋuriŋi ŋayaŋu-yätjkunharamirriyunydja ŋilimurrunha bitjan Godthunydja gatjarr'yunna, maḻŋ'marama ŋilimurrunha yukurra, wanhaka ŋali yukurra nhanukala märr-nherraṉmirri yuwalkthirri, mak dhäruk yana waŋgany. Balanyara gam' ŋunhiyinydja. Yolŋuyunydja ŋuli ŋunhi mel-wiḏi'mirrinha guṉḏanha, goldnhanydja yäkunha gatjarr'yun gurthayu bathan, maḻŋ'marama ŋanya nhäyinyara ŋayi ŋunhi yuwalkŋu wal'ŋu, mak yana wakal. Ga bitjandhina ŋayi yurru Godthunydja gatjarr'yun ŋilimurruŋgu märr-yuwalkthinyaranydja. Goldnydja dhuwala mel-wiḏi' yana, yurru yaka ŋayi dhuwalayi ŋorra yukurra gupaḏalnydja wal'ŋu yurru. Yurru yolŋu, ŋunhinydja ŋunhi ŋayi ŋuli yuwalkkuma dhika wal'ŋu ŋayaŋu-nherraṉmirri Godkala, ŋunhiyina yolŋu mel-wiḏi' wirrkinydja wal'ŋu Godkala, biyapulnydja wal'ŋu ŋurikalayi goldwalanydja. Liŋgu ŋuli nhe yurru dhärra wuṉḏaŋarryirri gatjarr'yunaramirrikurrunydja, ga yakanydja galŋa-ḏaḏawyun, nhenydja yurru bitjanna liŋguna nhina yukurra galkina yana nhanukalaynydja. gupaḏalnha yurru-wala. Ga ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi Djesu-Christ yurru warraŋulthirri ŋilimurruŋgala maḻŋ'thun, ŋayinydja yurru Godtja nhuŋu wokthunna dhika, bala nhe yurru nhinanydja nhanukala Garraywalanydja ḻatju'ŋurana dhikana wal'ŋu, galkina yana nhanukala.
1PE 1:8 Nhenydja ŋunhi yaka warray nhäŋala rumbal ŋanya Garraynha, yurru nhe yukurra märr-ŋamathirri märryu-ḏapmarama ŋanya; bäy warray nhe yukurra yakanydja ŋanya nhäma nhokalay nhe maŋutjiyu dhiyaŋu-wala, nhe yukurra märr-yuwalkthirri ŋanya, bala nhe ŋuli nhinanydja yukurra goŋmirrina dhikana wal'ŋu, ŋayaŋu-djulŋithirrina wirrkina. Yakana nhe yurru maḻŋ'marama dhäruktja ŋuriki waŋanharawunydja ḻakaranharawunydja.
1PE 1:9 Liŋgu nhe ŋuli märrama yukurra ŋunhiyi ŋunhi ŋayinydja yukurra ŋäthilimirriyamana ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala märr-nherraṉmirri marrtji ŋuli nhanukala; nhe yurru wapthun nhanukala walŋamirrilili wäŋalili, ga ŋunhalayinydja nhe yurru walŋana nhina gupaḏalnha-wala.
1PE 1:10 Yo, ŋäthilinydja benydja baman'tja wal'ŋu Godku dhäwu'-gänharamirri walala yolŋu'-yulŋu marrtjina ḻarruŋala dhika maḻŋ'maranharawu ŋurikiyi walŋamirriwunydja romgu; wirrki walala ḏukṯukthinanydja ŋurikiyi marŋgithinyarawunydja, yurru bäyŋu walala maḻŋ'maraŋalanydja, liŋgu ŋayi Godthunydja wekaŋala walalaŋgala dhäruknha yana waŋanharawunydja, märr yurru walala ŋäthili yana ḻakaramanydja ŋurikiyinydja ŋunhi ŋayi yurru yalala wekama ŋilimurrunha.
1PE 1:11 Ga walala yukurrana ŋuriŋiyi dhäwu'-ḻakaranhamirriyu walalay dhä-wirrka'yurruna bitjarra, “Nhätha yurru dhika bitjandhiyinydja? Yolkalaŋukurru dhika yurru ŋayi ŋunhiyi walŋamirrinydja rom maḻŋ'thun?” bitjarra walala yukurrana. Liŋgu Garraywunydja ŋunhi Garrkuḻuktja Birrimbirr yukurrana waŋana ḻakaraŋala walalaŋgalaŋukurru dhärukkurru, dhunupamirriyaŋala yukurrana ḻakaraŋala ŋilimurruŋgalaŋumirrina walu, ŋayi waŋananydja yukurrana bitjarra gam', “Garraynydja yurru batjpatjtjun burakirri wirrki yana wal'ŋu, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru nhanŋu yurru ŋunhiyi ḻatjuny'tja wal'ŋu rom maḻŋ'thunna warraŋulthirrina.”
1PE 1:12 Ga Godtja waŋana ŋuriki dhäwu'-ḻakaranhamirriwu bitjarra. “Dhuwalayi dhäwuny'tja nhuma yukurra ḻakarama, yaka dhuwali nhumalaŋguwaynydja. Dhuwalayinydja dhäwu' ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala yurru yalalaŋumirriyu maḻŋ'thun, ŋuriki walalaŋgu,” bitjarra. Yo, dhuwalayinydja dhäwuny'tja nhumalaŋguna; yana walala yukurrana ŋuriŋiyi ŋäthilinydja ḻakaraŋala ŋunhiyi walŋamirri rom, ŋunhi dhiyaŋunydja-wala dhuwalana maḻŋ'thurruna liŋguna. Ga liŋguna nhuma ŋäkulana ŋunhiyi ŋurikiŋi dhäwu'-gänharamirriwuŋu walalaŋguŋu ŋunhi walala märr-yawunguna marrtjinya birrŋ'maranha dhuwalayi dhäwu', walala yukurrana ḻakaraŋalanydja dhuwalayi ganydjarryu ŋuriŋi Garrkuḻukthuna wal'ŋu Birrimbirryu, ŋunhi ŋayi djuy'yunaranydja ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru. Ga bitjandhina walala yukurra ŋunha djiwarr'wuyyunydja yolŋuyu walalay djipthunmaramana nhämanydja, walalanydja ḏukṯuk walala yurru dharaŋan nhä yukurra dhiyala Godthu djäma munatha'ŋura wäŋaŋura, walŋakuma yolŋu'-yulŋunha.
1PE 1:13 Yo, liŋguna nhuma walŋathinana ŋuliwitjarra batjpatjkurru Djesu-Christkalana. Biyaka bira'yurra, ga guyaŋiya ŋamathaŋa wal'ŋu. Yaka ḻayḻayyurra ga djäma nhokiyingala nhe, yana ŋayaŋuyu biyaka girri'-ŋamathiya djämawu nhanukalaŋuwu yana. Nhäŋa yukirriya goŋmirriyiyana dhukarr-nhäŋanydja ŋuriki bili waŋganygu ŋunhi yurru ŋayi Godthu wekama nhuna, ŋulinyaramirriyu waluyu ŋunhi ŋayi yurru Djesu Garray maḻŋ'maranharamirri warraŋulkunharamirrina.
1PE 1:14 Ŋäthilinydja nhe dhuŋa muka Godku, yaka nhe yana marŋgi nhanŋu, bala nhe ŋuli nhinanha ŋunhili muka nhokiyingala djälŋura ga romŋura. Ga dhiyaŋunydja-wala nhe dhuwala yolŋu nhanŋuwaynha, Godkuna yumurrku. Nhanŋuwaynha dhäruk märraŋa
1PE 1:15 Godtja dhuwala ḏarrtjalk wal'ŋu, ganaŋ'thun yukurra yätjkalanydja, ga bitjandhi liŋgu nhenydja yurru nhina ganaŋ'thun yana ŋuliŋuruyi yätjŋurunydja, ḏarrtjalk yana wal'ŋu bitjan ŋayipi God, liŋgu ŋayinydja wäthurruna ŋilimurruŋgunydja nhanŋuwayliliyaŋala ŋayi. Djäma biyaka ŋamakurru' yana, ga ḏarrtjalk,
1PE 1:16 liŋgu ŋunha Godkalanydja djorra'yu yukurra ḻakarama bitjan, “Nhe yurru ḏarrtjalkthirri wal'ŋu nhina, ŋayaŋu-dhunupayirri, liŋgu ŋarranydja ḏarrtjalk warray, ganaŋ'thun warray yukurra yätjkalanydja.”
1PE 1:17 Yo, ŋilimurrunydja ŋuli ŋäŋ'thun bukumirriyamanydja Godnha, yäku-ḻakarama ŋanya Bäpa' bitjan, yurru ŋunhi ŋayi yurru mala-yarr'yun marrtji yolŋu'-yulŋunha, bukmaknha yana ŋayi yurru djarr'yundja waŋganygurru yana romgurrunydja. Yaka ŋayi yurru nhäma yana warraŋul ŋilimurrunha yolŋunha, bitjan yolŋuyu ŋuli djarr'yun wiripuŋunha yolŋunha; ŋayinydja yurru Godthunydja wekama waŋga'-waŋganygu yolŋuwu balanyara yana liŋgu ŋupanayŋu yana ŋunhi ŋayi yukurra djäma ŋuriŋi yolŋuyu dhiyala. Ŋalinydja maṉḏa dhiyalami yana nhina yukurra wärriku munatha'ŋuranydja, bala ŋali yurru nhina yukurra dhiyalanydja rom-dhunupa yana, borrk-beyaṉiyirri Godkunydja, ŋunhi ŋayi yurru ŋitjalanha mala-yarr'yun nhäma yalala.
1PE 1:18 Ŋäthilinydja ŋilimurru yukurranha ŋuli nhinanha ŋunhilimi romŋura, walŋamiriwŋura ŋula nhäŋurana yana, ŋunhi ŋali yukurrana märraŋala ŋitjalaŋgalaŋuwuŋu märi'muwuŋu, ga ŋuriŋinydja romdhu ŋitjalanha yukurrana garrpirana, bala Godthunydja dhawaṯmaraŋalana ŋitjalanha liŋguna ŋuliŋuruyinydja romŋuru. Yurru yaka ŋayi ŋitjalanha dhawaṯmaraŋala rrupiyayunydja, winya'yunarawuyyunydja nhäyu malaŋuyu ŋuriŋi.
1PE 1:19 Ŋayi dhawaṯmaraŋala ŋitjalanhanydja yana dhayaḻakuŋalana ŋuliwitjarra Garraywala Djesuwalaŋukurruna burakinyarayu, ŋunhi nhanŋu maŋgu' waṉḏina ŋitjalaŋgala dharapulŋura. Yo, ŋayi ŋunhi Djesunydja balanyara bitjan bembi, ŋunhi ḻatju' ga ḏarrtjalk ŋula nhämiriw wäyin ŋunhi walala ŋuli ḏalkarra'mirriyu walalay bunha, märr yurru ŋuriŋiyi maŋgu'yu wäyingalanydja ŋäkirrmaramana yolŋuwu yätjtja ŋunhi. Yo, Djesunydja ŋunhi ḏarrtjalk warray wal'ŋu, biyapul warray, ŋula nhämiriw warray,
1PE 1:20 yurru ŋurruthaŋalanydja ŋunhinydja Godthu ŋanya djarr'yurruna bitjarrayi, “Ŋarranydja yurru yolŋu'-yulŋunhanydja walŋakuma ŋuliwitjan ŋarrakalaŋuwala gäthu'mirriŋuwala.” Bitjarra ŋayi ŋunhi Godthu dhäwu'-nherraranydja ŋäthilinydja wal'ŋu, yurruna ŋayi dhuwala djäma wäŋa. Dhäwuny'tja ŋunhiyi ŋorranana yukurrana weyinnha-a-a,... yana liŋgu-u-u ga dhiyaŋuna-wala dhuwala, bala yuwalkthi ŋunhiyinydja maḻŋ'thurrunana ŋilimurruŋgalana ḏaykun'thu; liŋguna ŋayi ŋilimurrunha walŋakuŋala nhanukalaynydja gulaŋ-waṉḏinyarayu, ŋunhi ŋayi burakina ŋilimurruŋgala dharapulŋura.
1PE 1:21 Yurru Godthu walŋakuŋala gaŋgathinyamirriyaŋala Djesunha beŋuru rakunyŋurunydja, ga ŋunhana ŋayi nherraranydja ŋanya biyapulnha wal'ŋu ḻatju'lilina dhikana nhanukalaynha ŋayi, ga ŋuliwitjanna Djesu-Christkalana ŋilimurru yurru märr-nherraṉmirrinydja wal'ŋu Godkalanydja. Nhenydja yukurra dhiyalanydja ŋayaŋu-gatjpu'yunna, dhukarr-nhämana yukurra bitjanna ŋurikiyi, nhäku ŋayi ŋunhi dhawu'-nherrara, ŋunhi yurru maḻŋ'thunna warraŋulthirrina; yuwalk yana nhe nhinanydja yukurra yurru ŋunhalanydja walŋamirriŋuranydja ḻatju'ŋuranydja dhikanydja wal'ŋu wäŋaŋura.
1PE 1:22 Yo, liŋguna nhuma ŋunhiyinydja märraŋalana Godku yuwalktja dhäwu', ga ŋuriŋiyi dhärukthunydja nhumalaŋgu ŋayaŋunydja liŋguna ḏarrtjalkkuŋalana, liŋguna nhuma gonha'yurrunana ŋunhiyinydja yätjtja rom, märr nhenydja yurru yuwalkkuma märr-ŋamathirri ŋuruku wiripu-guḻku'wunydja Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu. Yuwalkkuŋa yana märr-ŋamathiya nhumalaŋguway nhuma bala-lili'yunmiya, ŋayaŋuyu wal'ŋu ŋuruŋu, ga yaka djawaryurra gandarrŋuranydja märr-ŋamathinyarawu, liŋgu nhumanydja dhuwala Garraywalaŋumirri yolŋu'-yulŋu bitjan gurruṯu'mirri walala nhuma.
1PE 1:23 Yo, nhumanydja dhuwala bitjan yumurrku'na nhanŋu Godku, liŋgu nhumanydja balanyarana bitjarra nhuma biyapul'nha dhawal-wuyaŋina, yurru yakana nhuma yuwalktja wal'ŋu ŋunhi walŋa märraŋala ŋula yolkuŋu, yolŋuwuŋu yana, ŋunhi ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu rakunydhirri, bala winya'yunna; nhumanydja ŋunhi yuṯanydja wal'ŋu walŋa märraŋala ŋulaŋuru Godkuŋu, ŋunhi ŋayinydja dhuwala rakunydhinyaramiriwnha, walŋa gupaḏalnha yana ŋayi, ga ŋayina nhumalanha yuṯakuŋalanydja wal'ŋu ŋuriŋiyina nhanukalaynha walŋamirriyuna wal'ŋu dhärukthu, ŋunhi dhärrana yana yukurra yurru.
1PE 1:24 Liŋgu nhanukalaynydja dhärukthu yukurra ḻakarama bitjan. “Yolŋunydja walala yurru nhina yukurra gurriri warray dhiyala munatha'ŋuranydja, galki rumbalnydja dhuwala yurru rakunydhirrina, bitjanna yurru bitjan ŋunhi mulmu ŋuli dhärra gurriri, bala rakunydhirrina yurru. Wiripunydja yolŋu biyapul ŋayi ŋurruŋu wal'ŋu, ga wiripunydja ŋayi be ḻatju' dhika rumbal, yurru galkina ŋayi yurru rakunydhirrina, bitjanna bitjan burwu yurru ḻarryundja, bala rakunydhirrina.
1PE 1:25 Yo, bukmak yana yolŋunydja walala ŋilimurru yurru murrmurryun, yurru Godku dhäruktja yurru yukurra dhärrana yana, bitjanna liŋguna.” Dhuwalanydja dhäruk ŋamakurru'na wal'ŋu yana ŋunhi ŋanapurru ŋuli ḻakarama nhumalaŋgu, nhanŋuwaynha Godkuna yana dhäruk wal'ŋu.
1PE 2:1 Yo, nhumanydja dhuwala wapthurruna yuṯalilina miṯtjilili, liŋguna nhe yutathinana ŋuriŋi Godkalanydja dhärukthu. Gatjuy djalk-djalkthurrana ga burrul'maraŋana ŋunhiyi nhänydja malanha yätjtja. Gonha'yurrana gupaḏalkuŋana. Yaka mel-waŋa wiripuŋunhanydja yolŋunha, ga yaka bothiya ḻakaraŋa. Yaka biyakanydja bitjan nhe yay'-wulanharamirri, ga yaka maŋutji-ḏi'yurra ŋula wiripuŋunha yolŋunha, ga yaka yätjkuŋa waŋiya wiripuŋunha yolŋunha ŋurrumiriwŋuranydja yana.
1PE 2:2 Yo, nhumanydja dhuwala balanyara bitjan yuṯa yothu ŋunhi ŋayi ŋuli dhawal-wuyaŋirri. Yuṯanydja ŋunhi yothu ŋuli wirrki yana ŋar'ŋaryun wanaŋirri ŋamun'kurrwu ŋäṉḏi'mirriŋuwalaŋunydja, ga biyakayi nhenydja Godkalaŋuwunydja dhärukku ŋanhdharkthiyayi, liŋgu Godkunydja dhuwala dhäruk balanyara bitjan ḏarrtjalknha wal'ŋu ŋamun'kurr. Gatjuy. ḻukiyana Godku dhäruktja, ga märraŋa dhäruktja marrtjiya bala, märr nhe yurru ŋuthanna marrtji Godkalanydja romŋura. ga walŋathirrina nhe yurru.
1PE 2:3 Liŋgu muka nhe ŋunhi Godkunydja rom gatjarr'yurruna, ga liŋgu nhe maḻŋ'maraŋalana ŋunhi ŋayinydja ŋunhiyi mel-wuyunaramirri.
1PE 2:4 Go marrtjiyana-lili Garraywalanydja, ga nhiniya waŋgany-manapanmiya galkithiyana nhanukala. Yolŋuyunydja walalay ŋanya ḏupthurrunana liŋguna, yaka walala ḏukṯukthina nhanŋu, yurru ŋayina ŋunhiyina mel-wiḏiny'tja wal'ŋu dhika Godkunydja. Ŋayinydja Garray ŋunhi balanyara bitjan guṉḏa ŋunhi yolŋuyu ŋuli nherraṉ, märr ŋunhimalayinydja guṉḏalili ŋayi yurru buṉbuna dhuḻ'yun, yurru ŋayinydja Garray ŋunhi walŋamirri warray wal'ŋu, yaka walŋamiriw ŋayinydja. Yo, Godthunydja ŋanya Djesunhana djarr'yurrunanydja, bala nherraranydja ŋanya bitjan ŋayi dhärranhayŋuna ŋunhiyi ŋurikiyi buṉbuwu, ŋunhi ŋayi yukurra Godthunydja dhuḻ'yunna.
1PE 2:5 Ga ŋilimurrunydja dhuwala balanyarayi bitjan guṉḏa malanha walŋamirriyi yana, liŋgu Godthunydja yukurra bitjan ŋilimurrunha dhä-manapan ŋal'marama marrtji bala, nherra'-nhirraṉna ŋunhimalayina dhambay Djesuwalana; ga waŋgany-manapanmirrina ŋilimurru yurru yukurra dhärranydja balanyarana bitjan buṉbu Godkuna, nhanŋuwaynha wäŋa nhinanharawu. Ga wiripunydja ŋilimurru dhuwala ḏalkarra'mirrina yolŋu walala, nhanŋuway wal'ŋu Godku, ganaŋ'thun yukurra nhanŋuway yana djämawu, märr yurru ŋilimurru nhanukalanydja yuwalk wal'ŋu yana buku-ŋal'yun, ŋuriŋiyi birrimbirryu nhanukalay Godkala, liŋgu dhiyaŋuyina ŋuli ŋunhi Godnhanydja ŋayaŋu-djulŋikuma. Ŋayinydja yurru Godthunydja goŋmirriyirrina wal'ŋu märrama nhokuŋu, nhä nhe yurru wekama ŋunhiyi ŋuliwitjan Garraywala Djesu-Christkalaŋukurrunydja, liŋgu ŋurikiyina ŋayi wal'ŋu yuwalktja ḏukṯuk märranharawu.
1PE 2:6 Yo, ŋunha djorra'yunydja yukurra ḻakarama ŋanya Djesunha bitjan gam', “Dhuwalanydja gay' yolŋu mel-wiḏi'mirrina dhika wal'ŋu. Dhuwalayina ŋunhi Godthunydja djarr'yurruna, bala ŋanya nherraranydja ŋunhayina Djuwskalaŋuwala wäŋalili, yäkulili Djäyanlili. Ŋayi ŋunhi balanyarana bitjan dhärranharayŋu guṉḏa ŋurikiyina buṉbuwuna ŋunhi ŋayi yukurra Godthu djäma ŋunha djiwarr'ŋura. Ga ŋunhi yurru ŋula yol yolŋu märr-nherraṉmirri nhanukalanydja, ŋayi yurru märramana yana ŋurikinydjayi ŋunhi nhäku ŋayi yukurra dhukarr-nhäma ŋuli.”
1PE 2:7 Yo, dhuwalanydja guṉḏa, Djesunydja ŋayipinydja mel-wiḏi'na ŋurikinydja nhumalaŋgunydja ŋunhi nhe yukurra märr-yuwalkthirri ŋanya. Ga ŋuriŋinydja yolŋuyu ŋunhi ŋayi yaka yukurra märr-yuwalkthirri ŋanya, ŋunhiyinydja biyaku ŋuli ŋayi yukurra ŋurrkamana ŋunhiyi guṉḏanha, ŋunhi ŋayi Godthu nherrara ŋanya nhininygarrmura, dharrpalnhanydja wal'ŋu ŋurruŋunhanydja.
1PE 2:8 Yo, ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yaka yukurra märr-yuwalkthirri, Djesunydja dhuwala balanyara bitjan guṉḏa ŋunhi ŋorra yukurra dhukarrŋura ṉapuŋga, bala ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu dhä-ŋal'yunna bala galkirrina ŋunhimalayi guṉḏalili, liŋgu ŋayi ŋuyulkthirri yukurra ŋurikiyi dhärukku. Liŋgu Godthunydja gurrunhara dhäruk ŋunhi ŋäthili bitjarra gam', “Ŋunhinydja yolŋu yurru galkirrina, baḏuwaḏuyunmirrina ŋanyapinyay ŋayi, ŋunhi ŋayi yurru yaka märr-yuwalkthirri.”
1PE 2:9 Yurru nhumanydja yaka warray balanyarayi. Godthunydja ŋilimurrunha djarr'yurruna, märr ŋilimurru yurru dhärra yuṯana bäpurru' mala, nhanŋuway miṯtji. Ŋilimurrunydja dhuwala ḏalkarra'mirri walala nhanŋu, märr ŋilimurru yukurra yurru buku-ŋal'yun ga djäma ŋurikiyi ŋurruŋuwu wal'ŋu buŋgawawu, Djesu-Christku. Yo, ŋilimurrunydja dhuwala ganaŋ'maranharana nhanukuŋu, märr ŋilimurru yurru nhanŋuwaynha miṯtji, ganaŋ'thunna ŋula wiripuŋuŋuru malaŋuru, liŋgu ŋilimurruŋgu muka ŋunhi ŋayi Godthu dhawu'-nherraṉminyaranydja nherrara. Yo, nhumanydja dhuwala nhanŋuwaynha yana wal'ŋu, märr nhuma yurru marrtji ga birrŋ'maramana ḻakarama ŋurikiynha ŋunhi ŋayi ḻatju' dhika djäma yolŋu'-yulŋuwu. Ŋäthilinydja ŋali ŋunhinydja nhinanha yukurranha ŋuli buku-munha'ŋura muka, yurru ŋayinydja ŋitjalaŋgu wäthurruna dhawaṯmaraŋalana ŋuliŋuruyi buku-munha'ŋurunydja, ga dhiyaŋunydja-wala ŋali nhina yukurra nhanukalana ḻatju'ŋurana dhikana djarraṯawun'ŋura.
1PE 2:10 Ŋäthilinydja nhuma ŋunhinydja yaka yolŋuwu ŋula yolku, bitjarrana nhuma ŋunhiyinydja nhinana yukurrana goŋmiriwŋurana, ga dhiyaŋunydja-wala nhuma nhanŋuwaynha Godkuna yolŋu'-yulŋu, nhanukalana nhuma yukurra goŋŋura nhina. Ŋäthilinydja nhuma ŋunhinydja nhinana yukurrana galŋa-yätjthina muka, ŋunhi bäyŋu nhumalaŋgu waŋarr ŋunha mel-wuyunaramirri, ga guŋga'yunaramirri, bala ŋayi Godnha nhumalaŋgu mel-wuyurrunanydja, ga dhiyaŋunydja-wala nhuma yukurra nhina nhanukalaynha djäkaŋura.
1PE 2:11 Yo, marrkapmirri walala, ḻundu'mirriŋu walala ŋarraku, nhumanydja dhuwala nhanŋuway Godku yana walala, ga ŋunha djiwarr' nhumalaŋgu yuwalktja wal'ŋu wäŋanydja. Biyaka nhiniya yana Godkala romŋura, liŋgu nhinanydja nhuma yukurra dhiyala munatha'ŋura balanyara bitjan mulkuru yolŋu wärriku, yaka dhuwalayinydja nhuŋu yuwalk wäŋa. Biyaka yarrkthurra nhokalaŋuwu nhe djälwunydja, liŋgu nhuŋu djälnydja dhuwalinydja ḏukṯukthirri yukurra nhäku malaŋuwu, waŋa yukurra yana, märr nhe yurru ŋayaŋunydja ḏaw'yun rumbalyu yana waŋganydhu. Yaka malthurra ŋurikiyinydja, liŋgu ŋuriŋi nhokalaynydja guyaŋinyarayu yurru nhuna galkinyamaramana yätjlili.
1PE 2:12 Yo, dhiyalaŋuminydja nhe yukurra nhina yolŋu' yulŋuwala ŋurikalana ŋunhi walala yakana marŋgi Godku. Nhiniya ŋamathaŋa wal'ŋu yana romŋura, ga bäy warray walala yurru yukurra bothirrinydja ḻakaranhamirri nhumalanha bitjanmirrinydja, yanapi nhumanydja yätjmirri; walalanydja yurru marrtji nhäma'-nhama nhaltjan ŋuli nhuma djäma, bala dharaŋanna Godku ḻatjuny'tja rom. Bala walalanydja yurru märr-ŋal'yunna yana Godku ŋulinyaramirriyunydja ḏaykun'thu ŋunhi ŋayi yurru Godthu walalanha withiyan.
1PE 2:13 Yo, biyaka nhiniya manapanmiya walala yuwalkkuŋa wal'ŋu, ga ŋoylili ŋunha nyilŋ'maranhamiya nhumalanhay nhuma ŋurikala ŋurru'-ŋurruŋuwala yolŋuwala walalaŋgala, ŋunhi ŋayi Godthu walalanha nherrara ŋurruŋu wal'ŋu nhumalaŋgu; märr-ŋal'yurra walalaŋgala, märr walala yurru wiripu-guḻku'yunydja yaka muka yätj ḻakarama Garraynhanydja. Yo, dhäruk ŋunhi märraŋa ŋurruŋunha wal'ŋu buŋgawanha, ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋurruŋu ŋunha,
1PE 2:14 ga biyakayi märr-ŋal'yurra ŋurukala wiripu-guḻku'walanydja ŋunhi ŋaḻapaḻmirriwala, liŋgu walalanha ŋayi ŋunhiyinydja nherrara, märr yurru walala dhä-ḏir'yunna ŋunhinhanydja rom-yätjmirrinhanydja walalanha, bala wokthunna ŋurikinydja rom-ŋamakurru'mirriwunydja.
1PE 2:15 Liŋgu dhiyakuyi ŋayi God ḏukṯuktja, nhuma yurru nhina rom-ŋamakurru' yana, märr yurru nhokala ŋamakurru'yunydja romdhu dhäruk-mukmarama ŋunhinhanydja muḻkurrmiriwnhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli waŋa yätjkuma Garraywalaŋumirrinha yolŋu'-yulŋunha.
1PE 2:16 Garrayyu Djesuyunydja nhumalanha liŋgu muka dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuruyi yätjŋurunydja. Nhiniya dhayaḻana yanana, yurru yaka djäma ŋula nhä yätjtja, bala yana ŋäkirrmaraŋanydja nhuŋuway ŋunhi yätj; yaka waŋiya biyakanydja, “Ŋarranydja dhuwala dhayaḻana liŋguna, ŋarra yurru djäma ŋarrakalaynha ŋarra djälkurru”, yaka biyaka waŋiya. Nhiniya ŋamathaŋa yana biyaka, bitjan nhumanydja garrpiṉara djämamirri nhanŋu Godku yana.
1PE 2:17 Biyaka märr-ŋal'yurra bukmakkala yolŋu'-yulŋuwala, ga märr-ŋamathiya Garraywalaŋumirriwunydja ŋurikinydja yolŋuwu walalaŋgu, guŋga'yurra walalanha, liŋgu walalanydja ŋunhi bitjan galkiwuynha gurruṯu'mirrina walala nhumalaŋgu. Borrk-barrariya muka Godkunydja, ga märr-ŋal'yurra ŋurikalanydja yolŋuwala, ŋunhi ŋayi nhina yukurra ŋurruŋu ŋunhi.
1PE 2:18 Wiripunydja nhuma dhuwala djämamirri walala wiripuŋuwu yolŋuwu. Märr-ŋal'yurra nhokalaŋuwu buŋgawawunydja ŋurikinydja, ga dhäruk märraŋa ŋanya. Wiripunydja mak ŋayi nhuŋu ŋunhiyi buŋgawa ḻatju' ga wurrkurrum' nhuŋu, ga wiripunydja mak ŋayi nhuŋu buŋgawa walamaranharamirri ḏälnha, yurru nhe yurru dhäruktja märraŋa ŋanya yana, yaka ŋuyulkthiya nhanŋu.
1PE 2:19 Wiripunydja mak ŋayi yurru buŋgawayu nhokala way'yun, ga wutthunna nhuna ŋurrumiriwŋurana nhämiriwŋurana. Ŋuli nhe yurru märramanydja ŋunhiyi yätj, ga yaka ŋuriŋiyi ŋayaŋu-yätjthiya ga maḏakarritjthiya, mukthun yana nhe yurru märr-nherraṉmirrinydja Godkala, bala ŋayi yurru Godthunydja nhuna gäma ḻatkju'kumana dhikana.
1PE 2:20 Ŋuli walala yurru nhuna dhä-ḏir'yun ŋurikiyinydja ŋunhi nhe djäma yätj wal'ŋu, ga nhenydja yurru yana märramana ŋunhiyi walalaŋguŋu, ŋayi yurru Godtja yakana nhuŋu wokthun ŋurikiyinydja, liŋgu marinydja ŋunhiyi ŋurru nhuŋuway. Ga ŋuli nhe yurru djäma ŋamakurruny'tja wal'ŋu, ga walala yurru nhuna ŋayaŋu-yätjkuma ŋurrumiriwŋura ŋula nhämiriwŋura, ŋuli nhe yurru märramanydja ŋunhiyi, ga yakanydja buku-ruŋiyirri ŋurikiyinydjayi, Godtja yurru nhuŋu wirrkina yana wokthun, bala wekama nhä malanha ŋamakurru'na.
1PE 2:21 Yo, dhiyakuyina romgu ŋayi nhuŋu Godtja wäthurruna, liŋgu ŋayipi Garray-Djesunydja burakina nhokala dharapulŋura, ga ŋayinydja nhuŋu ḏukṯuk, nhe yurru malthun dhuḏakthun ŋanyapinyay yana-wala.
1PE 2:22 Djesuyunydja ŋunhi yaka ŋula nhä djäma yätjkuŋala, ga yaka ŋayi bothina ḻakaraŋala ga yätj dhäruk waŋana. yana walala ŋanya bumara ŋurrumiriwŋurana nhämiriwŋurana.
1PE 2:23 Waŋana walala yukurrana ŋanya yätjkuŋalana, yurru ŋayinydja yaka buku-ruŋinyamaraŋala walalaŋgunydja yätjkuŋala. Walala bartjunmaraŋalanydja ŋanya, bala dhuḻ'yurrunana dharpaliliyaŋalana, yurru ŋayinydja yaka waŋana bala walalaŋgunydja ŋula bitjarra, “Godthu yurru nhumalanha dhä-ḏir'yun dhipalayinydja,” bitjarrayinydja ŋayi yakana, yana ŋayi marrtjinanydja ŋunhi märr-nherraṉminana Gunhu'walana Godkalana, märr ŋayipina Godthuna ŋanya yurru ḻakarama dhunupakumanydja, wokthunna nhanŋu yurru.
1PE 2:24 Liŋgu Godthunydja ŋunhi märraŋala ŋilimurruŋgunydja yätj malanha, bala Garraywalana ŋayaŋulili wapmaraŋala, ga ŋunhalayi dharpaŋuranydja mälakmaranharawuyŋuranydja ŋayinydja rakunydhina ŋilimurruŋgala dharapulŋura; nhanŋunydja ŋunhi rumbal burakina, märr yurru ŋilimurrunydja gananna ŋunhiyi yätjtja dhuwurr, bala nhina märr-yunupana Godkalana romŋura yana. Yo, ŋuriŋi nhanukala gaṯpurrthinyarayunydja ŋilimurrunha ŋayi ḏukmaraŋalana liŋguna.
1PE 2:25 Ŋäthilinydja nhuma winya'-winyayurruna yukurrana, bitjarrana bitjan wäyin malanha bembi ŋuli barrkuwatjthirri djäkamiriwŋura, bala ŋayi Godthunydja nhumalanha gäŋala roŋiyinyamaraŋalana, märr nhuma yurru galkithirri malthun nhanŋu Djesuwuna, liŋgu ŋayipina nhumalaŋgunydja djäkamirri, ŋayina yurru djäka nhumalaŋgu ŋamathamanydja wal'ŋu, ga gunganhamirriyama ŋulaŋuru yätjŋurunydja.
1PE 3:1 Yo, nhuma yurru märr-ŋal'yurra ŋurikalanydja ŋunhi ŋayi Godthu ŋurrulili nherrara ŋanya, ga bitjandhi liŋgu nhuma dhäykawurrunydja yurru märr-ŋal'yurra nhokalaŋuwala dhuway'mirriŋuwala; yaka buŋgawakunhamiya dhuway'mirriŋuwunydja. Wiripunydja mak ŋayi nhuŋu dhuway'mirriŋu yurru yakana märrama Godku dhäruk, liŋgu yaka ŋayi ḏukṯuk ŋurikiyi romgu. Ŋuli nhe yurru nhina ŋamathamanydja, ga yaka dhar'-dhar wekaŋa nhuŋuway dhuway'mirriŋunha, ŋayinydja yurru nhäma nhuŋu ḏarrtjalk ga dhunupa rom, bala ŋayi yurru ŋanydjaḻa'yunna bala märr-yuwalkthirrina Garraynha.
1PE 3:3 Wiripunydja nhuma ŋuli dhäykawurru dhaṯthunmirri girri'yu ḻatju'mirriyu dhika wal'ŋu, ga nherraṉ nhuma ŋuli mel-wiḏi'mirrina girri' malanha, birrka'mirri marwat dhika nhä ḻatju'kunharamirri djäma, yana dhapirrkkunharamirri dhika nhunapinyay nhe. Yaka warraŋulnydja yana ḻatju'kunhamiya biyakayi. Ŋuli nhe ḏukṯuk nhe yurru nhina yuwalktja wal'ŋu ḻatju', nhe yurru yana ḻatju'kunhamiya ŋunha ŋayaŋu nhuŋuway ŋuriŋinydja malaŋuyu ŋunhi yurru yaka dhulwirmirriyirri ŋula nhaltjan. Biyaka nhiniya yukirriya ŋayaŋu wurrkurrum', ga waŋiya gurrum'thurra dhäruk yana, liŋgu dhuwalayinydja rom mel-wiḏi'na dhikana wal'ŋu Godkalanydja.
1PE 3:5 Ŋäthilinydja dhäykawurru ŋuli nhinanha yukurranha ḻatju'mirri dhika dhapirrkmirri, ŋunhinydja walala ŋunhi walala ŋuli märr-nherraṉminya Godnha. Nhäyu walala ŋunhiyi dhapirrkthinyanydja ŋuli yukurranha?... ŋuriŋi ḻatju'mirriyu wal'ŋu dhika girri'yu? Yä-ä-äw yaka warray. Walalanydja ŋunhiyi yukurranha ŋuli nhinanha ŋayaŋu-wurrkurrum' yana, märr-ŋal'yuna ŋuli yukurranha dhuway'mirriŋunha walalaŋguway.
1PE 3:6 Yo, Saranydja märr-ŋal'yurruna nhanukalayŋuwala dhuway'mirriŋuwala Yipurayimgala; ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthunydja ḻakaraŋalanydja ŋanya “Ŋarraku ŋurruŋu,” bitjarra, Ga ŋuli yurru nhenydja nhina ŋamathama, ga yakana barrariya ŋula nhäkunydja, bala nhumanydja yurru balanyarayina bitjan yumurrku'na nhanŋu Sarawuna.
1PE 3:7 Ga nhuma dhuway'mirriŋu walala, dhuwalanydja dhäruk nhumalaŋgu. Nhiniya waŋganyŋura nhokalaŋuwala dhäykawala, ga märr-ŋal'yurra yukirriya nhanukalay. Ḏarramunydja dhuwala rumbal wuṉḏaŋarr dhäykawurruŋgalanydja, bala nhe yurru guyaŋirri ŋamathama nhuŋuway miyalknha, bala djäka nhanŋu ŋamathamana. Liŋgu Godthunydja yurru walŋanydja wekama ŋurikina dhäykawuna, bitjandhi yana liŋgu bitjan ŋayi yurru nhuŋu ḏarramuwunydja walŋa wekama; rrambaŋi yana nhuma maṉḏa ḏarramu ga miyalk yurru nhina yukurra nhanukala ŋunhalanydja wäŋaŋura. Ga ŋuli nhe yurru dhuway'mirriŋuyunydja nhäma nhuŋuway miyalknha ŋunha ŋoylilinydja, ga waŋa nhe yurru ŋanya märr-wark-garkmirri bitjan, ŋuriŋiyinydja guyaŋinyarayu yurru nhokalanydja gatjaḻnha gungama, märr nhe yurru yakana ŋamathama bukumirriyama Godkalanydja, yakana ŋayi yurru ŋäma nhokuŋu bukumirriyanhara.
1PE 3:8 Ga dhuwalanydja dhawar'yunaramirrina nhumalaŋgu dhäruk, bukmakku ŋarra yukurra ḻakaramana. Biyaka nhiniya waŋgany-manapanmiya waŋganydhu ŋayaŋuyu yana. Djäka nhumalaŋguway nhuma yulŋunydja bala-lili'yunmiya, ga yuwalkkuŋa yana wal'ŋu märr-ŋamathinyamiya bala-lili'yunmiya, biyaka bitjan nhuma yukurra märr-ŋamathirri nhumalaŋguway ŋuriki gurruṯu'mirriwu. Mel-wuyurra wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ga yaka garrwarkunhamiya nhunapinyay nhe, yanapi nhe buŋgawa wiripu-guḻku'wunydja. Nyilŋ'maranhamiya nhunapinyay nhe ŋunha ŋoylili, ga guŋga'yurra walalanha.
1PE 3:9 Ŋuli ŋayi yurru ŋula yolthu djäma yätjkuma nhuna, yaka buku-ruŋiyinyamaraŋa bala nhanŋunydja yätj, ga ŋunhi ŋayi yurru waŋa ŋula yolthu nhuna yätjkumanydja, nhenydja yaka waŋiya bala yätjkuŋa, yana buku-ruŋiyinyamaraŋa ḻatju'yu dhika wal'ŋu dhärukthu. Bukumirriyaŋa yukirriya nhanŋu, ŋäŋ'thurra Godnha, märr ŋayi yurru guŋga'yun ŋanya. Liŋgu ŋayi Godtja ḏukṯuk nhuŋunydja guŋga'yunarawu muka, ḻatju'kunharawu muka gänharawu; dhiyakuyi muka ŋayi nhuŋu wäthurrunanydja ŋunhi malthunarawu nhanŋuway muka.
1PE 3:10 Djorra'yu Godkalanydja yukurra ḻakarama bitjan gam', “Ŋuli nhe ḏukṯuk nhe yurru galŋa-ŋamathirrinydja nhina yukurra, ga nhina yukurra ŋamathamanydja wal'ŋu dhikanydja, Yaka waŋiya yätjkuŋanydja wiripuŋunhanydja yolŋunha, ga yaka bothiya ḻakaraŋa.
1PE 3:11 Gonha'yurrana ŋunhiyi yätjtja gatjaḻ, ga djäma ŋamakurru'na, ga djämanydja marrtjiya yana ḏaḏawyunmaraŋa marinydja, märr wäŋanydja yurru yukurra djingaryun wapurarrnha yana,
1PE 3:12 Liŋgu Garrayyunydja ŋuli bitjan warray liŋgu marrtji nhäma ga djäka marrtji ŋurikinydja yolŋuwu dhuwurr-ŋamakurru'wunydja, bitjan liŋgu ŋayi ŋuli ŋäma yukurra nhanukuŋu bukumirriyanhara. Yurru ŋayi ŋuli Garraynydja ŋapana-wekama ŋurikinydja walalaŋgu rom-yätjmirriwunydja.” Bitjan yukurra ŋunha djorra'yunydja ḻakarama.
1PE 3:13 Yo, yuwalk ŋunhiyinydja. Ŋunhi ŋali yurru ḻayḻayyun yukurra ga djäma ŋamathamanydja bitjan liŋgu, bala yolthuna dhika yurru ŋilimurruŋgu yätjkumanydja? Bäyŋuna.
1PE 3:14 Ga ŋunhi ŋuli balaŋu yolŋuyu nhuna ŋayaŋu-yätjkuŋunydja, liŋgu nhe yukurra ŋunhi nhina ŋamakurru'ŋura wal'ŋu romŋura, nhenydja ŋayaŋu-yiŋgathiya yana. Yaka biyaka barrariya walalaŋgu, ga yaka warwuyurra.
1PE 3:15 Yana galki wal'ŋu nhanukala nhiniya Djesu-Christkala; märr-ŋal'yurra nhanukiyingala, liŋgu ŋayi Garraynydja wal'ŋu nhuŋu. Girri'-ŋamathiya nhiniya, märr nhe yurru warraŋulkuma yana ḻakaramanydja wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ŋunhi ŋayi yurru nhuna dhä-wirrka'yun bitjandja, “Way, nhäku nhe yukurra märr-nherraṉmirri ŋuli Garraywalanydja?” bitjandja. Waŋiya buku-ruŋinyamaraŋanydja warraŋulkuŋa nhanŋu dhunupa dhäruk,
1PE 3:16 yurru waŋiya balanydja gurrum'thurra, yaka dhä-warrwarnydja be. Ŋuli ŋayi yurru yätj guyaŋinyara maḻŋ'thun muḻkurrŋura nhokala, dhunupana ḏupthurrana ŋuriŋi liŋgu yana, ga djäma ŋamakurru' yana Garraywala djälyu, märr ŋunhinydja walala yurru gorana ŋuriŋiyinydja walalaŋgalay dhärukthunydja, ŋunhi walala ŋuli warku'yun ŋula nhaltjan, yätj-ḻakarama nhuna.
1PE 3:17 Yo, wiripunydja ŋunhi nhe ŋuli nhina yukurra ŋamathamanydja, bala walala yurru wiripu-gulku'yu djäma yätjkuma nhuna, yurru yaka nhenydja ŋayaŋu-yätjthiya, liŋgu Godthunydja yurru nhuna guŋga'yun ŋuliwitjandhiyi marikurru, ŋunhi nhe yurru marilili gärri liŋgu nhe ŋuli ŋunhi malthun marrtji ŋuliwitjan nhanukala djälkurru. Ŋuli nhe yurru djäma yätjtja, ga walala yurru djäma buku-ruŋinyamarama yätj nhuŋu, ŋunhiyinydja ŋurru nhuŋuway. Godtja yaka djäl ŋitjalaŋgu djämawu yätjkunydja,
1PE 3:18 liŋgu waŋganymirri ŋayi Djesu-Christtja rakunydhina ŋurikiyi yätjkunydja romgu. Ŋilimurrunydja dhuwala dhuwurr-yätjmirri, ga ŋayinydja ŋunhiyi rom-dhunupa yolŋu rakunydhina ŋilimurruŋgala dharapulŋura, märr yurru ŋilimurrunha ŋayi gämana galkikumana Godkalana. Yo, walala bumaranydja ŋunhi ŋanya rumbal, ŋayi rakunydhina yolŋu wal'ŋu yana, yurru birrimbirrnydja nhanŋu Djesuwu yaka rakunydhina; ŋunhi nhanŋu birrimbirr bitjarrana liŋguna marrtjina yukurrana walŋana bala yana Godkalana goŋŋura.
1PE 3:19 Ŋunhi ŋayi rumbalnydja yukurrana ŋorrana ŋunhiliyi moluŋura, Djesunydja ŋayipinydja birrimbirr ŋunhi marrtjina ŋunhimalayi rakunymirriwala wäŋalili ŋunhi ŋäthiliŋuwuy murrmurryunara yolŋu walala birrimbirr marrtjina, ga ŋunhili nhinana yukurrana garrpiṉara walala, bala ḻakaraŋalanydja ŋayi Djesuyu bitjarra, “Liŋguna ŋarra djuḻkmaraŋalana ŋunhi yätjnhanydja dhuwurrnha,” bitjarrana ŋayi ḻakaraŋala ŋurikala birrimbirrwalanydja walalaŋgala, ŋurikala walalaŋgala ŋunhi walala yukurrana nhinana dhiyala munatha'ŋura wäŋaŋura be baman' wal'ŋu, ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi ŋayi Nowayu yukurrana mitjiya dhuḻ'yurruna. Yo, ŋulinyaramirriyunydja God yukurrana galkurruna bulnha walalanha ŋunhinhayi yolŋu'-yulŋunhanydja gonha'yunarawu ŋuriki yätjkunydja dhuwurrwu, yurru yaka warray walala mäkiri-witjurruna ga märraŋala nhanŋu dhäruk, bäyŋuna, bitjarrana liŋgu walala djämanydja yätj warray, bala walala raku'-rakunydhinana ŋuriŋina gapuyuna ŋunhi ŋayi walalanha ḻupmaraŋala. Ga wiripu-gulku'yunydja ŋunhi 8-thunydja miṯtjiyu märraŋala Godnha dhäruk ŋulinyaramirriyunydja Nowamirriyunydja waluyu, bala walala gärrinana yukurrana ŋunhimalayi mitjiyalilinydja, bala walala walŋathinana ŋunhili mitjiyaŋuranydja, gäŋalana ŋayi walalanha yukurrana walŋakuŋalana ŋuliwitjarrayi gapukurrunydja.
1PE 3:21 Ŋunhiyinydja bitjan ŋilimurruŋgu mali. Märraŋalanydja ŋali Godnha dhäruk, bala gonha'yurrunana ŋunhiyi yätjtja, ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋilimurru ḻiya-ḻupthurrunana, bala Godthunydja ŋilimurrunha walŋakuŋalana, ga ŋunhiyinydja bitjarra ŋilimurru marrtjina ŋuliyina gapukurruna, bala ŋunhana yuṯalilina bala wapthurruna, walŋamirrililina romlili. Yurru yaka ŋunhi ŋilimurru ḻupthurruna yana rumbalnydja ŋilimurrunhawuy ḏarrtjalkkunhamina; bitjarrayinydja ŋilimurru ŋunhi liya-ḻupthurruna, ŋunhiyinydja ŋilimurru bitjarra Godkalana ḻakaraŋala, “Linguna ŋarra yätjŋurunydja ḏaḏawyurrunana. Walŋakuŋana ŋarranha, ŋarra yurru nhina yukurra nhokala ŋamakurru'ŋurana romŋura.” Ga yuwalk Godthu nhuna yurru walŋakumanydja ŋuliwitjan Djesu-Christkalaŋukurru, liŋgu Djesunydja ŋunhi walŋathina beŋuru rakunyŋurunydja.
1PE 3:22 Bala ŋayi marrtjinana-wala djiwarr'lilina, ga ŋunhayina ŋayi nhinanydja yukurra galki Godkalana; nhinanydja ŋayi yukurra ŋunha ŋurruŋuna wal'ŋu ŋuruku djiwarr'wuywuna walalaŋgu ŋunhi yolŋu'-yulŋuwu, ga ganydjarr-ḏilkurru ŋunhi birrimbirr walala nhanukalana bukmaknha ŋoyŋurana, ga ŋayipina ŋurruŋunydja walalaŋgu bukmakku.
1PE 4:1 Yuwalk ŋunhiyi Garray Djesunydja burakina rumbal wal'ŋu yana, ga bitjandhi liŋgu nhumanydja yurru guyaŋirri ŋunhiyi batjpatj nhanŋunydja yana ganydjarr-wekanharamirri nhunapinyay nhe ŋuriŋiyi guyaŋinyarayu. Ŋuli nhe yurru dhärra yana Garraywalanydja gali'ŋura, bäy warray ŋunhi walala yurru rumbalnydja nhuŋu rirrikthunmarama, yakana nhe yurru ḏukṯukthirri ŋurikiyinydja yätjkunydja dhukarrwu, yuwalknha yana nhe yurru ŋunhiyi ganandja yätjnhanydja dhukarrnha gupaḏalkumana.
1PE 4:2 Dhipuŋurunydja-wala nhe yurru yukurra marrtjina-a-a Godkalana yana djälyu, yana lingu ga rakunydhirri nhe yurru, yakana nhe yurru biyapulnydja nhina nhokalay nhe djälŋura.
1PE 4:3 Ŋäthilinydja nhuma nhinanha ŋuli yukurranha ŋunhilimiŋga liŋgu romŋura ŋunhi walala yukurrana wiripu-guḻku' nhinana, ŋunhi walala yaka marŋgi Godku; ŋunhiyinydja nhe warrkuḻuŋala yukurrana nhuŋuway walŋanydja, ŋunhi nhe marrtjinya ŋuli marramba' djäma, ga ḻeŋuna marrtjinya. Bitjanana liŋguna nhe ŋuli yätjnha yana djäma yukurranha, ga rommiriwnha nhe ŋunhi yolŋunydja ŋäthilinydja. Nhe ŋuli buku-ŋal'yuna waŋarrkunha ŋunhinha nhänha malanha ŋunhi yolŋuwuŋu goŋbuy djämawuy; ŋuriŋiyinydja romdhu Godnhanydja yukurra ŋoynha-dharpuma.
1PE 4:4 Yurru nhenydja liŋguna ŋuliŋuruyi ḏaḏawyurruna, ga ŋuriŋinydja walalay ŋunhi walala yaka marŋgi Godku, walala yukurra nhäma ṉirryunna nhuna, liŋgu nhe yurru ŋunhi yakana nhina biyapulnydja waŋgany-manapanmirri walalaŋgala romŋura, bitjan bitjarra nhe ŋäthili ŋunhi. Bala walalanydja ŋuli waŋa yätjkumana, ŋula nhaltjanna beyarrmakkumana nhuŋu.
1PE 4:5 Yurru yalalaŋumirriyunydja Godthunydja yurru nhäma marrtji walalanha, nhaltjarra walala yukurrana djäma dhiyala, liŋgu galki ŋayi yurru mala-yarr'yunna marrtji dhuwurr-yätjmirrinha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhinha ŋunhi walala dhuwala nhina marrtji walŋamirri, ga ŋunhinha walalanha ŋunhi walala murrmurryurruna marrtjina be ŋäthili.
1PE 4:6 Dhiyakuyina märrwu ŋunhinydja walala ŋunhi walala liŋguna raku'-rakunydhina, walalaŋgalanydja liŋgu ḻakaraŋala dhäwu' Garraynha; bäy warray ŋunhi rumbalnydja walala rakunydhina, bitjarranydja bitjan bawala'mirri ŋuli raku'-rakunydhirri yolŋu walala, ŋunha birrimbirrnydja walalaŋgu yurru nhina bitjan warray liŋgu yukurra walŋana, bitjan ŋayi God yukurra nhina walŋana yana.
1PE 4:7 Yo, yuwalk ŋunhi yulŋunydja. Galki yurru dhuwalanydja munatha'wuynydja nhä malanha dhawar'yunna. Dhiyakuyina ŋunhi ŋilimurru yurru nhina yukurra bira'yundja, guyaŋirri ḻatju'kumanydja dhikanydja, märr yurru ŋali yuwalkkuma bukumirriyama wal'ŋu.
1PE 4:8 Ga dhuwalanydja mirithirri dharrpal romdja. Märr-ŋamathinyamiya bala-lili'yunmiya yuwalkkuŋa wuṉḏaŋarrkunhamiya, liŋgu märr-ŋamathinyarayunydja ŋuli yukurra ŋäkirrmarama yolŋuwalaŋuwuynydja yätjpuy, yakana ŋuli weyinmarama guyaŋirri ŋunhiyi nhanŋu yätj, yana bäy-ḻakaramana ŋuli, bala meṉgumana.
1PE 4:9 Gumurr-ŋamathiya nhokalay wäŋalili ŋuriki Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu, ga djäka walalaŋgu ŋuyulkthinyamiriw nhämiriw yana.
1PE 4:10 Waŋga'waŋganygu ŋilimurruŋgu yana ŋayi ŋuli Godthu ganydjarrnydja wekama wiripuwu ga wiripuwu djämawunydja; ŋali yurru djämanydja ŋamathama yana wal'ŋu-wala ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala ŋitjalaŋgala dharraylili, liŋgu ŋunhiyinydja nhanukuŋu wekanhara yaka nhuŋuwaynydja, nhe yurru ŋuriŋiyinydja guŋga'yun ŋunha wiripuŋunha yolŋunha.
1PE 4:11 Wiripunydja nhuma dhäwu'-ḻakaranhamirri yolŋu walala, ḻakaraŋa nhanŋuway yana Godku dhäruktja, yaka nhokuŋuwaynydja guyaŋinyara, ga wiripunydja nhuma djäkamirri walala ŋuruku rerrimirriwu yolŋuwu ga gurrupuruŋumirriwu, nhe yurru djäma guŋga'yun ŋanya nhanukala Godkala yana ganydjarryu. Yo, nhä malanha birrka'mirrinydja nhe yurru djäma, djäma ŋamathaŋa wal'ŋu yana, märr yurru yolŋu'-yulŋunydja wokthunna nhanŋu Godku, liŋgu nhenydja ŋunhi malthunaramirri nhanŋu Djesu-Christku. Liŋgu ŋayipina waŋganynha ŋunhi biyapulnydja wal'ŋu ḻatju' dhika, ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋu buŋgawa bitjanarawuna liŋguwuna nhinanharawu. Yo, yuwalk dhuwalayi yulŋunydja.
1PE 4:12 Marrkapmirri walala ŋarraku, dhuwalanydja-wala nhuma yukurra nhina ŋayaŋu-wutthunaraŋura romŋura yana, ga burakinyamirriŋurana, yurru yaka walala ṉirryurranydja ŋuriŋiyi romdhu. Yaka guyaŋiya biyakanydja, “Way, nhäku dhuwala ŋarrakunydja mari buna yukurra?” Yaka biyakayinydja guyaŋiya, liŋgu dhuwalayi ŋayaŋu-wutthunaramirrinydja rom yaka mulkuru Garraywalaŋumirriwunydja yolŋuwu.
1PE 4:13 Ŋunhi nhe yurru bitjandhiyi burakirri ga ŋayaŋu-wutthun, yana biyaka nhiniya märr-yiŋgathiya dhika wal'ŋu, liŋgu nhenydja yukurra ŋunhi märramayi ŋayaŋu-wutthunaranydja manapa nhuma Garrayyu, märr yurru nhe wirrkina dhikana yana märr-yiŋgathirri ga goŋmirriyirri ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi nhanŋunydja yurru ḻatju' rom maḻŋ'thunna warraŋulthirrina dhikana.
1PE 4:14 Ŋuli nhuna yurru yolŋuyu wiripuŋuyunydja yätj-ḻakarama liŋgu nhe ŋunhi Garraywu malthunaramirri, biyaka yana galŋa-djulŋithiya, liŋgu nhanukalanydja ŋuriŋi ḻatju'yunydja dhikanydja ŋunhi Godkalanydja Birrimbirryu yurru yukurra monyguma nhuna, gunganhamirriyama warray.
1PE 4:15 Yaka nhe yurru djäma ŋula nhä yätjtja, bitjan nhe yurru yaka murrkay'-buma yolŋunha, ga manaŋirri ŋula nhä, ga rom-bakmarama ga mari djäma bäyŋu, märr nhenydja yurru yaka märrama ŋayaŋu-wutthunara ŋuriŋiyi yätjthunydja wal'ŋu romdhu.
1PE 4:16 Ga ŋunhi nhe yurru ŋayaŋu-wutthunara märrama liŋgu nhe nhanukalaŋumirri Garraywalaŋumirri ŋunhi, yaka goriyanydja ŋuriŋiyinydja, biyaka yana buku-wekaŋana Godnhana ŋurikiyi, liŋgu nhe yukurra nhina yäkuyunydja nhanukala Garraywala.
1PE 4:17 Yo, ŋunhi walunydja dhuwala liŋguna bunanana; liŋguna ŋayi Godthu ŋurru-yirr'yurrunanydja mala-yarr'yurruna yolŋu'-yulŋunhanydja. Liŋgu Godkala djorra'yunydja yukurra ḻakarama bitjan gam', “Yo, ḏälnha dhuwala dhuwurr-ŋamakurru'wunydja yolŋuwu gulŋiyinyarawu ŋunha walŋamirriwunydja wäŋawu. Bala nhaltjanna ŋunhi yurru maḻŋ'thun ŋuriki dhuwurr-yätjmirriwunydja?... ŋunhi walala ŋuli yukurra ŋuyulkthirri Godku, ga mukthun yana djäma ŋunhi liŋgu yätj?” Yo, ŋurruŋunydja Godthu yukurra mala-yarr'yun ŋilimurrunha, nhanŋuway ŋunhi yolŋunha walalanha, gatjarr'yun yukurra ŋilimurrunha ŋula nhäkurrunydja ŋäthili yana, yurruna ŋilimurru yurru gulŋiyirri ŋunhiwalayinydja wäŋalili walŋamirrililinydja wal'ŋu. Ga ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala yurru yakana yanana walŋathirri, ŋunhinydja walala ŋunhi walala yaka märrama yukurra Godku dhäwu', yakana walala yurru gulŋiyirri ŋunhiwalayi wäŋalili walŋamirrilili; walalanydja yurru ŋunhiyinydja walala yukurra nhina ŋunhilina wäŋaŋura galŋa-yätjthinyaramirriŋurana bitjanna liŋguna, gupaḏalnha-wala.
1PE 4:19 Yo, ŋunhi nhuŋu ŋayaŋu-wutthunaramirrinydja rom yukurra marrtji yurru, ŋuliwitjan ŋunhi nhe ŋuli yukurra marrtji Godkala nhanukalay djälyu, yaka yarrkthurranydja ga roŋiyiyanydja bilyurra, yana mukthurra-wala marrtjiya ŋamathaŋa, märr-nherraṉmiya nhanukalay Godkala yana, ŋurikala ŋunhi ŋayi djäma nhuna. Yuwalk yana ŋayi yurru bitjandhinyda djäma ŋunhi ŋayi nhaltjarra dhawu'mirriyaŋala, ga nhinanydja nhe yurru ŋunhalana nhanukalana, gupaḏalnha-wala.
1PE 5:1 Yo, dhuwalanydja dhäruk nhumalaŋgu eldersku, ŋunhi nhuma djäkamirri walala Godkalaŋuwu yolŋu'-yulŋuwu, ga ŋarranydja dhuwala balanyara liŋgu elder ŋarra, rrambaŋi ŋilimurru. Ŋarrapinydja nhäŋala Garraynha Djesunha ŋunhi ŋayi burakina, ga bitjandhi liŋgu ŋarra yurru nhina ŋunhalayi nhanukala ḻatju'ŋura dhika wal'ŋu ŋunhi yurru yalala maḻŋ'thunna warraŋulthirrina.
1PE 5:2 Nhuma buku-djulŋimirri, djäka ŋurikinydja yolŋuwu walalaŋgu ŋunhi ŋayi Gunhu'yu goŋlili nherrara walalanha nhokala djäkalili, djäkanydja walalaŋgu gurrum'thurra marrtjiya bala, biyaka bitjan ŋuli wäyin-djäkamirri yolŋu djäka nhanukalayŋuwu ŋayi wäyingu. Djäkanydja biyaka wal'ŋu djäl-ŋamathiya yana, ŋuyulkthinyamiriw dhika nhaltjanamiriw. Yo djäma bitjandhinydja nhe yurru nhanŋuway Godku yana, liŋgu nhe ŋunhi ḏukṯuk guŋga'yunarawu ŋuruku yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi; yaka djäma dhuwalayi yana ŋuruku rrupiyawunydja ŋula nhäkunydja märranharawu.
1PE 5:3 Yaka buŋgawa-ḻakaranhamiya nhunapinyay nhe ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala nhokala djäkalili walalanha, yana biyaka nhiniya ḻatju'kuŋa dhika wal'ŋu, märr yurru walalanydja dhuḏakthun marrtji, bala goyurrnha munguyun nhunanydja.
1PE 5:4 Ga ŋunhi ŋayi yurru ŋunhi Ŋurruŋunydja wal'ŋu Djäkamirri gumurr-ruŋiyirrinydja, bala ŋayinydja yurru wekama buku-ruŋinyamaramanydja nhuŋu ŋurikiy nhokalaŋuwuy djämawuynydja ŋunhi nhe yurru djäma ŋamathama; wekamanydja ŋayi yurru nhuŋu biyapulnha wal'ŋu dhikana ḻatju'na, ŋunhi yurru yakana dhulwirmirriyirri ga buḻuŋga'yirri.
1PE 5:5 Nhuma yuḏayuḏa ḏarramuwurru, yaka nhunapinyay nhe be bathala ḻakaranhamiya; nyilŋ'maranhamiya wal'ŋu ŋunha ŋoylili, ga marŋgithiya marrtjiya-bala ŋurikala ŋaḻapaḻmirriwalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yuwalk marŋgithirri ŋuli Godku. Ga bukmak nhuma dhuwala ŋunhi Garraywalaŋumirri walala, nyilŋ'maranhamiya nhumalanhay nhuma, ga djäma guŋga'yunmiya biyaka bala-lili'yunmiya. Yaka buŋgawa-ḻakaranhamiya nhunapinyay nhe, liŋgu djorra'yunydja ŋunha Godkala yukurra ḻakarama bitjan, “Godtja yurru ŋapa-wekamana ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru yana milkunharamirri be garrwar-ḻakaranhamirri. Yurru yänanydja ŋayi yurru wekama ŋurikina ŋunhi ŋayi yurru nyilŋ'maranhamirrina wal'ŋu.”
1PE 5:6 Yo, God dhuwala ŋayipi garrwarnydja wal'ŋu, bala nhenydja dharraḏakunhamiya nhunapinyay nhe, ga nyilŋ'maranhamiya biyaka; märr-nherraṉmiya Godkala yana, märr yurru ŋayina nhuna garrwarlilinydja nherraṉ.
1PE 5:7 Yaka warwuyurranydja ŋula nhäku, yana wekaŋa warwunydja nhanukala Djesuwalana goŋlili, liŋgu ŋayi warray nhuŋunydja yukurra djäka.
1PE 5:8 Biyaka bira'yurra yulŋunydja yukirriya, liŋgu ŋunhiyinydja yätjtja birrimbirr yukurra wirwiryun marrtji nhämanydja, märr ŋayi yurru djaw'yunna ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli nhina yukurra wawu, bitjanna ŋayi yukurra yulŋunydja ŋunhiyi, bitjan ŋuli wäyindhu ŋunhi maḏakarritjmirriyu nhäma marrtji wäyingu ḻukanharawu. Wirrki ŋayi Satandja djälthirri yukurra Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu roŋiyinyamaranharawunydja djaw'yunarawu.
1PE 5:9 Yurru nhenydja dhärriya wuṉḏaŋarryiyana mukthurra nhanukala Djesu-Christkala, ga yaka roŋiyiyanydja bilyurra. Mukthurra yana marrtjiya waŋiya yaka'yurra nhanŋu Satangu. Liŋgu bukmak Garraywalaŋumirri yolŋu walala birrka'mirriŋura wäŋaŋura bitjandhi yukurra ŋayaŋu-yätjthirri balanyarayuyi yana liŋgu ŋupanayŋuyu romdhu, yaka yana nhepinydja waŋganydja ŋunhi yukurra galŋa-yätjthirri ŋuriŋiyi yätjthu romdhu.
1PE 5:10 Yurru yaka ŋilimurru yurru ŋunhi ŋayaŋu-yätjthirri gupaḏalnydja, liŋgu Godtja ŋunhi mel-wuyunaramirri warray. Ŋayi wäthurruna ŋilimurruŋgunydja, bala ŋayi dhambay-manaparana nherrara nhanukala Djesuwala, märr yurru ŋilimurru nhina ŋunhalayina rrambaŋina nhanukalana ḻatju'ŋurana wal'ŋu gupaḏalnha yurru. Yo, dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi nhe gurriri dhiyala yukurra ŋayaŋu-yätjthirri dhuwala, Godthu yurru ŋayipi nhuna ḻatju'kumanydja ŋula nhämiriwyamanydja; ŋayi yurru dhärranhamaramanydja nhuna nherraṉdja wuṉḏaŋarrkumana yana, märr nhe yurru mukthunna-wala yana marrtjina wuṉḏaŋarrnha yurru, nhanukalaynydja ganydjarryu.
1PE 5:11 Yo, Godtja dhuwala biyapul wal'ŋu ganydjarr-ḏumurru warray; ŋayipina yurru ŋunhiyi ŋurruŋunydja wal'ŋu bitjanna liŋgu yurru-wala, gupaḏalnha. Yo yuwalk.
1PE 5:12 Ŋuriŋi ŋamakurru'yu yolŋuyu Djilpanayunydja yäkuyu wukirri dhuwalayi ŋarranha dhäruktja dhipalayina djorra'lilina, yurru gurriri dhuwala dhäruktja, yaka weyin. Ŋarra djuy'yurrunanydja dhuwala djorrany'tja yana nhumalanha dhipali marrparaŋ'kuma yukurra, liŋgu ŋarranydja nhumalaŋgu ḏukṯuk, nhuma yurru marŋgithirri Godku, ŋunhi ŋayinydja mel-wuyunaramirri, ga yuwalk yana ŋayi djäkanydja yukurra nhumalaŋgu. Dharraḏayiya dhärriyanydja mukthurra yana Godkala märr-ŋamathinyaramirriŋura djäkaŋura.
1PE 5:13 Ŋuruŋu Garraywalaŋumirriyu walalay ŋunhi walala yukurra nhina Bapilun wäŋaŋura, walala djuy'yurruna nhumalaŋgu märr-ŋamathinyara. Godthu ŋayipi djarr'yurruna walalanha ŋunhayinydja, rrambaŋi nhumalanha. Ga bitjandhi liŋgu Mäkthunydja nhumalaŋgu märr-ŋamathinyarayi yänguŋala, ga ŋayinydja dhuwalayi balanyara ŋayi yulŋunydja bitjan ŋayi gäthu'mirriŋuna ŋarraku.
1PE 5:14 Ga ŋunhi nhuma yurru Garraywalaŋumirri walala yolŋu'-yulŋu waŋgany-manapanmirrinydja, nhuma yurru dhangi'yunmirri, ga milkunharamirri märr-ŋamathinyara nhumalaŋguway nhuma bala-lili'-yunmirri. Ŋarranydja ŋäŋ'thun yukurra Godnhana, märr nhuma yurru bukmak yana Garraywunydja yolŋu walala nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunara, djäkaŋura Godkala. Ga liŋguna dhuwala yulŋunydja.
2PE 1:1 Ŋarranydja dhuwala Djäyman Beta, ga djämamirri ŋarra dhuwala yulŋunydja nhanŋu Djesu-Christku, bo'puyŋu nhanŋu ŋarra, ga wukirrinydja ŋarra yukurra dhuwala nhumalaŋgu, ŋuriki walalaŋgu ŋunhi nhuma yukurra märr-yuwalkthirri Djesu-Christnha. Ŋilimurrunydja dhuwala rrambaŋi yana dhärra yukurra nhanukalanydja gali'ŋura, liŋgu Djesu-Christtja ŋunhi ŋilimurruŋgu Godtja ga walŋakunharamirrinydja, ŋayinydja ŋunhi dhuwurr-dhunupa warray, ŋayinydja yukurra nhäma rrambaŋikumana ŋilimurrunha, bukmaknha yolnha malanha ŋunhi ŋilimurru yukurra märr-yuwalkthirri nhanukala.
2PE 1:2 Ŋarra djäl, nhuma yurru marŋgithirri Gunhu'wu Godku ga Djesu-Christku ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywu, märr yurru nhumanydja nhina yukurra biyapul wal'ŋu ḻatju' nhanukalay märr-ŋamathinyaraŋura, ga ŋayaŋu-yal'yunaraŋura.
2PE 1:3 Godthunydja ŋilimurruŋgu wekaŋala nhanŋuway ŋayi ŋunhi garrkuḻuk ganydjarr, ga ŋunhi ŋali yuwalktja marŋgi nhanŋu, ŋilimurru yurru nhina yukurra ḏarrtjalk ga ŋamakurru' wal'ŋu, ganaŋ'thun yukurra ŋuliŋuru yätjŋurunydja. Djesunydja djäl ŋilimurruŋgunydja, ŋilimurru yurru nhina yukurra nhanukalay yana wal'ŋu ḻatju'ŋura dhika ga ŋamakurru'ŋura. Dhiyakuyi ŋayi ḏukṯuktja,
2PE 1:4 bala ŋayi dhawuny'tja nherrarana mirithirri guḻku' ŋunhi djorra'lilinydja, ḻatju'mirri warray ga mel-wiḏi' dhika wal'ŋu, märr yurru dhiyaŋuyinydja dhawu'yu malaŋuyu ŋilimurru bilyunna, ga ŋapana wekama ŋurikinydja yätjkunydja ŋunhi ŋayi dhiyalami wäŋaŋura dhika. Yo, dhiyalaŋumi munatha'ŋuranydja yukurra ŋorra yätj wal'ŋu, liŋgu yolŋu walala yukurra marrtji walalaŋgalay djälyu. Ga ŋunhi ŋali yurru ŋayathama baṯ bitjan ŋunhiyi Godkuŋu dhawu'mirriyanhara yana, ŋalinydja yurru yuwalknha yana nhina yuṯana wal'ŋu yolŋu, dhambay Djesu-Christkalana.
2PE 1:5 Dhiyakuyina märrwu ŋalinydja yurru mirithirri yana djäma nhä malanha ŋamakurru. Ŋunhi ŋilimurru ŋuli märr-yuwalkthirrinydja Djesuwala, ŋunhiyinydja ŋurru-yirr'yunara yana ŋitjalaŋgu, ga dhäŋuru märr-yuwalkthinyaraŋurunydja ŋali yurru djäma wirrkina wal'ŋu nhinanharawu ŋamathanharawuna yanana. Ga biyakayina nhe yurru wal'ŋu wirrki yana marŋgithiyanydja marrtjiya Garraywu Christkunydja ga nhanukalaŋuwu romgu.
2PE 1:6 Yo, biyakayi marŋgithiya Christkunydja, ga ŋurruŋukuŋa ŋanya Djesunha. Gonha'yurrana ŋunhiyi nhuŋuwaynydja djälnha, ga malthurra nhanukalayŋuwuna djälwu yana. Dhärriya yana-wala nhe yurru nhäkurrunydja ŋula romgurru, ga yakana biyapulnydja dhuḏi-yarrkthurra. Biyakana liŋgu guyaŋiyanydja ŋanyapinyaynha Godnhana, ga nhiniya nhanukalaynha romŋura.
2PE 1:7 Yo, guyaŋiya ŋamathaŋa, dhunupa wal'ŋu Godkala yana guyaŋinyarawuyyu, ga biyakayi mel-wuyurra wiripuŋuwunydja ŋuriki Garraywalaŋumirriwu yolŋuwu walalaŋgu. Guŋga'yurra walalanha, ga nhiniya walalaŋgala waŋgany-manapanmiya. Ga biyakayi liŋgu märr-ŋamathiyanydja bukmakku yolŋuwu Godkala yana märr-ŋamathinyarayu, märr yurru walala nhina ŋamathama bitjandhi liŋgu.
2PE 1:8 Biyakayina yukirriya nhiniya romŋuranydja, yurru yaka nhunapinyay nhe ḻakaranhamiyanydja biyakanydja, “Liŋguna dhuwala ŋarranydja ŋamakurru'na. Marrtjiya yana mukthurrana-wala yukirriya ganydjarrmirriyiya yana, märr nhokala ŋuriŋiyi djämayunydja yurru rumbal ŋamathamana. Bala nhe yurru yakana bitjan ŋuli dharpa borummiriw ŋunhi dhärra yukurra, ga yuwalkkuma yana nhe yurru marŋgithirrinydja nhanŋu Djesu-Christkunydja ŋilimurruŋgalaŋuwu Garraywunydja.
2PE 1:9 Ŋuli nhe yurru yakanydja nhina yukurra ŋunhiliyi Godkala ŋamakurru'ŋuranydja romŋura, ŋunhiyinydja bitjarra nhe maŋutjina dhaḻ'yunmina nhunapinyay nhe nhänharaŋuruna, ga meṉguŋalana ŋunhinydja nhe ŋunhi ŋayi Godthu nhuna ḏarrtjalkkuŋala, rurrwuyurruna ŋunhiyi yätj ŋunhi nhe yukurrana djäma ŋäthili.
2PE 1:10 Yo, gutha walala ŋarraku, Godthunydja nhuna liŋgu djarr'yurruna, bala nherrara nhanŋuwayliliyaŋala, yurru nhepina yurru wirrkinydja marrtji djäma bala, märr nhe yurru nhina ŋamathamana wal'ŋu yana. Ŋuli nhe yurru märr-yunupayirrinydja wekanharamirri yana nhanukala, bala ŋuthan marrtji Godkalanydja romŋura, nhenydja yurru yakana dhuḏi-yarrkthun galkirri.
2PE 1:11 Bala Godtja yurru nhuŋu gumurr-ŋamathirrina ŋunhala nhanukalanydja wäŋaŋura; ŋunhalayinydja nhe yurru nhinanydja yukurra manapanna Djesu-Christnha ŋunhi ŋayinydja ŋilimurruŋgu Garray ga Walŋakunharamirri, liŋgu ŋunhayi nhanŋunydja rom yukurra yurru dhärra bitjanna liŋguna, gupaḏalnha-wala.
2PE 1:12 Dhiyakuyina märrwu ŋarra ŋuli bitjananydja liŋgu ḻakaranha dhuwalayi malanha, bitjana guyaŋinyamirriyanha nhumalanha. Liŋguna nhuma marŋgina, ga dhiyaŋunydja-wala nhuma dhärrana yukurra wuṉḏaŋarrnha yana ŋunhilimina yuwalkŋurana dhäwu'ŋura, ŋunhi nhuma liŋguna märraŋalana; yurru guyaŋiyanydja mukthurra yana-wala dhuwalayi malanha, ga yakana meṉguŋanydja.
2PE 1:13 Yo, dhunupa dhuwala ŋarrakunydja, ŋarra yurru bitjan liŋgu mukthun yana buku-ḻayyunmaramanydja yukurra nhumalanha, yana liŋgu ga rakunydhirri ŋarra yurru.
2PE 1:14 Yo, galki ŋarranydja yurru gonha'yunna dhuwala munatha'wuynydja rumbal, liŋgu ŋayipi Garrayyu Djesuyu warraŋulkuŋala ḻakaraŋala ŋarraku, ŋunhi galki ŋarra yurru bäyŋuthirrina.
2PE 1:15 Bala yurru ŋarra wirrkina yana djämanydja, mukthunna yana ḻakarama nhumalaŋgu, märr yurru dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋarra yurru rakunydhirri, nhumanydja yurru guyaŋirrina yanana-wala yurru dhunupana.
2PE 1:16 Yo, ŋanapurru yukurrana ḻakaraŋalanydja nhumalaŋgu Garraywalaŋuwuy Djesu-Christkalaŋuwuynydja, ŋunhi ŋayinydja ganydjarr-ḏumurru warray, ga biyapul ŋayi yurru marrtji lili roŋiyirri, yurru yaka ŋanapurru ŋunhi yukurrana ḻakaraŋala yana yolŋuwuŋunydja guyaŋinyara dhäwu'. Ŋanapurrunydja nhäŋala warray Garraynha Djesunha ŋanapurruŋgalay maŋutjiyu, ga nhäŋala ŋanapurru nhanŋu ḻatjuny'tja dhikanydja wal'ŋu ganydjarr.
2PE 1:17 Yo, ŋanapurrunydja ŋunhiliyi dhuyuŋura wäŋaŋura bukuŋura, galki yana nhanukala Djesuwala, ŋunhi ŋayi Gunhu' Godtja waŋana wokthurruna warray dhika wal'ŋu Djesuwu, ga Godku djarraṯawun'tja djeŋarra'yina ḻiw'maraŋala ŋanya yana monyguŋala. Yo, ŋäkulanydja ŋanapurru rirrakay Godnhanydja, ŋayi dhäruktja waŋana Djesuwala ŋulaŋurunydja biyapul'nha wal'ŋu djeŋarra'ŋuruna, ga waŋananydja ŋayi bitjarra ḻakaraŋalanydja, “Dhuwaliyina ŋarrakuwaynydja marrkapmirrinydja Gäthu'mirriŋu. Wirrkina ŋarra yana nhanŋu buku-wurrpandja yukurra, galŋa-djulŋithirrina manapan.” Yo, ŋäkulanydja ŋanapurru ŋunhiyi dhäruktja ŋunhi ŋayi waŋana yukurrana ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru.
2PE 1:19 Ga ŋunhiyi dhäruktja ŋunhi walala Godkala dhäwu'-gänharamirriyu walalay yukurrana ḻakaraŋala ŋanya Djesunha ŋäthili, ŋunhiyinydjäyi dhäruktja dhärra yukurra yana yuwalk. Nhuma yurru marrtjinydja ŋuliwitjandhina yana dhärukkurruna-wala, liŋgu dhäruktja ŋunhiyinydja balanyara bitjan djarraṯawun'nha ŋunhi ŋuli räkukumana-wala yana bukumunha'na, djarraṯawun'kumana yurru dhukarrnha nhumalaŋgu, yana liŋgu-u-u ga djaḏaw'yun yurru, bala yurru ŋayi ŋunhiyinydja banumbirrnydja, ŋayipina Garraynha räkukumana nhokala ŋayaŋuŋuranydja.
2PE 1:20 Marŋgithiya dhiyakunydja, liŋgu dhuwalanydja mirithirri dharrpal wal'ŋu nhumalaŋgu. Yakana yurru yolŋuyu ŋuriŋi nhanukalanydja ŋayi guyaŋinyarayu ḻiya-djambatjthunydja maḻŋ'marama djinawa'wuynydja ŋurukuynydja mayali' dhäruk, ŋunhi ŋayi Godthu ḻakaraŋala yukurrana ŋurikala dhäwu'-gänharamirriwala walalaŋgala.
2PE 1:21 Liŋgu ŋunhinydjayi dhäruk yakana ŋulaŋuru yolŋuwuŋunydja guyaŋinyara. Ŋayipina ŋuriŋina Garrkuḻukthuna Walŋayu Birrimbirryu gäŋalanydja marrtjina walalanha, bala walala waŋana yukurrana dhäruktja ŋunhina liŋgu ŋunhi Godthu wekaŋala walalaŋgala waŋanharawu.
2PE 2:1 Yurru wiripu-guḻku'yunydja ŋunhinydja dhäwu'-gänharamirriyu walalay ŋuli yukurranha ḻakaranha dhäwu' walalaŋguwaywuŋuna guyaŋinyarawuy bothinyarayŋuna; ŋäthilinydja ŋunhinydja, ga bitjandhi liŋgu dhiyaŋunydja-wala yukurra yolŋu walala marrtji marŋgikunharawu nhumalaŋgu, bala yurru ḻakaramanydja djawukirrina dhäwuny'tja, yakana yuwalk yana. Yo, ŋuriŋiyi wiripu-guḻku'yunydja yurru marŋgikuma marrtji gayulnha yurru-wala wiripuna dhäwu', ga ŋuriŋiyi bothinyaramirriyunydja dhärukthu yurru baḏuwaḏuyunna wal'ŋu yana ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yurru dhärukku malthun ŋurikiyi. Garrayyu walalanha dhawaṯmaraŋala ŋuliŋuru yätjŋurunydja, ŋuriŋina nhanukalay ŋayi gulaŋ-waṉḏinyarayu, märr yurru walalanydja nhanŋuwaynha yana yolŋu walala, yurru yakana walala ḏukṯuk nhinanharawu nhanukalaŋunydja romgu, bala yurru ŋayi Godthunydja dhunupana yana walalanha baḏuwaḏuyunna.
2PE 2:2 Yo, ŋunhiyi bothinyaramirri ḻakaranharamirri yolŋu yukurra nhina yätjŋura yana, ga guḻku'na yurru Garraywu yolŋu walala malthundja nhanukalayŋuwunydja yätjkunydja romgu, bala wiripu-guḻku'yunydja yurru yolŋuyu walalay nhämana walalanha. bala waŋa yätj-ḻakaramana Garraywunydja yuwalktja rom.
2PE 2:3 Yo, ŋunhiyi walala bothinyaramirrinydja ḻakaranhamirri walala wanaŋa-ḏilkurrumirrina rrupiyawu, bala walala yurru ḻakarama dhäwuny'tja bothirrina yanana, yana ŋurikiyi märranharawu rrupiyawu. Yurru Godtja dhuwala yaka yakurr ŋorra yukurra, ŋayinydja nhäma yukurra nhaltjan walala yukurra djäma. Ŋäthilinydja benydja Godthu gurrunhara dhäruk balanyara gam', “Ŋarranydja yurru wirrkina dhä-ḏir'yun ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli marŋgikuma djarrpi'kuma yolŋu'-yulŋunha,” bitjarra. Ga yuwalknha yana ŋayi yurru dhä-ḏir'yundja walalanha, buwayakkumanydja yurru ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra ŋuli ḻakarama nhumalaŋgu bothirri.
2PE 2:4 Ŋäthilinydja be ŋunhinydja wiripu-guḻku'yu djiwarr'wuyyu yolŋuyu yätjtjaŋala, yurru yaka ŋayi Godtja waŋana bitjarra, “Bäyyi” bitjarranydja, yana ŋayi ŋurrkaŋalana walalanha ŋunha dhä-ḏir'yunamirrililina wäŋalilinydja, ga ŋunhalayina walala yukurra nhinanydja ḏapṯapmaranharana ŋunha bukumunha'ŋurana wäŋaŋura, yana liŋgu-u-u ga dhä-yawar'yunarayuna Godthu yurru walalanha mala-yarr'yundja, ga ŋuliŋuruna dhäŋuru walala yurru barrkuwatjthirrinydja nhanukala gupaḏalnha-yana-wala.
2PE 2:5 Ga bitjarrayi liŋgu be baman'tja wal'ŋu yukurrana yolŋu'-yulŋu nhinana yätjŋuranydja. Godtja yaka waŋana bitjarra, “Bäyyi,” bitjarra, yana ŋayi baḏuwaḏuyurrunana warrpam'thurrunana walalanha, ŋunhinhanydja ŋunhi walala yaka ḏukṯuk nhanŋu Godku, warrpam'thurrunana yana ŋayi baḏuwaḏuyurrunanydja gapuyuna. Yurru walŋakuŋalanydja ŋayi waŋganynhana Nowanhana yolŋunha, ŋunhinhana ŋunhi ŋayi ŋuli ḻakaranha dhäwu' dhunupa'kunha Godku, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi walŋakuŋala 7-nhanydja wiripu-guḻku'nha dhambay Nowawala.
2PE 2:6 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi baḏawaḏuyurruna yolŋu'-yulŋunha ŋunhinhanydja ŋunhi walala ŋuli yukurranha nhinanha ŋunhili märrma'ŋura wäŋaŋura Djudum ga Gumura. Yo, yätjnha yanana dhikana wal'ŋu walala ŋuli yukurranha djäma, bala ŋayi Godthunydja baḏawaḏuyurrunana ŋunhi märrma'nhanydja wäŋanha maṉḏanha gurthayuna. Ŋunhiyi wäŋanydja maṉḏanha märrma'thina dhawar'yurruna, liŋguna buwayakthinana ḻirrwi'yinana. Ga ŋunhiyinydja bitjan malina ŋilimurruŋgu, ŋuriŋiyinydjayi Godthu yukurra milkuma ŋilimurruŋguna nhaltjan yurru ŋunhi yalala ŋuriki yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yaka ḏukṯuk Godku.
2PE 2:7 Yo, ŋayi Godthu baḏuwaḏuyurrunanydja ŋunhi wäŋanha warrpam'thurruna yana, ga walŋakuŋalanydja ŋayi ŋuliŋuruyi waŋganynhana yolŋunha Lotnhana, ŋunhi ŋayipina dhuwurr-dhunupanydja yolŋu. Yo, nhinana ŋayi yukurrana Lot ŋunhiliyi wäŋaŋuranydja walalaŋgala, bala ŋayi ŋuli ŋänha yätj dhäruk walalanha, ga nhänha ŋayi ŋuli djämawuy yätjpuy walalanha bitjanana liŋgu weyinŋumirrina, bala ŋayi ŋayaŋuna yätjthina wirrkina ŋuriŋiyi romdhunydja.
2PE 2:9 Yo, Godtja ŋunha marŋgi warray, yuwalk yana ŋayi yurru walŋakumanydja ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yukurra ŋayathama baṯ bitjan nhanŋu rom, bäy warray ŋunhi ŋuli yolŋuyu gurruṯu'mirriyunydja beyarrmakkuma walalanha, bala gur'-guryun djämana yätjkuma. Ga biyapul ŋayi marŋgi yolŋu'-yulŋuwu yätjmirriwunydja rom-djarrpi'-mirriwunydja, ga ŋayathamana ŋayi yukurra walalanha, galkunna yukurra, yana liŋgu ga dha-war'yunaramirriyuna waluyu ŋayi yurru dhä-ḏir'yundja wirrkina yana walalanha, ŋurrkamanydja ŋayi yurru walalanha ŋunhana yana dhä-ḏir'yunaramirrililina wäŋalili. Ŋunhalayina walala yurru yukurra nhinanydja yarrkthunna Godkalanydja gupaḏalnha-wala yurru.
2PE 2:10 Yuwalkkuma yana Godthu yurru dhä-ḏir'yundja rom-yätjmirrinha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yukurra djäma marramba' ŋula nhä, ga nhina yukurra rommiriw walala, ŋunhi walala yurru yaka dhäruk-märrama ŋuriki walalaŋgu ŋunhi ŋayi Godthu walalanha nherrara ŋurru'-ŋurruŋu walalaŋgu. Yo, Godthunydja yurru walalanha dhä-ḏir'yun wirrkina yanana, gupaḏalnha-wala. Yo, ŋunhiyi bothinyaramirrinydja ḻakaranhamirri yolŋu walala ŋuli nhina yukurra rommiriwnha walala, ŋayaŋu walalaŋgalayŋumirrina yana; yakana walala yurru mäkiri'-witjun Godku ga ŋula yolku yolŋuwu, yana walala yurru waŋanydja yätjkumana ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yukurra nhina ŋunha ḻatju'ŋura djeŋarra'ŋura wal'ŋu Godkala wäŋaŋura. Yo, ŋunhayi djiwarr'wuyyu yolŋu'-yulŋuyu yukurra gäma ganydjarr biyapul dhika wal'ŋu, yurru yaka walala yukurra dhärra gumurrŋuranydja nhanukala Garraywala, bala waŋa yätj-ḻakaramanydja wiripu-guḻku'nhanydja. Yaka walala yukurra ŋuriŋi bothinyaramirriyunydja ḻakaranhamirriyu walalay gäma ganydjarr balanyarayi, bitjan ŋuruŋu ŋunhi djiwarr'wuyyu yolŋu'-yulŋuyu,
2PE 2:11 yurru walala ŋuli guyaŋinyamirrinydja walalanhawuy walala yanapi walala bathalamirri ga ganydjarr ḏilkurru, bala walala ŋuli yukurra yänana dhikana yätj-ḻakarama wiripu-guḻku'nhanydja.
2PE 2:12 Yo, Godthu djäma yolŋu'-yulŋunhanydja muḻkurrmirriyaŋala muka, märr yurru walala guyaŋirri ga djarr'yun, yurru ŋuriŋiyi bothinyaramirriyunydja walalay, yakana walala ŋuli guyaŋirrinydja, liŋgu walala ŋuli malthun walalaŋgalayŋuwuna ŋayaŋuwu yana, bitjan ŋuli wakinŋu wäyin. Ŋunha wäyindja ŋuli dhawal-wuyaŋirri, bala ŋuthandja, bala ŋuli yolŋunydja walalanha bumana yana, ga ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu balanyarayi yana, bitjan wakinŋu wäyin ŋunhi, liŋgu walala ŋuli malthunmirri walalaŋgalayŋu walala ŋayaŋuwu. Walala ŋuli ḻakaramanydja Godkunydja rom bawa'mirrina bitjanna, liŋgu yaka walala dharaŋan yukurra ŋunhiyi Godku romnha, bala walalanha yurru bumana yana ŋuriŋi yätjthunydja walalaŋgalay, dhawar'maramana yurru warrpam'thunna ŋunhiyi bothinyaramirrinhanydja ḻakaranhamirrinha walalanha. Bala ŋula nhä yurru yätjnha dhikana wal'ŋu maḻŋ'thun walalaŋgu, buku-ruŋiyirri ŋunhiyi yätjnha ŋunhi walala ŋuli djäma ŋuruku wiripu-guḻku'wu yätj. Yo, galŋa-djulŋithirrina yana walala ŋuli yätjtja ŋunhi rom djäma baṉarra'ŋurana, walupuynha yana; walala ŋuli djämanydja ŋula nhäna malanha yätjnha ŋunhi ŋuriŋiyi walalaŋgalay ŋayaŋuyu yukurra ḻakarama waŋa. Ga ŋunhi nhumanydja yurru Garraywalaŋumirriyunydja yolŋuyu walalay ḻuka ŋatha waŋganyŋuranydja, bala guyaŋirri yukurra Garraynhanydja yana, ga walalanydja yurru ŋunhiliyina ŋunhiyi bothinyaramirrinydja ḻakaranharamirri walala nhina yukurra galkina, waŋgany-manapanmirri nhumalaŋgalana. Yakana nhumalangu miṯtjinydja ŋunhi yurru ḏarrtjalkmirri, ŋunhi walala yurru ŋunhili nhumalaŋgalanydja, liŋgu ŋunhilinydja walala ŋuli djäma yätjkumana, yana walala yurru guyaŋirri mayali'-wilkthunna nhumalanha.
2PE 2:14 Walala ŋunhiyinydja djäl-ḏumurrumirrina yana dhäykawurruŋgunydja, ga ŋunhi walala yurru ŋula nhämanydja dhäykanha, dhunupana yana ŋayi yurru märramana djälthirrina nhanŋu. Yakana walala ŋuli ḏaḏawyun yätjŋurunydja, ga bitjandhi liŋgu walala ŋuli gaṯmaramana yana ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yukurra yaka dhärra Garraywala wuṉḏaŋarryirri. Walalaŋgu ŋayaŋunydja ŋunhi wanaŋa-ḏumurruna yanana; bitjanna liŋguna walala yukurra ḏukṯukthirrinydja märranharawuna bawala'mirriwuna nhäku malaŋuwu, buku-yattjatkunharawu walalaŋguway walala. Yurru Godthunydja wirrkina dhä-ḏir'yun yurru ŋunhinhayi walalanha.
2PE 2:15 Yo, ŋuriŋiyi bothinyaramirriyu ḻakaranharamirriyu liŋguna gonha'yurruna dhunupanydja ŋunhi dhukarr, bala walala yukurra buku-wirwiryunna marrtji'-marrtjinydja dhukarrwu ḻarrumana. Walala yukurra malthun romgunydja ŋurikina yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana ŋäthili baman', yäkuwu Baylamguna gäthu'mirriŋuwu Botjawalaŋuwuna. Baylamdja ŋunhinydja Godku dhäwu'-ḻakaranharamirri, yurru ŋayinydja djäma djarrpi'kuŋala yätj warray, märr yurru ŋayi märrama rrupiya gulku' ŋurikiyi yätjpuy warkthunara.
2PE 2:16 Yurru Godthunydja ŋanya ŋarrtjurruna bala raypirri'yurrunana waŋana. Yo, nhanŋu wäyin duŋ'kina waŋana nhanukala, yurru rirrakaynydja yolŋu, bala ŋayi Godtja waŋana ŋuliwitjarrayi duŋ'kiwala dhärukkurru, bala ḏaḏawmaraŋalana ŋunhiyi Baylamgu bawa'mirrinydja rom.
2PE 2:17 Ga ŋunhiyi yolŋu'-yulŋu bothinyaramirrinydja ḻakaranharamirri, walalanydja ŋunhi balanyarayina bitjan gapu-maŋutji ŋunhi yukurra dhärra gapumiriw baṉḏany. Walalanydja ŋunhi balanyara bitjan wakuluŋgul ŋunhi ŋayi ŋuli watayunydja yana bo'yunna-wala winya'yunmaramana. Yo, balanyarayina ŋunhiyi bothinyaramirrinydja ḻakaranhamirri yolŋu'-yulŋu, yakana yurru yolŋunha ŋayaŋunydja yal'yunmarama walalaŋgala dhärukthu. Bala nhäna ŋayi yurru ŋunhi Godthu walalaŋgu wekamanydja? Nhaltjanna walalaŋgunydja yurru maḻŋ'thun? Godthunydja yurru walalanha djuy'yunna yana-wala ŋunhana-wala buku-munha'lilina wal'ŋu wäŋalili, ga ŋunhalayina walala yurru nhinanydja yukurra gupaḏalnha-wala yanana.
2PE 2:18 Liŋgu walala ŋunhi ḻanydjat-ḏilkurru, bala ŋuli waŋa be bathalamirrina dhäruk, dhäparknha ŋunhi dhäruktja, mayali'miriwnha. Walala ŋuli ḻakarama yolŋu'-yulŋuwu bitjan, “Manymak warray dhuwalanydja, nhe yurru djäma marramba' ŋula nhä, ŋunhi nhe yukurra ḏukṯukthirri dhiyakuyi romgu.” Ga ŋuriŋiyi walalaŋgala dhärukthunydja walala ŋuli bitjanna gaṯmaramana ŋunhinhanydja walalanha, ŋunhi walala märr-yawungu yana ganaŋ'maranhamina walalawuynha walala ŋurikalanydja walalaŋgala ŋunhi walala yukurra nhina djarrpi'ŋura romŋura.
2PE 2:19 Walala ŋuli dhawu'mirriyama ŋunhiyi yuḏayuḏanhanydja Garraywalaŋumirrinha walalanha bitjan, “Nhumanydja dhuwala dhayaḻamirrina, yakana garrpiṉara walala ŋula nhäkuŋu romguŋu malaŋuwuŋu. Nhumanydja yurru djäma nhumalaŋgala yana ḏukṯukthu, nhäku nhuma djäl.” Bitjanna walala ŋuli waŋanhanydja, yurru walalanydja ŋunhinydja garrpiṉawuy warray walala yana; walala garrpiṉaranydja ŋurikiŋi liŋgu walalaŋgalayŋuwuŋu yätjkuŋu ŋunhi walalanha ŋuli yukurra gäma ŋunhawala rakunydhinyaramirrilili. Ŋunhi ŋayi yurru yolŋu ŋula yol yaka waŋa yaka'yun ŋula nhäku yätjkunydja, ŋunhiyinydja ŋayinydja bitjan garrpiṉara ŋurikiŋi yätjkuŋuna romguŋu. Ŋunhiyinydja rom bitjan nhanŋu buŋgawana.
2PE 2:20 Yo, ŋuli yurru ŋayi yolŋuyu märrama, bala yuwalkkuma marŋgithirri Djesu-Christku ŋunhi ŋayi ŋilimurruŋgu Garray Walŋakunharamirri, bala gananna rom dhiyakuy munatha'wuynydja yätjtja malanha, ŋuli ŋayi yurru ŋunhiyi yolŋu dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋayi Garraywu marŋgithina bilyun yurru balayi roŋiyirrinydja, ga ŋanyanydja yurru biyapul gaṯmarama garrpiṉ ŋuriŋiyi yätjthu ŋäthiliŋuyu romdhu, ŋunhiyinydjayi mirithirrina yätjnha wal'ŋu. Ŋäthilinydja ŋayi djämayi yätj, liŋgu ŋayi yaka marŋgi Godku Garraywu, ga ŋunhiyinydja yaka manymak, ga ŋunhi ŋayi yurru dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja marŋgithinyaraŋurunydja roŋiyirri balayi yätjlilinydja, ŋunhinydja yätjnha wal'ŋu mirithirrina yana, Godthunydja ŋanya yurru dhä-ḏir'yun wirrkina yana.
2PE 2:21 Manymak warray nhanŋu ŋunhi bini ŋayi yakanydja marŋgithinya ŋamakurru'wu romgu Garraywalaŋuwu, liŋgu yätjnha mirithirrina ŋunhiyinydja ŋunhi ŋay' yurru yolŋu ŋuliŋuru marŋgithinyaraŋuru bilyun roŋiyirri yätjlili, bala gonha'yun ŋunhiyi ḏarrtjalk rom ŋunhi Godthu ŋanya wekaŋala.
2PE 2:22 Ŋunhiyinydja balanyarana bitjan wuŋgan, ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji, bala ḻukana ŋayi yurru gaŋaru ŋanyapinya ŋayi balayi. Ga wiripunydja yukurra dhäruk waŋa bitjan gam. “Ŋuli nhe yurru rurrwuyun ḏarrtjalkkuma bikipikinhanydja, bala ŋayinydja yurru marrtji balayi, bala dhoḻumirriyanharamirrina ŋanyapinyay ŋayi biyapul.”
2PE 3:1 Yo, marrkapmirri walala, ŋarra wukirri ŋäthilinydja nhumalaŋgu bala djuy'yurrunana, ga dhuwalanydja ŋarra yurru biyapul wukirri nhumalaŋgu, yana guyaŋinyamirriyama nhumalanha ŋurikiy malaŋuwuy, märr yurru nhuma guyaŋirri ŋamathama wal'ŋu, ḏarrtjalkthu guyaŋinyarayu.
2PE 3:2 Guyaŋiya ŋunhinydja ŋunhi Godkala dhäwu'-ḻakaranharamirriyu walalay wukirri yukurrana be ŋäthili baman', ga biyakayi bili guyaŋiya romdja ŋunhi Djesu-Christthu ŋilimurruŋgala Walŋakunharamirriyu wekaŋala nhumalaŋgu ŋurikala bo'puyŋuwala walalaŋgala.
2PE 3:3 Guyaŋiyanydja wirrki dhuwala dhäruktja, liŋgu mirithirri dharrpal dhuwala. Ŋunhi yurru ŋunhinydja walu dhä-yawar'yunamirrinydja galkithirri, wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala yurru malthun walalaŋgalayŋuwuna yana djälwu, bala walala yurru beyarrmakkumana nhumalanha. Yakana walala yurru märr-yuwalkthirri ŋunhi Djesunydja yurru roŋiyirri biyapul. Walala yurru ŋuriŋiyi djäl-ḏilkurruyunydja waŋa warku'yunna bitjanna gam', “Wanhaka dhika ŋayi yolŋunydja? Be muka ŋayi dhawu'-nherraranydja roŋiyinyarawu, yurru bäyŋu warray. Ŋanapurruŋgu bäpa'mirriŋunydja walala yukurrana gatjpu'yurruna muka be nhanŋu roŋinyarawunydja, yurru liŋguna walala murrmurryurrunana. Bukmak dhuwala nhänydja malanha marrtji yukurra djambimiriwnha yana beŋuru liŋgu ŋurruŋuru ŋunhi dhuwala wäŋa maḻŋ'thurruna, yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala, ga bitjanna liŋgu yurru-wala, djambimiriw yana.” Bitjanna walala ŋuli waŋanydja yukurra ŋunhiyi warku'yunaramirrinydja walala yolŋu'-yulŋu,
2PE 3:5 liŋgu walala ŋuli dhaḻ'yunmirrina ḻiyana walalaŋguway, yakana walala ḏukṯuk guyaŋinyarawunydja ŋurikiyi, ŋunhi ŋäthili ŋurruŋura Godtja waŋana dhäruknha waŋganynha, ga ŋuriŋi dhärukthunydja nhanukala waŋanharayunydja marrtjina maḻŋ'thurrunana ŋunha djiwarrny'tja gärak ga dhuwala munatha' wäŋa. Yo, wäŋanydja munathany'tja dhuwala maḻŋ'thurrunana yana dhawaṯthurrunana beŋuru gapuŋurunydja, ga ŋuriŋiyi gapuyunydja bukmak nhä malanha yukurra marrtjinydja walŋa yana.
2PE 3:6 Ga ŋuriŋiyi liŋgu yana gapuyu Godthu bitjarra baḏuwaḏuyurrunana dhuwala wäŋanydja be baman'tja ŋäthilinydja, ŋulinyaramirriyu Nowamirriyunydja waluyu, ga bukmak ŋunhi yolŋu walala raku'-rakunydhinana ŋuriŋina gapuyuna baḏuwaḏuyunarayuna.
2PE 3:7 Ga dhiyaŋunydja-wala Godthunydja yukurra ŋayathamana ŋunha djiwarr gärak, ga dhuwala munatha' ga bukmak nhä malanha yukurra marrtjina yana-wala ŋuriŋiyi bili dhärukthu Godkala yana, yanana liŋgu-u-u ga ŋunhi yurru walu dhä-yawar'yunaramirri, bala ŋayi yurru Godthuna mala-yarr'yun marrtji, bala dhä-ḏir'yun baḏawaḏuyun dhuwurr-yätjmirrinhanydja yolŋunha walalanha ŋunhi. Bala ŋulinyaramirriyuna ŋayi yurru baḏawaḏuyun wäŋanydja dhuwala ŋuriŋi gurthayuna.
2PE 3:8 Ŋarraku ḻundu walala, guyaŋiya dhuwalayi, ga yakana meṉguŋanydja dhuwalanydja dhäwu' gam': Godkalanydja maŋutjiŋura waŋganydja ḏaykun ŋunhi liŋgu ŋupanayŋu bitjan guḻku' mirithirri dhuŋgarra 1,000-nha, ga ŋunhiyi guḻkuny'tja mirithirrinydja dhuŋgarra 1,000-dja, ŋunhinydja ŋupanayŋu yana bitjan waŋgany ḏaykun Godkalanydja. Dhuwalayi maṉḏanha märramanydja rrambaŋi yana nhanŋu Godkunydja.
2PE 3:9 Wiripu-guḻku'yunydja ŋuli yolŋuyu walalay waŋa bitjan, “Nhätha dhika ŋayi yurru Garraynydja be roŋiyirri lili? Weyinnha ŋayinydja yukurra galkun dhika ŋiniya? Nhaltjarra ŋayi?... meṉguŋala?... buku-dhumukthina?” bitjanna walala ŋuli waŋa. Yurru Garrayyunydja buku-dhumukthirri yukurra yakana, ŋayi yurru djämana yana nhä ŋayi dhawu'-nherrara; yuwalk yana ŋayi yurru roŋiyirrinydja lili, yana ŋayi yukurra bulnha galkun, liŋgu ŋayinydja yukurra mel-wuyun warray yolŋu'-yulŋuwu. Ŋayinydja ḏukṯuk bukmakku birrka'mirriwu yana, walala yurru gonha'yun walalaŋguway yätj, liŋgu ŋayi yaka ḏukṯuk yolŋuwu ŋula waŋganygu baḏuwaḏuyunarawu.
2PE 3:10 Yo, yuwalk yana ŋunhiyi Garraywunydja walu yurru buna, yurru ŋayinydja yurru buna gatjpu'-yunamiriw warray yana, bitjan warray bitjan ŋuli manaŋgan ŋunhi yolŋu marrtji, ŋunhi ŋuli marrtji yolŋu walala ŋorra'-ŋurra yakurrmirri wawu. Yo, ŋunhi yurru ŋunhiyi walu bunanydja, ŋayinydja yurru ŋunha djiwarrny'tja gärak wäŋa winya'yunna, bena dhika bathalayuna rirrakayyu, ga ŋunhayi djiwarr'wuynydja nhä malanha, ŋaḻindi ga walu ga ganyu' malanha, walala yurru nhära winya'-winyayunna marrtji ŋuriŋinayi gurthayuna. Ga dhuwala munathany'tja wäŋa ga bukmak nhä malanha yolŋuwuŋu ŋunhi goŋbuy djämawuy, bukmaknha yurru nhärana warrpam'nha, warrpam'thunna yurru winya'-winyayunna marrtji buwayakthirrina.
2PE 3:11 Yo, bukmak dhuwalayi nhänydja malanha yurru marrtji winya'-winyayunna, bala nhaltjanna dhika nhuma yurru nhinanydja yukurra dhiyaŋunydja waluyu? Ŋilimurrunydja ŋuli nhina yukurra ŋamakurru' yana ḏarrtjalk wal'ŋu ŋula nhämiriw, ganaŋ'thun yätjŋuru, nhanŋuway Godku yana.
2PE 3:12 Ŋilimurrunydja ŋuli be muka girri'-ŋamathi galkurru yukirri ŋurikiyina Godkalaŋuna waluwu. Ŋilimurrunydja ŋuli be djäma nhanŋuway, märr yurru ŋunhiyinydja walu marrtji waḏutjana lili, ŋunhi ŋayinydja yurru marrtji Godthunydja baḏuwaḏuyun winya'-winyayunmaramana ŋunha djiwarrny'tja gärak gurthayunna, ga ŋunhayi djiwarr'wuynydja nhä malanha yurru marrtji buwa'-buwayakthirrina winya'-winyayunna ŋuriŋinayi gurthayuna.
2PE 3:13 Liŋgu Godthunydja dhawu'-nherrara, ŋayinydja yukurra djäma yuṯana wal'ŋu djiwarr' wäŋa, ga yuṯana wal'ŋu munatha' wäŋa, bala ŋilimurrunydja Garraywalaŋumirrinydja yukurra yurru gatjpu'yun dhukarr-nhämanydja ŋurikiyi yuṯawuna wäŋawu, liŋgu ŋunhalayinydja Godku yolŋu walala yurru nhina yukurra rom-dhunupanamirrina yana gupaḏalnha-wala, rrambaŋina Garraywalana.
2PE 3:14 Yo marrkapmirri walala, dhiyakuyinayi ŋilimurru yukurra galkundja, ga ŋunhi ŋilimurru yukurra dhuwala mukthun galkun, ŋilimurrunydja yurru ḏiltjina wekama yätjkunydja. Wirrki yana wal'ŋu djäma nhinanharawu ŋamathanharawunydja, ḏarrtjalk yana ŋula nhämiriw. Nhiniya ŋayaŋu-yal'yunaraŋura yana Godkala ga nhanukalaŋuwala yolŋu'-yulŋuwala.
2PE 3:15 Walalanydja ŋuli wiripu-guḻkuny'tja waŋa bitjan, “Weyinnha dhuwalanydja ŋiniya,” bitjan. Yurru guyaŋiya dhuwalanydja gam': Ŋilimurruŋgu Garraynydja ŋunha galkun yukurra bulnha nhuŋu, liŋgu ŋayi ḏukṯuk nhuŋunydja walŋathinyarawu, märr nhe yurru nhina walŋa yana nhanukala wäŋaŋura. Ŋilimurruŋgala marrkapthu wäwayu Bolyu djuy'yurruna djorra' nhumalaŋgu ŋäthilinydja, ga ŋayinydja ḻakaraŋala ŋunhi yana liŋgu ŋupanayŋu dhäruk. Godthunydja ḻiya-djambatjkuŋala Bolnhanydja wirrkina yana, ga ŋunhi ŋayi ŋuli wukirri djorrany'tja ŋula yolku ŋayi ŋuli ḻakaramanydja ŋunhi yana liŋgu ŋupanayŋu dhäwuny'tja. Wiripunydja Bolwuŋu wukirriwuy dhäruk ḏälnha mirithirrina maḻŋ'maranharawu, ga ŋunhi ŋuli yakanydja yolŋuyu yaw'yun ŋunha djinawa mayali'wu ŋurikinydja dhärukku, yaka ŋayi yurru maḻŋ'marama warraŋulkurrunydja. Wiripunydja ŋuriŋi dhuŋamirriyunydja yolŋuyu walalay, ŋuriŋinydja ŋunhi walala yaka yukurra dhärra wuṉḏaŋarr Godkala romŋura, walalanydja ŋuli Bolwu dhäruknha wiripuyamana gatjpal'maramana, bitjanna yana liŋgu bitjan walala ŋuli bilmarama yukurra djarrpi'kuma ḻakarama wiripuna malanha Godkunydja dhäruk wukirriwuy. Ŋunhi ŋuli walala bitjandhiyinydja bilmarama Godku dhäruk, bala djäma djarrpi'kumanydja, ŋunhiyinydjayi bitjan walala yukurra baḏuwaḏuyunmirri walalawuynha walala.
2PE 3:17 Marrkapmirri walala, liŋguna nhuma marŋgithinana ŋurikiyinydja malaŋuwu romgu. Bira'yurra biyaka djäka nhumalaŋguway nhuma. Yaka galkikunhamiya nhumalanhay nhuma ŋurikalanydja yolŋuwala rommiriwwalanydja, märr yurru ŋayi yaka muka nhumalanha gäma gatjpal'maramanydja bilmaramanydja, märr yurru nhuma yaka galkirri yätjlilinydja romlili. Nhumanydja yukurra dhuwala dhärra yuwalkŋuŋura Godkala romŋura. Mukthurra yana dhärriyanydja ŋunhili liŋgu walŋamirriŋura dhärukŋuranydja.
2PE 3:18 Mukthurra yana marrtjiya gurarrthiya bala Garraywalanydja romŋura. Nhiniya ŋamathaŋa yana Garraywala djäkaŋura, waŋgany-manapanmiya Garraywala, ga mukthurra-wala yana marŋgithiyanydja marrtjiya Djesu-Christkalanydja ŋilimurruŋgalaŋuwala walŋakunharamirriwalanydja. Yo, Garraynydja dhuwala waŋarrnydja djeŋarra' dhika wal'ŋu, ga bitjanna liŋguna yurru, gupaḏalnha-wala yana. Yo, yuwalk.
1JO 1:1 Dhuwala ŋarra yukurra wukirrinydja nhumalaŋguna, ḻakaramana yukurra yurru ŋanya Walŋamirrinha Dhäruknha, ŋunhinha ŋunhi ŋayi nhinana yukurrana ŋurruthaŋala wal'ŋu ŋunhala, ŋunhi yaka muka yana dhuwalanydja wäŋathina. Yo, ḻakaramanydja ŋarra yukurra dhuwala ŋanyana, bili ŋanapurrunydja ŋanya ŋäkula marrtjina, ga nhäŋala ŋanapurru ŋanya dhiyaŋu ŋanapurruŋgalay wal'ŋu maŋutjiyu, ga bitjarrayi liŋgu ŋanapurru mulkana muka rumbalnydja ŋanya ŋanapurruŋgalay dhiyaŋu goŋdhu.
1JO 1:2 Yo, ŋunhiyinydja walŋanydja nhinana yukurrana ŋunhala ŋäthili wal'ŋu, bala gandarrŋuranydja dhikanydja ŋayi yolŋuthinana maḻŋ'thurruna wal'ŋu rumbalnha, bala ŋanapurru nhäŋalana ŋanya, ŋunhiyinha ŋunhi ŋayi yäkunydja Djesu-Christnha. Ga dhuwalana ŋanapurru yukurra ḻakaramana ŋanya nhumalaŋgu, ŋunhinhayi yulŋunydja ŋunhi ŋayinydja gäna wal'ŋu nhanŋunydja walŋa, Gunhu'-Waŋarrwala wal'ŋu waŋganyŋura, beŋuru bili ŋurruŋuru ga bitjan liŋgu ŋayi nhinanydja yukurra yurru walŋana yana. Ga ŋanapurrunydja dhuwala yukurra ḻakarama ŋanya nhumalaŋguna, liŋgu ŋanapurruŋgalay ŋayi yana maḻŋ'maranhamina warraŋulkunhaminanydja.
1JO 1:3 Yurru ḻakaramanydja ŋanapurru yukurra ŋunhiyi bili yana ŋunhi ŋanapurru yukurrana nhäŋala ga ŋäkula, ŋunhiyi ŋanapurru yukurra ḻakaramanydja dhuwala nhumalaŋgu, märr yurru nhumanydja waŋganyŋurayi ŋanapurruŋgala. Liŋgu ŋilimurru Garraywalaŋumirrinydja walala waŋganyŋura dhuwala, galkina yana wal'ŋu Gunhu'wala ga Gäthu'mirriŋuwala nhanukalaŋuwala Djesu-Christkala.
1JO 1:4 Ga dhuwalana ŋanapurru nhumalaŋgu wukirrina yulŋunydja, märr yurru ŋilimurru ŋayaŋunydja wirrkina wal'ŋu dhikana yana goŋmirriyirri.
1JO 1:5 Ga dhuwalana ŋanapurru yukurra ḻakaramanydja nhumalaŋgu ŋunhiyi bili dhäruk ŋunhi ŋanapurru ŋäkula nhanukuŋuway yana dhurrwarawuy ḻakaranhara Djesuwuŋu, balanyara gam': Gunhuny'tja dhuwala djarraṯawun', ḏarrtjalk wal'ŋu nhämiriw, yakana yukurra ŋorra nhanukalanydja ŋula nhä warumuk.
1JO 1:6 Ŋuli balaŋu yurru ŋali guyaŋinyamirri bitjanmirrinydja, “Ŋarranydja dhuwala galkiwuy wal'ŋu Godkalaŋuwuy,” yurru mukthun yana ŋali nhina yukurra bukumunha'ŋura romŋuranydja, ŋunhiyinydja ŋali yukurra ḻakarama bothirrina, ga yakana ŋali yukurra djäma yuwalkŋuyu wal'ŋu romdhu.
1JO 1:7 Liŋgu Gunhuny'tja nhina yukurra djarraṯawun'ŋura warray, ga ŋuli balaŋu ŋalinydja yurru bitjandhi ŋunhi nhina yukurra djarraṯawun'ŋurayi, bala ŋilimurrunydja yukurra yurru waŋganyŋurana, märr-ŋamathinyamirrina yurru yana bala-lili'yunmirri, bala ŋayinydja yurru marrtji Gunhu'yunydja ḏarrtjalkkumana ŋilimurrunha nhäwuy malaŋuway yätjpuynydja, bukmakpuy yana, rurrwuyunna yurru ŋilimurrunha ŋayaŋu ŋuriŋina ŋunhi maŋgu'-waṉḏinyarayu nhanukalayŋuwala Gäthu'mirriŋuwalana Djesuwalana.
1JO 1:8 Ŋuli balaŋu yurru ŋali ḻakaranhamirri bitjanmirrinydja, “Ŋarranydja dhuwala ḏarrtjalk warray, yaka dhuwurr-djarrpi' yolŋu,” bitjanmirrinydja yurru, ŋunhiyinydja ŋali yukurra mayali'-wilkthunmirrina, ga yakana ŋayi ŋunhiyi yuwalkŋunydja wal'ŋu nhina yukurra ŋunha ŋayaŋuŋura ŋitjalaŋgala.
1JO 1:9 Ga ŋunhi ŋilimurru yurru dhunupa'kuma ḻakaranhamirrinydja, “ŋarranydja dhuwala dhuwurr-djarrpi' yolŋu, yakana ŋamakurru',” bitjanmirrinydja, bala ŋayinydja yurru Gunhu'yunydja bäy-ḻakaramana ŋilimurrunha. Liŋgu ŋayinydja ŋunhi märr-yuwalkthinyaramirri wal'ŋu yana, ga djämanydja ŋayi ŋuli yukurra dhunupa'kuma yana, bala ŋayi yurru yana buwayakkuma ŋitjalaŋgu yätj dhuwurr, bala ḏarrtjalkkumana yurru ŋitjalanha ŋayaŋunydja.
1JO 1:10 Yo, Godthunydja ḻakaraŋala bitjarra, “Bukmak yolŋu walala dhuwurr-yätjthinanydja,” ga ŋunhi yurru ŋali ŋamakurru'-ḻakaranhamirri ŋitjalanhawuy ŋali bitjanmirrinydja, “Yaka warray dhika ŋarranydja djäma ŋula nhä yätj,” ŋunhiyinydja ŋali yukurra Gunhu'nhana ḻakarama bothinyamirrina ŋayina bitjanna, ga ŋuriŋiyinydja yukurra milkuma ḻakarama ŋitjalanha, ŋunhi yakana ŋali ŋayathama yukurra Godkunydja dhäruk ŋitjalaŋgalay ŋayaŋuŋuranydja.
1JO 2:1 Marrkapmirri walala, yumurrku' ŋarraku, ŋarra wukirrinydja yukurra dhäruktja dhuwala nhumalaŋgu, dharraykuma yukurra nhumalanha, märr yurru nhuma yaka djäma ŋula nhä yätj. Ga ŋuli nhe yurru djämanydja yätj ŋula nhä, ŋuriŋi yana liŋgu bilyurranydja roŋiyiya nhanukala Djesu-Christkalanydja, liŋgu ŋayipina ŋunhi dhuwurr-ŋamakuḻiny'tja, ga bukumirriyama ŋayi yukurra Gunhu'nha, ŋäŋ'thundja yukurra ŋilimurruŋguna, märr yurru Godthu bäy-ḻakarama ŋilimurruŋgu.
1JO 2:2 Ga yuwalk yana Godthu yurru buwayakkumanydja warrpam'thun yätjtja ŋilimurruŋgu, liŋgu Djesunydja ŋunhi burakina ŋilimurruŋgala dharapulŋura. Gunhu'yu nhäŋala nhanukala ŋunhi gulaŋ-waṉḏinyara, bala yana märraŋalana ŋunhiyi nhanukuŋu wekanhaminyaranydja, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi märraŋalayi ŋitjalanhanydja dhambay-manapara Djesuwala. Yurru yaka ŋayi rakunydhina ŋilimurruŋgalaŋunydja yana yätjku buwayakkunharawu, yuwalktja ŋayi ŋunhi burakinanydja walŋakunharawu bukmakku warray, bawala'mirrilili warray wäŋalili, märr yurru walala yaka yarrkthun Godkala gupaḏalkumanydja dhambay-manapan yätjkalanydja.
1JO 2:3 Yo, Godtja ŋunhi märr-ŋamathinyaramirri dhika wal'ŋu, ga ŋunhi ŋali ŋuli ŋayathamanydja yukurra rom ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi Godthu nherrara ŋilimurruŋgu, ŋuriŋinydjayi ŋilimurru ŋuli dharaŋanmirrina ŋunhi ŋilimurrunydja yuwalk yana wal'ŋu marŋgi Godku nhanŋuway. Ga dhuwalana romdja ŋayi ŋunhi nherrara gam', “Märr-ŋamathinyamiya bala-lili'yunmiya walala,” bitjarra.
1JO 2:4 Ga ŋunhi yurru balaŋu yolŋu yakanydja märr-ŋamathirri wiripuŋuwu yolŋuwu, yana ŋayi yurru waŋa ḻakaranhamirri märr-yuḏakthunmirri bitjan, “Ŋarranydja dhuwala marŋgi warray Godkunydja,” ŋayi ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu yukurra bothirrina ḻakarama, djawukinyaramirrina ŋayi ŋunhiyinydja; yakana yukurra Godku yuwalkŋunydja nhina nhanukala ŋunha ŋayaŋuŋura wal'ŋu, liŋgu yarryundja ŋayi yukurra ŋurikiyi romgu ŋunhi Godthu nherrara ŋunhiyi.
1JO 2:5 Ga ŋunhi ŋali ŋuli märrama dhäruktja Godnha ga yuwalknha ŋali märr-ŋamathirri yukurra wiripuŋuwunydja yolŋuwu, bala ŋali yurru dharaŋanmirrina yana, ŋunhi ŋali yukurra yuwalknha wal'ŋu nhinana waŋganyŋurana Godkalana märr-ŋamathinyaraŋura yana.
1JO 2:6 Ga ŋunhi ŋali yuwalktja nhina yukurra waŋganyŋuranydja Godkala, bala ŋali yurru marrtji yukurra malthun nhanŋuwaynha yana Djesuwuna goyurrwu, ga nhina yurru yukurra ŋunhilimi liŋgu romŋura, ŋunhi ŋayi ŋuli yukurranha Djesu nhinanha dhiyala munatha'ŋura.
1JO 2:7 Yo marrkapmirri walala, yaka ŋarra yukurra dhuwala nherraṉ yuṯanydja rom nhumalaŋgu, ŋäthiliŋu yana ŋunhiyi märr-ŋamathinyaramirri rom, ŋunhiyi yana liŋgu ŋunhi nhuma yukurrana ŋäkula beŋuru liŋgu ŋurruŋuru yana. Liŋguna nhuma marŋgina ŋurikiyi ŋäthiliŋuwunydja romgu.
1JO 2:8 Yurru romdja ŋunhiyi ŋarra yukurra ḻakaramanydja nhumalaŋgu yuwalknha wal'ŋu yuṯa, liŋgu Djesunydja ŋuli ŋayipinydja märr-ŋamathirri yukurra ŋilimurruŋgunydja yuwalk yana wal'ŋu, ga bitjandhi nhumanydja yurru märr-ŋamathinyaramirri yana walala bala-lili'yunmiya. Liŋgu ŋunha munhanydja marrtji winya'yunna bala, ga yuwalkŋunydja djarraṯawun' dhuwalana liŋguna; liŋguna dhuwalana räkukumana ŋayi yukurra dhuwala munatha'nhanydja wäŋanha.
1JO 2:9 ŋuli nhe yurru waŋa bitjandja, “Ŋarranydja yukurra dhuwala nhina djarraṯawun'ŋura warray,” bitjandja, yurru nhe yukurra nyamir'yun warray wiripuŋunhanydja yolŋunha Garraywalaŋumirrinha, yuwalktja nhe ŋunhi mukthun nhina yukurra buku-munha'ŋura warray.
1JO 2:10 Ga ŋunhi nhe märr-ŋamathirri yukurra nhokalaŋuwu wäwawu ga yapawu, bukmakku yana Garraywalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi, bala nhe yuwalkthi nhinanydja yukurra djarraṯawun'ŋurana, yakana nhuna yurru ŋula nhäyu galkinyamaramanydja yätjlili.
1JO 2:11 Yo, ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuyulkthirri yukurra nyamir'yun wiripuŋunha yolŋunha Garraywalaŋumirrinha, nhinanydja ŋayi yukurra ŋunhiyinydja yolŋu mukthun yana ŋunhili buku-munha'ŋura, yakana ŋayi marŋgi wanhawitjan ŋayi yukurra marrtji, liŋgu ŋayi yukurra ŋunhi marrtji buku-munha'kurru yana, ga buku-munha'yunydja ŋuriŋiyi ŋanya bambaykuŋalana maŋutjina. Bala djäma ŋayi ŋuli yukurra bitjanna nhä malanha yätjnha wal'ŋu yana, liŋgu yaka ŋayi yukurra wiripuŋuwu yolŋuwu märr-ŋamathirri ŋuli.
1JO 2:12 Ŋarraku yumurrku', Godthunydja liŋguna buwayakkuŋala baḏuwaḏuyurruna yätjtja nhumalaŋgu, liŋgu nhuma märr-nherraṉmirri yukurra nhanukala Djesuwalana, ga dhiyakuyi märrwu ŋarra yukurra wukirrinydja dhuwala dhäruktja nhumalaŋgu.
1JO 2:13 Yo, nhuma ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu'-yulŋu, ŋarra nhumalaŋgu wukirrinydja, liŋgu nhuma marŋgi Christkuriydja, ŋurikiyina ŋunhi ŋayinydja walŋa beŋuru liŋgu ŋurruŋuru. Ga bitjandhi liŋgu ŋarra nhumalaŋgu wukirri yukurra yuḏayuḏawunydja, liŋgu nhuma yukurra dhärra yana wuṉḏaŋarryirri Garraywala gali'ŋura, ga liŋguna nhuma djuḻkmaraŋalana dhuḏi'yunmaraŋalana ŋunhi Yätjnhanydja Mokuynhanydja, ga nhanŋu nhäŋiniŋ' yätj ŋunhi rom. Ga bitjandhiyi liŋgu ŋarra wukirri yukurra nhumalaŋgu yumurrku'wunydja, liŋgu nhumanydja marŋgi Godku Bäpawu.
1JO 2:14 Yo, dhuwalanydja dhäruk nhumalaŋgu Bäpa'mirriŋuwu walalaŋgu, liŋgu nhuma marŋgi ŋurikiyinydja ŋunhi ŋayi walŋa nhina yukurra ŋulaŋuru liŋgu ŋurruŋuru. Ga bitjandhi liŋgu nhumalaŋgu yuḏayuḏawunydja, ŋarra wukirri yukurra nhumalaŋgunydja dhipala djorra'lilina, liŋgu nhuma dhärra yukurra wuṉḏaŋarr yana Christkalanydja nhanukalay walŋayu, liŋgu ŋayathamana nhuma yukurra baṯ bitjanna yana Godku dhäruktja nhumalaŋgalay ŋunha ŋayaŋuyunydja, bala nhuma nhinana yukurra ŋunhili nhanukalaynha gali'ŋura, ga liŋguna nhuma yarrkmaraŋalana ŋanyanydja ŋunhiyi Yätjnhanydja Birrimbirrnha.
1JO 2:15 Yaka märr-ŋamathiya dhiyakuywunydja munatha'wuywunydja romgu, ga yaka yana djäl-ḏumurruyiya munatha'wuywunydja nhäku malaŋuwu. Ŋuli nhe märr-ŋamathirrinydja yukurra dhiyakuywunydja munatha'wuywunydja romgu, ŋunhiyinydja nhe yakana yukurra yuwalk märr-ŋamathirri Godkunydja Bäpawunydja.
1JO 2:16 Liŋgu ŋunhiyi munatha'wuynydja nhä malanha barrkuwatj warray, ganaŋ'thun warray yukurra ŋulaŋuru Godkalanydja Bäpawalanydja nhäŋuru malaŋuŋuru, yakana yurru ŋula yolthu yolŋuyu ŋayathama rrambaŋikumanydja munatha'wuynha ga djiwarr'wuynha. Yo, ŋuli nhe yukurra ŋoy-ŋapu'yundja ŋula nhäku malaŋuwu, malthun marrtji yana ŋuli nhokalayŋunydja nhe djarrpi'wunydja djälwu, ga bitjan liŋgu ḏukṯukthirri mel-yalmanga'yirri nhäku malanyŋuwu, ga ŋurr'yunna nhe ŋuli yukurra ŋuriki nhäku ŋunhi nhe ŋayathama yukurra, yana bathala-ḻakaranhamirrina bitjanna nhunapinya nhe, ŋunhi nhe balanyarayinydja yolŋu, ŋunhiyinydja nhe yaka Godkunydja Bäpawunydja yolŋu; nhenydja ŋunhi dhiyakuynha bäymana munatha'wuynha, liŋgu dhuwalayinydjayi rom dhiyakuynha yana munatha'wuynha.
1JO 2:17 Yaka warray biyaka djäl-ḏumurruyiya munatha'wuywunydja nhäku malaŋuwu, liŋgu munathany'tja wäŋa dhuwala marrtji yurru winya'-winyayun warray bala, galki yurru winya'yunna, rrambaŋithirrina ŋunhiyi munatha'wuynha nhä malanha ŋunhi ŋuli yukurra yolŋu walala ŋurikiyi ŋoy-ŋapu'yun. Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli djäma marrtji mukthun bala Godkala yana djälkurru, ŋunhiyinydjayi yolŋu yurru yukurra nhina walŋana, gupaḏalnha-wala yanana.
1JO 2:18 Yo yumurrku' ŋarraku, dhuwalanydja dhä-yawar'yunaraŋurana yulŋunydja, galki yurru ŋayi Godthunydja winya'yunmaramana dhuwala munathany'tja wäŋanha, warrpam'thunna yana yurru dhawar'maramana. Ŋäkula warray nhuma ŋunhiyinydjayi yolŋunha yäkunha Anti-Christnhanydja, ŋunhiyinhanydja ŋunhi ŋayi yukurra nyinyaŋdhun Christku. Ŋäkula nhuma liŋgu ŋanya, ŋunhi ŋayi yurru galki bunana, galkina ŋayi yurru maḻŋ'thunna baṉarra'lilina wapthun. Yurru dhiyaŋunydja-wala dhuwala guḻku'yuna dhika yolŋuyu walalay yukurra djäma dhiyala munatha'ŋuranydja ŋuriŋi liŋgu yana yätjthu birrimbirryu ŋunhi ŋayi yukurra ŋaramurrthirri ga nyinyaŋdhun Christku. Ga bitjandhiyina ŋali marŋgithirri yukurra ŋunhi dhuwalayinydja-wala dhawar'yunaramirrina walu.
1JO 2:19 Ŋäthilinydja ŋunhiyinydja walala ŋuli yukurranha waŋgany-manapanminya ŋilimurruŋgala Garraywalaŋumirriwala ŋurikala yolŋu'-yulŋuwala, bala walala gonha'yurrunana ŋunhiyinydja ŋilimurrunha miṯtjinhanydja, liŋgu walala yaka yuwalkkuŋala waŋganydhina ŋilimurruŋgala. Ŋunhi bini walala waŋganydja ŋayaŋu ŋilimurruŋgalanydja yana, walalanydja bini mukthunna yana waŋgany-manapanminya ŋilimurruŋgala ŋunhili miṯtjiŋura. Yurru walalanydja liŋgu gonha'yurrunana, märr yurru ŋilimurru nhäma warraŋulnha wal'ŋu, bala dharaŋanna yurru ŋunhi yaka yana walala yuwalktja waŋganydhirn yukurra ŋilimurruŋgala Garraywalaŋumirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala, yaka walala yuwalk marŋgi Christku.
1JO 2:20 Yurru nhumanydja marŋgina yuwalkŋuwunydja, warrpam'nha yana, liŋgu ŋunhiyi Garrkuḻuknha wal'ŋu Walŋa ŋayipina gulŋiyirri yukurra nhumalaŋgala ŋayaŋuŋura, ga ŋayina yuwalkkumanydja ŋuli yukurra marŋgikuma ḻakarama nhumalaŋgu.
1JO 2:21 Yo, nhuma marŋgina liŋguna ŋurikiyi yuwalkŋuwunydja. Yaka ŋarra dhuwala yukurra guyaŋirri nhumalanha yanapi nhuma dhuŋanydja. Ŋarra wukirrinydja yukurra dhuwala nhumalaŋgu, liŋgu nhuma marŋgina ŋunhi yakana ŋula waŋgany bothinyaranydja dhäruk yurru marrtji yukurra dhawaṯthun ŋurikala yuwalkŋuwalanydja Christkala.
1JO 2:22 Yol ŋayi bothinyaramirrinydja ŋunhiyi ḻakaranhamirri? Ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi waŋa ŋuli buku-nherraṉ Djesunha bitjan, “Djesunydja dhuwala yolŋu warray yana. Yaka ŋayi ŋunhi walŋakunharamirri Christ ŋulaŋuru Godkuŋu djuy'yunara,” ŋunhinayi yolŋu djawukinyaramirrinydja ḻakaranhamirri, ga miriŋu ŋayi Christku, ŋunha bala gali'ŋura yana, liŋgu ŋayi buku-nherraṉna yukurra Godnha Bäpanha ga Gäthu'mirriŋunhanydja nhanŋuway Godku.
1JO 2:23 Ŋuli yurru ŋayi ŋula yolthu yolŋuyu buku-nherraṉ ŋanya Djesunha, yaka ŋayi ḏukṯuk ŋurikiyi Gäthu'mirriŋuwu, yuwalktja ŋayi ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu buku-nherraṉ yukurra Godnha Bäpanha. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋu märr-yuwalkthirri yukurra Djesunha, ga waŋa ŋuli ŋanya bitjandja, “Yuwalk muka ŋayi ŋunha Godku Gäthu'mirriŋunydja,” bitjandja, ŋunhinayi yolŋu yuwalktja marŋgi Godku Bäpawu, ga nhina ŋayi yukurra waŋganyŋura nhanukala Godkala.
1JO 2:24 Yo, mulkiya baṯ biyaka ŋunhiyi liŋgu dhäruknha ŋunhi nhuma ŋäkula beŋuru ŋurruŋuru. Ŋunhi nhe yurru märr-yuwalkthirri yukurra ŋurikiyi bili dhäwu'wu, ga yakana ŋuli märrama wiripu dhäwu' ŋanya Djesunha, bala nhe nhinanydja yukurra yurru dhambaynha yana Gäthu'mirriŋuwalana ŋunhi, ga bitjandhi liŋgu nhe yurru nhinayi galki nhanukala Bäpa'mirriŋuwalanydja, waŋganyŋurana yana nhanukalana.
1JO 2:25 Ga bitjarrayi ŋunhi Godthu dhawu'-nherrara ŋilimurruŋgu, ŋilimurru yurru nhina yukurra walŋana, galkina yana nhanukala bitjanna liŋguna, gupaḏalnha yurru.
1JO 2:26 Yo, wukirrinydja ŋarra yukurra dhuwala dhäruktja nhumalaŋgu Garraywalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu, yana djäkakuma ḻakarama ŋunhinha bothinyaramirrinha ḻakaranhamirrinha walalanha, märr nhumalanha walala yurru yaka mayali'-wilkthundja, bala gatjpaḻ'marama gäma wiripuŋulili dhäruklili.
1JO 2:27 Yurru nhumalaŋgunydja ŋayipi Christthunydja liŋguna wekaŋalana nhanŋuway ŋunhiyi Garrkuḻuknha Birrimbirr, ga nhinanydja ŋayi yukurra dhuwalina nhokalana ŋayaŋuŋura. Yakana nhe yukurra yurru warrya'yun ḻarruma yolŋuwu, märr yurru ŋayi ŋula yolthu nhuna marŋgi-wekamanydja, liŋgu ŋayi Godkalanydja Birrimbirryu yukurra marŋgi-wekamana nhuna bukmakkuna nhäku malaŋuwu, ga ḻakaramanydja ŋayi yukurra ŋunhiyi yuwalknha, yakana bothirri. Yo, ŋayi Garrkuḻukthu Birrimbirryu marŋgi-wekaŋala nhumalaŋgu yuwalknha wal'ŋu yana, bala nhiniyanydja yukirriya ŋunhili liŋgu dhärukŋura, dhambay Garraywala yana.
1JO 2:28 Yumurrku' ŋarraku, biyaka nhiniya galki yana dhambay-manapanmiya Christkala, märr yurru nhe dhärranydja gumurrŋuranydja nhanukala rum'rumdhunamiriwnha wal'ŋu ŋunhi ŋayi yurru maḻŋ'thundja; märraŋa ŋanya dhäruktja, märr yurru nhe yakana dhuḏi-yarrkthundja goranydja nhanŋu, ŋunhi ŋayi yurru bunanydja.
1JO 2:29 Liŋgu muka nhe marŋgi yulŋunydja nhanŋu Christku, ŋunhi ŋayinydja rom-dhunupa wal'ŋu, ga wiripunydja nhe marŋgi ŋuriki yolŋuwu ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yukurra ŋamathama wal'ŋu, ŋunhiyinayi yolŋu liŋguŋuwuynha yuṯathinyara ŋuriŋi Godkalana walŋayu.
1JO 3:1 Guyaŋiyana walala, bala marŋgithiyana nhäyinyara Gunhu'wu Godku ŋunhi märr-ŋamathinyara. Wirrki yana ŋayi märr-ŋamathirrinydja yukurra ŋilimurruŋgu ŋuli, bala ŋayi ŋuli yäku-ḻakaramanydja ŋilimurrunha “yumurrku' Godku” bitjanna. Ga yuwalk muka ŋilimurru yana Godkunydja yumurrku'. Ŋunhiyi munatha'wuynydja yolŋu walala yakana ŋuli marŋgithirri ŋilimurruŋgu, liŋgu Gunhu'wunydja walala yakayi yana marŋgi.
1JO 3:2 Marrkapmirri walala, dhiyaŋunydja-wala dhuwala ŋilimurru nhanŋuwaynha yana Godkuna yumurrku', yurru ŋayipi Godthunydja yaka muka yana maḻŋ'maraŋalanydja ŋilimurruŋgu nhäyinyara ŋunhi ŋilimurru yurru yolŋu walala yalalanydja. Yurru ŋilimurru marŋginydja waŋganygu dhiyaku gam': Ŋunhi yurru ŋayi Djesunydja maḻŋ'thun warraŋulthirri, ŋilimurrunydja yurru ŋunhi balanyarana yana liŋgu bitjan ŋayipi yana, liŋgu ŋilimurru yurru nhämana ŋanya, ŋunhi ŋayinydja gäna wal'ŋu yana ḏarrtjalk.
1JO 3:3 Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra nhina dhuwala galkunna, dhukarr-nhämana yukurra ŋurikinayi ḏaykun'ku ŋunhi ŋilimurru yurru nhämana ŋanya Djesunha, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yarrkthunna yana yätjŋurunydja, ḏupthunna ŋitjalaŋgalayŋuŋuru bitjanna ŋayaŋuŋurunydja, märr yurru ŋali ḏarrtjalknha ŋula nhämiriwnha, bitjan ŋunhi ŋayipi Djesu.
1JO 3:4 Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu djäma marrtji yätjtja, ŋunhiyinydjayi yolŋu rom-bakmaranhamirrina ŋayi, liŋgu bakmaramanydja ŋayi yukurra Godkuna rom. Nhä dhuwala ŋayi yätjtja? Yätjtja dhuwala balanyara gam': Ŋunhi ŋayi yurru yolŋu buku-nherraṉ Godku dhäruknha, liŋgu ŋayi yaka djäl ŋurikiyi Godkalaŋuwunydja romgu malthunarawu, ŋunhiyinydjayi yolŋu dhuwurr-yätjnha ŋayi.
1JO 3:5 Nhuma marŋgi muka nhanŋu Djesuwunydja, ŋunhi ŋayinydja maḻŋ'thurruna dhiyala yolŋu yana rumbal, märr ŋayina yurru yolŋu'-yulŋuwunydja yätj dhuwurr ŋunhi warrpam'thuna dhawar'marama gäma. Yurru Djesunydja ŋunhi ŋayipinydja dhuwurr-yätjmiriw warray, ḏarrtjalk warray dhika, bäyŋuna yukurra ŋorra nhanukalanydja yätj.
1JO 3:6 Ga ŋunhi ŋayi yukurra yolŋu nhina dhambay Djesuwalanydja, ŋunhinayi yolŋu yakanydja ḏukṯuk ŋayi yurru djäma ŋula nhä yätj. Ga ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli mukthundja-wala yana djämanydja marrtji yätj, yaka ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu dharaŋan yukurra Garraynhanydja nhäyinyara ŋayi, ga yakana ŋayi marŋgi nhanŋu Garraywu yana.
1JO 3:7 Yo yumurrku' ŋarraku, yaka malthurra ŋurikiyinydjayi yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra nhina wiripuŋuŋura romŋura, yana nhuna ŋayi yurru mayali'-wilkthun ŋuriŋiyi bothinyarayŋuyu romdhu. Ŋunhi ŋayi yukurra ŋula yolthu djäma ŋuli ŋamathama, ŋurikiyina yolŋuwu ŋayaŋu dhunupanydja, balanyaranydja bitjan Garray Djesu ŋayipi.
1JO 3:8 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu djäma marrtji yätjtja, ŋunhiyinydjayi yolŋu nhanŋu yätjkuna ŋurikina Satanguna, liŋgu ŋunhiyinydjayi Mokuynydja dhuwurr-yätjnha yana; beŋuru bili ŋurruŋuru ŋayinydja ŋuriŋiyinydjayi djäma yukurrana yätj, ga yana liŋgu dhiyaŋu-wala. Dhiyakuyina ŋayaŋuwu ŋunhi ŋayi Godku Gäthu'mirriŋunydja maḻŋ'thurruna yolŋuthinanydja, märr yurru ŋayi buwayakkumana yana warrpam'thunna baḏuwaḏuyun ŋurikiŋiyi Satanguŋunydja nhä malanha bukmak djämawuy.
1JO 3:9 Ŋuli nhe yuwalktja wal'ŋu Godkunydja nhanŋuwaynydja, bala nhe yakana yurru djäma nhä malanha yätjtja, liŋgu nhanŋuwaynydja Godkunydja walŋa dhuwali ŋayaŋuŋurana nhokala; nhe yurru ŋuyulkthirrina nyinyaŋdhunna ŋuriki yätjkunydja wal'ŋu yana, liŋgu nhenydja walŋathina yuṯathinana ŋuriŋi Godkalana nhanukalaynha wal'ŋu walŋayu.
1JO 3:10 Ga bitjandhina nhe yurru yolŋunha nhäma dharaŋandja, yolku ŋayi ŋunhiyi yolŋu wal'ŋu,... Godku?... mak Satangu. Ŋuli ŋayi yurru yolŋuyu djäma yakanydja dhunupa, ŋunhiyinydja yolŋu yakana nhanŋu Godku, ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋu yaka yukurra märr-ŋamathirri wiripuŋuwu yolŋuwu, Garraywalaŋumirriwu walalaŋgu, ŋunhiyinydja yakana yuwalk Godkunydja walŋa nhanukala ŋayaŋuŋura.
1JO 3:11 Liŋgu beŋuru nhuma ŋurruŋuru ŋunhi ŋäkulanydja ŋunhiyi liŋgu ŋupanayŋu yana dhäwuny'tja balanyara gam': Nhuma yurru märr-ŋamathinyaramirri bala-lili'yunmirri yana. Yo, ŋilimurrunydja dhuwala galkiwuynha wal'ŋu yana gurruṯu'mirri, bukmak ŋunhi Godkunydja yolŋu walala, bitjan gutha'manydjina yana.
1JO 3:12 Ŋilimurrunydja yurru yaka ŋoy-ŋorra wiripuŋuwu yolŋuwu, bitjandja bitjan ŋunhi yolŋu Gayin yäku, ŋunhi ŋayi yukurrana nhinana be ŋäthili ŋurukala yätjkala Mokuywala romŋura wal'ŋu. Ŋuriŋiyinydjayi Gayindhunydja yäkuyu bumara murrkay'kuŋala nhanŋuway gutha'mirriŋunha, liŋgu ŋayipi ŋuli ŋuriŋiyi Gayindhu yukurranha djäma yätjkunha, ga nhanukala ŋuriŋi yukuyuku'mirriŋuyunydja djäma yukurrana ŋamakurru' wal'ŋu yana.
1JO 3:13 Gutha walala ŋarraku, yaka ṉirryurranydja yana ŋunhi walala yurru dhiyakuy munatha'wuynydja yolŋu walala ŋoy-ŋorra nhuŋu.
1JO 3:14 Ga balakurruyina nhe yurru dharaŋanmirrinydja nhunapinyay nhe, ŋunhi nhe gonha'yurrunana rakunydhinyaramirrinydja rom ŋunhi liŋguna, bala nhinana nhe yukurra walŋamirriŋurana yana romŋura, liŋgu nhe yuwalkkuma märr-ŋamathirri wal'ŋu yukurra wiripu-guḻku'wunydja Godkalaŋumirriwu yolŋuwu walalaŋgu. Ga ŋunhi yurru ŋayi yolŋu yakanydja yukurra märr-ŋamathirri wiripuŋuwu yolŋuwu, ŋunhiyinydjayi yolŋu mukthun yana nhina yukurra rakunydhinyaramirriŋura romŋura.
1JO 3:15 Yo, ŋuli nhe yurru ŋaramurrthirrinydja wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ŋayinydja Godthunydja nhuna yukurra ḻakarama ŋunhi nhenydja murrkay'-bunharamirrina yolŋu. Ga liŋguna nhuma ŋäkulanydja, ŋunhi Godkunydja walŋa yakana yukurra gulŋiyirri ŋurikalayinydja murrkay'-bunharamirriwalanydja yolŋuwala, yakana yurru ŋayi ŋunhiyi ŋaramurrmirrinydja yolŋu nhina yukurra ŋunhalanydja Godkalanydja wäŋaŋura.
1JO 3:16 Ga ŋalinydja marŋgina yuwalkkunydja märr-ŋamathinyarawu, liŋguna ŋali nhäŋalana Djesuwalana, ŋunhi ŋayi wekanhamina walŋa ŋanyapinyay ŋayi, bala rakunydhina ŋayi ŋayipina ŋitjalaŋgalanydja dharapulŋura, märr yurru ŋilimurrunydja manymak wal'ŋu yana walŋa nhina yukurra. Ga ŋilimurruŋga wiripunydja yurru märr-ŋamathirri Garraywalaŋumirriwu yolŋu'-yulŋuwu, ga walŋa-wekanhamirri bitjandhi muka guŋga'yun walalanhanydja, märr yurru walalanydja nhina yukurra ŋamathama yana.
1JO 3:17 Yo, ŋuli ŋayi yukurra yolŋuyu ŋayathama guḻkuny'tja wal'ŋu, ga nhäma ŋayi yurru ŋunhi gutha'mirriŋunha nhanŋuway, ŋayi yukurra nhina dhäparktja ŋula nhämiriwnydja, ga yakanydja ŋayi yurru ŋunhiyi wekama nhanŋu ŋula nhä, Godkunydja märr-ŋamathinyara yakana nhina yukurra ŋurikalayinydjayi yolŋuwala ŋoy-wuyunaramiriwwalanydja.
1JO 3:18 Yo yumurrku' ŋarraku, yuwalkkuŋa yana wal'ŋu märr-ŋamathinyamiya bala-lili'yunmiya. Yaka waŋiya yana dhäruktja waŋganydja, “Ŋarra yukurra märr-ŋamathirri wiripu-guḻku'wunydja,” biyakanydja nhe yurru yakana. Ŋali yurru yuwalktja wal'ŋu märr-ŋamathirri wiripuŋuwunydja yolŋuwu, bala yana djäma muka guŋga'yun ŋanya ŋuriŋi märr-ŋamathinyarayu ŋayaŋuyu yana.
1JO 3:19 Ga balakurruyina ŋali yurru yana dharaŋanmirrinydja, ŋunhiyinydja ŋali yukurra nhina bitjan yuwalkŋuŋurana yana, bala ŋali yurru nhinanydja yukurra ŋoy-yal'yunarana yana, yakana yurru ŋali barrarirri nhanŋu Godku.
1JO 3:20 Yo, ŋuli balaŋu ŋayaŋunydja ŋilimurruŋgu yurru waŋa yukurra yätj-ḻakarama ŋilimurrunha, yakana ŋalinydja yurru barrarirri nhanŋu Godku, liŋgu Godtja ŋunhi biyapul warray-wala ŋurikalayi ŋayaŋuwalanydja, ga marŋginydja ŋayi bukmakku warray.
1JO 3:21 Ga ŋunhi ŋali yukurra yuwalkkuma wal'ŋu märr-ŋamathirri wiripuŋuwu yolŋuwu, bala ŋayinydja yurru ŋayaŋuyunydja ŋilimurruŋgala yakana yätj-ḻakarama ŋilimurrunha; ŋilimurru yurru yana marrtji ŋunhiwala Godkalanydja galkithirrina barrarimiriwnha rum'rumdhunamiriwnha ŋula nhämiriwnha.
1JO 3:22 Bala ŋilimurru yurru waŋanydja ŋäŋ'thun birrka'mirrina yana ŋanya, ga ŋayinydja yurru wekamana yana ŋitjalaŋgu. Yo, ŋalinydja yurru märramana yana nhanukuŋu ŋunhi nhäku ŋali yurru ŋäŋ'thun yukurra ŋanya, liŋgu ŋayinydja yukurra galŋa-djulŋithirrina yulŋunydja ŋitjalaŋgala, ŋunhi ŋali yukurra nhina ŋunhiliminayi nhanukalana romŋura.
1JO 3:23 Ga dhuwalana ŋunhiyi romdja gam' ŋayi nherraranydja ŋilimurruŋgu. Ŋilimurru yurru märr-nherraṉmirri yäkulilinydja nhanukalaŋuwala Gäthu'mirriŋuwala Djesu-Christkala yana, ga bitjandhi liŋgu ŋilimurrunydja yurru märr-ŋamathinyaramirri bala-lili'yunmirri yana, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋunhi ŋayipi Garrayyu nherrara rom ŋilimurruŋgu.
1JO 3:24 Ga ŋunhi ŋali yurru ḏälkumanydja yukurra ŋunhiyi romnha Godkuŋu, ŋalinydja yurru nhina yukurra Godkalana yana, ga ŋayi yurru God ŋayipi nhina yukurra ŋitjalaŋgala ŋayaŋuŋura. Ga balakurruyina ŋali yurru dharaŋanmirrinydja ŋunhi ŋayinydja yukurra Godtja nhina dhika ŋayaŋuŋura ŋitjalaŋgala djinawa', ŋuriŋiyinayi nhanukalay ŋayi Birrimbirryu Garrkuḻukthuna ŋunhi ŋayi Godthu wekaŋala ŋitjalaŋgala ŋayaŋulilina.
1JO 4:1 Yo marrkapmirri walala, ŋunhi yurru ŋula yolŋu waŋanydja ḻakaranhamirri bitjandja, “Ŋarrakalaŋukurrunydja ŋayi ŋuli Godkunydja Birrimbirr waŋa yukurra,” bitjan, ŋäthilinydja nhe yurru gatjarr'yun ŋanya ŋunhiyi birrimbirrnha, yurruna nhe yurru märr-yuwalkthirrinydja; maḻŋ'maraŋa ŋanya ŋäthili wanhaka ŋunhiyi yuwalk wal'ŋu Godku Birrimbirr, mak bothinyaramirri birrimbirr ŋunhi. Gatjarr'yurra ŋanya ŋäthilinydja, liŋgu guḻku'yu yolŋuyu walalay ŋuli ḻakarama bothinyaramirriyunydja dhärukthu birrka'mirriŋura wäŋaŋura.
1JO 4:2 Yurru nhumanydja dharaŋanna yurru ŋunhi Godkunydja Birrimbirrnha, liŋgu ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu waŋa Djesunha yukurra bitjan, “Djesunydja ŋunha Christ, yurru maḻŋ'thurrunanydja ŋayi yolŋuna rumbalnydja dhiyala munatha'ŋuranydja,” ŋunhi ŋayi yurru yolŋu bitjandhiyinydja waŋa, ŋunhiyinydjayi ḻakarama ŋayi yukurra Godkalana Birrimbirryu Garrkuḻukthuna.
1JO 4:3 Ga ŋunhi ŋayi yurru yolŋuyu waŋa wiripukumanydja Djesunha, ŋunhiyinydjayi yolŋu yukurra waŋa birrimbirryu ŋula yolkalana wiripuŋuwalana, ŋurikalana ŋunhi ŋayi yukurra nyinyaŋdhun Garraywu Christku. Nhuma ŋäkula muka ŋäthilinydja ŋanya marrtjinyarana lili, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi miriŋu nhanŋu Djesu-Christku, ga liŋguna ŋayi dhika djämanydja yukurra dhiyalaŋumina munatha'ŋurana wäŋaŋura guḻku'walana yolŋu'-yulŋuwalanydja.
1JO 4:4 Nhuma yumurrku' ŋarraku, nhumanydja dhuwala nhanŋuway yana Godku walala, ga nhumana djuḻkmaraŋalanydja ŋunhinhanydja walalanha bothinyaramirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha. Liŋgu nhanŋuwaynydja Godkunydja Garrkuḻuktja Birrimbirr dhuwalina ŋayi nhina yukurra nhokalana ŋayaŋuŋura, ga ŋayinydja ŋunhi biyapul warray wal'ŋu garrwar warray-wala ŋurikalanydja yätjkalanydja birrimbirrwala, ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋurikala munatha'wuywala yolŋu'-yulŋuwala.
1JO 4:5 Yo, ŋunhiyinydjayi walala bothinyaramirrinydja ḻakaranhamirri dhiyakuy warray munatha'wuy warray, yana walala ŋuli waŋa munatha'wuyyu dhäwu'yu, bala ŋuli ŋunhi munatha'wuynydja yolŋu walala mäkiri'-witjunna yana ŋurikiyi, bala märr-yuwalkthirrina walalaŋgalaŋuwu dhärukkunydja.
1JO 4:6 Yurru ŋilimurrunydja dhuwala nhanŋuway yana Godku warray yolŋu walala, ga ŋunhi ŋayi ŋula yol marŋginydja Godku, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu mäkiri'-witjun ŋilimurruŋguna yana. Ga ŋunhi ŋayi yakanydja Godku yolŋu, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydjayi yakana mäkiri'-witjun ŋilimurruŋgunydja. Ga bitjandhina nhuma yurru dharaŋandja ŋunhinha yolŋunha ŋunhi ŋanya yukurra gäma ŋuriŋiyi yuwalkŋuyu birrimbirryu wal'ŋu. Liŋgu ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi gänhara ŋurikiŋi bothinyaramirriwuŋu birrimbirrwuŋu, yakana ŋayi yurru ŋunhiyinydjayi mäkiri'-witjun ŋäma nhokuŋunydja dhäwu'.
1JO 4:7 Yo marrkapmirri walala, ŋilimurru märr-ŋamathinyaramirrina gul' bala-lili'yunmirrina yana, liŋgu märr-ŋamathinyaranydja dhuwala Godkuŋuna wekanhara yanana nhanukuŋuwaynha, ga ŋunhi nhe ŋuli märr-ŋamathirri wiripuŋuwunydja yolŋuwu, ŋunhiyinydja nhe yuṯakunharana liŋguwuynha ŋurikiŋiyina Godkuŋuna nhanukuŋuwaynha walŋawuy, bala nhe marŋgina ŋunhi Godku nhanŋuwaynydja.
1JO 4:8 Ŋunhi nhe yakanydja yurru yukurra märr-ŋamathirri, nhenydja yakana marŋgi yana Godkunydja, liŋgu God dhuwala ŋayipi märr-ŋamathinyaranydja.
1JO 4:9 Ga ŋunhiyi märr-ŋamathinyaranydja warraŋulthinana maḻŋ'thurruna, rumbalnha ŋayi dhuwala nhinananydja yukurrana ŋilimurruŋgala, liŋgu Godthu djuy'yurruna nhanŋuwaynydja ŋunhiyi Gäthu'mirriŋunha dhipala munatha'lilina, märr yurru ŋilimurrunydja walŋathirriyi nhina ŋuliwitjan nhanukalana.
1JO 4:10 Yo, yolŋuwuŋunydja ŋunhinydja märr-ŋamathinyara yana ḏukṯuk warray, djäl warray, yurru Godkunydja märr-ŋamathinyara ganaŋ'thun yukurra, wekama warray marrtji ŋuli. Yaka ŋilimurru yana yuwalkkuŋala märr-ŋamathina Godku ŋäthilinydja wal'ŋu, liŋgu yuwalktja märr-ŋamathinyara balanyara gam': Godthunydja wekaŋala nhanŋuwaynydja ŋayi Gäthu'mirriŋunha, märr yurru ŋayi rakunydhirri ŋilimurruŋgalana dharapulŋura, märr yurru nhanukalanydja maŋgu'-waṉḏinyarayu ŋilimurruŋgunydja yätj malanha buwayakkumana warrpam'thunna.
1JO 4:11 Marrkapmirri walala, yuwalk yana ŋayi Godtja märr-ŋamathirri yukurra ŋilimurruŋgu wirrki wal'ŋu yana, bala ŋilimurrunydja yurru märr-ŋamathinyaramirrina bala-lili'yunmirri ŋuriŋi liŋgu yana ŋupanayŋuyu märr-ŋamathinyarayunydja waŋganydhu.
1JO 4:12 Yakana ŋula waŋganydhu yolŋuyu nhäŋalanydja Godnha nhanukalay ŋayi maŋutjiyu, yurru Godtja dhuwala warray ŋayipinydja nhinana yukurra ŋitjalaŋgalanydja ŋayaŋuŋura, ŋunhi ŋali yukurra märr-ŋamathinyaramirrinydja bala-lili'yunmirri. Yo, nhinanydja ŋayi ŋuli yukurra God dhuwala ŋayaŋuŋura ŋitjalaŋgala, bala ŋilimurrunydja yurru yukurra nhina ŋuriŋiyina liŋguna Godkalana yana märr-ŋamathinyarayu, ŋuriŋina ŋunhi ŋayi ḏarrtjalk wal'ŋu yana ŋayipi.
1JO 4:13 Ga ŋunhi ŋali yurru märr-ŋamathirri wiripuŋuwunydja yolŋuwu ŋuriŋi yuwalkŋuyunydja märr-ŋamathinyarayu Godkalanydja, balakurruyinydja ŋali yurru dharaŋanmirrina nhänharamirri, ŋunhi ŋali yukurra nhina yuwalk yana Godkala wal'ŋu, ga ŋayi nhina yukurra ŋitjalaŋgala. Liŋgu ŋunhiyinydjayi yuwalkŋunydja märr-ŋamathinyara dhawaṯthun ŋuli yukurra ŋuliŋuruna liŋguna Birrimbirrŋuru Godkalana nhanukalaynha, ŋunhi ŋayi ŋanya wekaŋalana liŋguna ŋitjalaŋgala ŋayaŋulilina.
1JO 4:14 Ga ŋanapurrunydja ŋuriŋinydja malthunaramirriyunydja walalay nhäŋala warray ŋanya ŋunhiyi Godkunydja Gäthu'mirriŋunha, ga yuwalk dhuwala ŋanapurru ḻakaramanydja nhumalaŋgu yukurra bitjandja gam': Godthu Gunhu'yu djuy'yurruna nhanŋuway ŋayi Gäthu'mirriŋunha walŋakunharawu dhiyaku wäŋawu, ŋayinydja ŋunhi Walŋakunharamirrina wal'ŋu Godkuŋu yana djuy'yunara.
1JO 4:15 Ga ŋunhi ŋayi yurru yol waŋa ḻakarama ŋanya Djesunha bitjandja, “Ŋayinydja ŋunha Gäthu'mirriŋu Godku,” bitjandhiyinydja yurru, ŋurikalayinydja yolŋuwala yukurra yuwalknha God nhina, ga ŋayi ŋunhiyi yolŋu nhina yukurra nhanukala Godkala.
1JO 4:16 Yo, marŋgina ŋalinydja ŋunhi ŋayi yukurra God märr-ŋamathirri ŋitjalaŋgunydja, bala ŋali yukurra ŋayaŋu-nherraṉmirrina nhanukala märr-ŋamathinyaralilinydja ŋunhiwalayi. Liŋgu Godtja ŋunhi ŋayipinydja märr-ŋamathinyara, ga ŋunhi yurru ŋali nhina yukurra märr-ŋamathinyaŋuranydja, ŋali yukurra ŋunhi nhinanydja nhanukalaynha Godkalana yana, ga God ŋayipi nhina yukurra ŋitjalaŋgala.
1JO 4:17 Bala ŋalinydja yurru dhärra yukurra rum'rumdhunamiriwnha ga barrarimiriwnha gumurrŋurana nhanukala Godkala, liŋgu ŋali märr-ŋamathirri ŋuli yukurra wiripuŋuwuna ŋuruku yolŋuwu yuwalkkumana wal'ŋu ŋuriŋi Godkala märr-ŋamathinyarayunydja. Yakana ŋali yurru goranydja beyaṉiyirri ŋulinyaramirriyu mala-yarr'yunaramirriyunydja waluyu, liŋgu dhiyalaŋuminydja wäŋaŋura munatha'ŋuranydja ŋali yukurra nhina waŋganyŋurana, rrambaŋina yana ŋurikala wiripu-guḻku'wala Godkalaŋumirriwalanydja yolŋu'-yulŋuwala, bitjan yana liŋgu bitjan ŋayi Christ yukurra nhina waŋganyŋura yana nhanukalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwala, märr-ŋamathinyaraŋura yana.
1JO 4:18 Ga ŋunhi nhe nhina ŋuli yukurra märr-ŋamathinyaraŋura, yakanydja nhe yurru barrarirri ŋula nhäkunydja, liŋgu ŋuriŋi märr-ŋamathinyarayunydja yurru winya'yunmaramana yana ŋunhi barrarinhanydja. Yo, ŋunhi ŋali yukurra guyaŋirri ŋula yolnha ŋunhi ŋayi ŋitjalanha yurru buma dhä-ḏir'yun, ŋali yurru ŋurikiyi yolŋuwu beyaṉiyirrina, ga ŋunhi ŋali yurru beyaṉiyirri Godkunydja yukurra, ŋuriŋiyi ḻakarama yukurra ŋitjalanhanydja ŋunhi ŋali yukurra yakana nhina ŋunhili Godkalanydja märr-ŋamathinyaraŋura. Liŋgu Godthunydja yurru yakana ŋitjalanha dhä-ḏir'yun, ŋunhi ŋali yukurra märr-ŋamathirri wiripuŋuwunydja yolŋuwu yuwalkkuma dhika wal'ŋu.
1JO 4:19 Yo, ŋalinydja Garraywalaŋumirrinydja yolŋu walala märr-ŋamathirri ŋuli yukurra wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu, liŋgu ŋayi ŋäthilinydja God märr-ŋamathina ŋitjalaŋgu.
1JO 4:20 Yo, ŋuli nhe yurru waŋa bitjan gam', “Ŋarranydja märr-ŋamathirri yukurra Godkunydja,” bitjan, yurru ŋuyulkthirri warray nhe yukurra ŋuruku wiripuŋuwunydja yolŋuwu Garraywalaŋumirriwu, ŋunhiyinydjayi nhe bothinyaramirrina yolŋu, yakana nhe yukurra yuwalk ḻakaranhamirri nhunapinyay nhe. Liŋgu ŋayipinydja Godtja nhinana yukurra ŋurikalayinydjayi yolŋuwala, ŋunhi nhe ŋuli gumurr-nherraṉ ŋuyulkthirri nhanŋu. Ga ŋunhi nhe ŋuli yakanydja märr-ŋamathirri yolŋuwu ŋurikiyi, ŋunhi nhe yukurra nhämanydja ŋanya dhiyaŋu maŋutjiyu, yakana nhe yurru yuwalktja märr-ŋamathirri Godkunydja, ŋurikinydja ŋunhi nhe yukurra yaka ŋanya nhäma.
1JO 4:21 Yo, Christthu ŋayipi yana nherrara romdja dhuwala ŋilimurruŋgu gam': Ŋunhi nhe märr-ŋamathirri yukurra Godku nhanŋuway, nhenydja yurru bitjandhi liŋgu märr-ŋamathirriyi Godkalaŋuwu wiripu-guḻku'wunydja yolŋu'-yulŋuwu.
1JO 5:1 Yo, nhumanydja dhuwala nhanŋuway Godku yana yumurrku', ŋunhi nhuma yukurra yuwalkkuma märr-yuwalkthirrinydja Djesunha, ŋunhi ŋayinydja yuwalk yana ŋayipi Christ, Godkuŋu djuy'yunarawuy ŋunhi. Yo, ŋunhi nhe ŋuli märr-ŋamathirrinydja yolŋuwu bäpa'mirriŋuwu, ga nhenydja yurru bitjandhi liŋgu märr-ŋamathirriyi ŋurikalaŋuwuyi yothu'wunydja yana.
1JO 5:2 Ga ŋunhi ŋilimurru ŋuli yukurra märr-ŋamathirri Godku, ga dhäruk ŋanya märramanydja yukurra, ŋalinydja yurru märr-ŋamathirriyi Godkalaŋumirriwu yumurrku'wunydja bukmakku yana miṯtjiwu.
1JO 5:3 Yo, ŋunhi ŋali yuwalkkumanydja märr-ŋamathirri yukurra Gunhu'wu Godku, ŋali yurru yukurra ŋayathama ŋunhiyi romnha nhanŋu baṯ bitjanna, ga romdja ŋunhiyi ŋayi nherrara ŋitjalaŋgu, yaka ŋunhiyi ḏälnydja ga ŋonuŋdja, yaka ŋitjalanha yukurra ŋula djawar'-wekama ŋuriŋiyi.
1JO 5:4 Liŋgu ŋunhinydja nhä malanha ŋunhi ŋuli dhawaṯthun yukurra Godkala, ŋunhiyinydjayi djuḻkmaramana marrtji munatha'wuynhanydja nhänha malaŋunha, ga nhenydja yurru djuḻkmarama yukurra munatha'wuynhanydja dhiyakuynhanydja romnha märr-yuwalkthinyarayuna yana.
1JO 5:5 Yakana yurru ŋula yol yolŋu djuḻkthun gänanydja nhanukalaynydja ŋayi ganydjarryu be; ŋuriŋiyi liŋgu yolŋuyu djuḻkmaramanydja yurru dhiyakuynha munatha'wuynydja romnha ŋunhi ŋayi ŋuli märr-yuwalkthirri yukurra Djesunha, ŋunhi ŋayinydja Gäthu'mirriŋu nhanŋu Godku.
1JO 5:6 Liŋgu Djesu-Christtja ŋayipinydja marrtjinayi lili dhipala munatha'lilinydja, ga marrtjinanydja ŋayi gapukurru ga gulaŋgurru, märrma'kurru. Yuwalk muka ŋayi ḻiya-ḻupthurruna gapuyunydja, bala ŋayi Gunhu'yunydja ḻakaraŋala ŋanya, “Dhuwaliyina ŋarraku Gäthu'mirriŋunydja,” bitjarra. Yurru yaka ŋayi ŋunhi yana ḻiya-ḻupthurruna ga liŋguna; ŋuliŋuruyi dhäŋuru ḻiya-ḻupthunaraŋurunydja nhanŋu gulaŋdja waṉḏinayi walŋakunharawu ŋitjalaŋgunydja.
1JO 5:7 Yuwalk ŋunhiyinydja. Ŋali marŋgina liŋgu ŋuriŋi Godkalanydja Birrimbirryu Garrkuḻukthunydja warraŋulkumana yukurra maḻŋ'maramana ŋunha ŋayaŋuŋuranydja ŋitjalaŋgala, ga ŋunhiyi Godku Garrkuḻuktja Birrimbirr yuwalk ŋayi, yakana ŋayi yurru bothirrinydja ḻakarama.
1JO 5:8 Yo, ŋuriŋiyi ḻurrkun'thunydja malaŋuyu ŋayi yukurra Godthunydja ḻakaramana ŋanya Djesunha, ŋuriŋiyi Garrkuḻukthu Birrimbirryu ga gapuyu ga ŋuriŋi gulaŋdhu, ga dhiyaŋuyi malaŋuyu ḻurrkun'thunydja yukurra ḻakarama ŋunhiyi liŋgu ŋupanayŋu yana waŋganynha, ŋunhi Djesunydja Gäthu'mirriŋu Godku nhanŋuway.
1JO 5:9 Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu marŋgiŋuyu ḻakarama yukurra dhäwu', ŋalinydja yurru ŋunhiyi märr-yuwalkthirri muka, yurru ŋayinydja Godtja biyapul wal'ŋu ŋunha-bala bathala, wakin wal'ŋu yolŋuwalanydja. Ŋalinydja yurru yana ŋaḏupthunna ŋurikiyi dhäwu'wu ŋunhi ŋayi yukurra Godthu ŋayipina ḻakarama ŋitjalaŋgu, ga ŋayi yukurra ḻakarama Djesunhanydja bitjanna, “Ŋayinydja ŋarraku ŋunhi Gäthu'mirriŋu yana.”
1JO 5:10 Ga ŋunhi nhe ŋuli märr-yuwalkthirrinydja yukurra Djesuwu ŋuriki Gäthu'mirriŋuwu Godkalaŋuwunydja, nhenydja yurru marŋgiyirri ŋunha ŋayaŋu nhuŋu, ŋunhi ŋayinydja yuwalk yana wal'ŋu Gäthu'mirriŋu Godku nhanŋuway. Ga ŋuli nhe yurru yakanydja märr-yuwalkthirri Godku, ŋunhi nhaltjan ŋayi yukurra waŋa Djesunha ḻakarama, ŋunhiyinydjayi bitjan nhe yukurra ḻakarama Godnhanydja bothinyaramirrina, liŋgu yaka warray nhenydja märr-yuwalkthirri yukurra nhanŋu Godku, ŋunhi ŋayinydja yukurra ḻakarama warraŋulkuma dhika wal'ŋu yana ŋanya Djesunha.
1JO 5:11 Liŋgu Godthu ḻakarama yukurra bitjan, “Liŋguna ŋarra wekaŋalanydja ŋunhi yuwalkŋunydja wal'ŋu walŋa nhumalaŋgu, yurru märramanydja nhuma yurru ŋunhiyi walŋanha ŋuliwitjan ŋarrakalaŋuwala Gäthu'mirriŋuwalana, waŋganygalana yana.”
1JO 5:12 Yo, ŋunhi nhe liŋguna märraŋalana Godkunydja Gäthu'mirriŋunha, liŋguna nhe ŋayathama yukurra ŋunhi yuwalkŋunydja walŋa, bala nhe yurru nhinanydja yukurra walŋana yana gupaḏalnha-wala. Ga ŋunhi ŋayi ŋula yolthu yolŋuyu yakanydja märraŋala Godku Gäthu'mirriŋunha, yakanydja ŋayi yukurra nhina Djesu ŋurikala yolŋuwala ŋayaŋuŋura, ŋunhinayi yolŋu ŋayaŋu-rakunydja, yakanydja ŋayi ŋayathama yukurra yuwalkŋunydja walŋa.
1JO 5:13 Yurru nhumanydja märr-yuwalkthirri yukurra yana Godkalaŋuwala Gäthu'mirriŋuwala, bala ŋarra wukirrina nhumalaŋgu dhuwala yulŋunydja, märr yurru nhuma marŋgiyirri ŋunhi nhumanydja liŋguna märraŋalana yuwalkŋunydja walŋanha, bala nhuma yurru nhinanydja yukurra gupaḏalnha-wala yana.
1JO 5:14 Godtja dhuwala märr-yuwalkthinyaramirri ŋayi, ga ŋunhi ŋali yurru ŋäŋ'thundja ŋanya ŋula nhäku nhanukalay djälkurrunydja yana, ŋayinydja yurru ŋämana ŋinyalanha.
1JO 5:15 Yo, ŋäŋ'thundja ŋali yurru ŋula nhäkunydja, ga ŋayinydja yurru ŋämana, bala ŋali marŋgina ŋunhi ŋali märraŋalana liŋguna ŋunhiyinydja ŋunhi nhäku ŋali ŋäŋ'thurruna ŋanya.
1JO 5:16 Ŋuli yurru nhe yolŋunha nhäma Garraywalaŋumirrinha, ŋayi djäma yukurra ŋuli yätj, nhenydja yurru bukumirriyaŋa ŋurikiyinydjayi yolŋuwu dhuwurr-yätjkunydja, märr yurru ŋayi ŋanya Godthunydja walŋakuma muka. Ga ŋunhi ŋayi yolŋu liŋgunydja dhaḻ'yunminanydja ŋanyapinyay ŋayi buthuru, liŋgu ŋayi yaka djäl Godkalaŋuwu romgu, ŋuriŋiyinydja yätjthu ŋanya gäma yukurra rakunydhinyaramirrililina. Yakana ŋurikiyinydjayi nhe yurru bukumirriyaŋa, liŋgu ŋuriŋiyinydjayi yolŋuyu liŋguna djarr'yurruna ŋayi yurru yakana Godnha dhäruk-märrama; yakana yurru Godthu ŋanya ŋunhiyi walŋakuma. Yurru wiripuŋuyunydja yolŋuyu ŋuli djäma yätj, liŋgu ŋayi yaka marŋgi Godku, ga ŋurikiyinayi yolŋuwu nhe yurru bukumirriyaŋanydja, märr yurru ŋanya Godthu walŋakumana. Yo, wiripuŋuyunydja ŋuriŋiyi yätjthu ŋuli yolŋunha gäma rakunydhinyaramirrililina yana; yaka nhe yurru ŋurikiyinydjayi bukumirriyaŋa.
1JO 5:17 Bukmakthu nhäyunydja malaŋuyu yätjthunydja yukurra yarrkmaramana ganaŋ'maramana ŋilimurrunha Godkalanydja, yurru Godthunydja bäy-ḻakarama warray yurru ŋuriki yolŋuwu, ŋunhi ŋayi yurru ŋäma rirrakay Godnha, bala ganandja yurru nhanŋuway yätj; ŋunhiyinhanydjayi yolŋunha yurru ŋayi Godthunydja walŋakuma, yakana ŋayi yurru ganaŋ'thun Godkalanydja gupaḏal.
1JO 5:18 Yo, dhiyakuna ŋilimurru marŋginydja gam': Dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋunhi ŋali walŋathinana ŋuriŋi Godkala walŋayu liŋguna, ŋalinydja yaka ḏukṯukthirri yätjkunydja. Yakana yurru ŋali biyapul djäma yätj, liŋgu ŋali ŋunhi yumurrku' Godkuna nhanŋuwaynha, ga ŋayinydja yukurra Godkunydja Gäthu'mirriŋu djäka ŋitjalaŋgu, gunganhamarama yukurra ŋitjalanha, märr ŋayi yurru ŋuriŋiyinydja yätjthunydja Mokuyyu yakana ŋitjalanha dhanu'yun.
1JO 5:19 Yo, liŋguna ŋali marŋgithinana, ŋalinydja dhuwala nhanŋuwaynha wal'ŋu yana Godkuna yumurrku', ga nhina ŋali yukurra nhanukalana ŋarambiya'ŋura, bäyyi ŋunhi dhuwala munathany'tja wäŋa bukmaknha yana nhanukala ŋurikalayi yätjkala goŋŋura.
1JO 5:20 Ga bitjarrayi ŋilimurru marŋgithina ŋurikinydja ŋunhi Godkunydja Gäthu'mirriŋu marrtjina lili dhipala munatha'lilinydja wäŋalili, bala ŋayi maḻŋ'maranharaminana ŋanyapinyay ŋayi liŋguna ŋilimurruŋgalaynydja, märr yurru ŋilimurru marŋgiyirri nhanŋu, ga dharaŋan ŋanya ŋunhi ŋayipina yuwalktja wal'ŋu waŋarr God. Ga ŋalinydja yukurra nhina ŋunhiliyinayi yuwalkŋuŋurana, liŋgu ŋali waŋganynha dhambay nhanukalaŋuwala Gäthu'mirriŋuwalana yana, Djesu-Christkalana. Yo, ŋayipina yuwalktja wal'ŋu God yana, ga dhambay-manapanmirrina nhanukala ŋalinydja yurru nhina yukurra gupaḏalnha-wala yana.
1JO 5:21 Yumurrku' ŋarraku, dharray walala yulŋunydja. Yaka waŋarrkuŋa dhiyakuy munatha'wuynhanydja nhänha malaŋunha, ga yaka yana nhänydja malanha nherrala ŋäthilinydja. Ŋurruŋukuŋa ŋanyana Djesunhana ŋäthilinydja, ga märr-ŋal'yurra nhanukiyingala yana waŋganygala. Ga liŋguna dhuwala.
2JO 1:1 Yo, dhuwalanydja djorra' wukirriwuy ŋarrakuŋu Djawuḻpa'wuŋu. Ŋarra wukirrinydja yukurra dhuwala nhumalaŋgu Godkalaŋuwu ŋurrukku, ŋunhi nhumanydja balanyara bitjan dhäyka Godkuŋuna djarr'yunara ga yumurrku'na nhanŋu. Yuwalk yana ŋarra nhumalaŋgu märr-ŋamathirrinydja yukurra, yurru yaka yana ŋunhi ŋarrapinydja nhumalaŋgu yukurra märr-ŋamathirri, ŋunhinydja' walala yolŋu'-yulŋu bukmak yana ŋunhi walala marŋgi yuwalkku, ŋunhiyinydja walala märr-ŋamathirri yana nhumalaŋgu yukurra,
2JO 1:2 liŋgu ŋilimurru yukurra ḏälkumana Godku yuwalktja rom, ga ŋunhiyi yuwalktja yurru dhärra yukurra ŋilimurruŋgala bitjanna liŋguna yurru, gupaḏalnha-wala.
2JO 1:3 Yo, Godkalanydja märr-ŋamathirriyu ga djäkayu ŋuli yukurra gämana ḻatju'kumana dhikana ŋilimurrunha. Ŋayinydja mel-wuyunaramirri ŋilimurruŋgu, ga nhanukalaynydja ŋilimurru yurru nhina yukurra ŋayaŋu-yal'yunarana. Godtja Bäpanydja ga Djesu-Christtja, Godku Gäthu'mirriŋunydja yurru yukurra bitjanna liŋguna ŋilimurruŋgalanydja, ŋurikalanydja ŋunhi ŋilimurru yukurra ŋayathama yuwalkŋu rom, ga märr-ŋamathinyaramirri bala-lili'yunmirri.
2JO 1:4 Yo, wirrki yana ŋarranydja ŋayaŋu-djulŋithirri yukurra, liŋgu ŋarra ŋäkula nhumalaŋgu yumurrku'nha wiripu-guḻku'nhanydja, ŋunhi walala yukurra nhina yuwalkŋuŋura yana romŋura, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi Gunhu'yu ŋilimurruŋgu rom nherrara.
2JO 1:5 Bala ŋarra waŋanydja yukurra nhumalanha bitjanna, “Märr-ŋamathinyamiya walala bala-lili'yunmiya.” Dhuwalayinydja yaka yuṯa rom ŋarra nhumalaŋgu yukurra wekama, ŋunhiyi liŋgu ŋupanayŋu dhuwala yulŋunydja ŋunhi Garrayyu ŋayipi nherrara ŋunhi ŋäthili wal'ŋu ŋurruŋura.
2JO 1:6 Ga dhuwalana ŋunhi yuwalktja märr-ŋamathinyara gam', ŋilimurru yurru malthun marrtji bala Garraywalaŋuwu romgu ŋuriki, ŋunhi ŋayi nherrara ŋilimurruŋgu ŋunhiyi, ga dhuwalana ŋunhi romdja nhuma ŋäkula ŋunhi ŋurruthaŋalanydja gam', “Yuwalkkuŋa yana märr-ŋamathinyamiyanydja bala-lili'yunmiya.”
2JO 1:7 Liŋgu guḻku'na ŋunhi mayali'-wilkthunaramirrinydja yolŋu walala barrkuwatjthina yukurrana dhika wäŋalili ga wäŋalili. Ŋuriŋi walalay mayali'-wilkthunaramirriyu yolŋuyu walalay yakana yukurra dhunupa ḻakarama Djesu-Christnhanydja; walalanydja ŋuli waŋa ḻakaramanydja bitjanna, “Ŋunhi Godkunydja gäthu'mirriŋu bäyŋu ŋayi dhawal-wuyaŋina yolŋunydja rumbal, yaka ŋayi ŋunhi yuwalktja marrtjina rumbalnydja wal'ŋu yolŋunydja,” bitjanna. Ŋunhi ŋayi ŋuli waŋa bitjandhiyinydja ŋula yol, ŋunhiyinydja mayali'-wilkthunaramirrina yolŋu, ga miriŋuna ŋayi Garraywu, ŋunhana bala wiripuŋurana gali'ŋura.
2JO 1:8 Ga biyaka gurrum'thurra yulŋunydja nhumalaŋguway nhuma. Ŋuli nhuma yurru mäkiri'-witjun walalaŋgunydja dhärukku ŋuriki mayali'-wilkthunaramirriwunydja walalaŋgu, nhumanydja yurru yakana märrama nhä ŋamakurru' Godkuŋunydja. Ŋayathaŋanydja baṯ biyaka yana ŋunhiyi liŋgu dhäruk ŋunhi nhuma märraŋala ŋuliwitjandhiyi ŋilimurruŋgalay djämayu, märr yurru nhuma märrama muka yulŋunydja nhä malanha ŋamakurruny'tja ŋunha Godthu yukurra ŋayathama nhumalaŋgu.
2JO 1:9 Yo, wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala marŋgimirri ŋurikiyi dhäwu'wu, ŋunhi ŋayipi Djesu-Christthu ḻakaraŋala marŋgikuŋala, yurru walalanydja ŋunhiwalayina bukulili ŋal'marama bala ŋuli marrtji walalaŋguwaynha guyaŋinyara. Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuyu bitjandhiyinydja, ga yakana ŋayi ŋuli nhina yukurra ŋunhiliminydja liŋgu dhäwu'ŋura ŋunhi Garrayyu ŋayipi gäŋala ŋilimurruŋgu, yakana ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu marŋgi wal'ŋu Godku, yakana ŋayi yukurra nhina waŋganyŋura Godkalanydja. Ga ŋunhi ŋayi yukurra ŋula yol yolŋu nhina ŋunhiliminydja liŋgu Christkalanydja dhäwu'ŋura, ŋunhiyinydjayi yolŋu nhina ŋayi yukurra yuwalknha yana Gunhu'walana ga nhanukalaŋuwala gäthu'mirriŋuwala Djesu-Christkalana.
2JO 1:10 Ŋuli ŋayi balaŋu yurru ŋula yol yolŋu marrtjinydja ga marŋgikumanydja nhumalanha, yurru ŋayi wiripukumana ŋuli marŋgikumanydja ḻakaramanydja nhuŋu, yakana ŋayi yurru ḻakarama dhuwalayi yuwalktja wal'ŋu dhäwu' Garraywu, bala yakana yana ŋurikiyi gumurr-ŋamathinyanydja ga märraŋanydja ŋanya nhokiyingala wäŋalili.
2JO 1:11 Yo, ŋuli nhe yurru gumurr-ŋamathirrinydja ga märramanydja ŋanya, ŋunhiyinydja bitjan nhumana maṉḏa waŋganyŋurana ŋunhilina ŋunhi ŋayi yukurra djäma yätj.
2JO 1:12 Guḻku' mirithirri dhuwala yulŋunydja ŋarra nhumalaŋgu bini ḻakaranhanydja, yurru yakana ŋarra yurru wukirrinydja dhipala djorra'lilinydja. Ŋarra yukurra gatjpu'yundja marrtjinyarawu dhipali nhumalaŋgala galkina, märr yurru ŋilimurru yukurra waŋganyŋurana waŋanharamirri dhiyakuyi malaŋuwu, märr ŋilimurru yurru märr-ŋamathinyaramirrina bala-lili'yunmirrina.
2JO 1:13 Nhumalaŋgala yapa'mirriŋuwalanydja yumurrku'yu, Godkalanydja ŋurrukthu dhipuŋurunydja djuy'yurruna märr-ŋamathinyara nhumalaŋgu. Ga liŋguna.
3JO 1:1 Yo, dhuwalanydja djorra' wukirriwuy ŋarrakuŋu Djawuḻpa'wuŋu, ga wukirrinydja ŋarra yukurra dhuwala nhuŋu Gäyatj, ŋunhi ŋarra nhuŋu yuwalkkuma yukurra märr-ŋamathirri.
3JO 1:2 Marrkapmirri ḻundu, ŋarra bukumirriyamanydja yukurra nhuŋu, märr yurru ŋayi Godthu nhuna gäma ḻatju'kuma dhika wal'ŋu. Ŋarranydja ḏukṯuk nhuŋu, nhe yurru nhina yukurra ḏäwala' yana rumbal nhuŋu, bitjan liŋgu bitjan ŋunha ŋayaŋu nhuŋu ḏäwala' ga walŋa ŋuli yukurra nhina.
3JO 1:3 Wirrki ŋarra ŋayaŋu-djulŋithinanydja yana ŋunhi Garraywalaŋumirri yolŋu walala bunana, ga ḻakaraŋala walala nhuna, nhaltjan nhe ŋuli bitjan liŋgu nhina yukurra Godkala yuwalkŋura romŋura, galki yana Djesu-Christkala.
3JO 1:4 Ŋunhi ŋarra ŋuli ŋäma ŋarrakuway yumurrku'nha ŋunhi walala yukurra marrtji yuwalkkurru dhukarrkurru, ŋuriŋiyinydja ŋarranha ŋuli wirrkina märr-ŋamathinyamarama; yakana ŋula nhäyu wiripuŋuyunydja ŋarranha ŋayaŋu-djulŋikuma ŋuli bitjandhiyi.
3JO 1:5 Marrkapmirri ḻundu, nhenydja dhuwala ŋamakurru' mirithirri Godku djämamirrinydja. Bitjanna liŋguna nhe yukurra guŋga'yunna ŋuli wiripu-guḻku'nhanydja Garraywalaŋumirrinha walalanha, bäyyi ŋayi mulkurunydja ŋunhi yolŋu, yakanydja ŋula gurruṯu'mirri nhuŋu.
3JO 1:6 Yo, walala ḻakaraŋalanydja Godkalaŋuwalanydja miṯtjiwala dhiyalanydja nhokalaŋuwuy, nhaltjana nhe ŋuli djäka marrtjinya walalaŋgu. Buku-djulŋi, guŋga'yurra walalanha biyapul, ga wekaŋa walalaŋgu yulŋunydja ŋunhawalanydja-wala marrtjinyarawunydja, ŋunhi walala yurru djäma marrtji bala Godku.
3JO 1:7 Liŋgu walala gonha'yurruna dhuwala walalaŋguway wäŋa yäkuyu Djesuwala, ga marrtji walala yukurra ḻakarama marŋgikumana Djesunhana wiripu-guḻku'wala yolŋu'-yulŋuwala, yurru yaka walala gombuŋala rrupiyanydja ŋula nhänydja ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala yaka Garraywu yolŋu walala.
3JO 1:8 Ga ŋilimurrunydja yurru Garraywalaŋumirriyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu guŋga'yun muka walalanha, märr yurru ŋilimurrunydja djämayi rrambaŋi walalaŋgala, birrŋ'maranharawu dhiyakuyi yuwalkŋuwu dhäwu'wu.
3JO 1:9 Liŋgu muka ŋarra wukirrinydja djorrany'tja nhumalaŋgu miṯtjiwunydja dhipali ŋäthili, ga ŋayinydja Diyaratjpiyunydja yaka warray yurru märrama ŋanapurruŋguŋu dhäruk. Ŋayinydja ŋunhi ŋanyapinyay ŋayi nherraṉmina ŋunha ŋurrulili warray nhumalaŋgalanydja, liŋgu ŋayi ḏukṯuk buŋgawayinyarawu nhumalaŋgu.
3JO 1:10 Ŋunhi ŋarra yurru marrtjinydja bunanydja dhiyaliyi, ŋarranydja yurru maḻŋ'marama warraŋulkumana bukmak nhä malanha yätj ŋunhi ŋayi yukurrana djäma, liŋgu bitjanna liŋgu ŋayi ŋuli yukurra yätj-ḻakarama ŋanapurrunhanydja, ga bothirrina ḻakarama ŋanapurrunha. Yakana ŋayipinydja yurru ŋunhi gumurr-ŋamathirri Garraywalaŋumirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yurru marrtji ga ḻakarama yuwalkŋu wal'ŋu dhäwu', ga bitjandhi liŋgu ŋayi ŋuli ḏaḏawmarama ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋuli ḏukṯukthirri ŋänharawu walalaŋgu, bala gukumana ŋayi ŋuli dhawaṯmaramana walalanha ŋuliŋuru waŋgany-manapanminyaŋurunydja ŋurrukŋuru.
3JO 1:11 Marrkap ḻundu, yaka malthurra ga dhuḏakthurra marrtjiya ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋuli djäma yätj yukurra, yana dhuḏakthurranydja ŋunhinha walalanha ŋunhi walala yukurra djäma ŋamakurru' wal'ŋu. Liŋgu ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli djäma ŋamakurru' wal'ŋu, ŋayina ŋunhina nhanŋuwaynydja Godkunydja wal'ŋu yolŋu, ga ŋunhinydja ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yätj wal'ŋu, yaka ŋayi marŋgi Godku.
3JO 1:12 Bukmakthu warray ŋuli ḻatju'-ḻakarama Dimitirinhanydja, ŋunhi ŋayinydja ŋuli yukurra nhina yuwalkŋura warray romŋura, Godkala warray. Ga ŋanapurrunydja yukurra manymak ḻakaramayi ŋanya bitjandhiyi, ga nhumanydja marŋgi muka ŋunhi ŋarranydja yukurra ḻakarama yuwalk yana dhuwala.
3JO 1:13 Guḻku' mirithirri dhuwala yulŋunydja ŋarra nhumalaŋgu bini ḻakaranhanydja, yurru yakana ŋarra yurru wukirrinydja dhipala djorra'lilinydja.
3JO 1:14 Ŋarra yukurra gatjpu'yundja marrtjinyarawu dhipali nhumalaŋgala galkina, märr yurru ŋilimurru yukurra waŋganyŋurana waŋanharamirri dhiyakuyi malaŋuwu.
3JO 1:15 Nhiniyanydja ŋayaŋu-yal'yurra yana. Bukmakthu nhokala ḻundu'mirriŋuyunydja walalay djuy'yurruna märr-ŋamathinyara nhuŋu. Ga wekaŋa ŋanapurruŋgalaŋuwu ḻundu'mirriŋuwunydja walalaŋgu dhiyaliyi waŋga'-waŋganygu yana märr-ŋamathinyaranydja ŋanapurruŋguŋu. Ga liŋguna.
JUD 1:1 Ŋarranydja dhuwala Djot yäku, djämamirri ŋarra Djesu-Christku, ga gutha'mirriŋunydja ŋarra dhuwala nhanŋu Djayimgu. Ŋarra wukirrinydja dhuwala djorrany'tja nhumalaŋgu, ŋuriki walalaŋgu ŋunhi ŋayi Gunhu' God wäthurruna nhumalaŋgu, bala ŋayi nhumalanha nhanŋuwayliliyaŋalana, liŋgu märr-ŋamathirri ŋayi yukurra nhumalaŋgu, ga Djesu-Christthunydja yukurra gunganhamirriyama nhumalanha ŋula nhäŋuru yätjŋuru.
JUD 1:2 Ŋarranydja ḏukṯuk nhumalaŋgu ŋunhi Godtja yukurra yurru nhumalaŋgu mel-wuyun warray, märr yurru nhuma nhina ŋayaŋu-yal'yunarana yanana, ga bukumirriyama ŋarra ŋuli yukurra nhumalaŋgu, märr yurru Godkalanydja märr-ŋamathinyarayu nhumalanha bitjanna liŋguna yukurra ŋäkirrmaramana yana.
JUD 1:3 Marrkapmirri walala, ŋäthilinydja ŋarra bini wukirri muka nhumalaŋgu; ŋarra bini ḻakaranha nhumalaŋgu ŋunhi nhaltjan ŋayi Godthu ŋuli yukurra ŋilimurrunha walŋakuma. Yurru waḏutjana ŋarra yurru wukirrinydja dhiyaŋuna-wala nhumalaŋgu, märr dhiyaŋunydja dhärukthu ŋarra nhumalanha yurru marrparaŋ'kumana bitjan ganydjarrmirriyamana, märr yurru nhuma ŋayathama baṯ bitjan ŋunhiyi dhäruk ŋunhi Godthu wekaŋala ŋilimurruŋgala nhanukalaŋumirriwala walalaŋgala yolŋu'-yulŋuwala. Yo. dhä-ḏälthiya yana waŋiya ḻakaraŋa ŋunhiyi bili dhäruk,
JUD 1:4 liŋgu wiripu-guḻkuny'tja gulŋiyinana nhumalaŋgala miṯtjilili, yaka walala ŋunhi yuwalktja wal'ŋu nhanŋu Godkunydja. Waŋa warray walala yurru ḻakarama warray yulŋunydja Godnha, yurru yakana walala yurru ḻakarama dhunupanydja yuwalktja, yana walala yurru djarrpi'kumana bilmaramana bitjan mayali'-wilkthunna nhumalanha. Walala ŋuli waŋa djarrpi'kumana ḻakarama bitjanna, “Manymak warray ŋunhi ŋilimurru yurru marramba'yirrinydja ŋula nhä yätjtja djäma, liŋgu Godtja ŋunhi mel-wuyunaramirri, ŋayi yurru bäy-ḻakarama ŋilimurruŋgu yäna,” bitjanna walala ŋuli waŋanydja djarrpi'kumana. Yakana walala märr-yuwalkthirrinydja yukurra wal'ŋu Djesu-Christkalanydja, ŋunhi ŋayinydja waŋganynha ŋayipina Garray ŋilimurruŋgunydja, Ŋurruŋu Buŋgawa. Ŋäthilinydja benydja baman'tja ŋula yolthu gurrunhara dhäruk, ḻakaraŋala walalanha yukurrana ŋäthili, nhaltjan yurru Godthu dhä-ḏir'yun walalanha wirrki yana.
JUD 1:5 Liŋgu muka nhuma ŋäkulanydja ŋunhiyi, yurru ŋarranydja yurru biyapul ḻakaramayi nhumalaŋgu marŋgikuma, guyaŋinyamirriyama nhumalanha. Ŋäthilinydja baman'tja Godthu walŋakuŋala ŋunhiyi Yitjuralpuyŋunhanydja miṯtjinha. Dhawaṯmaraŋala ŋayi yänana walalanha ŋulaŋuru Yetjipŋurunydja, ga dhäŋuru ŋuliŋuruyinydja ŋayi Godthu baḏuwaḏuyurruna wiripu-guḻku'nhanydja ŋuliŋuruyi miṯtjiŋuru, liŋgu walala yaka yukurrana märr-yuwalkthina nhanukala.
JUD 1:6 Ga biyakayi walala guyaŋiyanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋu djiwarr'wuynydja, ŋunhi walala ŋuli yukurranha nhinanha ŋunhala djiwarr'ŋura be ŋäthili. Walala ŋuli yukurranha Godku yana djämanydja, yurru yakana walala ḏukṯukthina ŋuriki djämawunydja ŋunhi ŋayi Godthu walalaŋgu wekaŋala, bala walala gonha'yurrunana. Bala bitjarrayi liŋgu walala gonha'yurrunana ŋunhayi djiwarrny'tja wäŋa Godkunydja, ga dhiyaŋunydja-wala walala ŋunhana wäŋaŋura ŋunhi bukumunha'ŋurana, garrpiṉarana ŋuriŋina djimuku'yuna, yana liŋgu ga ŋulinyaramirriyuna ŋunhi walala yurru dhärra gumurrŋura nhanukala mala-yarr'yunarawuna, bala ŋayi yurru Godthunydja ŋurrkamana, yanana gupaḏalkumana walalanha.
JUD 1:7 Ga bitjarrayi liŋgu ŋayi Godthu baḏuwaḏuyurruna dhä-ḏir'yurrunanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋunhinhanydja ŋunhi walala yukurrana nhinana wäŋaŋura Djudum ga Gumura. Ŋunhiliminydja yolŋu'-yulŋu yätjnha wal'ŋu mirithirrina; bitjanana liŋgu walala ŋuli yukurranha djäma marramba'na dhika nhä malanha wiripuna ga wiripuna yätjnha ŋunhi, liŋgu walala yukurrana malthurruna walalaŋgalayŋuwu walala djälwu yana. Bala ŋayi Godthunydja walalanha dhä-ḏir'yurrunana, ŋurrkaŋalanydja ŋayi walalanha gurthalilina ŋunhana, ŋunhi yukurra yurru nhära bitjanna liŋguna, yakana yurru ŋultjithirri.
JUD 1:8 Ga ŋunhiyi bothinyaramirri ḻakaranharamirri yolŋu walala balanyarayi liŋgu yätjmirri. Walala ŋuli ḻakaranhamirrinydja bitjanna, “Godthunydja wekaŋala ŋarrakalanydja rom wiripu warray, bukaway'kurrunydja maḻŋ'thurruna ŋarrakala,” bitjan, bala walala yukurra djäma yätjnha, marramba' ga dhika nhä malanha. Yakana walala yurru dhäruk märrama ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi ŋayi Godthu nherrara walalaŋgu ŋurruŋumirrinha, bala walala yukurra warku'yunna ŋunhi djiwarr'wuynhanydja walalanha, yakana walalaŋgala märr-ŋal'yundja yukurra.
JUD 1:9 Yaka ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋu wal'ŋu djiwarr'wuy yolŋu yäku Mäykuḻnydja yindikunharamina ŋanyapinyay ŋayi bitjarrayi; nhanŋunydja ŋunhi rom gäna, ŋamakurru' yana wal'ŋu. Ŋulinyaramirriyunydja ŋunhi Mawtjitj rakunydhina ŋunhili bukuŋura, ŋayinydja ŋunhi Mäykuḻnydja marrtjina dhalkaranharawu nhanŋu Mawtjitjkunydja rumbalwuna, ga ŋayinydja bunana ŋunhiyi ŋurruŋu wal'ŋu Mokuy Satan, bala maṉḏanydja yukurrana ŋunhiyinydja maṉḏa märrmany'tja dhä-ḏal'yunminana, ŋarrtjunminana, yolthu yurru djaw'yun Mawtjitjnha rumbal. Yurru Mäykuḻyunydja yaka ŋanya yätj-ḻakaraŋalanydja ŋunhiyi yätjnha mokuynhanydja, yana ŋayi waŋananydja ḻakaraŋalanydja nhanŋu bitjarrana, “Godthuna Garrayyu yurru ŋayipina nhuna dhä-ḏir'yundja,” bitjarrana.
JUD 1:10 Yurru walalanydja ŋunhi wiripu-guḻkuny'tja bothinyaramirrinydja walala yolŋu'-yulŋu bitjanna liŋguna yukurra waŋa yätjkumana djiwarr'wuynhanydja ŋunhinydja nhänha malanha, yurru walala yakana dharaŋandja yukurra marŋgithirrinydja ŋurikiyi Godkalaŋunydja nhäku malaŋuwu. Walala marŋginydja munatha'wuywu yana nhäku malaŋuwu, liŋgu balanyara walala ŋunhiyi yolŋu walala, bitjan wäyin ŋula nhä; walala ŋuli bitjanna liŋgu djäma ŋunhi nhaltjan yukurra walalaŋgalay rumbalyu ŋuriŋiyi ḏukṯukthu ḻakarama, bala walalanha yurru baḏuwaḏuyunna yana ŋuriŋiyi walalaŋgalay romdhunydja.
JUD 1:11 Yo, märr-yuwalk yana ŋayi yurru Godthunydja walalanha dhä-ḏir'yun wirrki yana; bathalana yurru marinydja marrtji ŋurikiyi walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli djarrpi'kuma ḻakarama Godku dhäruk. Liŋgu walalanydja ŋunhiyi yolŋunydja gatjpaḻ'yurruna Godkalanydja dhukarrŋuru, bitjarrana bitjarra ŋunhi baman'puy yolŋu yäku Gayin, bala walala yukurra marŋgikuma yolŋu'-yulŋunhanydja djarrpi'kumana, gatjpaḻ'maramana yukurra yätjlilina, yana märranharawu rrupiyawuna, ḻukunydjakunhaminyarawuna walalaŋguway walala, bitjarra yana liŋgu bitjarra be ŋäthili yolŋu yäku Baylam. Yurru Godthunydja walalanha yurru baḏuwaḏuyunna yanana, bitjan yana liŋgu bitjarra ŋayi baḏuwaḏuyurruna ŋunha baman'ŋuwuynha yolŋunha Guranha yäkunha. Yo, ŋayi Guranydja yolŋu ḏukṯukthina ŋayi bini buŋgawayinya ŋayipi, bala ŋayi ŋuyulkthinana ŋurikina maṉḏaku ŋunhi ŋayi Godthu maṉḏanha nherrara ŋurruŋukuŋala, bala ŋayi Godthunydja dhunupa baḏuwaḏuyurrunana ŋanya Guranha. Ga bitjandhi liŋgu ŋayi yurru Godthu baḏuwaḏuyundhi ŋunhinhanydja djawukinyaramirrinhanydja yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala yukurra malthun gatjaḻwu ŋurikiyi walalaŋgu lurrkun'ku baman'ŋuwuywu walalaŋgu.
JUD 1:12 Yo, ŋunhi nhuma ŋuli ḻuŋ'maranharamirrinydja marrtji waŋganylili ŋathawunydja ḻukanharawu, milkunharamirri märr-ŋamathinyaranydja bala-lili'yunmirri, walala ŋuli ŋunhi bothinyaramirrinydja yolŋu walala nhinanydja marrtji miṯtjiŋura, ŋunhiliyi nhumalaŋgala goramiriwnha yana, ga ḻuka walala ŋuli yukurra ŋatha guḻku', walalanhawuynha walala maranhukunharamirri, bala walala ŋuli nhumalanha yätjkumana yana yulŋunydja, bitjanna bitjan ŋuli guṉḏa ŋunhi yindimirri djuḻuḻ'yun marrtji ŋorra'-ŋurra ŋunha ŋoyŋura gapuŋura, ŋunhi ŋuli mitjiyanha bakmarama, guḻwuḻmaramana yurru-wala yana. Walalanydja ŋuli be ḻakaranharamirri djäkamirri muka walala nhumalaŋgu, yurru walala ŋuli guyaŋinyamirrinydja yana walalanhawuy walala. Ga balanyana walala ŋunhi yulŋunydja gam' bitjan waŋupini dhulmu-gapumiriw, yana ŋayi yurru watayunydja bo'yuna-wala yana, yakana ŋayi yurru ŋuriŋiyi gapu wekama dhiyaku baṉḏany'kunydja munatha'wunydja. Wiripunydja walala ŋunhi balanyarana bitjan nhäŋiniŋ' dharpa ŋunhi yukurra dhärra yana ŋuli borummiriw, waṉa'-waṉa räwaknha, walŋamiriwnha. Walalanydja ŋunhi rakunymirrina, liŋgu Godthuna walalanha bitjarra ḏulŋurr'yurrunana.
JUD 1:13 Yo, yolŋu'-yulŋunydja ŋunhiyi balanyara bitjan muḻmuḻ, ŋunhi yukurrana gäŋala ŋuriŋi ritjimirriyu gapuyu, liŋgu yolŋu'-yulŋuyu ŋuli nhäma walalaŋgala gora-wekanharamirrina ŋunhina nhä malanha märr-gurirri yana, bala winya'yunna walala yurru. Walalanydja ŋunhi balanyarana bitjan bol'ŋu yaŋara'-gorumirri, yurru ḏaŋgalkthundja walala yurru ŋunha warumuklilina, bala winya'yunna yurru gupaḏalnha.
JUD 1:14 Yo, baman'tja benydja yolŋuyu yäkuyu Yenukthu ḻakaraŋala ŋäthili yana ŋunhiyinhayi bothinyaramirrinhanydja walalanha, nhaltjan yurru maḻŋ'thun walalaŋgu, ga ŋayinydja ŋunhiyinydja mirithirri dharrpal yolŋunydja. Ŋayi ḻakaraŋalanydja bitjarra, “Ŋäka ŋamathaŋa! Garraynydja yurru marrtji lili, ga ŋula nhämunha'na djiwarr'wuynydja yolŋu walala yurru miṯtji marrtji galki nhanukalanydja.
JUD 1:15 Ŋayi yurru marrtjinydja mala-yarr'yunarawu bukmakku yolŋuwunydja walalaŋgu, ga waŋanydja ŋayi yurru yätj-ḻakarama ŋunhinhanydja walalanha ŋunhi walala ŋuyulkthirri yukurra Godku ŋuli, liŋgu walala djäma yätjkuŋala, märr-yuḻkthurruna Godnha dhäruk, ga wiripunydja walala bitjarra Godkalaŋuwuy dhäruk waŋana yätjkuŋala.”
JUD 1:16 Yo, ŋunhi bothinyaramirri walala yukurra bitjan liŋgu yarryunna, ga bitjanna liŋguna walala yukurra maŋutji-wulanharamirrina wiripu-guḻku'wunydja. Walala yukurra malthunmirri walalaŋgalaŋuwuna yätjkuna wal'ŋu ŋurikina djälwu, bala walala ŋuli yukurra ŋurr'yunmirrina ḻakaranharamirrinydja walalanhawuy walala be bathalakunharamirrina. Ga wiripu-guḻku'walanydja walala ŋuli waŋa ḻatju'kumana dhikana wal'ŋu be dhäruk, yana walala ŋuli bitjandhiyinydja waŋa, märr yurru walalaŋgu wiripu-guḻku'yu wekama ŋula nhä.
JUD 1:17 Marrkapmirri walala, guyaŋiya ŋunhi dhäruktja ŋunhi nhumalaŋgala ŋäthili wal'ŋu bo'puyŋuyu yukurrana ḻakaraŋala, ŋuriŋi walalay ŋunhi ŋayi Garrayyu ŋilimurruŋgala Djesu-Christthu walalanha yukurrana djuy'yurruna nhumalaŋgala dhipali.
JUD 1:18 Walalanydja ŋuli ḻakaranhanydja bitjana gam', “Ŋunhi yurru galkithirri walulili ŋunhimalanydja dhawar'yunaramirrililinydja, wiripunydja yurru yolŋu'-yulŋu marrtji, ŋunhinydja walala ŋunhi walala ŋuli yukurra malthunmirri walalaŋgalayŋuwu bitjan djarrpi'wu ŋayaŋuwu, bala walala yurru beyarrmakkumana nhumalanha, liŋgu nhuma ŋuli malthun Garraywu Djesuwu.”
JUD 1:19 Ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyu yurru marrtji guḻk-guḻkthunna, ganaŋ'maramana marrtji yurru yolŋu'-yulŋunha walalaŋguway walala malthunarawuna, bitjanna walala yurru, yanapi walalanha ŋuli yukirri ŋuriŋi Godkala wal'ŋu Garrkuḻukthu Birrimbirryu gäŋu, yurru yuwalktja walalanha yurru gäma ŋunhi walalaŋgalay warray yana ŋayaŋuyu, yolŋuwala warray.
JUD 1:20 Ga nhumanydja ŋarraku marrkapmirri walala ḻundu walala, guyaŋiya biyaka liŋgu ŋunhi liŋgu dhäwu', ŋunhi nhuma ŋäkula ŋurukuŋu bo'puyŋuwuŋu walalaŋguŋu. Ŋunhiyinydjayi dhäruk ganaŋ'thun yukurra, gäna wal'ŋu Godku yana nhanŋuway. Biyaka guŋga'yunmiya nhumalanhay nhuma yulŋunydja ŋuriŋi liŋgu dhärukthunydja. Biyaka bukumirriyaŋa ŋuriŋi Godkala Garrkuḻukthu Birrimbirryu yana, nhanukalay dhärukthu wekanharayu.
JUD 1:21 Nhiniya galki yana Godkalanydja, nhanukala wal'ŋu märr-ŋamathinyaŋura. Yaka waṉḏiyanydja nhanukala goŋŋuru, yana galkurra yukirriya, dhukarr-nhäŋa yana ŋuriki waluwu ŋunhi ŋayi yurru Garray ŋilimurruŋgu Djesu-Christ marrtji lili märranharawu ŋilimurruŋgu nhanukalay wäŋalili, märr ŋunhalayinydja ŋilimurru yurru walŋa nhina yukurra bitjanna liŋguna, gupaḏalnha yurru, liŋgu Garraynydja ŋayipinydja Djesunydja ŋilimurruŋgu mel-wuyunaramirri warray.
JUD 1:22 Biyaka mel-wuyurra ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yukurra märr-gaŋga märr-yuwalkthirri. Ḻakaraŋanydja ŋurikalayi yolŋuwala yuwalkkuŋu wal'ŋu dhäwuny'tja yana, bitjan nhe yurru ŋanya walŋakuma djaw'yun ŋuliŋuruyi gurthaŋuru. Mel-wuyurra walala ŋuriki yolŋuwunydja walalaŋgu, ŋunhi walala ŋuli winya'yun yätjlili, yurru ŋuyulkthiyanydja barrku-ḏakthurranydja ŋurikina walalaŋgalaŋuwu yätjkuna malaŋuwu romgu; biyaka rom-wiyaṉiyiya yulŋunydja, märr yurru walala yaka nhumalanha gäma ŋunhiwala yätjlilinydja.
JUD 1:24 Godthunydja yukurra ŋayathama ganydjarr warray wal'ŋu gunganhamaranharawu nhumalaŋgunydja, märr yurru nhuma yaka galkirri. Ŋayinydja yurru nhuna gäma warray nhanukalay ŋayi goŋdhu, yana liŋgu ga ŋunhawala wapthun nhanukalay wäŋalili, bala nhe yurru dhärranydja nhanukala gumurrŋuranydja ḏarrtjalknha dhika wal'ŋu, nhämiriwnha yana. Yakana nhe yurru goranydja ŋurikiyi ŋunha ŋayi yukurra nhina ḻatju' dhika wal'ŋu djeŋarra', yana nhe yurru galŋa-djulŋithirrinydja mirithirrina dhika wal'ŋu, goŋmirriyirrina manapan.
JUD 1:25 Gul' ŋilimurru wokthunna nhanŋu, liŋgu ŋayinydja ŋunhi waŋgany yana ŋayipi Godtja, ŋilimurruŋgu walŋakunharamirrinydja; ŋayi ŋilimurrunha walŋakuŋalanydja ŋuliwitjarra Djesu-Christkalaŋukurru ŋilimurruŋgalaŋuwala Garraywala. Bitjanna liŋguna gupaḏalnha-wala ŋayi yukurra nhinanydja yurru ḻatju'ŋurana dhikana djeŋarra'ŋurana, djarraṯawun'ŋura, bitjan ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawana bukmakku malaŋuwu. Bukmak nhänydja malanha nhanukala goŋŋura, ŋoyŋura nhanukala, ga ŋayinydja biyapul wal'ŋu waŋarr wiripu-guḻku'walanydja nhäkala malaŋuwala. Yo, ŋayipi waŋgany yana Godtja, beŋuru liŋgu ŋurruŋuru ŋurruthaŋala, yurruna ŋayi djäma dhuwala wäŋa, ga yana liŋgu ga dhiyaŋu-wala, ga bitjanna liŋguna yurru-wala; bitjanna liŋguna gupaḏalnha ŋayi yurru yukurra nhinanydja Garraynydja bukmakku. Go ŋilimurru buku-ŋal'yunna Garraywunydja gupaḏalkumana-wala yanana. Yooo yuwalk.
REV 1:1 Dhuwalanydja djorra' ḻakarama yukurra ŋunhinha ŋunhi ŋayi Djesu-Christthu milkuŋala ŋarrakala nhä malanha rom. Yo, dhuwalanydja Gunhu'wuna wal'ŋu rom, yurru ŋilimurruŋguna ŋayi ŋunhi wekaŋalanydja ga milkuŋalanydja nhanukala Djesuwalana, märr yurru ŋilimurrunydja nhanŋu djämamirrinydja walala marŋgithirri muka nhaltjan yurru ŋunhi nhä malanha maḻŋ'thun, yurru dhikana yulŋunydja galkina. Ŋarranydja dhuwala Djon yäku, yurru djämamirrinydja ŋarra dhuwala Garraywu, ga ŋayi Garrayyu dhuwala ŋarrakala milkuŋalanydja; djuy'yurruna ŋayi dhäwu'mirrinha djiwarr'wuynha marŋgikunharawunydja ŋarraku. Yo, dhuwalanydja ḻakaranhara Gunhu'wuŋu Godkuŋuna wal'ŋu dhäruk, bala ŋarra marrtjina nhäŋalana, wukirrinydja bala ŋunhiyi ŋunhi Garrayyu Djesu-Christthu maŋutji-wekaŋala ŋarranha.
REV 1:3 Ŋunhi nhe yurru maŋutji-ḻaw'maramanydja dhäruktja dhuwala mel-wekanhara warraŋulwuynydja nhanukuŋu, Godtja yurru nhuŋu ŋoy-ŋamathirrina. Ga ŋunhi nhenydja yurru ŋänharapuyŋuyunydja ŋäma yolŋuyu, bala märramana yana dhuwalayi dhäruktja, nhenydja yurru yana ŋayaŋu-ŋamathirrina wirrkina wal'ŋu yanana. Liŋgu galkina dhika walunydja ŋunhi dhuwalayinydja malanha yurru maḻŋ'thun warraŋulthirrina.
REV 1:4 Yo, dhuwalanydja djorra' ŋarrakuŋu Djonguŋu wukirriwuy Garraywalaŋumirriwu nhumalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu, malalilinydja ga malalilinydja ga malalilinydja, 7-lili wäŋalilinydja malaŋulili ŋunhamala Yaytjalili makarrlili. Godtja nhuŋu märr-ŋamathirri yukurra, ga nhinanydja nhe yurru ŋayaŋu-yal'yunna waŋganyŋurana nhanukala, ŋunhi ŋayinydja nhina yukurra ŋayipi waŋgany yuwalkŋu; dhika ŋayi ŋayipi yana, ga ŋunhala bala ŋayi ŋäthili ŋayipi yana, ga ŋunha bala ŋayi boŋguŋu marrtji lili ŋurruŋu wal'ŋu yana ŋayipi. Yo, Gunhuny'tja nhumalaŋgu märr-ŋamathirri yukurra, ŋunhi ŋayi yukurra nhinanydja ŋunha ŋurru-ḏawalaŋuna wal'ŋu biyapulnha-wala, ga ŋayi muka wiripunydja Garrkuḻuk Garraywu Birrimbirr märr-ŋamathirri yukurra nhumalaŋgu, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi dhärra yukurra Gunhu'wala gumurrŋura.
REV 1:5 Ga bitjandhi Garray Djesu-Christtja yukurra märr-ŋamathirriyi nhumalaŋgu, ŋunhiyi ŋunhi ŋayipina waŋganydhuna ŋuli ḻakarama dhunupanydja wal'ŋu, liŋgu ŋayipina maŋutji-marŋgi romgunydja ŋurukuyi Godkalaŋuwu. Ŋayipina dhuwalayi Djesuna ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu gaŋgathina moluŋuru, ga ŋunhiyinydjayi bitjan ŋayipina maḻamarrnydja wal'ŋu yothu Godku, ga bukmak ŋurru'-ŋurruŋu buŋgawa walala dhiyakuy ŋunhi munatha'wuynydja ŋoyŋurana wal'ŋu ŋunhana nhanukalanydja walala, ŋayina walalaŋgu buŋgawa yuwalktja Djesuna. Yo, yuwalkkuma ŋayi yukurra märr-ŋamathirrinydja ŋilimurruŋgu. Ŋäthilinydja ŋilimurru yukurranha nhinanha ŋuli garrpiṉminyaraŋura romŋura, garrpiṉara ŋilimurru yätjkuŋu, bala ŋayina rakunydhina ŋilimurruŋgala dharapulŋuranydja, ga ŋuriŋi nhanukala maŋgu'-waṉḏinyarayu ŋayi ŋilimurrunhanydja bitjarrana dhayaḻakuŋalana dhawaṯmaraŋalana yätjŋuru.
REV 1:6 Bala yana ŋayi nherraranydja ŋilimurrunha ŋunhana wal'ŋu nhanukalaynha romlili, goŋ-nherraranydja ŋayi ŋilimurrunha bitjan ŋilimurrunydja dhuwala ḏalkarra'mirrina walala nhanŋu, märr yurru ŋilimurru withiyandja bukuyuna-wala bäpa'mirriŋunha nhanŋu Djesuwuna, buku-ŋal'yunarawu ga djämawu nhanŋu Gunhu'wu. Yo. Djesu-Christ ḻatjuny'tja dhikanydja ŋayipi, ga ganydjarr-ḏumurrunydja, djingaryun yukurra yurru bitjanna liŋguna ŋayipinydja weyinŋumirrina. Gul' ŋilimurrunydja buku-ŋal'yunna, märr-ŋal'yunna go Garraywunydja Djesuwu, bitjanna yurru liŋguna. Yo, dhuwalana liŋguna.
REV 1:7 Nhäŋana walala ŋanya, ŋunha ŋayi yulŋunydja marrtji yukurra lili, dhuryun marrtji maŋanmirri ya'. Bukmakthuna yurru yolŋu'-yulŋuyu nhämanydja ŋanya, ga ŋuriŋinydja walalay yolŋu'-yulŋuyu ŋunhi walala ŋanya bumara ga dharpuŋala, bitjandhi bili nhämayi yurru ŋanya, bala yurru bukmaktja yolŋu walala nyä'yunmirrina, bäpurru ga bäpurru ga bäpurru, nyarŋayunmirrina walala yurru, liŋgu walala ŋanya yurru dharaŋanna nhäma, ŋunhi ŋayi yurru marrtjinydja lili. Ŋe, yuwalk yurru dhuwala bitjandja.
REV 1:8 Garraynydja Gunhuny'tja waŋa yukurra bitjanna, “Ŋarra dhuwala ŋarrapi ŋurruṉaŋgalnydja, ga bitjandhi bili ŋarrapi yana ŋuruku bala dhawar'yunarayŋunydja.” Yo, bitjarrana ŋayi ḻakaranhaminanydja Gunhu' Waŋarrnydja, ŋunhi ganydjarr-ḏumurrunydja ŋayipi benydja-wala birr', ga dhika ŋayi ŋayipi yana, ga be ŋayi ŋäthili ŋayipi yana, ga ŋunhala bala ŋayi boŋguŋu marrtji lili ŋurruŋu wal'ŋu yana ŋayipi.
REV 1:9 Yo, ŋarranydja dhuwala Djon, wäwa-ŋali muka. ŋali muka ŋuli yukurra burakirrinydja walalaŋguŋu, yurru rrambaŋi yana yukurra ŋali maṉḏa djingaryundja Gunhu'walanydja Romŋura, mukthun yana ŋali marrtji yukurra bala dhaḻakarr'kurru marikurru, yurru yakana ŋali ŋuli ŋula yarrkthun dhipuŋuru Gunhu'walanydja romŋuru, bili ŋali maṉḏa ŋuli rrambaŋithirri manapanmirri Djesuwala. Dhuwala ŋarra yulŋunydja nhina yukurra runu'ŋura, nhäyika yäkuŋura Batima; walala ŋurrkaŋalanydja ŋarranha dhipalana, liŋgu ŋarra ŋuli marrtjinya ḻakaranha Gunhu'wu dhäruk, ga bitjanayi nhanukiyinguŋu Djesuwuŋu marŋgi-wekanhara, ŋunhi ŋayipi ŋarranha ŋuli marrtjinya marŋgi-wekanhanydja.
REV 1:10 Wiripunydja ŋarra nhina djingaryun, yurru Garraywuna walu ŋunhiyinydja; nhina ŋarra yukurra, ŋayaŋuyu-ŋupan Garraynhana yukurra, märr-ŋal'yun manapan ŋarrakalay birrimbirryu. Mukthunga yana ŋarra nhina yukurra ŋunhala bäyma, bala ŋarra ŋäma rirrakaynha, ŋayi yatjun waŋa ŋapaŋura ŋarrakala, rirrakaynydja ḻoḻ'thun yiḏakiyinyara,
REV 1:11 ga bitjanna ŋayi ŋunhi rirrakaynydja waŋa gam', “Ma' märraŋa djorra'na, bala wukirrina marrtjiya nhä nhe yurru nhäma marrtji, bala dhipuŋurunydja dhurrwaraŋuru nhe yurru djuy'yurrana-wala Garraywalaŋumirriwa yolŋu'-yulŋuwa malalili ga malalili ga malalili, 7-lili ŋurruklilinydja, dhipala wäŋalili yäkulili gam', Yipatjatjlili, ga Munalili, ga Bäkamamlili, ga Dhayataralili, ga Djätatjlili, ga Biladalpiyalili, ga Layadutjiyalili.” Bitjanna ŋayi ŋunhiyi waŋanydja yukurra.
REV 1:12 Yo, ŋämanydja ŋarra, bala ŋarra ŋanydjaḻa'yunna nhänharawuna, yolthu ŋunhi ŋarranha yukurra waŋa. Dharr-way nhämanydja ŋarra lanhdhirra'wuy djinga'-djingaryunara, walala marrtji djinga'-djingaryun 7 ŋunhiyi malanha yulŋunydja, ḻatju'mirrina dhikana, djeŋarra'mirrina.
REV 1:13 Ga ŋunhalayi ṉapuŋgany'tja miṯtjiŋura djingaryun yukurra be yol yolŋunydja, djan'ku ŋayi bitjan yolŋu yana; djingaryundja ŋayi yukurra ŋunhiyi girri'mirrinydja weyinmirri ŋuruku liŋgu ḻukuwu, ga gumurrnydja ḏapmaranhara biralmirri, yurru djeŋarra'mirrina dhika ŋunhiyi biralnydja.
REV 1:14 Ga marwattja ŋayi ŋunhiyi gaywaraŋu'na, baryunarana, gänana wal'ŋu ŋayipina, ga maŋutjinydja maṉḏanha ŋayi ŋunhiyi djaḻkarr'yunna yukurra, bitjan ŋuli gurtha ŋatŋatthun,
REV 1:15 ga ḻukunydja maṉḏanha ŋayi ḻanyiŋnha dhikana, djeŋarra'na, ga rirrakaynydja ŋayi ŋutu'na, bitjan gapu ŋuli dhaḻirr'yun yukurra.
REV 1:16 Yo, djingaryundja ŋayi yukurra ŋunhi, mulkanydja yukurra ganyu malanha nhanukalay ŋayi goŋdhu dhunupa'ŋuyu, yurru 7 miṯtjinydja ŋunhiyi ganyu, ga nhanukala dhurrwaraŋurunydja dhawaṯthun yukurra mandjawakthinyara, galiny'tja maṉḏanha ŋunhiyi mandjawak raywal'nha bäymana dhika, ga bukunydja ŋayi ḻatju'na ŋanyana dhika garrkuḻuknha, djarraṯawun'thirrina yukurra, bitjan walu ŋuli djingaryun yukurra ḻiyaŋura.
REV 1:17 Nhämanydja ŋarra ŋanya, bala marrtji galkirrina nhanukala ḻukulilina; ŋunhilina ŋarra yukurra ŋorranydja biyaku ŋuli rakuny yolŋu. Bala ŋayinydja marrtji ŋarrakala, dhunupa'ŋuna goŋ-ŋal'yun mulkana ŋarranha, bitjanna waŋanydja ŋayi, “Yi', yaka beyaṉiyiya,” bitjanna, “Ŋarranydja dhuwala ŋarrapi ŋurruŋura, ŋurruṉaŋgalnydja yana, ga ŋunha ŋarra dhä-yawar'yunaraŋura, ŋarrapi yana.
REV 1:18 Ŋarranydja dhuwala walŋa-ḏikṯik warray. Liŋgu ŋarra waŋganymirri rakunydhinanydja, yurru nhäŋana ŋarranha, walŋana ŋarra, ga walŋana yukurra yurru marrtji bitjanna liŋguna, dhawar'yunamiriwnha. Liŋguna ŋarra ḏaw'yurruna ŋunhi rakunydhinyaramirrinydja rom, bala ŋarra dhuwala dälkumana yukurra gonydjiŋdja ŋuruku wäŋawu rakunymirriwalaŋuwunydja.” Ga bitjanna ŋayi Djesuyu ḻakaramanydja yukurra ŋarrakala.
REV 1:19 Ga biyapul ŋayi ŋarrakala waŋa yukurra bitjan, “Gatju nhe wukirrina marrtjiya djorra'lilina, ḻakaraŋana yukirriya nhä malanha nhe nhäŋala, ga nhä nhe yukurra nhäma dhiyaŋunydja-wala. Biyakayi bili wukirriyi marrtjiya ŋunhanydja malanha ŋunhi yurru maḻŋ'thun yalala, ŋunhi ŋarra yurru milkuma nhokala ŋunhala bala.
REV 1:20 Yo, ŋunha malanha mayali' ya', ŋunhi 7 lanhdhirrawuy djinga'-djingaryunara djeŋarra'mirri, ga 7 ganyu ŋunhi ŋarra mulka yukurra ŋarrakalay goŋdhu, mayaliny'tja ŋuriŋiyi walalay ḻakarama yukurra milkuma balanyara gam': 7 ŋunhi lanhdhirrawuynydja djinga'-djingaryunara mayali' bitjan ŋarralay yolŋu'-yulŋu, malaŋura ga malaŋura ga malaŋura, 7-ŋura ŋurrukŋura, ga ŋunhi 7-dhu ganyu'yu ḻakarama yukurra ŋurukuynha djiwarr'wuynha wal'ŋu walŋa ŋunhi walalaŋgala gärri yukurra waŋganynha, ŋunhiyi 7 dhäruk-gänharamirri ŋarrakuŋu djuy'yunara ŋurikalayi ŋurruklili malaŋulili.” Bitjanna ŋayi Djesu waŋanydja ḻakaramanydja ŋarrakala.
REV 2:1 Bala yana ŋayi Djesuyu waŋa bitjanna ŋarranha, “Gatju nhe wukirrina ma' dhuwalanydja dhäruk, ŋurupana nhanbalana ŋunhi ŋayi dhäruk-gänharamirri ŋarraku, ŋarrakalayŋuwu miṯtjiwu ŋurupa ya' Yipatjatjpuyŋuwa. Biyaka ḻakaraŋanydja walalaŋgu gam': Dhuwalanydja nhumalaŋgu dhipali dhäruk, dhiyakuŋu gay' ŋunhi ŋarra yukurra ḏälkuma ŋunhi 7 ganyu malanha ŋarrakiyingalay ŋarra dhunupa'ŋuyu goŋdhu, ga marrtji ŋarra yukurra ŋuli yulŋunydja ŋuliwitjan miṯtjikurru lanhdhirrawuy-djingaryunarakurru.
REV 2:2 Ŋarranydja marŋgina nhumalaŋgalaŋuwu djämawunydja ŋunhi nhuma mirithirri wal'ŋu djäma yukurra; yaka nhuma ŋuli djäma ŋäyu' yana, yay'wunuma, yuwalkkumana nhuma yukurra ŋuli djämanydja. Ŋarra nhumalaŋgu marŋgina, ŋunhi yaka nhuma ŋuli nhäma ganan dhuwurr-yätjmirrinha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi ŋayi gärrinydja yukurra nhumalaŋgala miṯtjiŋura. Ga bitjarrayi liŋgu nhuma gatjarr'yurruna ŋunhinha yolŋunha ŋunhi ŋayi marrtjina ḻakaranharamina bothina, be ŋayi bo'puyŋu Gunhu'wu; ga liŋguna nhuma maḻŋ'maraŋalana ŋanya bothinyaramirrinhanydja.
REV 2:3 Yo, ŋarrakala yäkuyu nhuma ŋuli marrtji burakirrinydja, yurru ŋuliwitjan marikurru ŋula nhäkurru nhuma yukurra marrtjina-wala yana, yakana ŋuli djawaryun.
REV 2:4 “Yurru waŋganydhuna nhumalaŋgala romdhu ŋarra yukurra yakanydja ḏukṯuk-ŋamathirri. Ŋäthilinydja nhuma märr-ŋamathinaŋga yukurrana wirrkiŋga dhika ŋarraku, yuwalkkuŋalaŋga wal'ŋu, yurru dhiyaŋunydja-wala nhumalaŋguŋu märr-ŋamathinyara winya'yurrunana dhikana, wuyupthurrunana.
REV 2:5 Guyaŋiyanydja ŋunha roŋiyiya walala, wanhaŋuru nhe ŋunhi romŋuru galkina, bala roŋiyiyana ŋanydjaḻa'yurra ŋunhimalayi bili romlili ŋunhi nhe ŋäthili djäma yukurrana. Ŋuli nhuma yurru yakanydja gumurr-wilyun dhipuŋuru romŋuru, ŋarranydja yurru marrtji ŋarrapina dhipali-wala, bala djaw'yunna nhipala lanhdhirra'wuynydja djingaryunara, bala ŋurrkamana dhipuŋuruyinydja. Ŋuli nhe yurru mukthundja marrtji yukurra balakurruyinydja romgurru, märr-ŋamathinyamiriwkurrunydja, yakana biyapulnydja yurru nhuma miṯtji djingaryun ŋarrakala yukurra.
REV 2:6 “Yurru waŋganydhu nhumalaŋgala romdhu ŋarranha yukurra ŋayaŋu-ŋamathamanydja; nhuma ŋuli yukurra ŋaramurryirri dhiyaki romgu ŋunhi walala ŋuli yukurra wiripu-guḻku'yu dhiyaŋi yolŋu'-yulŋuyu, Nikalayatandhu malayu djäma, ga ŋarraŋga wiripunydja ŋuli ŋaramurryirri, yaka ḏukṯukthirri walalaŋgalaŋuwu yätjku romgu.
REV 2:7 “Mäkiri'mirri nhe dhuwali yolŋu, bala ŋäkana; mäkiri'-witjurrana dhuwalayinydja dhäruk ya' ŋunhi ŋayi Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr waŋa yukurra nhanukalayŋuwala miṯtjiwala malaŋulili. “Yo, ŋunhinydja dharpa ya' walŋa-wekanharamirrinydja dhärra yukurra ŋunhana Gunhu'walana wäŋaŋura borum guḻku'mirrinydja. Ŋarranydja yurru nhuna wekamana dhuwalana malanha borum, ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi nhe yurru mukthun marrtji yukurra Gunhu'wala romgurru, djuḻkmarama marrtji ŋunhinydja nhänha malaŋunha ŋunhi nhuna ŋuli mulka roŋiyinmarama. Yo, ŋuriŋiyina yolŋuyu yurru ḻuka yukurra ŋunhinydja walŋa-wekanharamirrinydja borum ŋunhala Gunhu'walanydja wäŋaŋura.” Bitjanna ŋayi Djesuyu dhäruktja wekama ŋarrakala.
REV 2:8 Bala ŋayi biyapul Djesuyu waŋa ŋarranha bitjanna, “Ma' wukirrina dhuwalanydja dhäruk ŋurupana nhanbalana ŋunhi ŋayi dhäruk-gänharamirri ŋarraku, ŋarrakalayŋuwu miṯtjiwu, ŋurupa ya' Munapuyŋuwa. Biyaka ḻakaraŋanydja walalaŋgu gam': Dhuwalanydja nhumalaŋgu dhipali dhäruk, dhiyakuŋu gay' ŋunhi ŋarra ŋarrapi yana ŋurruṉaŋgal, ga ŋunha bala dhä-yawar'yunarayŋu ŋarrapi yana; rakunydhina warray ŋarra yulŋunydja, ga biyapul ŋarra walŋathinayi.
REV 2:9 “Marŋgi ŋarra nhumalaŋgu ŋunhi nhuma yukurra burakirri dhuwali, ga gurrupurumana nhina yukurra ŋurruwuykthirrina. Yurru yuwalktja nhuma ḻukunydjana wal'ŋu yolŋu'-yulŋu. Ŋarra yukurra ŋäma wiripu-guḻku'nha yolŋunha walalanha dhäruk, walala marrtji ŋuli yätj-ḻakarama wiḏiyal-gäma nhumalanha, dhiyaŋi walalay ŋunhi walala ḻakaranhamirri yukurra be walala Godku yolŋu'-yulŋu, yurru yaka warray yuwalktja walala ŋunhi Godkunydja, liŋgu walala yukurra romŋura nhina Ŋäṉukkala Satangala warray.
REV 2:10 “Yo, galki yurru yindina mari buna nhumalaŋgu dhiyali, yurru yaka galyurranydja walala ŋula barrariyanydja. Ŋayi yurru Ŋäṉukthu ŋuriŋiyi nhumalanha ŋilitjan ḻoḻulili dhä-ḏir'yunna, ga bitjandhi nhumalanha yurru gatjarr'yun warray ŋuriŋiyinydja mariyu märr-weyinŋumirrina. Yurru nhumanydja mukthurra yana baṯ biyaka mulkiya ŋarranhay, ga yaka ŋanydjaḻa'yurra. Marrtjiya yukirriya mukthurra yana, ga ŋunha buku-mulkiya, gonhayi walala yurru nhuna murrkay buma ŋula rakunygu, märr yurru nhe walŋana nhina yukurra ŋunhala ŋarrakalanydja wäŋaŋura, bitjanna liŋguna yurru.
REV 2:11 “Mäkiri'mirri nhe dhuwali yolŋu, bala ŋäkana; mäkiri'-witjurrana dhuwalayinydja ya' dhäruk ŋunhi ŋayi Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr waŋa yukurra nhanukalayŋuwala miṯtjiwala malaŋulili. “Ŋuli yurru nhe baṯ bitjan mulka ŋarraku rom, ga yana liŋgu ga djuḻkthunmaramanydja nhe yurru nhä malanha yätj, nhenydja yurru djingaryun yukurra walŋana bitjanna liŋguna, yakana yurru djuḻkmaranhapuyŋunydja ŋunhi yolŋu rakunydhirri biyapul.” Bitjanna ŋayi Djesuyu dhäruktja wekama ŋarrakala.
REV 2:12 Bala ŋayi biyapul Djesuyu waŋa ŋarranha bitjanna, “Ma' wukirrina dhuwalanydja dhäruk ŋurupana nhanbalana ŋunhi ŋayi dhäruk-gänharamirri ŋarraku, ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu ŋurupa ya' Bäkamambuyŋuwa. Biyaka ḻakaraŋanydja walalaŋgu gam': Dhuwalanydja nhumalaŋgu dhipali dhäruk, dhiyakuŋu gay' ŋunhi ŋarra yukurra ḏälkuma mandjawak dhuwala, yurru galiny'tja maṉḏanha mandjawak raywal'nha.
REV 2:13 “Marŋgi ŋarra nhumalaŋgu yulŋunydja, wanhaka nhuma yukurra nhina. Dhuwalinydja wäŋa nhuma yukurra nhina Ŋäṉukkalana goŋŋura djingaryun yukurra; ŋayi dhiyakinydja wäŋawu Satan buŋgawa. Yurru nhumanydja yukurra baṯ bitjan mulka ŋarranhay warray yäku, yaka warray nhuma ŋarrakala ŋapa-wilyun yukurra ga gonha'yun ŋarranha. Nhuma nhäŋala warray ŋunhi walala bumara ḏarramunha ŋunhi yäkunha Yandipanha, liŋgu ŋarranha ŋayi ŋuli ḻakaranha wiripu-guḻku'wu yolŋu'-yulŋuwu; murrkay'kuŋalana walala ŋanya bumaranydja ŋunhalana Satangalana wäŋaŋura, yurru yaka nhuma ŋarranha gonha'yurrunanydja.
REV 2:14 “Yurru ḻurrkun'thu nhumalaŋgala romdhu ŋarra yukurra galŋa-yätjthirrinydja. Wiripu-guḻkuny'tja nhuma mala malthun yukurra Baylamgalaŋuwuna romgu, ŋurikina baman'ŋuwuywuna yolŋuwu ŋunhi ŋayi walamaraŋala Balaknha, bala ŋayinydja Balakthunydja Yitjuralpuyŋunhana yolŋu'-yulŋunha gatjpaḻ'maraŋala gäŋala yätjlilina romlili, liŋgu balanyarana romdja ŋayi marŋgikuŋala gam', ‘Manymak warray dhuwali nhumalaŋgu bitjanarawunydja buku-ŋal'yunarawu buŋgulkurrunydja, ŋunhi nhuma yurru ḻuka wäyin ŋanak ŋunhi nhuma ŋuli ŋäthilinydja gurrunhan marrtji ŋunhimala goŋbuywala waŋarrwala walalaŋgala, maḏayin'kuma ŋunhiyi ŋatha malanha, bala ḻukana ŋuli, ga manymak warray nhumalaŋgu djaw'-djawyunarawu dhäykawurruŋgunydja buŋgulmirrikurrunydja.’ Yo, dhuwalana ŋayinydja marŋgikuŋala rom yätjnha, yurru wiripu-guḻku'yu nhuma miṯtjiyu yolŋuyu walalay mukthun yukurra ŋayathama yana dhuwalayi yätjnha romnha.
REV 2:15 Ga wiripu-guḻku'yunydja nhuma miṯtjiyu ŋuli yukurra ŋayathama ga dhuḏakthun Nikalayatannhana rom. Yätjnha mirithirrina dhuwalayinydja rom malanha.
REV 2:16 Ma' ŋanydjaḻa'yurrana walala dhipuŋuruyinydja yätjŋurunydja romŋuru. Ŋuli yurru nhuma yakanydja ganan dhuwalayi rom malanha, ŋarranydja yurru marrtjina-wala yana waḏutjana; ŋarra yurru bumana walalanha dhiyaŋu mandjawakthuna ŋunhi ŋuli marrtji dhawaṯthun ŋarrakala dhurrwaraŋuru.
REV 2:17 “Mäkiri'mirri nhe dhuwali yolŋu, bala ŋäkana; mäkiri-witjurra dhuwalayinydja ya' dhäruk ŋunhi ŋayi Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr waŋa yukurra nhanukalayŋuwala miṯtjiwala malaŋulili. “Yo, ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru djuḻkmarama marrtji nhä malanha warrpam' yätj, ŋunhi ŋanya marrtji ŋuli gatjpaḻ'marama, ŋuripana ŋarra yurru yolŋuwa gathan yuwalkŋunydja wal'ŋu maḏayin' ŋayaŋay', ŋayinydja yurru ŋuriŋiyinydja yolŋuyu ḻuka ŋatha ŋarrakuŋuna wekanhara. Ga wiripunydja ŋarra yurru gathan ŋurikiyi yolŋuwu gaywaraŋu' guṉḏa, yurru yäkumirri wukirriwuy, ŋunhiyi yolŋu yuṯana ŋayi yurru yäku djingaryun yukurra ŋunhilimi guṉḏaŋura. Yakana wiripunydja yolŋu marŋgi ŋuriki yäkuwu, ŋayipina ŋunhiyina waŋganynha yolŋu marŋgi yurru, ŋunhi ŋayi yurru märrama ŋunhala ŋunhiyi yäkumirri guṉḏa ŋarrakuŋu wetjpuy.” Bitjanna ŋayi Djesuyu dhäruktja wekama ŋarrakala.
REV 2:18 Bala ŋayi biyapul Djesuyu waŋa ŋarranha bitjanna, “Ma' wukirrina dhuwalanydja dhäruk ŋurupana nhanbalana ŋunhi ŋayi dhäruk-gänharamirri ŋarraku, ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu, ŋurupa ya' Dhayatarapuyŋuwa. Biyaka ḻakaraŋanydja walalaŋgu gam': Dhuwalanydja nhumalaŋgu dhipali dhäruk ŋarrakuŋu, Gäthu'mirriŋuwuŋu Gunhu'walaŋuwuŋu, ŋurikiŋi ya' ŋunhi ŋarra maŋutjinydja yukurra djaḻkarr'yun, bitjan ŋuli gurtha ŋatŋatthun, ga ḻukunydja ŋarra lanyiŋnha dhikana, djeŋarra'na, miḻŋ'-miḻŋdhunna yukurra.
REV 2:19 “Marŋgina ŋarra nhumalaŋgalaŋuwu djämawu. Nhuma yukurra dhuwali nhina märr-ŋamathinyaramirriŋura romŋura, ga märr-nherraṉmirri nhuma yukurra ŋarrakiyingala yana. Nhuma yukurra djämanydja ŋarrakuway yana, ga mukthun yana nhuma yukurra marrtjinydja-wala ŋarrakalaŋumirri yolŋu'-yulŋu.
REV 2:20 “Yurru waŋganydhu romdhu nhumalaŋgala ŋarra galŋa-yätjthirrinydja yukurra. Nhuma yukurra gonha'yun nhäma ŋanya dhuwali yätjnha dhäykanha, Djitjipilnha yäkunha, ŋunhi ŋayi marrtji ḻakaranhamirri be ŋayi dhäwu'-gänharamirri Gunhu'wu, yurru bothinyamirrina ŋayi ŋuli ḻakaranharamirrinydja. Nhuma bini ŋurrkanhaŋga ŋanya, gukunhaŋga ŋäthiliŋga yana, yurru mukthun nhuma yukurra ŋayathama ŋanya dhuwali bäyma yana, nhumalaŋgala miṯtjiŋura nhina yukurra, ga mayali'-wilkthunna yana ŋayi yukurra ŋarrakuna yolŋunha walalanha, gatjpaḻ'marama gäma walalanha yätjlilina. Bala walala yukurra ŋunhi märr-ŋamathirri wiripuŋuwu ga wiripuŋuwu nhäku malaŋuwu, ga ŋunhiyinydja bitjan walala yukurra djäma marramba'yirrina, liŋgu walalanydja ŋunhiyi ŋarrakuway yana yolŋu walala. Ga wiripunydja walala ŋuli ŋatha gurrunhan goŋbuywalana waŋarrwala, bala ḻukana marrtji ŋuli ŋunhiyi ŋatha, buku-ŋal'yunna manapan.
REV 2:21 ŋarra yukurrana galkurrunanydja ŋanya ŋunhinhayi dhäykanha, wanhaka ŋayi bini ŋula bilyunna nhanukiyingala yätjŋuru, yurru ŋayinydja yaka warray ḏukṯukthirri yukurra ŋanydjaḻa'yunarawu ŋulaŋuruyi romŋuru, mukthun warray marramba'yirri yukurra.
REV 2:22 Bala ŋarra yurru ŋanya ŋurrkamana, ŋayi yurru ŋorrana nhina maḻwaynha; ŋayi yurru bitjanna ya' ŋorr'-ŋurryunna rirrikthunna, ga nhanbala ḻundu'mirriŋunydja walala ŋunhi walala rrambaŋi yukurra marramba'yirri ŋuli nhanukala, bitjandhi yana liŋgu walalanydja yurru ŋorr'-ŋurryun rerriyu, ŋuli walalanydja yurru yaka ŋanydjaḻa'yun ŋuliŋuruyi romŋuru.
REV 2:23 Yo, ŋarra yurru bumana marrtji rakunygumana nhanbala malthunaramirrinhanydja walalanha, bala yurru bukmakthu ŋarrakalaŋumirriyunydja yolŋuyu walalay nhäma dharaŋanna ŋarranhanydja, ŋunhi ŋarra ŋuli yukurra nhämanydja wal'ŋu ŋunha yolŋunha ŋayaŋunydja. Ŋe, ŋarra marŋgi nhumalaŋgalaŋuwu guyaŋinyarawuywunydja ga ḏukṯukku malaŋuwu; ŋarranydja yurru nhumalaŋgu waŋga'-waŋganygu wekama ŋulinyarayi bili ŋupanarayŋuyi, bitjarra nhuma yukurrana djäma.
REV 2:24 “Yurru nhuma wiripu-guḻkuny'tja yolŋu walala dhuwali nhäyika yaka muka yana marŋgithina dhiyakuyinydja romgu, ŋunhi walala ŋuli yukurra ḻakarama Satangu dharrpal rom; yaka warray nhumanydja yukurra malthun ŋuli dhiyakuyinydja yätjkunydja romgu. Ga yakana ŋarranydja yurru nhumalanha ŋonuŋguma ŋula wiripuŋuyunydja romdhu.
REV 2:25 Yana mulkiya dhuwali bili ŋamakurru'na rom ŋunhi nhuma liŋguna marŋgina; baṯ biyaka mulkiyanydja, ga yana liŋgu ga roŋiyi ŋarra boŋguŋu, withiyurru nhumalanha.
REV 2:26 “Yo, ŋunhinhana yolŋunha ŋunhi ŋayi yurru djuḻk-djuḻkmarama marrtji nhä malanha warrpam' yätj ŋunhi ŋanya ŋuli marrtji gatjpaḻ'marama, ŋunhi yurru ŋayi mukthun marrtji-bala, djäma yana ŋarrakalay romgurru, yana liŋgu ga buku yurru ŋunha mulka, ŋunhinhana yolŋu'-yulŋunha ŋarra yurru nherraṉ ŋurru'-ŋurruŋukumanydja bäpurru'wu ga bäpurru'wu, walala yurru nhina yukurra buŋgawamirri wal'ŋu goŋ-wapitja'mirri ḏälmirri, ga ganydjarrnydja walala yurru yukurra ŋayathama ŋutu'na dhikana muŋdhunarawu yätjku. Liŋgu ŋayi yurru ŋuriŋiyi djuḻkmaranhapuyŋuyu yolŋuyu djäma yukurra ŋarrakalaynha ŋarra yäkuyu, bitjan yana liŋgu bitjan ŋarra yukurra djäma yäkuyu bäpa'mirriŋuwala ŋarrakalayŋuwala, ŋurikalayina ŋunhi ŋayi ŋarranhayi nherrara ŋurruŋukuŋala.
REV 2:28 Ga bitjandhi ŋarra yurru wekama nhanbala gaŋgathinyarayŋunha baṉumbirrnha, liŋgu ŋarrapi ŋunhi balanyaranydja bitjan djarraṯawun' nhanŋu ŋurikiyi yolŋuwu.
REV 2:29 “Mäkiri'mirri nhe dhuwali yolŋu, bala ŋäkana; mäkiri-witjurra dhuwalayinydja dhäruk ya' ŋunhi ŋayi Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr waŋa yukurra nhanukalayŋuwala miṯtjiwala malaŋulili.” Bitjanna ŋayi Djesuyu dhäruktja wekama ŋarrakala.
REV 3:1 Bala ŋayi biyapul Djesuyu waŋa ŋarranha bitjan, “Ma' wukirrina dhuwalanydja dhäruk ŋurupana nhanbalana ŋunhi ŋayi dhäruk-gänharamirri ŋarraku, ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu ŋurupa ya' Djätatjpuyŋuwa. Biyaka ḻakaraŋanydja walalaŋgu gam': Dhuwalanydja nhumalaŋgu dhipali dhäruk, dhiyakuŋu gay' ŋunhi ŋarra yukurra ḏälkuma Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr, ga ŋunhi 7 ganyu' malanha. “Ŋarra marŋgi djämawu nhumalaŋgalayŋuwu, nhaltjan nhuma yukurra nhina. Yolŋuyunydja nhumalanha yukurra ḻakarama yanapi nhuma walŋamirri dhuwali, yurru yuwalktja nhuma rakunymirri warray.
REV 3:2 Ḏurryurrana walala ma', bira'yurra nhiniya. Djäka yukirriya muka dhiyakinydja dhuwali nhuma yukurra ḏälkuma märr-ḻurrkun', liŋgu galkina marrtji dhuwali buwayakthirrina, winya'yunna yurru. Liŋgu ŋarra nhäŋala gatjarr'yurruna nhumalaŋguŋu djämawuynydja, ga maḻŋ'maraŋala yaka ŋamakurruny'tja ga dhapirrktja. Yakana yurru Gunhu' wokthun nhumalaŋgu balanyarawuyi djämawu.
REV 3:3 Guyaŋiyanydja ŋunha roŋiyiya ya' ŋunhi nhe nhaltjarra ŋäthili ŋurruthaŋala wal'ŋu ŋäkula, bala yana märraŋalana dhäwu' ŋamakurruny'tja. Yo, mulkiyana yulŋunydja ḏälkuŋana ŋunhiyina bili dhäwuny'tja, ga djämana marrtjiya bala. Roŋiyiyana bilyurra; yaka dhuŋathiya ga wawu yukirriya nhiniya. Ga ŋuli nhuma yurru yakanydja bira'yun, ŋarranydja yurru marrtji lili gayulnha, bitjan ŋuli manaŋgan ŋunhi ya' yolŋu yuḻutjun marrtji gayul; yakana nhuma marŋgi ŋuriki waluwu ŋunhi nhätha ŋarra yurru buna.
REV 3:4 “Yurru wiripu-guḻkuny'tja nhuma yolŋu walala dhiyaliŋumi, märr-ḻurrkun' nhina yukurra ḏarrtjalkmirrinydja, yakana nhuma ŋula moy'mirriyirri yukurra. Yo, ŋunhalanydja nhuma boŋguŋu dhuwaliyi walala ḏarrtjalkmirrinydja nhini yukirri ŋarrakalana galkina wal'ŋu, dhaṯthunminydja nhuma boŋguŋu gaywaraŋu'mirriyuna yana wal'ŋu dhikana girri'yu, liŋgu nhuma märr-yunupamirri yolŋu walala, gumurr-ŋamathirrina nhuma yukurra liŋguna.
REV 3:5 “Yo, ŋunhinydja ŋunhi nhuma djuḻkmaranhapuyŋu walala, nhumalanha boŋguŋu dhaṯthurrunydja watharryuna girri'yu, ga yakana ŋarra boŋguŋu biḏiwiḏitjkuŋu yäkunydja nhumalanha ŋulaŋuru djorra'ŋurunydja, ŋunhi yukurra ŋunhilimiyi djorra'ŋura yäkunydja djinga'-djingaryunna marrtji ŋunhiyinydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yurru nhina yukurra walŋana yana, bitjanna liŋguna. Ŋarra yurru yana waŋanydja warraŋulnha ḻakaramanydja yäkunydja nhuna ŋarrakalaŋuwa bäpa'mirriŋuwanydja ga nhanukalaŋuwa djiwarr'wuywa djämamirriwa walalambala, ŋunhi nhenydja ŋarralaynha wal'ŋu yolŋu.
REV 3:6 “Mäkiri'mirri nhe dhuwali yulŋunydja, bala ŋäkana; mäkiri'-witjurra dhuwalayinydja ya' dhäruk ŋunhi ŋayi Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr waŋa yukurra nhanukalayŋuwala miṯtjiwala malaŋulili.” Bitjanna ŋayi Djesuyu dhäruktja wekama ŋarrakala.
REV 3:7 Bala ŋayi biyapul Djesuyu waŋa ŋarranha bitjanna, “Ma' wukirrina dhuwalanydja dhäruk ŋurupana nhanbalana ŋunhi ŋayi dhäruk-gänharamirri ŋarraku, ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu, ŋurupa ya' Biladalpiyapuyŋuwa. Biyaka ḻakaraŋanydja walalaŋgu gam': Dhuwalanydja nhumalaŋgu dhipali dhäruk, dhiyakuŋu gay' ŋunhi ŋarra dhuwala garrkuḻuktja wal'ŋu ga yuwalkŋunydja. Ŋarra yukurra ḏälkuma gonydjiŋ Giŋ-Daypitkunydja, ŋarrapina ŋuli ḻapmaramanydja, ga yakana ŋuli ŋula yolthu dhaḻ'yundja, ga ŋarrapi yana ŋuli dhaḻ'yundja, ga yakana yurru ŋula yolthu ḻapmarama ŋunhiyi dhurrwaranydja.
REV 3:8 “Ŋarra nhumalaŋgu marŋgi, nhaltjan nhuma ŋuli djäma dhiyali. Nhumanydja dhuwali ganydjarr-ḻurrkun'mirrina yulŋunydja, yurru nhuma mukthun yukurra ḏälkuma ŋarrakuway yana dhäruktja, malthundja marrtji bala, ga yakanydja nhuma ŋuli dhumbal'yun yukurra yäkuwu ŋarraku. Bala ŋarra ḻapmaraŋalana dhurrwaranydja nhumalaŋgu, djingaryun yukurra ḻapthunarana. Nhuma yurru gärrina, bala djämana ŋarraku, ga yakana yurru ŋula yolthu dhaḻ'yun gungamanydja.
REV 3:9 “Yo, ŋunhinydja wiripu-guḻku' yolŋu walala ŋuli be ḻakaranhamirri Godku miṯtji bitjan, yurru yaka warray walala ŋunhi ŋarrakunydja yolŋu walala, yana walala ŋuli ŋunhi märr-yuḏakthunmirri yulŋunydja, liŋgu yuwalktja walala ŋunhi Mokuywu Satangu warray yäkuwu. Bala ŋarra yurru walalanha dhuwala waŋa ŋulthu'yunmaramana, walala yurru marrtjina lili, withiyan nhumalanha, bala buku-nyilkthun walala yurru dhiyalana nhumalaŋgalana ḻukulili; walalanydja yurru dharaŋanna nhämanydja ŋunhi ŋarra nhumalaŋgunydja yukurra märr-ŋamathirri.
REV 3:10 “Yo, liŋgu nhuma baṯ bitjarra mulkana ŋarrakuway dhäruk, bulnha marrtjina bala djäma djutj, bala ŋarranydja yurru bitjandhi bili nhunanydja gämayi marrtji dhawaṯmarama dhurrŋinymirriŋurunydja romŋuru, ŋunhi ŋayinydja yurru galki ḏo'yunna dhiyala, gatjarr'yunarawuna bukmakkuna yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi yukurra dhuwala nhina munatha'ŋura ḻiw'marama, bäpurru ga bäpurru.
REV 3:11 “Yo, galkina ŋarra yurru ḏo'yunna dhuwala. Dhärriya biyaka yana wuṉḏaŋarrthiya, märr yurru yakana nhuna ŋula yolthu gaṯmaramanydja roŋinyamaramanydja märranharaŋuru ŋuliŋuruyi ŋunhi ŋarra yukurra ḏälkuma mundhurr wekanharawu ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yurru bukuna ŋunha mulka wal'ŋu.
REV 3:12 Yo, ŋunhi djuḻkmaranhapuyŋunydja yolŋu yurru djingaryun ŋunhili liŋgu ŋarrakalaynha buṉbuŋura, ga yakana ŋayi yurru biyapulnydja ganan ŋarraku wäŋa ŋunhiyi; dhärrana ŋayi yurru yukurra yana ŋunhilina bili dharapulŋura. Bala ŋarra yurru wukirrina yäkunydja nhanukala ḻurrkun'nha nherraṉ, waŋganydja ŋarralay Waŋarr Gunhu' yäku, ga wiripunydja wäŋa yäku, ŋarrakalayŋuwa Waŋarrwa wäŋa Djurutjalam yäku, yuṯana yurru wäŋa Djurutjalamdja beŋuruna maḻŋ'thun warraŋulthirrina, dhunarra marrtji yurru ŋulaŋuru lili djiwarr'ŋuruna, ŋarrakalaŋuwala Waŋarrwala. Ga wiripunydja ŋarra yurru yäku nherraṉ nhanukala, yuṯana ŋarra yäku yurru djingaryun yukurra nhanukala.
REV 3:13 “Mäkiri'mirri nhe dhuwali yolŋu, bala ŋäkana; mäkiri'-witjurra dhuwalayinydja ya' dhäruk ŋunhi ŋayi Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr waŋa yukurra, nhanukalayŋuwala miṯtjiwala malaŋulili.” Bitjanna ŋayi Djesuyu dhäruktja wekama ŋarrakala.
REV 3:14 Bala ŋayi biyapul Djesuyu waŋa ŋarranha bitjanna, “Ma' wukirrina dhuwalanydja dhäruk ŋurupana nhanbalana ŋunhi ŋayi dhäruk-gänharamirri ŋarraku, ŋarrakalaŋuwu miṯtjiwu, ŋurupa ya' Layadutjiyapuyŋuwa. Biyaka ḻakaraŋanydja walalaŋgu gam': Dhuwalanydja nhumalaŋgu dhipali dhäruk, dhiyakuŋu gay' ŋunhi ŋarrapi yuwalktja; ŋarrapina waŋganynha maŋutji-marŋginydja ŋurukunydja romgu, ga ŋarrapina waŋganydhuna ŋuli ḻakarama dhunupanydja wal'ŋu. Bukmak nhä malanha ŋorra marrtji bokmanara Gunhu'wuŋu, yurru ŋarrakalaynha bukmak nhä malanha maḻŋ'thurruna, warraŋulthinanydja marrtjina.
REV 3:15 “Marŋgi ŋarra nhumalaŋgu yulŋunydja, nhaltjan nhuma yukurra nhina. Nhuma ŋuli yaka buku-nherraṉ ŋarrakunydja dhäruk, ga yaka nhuma wirrki djäma yukurra galŋa-ŋaḻpanydja ŋarraku; yana nhuma yukurra nhina galŋa-mukthun warray. Nhumanydja dhuwali balanyara biyaku ŋuli ŋula nhä gapu märr-gaŋga gorrmur, yakana ŋalapthunara gorrmur, ga yakana guyiŋarr. Bala ŋarranydja yurru nhumalanha dhupthunna ŋarrakalay ŋarra dhurrwaraŋurunydja, liŋgu nhuma dhuwala ŋayamunuŋ'nha ga bunhdhuwulu'na yana.
REV 3:17 “Nhuma ŋuli waŋa be ḻukunydja ḻakaranhamirri, ‘Ŋarranydja dhuwala ḻukunydja yolŋu. Yaka ŋarranydja dhäpark ŋula nhämiriw,’ bitjan. Nhuma ŋuli guyaŋinyamirri yanapi nhe ḻukunydja, yurru yuwalktja nhe gurrupurumirri warray, ga ŋurruwuyk, ga bambay, ga ŋapa'ŋayŋu girri'miriw.
REV 3:18 Ŋarranydja yukurra waŋa nhumalanha bitjanna, ‘Go marrtjiya lili ga mali'yurra ŋarrakalana ḻukunydjakunharamirri guṉḏa ḏarrtjalkkunhara gurthawuŋuna, buyuwuyu'na ga miḻŋ'-miḻŋdhunarana, märr nhe yurru yuwalknha wal'ŋu ḻukunydjayirri dhiyaŋuyinayi. Ga bitjandhi nhe yurru wuŋili'yun ŋarrakala girri' gaywaraŋu'na dhaṯthunminyarawunydja nhuŋuway nhe, gunganhaminyarawu ŋapa'-ŋayŋuwunydja, märr yurru nhe yakana goramirri djingaryun. Ga biyakayi bili märraŋa ŋarrakuŋu maŋutjiwuynydja mirritjin ḏilthanminyarawunydja, märr nhe yurru nhäma wal'ŋu ŋamathama.’
REV 3:19 “Yo, ŋuriki walalaŋgu ŋunhi ŋarra yukurra märr-ŋamathirri wirrki wal'ŋu, walalanha ŋarra ŋuli yukurra waŋa ḏälyunydja dhärukthu raypirri'yun, ga wiripunydja ŋarra ŋuli murr'marama ŋarrakuway ŋarra ŋunhi wal'ŋu yolŋunha, yana guwarr ŋuli ya' murr'marama, gulmarama ŋanya bitjan yätjŋuru romŋuru. Raḻpathiya biyaka nhiniya ya', ga buku-nherralana nhuŋuwaynydja rom ŋunhinydja.
REV 3:20 “Ŋarranydja yukurra djingaryunna dhuwala dhurrwaraŋurana nhokala ŋayaŋuŋuranydja, ga wutthu'-wutthunna ŋarra yukurra dhuwala yulŋunydja. Ŋuli nhe yurru ŋämanydja ŋarranha rirrakaynydja, ga ŋayaŋunydja ḻapmarama, bala ŋarra yurru gärrina nhokala ŋayaŋulili; ŋali yurru nhina yukurra rrambaŋina, ŋathanydja ḻuka waŋganyŋurana.
REV 3:21 “Yo, ŋarranydja dhuwala djuḻkmaraŋala nhä malanha yätj, bala nhinanydja ŋarra yukurra dhuwala ŋurruŋuna, garrwarnha wal'ŋu rrambaŋina ŋilinyu maṉḏa bäpa'mirriŋuna ŋarraku. Ga ŋunhi yurru nhenydja djuḻkmarama nhä malanha yätj, ga yakanydja gatjpaḻ'yun ŋula ŋurikiyi yätjku, bala nhena yurru yukurra nhina dhuwala rrambaŋinydja ŋarrakala, garrwarnha wal'ŋu biyapulnha.
REV 3:22 “Mäkiri'mirri nhe dhuwali yolŋu, bala ŋäkana; mäkiri'-witjurra dhuwalayinydja ya' dhäruk ŋunhi ŋayi Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr waŋa yukurra nhanukalayŋuwala miṯtjiwala malaŋulili.” Bitjanna ŋayi Djesuyu dhäruktja wekama ŋarrakala, bala yana ŋarranydja dhunupa wukirrina marrtji.
REV 4:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru bala ŋarra nhäma marrtji mel-yurthirri, djingaryun yukurra dhurrwara ḻapthunara ŋunha djiwarrny'tja. Bala ŋarra ŋäma rirrakaynha, biyapulnha yindina rirrakay, biyaku ŋuli yiḏakiyinyara ḻoḻ'thundja, ŋunhi yana liŋgu rirrakaynydja ŋunhi ŋarra ŋäthili ŋäkula ŋurruthaŋala wal'ŋu, ŋayi waŋa ŋarranha bitjanna gam', wäthunna ŋarraku, “Go räli marrtjiya, dhawuṯthurra dhipalana. Ŋarra nhuŋu milkumana yurru romnha malanha ŋunhi yurru nhaltjan maḻŋ'thun marrtji bala yalala.”
REV 4:2 Ga dhunupana yana ŋarra birrimbirrnydja djingaryunna yukurra ŋunhala djiwarr'ŋurana, bala ŋarra ŋayaŋuyuna nhämanydja marrtji mel-yurthirri nhänydja malanha ŋunhana djiwarr'nha. Ŋunhalanydja ŋarra nhäma nhinanharawuy, ŋulinyarana bitjan ŋuli giŋ yukurra nhina ŋunhiliyi, ga be yol nhinanydja yukurra ŋunhiliŋumi,
REV 4:3 bukunydja ŋayi ḻatju'na ŋanya miḻŋ'-miḻŋdhunna yukurra dhika, bitjan ŋuli guṉḏa rarrala miny'tji-guḻku'mirri djaḻkarr'yunna, ga ḻiw'maramanydja monygumanydja ŋanya yukurra djingaryun djäriyuna, ḻatju'yuna bäymana dhika, djaḻkarr'yunna yukurra dhika, ḏarrtjalknha wal'ŋu.
REV 4:4 Ga ḻiw'maramanydja ŋanya yukurra ŋunhiyi waŋganynhanydja 24-yu wiripuŋuyunydja nhinanharawuyyu, ga ŋunhiliŋumiyi nhina'-nhinanydja malaŋuŋura marrtji 24 ḏilkurruwurru yolŋu'-yulŋunydja, yurru girri'mirrinydja ŋunhiyi walala gaywaraŋu'mirri, ga ḻiyaŋuranydja ŋurikalayi walalaŋgala djinga'-djingaryun marrtji muḻkurrwuy nherraṉara, balanyara bitjan ŋuli giŋdhu nherraṉ yukurra djeŋarra'mirri, miḻŋ'-miḻŋdhunarana ŋanyana dhikana.
REV 4:5 Ga ŋulaŋuru ṉapuŋga'ŋuŋurunydja nhinanharawuyŋuru djaḻkarr'-djaḻkarryunna marrtji, ga rirrakaynydja ŋutu'na dhawaṯthun marrtji ŋuliŋuruyi, murryu'-murryunna marrtji yulŋunydja ŋuliŋuru liŋgu waŋganyŋuru. Ga gumurrŋuranydja nhanukala djinga'-djingaryun marrtji 7 djarraṯawun'mirri girri', ŋäṉarrmirri gurthamirri nhära'-nhara marrtji ŋalapthun yukurra, mayaliny'tja yukurra ḻakarama Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr.
REV 4:6 Ga wiripunydja ŋunhilimi liŋgu gapuyinyara guḻun'thinyara yukurra djingaryun, lanyiŋnha bäymana ŋunhiyi yulŋunydja, ḻatju'na wal'ŋu, garrkuḻuknha. Ga ḻiw'maramanydja djinga'-djingaryun marrtji ŋunhinhayi ṉapuŋga'ŋunha nhinanharamirri, be nhäyu yana buṯthunaramirriyunydja ḏämbumiriwyu, walŋamirriyu walalay ḻiw'marama gali'kurrunydja ŋanya, yurru maŋutjinydja guḻku'-wuḻkuna dhikana gumurrŋura ga ḏiltjiŋura.
REV 4:7 Yo, waŋganydja ŋunhiyi walŋamirri djan'kuna dhikana bitjan läyin, ga wiripunydja ŋunhilimi djingaryun yukurra djan'kuna dhika bitjan buliki yothu, ga wiripunydja ŋunhilimi djingaryun yukurra buku-yolŋuthinyara, ga wiripunydja ŋulinyarayi walŋamirri djan'kuna bitjan ḏamala buṯthurru marrtji.
REV 4:8 Yo, ŋunhiyi ḏämbumiriw walŋamirrinydja walala binbarrmirri walala, 6 miṯtji binbarrnydja ŋurikiyi walalaŋgu waŋga'-waŋganygu yana, yurru ŋunhiyi malanha binbarrnydja walalaŋgu warrpam maŋutjimirri, warrpam gungama yukurra maŋutjiyuna, ŋapakurru ḻiw'marama ga djinawa'kurru. Ga barkparkthunna yana ŋuli walala marrtji yulŋunydja, bitjanna liŋguna munhamandhirri, walu-ŋupan ga munha-ŋupan, yakana ŋula walala ŋuli ḏaḏawyundja; mukthunna marrtji miyamanna. Bitjan walala ŋuli miyamandja gam', “Garray Gunhu' Ganydjarr-ḏumurru, dhuyu ŋanya dhika wal'ŋu, garrkuḻuk wal'ŋu Waŋarr, ganaŋ'thun yukurra. Dhika ŋayi ŋayipi yana, ga be ŋayi ŋäthili ŋayipi yana, ga ŋunhala bala ŋayi boŋguŋu ŋayipi yana buni.”
REV 4:9 Yo, ŋunhiyi walala walŋamirri walala, bitjanna liŋguna walala yukurra barkparkthundja, wokthunna marrtji yana manikaykurru, märr-ŋal'yundja ga buku-wekamanydja ŋunhiyi waŋganynha yana ŋunhi ŋayi nhina yukurra ṉapuŋga' wal'ŋu, ŋurikina ya', ŋunhi ŋayi walŋa-ḏikṯik nhina yukurra yurru walŋana yana bitjan liŋgu.
REV 4:10 Ga ŋunhi walala yurru miyaman marrtji bitjandhiyinydja, walalanydja yurru ŋunhi 24-nydja ŋurruŋumirri yolŋu'-yulŋu ŋurrkanhamirrina marrtji yurru gumurrlilina ŋurikalana ŋunha ŋayi yukurra nhina ṉapuŋga' wal'ŋu, buku-nyilŋ'thunna walala yukurra yurru nhanŋu, ŋurikiyi ŋunhi ŋayi yurru walŋana nhina walŋa-ḏikṯiknha; walala yukurra yup-yupmaramana walalambalay ḻiyawuynydja bitjan ŋunhi giŋ-ba, bala rarr'yunna marrtji ŋoylilina nhanukala, bala waŋanydja marrtji walala bitjanna,
REV 4:11 “Garray ŋanapurrumbala Waŋarr, nhenydja biyapul-wala wal'ŋu garrwar'. Dhuwalanydja dhunupana ŋanapurruŋgu, ŋanapurru yukurra märr-ŋal'yun nhuŋunydja, ḻatju'-ḻakaramanydja nhuna, ga waŋanhamirri ḻakaranhamirri nhokalaŋuwuy, ŋunhi nhenydja biyapul-wala garrwar ganydjarr-ḏumurruna. Nhepi bokmaranydja bukmak nhä malanha, nhokalay ḏukṯukthu ŋunhiyinydja warrpam dhuwala walŋathinanydja; bukmaknha yana maḻŋ'thurrunanydja marrtjina warraŋulthinanydja nhokiyingalaynha djämakurrunydja.” Ga bitjarrayina walala yukurrana wokthurrunanydja Gunhu'wu.
REV 5:1 Ŋuliŋuruyinydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma djorra'na, ŋayi yukurra ḏälkuma dhunupa'ŋuyu goŋdhunydja, ŋuriŋiyi liŋgu ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋunha ṉapuŋga' wal'ŋu, yurru djorrany'tja ŋunhi warrpam' wukirriwuynha dhärukmirrina, djinawa'kurruna ga ŋapa'-ŋayŋukurru. Yurru dhoṯkunhara ŋunhiyi yulŋunydja djorrany'tja, ga dhaḻ'-dhaḻyunarana 7-dhu be nhäyuna yana girri'yu mam'-mammaranhamirriyu, wuṉḏaŋarrkuma yukurra dhaḻ'-dhaḻyun.
REV 5:2 Bala ŋuliŋurunydja ŋarra nhäma djiwarr'wuynha yolŋunha ganydjarr-ŋutu'nhana, ŋayi marrtji yatjun waŋa; bitjanna ŋayi waŋanydja yukurra gam', “Yolthuŋga yurru dhika ḻapmarama ŋunha djorrany'tja? Yolku dhika dhunupanydja wal'ŋu, ŋayi yurru ḏaw'yun ŋunha wuṉḏaŋarrkunharamirrinydja?”
REV 5:3 Yurru gulkuruna ŋayi ḻarrumanydja marrtji ŋunha bäyma djiwarrny'tja, ga dhuwala munatha', ga be djinawa wal'ŋu ŋoyŋura munatha'ŋura, yakana ŋayi maḻŋ'maraŋalanydja waŋganynha yolŋunha yäraŋunhanydja ŋula ŋurikiyi djorra'wu ḻapmaranharawu ga nhänharawu ŋuruku djinawa'ŋuwu, märr yurru ŋunhiyi nhä malanha maḻŋ'thun warraŋulthirrina. Gulkuruna yana ŋayi ḻarrumanydja marrtji.
REV 5:4 Bala ŋarranydja wiṯthunna dhika nyä'yun, galŋa-yätjthirrina, liŋgu yakana ŋula waŋgany dhunupa ḻapmaranharawu ŋurikiyi djorra'wu ga nhänharawu ŋuruku djinawa'wu.
REV 5:5 Bala ŋayi waŋganydhunydja ŋurruŋuyu waŋa ŋarranha bitjanna, “Way, yaka nhe ŋäthiya,” bitjan. “Biyakana nhe nhäŋana ya', dhuwalana ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi walala yukurra ḻakarama ŋanya bitjan ‘Läyin ŋunhi ŋayi Djuḏawala yarraṯaŋura, Daypitkuŋu mala-bunhara’, ŋayinydja dhuwala liŋguna djuḻkmaraŋala nhä malanha yätj. Dhunupanydja nhanŋuna, ŋayi yurru ḏaw'-ḏawyundja marrtji bala, bala ḻapthunmaramana yurru ŋunhiyi djorra'.”
REV 5:6 Bala ŋarranydja dharr-nhäma warray Godku ŋunhi Bembinha, ŋunhiyinha ŋunhi ŋayi yäkunydja Lämnha, ŋayi yukurra djingaryun ŋunhiliyi yana ṉapuŋga, ṉapuŋga'kumanydja ŋanya yukurra ḻiw'maramanydja ŋuriŋiyi ḏämbumiriwyu walŋamirriyu buṯthunaramirriyu, ga ŋuriŋi ḏilkurruwurruyu yolŋu'-yulŋuyu nhina marrtji ḻiw'marama ŋanyanydja yukurra. Djingaryundja ŋayi yukurra ŋunhiyi Lämdja mim'pumirrina, bunharana dharpunharana, yurru dhandurruŋmirri ŋayi ŋunhiyi Läm yulŋunydja, 7 dhandurruŋdja, ga 7 yana maŋutjinydja nhanŋu, mayaliny'tja yukurra ḻakarama Gunhu'wu Garrkuḻuk Birrimbirr, ŋunhi ŋayi ŋanya djuy'yurruna wäŋalili ga wäŋalili dhika buku-ḻiw'maraŋala, birrka'mirrililina dhikana wäŋalili.
REV 5:7 Nhämanydja ŋarra yukurra, bala ŋayi ŋunhiyi Lämdja marrtji, bala märramana yana ŋunhiyi djorra'na ŋurikala goŋŋuru ŋunhi ŋayi yukurra nhina ṉapuŋga' wal'ŋu.
REV 5:8 Ga dhunupana yana, ŋunhi ŋayi Lämdhu liŋguna märraŋalana ŋunhiyi djorrany'tja, bala walalanydja ŋunhi ḏämbumiriwnydja walŋamirrinydja walala, ga 24 ŋurruŋumirri yolŋu walala ŋunhi, dhunupana ŋurrkanhamirrina marrtji, buku-nyilŋ'thunna gumurrlilina nhanukala ŋurikala Lämgalana. Yo, bukmak ŋunhiyi walala walŋamirri walala ga ḏilkurruwurru yolŋu'-yulŋu goŋ-getamirri walala yulŋunydja, ga rupa' djeŋarra'mirri ḏolaŋ ḏälku'-ḏalkuma walala goŋdhunydja marrtji, weyika'mirri warrpam', buŋgan-djulŋimirrina weyika, mayaliny'tja ŋuriŋi buŋgan-djulŋiyu bäw'yu ḻakarama yukurra bukumirriyanhara Gunhu'walaŋuwuŋu yolŋu'-yulŋuwuŋu ŋunhi ŋuli marrtji dhawuṯthun bala.
REV 5:9 Walala barkparkthundja marrtji yuṯana manikay, bitjanna walala barkparkthundja gam', “Nhepina waŋganynha dhuwala ŋamakurruny'tja wal'ŋu, nhuŋuwaynha waŋganyguna dhunupanydja märranharawu dhiyakunydja djorra'wu; Nhepina yana waŋganydhuna yurru ḏaw'-ḏawyun wuṉḏaŋarrkunharamirrinydja, bala ḻapmaramanydja yurru. Liŋgu nhepi wekanharamina nhunapinyay nhe, bala nhe rakunydhinana yolŋuwunydja walalaŋgu, nhokalay gulaŋdhu nhe roŋinyamaraŋala yolŋu'-yulŋunha balayi Gunhu'walana. Yo, nhe märraŋala dhawaṯmaraŋalanydja walalanha bukmakŋuru bäpurru'ŋuru ga dhärukŋuru ga malaŋuru, bala nherrara walalanha Gunhu'walana romlili. Walalanydja nhuŋuwuynha dhuwala, waŋganynha mala, liŋgu nhokuŋuna walala goŋ-nherraṉara ḏalkarra'mirrinydja walala, buku-ŋal'yunarawu ga djämawu ŋanapurruŋgalayŋuwu Gunhu'wu, bala walala yurru ŋurruŋuyirrina ŋunhala munatha'ŋuranydja buku-ḻiw'maramana.”
REV 5:11 Ga biyapulnydja ŋarra nhäma, ga ŋäma rirrakaynha dhaŋaŋnha dhikana djiwarr'wuynydja yolŋu walala, biyapulnha dhaŋaŋ djingaryun ḻiw'maramana ŋunhi ṉapuŋga'ŋunhanydja nhinanharamirrinha, ga walŋamirrinha walalanha, ga ḏilkurruwurrunha yolŋunha walalanha, ḻiw'marama ṉapuŋga'kuma, barkparkthun marrtji walala ŋunhi yulŋunydja,
REV 5:12 bena dhika barkparkthundja bitjanna, “Lämdja ŋunhana biyapulnha garrwarnha wal'ŋu, ŋayi burakina ga gulaŋ waṉḏina; Dhunupana dhuwala nhanŋunydja ḏälkunharawu ganydjarrwu ga nhäku dhika ḻatju'wu ga marŋgithinyarawu. Yo, ganydjarr-ḏumurru wal'ŋu dhika ŋayi yulŋunydja, dhunupa nhanŋu yulŋunydja, ŋilimurru yurru ḻakaramanydja ŋanya yäku-ḏumurruyama, ga ḻatju'-ḻakarama ŋanya yulŋunydja, ga wokthun bitjan wal'ŋu nhanŋu ya', märr-ŋal'yunna manapan, goŋmirriyirrina dhikana.”
REV 5:13 Bala yana ŋuliŋurunydja ŋarra ŋäma rirrakay barkparkthunara manikaynha, bena dhika yiŋgathirrinydja, liŋgu warrpam dhika nhä marrtji ŋorra walŋamirri wokthunna yukurra nhanŋu, ŋunha bäyma djiwarr'wuy nhä malanha, ga ŋunha munatha'wuy, ga dhika djinawa' ŋoyŋura munatha'ŋura, ga warrpam yana ŋunha gapuwuynydja nhä malanha, ŋunhalana bukmaknha barkparkthun yiŋgathirri, wokthunna yukurra; bitjanna walala barkparkthundja yukurra gam', “Ŋilimurru wokthunna go dhiyakuna gay', dhuwala ŋayi yukurra nhina ṉapuŋga' wal'ŋu, ga bitjandhi bili dhiyaku Lämgunydja wokthunna ŋilimurru, ḻatju'-ḻakaramana ŋanya ŋilimurru go, bili ŋayipina yäku ḏumurru, biyapulnydja wal'ŋu garrwar. Ŋilimurru wokthundja yurru nhanŋu bitjanna liŋguna, weyinŋumirrina.”
REV 5:14 Ga ŋunhiyi ḏämbumiriwnydja walŋamirri walala waŋa bitjan, “Yuwalk muka dhuwalanydja.” Ga ŋunhi ḏilkurruwurrunydja yolŋu walala ŋurrkanhamirrina marrtji buku-nyilŋ'thunna, märr-ŋal'yunna nhanukala.
REV 6:1 Mukthunga yana ŋarra yukurra mel-yurthirri nhäma, ŋayi yukurra ŋuriŋi Lämdhunydja ḏälkumaŋga yana ŋunhiyi djorra', dhaḻ'yunara wuṉḏaŋarrkunhara 7 mam'maranharamirrinydja. Ŋuliŋurunydja ŋarra nhäma ŋanya, ŋayi ḏaw'yun waŋgany mam'maranharamirri, bala ŋarra ŋäma dhäruknha, waŋgany ŋuliŋuruyi walŋamirri waŋa yukurra, yurru bena rirrakaynydja murryu'-murryun marrtji, bitjan ŋayi waŋanydja, “Go, maḻŋ'thurrana marrtjiya,” bitjan.
REV 6:2 Ga yuwalkthi maḻŋ' marrtji gaywaraŋu'na yarraman'tja, ga yolŋu ŋal'yundja marrtji ŋunhilimi yarraman'kala, ḏälkumanydja ŋayi marrtji bonarra, ga ḻiyaŋuranydja nhanukala nherraṉara muḻkurrwuynha ŋula yolkuŋu wekanhara, balanyara bitjan giŋdhu ŋuli gurrukama, ŋunhiyinydja ḻakarama yukurra ganydjarrnha ŋayi yukurra gäma ŋutu'na wal'ŋu. Bala ŋayi marrtjinana-wala yana yulŋunydja baḏuwaḏuyunarawuna bunharawuna.
REV 6:3 Bala ŋuliŋurunydja ŋayi wiripuna ḏaw'yun ŋuriŋiyi Lämdhu mam'maranhamirri, waŋganydhi yana, bala ŋarra ŋäma wiripuŋunhana walŋamirrinha ŋunhiyi, ŋayi waŋa bitjan, “Go maḻŋ'thurrana marrtjiya,” bitjan.
REV 6:4 Yuwalkthi maḻŋ' marrtji wiripuna yarraman' miku'yinyara miny'tji, ga yolŋu ŋal'yundja marrtji ŋurikala yarraman'kala, ŋayi yurru marrtji wäŋakurru munatha'kurru ḻiw'marama gombunharawu ŋuruku watjarr-mulkanhamirriwu romgu, boḏinydhinyaramirriwuna, märr yurru yolŋunydja walala bunharamirri murrkay'kunharamirrina watjarrmiriwŋurana; ga goŋlilinydja wekaŋala nhanukala mandjawak ŋutu'na dhikana, ŋayi yurru marinydja djäma ŋutu'na wal'ŋu dhikana dhiyala munatha'ŋuranydja.
REV 6:5 Bala ŋuliŋurunydja ŋayi wiripuna ḏaw'yun ŋuriŋiyi Lämdhu mam'maranhamirri, waŋganydhi yana, bala ŋarra ŋäma wiripuŋunhana ŋunhiyi walŋamirrinha, ŋayi waŋa bitjan, “Go maḻŋ'thurrana marrtjiya,” bitjan. Yuwalkthi maḻŋ' marrtji gurrŋan'nha yarraman', ga yolŋu ŋal'yundja marrtji ŋurikala yarraman'kala, goŋdhu gäma marrtji ŋathawuy girri' miṯtji-nhänhara.
REV 6:6 Bala yana ŋarra ŋäma rirrakay, ŋayi marrtji dhawaṯthun beŋuru lili ḏämbumiriw ŋunhi walŋamirri walala, bitjanna ŋayi marrtji waŋanydja gam', “Ḏukṯukka nhe ŋathawunydja? Ŋay' dhuwalana yulŋunydja, märr-ḻurrkun' dhuwala birraliny'tja rrupiya-guḻku'mirri yana, yurru 50-dolamirrina dhuwala yulŋunydja, ga märr-ḻurrkun'thi yana dämbanydja 50-dolamirri. Yurru yaka munhirrkuŋanydja marrtjiya mulkiya weyika ŋathawuy ga borum weyika.” Bitjandhi ŋayi yukurra waŋanydja ḻakarama marŋgikumanydja, ŋunhi yurru wäŋanydja dhuwala munathany'tja ŋathamiriwyirrina.
REV 6:7 Bala ŋuliŋurunydja ŋayi wiripuna ḏaw'yun mam'maranhamirri ŋuriŋiyi Lämdhu, waŋganydhi yana, bala ŋarra ŋäma wiripuŋunhana ŋunhiyi walŋamirrinha, ŋayi waŋa bitjan, “Go maḻŋ'thurrana marrtjiya,” bitjan.
REV 6:8 Yuwalkthi maḻŋ' marrtji wiripuna yarraman' buḻuŋga'na miny'tji, yolŋu ŋal'yundja marrtji ŋurikala yarraman'kala, ga yäkunydja ŋayi ŋunhi yolŋu gorrumanydja marrtji ‘Rakunydhinyamirri’, ga munguyundja lili ŋanya malthundja nhanbala be yol yolŋu yäku ‘Rakunymirriwu wäŋa’. Yo, ŋurikalayinydja maṉḏakala wekaŋala ganydjarr ŋula yolthu, maṉḏa yurru marrtjina-wala yana bunharawuna murrkay'kunharawu; wiripunydja yurru maṉḏa mari wekama murrkay'wuna bunharaminyarawu, ga wiripunydja yurru yolŋu walala murrmurryun marrtji djaṉŋarrthinyarayuna, ga wiripunydja yurru yolŋu walala murrmurryun marrtji rerriyuna, ga wiripu-guḻku'nhanydja yolŋunha walalanha yurru buma marrtji wakinŋumirriyu wäyindhu. Dhaŋaŋnha mirithirrina yolŋu yurru marrtji murrmurryun wäŋaŋura ga wäŋaŋura buku-ḻiw'maramana dhikana yurru.
REV 6:9 Bala ŋuliŋurunydja ŋayi wiripuna ḏaw'yun mam'maranhamirri ŋuriŋiyi Lämdhu, waŋganydhi yana, bala ŋarra nhäma ŋunhinha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala burakina yukurrana yolŋuwuŋu murrkay'wuy bunhara, liŋgu ŋayathaŋalanydja walala yukurrana Godku dhäruk baṯ bitjarra, yakana walala ḏaḏawyurruna ḻakaranharaŋurunydja, yana walala mukthurrunana djäma marrtjina bala yuwalkkuŋala wal'ŋu Garraywu. Yo, ŋayaŋunydja walalanha ŋarra nhäŋala djiwarr'ŋurana ŋunhana, yurru ŋunhiwalana bala'palalili ŋoylili ŋunhi yukurra nhära Godku gurtha,
REV 6:10 walala yukurra rirrakay waŋa wirrkina yatjunmirri, bitjanna gam', “Gunhu' Waŋarr, nhe dhuwala ganydjarr-ḏumurrunydja, ḏarrtjalktja wal'ŋu, ganaŋ'thundja yukurra ga yuwalktja wal'ŋu. Nhäthana nhe yurru buma ŋunhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala bumara murrkay ŋanapurrunha? Nhämunha'mirri ŋanapurrunydja yurru dhika galkun? Nhätha nhe yurru dhä-ḏir'yundja dhika walalanha?”
REV 6:11 Bala ŋayi wekama walalaŋgu waŋga'-waŋganygu girri' gaywaraŋu'mirrina dhikana wal'ŋu dhaṯthunminyarawuna, bala ŋayi waŋa bitjanna walalanha, “Bulnha walala galkurra, märr-gurriri yana. Walala ŋathili yurru burakirri ŋunha nhumalaŋgu wäwa-ŋali walala, ŋarraku djämamirri walala, bitjarra ŋunhi nhumalanha walala bumara. Bulnha walalaŋgu galkurra nhumalaŋgalaŋuwu wäwa-ŋaliwu walalaŋgu, bäy walala yurru warrpam' dhiyalana, bala ŋarranydja yurru yurruna dhä-ḏir'yundja.”
REV 6:12 Bala ŋuliŋurunydja ŋarra nhämana yukurra yana, ŋayi Lämdhu ḏaw'yun wiripuna mam'maranhamirri, galki dhawar'maranhamirrina, ga dhunupana yana marrtji wäŋanydja gurkuryunna, barr'-barryunna marrtji guḻk-guḻkthunna, ga walunydja gurrŋandhirrina marrtji bukumukthirrina, bitjanna bitjan ŋuli buyu-wuṉḏaŋarr'yu galiku'yu gurrŋan'thu monyguma, ga ŋalindinydja marrtji miku'yirrina, biyaku ŋuli gulaŋ,
REV 6:13 ga ganyuny'tja marrtji burrul'yunna gärakŋurunydja ŋunha munatha'lilina, bitjanna bitjan ŋuli borum marrtji burrul'yun ganydjarr-ḏumurruwuŋu watawuŋu bo'yunara.
REV 6:14 Ga gäraktja winya'yunna, bitjanna bitjan ŋuli djorra' dhoṯthirri, ga runu-runu wäŋa malanha ga buku'-wuku warrpam'nha giṯthunna marrtji dharapulŋurunydja malaŋuŋuru ŋuliŋurunydja.
REV 6:15 Ga bukmak yolŋunydja walala gundupumana yukurra, djuḻuḻ'yunna marrtji dhaḻa'-yaḻakarrlilina mathirralilina; buŋgawa yolŋu wal'ŋu ŋunhi ŋaḻapaḻmirri ga ŋurru'-ŋurruŋu yolŋu walala, ḻukunydjamirri ga ganydjarr-wuṉḏaŋarrmirri yolŋu walala ga ŋurruwuykmirri walala, wakinŋu gali'wuy ga goŋmirri, bukmaknha marrtji ŋunha djuḻuḻ'yun mathirralilina dhaḻa'-yaḻakarrlilina ga ŋoylilina guṉḏalilina ŋunhana buku'-wukukurruna.
REV 6:16 Bala wäthundja walala yukurra guṉḏawuna ga buku'-wukuwuna bitjanna, “Go guṉḏa, buku-yupthurrana lili, dhä-munyguŋana ŋanapurrunha; bukunydja wäŋa go rälina giṯthurra, ŋurrwu'yunmaraŋana ŋanapurrunha nhänharaŋuru ŋurukala ŋunhi ŋayi yukurra nhina ṉapuŋga' wal'ŋu ŋunha djiwarr'ŋura. Go ŋurrwu'yunmaraŋana ŋanapurrunha ŋurukala Lämgalanydja, liŋgu ŋayi yukurra ŋaramurrthirrina nhäma ŋanapurrunha.
REV 6:17 Dhuwalana ŋunhi walunydja mulkanana liŋguna, nhanŋuwaynydja wal'ŋu walu ŋunhi yurru ŋayina ŋaramurryirri dhä-ḏir'yun; yakana yurru ŋula waŋgany yolŋu walŋathirri winya'yun dhä-ḏir'yunara nhanukuŋunydja.”
REV 7:1 Yo, dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋarra nhäma djiwarr'wuynha walalanha ḏämbumiriwnha, walala yukurra dhärra'-dharra waŋga'-waŋganyŋura ḻikanŋuranydja munatha'ŋura, yurru dhärra'-dharranydja walala yukurra waṉa-ḻakarama ḏaḏawmarama ŋunhiyi watanha, märr yurru ŋuriŋiyi watayu yaka bo'yun ḏaŋgalkmarama dhuwala wäŋa munatha' ga gapu moṉuk ga dharpa malanha.
REV 7:2 Ga biyapul ŋarra nhäma wiripunhanydja djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi gaŋgathirri dhimurru'ŋuru, ga gämanydja ŋayi marrtji girri' lili, märr yurru ŋayi mam'thu'-mam'thunmarama yiŋarray'yun marrtji yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala nhanŋuway ŋuriki walŋa-ḏikṯikku wal'ŋu waŋarrwu Godku. Bala ŋayi waŋanydja ŋunhiyinydjayi ḏämbumiriwwuna djiwarr'wuywu walalaŋgu yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walalaŋgu Godthu ganydjarr wekaŋala baḏuwaḏuyunarawu dhiyaku munatha'wu ga moṉukku gapuwu,
REV 7:3 ŋayi waŋanydja wirrkina dhika wal'ŋu rirrakaynydja bitjan, “Way, galkurra,” bitjan. “Yaka baḏuwaḏuyurranydja buŋa munatha'nha ga gapu moṉuk, ga dharpa malanha. Ŋäthilinydja yurru ŋathili ŋanapurru nherraṉ bukulili yiŋarray'yun marrtji ŋunhinha yolŋu'-yulŋunha Godku ŋunhi djämamirrinha walalanha, ga ŋuliŋuruyinydja dhäŋuru nhuma yurru marrtji, bala baḏuwaḏuyunna bumana dhuwala munatha'nhanydja wäŋanha.”
REV 7:4 Bala walala marrtji yiŋarray'yunna Godkunydja mäknha gurru'-gurrunhan bukulilina dhipalana gay' wal'ŋu Yitjuralpuyŋuwalanydja yolŋu'-yulŋuwala ŋula-nhämuny'kalana, ga ḻakaramanydja ŋayi ŋarrakala nhämunha'wala ŋayi ŋunhi nherra'-nhirraṉ marrtji Godku ŋunhi yiŋarray'. Yo, yiŋarrayny'tja walala ŋunhi marrtji gurru'-gurrunhan guḻku'walana mirithirrina, 144-dhawutjingalana Godkalaŋumirriwala yolŋu'-yulŋuwalanydja, yurru 12-dhawutjingala walala gurru'-gurrunhandja marrtji yiŋarray ŋulaŋuru Djudawalanydja miṯtjiŋuru, ga ŋulaŋuru Ropingalanydja 12-dhawutjindhi, ga ŋulaŋuru Gädkalanydja ga 12-dhawutjindhi yana, ga balanyarayi liŋgu ŋupanayŋuyi yana 12-dhawutjindhi ŋulaŋuru miṯtjiwala Yatjawalanydja, ga ŋulaŋuru Napaliwala, ga ŋulaŋuru Manatjawala, ga Djimiyangala, ga Lepaywala, ga Yitjakawala, ga Djapalangala, ga Djotjipkala, ga Bindjamangala malaŋuru, bitjanna marrtji bala 12-dhawutjindhi yana ŋayi ŋuriŋiyi djiwarr'wuyyunydja yolŋuyu marrtji gurru'-gurrunhan ŋunhiyi Godkunydja yiŋarray' dhipala bukulilina wal'ŋu yolŋu'-yulŋuwalanydja biyapulnha wal'ŋu ŋuliŋuruyi bukmakkala Djuwskalanydja miṯtjiŋuru malaŋuŋuru.
REV 7:9 Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋarra nhäma yolŋunha walalanha mirithirri guḻku' dhika miṯtjinha, bena dhika dhaŋaŋnha, ŋunhi ŋuli yakana ŋunhiyi bothurrunydja miṯtjinha. Yo, nhämanydja ŋarra ŋunhi wiripuŋuwuy ga wiripuŋuwuy ga wiripuŋuwuy wäŋawuy, bukmakŋuru miṯtjiŋurunydja yana, ga miny'tjinydja barrkuwatj ga dhäruk, birrka'mirri bäpurruny'tja; bukmak walala ŋunhi nhämunha' miṯtji dhärrana ŋunhala gumurrŋura Godkalana ŋunha ŋayi nhinanydja yukurra dharrpalŋurana wal'ŋu, buŋgawawalana ŋurikalana dharapulŋura ga gumurrŋurayi yana Lämgala ŋurikala, yurru dhaṯthunmirrinydja walala dhika bukmak watharryuna dhikana wal'ŋu girri'yu, yurru garrwarkumanydja walala man'tjarr yukurra goŋdhunydja, märr-ŋamathirri yukurra nhanŋu.
REV 7:10 Yurru waŋanydja walala yukurra wirrkina dhika yiŋgathirrina, bitjanna gam', “Ŋayinydja dhuwala Walŋakunharamirri ŋanapurruŋgu, ŋunhi ŋayi ŋanapurrunha walŋakuŋala, dhiyaŋu ŋanapurruŋgalay wal'ŋu Waŋarryunydja, ŋunhi ŋayi yukurra nhinanydja dhuwala ŋurruŋuna wal'ŋu, ga dhiyaŋu gay' Lämdhu.”
REV 7:11 Ga ŋuriŋiyi djiwarr'wuyyu walalay ŋula nhämunha'yu marrtji dhärra ḻiw'maramana ŋunhinhayi ṉapuŋga'wuynha ŋunhi nhinanharawuynha ga ḏämbumiriwnha walŋamirrinhanydja ŋula nhänydja ga ŋurru'-ŋurruŋunha yolŋunha walalanha, ga djiwarr'wuy ŋunhiyi yolŋu walala buku-nyilkthunna ŋurrkanhamirrina Gunhu'wala ŋunhiliyina ṉapuŋga'na wal'ŋu,
REV 7:12 ga bitjanna walala yukurra waŋanydja buku-ŋal'yundja manapan gam', “Yuwalk dhuwali yulŋunydja. Dhunupa ŋunhi ŋilimurruŋgu ḻatju'-ḻakaranharawunydja ga wokthunarawu nhanŋu Gunhu'wu; dhunupa ŋilimurruŋgu yana buku-wurrpanarawunydja ga yäku-ḻakaranharawu nhanŋu yindikunharawu wal'ŋu, liŋgu ŋayipinydja, ŋilimurruŋgu Waŋarrnydja ganydjarr-ḏumurru warray, ga marŋgi warray ŋayi nhäku malaŋuwu bukmakkunydja, ŋayi yurru nhinanydja yukurra biyapulnha wal'ŋu ganydjarr-ḏumurruna, bitjanna liŋguna yukurra yurru, dhä-yawar'yunamiriwnha. Yuwalknha dhuwalanydja yana.”
REV 7:13 Ga waŋganydhu ŋurruŋuyu yolŋuyu ŋarranha waŋa dhä-wirrka'yun bitjan, “Yol ŋunhanydja yolŋu'-yulŋu girri'-watharrmirrinydja walala?” bitjan. “Wanhaŋuru walala ŋunha yulŋunydja?”
REV 7:14 Ga ŋarranydja buku-wakmarama bitjan, “Yu-u-uw?... yaka ŋarra marŋgi. Nhena marŋginydja.” Bala ŋayi ḻakaramana ŋarraku, “Dhuwalanydja gay' yolŋu walala mariŋuru dhawaṯthurruna marrtjina ŋuliŋuru yindiŋuru yukurrana, yurru walalanydja dhuwala ḏarrtjalkmirrina, liŋguna walala rurrwuyunminana walalanhawuynha walala ŋuriŋina gulaŋ-waṉḏinyarayu Lämgalana.
REV 7:15 Bala walala ŋunha dhärranydja yukurra Gunhu'walanydja gumurrŋura, buku-ŋal'yundja yukurra nhanŋu bitjanna liŋguna, munha-ŋupan ga walu-ŋupan ŋunhala nhanukalana wäŋaŋura. Ga ŋuriŋinydja ŋunhi ŋayi yukurra nhina garrwar wal'ŋu ṉapuŋga', ŋayipi yurru walalanha gungama, ŋäkirrmaramanydja nhanukalay ŋayi ŋuriŋi wal'ŋu.
REV 7:16 Ŋayipina yurru djäkanydja walalaŋgu; yakana yurru walala bulunydja djaṉŋarrthirri ga ŋanhdharkthirri, ga yakana yurru walala galŋa-nhära waluyu.
REV 7:17 Liŋgu ŋayipina yurru Lämnha djäkamirrinydja walalaŋgu, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi nhina yukurra ŋunha garrwar wal'ŋu ṉapuŋga'; ŋayinydja ŋunhi balanyara bitjan wäyin-djäkamirri, ŋayi yurru walalanha gämanydja marrtji ŋunhanydja bala walŋamirrililinydja wal'ŋu gapulili. Ga ŋayipi yurru Gunhu'yu milkarrinydja walalaŋgala djalkthun, yakana walala yurru biyapulnydja nyä'yunmirri.”
REV 8:1 Bala ŋuliŋurunydja ŋarra nhäma Lämnhana, Godku ŋunhi Bembinha, ŋayi ḏaw'yun wiripuna mam'maranhamirri, dhawar'yunaramirrina ŋunhiyinydja, bala ŋayi ḻapmaramana djorrany'tja. Ga ŋunhala djiwarr'ŋuranydja bukmak nhä malanha mukthunna, nhämana yukurra yana, rirrakaymiriwnha yukurra dhärra märr-weyinŋumirrina.
REV 8:2 Bala ŋarra nhäma 7-nha djiwarr'wuynha yolŋu'-yulŋunha, ŋunhinha walalanha ŋunhi walala marrtji dhärra'-dharra gumurrŋura nhanukala Gunhu'wala, ga waŋga'-waŋganyba walalambala goŋlili weka'-wikaŋalanydja 7 yiḏakithinyaranydja.
REV 8:3 Ga wiripuna djiwarr'wuy yolŋu marrtji, bala djingaryun yukurra galki ŋunhili gurthamirriŋura barŋŋura, ga ḏälkumana ŋayi yukurra rupa garwarrwarr, bala wiripunydja be yolthu wekaŋala nhanŋu buŋgan bäw' dhaŋaŋnha dhika wal'ŋu, bala ŋayi dhulmu-manapara ŋunhiyi bukumirriyanharana Godkalaŋuwuŋu yolŋu'-yulŋuwuŋu miṯtjiwuŋu, bala yana ŋayi djalk-djalkthurruna ŋunhiyi gurthalilina ŋunhimala barŋlilina, ŋunhi yukurra djingaryun galki Godkala gumurrŋura.
REV 8:4 Bala ŋunhiyi buŋgan bäwny'tja buṯ-buṯthunna marrtji ŋawulul'nha manapanna bukumirriyanharana ŋunhi Godkalaŋuwuŋuna miṯtjiwuŋu, gaŋgathirrina marrtji bala dhawuṯthunna Godkalana.
REV 8:5 Ga ŋuliŋuruyinydja ŋayi ŋuriŋi djiwarr'wuyyu yolŋuyu märrama gurtha barŋŋuru ŋuliŋuruyi, bala gurrunhan ŋunhimalayi rupa'lilina, bala yana ŋurrkama wirriw'yun ŋunhana munatha'lilina ŋarakalilina. Dhunupa ŋayi marrtji rirrakaynha bena dhika murryu'-murryun, ga djaḻka'-djaḻkarryunna marrtji dhika, ga wäŋanydja ŋunha ŋarakanydja munathany'tja gurkuryun marrtji bena dhika.
REV 8:6 Bala walalanydja dhärra ŋunhalanydja ŋunhi 7-dja djiwarr'wuy yolŋu walala, dhurrwaralilina walalaŋgiyingala nherraṉ ŋunhi yiḏakithinyaranydja walalambalay, girri'-ŋamathirri ḻoḻ'thunarawuna.
REV 8:7 Bala ŋayi waŋganydhu ŋäthilinydja ḻoḻ'thun, boooop bitjan, bala ŋayinydja marrtji burrul'yunna guṉḏa rarralayinyarana malanha, ga gurtha ḻarryunna marrtji waŋgany-manapanmirri gulaŋnha, rarryun munatha'lilina marrtji. Bala märr-guḻku'na dharpanydja marrtji nhära räwakthirrina, ga munatha' wäŋa märr-guḻku'yi yana marrtji räwakthirri, ga bukmaknha mulmunydja nhärrana marrtji warrpam'nha.
REV 8:8 Ga biyapul ŋayi wiripuŋuyunydja ḻoḻ'thun, boooop bitjan, nhäma ŋarra ŋayi marrtji biyaku ŋuli buku wäŋa nhäri lili, dhuryundja marrtji lili djaḻwurr-way moṉuklilina gapulili. Bala yana märr-guḻku'na gulaŋdhirri gapunydja, ga märr-guḻku' nhä malanha ŋunha gapuŋura raku'-rakunydhirrina marrtji, ga märr-guḻku'yi mitjiyanydja ḏaw'-ḏawyun, guḻwuḻyunna marrtji.
REV 8:10 Ga biyapul wiripuŋuyu ḻoḻ'thun, boooop bitjandhi, bala ŋayinydja marrtji waŋgany bathala wal'ŋu ganyu yupthun, nhäranydja marrtji lili bena ŋatŋatthundja, bitjan gurtha ŋäṉarr ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, buḻwaŋ' gay' mayaŋ'-mayaŋlilina gapulili ga riyalalilina,
REV 8:11 yurru yäkunydja ŋayi ŋunhiyi ganyu ‘Galimiṉḏirrk’. Bala guḻku'na-marr gapu malanha galimiṉḏirrkthinana, ga guḻku'na yolŋu walala murrmurryurruna ŋuriŋiyi wurkthunarayunydja gapuyunydja.
REV 8:12 Ga biyapul wiripuŋuyunydja ḻoḻ'thun, boooop bitjan, bala walu ga ŋaḻindi ga märr-guḻku' ganyu malanha warumukthirrina, märr ŋuli ya', bala walu-ŋupandja ga munha-ŋupandja yukurra wäŋa yurru dhärra märr ŋuli gaŋgana.
REV 8:13 Bala ŋarra ŋuliŋurunydja nhäma ḏamalanhana, ŋayi marrtji buṯthun gärakkurru yana wal'ŋu, waŋanydja ŋayi marrtji bitjan, “Yakaaaay, barrarimirrina, yätjnha dhuwalanydja,” bitjan. “Yätjnha dhuwalanydja mirithirrina wal'ŋu walalaŋgu yurru, ŋurukunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala yukurra nhina ŋunha munatha'ŋura, ŋunhi yurru ŋuriŋinydja ḻurrkun'thu dhuḏi'-dhuḏiŋuyunydja yiḏakiyu bo'yun.”
REV 9:1 Bala ŋuliŋurunydja wiripuŋuyuna yolŋuyu ḻoḻ'thun yukurra, boooop bitjan, bala marrtji ŋayinydja ganyu'yinyaranydja, ŋunhiyinydja ŋunhi mokuynydja, ŋunhi ŋayi yupthurruna be ŋäthili ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru ŋunha ya' munatha'lilina. Marrtjinydja ŋayi, bala ŋayi nhanukala Godthu goŋlilina wekama gonydjiŋdja ŋurukuna bukumukkuna wäŋawu dhikaŋuwuna-wala, ŋoywuna munatha'wuna.
REV 9:2 Bala ŋayi ŋuriŋiyi mokuyyu ḻapmaramanydja ŋunhiyi wäŋa bukumuktja, bala ŋayi marrtji ŋawulul gay dhawaṯthunna, bena dhika warumuknha ŋawululny'tja walmana, ga wäŋanydja warrpam' dhika bilkthurruna warumukkuŋalana, ga warrpam'nha dhika ŋultjikuŋalana walunydja ŋuriŋina ŋawulul'yuna ŋunhi marrtjina dhawa-yawaṯthurruna beŋuru ŋarŋgaŋuru munatha'ŋuru.
REV 9:3 Ga dhawaṯthundja marrtji ŋuliŋuruyi ḏetjthinyara be nhä, dhawaṯthunna yukurra ŋuliŋuruyi ŋawulul'ŋuru, bala nhinana marrtji ŋunhiyinydja munatha'lilina dhika, yurru walala ḏetjthinyaranydja malanha ŋunhi be nhänydja dharpunharamirrina, bala marrtjinydja walala yukurra yolŋu'-yulŋuwunydja ḏatthunarawuna, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli buthuŋu'yu.
REV 9:4 Yurru Godthunydja waŋa yukurra ŋunhi ḏetjthinyaranha walalanha bitjan gam', “Yaka buŋa mulmunhanydja ga dharpanhanydja malaŋunha, man'tjarrnha ga ŋula nhä. Bumanydja nhuma yurru yolŋunha walalanha yana, ŋunhinha walalanha liŋgu ŋunhi walala yaka gäma yukurra yiŋarray'yunara Godkuŋu ŋunhi walalaŋgala bukuŋura.
REV 9:5 Nhuma yurru yana dharpuŋanydja walalanha mimpu'miriwnha, batj-batjmaraŋa yana, yurru yaka rakunyguŋanydja walalanha,” ga bitjarra ŋayi Godthu waŋananydja walalanha. Yo, ŋuriŋi ḏetjthinyarayu walalay ḏatthun yurru batj-batjmarama yolŋu'-yulŋunha, ga walala yurru ŋunhi yolŋu'-yulŋunydja rirrikthundja yukurra ŋaḻindinydja ŋupan waŋgany rulu; ‘ŋorr'-ŋurryundja walala yurru dhika wirrkina, bitjan yana liŋgu bitjan ŋuli buthuŋu'wuŋu dharpunhara.
REV 9:6 Yolŋu'-yulŋunydja yurru wirrkina dhika galŋa-yätjthirrina yukurra nhina ŋuriŋiyi ḏatthunarayu, rakunydhinyarawuŋga galki, yurru yaka walala yurru rakunydhirrinydja. Ḏukṯukthirri walala yurru yukurra murrkay'wuna rakunydhinyarawu, yurru yakayi walala yurru rakunydhirrinydja.
REV 9:7 Yo, ŋunhi ḏetjthinyaranydja ŋula nhäna malanha wiripuna dhika, balanyarana mak bitjan yarraman' mala ŋunhi djingaryun walala ŋuli nyäṉ'thunarawu, marrtjinyarawu marililina, ga muḻkurrŋuranydja walalaŋgala bitjan giŋgu muḻkurrwuy girri', garwarrwarr'mirri balanyarayi, ga bukunydja walala yolŋuyinyara warray, ga ḻirranydja walalaŋgu weyi'-wiyinnha bitjan maḏakarritj wäyin ḻirra. Ga muḻkurrŋuranydja walalaŋgala balanyara bitjan ŋula nhä yalwaw'yun marrtji, bitjan dhäyka marwat yalwaw'yurru marrtji watawuŋu.
REV 9:9 Ga gumurrnydja walala djambaka'yinyara, ga ŋunhi walala buṯthunmirrinydja marrtji ga biṉbarrwuynydja rirrakay murryun marrtji, bitjanna biyaku ŋuli dhaŋaŋ dhika yarraman' gundupuŋu lili mariwu.
REV 9:10 Ga wambalnydja ŋunhiyi walala dharpunharawuna, batj-batjmaranharawuna bitjan ŋuli buthuŋu'yu marrtji dharpuma, ga ŋuriŋi dharpunharayu yolŋu'-yulŋunydja yurru nhina yukurra galŋa-yätjthirrina wirrkina rirrikthunmirri, ŋaḻindinydja ŋupan yurru waŋgany rulu.
REV 9:11 Ga ŋurikinydja walalaŋgu ḏetjthinyarawunydja waŋgany buŋgawanydja, ŋunhiyinydja ŋayina ŋunhi ŋayi buŋgawa ŋuruku bukumuknha'wuna wäŋawu, ŋuruku bala ŋoywu munatha'wuna, ga yäkunydja ŋayi ŋunhi Wapalan, ga mayaliny'tja ŋunhi yäku ‘Buwayakkunhamirri ga Walŋa-dhawar'maranharamirri’ balanyara.
REV 9:12 Ŋunhiyinydja ŋurruŋunydja barrarimirri yätjtja dhikanydja liŋguna djuḻkthurrunana, ga biyapul yurru märrma' barrarimirri ŋunhala bala maḻŋ'thun.
REV 9:13 Ga ŋuliŋurunydja ga wiripuŋuyuna djiwarr'wuyyu yolŋuyu ḻoḻ'thurruna boooop bitjarra, bala yana ŋarra ŋämana rirrakay, ŋayi yukurra waŋa ŋuliŋuruyi ḻika'-ḻikanŋuru ŋuliŋuru gurthamirriŋuru barŋŋuru, ŋunhi yukurra djingaryun gumurrŋura ŋunhala yana Godkala.
REV 9:14 Ga bitjan ŋayi yukurra rirrakaynydja ŋunhi waŋa ŋurikalayi djiwarr'wuywala yolŋuwala ŋunhi ŋayi yukurra bopthun yiḏaki, waŋanydja ŋayi bitjanna gam', “Gatjuy marrtjiya yana-wala, ga yupmaraŋa dhayaḻakuŋana ŋurikala yätjmirriwalanydja wal'ŋu mokuywala walalaŋgala ḏämbumiriwwalanydja, ŋunhi walala yukurra nhina ḏap-ḏapmaranhara ŋunha ya', galki yindiŋura mayaŋ'ŋura yäkuŋura Yipuraytiŋura,” bitjan.
REV 9:15 Bala yana ŋayi yuwalknha marrtjinydja, ga yupmaramana dhayaḻakumana walalaŋgala, liŋgu ŋayipi ŋunhi Godthu walalanha ḏap-ḏapmaraŋalanydja ŋunhimalayi ŋäthilimirriyaŋala dhiyakuna gay waluwu, märr yurru walala mari-wekamana marrtji bathalana dhika, winy'tjun marrtji yurru ŋuriki yätjmirriwuna yolŋu'-yulŋuwu; walala yurru marrtjinydja buku-ḻiw'maramana dhika wäŋakurrunydja, bumana marrtji murrkay'kumana yurru guḻku'nhana dhika wal'ŋu yolŋu'-yulŋunha.
REV 9:16 Ga ŋäkulayi ŋarra rirrakaynydja, ŋayi yukurrana ḻakaraŋalanydja ŋarraku bitjarra, “Nhäma nhe yukurra ŋunha yarraman'nha walalanha ga yolŋu'-yulŋunha, ŋunhi walala marrtji ŋal'-ŋalyun ḏiltjiŋura yarraman'kala, miṯtjinydja ŋunha walala dhaŋaŋnha, dhaŋaŋnha biyapulnha wal'ŋu guḻku'na mirithirrina, 200 milyinnha miṯtjinydja walala, ga marrtjina walala yukurra ŋunha marililina yulŋunydja, yolŋu'-yulŋuwuna bunharawu murrkay'kunharawuna.”
REV 9:17 Ga nhämayi ŋarra yukurra ŋunhi yarraman'thinyaranhanydja guḻku'nha yana miṯtjinha, walala yukurra marrtjinydja gumurrnydja-djambaka'yinyara, wiripunydja miny'tji gulaŋdhinyara, ga wiripunydja milkuminy', ga wiripunydja gangul, ga muḻkurrnydja walala ŋunhi bitjan wäyin maḏakarritjmirri läyindhinyara. Ga dhurrwaraŋurunydja marrtji walalaŋgala dhawaṯthun gurtha ŋäṉarr ga ŋawulul manapan, butjirina marrtji buŋbulyun bena dhika warumuknha ŋoy-yumuknha.
REV 9:18 Ga guḻku'na marrtji yolŋunydja walala murrmurryun ŋuriŋiyi gurthayu ga ŋawulul'yu ga butjiriyu, ŋunhi marrtji dhawaṯthun ŋulaŋuru yarraman'thinyarawala dhäŋuru.
REV 9:19 Liŋgu ŋunhi yarraman'thinyarawalanydja dhäkurru marrtji walma wirrkina rakunydhinyamirrina yätj, ga bitjandhi liŋgu ŋula yaŋara'kurrunydja walalaŋgala, liŋgu yaŋarany'tja ŋunhi walala yarraman'thinyara balanyara liŋgu bitjan mol'ŋu muḻkurrmirri, ŋunhi ŋuli yolŋunha ḻäwuma.
REV 9:20 Yo, yolŋunydja walala guḻku'na dhika murrmurryun marrtji ŋuriŋiyi malaŋuyu barrarimirriyunydja, ga ḻurrkun'nha märr walŋamirrinydja nhina yukurra, yurru yaka walala bilyurruna ŋula gonha'yurruna ŋunhi yätj malanha rom, ga yakana walala ḏaḏawyurrunanydja yukurrana buku-ŋal'yunaraŋuru mokuywalanydja, mukthunna yana walala marrtji bala buku-ŋal'yun ŋuriki maḏayin'kuna malaŋuwu ŋunhi walalaŋgiyinguŋu goŋbuy djämawuy, ŋuriki be nhäkuna waŋarrwu ŋunhi ŋayi nhänharamiriw, ga ŋänharamiriw, ga yaka ŋayi ŋuli marrtji'-marrtji, marrtjinyamiriw ŋunhi waŋarr walalaŋgu, walŋamiriwnha yana.
REV 9:21 Yo, ŋuriŋiyi yolŋu'-yulŋuyu marrtji mukthun buma murrkay'kuma yolŋunha walalanha, ga mukthunna walala marrtji ḻuka dhä-wirrkiyirrina ga goŋ-wirrkiyirrina djäma nhanukalaynha mokuywalana ganydjarryu. Mukthun marrtji yana yolŋuyunydja walalay miyalkthu ga ḏarramuyu djäma yätj mirithirri wurraŋatjarra rom, ga bitjanna liŋguna walala marrtji ŋuli djaw'-djawyun mana'-manaŋirrina, yakana walala ŋanydjaḻa'yurruna ŋuliŋuruyi walalaŋgalay yätjŋuru romŋuru, ga märr-yuwalkthina Garraywu Djesuwu yakana, märr walalanha Godthu yurru walŋakumaŋga.
REV 10:1 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma ŋurruŋunha wal'ŋu djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi marrtji lili dhunarra beŋuru djiwarr'ŋuru, ga ḻiw'maramanydja ŋanya yukurra garrpiṉ maŋandhu, ga ḻiw'marama ŋanya ḻiyanydja ga djäriyuna, ga bukunydja ŋayi balanyarana bitjan ŋunha walu, ga yuṯuŋgurrnydja ŋayi balanyarana bitjan bala'wuy yuṯuŋgurr djingaryunmaranharawu wuṉḏaŋarrkunharawu, yurru miḻŋ'-miḻŋdhunna marrtji dhika, biyaku ŋuli gurtha,
REV 10:2 ga ḏälkumanydja ŋayi marrtji goŋdhunydja yutjuwaḻa djorra' ḻapthunmaranhara liŋguwuynha. Ŋunhi ŋayi marrtji lili yarrupthundja beŋuru djiwarr'ŋurunydja, bala ŋayi djingar-way djingaryunna waŋganydja djalkiri ŋunhamala gapulili moṉuklili ga wiripunydja djalkiri ga ŋunha bala baṉḏany'lili wäŋalili ŋarakalili.
REV 10:3 Bala ŋayi waŋa yatjunna wirrkina dhika yatjun, bitjanna biyaku ŋuli wäyin maḏakarritjmirri murryun yukurra. Ga ŋunhi ŋayi waŋanydja, bala rälinydja buku-ruŋinmaraŋala waŋana nhanŋunydja waŋgany rulu'na ga märrma' bäythinyara murryu'-murryunara dhäruktja.
REV 10:4 Yo, ŋäkulanydja ŋarra dhäruktja ŋunhi walala marrtjina murryu'-murryurruna waŋana, ga dhunupana ŋarra ŋurru-yirr'yurruna wukirrinydja ŋunha djorra'lilinydja, yurru ŋäkula warray ŋarra rirrakaynydja, ŋayi waŋana ŋarranha yukurrana ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru bitjarra, “Yaka wukirri dhuwalanydja djorra'lili dhäruk, nhä ŋunha wolma murryu'-murryurruna waŋana. Djuḻuḻ'maraŋa dhuwaliyinydja dhäruk, ga yaka yana ḻakaraŋa ŋula yolku yolŋuwu.”
REV 10:5 Ŋe-e-e, ŋunhala ŋarra yukurrana nhäŋala ŋunhiyi djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi yukurrana dhärrana wiripunydja djalkiri ŋunhala gapuŋura moṉukŋura ga wiripunydja ŋunhala wäŋaŋura ŋarakaŋura, bala ŋayi garrwarthina dhunupaŋu goŋ waŋgany djiwarr'lili,
REV 10:6 ga waŋananydja ŋayi yukurrana yäkuyu Godkala, ŋurikala ŋunhi ŋayi nhina yukurra walŋa-ḏikṯiknha, ŋurikala Waŋarrwala ŋunhi ŋayi djäma ŋunha djiwarr' ga bukmak nhä malanha ŋunhawalayi, ga bitjarrayi liŋgu ŋayi djäma ŋunha munathany'tja wäŋa, ga gapunydja moṉuktja ŋunhanydja, ga bukmak nhä malanha ŋunha munatha'ŋura ga gapuŋura moṉukŋura. Ga dhuwalana ŋayi dhäruktja waŋana gam', “Walunydja dhuwala liŋguna dhawar'yurrunana.
REV 10:7 Galki yurru ŋuruŋu djiwarr'wuyyu yolŋuyu yiḏaki bopthun dhä-ḏaw'yunna, bala yurru ŋulinyaramirriyunydjayi maḻŋ'thun bukmaknha warraŋulthirrina rumbalyirrina, yakana yurru ŋorra yukurra djuḻuḻ'yun ŋula waŋgany ŋunhi ŋayi Godthu dhä-ŋathili ḻakaraŋala nhanukalaŋuwala dhäwu'-ḻakaranhamirriwala walalaŋgala.”
REV 10:8 Ga biyapul ŋunhi rirrakay waŋana ŋarrakala ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru, ŋunhiyi yana liŋgu rirrakay ŋunhi ŋarra ŋäkula ŋäthili-wala, ŋayi waŋananydja bitjarra, “Gatjuy marrtjiya ga märraŋa ŋunhiyi djorra' nhanukala goŋŋuru, ŋurukala ya' djiwarr'wuywala yolŋuwala ŋunha ŋayi yukurra djingaryun ŋunha moṉukŋura ga ŋunha wäŋaŋura makarrŋura.”
REV 10:9 Bala ŋarra yuwalkthi marrtjinana bala ŋurikala djiwarr'wuywalana yolŋuwala, ga waŋana ŋäŋ'thurruna ŋuriki yutjuwaḻa'wu djorra'wu. Bala ŋayi yana waŋana ŋarraku bitjarra, “Ŋay' märraŋana, bala ḻukiyana. Ŋunhi nhe yurru ḻukanydja dhuwala, ga dhäkaynydja yurru ḻatju'na ŋanyana dhikana, dhäkay-djulŋina dhikana yurru bitjan guku, ga ŋunhi yurru nhe liŋguna wurkthunna, bala yurru ŋayi galimiṉḏirrkthirrina dhulmuŋuranydja nhokala.” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi ḻakaraŋalanydja ŋarraku.
REV 10:10 Märraŋalana ŋarranydja yuwalknha ŋunhiyi nhanukala goŋŋurunydja, bala yana ḻukanana, ga dhäkaynydja dhika ḻatju'na, bitjan gukuna yana. Ga ŋunhi ŋarra ḻukananydja marrtjina wurkthurrunanydja, bala beŋurunydja galimiṉḏirrkthinana marrtjina guḻunŋuranydja ŋarrakala.
REV 10:11 Bala rirrakay ŋunhiyi biyapul waŋana ŋarrakala bitjarra, “Biyapul nhe yurru waŋiya ḻakaraŋa Godkuŋu ŋunhi dhäwu'-wekanhara nhä ŋayi nhokala yurru ḻakarama guḻku'nhana yolŋu'-yulŋunha, miṯtjinha ga bäpurru'nha ga dhäruknha ga buŋgawamirrinha yolŋu'-yulŋunha.”
REV 11:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi gathan ŋarrakala dharpa djaka'-nhänharawu, ga waŋanydja ŋayi bitjanna ŋarranha, “Gaŋgathiya go, ga marrtjiya bala Godkala Buṉbulili, bala djaka'-nhäŋana nhäyinyara ŋunha djaka'. Ga biyakayi liŋgu djaka'-nhäŋa ŋunha barŋ gurthamirrinydja, ga biyapul bothurruyi ŋunhi yolŋunhanydja walalanha, nhämunha' ŋunhayi ŋunhilimi Buṉbuŋura buku-ŋal'yun yukurra, ŋunhiyinydja bitjan nhe yurru rom-nhäma yukurra ŋunhiyi yolŋunha walalanha.
REV 11:2 Nhe yurru yukurra djaka'-nhämanydja ŋunhayi Buṉbunydja djinawa' yana ŋunhi wal'ŋu ga yaka warraŋulnydja, liŋgu warraŋulnydja ŋunhi liŋgu wekaŋala ŋuruku mulku'-mulkuruwu yolŋu'-yulŋuwu, walalaŋgalana ŋunhiyinydja goŋŋura. Bala ŋuruŋu mulku'-mulkuruyunydja yurru yukurra ŋayathamana ŋunha Godkunydja wäŋa Djurutjalambuynydja, muŋdhunna marrtji yurru binydjitjkumana ŋunhiyi wäŋa ḻurrkun' dhuŋgarranydja ga biyapul 6 ŋaḻindi ŋupan.
REV 11:3 Yurru ŋarranydja dhuwala yurru djuy'yun maltjaṉa'nhana yolŋunha maṉḏanha, maṉḏa yurru marrtjina yukurra ḻiw'maramana ḻakaramana ŋarranha ḻurrkun' dhuŋgarra ŋupan ga märr-gurririna yurru biyapulnydja, yurru girri'yunydja maṉḏa yurru dhaṯthunmirri gäma yukurra buyu-wuṉḏaŋarrmirri dhomala, liŋgu maṉḏa yurru ŋunhi waŋa marrtji wäthun yolŋu'-yulŋuwuna bilmaranharawu Godkalana, ga buku-nherraṉarawuna yätjkunydja romgu.” Yo, ŋunhina maṉḏa ŋunhi märrmany'tja djingaryun yukurra ŋunha gumurrŋura Garraywala, ŋunhi ŋayi Garray dhiyaku munatha'wu wäŋawu; djingaryundja yukurra maṉḏa ŋunha balanyara bitjan märrma' dharpa weyika'-ḏumurru, ga märrma' lanhdhirra' balanyara biyaku ŋuli baḏayala'kuma wäŋa yukurra.
REV 11:5 Ga ŋunhi yurru miriŋunydja ḏukṯukthirri wutthunarawu maṉḏaku ŋula rakunygunharawu, bala maṉḏakalanydja yurru marrtji dhurrwaraŋuru walma gurthayinyarana, bala yana yurru ŋunhi miriŋunydja rakunydhirri ŋuriŋina gurthayuna. Yo, ŋunhi yurru ŋula yol mari-winy'tjundja maṉḏaku, ga ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu yana rakunydhirrina-wala.
REV 11:6 Liŋgu maṉḏa yurru gämanydja yukurra ŋutu'na ŋanya dhika ganydjarrnydja, bala maṉḏa yurru dhärukthuna waŋa ŋunha gäraknha, dhaḻ'yunna yurru warrpam'nha, märr yurru yakana ŋula waltjaṉdhu dharyun ŋulinyaramirriyunydjayi waluyu, ŋunhi maṉḏa yurru marrtji birrŋ'marama ḻakarama Godku dhäwu' yolŋu'-yulŋuwu bukmakku. Ga bitjandhi liŋgu maṉḏa yurru waŋayi gapunha mayaŋ'nha ga riyalanha, bala bilmarama yurru ga gulaŋgumana. Yo, maṉḏa yurru dhärukthuna waŋganydhuna yana waŋa, bala yurru marrtji beyaṉumirrina dhika rerrina ŋula nhäna malanha buna yolŋu'-yulŋuwunydja ŋunhala munatha'ŋuranydja.
REV 11:7 Weyinga maṉḏa yurru marrtjinydja yukurra ḻiw'marama, ḻakaramanydja marrtji dhäwuny'tja Garraynha birrŋ'maramanydja yurru. Ga ŋunhi yurru maṉḏaku djämanydja liŋguna dhawar'yunna, bala yurru ŋayinydja gaŋgathirri dhawaṯthun beŋuru munatha'ŋuruna ya' ŋarŋgaŋuru bukumunha'ŋuruna, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi balanyara bitjan maḏakarritj wäyin, ŋayipiŋga yurru gaŋgathirri, bala marina ŋayi yurru djäma ŋurikiyi maṉḏaku, yindina mari dhikana, ga ŋayina yurru maṉḏanha djuḻkthunmaramanydja, buma yurru maṉḏanha rakunygumana.
REV 11:8 Bala ŋunhalana maṉḏa yurru ŋorranydja yukurra gatjaḻŋurana yana ŋunhili wäŋaŋura yindiŋurana, ŋunhilimi liŋgu wäŋaŋura ŋunhi Garray maṉḏaku rakunydhina, ŋunhi walala ŋanya ŋal'maraŋala ya' dhuḻ'yurruna dharpalili, ŋunhili yana liŋgu wäŋaŋura maṉḏa yurru yukurra ŋorra rakunynha. Ŋunhanydja wäŋa yätjnha mirithirrina dhikana, balanyarana bitjan be ŋäthili baman' wäŋa yukurrana dhärrana Djudum yäku, ga balanyara bitjan Yetjip, yätjnha mirithirrina walala yukurra djäma dhika ŋunhalami wäŋaŋura.
REV 11:9 Ŋe, yaka walala yurru maṉḏanha ŋunhi dhalkarama molulilinydja, yana gonha maṉḏa yurru ŋorra yukurra ŋunhili bili dhukarrŋura, märr yurru bukmakthu yolŋuyu walalay nhäma maṉḏanha rumbalnha. Yolŋuyunydja walalay yurru guḻku'yuna nhäma bäpurru'yu ga bäpurru'yu ga bäpurru'yu, birrka'mirriyuna dhika ŋula nhämuny'puyyu wäŋawuyyu ga dhärukthu yurru yukurra nhämanydja maṉḏanha marrtji, ŋunhi maṉḏa ŋorra yukurra yurru rakunynha maṉḏanha.
REV 11:10 Bala walala yurru marrtji gitkitthunmirrina dhika maṉḏaku, ga bukmaktja yolŋu'-yulŋu bena dhika goŋmirriyirri yurru, bili maṉḏakala ŋuriŋi rakunydhinyarayu. Bala walala yurru marrtji ŋathana ḻuka-a-a, ga buku-yuḻkthunmirri yurru mundhurrnha rarr'yunmirri marrtji bala-lili'yunmirri. Ga waŋa yurru walala bitjanna, “Murr-muka ŋunhiyinydja maṉḏa rakunynha liŋguna, ŋunhi maṉḏa ŋuli marrtjinya ŋayaŋu-yätjkunha ŋilimurrunha dhärukthu ga djämayu.”
REV 11:11 Yo, ŋorra maṉḏa yukurra ya' ŋunha dhukarrŋurana ḻurrkun' walu, ga ŋuriŋina bala wiripuyuna waluyu milmitjpana, bala ŋayi marrtjina yukurra nhanŋuwuy Godku walŋanydja, gärrina-wala yana maṉḏakala ŋunhiyi yukurra. Bala dhunupana maṉḏanydja gaŋgathirrina birr-way, ga walŋana maṉḏa djingaryun yukurra.
REV 11:12 Ga bukmakthunydja yolŋu'-yulŋuyu nhämana yukurra maṉḏanha bena dhika barrarirrinydja. Bala walala ŋuriŋi bukmakthunydja ŋäma yukurra rirrakay dhika bena, ŋayi yukurra waŋa ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru, ga waŋanydja ŋayi yukurra ŋunha bitjanna, “Go marrtjiyana maṉḏa lili.” Ga dhunupana maṉḏa yana dhawuṯthunna marrtji djiwarr'lilina ŋunhana ya' waŋupini'mirrina. Gonhana walala yukurra miriŋuyunydja nhäma maṉḏanha dhawuṯthunara marrtjinyara bala, ga yana liŋgu ga gärri djiwarr'lili ŋunha.
REV 11:13 Ga ŋulinyaramirriyu yana liŋgu ŋayi marrtji wäŋanydja ŋunhi gurkuryunna wirrkina dhikana, ga buṉbunydja mala marrtji ḏaw'-ḏawyunna, yup-yupthunna dhikana burrul'yurrunana, ga yolŋunydja walala biyapulnha guḻku'na dhika dhaŋaŋnha murrmurryurruna ŋuriŋiyi wäŋayu gurkuryunarayu, 7,000-nha miṯtjinydja yolŋu'-yulŋunydja. Ga ŋunhinydja walala ŋunhi walala ŋunha mukthunga walŋamirri, wirrkina walala yukurra beyaṉiyirrinydja, ga waŋanydja walala yukurra ŋunha bitjanna, “Yo, dhuwalanydja Godkuŋuna nhanukuŋuwaynha djämawuy, ŋurikiŋina waŋarrwuŋu ŋunhi ŋayi ŋunha djiwarr'wuy. Ŋayipina ŋunha ganydjarr-ḏumurrunydja ya'.” Ga bitjanna walala yukurra waŋanydja ḻakarama Godnha.
REV 11:14 Yo, gandarrŋuranydja barrarimirri ŋunhi liŋguna dhawar'yurrunana; galki yurru ŋunhi ḏaḏawyunarayŋu yiḏaki bopthun, bala yana ŋunhi barrarimirrinydja yurru buna, yindina bathalana mari.
REV 11:15 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja bala ŋuriŋi yolŋuyu ḻoḻ'thurruna ŋunhiyi dhä-yawar'yunarayunydja yiḏakiyinyara, boooop bitjarra. Bala ŋarra ŋäma yukurra ŋunha djiwarr'wuynhana yolŋu'-yulŋunha, walala marrtji yiŋgathirri goŋmirriyirri, bena dhika walala marrtji waŋanharamirrinydja, bitjanna marrtji waŋa, “Liŋguna-a-a, dhawar'yurrunana-a-a. Liŋguna ŋilimurruŋgala Garrayyunydja ŋayipina goŋdhu märraŋala wäŋanydja munathany'tja. Nhanŋuway ŋunha ŋaraka wäŋa Garraywu Godku yana, ga Djesu-Christku, ŋurikiŋga ya' ŋunhi ŋayi djuy'yurruna ŋanya bala ŋunhamala yolŋuwu walalaŋgu walŋakunharawu. Ŋayi yukurra yurru nhinanydja garrwarnha, buŋgawana wal'ŋu ŋuruku munatha'wunydja, bitjanna liŋguna gupaḏalnha yurru.”
REV 11:16 Bala walalanydja ŋunhi ŋurruŋumirrinydja yolŋu'-yulŋu miṯtji 24 ŋunha ya', ḏäpthun marrtji djiwarr'ŋura gumurrŋura Godkala, djalkthunmirrina marrtji walalanhawuy walala munatha'lilina bukunydja, buku-ŋal'yunna yukurra Godkuna,
REV 11:17 waŋana marrtji manapan, “God Garray ŋanapurru ga yulŋunydja, wokthun manapan nhuŋu ŋanapurru. Nhepiŋga dhuwala yuwalkŋunydja waŋarr, yuwalktja gal'ŋu ganydjarr-ḏumurrunydja. Nhenydja dhuwala nhina yukurra walŋana yana beŋuru liŋgu ŋurru-yirr'yunaraŋuru, walŋa-ḏikṯiknha bitjanna liŋguna. Liŋguna nhe märraŋalana nhepina goŋdhu wäŋanydja munathany'tja gombuŋalana, ga dhuwalana nhe nhina yukurra ŋurruŋuna wal'ŋu buŋgawa ŋuruku wäŋawu ŋarakawu.
REV 11:18 Ŋunhi ya' mulku'-mulkuru yolŋu walala bäpurru' ga bäpurru', walalanydja yukurra ŋunha ŋaramurryirri wirrkina nhuŋu, liŋgu nhe walalanha dhä-ḏir'yurruna murr'maraŋala. Walunydja marrtji dhuwala liŋguna bunana, dhiyaŋu-wala nhe yurru mala-yarr'yunna yolŋunha walalanha, ŋunhi walala murrmurryurruna marrtjina ŋunhala ŋäthili. Dhiyaŋunydja-wala nhe yurru wekamanydja marrtji nhä malanha ŋamakurru' nhokalaŋuwu djämamirriwu walalaŋgu, ŋuriki walalaŋgu ŋunhi walala ŋuli marrtjinya ḻakaranha nhuŋu dhäruk, ga bukmakku nhokalaŋuwu yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi yol yukurra märr-ŋal'yun nhuŋuway yäkuwu, ŋurruŋumirriwu ŋuriki walalaŋgu ga gali'wuywu wakinŋumirriwu; dhipuŋurunydja-wala walalanydja yurru nhina yukurra galkina yana nhokala. Ga dhiyaŋu-wala nhe yurru buwayakkumana ŋunhinydja walalanha ŋunhi walala ŋuli yätjkunha buwayakkunha wäŋa ŋunha ŋaraka munatha', rumbal-winya'yunmaramana yurru walalanha.” Ga bitjarrayina yukurrana ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu walala waŋana, wokthurruna Godkunydja.
REV 11:19 Bala yana ŋarra nhäma Godku Buṉbu dhärra yukurra ŋunha djiwarr'ŋura, yurru dhurrwaranydja ḻapthunara, ga ŋunha djinawany'tja Buṉbuŋura ŋunhili, ŋunha gay' djingaryun yukurra Godku ŋunhi Dhawu'-nherraṉminyarawuy Bathi, liŋgu ŋayipinydja Godtja ŋunhayi nhina yukurra nhanukiyingala wäŋaŋura. Nhämanydja ŋarra, ga dhunupa ŋayi marrtji djaḻka'-djaḻkarryunna, ga ŋutu'na dhika rirrakaynydja marrtji dhawaṯthun murryu'-murryunna, wolmayinyarana dhika, ga munathany'tja marrtji ŋarakanydja gurkuryunna wirrkina dhikana, ga guṉḏa marrtji ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, rarralany'tja guṉḏa burrul'yunna ŋunha munatha'lilinydja wäŋalili.
REV 12:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma be nhänha, ŋayi marrtji maḻŋ'thun ŋunhala garrwar, be nhäna dhika ŋanya, yurru mayali'mirrina. Ŋunhawalayi garrwarlili ŋarra nhämanydja yukurra dhäykanha, ŋayi yukurra djingaryun, ga ŋäkirrmaramanydja ŋanya yukurra ga waluyu, ga nhanukala ŋoyŋuranydja ḻukuŋura ga ŋaḻindi. Ga muḻkurrnydja ŋanya yukurra ŋäkirrmarama muḻkurrwuyyu girri'yu bitjan ŋuli giŋ ŋunhi yolŋu, yurru ŋunhilimiyi girri'ŋuranydja 12 ganyu malanha.
REV 12:2 Ga dhäykanydja ŋunhiyi yothu'mirrina, galki yurru yothuny'tja ŋunhi dhawal-wuyaŋirrina, ga ŋäma'-ŋamana ŋayi marrtji ŋunhi dhäykayunydja, ga yatjunna marrtji ŋayi rerriyuna, liŋgu ŋuriŋina yothu'yuna dhawal-wuyaŋinyarayuna.
REV 12:3 Mukthunga yana ŋarra yukurra nhäma garrwarlili, bala marrtji maḻŋ'thun wiripuna be nhä mali mayali'mirri yana. Ŋunha garrwarlili ŋarra nhäma yukurra wäyindhinyara rumbal bitjan dhakaḏayarrŋu, bathalana dhika ŋanya motjnha rumbalnydja, yurru miny'tjinydja ŋunhi gulaŋdhinyarana, ga muḻkurrnydja nhanŋu ga djapin, ga dhandurruŋ'tja nhanŋu ga märrma' rulu, ga muḻkurrŋuranydja nhanukala ŋurikala motjkala ga ḻiyawuynydja giŋgu girri', waŋga'-waŋganyŋura nhanukala muḻkurrŋuranydja.
REV 12:4 Ga yaŋarra'yunydja ŋayi ḻuŋ'marama marrtji dhaŋaŋnha dhika ganyu'nha, bala warryunna lili walalanha ŋuliŋuruyi djiwarr'ŋurunydja, bala djalkthunna yukurra ŋunha munatha'lilina. Ga ŋunhiyi dhakaḏayarrŋunydja ŋunha dhärra yukurra galkunna ŋunhilina bäymana, galki ŋurikala dhäykawalana, märr yurru ŋayi ŋunhi yothuny'tja dhawal-wuyaŋirri, ŋayinydja yurru dhunupana ḻukana, wurrkthunna ŋanya dhawar'maramana.
REV 12:5 Bala ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋunhi yothu dhawal-wuyaŋirrina, yurru ḏarramu ŋayi ŋunhi yothuny'tja, ga bukmak miṯtji ga bäpurru' yukurra yurru nhina nhanukalana goŋŋura djäkaŋura. Ŋayi yurru mulkanydja yukurra goŋdhu wuṉḏaŋarryuna nhanŋuwaynydja miṯtjinha; yakana ŋayi yurru gonha'yun nhäma ŋula yolnha yolŋunha yätjlili djarrpi'lili romlili, yana ŋayi yurru dhunupana ŋanya ŋunhi ŋurrkamana dhä-ḏir'yunna. Ŋe, ŋunhi yothuny'tja liŋguna dhawal-wuyaŋina, bala dhunupa ŋanya djaw'yunna-wala ŋunha Godkalana gäma, ga ŋunhana ya' djiwarr'ŋurana ŋayi nhinanydja yukurra ŋurruŋuna wal'ŋu; yakana ŋayi ŋuriŋi dhakaḏayarrŋuyunydja motjthunydja ŋanya märraŋala ga rumbal-winya'yunmaraŋala bäyŋuna.
REV 12:6 Ga ŋayinydja ŋunhi dhäykanydja dhunupa waṉḏirrina winya'yunna dhikana ḏiltjililina wäŋalili, ŋunhimalayina wäŋalili ŋunhi Godthu nhanŋu ŋäthilimirriyaŋala wäŋa ŋunhiyi. Ga ŋunhalana ŋayi yurru nhina yukurra Godkala djäkaŋura ḻurrkun' dhuŋgarra ŋupandja yurru ga djik biyapul ŋaḻindi.
REV 12:7 Beŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma djiwarr'lili, walala marrtji bunharamirri wirrkina dhika baymatthunmirri; ŋayi Mäykuḻnydja ŋunhi ŋurruŋu wal'ŋu djiwarr'wuy yolŋu ga wiripu-guḻku' ŋunhi djiwarr'wuy yolŋu walala nhanŋu Godku miṯtji miriŋu, walala yukurra bunharamirrinydja motj ŋunhi dhakaḏayarrŋu ga nhanŋu mala mokuy walala.
REV 12:8 Ga walala djuḻkthunmaraŋalanydja djiwarr'wuyyu walalay, bala walala djalkthurrunana walalanha ŋulaŋuru gärakŋurunydja, dhakaḏayarrŋunha ŋunhi ga nhanŋu miṯtjinha mokuynha walalanha, yakana walala yurru biyapul nhina yukurra ŋunhala gärakŋuranydja.
REV 12:9 Ŋe, ŋurrkamana walala ŋanya ŋunhinhanydja motjnhanydja dhakaḏayarrŋunha, ŋunhinhanydja ya' Mokuynha ŋunhi ŋayi ŋäthiliŋu mol'ŋu yäku Satandja, ga wiripunydja ŋayi yäku ŋunhi ga Dipil muka ŋäṉuk, ‘Walŋa-dhawar'maranhamirri' yäku, ŋunhi muka ŋunhi ŋayi ŋuli mayali'-wilkthun yukurra bukmaknha yolŋunha walalanha wäŋakurru buku-ḻiw'marama bäpurru'nha ga bäpurru'nha. Yo, ŋurrkamana walala ŋanya ŋunhana liŋgu ya' munatha'lilina, ŋanya Satannha ga miṯtjinha nhanbala ŋunhi mokuynha walalanha.
REV 12:10 Bala yana ŋarra marrtji ŋäma bena dhika rirrakay waŋanhara yukurranhara beŋuru djiwarr'ŋuru, bitjanna ŋayi marrtji waŋanydja, “Liŋguna dhuwala. Godthu walŋakuŋalana nhanŋuway miṯtjinhanydja yolŋu'-yulŋunhanydja. Ŋayi milkunharaminana nhanŋuwaynydja ganydjarr, ga dhiyaŋunydja-wala ŋayi nhina yukurra ŋurruŋu wal'ŋu buŋgawana bukmakku. Liŋguna ŋilimurru nhämana yukurra Garraywunydja ganydjarr; ŋayi ŋurrkaŋala ŋanya ŋulaŋuru dhawaṯmaraŋala yana djiwarr'ŋurunydja ŋunhi Satannhanydja, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi bitjana liŋgu ŋuli djingaryuna yukurranha ga waŋanha wiḏiyal-nherraṉa, yätj-ḻakaranha ŋilimurrunha ŋuli Godkala. Ga dhiyaŋunydja-wala ŋanya liŋguna ḏupthunna ŋulaŋuruyi djiwarr'ŋurunydja.
REV 12:11 Yo, Garraywalaŋumirriyunydja walalay yolŋu'-yulŋuyu liŋguna djuḻkmaraŋalana Satannhanydja, ŋuriŋina gulaŋ-waṉḏinyarayu Lämgalana, ga dhärukthu ŋuriŋiyi walalaŋgalay ŋunhi walala ŋuli warraŋulkunha ḻakaranha Djesunha yäku; baṉarra' yana walala ŋuli dhäwu' ŋanya ḻakaranha birrŋ'maranha, bäyyi warray walala ŋuli burakinya rumbal-winya'yunmaranhanydja bili ŋuriŋi walalaŋgalay dhärukthu.
REV 12:12 “Go märr-yiŋgathiya walala goŋmirriyaŋa dhika wal'ŋu, bukmak nhuma yolŋu walala ŋunhi nhuma nhina yukurra dhuwala djiwarr'ŋura. Yurru nhumanydja ŋunhi nhuma yukurra nhina ŋunha munatha'ŋura ŋarakaŋura ga gapuŋura, nhumanydja yurru yukurra galŋa-yätjthirrina nhina warwumirriyirrina wirrkina dhikana, liŋgu ŋayi Satandja yarrupthurrunana marrtjina nhumalaŋgalana wäŋalili, yurru wirrki ŋayi ŋaramurrthinanydja, liŋgu ŋayi marŋgi nhanŋuwaynydja waluwu dhumbuḻ'yirrina marrtji, yakana ŋayi yurru weyin ŋayathama ŋunha munatha' wäŋa nhanukalay ŋayi goŋdhu.” Dhuwalayina malanha ŋarra yukurrana ŋäkulanydja, ŋayi yukurrana waŋana ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru.
REV 12:13 Yo, dhakaḏayarrŋunhanydja ŋunhi Satannhanydja liŋguna ḏupthurrunana ŋunha munatha'lilina; ŋayinydja marŋgi ŋunhi ŋayi yurru yakana biyapulnydja ŋunhala nhina gärakŋura, bala ŋayi yana ŋurru-warryurrunana ŋuparana dhäykanhana ŋunhiyi, ŋunhi nhanukuŋu ḏarramu yothu ŋunhiyi dhawal-wuyaŋina.
REV 12:14 Yurru ŋayi Godtja djäka yukurrana ŋuriki miyalkku, bala ŋayi wekaŋala nhanŋu biṉbarr maṉḏanha, bala buṯthurrunana ŋayi ŋunhiyi dhäykanydja bena-wala wuyupthurrunana ŋunhimalayina ḏiltjililina wäŋalili ŋunhi nhanŋu Godthu ŋäthilimirriyaŋala. Buṯthundja ŋayi marrtji ŋunha bala bitjan ḏamala, ŋutu' ŋanya dhika ḏamala, ga ŋunhalana ŋayi yurru ḏiltjiŋurana nhinanydja yukurra walaŋgumana, yakana yurru Satandhunydja ŋanya mulka ŋula dhäkay, liŋgu Godthu yurru ŋayipi gungamanydja ŋanya yukurra dhuŋgarranydja ḻurrkun' ga djik ŋaḻindinydja ŋupan.
REV 12:15 Yo, ŋuliŋurunydja ŋayi dhakaḏayarrŋunydja ŋunhi ya', ŋunhi motjtja ḻapthunna dhurrwaranydja nhanŋuway ŋayi, bala ḻarrwaw'yundja marrtji dhawaṯthundja biyaku ŋuli gapu mayaŋ' ŋanbaw'yurru, bala ḻarryunna ŋayi nhina bala, ŋupanna yukurra ŋunhi miyalknhana, ŋayi bini ŋanya guḻwuḻmaranha walŋa-winya'yunmaranha.
REV 12:16 Yurru dhiyaŋu munatha'yunydja ŋaraka'yu wäŋayu guŋga'yurruna ŋanya ŋunhi dhäykanhanydja; ḻap marrtji wäŋa warray ŋaraka warray, bala wurkthunna, dhawar'maramana ŋunhi miriŋunhanydja ŋunhi walala ḻarrwaw'yun dhirrimuk ŋurukala dhakaḏayarrŋuwala dhäŋuru.
REV 12:17 Ŋunhi dhakaḏayarrŋunydja wirrkina dhika ŋaramurryirri ŋuriki dhäykawunydja, liŋgu ŋanyana ŋayi yaka dhäkay-mulkana, bala yana ŋayi bilyundja buku-yupthunna bunharawu yumurrku'wuna ŋurikalaŋuwu dhäykawalaŋuwuna, ŋayi yurru buma marrtji dhawar'maramana bukmaknhana yanana, ŋunhi walala ŋayathama yukurra ḏälkuma Godku rom, ga yuwalkkuma walala yukurra ḻakarama ŋanyapinyay Djesunha, walalaŋguna ŋayi yukurra ŋunhiyi dhakaḏayarrŋu ḻarrumanydja bunharawu walŋa-winya'yunmaranharawuna.
REV 12:18 Ga ŋayinydja yukurra ŋunhiyinydjayi dhakaḏayarrŋunydja motjtja djingaryun yukurra ŋunhana bäymana raŋiŋurana, galki gapuŋura moṉukŋura.
REV 13:1 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋarra nhäma be yolnha, ŋayi marrtji lili dhawaṯthun beŋuru moṉukŋuru gapuŋuru, balanyarana rumbalnydja ŋayi bitjan wäyin, ŋutu' ŋanya dhika ga maḏakarritj, yurru dhandurruŋ'tja nhanŋu märrma' rulu, ga muḻkurrnydja malanha ŋayi ga djapin, ga ŋunhiliŋumi dhandurruŋ'ŋura malaŋumi nhanukala balanyara girri' bitjan giŋdhu ŋuli muḻkurrlili nherraṉmarama. Ga muḻkurrnydja malanha ŋunhi wäyindhinyara ga wukirriwuy malanha yäkunydja ŋunhiyi yätjnha dhäruk dhikana.
REV 13:2 Nhäma ŋarra yukurra ŋunhiyi be yolnha, ga rumbalnydja ŋanya ŋarra yukurra nhäma bitjan marwurrumburr'nha, ŋutu'na wal'ŋu ga ganydjarr-ḏälnha, ga ḻukunydja ŋayi malanha ŋutu'mirrina dhika bathalamirrina ga ŋonuŋmirrina, balanyarana bitjan gatapaŋa, ga dhurrwaranydja ŋayi maḏakarritjnha dhika, balanyarana bitjan wäyin maḏakarritj läyin. Ga ŋayinydja ŋuriŋiyinydja dhakaḏayarrŋuyunydja motjthunydja gathan yukurra nhanŋuwaynha ŋayi ganydjarr nhanbala ŋuripa wäyindhinyarawana yolŋuwa; bukmak dhika wäŋa yurru nhanukalana goŋŋura yukurra djingaryun, liŋgu ŋayina yurru nhina yukurra ŋurruŋunydja buŋgawa bukmakku ŋuriki Satangalaŋuwu nhäku malaŋuwu dhiyala munatha'ŋura.
REV 13:3 Yo, muḻkurrnydja ŋayi ga djapin, yurru waŋganydja muḻkurr ŋayi ŋunhi ga burakinyara mim'pumirri, yanapi ŋayi be bunhara rakunydhinyara ŋäthiliŋuwuy, yurru ŋayi ŋunhi ŋuliŋurunydja walŋathinayi, ga mim'punydja ŋunhi baḏarraŋ'nha. Ga yolŋuyunydja walalay bukmakthunydja nhämana ŋanya yukurra nirryunmirrina, buku-ḻiw'marama wäŋakurru dhika bukmakkurruna, bala walala malthunna yukurra nhanbalaynha, ŋayina yurru walalaŋgu buŋgawa.
REV 13:4 Bukmaktja yolŋu walala yukurra yurru buku-ŋal'yun nhanŋuwaynha ŋuriki dhakaḏayarrŋuwuna ŋunhi ŋayi Satan ŋayipi, ŋurikina ŋunhi ŋayi ganydjarr wekaŋala ŋurikala wäyindhinyarawala be yolkala. Ga bitjandhi liŋgu walala yukurra buku-ŋal'yun ŋuriki wäyindhinyarawunydja yolŋuwu, ga waŋa yukurra walala wokthunna yurru nhanŋu, ŋunhi ŋayinydja be ganydjarr-ḏumurru ŋunhiyi wäyindhinyaranydja, ga waŋa walala yukurra bitjanna, “Yolŋga dhika balanyaranydja ganydjarr-ḏumurru bitjan ŋunha wäyindhinyara yolŋu? Bäyŋuna yurru ŋanya ŋula yolthu dhawar'marama bumanydja.”
REV 13:5 Yo, ŋayi yukurra wäyindhinyarayunydja ŋuriŋinydja wiḏiyalnydja marrtji gäma yätjnha dhäruk, ŋunhi nhanukuŋu Satanguŋuna dhäruk wekanhara, ga nhinanydja ŋayi yurru yukurra buŋgawanydja wal'ŋu ḻurrkun'nha dhuŋgarranydja ŋupan ga biyapul djik ŋaḻindi.
REV 13:6 Bitjanna liŋguna ŋayi marrtjinydja yukurra yätj-ḻakarama marrtji ŋanya Godnhana; yätj-ḻakarama ŋayi ŋuli yukurra Godnha yäku ga ŋunha djiwarr wäŋa nhanŋu Godku, ga ŋunha walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunha walala yukurra nhina djiwarr'ŋura, yurru Godthunydja yaka yukurra ŋanya ḏaḏawmarama waḏutja, ga yana liŋgu ga walu marrtji dhawar'yun nhanŋu.
REV 13:7 Ŋunhiyinydjayi wäyindhinyaranydja be nhä ŋoy-wurrpu'na yolŋu, yätjnha wirrkina; bitjan liŋgu ŋayi yukurra buma murrkay'kuma Godkunydja yolŋu'-yulŋunha, märr yurru ŋayi yana buku-waŋgany dhawar'marama, liŋgu ŋanyana Satandhu gathara nhanukalanydja goŋlili bukmaknha bäpurru'nha ga dhäruknha ga miṯtjinha, bitjan ŋayina buŋgawa bukmakkunydja.
REV 13:8 Bukmak yolŋu ŋunhi nhina yukurra dhika wäŋaŋura buku-ḻiw'marama nhanŋuwaynha yukurra yurru buku-ŋal'yun ŋurikina be nhäkuna, bukmak ŋunhi walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yaka yukurra yäku dhärra ŋunha djorra'ŋura walŋamirriŋura. Yo, ŋuriŋi Lämdhu ŋunhi ŋayi burakina liŋgu, ḏälkumanydja ŋayi yukurra djorra', ga ŋunhiliŋumiyi djorra'ŋuranydja yolŋu mala yäku marrtji djingaryun wukirriwuy, ŋunhiyina walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala nhanŋuway wal'ŋu mala Djesuwu, yurru yäkunydja ŋunhi wukirriwuynydja dhä-ŋathiliwuynha, yurruna wäŋa dhuwala maḻŋ'thurruna. Yo, ŋunhiyi yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala yäku yukurra dhärra ŋunha liŋguna djorra'ŋurana, walalanydja yurru yakana yana ŋula buku-ŋal'yun ŋurikinydja ŋoy-wurrpu'wunydja buŋgawawu yätjkunydja.
REV 13:9 Mäkiri'-witjurranydja yuwalkkuŋa ŋi'... djinawa'wuywu wal'ŋu ŋuriki, märr nhe yurru ŋäma dharaŋan muka wal'ŋu.
REV 13:10 Wiripu-guḻku'nhanydja nhumalanha walala yurru mulka, bala ḏapmaramana yana, ga wiripu-guḻku'nhanydja nhumalanha walala yurru bumana yana mandjawakthuna murrkay'kumana, yurru nhumanydja yukirriya Godkunydja mala yolŋu'-yulŋu mukthurra yana dhärriya wuṉḏaŋarryiya. Mukthurra marrtjiya bala yukirriya ŋuliwitjarra marimirrikurru dhaḻakarrkurru. Yaka nhenydja buku-ŋal'yurra yolŋuwu ŋurikiyi buŋgawawunydja; mukthurra yana marrtjiya yukirriya märr-yuwalkthiya Godnha.
REV 13:11 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma wiripuna be nhänha wäyindhinyaranha, ŋayi marrtji walma beŋuru ya' munatha'ŋuru, ga muḻkurrnydja ŋayi ŋunhi dhandurruŋ'mirri, märrma' nhanŋu dhandurruŋ'tja, dhumbuḻ' maṉḏanha, balanyara bitjan boḏinygu wäyingu ŋunhi, yurru rirrakaynydja ŋayi ga dhäruktja balanyarana bitjan ŋunhi dhakaḏayarrŋu motj.
REV 13:12 Yo, wäyindhinyarayunydja ŋuriŋiyi yolŋuyu djämanydja ŋuli yukurra dhäruktja märrama ŋurruŋunha ŋunhi wäyindhinyaranha yolŋunha, nhanukala yana ŋayi yukurra ganydjarryunydja djäma. Ga wiripunydja ŋayi romnha nherraṉ yukurra bitjanna, “Bukmak yolŋu nhuma munatha'ŋuranydja buku-ḻiw'marama nhina yukurra, nhumanydja yurru yukurra buku-ŋal'yun dhiyaki ŋurruŋuwu wäyindhinyarawu, dhiyakina ŋunhi ŋayi ŋäthili ḏukthurruna baḏarraŋ'thina. Ŋayi bini rakunydhinyaŋga gaṯpurr'thinyarayunydja, yurru ŋayi baḏarraŋ'thinana. Nhanŋuwaynha yana nhuma yurru yukirriya buku-ŋal'yurranydja.”
REV 13:13 Ga ŋayi dhiyaŋu dhuḏiŋuyunydja be nhäyu wäyindhinyarayu yolŋuyu djäma yukurra dhika ganydjarr-ḏumurruna nhä malanha; ŋayi yukurra waŋa wäthun gurthawu yarrupthunarawu, ga yuwalkthi yarrupthun gurthanydja ŋulaŋuru garrwarŋuru, ga yolŋuyunydja yukurra bukmakthu nhäma ṉirryunmirrina, yurru djämanydja ŋayi yukurra bitjandhiyi ganydjarryu ŋurikala mokuywala yana.
REV 13:14 Ga ganydjarryu ŋuriŋinydja ŋayi walalanha yukurra mayali'-wilkthun bukmaknha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala yukurra nhina buku-ḻiw'marama dhika wäŋakurru, bala walala yukurra guyaŋirrinydja yanapi Godku ŋunhi djämanydja. Yurru yuwalktja ŋayi yukurra yana yäku garrwarkuma ŋunhi wiripuŋunha ŋurruŋunha wäyindhinyaranha, märr walala yukurra yurru yolŋu walala bukmak buku-ŋal'yun nhanŋuway yana ŋuriki ŋurruŋuwu wäyindhinyarawu. Ga bitjandhiyi liŋgu ŋayi walalanha waŋa yukurra walamarama bitjan, “Nhuma yurru djämana walala goŋdhu yolŋuyinyara rumbalyinyara, djan'ku yana ŋayipina ŋunhiyi ŋurruŋuna wäyindhinyarana, ŋunhina ŋunhi ŋayi burakina gaṯpurr'yina mandjawakthu, yurru yaka ŋayi murrkayny'tja rakunydhina ŋuriŋiyi bunharayu. Bukmak yana nhuma yukurra yurru bukuŋal'yurranydja nhanŋu dhiyakuyi wäyindhinyarawuywunydja maliwu.”
REV 13:15 Bala yuwalkthi yolŋuyunydja walalay djämana yukurra ŋunhi malina, ŋurruŋunha ŋunhi wäyindhinyaranha, bala yana ŋuriŋi mokuywala ganydjarryu ŋayi ŋuriŋi dhuḏiŋuyunydja wäyindhinyarayu djuḏupmarama walŋana wekama ŋurikalayi goŋbuywala waŋarrwala, märr ŋayi yurru waŋa'-waŋa dhäruknha. Bala ŋayi dhärukmirriyirrina waŋana yukurra ŋunhiyinydja be nhänydja goŋbuynydja djämawuy, dhäruknha yukurra waŋa bitjanna gam': “Bukmak nhuma yolŋu yurru buku-nyilŋ'thurra, ga buku-ŋal'yurranydja ŋarrakuway yana waŋganygu. Ŋuli nhuma yurru yakanydja buku-nyilŋ'thun ŋarraku, nhumanydja yurru burakirrina mandjawakthuna rakunyguna.”
REV 13:16 Ga ŋayinydja ŋunhi ŋurruŋuyunydja wäyindhinyarayu yolŋuyu nherraṉ yukurra romnha balanyarana gam': “Bukmak yurru yolŋunydja walala yukurra nhina yiŋarray'yunarana, ŋanapurru yurru wukirri yäkuna nherraṉ yiŋarray'yuna bukmakkala yolŋu'-yulŋuwala mam'-mammarama, dhunupaŋu'lili goŋlilinydja nhanukala ga bukulili. Bukmak yurru yolŋunydja yukurra nhina yiŋarray'nha wukirriwuynha, ŋurruŋumirri yolŋu'-yulŋu ga gali'wuy walala wakinŋumirri, ḻukunydjamirri ga ŋurruwuykmirri, djämamirri yolŋu ŋunhi ŋayi ŋula yolku bäyimbuy, ga ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi yaka ŋula yol bäyimbuy; bukmakthu yurru yukurra gäma yiŋarrayny'tja nherraṉara ŋarrakuŋuwaynha.
REV 13:17 Ŋunhi nhe yakanydja yiŋarray'yunara, nhenydja yurru yakana märrama ŋatha bäyim, ga yakana nhe yurru gathan wuŋili'yun ŋula nhä rrupiyawunydja märranharawu. Liŋgu ŋunhiyi yiŋarrayny'tja yäku yurru dhärra yukurra mam'thunna, ŋunhi ŋuriŋiyinydjayi nambayunydja ḻakarama nhuna yukurra ŋunhi nhenydja yolŋu nhanŋuwaynha ŋurikina wäyindhinyarawuna yolŋuwu.”
REV 13:18 Yo, ḻiya-djambatjmirriyunydja yolŋuyu walalay yurru waḏutja mayali'-maḻŋ'marama. Ŋuli nhuma yurru guyaŋirri ŋamathama dhiyakuyi, nhumanydja yurru marŋgiyirrina marrtji bala ŋuli ya', liŋgu ŋunhiyinydjayi nhanŋu nambana ḻakarama yukurra ŋunhinhana wäyindhinyaranhana yolŋunha yäkunha, yol ŋayi ŋunhiyi, ga nhäyinyara ŋayi yolŋunydja. Ga nambanydja nhanŋu ŋunhi djik djik djiknha, 666 balanyarana.
REV 14:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma Lämnhana, Godkuna ŋunhi Bembinha, ŋayi yukurra djingaryun ŋunhala bukuŋura yäkuŋura Djäyan, ga rrambaŋinydja ŋunhalayi walala djingar'-djingaryun marrtji ŋunhinayi walala yolŋu'-yulŋu buku-yiŋarray'yunarana, yurru walala yäkumirri yulŋunydja, ŋayipi Djesu yäku ga nhanŋu bäpa'mirriŋu yäku ŋunhilimi walalaŋgala bukuŋuranydja, bukmak yana ŋunhiyi walala 144-dhawutjin ŋunhi ŋayi djiwarr'wuyyu yolŋuyu walalanha yukurrana yiŋarray'yurruna ŋäthili, djingaryun walala yukurra ŋunha djiwarr'ŋura galki nhanukala Djesuwalana.
REV 14:2 Ga ŋämayi ŋarra yukurra rirrakay ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru ya', ŋutu' dhika rirrakay, bitjanna bitjan gapu yukurra dhaḻirr'yun ḻarryun, ga bitjanna bitjan ŋuli wolma, bena dhika wirrkina, yurru ŋanyana dhika walaŋgumana marrtji, bitjan guywuyunna ŋuli marrtji dhika, bitjan ŋuli manikay yukirri miyamulu ḻatju' dhika wal'ŋu.
REV 14:3 Ga ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala Godkuŋu yiŋarray'mirri, ŋunhana walala djingar'-djingaryun marrtji yulŋunydja gumurrŋurana nyeyaḻŋurana, galkina Godkalana, ga ŋurikalayi walŋamirriwala walalaŋgala be nhäkala 4-wala, ga ŋurru'-ŋurruŋumirriwala yolŋuwala walalaŋgala ŋurikala. Yurru miyaman walala yukurra yuṯa ŋunha manikaynydja, walalawuy yana yukurra ŋuriŋi walalay miyamandja, ga marŋgina walala ŋuriki yuṯawu manikaywu, ŋunhiyi walala wal'ŋu ŋunhi Godthu ŋayipi ganaŋ'maraŋala walalanha walŋakuŋala dhiyala munatha'ŋura ŋulinyaramirriyu marimirrikurru wäŋakurru.
REV 14:4 Dhuwalayinydja walala ḏarramuwurru ŋuli nhinanha yukurranha gänana yanana, ḏarrtjalknha bitjanana liŋgu, yakana walala ŋuli miyalknha märranha, liŋgu walala wekanhamina walalanhawuy rumbalnydja nhanŋuwaynha Garraywuna, bala malthunanydja walala ŋuli yukurranha nhanŋuwaynha yana Lämguna wanhawitjanna ŋayi ŋuli walalanha gänha. Liŋgu Lämdhu ŋayipi walalanha ŋunhi goŋdhunydja djarr'yurrunanydja marrtjina ŋuliŋuru wiripu-guḻku'walanydja miṯtjiŋuru, ŋayi märraŋalanydja walalanha nhanŋuwayliliyaŋala ŋuriŋi nhanukiyingalay gulaŋ-waṉḏinyarayu, märr walala yurru nhina yukurra nhanŋuwaynha yana Godkuna ga nhanŋuway Lämgu, ga walalanha muka ŋayi ŋurruthaŋalanydja wal'ŋu märraŋala nhanŋuwayliliyaŋala.
REV 14:5 Walalanydja ŋunhiyi yolŋu walala yakana ŋula waŋganymirri bothinya ŋuli ḻakaranha; walala ŋuli nhinanhanydja yukurranha ŋamathinya yana rom-dhunupa ŋula nhämiriwnha.
REV 14:6 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra wiripunhana djiwarr'wuynha yolŋunha nhäma, ŋayi marrtji buṯthun ŋunha-a-a garrwarkurru gärakkurru, gämanydja nhina ŋayi lili ga dhäwu' ŋunhi bukmakkuna yolŋu'-yulŋuwu dhipala munatha'lili, bukmakku yana bäpurru'wu ga miṯtjiwu ga dhärukku. Ga dhäwuny'tja ŋunhiyi ŋayi gäma yukurra rumbalnha dhikana wal'ŋu yanana, ŋunhi yukurra djingaryunna yurru bitjanna liŋguna weyinŋumirrina.
REV 14:7 Ga bitjanna ŋayi marrtji waŋa yatjundja, “Borrk-beyaṉiyiya Godku, ga waŋiya ḻatju'-ḻakaraŋa ŋanyapinyay yäku, liŋgu walunydja dhuwala nhanŋu liŋguna bunanana; dhiyaŋunydja-wala ŋayi yurru ḏarrtjalkkumana wäŋanydja dhuwala munathany'tja, buwayakkumana yurru yätjnhanydja dhawar'maramana yana warrpam'thunna. Buku-ŋal'yurra nhanŋuway waŋganygu ŋunhi ŋayi djäma ŋamaŋamayurruna ŋunha djiwarr' ga dhuwala munatha' ga gapu moṉuk ga mayaŋ'-mayaŋ raypiny gapu.”
REV 14:8 Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋarra nhäma yukurra wiripunhana djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi marrtji buṯthun lili garrwarkurru, malthun nhina bala ŋuripa ŋurruŋuwa, ga waŋanydja marrtji ŋayi bitjan, “Liŋguna, galkinana ŋayinydja, ŋunhi yindinydja wäŋa ŋunha Bapilunbuy galkinana liŋguna. Ŋunhinydja wäŋa yätjnha wirrkina wal'ŋu, balanyarana yana bitjan marramba'-ḏumurru dhäyka; bitjanana liŋguna ŋurukuynydja wäŋawuy yolŋu'-yulŋu yukurranha ŋuli buku-ŋal'yuna wiripuwuna ga wiripuwuna waŋarrwu walalaŋgu, ga ŋuriŋiyi walalaŋgalay romdhu walala mel-warryurruna galkinyamaraŋala wiripu-guḻku'nha bäpurru'nha ga miṯtjinha. Bala Godthu ŋayipina ŋanya ŋunhiyi galkinyamaraŋalanydja liŋguna.”
REV 14:9 Ga ŋuliŋuruyi dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma wiripunhana djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi marrtji buṯthun bala ŋurukuyi märrma'wu malthun, ga waŋanydja ŋayi marrtji yatjunna, bitjanna ŋayi marrtji waŋanydja gam', “Ŋuli yurru ŋula yol buku-ŋal'yun wäyindhinyarawunydja yolŋuwu ŋuriki, ga buku-nyilŋ'thun yurru nhanŋu maliwu, ga ŋula yolthu yurru märrama nhanukuŋu yiŋarray' goŋlili nhanukala ga muḻkurrlili, Godtja yurru wirrkina ŋaramurryirri ŋurikiyinydja yolŋuwu, bala ŋayi yurru yana dhä-ḏir'yunna ŋanya rumbal-winya'yunmaramana. Ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra wirrkina galŋa-yätjthirri, liŋgu gupaḏalnha-wala ŋayi yurru nhina yukurra murr'maranhana; bitjanna liŋgu ŋayi yurru rirrikthundja yukurra ŋuriŋiyi gurthayuna ga ŋawulul'yuna ŋoy-dharpunharamirriyuna, milma yana ŋurikala Godkalaŋuwalanydja djiwarr'wuywalanydja yolŋu'-yulŋuwala ga Lämgalanydja nhanukalanydja.
REV 14:11 Yo, bitjanna liŋguna yukurra yurru ŋunhiyinydja ŋawululny'tja buŋbulyunna marrtji, ŋoy-wiḏi'yunmaramana yukurra yurru ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi ŋuli buku-ŋal'yun yukurra ŋuriki wäyindhinyarawu yolŋuwu ya', ga nhanŋu maliwu. Liŋgu ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra gäma yiŋarray' nhanukuŋu buŋgawawuŋu wäyindhinyarawuŋu ŋurikiŋi, nhinanydja ŋayi yukurra yurru ŋunhiyinydja yolŋu rirrikthunna, ŋoy-wiḏi'yunmaranharana yurru ŋuriŋiyi gurthayunydja ga ŋawulul'yunydja yätjthunydja, bitjanna liŋguna yurru munhaku ga walupuy. Yakana ŋayi yurru winya'yundja ŋuliŋuruyi.”
REV 14:12 Yo, nhuma Godku ŋunhi yolŋu walala, ŋunhi nhuma yukurra dhäruk-märrama Godku ga märr-yuwalkthirri Djesunha, wuṉḏaŋarryiya yana dhärriyanydja ŋuliyi marikurrunydja. Yaka bilyurra ga buku-ŋal'yurra ŋuriki wäyindhinyarawunydja be nhäkunydja. Yaka märraŋa ŋunhiyi nhanŋu yiŋarrayny'tja. Mulkiya yana-wala mukthurra Godkunydja, bäyyi nhuna walala yurru buma rakunygumanydja.
REV 14:13 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra ŋäma wiripuna rirrakay, ŋayi waŋa yukurra ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru, waŋanydja ŋayi ŋarraku bitjan, “Ma', wukirrina dhuwalayi dhäruktja dhipali djorra'lilina ya'. Ŋunhinydja yolŋu walala ŋunhi walala yurru rakunydhirri goŋŋura Garraywala, walalanydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu walala nhina yukurra goŋmirriyirrina dhikana wal'ŋu, bitjanna liŋguna yurru.” Ga ŋayi Walŋanydja Birrimbirr Godkunydja waŋa yukurra bitjan, “Märr-yuwalk dhuwali dhäruktja. Yuwalk yana yurru ŋunhinydja walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala djäma yukurra ŋamakurru' dhika wal'ŋu dhuwali munatha'ŋura, nhinanydja walala yurru djulŋithirrina wal'ŋu goŋmirriyirrina dhikana dhiyala djiwarr'ŋuranydja, liŋgu dhiyalanydja walala yurru märramana buku-ruŋinyamäranharawuynha; walala yurru ŋoynha nhina yukurra, liŋgu djämanydja walalaŋgu liŋgu dhawar'yurrunana.”
REV 14:14 Ga biyapul ŋarra nhäma bala garrwarlili bakuruma, dharr-way nhäma waŋupini gaywaraŋu, ga yolŋu marrtji nhinanydja ŋunhili waŋupini'ŋura, yolŋu rumbal bitjan Gäthu'mirriŋu ŋayi ŋunhi Yolŋunydja, Garray ŋayipi, ga muḻkurrlilinydja nhanukala ŋarra nhäma ḻatju' dhika muḻkurrwuy girri', bitjan giŋdhu ŋuli nherra'-nhirraṉ, garwarrwarr'nha dhikana ŋanyana, ga goŋdhunydja marrtji ŋayi ḏälkuma lili ga gayit djinbulknha.
REV 14:15 Bala marrtji wiripuna djiwarr'wuy yolŋu walma ŋulaŋuru Godkala Buṉbuŋuru, bala waŋa yukurra yatjun ŋurikalana ŋunhi ŋayi yukurra nhina ŋunha maŋanŋura, waŋanydja ŋayi yukurra bitjanna, “Gatjuy marrtjiyana, ga ḻuŋ'maraŋana ŋunhi dhuwurr-yätjmirrinha yolŋunha walalanha mala-yarr'yunarawuna. Walunydja dhuwala liŋguna bunana ḻuŋ'thunmaranharawuna, liŋgu djingaryunna walala yukurra galkunna, balanyarana bitjan ŋalwuruŋ'nha ŋatha ŋuli dhärra gulkthunarawuna.”
REV 14:16 Bala ŋayinydja yuwalkthi mar'yun gayitthu, ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi nhina marrtji maŋanŋura, bala yana gupthundja ŋula ḻiw'marama wäŋakurru ŋarakakurru munatha'kurru, gulk bitjandhi, bala yurrum'marama ḻuŋ'maramana bukmaknha yana ŋunhiyi ŋalwuruŋ'nha ŋathanhanydja.
REV 14:17 Biyapul ŋarra nhäma wiripunhana djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi walma yukurra ŋulaŋuru yana liŋgu Godkala Buṉbuŋuru, ŋulaŋuru ya' djiwarr'ŋuru, ga bitjan yana liŋgu ŋayinydja gäma nhina lili gayit balanyara liŋgu djinbulknha.
REV 14:18 Ga wiripuna djiwarr'wuy yolŋu marrtji ŋulaŋuru gurthamirriŋuru barŋŋuru, ŋunhina ŋunhi ŋayi ŋuli dhä-yurrkuma gurtha ŋunhi. Marrtjinydja ŋayi lili, bala wäthundja ŋayi yukurra waŋanydja ŋurikala goŋ-gayitmirriwalanydja yolŋuwala bitjan. “Gatjuy marrtjiyana-wala buku-ḻiw'maraŋana ŋunhi munatha'kurrunydja, ga gulkthurrana marrtjiya ŋunhi bukmaknha yana borumnha ḻingarrnhanydja dhiyaŋu gayitthuna, liŋgu ḻingarrnydja ŋunhi liŋguna ŋalwuruŋ'nha gulkthunarawunydja.”
REV 14:19 Bala ŋayinydja dhunupa ŋuriŋi djiwarr'wuyyunydja yolŋuyu gupthun ŋunhi gayittja nhanbalay buku-ḻiw'marama wäŋakurru, ḏatj bitjandhi, gulkthundja marrtji ŋunhi ḻingarrnydja bukmaknha yana, bala yana djoṉgumanydja, bala djalkthunna binydjitjkunharawuna. Yo, djalkthundja ŋayi marrtji ḻingarrnydja ŋunhi ŋunhiwala rupa'lilina, ŋunhi walala ŋuli yukurra borumnha buḻŋu'kuma ŋunhiliyi, märr yurru weyikany'tja waṉḏirrina-wala, ḻarryunna nhina. Yo, Godtja yukurra wirrkina ŋaramurryirri ŋurikinydja yätjkunydja ŋunhi walala yukurra ŋuriŋiyi yolŋuyu walalay ŋayathama baṯ bitjanna, bala ŋayinydja yurru walalanha ŋunhi dhuwurr-yätjmirrinha yana märrama, bala djalkthunna, bala yana binydjitjkumana walalanha yurru yindiyuna mariyu. Yo, miriŋuyunydja djuḏul'yunna yurru marrtji walalanha ŋunhala warraŋul Godkalanydja wäŋaŋura, ga guḻku'na yurru ŋula nhämunha' yolŋu'-yulŋunydja burakirri, bala gulaŋdja yurru waṉḏirri nhina bitjan gapu mayaŋ ḻarryurru nhini dhuḻupurrnha dhikana; bena-wala yurru gulaŋ ḻarryun nhina, yana liŋgu ga warrpam'nha yurru wäŋanydja ḻupthunmaramana gulaŋdhunydja bena yana wal'ŋu barrku-ḏakthunna yurru ḻiw'marama.
REV 15:1 Bala ŋuliŋurunydja ŋarra wiripuna dhika dharrpal wal'ŋu nhäŋala ŋunhamala garrwarlili, mayali'mirrina dhikana wal'ŋu ŋoy-ṉirryunamirrina wiripuna. Ŋunhawala djiwarr'lili ŋarra nhäma yukurra 7-nha djiwarr'wuynha yolŋu'-yulŋunha, walala marrtji djinga'-djingaryundja, ga goŋ-rupa'mirri walala warrpam' yana, ḏälku'-ḏalkuma marrtji 7-mirri rupa'mirri ŋunhiyi, be nhäna ŋunhi ŋoy-yätjkunharamirrina, ga dhiyaŋuyinydja malaŋuyu Godthu yurru dhä-ḏir'yunna rarryunna yukurra dhuwurr-yätjmirriwalana yolŋuwala walalaŋgala. Dhiyaŋuyinydja ŋayi yurru dhä-ḏaw'yunna wekama nhanukiyinguŋu ŋayi ŋaramurr, ga ŋunhi yurru ŋayi liŋguna dhawar'yunna, ga yakana yurru ŋayi biyapulnydja ŋaramurryirri yolŋu'-yulŋuwu.
REV 15:2 Yo. Dharr-way ŋarra nhäma be nhänha, bitjanna biyaku ŋuli gapu ŋunha moṉuk ya' miḻŋ'-miḻŋdhunna yukurra, yurru miḻŋ'-miḻŋdhundja ŋayi yukurra bitjanna bitjan ŋuli gurtha miny'tjinydja gulaŋdhinyarana. Ga bitjandhi liŋgu ŋarra yolŋu'-yulŋunhanydja nhäma miṯtjinhana, ŋunhiyinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala djuḻkmaraŋala ŋunhiyi wäyindhinyaranha yolŋunha, bili yaka walala yukurranha ŋuli nhanukala buku-ŋal'yuna, ga yaka walala ŋuli buku-nyilŋ'thuna ŋurikalayi maliwala ŋunhi ŋayi goŋbuy djämawuy, ga bäyŋu walala märranha ŋula nhanukuŋu ŋunhiyi namba bukulili walalaŋgiyingala ga goŋlili, bäyŋu yana yiŋarray'yunara, liŋgu nhanŋuway walala mala Godku yana. Ŋarra nhäma yukurra walalanha, walala marrtji djingar'-djingaryun ŋunhili galki miḻŋ'-miḻŋdhunaraŋura gapuŋura, gumurrŋurana ŋunha Godkalana ŋoy-djulŋithirrina yukurra, ga ḏälku'-ḏalkumanydja walala marrtji goŋdhunydja ga getayinyara manikaywuy, ŋunhi ŋayipi walalaŋgala rarr'yurruna Godthu.
REV 15:3 Dhärra'-dharranydja walala marrtji ŋunha manikaynha yukurra miyaman, Mawtjitjku ŋunhi manikaynydja ŋunhi nhanŋuway Godku djämamirri ŋayi, yurru ŋunha manikaynydja nhanŋuwaynha wal'ŋu Lämguna. Ga dhuwalana walala yukurra manikaynydja miyaman gam', “Garray nhenydja dhuwala ganydjarr-ḏumurru Waŋarr, bitjan liŋgu nhe ŋuli yukurra djämanydja buluna wal'ŋu bathala ga ḻatju'mirrina dhika. Nhenydja dhuwala ŋurruŋu buŋgawa bukmakkuna bäpurru'wu, ga nhuŋunydja dhukarr yuwalknha wal'ŋu dhunupa ga yuwalknha wal'ŋu ŋamakurru'na.
REV 15:4 Garray, bukmak yurru nhuŋuway borrk-barrarirrinydja, ga bukmakthu yurru yäku nhuna yindikuma garrwarkuma, bili nhepina gänana waŋganynha, ganaŋ'thundja yukurra yätjŋurunydja. Bukmak bäpurru' yurru marrtji nhokala, ga buku-nyilŋ'thun yurru nhuŋuwaynha, liŋgu bukmakthu nhäŋala liŋguna ŋunhi nhe ŋuli djäma yukurra ŋamakurru' yana ga dhunupa. Dhunupa yana nhuŋunydja, ŋunhi nhe yurru murr'marama ŋunha yätjmirrinha yolŋunha walalanha.”
REV 15:5 Ga biyapul ŋarra nhäma ŋunha djiwarr'lili, dharr-way nhäma ŋunha Godkunydja Buṉbu dhärra yukurra, yurru ŋunhinydja ŋärranydja dhaḻakarr, ganaŋ'maranharanydja ŋunhi wal'ŋu nhanŋuwaynydja Godkunydja djingaryun yukurra ḻapthunarana.
REV 15:6 Ga nhämanydja ŋarra yukurra ŋunha 7-nha djiwarr'wuynhanydja yolŋu'-yulŋunha, walala yukurra dhawaṯthundja ŋuliŋuruyina Godkala nhanukiyingala wäŋaŋuru, ga dhaṯthunmirrinydja walala girri'yunydja watharryuna ḏarrtjalkthuna dhikana wal'ŋu, ga gumurrnydja walala garrpiṉmirri ga garwarrwarr'mirriyuna biralyunydja.
REV 15:7 Ga waŋganydhu walŋamirriyu ŋuriŋiyi ŋula nhäyu gäma lili garwarrwarr'mirri rupa malanha 7-nha, ga weka'-wikama walalaŋgala ŋurikala 7-gala djiwarr'wuywala yolŋu'-yulŋuwala, yurru ŋunhiyi rupany'tja malanha dhaŋa'-dhaŋaŋnha dhika Godkuna nhanŋuway ŋaramurr, ŋurikina Waŋarrwu ŋunhi ŋayi nhina yukurra walŋa-ḏikṯiknha, gupaḏalnha-wala yana yurru. Yaka ŋayi waḏutja Godthu dhä-ḏir'yurruna yukurrana dhuwurr-yätjmirrinha yolŋu'-yulŋunha, yana ŋayi marrtjina mukthurruna lili ruwamŋu-nherrara bitjarrana ŋaramurrnydja, ŋal'-ŋalmaraŋala marrtjina lili, yana liŋgu ga dhawiṯ-giṯthina marrtjina dhaŋaŋdhinana.
REV 15:8 Bala Buṉbunydja ŋunhi Godku dhaŋaŋdhirnna marrtji ḻatju'yuna dhika dhapirrkthuna ŋawulul'yu, liŋgu ŋuriŋi Godkalana wal'ŋu ḻatju'yuna dhika garrkuḻukthuna walŋayu ga ganydjarryu monyguŋala bitjarra gungaŋala yukurrana ŋunhiyi wäŋa; yakana yurru ŋula yol yolŋu gulŋiyirri ŋunhimalayi wäŋalili, ga yana liŋgu ga dhawar'yun yurru ŋunhiyi 7 ŋoy-yätjkunharamirri be nhä, ŋunhi walala yurru ŋuriŋiyi djiwarr'wuyyu yolŋu'-yulŋuyu 7-dhu rarryu'-rarryun ŋuliŋuruyi rupa'ŋuru malaŋuŋuru.
REV 16:1 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋarra ŋäma bena dhika rirrakaynydja, ŋayi waŋa yukurra ŋulaŋuru Godkala Buṉbuŋuru, ga waŋanydja ŋayi yukurra ŋunhinha 7-nha djiwarr'wuynha yolŋu'-yulŋunha bitjanna, “Gatjuy marrtjiyana walala. Rarryu'-rarryurrana Godkunydja ŋunhi ŋaramurrnydja ŋunhana ya' munatha'lilina wäŋalili ŋarakalili.”
REV 16:2 Ga yuwalkthi ŋayi waŋganydja djiwarr'wuy yolŋu marrtjinana, bala yana rarryunna yukurra ŋunhana munatha'lilina, djululu-u-u bitjan. Dhunupana ŋayi marrtjina yulŋunydja, walalaŋgu galŋanydja buḻ'-buḻyunna djetjimirriyirrina warrpam'nha dhaḻ'yunna rumbalnydja, bukmak yana ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala namba märraŋala yiŋarray'yunara ŋunhi nhanukuŋu wäyindhinyarawuŋu, ga ŋunhiyinydja walala ŋunhi walala yukurra ŋula buku-ŋal'yun ŋurikiyi nhanukalaŋuwu maliwu.
REV 16:3 Ga biyapul ŋarra nhäma ga wiripunhana djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayinydja yukurra bitjandhi liŋgu yana rarryun djululu-u-u bitjan ŋunhana bala gapulili moṉuklilina. Dhunupa ŋayi marrtji ŋunha gapunydja moṉuktja gulaŋdhirrina, biyaku ŋuli rakunymirri gulaŋ waṉḏi yukirri. Bala bukmak nhä malanha ŋunha gapuŋura moṉukŋura ŋorra marrtji murrmurryurrunana warrpam'nha.
REV 16:4 Ga biyapul ŋuriŋi wiripuŋuyunydja djiwarr'wuyyu yolŋuyu, ŋayinydja rarryun rupa'mirri ŋurikimirri djululu'yunna ŋunha bala mayaŋ'-mayaŋlili gapulili raypinylili, ga maŋu'-maŋutjilili gapulili. Ga dhunupa ŋunhi raypinydja gapu malanha gulaŋdhirrina yana.
REV 16:5 Bala ŋarra ŋäma ŋunhinha djiwarr'wuynha yolŋunha gapu-djäkamirrinha, ŋayi yukurra waŋa bitjan, “Garray nhenydja rom-dhunupa. Dhunupa nhuŋunydja ŋunhi nhe yukurra dhä-ḏir'yun yätjmirrinha yolŋu'-yulŋunha bitjandhiyinydja gay', bili nhepi dhuwala yuwalktja gal'ŋu ḏarrtjalktja, ganaŋ'thun yukurra ŋulaŋuru yätjŋurunydja; bitjan liŋgu ŋurru-yirr'yunaraŋuru nhe nhinana yukurrana garrkuḻuknha wal'ŋu yanana.
REV 16:6 Yo, ŋuriŋi rom-yätjmirriyunydja yolŋuyu walalay bumara gulaŋ-wurr'wurrmaraŋala nhuŋuwaynydja yolŋu'-yulŋunha ga dhäwu'-gänharamirrinha walalanha, bala nhenydja walalanhanydja wekamana yukurra gulaŋ ḻukanharawuna. Dhunupa ŋunhi walalaŋgu, walala yurru märrama yätjnha yanana, ŋupanayŋu walalaŋguway romgu malthun.”
REV 16:7 Ga bitjarra liŋgu ŋarra ŋäkula wiripunhana rirrakay, ŋayi waŋa yukurra ŋulaŋuru bala gurthamirriŋuru barŋŋuru. “Märr-yuwalk dhuwali yulŋunydja. Garray Waŋarr, nhenydja dhuwala ganydjarr-ḏumurruna dhika wal'ŋu, nhepina waŋganynha. Bitjan liŋgu nhenydja yukurra mala-yarr'yun dhunupa yana, ga yuwalk yana. Nhe ŋuli wekama yolŋu'-yulŋunha ŋupanayŋu yana malthun walalaŋguway romgu.”
REV 16:8 Bala wiripuŋuyuna djiwarr'wuyyu yolŋuyu rarryun yukurra wiripumirrina rupa'mirri ga ŋunha waluwala. Dhunupa ŋayi marrtji ŋunhi walunydja gorrmurthirrina gay', bala yana bathan ŋunhi yolŋu'-yulŋunhanydja biyaku ŋuli gurthayu.
REV 16:9 Yolŋunydja walala nhärana marrtji galŋana ŋuriŋiyi gorrmuryinyarayuna waluyu. Bala walala waŋa yukurra ŋarrtjun yätj-ḻakarama Godnhana, ŋunhi ŋuliŋuru nhanukuŋu goŋŋuru dhuwala ŋoy-yätjthinyaramirrinydja marrtji yukurra lili. Yurru bäyŋu yana walala bilyurruna ŋula walalaŋgiyingalaŋuŋuru ŋulaŋuru yätjŋurunydja romŋuru; yaka walala gonha'yurruna ŋunhiyi yätj rom, ga yäku ḻakaraŋala ŋanya ḏumurrukuŋala yakana ŋula.
REV 16:10 Ga wiripuŋuyuna ŋuriŋiyi djiwarr'wuyyu ḻarryunmarama yukurra rupa'mirri, ga ŋunhimala ŋayinydja yukurra djululu'yun wäŋalili ŋunhi wäyindhinyarawala be yolkala yolŋuwala ŋunhi ŋayi nhina yukurra buŋgawa be ŋunhi, bala warrpam' ŋunhi wäŋanydja nhanbala bukumukthinana, bukmaknha ḻiw'maraŋalana nhanukala dikmandjana bäymana warumuktja. Ga ŋunhi rom-yätjmirrinydja yolŋu walala rirrikthunmirrina yukurra wiṯthunna dhika, ga ḻirranydja walala marrtji ḻäwunhamirrina ga ŋäṉarrnydja, bili ŋurikiŋiyina batjpatjmaranhara.
REV 16:11 Bala walala ḻiya-ŋarrtjun marrtji Godnhana ŋunhawala djiwarr'lilina, bili ŋuriŋina batjpatjtjunarayuna djetji'yuna be nhäyuna rerriyuna. Yurru mukthurruna yana yaka walala ŋula bilyurruna ŋuliŋuru walalaŋgiyingala yätjŋurunydja, ga yakana yana walala waŋana Godnha bäy-ḻakaranharawu walalaŋguway.
REV 16:12 Ga ŋuliŋurunydja wiripuŋuyuna djiwarr'wuyyu yolŋu'-yulŋuyu rarryurruna rupa'mirri, ga ŋunha ŋayinydja rarryurruna nhayikayu yindilili mayaŋ'lili Yipuraytilili yäkulili. Dhunupa ŋayi marrtjina ŋunhi gapunydja mayaŋ'tja baṉḏanydhinana nyimdhurrunana, dhukarryinana bitjan dhukarrnha marrtji ŋorra ŋurikina walalaŋgu buŋgawamirriwuna yolŋu'-yulŋuwu, ŋunha walala yukurra marrtji miriŋunhana gäma lili beŋuru bala ya' dhimurru'ŋuru gali'ŋuru.
REV 16:13 Ga bitjandhi liŋgu ŋarra nhäma ḻurrkun'nha be nhänha yätjmirrinha birrimbirrnha, rumbalnydja walala bitjan garkman, walala dhawaṯthundja yukurra dhurrwaraŋuru yätjmirriwala ŋurikalayi ḻurrkun'kala; waŋganydja dhawaṯthun dhakaḏayarrŋuwala dhurrwaraŋuru ŋurikala Satangala, ga waŋganydja ŋurikala wäyindhinyarawala yolŋuwala, ga waŋganydja ŋurikala yolŋuwala bothinyarayŋuwala ŋunhi ŋayi wäyindhinyarawu ŋurikiyi guŋga'yunaramirri.
REV 16:14 Ŋunhi garkmandhinyaranydja walala, yuwalktja walala ŋunhi ga yätj birrimbirr ŋäṉuk walala, ga gämanydja walala yukurra ganydjarr, märr walala yurru djäma yukurra nhä malanha ṉirryunaramirrina rom. Ŋunhi be nhä ŋäṉuk walala ḻurrkun' yukurra yurru marrtji bukmakkurru wäŋakurru ḻiw'marama, märra'-marramanydja marrtji yurru buku-ḻuŋ'marama ŋurru'-ŋurruŋunha ŋunhi yolŋu'-yulŋunha bukmakŋuru bäpurru'ŋuru, bala gäma yurru walalanha waŋganylili buku-ḻuŋ'marama ŋurikiyinayi mariwuna. Yo, marinydja yurru maḻŋ'thun bathalana ŋunhala bala ya' waluyu, ŋulinyaramirriyuna ŋunhi nhanŋuwaynha wal'ŋu Godkuna walu yurru buna, liŋgu Godtja ŋayipinydja ganydjarr-ḏumurru wal'ŋu Waŋarr, ŋayipina waŋganynha.
REV 16:15 “Ŋäkanydja walala ŋamathaŋa. Ŋarranydja yurru buna birrka'mirriyuna waluyu, bitjanna bitjan ŋuli manaŋgan yolŋu marrtji manaŋinyarawu djuḏapthun. Nhiniyanydja walala yukirriya bira'yurra, märr nhuma yurru girri'-ŋamathirriŋga nhina yukurra ŋunhi ŋarranydja yurru buna, märr nhuma yakaŋga yurru goramirriyirri ŋulinyaramirriyunydja, bitjan ŋuli ḏarramunha maḻŋ'marama warraŋul.” Bitjan ŋayi yukurra waŋa Djesunydja.
REV 16:16 Yo, gämanydja walala yukurra buku-ḻuŋ'marama ŋuriŋiyi mokuyyunydja walalay bukmaknha buŋgawamirrinha yolŋu'-yulŋunha, walala yukurra ḻuŋ'maranhamirri bäpurru' ga bäpurru', giŋ malanha buŋgawamirri ga miṯtjina walalaŋguway walala ŋunhamala wäŋalili yäkulili Yamakitanlili. Dhuwalanydja yäku wäŋa walalaŋgalay dhärukkurru Yipurukurru.
REV 16:17 Ga wiripuŋuyuna djiwarr'wuyyu yolŋuyu rarryun yukurra rupa'mirri, ḏaḏawyunna wal'ŋu ŋunhiyinydja, rarryundja ŋayi yukurra ŋunhi Godku ŋaramurr ŋunha bäyma ya' gäraklili. Ŋäma ŋarra rirrakay, ŋayi yukurra waŋa ŋulaŋuru Godkala Buṉbuŋuru, liŋgu God ŋayipi nhina yukurra ŋunha buŋgawanydja wal'ŋu ŋurruŋu nhäku malaŋuwu bukmakku, ga waŋanydja ŋayi yukurra yatjun bitjan, “Liŋguna dhuwala dhawar'yurrunana,” bitjan.
REV 16:18 Dhunupa ŋayi marrtji wäŋanydja dhuwala munathany'tja rirrakaymirriyirrina gay' bena dhika, murryu'murryunna marrtji ga djaḻka'-djaḻkarryun bena dhika wiṯthunna, ga wäŋanydja gurkuryunmarama yukurra bena wal'ŋu biyapul'nha. Bäyŋuna ŋula ŋäthili bitjarrayi wäŋa gurkuryurruna biyapul wal'ŋu ŋutu' dhika.
REV 16:19 Bala ŋuriŋinydjayi gurkuryunmaranharayu ŋunha wäŋanhanydja bala'-dhirrimukmirrinha barr'-barrmaraŋalana ḻurrkun'kuŋala, ga mäypa biyapul wäŋa malanha bala'-maypamirri ḻiw'maraŋala dhika yana buku-yapthurrunana marrtjina, dhawar'maraŋalana yana warrpam'nha ŋuriŋinayi gurkuryunarayuna. Liŋgu Godthu guyaŋinana yukurrana ŋunhana wäŋa yätjnha wal'ŋu mirithirrina nhayikawuynha Bapilunbuynha, bala wirrkina ŋayi dhika wal'ŋu dhä-ḏir'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa, liŋgu mirithirrina ŋayi yukurra ŋaramurryirri ŋurukunydjayi wäŋawu.
REV 16:20 Bala bukmak wäŋa malanha buku-liw'marama wiriputhinana dhika mulkuruyinana ŋuriŋi wäŋayu gurrwurr'maranharayunydja; bukmak runu'-rununydja winya'-winyayurrunana dhikana guḻwuḻmaraŋalana gapuyuna moṉukthuna, ga bitjarra yana liŋgu ŋunha buku'-wukunydja wäŋa ga winya'-winyayurrunana dhikana buku-yapthurrunana.
REV 16:21 Ga ŋulaŋurunydja lili djiwarr'ŋurunydja dhuryurruna marrtjina guṉḏana rarralamirrina, ŋutu'mirrina dhika ŋonuŋmirrina, bala dhä-munyguŋala yolŋunhana walalanha, buḻŋu'kuŋalana marrtjina. Ga baḏak yana yolŋu'-yulŋunydja ŋunhi biṉdharr'yurruna waŋana yukurrana ŋanyapinya Godnha, liŋgu ŋayi ŋunhi mari djuy'yurruna barrarimirri dhika wal'ŋu; yaka walala gonha'yurruna walalaŋgalay yätj ga bilyurruna Godkalanydja bäyŋuna.
REV 17:1 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru waŋgany djiwarr'wuy yolŋu marrtjina lili ŋarrakala, yurru ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu ŋulaŋuruyi malaŋuru ŋunhi walala rarryurruna Godkuŋu ŋaramurr rupa'ŋuru. Marrtjinanydja ŋayi, bala waŋana ŋarrakala bitjarra, “Go marrtji ŋali, ŋarra yurru nhokala milkumana ŋanya ŋunhinhayi marramba'-ḏumurrunhanydja dhäykanha, ŋunhi ŋayi nhina yukurra ŋunha wäŋaŋura gapu-maypamirriŋura, yurru yuwalktja ŋunhi dhäyka bitjan mali yana, ḻakaramanydja yukurra wäŋa ŋunhi yindinha, ŋunhi ŋayi buŋgawayirri ŋuli yukurra wiripu-guḻku'wu bäpurru'wu malaŋuwu ŋula nhämunha'wu. Yo, nhämanydja nhe yurru ŋunhiyinha dhäykanha, nhaltjan yurru Godthu ŋanya dhä-ḏir'yun, liŋgu nhinanydja ŋayi yukurra mirithirri yätj; ŋayi yukurra warku'yunna ŋanya Godnha yäkuna, bala waŋarrkuma ŋayi ŋuli yukurra wiripunhana ga wiripunhana nhänha malaŋunha. Ga bitjandhi liŋgu ŋayi yukurra yätjlili gäma ŋurru'-ŋurruŋumirrinha yolŋu'-yulŋunha, bäpurru'wu ga bäpurru'wu ga bäpurru'wu, ŋayi ŋuli yukurra bitjan walalanha leŋu'kumana ŋuriŋi nhanukiyingala romdhu yätjthunydja, bukmaknha yana ŋunhi walala yukurra nhina ŋunha wäŋaŋura ḻiw'marama,” bitjarrayina ŋayi djiwarr'wuyyu yolŋuyu ḻakaraŋalanydja yukurrana ŋarrakala.
REV 17:3 Ŋe, ga ŋuliŋurunydja ŋayi ŋarranha djaw'yun gäma bala ŋunha ḏiltjililina, ga ŋunhalanydja ŋarra nhäma ŋunhiyinhayi dhäykanhana, ŋayi marrtji ŋal'yun wäyingala ḏiltjiŋura, yurru miny'tjinydja ŋunhi wäyin gulaŋdhinyarana dhikana, ga muḻkurrnydja nhanŋu ŋunhiyi ga djapin, ga dhandurruŋ'tja nhanŋu märrma' rulu. Ga ŋurikala wäyingala rumbalŋura yäku malanha wukirriwuy yulŋunydja, yurru Garraywu nhanŋuway yäkunydja malanha, yanapi ŋayi ŋunhiyi God ŋayipi.
REV 17:4 Ga ŋuriŋiyi miyalkthu girriny'tja ŋayi nherraṉ dhaṯthunmirri walaŋnha ŋanyana dhika girri', miny'tji-maypamirrina, yurru miny'tjinydja ŋunhiyi wuḻuymu'yinyara ga gulaŋdhinyara, ga dhaṯthunmirri ŋayi be nhäyuna bulayyi'yinyarayuna, garwarrwarr'mirriyuna girri'yu be nhäna ŋanya dhika mel-winya'mirriyuna, ralapinydhuna ga miny'tji-guḻku'mirriyuna guṉḏayuna malaŋuyu, bitjan ŋayi yukurra dhapirrk ḻakaranhamirrina ŋuli ŋunhiyi dhäyka. Ga goŋdhunydja ŋayi yukurra ḏälkuma ga rupa garwarrwarr', yurru dhulmuŋuranydja rupa'ŋuranydja ŋunhiyi dhawiṯkiṯnha yätjtja nhä malanha, bukmaknha ŋunhi Godthunydja yukurra nyamir'yunna nhäma, nhanŋuwaynha ŋunhina nyalmirrina rom malanha.
REV 17:5 Ga ŋurikalayi miyalkkala bukuŋuranydja ŋayi yäku yukurra djingaryun wukirriwuy, yurru ŋunhiyi yäkunydja nhanukala bukuŋuranydja mayali'mirri, djinawa'na mayaliny'tja, ga dhuwala ŋunhi yäkunydja gam'; “Dhäykanydja balanyara dhuwala bitjan wäŋa dharrpalnha wal'ŋu ŋunhi Bapilunbuy yäku; yätjnha ŋayi dhika wal'ŋu bitjan ŋäṉḏi'mirriŋu ŋayi marramba'-ḏumurruwu yolŋu'-yulŋuwu ga bukmakku nhäku malaŋuwu yätjku, ŋunhi yolŋuyu walalay djäma yukurra dhika buku-ḻiw'marama wäŋakurru.”
REV 17:6 Ŋe, nhämanydja ŋarra ŋunhi miyalknha, ŋayi marrtji leŋuna dhika wal'ŋu, yurru leŋunydja ŋayi yukurra ḻukanharayu gulaŋdhu Godkalaŋuwala ŋurikala miṯtjiwala yolŋu'-yulŋuwala, ga ŋurikala walalaŋgala gulaŋdhu ŋunhi ŋayi walalanha baymatthurruna, liŋgu Djesuwu walala ŋuli yukurra malthun. Ga ŋunhili ŋarra yukurra nhämana ŋunhiyi dhäykanha maŋmaŋdhunna, ga wirrkina dhika guyaŋirrinydja yukurra, ga yakana ŋula mayaliny'tja maḻŋ'thun.
REV 17:7 Bala ŋayinydja ŋunhiyi djiwarr'wuyyunydja yolŋuyu waŋa ŋarranha bitjan, “Way, nhäku nhe yukurra nhäma wirrkinydja wal'ŋu ṉirryundja? Ŋarranydja nhuŋu yurru dhuwala ḻakaramana mayali'na ŋurukalaŋuwuy dhäykawalaŋuwuynydja ya', ga wäyingalaŋuwuy ŋunha ŋayi marrtji gurrukama ḏiltjiyu, ŋurikalaŋuwuy wäyingalaŋuwuynydja ŋunha ŋayi muḻkurrnydja 7 ga dhandurruŋ mäypamirri.
REV 17:8 Ga bitjan ŋunha yukurra mayaliny'tja gam': Ŋunha wäyinnha nhe yukurra nhäma, ŋäthilinydja ŋayi ŋunha walŋa muka nhinanha yukurranha ŋuli. Dhiyaŋunydja-wala ŋayi yakana walŋa, yurru galki ŋayi yurru gaŋgathirrina, bala dhawaṯthunna yurru ŋulaŋuru ŋarŋgaŋurunydja warumukŋurunydja dhika ŋoyŋuru munatha'ŋurunydja, Ŋäṉukkalanydja ŋulaŋurunydja wäŋaŋuru, ga biyapul ŋayi yurru nhina yukurra ŋunhala munatha'ŋuranydja märr-gurriri yana, bala Godthu yurru buma ŋanya rakunygumana, rumbal-winya'yunmaramana yurru ŋanya. Yo, ŋayi yurru ŋunhiyi wäyin maḻŋ'thun, bala yolŋuyu walalay yurru nhäma ŋanya yukurra ṉirryunna, ŋuriŋiyinydja walalay ŋunhi walala bäyŋu yäku ŋunha Godkala djorra'ŋura wukirriwuy. Liŋgu ŋunha djiwarr'ŋuranydja djorra' yukurra ŋorra yäkumirri, ḻakarama yukurra ŋunhinhana yolŋunha walalanha ŋunhi walala yurru nhina yukurra walŋa-weyinŋumirrina ŋunhala, liŋgu Godthu ŋayipi walalanha yäku-nherrara beŋga yana ya' ŋurru-yirr'yunarayuŋga, yurruna ŋayi Godthu djäma dhuwala wäŋanydja. Yurru wiripuwurrunydja yolŋu'-yulŋu yäku bäyŋu wukirriwuy dhiyalami djorra'ŋura, ga walala yurru ŋuriŋiyinydja walalay ṉirryunna nhäma ŋunhiyi wäyinnhana, bala märr-yiŋgathirrina yurru wokthunna nhanŋu, liŋgu ŋäthilinydja ŋayi nhinana yukurrana ganydjarr-ḏumurruŋga, ga bala dhika gandarrŋuranydja ŋayi wiḏi'yurrunana, yurru biyapul ŋayi boŋguŋu gaŋgathiyi, ga nhini yukirri boŋguŋu ganydjarr-ḏumurruna.
REV 17:9 “Ḏäl dhuwala yulŋunydja marŋgiyinyarawunydja; ŋuriŋina liŋgu yurru mayaliny'tja maḻŋ'marama, ŋunhi walala ŋuli guyaŋirri yukurra Godkala ganydjarryu. Balanyara dhuwala mayaliny'tja gam': Muḻkurrnydja ŋunhiyi nhanŋu 7-dja mayali' yukurra ḻakarama djapin buku'-wuku malanha ŋunhi wanhaŋumi ŋayi yukurra ŋunhiyi dhäyka nhina. Ga wiripunydja ŋunhi djapin muḻkurr mayali' yukurra ḻakarama ga djapin buŋgawamirrinha yolŋu'-yulŋunha.
REV 17:10 Waŋgany-ruluny'tja ŋunhiyi buŋgawamirri ga liŋguna bäyŋuna, rakunymirrina, ga waŋganynha dhika yolŋunydja mukthunga yana nhina yukurra buŋgawa, ga wiripunydja yurru ga buna yalala, yurru ŋunhiyi dhä-ḏaw'yunarayŋunydja märr yurru gurriri nhina, yaka weyinŋumirri.
REV 17:11 Ga ŋunhiyinydja wäyin ŋunhi ŋayi nhinana yukurrana ŋäthili wal'ŋu, bala ŋayi winya'yurrunana rakunydhinana, biyapul ŋayi yurru gaŋgathirri, yurru ŋayinydja ŋunhiyinydja buŋgawa balanyara yana liŋgu bitjan ŋunhi wiripu walala, yurru Godthunydja ŋayipinydja yurru ŋanya rumbal-winya'yunmaramana, dhawar'maramana yana walŋana.
REV 17:12 “Ga ŋunhiyinydja märrma' rulu dhandurruŋ malanha nhe nhäŋala, ŋunhiyinydja mayali' ḻakarama yukurra märrma' rulu miṯtji giŋ malanha. Yakaŋga yana walala dhiyaŋunydja-wala nhina yukurra ŋurru'-ŋurruŋu buŋgawamirri, yurru walalanha yurru buŋgawakumanydja nherra'-nhirraṉ, bala walala yukurra yurru miṯtjinydja mulka bäpurru'wu ga bäpurru'wu, rrambaŋina ŋuriŋi wäyindhinyarayuna yolŋuyu, yurru märr-gurriri yana.
REV 17:13 Yo, guyaŋirrinydja walala yukurra yurru waŋganyŋura yana, yurru yakana walala yurru djämanydja yukurra walalaŋgiyingalanydja walala ḏukṯukthu, yanana walala djämanydja yukurra yurru ŋurikiyi wäyindhinyarawuna yolŋuwu, liŋgu nhanukalana walala yurru nherraṉmirri ŋoylilinydja, märr ŋayipina yanana walalaŋgu yurru buŋgawanydja wal'ŋu.
REV 17:14 Bala waŋganynha mala yana walala yurru nyäṉ'thunmirrinydja, bala bunharamirrina yurru yukurra Lämnha ŋunhi yäkunha, Garraynha Djesu-Christnha, bala ŋayinydja walalanhanydja yurru djuḻkthunmaramana-wala wal'ŋu, liŋgu ŋayipi ŋunha Garraynydja wal'ŋu ŋurikinydja walalaŋgu ŋunhi walala yukurra be Garray ḻakaranhamirri, ga ŋayipi yana ŋurru-ḏawalaŋunydja Giŋdja ŋuriki buŋgawamirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu ŋunhi walala ŋuli nhina yukurra ŋurruŋu wal'ŋu giŋ wiripu-guḻku'wu yolŋu'-yulŋuwu. Ga ŋunhiyinydja yolŋu walala ŋunhi walala ŋuli marrtji marilili nhanbala malthun, walalanydja nhanŋuwaynydja ŋunhiyi mala yolŋu, ŋunhi walalanha ŋayi djarr'yurruna, bala wäthurruna nhanŋuwayliliyaŋalana ŋayi, ga yaka walala ŋula ŋanya gonha'yurrunanydja, mukthun yana walala dhärra yukurra nhanukalaynha gali'ŋura Djesuwalana.”
REV 17:15 Ga biyapul ŋayi ŋuriŋiyi djiwarr'wuyyu yolŋuyu ŋarraku waŋana ḻakaraŋala bitjarra, “Ŋunhi dhäykanha nhe nhäŋala, ŋayi nhinana yukurrana ŋunhala gapuŋura wal'ŋu ŋapaŋura, yurru gapuyunydja ŋunhiyi yukurra ḻakarama mayali' yolŋunha miṯtji, guḻku'nha dhika wal'ŋu miṯtjinha ga miny'tjinha ga dhäruknha.
REV 17:16 “Yo, ŋurruthamanydja ŋunhinydja dhäyka marramba'mirri ŋunhiyi ga wäyindhinyara ŋurruŋu buŋgawa ŋunhi marrtjinydja maṉḏa yukurra yurru rrambaŋi yana, ga ŋuliŋuruyi gandarrŋuranydja ŋayi yurru wäyindhinyaranydja bilyun, bala nyinyaŋdhunna nhanŋu dhäykawunydja, ŋayipi ga dhandurruŋ ŋunhi 10, ŋunhi nhe walalanha liŋgu nhäŋala wäyingala ŋurikalayi muḻkurrlili. Bala yurru walala djaw'-djawyunna bukmak nhä malanha ŋunhi ŋayi ŋayathama yukurra ŋuriŋiyi marramba'mirriyu dhäykayu, bala ŋayi yurru nhina yukurra dhäparknha ŋula nhämiriwnha, ganydjarrmiriwnha dhika, bitjan ŋuli ŋapa'ŋayŋu yolŋu nhina yukurra. Bala yurru walala ḻukana ŋanya barrwaṉ'tja, ŋanaktja dhawar'yunmaramana, bala bathanna ŋanya yurru gurthayuna rumbal-winya'yunmaramana.
REV 17:17 “Yurru yuwalktja wal'ŋu ŋunhiyi guyaŋinyara nhanukuŋu Godkuŋu warray, ŋayipi warray Godthu yurru wekama walalaŋgu birrka'yunaranydja ŋunhiyi, märr yurru ŋunhiyinydja walala 10 ŋunhi buŋgawa yolŋu nhina yukurra waŋganyŋurana. Bala walala yurru nherraṉmirri walalawuynha walala ŋoylili ŋurikala wäyindhinyarawalanydja yolŋuwala, märr ŋayina yurru walalaŋgu buŋgawanydja wal'ŋu, yana liŋgu ga Godkuŋu dhäruk ŋunhi nherraṉara maḻŋ'thun yurru warraŋulthirrina. Liŋgu Godthu ŋayipi yurru rumbal-winya'yunmarama buwayakkumanydja ŋunhiyi marramba'mirrinha dhäykanha.
REV 17:18 “Yo, ŋunhi nhe dhäykanhanydja nhäŋala, mayaliny'tja ŋunhi ḻakarama yukurra dharrpalnha wal'ŋu wäŋa bala'-dhirrimukmirri, ŋunhi ŋayi ŋunhiyinydja yukurra yurru nhina ŋurruŋu buŋgawa wal'ŋu ŋuriki bukmakku buŋgawamirriwu yolŋu'-yulŋuwu, ŋunhi walala djingaryun marrtji munatha'kurru ḻiw'marama.” Ga bitjarrana ŋayi djiwarr'wuyyunydja ŋuriŋinydja yolŋuyu ḻakaraŋala ŋarraku.
REV 18:1 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋarra nhäma wiripunhana djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi marrtji yarrupthun ŋulaŋuru lili djiwarr'ŋuru. Marrtjinydja ŋayi yukurra dhuryundja lili ganydjarrmirri dhika ŋutu'mirrina, ga ḻiw'yunmaramanydja ŋanya marrtji dhika ḻatju'yuna baḏayala'yu, ga warrpam' dhika wäŋanydja ŋunha ya' munathany'tja räkukuma yukurra nhanukalay ŋayi ŋuriŋiyi baḏayala'yu.
REV 18:2 Bala ŋayi waŋanydja marrtji yatjunna dhika, bena dhika yatjun waŋa, “Liŋguna ŋayinydja galkinana. Ŋunhiyinydjayi be dharrpalnydja wäŋa Bapilundja liŋguna buku-yapthurrunana, dhawar'yurrunana liŋguna. Dhipuŋurunydja dhäŋuru yakana yurru ŋula yol yolŋu nhina yukurra wäŋaŋuranydja ŋunhala; walalawuynha yukurra yurru ŋunhilinydja nhina be nhäna mokuynha walala ga yätjnha birrimbirr, ga beyaṉu-wukunhamirrina nhä malanha, ga dhä-barrpa'mirrina wäyin malanha, ŋunhina walala liŋgu yurru ŋunhilinydja nhina yukurra.
REV 18:3 Liŋgu ŋunhiyinydja wäŋa yätjnha yanana, ŋoy-ŋapu'yuna ŋayi ŋuli yukurranha ŋula nhäku malaŋuwu. Ga bitjandhi liŋgu bukmak bäpurru' mala yukurranha ŋuli bitjanana leŋuna nhanukalay ŋänitji'yunydja, ŋunhi ŋayi ŋuli walalanha gänha yätjlili. Bukmak buŋgawamirri yolŋu walala bäpurru'wu ga bäpurru'wu yukurranha ŋuli bitjana marramba'yinya nhanŋu, ga ŋunhi walala yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ŋuli wuŋiḻi'yuna nhä malanha märranha ga mali'yuna bala, walala ŋuli ḻukunydjayinyana ŋuriŋiyi liŋgu wäŋayu, ŋunhi ŋayi djäl-ḏumurru be nhäku malaŋuwu bukmakku.”
REV 18:4 Bala ŋarra ŋäkula wiripunhana rirrakay, ŋayi waŋana yukurrana ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru bitjarrana, “Way yolŋu walala ŋarrakunydja.’ Dhawaṯthurrana ma' dhipuŋuruyi wäŋaŋurunydja; gonha'yurrana dhuwaliyinydja wäŋa go. Yakana djäma yätj yukirriya dhiyaliyinydja nhanukala, märr Godthu yurru yaka muka nhumalanhanydja dhä-ḏir'yun rrambaŋikuma ŋanya.
REV 18:5 Liŋgu Godtja ŋayipinydja marŋgina, nhämana ŋayi yukurra yätjtja nhanŋu rom; nhanukuŋu yätjtja rom ŋal'maranharana marrtjinyara, bena yukurra ŋal'yunmirri garrwarnha. Yakana yurru Godthu buku-dhumukthirri nhanŋu yätjpuy ŋurikiy djämawuy.
REV 18:6 “Yo. Wirrkina ŋanya dhä-ḏir'yurranydja. Buku-ruŋiyinmaraŋa wekaŋa ŋanyanydja ŋupanayŋu yana nhanbalayi romgu malthurra. Ŋayi djäma yukurrana yätjkuŋala wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, bala nhenydja yurru ŋanyanydja wekaŋa buku-ruŋinyamaranhara biyapul warray wal'ŋu yätj. Ma', wekaŋana yätjnha ŋanya wal'ŋu be nhäna wurkthunarawunydja; Ŋayina yurru ḻuka yätjtja gapu, ŋunhiyina liŋgu yätj ŋunhi nhumalaŋgu ŋayi wekaŋala wurkthunarawu.
REV 18:7 Ŋayi ŋuli marrtjinya djoṉgunha be nhä ḻatju'mirri girri' dhika rrupiya-guḻku'mirrina, galŋa-ŋamathinyamaranhaminya ŋuli ŋanyapinyay ŋayi. Gatjuy, wekaŋana ŋanya galŋa-yätjthinyaramirrina ga ŋäthinyaramirrina, ŋayi yukurra yurru nhina galŋa-yätjthirrina wal'ŋu. Bitjan liŋgu ŋayi ŋuli waŋa ḻakaranhamirri ŋanyapinya ŋayi bitjan, ‘Dhuwalana ŋarra yukurra nhina buŋgawana wal'ŋu bukmakku. Yaka dhuwala ŋarranydja dhuwaymiriw, buku-wurthapuy, ḏarramu-guḻku'mirri dhuwala ŋarranydja. Yakana ŋarra yurru ŋäthi warwuyun ŋula nhäkunydja.’ Bitjandhi ŋayi yukurra nhanŋuway ŋayi wokthunmirrinydja.
REV 18:8 Bala dhunupana yana ḏo'yunna yurru nhanŋu galŋa-yätjthinyaramirrinydja rom, ŋutu'na dhika mari yurru nhanŋu buna; bukmak yurru gurruṯu'mirrinydja walala nhanŋu murrmurryunna marrtji, bala ŋayinydja yurru ŋäthina yukurra wiṯthunna dhika, ga nhinanydja ŋayi yukurra yurru dhäparknha ŋula nhämiriwnha. Bala ŋayi yurru ŋunhiyinydjayi dhuwurr-yätjtja dhäyka nhära gurthayuna, walŋa-winya'yunna yurru buwayakthirrina, liŋgu Garrayyuna Godthuna ŋayipi yurru ŋanya dhä-ḏir'yundja, ŋayipi ŋuriŋi ganydjarr-ḏumurruyu Godthu.”
REV 18:9 Ga walalanydja ŋunhiyi buŋgawamirrinydja walala, ŋunhi walala yukurranha ŋuli malthuna romgu ŋurikiyi marramba'-ḏumurruwu miyalkku, rrambaŋina yana ŋunhiyi dhäykana walala ŋuli ḏukṯukthinya ŋoy-ŋapu'yuna ŋula nhäkuna malaŋuwu, rrupiyawu ga ganydjarrwu dhika nhäku, ga yakana walala ŋuli ḏukṯukthinya yukurranha nhanŋu Godkunydja. Bala walala yurru nyä'yunmirrina marrtji ŋurikinydja wäŋawu, ŋunhi walala yurru nhäma ŋanya nhäranharanydja marrtjinyara. Nyä'yunmirrinydja walala yurru wiṯthunna dhika, liŋgu nhämanydja walala yurru yukurra ŋawulul'nha buŋbulyunara marrtjinyara. Yurru ŋulaŋuruna walala yurru nhämanydja yukurra ya' märr barrkuŋuruna, liŋgu walala yurru ŋunhi beyaṉiyirrina wirrkina, yaka walala ḏukṯukthirri yukurra buwayakthinyarawu bitjan ŋunhiyi wäŋa. Ga waŋanydja walala yurru bitjanna, “Ye-e-e. Ŋunhanydja wäŋa ya' Bapilundja liŋguna buwayakthinana. Ŋayi ŋuli yukurranha dhärranhanydja yindina dhika ganydjarr-ḏumurruna, yurru ŋuriŋi liŋgu waḏutja yana ŋayi Godthunydja buwayakkuŋala ŋanya, liŋgu ŋayi yätjnha wal'ŋu yolŋu.”
REV 18:11 Ga bitjandhi liŋgu walala yurru ḻukunydjamirri yolŋu walala nyä'yunmirri yukurra ŋurikiyi wäŋawu, liŋgu walalambala ŋayi ŋuli rarr'yuna marrtjinya dhaŋaŋnha dhika rrupiya, ga dhiyaŋunydja-wala bäyŋuna yurru ŋula yolthu yolŋuyu wuŋiḻi'yun ŋula nhä girri' walalaŋgala.
REV 18:12 Ŋunhalanydja wäŋaŋura yolŋuyu walalay ŋuli buku-yuḻkthunminya djalim guḻku'na dhika nhä malanha girri', rrupiya-guḻku'mirrina nhä malanha bulayi ga garwarrwarr', ga dhika nhä maŋutji-winya'mirri guṉḏa malanha, miny'tjimirrina dhika, ga ralapiny, ga girri' dhika miny'tji-guḻku'mirrina dhomala, nyurrul'nha dhika ŋanyana, ḻatju'mirrina dhikana, ga ḻanapuny'tja ḻatju'mirrina, buyuwuyu'mirrina dhikana wal'ŋu. Ga bitjanayiŋga liŋgu walala ŋuli djäma yukurranha dharpanydja ga djambaka'yinyara ga dhapirrkmirri dhika guṉḏa, warkthuna ŋuli ḻatju'mirrina dhika nhä malanha girri', bala djalim walala ŋuli yukurranha ŋunhalayi bili wäŋaŋura.
REV 18:13 Yo, ŋunhiliyi wäŋaŋura yolŋu'-yulŋuyu ŋuli yukurranha bäyim dhika buŋgan bäw'mirri, ga ŋathawuy dhäkay-ŋamathanhara, ga weyika' borum, ga weyika' ŋämiṉarawuy, ga ŋatha dämba buḻŋu', ga berratha ŋatha. Ga bitjanayi liŋgu bäyimdhi walala ŋuli yukurranha wäyinnhanydja buliki'nhanydja, nanikutnhanydja ga yarraman'nhanydja, ga yolŋunhanydja yana walala ŋuli märranha ŋunhalayi wäŋaŋura, djämamirrinha walalambalayi walala bäyimdhi ŋuli. Yurru wäŋanydja ŋunhiyi liŋguna buwayakthinana.
REV 18:14 Bala ŋunhi buku-yuḻkthunminyaramirrinydja yolŋu walala waŋa ŋuli yukurra ŋunhinha wäŋanha bitjanna, “Bitjana liŋguna nhenydja ŋuli ḏukṯukthinya yukurranha be nhäku ḻatju'mirriwu dhika girri'wu, yurru liŋguna wiḏi'-wiḏiyurrunana nhänydja malanha nhuŋu bukmakthinana, warrpam'nha dhikana-wala winya'yurrunana gupaḏalnha. Ga dhuwalana nhe yukurra nhina dhäparknha, bäyŋuna nhe yurru biyapulnydja nhina yukurra be dhapirrkthirri ga ḻatju'mirri girri'mirri dhika.”
REV 18:15 Yo, ŋunhiyinydja yolŋu walala ŋuli ḻukunydjakunhaminya walalanhawuynha walala ŋuriŋinydja ŋunhi walala ŋuli wuŋiḻi'yuna buku-yuḻkthunminya ŋunhiliyi wäŋaŋura bala'-maypamirriŋura, bala walala ŋunhiyinydjayi yolŋu walala djingar'-djingaryun yukurra barrkuna ya', liŋgu walala nhäma yukurra beyaṉiyirrina; yaka walala ḏukṯuk walala yurru nhära buwayakthirri ŋunha wäŋa manapandja. Nyä'yunmirrina walala yurru warwuyunmirrina ŋurukuyinydja wäŋawu.
REV 18:16 Bala waŋanydja marrtji yurru bitjanna, “Yä-ä-ä, nhäna dhuwalanydja, yätjnha ŋiniya. Ŋunhayinydja wäŋa ya' yindinydja dhaṯthunminya ŋuli girri'yu ḻatju'mirriyuna, miny'tji-guḻku'mirriyuna dhika, ga dhaṯthunminyanydja ŋayi ŋuli garwarrwarr'mirriyu ga ralapinydhu ga guṉḏayu miny'tji-guḻku'mirriyu.
REV 18:17 Ga dhuwalana gay', liŋguna winya'yurrunana, buwayakthinana warrpam'nha, bäyŋuna biyapulnydja yurru ŋayi nhina yukurra ḻukunydja.” Ga walalanydja ŋunhi golimirrinydja walala, bukmak yana ŋunhi walala ŋuli gäma yukurra mitjiya malanha, ga walalanydja ŋunhi yolŋu'-yulŋu ŋunhi walala ŋuli marrtji yukurra marthaŋayu malaŋuyu wäŋalili ga wäŋalili, ga bukmak ŋunhi djämamirri yolŋu walala, ŋunhi walala ŋuli djäma yukurra dhulmuwuy mitjiyawuy, ŋunhala ya' walalanydja dhärra yukurra barrkuna,
REV 18:18 nhämana walala yukurra buŋbulyunarana marrtjinyara ŋawulul'nha ŋunhina, wäŋana ŋunhi nhäranharana marrtjinya. Bala walala yukurra nyä'yunmirrina marrtji ŋurukuyi wäŋawu, ga waŋanydja yukurra bitjan, “Ye-e-e, ŋunhanydja wäŋa ŋuli yukurranha djingaryuna yindiŋga dhika, ga dharrpalnha biyapul. Bäyŋuna wiripunydja ŋula wäŋa dharrpal bitjan ŋunhayi wäŋa.”
REV 18:19 Walala yukurra nyä'yunmirri wiṯthunmirrina dhika, bukunydja munatha'mirrina nyä'yunminyara, “Ye-e-e, nhäna balanyarayinydja yätjtja. Ŋanapurru ŋuli gänha yukurranha ḻatju'mirrina girri' dhika ŋunhamala wäŋalili, bala ŋanapurrunydja dhuwala mitjiya-gänharamirrinydja walala ŋuli ḻukunydjayinyana wirrkina ŋuruŋu wäŋayu ḻukunydjayu. Ga nhäŋana ya', liŋguna winya'yurrunana. Bukmak dhika nhä nhanbala ḻatju'mirri girri' dhika dhapirrkmirri bilina winya'yurrunana warrpam'nha.” Bitjandhina walala nyä'yunmirrinydja marrtji ŋuruku wäŋawunydja.
REV 18:20 Way, nhuma yolŋu walala ŋunhi nhuma nhina yukurra dhuwali djiwarr'ŋuranydja märr-yiŋgathiyana, liŋgu ŋunhayinydja wäŋa liŋguna winya'yurruna buwayakthinana. Ga nhuma ŋunhi Godku yolŋu walala, bo'puyŋu walala ŋunhi ga dhäwu'-ḻakaranhamirri walala goŋmirriyiyana walala galŋa-djulŋithiyana. Liŋgu Godthunydja dhä-ḏir'yurruna ŋanya rumbal-winya'yunmaraŋalana, buku-ruŋinyamaraŋala ŋanya ŋurikiynha ŋunhi nhumalanha ŋayi bumara rumbal-winya'yunmaraŋala ŋäthili.
REV 18:21 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma djiwarr'wuynha yolŋunha ganydjarr-ŋutu'nha, ŋayi ḻaw'maramanydja ŋonuŋ ŋanya guṉḏa dhika bilkpilk, bala wirriw'yun ŋunha ya' gapulili moṉuklili, djaḻwurr bitjandhi, bala wiḏi'yunna guḻwuḻyunna. Bala ŋayi ŋunhiyi djiwarr'wuy yolŋu waŋanana, “Bitjandhi ŋayi yurru Godthunydja ŋurrkama ŋunhi yindinha wäŋanha Bapilunbuynha, ganydjarryuna dhika wal'ŋu winya'yunmarama yurru, yakana yurru biyapul yolŋuyu walalay nhäma ŋunhiyi wäŋa.
REV 18:22 Yakana yurru yolŋu walala yukurra ŋaḻwa'yun yiḏakiyu ga biḻmayu barkparkthun manikay guywuymarama ŋunhiliyi wäŋaŋura, ga yakana yurru ŋula yolthu walalay goŋdhu djäma yukurra ŋula nhä ŋunhiliyi, ga yakana yurru yolthu djäma yukurra ŋunhiliyi ŋula nhä ŋatha buḻŋu'kuma.
REV 18:23 Yakana yurru biyapul yukurra lanhdhirra nhära räkukuma ŋunhiyi wäŋa, liŋgu yolŋumiriwnha yurru ŋunhiyinydja djingaryun yukurra. Yakana yurru ḏarramuyu märrama miyalknha, ga nhina yukurra maṉḏa yurru ŋunhiliyi bäyŋuna. Ŋunhayinydja wäŋa djingaryun yukurra yurru wiraŋnha rirrakaymiriwnha, reway-mukthunna yukurra yurru djingaryun. Liŋgu guḻku' yukurranha ŋuli marrtjinya beŋuru barrkuŋuru wäŋaŋuru lili ŋunhimalayi wäŋalili buku-yuḻkthunminyarawu ga märranharawu ŋula nhäku malaŋuwu bäyimgu, bala ŋayinydja ŋuriŋiyinydja wäŋayu marrtjina walalanha mayali'-waŋala warray, yätjkuŋala warray ŋunhi wiripunhanydja bäpurru'nha ŋuriŋi nhanukiyingalay matjinydji'yu ga guṉḏayu ŋula nhäyu, ŋunhi ŋayi ŋuli djäma marrtji mokuywala ganydjarryu.”
REV 18:24 Ŋe. Godthu dhä-ḏir'yurrunana ŋunha Bapilundja wäŋa, buryi'yurrunana yära winya'yunmaraŋalana, liŋgu ŋayinydja ŋuriŋiyinydjayi bumara rumbal-winya'yunmaraŋala Godku ŋunha dhäwu'-ḻakaranhamirrinha walalanha ga wiripu-guḻku'nha Godkunydja miṯtjinha. Yo, ŋuriŋinydja nhanukalanydja romdhu bitjarra bumara gulaŋ-waṉḏinyamaraŋala yolŋu'-yulŋunha bukmaknha yana, ŋunhi walala burakina ŋula yolkuŋu bunhara wäŋakurru dhika buku-ḻiw'maraŋala. Ga ŋurikina märrwu gay' ŋunhi Godthunydja yana-wala bumara buwayakkuŋalana ŋunhiyi wäŋa Bapilun.
REV 19:1 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra ŋäma ŋunha djiwarr'lilinydja, walala yukurra bena yiŋgathirri, wokthunna yukurra dhika Godkuna, bena dhika yolŋunydja miṯtjinydja, ga bitjanna walala yukurra ŋunhi waŋanydja. “Yalaluya, wokthunna Garraywu go. Ŋayipina ŋilimurruŋgu ŋunha walŋakunharamirrina Garraynydja, ga ŋayipina ŋunha waŋganynha ḻatjuny'tja dhika djarraṯawun'mirrinydja, yakana wiripunydja dhika waŋarr ganydjarrmirri balanyara bitjan ŋunha ŋayi.
REV 19:2 Ŋanapurru dhuwala yukurra nhanŋuwaynha buku-ŋal'yundja, bili ŋayipina waŋganydhuna mala-yarr'yun ŋuli yukurra yolŋu'-yulŋunha yuwalkkumanydja wal'ŋu ga dhunupanydja. Ŋayi buwayakkuŋala ŋunhi yätj wäŋa, liŋgu balanyara ŋayi ŋunhi wäŋa bitjan marramba'-ḏumurru dhäyka; ŋuriŋi nhanukiyingalay ŋayi yätjthuna romdhu ŋayi yätjlilinydja gäŋala bukmaknha dhika wäŋa buku-ḻiw'marama. Godthunydja ŋanya dhä-ḏir'yurruna bumara buwayakkuŋalana, liŋgu ŋayi ŋäthili baymatthurruna rumbal-winya'yunmaraŋala djämamirrinha walalanha nhanŋuway Godku.”
REV 19:3 Ga biyapul walala yiŋgathirri yatjunmirri dhika waŋa bitjanna, “Yalaluya, wokthunna Garraywu Godku go. Ŋunhiyinydja yätj wäŋa liŋguna bäyŋuna, dhawar'yurrunana nhärana gurthayuna, ga bitjanna liŋgu yurru yukurra ŋawululny'tja buṯ-buṯthun ŋulaŋuru nhanukala lili djiwarr'lilina, gupaḏalnha yurru, bitjanna liŋguna.”
REV 19:4 Ga bitjarrayi liŋgu walalanydja ŋunhi ḏilkurruwurrunydja 24 walala miṯtjinydja, ga 4 walŋamirrinydja djiwarr'wuy ŋunhiyi mala märr-yiŋgathina yukurrana wokthurruna Godkuna; walala marrtjina djalkthunminana walalanhawuy walala Godkalana ḻukulili, ŋurikalana ŋunhi ŋayi nhina yukurra ŋunha ṉapuŋga' wal'ŋu, buŋgawa wal'ŋu ŋurruŋu, ga waŋananydja walala yukurrana bitjarrana, “Yo, yuwalknha. Yalaluya. Ŋanapurru wokthunna yukurra nhuŋuwaynha Garraywu Godkuna.”
REV 19:5 Bala ŋarra ŋuliŋurunydja ŋäma rirrakay, ŋayi yukurra waŋa ŋulaŋuru Godkala nhinanharamirriŋuru galki, waŋanydja ŋayi yukurra bitjanna, “Wokthurrana Godku ŋilimurruŋgalayŋuwu Waŋarrwu, bukmak yana nhuma djämamirri malanha nhanŋu, nhuma yolŋu walala ŋunhi buŋgawamirri ŋurru'-ŋurruŋu, ga nhuma wiripu-guḻku' wakinŋumirri gali'wuy walala, ŋunhi nhuma bukmak yana borrk-beyaṉiyirri yukurra nhanŋu märr-ŋal'yunna manapan. Wokthurrana yukirriya nhanŋuwaynha Godkuna.”
REV 19:6 Ga ŋuliŋurunydja bala ŋarra ŋäma wiripuna rirrakay bena dhika, balanyarana bitjan woḻma ŋuli marrtji murryu'-murryun, yurru ḻatju'na ŋanya dhika rirrakaynydja ŋunhi, balanyarana bitjan gapu yukurra ŋuli dhaḻirr'yun; yolŋunydja walala bena dhikana miṯtjinydja ŋunhala djiwarr'ŋuranydja yukurra wokthun märr-yiŋgathirrina bitjanna, “Yalaluya! Wokthunna Godkuna! Liŋgu Garray ŋilimurruŋgu Waŋarr God nhina yukurra ŋurru-ḏawalaŋunydja wal'ŋu ŋunha. Ŋayipina waŋganynha yana ganydjarr-ḏumurrunydja, ga bukmak yurru nhä malanha nhanukalana goŋŋura gupaḏalnha, bitjanna liŋguna yurru.
REV 19:7 Go ŋilimurru goŋmirriyirrina ga galŋa-djulŋithirrina nhanŋu, wokthunna ŋilimurru nhanŋu go, ga yäkuna ŋanya birrŋ'marama yindikumana. Liŋgu dhuwalana nhanŋunydja walu liŋguna bunana, gäthuranydja dhiyaŋunydja-wala ŋayi yurru Lämdhu ŋunhi märramana nhanŋuway dhawu'mirriyanharanhanydja dhäykanha, dhipuŋurunydja-wala yurru nhanŋuwaynydja wal'ŋu mala nhina yukurra waŋgany-manapanmirrina nhanukalana Lämgalana, gupaḏalnha-wala yurru. Ga ŋayinydja miyalktja ŋunhiyi nhanŋuwaynydja ŋäthilimirriyanharaminana ŋanyapinyay ŋayi liŋguna.
REV 19:8 Ŋayinydja ŋunhi dhäwu'-nherraranydja Lämdhu ŋayi yurru miyalktja ŋunhiyi dhärra dhaṯthunminyarana ḻatju'mirriyuna dhikana girri'yu, lanyiŋdhuna dhikana garrkuḻukthuna. Ga djingaryundja ŋayi yukurra ŋunhiyi dhäyka girri'-ŋamathirrina nhanŋu märranharawuna.” Yo, ḻatju'mirriyunydja girri'yu ŋuriŋiyi mayali' ḻakarama yukurra ŋunhi ŋamakurru' dhika djämawuy Godkalaŋuwuŋu yolŋu'-yulŋuwuŋu.
REV 19:9 Bala djiwarr'wuy yolŋu ŋunhi waŋa ŋarrakala bitjanna, “Ma' nhe yurru wukirrina marrtjiya dhuwalanydja dhäruk malanha dhipalana djorra'lilina ya', biyakana gam': Nhuma yurru goŋmirriyirrina nhinanydja yukurra, ŋunhinydja walala ŋunhi nhumalanha ŋayi garr'yurruna lili, märr yurru nhuma waŋgany-manapanmirrina ḻuka yukurra ŋatha galŋa-djulŋikuma Lämnha, ŋunhi ŋayi yurru märrama nhanŋuway ŋunhi dhäykanhana, märr yurru nhanŋuwaynydja ŋunhi miṯtji nhina yukurra waŋganyŋurana yana Lämgalana bitjanna liŋguna gupaḏalnha-wala.” Ga biyapul ŋuriŋiyi djiwarr'wuyyunydja dhäwu'mirriyu ḻakaraŋala ŋarrakala, “Dhuwalinydja dhäruk malanha ga yuwalknha wal'ŋu, nhanŋuwaynha Godkuna dhäruk,” bitjarra.
REV 19:10 Bala ŋarranydja marrtji ŋurrkanhamirri nhanukala djalkirililina, ŋarra bini nhanŋu buku-ŋal'yunaŋga. Bala ŋayinydja waŋa bitjanna ŋarranha, “Yi', yaka ŋarrakunydja buku-ŋal'yurra. Ŋarranydja dhuwala Godku djämamirriŋga, balanyaraŋga liŋgu bitjan nhe dhuwala. Ŋalinydja maṉḏa dhuwala ŋuli yukurra djäma Godkuŋga, rrambaŋiŋga ŋilimurru bukmak ŋunha walala ya' wiripu-guḻku' ŋunhi marrtji ŋuli ḻakarama ŋanya Djesunha. Buku-ŋal'yurranydja nhanŋuway yana waŋganygu, Godku nhanŋuway.” Bitjarrana ŋayi ḻakaraŋalanydja waŋananydja yukurrana ŋarranha. Liŋgu bukmak nhä malanha dhäruk ŋunhi Godkala dhäwu'-ḻakaranhamirriyu walalay ŋuli waŋa, walalaŋgalaynydja ŋuriŋiyi dhärukthu yukurra ḻakarama warraŋulkuma ŋanyapinyaynha yana Djesunhana. Nhanukalana waŋganygala ŋilimurru yurru bun'kumu-nyilŋ'thundja, yakana ŋula dhäwu'mirriwala yolŋuwalanydja.
REV 19:11 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma, ŋayi marrtji ŋunha djiwarrny'tja ḻapthunna, dharr-way nhäma gaywaraŋu'nhana yarraman'nhana, ŋayi marrtji walma, ga yolŋu marrtji ŋal'yundja lili, ga yäkunydja ŋayi ŋunhi yolŋunydja ‘Märr-yuwalkthinyamirri, djambimiriw ga yuwalk wal'ŋu,’ balanyara. Yarrupthun marrtji lili ŋayi yulŋunydja, bala ŋayi yurru mala-yarr'yunna yolŋunhana walalanha ŋuriŋi nhanukalay dhunupayu romdhu, dhawar'maramana yurru winya'yunmaramana buwayakkumana yätjnhanydja romnha.
REV 19:12 Ga maŋutjinydja ŋayi ŋunhiyinydja yolŋu djaḻka'-djaḻkarryun marrtji, bitjanna bitjan ŋuli gurtha ŋatŋatthun marrtji nhära, ga muḻkurrŋuranydja nhanukala muḻkurrwuynydja girri' bitjan ŋuli giŋdhu nherra'-nhirraṉ, yurru nhanbalanydja ga guḻku' warray, liŋgu ŋayi ŋunha buŋgawanydja wal'ŋu bukmakku yana bäpurru'wu. Ga bukuŋuranydja nhanukala yäku marrtji djingaryun wukirriwuy, yurru yakana ŋula yol yolŋu marŋgi ŋuriki yäkuwunydja, ŋayipina waŋganynha marŋgi ŋurikiyi yäkuwunydja nhanŋuway.
REV 19:13 Nhäŋana ŋanya, girriny'tja ŋunha nhanŋu gulaŋ-yakaynha, ga yäkunydja ŋayi ŋunhi yolŋu ‘Godku dhäruk’, dhuwalanydjayi ga yäkuna ŋayi.
REV 19:14 Yo, dhuwalana ŋayinydja marrtji yukurra lili djiwarr'ŋuru, ga bukmak miriŋu ŋunhi nhanŋuway wal'ŋu yolŋu walala malthun marrtji nhanŋu, ŋal'-ŋalyundja marrtji lili yarraman'ŋura malaŋumi, gaywaraŋu'mirriŋura yarraman'kala walalaŋgala, ga girri'mirrinydja watharrmirri dhika lanyiŋmirri walala yukurra marrtji malthundja nhanŋu Djesuwu.
REV 19:15 Marrtjinydja ŋayi yukurra lili, yurru nhanukala dhäŋuranydja dhawaṯthun marrtji raywalnha mandjawaktja, ga dhiyaŋuyi mandjawakthu ŋayi yurru marrtji bumana bäpurru'nha ga bäpurru'nha; mulka ŋayi yukurra yurru walalanha ŋayipina goŋdhu, bala gämanydja ŋayi yurru walalanha ḏälyuna romdhunydja, muŋdhu'-muŋdhunna ŋayi yurru walalanha binydjitjkumana, liŋgu Godtja ŋunhi Ganydjarr-ḏumurru wal'ŋu Waŋarr yukurra wirrki dhika ŋaramurryirri rom-yätjmirriwunydja yolŋu'-yulŋuwu, bala ŋayinydja yurru walalanha dhä-ḏir'yunna buma buryi'yunna gupaḏalkumana.
REV 19:16 Ga ŋayipinydja yäku, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi marrtji gorruma lili yarraman'ŋura gaywaraŋu'ŋura, yäkunydja ŋayi wukirriwuy dhärra marrtji nhanukala muwayakŋura ga yuṯuŋgurrŋura nhanukala, ga yäkunydja ŋayi ŋunhiyi ‘Buŋgawa wal'ŋu buŋgawamirriwu, ga Garray wal'ŋu Garraywu walalaŋgu,’ balanyarayi.
REV 19:17 Ga ŋuliŋurunydja ŋarra nhäma djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi yukurra djingaryundja ŋunhala waluŋura, ga waŋanydja ŋayi yukurra yatjun dhika, wäthun yukurra wäyingu walalaŋgu bukmakku, ŋunhi walala yukurra wäyindja ŋunha buṯthunmirri gärakkurru, ga waŋanydja ŋayi bitjan yukurra, “Way wäyin walala, go lili ḻuŋ'thurra dhiyaku ŋathawu ḻukanharawu. Godthu nhumalaŋgu dhuwala ŋäthilimirriyaŋala gurrunhara guḻku' dhika ŋatha.
REV 19:18 Go marrtjiyana lili, ga ḻukiyana ŋanaknha barrwaṉ'nha dhuwalanha buŋgawamirrinhana yolŋu'-yulŋunha ga rom-ḏälmirrinha yolŋunha walalanha, ga miriŋunha miṯtjinha walalaŋgu. Ḻukiya walala barrwaṉ ŋanak dhuwala ya' yarraman'nha walalanha ga yolŋu'-yulŋunha ŋunhi, ŋunhi walala ŋuli ŋal'-ŋalyuna marrtjinya. Ḻukiyana nyaŋ'thurrana go ŋanaknha, bukmaknha dhuwala ya' rom-yätjmirrinha yolŋunha walalanha, djämamirrinha walalanha bäyimbuynha ga wiripu-guḻku'nha yolŋu'-yulŋunha, dharrpalmirrinha wal'ŋu buŋgawamirrinha walalanha ga wakinŋumirrinha gali'wuynha walalanha. Dhuwalana ya' ŋorra marrtji rakunymirrina. Ma' ḻukiyana walalanha dhawar'maraŋana,” bitjarra.
REV 19:19 Bala ŋarra nhäma ŋunhi wäyindhinyaranha yolŋunha ga ŋurru'-ŋurruŋunha ŋunhi buŋgawamirrinha yolŋu'-yulŋunha dhiyakuynha munatha'wuynha, ga miṯtjinha walalaŋgu miriŋunha, walala ḻuŋ'maranhamirrinydja bena dhikana malanydja waŋganylilina, märr yurru walala buma dhawar'marama ŋanya Garraynhana, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi marrtji nhina lili yarraman'ŋura ga malthunamirrinha walalanha nhanŋuway.
REV 19:20 Yurru dhunupa Garraywalanydja yolŋuyu walalay märraŋalana ŋanya ŋunhi wäyindhinyaranhanydja, bala yana ḏapmaraŋalana. Ga bitjarrayi liŋgu ŋanyanydja walala ŋunhi ḏapmaraŋalayi, ŋunhinhanydja bothinyarayŋunhanydja dhäwu'-ḻakaranhamirrinha, ŋunhi ŋayi ŋuli djäma marrtjinya ganydjarryu ŋurikalayi Satangala, liŋgu ŋuriŋiyi ganydjarr-ḏumurruyu djämayu ŋayi mayali'-wilkthurruna yukurrana ŋunhinhanydja yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walala märraŋala yiŋarray'nha ŋurikiŋina wäyindhinyarawuŋuna bukulili walalaŋgiyingalay ga goŋlili, ga ŋunhinhanydja walalanha ŋayi bitjarrayi liŋgu mayali'-wilkthurruna ŋunhi walala yukurranha ŋuli buku-ŋal'yuna ŋuriki wäyindhinyarawu maliwu. Yo, Garraywala ŋuriŋi djiwarr'wuyyu yolŋu'yulŋuyu dhunupa maṉḏanha märraŋalanydja ḏap-ḏapmaraŋalanydja, bala yana ḏupthurrunana ŋunhimala gurthalilina wäŋa nininyŋulilina, walŋanhana yana ŋayi maṉḏanha ḏupthurrunanydja ŋunhimala gurthalili ŋunhi yukurra bitjan liŋgu nhära ṉoluŋdhirri ŋawulul butjiri.
REV 19:21 Ga dhunupana yana Garrayyu bumara dhawar'maraŋalana miriŋunhanydja ŋunhi malthunaramirrinha walalanha maṉḏaku, bukmaknha yana warrpam'thurrunana dhawar'maraŋala ŋuriŋina mandjawakthu ŋunhi marrtji dhawaṯthun nhanukala dhurrwarakurru. Ga bitjarraŋga walala ŋorrananydja ya', bukmaknha rakunymirrina, bala wäyindja walala dhirrimuknha marrtjina, bala ḻukanana marrtjina ŋanaktja walalanha, ḻukanana marrtjina ḻukanana-a-a, yana liŋgu-u-u ga dhulpu'-wulputhina.
REV 20:1 Yo, ŋarra yukurra mukthunga yana mel-yurthirri, bala ŋarra dharr-way nhäma djiwarr'wuynha yolŋunha, ŋayi marrtji dhuryun lili ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru, gämanydja ŋayi marrtji goŋdhunydja raki' ḏälmirri, ga gonydjiŋ ŋuruku warumukkuna wäŋawu, ŋoywuna dhika munatha'wuna.
REV 20:2 Marrtjinydja ŋayi lili, bala baṯ mulkana ŋanya ŋäṉuknhanydja, dhakaḏayarrŋuyinyaranhana ŋunhinhana, ŋunhi ŋayi worruŋuna wal'ŋu ŋunhiyi moḻ'ŋunydja, ga wiripunydja ŋayi yäku Satan ga Dipil, ŋunhi ya' mayali'-guḻku'mirri. Yo, baṯ mulkana marrtji ŋanya ŋuriŋiyi djiwarr'wuyyunydja yolŋuyu, bala ḏapmaramana ŋanya ŋuriŋiyi djimuku'yuna raki'yu, ŋayi yurru nhina yukurra ḏapmaranhara weyinŋumirrina, yana liŋgu ga 1,000 dhuŋgarranydja yurru ŋupan.
REV 20:3 Yo ḏap gay', ḏapmarama liŋguna, bala ŋurrkamana ŋanya marrtji ŋunhana ŋarŋgalili bukumunha'lilina wäŋalili, bala dhaḻ'yun wuṉḏaŋarrkumana, märr yurru yakana ŋula yolthu ḻapthunmaramanydja; ŋunhalana liŋgu ŋayi yukurra nhinanydja yurru, märr ŋayi yakana biyapulnydja yurru mayali'-wilkthun marrtji yolŋunha walalanha bäpurru'nha ga bäpurru'nha. Ŋunhalana liŋguna ŋayi yurru nhinanydja yukurra, yana liŋgu ga dhuŋgarranydja 1,000 yurru ŋupan, ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayina yurru Gunhu'yuna ŋanya dhayaḻakuma dhawaṯmaramanydja märr-gurriri yana.
REV 20:4 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma ŋula nhämunha'nha yolŋunha walalanha, walala yukurra nhina ŋurru'-ŋurruŋu wal'ŋu ŋunhi, liŋgu ŋayipi Godthu walalanha nherra'-nhirrara yolŋu'-yulŋuwu mala-yarr'yunarawu. Ga bitjandhiyi ŋarra nhäma wuŋiḻi ŋunhinhanydja walalanha yolŋu'-yulŋunha ŋunhi walalanha yukurrana bumara muḻkurr-guḻk-gulkthurruna balanyaramirriyu ŋunhi yukurrana mari yindi marrtjina bathala dhiyala munatha'ŋura. Yo, ŋuriŋi yätjmirriyu yolŋuyu walalay walalanha baymatthurruna rakunyguŋalana, liŋgu walala ŋuli yukurranha ḻakaranha birrŋ'maranha dhäwu' Djesunha ga dhäruk nhanŋuway Godku. Yaka walala ŋuli buku-ŋal'yuna ŋuriki wäyindhinyarawu yolŋuwu, ga yaka walala ŋuli buku-nyilŋ'thuna ŋuriki nhanŋu maliwu, ga yiŋarray'miriw walala ŋunhiyi, yaka walala märraŋala yiŋarray'yunara nhanŋu ŋuriki wäyindhinyarawu dhipala bukulili walalaŋgala ga goŋlili bäyŋuna, bala walala burakinanydja ŋurikiŋi rom-yätjmirriwuŋunydja yolŋu'-yulŋuwuŋu. Yurru biyapul walala walŋathinayi beŋuru rakunyŋurunydja, ga ŋunhana ya' walala ḏäpthun marrtji ŋurru'-ŋurruŋuna wal'ŋu; rrambaŋina yana Garraywala walala yurru ḏälkuma yukurra dhuwala wäŋa munathany'tja goŋdhu walalaŋgalay, dhuŋgarranydja ŋupan yurru ga 1,000-nha.
REV 20:5 Yurru wiripu-guḻkuny'tja ŋunha rakunymirri yolŋu walala, ŋunhi rom-yätjmirrinydja wal'ŋu ŋunhala bäyma yurru moluŋura ŋorra yukurra, yana liŋgu-u-u ga 1,000 dhuŋgarra yurru warrpam' djuḻkthunna, yurruna walalanydja yurru ḏurryun dhawa-yawaṯthun ŋulaŋuru moluŋurunydja, yana wärriku yurru. Yurru walala ŋunhiyi burakinyarapuyŋu yurru ŋäthilinydja ḏurryun walŋathirri.
REV 20:6 Bala goŋmirriyirrinydja wiṯthunna dhikana walala yurru nhina yukurra; yakana walala yurru ŋunhiyinydja walala biyapulnydja murrmurryun, bitjanna liŋguna walala yurru nhina yukurra ḏalkarra'mirrina walala Gunhu'wu ga Djesu-Christku, djäma yukurra yurru buku-ŋal'yunna manapan Godku, ga wäŋanydja dhuwala ŋarakanydja walala yurru ḏälkuma yukurra rrambaŋi Garrayyuna, dhuŋgarranydja yurru ŋupan 1,000.
REV 20:7 Yo, ŋunhalana bäymana Satandja ŋunhi Ŋäṉuktja ya' ḏapmaranharana nhina yukurra yurru, ŋunha bukumunha'ŋura wäŋaŋura gärri yukurra, yana liŋgu ga 1,000 dhuŋgarra dhawar'yun yurru, yurruna Gunhu'yu ŋanya dhawaṯmaramanydja yurru.
REV 20:8 Dhawaṯthundja ŋayi yurru, bala dhunupana ŋayi yurru marrtjinydja dhikana-wala wäŋalili birrka'mirrililina bäpurru'wu ga bäpurru'wu ga bäpurru'wu mayali'-wilkthunarawunydja, waŋana marrtji gur'yunna yurru; ŋayi yurru Satandhunydja gäma ḻuŋ'thunmarama yolŋunhanydja walalanha birrka'mirriŋuru bäpurru'ŋurunydja yindiwuna mariwu, bukmaknha yana yolŋunha walalanha ŋunhi walala yukurra mukthun ḏukṯukthirri yätjku. Yo, ŋayi yurru Satandhu walalanha ḻuŋ'thunmarama, buŋgawanha maṉḏanha manapan yäkunha Guknha ga Maykuknha, gämanydja ŋayi yurru walalanha mari-winy'tjunmaramanydja, guḻku'nhana dhikana be nhämunha'nhana yolŋu'-yulŋunha biyaku ŋuli raŋi munatha' bothurrumiriwnha.
REV 20:9 Bala walala yurru nyäṉ'thundja withiyanna-wala yana Garraynhanydja ga nhanŋuway miṯtjinha Garraywu, ga wäŋanydja yurru warrpam' ḻiw'marama gungamana ŋunha Djurutjalambuynydja, ŋunhanydja wäŋa ŋunhi ŋurikiyi ŋayi yukurra Gunhu' märr-ŋamathirri wirrki dhika. Bala ŋayinydja marrtji dhunarra gurthana, nhära marrtji lili beŋuru djiwarr'ŋurunydja, muk-gay monyguma marrtji ŋunhi miriŋunhanydja walalanha ŋuriŋiyina gurthayuna, warrpam'nha dhawar'marama dhikana nhära.
REV 20:10 Ga dhunupana yana Godkunydja ŋunhi yolŋu walala marrtji, bala baṯ-gay mulka ŋanya ŋunhi Ŋäṉuknhanydja, ŋunhi ŋayi gur'yurruna mayali'-wilkthurruna ŋunhinha yolŋunha walalanha, baṯ-gay mulkananydja ŋanya, bala yana ḏupthurrunana, ŋunha-wala yana ŋurrkaŋala gurthalilina ga ŋawulul'lilina butjirililina, ŋoy-wuḻkthunaramirrililina, ŋunhimalayi liŋgu wäŋalili ŋunhi ŋayi ŋäthili ḏupthurruna wäyindhinyaranha ŋunhi yolŋunha ga wiripunha yätjnha ŋunhi yolŋunha bothinyarayŋunha dhäwu'-ḻakaranhamirrinha. Ga ŋunhimala liŋgu ŋanya ŋunhi Mokuynhanydja ḏupthurruna nininyŋulilina gurthalili, ga ŋunhalana walala yukurra yurru ŋayaŋu-wuḻkthundja wirrkina dhikana wal'ŋu, bitjanna liŋguna yurru walupuy ga munhaku, gupaḏalnha-wala yana.
REV 20:11 Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra dharr-way nhäma ŋutu'na ŋanya nhinanharamirri, yurru gaywaraŋu'na bäymana dhika, ga nhämayi ŋarra ŋanya ŋunhi wäŋa-nininyŋunha, ŋayi nhinanydja yukurra ŋunhilimiyi. Ga djiwarrny'tja ŋunha gäraktja ga dhuwala munathany'tja dhika winya'yunna-wala, gupaḏalnha bena warrpam'nha, bukmaknha dhika winya'yunna marrtji buwayakthirrina.
REV 20:12 Bala yana ŋarra nhäma yolŋu'-yulŋunha rakunymirrinhana, walala marrtji djinga'-djingaryun gumurrŋura ŋurikala wäŋa-nininyŋuwala; rrambaŋina yana walala yukurra djingaryun ŋunhalanydja, buŋgawamirri wal'ŋu ŋunhi yolŋu walala ga wakinŋumirri. Bala djorrany'tja malanha ḻapmaramana marrtji be yolthu, ŋunhiyi djorra' malanha ŋunhi ḻakarama yukurra yolŋu'-yulŋuwuŋu djämawuy, ŋunhi nhäyinyara walala djäma marrtjina bala. Ga wiripunydja ŋunhi djorra' ŋayi ḻapmaramayi yäkumirri, ŋunhina wal'ŋu yolŋunydja walala yäku ŋunhi walala liŋguna märraŋala Garraywuŋu walŋa gupaḏalŋuwuna wal'ŋu nhinanharawu. Yo, bukmak ŋunhi rakunymirri yolŋu walala ŋunhi walala ŋäthili murrmurryurruna marrtjina yätjmirri ŋunhi, walala ḏurryunna marrtji, dhawa-yawaṯthunna ŋulaŋuru moluŋurunydja ga djinawa'ŋuru gapuŋuru ga ŋulaŋuru rakunymirriwala wäŋaŋuru, ga ŋunhana ya' walala djinga'-djingaryundja yukurra gumurrŋura Gunhu'walana. Bala Gunhu'yu nhämana marrtji ŋunhiyi djorra'na malanha, maḻŋ'maramanydja ŋayi marrtji ŋunhi yolŋuwuŋu djämawuynydja, bala ŋayi yurru dhä-ḏir'yundja waŋga'-waŋganynha yana ŋulinyarayi liŋgu ŋupanarayŋuyi ŋunhi walala ŋuli yukurranha djäma.
REV 20:14 Bala yana ŋayi Gunhu'yu ŋurrkamana rakunydhinyamirrinydja rom ŋunhi ga rakunymirriwu wäŋa ŋunhana gurthalilina ŋunhi yukurra nhära bitjan liŋgu. Yo, bukmak ŋunhinydja yolŋu'-yulŋu dhuwurr-yätjmirrinydja ŋunha djinga'-djingaryun marrtji gumurrŋurana nhanukala, waŋga'-waŋganynha yana walalanha yukurra ŋayi maḻŋ'maramanydja, nhäma marrtji ḻarrumanydja djorra'ŋuranydja yäkuwuna walalaŋgu ŋuriki yolŋuwu waŋga'-waŋganygu. Ŋuli ŋayi yukurra ŋunhiyi yolŋu yäku yaka djingaryun ŋunhilimi djorra'ŋura walŋawuyŋura, bala ŋanyanydja yurru dhunupana ŋurrkamana ŋunhana gurthalilina wäŋalili gupaḏalkumana yurru. Ŋunhiyinydja bitjan ŋayi biyapul rakunydhirri yurru; yakana ŋayi ŋuli ŋunhiyi yolŋu nhini yukirri ŋunhala yuṯaŋuranydja romŋura ŋunhi yurru maḻŋ'thun Gunhu'wuŋu, ga nhina ŋayi yurru yukurra nyeyaḻŋura Godkala bäyŋuna.
REV 21:1 Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋarra nhäma yuṯana djiwarr' ga yuṯana ŋaraka munatha'. Dhuwala ŋäthiliŋunydja gärak ga dhuwala ŋaraka munatha' dhikana winya'yunna marrtji, ga moṉuktja gapu bitjandhi yana winya'yunna marrtji buwayakthirriyi.
REV 21:2 Ŋuliŋurunydja ŋarra nhäma wäŋa, ŋunhina gänaŋuna wal'ŋu dhikana, yuṯana wäŋa yäku Djurutjalamnha; nhämanydja ŋarra yukurra, ŋayi marrtji dhuryun lili ŋulaŋuru djiwarr'ŋurunydja, nhanukala Gunhu'wala goŋŋuru. Yurru ḻatju'na dhikana wal'ŋu ŋayi ŋunhiyinydja wäŋa, garrkuḻuknha bäymana ŋula nhämiriwnha, ŋäthilimirriyanhara nhanŋuway Djesuwu; balanyarana ŋayi ŋunhiyinydja wäŋa bitjan dhäyka ŋunhi, ŋunhi ŋayi ŋuli djingaryun yukurra dhaṯthunminyarawuy ḻatju'yu dhika girri'yu, girri'-ŋamathinyarana nhanukalaŋuwu dhuway'mirriŋuwuna ŋunhi ŋayi yurru marrtji lili nhanŋu märranharawu.
REV 21:3 Wiripunydja ŋarra ŋäma yukurra ŋutu'na rirrakay, ŋayi waŋa marrtji ŋulaŋuru ṉapuŋga'ŋuru wal'ŋu nhinanharamirriŋuru, waŋanydja ŋayi marrtji bitjan, “Nhäŋana ya'. Gunhu'wunydja wäŋa dhikayi bäyma yolŋuwala. Gunhuny'tja ŋayipinydja nhina yurru yukurra yolŋu'-yulŋuwala rrambaŋina. Walalanydja yurru nhanŋuwaynha wal'ŋu yolŋu'-yulŋu, ga ŋayipinydja yurru Godtja walalaŋgala galki ŋunhili rumbalnha wal'ŋu.
REV 21:4 Ŋayina yurru walalanha biḏiwiḏitjkuma ganurunydja maŋutjiŋurunydja; yakana biyapulnydja yurru walala ŋäthi. Yakana biyapulnydja yurru yolŋu'-yulŋu murrmurryun marrtji, bili rakunydhinyamirrinydja rom ŋunhi' liŋguna dhawar'yurrunana; yakana yurru yolŋu biyapulnydja galŋa-yätjthirri warwuyun, ga ŋäthinyamirri marrtji yakana. Ga yakana yurru yolŋu walala rirrikthunmirri marrtji ga batjpatjthun yurru bäyŋuna, liŋgu dhuwala ŋäthiliŋunydja rom winya'yurrunana liŋguna, buwayaknha.”
REV 21:5 Bala ŋayipinydja ŋunha ŋayi yukurra nhina garrwar ṉapuŋga' wal'ŋu waŋa bitjanna, “Nhäŋana ya'. Ŋarra yukurra djäma yuṯakuma bukmak nhä malanha.” Ga biyapul ŋayi waŋa ŋarrakala bitjan, “Ma', wukirrina dhuwalayi malanha dhäruktja dhipali djorra'lilina, liŋgu dhuwalayinydja dhäruk malanha yuwalknha wal'ŋu, ga märr-yuwalkthinyaramirrina.”
REV 21:6 Ga biyapul ŋayi waŋa bitjanna, “Liŋguna dhuwala yulŋunydja. Ŋarrapi dhuwala ŋurru-yirr'yunarayŋunydja, ga dhä-yawar'yunarayŋunydja; ŋurrunaŋgal ŋarra, ga ŋunha bala dhä-yawar'yunaraŋura wal'ŋu ŋarrapi yana. Ŋarra yurru wekama ŋunhi wal'ŋu gapu walŋamirri ŋunhinhanydja yolŋunha ŋunhi ŋayi yuwalkkuma yukurra ŋanhdharkthirri ga yuwalkkuma wal'ŋu ŋarraku yukurra ḏukṯukthirri. Ŋuriŋiyinydja yurru yolŋuyu ḻuka yänana-wala ŋunhi gapu walŋamirrinydja ŋunhi ŋuli bitjan liŋgu dhawaṯthun yukurra ḏarrtjalk yana ga garrkuḻuk.
REV 21:7 Ŋunhiyinydja yolŋu ŋunhi ŋayi yukurra yurru marrtji mukthun yana balakurru ŋoy-yätjthinyaramirrikurru dhukarrkurru, yana liŋgu ga bukuna mulka yurru, ga djuḻkmarama ŋayi yurru yätjnha romnha ŋunhi, yakana ŋula yätjlili gatjpal'yun, ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu nhina yukurra galkina wal'ŋu ŋarrakiyingalana nyeyaḻŋura. Ŋarranydja yurru nhanŋu Waŋarr Gunhu', ga ŋayinydja yurru gäthuna ŋarraku.
REV 21:8 “Yurru ŋunha dhuwurr-yätjmirrinydja yolŋu walala yakana yurru ŋarrakala galki nhina, dhuwalana yolŋunydja walala gam', barrari-ḏumurru ŋunhi rum'rumdhun ŋayi ŋuli malthunarawu ŋarraku, ga märr-yuwalkthinyamiriw ŋunhi yolŋu, ga rom-djarrpi' yolŋu, ga moṉu'-muṉuŋu, ga marramba'-ḏilkurru, ga marrŋgitj yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli djäma yukurra matjinydji'yu girri'yu, ga dhä-guykthunaramirri yolŋu, ga waŋarr-maḏayin'mirri yolŋu, ga bothinyaramirri yolŋu, dhuwalayinydja yolŋu walala yurru yaka ŋarrakala nhina; walalaŋgunydja wäŋa ŋunhana ya' gurtha ŋunhi nininyŋuna wal'ŋu nhära yukurra ŋatŋatthun ŋawulul'mirri butjirimirri. Ŋunhiyinydja bitjan walala yurru ŋunhiyi yätjmirri yolŋu'-yulŋu rakunydhirri biyapul, gupaḏalnha-wala wal'ŋu.” Bitjanna ŋayi waŋanydja yukurra ḻakaramanydja ŋarrakala Gunhu'yu Godthu ŋayipi.
REV 21:9 Ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru waŋgany djiwarr'wuy yolŋu marrtji ŋarrakala, yurru ŋuliŋuruyi ŋayi malaŋurunydja 7-gala ŋunhi walala djululu'yurruna Godku ŋunhi ŋaramurr munatha'lili ŋarakalili. Ŋayi waŋa ŋarranha, garr'yun bitjanna, “Way, malthurra ŋarraku go. Ŋarra yurru nhokala milkumana dhäykanha, ŋunhinhana ŋunhi ŋayi yurru Lämdhu märrama nhanŋuwaynha waŋgany-manapanminyarawuna nhinanharawu bitjanarawuna liŋguwuna.” Ga bitjanna ŋayi ŋarrakala waŋa ḻakaramanydja ŋuriŋi djiwarr'wuyyunydja yolŋuyu.
REV 21:10 Bala birrimbirrnydja ŋarra malthunna marrtji nhanbala, ŋayi ŋarranha gäma marrtji ga nherraṉ ŋunhamalana bukulili dhika dhiŋgililina wal'ŋu, bala ŋayi waŋanydja, milkumana ŋarrakala, “Ŋunhana ŋayi ya',” bitjan. Ga nhämanydja ŋarra nhanŋu Godkunydja yuṯana wäŋa Djurutjalambuynha, ŋayi marrtji yarrupthun lili ŋulaŋuru djiwarr'ŋuru garrkuḻuknha bäymana dhika wal'ŋu yana. Yo, nhämanydja ŋarra yukurra ŋunhiyi wäŋa, ŋayi marrtji yarrupthun ŋulaŋuru lili ya' nhanukuŋu Godkuŋuna wekanhara, yurru wäŋanydja ŋunhayi djeŋarra'na dhikana miḻŋ'-miḻŋdhunna yukurra, ḻiw'yunmaramanydja yukurra ŋäkirrmarama nhanukalaynha Godkalana Garrkuḻukthuna djarraṯawun'thu, ŋanyana dhika dhapirrknha bäymana gay', biyapulnha wal'ŋu dhikana ḻatju', miḻŋ'-miḻŋdhunna yukurra bitjanna bitjan ŋuli guṉḏa ŋunhi dhapirrkmirri maŋutji-winya'mirri, lanyiŋnha dhika bäymana.
REV 21:12 Ga ḻiw'maramanydja ŋunhiyi wäŋa ḻoḻu marrtji ŋorra bena-wala dhiŋgina, ga ḻoḻuŋura ŋunhiliŋumiyi 12 dhurrwaranydja gärrinyarawunydja, ḻurrkun' dhurrwara ŋunhala bala dhimurru'ŋuranydja gali'ŋura, ga ḻurrkun'dhi dhurrwara yukurra djingaryun ŋunhala bala djalathaŋŋuranydja gali'ŋura, ga ḻurrkun'tja dhurrwara yukurra djingaryun dhiyala bala ḻuŋgurrmaŋuranydja gali'ŋura, ga ḻurrkun'dhi yana dhiyalanydja bala gali'ŋura dhurrwara yukurra djingaryun bärra'ŋuranydja. Ga djiwarr'wuy yolŋu'-yulŋu 12 malanydja djinga'-djingaryun marrtji waŋga'-waŋganyŋura ŋunhiliŋumi dhurrwaraŋuranydja malaŋumi. Ga yäkunydja mala dhärra yukurra wukirriwuy waŋga'-waŋganylili dhurrwaralili, yäkunydja walala ŋunhi 12 miṯtji, ŋunhi walala waŋgany yana bäpurruny'tja, Yitjuralnydja bäpurru' ŋunhi.
REV 21:14 Ga ŋunhiyi ḻoḻunydja ŋurikiyi wäŋawu djingaryundja yukurra 12-ŋura bathalamirriŋuranydja guṉḏaŋura, ḻuku ŋunhiyinydja ŋuriki ḻoḻuwu, ga guṉḏaŋuranydja ŋunhiliyi malaŋumi ga yäku marrtji djinga'-djingaryun wukirriwuy, ŋunhiyi bo'puyŋu walala 12 ŋuriki Lämgu, waŋga'-waŋgany yana walala ŋunhi yäkunydja ŋunha guṉḏaŋura wukirriwuynydja dhärra yukurra.
REV 21:15 Ga ŋunhiyi djiwarr'wuy yolŋu ŋunhi ŋayi waŋa yukurra ŋarrakala, ga ḏälkumanydja ŋayi yukurra ga djaka'-nhänharamirri dharpa, yurru garwarrwarr'nha bäyma ŋunhi dharpanydja, ŋayi yurru djaka'-nhäma ŋunhiyi wäŋa ga dhurrwara malanha ga ḻoḻu ŋunhi ḻiw'marama djingaryun yukurra.
REV 21:16 Ga ŋunhi ŋayi marrtji djaka'-nhäma'-nhamanydja, rommirriyamanydja nhäma'-nhama marrtji ŋunhiyi wäŋanydja, maḻŋ'maramanydja warrpam' warray dhapirrk warray, rrambaŋi yana galiny'tja malanha ŋunhiyi, bukunydja-rrambaŋi, dhapirrkmirri yana. Yurru galiny'tja ŋayi ŋunhi weyinnha wal'ŋu bena-wala birr-rr-rr bitjarra, weyinnha weyinnha wal'ŋu, ga djakany'tja ŋayi ŋunhi ga dhikana-wala dhiŋgina wal'ŋu, balanya liŋgu yana djaka' galiny'tja malanha ŋunhiyi, dhapirrkmirri wal'ŋu dhikana.
REV 21:17 Ga bitjandhi liŋgu ŋayi marrtji djaka'-nhäma ḻoḻunydja ŋunhiyi, ga nhämanydja be djakany'tja weyi'-wiyinnha.
REV 21:18 Ga ḻoḻunydja ŋunhiyi dhapirrknha dhika ḻatju'na, balanyarana bitjan miny'tji-maypamirrina guṉḏa, yurru lanyiŋnha bäymana, ga wäŋanydja ŋunhi buṉbunydja malanha ga dhukarr ga dhika nhä malanha djeŋarra'na yanana, garwarrwarr'nha dhikana be nhämiriwnha warrpam'nha, lanyiŋnha bukmaknha, miḻŋ'-miḻŋ bitjanna yukurra djingaryundja.
REV 21:19 Ga djalkirinydja ŋurikiyi ḻoḻuwu ŋal'yunarawu dhaṯthunarana wiripuna wiripuna guṉḏa, miny'tji-guḻku'mirrina dhika ŋanya ḻatju'mirrina guṉḏa malanha. Yo, guṉḏanydja ŋunhi dhuḏiŋuranydja wal'ŋu ŋoyŋuranydja ga milkuminy miny'tji guṉḏa, yäkunydja ŋunhiyi ga djatjpa, ga ŋurikalayi ŋal'yun yukurra wiripuna yäku guṉḏa ŋunhi milkuminy miny'tji, yurru gänana wal'ŋu ḻatju'mirrina, ga biyapulnha ŋapa-ŋal'-ŋalmaranhara marrtjinyara bala wiripu ga wiripu guṉḏa malanha, yurru miṯtjinydja ŋunhiyi 12, yurru barrkuwatj yäkunydja walala ŋunhi guṉḏa malanha, yurru bukmak ŋunhi warrpam'nha dhika djana'mirrina malanha, dhapirrkmirrina ŋunhiyi ga miny'tji-guḻku'mirrina.
REV 21:21 Ga dhurrwaranydja malanha ŋunhi yukurra djingaryun ralapinynha, ŋutu'-ŋutu'mirrina ŋanyana dhika waŋga'-waŋgany yana ŋurikiyi dhurrwarawu malaŋuwu. Ga dhukarrnydja malanha ŋurikiy wäŋawuy ŋorra marrtji ga garwarrwarr'nha bäyma dhika, miḻŋ'-miḻŋdhunna yukurra, dhukun'miriwnha ŋula nhämiriwnha, lanyiŋnha bäymana dhikana. Warrpam'nha dhika nhä malanha ŋunhi djaḻka'-djaḻkarr'yunna yukurra miḻŋ'-miḻŋ bitjanna, djingaryundja yukurra ḏarrtjalknha ŋula nhämiriwnha.
REV 21:22 Ŋe, nhämanydja ŋarra marrtji ḻarrumanydja Godkalaŋuwunydja Buṉbuwu, ŋurikinydja ŋunhi yolŋu'-yulŋu ŋuli ŋunhimalayi buku-ḻuŋ'thun buku-ŋal'yunarawu Godku, yurru bäyŋuna ŋarra maḻŋ'maramanydja, liŋgu wäŋanydja ŋunhiyi nhanŋuway Godku nhinanharamirri warrpam'nha yana; ŋayipi God nhina yukurra ŋunhiliyi wäŋaŋura rumbalnha wal'ŋu, Garray God ŋunhi Ganydjarr-ḏumurruna Waŋarr ga Läm ŋunhi; yakana biyapulnydja yurru ŋilimurru nhina yukurra barrkuwatj, God ga walala yolŋu nhanŋu bäyŋuna yana.
REV 21:23 Ga wäŋawunydja ŋurikiyi yakana yukurra djingaryun walu ga ŋaḻindi djarraṯawun'ku wekanharawu, liŋgu Godnha ŋayipina djarraṯawun'tja ŋunhi ŋurikiyi wäŋawunydja, ŋayipina yukurra räkukumanydja wäŋanydja ŋunhi nhanukiyingalay ŋuriŋina baḏayala'yu, ga Lämdja ŋunhi Djesunydja balanyarana bitjan lanhdhirra djarraṯawun'ku wekanharawu ŋurikiyi wäŋawu.
REV 21:24 Bukmaktja yurru yolŋu walala bäpurru' ga bäpurru' marrtji yukurra ŋuriŋina liŋgu djarraṯawun'thu, ga walalanydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu walala ŋunhi walala nhina yukurra buŋgawamirri ŋurru'-ŋurruŋu, märr-ŋal'yundja walala yurru nhanŋuway Godkuna, bala gämanydja yurru ḻatju'mirri dhika nhä malanha ŋurikalayi wäŋalilinydja, bitjan mundhurr yana nhanŋuway Godku.
REV 21:25 Ga dhurrwaranydja ŋunhi yukurra yurru djingaryun ḻapthunara yana walu-ŋupan-n-n, gupaḏalnha-wala yana yurru, bili yakana ŋunhalanydja yurru munhakuyirri.
REV 21:26 Ga ŋunha mulku'-mulkurunydja miṯtji bäpurru' ga bäpurru', walalanydja yurru gärri ŋunha bala wäŋalili, gäma yurru walalaŋguway ŋunhi ḻatju' dhika nhä malanha, bala wekama yurru nhanŋuna Godkuna, märr-ŋal'yun yurru yukurra nhanŋuwaynha warrpam'nha.
REV 21:27 Yurru ŋunhina liŋgu ŋayaŋu-ḏarrtjalktja yolŋu yurru gulŋiyirri ŋunhimalayi wäŋalili. Bäyŋuna yurru ŋula yätjtja gärri yukurra ŋunhimalayi, ga ŋula yol rom-djarrpi' yolŋu ŋunhi ŋayi djäma ŋuli yukurra goramirri rom, ga bothinyaramirri yolŋu, yakana yurru dhuwalanydja walala gulŋiyirri Godkalanydja wäŋalili; ŋunhina walala liŋgu yurru gulŋiyirrinydja, ŋunhi walala yukurra yäku djingaryun wukirriwuy ŋunha Lämgala djorra'ŋura, ŋunhi yukurra yäku djingaryun ŋunhiyi yolŋu walala ŋunhi walala walŋathina nhanukala ŋuriŋi maŋgu'-waṉḏinyarayu.
REV 22:1 Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru ŋayi ŋuriŋi djiwarr'wuyyu yolŋuyu milkuma ŋarrakala ŋunhi mayaŋ'tja gapunydja walŋa-wekanhamirrinydja, ḏarrtjalknha bäymana dhika mel-waṯpaṯnha, ḻarryundja yukurra dhawaṯthundja ŋulaŋuruyi lili Gunhu'wala yana nhanukiyingala wal'ŋu, ga ŋulaŋuru Lämgalana bitjandhiyi.
REV 22:2 Ga mayaŋ'tja ŋunhiyi marrtji ŋorra ŋulana-wala ṉapuŋga'kurru yana wäŋakurru wal'ŋu, ga gali'ŋuranydja maṉḏaŋuŋura ŋunhilimiyi mayaŋ'ŋura dharpa maṉḏanha yukurra djingaryun walŋa-wekanhamirrina maṉḏanha, ŋunha bala ḻaypa ga dhuwala gali'ŋura, yurru borum guḻku'mirri ŋunhiyi dharpanydja maṉḏanha, bitjanna liŋguna ŋaḻindi-ŋupanna borummirriyirrinydja yukurra yurru, ga man'tjarryunydja ŋuriŋiyi baḏarraŋ'kumana yukurra yurru walŋakuma yolŋu'-yulŋunha bäpurru'nha ga bäpurru'nha.
REV 22:3 Bäyŋuna yurru Gunhu'yu Godthu biyapulnydja yätj-ḻakarama bala dhä-ḏir'yun ŋula yolŋunha, liŋgu yätjtja ŋunhi liŋguna buwayakthinana yanana warrpam'nha. Liŋgu ŋayipi Gunhu' ga Läm ŋunhi wäŋa-waṯaŋu maṉḏa nhina yukurra yurru ŋunhalanydja ŋurruŋunydja wal'ŋu ŋurukunydja ḏälkunharawu wäŋawu, ga djämamirrinydja walala nhanŋu yurru nhanŋuwaynha yana buku-ŋal'yundja yukurra.
REV 22:4 Walalana ŋanya yurru nhäma bukunydja wal'ŋu, ga ŋayipi yäku yurru dhärra yukurra wukirriwuy walalaŋgala bukuŋura.
REV 22:5 Yakana yurru wäŋanydja munha'yun munhakuyirri; yolŋuyunydja walalay yurru yaka gäma ŋula lanhdhirrany'tja, ga walunydja yakana yurru djingaryun yukurra wäŋawunydja räkukunharawu, liŋgu ŋayipina wal'ŋu walalaŋgu djarraṯawun'tja, Garraynha Gunhu'na. Ga walala yurru yolŋu'-yulŋunydja nhina yukurra ŋunhana ŋurru'-ŋurruŋuna wal'ŋu; nhänydja malanha bukmak yurru ŋorra yukurra walalaŋgalana goŋŋuranydja bitjanna liŋguna yurru.
REV 22:6 Bala ŋayi djiwarr'wuynydja yolŋu ŋunhi waŋa ŋarrakala bitjan, “Dhuwalayinydja dhäruk yuwalknha ga dhunupana wal'ŋu, märr-yuwalkthinyaramirrina. “Garrayyu Godthu djuy'yurruna lili nhanŋuway ŋunhi djiwarr'wuynha yolŋunha marŋgikunharawu nhuŋu, ŋuriŋina liŋgu ŋunhi Walŋamirri Birrimbirr nhanŋuway waŋa ŋuli yukurra dhäwu'-ḻakaranhamirriwala walalaŋgala ŋurikalayi dhärukkurru; ŋayi yänguŋala ŋanya lili ḻakaranharawu milkunharawu nhumalaŋgu nhanukalaŋuwu ŋunhi djämamirriwu walalaŋgu, märr nhuma yurru marrtji marŋgithirrina nhä yurru dhika galki rumbalyirri maḻŋ'thun.”
REV 22:7 Bala ŋayipina Djesuna waŋa bitjanna, “Ŋäkanydja ŋamathaŋa wal'ŋu. Ŋarranydja galki marrtjina-yurru-wala, bunana ŋarra yurru nhumalaŋgu galkina. Ŋula yolthu yurru märramanydja dhuwala dhäruk ŋunhi dhärra yukurra dhiyalami djorra'ŋura, ŋayinydja yurru ŋunhiyinydja yolŋu goŋmirriyirrina wal'ŋu dhikana, ŋoy-ŋamathirrina yurru,” bitjanna ŋayi ŋayipinydja waŋa ḻakarama ŋarrakala Djesuyunydja.
REV 22:8 Yo, ŋarrapi dhuwala Djondhu nhäŋalanydja marrtjina liŋguna, ga ŋäkulanydja ŋarrapi bukmak nhä malanha dhuwala ŋunhi dhiyalamina ḻakaramanydja yukurra djorra'ŋurana. Mel-yurthirrinydja ŋarra nhämanydja marrtji ga ŋämanydja marrtji, yana liŋgu winya'-way winya'yunna. Ŋayipina djiwarr'wuynha yolŋu djingaryundja yukurra mukthun ŋunhilinydja, ŋunhiyinydja ŋunhi ŋayi ŋarrakala milkuŋala maḻŋ'maraŋala warraŋulkuŋalana marrtjina wal'ŋu, bala yana ŋarranydja buku-nyilŋ'thunna marrtji nhanukala ḻukulilina, ŋarra bini buku-ŋal'yuna muka nhanŋu.
REV 22:9 Bala ŋayinydja marrtji waŋa warray ŋarranha, ḏaḏawmarama warray, “Yi', yaka nhe biyaka. Yaka ŋarrakunydja buku-ŋal'yurra. Ŋali muka dhuwala rrambaŋi djämamirrinydja maṉḏa nhanŋu, dhambay ŋurukala walalaŋgala wäwa-ŋaliwala nhokalayŋuwala walalaŋgala, dhäwu'-ḻakaranhamirriwala walalaŋgala ŋurikala, ga bukmakkala ŋurukala yolŋu'-yulŋuwala ŋunhi walala märr-yuwalkthirri wal'ŋu märrama yukurra dhipuŋuru djorra'ŋuru dhäruk. Bukmak ŋilimurru ŋunhi nhanŋuway djämamirrinydja walala, rrambaŋi yana ŋilimurru nhanŋu. Märr-ŋal'yurranydja nhanŋuway waŋganygu yana Gunhu'wu Godku.”
REV 22:10 Bala ŋayi ŋarranha biyapul waŋa bitjan, “Yaka yana nhe yurru dhaḻ'yurranydja dhuwalanydja dhäruk malanha, ga djuḻuḻ'maraŋa nhe yurru dhuwala dhäruk ŋunhi marrtji ŋorra dhiyalami djorra'ŋura. Ḻakaraŋa yana marrtjiya birrka'mirriwu yolŋu'-yulŋuwunydja, liŋgu walunydja dhika galkithirrina marrtji, galki yurru dhuwalayinydja malanha maḻŋ'thunna rumbalnha.
REV 22:11 “Ŋunhinydja yolŋu ŋunhi ŋayi nhina yukurra djarrpi'ŋura ga yätjŋura, marrtjinydja ŋayi yurru yukurra ŋuliwitjan liŋgu dhukarrkurru yätjkurru yana, yurru nhinanydja ŋayi yurru yukurra ganaŋ'thunna ŋulaŋuru Godkalanydja, gupaḏalnha yanana. Ga nhumanydja dhuwala yolŋu walala ŋunhi nhuma nhina yukurra rom-ŋamakurru' ga ḏarrtjalk, ganaŋ'thun yukurra ŋulaŋuru romŋuru yätjŋuru, nhumanydja yurru marrtji yukurra yänana-wala balakurruna liŋgu dhunupa'kurruna ga ḏarrtjalkkurruna, bala nhinanydja nhe yurru yukurra ŋunhala nyeyaḻŋura Godkalana, gupaḏalnha-wala yana yurru.”
REV 22:12 Bala Djesuna ŋayipina waŋa biyapulnydja bitjan, “Ŋäkanydja ŋamathaŋa. Galki marrtjina ŋarranydja yurru, bunana ŋarra yurru nhumalaŋgu galkina, bala nhumalanhana waŋga'-waŋganynha yana ŋarra yurru wekamanydja ŋupanarayŋuyi nhokuŋu yana djämawuynydja.
REV 22:13 Ŋarrapi dhuwala ŋurru-yirr'yunarayŋunydja ga dhä-yawar'yunarayŋunydja; ŋurrunaŋgal ŋarra, ga ŋunha bala dhawar'yunaraŋura ŋarrapi yana.”
REV 22:14 Yo, ŋunhinydja yolŋu walala ŋunhi walala ḏarrtjalkmirrina, liŋguna walala rurrwuyunminana Lämgala ŋuriŋina gulaŋ-waṉḏinyarayu, walalanydja yurru wirrkina goŋmirriyirri, liŋgu walala yurru gärrina yukurra Godkalana wäŋalili, ga ḻukanydja walala yurru yukurra borum walŋa-wekanhamirrina ŋunhalanydja. Yo, walalanydja yurru ḏarrtjalkmirrinydja yolŋu walala gärri yukurra ŋunhala djinawa'na wal'ŋu ŋunhalayi wäŋaŋura Godkalanydja nyeyaḻŋura.
REV 22:15 Ga rom-yätjmirrinydja ŋunhinydja wal'ŋu yolŋu walala, yakana ŋunhinydja walala yurru gärri ŋunhimalayi, ŋunhalana bäymana walala yurru nhina yukurra, warraŋulnha yana, dhuwalanydja walala gam', rom-djarrpi'mirrinydja ga marrŋgitjmirrinydja ŋunhi matjinydji'yu walala ŋuli djäma, ga marramba'-ḏilkurrunydja ga moṉu'-muṉuŋunydja, ga waŋarr-maḏayin'mirrinydja, ga bothinyaramirrinydja, ga mayali'-wilkthunaramirrinydja, dhuwalayinydja yolŋu walala yurru yakana gärri Godkala wäŋalili.
REV 22:16 “Ŋarrapina dhuwalanydja Djesuna, ga liŋguna ŋarra djuy'yurruna ŋarrakuwaynydja djiwarr'wuynha yolŋunha ḻakaranharawu warraŋulkunharawuna wal'ŋu dhiyakunydja malaŋuwu dhärukku nhumalaŋgu, ŋunhi nhuma ŋarrakuway yolŋu walala ŋurruk ga ŋurruk. Ŋarranydja maḻŋ'thurruna dhawal-wuyaŋina Daypitkala yarraṯaŋuru yolŋu yana, yurru yuwalktja ŋarra djarraṯawun' dhika wal'ŋu, balanyara bitjan ganyu ŋunhi baṉumbirr, liŋgu marrtji ŋarra yurru dhawaṯthun lili djaḏaw'marama yuṯana walu.” Ga bitjarrayina ŋayipi Djesunydja ḻakaranhamina ŋanyapinya ŋayi.
REV 22:17 Yo, Gunhu'wu Garrkuḻuk walŋa Birrimbirr ga Gunhu'wu yolŋu miṯtji waŋa ŋuli yukurra bukmakkala yolŋuwala bitjan, “Go marrtjiya lili Djesuwala,” bitjan yukurra. Ga ŋula yolthu yurru ŋäma dhuwala dhäruk, ŋayinydja yurru waŋayi bukmakkala yana, “Go marrtjiyana lili, bilyurrana Djesuwala.” Go lilina marrtjiya nhe ŋanhdharktja yolŋu, märraŋana dhuwalana gapu walŋamirrina; yänana-wala wekamanydja ŋayi yurru ŋurikinydja yolŋuwu ŋunhi ŋayi yuwalk gal'ŋu ḏukṯukthirri yukurra.
REV 22:18 Ŋarra Djon yukurra dhuwalanydja waŋa nhumalaŋgu ŋunhi nhuma yukurra ŋäma dhuwalayi dhäruk malanha, ŋunhi dhärra yukurra wukirriwuy dhuwalana djorra'ŋurana; waŋanydja ŋarra yukurra nhumalanha raypirri'yun ḏälyuna wal'ŋu dhärukthu. Dhuwalayinydja malanha Godkuŋu nhanukiyinguŋu maḻŋ'maranhara warraŋulkunhara, ŋayipina wal'ŋu Godthuna milkuma yukurra ŋarrakala. Ŋuli nhepinydja yurru gänanydja ŋal'marama ŋula wiripunydja dhäruk nhokiyinguŋunydja dhipala malaŋulili bukulili ŋal'marama, ga ŋayinydja yurru Godthunydja bitjandhiyi liŋgu nhokalanydja bukulili ŋal'marama ŋunhina barrarimirrina malanha ya', ŋunhi yukurra ḻakarama dhiyalami djorra'ŋura.
REV 22:19 Ga ŋuli yurru ŋula yolthu ḏupthun ŋula waŋgany dhäruk ŋunhi yukurra dhärra wukirriwuy dhiyalami djorra'ŋura, ŋayi yurru Godthunydja ŋunhiyinydja yolŋunha ḏupthundhi, yakana ŋayi yurru ŋunhiyinydja yolŋu gulŋiyirri ŋunhamala garrkuḻuklilinydja wal'ŋu wäŋalili, ga yakana yurru ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuyu ḻuka borum ŋulaŋuru walŋa-wekanhamirriŋurunydja dharpaŋuru. Yakana yana ŋayi yurru dhäkaynydja märrama ḻatju'mirrinydja dhikanydja nhä malanha ŋunhi yukurra ḻakarama dhiyalami djorra'ŋura.
REV 22:20 Yo, Djesuyuna ŋayipina wal'ŋu waŋa yukurra ḻakarama dhuwalayinydja dhäruk malanha bitjanna, “Yuwalknha dhuwalanydja rumbalnha. Ŋarranydja yurru galki bunana,” ga bitjarranydja ŋayipi Djesu waŋana. Yo yo, go marrtjiyana lili Garray Djesu.
REV 22:21 Ŋarra yukurra bukumirriyamanydja ŋäŋ'thun Godnha, märr yurru ŋayipi Garrayyu Djesuyu monyguma ḻiw'marama nhumalanhanydja ŋuriŋi nhanukiyingalay märryu-ḏapmaranhamirriyu, bukmaknha yana nhumalanha dhuwali Godku yolŋu'-yulŋunha. Dhiyalaŋumina ḏaḏawyundja yukurra. Ga liŋguna.
