13
Mifuoñaanm cère' bi gɛ̀nde' Banabas nin Sɔl ki sɔn' bɛ
1 *Kristo ya taanl yaab bà te Antiyɔk ya du ni nnɔ, *Uwien ya ñɔbonsɔknb nin *Yesu ya gbɛr ya wɔnwɔknb te biʼni. Bɛn si: Banabas nin Simeyɔn, bi baanh wɔ unibɔn nin Lusiyus, u yé Sirɛnn ya du ya nil nin Manayɛnn, bi taan' ki wube' wɔn nin Herod Antipas nɛ. Utɔ si Sɔl. 2 Lidaali liba nɛ bi lòle' buñɔbu ki taan' bùol liba ki dondeh Yonbdaan, nɛ *Mifuoñaanm tɔke' bɛ ki ye: «Bore nni mɛn Banabas nin Sɔl biʼba, bɛ ń sɔn n yin' bɛ lituonl là bo nnɔ.» 3 Bi lòle' buñɔbu ki kàare' ki tì gben' ma nnɔ, nɛ ki taa' biʼnuɔ ki paan' Banabas nin Sɔl bo, ki cɛ̀be' bɛ bi bure'.
Banabas nin Sɔl jon' Ciip ya dekl bó
4 Tɔ, *Mifuoñaanm sɔn' Banabas nin Sɔl ma nnɔ, nɛ bi bure' ki tì baa' Selusi ya du ni, ki kɔn' buñɛrciɛnbu, ki bure' Ciip ya dekl bó. 5 Bi tì baa' lidekl nnɔ ya du uba ni bi yih wù Salaminn, nɛ ki kɔh *Sufmbɛ ya táan ya dur ni ki tɔkeh binib Uwien ya gbɛr. San Mark mɔ là tɔke nin bɛ ki toreh bɛ. 6 Bi cuon' ki càare' lidekl nnɔ kɛ, nɛ ki tì baa' ligbaatɔl ya du uba ni, bi yih wù Pafos, ki cende' ujɛ uba, u yé uñɔkdaan, ki yé utonnɛnñɔbonsɔknl. U yé Suf nɛ, bi yih wɔ Bar Yesu. 7 Uñɔkdaan nnɔ là te lidekl nnɔ ya gobina saan nɛ, u yé ununwiendaan, uʼyel si Sɛgiyus Pɔlus. U ciɛke wɔ ń cii Uwien ya gbɛr, nɛ ki cère' bi yin' Banabas nin Sɔl ní. 8 Bar *Yesu nnɔ ya yetɔl si Elimas nɛ. Grɛkmbɛ ya lenm ni Elimas ya tingi si uñɔkdaan nɛ. U jɛh Banabas nin Sɔl ya gbɛr, nɛ ki ñikndeh wɔ ń pien gobina nnɔ u la teke *Yesu kí ji. 9 Nɛ *Mifuoñaanm cère' Sɔl, wà bi liɛbe' ki yih wɔ Pɔl nnɔ caan' Elimas bo inun, 10 ki tɔke' wɔ ki ye: «Utonnɛndaan sin, aʼbiɛre nɛ yɛbre' nin ŋɛ, a yé usɛnpol ya bijɛ nɛ, ki nɛn nà kɛ mɔn. A nuunh á saa Yonbdaan ya gbɛmɔ̀nt kí tì kpaan mila nɛ? 11 Fɛnfɛnnɔ, sin nin Yonbdaan nɛ kòle'. U li cère á juɔn tɛtɛli, ka ji li lɛnh bɔnbɔnl mɔnɔn kí tì baa uyo wà u yíe.» I ya tàan bo, nì tien' tɛn ligunl yaam ki bìike' uʼnun bó, nɛ u yekn' ki juɔn', ki tulnh ki nuunh wà li cuo uʼnuɔ kí diɛ wɔ. 12 Gobina nnɔ laa' nì tien' nnɔ ma nnɔ, nɛ u teke' Yonbdaan ki jin', kimɛ Yonbdaan ya gbɛr tà bi wɔkn' wɔ nnɔ jin' wɔ cɛɛn.
Pɔl nin Banabas jon' Pisidi ya tinfɛnm ya du uba ni bi yih wù Antiyɔk
13 Pɔl nin uʼtɔntɔknlieb kɔn' buñɛrciɛnbu Pafos ya du ni, ki bure' ki tì baa' Pɛje ya du ni, u te Panfili ya tinfɛnm ni. Nɛn saan nɛ San Mark dàan' bɛ ki liɛbe' Yerusalɛm. 14 Pɔl nin Banabas bɛn siere' Pɛje ya du ni, ki bure' ki tì baa' Antiyɔk ya du ni, u te Pisidi ya tinfɛnm ni. *Saba ya daali, nɛ bi kɔn' ki kɛ̀le' biʼtaanl ya duku ni. 15 Bi kaan' Moyis là kɛle' *yiko ya gbɔnku kùa nnɔ ni nin *Uwien ya ñɔbonsɔknb là kɛle' nà nnɔ ki gben', nɛ litaanl ya duku nnɔ ya ciɛnb sɔn' bɛ ń tì tɔke bɛ kí ye bi ŋmɔbe tigbɛr bɛ ń tɔke kí saake binib ya gbɛnɛnt la, bɛ ń tɔke. 16 Nɛn saan nɛ Pɔl fii' ki sere' ki yuon' unuɔ ki len' ki ye: «Israyɛl yaab nin ninbi bà kɛ boh Uwien nnɔ, li cengeh mɛn. 17 Tinbi Israyɛl ya bol ya Wien nɛ là gɛ̀nde' tiʼyaajɛb, ki cère' bi pɔ̀re' uyo wà bi là te Esipt ni nnɔ. Nɛ Uwien taa' uʼtuɔm ki ñɛn' bɛ uʼni. 18 U jɛ̀nde' nin bɛ kupenpelku ni ibin pinan nɛ, 19 ki yaan ki gben' inibol ilole yà là kɔ Kanaan ya tink bo nnɔ, ki taa' biʼtink nnɔ ki de' tɛ, kì kpɛnde' tiʼyaak.
20 «Kí ñɛ uyo wà Israyɛl yaab là kɔ Esipt ni nnɔ kí tì baa uyo wà Uwien de' bɛ Kanaan ya tink nnɔ, nì tien' tɛn ibin kobiinan nin piŋun nɛ. Ni ya puoli bó nɛ Uwien gɛ̀ndeh biʼni biba ki teh biʼsɛnlierb, ki ŋmɔŋmɔbe ki tì baa' uʼñɔbonsɔknl Samiɛl ya yo. 21 U ya yo nɛ bi ye bi yíe bɛ ń li ŋmɔbe ubɛr, nɛ Uwien gɛ̀nde' Kis ya bijɛ Sawul, u yé Bɛnsamɛn* ya baamul ya nil ki tien' biʼbɛr. U yé biʼbɛr ki tì baa' ibin pinan, 22 nɛ Uwien ñɛn' wɔ libɛl ni, ki taa' *Dafid ki tien' biʼbɛr. Uwien len' wɔn *Dafid bo nɛ ki ye: ‹N laa' Yɛse ya bijɛ *Dafid, u yé unil wà nʼyɛnm sɔnge uʼbo nɛ. U li tien n yíe nà kɛ.› 23 Uwien ñɛn' wɔn *Dafid ya yaabii ni nɛ *Yesu ki tien' Israyɛl yaab ya Ŋmiɛnl kí ñɛ u là pùon' lipuonl là nnɔ bo. 24 San liere' *Yesu usɛn ki baa' ki lá tɔke' Israyɛl yaab ki ye bɛ ń lèbre biʼtetem ŋɔ wɔ ń sìi bɛ Uwien ya ñunm. 25 San là benh wɔ ń gben uʼtuonl ma nnɔ, nɛ ki niire' bɛ ki ye: ‹Ni bɛn n yé ni maaleh ki teh n yé wà nnɔ nɛ-ɛɛ? Na te nnɔ, wɔn pɛ ní nʼpuoli bó nɛ, ama ma nín kpɛ ń lore uʼtacɛningbɛn mɔnɔn.› »
26 Tɔ, nɛ Pɔl tí tɔke' bɛ ki ye: «Nʼyaab *Abraham ya yaabii nin bà ŋa yé *Sufmbɛ ki boh Uwien nnɔ, Uwien là cère' tinbi nɛ cii' tigbɛr tà li cère tí ŋmɛre nnɔ. 27 Nin nɛn kɛ Yerusalɛm ya nib nin biʼbɛrb ŋa bɛnde' *Yesu yé udaan wà, ka cii' *Uwien ya ñɔbonsɔknb là len' nà, bi kàanh nɛ̀ *Saba kɛ Saba ya daali nnɔ ya tingi. Nɛn bo nɛ bi bun' *Yesu tibuur. *Uwien ya ñɔbonsɔknb là len' ki ye bi li tien nnɔ nɛ. 28 Ba laa' bi li dule nà bo kí ye u kpɛ mikuum. Nin nɛn kɛ bi miɛ' Pilat usɛn bɛ ń ku wɔ. 29 Bi tien' wɔ nì kɛle' *Uwien ya gbɔnku ni ki ye bi li tien wɔ ma bo ki gben' ma nnɔ nɛ ki jiin' wɔ udɔpɔnpɔn bo, ki taa' wɔ ki tì sube'. 30 Ama Uwien cère' u mɛkre' bitɛnkpiib ni. 31 *Yesu cère' binib bà là pɛ uʼbo ki ñɛn' Galile ki lá baa' Yerusalɛm nnɔ laa' wɔ iwien yà yɛbe. Fɛnfɛnnɔ bɛn nɛ yé uʼmɔ̀nkunb udu ya nib ya nun bó. 32 Tinbi mɔnɔn tɔkeh nɛ tu ya gbɛmɔnmɔnt nɛ ki teh Uwien là pùon' lipuonl ki de' tiʼyaajɛb nɛ. 33 U tien' lipuonl nnɔ ki de' tinbi bà yé biʼyaabii nɛ; ki mɛkre' *Yesu tɛn nì kɛle' ma Uwien ya yuon ya gbɔnku ni, iyul ile, ki ye:
‹Sin nɛ yé nʼBijɛ.
Dinnɔ nɛ n wuɔn' ki ye n yé aʼBaa.›
34 Uwien cère' *Yesu mɛkre' bitɛnkpiib ni, ka ji li liɛbe len, ki niireh nin wɔ ń bùre. U là len' nɛn nɛ ki ye:
‹N li de nɛ tibont tà n là pùon' ki ye n li de tù *Dafid nnɔ,
tù ñɛn' ní n ya bùol nɛ, ki kpɛ bɛ ń li du tuʼbo.›
35 Nɛn bo nɛ nì tí kɛle' kugbɔnku nnɔ ni niba saan ki ye:
‹Ŋa ń cère aʼniñaan ń bùre.›
36 *Dafid là fuobe uyo wà nnɔ, u là yé Uwien ya tonsɔnl nɛ, ki teh Uwien yíe ma. U tì kpo', nɛ bi sube' wɔ uʼyaajɛb saan, u bùre'. 37 *Yesu wɔn, Uwien mɛkre' wɔ nɛ, wa bùre'. 38-39 Nʼyaabɛ, Moyis ya yiko ŋa là fre' ki bù' nɛ gbɛmɔ̀ndɛnb ama wa kɛ teke' *Yesu ki jin' la, Uwien li bù wɔ ugbɛmɔ̀ndaan nɛ. Ní li bɛn kí ye wɔn bo nɛ bi tɔkeh nɛ ki teh Uwien li fère nɛ niʼbiɛre. 40 Tɔ, liike mɛn niʼyul bo ki la cère *Uwien ya ñɔbonsɔknb là len' nà nnɔ ń tu nɛ. Bi là len' ki ye: 41 ‹Ninbi bà yih bitɔb fɛnm nnɔ, liike mɛn,
kí cère nɛ̀ ń ji nɛ ní juore fɛnm,
kimɛ n li tien miyɔkm ya bonn niba,
uyo wà ni laan fuobe,
unil tɔke' nɛ lituonl nnɔ bó la,
na ń teke kí ji.› »
42 Pɔl nin Banabas ñɛh litaanl ya duku nnɔ ni uyo wà nnɔ, nɛ bi gbáan' bɛ ki ye *Saba wà we ní nnɔ ya daali, bɛ ń tí ń liɛbe ní, kí lá tɔke bɛ tu ya gbɛr. 43 Litaanl nnɔ yaare' uyo wà nnɔ, nɛ *Sufmbɛ ligol nin binib bà yé Sufkpɛnkpɛnd ki pukeh Uwien nnɔ paan' Pɔl nin Banabas bo. Nɛ Pɔl nin Banabas tɔkeh bɛ ki teh Uwien juoke' bɛ ma nnɔ, bɛ ń li tuu ki pɛ uʼsɛn bo mɔnmɔnm.
44 Tɔ, *Saba wà tuɔn' nnɔ ya daali, udu nnɔ ya nib bà yɛbe taan' bɛ ń cenge Yonbdaan ya gbɛr. 45 *Sufmbɛ ya ciɛnb laa' linigol nnɔ taan' ma nnɔ, nɛ bi ponbe' nin bɛ ki gbien', ki sukreh Pɔl, ki saah u tɔkeh tigbɛr tà nnɔ. 46 Nin nɛn kɛ Pɔl nin Banabas laa' lifɛ̀l ki tɔke' bɛ ki ye: «Nì bi kpɛ tí kpiɛ kí tɔke ninbi nɛ Uwien ya gbɛr. Nɛ ni yìe', ka teke' tù, ki maale' ki ye na kpɛ ní lɛ limiɛl là ŋa ŋmɔbe gbenm. Nɛn bo nɛ ti li pekre bà ŋa yé *Sufmbɛ bó. 47 Yonbdaan tɔke' tɛ nà sɔ. U ye:
‹N tien' sin nɛ kuwenwenku á li wende inibol kɛ,
kí cère binib bà kɛ te utingbɛn bo ń ŋmɛre.› »
48 Binib bà ŋa yé *Sufmbɛ nnɔ cii' bi len' nnɔ ma nnɔ, nɛ biʼyɛnm sɔnge' ki gbien', nɛ bi pɛ̀keh Yonbdaan ya gbɛr cɛɛn. Nɛ binib bà kɛ Uwien sien' ki ye bɛ ń lɛ limiɛl là ŋa ŋmɔbe gbenm nnɔ, teke' ki jin'. 49 Nɛn saan nɛ Yonbdaan ya gbɛr yɛreh mitinfɛnm nnɔ kɛ ni. 50 *Sufmbɛ bɛn wɔn, bi cère' bipiikpɛkpiɛkb bà te udu nnɔ ni, ki pukeh Uwien nnɔ nin udu nnɔ ya ciɛnb kpre' Pɔl nin Banabas bo, ki jɛ̀nde' bɛ, nɛ ki ŋɔre' bɛ ki ñɛn' biʼdu ni. 51 Pɔl nin Banabas kpakpaare' biʼtàan ya tɛngunku ki wiɛ' nɛ̀†, nɛ ki bure' Ikoniyɔm ya du bó. 52 Binib bà teke' *Yesu ki jin' Antiyɔk ya du ni nnɔ wɔn *Mifuoñaanm te biʼbo nɛ bi ŋmɔbe uyɛnsɔnge ki gbien'.
* 13:21 Bɛnsamɛn yé Sakɔb ya bufɔrkaak nɛ, ki yé Israyɛl yaab ya baamul piik nin ile nnɔ ya liba ya yaajɛ. † 13:51 Sufmbɛ bo kí kpakpaare itàan ya tɛngunku ya tingi si: nà kɛ ji tu unil la, nì yé uʼyaar nɛ, na ji yé uba yaar.