22
Bi kpaan' iyɛ bɛ ń ku Yesu
(Matie 26:1-5, 14-16; Mark 14:1-2, 10-11; San 11:45-53)
1 Kpɔnɔ wà ŋa ŋmɔbe ñɔke ya nacenku kùa bi yih kù *Sufmbɛ ya Pak nnɔ nɛkn' ní. 2 Nɛ bitɔtuɔrciɛnb nin *Yiko ya wɔnwɔknb nuunh bi li tien ma kí ku Yesu, nɛ ki ji fɛnge udu ya nib.
Sudas yíe wɔ ń kuɔre Yesu
(Mark 14:10-11; Matie 26:14-16)
3 Nɛn saan nɛ *Satan kɔn' Sudas Iskariyɔt ya fɛ̀l ni. U yé *Yesu ya panpaakaab piik nin bile nnɔ ya uba nɛ. 4 U jon' bitɔtuɔrciɛnb nin Uwien ya duku ya guguurb ya ciɛnb saan, wɔ ń tì tɔke bɛ u li tien ma kí taa *Yesu kí ŋukn bɛ. 5 Biʼyɛnm sɔnge' cɛɛn, nɛ bi kpaan' buñɔbu ki ye bi li de wɔ ilike. 6 U tuo', nɛ ki nuunh u li ñɛ isɛn yà kí taa *Yesu kí ŋukn bɛ ki la cère linigol nnɔ ń bɛnde.
Yesu nin uʼpanpaankaab jele' Sufmbɛ ya Pak
(Matie 26:17-29; Mark 14:12-26)
7 Lidaali là bi jeleh kpɔnɔ wà ŋa ŋmɔbe ñɔke ya nacenku nnɔ baa'. Nɛn daali nɛ bi kòreh *Sufmbɛ ya Pak ya pefanfaan. 8 Nɛ *Yesu sɔn' Piɛr nin San ki tɔke' bɛ ki ye: «Jo mɛn kí tì tien tɛ Pak ya jier tí ji.» 9 Nɛ bi niire' wɔ ki ye: «A yíe tí tien kuʼjier lɛ saan-i?» 10 Nɛ u ye: «Cenge mɛn, ni tì kɔn' udu ni la, ni li lɛ ujɛ uba tuke liñuncuɔl ki cendeh nɛ. Ní paan uʼbo, kí tì kɔ u li kɔ iden yà ni nnɔ ni, 11 kí tɔke udendaan ki ye: ‹TiʼCɛnbaa ye wɔn nin uʼpanpaankaab li ji Pak ya nacenku ya jier ku lɛ duku ni?› 12 U li wuɔn nɛ lidutɔtuɔl ya paaki ya duciɛnku kuba, bi bonde' kù ŋɔ. Ní tien kunacenku nnɔ ya jier kun ni.» 13 Bi bure', ki tì baa' ki laa' *Yesu bi tɔke' bɛ ki ye bi li lɛ nà nnɔ kɛ, nɛ ki tien' kunacenku nnɔ ya jier.
Yonbdaan ya jier
(Matie 26:26-30; Mark 14:22-26; 1 Korɛnt 11:23-25)
14 Tijier nnɔ ya jijiyo baa', nɛ *Yesu nin uʼtondb kɛ̀le' ki jinh. 15 Nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «Nʼnun là mɔ́n min nin ninbi ń taan kí ji kunacenku ya jier nɛ kí yaan ń jɛ̀nde. 16 N tɔkeh nɛ nɛ, kimɛ ma ji li ji kuʼjier kí tì baa uyo wà kuʼtingi li tùɔre kí wende Uwien ya bɛl ni.»
17 Nɛ ki taa' midaam, ki faare' Uwien ki ye: «Teke mɛn midaam miɛ kí gbiire. 18 N tɔkeh nɛ nɛ, ma ji li faa kí ñu sibii ya daam, kí tì baa uyo wà Uwien ya bɛl li baa ní.»
19 Nɛ ki taa' kpɔnɔ, ki faare' Uwien, ki kɔkuɔ', ki taa' ki de' bɛ, nɛ ki ye: «Nà sɔ yé nʼgbɛnɛnt, n taa' ki de' nɛ. Li teh mɛn nnɔ kí li tiɛn nʼbó.» 20 Bi jin' ki tì gben', nɛ u taa' midaam mɔ, ki faare' Uwien, nɛ ki ye: Midaam miɛ yé nʼsɛ̀m nɛ, ki wɔngeh ki teh Uwien cuo' nin binib kujɔtiefɛ̀nku. Ninbi bo nɛ mì li puube.
21 «Liike mɛn, wà li kuɔre nni nnɔ kɛ niɛ saan ki jinh nin nni. 22 Unil ya Bijɛ li kpo Uwien sien' wɔ ma bo nɛ. Ama unil wà li kuɔre wɔ nnɔ, nì bre udaan bo. 23 Nɛ uʼpanpaankaab cin' ki niireh tɔb ki teh: ‹Tiʼni ŋmɛ li tien ni ya bonn-i?› »
Yesu ya panpaankaab findeh ticiɛnt bo
(Matie 18:1; 20:25-28; Mark 9:34; 10:42-45)
24 Uyo uba nɛ *Yesu ya panpaankaab findeh nin tɔb wà li yé uciɛn biʼni. 25 Nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «Idu ya bɛrb wɔbndeh iʼnib nɛ, nɛ bà ŋmɔbe ticiɛnt biʼbo cèreh bi yih bɛ binimɔ̀nb. 26 Ninbi yaam ŋa te nnɔ. Wà yé uciɛn niʼni la, wɔ ń tien uʼba uwaal. Wà yé usɛnlier la, wɔ ń tien uʼba utonsɔnl. 27 Wà teh tijier nin wà jinh, ŋmɛ cɛn' utɔ? Na yé wà jinh-ii? Nin nɛn kɛ ŋɔ min te niʼni tɛn utonsɔnl nɛ.
28 «Ninbi nɛ ñikn' ka siere' ki dàan' nni uyo wà kɛ nì faa nʼbo. 29 Nɛn bo, nʼBaa cère' uʼbɛl yé nʼyaal ma nnɔ, nʼmɔ li cère lɛ̀ ń li yé niʼyaal, 30 ŋɔ ní li jinh ki ñuh nin nni nʼbɛl ni, kí kɛ̀le mubɛrbiɛmu bo, kí bu Israyɛl yaab ya baamul piik nin ile nnɔ tibuur.»
Yesu tɔke' Piɛr ki ye u li niɛ kí ye wa bɛn wɔ
(Matie 26:31-35; Mark 14:27-31; San 13:36-38)
31 *Yesu tɔke' Simɔn ki ye: «Simɔn, Simɔn, liike *Satan miɛ' usɛn wɔ ń yoyoke nɛ tɛn bi yoknh kufenku ma bo ki ñɛndeh mibim nɛ. 32 Ama n kàare' ki de' sin ŋɔ aʼtekjim la pɔre ŋɛ. Uyo wà a liɛbe' ní ki paan' nʼbo la, á saake aʼninjiɛb ya gbɛnɛnt.» 33 Nɛ Piɛr tɔke' wɔ ki ye: «Yonbdaan, n li tuo bɛ ń pɛkn min nin sin, bii kí kpo nin ŋɛ mɔnɔn-a!» 34 Nɛ *Yesu ye: «Piɛr, n tɔkeh ŋɛ nɛ, dinnɔ mɔnɔn, a li niɛ bolm mita kí ye ŋa bɛn nni nɛ kí yaan ukuojɛ ń muɔ.»
Bonde mɛn niʼba, nì yé lituɔl nɛ niʼbo
35 Nɛ ki niire' bɛ ki ye: «N là sɔn' nɛ ma, ki ye ni la tuke like, ki la tuke kɔl, ki la taa tacaan nnɔ, ni là luo' niba-aa?» Nɛ bi ye: «Ta là luo' niba.» 36 Nɛ u ye: «Fɛnfɛnnɔ wà ŋmɔbe bulikbu la, wɔ ń li tuke. Wà mɔ ŋmɔbe likɔl la, wɔ ń li tuke. Wà ŋa ŋmɔbe jusiek la, wɔ ń kuɔre uʼliɛrku kí dɛ. 37 N tɔkeh nɛ nɛ, kimɛ nà kɛle' nʼbo *Uwien ya gbɔnku ni nnɔ li tien nɛ.
Nì kɛle' ki ye:
‹Bi kaan' wɔ ki kpɔbn' idukond bó nɛ›,
‹bi li mɔnbe kí tien nni nnɔ nɛ fɛnfɛnnɔ.› »
38 Nɛ bi ye: «Yonbdaan, liike-a mujusiemu mule sɔ.» Nɛ u tɔke' bɛ ki ye: «Nì li dɛ̀kre.»
Yesu kàare' Olifi ya siin ya juɔl bo
(Matie 26:36-46; Mark 14:32-42)
39 *Yesu ñɛn' niʼsaan ki jon' Olifi ya siin ya juɔl bo tɛn u tì ń joh uyo kɛ ma bo, nɛ uʼpanpaankaab mɔ paan' uʼbo. 40 U tì baa' niʼsaan, nɛ ki tɔke' bɛ ki ye: «Li kàareh mɛn ŋɔ ki la lu biikm ni.» 41 Nɛ ki dàan' bɛ, ki jɛnde' waamu, ki gbaan' ki kàareh 42 ki teh: «NʼBaa, a yíe la, cère ijɛnd yiɛ ń jɛnde nni. Ama la cère n ya yíem ń tien, cère aʼyaam ń tien.» [ 43 Nɛn saan nɛ Uwien ya tond uba ñɛn' paaki bó ní, ki baa' uʼsaan ki saake' uʼgbɛnɛnt. 44 *Yesu ya yɛnm saa' ki tì kɛnde', nɛ u tùɔre' ki kàare' nin inunmɔ́n; nɛ kutòntònku ñɛh wɔ ki naan misɛ̀m ki tuoreh tingi ni.]*
45 U kàare' ki gben' nɛ ki fii' ki liɛbe' uʼpanpaankaab bita nnɔ saan, ki laa' biʼyɛnm saa' ki gbien', bi dɔ ki gɔh, 46 nɛ u ye: «O! Nì tuo', ni dɔ ki gɔh-ɔɔ? Fii mɛn, kí li kàareh ŋɔ ki la lu biikm ni.»
Yesu ya cuom
(Matie 26:47-56; Mark 14:43-50; San 18:3-11)
47 *Yesu laan biɛ ki lienh nɛ linigol liba puɔ' biʼbo, bi yih wà Sudas, u yé *Yesu ya panpaankaab piik nin bile ya uba nnɔ le bɛ usɛn. U nɛkn' *Yesu nɛ ki lɔkn' wɔ. 48 Nɛ *Yesu tɔke' wɔ ki ye: «Sudas! A li lɔkn Unil ya Bijɛ nɛ kí kuɔre wɔ-ɔɔ!» 49 *Bà te nin Yesu nnɔ laa' nà benh nɛ̀ ń tien, nɛ ki niire' wɔ ki ye: «Yonbdaan, tí taa mujusiemu kí gɛgɛ bɛ-ɛɛ?» 50 Nɛ biʼni uba taa' kijusiek ki gɛ' ki paare' bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn ya tonsɔnl uba ya nɔjietubl. 51 Nɛ *Yesu ye: «Dàan mɛn, nì li dɛ̀kre», nɛ ki mɛ' utonsɔnl nnɔ ya tubl nnɔ ki cère' u faake'. 52 Nɛ ki tɔke' bitɔtuɔrciɛnb nin Uwien ya duku ya guguurb ya ciɛnb nin *Sufmbɛ ya ciɛnb bà baa' bɛ ń lá cuo wɔ nnɔ ki ye: «Ni tuke mujusiemu nin ilɛnbɛn ní lá cuo nni tɛn n yé udukond nɛ-a! 53 N là te nin nɛ Uwien ya duku ya luo bo idaan kɛ, nɛ na cuo' nni. Ama fɛnfɛnnɔ ninbi nin ubiɛrɔ ya tuɔm ya yo nɛ baa'.»
Piɛr niɛ' ki ye wa bɛn Yesu
(Matie 26:57-58, 69-75; Mark 14:53-54, 66-72; San 18:12-18, 25-27)
54 Nɛn saan nɛ bi cuo' *Yesu ki taa' wɔ ki jon' bitɔtuɔrciɛnb ya ciɛn den. Nɛ Piɛr pɛ biʼbo ki te fɔnfɔkm. 55 Bi sɛ̀re' umu uluo ya siik, nɛ ki kɛ̀le' ki jebe' wù. Piɛr mɔ baa' ki kɛ̀le' biʼni. 56 Upiitonsɔnl uba laa' wɔ u kɛ umu saan, nɛ u caan' uʼbo inun ki ye: «Ujɛ wuɔ nɔ mɔ bi te nin *Yesu nɛ.» 57 Nɛ u niɛ' ki ye: «Upii, ma bɛn wɔ.» 58 Nì pukn' waamu, nɛ unitɔ mɔ laa' wɔ, ki tɔke' wɔ ki ye: «Aʼmɔ yé bi ya uba nɛ.» Nɛ Piɛr ye: «Kayi! Ma yé biʼyɔ.» 59 Nì tien tɛn kukurku kuba, nɛ unitɔ mɔ len' ki ye: «Nì yé imɔ̀n nɛ, ujɛ wuɔ mɔ bi te nin *Yesu nɛ, kimɛ u yé Galile yɔ nɛ.» 60 Nɛ Piɛr jiin' wɔ ki ye: «Ujɛ, ma bɛn a ye a ye bà.» U laan biɛ ki lienh nɛ ukuojɛ pɔk ki muɔ'. 61 U ya yo nɛ Yonbdaan jiɛbe' ki caan' Piɛr bo inun. Nɛ Piɛr tiɛre' Yonbdaan bi tɔke' wɔ ma ki ye: «Dinnɔ, a li niɛ bolm mita kí ye ŋa bɛn nni nɛ kí yaan ukuojɛ ń muɔ nnɔ.» 62 Nɛ u fii' ki ñɛn' saali, ki tì muɔ' ki gbiɛnde' cɛɛn.
Biguguurb sukreh Yesu ki yieke ki ñih wɔ
(Matie 26:67-68; Mark 14:65)
63 Nɛn saan nɛ binib bà gu *Yesu nnɔ lɛh wɔ, ki yieke ki ñih wɔ, 64 ki taa' kukpɛlciɛku ki pibn' uʼnun bó, ki tɔkeh wɔ ki teh: «Bukre' wà ñi' ŋɛ.» 65 Nɛ ki liɛbe' ki sukreh wɔ isuk mɔ ì yɛbe.
Sufmbɛ ya buur ya cɛkl yaab bun' Yesu tibuur
66 Nì faa' kutɛnŋɛsɔnsɔnku, nɛ *Sufmbɛ ya ciɛnb nin bitɔtuɔrciɛnb nin *Yiko ya wɔnwɔknb taan', ki cère' bi taa' *Yesu ki baa' biʼbuur ya cɛkl yaab saan. 67 Nɛ bi niire' wɔ ki ye: «A yé Uwien ya Nigɛndkɛ Kristo nɛ la, tɔke tɛ.» Nɛ u jiin' bɛ ki ye: «N tɔke' nɛ mɔnɔn la, na lì li teke kí ji. 68 N tí niire' nɛ iniire mɔ la, na ń jiin nni. 69 Ama kí ñɛ fɛnfɛnnɔ kí taa kí li joh, Unil ya Bijɛ li kɛ̀le Uwien, mituɔm kɛ ya daan ya jie bó.» 70 Nɛ biʼkɛ ye: «Nɛn mɛn la, a yé Uwien ya Bijɛ nɛ-a!» Nɛ *Yesu jiin' bɛ ki ye: «Ninbi mɔnɔn len' bù te, n yé wɔn nɛ.» 71 Nɛn saan nɛ bi ye: «Ta ji nuunh mɔ̀nkunl, tinbi mɔnɔn cii' uʼñɔbu ni.»
* 22:44 Bi kpiɛ' ki kɛle' tigbɔnt tà nnɔ ya tuba ni migbiirm 43 nin 44 ŋa te tuʼni.