7
Waaju Etiyen
1 Ndeen Almaami Mawɗo oon ƴami Etiyen:
—Yalla ko ɓe mbi'i ɗuum, wo noon worri naa?
2 Etiyen jaabii, wi'i:
—Sakiraaɓe e baabiraaɓe, kettindanee kam! Laamɗo jom teddeengal oon ɓanganii maami en Ibrahiima nde wonnoo leydi Mesopotami, fadde muuɗum hoɗoyde Haran, 3 wi'i ɗum: «Eggu e leydi maa e lenyol maa, njahaa e leydi ndi kollanmaami ndiin.»* 4 Ndeen Ibrahiima dilli leydi Kaldiya, yehi hoɗowi Haran. Caggal maayde bammum, Laamɗo eggini ɗum ɗoon, waddi ɗum e leydi ndi koɗuɗon e muuɗum joonin ndi. 5 Laamɗo hokkaay mo e leydi ndi tafon, fay taaɓannde. Ammaa aadake hokkude mo ndi, ndi laatoo halal makko, kanko e ƴuwdi makko, fay si taweede o walaa ɓiɗɗo tafon. 6 Inan ko Laamɗo wi'i: «ƴuwdi maa feran jooɗowoo leydi njananndi, maree, torree duuɓi keme nay. 7 Ammaa leydi marundi ɓe ndiin, mi jukkoto ndi. Caggal ɗuum, ɓe njaltan leydi ndiin, ɓe teddina kam e nokku ooɗo.»† Wo noon Laamɗo wi'i. 8 Ndeen Laamɗo haɓɓidi e Ibrahiima amaana. Taadagol laatii maande amaana oon. Hono noon, ko Ibrahiima heɓi Isiyaaka ɗuum, taadi ɗum nde waɗunoo balɗe jeetati. Hono noon Isiyaaka taadiri Yaakuuba. Hono noon Yaakuuba du waɗiri ɓiɓɓe muuɗum sappo e ɗiɗo, laatiiɓe maamiraaɓe lenyi meeɗen sappo e ɗiɗi.
9 Maamiraaɓe ɓeen kaasidii Yuusufi, conni ɗum Misira. Ammaa Laamɗo ina wondi e makko, 10 hisini mo e torraaji ɗi o torraa fuu, hokki mo moƴƴere e hakkilantaaku yeeso Fira'awna kaananke Misira oon. Oon waɗi mo dawranoowo galle muuɗum e Misira fuu. 11 Ndeen rafo waɗi ley Misira e Kanaana fuu. Ɓillaare mawni faa maamiraaɓe meeɗen kunngii nyaamdu. 12 Nde Yaakuuba nannoo nyaamri ina woni ley Misira ndeen, neli toon maamiraaɓe meeɗen. Ɓe njehi, ɓe ngarti. 13 Nde ɓe njeccinoo Misira ɗiɗaɓerde fu, Yuusufi anndintinii sakiraaɓe muuɗum ɓeen hoore mum. Suudu baaba Yuusufi du ɓangani Fira'awna. 14 Ndeen Yuusufi neli noddanee bammum Yaakuuba e koreeji muuɗum fuu. Wo ɓe yimɓe capanɗe njeɗɗo e njoyo. 15 Yaakuuba nootowii Yuusufi Misira. O maayi toon, kanko e maamiraaɓe meeɗen ɓeen. 16 Ɓe njaaraa Sikem, ɓe uwaa e saabeere nde Ibrahiima soorunoo e ɓiɓɓe Hamor buuɗi cardi to Sikem toon.
17 Nde amaana mo Laamɗo waɗannoo Ibrahiima ɓadinoo yottaade ndeen, Ibraninkooɓe keewi ley Misira. 18 Wakkati oon, kaananke goɗɗo mo anndaano Yuusufi laamii Misira. 19 Kaananke oon hiili lenyol meeɗen, torri maamiraaɓe meeɗen faa tilsinani ɓe ɓe njoppa cukaloy maɓɓe faa maaya. 20 Ley wakkati oon, Muusaa rimaa, wo korsuɗo Laamɗo. O muyninaa lebbi tati ley galle baabiiko. 21 Nde o yoppanoo ndeen, ɓii Fira'awna debbo hooƴi mo, jogorii mo ɓiyum. 22 Hono noon Muusaa janngiri anndal Misirankooɓe fuu, o laatii barkinaaɗo e haalaaji e golle fuu.
23 Nde Muusaa heɓunoo duuɓi capanɗe nay ndeen, muuyi wallude sakiraaɓe muuɗum ɓiɓɓe Israa'iila. 24 O yi'i Misiranke ina toonyoo gooto maɓɓe. O yomnitanii neɗɗo makko oon ko toonyaa ɗuum, o fiyi Misiranke oon, o wari ɗum. 25 Imo sikka sakiraaɓe makko ɓeen paaman Laamɗo ina hisinira ɗum'en e makko, de ɓe paamaay. 26 Jaango majjum o tawdi ɗiɗo maɓɓe ina kaɓa. O tefi rewrintinde ɓe, o wi'i: «Yigiraaɓe am, onon, on sakiraaɓe! Ɗume waɗi de oɗon kaɓa?» 27 Ndeen toonyiiɗo gondo muuɗum oon dunƴi mo, wi'i: «Moy waɗi ma hooreejo naa carotooɗo amin? 28 Ɗum le a jiɗuɗo warude kam no mbardunoɗaa Misiranke oon keeŋan naa?»‡ 29 Muusaa doggi saabe konngol ngool, de laatowii janano ley leydi Madiyan. O heɓi toon ɓiɓɓe worɓe ɗiɗo.
30 Nde o hiɓɓinnoo toon duuɓi capanɗe nay ndeen, maleyka ɓangi e makko e ley ɗemle yiite e wuumoore huɓɓoore, ley ladde ɗakkol waamnde wi'eteende Sinayi. 31 Nde Muusaa yi'unoo ɗum ndeen, ɗum haaynii ɗum. Imo ɓattitoo faa o ndaara, de daande Joomiraaɗo wi'i: 32 «Miin woni Laamɗo maamiraaɓe maaɗa, Ibrahiima e Isiyaaka e Yaakuuba.» De Muusaa na diwna, suusaa ndaarude toon katin. 33 Joomiraaɗo wi'i mo: «Ɓorta paɗe maa, sabo nokkuure ɗo ndariɗaa ɗoon wo seniinde. 34 Mi yi'ii torra kewtiiɗo yimɓe am ɓeen to Misira, mi nanii uumaali maɓɓe. Mi jippake faa mi ɓillita ɓe. Joonin le, war, mi nule Misira.»§
35 Muusaa mo ɓe calanii de ɓe mbi'i: «Moy waɗi ma hooreejo naa carotooɗo?», wo oon Laamɗo nuli. Laamɗo waɗi ɗum hooreejo e kisinoowo, waɗi ɗum e junngo maleyka ɓangannooɗo ɗum e ley wuumoore oon. 36 Kanko wurtini ɓe, o waɗi kaayeefiiji e maandeeji kaayniiɗi ley leydi Misira e ley maayo Maaliya e ley ladde duuɓi capanɗe nay. 37 Oon woni Muusaa biiɗo ɓiɓɓe Israa'iila: «Laamɗo nuldan on annabaajo hono am, sakiike mooɗon.» 38 Nde ɓe kawritinnoo ley ladde ndeen, wo kanko wondi e maleyka kaaldunooɗo e makko to waamnde wi'eteende Sinayi. Kanko laatii jottinoowo ɗum fuu to maamiraaɓe meeɗen. Wo kanko heɓi haalaaji buurnooji faa o hokka en.
39 Ammaa maamiraaɓe meeɗen njaɓaay ɗowtanaade mo. Ɓe calanii mo, hakkillooji maɓɓe pornyii Misira. 40 Ɓe mbi'i Haaruuna: «Waɗan en tooruuji ardotooɗi en, sabo en anndaa ko hewtii Muusaa jaltinnooɗo en leydi Misira oon.»* 41 Ley balɗe ɗeen, ɓe tafi tooru nanndundu hono ga'el. Ɓe ngaɗani ndu kirsamaari, iɓe ngaɗa weltaare saabe golle juuɗe maɓɓe. 42 Ndeen Laamɗo tottitii ɓe, yoppiri ɓe rewude koode kammu, hono no winndiraa e dewtere annabaaɓe:
«Hey lenyol Israa'iila!
Duuɓi capanɗe nay ɗi ngaɗuɗon ley ladde ɗiin,
on ngaɗanii kam sadakaaji e kirsamaaji naa?
43 On ngaɗaay. On ndonndake hukum ɗo tooru mooɗon Molok resaa,
kam e tooru ndu ngaɗuɗon hoodere mon wi'eteende Refan,
nate ɗe moƴƴinɗon faa cujidanon ɗum'en!
Ɗum waɗi de miɗo eggina on,
faa njaareɗon caggal Baabiila.»†
44 Etiyen ɓeydi katin:
—Maamiraaɓe meeɗen ɓeen ina njoginoo hukum seedaaku ley ladde. Hukum oon moƴƴiniraama hono no Laamɗo tindiniri Muusaa, e sifa mo o holli ɗum. 45 Maamiraaɓe meeɗen ndoni hukum oon. Ɓe eggidi e makko wakkati mo Yoosuwa ardinoo ɓe. Ɓe nanni ɗum leydi ndi ɓe teeti e lenyi ɗi Laamɗo riiwi ɗiin. Ɗum worri noon faa jamaanu Daawda. 46 Daawda heɓi moƴƴere Laamɗo, o nyaagii ɗum faa yardoo o nyiɓana Laamɗo Yaakuuba joonnde. 47 De wo Suleymaana, kam nyiɓi suudu nduun. 48 Ammaa Laamɗo Toowɗo oon jooɗataako e cuuɗi ɗi yimɓe nyiɓi, hono no annabaajo wi'iri:
49 «Joomiraaɗo wi'i:
Kammu wo jooɗorgal am,
leydi woni to koyɗe am njaaɓata.
Suudu nduye nyiɓanton kam?
E nokku oye powtintoomi?
50 Wanaa miin tagiri kulle ɗeen fuu baawɗe am naa?»‡
51 Etiyen ɓeydi katin, wi'i:
—Onon sattuɓe, yoorɓe ɓerɗe, faaɗinkiniiɓe! Abada on celaay salanaade Ruuhu Ceniiɗo! On laatake hono maamiraaɓe mooɗon ɓeen ni. 52 Moy woni annabaajo mo maamiraaɓe mooɗon torraay? Ɓe mbarii haalannooɓe haala garol Ponnditiiɗo. Joonin onon e ko'e mooɗon du, on njambake Ponnditiiɗo oon, on mbarii ɗum. 53 On keɓii Tawreeta Muusaa mo maleyka'en njippini de on njokkaay ɗum.
No Etiyen wardaa e kaaƴe
54 Nde Saahiiɓe ɓeen nannoo haalaaji ɗiin fu, ɓe tikkani mo sanne sanne faa iɓe nyerƴundura nyiiƴe maɓɓe. 55 Ammaa kanko kebbinaaɗo Ruuhu Ceniiɗo oon, o tiggitii kammu, o yi'i manngu Laamɗo, o yi'i Iisaa ina darii gere nyaamo Laamɗo. 56 O wi'i:
—Ndaaree! Miɗo yi'a kammu ina udditii, Ɓii Neɗɗo ina darii gere nyaamo Laamɗo!
57 Ɓe mbulli semmbe, ɓe cukki noppi maɓɓe, ɓe fuu ɓe ngurbitanii mo. 58 Ɓe mburtini mo ngalluure ndeen, ɓe limni mo kaaƴe. Seedeeɓe ɓeen ɓortii saayaaji muɓɓen dowuuji, mballini ɗakkol koyɗe jokolle bi'eteeɗo Sool. 59 Wakkati mo ɓe limnata Etiyen kaaƴe oon, du'ii, wi'i:
—Iisaa Joomiraaɗo, inan yonki am, jaɓu ki!
60 Ndeen, o hofii, o feekii faa toowi, o wi'i:
—Joomiraaɗo, taa rewta ɓe e hakke o!
Nde o haalnoo ɗum ndeen, o maayi.
* 7:3 Fuɗɗoode 12.1. † 7:7 Fuɗɗoode 15.13-14. ‡ 7:28 Wurtagol 2.11-14. § 7:34 Wurtagol 3.1-10. * 7:40 Wurtagol 32.1. † 7:43 Amos 5.25-27. ‡ 7:50 Esaaya 66.1-2.