\NormalFont\ShortTitle{Zakariya}

{\MTB Ikitaabo kyoꞌmuleevi

\par }{\MT Zakariya

\par }{\IMT Indangiriro

\par }{\IP Mu yiki kitaabo, Zakariya aloziizi ukuheereza Abahisiraheeri ikise kwo bayuse ukuyubakulula inyumba ya Rurema. Na mu kugira kwokwo, bakizi langaalira ubushobozi bwa Rurema, si butabe bweꞌmwabo.

\par }{\IP Na mu kuyusa ikitaabo, aganwiri ngiisi kwo Masiya agaki yija ku lusiku lweꞌmberuuka, anahime abagoma baage booshi, halinde Rurema alonge ukutwala ikihugo ku bukalage bwage.

\par }{\IP Yiki kitaabo kyangagabulikana mwo kubiri:

\par }{\IO Ibigaajo 1–8 biri mu yerekana amabone ga Zakariya.

\par }{\IO Ibigaajo 9–14 biri mu yerekana ngiisi kwoꞌlya Masiya agayija, halinde abandu booshi banatwirwe ulubaaja ku lusiku lweꞌmbeka.

\par }{\IP Muziizi muguma gwiꞌsikamiro, guli mu Zakariya 4.6: «Haaho, ulya muganda anambwira: “Nahano agweti agabwira Zurubaberi kwokuno: Ukuhasha kwawe, kutagaaba ku misi yawe, kandi iri ku bushobozi bwawe. Si ugaahasha naaho ku butabaazi bwoꞌMutima gwani.”»

\par }{\IS Íbiri mwo ku bwofi

\par }{\IO a) Indangiriro, noꞌkukengula abandu batwikire ku byaha (1.1-6)

\par }{\IO b) Amabone munaana mu bushigi buguma (1.7–6.8)

\par }{\IO c) Zakariya abwirwa kwo ayimike Yoshwa, abe Mugingi Mukulu (6.9-15)

\par }{\IO d) Rurema ali mu siima ukuli noꞌlukogo, si kutali kuyishalisa (7)

\par }{\IO e) Imihango ya Rurema (8–10)

\par }{\IO f) Yayewe imwoꞌmungere muzira kamaro (11)

\par }{\IO g) Ngiisi kwo Masiya agayija (12–13)

\par }{\IO h) Nahano agayija, anatwale abwatiiri ku kitumbi kyage (14)



\par }\ChapOne{1}{\SH Nahano ahamagala Abahisiraheeri kwo bamúgalukire
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ikyanya Mwami Dariyo weꞌPerisiya akahisa imyaka ibiri atwaziri, mu mwezi gwoꞌmunaana, ino ndumwa ya Nahano ikahikira
umuleevi Zakariya mugala Berekiya, mwijukulu Hido. Nahano anadetaga, ti:


\par }{\PP \VS{2-3}«Nꞌgarakarira bweneene bashokuluza biinyu. Ku yukwo, ugendi bwira Abahisiraheeri kwokuno: “Nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi! Aaho! Mungalukirage, gira naani nimùgalukire.”


\par }{\PP \VS{4}«Mutakizi ba nga balya bashokuluza biinyu. Si yaho kare, abaleevi bâli kizi babwira, ti: “Nahano woꞌbushobozi bwoshi, amùbwira kwokuno: Mutwikirage ku mabi giinyu! Mutanakizi ki gagira”. Kundu kwokwo, batanalooza ukunyuvwa, batanandwaza.

\VS{5}Aahago! Buno, yabo bashokuluza biinyu balyagagi hayi? Si keera bakafwa, kuguma naꞌbaleevi baabo.


\par }{\PP \VS{6}«Ikyanya nꞌgagwanwa nakengula yabo bashokuluza biinyu ku bigaki yiji ba, byoshi byanakoleka, nga ngiisi kwo nꞌgababwira. Kyanatuma bagatwikira ku ngesho zaabo mbi, banadeta: “Ala twe! Ngiisi kwo Nahano akagwanwa atukengula, kwo byanakoleka. Keera akatuhana, ukukulikirana neꞌngesho ziitu mbi.”»


\par }{\SH Amabone ga mbere: Ifwarasi
\par }
{\PP \VS{7}Iri hakalenga igindi myezi ishatu, mu lusiku lwa makumi gabiri na zina zoꞌmwezi gwiꞌkumi na muguma, kuli kudeta umwezi gweꞌShebati, Nahano anashubi bwira
umuleevi Zakariya igindi ndumwa. Kwokwo, Zakariya anadeta:


\par }{\PP \VS{8}«Mu bushigi, nꞌgabona umundu ashoniri ku fwarasi ndukula, anayimaaziri mu ndeegu, ha kati keꞌbiti byeꞌmihadasi. Ha nyuma lyage, hâli riiri abandi bandu, bashoniri ku zindi fwarasi ndukula, na ku zeꞌkivuuzo, na ku zeꞌkitare.

\VS{9}Nanabuuza umuganda kwokuno: “E nahamwitu! Yizi fwarasi, zigweti migeeza miki?” Uyo muganda, ti: “Ngola ngakusobanulira.”


\par }{\PP \VS{10}«Ulya mundu úwâli yimaaziri mu biti byeꞌmihadasi, ananjuvya, ti: “Yaba bashoniri ku fwarasi, Nahano abalungika, gira bagendi tanduula íbiri mu kihugo.”


\par }{\PP \VS{11}«Kwokwo, ulya muganda wa Nahano, ngiisi ábâli shoniri ku yizo zindi fwarasi banamúbwira: “Keera twatanduulaga ikihugo. Emwe! Ikihugo kyoshi kituziizi.”


\par }{\PP \VS{12}«Ulya muganda, iri akayuvwa kwokwo, anabuuza: “E Nahano woꞌbushobozi bwoshi! Si keera wahisa imyaka makumi galinda, ugweti ugarakarira akaaya keꞌYerusaleemu, kiri noꞌtundi twaya twa mu Buyuda. Aahago! Ugaahisa ikindi kyanya kihi, halinde unashubi tukejeerera?”

\VS{13}Nahano anashuvya umuganda ye twâli ririinwi. Yiryo ishuvyo, lyâli riiri liija, lyanamúholeeza.


\par }{\PP \VS{14}«Uyo muganda anambwira kwokuno: “Uberangirage, halinde abandu booshi bakuyuvwe. Mukuba, Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adetaga kwokuno:

\par }{\Q Akaaya keꞌYerusaleemu, kuguma noꞌmugazi
Sayuni, mbikuuziri bweneene.


\par }{\Q \VS{15}Si abandu beꞌgindi milala, kundu bayuvwiti kwo batuuziri ku butoge, boohe mbashavuriiri.

\par }{\Q Irya gindi milala, ubwa mbere, nâli kizi barakarira hiniini naaho.

\par }{\QB Halikago buno, keera baleezagya ulugero mu kukizi libuza abandu baani.


\par }{\Q \VS{16}Ku yukwo, nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi, nadetaga kwokuno:

\par }{\QB E bandu beꞌYerusaleemu! Ngamùgalukira, ninamùyereke ulukogo lwani.

\par }{\Q Inyumba yani igaki yubakululwa, kiri naꞌkaaya kooshi kwakundi.”»


\par }{\PP \VS{17}Ha nyuma, ulya muganda anambwira mbu mbamenyeese kwo Nahano woꞌbushobozi bwoshi adetaga kwokuno:

\par }{\Q «Ngashubi toola akaaya keꞌYerusaleemu, kabe keꞌmwani,

\par }{\QB na njubi holeeza abandu beꞌSayuni.

\par }{\Q Kiri noꞌtundi twaya twani twoshi, tugaki shubi gala ngana.»




\par }\Chap{2}{\SH Amabone ga kabiri: Amahembe naꞌbatuzi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Haaho, nanashubi langiiza, nanabona amahembe gana.

\VS{2}Ulya muganda úwâli kizi nganuuza, nanamúbuuza, ti: «Yaga mahembe, biryagagi biki?» Na wa naye, ti: «Yaga mahembe, guli mugani gweꞌbinyamahanga íbiri noꞌbushobozi. Byo bikashaabula Abayuda, naꞌBahisiraheeri, kiri naꞌbandu beꞌYerusaleemu.»


\par }{\PP \VS{3}Ha nyuma, Nahano anashubi nyereka abatuzi bana.

\VS{4}Nanashubi múbuuza: «Yaba bandu, bikagi byo bayiji gira?» Na wa naye, ti: «Yibyo binyamahanga íbikayiji teera ikihugo kyeꞌBuyuda, yabo batuzi bayiji bileeza mweꞌkinyukura, bakabuli biminika.»


\par }{\SH Amabone ga kashatu: Umugozi gwoꞌkugera
\par }
{\PP \VS{5}Nanashubi langiiza, nanabona umundu afumbiiti umugozi gwoꞌkugera.

\VS{6}Nanamúbuuza: «Ewe! Ugweti ugagenda hayi?» Na wa naye, ti: «Ngweti ngagenda mu kaaya keꞌYerusaleemu, gira ngendi kagera ubula-bula naꞌmatambi.»


\par }{\PP \VS{7}Ulya muganda úwâli kizi nganuuza, anagendi sanganira uwabo úwâli kizi yija imunda ali.

\VS{8}Kwokwo, ulya muganda úwâli kizi nganuuza anabwira uwabo, ti: «Ukwabaduke, ugendi bwira guliira musore úgufumbiiti umugozi gwoꞌkugera: “Yako kaaya keꞌYerusaleemu, kagaaba kataki zungulusirwi neꞌnzitiro. Kagaki yijula mwaꞌbandu neꞌbitugwa, halinde abandu bataganaki kwirwa mwo. Ee! Bandu bingi bakola bagatuula inyuma lyeꞌnzitiro zaako.”


\par }{\PP \VS{9}«Nahano adesiri kwokuno: “Niehe nienyene, ngababeera nga luzitiro lwoꞌmuliro, úluzungulusiri akaaya. Kiri na mu kati kaabo, ngayerekana mwoꞌbulangashane bwani!”»


\par }{\SH Ábakahunga, Nahano abakengeera
\par }
{\PP \VS{10}Nahano adetaga kwokuno: «Mwe nꞌgashabulira mu mbande zooshi zeꞌkihugo! Ngahwe! Mutibitage, mulyoke i Babeeri, uluhande lweꞌmbembe.

\VS{11}E bandu beꞌYerusaleemu, mwe mukahungira i Babeeri! Muvwarukage maashi, gira muyifuuse!»


\par }{\PP \VS{12}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, akanduma mu kati koꞌbulangashane, kwo ndete hiꞌgulu lya yibyo binyamahanga, kundu bikamùshahula ibindu, ti: «Ku kasiisa, ngiisi úgamùhuma kwo, iri ahuma ku mboni yiꞌsu lyani.


\par }{\PP \VS{13}«Yibyo binyamahanga, ngamùyihoolera byo. Si abaja baabo, nabo bo bagayiji bashahula ibindu!» Haaho, lyo mugaamenya kwo Nahano woꞌbushobozi bwoshi, ye kandungika.


\par }{\Q \VS{14}Nahano adetaga kwokuno:

\par }{\QB «E bandu beꞌYerusaleemu, mukizi yimba, iri munabanda akabuuli.

\par }{\QB Mukuba, ngayiji mùtuula mwo.


\par }{\Q \VS{15}Ku yikyo kyanya, ibinyamahanga bingi, bigayiji nyibiika kwo,

\par }{\QB halinde nabo banabe bakola bandu baani.

\par }{\Q Ee! Nienyene ngola ngayiji mùtuula mwo.»

\par }{\PP Kwokwo, lyo mugaamenya kwo Nahano woꞌbushobozi bwoshi ye kandungika.


\par }{\Q \VS{16}Nahano agashubi yabiira ikihugo kyeꞌBuyuda, kibe kyeꞌmwage,

\par }{\QB anashubi toola naꞌkaaya keꞌYerusaleemu kwakundi.


\par }{\Q \VS{17}Mwe bandu mweshi, mukwaniini muhulike imbere lya Nahano.

\par }{\QB Si akola agavyuka, anahuluke ahandu haage
heeru!




\par }\Chap{3}{\SH Amabone ga kana: Umugingi Mukulu Yoshwa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Haaho, uyo muganda ananyereka umugingi mukulu Yoshwa, akoli yimaaziri imbere lyoꞌmuganda wa Nahano. Uyo Yoshwa,
Shetaani anayiji yimanga ilulyo lwage, gira alonge ukumúlega.


\par }{\PP \VS{2}Nahano, anabwira Shetaani kwokuno: «E Shetaani, nie Nahano ngweti ngakufumba akanwa. Ee! Keera nꞌgatoola i Yerusaleemu, na ngweti ngakufumba akanwa! Aahago! Uyo Yoshwa, ka atalyagagi nga mubeza gwoꞌlushaali úgwashumbuulwa mu muliro?»


\par }{\PP \VS{3}Uyo Yoshwa, ikyanya âli yimaaziri imbere lyoꞌmuganda, âli yambiiti ibyambalwa íbiri kweꞌkikwi.


\par }{\PP \VS{4}Uyo muganda, anabwira abaabo ábâli yimaaziri yaho, kwo bamúhogolage yibyo byambalwa. Ha nyuma, anabwiraga Yoshwa, ti: «Ibyaha byawe, keera nabishaazagya. Ngola ngakuyambika ibyambalwa biija byoꞌmulimbo.»


\par }{\PP \VS{5}Naani, ti: «Mumúyambikage noꞌmulondo mweru gwoꞌkumúsoosa kwiꞌtwe.» Kwokwo, ikyanya uyo muganda wa Nahano akaba ayimaaziri yaho, banamúsoosa ikitambala kwiꞌtwe, kuguma neꞌbyambalwa byoꞌmulimbo.


\par }{\PP \VS{6}Uyo muganda wa Nahano, anabwira Yoshwa kwokuno:

\VS{7}«Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adetaga kwokuno: “Iri wangakizi nzimbaha, unakizi ngolera ku bwitonde, haaho, ugayimangira inyumba yani, kuguma neꞌbibaaja byayo. Na nguhanguule kwo ukizi yimanga kuguma na yaba bandi.”»


\par }{\SH Rurema agalungika umukozi wage
\par }
{\Q \VS{8}«E Yoshwa, ulyagagi mugingi mukulu. Na niinyu mwe baabo bagingi! Yuvwirizi!

\par }{\QB Si mwe muyerekiini íbiki gweti bigayija.

\par }{\Q Ngolaga ngaleeta umukozi wani, ulya úli mu buuzibwa Ishibwe.


\par }{\Q \VS{9}Lolagi! Yiri ibuye írikeyengiini, ngweti ngalibiika imbere lya Yoshwa.

\par }{\QB Kundu liri liguma naaho, halikago liri mweꞌmbande zirinda ízikeyengiini.

\par }{\Q Yiryo ibuye, ngola ngalihokoorora kwaꞌmandiko.

\par }{\QB Na kwakundi, ku lusiku luguma naaho, ngayami shaaza ibyaha íbiri mu yulubaza kino kihugo.

\par }{\Q Kwokwo, kwo ndesiri, nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi!


\par }{\Q \VS{10}Yulwo lusiku, ikyanya lugahikaga,

\par }{\QB mugalalikana mwenyene kwa mwenyene, mu kati koꞌmutuula,

\par }{\QB munagendi shambaalira mu ndalo ziinyu zeꞌmizabibu, na mu bimbehwa byeꞌbiti biinyu byeꞌmitiini.»




\par }\Chap{4}{\SH Amabone ga kataanu: Ikiterekero kyaꞌmatara
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ulya muganda úwâli nganuziizi, anayiji nzisimula, nga mundu úwalyoka mwiꞌro,

\VS{2}anambuuza: «Biki ubwini?» Na wa naani, ti: «Mbwini ikiterekero kyaꞌmatara íkikatulwa mu nooro, kiteresirwi kwoꞌmutanga gwoꞌkubiikira kwaꞌmavuta. Yikyo kiterekero, kiri kwaꞌmatara galinda. Na ngiisi itara lihiiti indambi zirinda.

\VS{3}Ha butambi lyeꞌyo mbiikiro yaꞌmavuta, hali ibiti bibiri byeꞌmizehituuni, kiguma ilulyo, neꞌkindi ilumosho.»


\par }{\PP \VS{4}Nanashubi múbuuza, ti: «E nahamwitu, yibi byoshi, biloziizi ukudeta biki?»

\VS{5}Na wa naye, ti: «Ewe! Ka utayijagi?» Na wa naani, ti: «Nanga, e waliha!»


\par }{\SH Rurema alagaania Zurubaberi ubutabaazi
\par }
{\PP \VS{6}Haaho, ulya muganda anambwira: «Nahano agweti agabwira Zurubaberi kwokuno:

\par }{\Q Ukuhasha kwawe, kutagaaba ku misi yawe, kandi iri ku bushobozi bwawe.

\par }{\QB Si ugaahasha naaho ku butabaazi bwoꞌMutima gwani.


\par }{\Q \VS{7}Kiri na nangungubanga woꞌmugazi, gutagakuhangirira.

\par }{\QB Si ugagushaabula!

\par }{\Q Neꞌkyanya ugabiika ibuye lyeꞌmbeka mu nyumba ya Rurema,

\par }{\QB abandu bagakizi deta kiranga, ti: “Ibuyahiri! Ibuyahiri!”»


\par }{\PP \VS{8}Nahano anashubi mbwira kwokuno:


\par }{\Q \VS{9}«Zurubaberi ye kabiikaga ulutaliro lweꞌnyumba ya Rurema,

\par }{\QB ye ganagiyusa.»

\par }{\PP Yibyo byoshi, mango biyiji kolekaga, lyo mugaamenya kwo Nahano woꞌbushobozi bwoshi ye kandungika imwinyu.


\par }{\PP \VS{10}Mutakwaniini ukukizi gayiriza umukolwa, mbu bwo mwagutondeera ku bushobozi buniini. Si Nahano ashambiiri ukubona ngiisi kwo Zurubaberi akatondeera ukuyubakulula inyumba ya Rurema.

\par }{\PP Haaho ulya muganda anambwira kwokuno: «Galya matara galinda, gayerekiini amasu galinda ga Nahano, ganali mu kizi langiiza hooshi mu kihugo.»


\par }{\PP \VS{11}Nanashubi buuza uyo muganda: «Birya biti bibiri byeꞌmizehituuni íbiyimaaziri ku mbande zombi zeꞌmbiikiro, biryagagi biki?

\VS{12}Kiri na galya matavi gabiri geꞌmizehituuni, biri biki? Si gabiisirwi ha butambi lyeꞌrya misiho íkatulwa mu nooro. Naꞌmavuta gagweti gagakizi hunguluka mwo.»


\par }{\PP \VS{13}Na wa naye, ti: «Ewe! Ka utayiji?» Na wa naani, ti: «Nanga, e waliha!»

\VS{14}Na wa naye, ti: «Yibyo biti bibiri, biyerekiini balya bandu babiri ábatalwirwi mu kushigwa amavuta gira bakizi kolera Nahano waꞌmahanga gooshi.»




\par }\Chap{5}{\SH Amabone ga kalindatu: Ikitaabo íkiri mwiꞌdaaki
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nanashubi langiiza, nanabona ikitaabo kibungirize, kigweti kigabalala mu kyanyaanya.


\par }{\PP \VS{2}Ulya muganda, anambuuza, ti: «Biki ubwini?» Na wa naani, ti: «Mbwini ikitaabo kibungirize, kigweti kigabalala mu kyanyaanya. Ubula-bula bwakyo, ziri meetere ikumi, noꞌbwofi bwakyo, ziri meetere zitaanu.»


\par }{\PP \VS{3}Ulya muganda, ti: «Mu kiriira kitaabo, muyandisirwi idaaki írigatibukira mu kihugo kyoshi. Yikyo kitaabo, ku luhande luguma kuyandisirwi kwaꞌbazimba booshi bagayimulwa mu kihugo. Na ku lundi luhande, kuyandisirwi kwo booshi ábagweti bagabiika indahiro zeꞌbibeesha, nabo bagayimulwa mwo.


\par }{\PP \VS{4}«Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adetaga kwokuno: “Yiryo idaaki, ngalilungika mu nyumba ya ngiisi muzimba, na mu ya ngiisi úgweti úgakizi koleesa iziina lyani, mu kubiika indahiro zeꞌbibeesha. Lirya idaaki, ligabeera mwomwo, halinde iyo nyumba, linagijigiivye lwoshi-lwoshi, ukutondeerera ku miganda yayo, halinde ukuhisa ku mabuye gaayo.”»


\par }{\SH Amabone ga kalinda: Umukazi úli mu kitiri
\par }
{\PP \VS{5}Ulya muganda úwâli gweti úganganuuza, ananyegeera, anambwira: «Yinamula amasu, halinde ubonage íbigweti bigayija.»

\VS{6}Na wa naani, ti: «Kikagi kiriira?»

\par }{\PP Uyo muganda, ti: «Kiri kitiri íkiyijwiri amahube gaꞌbandu baꞌmahanga gooshi.»


\par }{\PP \VS{7}Yikyo kitiri, kyâli hiiti umutumbikizo úgukatulwa mu kyuma kyoꞌlusasi. Lyeryo, gwanatumbuulwa, nanayami bona umukazi akibwatiiri mwo.


\par }{\PP \VS{8}Ulya muganda, ti: «Uyu mukazi, guli mugani gweꞌbitalaalwe!» Kwokwo, anashubi mútunda mu kitiri, anakitumbikira.


\par }{\PP \VS{9}Iri nꞌgashubi yinamula amasu, nanabonaga abakazi babiri bagatunduuka, bagweti bagabalala ku misi, nga ábali mu yehuulwa neꞌmbuusi. Ibyubi byabo, byâli riiri neꞌmisi nga yoꞌtubangarara. Yabo bakazi, banayabiira kirya kitiri, banakibalalana mu kyanyaanya.


\par }{\PP \VS{10}Nanabuuza ulya muganda, ti: «Kirya kitiri, hayagi bagweti bagakitwala?»

\VS{11}Na wa naye, ti: «Bagweti bagakitwala mu kihugo kyeꞌShinaari. Neꞌyo munda, bagakiyubakira indaaro. Iyo ndaaro, ikyanya igaaba ikola ibiringiini, bagasingula mwo yikyo kitiri ho kitangashagana.»




\par }\Chap{6}{\SH Amabone goꞌmunaana: Amagaare giꞌzibo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nanashubi langiiza, nanabonaga amagaare giꞌzibo, gagweti gagatunduuka ha kati keꞌmigazi ibiri yeꞌmiringa.

\VS{2}Igaare lya mbere, lyâli kizi kululwa neꞌfwarasi ndukula. Neꞌlya kabiri, lyâli kizi kululwa neꞌfwarasi nyiiru.

\VS{3}Neꞌlya kashatu, lyâli kizi kululwa neꞌfwarasi zeꞌkitare. Neꞌlya kana, lyâli kizi kululwa neꞌfwarasi ndobeke mweꞌkivuuzo.

\VS{4}Ulya muganda úwâli nganuziizi, nanamúbuuza ti: «E nahamwitu, yaga magaare, gagweti migeeza miki?»


\par }{\PP \VS{5}Uyo muganda, ti: «Yago, iri imitima ina. Iri mu ba iyimaaziri imbere lya Nahano woꞌbushobozi bwoshi. Na buno, igweti igagendi kola.»

\VS{6}Yiryo igaare íriri mu kululwa neꞌfwarasi nyiiru, liloziri imbembe. Neꞌlyabo íriri mu kululwa neꞌfwarasi yeꞌkitare, liloziri imuga. Neꞌlyabo íriri mu kululwa neꞌfwarasi ndobeke, liloziri ikisaka.


\par }{\PP \VS{7}Yizo fwarasi kwo zâli mbagarusi, zanatunduukaga, zanasara kwo zigende zigatanduula ikihugo. Umuganda, ti: «Bwija! Mugendi kitanduula.» Kwokwo, zanayami genda.


\par }{\PP \VS{8}Haaho, ulya muganda anambamagala, anambwira kwokuno: «Langiiza! Zirya fwarasi ízikagenda imbembe, keera zikaluhuusa umutima gwani iriira munda.»


\par }{\SH Umugingi mukulu Yoshwa ayambikwa ulushembe
\par }
{\PP \VS{9}Igambo lya Nahano lyanashubi nyijira kwokuno:

\VS{10}«Abandu ábali mu mbohe i Babeeri bakulungikira ulutengu, ku njira ya Heridayi, na Tobiya, na Yedaya. Aaho! Uyami gendi luyabiira ngiisi ho bahikira, ha mwa Yosiya, mugala Sefaniya.

\VS{11}Yizo harija neꞌnooro, uziyabiire, unalingaanie mwoꞌlushembe, unaluyambike umugingi mukulu Yoshwa, mugala Yozadaki.

\VS{12}Unamúbwire kwo Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adetaga kwokuno:

\par }{\Q “Hano, halyagagi umundu, úli mu buuzibwa Ishibwe.

\par }{\QB Uyo mundu, halya ho atuuziri, agahagangaala, anayiji yubakulula inyumba yani.


\par }{\Q \VS{13}Iyo nyumba yani, ye gagiyubakulula,

\par }{\Q Agayambala ibyambalwa byeꞌkyami,

\par }{\QB anabuli gingikwa ku kitumbi kyabwo, gira atwale abandu.

\par }{\Q Ha butambi lyage, hagabwatala noꞌmugingi ku kyeꞌmwage.

\par }{\QB Yabo bombi, bagakizi yuvwanwa ngana-ngana.


\par }{\PP \VS{14}«“Lulya lushembe, lugalangwa mu nyumba yani, mu kukizi kengeera ulushaagwa lwa Heridayi, noꞌlwa Tobiya, noꞌlwa Yedaya, noꞌlwa Yosiya, mugala Sefaniya.”»


\par }{\PP \VS{15}Abandu bagakizi lyoka i mahanga, gira nabo bayiji tabaala ukuyubakulula irya nyumba ya Nahano. Haaho, lyo niinyu mugaamenya kwo Nahano woꞌbushobozi bwoshi ye kandungika imwinyu. Iri mwangasimbaha Rurema Nahamwinyu, yaga gooshi gagaki yiji koleka.




\par }\Chap{7}{\SH Ihano hiꞌgulu lyoꞌkuyishalisa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ikyanya mwami Dariyo akahisa imyaka ina atwaziri, mu siku zina zoꞌmwezi gwoꞌmwenda, kuli ukudeta umwezi gweꞌKisirewi, Igambo lya Nahano lyanashubi hikira Zakariya.

\VS{2}Abandu ba mu kaaya keꞌBeteeri, bâli tumiri Sarezeri bo na Regemu-Mereki, kuguma naꞌbatabaazi baabo, kwo bagendi tabaaza Nahano.

\VS{3}Bâli kwiriiri ukugenda iwa nyumba ya Rurema, gira bagendi buuza abagingi ba Nahano, kuguma naꞌbaleevi, ti: «Ngiisi mwaka, mu mwezi gwa kataanu, ka tukwiriiri tugenderere noꞌkukizi lira, iri tunayishalisa, nga kwo twâli yamiri tugweti tugaagira?»


\par }{\PP \VS{4}Nahano woꞌbushobozi bwoshi anashuvya, ti:

\VS{5}«Mushuvye abagingi, kuguma naꞌbatuulaga booshi kwokuno: “Keera halenga imyaka makumi galinda mugweti mugayishalisa, iri munayijengeeza ku ngiisi mwezi gwa kataanu na gwa kalinda. Kundu kwokwo, ka biri ukuli kwo mwâli kizi yishalisa hiꞌgulu lyani? Nanga, maashi!

\VS{6}Kiri na buno, ku kyanya muli mulya iri munanywa ku siku ziinyu ngulu, si muli mu yisimiisa mwenyene naaho!”»


\par }{\PP \VS{7}Si ukulyokera kishangi, abaleevi bâli kizi mùkanukira kwiꞌziina lya Nahano. Ku yikyo kyanya, abatuulaga beꞌYerusaleemu, naꞌba mu twaya útubazungulusiri, bâli tuuziri mu butoge. Kiri neꞌkihugo kya mwiꞌshamba, noꞌtugangazi tweꞌBuyuda, byâli yijwiri abandu bingi.


\par }{\PP \VS{8-9}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, anashubi bwira Zakariya kwokuno: «Mukizi twa imaaja ku njira íkwaniini, munakizi yuvwirana indengeerwa, iri munakizi girirana amiija.

\VS{10}Mutakizi libuza banamufwiri, kandi iri fuuvi, kandi iri binyamahanga, kandi iri abakeni. Mutanakizi shungika ukugirirana buligo.»


\par }{\PP \VS{11}Bashokuluza biinyu, bâli kizi lahira ukunyuvwa. Bakambeereza ingoto, iri banaziba amatwiri gaabo, gira batayuvwe.

\VS{12}Emwe! Ikyanya âli mali baheereza Umutima gwage ku njira yaꞌbaleevi, banakizi yumuusa imitima yabo, banaba mindagabika. Batanalooza ukuyigirizibwa na Nahano woꞌbushobozi bwoshi! Kyo kikatuma agabarakarira.


\par }{\PP \VS{13}Anakyulaga, ti: «Ikyanya nꞌgabahamagalaga, batanandwaza, kyanatuma nabo, ikyanya bakandabaaza, ndanabayakula.

\VS{14}Nanabashabulira hala mu mahanga, banagendi tuula yo nga binyamahanga. Ikihugo kyo bâli siziri, kyanahinduka mushaka. Ndaaye mundu úkakilenga mwo. Emwe! Kirya kihugo, kundu kyâli simisiizi, haliko kyanaba kikolaga ishamba naaho.»




\par }\Chap{8}{\SH I Yerusaleemu igashubi ba mwoꞌmutuula
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, anashubi mbwira kwokuno:

\VS{2}«Nguuziri i Yerusaleemu bweneene! Emwe! Yulwo rukundo, lulyagagi nga muliro úguyasiri mu kati kaani.

\VS{3}Kyo kitumiri nadetaga kwokuno: Ngagalukira i Yerusaleemu, na njubi tuula mwo. Iyo munda i Yerusaleemu igashubi detwa Kaaya kemeera. Umugazi gwani
Sayuni, gugakizi detwa Mugazi mweruusibwa.»


\par }{\PP \VS{4}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adetaga na kwokuno: «Abashaaja biinyu, abashosi naꞌbakazi, kundu bakolaga mu shigira ku ngoni, haliko bagaki shubi bwatala ku njira mu kaaya.

\VS{5}Injira za yako kaaya, zigayijula ulukeme-keme lwaꞌbatabana naꞌbanyere ábagakizi zishaatira mwo.


\par }{\PP \VS{6}«Nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi, nadetaga kwokuno: “Imwinyu mwe mukafuuka, yibyo byoshi, hali ikyanya byangabonekaga nga bitaziziri. Kundu kwokwo, imwani, bishobokiini.”


\par }{\PP \VS{7}«Nie Nahano woꞌbushobozi bwoshi, nadetaga kwokuno: “Ku kasiisa, abandu baani, ngabaguluula halinde banalyoke isheere neꞌmuga,

\VS{8}banayiji tuula i Yerusaleemu mu kati koꞌbutoge. Bagaaba bali bandu baani. Naani, na mbe Rurema wabo. Ngababeera mwemeera, na ngizi bagirira íbikwaniini.”»


\par }{\PP \VS{9}Nahano woꞌbushobozi bwoshi adeta kwokuno: «Muyihe ikise! Bwo keera mwatondeera ukuyubakulula inyumba yani, mugiyusagye. Noꞌkulyokera ku lusiku bakatondeera ukuyubaka ulutaliro lweꞌnyumba ya Rurema, mwâli kizi yuvwa ngiisi kwaꞌbaleevi bagweti bagaadeta kwo mugiyusagye!


\par }{\PP \VS{10}«Ikyanya batâli zaazi tondeera ukuyubakulula inyumba ya Rurema, ndaazo fwaranga zo bangahembiri kwaꞌbakozi, kandi iri zoꞌkukoleesa ibitugwa. Ndaanaye mugeezi úwâli kizi genda noꞌbutoge. Si abagoma bâli riiri ngiisi luhande, nanashombania abandu booshi.


\par }{\PP \VS{11}«Halikago buno, balya bandu baani ábasigiiri, ndagaki bahana, nga kwo nâli kizi bahana ubwa mbere.» Kwokwo, kwo Nahano woꞌbushobozi bwoshi adesiri.


\par }{\PP \VS{12}«Buno, mukolaga mugashubi byala imbuto mu kati koꞌmutuula. Invula igashubi nia, halinde imizabibu inashubi tongeka ku bwingi. Ee ma! Idaho ligashubi yeza. Iyo migashani yoshi, abandu baani ábakoli sigiiri, bagaki gibona.


\par }{\PP \VS{13}«E bandu beꞌBuyuda, naꞌbeꞌHisiraheeri, kundu amaziina giinyu gâli kizi koleesibwa mu gandi mahanga ngiꞌdaaki, halikago buno, ngolaga ngamùkiza. Munaleete imigashani mu bandi bandu. Ku yukwo, mutaki yobohage! Si muyihe ikise!»


\par }{\PP \VS{14-15}E bandu beꞌYerusaleemu, naꞌbeꞌkihugo kyoshi kyeꞌBuyuda! Nahano woꞌbushobozi bwoshi adeta kwokuno: «Yaho kare, ikyanya bashokuluza biinyu bakandaakaza, nꞌgahiga kwo ngamùhaniiriza, ndakanashiginya mu shungi zaani.

\par }{\PP «Haliko buno, keera nꞌgahiga ukumùgashaanira. Kwokwo, mutaki yobohe.

\VS{16}Si mukizi gira kwokuno: Ngiisi muguma winyu, akizi deta ukuli imbere lyoꞌwabo. Neꞌkyanya mugabuulania, mukizi twa imaaja ku njira íkwaniini, halinde abandu bakizi tuula mu mutuula!

\VS{17}Mutanakizi shungikirana amabi, kandi iri kukizi biika indahiro zeꞌbibeesha. Si yago mabi gooshi, ngashombiragi bweneene! Kwokwo, kwo nie Nahano ndesiri.»


\par }{\SH Isiku zoꞌkuyishalisa zigahinduka ukuba siku ngulu
\par }
{\PP \VS{18}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, anashubi mbwira kwokuno:

\VS{19}«Mwâli kizi
yishalisa mu kuyerekana umwizingeerwe, mu mwezi gwa kana, na mu gwa kataanu, na mu gwa galinda, kiri na mu gwiꞌkumi. Kundu kwokwo, yugwo mwizingeerwe gwoshi, keera gukamala! Mu yibyo byanya leero, Abayuda bakola bagakizi shambaala, iri banagenda ku kisegengo. Kwokwo, mukizi kunda ukuli, mukizi kunda noꞌmutuula!»


\par }{\PP \VS{20}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adetaga kwokuno: «Ibinyamahanga, kiri naꞌbatuulaga ba mu tundi twaya twingi, bagaki shubi yiji tuula i Yerusaleemu.

\VS{21}Abandu baꞌkaaya kaguma, bagagendi bwira abaabo, ti: “Twehe, tukola tugagenda i Yerusaleemu, gira tugendi kizi yikumba Nahano woꞌbushobozi bwoshi! Aahago! Mugirage tugendanwe!”

\VS{22}Ku kasiisa, abandu bingi, kiri neꞌmilala íhimbiri, bagayija i Yerusaleemu, gira bayiji ndooza, banakizi mbuuna kwo ngizi bagashaanira.»


\par }{\PP \VS{23}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adetaga kwokuno: «Mu yizo siku, ibinyamahanga ikumi, bigagwatira Umuyuda muguma ku byambalwa. Yabo booshi, banamúbwire, ti: “Keera tukayuvwa kwo Rurema mutuliinwi. Aahago! Leka tukizi mùkulikira!”»




\par }\Chap{9}{\SH Ibinyamahanga byeꞌbutambi byatwirwa ulubaaja
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ino ndumwa ya Nahano, iri mu hika mu kihugo kyeꞌHadiraki, na mu kaaya keꞌDamasiki. Mukuba, amasu ga Nahano gagweti gagakizi tanduula Abahisiraheeri. Na kwakundi, gali mu lola ku bandi bandu booshi.


\par }{\Q \VS{2}Nahano anagweti aganatuma indumwa hiꞌgulu lyaꞌkaaya keꞌHamaati, ku mbande zeꞌDamasiki,

\par }{\QB kuguma noꞌtwaya tweꞌTiiro na tweꞌSidooni.

\par }{\Q Yutu twaya twoshi, kundu abandu baatwo balyagagi benge-benge,

\par }{\QB halikago bagaki hanwa nyene.


\par }{\Q \VS{3}Yako kaaya keꞌTiiro, keera kakayiyubakira inzitiro ngomu,

\par }{\QB kanayilundiraga iharija neꞌnooro, nga lukungu mu njira.


\par }{\Q \VS{4}Kundu kwokwo, birya bindu byamwo byoshi, Nahano agaki binyaga.

\par }{\Q Na zirya nzitiro zoꞌkuyisiikira mwo, agazitibulira mu nyaaja.

\par }{\QB Kalya kaaya, umuliro gugakajigiivya lwoshi-lwoshi!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Abandu beꞌHashikelooni, mango babonaga ngiisi kweꞌTiiro yashereera,

\par }{\QB bagayami kanguka neꞌkyoba.

\par }{\Q Kiri naꞌbandu beꞌGaza, naꞌbeꞌHekurooni, nabo bagayoboha, banateere umulangaaliro.

\par }{\Q Mwami weꞌGaza, agayami yitwa.

\par }{\QB Na mu kaaya keꞌHashikelooni, ndaaye mundu úgasigalaga mwo.


\par }{\Q \VS{6}Mu kaaya keꞌHashidoodi, ibinyamahanga byo bigayiji katuula mwo.

\par }{\QB Kwokwo, kwo Nahano agaamala ubwikangaate bwaꞌBafirisiti.


\par }{\Q \VS{7}Inyama zeꞌbitugwa byo baniga, ngazinyugutula mu tunwa twabo,

\par }{\QB kiri na íbikatangwa imweꞌmigisi.

\par }{\Q Ngiisi ábagafuuka mu kati kaabo, bagayiji baꞌbandu baani,

\par }{\QB nga kwaꞌBayuda nabo bali beꞌmwani.

\par }{\Q Abafirisiti beꞌHekurooni, bagayibiika ku bandu baani,

\par }{\QB nga kwo balya Bayebuusi bakagira.


\par }{\Q \VS{8}Inyumba yani, nienyene ngagilaliiraga,

\par }{\QB gira abasirikaani batayiji giteera.

\par }{\Q Ee ma! Yabo bandu baani, ngoli babiisiri kwaꞌmasu,

\par }{\QB hatayije ikinyamahanga íkigashubi yifunda mu kihugo kyabo.


\par }{\SH Mwami woꞌkuleeta umutuula
\par }
{\Q \VS{9}E bandu
beꞌSayuni! Mushambaalage!

\par }{\QB E bandu beꞌYerusaleemu! Mubandage akabuuli!

\par }{\Q Langiizi! Mwami winyu agweti agamùyijira.

\par }{\QB Uyo mwami, ye kwaniini, anali muhimi.

\par }{\Q Kuguma na yibyo, ali mutuudu, anashoniri ku punda.

\par }{\QB Punda wage, akiri mwanuke.\FTNT{*}{{\FR 9:9 }{\FR{9.9
}}{\XT{Mataayo 21.5; Yohana 12.15.}}}


\par }{\Q \VS{10}Ngamúshaagiza amagaare giꞌzibo, kuguma neꞌfwarasi zoꞌkugakulula,

\par }{\QB halinde bitaki bonekage mu kihugo kya Hifurahimu,\FTNT{†}{{\FR 9:10 }{\FR{9.10
}}{\FT{Hano Hifurahimu, buli bwami bweꞌHisiraheeri kandi iri bweꞌmbembe.}}} kandi iri mu Yerusaleemu.

\par }{\Q Kiri neꞌmiheto yiꞌzibo, ngagivuna-vuna.

\par }{\Q Umwami winyu, aganywaniisa ibinyamahanga byoshi kuguma, mu kati koꞌmutuula.

\par }{\QB Ubwami bwage, bugalyokera ku nyaaja nguma, halinde ku gindi,

\par }{\QB bunalyokere ku lwiji Hefuraati, halinde ukuhisa heꞌkihugo kihekiiri.


\par }{\SH Imbohe zaguluulwa
\par }
{\Q \VS{11}Nahano adetaga kwokuno: «Keera tukanywanaga
ikihango,

\par }{\QB twanakikwiza ku njira yoꞌmuko.

\par }{\Q Kyo kitumiri ngaguluula imbohe ziinyu,

\par }{\QB zilyokage ho zishwekiirwi mu kirimbi-rimbi kizira miiji.


\par }{\Q \VS{12}E mbohe, mwe muki langaliiri!

\par }{\QB Mugalukirage mu kaaya kiinyu kazitire.

\par }{\Q Buno, namùlagaania kwokuno: Ku ngiisi malibu gwo mwâli kizi longaga,

\par }{\QB ngola ngamùgalulira amiija ubugira kabiri.


\par }{\Q \VS{13}Ngolaga ngakoleesa Abayuda bakizi ba nga miheto yani.

\par }{\QB Abahifurahimu nabo, nabagira babe nga myambi yani.

\par }{\Q E
Sayuni! Ulyagagi kikalage kyoꞌmusirikaani!

\par }{\QB Ngaatuma abandu baawe nga ngooti, gira bagendi teera Abagiriki.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Nahano agahulukira ku bandu baage mu kibungu.

\par }{\QB Irya myambi yage, agakizi givurumika nga mulavyo.

\par }{\Q Rurema woꞌbushobozi bwoshi, agadihiriza ikibuga.

\par }{\QB Anayiji teera abagoma nga mbuusi ngayu yeꞌkisaka.


\par }{\Q \VS{15}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, agakizi haliza abandu baage.

\par }{\QB Si abagoma boohe, agabajiga, anabaminike lwoshi-lwoshi.

\par }{\Q Yabo bagoma, bagakizi yamiza nga balaluka idivaayi,

\par }{\QB baganayonwa umuko, gunakizi golomba,

\par }{\QB nga muko gwiꞌtuulo úguli mu nzoozo,

\par }{\Q gunali gwa kushangira ku tugongo twaꞌkatanda.


\par }{\Q \VS{16}Ku yikyo kyanya, Rurema Nahamwabo agaakiza abandu baage,

\par }{\QB nga kwoꞌmungere agweti agaakiza ibibuzi byage.

\par }{\Q Nabo, banalangashane mu kihugo,

\par }{\QB nga mabuye geꞌkishingo go bakalimbiisa mwoꞌlushembe.


\par }{\Q \VS{17}Emwe! Bagaaba banonosiri ngana-ngana,

\par }{\QB banalimbiisibwe bweneene!

\par }{\Q Imisore yabo mitabana neꞌminyere, igaafiika bweneene,

\par }{\QB bweꞌngano neꞌdivaayi bigaaba bikoli luguusiri.




\par }\Chap{10}{\SH Tutakizi huuna imigisi, si tukizi huuna Nahano
\par }
{\Q \VerseOne{1}Nahano, ye mu leeta invula ku njira yeꞌbibungu.

\par }{\QB Ku yukwo, mumúhuunage invula yoꞌmunjogi-njogi.

\par }{\Q Agamùniekeza invula nyingi,

\par }{\QB halinde imbuto zinayere mu ndalo ziinyu.


\par }{\Q \VS{2}Kundu mugweti mugahanuusa imizimu, halikago igweti igakizi mùteba naaho.

\par }{\QB Na kundu mugweti mugahanuusa abalaguza, si bagweti bagaadeta ibibeesha.

\par }{\Q Kiri na ábali mu deta mbu bangasobaanura ibirooto,

\par }{\QB nabo bagweti bagaadeta ibibeesha naaho, buzira kuholeezania.

\par }{\Q Abandu baani, bali mu genda bagayangaara.

\par }{\QB Bali mu teerwa nga bibuzi bizira mungere.


\par }{\SH Rurema alagaania ukuguluula abandu
\par }
{\Q \VS{3}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adetaga kwokuno:

\par }{\Q «Ngoli rakariiri abangere biinyu, ibirongoozi.

\par }{\QB Na buno, ngolaga ngabahaniiriza.

\par }{\Q Haliko abandu baani, Abayuda, boohe ngweti ngabalanga.

\par }{\QB Ngabasikamya, halinde babe bikalage nga fwarasi mwiꞌzibo.


\par }{\Q \VS{4}Mu Bayuda, mwo mugalyoka abatwali.

\par }{\QB Bagakizi sikama ngiꞌbuye lyoꞌkukania akagongo koꞌlutaliro.

\par }{\Q Banabaagage nga kaguli koꞌkushwekera kwiꞌheema,

\par }{\QB banabe bakomu nga muheto gwiꞌzibo.


\par }{\Q \VS{5}Ee ma! Bagaaba ndwani ngana-ngana mwiꞌzibo.

\par }{\QB Bagakizi genda bagakandagira abagoma baabo nga bidaka.

\par }{\Q Bwo bali kuguma na Nahano, ikyanya bagakizi lwa,

\par }{\QB bagakizi hima kiri naꞌbagoma ábali mu gendera ku fwarasi.


\par }{\Q \VS{6}Yabo Bayuda, kuguma naꞌBahisiraheeri, ngabasikamya, na mbakize.

\par }{\QB Na bwo mbakuuziri, ngashubi bagalulira imwabo.

\par }{\Q Ngaaba nga ndazindi balahira.

\par }{\QB Si nie Rurema Nahamwabo.

\par }{\QB Neꞌkyanya bagambuuna, ngabashuvya.


\par }{\Q \VS{7}Abahifurahimu bagaaba bakolaga ndwani.

\par }{\QB Bagashambaala bweneene, nga ábakoli nywiri idivaayi.

\par }{\Q Ikyanya abaana baabo bagakizi bona kwokwo, nabo banashagaluke.

\par }{\QB Ee! Imitima yabo, igakizi shambaala mu kati ka Nahano.


\par }{\Q \VS{8}Yabo bandu baani, ikyanya ngabahamagala, bagayija bandibitiiri,

\par }{\QB bwo keera nꞌgabaguluula.

\par }{\Q Kundu bakiri bagerwa naaho,

\par }{\QB si bagashubi luguuka, nga kwo bâli luguusiri kare.


\par }{\Q \VS{9}Kundu nꞌgabashabulira mu mahanga, nga kwoꞌmundu ali mu biba imbuto,

\par }{\QB halikago bagakizi ngengeera iyo munda bali.

\par }{\Q Ikyanya bagaaba keera bakira, kuguma naꞌbaana baabo,

\par }{\QB lyo bagashubi galuka mu kihugo kyabo.


\par }{\Q \VS{10}Kundu nꞌgabashaaza i Miisiri, neꞌHasuriya, ngabagalulira imwabo.

\par }{\Q Baganashubi tuula mu kihugo kyeꞌGiryadi na mu kyeꞌLebanooni,

\par }{\QB banaluguuke, halinde batanaki kwire mwo.


\par }{\Q \VS{11}Bagalengaga mu makuba, nga bandu ábajabuka inyaaja.

\par }{\QB Nie Nahano, ngashuuta imidunda yayo,

\par }{\QB kiri noꞌtulingi twoꞌlwiji Niire, ngatuyumya.

\par }{\Q Kundu Abahasuriya bagweti bagayikangaata, si bagaki goka.

\par }{\QB Kiri naꞌBamiisiri kwakundi, ubutwali bwabo bugaasiba.


\par }{\Q \VS{12}Abandu baani, ngakizi basikamya ku bushobozi bwani,

\par }{\QB halinde banakizi genda ngiisi ho baloziizi.

\par }{\Q Kwokwo, kwo nie Nahano, ndesiri.»




\par }\Chap{11}{\SH Abanabushobozi bashulikwa
\par }
{\Q \VerseOne{1}E migazi yeꞌLebanooni! Uyigulage imiryango yawe,

\par }{\QB halinde umuliro guyiji jigiivya ibiti byawe byeꞌmyerezi.


\par }{\Q \VS{2}E biti byeꞌshindano, mubululukage.

\par }{\Q Si ibiti byeꞌmyerezi, kundu biryagagi bila bweneene,

\par }{\QB haliko bikakunyuka naaho.

\par }{\Q E migazi yeꞌBashaani! Na niinyu, mubululuke!

\par }{\QB Kundu ulubako lwinyu lushuba luhamu bweneene, buno keera lukatemwa.


\par }{\Q \VS{3}Yuvwi ngiisi kwaꞌbangere bagweti bagabululuka,

\par }{\QB bweꞌndagiriro zaabo keera zasherebera.

\par }{\Q Yuvwi na ngiisi kweꞌndare zigweti zigalunduma,

\par }{\QB bweꞌbishungu-shungu byazo íbishuba ku ndekeera yeꞌYorodaani keera byayanuuka.


\par }{\SH Abangere babiri
\par }
{\PP \VS{4}Rurema Nahamwitu, adetaga kwokuno: «Ugendi ba mungere weꞌkiso kyeꞌbibuzi íkishungisirwi ukugendi tongeerwa.

\VS{5}Ábali mu kizi bigula bali mu bitongeera, buzira kubona kwo bagira buligo. Na ábali mu kizi biguliisa nabo, bali mu deta: “Kongwa imwa Nahano! Buno, keera twagalaga!” Kiri naꞌbangere baabyo boonyene, ndaayo ndengeerwa babiyuvwitiiri.


\par }{\PP \VS{6}«Kwokwo, nie Nahano nadetaga kwokuno: Kiri na naani, yabo bandu, ndagaki shubi bakejeerera. Si ngaaleka bakizi libuzibwa naꞌbatuulani baabo, balibuzibwe kiri na mwami. Ikihugo kyabo, kigashereezibwa lwoshi-lwoshi. Ndaanaye mundu ye ngalekaga kwo atoloboke mu maboko gaabo.»


\par }{\PP \VS{7}Kwokwo nanagendi ba mungere wa yibyo bibuzi byo yabo badandaza keera balingikania gira bigendi tongeerwa. Nanayabiiraga ingoni zibiri. Ngoni nguma, nanagihamagala Bugashaane. Neꞌgindi, Buguma. Kwokwo, nanagendi langa ibibuzi.

\VS{8}Mu mwezi muguma naaho, nanayami yimula abangere baabyo bashatu.

\par }{\PP Kundu kwokwo, birya bibuzi, ndanaki biyigenderera. Nabyo, byananjomba.

\VS{9}Kwokwo, nanabibwira: «Ndagaki genderera ukushubi ba mungere winyu. Iri mugaafwa, mufwe! Neꞌri mugayitwa, muyitwe! Neꞌbigafuuka, bilooza bikizi janganulana!»


\par }{\PP \VS{10}Ha nyuma, nanayabiiraga irya ngoni yani Bugashaane, nanagivuna mwo kubiri. Kwokwo, kwo nꞌgayerekana kwo keera nꞌgahongola
ikihango, kundu twâli mali kinywana naꞌbandu baani.

\VS{11}Ee! Ku kyekyo kyanya, lyo nayami kihongola. Ngiisi bibuzi íbiri mwoꞌbukaholwe, byanayami sobanukirwa kwo Nahano ye wambwira ukugira kwokwo.


\par }{\PP \VS{12}Ha nyuma, nanashubi babwira kwokuno: «Iri byangamùsimiisa, mundihe ibihembo, nga kwo bingwiriiri. Kandi iri nanga, mulekage!» Kwokwo, banambaruurira ibingorongoro makumi gashatu byeꞌharija, nga mbembo yani.


\par }{\PP \VS{13}Ha nyuma, Nahano anambwira: «Irya mbembo, ka yo iyerekiini ikishingo kyani? Aahago! Yutwo tufwaranga, utukabule umutuzi.» Kwokwo, nanatuyabiira, nanatukabula umutuzi mu nyumba ya Nahano.


\par }{\PP \VS{14}Ha nyuma, kandi, nanatoolaga irya ngoni ya kabiri íri mu buuzibwa Buguma, nanagivunaga mwo kubiri, mu kuyerekana kweꞌkihango kyaꞌBayuda bakanywana naꞌBahisiraheeri, nakyo keera kyahongolwa.


\par }{\PP \VS{15}Nahano anashubi mbwira: «Leero, uyigirage nga kafwa-busha koꞌmungere!

\VS{16}Kwokwo, kwo ugayerekana ngiisi kwo ngaheereza kino kihugo umungere útagahalalira ibibuzi kandi iri ibyanabuzi, kundu bikola bigagendi tongeerwa. Kiri na íbikomeresiri, atanakizi bibuka. Na íbikiri bigumaana kwakundi, atanakizi biragira. Si ikyanya agaabona íbishishiri, lyoki agakizi birya. Anakizi janganula kiri neꞌbinogosho byabyo.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Yayewe imwa mungere kafwa-busha!

\par }{\QB Si agweti agajandirira ibibuzi byage!

\par }{\Q Aahago! Mwiꞌzibo, ingooti igayami singula ukuboko kwage,

\par }{\QB inatumite kiri na mwiꞌsu lyage lyeꞌlulyo!

\par }{\Q Kwokwo, yukwo kuboko kunayami nyaala.

\par }{\QB Niꞌsu lyage lyeꞌlulyo, linayami humaala lwoshi-lwoshi!




\par }\Chap{12}{\SH I Yerusaleemu igagwatwa, haliko Nahano agagiguluula
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nahano anadeta igindi ndumwa hiꞌgulu lyaꞌBahisiraheeri kwokuno: «Nie Nahano nꞌgatabika igulu, nꞌganabiika indaliro zeꞌkihugo. Na kwakundi, nie gweti ngakizi biika umundu mwoꞌbugumaana.


\par }{\PP \VS{2}«Ngahindula akaaya keꞌYerusaleemu, kabe nga kilalusa, gira kagendi lalusa amahanga gooshi gaꞌbatuulani. Ku kyanya gagazunguluka akaaya keꞌYerusaleemu, kiri neꞌkihugo kyoshi kyeꞌBuyuda nakyo kigayibumbulika haashi.

\VS{3}Ku yulwo lusiku, ngaagira akaaya keꞌYerusaleemu, gube mukungubwe muzito bweneene. Neꞌkyanya abandu ba yago mahanga bagaagira mbu bagutelule, bagayami guyikomeeresa kwo.


\par }{\PP \VS{4}«Nie Nahano nadetaga kwokuno: “Ku lulya lusiku, ngaleezagya ifwarasi zaabo mweꞌkihuumula, kuguma na ábali mu zigendera kwo. Yizo fwarasi zaabo, ngazihumaaza. Halikago, abandu beꞌBuyuda boohe, ngakizi bahaliza.

\VS{5}Haaho, abatwali baꞌBayuda bagabwirana, ti: Abatuulaga beꞌYerusaleemu keera bakayikania mu kati ka Nahano woꞌbushobozi bwoshi! Ee! Ye Rurema wabo.”


\par }{\PP \VS{6}«Ku yikyo kyanya, ngaaba nga nayasa yabo batwali baꞌBayuda, babe nga kivumbo mu lubako, kandi iri nga ngoke nvunde mu biiro byeꞌngano. Kwokwo, kundu abandu bagaaba babazungulusiri, haliko, bagayami basivya, fye! Si abatuulaga beꞌYerusaleemu boohe, bagagenderera ukutuula mu kati koꞌbutoge.»


\par }{\PP \VS{7}Nahano agatee himira abandu beꞌBuyuda, akabuli himira naꞌbeꞌYerusaleemu. Kwokwo, lyo yabo bandu beꞌYerusaleemu, kiri naꞌbeꞌkibusi kya Dahudi, batayiji yihaya kwo bo bakuliiri abaabo ábasigiiri mu kihugo kyeꞌBuyuda.


\par }{\PP \VS{8}Ku kyekyo kyanya, yabo batuulaga beꞌYerusaleemu, Nahano agabasiikira. Ngiisi úlyagagi mwolo mu kati kaabo, agaaba akola kikalage nga mwami Dahudi. Yabo beene Dahudi nabo, bagaaba bakola nga Rurema yenyene! Bagaaba bashushiini noꞌmuganda wa Nahano, bwo ye gakizi barongoora.

\VS{9}Nahano adetaga kwokuno: «Ku yikyo kyanya, kundu ibinyamahanga bigayiji gira mbu bibateere i Yerusaleemu, haliko nienyene ngayiji bisivya byoshi.

\VS{10}Beene Dahudi, ngabatabaala kuguma naꞌbandi booshi ábatuuziri i Yerusaleemu. Bagakizi girirana amiija, iri banakizi huuna Rurema. Na bwo bakandumita, bagandoleera, banakizi nyimbira inyimbo zeꞌkigandaaro.\FTNT{*}{{\FR 12:10 }{\FR{12.10
}}{\XT{Yohana 19.37.}}} Bagandirira, ngoꞌmundu úgweti úgalirira umwana wage weꞌkininga. Bagabululuka ngana, ngoꞌmundu úli mu kizi bululukira ifula yage.

\VS{11}Lulya lusiku, abandu beꞌYerusaleemu bagabululuka mu kigandaaro kihamu, nga kwo bakagandaara Hadaadi-Rimooni, mu ndekeera yeꞌMegido.


\par }{\PP \VS{12}«Abahisiraheeri booshi bagabululuka. Na ngiisi ikondo ligakizi gandaara ndalu-ndalu. Abashosi bagalirira haabo, naꞌbakazi haabo. Kwokwo, beene Dahudi bagagandaara kwabo, na beene Natani kwabo.

\VS{13}Beene Laawi, bagagandaara kwabo, na beene Shimeyi kwabo.

\VS{14}Ngiisi ikondo mu Bayuda ligagandaara kwalyo-kwalyo. Abashosi bagabeera haabo, naꞌbakazi haabo.




\par }\Chap{13}{\SH Rurema agasivya abaleevi beꞌbibeesha
\par }
{\PP \VerseOne{1}«Ku yikyo kyanya, ishyoko igatondeera ukuhinga, gira iyeruuse ibyaha bya beene Dahudi, neꞌbyaꞌbatuulaga beꞌYerusaleemu.»


\par }{\PP \VS{2}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adetaga kwokuno: «Ku kirya kyanya, ngashaaza imigisi mu Bahisiraheeri. Kiri naꞌmaziina gaayo, gagayibagirwa lwoshi-lwoshi.

\par }{\PP «Ngazimiiza
abaleevi beꞌbibeesha, kiri neꞌmizimu íri mu bakoleesa.

\VS{3}Iri umundu angashubi tanga ubuleevi bweꞌbibeesha, emwe! Yishe bo na nyina boonyene, bagamúbwira: “Si ufitiirwi ukubeesha kwiꞌziina lya Nahano. Aahago! Ukufwa, ugaafwa!” Neꞌkyanya agaaba aki gweti agaadeta ubuleevi bweꞌbibeesha, lyo balya babusi boonyene, bagayami múyita neꞌngooti.


\par }{\PP \VS{4}«Ku yikyo kyanya, umundu ukutanga ubuleevi bweꞌbibeesha, kugamúteeza ishoni. Batagaki yambala imirondo íyahangwa mu bwoya, mbu batebe abandu kwo balyagagi baleevi.

\VS{5}Si ngiisi muguma, agakizi deta, ti: “Niehe ndalyagagi muleevi, nanga! Si ndi mulimi naaho. Nyamiri ndi mulimi ukulyokera mu busore bwani!”

\VS{6}Neꞌri umundu angamúbuuzagya, ti: “Yizi nguma íziri mu boneka ku magala gaawe, ziri za bikagi?”, anashuvye, ti: “Nꞌgakomerekera imwa mwira wani!”»


\par }{\SH Ibibuzi byashaabuka
\par }
{\PP \VS{7}Nahano woꞌbushobozi bwoshi, adeta kwokuno:

\par }{\QB «E ngooti, uvyukage, gira uteere uwitu.

\par }{\Q Ee ma! Uyitage umungere, halinde ibibuzi biyami shaabuka.

\par }{\QB Kiri na naani, ngateera ibyanabuzi.\FTNT{*}{{\FR 13:7 }{\FR{13.7
}}{\XT{Mataayo 26.31; Mariko 14.27.}}}»


\par }{\Q \VS{8}Nahano anashubi detaga kwokuno:

\par }{\Q «Mu bandu ba mu kino kihugo, ibimaanye bibiri byaꞌkashatu, bigaminikwa.

\par }{\QB Kihande kiguma naaho, kyo kigasigala mwo.


\par }{\Q \VS{9}Yabo ábagaaba bakoli sigiiri, ngabaleeza mu muliro, halinde banayeruuke.

\par }{\QB Ikyanya ngabayeruusa mu muliro, kugaaba nga kuyeruusa inooro neꞌharija.

\par }{\Q Ikyanya bagaaba bakola beeru, bagandabaaza, naani na mbashuvye.

\par }{\Q Ngaadeta, ti: “Bandu baani, yaba!”

\par }{\QB Nabo, ti: “Nahano, ye Rurema witu!”»




\par }\Chap{14}{\SH Nahano agayiji twala ikihugo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mulolage bwija! Si ulusiku lwo Nahano agaatwa kweꞌmaaja, ukuhika, lugaahika! Haaho, mwe bandu beꞌYerusaleemu, abagoma bagamùshahula ibindu munabwini.

\VS{2}Ee! Nahano agakuumania abandu baꞌmahanga gooshi, gira bayiji teera akaaya keꞌYerusaleemu. Yako kaaya, bagakagwata imbira, banamùshahule ibindu mu nyumba ziinyu. Yoo! Kiri na bakiinyu, bagababimbiira ku misi. Ikimaanye kiguma kyaꞌbandu kigatwalwa i mahanga mu buja. Na ábagaaba baki sigiiri, bagahanguulwa kwo basigale mu kaaya.


\par }{\PP \VS{3}Ha nyuma, birya binyamahanga nabyo, Nahano agabuli gendi bilwisa. Agaalwa nga kwo âli kizi gira kare.

\VS{4}Lwolwo lusiku, amagulu gaage gagaafina ku mugazi gweꞌMizehituuni, isheere yeꞌYerusaleemu. Yugwo mugazi, gugayami bunduuka mwo kubiri. Ikimaanye kiguma kigamwagukira imbembe. Ikindi kinamwagukire ikisaka. Indekeera mbamu igayami boneka, ukulyokera isheere, halinde imuga.

\VS{5}Mwomwo mwiꞌyo ndekeera, mwo mugatibitira. Igayajabuka halinde i Hashali. Mugatibita, nga kwo bashokuluza biinyu nabo bakatibita hiꞌgulu lyoꞌmusisi, ku kyanya kyoꞌmwami Huziya weꞌBuyuda. Haaho, lyo Nahano Rurema wani, agayija ali kuguma naꞌbaganda baage bataluule.


\par }{\PP \VS{6}Yulwo lusiku, mutagaki ba noꞌmulengeerwe, kandi iri mbeho, kandi iri ndara.

\VS{7}Emwe! Lulya lusiku, lugaaba kwalwo-kwalwo. Nahano yenyene naaho ye lusobanukiirwi. Si umulege-rege gutagaki ba noꞌbukiiri, kandi iri ubushigi. Ulukeera lugakizi tanguula, kiri mu kabigingwe.


\par }{\PP \VS{8}Lwolwo lusiku, ishyoko zigaabira mu kaaya keꞌYerusaleemu. Yago miiji, maguma gagakizi hingira iwa Nyaaja yoꞌMuunyu. Agandi, ganakizi hingira iwa Nyaaja Mediterane. Yago miiji, gagayama gali mu kizi hinga ngiisi mwaka, kiba kikamo, kandi iri mbondo.

\VS{9}Nahano agaaba ye mwami weꞌbihugo byoshi. Yehe yenyene ye gakizi yikumbwa nga Nahano. Ee! Iziina lyage naaho, lyo ligalumbuuka.


\par }{\PP \VS{10}Iporoveesi yoshi ízungulusiri i Yerusaleemu, igahindulwa ndekeera, ukulyokera i Geba uluhande lweꞌmbembe, halinde i Rimooni uluhande lweꞌkisaka. Haliko, akaaya keꞌYerusaleemu kagabeera haaho-haaho, ku mugazi gwako. Kagaaba kayajabusiri, ukulyokera ku Mulyango gwa Binyamiini, halinde ku Mulyango gwa Mbere, noꞌMulyango gweꞌwa Kagongo. Kagashubi lyokera ku lwingo lwa Hananeeri, halinde ha kikandiro kya Mwami.

\VS{11}Yako kaaya, katâye ki shubi hongolwa. Si abandu bagayiji katuula mwo, banakizi ramba noꞌbutoge.


\par }{\PP \VS{12}Halikago, ku luhande lwa ábakayiji teera i Yerusaleemu, Nahano agabaleeteraga buno buhanya: Amagala gaabo gagaabola, banakiri bagumaana. Amasu gaabo, gagavunda ganakiri mu bikangara byago. Indimi zaabo, zigaabola zinakiri mu tunwa.

\VS{13}Yulwo lusiku, Nahano agabahuumiza bweneene, banasigale bakoli shengusiri. Banayihindulirane, halinde ngiisi muguma anagendi teera uwabo.


\par }{\PP \VS{14}Balya Bayuda, bagaalwa ha Yerusaleemu. Baganashahula ibindu bya birya binyamahanga batuliinwi, ngeꞌnooro, neꞌharija, neꞌbyambalwa byeꞌkishingo.

\VS{15}Yubwo buhanya, bugaboneka na ku fwarasi zaabo, na ku biiza bya bapunda, na ku
ngamiya, na ku punda, neꞌbindi bitugwa bya mu shumbi zaꞌbagoma.


\par }{\PP \VS{16}Yubwo buhanya, ikyanya abagoma baguma bagagafuuka mwo, bagakizi zamuukira i Yerusaleemu ngiisi mwaka, gira bakizi gendi yikumba Nahano, mwami woꞌbushobozi bwoshi, iri banakizi shambaalira
ulusiku lukulu lweꞌbitunda.

\VS{17}Ngiisi bandu ábagalahira ukuzamuukira yo, mbu batagayikumba uyo mwami woꞌbushobozi, boohe, invula igahangama mu kihugo kyabo.

\VS{18}Kiri Abamiisiri, iri batangakizi zamuukira i Yerusaleemu, gira bashambaalire lulya lusiku lukulu lweꞌbitunda, nabo bagalonga bwobwo buhanya, ngeꞌbinyamahanga byeꞌgindi milala yoshi íbikalahira ukukizi genda yo.

\VS{19}Kwokwo, kwaꞌbandu beꞌMiisiri bagaahanwa, kuguma naꞌbandu baꞌgandi mahanga, bwo batagendi shambaalira lulya lusiku lukulu lweꞌbitunda.


\par }{\PP \VS{20}Yulwo lusiku, kiri neꞌmbegere njwekere ku fwarasi, zigayandikwa kwo gano magambo: «Zataluulwa imwa Nahano». Inyungu íziri mu nyumba ya Nahano, nazo zigaaba zikoli talwirwi imwa Nahano, nga kwokulya kweꞌnzoozo zoꞌkubiikira umuko ziri ndaluule imbere lyaꞌkatanda.

\VS{21}Ngiisi nyungu íziri mu Yerusaleemu na mu kihugo kyeꞌBuyuda kyoshi, zigaaba zikoli talwirwi imwa Nahano woꞌbushobozi bwoshi. Ngiisi ábagayiji tanga amatuulo goꞌkusiriiza, bagakizi zikoleesa mu kudeeka inyama. Yulwo lusiku, mango lwahika, abadandaza batagaki labuka mu nyumba ya Nahano woꞌbushobozi bwoshi.

\par }