\NormalFont\ShortTitle{Lwimbo Lwija}

{\MTB Ikitaabo kyoꞌ

\par }{\MT Lwimbo Lwija Lwa Sulumaani

\par }{\IMT Indangiriro

\par }{\IP Yiki kitaabo kikayandikwa na mwami Sulumaani, nga kwo tuli mu bona itwe lyakyo. Kiri mu yerekana ngiisi kwo mwami âli kundiini bweneene noꞌMushulaami-kazi. Mu siku ízikalenga, abandu bingi bâli kizi deta kwoꞌrukundo mwene yulwo, luli mu yerekana urukundo úluli ha kati ka Rurema naꞌBahisiraheeri, kandi iri ha kati ka Kirisito niꞌshengero.

\par }{\IP Bwo yiki kitaabo kidesiri hiꞌgulu lyoꞌrukundo ha kati koꞌmushosi noꞌmukazi, kyo kitumiri kitali mu yami deta ku bweranyange, si kiri mu sooka-sooka, mu kushushirania urukundo ku biti, na ku bitumbwe, na ku tunyuni.

\par }{\IP Yiki kitaabo, abanabwenge bingi bali mu kitengeka mwo kushatu: (a) ikyanya kyoꞌkutiza (1.1–3.5); (b) ubugeni bwonyene (3.6–5.1); (c) ukukizi kundana kwoꞌmushosi na mukaage. Ulya mukazi ali mu yoboha kwo hali ikyanya angahandulwa ku yiba. Si yiba akamúbwira ku bweranyange kwo amúkuuziri ngana-ngana (5.2–8.14).

\par }{\IP Yiki kitaabo, kiyerekiini ngiisi kwoꞌmushosi noꞌmukazi bakwiriiri bakizi kundana ku njira nyeeru. Yiryo igambo, liri mu boneka mu 2.7, noꞌkushubi detwa mu 3.5, na mu 8.4: «E banyere beꞌYerusaleemu, namùyinginga maashi, kwiꞌziina lyeꞌnzobe, neꞌlyaꞌkasa, mutakolwe mbu muyivyule mwoꞌlulungumizi, neꞌkihe kyalwo kitazi hika.»

\par }{\IS Íbiri mwo ku bwofi

\par }{\IO a) Ukutiza (1.1–3.5)

\par }{\IO b) Ubugeni (3.6–5.1)

\par }{\IO c) Ukukundana kwoꞌmushosi na mukaage (5.2–8.14)



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Luno lwimbo, luli lwa Sulumaani. Luli lwija ngana ukuhima izindi nyimbo zooshi.


\par }{\SH Imiganuulo ya ábakundiini
\par }
{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{2}«Bwangabiiri bwija ukizi nnyunyuguta.

\par }{\QB Mukuba, urukundo lwawe luli lununu bweneene, ukuhima idivaayi.


\par }{\Q \VS{3}Amalaasi gaawe gagweti gagahuumura bwija ngana-ngana.

\par }{\QB Iziina lyawe ligweti ligasimiisa, ngaꞌmalaasi geꞌkishingo.

\par }{\Q Aaho! Utagangaanwe, bwaꞌbanyere booshi bakuvunikiiri.


\par }{\Q \VS{4}Ngwatiraga ku kuboko gira tugendanwe. Tuvwaruke duba.

\par }{\QB E mwami, undwalage mu kisiika kyawe.»

\par }{\SP Abaabo banyere beꞌYerusaleemu

\par }{\Q «E mwami, tugweti tugakushambaalira.

\par }{\QB Urukundo lwawe tugakizi luhuuza ukuhima idivaayi.»

\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q «Balya banyere, ndaabyo íbyangababuza kwo batakuvunikire.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}«E banyere beꞌYerusaleemu, ndi mwiru-mwiru. Ninanonosiri ngana-ngana.

\par }{\QB Ee! Ndi mwiru, ngaꞌmaheema geꞌKedaari.

\par }{\Q Ndi mwiru-mwiru nga mirondo yoꞌkusiika, íri ku kajumba ka Sulumaani.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}«Kundu ndyagagi mwiru, haliko mutambenekere.

\par }{\QB Siꞌzuuba lyo litumiri ndi mwiru ziriri.

\par }{\Q Beene witu, bâli gweti bagandakarira,

\par }{\QB banambwira kwo ngizi kuya-kuya indalo zaabo
zeꞌmizabibu.

\par }{\Q Kyanatuma ndakalonga ikihe kyoꞌkuyilanga nienyene.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}«Si we ndi ku mutima! Aaho! Umbwirage ho ugweti ugaragirira ibibuzi byawe.

\par }{\QB Unambwire hayi ho ugabiluhuusa kalenge-renge.

\par }{\Q Aahago! Kituma kiki nangagendi jeba-jeba,

\par }{\QB mu kuyiji kuloogeza mu kiso kyaꞌbiinyu?»


\par }{\SP Umushosi

\par }{\Q \VS{8}«Yewe! We nonosiri ngana-ngana, ukuhima abakazi booshi.

\par }{\Q Neꞌri utangamenya áhali iheema lyani, ugirage ukulikire umukulubuzo gweꞌbibuzi,

\par }{\QB unagendi ragirira ibyanahene byawe hoofi naꞌmaheema gaꞌbangere.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}«E mukundwa, uli mu genda uganooka-nooka,

\par }{\QB nga mabuguma geꞌfwarasi íziri mu bulula igaare lya
Faraho.


\par }{\Q \VS{10}Lolaga! Amahereeni galimbisiizi amatama gaawe.

\par }{\QB Niꞌgosi lyawe lilimbisiibwi noꞌbungeni-ngeni.


\par }{\Q \VS{11}Tugaki kutulira imbete zeꞌnooro za ku matwiri.

\par }{\QB Zigaaba ndimbiise bwija neꞌmigwaso yeꞌharija.»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{12}«Mwami wani akoli gwejiiri ku ngingo.

\par }{\QB Naꞌmalaasi gaani, gali mu huumura bwija.


\par }{\Q \VS{13}Umukundwa wani ali ngiꞌfumba lyoꞌmubadu úgugweti gugahuumura bwija.

\par }{\QB Emwe! Aluhuusiri mu mabeere gaani.


\par }{\Q \VS{14}Uyo mukundwa ali nga twaso

\par }{\QB útugweti tugayasa mu ndalo
zeꞌmizabibu i Heni-Gedi.»


\par }{\SP Umushosi

\par }{\Q \VS{15}«E mukundwa, unonosiri ngana-ngana.

\par }{\QB Emwe! Amasu gaawe galangashiini ngaꞌmasu geꞌngunde.»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{16}«E mukundwa, naawe kwakundi unonosiri.

\par }{\QB Ku kasiisa, uli mu simiisa ngana.

\par }{\Q Ubweyo bubishi, ye gaaba ngingo yitu.


\par }{\Q \VS{17}Inguliro zeꞌnyumba yitu, biri biti byeꞌmyerezi, kwo biri mu huumura bwija.

\par }{\Q Na byeꞌdaari lyayo, biri byeꞌmiberoshi.»




\par }\Chap{2}{\SP Umunyere

\par }{\Q \VerseOne{1}«Ndyagagi kaaso ákayasiizi mu ndekeera yeꞌSharooni.

\par }{\QB Ndi kaaso keꞌyungiyungi ya mu tubanda.»


\par }{\SP Umushosi

\par }{\Q \VS{2}«Mu bandi banyere, umukundwa wani aliiri

\par }{\QB nga kaaso kiija keꞌyungiyungi mu mihanda-njovu.»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{3}«Umukundwa wani ali mu bandi batabana,

\par }{\QB nga kweꞌkiti kyeꞌbitumbwe kiri mu biti bya mu kishuka.

\par }{\Q Nyifwijiri ukubwatala mwiꞌdako lyeꞌkizunguza kyage.

\par }{\QB Kiri neꞌbitumbwe byage, nyuvwiti kwo binuniri bweneene.


\par }{\Q \VS{4}Keera akandwala halinde mu kisiika kyoꞌkuliira mwo,

\par }{\QB anabiika ikimenyeeso hiꞌgulu lyani, mbu anguuziri bweneene.


\par }{\Q \VS{5}Buno, ngola bu hola, hiꞌgulu lyoꞌkulungumirwa.

\par }{\QB Muvwarukage mundiise ku mihuli yeꞌmizabibu, gira imbembulule.

\par }{\Q Mumbeereze neꞌbindi bitumbwe, gira njubi kana indege.


\par }{\Q \VS{6}Ukuboko kwage kweꞌlumosho, kwo kushiziri itwe lyani.

\par }{\QB Noꞌkuboko kwage kweꞌlulyo, kwo kunvumbatiiri.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}«E banyere beꞌYerusaleemu,

\par }{\QB namùyinginga maashi, kwiꞌziina lyeꞌnzobe, neꞌlyaꞌkasa,

\par }{\Q mutakolwe mbu muyivyule mwoꞌlulungumizi,

\par }{\QB neꞌkihe kyalwo kitazi hika.»


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«Yuvwagwi! Izu lyoꞌmukundwa wani, yiryo.

\par }{\QB Akola mu yija agasimba-simba ku migazi, na ku tugangazi.


\par }{\Q \VS{9}Uyo mukundwa ali nga nzobe, kandi iri nga kasa kaanuke.

\par }{\Q Yoliira ayimaaziri hoofi neꞌkigo kiitu,

\par }{\QB agweti agalingulira mu kaazo.


\par }{\Q \VS{10}Agweti agambwira kwokuno: “E mukundwa!

\par }{\QB We mu nzimiisa. Yimukaga, tuyigendere.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}«“Lolaga! Ikyanya kyeꞌndara, keera kyalenga.

\par }{\QB Invula keera yahumba, itanakiri ho.


\par }{\Q \VS{12}Ibiti keera byayasa hooshi mu kihugo.

\par }{\QB Kinakola ikyanya kyoꞌkuyimba.

\par }{\Q Kiri naꞌmahumba gagweti gagayuvwikana, ti guugu!


\par }{\Q \VS{13}Ibiti byoꞌmutiini, keera byatondeera ukutongeka.

\par }{\QB Imizabibu nayo, keera yayasa, inakola mu huumura bwija.”»

\par }{\SP Umushosi

\par }{\Q «“E mukundwa wani, we mu nzimiisa. Yimukaga, tuyigendere.


\par }{\Q \VS{14}Ulyagagi ngiꞌhumba írigweti ligayibisha mu lwala.

\par }{\Q Unyereke amalanga gaawe, unanyuvwise izu lyawe.

\par }{\QB Izu lyawe litubereziizi. Naꞌmalanga gaawe, ganonosiri.”»


\par }{\SP Abanyere beꞌYerusaleemu

\par }{\Q \VS{15}«Mutugwatire balya banyambwe baniini,

\par }{\QB bátazi tushereegeza indalo yitu
yeꞌmizabibu.

\par }{\Q Iyo mizabibu, ikoli gweti igayasa.»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{16}«Umukundwa wani alyagagi weꞌmwani.

\par }{\QB Na naani ndi weꞌmwage.

\par }{\Q Ali nga kitugwa íkigweti kigaragira mu twaso tweꞌyungiyungi.


\par }{\Q \VS{17}E mukundwa wani, ungalukirage maashi!

\par }{\QB Ubushigi bútazi kya, neꞌbimbehwa bítazi nyerera.

\par }{\Q Uvwarukage nga kasa,

\par }{\QB kandi iri nga nzobe nyanuke, íri mu misima.»




\par }\Chap{3}{\SH Umunyere aloota kwo agenda agashakula umukundwa
\par }
{\SP Umunyere

\par }{\Q \VerseOne{1}«Mu bushigi, ikyanya nâli gwejiiragi ku ngingo,

\par }{\QB nanakizi looza umukundwa wani.

\par }{\Q Na kundu nꞌgamúlooza ngana-ngana, atanaboneka.


\par }{\Q \VS{2}Kwokwo, nanavyukaga, gira ngende ngamúlooza.

\par }{\Q Nꞌgazunguluka mu kaaya kooshi, shoobe!

\par }{\QB Nanakizi lenga mu mitalimbwa, kiri na haꞌbandu bali mu kuumana.

\par }{\Q Kundu nꞌgamúlooza hooshi, ndanamúbona.


\par }{\Q \VS{3}Iri hakatama, nanahulukira ku balaliizi baꞌkaaya,

\par }{\QB bagweti bagazunguluka.

\par }{\Q Nanababuuza: “Ka keera mwambonera ulya mukundwa wani?”


\par }{\Q \VS{4}Lyeryo, mbu tuhinjusanie,

\par }{\QB ulya mukundwa wani, nanayami múbona.

\par }{\Q Nanayami múzezeera, ndanaki shubi múliika kwo agende.

\par }{\Q Nanamútwala mu nyumba ya maawe,

\par }{\QB nanayami mútyombeeza mu kisiika kyage,

\par }{\QB munali mwo akaheekera inda yani.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}«E banyere beꞌYerusaleemu,

\par }{\QB namùyinginga maashi, kwiꞌziina lyeꞌnzobe, neꞌlyaꞌkasa,

\par }{\Q mutakolwe mbu muyivyule mwoꞌlulungumizi,

\par }{\QB neꞌkihe kyalwo kitazi hika!»


\par }{\Q \VS{6}«Aaho! Nyandagi uliira úgweti úgatunduuka mwiꞌshamba nga kyusi?

\par }{\Q Si agweti agahulusa umuhongolo mwija gweꞌmanemane,

\par }{\QB na gwoꞌmubadu, na gwaꞌgandi malaasi!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}«Lolagi! Ikitumbi kya mwami Sulumaani, kiriira!

\par }{\QB Kizungulusirwi naꞌbalaazi makumi galindatu.

\par }{\Q Booshi, bali bikalage byeꞌndwani zaꞌBahisiraheeri.


\par }{\Q \VS{8}Yabo booshi, bayiji ukulwisa ingooti.

\par }{\Q Ngiisi muguma wabo, ali ndwani,

\par }{\QB anakenyiiri ingooti yage mu kibuno,

\par }{\QB gira alonge ukuhagana noꞌmugoma bushigi.


\par }{\Q \VS{9}Mwami Sulumaani, ikitumbi kyo bagweti bagamúlengereza kwo,

\par }{\QB akakilingaania mu mbahwa nyiija zeꞌLebanooni.


\par }{\Q \VS{10}Ibigingi byakyo, bikatulwa mu harija.

\par }{\QB Ha bushendamiro, hakabugwa inooro.

\par }{\Q Na ha bubwataliro, hakabwikirwa neꞌbitambaala byeꞌkituku-tuku.

\par }{\QB Abanyere beꞌYerusaleemu, bo bakahalimbiisa mu kati koꞌrukundo.»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{11}«E banyere
beꞌSayuni, muhuluke, muyiji bona mwami Sulumaani.

\par }{\QB Uyo mwami ayambiiti lulya lushembe lwo akayambikwa na nyina.

\par }{\Q Ee! Akaluyambikwa ulusiku lwoꞌbuhya.

\par }{\QB Lulya lusiku, umutima gwage gwâli gweti gugashambaala ngana-ngana!»




\par }\Chap{4}{\SP Umushosi

\par }{\Q \VerseOne{1}«E mukundwa wani, unonosiri ngana-ngana.

\par }{\QB Amalanga gaawe gabuyahiri bweneene.

\par }{\Q Amasu gaawe, bwo gasiisirwi mu lushungi lwawe,

\par }{\QB gashushiri ngaꞌmasu geꞌngunde.

\par }{\Q Umushaku gwawe, guhononosiri bwija,

\par }{\QB nga lukuuli lweꞌmbene, íziri mu lindimuka ku migazi yeꞌGiryadi.


\par }{\Q \VS{2}Amiino gaawe, gali mu ba nga bibuzi íbyakemwa,

\par }{\QB binabe biri mu yogoroka ukushukwa mu miiji.

\par }{\Q Ngiisi kiguma kiri niꞌhasha lyakyo,

\par }{\QB ndaanakyo íkikafwisa.


\par }{\Q \VS{3}Imishushu yawe, iri nga kitambala kidukula.

\par }{\QB Akanwa kaawe, kanasimisiizi bweneene.

\par }{\Q Mu lushungi lwawe, amatama gaawe gali mu boneka

\par }{\QB nga bihande bibiri byaꞌmakomamanga.


\par }{\Q \VS{4}Igosi lyawe, litigalisirwi nga lwingo lwa Dahudi.

\par }{\QB Ee! Lukaziriringwa mu kuyubakwa.

\par }{\Q Yulwo lwingo, lumanisirwi mweꞌsiribo kihumbi.

\par }{\QB Na zooshi, ziri siribo zeꞌndwani.


\par }{\Q \VS{5}Amabeere gaawe gombi, gali nga tusa twiꞌhasha.

\par }{\QB Yutwo tusa, tugweti tugaragira mu kati keꞌyungiyungi.


\par }{\Q \VS{6}Ikyanya bútazi tejuukana, neꞌbimbehwa bítazi nyerera,

\par }{\QB ngakwabadukira ku mugazi gwoꞌmubadu, naꞌmalaasi.


\par }{\Q \VS{7}E mukundwa wani, unonosiri ngana-ngana.

\par }{\QB Ndaanako kashembo ko uhiiti.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«E shasha yani, yijaga tushaage i Lebanooni.

\par }{\QB Manukaga kwiꞌrango lyoꞌmugazi Hamana,

\par }{\QB na lyo gweꞌSeniiri na gweꞌHerimooni.

\par }{\Q Haaho, ho hali imyobo yeꞌndare.

\par }{\QB Hanali heꞌngwi ziri mu genda.


\par }{\Q \VS{9}E shasha yani, ikyanya uli mu nyinamulira amasu,

\par }{\QB umutima gwani, guli mu yami lyamuza.

\par }{\Q Uli weꞌmwani! Unakoli mba mu mutima.

\par }{\Q Ikyanya uli mu goola igosi íriri kwoꞌmugufu,

\par }{\QB umutima gwani guli mu yami hola ngana-ngana!


\par }{\Q \VS{10}E shasha yani, uli weꞌmwani.

\par }{\Q Urukundo lwawe luli mu ndwala kasinge-singe,

\par }{\QB lunali lwo lwija ukuhima idivaayi.

\par }{\Q Amalaasi gaawe, gali mu huumura bweneene,

\par }{\QB ukuhima umuhongolo gweꞌbilungo byoshi.


\par }{\Q \VS{11}E shasha yani, ikyanya tugweti tuganyunyugutana,

\par }{\QB imishushu yawe, iri mu nuna ngana, ngoꞌbuuki.

\par }{\Q Ululimi lwawe, luli mu huluka mwaꞌmata noꞌbuuki.

\par }{\QB Ewe! Ibyambalwa byawe, bigweti bigahuumura ngeꞌbiti byeꞌLebanooni.


\par }{\Q \VS{12}E shasha yani, uli weꞌmwani.

\par }{\QB Uli nga ndalo yani ya nienyene.

\par }{\Q Unali we shyoko yani, unali kirigo kyani íkibishamiri.


\par }{\Q \VS{13}Ishibwe zaawe, iri ndalo yaꞌmakomamanga.

\par }{\QB Ibitumbwe byayo, binuniriiri bweneene ukuhima amalaasi geꞌhina na geꞌnarido.


\par }{\Q \VS{14}Bihimiri kiri neꞌnarido nvushe mweꞌzafarani,

\par }{\QB noꞌmushaayi-shaayi kuguma noꞌmudalasini, neꞌzindi mbuto íziri noꞌmuhongolo mwija.


\par }{\Q \VS{15}Wehe, ulyagagi ishyoko ya mu ndalo,

\par }{\QB unali kirigo kyaꞌmiiji íkitali mu kama.

\par }{\Q Uli nga nyiiji íziri mu shalala ukushaaga mu migazi yeꞌLebanooni.»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{16}«E mbuusi yeꞌmbembe, uhuusagye!

\par }{\Q Na naawe, e mbuusi yeꞌkisaka!

\par }{\QB Uyiji huusa hiꞌgulu lyeꞌndalo yani.

\par }{\QB Muhuumure kwiꞌgulu ngaꞌmalaasi.

\par }{\Q Na naawe e mukundwa wani! Uyingirage mu ndalo yawe,

\par }{\QB unalye ku bitumbwe byamwo, kwo biri binunu-binunu.»




\par }\Chap{5}{\SP Umushosi

\par }{\Q \VerseOne{1}«E shasha yani, uli weꞌmwani.

\par }{\QB Keera nayingira mu ndalo yani.

\par }{\Q Ngweti ngayimbula
imanemane,

\par }{\QB kuguma noꞌbwasi úbuli mu huumura.

\par }{\Q Na ngweti ngamiima ibibambala byoꞌbuuki,

\par }{\QB na nywe idivaayi, kuguma naꞌmata.»

\par }{\SP Abanyere beꞌYerusaleemu

\par }{\Q «E biira baani, mugire mulye.

\par }{\QB Ee! Mukizi nywa, halinde mulaluke urukundo.»


\par }{\SH Ayiji yigula makeereza
\par }
{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{2}«Kundu nâli huniiri, si umutima gwani gwâli ki laliiri,

\par }{\QB nanayuvwa ikindu kyalasa.

\par }{\Q Kiziga, umukundwa wani ye gweti úgayiguza.

\par }{\Q Anambwira kwokuno: “E mukundwa wani, unali ngunde yani!

\par }{\QB Ulyagagi weꞌmwani.”»

\par }{\SP Umushosi

\par }{\Q «Aaho! E mwali wani mukundwa, unyigulire maashi! Wehe uli ngunde yani, ndaako kashembo ko uhiiti.

\par }{\QB Itwe lyani liyijwiri ikimi.

\par }{\QB Noꞌmushaku gwani, gwaloba noꞌbutonyanga bwa mu bushigi.»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{3}«Si keera nahogola ibyambalwa byani.

\par }{\QB Aahago! Ka nangashubi biyambala? Nanga, maashi!

\par }{\Q Keera nayusa ukuyikaraba amagulu gaani,

\par }{\QB ndanaki loziizi ukushubi gayulubaza.


\par }{\Q \VS{4}Lyeryo, ikyanya umukundwa wani akagiraga mbu ayiguze,

\par }{\QB umutima gwani gwanashambaala ngana-ngana!


\par }{\Q \VS{5}Nanayami guruka, kwo ngendi múyigulira.

\par }{\Q Ikyanya nꞌgagwata ikigaliro kyoꞌlwivi, mbu nimúyigulire,

\par }{\QB amaboko gaani gâli kizi nyekemba neꞌmanemane.


\par }{\Q \VS{6}Ikyanya nꞌgamúyigulira, atâli ki riiri ho!

\par }{\QB Nanamúshakula-shakula, shoobe!

\par }{\Q Na kundu nâli kizi múhamagala, haliko, atananyakula.

\par }{\QB Umutima gwani gutanaki yika mu nda.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}«Abalaliizi baꞌkaaya, ikyanya bâli gweti bagazunguluka ku luzitiro,

\par }{\QB banayiji ngwana mu njira.

\par }{\Q Banatee mmota, banangomeeresa,

\par }{\QB banabuli nyugutula ulushungi kwiꞌtwe lyani.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}«E banyere beꞌYerusaleemu! Namùyinginga mwe bakongwa!

\par }{\Q Ulya mukundwa wani, iri mwangamúbonaga,

\par }{\QB mumúbwire kwo nimúkuuziri bweneene,

\par }{\QB kyo kinatumiri ndi mu lyanirwa kwoku.»


\par }{\SP Abanyere beꞌYerusaleemu

\par }{\Q \VS{9}«Si we nonosiri ngana-ngana, ukuhima abandi banyere!

\par }{\QB Aahago! Uyo mukundwa wawe, biki byo agweti ukuhima abandi bakundwa?

\par }{\Q Ee! Biki byo abahimiri kwo,

\par }{\QB halinde wangatuyinginga mwene yuku?»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{10}«E balya, ulya mukundwa wani, anonosiri ngana, analakusiri.

\par }{\Q Kundu mwanganyereka abashosi bihumbi ikumi,

\par }{\QB haliko yehe, ye bahimiri booshi.


\par }{\Q \VS{11}Itwe lyage libuyahiri nga nooro muguuhya.

\par }{\QB Ibishungi byoꞌmushaku gwage, biri mu lembeera.

\par }{\Q Yugwo mushaku guli mwiru ziriri, nga namujongo.


\par }{\Q \VS{12}Amasu gaage gali nga geꞌngunde ízikeyengiini ha lwiji.

\par }{\Q Gali nga bunyezi-nyezi.

\par }{\QB Imboni zaago, ziri nga bazivuruguuza mu mata.


\par }{\Q \VS{13}Amatama gaage, gali nga ndalo mbyale mwoꞌbwasi úbuli mu huumura bweneene.

\par }{\QB Imishushu yage, iri nga yungiyungi.

\par }{\Q Ee! Iyo mishushu, iri mu toonya-toonya kwaꞌmanemane ku bwingi.


\par }{\Q \VS{14}Amaboko gaage, gali nga mbete zeꞌnooro.

\par }{\QB Yizo mbete, ziri ndimbiise naꞌmabuye geꞌkishingo.

\par }{\Q Ikikaraza kyage, kiri nga musigooti úgukatulwa mu mahembe geꞌnjovu,

\par }{\QB gunabe gulimbisiibwi kwaꞌmabuye geꞌsafiiri giꞌbara lya namukungumo.


\par }{\Q \VS{15}Ibibero byage, biri nga nguliro zaꞌmabuye miiru ágalangashiini.

\par }{\QB Yizo nguliro, zikashingwa mu ndaliro zeꞌnooro muguuhya.

\par }{\Q Injusho yage, ali mu nooka-nooka nga mugazi Lebanooni.

\par }{\QB Ee! Iri nyiija ngana, nga biti byeꞌmyerezi.


\par }{\Q \VS{16}Akanwa kaage, kanuniri bweneene.

\par }{\QB Asimisiizi ngana ku njira zooshi.

\par }{\Q E banyere beꞌYerusaleemu! Yolya, ye mukundwa wani,

\par }{\QB anali ye mwira wani!»




\par }\Chap{6}{\SP Abanyere beꞌYerusaleemu

\par }{\Q \VerseOne{1}«E mukazi, si we nonosiri ngana-ngana!

\par }{\QB Aahago! Ulya mukundwa wawe, utubwire agenda hayi?

\par }{\Q Akagwata injira ya luhande luki,

\par }{\QB halinde tutabaalanwe ukumúshakula?»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{2}«Ulya mukundwa wani akamanukira iweꞌrya ndalo yage,

\par }{\QB iwa migungira yoꞌbwasi bwoꞌmuhongolo.

\par }{\Q Âli loziizi ukugendi haragirira, noꞌkuyimbula iyungiyungi.


\par }{\Q \VS{3}Ndi weꞌmwa mukundwa wani. Naye, ali weꞌmwani.

\par }{\QB Agweti agaragirira mu yungiyungi.»


\par }{\SH Injusho yoꞌmukundwa wani
\par }
{\SP Umushosi

\par }{\Q \VS{4}«E mukundwa, ulangashiini ngaꞌkaaya keꞌTiriza,

\par }{\QB unabuyahiri ngaꞌkaaya keꞌYerusaleemu.

\par }{\Q Uli wa kahebuuza, ngaꞌbasirikaani ábali niꞌrembera.


\par }{\Q \VS{5}Utandole kwo, we kongwa we!

\par }{\QB Si amasu gaawe, gali mu nvyula mwoꞌlulungumizi.

\par }{\Q Umushaku gwawe guli mu jooka,

\par }{\QB nga kiso kyeꞌmbene íziri mu lindimuka ku migazi yeꞌGiryadi.


\par }{\Q \VS{6}Amiino gaawe gali mu ba nga bibuzi

\par }{\QB íbiri mu yogoroka ku kyanya keera byashukwa mu miiji.

\par }{\Q Ngiisi kiguma kiri niꞌhasha lyakyo,

\par }{\QB ndaanakyo íkikafwisa.


\par }{\Q \VS{7}Mu lushungi lwawe, amatama gaawe gali mu boneka

\par }{\QB nga bihande bibiri byaꞌmakomamanga.


\par }{\Q \VS{8}Ewe! Nangaba ndi naꞌbagoli makumi galindatu,

\par }{\QB na mbe naꞌbakazi beꞌmbuga makumi galimunaana,

\par }{\QB kiri naꞌbanyere kandaharuurwa.


\par }{\Q \VS{9}Kundu kwokwo, ha lwani, nangaki toola yolya mukazi muguma naaho.

\par }{\QB Noꞌyo mukazi, ali ngunde yani. Ee! Atungiini ngana-ngana!

\par }{\Q Mu banyere ba nyina, ye kakundirirwa.

\par }{\Q Abaabo banyere, ikyanya bakamúbona,

\par }{\QB banamúhuuza kwo ali muhiirwa.

\par }{\Q Abaabo bagoli, naꞌbakazi beꞌmbuga ba mwami,

\par }{\QB nabo bali mu múyimbira kwokuno:


\par }{\Q \VS{10}“Nyandi uyu, úlangashiini nga lukula,

\par }{\QB anabuyahiri nga mwezi?

\par }{\Q Ali mu keyengana ngiꞌzuuba,

\par }{\QB anali wa kahebuuza ngaꞌbasirikaani ábali niꞌrembera.”»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{11}«Nꞌgamanukira mu ndekeera iwa irya ndalo yeꞌbiti byeꞌloozi,

\par }{\QB gira ndole ishibwe zeꞌnaazi.

\par }{\Q Nꞌgagendi lola, iri mizabibu keera yaleeta akafundo,

\par }{\QB kandi iri amakomamanga keera gayasa.


\par }{\Q \VS{12}Haliko, mu mitono yani, nanayami tondeera ukukuyifwija,

\par }{\QB nanayiyuvwa ngoꞌmundu úgweti úgarongoora igaare liꞌzibo.»




\par }\Chap{7}{\SP Abanyere beꞌYerusaleemu

\par }{\Q \VerseOne{1}«E munyere weꞌShulaami! Ugalukage!

\par }{\QB Ee! Ugaluke, maashi, gira tushubi kulola kwo.

\par }{\Q Aaho! Kituma kiki mugweti mugaloleera Umushulaami-kazi,

\par }{\QB ku kyanya ali mu kina bwija ha kati kaꞌbandu ba mu miziizi ibiri?»


\par }{\SP Umushosi

\par }{\Q \VS{2}«E muluzi-nyere, lola kweꞌshando zaawe zinonosiri bweneene.

\par }{\QB Kiri neꞌbibero byawe, biri mu simiisa ngana-ngana.

\par }{\QB Biri nga bungeni-ngeni úbukatulwa na naluganda nirizina.


\par }{\Q \VS{3}Hiꞌkondo lyawe hali umutanga mubumbirize.

\par }{\QB Mu kati kaagwo, muyijwiri idivaayi nunu.

\par }{\Q Ibunda lyawe liri nga kilundo kyeꞌngano.

\par }{\QB Yikyo kilundo kizungulusirwi noꞌtwaso tweꞌyungiyungi.


\par }{\Q \VS{4}Amabeere gaawe gombi, gali nga tusa twiꞌhasha,

\par }{\QB na nga nzobe zibiri.


\par }{\Q \VS{5}Igosi lyawe libuyahiri nga lwingo lwaꞌmahembe geꞌnjovu.

\par }{\QB Amasu gaawe gakeyengiini, nga birigo bya mu kaaya keꞌHeshibooni,

\par }{\QB hoofi noꞌlwivi lweꞌBati-Rabimu.

\par }{\Q Izuulu lyawe lishogonosiri, nga lwingo lweꞌLebanooni,

\par }{\QB ho bali mu langiiriza akaaya keꞌDamasiki.


\par }{\Q \VS{6}Itwe lyawe likunangusiri nga mugazi Karimeeri.

\par }{\QB Ibishungi byoꞌmushaku gwawe, biri byeꞌkituku-tuku.

\par }{\Q Ubwija bwagwo, bwangalungumiza kiri na mwami.


\par }{\Q \VS{7}E mukundwa wani, unonosiri ngana-ngana.

\par }{\QB Usimisiizi bweneene, unali mu hemurana.


\par }{\Q \VS{8}Ibumbo lyawe, lishogonosiri nga kiti kyeꞌkigazi.

\par }{\QB Amabeere gaawe, gali nga mihuli yeꞌbitumbwe.


\par }{\Q \VS{9}Kyo kitumiri nꞌgadetaga: “Bingwiriiri njonere ku kiti kyeꞌkigazi,

\par }{\QB gira ndootole kweꞌbitumbwe!”

\par }{\Q Imwani, amabeere gaawe gali nga mihuli yeꞌmizabibu.

\par }{\QB Umuuka gwawe guli mu huumura nga muhongolo gwaꞌmapera!


\par }{\Q \VS{10}Akanwa kaawe kali mu ndalusa nga divaayi nunu!»

\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q «Aahago! Iyo divaayi, ijalabande mu nda yoꞌmukundwa wani.

\par }{\QB Ee! Ishunguluke ku mishushu yage, inalenge ha kati ka miino!


\par }{\Q \VS{11}Niehe, ndi mundu woꞌmukundwa wani.

\par }{\QB Naye, nie ali mu kizi yidula naaho.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}«E mukundwa, yijaga, tugende mu mbingiro,

\par }{\QB tugendi gwejera mu bishoola.


\par }{\Q \VS{13}Tunashubi vyukira kare-kare, mu ndalo
zeꞌmizabibu,

\par }{\QB gira tulolage iri keera yatanga utufundo,

\par }{\QB kandi iri utufundo tukola mu yasa.

\par }{\Q Na kwakundi, tulolage iri amakomamanga keera gayasa.

\par }{\QB Yeyo munda, yo ngakuyerekera urukundo lwani.


\par }{\Q \VS{14}Imbuumuro nyiija yoꞌruvuto, ishabukiiri mu kyanyaanya.

\par }{\QB Ngiisi mulala gweꞌbitumbwe biija, keera gwatuyegeera.

\par }{\Q Halyagagi ibitumbwe bihyahya, neꞌbya keera.

\par }{\QB E mukundwa wani! Byebyo byo nꞌgagwanwa nakusingulira.»




\par }\Chap{8}{\SP Umunyere

\par }{\Q \VerseOne{1}«Aahago! Njubi siimiri kwo ube mushija wani,

\par }{\QB ye tukayonga ibeere liguma!

\par }{\Q Kwokwo, iri nangakusaka imbuga,

\par }{\QB nangayami kunyunyuguta, ndaanaye woꞌkungyokola.


\par }{\Q \VS{2}Njuba ngakuhisa mu nyumba ya maawe.

\par }{\QB Byoshi byo nyiji, ye kabinyigiriza.

\par }{\Q Keera nakanda umutobo gweꞌdivaayi mu makomamanga gaani.

\par }{\QB Njuba ngakunywesa gwo.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{3}«Ukuboko kwage kweꞌlumosho, kushiziri itwe lyani.

\par }{\QB Noꞌkuboko kwage kweꞌlulyo, kwo kunvumbatiiri.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}«E banyere beꞌYerusaleemu, namùyinginga, maashi!

\par }{\Q Mutakolwe mbu muyivyule mwoꞌlulungumizi,

\par }{\QB neꞌkihe kyalwo kitazi hika!»


\par }{\SH Urukundo luli neꞌmisi nga Narufu
\par }
{\SP Abanyere beꞌYerusaleemu

\par }{\Q \VS{5}«Nyandagi uyu úgweti úgazamuuka, mu kushaaga mwiꞌshamba,

\par }{\QB anashendamiiri ku mukundwa wage?»

\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q «Nꞌgakuvyulira ululungumizi mwiꞌdako lyeꞌkiti kiꞌpera,

\par }{\QB halya ho nyoko akayuvwirwa umukero, anakubuta.


\par }{\Q \VS{6}Umbiike mu mutima gwawe nga kamangu.

\par }{\QB Ee! Mbe nga kamangu ku maboko gaawe.

\par }{\Q Mukuba, urukundo luli noꞌbushobozi ngoꞌbwa Narufu.

\par }{\QB Uluugi lwalwo, luyamiri ho nga shinda.

\par }{\Q Ewe! Lugweti lugayami yaka nga muliro.

\par }{\QB Lunali mu singoola nga mbigi zaagwo.


\par }{\Q \VS{7}Urukundo mwene yulwo, amiiji mingi gatangaluzimya.

\par }{\QB Inyiiji zitangahasha ukuluzisa.

\par }{\Q Kundu umundu angagira mbu alutangage kweꞌbindu byage byoshi,

\par }{\QB angaba agweti agagayirizibwa naaho.»


\par }{\SP Bashija boꞌmukazi

\par }{\Q \VS{8}«Tugweti mwali witu mwanuke, útazi fundika amabeere.

\par }{\QB Aahago! Ulusiku agafundikwa, tugamúgirira biki?


\par }{\Q \VS{9}Iri angaba akiri munyere, kuli kudetaga kwo ali nga kibambaazi,

\par }{\QB tugamúzungulusa ulwingo lweꞌharija, mu kumúkingira.

\par }{\Q Haliko, iri angaba akola mushule, nga lwivi luyanuule, e maashi!

\par }{\QB Tugaluhamika mu kulukomerera kwoꞌlupahwa lweꞌkiti kyoꞌmwerezi.»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{10}«Niehe, nâli riiri kibambaazi,

\par }{\QB naꞌmabeere gaani, gali lwingo lukomu.

\par }{\Q Ku yukwo, ikyanya umukundwa wani ali mu mbona,

\par }{\QB ananziime bweneene.


\par }{\Q \VS{11}Mwami Sulumaani âli gweti indalo yeꞌmizabibu, i Baali-Hamooni.

\par }{\QB Iyo ndalo, anagitiiza abahiizi, gira bakizi gikoleesa.

\par }{\Q Ngiisi muguma wabo, anakizi tanga ibingorongoro kihumbi.


\par }{\Q \VS{12}Haliko niehe, indalo yani yeꞌmizabibu, iri yeꞌmwani nienyene, nganagikoleesa ngiisi kwo ndoziizi.

\par }{\Q Kwokwo, Sulumaani angabeerana neꞌbingorongoro byage kihumbi byeꞌharija.

\par }{\QB Haliko, ngiisi mulaazi, ngamúheereza ibingorongoro magana gabiri, gira akizi yiji gitanduula.»


\par }{\SP Umushosi

\par }{\Q \VS{13}«E mukundwa wani, we tuuziri mu ndalo!

\par }{\QB Abiira baani bakolaga bahiirwa, bwo bagweti bagayuvwa izu lyawe.

\par }{\Q Aahago! Na naani, ndongage ukukizi liyuvwa!»


\par }{\SP Umunyere

\par }{\Q \VS{14}«E mukundwa wani, uvwaruke,

\par }{\QB gira tugendanwe ku migazi áhali birya bikere íbiri mu huumura bwija.

\par }{\Q Tutibitire yo, nga kasa, kandi iri nga nzobe.»

\par }