\NormalFont\ShortTitle{2 Timoteyo}

{\MTB Amaruba ga kabiri ga Pahulu imwa

\par }{\MT Timoteyo

\par }{\IMT Indangiriro

\par }{\IP Yaga maruba, gayerekiini ngiisi kwo Pahulu akalaga Timoteyo ku kyanya Pahulu âli kola bu fwa. Pahulu anadeta kwo kundu abagoma bâli gweti bagaagira mbu bamúhangirire, haliko âli kizi fiitirwa ku bya Yesu. Anayereka Timoteyo amabi ágagaki koleka ku siku zeꞌmberuuka. Na kwakundi, ali mu múyereka kwo akizi yiyeka neꞌmbamba, iri anagira naaho íbitukwaniini.

\par }{\IP Pahulu anakengeeza Timoteyo ngiisi kwo âli kizi biika Yesu kwoꞌbwemeere, iri anayigenderera, noꞌkukundana, noꞌkuyihangaana mu kati kaꞌmalibu.

\par }{\IP Muziizi muguma gwiꞌsikamiro, guli mu 2 Timoteyo 2.15: «Wehe, ulyagagi mukozi wa Rurema. Kwokwo, ukizi gira umwete gwoꞌkusobaanura Igambo lyage ku bweranyange. Utanagwatwe neꞌshoni ku mukolwa gwawe. Noꞌbuzinda, Rurema anakuyemeere kwo uli mukozi mwija.»

\par }{\IS Íbiri mwo ku bwofi

\par }{\IO a) Indangiriro (1)

\par }{\IO b) Pahulu ahanuula Timoteyo (2)

\par }{\IO c) Pahulu akengula Timoteyo hiꞌgulu lyeꞌsiku zeꞌmberuuka (3)

\par }{\IO d) Pahulu alaga Timoteyo (4.1-18)

\par }{\IO e) Pahulu aseezerana (4.19-22)



\par }\ChapOne{1}{\SH Indangiriro
\par }
{\PP \VerseOne{1}Niehe Pahulu, nie
ndumwa ya Yesu
Kirisito, nga kwo Rurema aloziizi. Nꞌgatumwa kwo ngizi menyeesa abandu hiꞌgulu lyoꞌkulama mu kati ka Yesu Kirisito, ukukulikirana noꞌmuhango gwa Rurema. Kwokwo, nakuyandikira,

\VS{2}e Timoteyo, we mwana wani mukundwa. Daata Rurema na Nahamwitu Yesu Kirisito bakizi kugashaanira! Banakizi kubonera
ulukogo! Banakizi kuheereza noꞌmutuula!


\par }{\SH Tukizi kulikira Kirisito ku njira íkwaniini
\par }
{\PP \VS{3}Mu kukolera Rurema, ngweti ngayiyeka ku mabi, nga kwo bashokuluza baani nabo bâli kizi gira. Kwokwo, na naawe, ngweti ngakukengeera mu mahuuno gaani, ubushigi niꞌzuuba. Na ndi mu tanga kongwa imwage hiꞌgulu lyawe.

\VS{4}Ngi kengiiri ngiisi kwo ukalira hiꞌgulu lyani. Na ngola neꞌkyedu kyoꞌkushubi kubona, halinde ndonge ukushambaala ngana.


\par }{\PP \VS{5}Ngengiiri ngiisi kwo wâli kizi biika Rurema kwoꞌbwemeere, buzira bulyalya. Ndyagagi naꞌkasiisa kwo kiri na buno, kwokwo kwo ukiri mu gira. Bwobwo bwemeere, kiri na nyoko Ehunike, na nyokokulu Lohisi, nabo bwo bâli múbisiiri kwo.

\VS{6}Ikyanya nꞌgakubiikaga kwaꞌmaboko, haaho lyo ukahaabwa kirya kigabi na Rurema. Kwokwo, nakukengeeza kwo ukiyakirize!

\VS{7}Mukuba, Rurema atakatubiika mwoꞌmutima gwoꞌkuyoboha. Si akatubiika mwoꞌmutima gwoꞌbukalage. Gunali gwoꞌkukundana. Gunali gwoꞌkuyitonda.


\par }{\PP \VS{8}Kwokwo, utakizi fwa ishoni mu kutanga ubumasi hiꞌgulu lya Nahamwitu. Utanakizi fwa ishoni na hiꞌgulu lyani, mbu bwo njwesirwi hiꞌgulu lyage. Haliko na naawe, uyemeerage ukukizi libuuka hiꞌgulu lyeꞌMyazi Miija, ku bushobozi bwo uhaabirwi na Rurema.

\VS{9}Rurema keera
akatukiza, anatuhamagala kwo tube bandu baage beeru. Na íbitumiri agatukiza, kutali mbu bwo twakola bwija. Si bikulikiriini na ngiisi kwo âli mali gwanwa ashungika yenyene. Ikyanya ikihugo kitâli zaazi bumbwa, akalooza ukutubonera
ulukogo ku njira ya Yesu
Kirisito.

\VS{10}Na buno keera lukayerekanwa ku bweranyange mu kuyija kwage. Yesu ye
Lukiza witu, keera anasindaga Narufu, anayerekana ngiisi kwaꞌbandu bangalama imyaka neꞌmyakuula, ku njira ya íbiri mu Myazi Miija.


\par }{\PP \VS{11}Iyo Myazi Miija, Rurema keera akambiika, mbe
ndumwa yayo. Aloziizi kwo ngizi genda ngagimenyeesa mu bandu, na mbayigirize yo.

\VS{12}Yo na yeyo, yo itumiri ngweti ngalongaga yaga malibu.\FTNT{*}{{\FR 1:12 }{\FR{1.12
}}{\FT{Ku yikyo kyanya, Pahulu âli gweti agalibuukira mu nyumba yeꞌmbohe.
}}} Kundu kwokwo, ndayuvwiti ishoni. Nyiji Yesu bwija, ninamúbiisiri kwoꞌbwemeere. Na ndi naꞌkasiisa kwo ngiisi byo akanzikiiriza, ashobwiri ukukizi bilanga, halinde ukuhisa ku lusiku lwo agagaluka kwo.


\par }{\PP \VS{13}Ngiisi magambo go ukayuvwa imwani, ukizi gakania, bwo galyagagi goꞌkuli. Na kwakundi, ukengeere ukukizi biika Yesu Kirisito kwoꞌbwemeere, iri unakundana mu kati kaage.

\VS{14}Kwokwo naawe, ngiisi byo Rurema akusikiiriza, ukizi bilanga ku butabaazi bwoꞌMutima Mweru, bwo gwo gukoli tutuuziri mwo.


\par }{\PP \VS{15}Uyiji kwo abiitu booshi ba mu poroveesi yeꞌHaziya, bakasiga banjanda. Mu kati kaabo muli Fugelo, na Herimojene.


\par }{\PP \VS{16}Haliko, abandu ba mu nyumba ya Honesifooro, Nahano akizi bakejeerera! Mukuba, yehe, âli kizi yiji ndabaala mu makuba gaani. Atanagwatwa neꞌshoni, mbu bwo njwesirwi neꞌno minyororo.

\VS{17}Ikyanya akahikaga mu kaaya keꞌRumi, anayami gira umwete gwoꞌkunjakula, halinde anambona.

\VS{18}Uyiji bwija na ngiisi kwo âli kizi ndabaala na mu kaaya keꞌHefeso kwakundi. Ee! Ikyanya Nahano agagaluka, amúkejeerere!




\par }\Chap{2}{\SH Tukizi yihangaana mu kati ka Yesu Kirisito
\par }
{\PP \VerseOne{1}E mwana wani! Leka Yesu
Kirisito akizi kusikamya mu
lukogo lwage!

\VS{2}Amagambo go nâli kizi deta imbere lyoꞌtumasi twingi, na naawe ukagayuvwa. Na buno, ugasikiirizagye imwaꞌbandu bo uyemiiri, banabe bashobwiri ukukizi gayigiriza mu bandi.


\par }{\PP \VS{3}Ukizi ba musirikaani mwija wa Yesu
Kirisito, mu kukizi gooyera mu malibu kuguma na nyiitu.

\VS{4}Umusirikaani, iri angaba ali mu mukolwa gwage, atangashubi yifunda mu bindi-bindi. Si ali mu looza naaho ukusimiisa nahamwabo.

\VS{5}Kiri noꞌmundu úli mu kubiriza mu ndangwe kwakundi, iri angagira mbu ahime ku njira ítali nga yo, atangaki yambikwa
ulushembe lwoꞌbuhimi.

\VS{6}Noꞌmulimi naye, ikyanya ali mu fukerera mu kukola, ye kwiriiri atee toma ku mwimbu.

\VS{7}Yibi byo nakubwira, ukizi biyitoneesa kwo, halinde lyo Nahano akusobanulira byoshi.


\par }{\PP \VS{8}Mukizi kengeera kwo Yesu Kirisito akabutwa mwiꞌkondo lya mwami Dahudi, na ha nyuma lyoꞌkufwa, anazuuka mu bafwiri. Yeyo yeꞌMyazi Miija yo ndi mu genda ngamenyeesa mu bandu.

\VS{9}Yo na yeyo yo itumiri ngweti ngalonga gano malibu, na ngoli shwesirwi neꞌminyororo nga mwitani. Kundu kwokwo, igambo lya Rurema litashwesirwi.

\VS{10}Ngweti ngagooyera mu kati ka byoshi. Na íbitumiri ndi mu gooyera kwokwo, gira abandu bo Rurema keera akatoola, nabo bakalonge
ukukizibwa mu kati ka Yesu Kirisito, banalongage noꞌbulangashane bweꞌmyakuula!


\par }{\PP \VS{11}Yiri igambo likwaniini ukuyemeerwa:

\par }{\QB Iri twangafwagaga twe naye, tuganalamanwa.


\par }{\QB \VS{12}Neꞌri twangakizi gooyera, tugatwala twe naye.

\par }{\QB Haliko, iri twangamúyiyogookola, iri naye agatuyiyogookola.


\par }{\Q \VS{13}Na kundu twangaba tutali bemeera,

\par }{\QB si yehe ayamiri ali mwemeera. Mukuba, atashobwiri ukuyilahira.


\par }{\SH Umukozi úkwaniini imbere lya Rurema
\par }
{\PP \VS{14}Yaga mahano, ukizi gakengeeza abandu. Unabakengule imbere lya Rurema kwo batakizi hambanwa-hambanwa ku migeeza yaꞌmagambo. Si imbamba mwene yizo, ziryagagi za busha! Ikyanya abandu bali mu ziyuvwa, ziri mu basherebeza naaho.

\VS{15}Wehe, ulyagagi mukozi wa Rurema. Kwokwo, ukizi gira umwete gwoꞌkusobaanura Igambo lyage ku bweranyange. Utanagwatwe neꞌshoni ku mukolwa gwawe. Noꞌbuzinda, Rurema anakuyemeere kwo uli mukozi mwija.

\VS{16}Ikyanya abandu beꞌkihugo bali mu vujuuka mu bitali nga byo, ukizi biyiyeka. Mukuba, ikyanya bali mu biyifunda mwo, biri mu bahabura hala na Rurema.

\VS{17}Amigirizo gaabo, gali mu ba nga kihando íkigweti kigayenguula. Mu kati kaabo, muli Himenaayo na Fireeto.

\VS{18}Yabo bombi, bakahusha ukuli, mu kudeta kwo abafwiri keera bakazuuka. Na hiꞌgulu lyabo, abandu baguma batakiri mu yemeera Rurema.


\par }{\PP \VS{19}Kundu kwokwo, ibya Rurema biyamiri bisikamiri. Biryagagi nga lutaliro lukomu úluyimangisirwi kwo yaga magambo: «Nahano ayijagi ábali beꞌmwage.\FTNT{*}{{\FR 2:19 }{\FR{2.19
}}{\XT{Muharuuro 16.5.
}}}» Lunali luyandike na kwokuno: «Umundu, iri angayideta kwo ali mundu wa Nahano, akwiriiri atwikire ku mabi gaage.»


\par }{\PP \VS{20}Mu nyumba, muli mu ba ibirugu bya kwingi-kwingi. Biguma biri mu tulwa mu nooro, na mu harija. Byo biri mu koleesibwa kwabyo-kwabyo mu kati koꞌlushaagwa. Muli neꞌbindi íbikabaajwa mu biti, na íbikabumbwa mwiꞌbumba. Si byohe, biri mu koleesibwa ngiisi kyanya, buzira ulushaagwa.

\VS{21}Kwo na kwokwo, iri umundu
angayiyeruusa ku mabi, lyo agaaba akolaga kirugu íkiri mu koleesibwa ku lushaagwa. Ee! Agaaba keera ataluulwa na Nahano. Na ngiisi mikolwa miija yo akashungikirwa, anabe ali mu gigira, halinde anabe naꞌkamaro bweneene imwa Nahamwabo.


\par }{\PP \VS{22}Ukizi tibitaga amifwije mabi gaꞌkasore! Ahandu haago, ukizi fiitirwa ku bikwaniini imbere lya Rurema, na mu kubiika Rurema kwoꞌbwemeere, na mu kukundana, na mu kutuula mu mutuula, kuguma na ngiisi bandi ábagweti bagahuuna Nahano ku mutima
úguyeruusiri.


\par }{\PP \VS{23}Ikyanya abahwija bagavujuuka mu mbamba, ukizi bayiyeka. Uyijagi kweꞌkyanya abandu bali mu hambanwa, bali mu longa naaho mweꞌmilongwe.

\VS{24}Noꞌmukozi wa Nahano atakwaniini ukukizi longoozania. Si akwiriiri akizi nogera abandu booshi, anabe ayiji ukubayigiriza ku bwigenderezi.

\VS{25}Umukozi wa Nahano, ikyanya abandu bali mu giraga mbu bamúhangirire, akwiriiri akizi bayerekeza mu kati koꞌbutuudu. Mukuba, hali ikyanya Rurema angaki batabaala, halinde banatwikire ku buligo bwabo, banasobanukirwe neꞌbyoꞌkuli.

\VS{26}Neꞌkyanya bagaaba keera batumburukwa, lyo bagaaba bafuushuka mu mutego gwa Shetaani. Mukuba, yabo, keera Shetaani akabagwata imbohe, anakola mu bakoleesagya nga ngiisi kwo aloziizi.




\par }\Chap{3}{\SH Amabi ga mu siku zeꞌmberuuka
\par }
{\PP \VerseOne{1}Umenye bwija kwo mu siku zeꞌmberuuka, hagabaagaga amalibu makayu.

\VS{2}Abandu bagakizi yikundirira boonyene. Banakizi kunda neꞌfwaranga. Banakizi yihaya noꞌkuyiheemya, iri banatukana. Bagaaba batakiri mu simbaha ababusi baabo, kandi iri kutwaza ibya Rurema. Bataganakizi tanga kongwa.

\VS{3}Bagaaba batakiri mu kundana, kandi iri kukogana. Baganakizi gambana. Na ho bangayihangirira, bagakizi langama. Banakizi shomba amiija,

\VS{4}banakizi songerana. Bagaaba banamuhagi mu kati koꞌkuyidundulika. Na ho bangakunda Rurema, bagakizi yisimiisa mu byaꞌmagala.

\VS{5}Kundu bagaboneka nga bandu ba Rurema, haliko bagakizi lahira ubushobozi bwage. Abandu mwene yabo, hatagirage ye mugakomeeranwa.


\par }{\PP \VS{6}Baguma baabo, bali mu genda bagayinyovya-nyovya mu nyumba za beene, iri banagwataga imbira ibikazi bizeeze íbikoli zidohiirwi neꞌbyaha. Binabe bikoli lungumiirwi naꞌmifwije mabi ga kwingi-kwingi.

\VS{7}Kundu biri mu yama biloziizi ukuyigirizibwa, haliko bitashobwiri ukusobanukirwa neꞌbyoꞌkuli.

\VS{8}Yabo bandu, bali mu hangirira abandu ku byoꞌkuli, nga kwo Yane na Yambure bakahangirira abandu ku magambo ga Musa. Amenge gaabo, gakoli sherebiiri. Na ku luhande lwoꞌbwemeere, ehee! Keera bakayabirwa lwoshi-lwoshi.

\VS{9}Ubuhwija bwabo, bugaki yerekanwa ku bweranyange. Ee! Abandu booshi bagaki yibonera ibimbalambala byabo, nga kwaꞌbandu ba keera bakayibonera ibya Yane na Yambure.


\par }{\SH Tukizi sikama mu Mandiko Meeru
\par }
{\PP \VS{10}Haliko wehe, uyijagi ngiisi kwo ndi mu yigiriza, na ngiisi kwo nduuziri. Uyiji ngiisi kwo ndi mu shungika, na ngiisi kwo mbiisiri Rurema kwoꞌbwemeere. Uyiji na ngiisi kwo ndi mu yigenderera, na ngiisi kwo ndi mu kundana, na ngiisi kwo ndi mu yihangaana.

\VS{11}Na kwakundi, uyijagi na ngiisi kwo ndi mu libuzibwa, na kwo ndi mu longa amakuba. Uyiji ngiisi íbikamba kwo mu kaaya keꞌHandyokiya, na mu keꞌHikonyo, na mu keꞌLisitira. Ikyanya nꞌgalibuzibwa iyo munda, nâli kizi gooyera. Yago gooshi, Nahano akagangiza mwo.

\VS{12}Biryagagi ukuli, kweꞌkyanya abandu bali mu ba baloziizi ukusimbaha Rurema mu kati ka Yesu
Kirisito, bagakizi libuzibwa.

\VS{13}Abandu babi nabo, kuguma naꞌbalyalya, boohe, bagagenderera ukukizi bihuuka. Bagakizi tebana, iri nabo banakizi tebwa.


\par }{\PP \VS{14}Si wehe, amagambo go ukayigirizibwa, ulyagagi naꞌkasiisa kwo gali goꞌkuli. Kwokwo, gabe go ugakizi genderera mwo. Mukuba, balya bandu ábakakuyigiriza go, ubayiji bwija.

\VS{15}Ukulyokera ubwanuke bwawe, wâli koli yiji Amandiko Meeru. Gaago mandiko, gashobwiri ukukugira ube mwitegeereza, halinde ulongage
ukukizibwa mu kubiika Yesu Kirisito kwoꞌbwemeere.

\VS{16}Amandiko Meeru gooshi, gakayandikwa ku burongoozi bwa Rurema. Ganali naꞌkamaro mu kuyigiriza abandu. Ikyanya abandu bali mu giraga amahube, galya Mandiko gali mu bayerekeza, noꞌkubahubuula. Ganali mu bayereka ngiisi íbikwaniini imbere lya Rurema.

\VS{17}Ku njira yoꞌkukoleesa Amandiko Meeru, umundu wa Rurema agaaba akoli tungiini, anabe noꞌbulyo bwoꞌkukola ngiisi mikolwa miija.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Ndi niꞌgambo lyoꞌkukukomeereza imbere lya Rurema, neꞌmbere lya Yesu
Kirisito. Uyo Yesu, ye gashubi galukaga mu kihugo, anayimangike ubwami bwage, anatwe imaaja zaꞌbagumaana, neꞌza abafwiri.

\VS{2}Kwokwo, nakukomeereza kwo ukizi fiitirwa mu kuyigiriza abandu Igambo lyage, kuba ku kyanya kiija, kandi iri ku kibi. Ikyanya bali mu huba, ukizi bayerekeza, unakizi batetereza hiꞌgulu lyago. Na kwakundi, unakizi bakania imitima, iri unabayigiriza ku bwigenderezi bwoshi.


\par }{\PP \VS{3}Mukuba, ku kyanya íkigayija, abandu batagaki yemeera ukuyuvwiriza amigirizo goꞌkuli. Ikyanya bagakayirwa naꞌmifwije mabi, bagayikumaniza abigiriza bingi-bingi. Bagalooza mbu bakizi babwira amagambo goꞌkubayagaaga ulununiirizi lwa mu matwiri gaabo.

\VS{4}Bagalahira ukuyuvwiriza amagambo goꞌkuli, banakizi yidulumbika mu fumo za keera.


\par }{\PP \VS{5}Haliko wehe, ukizi ba masu mu kati ka byoshi! Neꞌkyanya ugalongaga amalibu, ukizi gagooyera mwo. Na kandi, ukizi menyeesa abandu Imyazi Miija. Mu bukozi bwawe, ukizi kola ngiisi íbikwaniini.


\par }{\PP \VS{6}Niehe, ngolaga bu tangwa ituulo lyoꞌkuyonwa umuko. Ikyanya kyani kyoꞌkulyoka mu kihugo keera kyahika.

\VS{7}Nâli kizi gaagala mwiꞌzibo liija. Na ngiisi byo nâli kizi kubiriza kwo, keera nabiyusa. Na buno buzinda, ngi kaniri mu kuyemeera Yesu.


\par }{\PP \VS{8}Buno, ngoli bikiirwi ulushembe, bwo ngoli kwaniini imbere lya Nahano. Yulwo lushembe, agambeereza lwo ku lusiku lwo agagaluka kwo, anabe ali mu twa imaaja ku njira yoꞌkuli. Ndanali nienyene naaho nie galongaga ulushembe. Si agaluheereza na ngiisi bandi ábali neꞌkyedu kyoꞌkubona ngiisi kwo agagaluka.


\par }{\SH Amagambo goꞌkusezerana
\par }
{\PP \VS{9}Ugirage umwete gwoꞌkuyija ino munda duba.

\VS{10}Mukuba, Deema akasiga anjanda hiꞌgulu lyoꞌkukunda ibyeꞌkihugo, anagenda mu kaaya keꞌTesaloniki. Kereseke naye keera agenda i Galatiya. Na Tiito anagenda i Dalimatiya.

\VS{11}Luka naaho ye tukoli sigaliinwi hano. Ikyanya ugayijaga, mukayije na Mariko. Mukuba, ambitiiri akamaro mu mukolwa gwani.

\VS{12}Tukiko, keera nꞌgamútuma mu kaaya keꞌHefeso.

\VS{13}Mu kuyija, ukandeetere na lirya ikooti lyo nꞌgasiga imwa Karipo, mu kaaya keꞌTorowa. Unandeetere na birya bitaabo. Neꞌngingwe, birya íbikagirwa mu mbu.


\par }{\PP \VS{14}Halegizandere, ulya mutuzi weꞌmiringa, akangirira buligo bweneene! Nahano agaki múhaniiriza ngana.

\VS{15}Ukizi ba makengwa hiꞌgulu lyage! Mukuba, âli kizi kayuka bweneene mu kugira mbu atuhangirire ku migirizo giitu.


\par }{\PP \VS{16}Ku kyanya nꞌgatondeeraga ukuyibulanira, ndaaye mundu úkayiji ndabaala. Si booshi bakasiga banjanda. Rurema abakejeerere!

\VS{17}Kundu kwokwo, Nahano âli kizi ba kuguma na naani, anambiika mweꞌmisi. Kwokwo, nanamenyeesa Imyazi Miija mu batali Bayahudi, halinde booshi banagiyuvwa. Na kandi, akangizagya na mu kanwa keꞌndare.

\VS{18}Na ngiisi ábaloziizi ukungirira agandi mabi, Nahano agagenderera ukukizi
ngiza mu kati kaago. Ubuzinda, âye mbise mu bwami bwage mwiꞌgulu, mu kati koꞌmutuula. Ayamage ali mu huuzibwa imyaka neꞌmyakuula! Bikizi ba kwokwo!


\par }{\PP \VS{19}Undamukize Pirisila na Hakila, naꞌbandu ba mu nyumba ya Honesifooro.

\VS{20}Herasito akasigala mu kaaya keꞌKorindo. Na Torofimo kwakundi, nꞌgamúsiga alwaziri mu kaaya keꞌMireto.

\VS{21}Ugirage umwete gwoꞌkuyija hano duba, ku kyanya isiku zeꞌmbeho zítazi hika. Heyubulo akulamusa, kuguma na Puude, na Liino, na Kilodya, naꞌbandi beene witu booshi.


\par }{\PP \VS{22}Nahano akizi beera mu mutima gwawe! Mweshi mukizi yamaga mugashaniirwi!

\par }