\NormalFont\ShortTitle{NEHEMI}

{\MT NEHEMI

\par }{\MTB sɛwɛ

\par }{\IMT Sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ

\par }{\IP Nehemi sɛwɛ wi yɛn na para na kee yɛgɛ sɛnlɛrɛ nda tì peli wa Ɛsidirasi sɛwɛ wi ni to na. Nehemi wìla pye Zhufuye mbele pàa koli ma kari pe ni wa kulowo pi ni wo wa. Wìla pye na tunŋgo piin Pɛrisi tara wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wo kan. Naa Nehemi wìla kaa ki logo ma yo Zheruzalɛmu ca mbogo kì jɔgɔ, a wì si saa wunlunaŋa wi yɛnri wuu yaga wi sɔngɔrɔ wa Zheruzalɛmu ca. A wunlunaŋa wì suu tɛgɛ Zhuda tara ti gboforonɛri. A wì si kari ma saa ca ki mbogo waga tunŋgo ki yɛgɛ sin.

\par }{\IP Sɛwɛ wi kɔnsaga koŋgbanŋga ki yɛn na para Nehemi wi sɔngɔrɔmɔ wa Zhuda tara ko sɛnrɛ na. Wi kɔnsaga shyɛn wogo ko yɛn naga nari yɛgɛ ŋga na leele pàa ya ma ca ki mbogo ki wa naa fɔnŋgɔ. Ali maga ta wagati lɛgɛrɛ na, leele pèle la yiri pe kɔrɔgɔ, mbe pe yɛgɛ kɔn mbogo ki waga wogo ki na, konaa ki fuun, pàa ya maga wa, a kì kɔ. Ko la pye yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (445) wolo li ni na Zhezu Kirisi wi fa se. Wa sɛwɛ wi kɔnsaga taanri wogo ki ni, ca woolo pàa gbogolo mbe logo saraga wɔfɔ Ɛsidirasi wi yeri wi Yɛnŋɛlɛ li lasiri sɛwɛ wi kara pe kan. Ki sɛnrɛ tìla leele pe sun wa pe kotogo na. A pè si pe kapere ti jɛn mari yaga, mɛɛ Yɛnŋɛlɛ li yɛnri. Pàa yere ki yerewe mbaa tanri Yɛnŋɛlɛ li lasiri wi na. Wa sɛwɛ wi kɔsaga, Nehemi wìla leele pe kajɔgɔrɔ ta gbegele konaa ma tara nawa kagala ke gbegele ma ke tɛgɛ naa fɔnŋgɔ.

\par }{\IP Laga ki sɛwɛ ŋa wi ni, Nehemi wùu yɛɛ naga fɔ wìla pye lere wa, ŋa wìla pye tagawa ni. Ɛɛn fɔ wìla pye fun lere wa, ŋa wìla pye gbegelefɔ. Pàa yiri wi kɔrɔgɔ pyelɔmɔ cɛnlɛ lɛgɛrɛ ni, ɛɛn fɔ wìla pɔ ki na ma fanŋga ta ma kalɛgɛrɛ pye mari yɔn fili Yɛnŋɛlɛ li woolo pe sɔgɔwɔ.

\par }{\IOT Sɛwɛ wi yɛn ma kɔɔnlɔ yɛgɛ ŋga na

\par }{\IO Nehemi wìla sɔngɔrɔ wa Zheruzalɛmu ca
{\IOR{1–2}}

\par }{\IO Pàa Zheruzalɛmu ca mboro ti wa naa fɔnŋgɔ
{\IOR{3–7}}

\par }{\IO Ɛsidirasi wìla Yɛnŋɛlɛ li lasiri wi kara
{\IOR{8.1-18}}

\par }{\IO Leele pàa pe kapere ti yo mari filige
{\IOR{9.1-37}}

\par }{\IO Leele pàa yɔn finliwɛ le naa fɔnŋgɔ Yɛnŋɛlɛ li ni
{\IOR{9.37–10.40}}

\par }{\IO Nehemi wìla tara nawa kagala ke lɛgɛrɛ gbegele naa fɔnŋgɔ
{\IOR{11–13}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Pàa Zheruzalɛmu ca ki sɛnrɛ yo \newline  Nehemi wi kan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Hakaliya pinambyɔ Nehemi wi sɛnyoro ti nda.

\par }{\PP Wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi\FTNT{†}{{\FR 1:1 }{\FR{1.1:
}}{\FT{Aritasɛrisɛsi: Ki yaa pye ndɛɛ Aritasɛrisɛsi Koŋgbanŋa wo lawi, wìla wi wunluwɔ pi pye maga lɛ yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa taanri ma yiri tijɛrɛ (464) wolo li na ma saa gbɔn yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa ma yiri tijɛrɛ (424) wolo li na, na Zhezu Kirisi wi fa se.}}} wi wunluwɔ pi yɛlɛ nafa wolo li ni, Kisilevu\FTNT{†}{{\FR 1:1 }{\FR{1.1:
}}{\FT{Kisilɛvu yeŋge ki ma saa to ma yala novamburu yeŋge naa desamburu yeŋge ki ni.}}} yeŋge ki ni, mi Nehemi mala ta wa wunluwɔ ca Suzi ki ni,

\VS{2}Hanani ŋa wìla pye na nɔsepiile wo wa, a wo naa leele pele ni pè si yiri wa Zhuda tara ma pan wa Suzi ca. A mì si pe yewe Zhufuye mbele pàa koro go na pe wogo na, poro mbele pàa yiri wa kulowo pi ni wa Babilɔni tara ma sɔngɔrɔ wa Zhuda tara ti ni we, konaa ma yewe Zheruzalɛmu ca ki wogo na.

\VS{3}A pè silan yɔn sogo ma yo fɔ mbele pàa koro go na ma yiri wa kulowo pi ni, pe yɛn wa Zhuda kinda wi ni, wa jɔlɔgɔ gbɔgɔ konaa fɛrɛ ti ni. Zheruzalɛmu ca mbogo kì toori fun, a ki yeyɔnrɔ kɔɔrɔ tì sogo\XREF{†}{{\XO 1:3 }{\XO{1.3:
}}{\XT{2 Wunlu 25.8-10; 2 Kuro 36.19; Zhere 52.12-14}}}.


\par }{\SH Nehemi wìla Yɛnŋɛlɛ li yɛnri \newline  Zhufuye pe kan
\par }
{\PP \VS{4}Naa mìla kaa ki sɛnrɛ ti logo sanga ŋa ni, a mì si cɛn ma gbele. Na nawa pìla tanga na na ma piliye lɛgɛrɛ ta. A mì si
yeŋge le ma Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri li yɛnri ma yo fɔ:


\par }{\PP \VS{5}«E, Yawe Yɛnŋɛlɛ, Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri, Yɛnŋɛlɛ ma yɛn ma gbɔgɔ, ma yɛn fyɛrɛ ni. Ma yɛn ma mbele ndanla, a pɔ̀ɔn ŋgasegele ke lɛ na tanri ke na, ma ma koro ma
yɔn finliwɛ pi na pe ni, konaa ma koro sinŋɛ pe ni.

\VS{6}Mi yɛn nɔɔ yɛnri, ma yɛgɛ wa na yeri, ma nuŋgbolo jan, mi ŋa ma tunmbyee yɛnrɛwɛ mba mila yɛnri ma yeri, maa logo. Mi yɛn nɔɔ yɛnri sɔnlɔ naa yembinɛ, ma tunmbyeele,
Izirayɛli woolo pe kan. Mì yere woro Izirayɛli woolo we kapere ti wogo ki na, to nda wè pye ma na we. Mi naa na go woolo pe ni wè kapere pye ma na.

\VS{7}Wè kapegbɔgɔ pye ma na, katugu wee ma ŋgasegele, naa ma kondɛgɛŋgɛlɛ konaa ma kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ ke yigi mbaa tanri ke na, koro ŋgele màa kan ma tunmbyee Moyisi wi yeri we.

\VS{8}Sɛnrɛ nda màa yo ma tunmbyee Moyisi wi kan, a wìri yo, mila ma yɛnri ma jatere pye ti na; màa yo fɔ: ‹Na yaga ka pye mbasinmbele na ni, mi yaa ye purɔ mbe ye jaraga cɛngɛlɛ sanŋgala ke sɔgɔwɔ\XREF{†}{{\XO 1:8 }{\XO{1.8:
}}{\XT{Levi 26.33; Dete 4.27; 28.64; 30.1-4}}}.

\VS{9}Ɛɛn fɔ na yaga sɔngɔrɔ mbe pan na kɔrɔgɔ, mbanla ŋgasegele ke yigi mbaa tanri ke na, kona ali na kaa pye yè jaraga ma kari wa dunruya wi kɔsaga ki na, mi yaa sa ye gbogolo wa ki laga ki na, laga ŋga mì wɔ mbaa na yɛɛ nari wa ki ni, mi yaa ye lɛ mbe pan ye ni wa ki ni\XREF{†}{{\XO 1:9 }{\XO{1.9:
}}{\XT{Dete 30.2,4,8; 1 Sami 7.3; 1 Wunlu 8.47}}}.› »


\par }{\PP \VS{10}«Pe yɛn ma tunmbyeele ma pye ma woolo. Mboro mà pe shɔ ma yawa gbɔɔ po naa ma fanŋga ki ni.

\VS{11}Ee, Yawe Yɛnŋɛlɛ, mi yɛn nɔɔ yɛnri, maga yaga ma nuŋgbolo jan ma mi ŋa ma tunmbyee na yɛnrɛwɛ pi logo. Ma tunmbyeele mbele pè yɛnlɛ na fyɛ ma yɛgɛ, ma pe yɛnrɛwɛ pi logo fun. Kala na mila jaa mbe pye nala, ki yaga, ma ti li yɔn na kan, jaŋgo wunlunaŋa wi kajɛŋgɛ pye na kan.»

\par }{\PP Ma si yala, ki sanga wi ni, wunlunaŋa wìla pye na yaara nda woo, muwi mìla pye ti kanfɔ wi yeri.




\par }\Chap{2}{\SH Wunlunaŋa wìla konɔ kan \newline  Nehemi wi yeri, a wì sɔngɔrɔ \newline  wa Zheruzalɛmu ca
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi wunluwɔ pi yɛlɛ nafa wolo li ni, nisan\FTNT{†}{{\FR 2:1 }{\FR{2.1:
}}{\FT{Nisan yeŋge ki ma saa to ma yala marisi yeŋge naa avirili yeŋge ki ni.}}} yeŋge ki ni, pilige ka, a mì si duvɛn ŋa pàa pan wunlunaŋa wi kan wi lɛ maa kan wi yeri. Maga lɛ wa mi fa yɛgɛ san wi yɛgɛ na gbɛn, na ko pilige ko ma.

\VS{2}A wunlunaŋa wì silan yewe ma yo fɔ: «Yiŋgi na, a mà si yɛgɛ san, ma si yala ma woro na yaa? Yaraga ka kpɛ ma, ma nawa po pì piri ma na.»

\par }{\PP Kona, a mì si fyɛ fɔ jɛŋgɛ.

\VS{3}A mì si wunlunaŋa wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Wunlunaŋa, Yɛnŋɛlɛ sa yinwetɔnlɔgɔ kan ma yeri! Ki yaa pye mɛlɛ mi se si yɛgɛ san? Na tɛlɛye pe fanra ti yɛn ca ŋga ni kì tɔngɔ, a kasɔn ki yeyɔnrɔ kɔɔrɔ ti sogo\XREF{†}{{\XO 2:3 }{\XO{2.3:
}}{\XT{2 Wunlu 25.8-10; 2 Kuro 36.19; Zhere 52.12-14}}}.»


\par }{\PP \VS{4}Kona, a wunlunaŋa wì silan yewe ma yo fɔ: «Yiŋgi maa jaa mbe pye ma kan?»

\par }{\PP A mì si Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri li yɛnri,

\VS{5}mɛɛ wunlunaŋa wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Na kaa pye kɔɔn ndanla wunlunaŋa, na kaa pye mi ŋa ma tunmbyee na kala lɔɔn ndanla, konɔ kan na yeri mbe kari wa Zhuda kinda wi ni, wa ca ŋga na tɛlɛye pe fanra ti yɛn we, jaŋgo mbe saga kan naa fɔnŋgɔ.»

\VS{6}Ma wunlunjɔ wi ta wìla pye ma cɛn le wunlunaŋa wi tanla, a wunlunaŋa wì silan yewe ma yo fɔ: «Wagati jori ma yaa pye wa ki kondangala li na? Ma yaa sɔngɔrɔ mbe pan sanga wiwiin ni?» A kì si wunlunaŋa wi ndanla, a wì si konɔ kan na yeri. A mì silan pansanga wi naga wi na.


\par }{\PP \VS{7}Ko puŋgo na, a mì si wunlunaŋa wi pye fɔ: «Na kaa pye kɔɔn ndanla wunlunaŋa, tara nda wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri, ki yaga ma sɛwɛɛlɛ kan na yeri mbe sa pe kan ti gboforonɛriye pe yeri, jaŋgo panla yaga mbe toro fɔ sa gbɔn wa Zhuda tara.

\VS{8}Ma sɛwɛ wa kan na yeri fun mbe saa kan Asafu wi yeri, wo ŋa wi yɛn wunlunaŋa wi kɔlɔgɔ ki welefɔ, jaŋgo wi tire kan na yeri. Mi yaa ti tɛgɛ mbe
malaga sigego ŋga wa
shɛrigo gbɔgɔ ki tanla ki kɔɔrɔ ti gbegele ti ni, naa ca ki mbogo yeyɔngɔ kɔɔrɔ ti ni, konaa mi jate na wɔnlɔgo ki ni.» A wunlunaŋa wì sigi sɛwɛɛlɛ pe kan na yeri, katugu Yɛnŋɛlɛ làa pye nala go singi.


\par }{\PP \VS{9}Kona gboforonɛriye mbele pàa pye wa tara nda wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri, a mì si saa wunlunaŋa wi sɛwɛɛlɛ pe kan pe yeri. Wunlunaŋa wìla maliŋgbɔɔnlɔ teele, naa shɔn lugufɛnnɛ pinlɛ na ni pe sanla torogo\XREF{†}{{\XO 2:9 }{\XO{2.9:
}}{\XT{Dete 30.1-5}}}.

\VS{10}Sanbala ŋa wìla yiri wa Horɔn ca wo naa Amɔ cɛnlɛ woolo naŋa Tobiya ŋa wìla pye wunlunaŋa wi kagala yɛgɛ wɔfɔ, naa pàa kaa ki logo ma yo fɔ lere wà pan mbe kajɛŋgɛ pye
Izirayɛli woolo pe kan, a kì si pe mbɛn fɔ jɛŋgɛ.


\par }{\SH Nehemi wìla Zheruzalɛmu ca \newline  mbogo ki cɛnlɔmɔ pi wele
\par }
{\PP \VS{11}Naa mìla kaa gbɔn wa Zheruzalɛmu ca, a mì si wogo piliye taanri.

\VS{12}Ko puŋgo na, a mì si yiri yembinɛ la ni mi naa leele pele ni jɛnri. Ɛɛn fɔ ŋga na Yɛnŋɛlɛ làa le wa na nawa mbe pye wa Zheruzalɛmu ca, mi sila ki yo lere kpɛ kan. Yaayogo ka yɛgɛ sila pye wa na yeri kaawɔ sofile ŋa mi maa nuru wi na wo cɛ.

\VS{13}Mìla yiri yembinɛ li ni ma toro wa Gbunlundɛgɛ konɔ yeyɔngɔ ki ni, mɛɛ kari wa
Yarifɛlɛgɛ gbegbeŋge pulugo ki yeri, konaa ma kari wa Kayege yeyɔngɔ ki yeri, ma Zheruzalɛmu ca mbogo ki wele jɛŋgɛ ma toro. Mbogo ki lara tà la toori lagapyew, a ki yeyɔnrɔ kɔɔrɔ tì sogo.

\VS{14}Kona, a mì si kari yɛgɛ naa, ma saa Pulugo yeyɔngɔ ki wele konaa wunlunaŋa wi tɔnmɔ wege ki ni. Ɛɛn fɔ mìla pye sofile ŋa na, wi sila torosaga ta wa ki laga ki na.

\VS{15}Ki yembinɛ nuŋgba li ni, a mì si saa toro wa Sedirɔn lafoŋgologo ki ni ma mbogo ki wele. Ko puŋgo na, a mì si sɔngɔrɔ ma saa ye wa Gbunlundɛgɛ konɔ yeyɔngɔ ki ni ma kari na go.


\par }{\PP \VS{16}Ca ki teele pe sila na karisaga ki jɛn konaa ŋga mìla pye na piin ki ni, katugu ali ma pan ma gbɔn ki wagati wi na, mi sila yaraga ka kpɛ yo Zhufuye pe ni, nakoma
saraga wɔfɛnnɛ, nakoma legbɔɔlɔ, nakoma ca ki teele, nakoma leele mbele fuun pàa pye na tunŋgo ka yɛgɛ piin pe ni.

\VS{17}Kona, a mì si pe pye fɔ: «Jɔlɔgɔ ŋga we na, yege wele! Zheruzalɛmu ca kì tɔngɔ, a kasɔn kìgi yeyɔngɔ kɔɔrɔ ti sogo. Ye yiri we Zheruzalɛmu ca mbogo ki kan naa fɔnŋgɔ, jaŋgo mbege fɛrɛ kala li laga we yɛɛ na.»

\VS{18}Na Yɛnŋɛlɛ làa tɔn na na yɛgɛ ŋga na konaa wunlunaŋa wìla sɛnrɛ nda yo na kan, a mì siri yɛgɛ yo pe kan. Kona, a pè sho fɔ: «Ye yiri wege kan!» Kì pye ma, a pè si kotogo le pe yɛɛ ni mbege tunŋgo jɛŋgɛ ki pye.


\par }{\PP \VS{19}Ɛɛn fɔ, Sanbala ŋa wìla yiri wa Horɔn ca, wo naa Amɔ cɛnlɛ woolo naŋa Tobiya ŋa wìla pye wunlunaŋa wi kagala yɛgɛ wɔfɔ, konaa Larabuye naŋa Geshɛmu wi ni, naa pàa kaa ki wogo ki logo, a pe nɛɛ tɛgɛ we na, na we tifaga, ma sho fɔ: «Yiŋgi yaa piin yɛɛn? Yaa jaa mbe yiri mbe je wunlunaŋa wi na wi le?»

\VS{20}A mì si pe yɔn sogo ma yo fɔ: «Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri, li yaa we saga mbe we tunŋgo ki yɔn. Woro mbele li tunmbyeele, we yaa yiri mbe to mbogo ki na mbege kan. Yoro wo na, ye tasaga woro wa Zheruzalɛmu ca ki ni, fanŋga kpɛ woro ye ni ki ca ŋga ki go na, pe se ka nawa to ye na laga ki ni fyew.»




\par }\Chap{3}{\SH Zhufuye pàa Zheruzalɛmu ca \newline  mbogo ki kan naa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, a
saraga wɔfɛnnɛ to Eliyashibu wo naa wi sefɛnnɛ saraga wɔfɛnnɛ sanmbala pe ni, pè si yiri ma Simbaala yeyɔngɔ mbogo ki kan, maga le Yɛnŋɛlɛ kɛɛ, mɛɛ ki kɔrɔ piile pe le. A pè si mbogo ki kan naa fɔ ma saa gbɔn Meya sanŋgazo titɔnlɔwɔ wi na, maga le Yɛnŋɛlɛ kɛɛ fun, fɔ ma saa gbɔn Hananeyɛli sanŋgazo titɔnlɔwɔ wi na.


\par }{\PP \VS{2}A Zheriko ca fɛnnɛ pè si mbogo laga ka kan ma taga Eliyashibu wi na. A Imiri pinambyɔ Zakuri wì si mbogo laga ka kan ma taga poro na.


\par }{\PP \VS{3}A Senaa setirige piile poro si Mbɛŋgɛlɛ yeyɔngɔ mbogo ki kan, maga gona wi biri, ma kɔɔrɔ le ki na, mɛɛ sɔgɔyaara naa gbaseere le ki na.


\par }{\PP \VS{4}Uri pinambyɔ Meremɔti ŋa wìla pye Hakɔzi pishyɛnwoo, a wì si mbogo laga ka kan ma taga poro na.

\par }{\PP Berekiya pinambyɔ Meshulamu ŋa wìla pye Meshezabeyɛli pishyɛnwoo, a wì si mbogo laga ka kan ma taga wo na.

\par }{\PP A Baana pinambyɔ Zadɔki wì si mbogo laga ka kan ma taga poro na.


\par }{\PP \VS{5}A Tekowa ca fɛnnɛ pè si mbogo laga ka kan ma taga wo na. Ɛɛn fɔ Tekowa ca fɛnnɛ pe yɛkeele pe sila yɛnlɛ mbe pe yɛɛ tirige tunŋgo teele pe kan mbe tunŋgo ki pye.


\par }{\PP \VS{6}Paseya pinambyɔ Yoyada, naa Besodiya pinambyɔ Meshulamu, a poro si Yeyɔngɔ lɛgɛ ki gbegele, maga gona wi biri, ma kɔɔrɔ le ki na, naa ki sɔgɔyaara konaa ki gbaseere ti ni.


\par }{\PP \VS{7}Gabawɔn ca fɛnnɛ naŋa Melatiya, naa Meronɔti ca fɛnnɛ naŋa Yadɔn, naa Gabawɔn ca fɛnnɛ poro naa Mizipa ca fɛnnɛ pe ni, a poro si mbogo laga ka kan ma taga poro na. Gboforonɛri ŋa wìla pye wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri, pa ki woolo pàa pye wa wi kinda wi ni.


\par }{\PP \VS{8}Haraya pinambyɔ Uziyɛli ŋa wìla pye tɛ gbɔnfɛnnɛ pe ni, a wì si mbogo laga ka kan ma taga poro na.

\par }{\PP Hananiya ŋa wìla pye nuwɔ taanyaara gbegelefɔ, a wì si mbogo laga ka kan ma taga le wo na. Pàa tunŋgo ki pye fɔ ma saa gbɔn wa laga ŋga Zheruzalɛmu ca mbogo kìla pye ma liri ki na.


\par }{\PP \VS{9}A Huri pinambyɔ Erefaya wì si kan ma taga le wo na. Wìla pye Zheruzalɛmu ca kinda wi walaga nuŋgba yɛgɛfɔ.


\par }{\PP \VS{10}A Harumafu pinambyɔ Yedaya wì si mbogo laga ka kan ma taga wo na, le wi yɛɛra go ki yɛsinmɛ pi na. A Hashabiniya pinambyɔ Hatushi wì si kan ma taga le wo na.


\par }{\PP \VS{11}Harimu pinambyɔ Malikiya naa Pahati Mowabu pinambyɔ Hashubu poro la mbogo ki laga ka kan ma pinlɛ Yira sanŋgazo laga ki ni.


\par }{\PP \VS{12}Halohɛshi pinambyɔ Shalumu ŋa wìla pye Zheruzalɛmu ca kinda wi walaga nuŋgba yɛgɛfɔ, a wo naa wi sumborombiile pe ni pè si mbogo laga ka kan ma taga poro na.


\par }{\PP \VS{13}Hanuni naa Zanowa ca woolo pè si Gbunlundɛgɛ konɔ yeyɔngɔ ki gbegele. Pàa ki kan maga kɔɔrɔ ti le, ma sɔgɔyaara konaa gbaseere le ki na. Mbe taga wa ko na, pàa mbogo ka kan mɛtɛrɛ cɛnmɛ kaŋgurugo (500) fɔ ma saa gbɔn wa Kayege yeyɔngɔ ki na.


\par }{\PP \VS{14}Erekabu pinambyɔ Malikiya ŋa wìla pye Bɛti Hakɛrɛmu ca kinda wi yɛgɛfɔ, a wì si Kayege yeyɔngɔ ki gbegele. Wìla ki kan maga kɔɔrɔ ti le, ma sɔgɔyaara konaa gbaseere le ki na.


\par }{\PP \VS{15}Kɔli Hoze pinambyɔ Shalumu ŋa wìla pye Mizipa ca kinda wi yɛgɛfɔ, a wì si Pulugo yeyɔngɔ ki gbegele. Wìla ki kan maga gona wi biri, maga kɔɔrɔ ti le, ma sɔgɔyaara konaa gbaseere le ki na. Kona mbogo ŋga kìla pye na kee wa Silowe pulugo ki yeri, wa wunlunaŋa wi naŋgɔ kɔlɔgɔ ki tanla, a wì sigi kan fɔ ma saa gbɔn wa lugusara nda ti maa tinri na yiin wa Davidi ca ki ni ti na.


\par }{\PP \VS{16}Ŋa wìla tunŋgo pye ma taga wo na, wo lawi ŋa Azibuki pinambyɔ Nehemi. Wìla pye Bɛti Zuri ca kinda walaga ki yɛgɛfɔ. Wìla mbogo ki gbegele fɔ ma saa gbɔn wa Davidi wi gboolo lesaga ki yɛsinmɛ na, fɔ ma saa gbɔn wa tɔnmɔ wege ki na konaa wa maliŋgbɔɔnlɔ kotogofɛnnɛ pe go ki na.


\par }{\PP \VS{17}A
Levi setirige piile pèle si mbogo laga ka kan ma taga wo na. Poro la wɛlɛ Bani pinambyɔ Erehumu; a Hashabiya si tunŋgo pye ma taga wo na. Wo wìla pye Keyila ca kinda wi walaga nuŋgba yɛgɛfɔ.

\VS{18}Wa wo puŋgo na, Henadadi pinambyɔ Bavayi ŋa wìla pye pe sefɔ wì si kan ma taga wi na. Wìla pye Keyila ca kinda wi walaga nuŋgba yɛgɛfɔ.

\VS{19}A Zhozuwe pinambyɔ Ezɛri wì si tunŋgo pye ma taga le wo na. Wìla pye Mizipa cafɔ. Wìla mbogo ki laga ka yɛgɛ kan. Kìla pye wa maliŋgbɔnyaara tɛgɛsaga ki yɛsinmɛ na fɔ ma saa gbɔn wa mbogo ki yɛnlɛ li na.


\par }{\PP \VS{20}Wa wo puŋgo na, a Zabayi pinambyɔ Baruki wì si bala ma mbogo laga ka kan ma taga le wo na, maga lɛ le mbogo ki yɛnlɛ li na fɔ ma saa gbɔn wa
saraga wɔfɛnnɛ to Eliyashibu wi go yeyɔngɔ ki na.

\VS{21}Wa wo puŋgo na, Uri pinambyɔ Meremɔti ŋa wìla pye Hakɔzi pishyɛnwoo wì si mbogo laga ka kan ma taga le wo na, maga lɛ le Eliyashibu go yeyɔngɔ ki na fɔ ma saa gbɔn wa wi go ki kɔsaga ki na.

\VS{22}Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye ma cɛn wa Zheruzalɛmu ca ki kanŋgara na lara ti ni, a poro si kan ma taga le wo na.

\VS{23}Wa poro puŋgo na, a Bɛnzhamɛ naa Hashubu pè si kan pe yɛɛra yinrɛ ti yɛsinmɛ na ma taga le pe na. A Maaseya pinambyɔ Azariya ŋa wìla pye Ananiya pishyɛnwoo wì si kan ma taga le pe na wa wi go ki yɛsinmɛ na.

\VS{24}Wa wo puŋgo na, a Henadadi pinambyɔ Binuyi wì si mbogo laga ka kan ma taga le wi na, maga lɛ le Azariya go ki na fɔ ma saa gbɔn wa mbogo ki yɛnlɛ li na, wa logologo wi ni.


\par }{\PP \VS{25}A Uzayi pinambyɔ Palali wì si kan wa mbogo ki yɛnlɛ lo naa sanŋgazo titɔnlɔwɔ wi yɛsinmɛ na, ma yɛgɛ wa wunlunaŋa go ki yeri, wa kaso go ki tanla. A Parewɔshi pinambyɔ Pedaya wì si mbogo laga ka kan ma taga le wo na.

\VS{26}Netiniyɛnye\FTNT{†}{{\FR 3:26 }{\FR{3.26:
{\QT{Netiniyɛnye:}} Poro pàa pye na tɔnmɔ kori konaa na kanŋgirɛ jaa na paan ti ni wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni. Pàa pye kulolo ma yiri cɛngɛlɛ kele yɛgɛ ni (Ɛsidi 2.43).}}} poro mbele pàa pye tunmbyeele wa
shɛrigo gbɔgɔ ki ni pàa pye ma cɛn wa Ofɛli tinndi wi na, a poro si mbogo ki kan fɔ ma saa gbɔn wa Tɔnmɔ yeyɔngɔ ki yɛsinmɛ na, ma wa yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri konaa sanŋgazo titɔnlɔwɔ wi yɛsinmɛ na.

\VS{27}A Tekowa ca fɛnnɛ pè si mbogo laga ka kan ma taga le poro na, maga lɛ le sanŋgazo gbɔɔ titɔnlɔwɔ wi yɛsinmɛ pi na fɔ ma saa gbɔn wa Ofɛli tinndi mbogo ki na.


\par }{\PP \VS{28}Maga lɛ le Shɔnye yeyɔngɔ ki na, a saraga wɔfɛnnɛ pè si mbogo laga ka kan ma kari, pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pàa kan pe yinrɛ ti yɛsinmɛ na.

\VS{29}Wa poro puŋgo na, a Imɛri pinambyɔ Zadɔki wì si mbogo laga ka kan ma taga poro na le wi yɛɛra go ki yɛsinmɛ na. Shekaniya pinambyɔ Shemaya ŋa wìla pye yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeyɔngɔ ki kɔrɔsifɔ, a wì si mbogo laga ka kan ma taga wo na.

\VS{30}Wa poro puŋgo na, Shelemiya pinambyɔ Hananiya naa Zalafu pinambyɔ kɔgɔlɔni woo Hanuni wi ni, pè si mbogo laga ka kan ma taga poro na. A Berekiya pinambyɔ Meshulamu wì si mbogo laga ka kan ma taga le poro na, wa wi go ki yɛsinmɛ na.


\par }{\PP \VS{31}Wa wo puŋgo na, Malikiya ŋa wìla pye tɛ gbɔnfɛnnɛ wo wa, a wì si mbogo laga ka kan ma taga wo na, fɔ ma saa gbɔn wa Netiniyɛnye naa pɛrɛfɛnnɛ pe yinrɛ ti na, wa Mifikadi yeyɔngɔ ki yɛsinmɛ pi na, fɔ ma saa gbɔn wa sanŋgazo ŋa wa mbogo ki yɛnlɛ li na wi na.

\VS{32}Mbogo ŋga kìla pye sanŋgazo ŋa wa mbogo ki yɛnlɛ li na wo naa Simbaala yeyɔngɔ ki sɔgɔwɔ pi ni, a tɛ gbɔnfɛnnɛ poro naa pɛrɛfɛnnɛ pe ni, pè sigi mbogo ki kan.


\par }{\SH Zhufuye pe juguye pàa pye \newline  naga jaa mbe pe tunŋgo \newline  ki yerege
\par }
{\PP \VS{33}Naa Sanbala wìla kaa ki logo ma yo fɔ we yɛn na Zheruzalɛmu ca mbogo ki kanni sanga ŋa ni, a kì suu mbɛn, a wì si nawa ŋgban fɔ jɛŋgɛ. Kona, a wì nɛɛ tɛgɛ Zhufuye pe na\FTNT{†}{{\FR 3:33 }{\FR{3.33:
}}{\FT{Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛɛlɛ pele ni, ki sɛwɛ ŋa wi go tijɛrɛ wogo pa ki ma lɛ le konɔ nafa ma yiri kɛ ma yiri taanri wolo li lɛsaga.}}}.

\VS{34}Wìla ki yo wi ca woolo poro naa
Samari ca maliŋgbɔɔnlɔ pe kan, ma yo fɔ: «Ki Zhufuye fanŋgɔgɔ fɛnnɛ mbele yɛɛn, yiŋgi tunŋgo paa piin yɛɛn? Paa ki yaan ndɛɛ we yaa pe yaga pe pe tunŋgo ki kɔ konaa mbe saraga wɔ pe Yɛnŋɛlɛ li yeri wi le? Pe mbe ya mbe mbogo ki kan mbege kɔ pilige nuŋgba wi le? Sinndɛɛrɛ nda kasɔn kìri sogo, a tì tɔn wa taambugɔ ki ni, poro mbe ya mberi yirige funwa na naa, mbe mbogo ki kan ti ni naa kɛ?»


\par }{\PP \VS{35}Amɔ cɛnlɛ woolo naŋa Tobiya wìla pye le wi tanla, a wo sho fɔ: «Ye pe yaga pege kan san! Ali na tafɔlɔyan ka yew mbe to pe sinndɛɛrɛ mbogo ŋga ki na, ki yaa toori.»


\par }{\PP \VS{36}Kona, a mì sho fɔ: «E, we Yɛnŋɛlɛ, nuŋgbolo jan ma logo we yeri, katugu pe yɛn na we tifaga. Pe yɛn na we tifaga yɛgɛ ŋga na, ki yaga ki tifagawa kala li sɔngɔrɔ poro yɛrɛ jate pe na. Ma pe le tara ta yɛgɛ woolo kɛɛ, pe pe koli pe kari pe ni kulolo tara ta yɛgɛ ni.

\VS{37}Maga ka pe kajɔɔgɔ ki kala yaga pe na. Maga ka pe kapere ti kɔ mberi wɔ wa ma yɛgɛ sɔgɔwɔ, katugu woro mbele we yɛn na mbogo ki kanni pè we tɛgɛlɛ.»

\VS{38}Kì pye ma, a wè si mbogo ki kan maga fili. Wàa ki wa maga yirige ma gbɔn fɔ wa ki yagawa pi nandogomɔ, katugu leele pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pàa tunŋgo ki lɛ pe kotogo ki ni fuun ki ni.




\par }\Chap{4}{\PP \VerseOne{1}Ɛɛn fɔ, naa Sanbala, naa Tobiya, naa Larabuye, naa Amɔ cɛnlɛ woolo poro naa Asidɔdi ca fɛnnɛ pe ni pàa kaa ki logo sanga ŋa ni ma yo fɔ Zheruzalɛmu ca mbogo ki kanga ki yɛn na kee yɛgɛ, mbogo ki lara nda tì toori, a ti yɛn na tɔnni na kee, a pè si nawa ŋgban fɔ jɛŋgɛ.

\VS{2}A pe ni fuun pè si yɔn le mbe kari sa to Zheruzalɛmu ca ki na, jaŋgo mbege gbɔn mbege piri.


\par }{\PP \VS{3}Kì pye ma, a wè si we Yɛnŋɛlɛ li yɛnri, mɛɛ kɔrɔsiri pyefɛnnɛ tɛgɛtɛgɛ paa laga ki kɔrɔsi sɔnlɔ naa yembinɛ mbaa we go singi pe na.

\VS{4}Konaa ki ni fuun, Zhuda tara woolo pàa pye na yuun fɔ: «Mbele paa tunŋgo ki piin, pe fanŋga kila koo, ma si yala sinndɛɛrɛ gbogolosara ti yɛn ma lɛgɛ bere. We se ya mbege mbogo ŋga ki kan.»

\VS{5}We juguye poro na, pàa pye naga yuun ma yo fɔ pe yaa ka pan mbe gbɔn laga we sɔgɔwɔ, we se ka pye ki jɛnmɛ, we se ka yaraga ka yan, fɔ pe yaa ka pan mbe gbɔn laga mbe we gbo mbe tunŋgo ki yerege.


\par }{\SH Nehemi wìla maliŋgbɔnyaara \newline  kan tunmbyeele pe yeri
\par }
{\PP \VS{6}Ma si yala Zhufuye mbele pàa pye ma cɛn wa we juguye pe ni, pàa pan pansaga kɛ ma pan ma we kɔgɔri fɔ: «Yaga kanŋga kɛɛ ŋga fuun na, pe yaa pan mbe to ye na.»

\VS{7}Ki kala na, mbogo kìla pye ma were lara nda na, a mì si leele pele tɛgɛtɛgɛ wa ti puŋgo na, ma pinlɛ ti lara nda tìla pye kpeŋgele ti ni. Mìla pe tɛgɛtɛgɛ seye seye, tokobiye, naa njaanra konaa sandira ni pe kɛɛ.

\VS{8}Naa mìla kaa pe wele ma toro ma kɔ, a mì si legbɔɔlɔ, naa tara teele konaa leele sanmbala pe pye fɔ: «Yaga ka fyɛ pe yɛgɛ. Ye nawa to we Fɔ wi na, wo ŋa wì gbɔgɔ ma pye fyɛrɛ ni. Ye malaga ki gbɔn ye sefɛnnɛ, naa ye pinambiile, naa ye sumborombiile, naa ye jɛɛlɛ konaa ye yinrɛ ti kan.»


\par }{\PP \VS{9}Naa we juguye pàa kaa ki logo ma yo fɔ pè we kɔgɔri, a Yɛnŋɛlɛ lì ŋga pàa kɔn mbe pye ki jɔgɔ, kona, a wè si sɔngɔrɔ ma saa na mbogo ki kanni, we ni fuun nuŋgba nuŋgba naa we tunŋgo.

\VS{10}Maga lɛ le ko pilige ko na, we woolo pe walaga la pye na tunŋgo piin, walaga sanŋga ko la pye ma gbɛgɛlɛ njaanra ni pe kɛɛ, naa
tugurɔn sigeyaara ni, naa sandira ni konaa malaga gbɔndeere ni pe na. Mbele pàa pye teele pàa pye ma yere wa Zhuda tara woolo pe ni fuun pe puŋgo na.

\VS{11}Mbele pàa pye na mbogo ki waa konaa mbele pàa pye na tuguro ti lee nakoma nari tungu, pàa pye na tunŋgo ki piin kɛɛ nuŋgba ni, ma maliŋgbɔnyaara ti yigi kɛɛ sanŋga ki ni.

\VS{12}Mbogo wafɛnnɛ pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pàa pye pe tokobiye pe ni pè pɔpɔ wa pe sɛnŋgɛlɛ ke na nɛɛ tunŋgo ki piin. Mbanlaga winfɔ wìla pye ma yere le na tanla.

\VS{13}A mì sigi yo legbɔɔlɔ, naa teele konaa leele sanmbala pe kan fɔ: «Tunŋgo ki yɛn ma gbɔgɔ, ki fogo ki yɛn ma tɔnlɔ, we si yɛn ma yere mbogo ki tanla ma lalilali we yɛɛ ni.

\VS{14}Ki kala na, na yaga ka mbanlaga winmɛ pi logo mbe ye ta laga ŋga fuun ni, ye pan ye gbogolo laga we tanla. We Yɛnŋɛlɛ li yaa malaga ki gbɔn we kan\XREF{†}{{\XO 4:14 }{\XO{4.14:
}}{\XT{Ɛki 14.14; 2 Sami 5.24; 2 Kuro 13.15}}}.»

\VS{15}Pa wàa pye na tunŋgo ki piin ki pyelɔmɔ mba pi na ma. We ni, walaga nuŋgba la pye na tunŋgo piin njaanra ti ni pe kɛɛ, mbege lɛ lalaaga ki na fɔ sa gbɔn wɔnŋgɔlɔ ke sa yiri yembinɛ.


\par }{\PP \VS{16}Ki wagati wi ni, mìla ki yo leele pe kan naa ma yo fɔ pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pe saa wɔnlɔ wa Zheruzalɛmu ca poro naa pe tunŋgo pyeyɛɛnlɛ pe ni, jaŋgo yembinɛ waa ca ki go singi, sɔnlɔ na we sila tunŋgo ki piin.

\VS{17}Mi naa na sefɛnnɛ nambala pe ni, naa na tunmbyeele konaa laga kɔrɔsifɛnnɛ mbele pàa pye na ni, we sila we yaripɔrɔ ti wɔ we yɛɛ na. We ni fuun nuŋgba nuŋgba we maliŋgbɔnyaara to naa we tɔnmɔ po cɛ pìla pye we yeri\FTNT{†}{{\FR 4:17 }{\FR{4.17:
}}{\FT{Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛɛlɛ pele ni, pège yo wa ma yo fɔ: We ni fuun nuŋgba nuŋgba we maliŋgbɔnyaara tìla pye we kɛɛ fɔ ndɛɛ na we kaa kee sa woli ko we mari tɛgɛ.}}}.




\par }\Chap{5}{\SH Nehemi wìla Zhufuye \newline  pe kambasinnde ti yɛgɛ wɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ki wagati wi ni, a nambala pèle si yiri wa janwa wi ni poro naa pe jɛɛlɛ, nɛɛ para pe sefɛnnɛ Zhufuye pe na.

\VS{2}Pèle la pye na yuun fɔ: «Woro naa we pinambiile naa we sumborombiile wè lɛgɛ. Waa jaa pe
bile wa kan we yeri, jaŋgo waa kaa we ta we pɔgɔ.»


\par }{\PP \VS{3}A pele nɛɛ yuun fɔ: «Fuŋgo sanga ni, we ma we kɛɛrɛ, naa we
ɛrɛzɛn kɛɛrɛ konaa we yinrɛ ti kan yɛrɛ jorowo na mbe bile ta mbaa kaa, puŋgo na mbe tɔnli taga wa peri sɔngɔrɔ we na.»


\par }{\PP \VS{4}Pèle yɛgɛ la pye na yuun fɔ: «We daga mbe we kɛɛrɛ konaa we ɛrɛzɛn kɛɛrɛ ti kan mbe penjara jin, puŋgo na mbe tɔnli taga wa peri sɔngɔrɔ we na, jaŋgo mbe ta mbe wunlunaŋa wi lambo wi sara.

\VS{5}Ma si yala woro naa we tara woolo pe ni we yɛn cɛnlɛ nuŋgba woolo. We piile poro naa pe piile pe ni pe yɛn nuŋgba. Konaa ki ni fuun, wè jori fɔ na we pinambiile poro naa we sumborombiile pe kaan kulolo. We sumborombiile pèle pye kulolo makɔ. Fanŋga si koro we ni naa, katugu we kɛɛrɛ naa we ɛrɛzɛn kɛɛrɛ tì pye pele woro.»


\par }{\PP \VS{6}Naa mìla kaa pe jɔlɔgɔ kala lo naa ki sɛnrɛ ti logo sanga ŋa ni, a na nawa pì si ŋgban fɔ jɛŋgɛ.

\VS{7}A mì sigi kɔn maga tɛgɛ mbe sɛnŋgbanra yo legbɔɔlɔ poro naa tara teele pe na. Mìla pe pye fɔ: «Mɛlɛ, a ye nɛɛ ye sefɛnnɛ pe jinni yaara ni nɛɛ tɔnli jaa pe go na\XREF{†}{{\XO 5:7 }{\XO{5.7:
}}{\XT{Ɛki 22.25; Levi 25.35-37; Dete 23.19-20}}}?» Kì pye ma, a mì si finliwɛ gbɔɔ pa pye mbege kala li yɛgɛ wɔ.

\VS{8}A mì si pe pye fɔ: «We mbe ya ŋga pye, wège pye ma we sefɛnnɛ Zhufuye mbele pàa pe yɛɛ pɛrɛ kulolo cɛngɛlɛ kele yɛgɛ yeri pe go shɔ. Koni yoro yɛrɛ ye yɛn na ye sefɛnnɛ pe pɛrɛ. Ye si yɛn na pe pɛrɛ yɛrɛ we tara woolo poro yeri.» Ɛɛn fɔ, a pè si pyeri, pe sila na yɔn sogo?


\par }{\PP \VS{9}Ko puŋgo na, a mì sho naa fɔ: «Ŋga ye yɛn na piin ki woro ma yɔn. Ye ja daga mbaa tanri mbaa fyɛ we Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ, jaŋgo we juguye, poro mbele pe yɛn cɛngɛlɛ kele yɛgɛ woolo paga ka fɛrɛ wa we na.

\VS{10}Mi fun, mi naa na sefɛnnɛ pe ni, naa na tunmbyeele pe ni, wè pele jin penjara naa yarilire ni. Koni ye ti wege fɔgɔ ki kala yaga pe na\FTNT{†}{{\FR 5:10 }{\FR{5.10:
}}{\FT{Moyisi lasiri wìla ki naga ma yo lere si daga mbaa nii wi tara woo wa go na, mbaa wi yɛɛ yɔngɔ fyɔnwɔ mba pì to wi tara woo wi na po kala na (}}{\XT{Yuuro 119.36; Eza 56.9-12; 57.17; Zhere 6.13; 8.10; 22.13-17; Eze 22.12-13; 33.31}}{\FT{). Naa Nehemi wìla kaa ki wogo ki yan ma tara woolo pe na, a wì sho fɔ pe fyɔnwɔ fɛnnɛ pe fɔrɔ ti kala yaga pe na.}}}.

\VS{11}Mila ye yɛnri fɔ ye pe kɛɛrɛ, naa pe ɛrɛzɛn kɛɛrɛ, naa pe oliviye tire konaa pe yinrɛ ti sɔngɔrɔ pe na nala. Penjara, naa bile, naa duvɛn fɔnŋɔ konaa sinmɛ mba yè shɔ pe yeri ye tɔnli, yeri sɔngɔrɔ pe na fun.»


\par }{\PP \VS{12}A pè silan yɔn sogo ma yo fɔ: «Ŋga mà yo, we yaa ki pye. We yaa ti ni fuun ti sɔngɔrɔ pe na. We se yaraga ka kpɛ shɔ pe yeri naa.» Kona, a mì si
saraga wɔfɛnnɛ pe yeri, ma ti a leele pè wugu pe yɛgɛ na mbe tanga sɛnrɛ nda pàa yo ti na.

\VS{13}Ko puŋgo na, a mì silan derigbɔgɔ jufa wi yangara ma sho fɔ: «Na lere ŋa fuun si tanga wi sɛnyoro ti na, Yɛnŋɛlɛ ligi fɔ wi yangara ki yangaralɔmɔ mba pi na fun, mboo wɔ wa wi go woolo pe sɔgɔwɔ, wuu kɛɛ yaara ti la, wi kɛwaga mbe yiri.» A janwa wi ni fuun wì sho fɔ: «Anmiina.» A pè si Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɔn. A leele pè si tanga ma yala pe sɛnyoro ti ni.


\par }{\PP \VS{14}Maga lɛ pilige ŋga ni wunlunaŋa wìla na tɛgɛ Zhuda kinda wi go na, ko kɔrɔ wo yɛn maga lɛ wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi wunluwɔ pi yɛlɛ nafa wolo li na fɔ ma saa gbɔn pi yɛlɛ nafa ma yiri kɛ ma yiri shyɛn wolo li na, ki yɛgɛlɛ kɛ ma yiri shyɛn ke ni, nizara ŋa wi maa woo wunlunaŋa wi yeri, mi naa na sefɛnnɛ pe ni we sila wa kpɛ shɔ leele pe yeri wi pye we yɔn suro.

\VS{15}Teele mbele pè keli ma cɛn na yɛgɛ, pàa pye na leele pe tege, na yaakara naa duvɛn shoo pe yeri konaa warifuwe pyɔ nafa shyɛnzhyɛn ni. Ki teele pe tunmbyeele pàa pe tegere ti ŋgban leele pe na. Ɛɛn fɔ, mi wo na, Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ fyɛrɛ ti kala na, mi sigi wogo ŋga ka pye.

\VS{16}Ɛɛn fɔ, mi jate mì mbogo ki kanga tunŋgo ki pye. Na tunmbyeele pe ni fuun pàa tunŋgo ki pye. Wee kɛrɛ kpɛ lɔ lere yeri.

\VS{17}Mbe taga wa ko na, Zhufuye poro naa legbɔɔlɔ mbele pàa pye na nii wa na tabali wi na, pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa shyɛn ma yiri kɛ (150); poro la pye pe yɛ mbele pàa pye na yinrigi we kanŋgara na cɛngɛlɛ ke ni na paan we kɔrɔgɔ pe ni.

\VS{18}Pilige nuŋgba nuŋgba pyew, napɔlɔ nuŋgba wi ma yiri wa na yeri mbe gbo mbe sɔgɔ, naa simbaala jɛmbɛlɛ kɔgɔlɔni konaa sannjɛrɛ lɛgɛrɛ ni. Piliye kɛ kɛ pyew, pàa pye na duvɛn cɛnlɛ lɛgɛrɛ gbegele na kan ma yala ŋa wìla daga wi ni. Konaa ki ni fuun, tasaga ŋga kìla daga mbaa kaan tara ti to wi yeri, mi sila pye naga shoo leele pe yeri, katugu mbogo tunŋgo kìla pye ma gbɔgɔ leele pe go na ma toro.


\par }{\PP \VS{19}E, na Yɛnŋɛlɛ, jatere pye na na, ma kajɛŋgɛ pye na kan, ŋga fuun mì pye ki leele mbele pe kan ki kala na.




\par }\Chap{6}{\SH Zhufuye pe juguye \newline  pàa yiri pe kɔrɔgɔ naa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, Sanbala, naa Tobiya, naa Larabuye naŋa Geshɛmu konaa we juguye sanmbala pe ni pè sigi logo ma yo fɔ mì mbogo ki kan makɔ, fɔ ki lara nda tìla toori ka sila koro wa naa. Ki sanga wi ni, yeyɔnrɔ kɔɔrɔ to cɛ tìla koro mi sila le.

\VS{2}Kona, a Sanbala naa Geshɛmu ni pè si tunŋgo torogo wa na yeri mala pye ma yo fɔ mbe kari wa, mi naa poro ni, we sa we yɛɛ yan wa Kefirimu ca, wa Ono gbunlundɛgɛ ki ni. Pàa pye naga jate mbe kapege pye na na.

\VS{3}Ɛɛn fɔ, a mì si pitunmbolo torogo wa pe yeri pe sa pe yɔn sogo pe yo fɔ: «Tunŋgo gbɔgɔ yɛn na na mbe pye, ki kala na, mi se ya kari wa ye yerege ki na. Na mi ka yiri mbe kari wa ye yeri, pa tunŋgo ki yaa yere.»


\par }{\PP \VS{4}Ɛɛn fɔ, a pè sigi tunŋgo nuŋgba ki tun na yeri fɔ ma saa gbɔn tunsaga tijɛrɛ. A mi fun mì si pe yɔn sogo ki sɛnrɛ nuŋgba nda ti ni.


\par }{\PP \VS{5}Ki yɔnlɔ kaŋgurugo wolo li na, a Sanbala wì suu tunmbyee lefɔnŋɔ wi torogo wa na yeri ki sɛnrɛ nuŋgba ti ni, sɛwɛ wà la pye wi kɛɛ ŋa wìla pye yɛnlɛgɛ.

\VS{6}Kìla pye ma yɔnlɔgɔ wa ki sɛwɛ wi ni fɔ: «Pe yɛn naga yuun wa cɛngɛlɛ ŋgele kè ye maga ke sɔgɔwɔ, fɔ mboro naa Zhufuye pe ni yaa jaa mbe yiri mbe je wunlunaŋa wi na. A Geshɛmu fun wìgi wogo nuŋgba ki yo maga filige na kan. Fɔ ko kì ti mà mbogo ki kan naa fɔnŋgɔ. Pe yɛrɛ naga yuun fun fɔ maa jaa mbe pye pe wunlunaŋa.

\VS{7}Fɔ mà yɛrɛ
Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pele wɔ pege yari wa Zheruzalɛmu ca ma wogo na, fɔ wunlunaŋa yɛn laga Zhuda tara. Koni ki sɛnrɛ cɛnlɛ nda ti se koro na tii gbɔn wa wunlunaŋa wi na. Ki kala na, ma pan we yɛɛ yan.»


\par }{\PP \VS{8}Kona, a mì suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Sɛnrɛ nda maa yuun ta kpɛ woro wa kaselege. Mboro màri jate mari yo ma yɛ.»


\par }{\PP \VS{9}Ki leele mbele pe ni fuun pàa pye na jaa mbe we kan waa fyɛ. Pàa pye naga jate fɔ ki sɛnrɛ ti yaa we wire ti fanla we na, mbe ti we tunŋgo ki yerege.

\par }{\PP E, Yɛnŋɛlɛ, ki yaga ma fanŋga le na ni koni mbe tunŋgo pye!


\par }{\PP \VS{10}Ko puŋgo na, pilige ka, Delaya pinambyɔ Shemaya ŋa wìla pye Metabeyɛli pishyɛnwoo, a mì si kari wi kɔrɔgɔ wa wi go. Mìla saa wi ta wì go ki tɔn wi yɛɛ na. A wì silan pye fɔ: «Pan we kari wa Yɛnŋɛlɛ li go ki ni, wa
shɛrigo gbɔgɔ ki laga
kpoyi ki ni we sa we yɛɛ yan. We kɔɔrɔ ti tɔn we yɛɛ na, katugu leele pele yɛn na jaa mbe pan mbɔɔn gbo. Pe yaa si pan mbɔɔn gbo yembinɛ.»


\par }{\PP \VS{11}Ɛɛn fɔ, a mì suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Mi woro ko lere wo wa, ŋa wi ma fe. Lere wiwiin wi yɛn paa mi yɛn wi sa ye wa shɛrigo gbɔgɔ ki ni, poo yaga yinwege na? Mi se ye wa fyew.»


\par }{\PP \VS{12}A mì sigi wele maga yan fɔ Yɛnŋɛlɛ lo ma làa wi tun na yeri, ɛɛn fɔ Sanbala naa Tobiya poro pàa wi kan penjara ni, a wì si pan maga Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ ti yo na wogo na.

\VS{13}Pàa ki penjara ti kan wi yeri, jaŋgo wi pan wilan pye mbe fyɛ, mbe ta mbe yɛnlɛ wi sɛnyoro ti na, mbe kapege ka pye. Kona wi mbaa ko kala lo lɛ mbanla mɛgɛ ki jɔgɔ, mbe fɛrɛ wa na na\FTNT{†}{{\FR 6:13 }{\FR{6.12-13:
}}{\FT{Ŋga lasiri wì yo lere si daga mbe pye, naa Shemaya wìla pye na jaa Nehemi wigi pye, ko ki yɛn naga nari ma yo Shemaya wi yɛn Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ yagboyoo (}}{\XT{Dete 13.3; 18.20; Eza 8.19-20}}{\FT{).}}}.


\par }{\PP \VS{14}E, na Yɛnŋɛlɛ, jatere pye Tobiya naa Sanbala pe na, ma pe sara ma yala pe kapyegele ke ni, ma jatere pye fun Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ jɛlɛ Nowadiya wi na konaa Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ sanmbala pe na, poro mbele pàa pye na jaa mbanla pye mbaa fyɛ we.


\par }{\PP \VS{15}Kì pye ma, mbogo ki kanga kìla kɔ Eluli\FTNT{†}{{\FR 6:15 }{\FR{6.15:
}}{\FT{Eluli yeŋge ki ma saa to ma yala uti yeŋge naa sɛpitamburu yeŋge ko ni. Mbogo ki kanga kìla kɔ yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (445) wolo lo ni, eluli yeŋge ki ni, na Zhezu Kirisi wi fa se.}}} yeŋge ki pilige nafa ma yiri kaŋgurugo wogo ki na. Pàa ki tunŋgo ki pye piliye nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri shyɛn ni.

\VS{16}Naa we juguye pe ni fuun konaa cɛngɛlɛ ŋgele ke yɛn ma we maga, pàa kaa ki wogo ki logo, a pè si fyɛ, ma fɛrɛ shɔ fɔ jɛŋgɛ, katugu pàa ki jɛn ma yo fɔ ki tunŋgo kìla pye ma yala Yɛnŋɛlɛ li nandanwa kala lo ni.


\par }{\PP \VS{17}Ki wagati wi ni, Zhuda tara legbɔɔlɔ pèle la pye na sɛwɛɛlɛ torogi Tobiya wi kan, a wo fun wila pele torogi pe kan.

\VS{18}Ko la pye ma, katugu Zhuda tara woolo pe lɛgɛrɛ la wugu ma yɔn kan Tobiya wi yeri mbe pye wi ni, mà jɛn wìla pye Zhufuye naŋa Ara wi pinambyɔ Shekaniya wi nafɔ. Tobiya wi yɛɛra pinambyɔ Yohana wìla Berekiya pinambyɔ Meshulamu wi sumborombyɔ wi pɔri wi jɔ.

\VS{19}Pè yɛrɛ la pye na Tobiya wi mɛtanga yinri na yɛgɛ sɔgɔwɔ konaa na kee ma saa nala sɛnrɛ yuun wi kan fun. Tobiya wìla pye na sɛwɛɛlɛ torogi na kan, jaŋgo mbanla kan mbaa fyɛ.




\par }\Chap{7}{\SH Pàa pye na Zheruzalɛmu ca \newline  ki go singi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Naa mbogo kìla kaa kan ma kɔ, a mì sigi yeyɔnrɔ kɔɔrɔ ti lele. A wè si yeyɔnrɔ kɔrɔsifɛnnɛ, naa yurukɔɔlɔ konaa
Levi setirige piile pe tɛgɛtɛgɛ wa pe tunndo ti na.

\VS{2}A mì si Zheruzalɛmu ca kagala ke go le na nɔsepyɔ Hanani wo naa Hananiya pe kɛɛ, wo ŋa wìla pye
malaga sigego ki go na we, katugu wìla pye lesinŋɛ, na fyɛ Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ ma wɛ lelɛgɛrɛ na.

\VS{3}A mì sigi yo pe kan fɔ Zheruzalɛmu ca kɔɔrɔ tii daga mbaa yɛngɛlɛ fɔ sa gbɔn yɔnlɔ ki sa ŋgban. Yɔnlɔkɔgɔ kɔɔrɔ ti daga mbe tɔnndɔ mbe sɔgɔsɔgɔ sanni yeyɔnrɔ kɔrɔsifɛnnɛ pe sa tigi tunŋgo ki na paa kee. Zheruzalɛmu ca woolo paa ca ki kɔrɔsi paa ki waa paa pe yɛɛ kaan. Pele mbe yere wa ca ki kɔrɔsiri pyesara ti ni. Pele mbe yereyere wa pe yinrɛ ti yɛsinmɛ na.


\par }{\PP \VS{4}Zheruzalɛmu ca nawa pìla pye ma pyɛɛlɛ konaa ma gbɔgɔ. Ɛɛn fɔ leele pe sila pye ma lɛgɛ wa ki ni, ki yinrɛ ti sila si ta mbe kan naa fɔnŋgɔ.


\par }{\SH Zhufuye koŋgbanmbala mbele \newline  pàa yiri wa kulowo pi ni \newline  ma sɔngɔrɔ ma pan pe tara
\par }
{\R (Ɛsidi 2.1-70)

\par }{\PP \VS{5}Kona, a na Yɛnŋɛlɛ lì sigi le wa na nawa fɔ mbe legbɔɔlɔ, naa tara teele konaa leele sanmbala pe yeri mbe pe gbogolo mbe pe jiri. Leele mbele pàa keli ma yiri wa kulowo pi ni ma pan, pàa pe jiri ma pe mɛrɛ ti yɔnlɔgɔ sɛwɛ ŋa ni, a mì suu yan. A mì si wele wa wi ni, maga yan wa fɔ:


\par }{\PP \VS{6}Babilɔni tara wunlunaŋa Nebukanezari wìla Zhuda kinda woolo mbele koli ma kari pe ni wa kulowo pi ni, mbele pàa kaa sɔngɔrɔ ma yiri wa kulowo pi ni ma pan wa Zheruzalɛmu ca, wa Zhuda kinda wi ni, pe ni fuun nuŋgba nuŋgba wa pe cara ti ni, pe mɛrɛ ti nda:

\VS{7}Zorobabɛli, naa Zhozuwe, naa Nehemi, naa Azariya, naa Araamiya, naa Nahamani, naa Maridoshe, naa Bilishan, naa Misiperɛti, naa Bigivayi, naa Nehumu konaa Baana poro pàa pe yɛgɛ sin ma pan pe ni.

\par }{\PP Izirayɛli woolo nambala pe yɔn koyi ŋga yɛɛn:


\par }{\PP \VS{8}Parewɔshi setirige piile pàa pye lere waga shyɛn naa cɛnmɛ naa nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (2 172).


\par }{\PP \VS{9}Shefatiya setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (372).


\par }{\PP \VS{10}Ara setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (652).


\par }{\PP \VS{11}Pahati Mowabu setirige piile, poro mbele pàa yiri wa Zhozuwe naa Zhowabu seye yi ni, pàa pye lere waga shyɛn naa cɛnmɛ kɔlɔtaanri naa lere kɛ ma yiri kɔlɔtaanri (2 818).


\par }{\PP \VS{12}Elamu setirige piile pàa pye lere waga kele naa cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri tijɛrɛ (1 254).


\par }{\PP \VS{13}Zatu setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔtaanri naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (845).


\par }{\PP \VS{14}Zakayi setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa taanri (760).


\par }{\PP \VS{15}Binuyi setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa shyɛn ma yiri kɔlɔtaanri (648).


\par }{\PP \VS{16}Bebayi setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa ma yiri kɔlɔtaanri (628).


\par }{\PP \VS{17}Azigadi setirige piile pàa pye lere waga shyɛn naa cɛnmɛ taanri naa nafa ma yiri shyɛn (2 322).


\par }{\PP \VS{18}Adonikamu setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa taanri ma yiri kɔlɔshyɛn (667).


\par }{\PP \VS{19}Bigivayi setirige piile pàa pye lere waga shyɛn naa nafa taanri ma yiri kɔlɔshyɛn (2 067).


\par }{\PP \VS{20}Adini setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri kaŋgurugo (655).


\par }{\PP \VS{21}Atɛri setirige piile mbele pàa yiri wa Ezekiyasi sege ki ni, pàa pye lere nafa tijɛrɛ ma yiri kɛ ma yiri kɔlɔtaanri.


\par }{\PP \VS{22}Hashumu setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa ma yiri kɔlɔtaanri (328).


\par }{\PP \VS{23}Bezayi setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa ma yiri tijɛrɛ (324).


\par }{\PP \VS{24}Harifu setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ naa kɛ ma yiri shyɛn (112).


\par }{\PP \VS{25}Gabawɔn ca woolo pàa pye lere nafa tijɛrɛ ma yiri kɛ ma yiri kaŋgurugo.


\par }{\PP \VS{26}Betilɛɛmu ca woolo, naa Netofa ca woolo pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa tijɛrɛ ma yiri kɔlɔtaanri (188).


\par }{\PP \VS{27}Anatɔti ca woolo pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa ma yiri kɔlɔtaanri (128).


\par }{\PP \VS{28}Bɛti Azimavɛti ca woolo pàa pye lere nafa shyɛn ma yiri shyɛn.


\par }{\PP \VS{29}Kiriyati Yeyarimu ca woolo, naa Kefira ca woolo konaa Beerɔti ca woolo pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa shyɛn ma yiri taanri (743).


\par }{\PP \VS{30}Arama ca woolo konaa Geba ca woolo pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa ma yiri nuŋgba (621).


\par }{\PP \VS{31}Mikimashi ca woolo pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa ma yiri shyɛn (122).


\par }{\PP \VS{32}Betɛli ca woolo konaa Ayi ca woolo pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa ma yiri taanri (123).


\par }{\PP \VS{33}Nebo ca sanŋga ki woolo pàa pye lere nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri shyɛn.


\par }{\PP \VS{34}Elamu sanŋa wi setirige piile pàa pye lere waga kele naa cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri tijɛrɛ (1 254).


\par }{\PP \VS{35}Harimu setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa (320).


\par }{\PP \VS{36}Zheriko ca woolo pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (345).


\par }{\PP \VS{37}Lɔdi ca, naa Hadidi ca konaa Ono ca woolo pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa ma yiri nuŋgba (721).


\par }{\PP \VS{38}Senaa ca woolo pàa pye lere waga taanri naa cɛnmɛ kɔlɔjɛrɛ naa nafa ma yiri kɛ (3 930).


\par }{\PP \VS{39}Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye Yedaya setirige piile, ma yiri wa Zhozuwe sege ki ni, pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔjɛrɛ naa nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri taanri (973).


\par }{\PP \VS{40}Imɛri setirige piile pàa pye lere waga kele naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (1 052).


\par }{\PP \VS{41}Pashuri setirige piile pàa pye lere waga kele naa cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kɔlɔshyɛn (1 247).


\par }{\PP \VS{42}Harimu setirige piile pàa pye lere waga kele naa kɛ ma yiri kɔlɔshyɛn (1 017).


\par }{\PP \VS{43}Levi setirige piile mbele pàa pye Zhozuwe, naa Kadimiyɛli pe seye woolo ma yiri wa Hodiva setirige ki ni, pàa pye lere nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri tijɛrɛ.


\par }{\PP \VS{44}Yurukɔɔlɔ mbele pàa pye Asafu setirige piile, pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa shyɛn ma yiri kɔlɔtaanri (148).


\par }{\PP \VS{45}Yeyɔnrɔ kɔrɔsifɛnnɛ mbele pàa pye Shalumu setirige piile, naa Atɛri setirige piile, naa Talimɔ setirige piile, naa Akubu setirige piile, naa Hatita setirige piile konaa Shobayi setirige piile, pàa pye lere cɛnmɛ na nafa ma yiri kɛ ma yiri kɔlɔtaanri (138).


\par }{\PP \VS{46}Netiniyɛnye poro la wɛlɛ Ziha setirige piile, naa Hasufa setirige piile, naa Tabahɔti setirige piile,

\VS{47}naa Kerɔsi setirige piile, naa Siya setirige piile, naa Padɔn setirige piile,

\VS{48}naa Lebana setirige piile, naa Hagaba setirige piile, naa Salimayi setirige piile,

\VS{49}naa Hana setirige piile, naa Gidɛli setirige piile, naa Gahari setirige piile,

\VS{50}naa Erewaya setirige piile, naa Erezɛn setirige piile, naa Nekoda setirige piile,

\VS{51}naa Gazamu setirige piile, naa Uza setirige piile, naa Paseya setirige piile,

\VS{52}naa Besayi setirige piile, naa Mewunimu setirige piile, naa Nefisimu setirige piile,

\VS{53}naa Bakibuki setirige piile, naa Hakufa setirige piile, naa Harihuri setirige piile,

\VS{54}naa Baziliti setirige piile, naa Mehida setirige piile, naa Harisha setirige piile,

\VS{55}naa Barikɔsi setirige piile, naa Sisera setirige piile, naa Tama setirige piile,

\VS{56}naa Neziya setirige piile konaa Hatifa setirige piile pe ni.


\par }{\PP \VS{57}Salomɔ tunmbyeele pe setiriye piile poro la wɛlɛ Sotayi setirige piile, naa Soferɛti setirige piile, naa Perida setirige piile,

\VS{58}naa Yaala setirige piile, naa Darikɔn setirige piile, naa Gidɛli setirige piile,

\VS{59}naa Shefatiya setirige piile, naa Hatili setirige piile, naa Pokerɛti Hazebayimu setirige piile konaa Amɔ setirige piile pe ni.

\VS{60}Netiniyɛnye poro naa Salomɔ tunmbyeele pe setiriye piile pe ni fuun pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa tijɛrɛ ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (392).

\VS{61}Leele mbele pàa yiri wa Tɛli Mela ca, naa Tɛli Harisha ca, naa Kerubu Adɔn ca konaa wa Imɛri ca, poro mbele pe sila pe tɛlɛye setiriye yi jɛn konaa pe cɛngɛlɛ ke ni, mbege naga fɔ pe yɛn Izirayɛli woolo poro pele, pe mɛrɛ tori yɛɛn:

\VS{62}Delaya setirige piile, naa Tobiya setirige piile konaa Nekoda setirige piile. Pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa shyɛn ma yiri shyɛn (642).


\par }{\PP \VS{63}Saraga wɔfɛnnɛ pèle la pye ki cɛnlɔmɔ nuŋgba pi na fun. Poro la wɛlɛ Hobaya setirige piile, naa Hakɔzi setirige piile konaa Barizilayi setirige piile. Ki Barizilayi wìla Galaadi tara fɛnnɛ naŋa Barizilayi wi sumborombiile wa pɔri wi jɔ, kì pye ma, a pè sigi mɛgɛ ki taga wi na.

\VS{64}Pàa pe tɛlɛye setirige mɛrɛ sɛwɛ wi lagaja, pe sila wi yan. Kì pye ma, a pe nɛɛ pe jate fɔ pe yɛn fyɔngɔ ni; a pè si pe wɔ wa
saraga wɔgɔtunŋgo ki ni.

\VS{65}A gboforonɛri wì si pe pye ma yo fɔ paga kaa yaara nda ti yɛn
kpoyi ti kaa, fɔ saraga wɔfɔ wa mbe ka sa ta wi Yɛnŋɛlɛ li yewe Urimu naa Tumimu wi ni gbɛn, mbege kala li yɛgɛ jɛn\XREF{†}{{\XO 7:65 }{\XO{7.65:
}}{\XT{Ɛki 28.30; Dete 33.8}}}.


\par }{\PP \VS{66}Izirayɛli woolo mbele fuun pàa yiri wa kulowo pi ni ma pan, pàa pye lere waga nafa shyɛn ma yiri shyɛn naa cɛnmɛ taanri naa nafa taanri (42 360).

\VS{67}Pe sila pe kulonambala naa pe kulojaala poro jiri mbe pe pinlɛ wa. Poro la pye lere waga kɔlɔshyɛn naa cɛnmɛ taanri naa nafa ma yiri kɛ ma yiri kɔlɔshyɛn (7 337). Yurukɔɔlɔ nambala naa jɛɛlɛ la pye pe ni, pàa pye lere cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (245). Shɔnye cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa ma yiri kɛ ma yiri kɔgɔlɔni (736) naa sofile worosoye cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (245) la pye pe yeri,

\VS{68}naa yɔngɔmɛye cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa ma yiri kɛ ma yiri kaŋgurugo (435) ni konaa sofilele waga kɔgɔlɔni naa cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa (6 720) ni.


\par }{\PP \VS{69}Seye teele lɛgɛrɛ la yarikanra kan mbogo ki kanga wogo ki na. Gboforonɛri wìla tɛ pyɔ waga kele (1 000) kan, naa wɔjɛŋgɛlɛ nafa shyɛn ma yiri kɛ konaa saraga wɔmɔ tunŋgo yaripɔrɔ cɛnmɛ kaŋgurugo naa nafa ma yiri kɛ (530) ni.


\par }{\PP \VS{70}Seye teele pàa yarikanra nda kan tunŋgo ki wogo ki na, tìla pye tɛ pyɔ waga nafa (20 000) konaa warifuwe culo waga kele naa cɛnmɛ (1 100) ni.

\VS{71}Izirayɛli woolo sanmbala poro la tɛ pyɔ waga nafa (20 000) kan, naa warifuwe culo waga kele (1 000) konaa saraga wɔfɛnnɛ yaripɔrɔ nafa taanri ma yiri kɔlɔshyɛn ni.


\par }{\PP \VS{72}Kona saraga wɔfɛnnɛ, naa Levi setirige piile, naa yeyɔnrɔ kɔrɔsifɛnnɛ, naa yurukɔɔlɔ, naa leele sanmbala pe ni, naa Netiniyɛnye konaa Izirayɛli woolo pe ni fuun pe ni, pè si saa cɛn wa pe cara ti ni.

\par }{\SH Ɛsidirasi wìla Yɛnŋɛlɛ li lasiri \newline  sɛwɛ wi kara janwa wi kan
\par }
{\PP Yɛlɛ li yeŋge kɔlɔshyɛn wogo kìla gbɔn maga ta Izirayɛli woolo pe cɛn wa pe cara ti ni makɔ.




\par }\Chap{8}{\PP \VerseOne{1}Kona, laga ŋga ki yɛn wa Tɔnmɔ yeyɔngɔ ki yɛgɛ, a janwa wi ni fuun wì si yɔn wa nuŋgba ma saa pe yɛɛ gbogolo wa ki na. A pè sigi yo
lasiri sɛwɛ jɛnfɔ Ɛsidirasi wi kan ma yo wi pan Moyisi
lasiri sɛwɛ wi ni, wo ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ làa kan
Izirayɛli woolo pe yeri we.

\VS{2}Kona, yɛlɛ li yeŋge kɔlɔshyɛn wogo ki pilige koŋgbanŋga ki na\FTNT{†}{{\FR 8:2 }{\FR{8.2:
}}{\FT{Yɛlɛ li yeŋge kɔlɔshyɛn wogo ki pilige koŋgbanŋga ki na, ko yeŋge ko ki ma saa yala ɔkitɔburu yeŋge ki ni. Wagati ŋa wì naga laga ki laga ŋga ki ni wi toroŋgɔlɔ, ki yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (445) wolo li ni, a pè si jɛn ma Zhezu Kirisi wi se. Nala ko pilige ko kì pan ma pye Zhufuye pe yeri yɛlɛ li yeŋge ki pilige koŋgbanŋga ye. Ki fɛti pilige ki ka gbɔn pe ma mbaanra win ki nɔgɔ (}}{\XT{Levi 23.24}}{\FT{).}}}, Ɛsidirasi we, wo ŋa wìla pye fun
saraga wɔfɔ wì si pan sɛwɛ wi ni janwa wi yɛgɛ sɔgɔwɔ, nambala naa jɛɛlɛ, konaa mbele fuun pe mbaa ya mbe sɛnrɛ ti logo mberi kɔrɔ jɛn.


\par }{\PP \VS{3}A wì si sɛwɛ wi kara pe kan maga lɛ pinliwɛ pi ni fɔ ma saa gbɔn yɔnlɔfugo ki na. Wìla pye ma yere wa laga ŋga kìla pye wa Tɔnmɔ yeyɔngɔ ki yɛgɛ ki na, wa nambala, naa jɛɛlɛ konaa mbele fuun pe mbaa ya mbe sɛnrɛ logo mberi kɔrɔ jɛn pe yɛgɛ sɔgɔwɔ nari kara.


\par }{\PP \VS{4}Pàa yeresaga ka gbegele tire ni ki kala li mɛgɛ na. Pa lasiri sɛwɛ jɛnfɔ Ɛsidirasi wìla pye ma lugu ma yere ki na. Matitiya, naa Shema, naa Anaya, naa Uri, naa Hilikiya konaa Maaseya poro la pye ma yere wi tanla wa wi kalige kɛɛ ki na; Pedaya, naa Mishayɛli, naa Malikiya, naa Hashumu, naa Hashibadana, naa Zakari konaa Meshulamu poro la pye ma yere wa wi kamɛŋgɛ kɛɛ ki na.

\VS{5}A Ɛsidirasi wì si sɛwɛ wi yɛngɛ janwa wi ni fuun wi yɛgɛ na, katugu wìla pye ma yere yeresaga ki na leele pe ni fuun pe go na. Naa wìla kaa sɛwɛ wi yɛngɛ sanga ŋa ni, a leele pe ni fuun pè si yiri ma yere.

\VS{6}A Ɛsidirasi wì si Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɔn, Yɛnŋɛlɛ ŋgbɔgɔ ye. Kona, a leele pe ni fuun pè sigi shɔ mɛɛ pe kɛyɛn yi yirige wa naayeri ma yo fɔ: «Anmiina, anmiina!» Ko puŋgo na, a pè si fɔli ma pe yɛrɛ ti jiile wa tara Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ mali gbɔgɔ.

\VS{7}Kona Zhozuwe, naa Bani, naa Sherebiya, naa Yamini, naa Akubu, naa Shabetayi, naa Hodiya, naa Maaseya, naa Kelita, naa Azariya, naa Yozabadi, naa Hana, naa Pelaya konaa
Levi setirige piile sanmbala pe ni, pe nɛɛ lasiri sɛnrɛ ti kɔrɔ wi yuun leele pe kan, ma pe ta wa pe yeresara ti na.

\VS{8}Pàa pye na Yɛnŋɛlɛ li lasiri sɛwɛ sɛnrɛ ti kara nari finligi na kee, nari kɔrɔ wi yuun, jaŋgo nda pè kara leele peri logo pe wali ti na.


\par }{\PP \VS{9}Naa janwa wi ni fuun wìla kaa lasiri sɛwɛ sɛnrɛ ti logo paa ti kara, a pe ni fuun pe nɛɛ gbele. Kona Nehemi ŋa wìla pye gboforonɛri wo naa Ɛsidirasi ŋa wìla pye saraga wɔfɔ naa lasiri sɛwɛ jɛnfɔ konaa Levi setirige piile mbele pàa pye na leele pe nari pe ni, pè si leele pe pye fɔ: «Ki nala pilige ŋga ki yɛn ma tɛgɛ ki yɛ Yawe Yɛnŋɛlɛ, we Yɛnŋɛlɛ li kan. Ki kala na yaga ka yɛgɛ san mbaa gbele.»

\VS{10}Ko puŋgo na, a Ɛsidirasi wì si pe pye naa fɔ: «Yaa kee ye yinrɛ ye sa yaakara jɛndɛ ka, ye sinmɛ taan wɔ. Yaakara woro mbele yeri ma gbɛgɛlɛ, ye ta kan pe yeri, katugu ki pilige ŋga ki yɛn ma tɛgɛ ki yɛ
we Fɔ wo kan. Yaga ka pye yɛsanga ni, mà jɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ lì nayinmɛ mba kan po pi yɛn ye fanŋga ye.»


\par }{\PP \VS{11}Levi setirige piile pàa pye na leele pe kotogo ki sogo pe na na yuun fɔ: «Ye pyeri, yaga ka yɛgɛ san, katugu ki pilige ŋga ki yɛn ma tɛgɛ ki yɛ Yɛnŋɛlɛ li kan.»

\VS{12}Kona, a leele pe ni fuun pè si kari pe yinrɛ mbe sa li mbe wɔ, mbe yaakara kan fyɔnwɔ fɛnnɛ pe yeri konaa mbe yɔgɔrimɔ gbɔɔ pye, katugu sɛnrɛ nda pàa kara mari yɛgɛ yo pe kan, pàa ti logo.


\par }{\SH Pàa Gbataala nɔgɔ fɛti wi pye
\par }
{\PP \VS{13}Pilige shyɛn wogo ki na, a Izirayɛli woolo seye teele pe ni fuun, naa saraga wɔfɛnnɛ pe ni konaa Levi setirige piile pe ni, pè si saa pe yɛɛ gbogolo wa lasiri sɛwɛ jɛnfɔ Ɛsidirasi wi tanla, jaŋgo mbe lasiri sɛwɛ sɛnrɛ ti cancan jɛŋgɛ.

\VS{14}Ki lasiri sɛwɛ ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ làa kan Moyisi wi yeri, a wùu kan Izirayɛli woolo pe yeri, a pè sigi yan ki yɛn ma yɔnlɔgɔ wa wi ni fɔ fɛti ŋa wi maa piin yɛlɛ li yeŋge kɔlɔshyɛn wogo ki ni wi nɔgɔ, Izirayɛli woolo pe daga mbaa cɛɛn gbataala nɔgɔ\XREF{†}{{\XO 8:14 }{\XO{8.14:
}}{\XT{Nɔmbu 29.12-39}}}.

\VS{15}Fɔ ki daga pege wogo ki yari cara ti ni fuun nuŋgba nuŋgba ti ni konaa wa Zheruzalɛmu ca mbe yo fɔ: «Ye yiri ye kari wa yanwira ti na, ye sa oliviye tire nda pè sanri ti njere ta kɔn ye pan ti ni, naa yan oliviye tire njere ta ni, naa miriti tipire njere ta ni, naa sɛngɛmbanra ni konaa tire nda tì fun ti njere ta ni, ye pan ye gbataala kan ti ni mbe yala ki yɛn ma yɔnlɔgɔ yɛgɛ ŋga na ki ni\XREF{†}{{\XO 8:15 }{\XO{8.15:
}}{\XT{Levi 23.37-40}}}.»


\par }{\PP \VS{16}Kona, a leele pè si yiri ma kari ma saa tire njere ti kɔn ma pan ti ni, mɛɛ gbataala kankan wa pe biriyinrɛ ti go na, naa wa pe lara nawa, naa wa Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ londo ti ni, naa wa Tɔnmɔ yeyɔngɔ laga ki na konaa wa Efirayimu yeyɔngɔ laga ki na.

\VS{17}Leele mbele fuun pàa yiri wa kulowo pi ni ma pan, pàa gbataala kan ma cɛn wa ti ni. Maga lɛ wa Nuni pinambyɔ Zhozuwe wi wagati wi na fɔ ma pan ma gbɔn ki pilige ki na, Izirayɛli woolo pe sila ki fɛti cɛnlɛ wa pye mbe yan gbɛn. Pàa yɔgɔri fɔ jɛŋgɛ.


\par }{\PP \VS{18}Pàa pye na Yɛnŋɛlɛ li lasiri sɛwɛ sɛnrɛ ti kara pilige nuŋgba nuŋgba pyew, maga lɛ fɛti wi pilige koŋgbanŋga ki na fɔ ma saa gbɔn pilige puŋgo wogo ki na. Pàa fɛti wi pye fɔ ma saa gbɔn piliye kɔlɔshyɛn. Pilige kɔlɔtaanri wogo ki na, a pè si gbogolo ma Yɛnŋɛlɛ gbɔgɔ ma yala ki lasiri konɔ li ni\XREF{†}{{\XO 8:18 }{\XO{8.18:
}}{\XT{Dete 31.10-11}}}.




\par }\Chap{9}{\SH Izirayɛli woolo \newline  pàa yere pe kapere ti na \newline  mari yo Yɛnŋɛlɛ li kan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona ki yeŋge nuŋgba ki ni, ki pilige nafa ma yiri tijɛrɛ wogo ki na, a
Izirayɛli woolo pè si gbogolo ma
yeŋge le. Pàa jatere piriwɛn yaripɔrɔ le konaa ma tara wo pe yɛɛ na mbege naga fɔ pè pe yɛɛ tirige.

\VS{2}Leele mbele pàa pye Izirayɛli woolo piseele pè si laga mbele fuun pàa pye nambanmbala pe na ma cɛn pe yɛ. A pè sigi yo maga naga fɔ pè kapere pye poro naa pe tɛlɛye pe ni.

\VS{3}A pè si yiri ma yere ma koro wa pe yeresara, a pè Yawe Yɛnŋɛlɛ, pe Yɛnŋɛlɛ li
lasiri sɛwɛ wi kara pe kan fɔ ma saa gbɔn lɛri taanri. Ko puŋgo na, a pè si lɛri taanri pye naa ma pe kapere ti yo, konaa ma fɔli Yawe Yɛnŋɛlɛ, pe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ mali gbɔgɔ.


\par }{\PP \VS{4}Kona, a Zhozuwe, naa Bani, naa Kadimiyɛli, naa Shebaniya, naa Buni, naa Sherebiya, naa Bani konaa Kenani pè si lugu ma yere wa yeresaga ŋga pàa gbegele
Levi setirige piile pe kan ki na, ma gbele ŋgbanga ma Yawe Yɛnŋɛlɛ, pe Yɛnŋɛlɛ li yɛnri.


\par }{\PP \VS{5}Ko puŋgo na, Levi setirige piile wele, Zhozuwe, naa Kadimiyɛli, naa Bani, naa Hashabiniya, naa Sherebiya, naa Hodiya, naa Shebaniya konaa Petaya pè sho fɔ: «Ye yiri ye yere, yaa Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li sɔnni wagati wi ni fuun konaa sanga pyew.»

\par }{\SH Levi setirige piile \newline  pàa Yɛnŋɛlɛ li yɛnri
\par }
{\Q Yawe Yɛnŋɛlɛ, ti leele paa ma mɛgɛ ŋga kì gbɔgɔ ki sɔnni,

\par }{\Q ko ŋga kì gbɔgɔ ma wɛ duwaw wi ni fuun naa sɔnmɔ pi ni fuun pi na we.


\par }{\Q \VS{6}Mboro nuŋgba ma yɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ le.

\par }{\Q Mboro mà naayeri wo naa wi gbemɛ pi ni fuun pi da, ma wɔnŋgɔlɔ ke da.

\par }{\Q Mà tara to naa yaara nda fuun ti yɛn laga ti ni ti da,

\par }{\Q naa kɔgɔje wo naa wi nawa yaara ti ni fuun ti ni.

\par }{\Q Mboro ma maa yinwege ki kaan ki yaara ti ni fuun ti yeri.

\par }{\Q Naayeri fanŋga yaara ti maa fɔli ma yɛgɛ sɔgɔwɔ nɔɔ gbogo.


\par }{\Q \VS{7}Yawe Yɛnŋɛlɛ, mboro màa Abiramu wi wɔ.

\par }{\Q Mboro màa wi yirige wa Uri ca, wa Kalide tara,

\par }{\Q màa wi mɛgɛ ki taga naa yinri Abirahamu\XREF{†}{{\XO 9:7 }{\XO{9.7:
}}{\XT{Zhenɛ 11.31-32; 12.1; 17.5}}}.


\par }{\Q \VS{8}Màa ki yan fɔ wi yɛn ma sin wa wi kotogo ki na ma ni;

\par }{\Q kì pye ma, a mà si
yɔn finliwɛ le wi ni

\par }{\Q mbe Kana tara fɛnnɛ, naa Hɛti cɛnlɛ woolo, naa Amɔri cɛnlɛ woolo,

\par }{\Q naa Perɛzi cɛnlɛ woolo, naa Zhebusi cɛnlɛ woolo konaa Girigasi cɛnlɛ woolo pe tara ti kan wi setirige piile pe yeri\XREF{†}{{\XO 9:8 }{\XO{9.8:
}}{\XT{Zhenɛ 15.18-21}}}.

\par }{\Q A mɔ̀ɔ sɛnyoro ti tanga mari yɔn fili, katugu ma yɛn sinŋɛ.


\par }{\Q \VS{9}Màa we tɛlɛye pe jɔlɔgɔ ki yan wa Ezhipiti tara.

\par }{\Q Màa pe gbeere ti logo wa Kɔgɔje yɛɛn wi yɔn na\XREF{†}{{\XO 9:9 }{\XO{9.9:
}}{\XT{Ɛki 3.7; 14.10-12}}}.


\par }{\Q \VS{10}Màa kacɛn kagala naa kagbɔgɔlɔ pye
Farawɔn wi na,

\par }{\Q naa wi legbɔɔlɔ pe ni fuun pe na

\par }{\Q konaa wi tara woolo pe ni fuun pe na,

\par }{\Q katugu wa pe yɛɛ gbɔgɔwɔ pi ni pàa we tɛlɛye pe jɔlɔ yɛgɛ ŋga na màga jɛn.

\par }{\Q Kona, a mà si ti a ma mɛgɛ kì yiri jɛŋgɛ fɔ ma pan ma gbɔn nala\XREF{†}{{\XO 9:10 }{\XO{9.10:
}}{\XT{Ɛki 7.3–12.32}}}.


\par }{\Q \VS{11}Màa kɔgɔje tɔnmɔ pi kɔn shyɛn wa we tɛlɛye pe yɛgɛ,

\par }{\Q a pè tanga ma toro tawara na wa wi nandogomɔ.

\par }{\Q Ɛɛn fɔ mbele pàa taga pe na na pe puro,

\par }{\Q màa pe jaanri wa kɔgɔje wi latijugo ki ni

\par }{\Q paa yɛgɛ ŋga na sinndɛlɛgɛ ma kaa tigi tɔnŋgbɔɔ nɔgɔ we\XREF{†}{{\XO 9:11 }{\XO{9.11:
}}{\XT{Ɛki 14.21-29; 15.4-5}}}.


\par }{\Q \VS{12}Yɔnlɔ na, màa pye na pe yɛgɛ sinni kambaaga titɔnlɔgɔ yerege ka ni,

\par }{\Q yembinɛ na pe yɛgɛ sinni kasɔn titɔnlɔgɔ yerege ka ni

\par }{\Q na yanwa yinrigi pe kan wa konɔ na pe mbaa lɛ li ni\XREF{†}{{\XO 9:12 }{\XO{9.12:
}}{\XT{Ɛki 13.21; 14.19}}}.


\par }{\Q \VS{13}Màa tigi wa
Sinayi yanwiga ki na.

\par }{\Q Màa koro wa naayeri ma para pe ni.

\par }{\Q Màa kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ sinŋgele kan pe yeri,

\par }{\Q naa lasiri sɛnrɛ nda ti yɛn kaselege woro,

\par }{\Q naa kondɛgɛŋgɛlɛ ni konaa ŋgasegele tiyɔngɔlɔ ni.


\par }{\Q \VS{14}Màa pe naga ma
cɛnpiligekpoyi ki wogo ki ni.

\par }{\Q Màa ŋgasegele, naa kondɛgɛŋgɛlɛ konaa lasiri kan pe yeri ma tunmbyee Moyisi wi yɔn\XREF{†}{{\XO 9:14 }{\XO{9.13-14:
}}{\XT{Ɛki 19–23}}}.


\par }{\Q \VS{15}Sanga ŋa ni fuŋgo kìla pe yigi,

\par }{\Q màa yaakara kan pe yeri ma yiri wa yɛnŋɛlɛ na ma pe fuŋgo ki kɔ.

\par }{\Q Sanga ŋa ni wɔgɔ kìla pe yigi,

\par }{\Q màa ti a tɔnmɔ janri ma yiri wa walaga ki ni ma pe wɔgɔ ki kɔ.

\par }{\Q Tara nda màa wugu pe kan ti wogo na, mbe kan pe yeri,

\par }{\Q màa ki yo pe kan fɔ pe sa ye wa peri shɔ peri ta\XREF{†}{{\XO 9:15 }{\XO{9.15:
}}{\XT{Ɛki 16.14-15; 17.1-7; Dete 1.21}}}.


\par }{\Q \VS{16}Ɛɛn fɔ poro wele, we tɛlɛye wele,

\par }{\Q pàa pe yɛɛ gbɔgɔ, ma pe yɛɛ pye nuŋgboŋgbanla fɛnnɛ.

\par }{\Q Pe sila tanga ma ŋgasegele ke na.


\par }{\Q \VS{17}Pàa je mbe logo ma yeri, ma fɛgɛ kagbɔgɔlɔ ŋgele màa pye pe kan ke na.

\par }{\Q Pàa pe yɛɛ pye nuŋgboŋgbanla fɛnnɛ,

\par }{\Q ma yiri ma je fɔ pe yɛn na to wa jaa mbe tɛgɛ pe yɛɛ go na, mbe sɔngɔrɔ wa pe kulowo pi ni wa Ezhipiti tara.

\par }{\Q Ɛɛn fɔ mboro wo na, ma yɛn Yɛnŋɛlɛ na li maa leele kala yari.

\par }{\Q Ma yɛn yinriwɛ tafɔ ma pye yuŋgbɔgɔrɔ tafɔ.

\par }{\Q Maa nawa ŋgban jaga jaga, ma kagbaraga kì gbɔgɔ.

\par }{\Q Ki kala na, ma sila je pe na\XREF{†}{{\XO 9:17 }{\XO{9.16-17:
}}{\XT{Nɔmbu 14.1-14; Dete 1.26-33}}}.


\par }{\Q \VS{18}Ali sanga ŋa ni pàa tugurɔn ti yan ma napige yanlɛgɛ ki gbegele pe yɛɛ kan,

\par }{\Q ma yo fɔ: «We Yɛnŋɛlɛ li na,

\par }{\Q lo na lì we yirige wa Ezhipiti tara!»

\par }{\Q Pàa ki pye ma, ma kapegbɔrɔ pye ma na\XREF{†}{{\XO 9:18 }{\XO{9.18:
}}{\XT{Ɛki 32.1-6}}}.


\par }{\Q \VS{19}Mboro wo na, wa ma yinriwɛ tawa gbɔɔ pi ni,

\par }{\Q ma sila laga pe na wa
gbinri wi ni.

\par }{\Q Kambaaga titɔnlɔgɔ yerege kìla pye na pe yɛgɛ sinni na konɔ li nari pe na yɔnlɔ na,

\par }{\Q ki sila pe yɛgɛ sinmɛ pi yaga.

\par }{\Q Yembinɛ, kasɔn titɔnlɔgɔ yerege kìla koro na yanwa yinrigi pe kan

\par }{\Q wa konɔ na pe mbaa lɛ li ni\XREF{†}{{\XO 9:19 }{\XO{9.19:
}}{\XT{Nɔmbu 9.15-23; Dete 8.2-4}}}.


\par }{\Q \VS{20}Màa ma yinnɛ jɛnnɛ li kan pe yeri,

\par }{\Q jaŋgo paa kagala kɔrɔ jɛnni.

\par }{\Q Ma sila je mbaa
manɛ wi kaan pe yeri paa kaa.

\par }{\Q Màa tɔnmɔ kan pe yeri ma pe wɔgɔ ki kɔ.


\par }{\Q \VS{21}Yɛlɛ nafa shyɛn na pàa pye wa gbinri wi ni li ni, màa pe kala li yɔn pe kan.

\par }{\Q Pe sila yaraga ka kpɛ la.

\par }{\Q Pe yaripɔrɔ ti sila lɛ mbe kɔɔnlɔ, pe tɔɔrɔ ti sila tinndi pe na\XREF{†}{{\XO 9:21 }{\XO{9.21:
}}{\XT{Dete 2.7; 8.4; 29.5}}}.


\par }{\Q \VS{22}Màa ti a pè ya wunluwɔ tara lɛgɛrɛ naa cɛngɛlɛ ni.

\par }{\Q A mà si ki woolo pe tara ti kan pe yeri peri yɛɛlɛ pe yɛɛ na,

\par }{\Q fɔ ma saa gbɔn wa ti kɔngɔlɔ ke na.

\par }{\Q Pàa Ɛshibɔn ca wunlunaŋa Sihɔn wi tara

\par }{\Q to naa Bazan tara wunlunaŋa Ɔgi wi tara ti shɔ mari ta\XREF{†}{{\XO 9:22 }{\XO{9.22:
}}{\XT{Nɔmbu 21.21-35}}}.


\par }{\Q \VS{23}Màa setirige piile lɛgɛrɛ kan pe yeri paa naayeri wɔnŋgɔlɔ ke yɛn.

\par }{\Q Tara nda màa yo pe tɛlɛye pe sari shɔ peri ta,

\par }{\Q màa kari pe ni wa ti ni\XREF{†}{{\XO 9:23 }{\XO{9.23:
}}{\XT{Zhenɛ 15.5; 22.17; Zhozu 3.14-17}}}.


\par }{\Q \VS{24}Pe setirige piile pàa saa ye wa ti ni mari shɔ mari ta.

\par }{\Q Kona mbele pàa pye ma cɛn wa tara ti ni, Kana tara fɛnnɛ wele,

\par }{\Q a mà si ki Kana tara fɛnnɛ pe go sogo pe kan,

\par }{\Q ma pe le pe kɛɛ,

\par }{\Q ma pinlɛ ki tara ti wunlumbolo konaa ki tara woolo pe ni,

\par }{\Q jaŋgo ki ka pe ndanla pe pe yigi yɛgɛ ŋga na, pe pe yigi ma\XREF{†}{{\XO 9:24 }{\XO{9.24:
}}{\XT{Zhozu 11.23}}}.


\par }{\Q \VS{25}Cara nda pè malaga sigemboro kan mari maga,

\par }{\Q pàa ti shɔ mari ta konaa tara nda ti yɛn tanra ti ni.

\par }{\Q Yinrɛ nda tìla pye ma yin yarijɛndɛ cɛnlɛ pyew ta ni,

\par }{\Q pàa ti shɔ mari ta,

\par }{\Q naa tɔnmɔ were ni nda pàa wɔ makɔ,

\par }{\Q naa
ɛrɛzɛn kɛɛrɛ ni, naa oliviye tire kɛɛrɛ ni

\par }{\Q konaa tire nda ti maa sɛni ti lɛgɛrɛ ni.

\par }{\Q Ma kajɛŋgɛ gbɔgɔ ki kala na, pè li ma tin, fɔ ma tugbɔlɔ;

\par }{\Q pàa pye na pe yinwege ki piin wa tanwa pi ni\XREF{†}{{\XO 9:25 }{\XO{9.25:
}}{\XT{Dete 6.10-12; 8.7; Zhozu 24.13}}}.


\par }{\Q \VS{26}Ɛɛn fɔ pe sila logo ma yeri, pàa yiri ma je ma na.

\par }{\Q Pàa puŋgo le ma lasiri wi ni.

\par }{\Q Ma yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ mbele pàa pye na pe ŋgbanga ma yo pe sɔngɔrɔ ma kɔrɔgɔ pàa pe gbo.

\par }{\Q Pàa kapegbɔrɔ pye ma na.


\par }{\Q \VS{27}Kì pye ma, a mà si pe le pe juguye pe kɛɛ,

\par }{\Q a pè pe jɔlɔ jɛŋgɛ.

\par }{\Q Ɛɛn fɔ ma pe ta wa pe jɔlɔgɔ ki ni,

\par }{\Q pàa gbele mɔɔ yeri ma pe saga.

\par }{\Q Mboro wo na, mɔɔ ta wa naayeri, wa yɛnŋɛlɛ na, màa pe gbelege ki logo.

\par }{\Q Wa ma yinriwɛ tawa gbɔɔ pi ni, a mà si shɔfɛnnɛ torogo,

\par }{\Q a pè pan ma pe shɔ pe juguye pe kɛɛ.


\par }{\Q \VS{28}Ɛɛn fɔ naa pàa kaa wogosaga ta,

\par }{\Q a pè sigi lɛ naa na kapege piin ma yɛgɛ sɔgɔwɔ.

\par }{\Q Kona, a mà si pe le naa pe juguye pe kɛɛ,

\par }{\Q a pè pe jɔlɔ.

\par }{\Q Ɛɛn fɔ, a pè si gbele mɔɔ yeri naa fɔnŋgɔ ma pe saga.

\par }{\Q Mboro wo na, mɔɔ ta wa naayeri, wa yɛnŋɛlɛ na,

\par }{\Q a mà si pe gbelege ki logo.

\par }{\Q Wa ma yinriwɛ tawa gbɔɔ pi ni, màa pe shɔ shɔsaga lɛgɛrɛ na\XREF{†}{{\XO 9:28 }{\XO{9.26-28:
}}{\XT{Kiti 6.3-6}}}.


\par }{\Q \VS{29}A mà si pe ŋgbanga ma yo pe sɔngɔrɔ pe pan

\par }{\Q paa tanri ma lasiri wi na.

\par }{\Q Ɛɛn fɔ pàa pe yɛɛ gbɔgɔ, pe sila yɛnlɛ mbɔɔn ŋgasegele sɛnrɛ ti logo.

\par }{\Q Pàa ma kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ ke jɔgɔ,

\par }{\Q ma sigi ta koro ke ma yinwege kan mbele pe maa tanri ke na pe yeri.

\par }{\Q Pàa yiri ma je ma pe yɛɛ pye nuŋgboŋgbanla fɛnnɛ,

\par }{\Q pe sila yɛnlɛ mbe logo\XREF{†}{{\XO 9:29 }{\XO{9.29:
}}{\XT{Levi 18.5}}}.


\par }{\Q \VS{30}Màa pe kala li kun ma yɛɛ ni yɛgɛlɛ lɛgɛrɛ ni.

\par }{\Q Màa ma yinnɛ li le ma yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pe ni,

\par }{\Q a poro pe yɛri.

\par }{\Q Ɛɛn fɔ pe sila nuŋgbolo jan mbe logo.

\par }{\Q Kona, a mà si pe le cɛngɛlɛ kele yɛgɛ kɛɛ\XREF{†}{{\XO 9:30 }{\XO{9.30:
}}{\XT{2 Wunlu 17.13-18; 2 Kuro 36.15-21}}}.


\par }{\Q \VS{31}Ɛɛn fɔ, konaa ki ni fuun, wa ma yinriwɛ tawa gbɔɔ pi ni,

\par }{\Q ma sila pe tɔngɔ mbe pe kɔ pew,

\par }{\Q ma sila si je pe na,

\par }{\Q katugu ma yɛn Yɛnŋɛlɛ na li maa yinmɛ kaan konaa na leele yinriwɛ taa.


\par }{\Q \VS{32}Koni, we Yɛnŋɛlɛ, Yɛnŋɛlɛ ŋgbɔgɔ, yawa yɛn ma ni,

\par }{\Q a mà pye fyɛrɛyaraga.

\par }{\Q Mà koro sinŋɛ wa ma yɔn finliwɛ pi ni konaa ma koro na kajɛŋgɛ piin we kan;

\par }{\Q jɔlɔgɔ ŋga kì we ta,

\par }{\Q woro naa we wunlumbolo, naa we tara teele,

\par }{\Q naa we
saraga wɔfɛnnɛ, naa we Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ,

\par }{\Q naa we tɛlɛye konaa tara woolo pe ni fuun pe ni,

\par }{\Q maga lɛ wa Asiri tara wunlumbolo pe wagati wi na fɔ ma pan ma gbɔn nala,

\par }{\Q maga ka ki jɔlɔgɔ ki jate kala jɛɛlɛ\XREF{†}{{\XO 9:32 }{\XO{9.32:
}}{\XT{2 Wunlu 15.19,29; 17.3-6; 18.9,13; 24.10-17; 25.1-22; Ɛsidi 4.1-7}}}.


\par }{\Q \VS{33}Kala na fuun màa ti, a lì we ta,

\par }{\Q tanga yɛn ma yeri ki wogo ki ni fuun ki ni,

\par }{\Q katugu ma yɛn sɛnrɛ nuŋgba yofɔ.

\par }{\Q Ɛɛn fɔ woro wo na, wè kapege pye.


\par }{\Q \VS{34}We wunlumbolo, naa we tara teele,

\par }{\Q naa we saraga wɔfɛnnɛ konaa we tɛlɛye pe ni,

\par }{\Q pe sila tanga ma lasiri wi na;

\par }{\Q pe sila ma ŋgasegele ke yigi,

\par }{\Q yɛrɛwɛ sɛnrɛ nda màa yo pe kan pe sila ti logo.


\par }{\Q \VS{35}Sanga ŋa ni pàa pye wa pe wunluwɔ tara ti ni,

\par }{\Q màa kajɛŋgɛ gbɔgɔ pye pe kan,

\par }{\Q ma pe ta pàa pye na yɔgɔri wa ki kajɛŋgɛ ki ni,

\par }{\Q konaa tara gbende tanra nda màa kan pe yeri,

\par }{\Q ma pe ta wa ki tara ti ni,

\par }{\Q pe sila ma gbɔgɔ,

\par }{\Q pe sila si laga pe kapyere tijangara ti na.


\par }{\Q \VS{36}Nala, we mbele wè pye kulolo.

\par }{\Q Tara nda màa kan we tɛlɛye pe yeri,

\par }{\Q jaŋgo paa ti kɛrɛ yarilire naa ti yarijɛndɛ ti kaa,

\par }{\Q wè pye kulolo laga ti ni.


\par }{\Q \VS{37}Wunlumbolo mbele mà we le pe kɛɛ,

\par }{\Q we kapere ti kala na,

\par }{\Q poro pe yɛn na ki tara ti yarilire lɛgɛrɛ ti tɔnli wi nii.

\par }{\Q Pe yɛn na we piin yɛgɛ ŋga na kì pe ndanla,

\par }{\Q ma pinlɛ we yaayoro ti ni.

\par }{\Q We yɛn jɔlɔgɔ na.




\par }\Chap{10}{\SH Leele pàa yere ki yerewe \newline  mbaa tanri lasiri wi na
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kagala ŋgele fuun kè we ta ke kala na, wège kɔn maga tɛgɛ maga ŋgban, maga sɛnrɛ ti yɔnlɔgɔ sɛwɛ na. We tara teele, poro naa
Levi setirige piile mbele laga we sɔgɔwɔ konaa we
saraga wɔfɛnnɛ pe ni fuun pè pe kɛɛ yɔnlɔ taga ki sɛwɛ wi na.

\VS{2}Leele mbele pàa pe kɛɛ yɔnlɔ li taga ki sɛwɛ wi na, pe mɛrɛ to lari nda: Hakaliya pinambyɔ Nehemi ŋa wìla pye gboforonɛri, naa Sedesiyasi,

\VS{3}naa Seraya, naa Azariya, naa Zheremi,

\VS{4}naa Pashuri, naa Amariya, naa Malikiya,

\VS{5}naa Hatushi, naa Shebaniya, naa Maluki,

\VS{6}naa Harimu, naa Meremɔti, naa Abidiyasi,

\VS{7}naa Daniyɛli, naa Ginetɔn, naa Baruki,

\VS{8}naa Meshulamu, naa Abiya, naa Miyamini,

\VS{9}naa Maaziya, naa Biligayi konaa Shemaya. Poro pàa pye saraga wɔfɛnnɛ wele.


\par }{\PP \VS{10}Mbele pàa pye Levi setirige piile poro wɛlɛ Azaniya pinambyɔ Zhozuwe, naa Binuyi ma yiri wa Henadadi setirige ki ni, naa Kadimiyɛli,

\VS{11}naa pe sefɛnnɛ Shebaniya, naa Hodiya, naa Kelita, naa Pelaya, naa Hana,

\VS{12}naa Mika, naa Erehɔbu, naa Hashabiya,

\VS{13}naa Zakuri, naa Sherebiya, naa Shebaniya,

\VS{14}naa Hodiya, naa Bani konaa Beninu.


\par }{\PP \VS{15}Tara teele mbele pàa pe kɛɛ yɔnlɔ li taga sɛwɛ wi na poro la wɛlɛ Parewɔshi, naa Pahati Mowabu, naa Elamu, naa Zatu, naa Bani,

\VS{16}naa Buni, naa Azigadi, naa Bebayi,

\VS{17}naa Adoniya, naa Bigivayi, naa Adini,

\VS{18}naa Atɛri, naa Ezekiyasi, naa Azuri,

\VS{19}naa Hodiya, naa Hashumu, naa Bezayi,

\VS{20}naa Harifu, naa Anatɔti, naa Nebayi,

\VS{21}naa Magipiyashi, naa Meshulamu, naa Heziri,

\VS{22}naa Meshezabeyɛli, naa Zadɔki, naa Yaduwa,

\VS{23}naa Pelatiya, naa Hana, naa Anaya,

\VS{24}naa Oze, naa Hananiya, naa Hashubu,

\VS{25}naa Halohɛshi, naa Piliha, naa Shobɛki,

\VS{26}naa Erehumu, naa Hashabina, naa Maaseya,

\VS{27}naa Ahiya, naa Hana, naa Ana,

\VS{28}naa Maluki, naa Harimu konaa Baana.


\par }{\PP \VS{29}Mbe taga wa poro na,
Izirayɛli woolo sanmbala, naa saraga wɔfɛnnɛ pele ni, naa Levi setirige piile pele ni, naa yeyɔnrɔ kɔrɔsifɛnnɛ, naa yurukɔɔlɔ, naa
Netiniyɛnye konaa leele mbele fuun pàa laga tara sannda ti cɛngɛlɛ ke na ma mara
Yɛnŋɛlɛ li lasiri wi na, naa pe jɛɛlɛ, naa pe pinambiile, naa pe sumborombiile, mbele fuun pàa jilige konaa ma kala jɛn,

\VS{30}pàa taga pe sefɛnnɛ mbele pàa pye na jate pe ni ma wɛ pe na. Pàa
yɔn fɔlɔ lɛ ma wugu ma taga wa mbaa tanri Yɛnŋɛlɛ li lasiri wi na, wo ŋa làa kan li tunmbyee Moyisi wi yeri, a wùu kan pe yeri we; konaa pàa yo fun fɔ pe yaa Yawe Yɛnŋɛlɛ,
we Fɔ we, wi ŋgasegele ke ni fuun ke yigi mbaa tanri ke na, naa wi kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ konaa wi kondɛgɛŋgɛlɛ ke ni.


\par }{\PP \VS{31}Pàa yo naa fɔ: «Wè yɔn fɔlɔ lɛ fɔ we saa we sumborombiile pe kaan cɛngɛlɛ kele yɛgɛ woolo yeri paa pe pori, we se sila pe sumborombiile pele kaan we pinambiile pe yeri paa pe pori pe jɛɛlɛ\XREF{†}{{\XO 10:31 }{\XO{10.31:
}}{\XT{Ɛki 34.15-16; Dete 7.3}}}.


\par }{\PP \VS{32}«Na ki cɛngɛlɛ woolo paga pan pe yaripɛɛrɛ ti ni, nakoma yarilire cɛnlɛ nda fuun ni mbe pan mberi pɛrɛ
cɛnpilige ni nakoma shɛrɛgɛ fɛti pilige ni\FTNT{†}{{\FR 10:32 }{\FR{10.32:
}}{\FT{Yaripɛɛrɛ nda ti sɛnrɛ tì yo to wogo ko na, ye wele wa
}}{\XT{Ɛki 20.8-11; Dete 5.12-15}}{\FT{lara ti ni.}}}, we se lɔ pe yeri. Yɛlɛ kɔlɔshyɛn kɔlɔshyɛn pyew, we yaa tara ti yaga ti wogo yɛlɛ kɔlɔshyɛn wolo li ni\FTNT{†}{{\FR 10:32 }{\FR{10.32:
}}{\FT{Wogoyɛlɛ sɛnrɛ yeri wele wa
}}{\XT{Ɛki 23.10-11; Levi 25.1-7; Dete 15.1-2}}{\FT{.}}}.


\par }{\PP \VS{33}«Wège ŋgban we yɛɛ na ma ŋgasele tɛgɛ fɔ we yaa la warifuwe giramu tijɛrɛ tijɛrɛ kaan yɛlɛ nuŋgba nuŋgba pyew we Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ tunndo ti wogo na\XREF{†}{{\XO 10:33 }{\XO{10.33:
}}{\XT{Ɛki 30.11-16}}};

\VS{34}jaŋgo mbaa buru ŋa wi ma kan Yɛnŋɛlɛ yeri wi gbegele, naa muwɛ
saraga konaa
saraga sogowogo ŋga ki maa woo pilige pyew ki ni, naa saraga ŋga ki maa woo cɛnpilige ki na, naa yevɔnndɔ fɛti piliye yi na, naa fɛti piliye sannya yi na, naa yarikanra nda tì tɛgɛ ti yɛ Yɛnŋɛlɛ kan ti ni, naa saara nda ti ma wɔ mbe Izirayɛli woolo pe kapere ti kala yagawa ja ti ni konaa tunŋgo ŋga fuun ki maa piin wa we Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni, we yaa la ki warifuwe wi kaan ko kala na.

\VS{35}Woro saraga wɔfɛnnɛ, naa Levi setirige piile konaa leele sanmbala pe ni, wàa pɛtɛ gbɔn mbe ta mbege jɛn wagati ŋa ni we seye yi nuŋgba nuŋgba pyew yi daga mbaa paan yɛlɛ pyew kanŋgirɛ ni yarikanra wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni, mbaa ti sori wa Yawe Yɛnŋɛlɛ, we Yɛnŋɛlɛ li saraga wɔsaga ki na, paa yɛgɛ ŋga na ki yɛn ma yɔnlɔgɔ wa lasiri sɛwɛ wi ni we.


\par }{\PP \VS{36}«Wège yɔn fɔlɔ lɛ mbaa paan we kɛɛrɛ yarilire fɔnndɔ koŋgbannda ti ni konaa we tige pire koŋgbannda ti ni fuun ti ni wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni\XREF{†}{{\XO 10:36 }{\XO{10.36:
}}{\XT{Ɛki 23.19; 34.26; Dete 26.2}}}.


\par }{\PP \VS{37}«We yaa la paan we pinambiile koŋgbanmbala pe ni wa we Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni konaa we yaayoro ti pinambire koŋgbannda ti ni, paa yɛgɛ ŋga na ki yɛn ma yɔnlɔgɔ wa lasiri sɛwɛ wi ni we; konaa mbaa paan we nɛrɛ, naa simbaala konaa sikaala pe pinambire koŋgbannda ti ni saraga wɔfɛnnɛ pe kan, poro mbele pe yɛn na tunŋgo piin wa shɛrigo gbɔgɔ ki ni we\XREF{†}{{\XO 10:37 }{\XO{10.37:
}}{\XT{Ɛki 13.2}}}.


\par }{\PP \VS{38}«We yaa la paan we yarilire fɔnndɔ koŋgbannda ti muwɛ pi ni, naa yarikanra nda we ma lagala we yarilire ti na, naa we tige pire ti ni fuun ta ni, naa we duvɛn fɔnŋɔ konaa we sinmɛ pi ni saraga wɔfɛnnɛ pe kan wa we Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki yumbiile pe ni.

\par }{\PP «We yaa la we kɛɛrɛ yarilire ti
yaga wi kaan Levi setirige piile pe yeri. We yɛn ma cɛn cara nda fuun ni na fali, Levi setirige piile poro jate poro pe yaa la kee saa ki yaga wi shoo we yeri wa ki cara ti ni\XREF{†}{{\XO 10:38 }{\XO{10.38:
}}{\XT{Nɔmbu 18.21}}}.

\VS{39}Na Levi setirige piile pe kaa kee saa yaga wi shoo sanga ŋa ni, saraga wɔfɔ ŋa wi yɛn
Arɔn setirige pyɔ wa daga mbe pinlɛ pe ni. Na paga yaga wi shɔ, Levi setirige piile pe daga mbe yaga wi yaga wɔ mbe kari wi ni wa we Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni, wa yarijɛndɛ tɛgɛsara ti ni\XREF{†}{{\XO 10:39 }{\XO{10.39:
}}{\XT{Nɔmbu 18.26}}}.

\VS{40}Katugu Izirayɛli woolo naa Levi setirige piile pe ni, pe daga mbaa paan pe
bile yarikanra, naa pe duvɛn fɔnŋɔ yarikanga konaa pe sinmɛ yarikanra ti ni wa ki yarijɛndɛ tɛgɛsara ti ni. Laga
kpoyi ki yaapire ti yɛn ma tɛgɛ wa ki yumbiile pe ni fun. Saraga wɔfɛnnɛ mbele pe maa saraga wɔgɔtunŋgo ki piin, naa yeyɔngɔ kɔrɔsifɛnnɛ konaa yurukɔɔlɔ pe ni pa pe maa cɛɛn wa ki yumbiile pe ni.

\par }{\PP «Ki pyelɔmɔ pi na ma, we se we Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki yigi sambalawa ni.»




\par }\Chap{11}{\SH Zhufuye mbele pàa pan ma cɛn \newline  wa Zheruzalɛmu ca
\par }
{\R (1 Kuro 9.3-17)

\par }{\PP \VerseOne{1}Kona, a tara ti teele pè si saa cɛn wa Zheruzalɛmu ca. Leele sanmbala, a poro si pɛtɛ gbɔn ma leele nuŋgba nuŋgba wɔwɔ leele kɛ kɛ tɛgɛsaga nuŋgba nuŋgba pyew ki ni, poro mbe sa cɛn wa Zheruzalɛmu ca, ko ŋga ki yɛn
kpoyi we. Leele kɔlɔjɛrɛ kɔlɔjɛrɛ sanmbala poro mbe sa cɛn wa cara sannda ti ni.

\VS{2}Leele mbele pàa ki wɔ pe yɛɛ nawa mbe sa cɛn wa Zheruzalɛmu ca, a janwa wì si duwaw pye pe kan.

\VS{3}Izirayɛli woolo, naa
saraga wɔfɛnnɛ, naa
Levi setirige piile, naa
Netiniyɛnye, konaa Salomɔ tunmbyeele pe setirige piile pe ni, pè si saa cɛn wa Zhuda tara cara ti ni. Pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pàa saa cɛn wa tara lara nda pàa ta kɔrɔgɔ ti ni, wa pe yɛɛra cara ti ni. Kinda teele mbele pàa saa cɛn wa Zheruzalɛmu ca poro la wɛlɛ yɛɛn\XREF{†}{{\XO 11:3 }{\XO{11.3:
}}{\XT{Nehe 7.7}}}.

\VS{4}Zhuda cɛnlɛ woolo naa Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo pèle la saa cɛn wa Zheruzalɛmu ca. Zhuda cɛnlɛ woolo mbele pàa saa cɛn wa pe mɛrɛ ti nda: Oziyasi pinambyɔ Ataya. Ataya to wo lawi ŋa Zakari. Zakari to wo lawi ŋa Amariya. Amariya to wo lawi ŋa Shefatiya. Shefatiya to wo lawi ŋa Mahalaleyɛli, ma yiri wa Perɛzi sege ki ni;

\VS{5}naa Baruki pinambyɔ Maaseya. Baruki to wo lawi ŋa Kɔli Hoze. Kɔli Hoze to wo lawi ŋa Hazaya. Hazaya to wo lawi ŋa Adaya. Adaya to wo lawi ŋa Yoyaribu. Yoyaribu to wo lawi ŋa Zakari. Zakari to wo lawi ŋa Shiloni.

\VS{6}Perɛzi setirige piile mbele pàa saa cɛn wa Zheruzalɛmu ca pe ni fuun pàa pye nambala kotogofɛnnɛ cɛnmɛ.


\par }{\PP \VS{7}Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo pe mɛrɛ ti nda: Meshulamu pinambyɔ Salu. Meshulamu to wo lawi ŋa Yowɛdi. Yowɛdi to wo lawi ŋa Pedaya. Pedeya to wo lawi ŋa Kolaya. Kolaya to wo lawi ŋa Maaseya. Maaseya to wo lawi ŋa Itiyɛli. Itiyɛli to wo lawi ŋa Ezayi.

\VS{8}Salu wo puŋgo na, a Gabayi si taga, naa Salayi; pe ni fuun pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔjɛrɛ naa nafa ma yiri kɔlɔtaanri (928).

\VS{9}Zikiri pinambyɔ Zhowɛli wo wìla pye pe go na. Hasenuwa pinambyɔ Zhuda wo wìla pye ca ki to shyɛn woo.


\par }{\PP \VS{10}Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa saa cɛn wa Zheruzalɛmu pe mɛrɛ ti nda: Yoyaribu pinambyɔ Yedaya, naa Yakini,

\VS{11}naa Hilikiya pinambyɔ Seraya. Hilikiya to wo lawi ŋa Meshulamu. Meshulamu to wo lawi ŋa Zadɔki. Zadɔki to wo lawi ŋa Merayɔti. Merayɔti to wo lawi ŋa Ahitubu. Ahitubu wo wìla pye Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ ki go na,

\VS{12}poro naa pe sefɛnnɛ mbele pàa pye na shɛrigo gbɔgɔ tunndo ti piin; pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔtaanri naa nafa ma yiri shyɛn (822); naa Adaya, Adaya to wo lawi ŋa Yerohamu. Yerohamu to wo lawi ŋa Pelaliya. Pelaliya to wo lawi ŋa Amizi. Amizi to wo lawi ŋa Zakari. Zakari to wo lawi ŋa Pashuri. Pashuri to wo lawi ŋa Malikiya,

\VS{13}naa wi sefɛnnɛ mbele pàa pye seye teele poro cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri shyɛn (242) ni, naa Azareyɛli pinambyɔ Amashisayi wi ni. Azareyɛli to wo lawi ŋa Ahizayi. Ahizayi to wo lawi ŋa Meshilemɔti. Meshilemɔti to wo lawi ŋa Imɛri;

\VS{14}naa wi sefɛnnɛ nambala kotogofɛnnɛ wɛlimbɛlɛ pele ni, pàa pye nambala cɛnmɛ naa nafa ma yiri kɔlɔtaanri (128). Gedolimu pinambyɔ Zabidiyɛli wo wìla pye pe go na.


\par }{\PP \VS{15}Levi setirige piile mbele pàa saa cɛn wa Zheruzalɛmu ca pe mɛrɛ ti nda: Hashubu pinambyɔ Shemaya. Hashubu to wo lawi ŋa Azirikamu. Azirikamu to wo lawi ŋa Hashabiya. Hashabiya to wo lawi ŋa Buni;

\VS{16}naa Shabetayi konaa Yozabadi, poro la pye Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ laga nawa tunndo ti yɛgɛ wɔfɛnnɛ. Pàa pye Levi setirige piile poro pele;

\VS{17}naa Mataniya, Mataniya to wo lawi ŋa Mishe. Mishe to wo lawi ŋa Zabidi. Zabidi to wo lawi ŋa Asafu. Asafu wo wìla pye na Yɛnŋɛlɛ li sɔnmɔ yuuro ti yɛgɛ sinni Yɛnŋɛlɛ yɛnrisanga wi ni; a Bakibukiya si taga wo na ma yiri wa wi sefɛnnɛ pe ni, naa Shamuwa pinambyɔ Abida wi ni. Shamuwa to wo lawi ŋa Galali. Galali to wo lawi ŋa Yedutun.

\VS{18}Levi setirige piile mbele pàa pye ma cɛn wa ca kpoyi ki ni, pàa pye lere cɛnmɛ shyɛn naa nafa tijɛrɛ ma yiri tijɛrɛ (284).


\par }{\PP \VS{19}Yeyɔnrɔ kɔrɔsifɛnnɛ Akubu, naa Talimɔ konaa pe sefɛnnɛ mbele pàa pye na yeyɔnrɔ ti kɔrɔsi, pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (172).


\par }{\PP \VS{20}Izirayɛli woolo sanmbala, naa saraga wɔfɛnnɛ, naa Levi setirige piile sanmbala pe ni pàa pye ma cɛn wa Zhuda tara cara ti ni fuun ti ni, pe ni fuun nuŋgba nuŋgba wa tara lara nda pàa ta ta kɔrɔgɔ ti ni.


\par }{\PP \VS{21}Netiniyɛnye poro la saa cɛn wa Zheruzalɛmu ca laga ŋga pe yinri Ofɛli\XREF{†}{{\XO 11:21 }{\XO{11.21:
}}{\XT{Nehe 3.26}}} ki ni. Ziha naa Gishipa poro pàa pye pe go na.

\VS{22}Levi setirige piile mbele pàa pye wa Zheruzalɛmu ca, pe yɛgɛ sinvɔ wo lawi ŋa Uzi. Uzi to wo lawi ŋa Bani. Bani to wo lawi ŋa Hashabiya. Hashabiya to wo lawi ŋa Mataniya. Mataniya to wo lawi ŋa Mishe, ma yiri wa Asafu sege ki ni\XREF{†}{{\XO 11:22 }{\XO{11.22:
}}{\XT{1 Kuro 9.15-16; 15.17; 16.37,41-42}}}. Poro pàa pye yurukɔɔlɔ wa Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni.

\VS{23}Wunlunaŋa wìla kala la kɔn ma tɛgɛ yurukɔɔlɔ pe wogo na, na pe pilige nuŋgba nuŋgba pyew kala li yɛgɛ woo.

\VS{24}Meshezabeyɛli pinambyɔ Petaya wo wìla pye na wunlunaŋa wi sari leele pe kagala ke yɛgɛ wɔmɔ pi na. Wìla pye Zhuda pinambyɔ Zera wo setirige pyɔ.


\par }{\SH Zhufuye mbele pàa saa cɛn \newline  cara ta yɛgɛ ni
\par }
{\PP \VS{25}Zhuda cɛnlɛ woolo pèle la saa cɛn wa kapire to naa ti kanŋgara na lara ti ni; to tìla pye Kiriyati Ariba ca\XREF{†}{{\XO 11:25 }{\XO{11.25:
}}{\XT{Zhenɛ 23.2; Zhozu 15.54}}} konaa ki kanŋgara na kapire ti ni, naa Dibɔn ca konaa ki kanŋgara na kapire ti ni, naa Yekabizeyɛli ca konaa ki kanŋgara na kapire ti ni,

\VS{26}naa Yeshuwa ca, naa Molada ca, naa Bɛti Palɛti ca,

\VS{27}naa Hazari Shuwali ca, naa Bɛrisheba ca konaa ki kanŋgara na kapire ti ni,

\VS{28}naa Zikilagi ca, naa Mekona ca konaa ki kanŋgara na kapire ti ni,

\VS{29}naa Eni Irimɔ ca, naa Zoreya ca, naa Yarimuti ca,

\VS{30}naa Zanowa ca, naa Adulamu ca konaa ki kanŋgara na kapire ti ni, naa Lakishi ca konaa ki kɛɛrɛ lara ti ni, naa Azeka ca konaa ki kanŋgara na kapire ti ni. Pàa cɛn maga lɛ wa Bɛrisheba ca ki na fɔ ma saa gbɔn wa Hinɔmu gbunlundɛgɛ ki na\XREF{†}{{\XO 11:30 }{\XO{11.28-30:
}}{\XT{Zhozu 15.31,33,35,39}}}.

\VS{31}Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo poro la cɛn maga lɛ wa Geba ca, naa Mikimashi ca ki ni, naa Aya ca, naa Betɛli ca konaa ki kanŋgara na kapire ti ni;

\VS{32}naa Anatɔti ca, naa Nɔbu ca, naa Ananiya ca,

\VS{33}naa Hazɔri ca, naa Arama ca, naa Gitayimu ca,

\VS{34}naa Hadidi ca, naa Zeboyimu ca, naa Nebalati ca,

\VS{35}naa Lɔdi ca konaa Ono ca ki ni, ko laga ko pe yinri kapyɔ jɛnfɛnnɛ gbunlundɛgɛ.

\VS{36}Levi setirige piile gbogolomɔ pà la yiri wa Zhuda cɛnlɛ woolo pe sɔgɔwɔ ma saa cɛn wa Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo pe ni.




\par }\Chap{12}{\SH Saraga wɔfɛnnɛ \newline  naa Levi setirige piile mbele \newline  pàa yiri wa kulowo pi ni ma pan \newline  wa Izirayɛli tara
\par }
{\R (Ɛsidi 2.36-42)

\par }{\PP \VerseOne{1}Saraga wɔfɛnnɛ naa
Levi setirige piile mbele pàa pinlɛ Sheyalitiyɛli pinambyɔ Zorobabɛli wo naa Zhozuwe wi ni ma pan pe mɛrɛ ti nda: Seraya, naa Zheremi, naa Ɛsidirasi,

\VS{2}naa Amariya, naa Maluki, naa Hatushi,

\VS{3}naa Shekaniya, naa Erehumu, naa Meremɔti,

\VS{4}naa Ido, naa Ginetoyi, naa Abiya,

\VS{5}naa Miyamini, naa Maadiya, naa Biliga,

\VS{6}naa Shemaya, naa Yoyaribu, naa Yedaya,

\VS{7}naa Salu, naa Amɔki, naa Hilikiya konaa Yedaya. Poro mbele poro pàa pye
saraga wɔfɛnnɛ teele, poro naa pe sefɛnnɛ saraga wɔfɛnnɛ sanmbala pe ni, Zhozuwe wagati wi na\XREF{†}{{\XO 12:7 }{\XO{12.1-7:
}}{\XT{1 Kuro 24.1-19}}}.


\par }{\PP \VS{8}Levi setirige piile mbele pàa pan pe mɛrɛ ti nda: Zhozuwe, naa Binuyi, naa Kadimiyɛli, naa Sherebiya, naa Zhuda konaa Mataniya ŋa wìla pye na Yɛnŋɛlɛ li sɔnmɔ yuuro ti yɛgɛ sinni, ma pinlɛ wi sefɛnnɛ pe ni.

\VS{9}Pe sefɛnnɛ sanmbala Bakibukiya, naa Uni poro la pye na yeregi pe yɛsinmɛ na, na yuuro ti shoo pe yɔn na.


\par }{\PP \VS{10}Zhozuwe wo wìla Yoyakimu se. A Yoyakimu wo Eliyashibu se. A Eliyashibu wo Yoyada se.

\VS{11}A Yoyada wo Zhonatan se. A Zhonatan wo Yaduwa se.


\par }{\PP \VS{12}Yoyakimu wagati wi na, saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye seye teele pe mɛrɛ ti nda: Wa Seraya sege ki ni, Meraya wìla pye sege to. Wa Zheremi sege ki ni, Hananiya wìla pye sege to.

\VS{13}Wa Ɛsidirasi sege ki ni, Meshulamu wìla pye sege to. Wa Amariya sege ki ni, Yohana wìla pye sege to.

\VS{14}Wa Meluki sege ki ni, Zhonatan wìla pye sege to. Wa Shebaniya sege ki ni, Zhozɛfu wìla pye sege to.

\VS{15}Wa Harimu sege ki ni, Adina wìla pye sege to. Wa Merayɔti sege ki ni, Helikayi wìla pye sege to.

\VS{16}Wa Ido sege ki ni, Zakari wìla pye sege to. Wa Ginetɔn sege ki ni, Meshulamu wìla pye sege to.

\VS{17}Wa Abiya sege ki ni, Zikiri wìla pye sege to. Wa Miniyamini naa Mowadiya sege ki ni, Pilitayi wìla pye sege to.

\VS{18}Wa Biliga sege ki ni, Shamuwa wìla pye sege to. Wa Shemaya sege ki ni, Zhonatan wìla pye sege to.

\VS{19}Wa Yoyaribu sege ki ni, Matinayi wìla pye sege to. Wa Yedaya sege ki ni, Uzi wìla pye sege to.

\VS{20}Wa Salayi sege ki ni, Kalayi wìla pye sege to. Wa Amɔki sege ki ni, Hebɛri wìla pye sege to.

\VS{21}Wa Hilikiya sege ki ni, Hashabiya wìla pye sege to. Wa Yedaya sege ki ni, Netaneyɛli wìla pye sege to.


\par }{\PP \VS{22}Saraga wɔfɛnnɛ Eliyashibu, naa Yoyada, naa Yohana konaa Yaduwa pe wagati wi na, pàa Levi setirige piile pe seye teele poro naa saraga wɔfɛnnɛ pe seye teele pe mɛrɛ ti yɔnlɔgɔ. Pàa pe mɛrɛ ti yɔnlɔgɔ fɔ ma saa gbɔn Pɛrisi tara wunlunaŋa Dariyusi wi wagati wi na.

\VS{23}Levi setirige piile pe seye teele pe mɛrɛ pàa ti yɔnlɔgɔ wa wagati kapyegele sɛwɛ wi ni fɔ ma pan ma gbɔn Eliyashibu pishyɛnwoo Yohana wi wagati wi na.

\VS{24}Hashabiya, naa Sherebiya, naa Kadimiyɛli pinambyɔ Yeshuwa wi ni, poro mbele pàa pye Levi setirige piile pe seye teele, poro naa pe sefɛnnɛ sanmbala pe ni, pàa pye na yeregi na yɛgɛ waa pe yɛɛ yeri, na Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɔnmɔ yuuro naa li gbɔgɔ yuuro ti koo naga waa pe yɛɛ kan gbogolomɔ gbogolomɔ, ma yala Yɛnŋɛlɛ lere Davidi wi sɛnyoro ti ni\XREF{†}{{\XO 12:24 }{\XO{12.24:
}}{\XT{Ɛki 15.20-21; 1 Sami 18.7; Ɛsidi 3.11}}}.

\VS{25}Mataniya, naa Bakibukiya, naa Abidiyasi\FTNT{†}{{\FR 12:25 }{\FR{12.25:
}}{\FT{Mbe yala
}}{\XT{Nehe 11.17; 12.8-9}}{\FT{lara ti ni, Mataniya, naa Bakibukiya, naa Abidiyasi pàa pye yurukɔɔlɔ.}}}, naa Meshulamu, naa Talimɔ konaa Akubu pàa pye yeyɔngɔ kɔrɔsifɛnnɛ. Pàa pye na yaara tɛgɛsara ti kɔrɔsi wa
shɛrigo gbɔgɔ yeyɔnrɔ ti tanla.

\VS{26}Poro pàa pye tunŋgo ki na Zhozuwe pinambyɔ Yoyakimu ŋa wìla pye Yozadaki pishyɛnwoo wi wagati wi na, naa Nehemi ŋa wìla pye gboforonɛri konaa Ɛsidirasi ŋa wìla pye saraga wɔfɔ naa
lasiri sɛwɛ jɛnfɔ pe wagati wi na.


\par }{\SH Zheruzalɛmu ca mbogo ki kanga \newline  ki puŋgo na fɛti ŋa pàa pye
\par }
{\PP \VS{27}Zheruzalɛmu ca mbogo ki kanga ki puŋgo na, naa ki yɔn yɛɛngɛ fɛti wìla kaa gbɔn, a pè si ti, a Levi setirige piile pè yiri wa lara nda fuun pàa pye ma cɛn, ma pan wa Zheruzalɛmu ca; jaŋgo pe pan pe mbogo ki yɔn yɛɛngɛ fɛti wi pye yɔgɔrimɔ ni, pe yuuro kɔ pe Yɛnŋɛlɛ li sɔn weere\XREF{†}{{\XO 12:27 }{\XO{12.27:
}}{\XT{2 Sami 6.5; 1 Kuro 13.8; 15.16; 16.5; 25.1,6; 2 Kuro 5.12; 29.25; Ɛsidi 3.10; Yuuro 150.5}}} ni, naa juruye konaa ŋgɔniye ni.

\VS{28}Yurukɔɔlɔ pàa pe yɛɛ gbogolo ma yiri wa Zheruzalɛmu ca kanŋgara na kapire ti ni, naa Netofa ca ki kanŋgara na kapire ti ni,

\VS{29}naa wa Bɛti Giligali ca, naa wa Geba ca konaa wa Azimavɛti ca tara ti ni; katugu yurukɔɔlɔ pàa kapire ta kan pe yɛɛ kan wa Zheruzalɛmu ca ki kanŋgara lara ti ni.

\VS{30}Saraga wɔfɛnnɛ poro naa Levi setirige piile pe ni, pàa pe yɛɛ pye
fyɔngɔ fu, ma tara woolo pe pye fyɔngɔ fu, ma yeyɔnrɔ to naa mbogo ki ni ti pye fyɔngɔ fu.


\par }{\PP \VS{31}Kona, a mì si ti, a Zhuda tara teele pè lugu wa mbogo ki go na. A mì si yurukɔɔlɔ ŋgbeleye tugbɔlɔyɔ shyɛn gbɛgɛlɛ. Ŋgbelege koŋgbanŋga kìla pye na tanri na toro wa mbogo ki na, wa ki kalige kɛɛ yeri, ma wa wa Kayege yeyɔngɔ ki yeri.

\VS{32}Hoshaya naa Zhuda tara teele pe walaga la taga pe puŋgo na na tanri,

\VS{33}naa Azariya, naa Ɛsidirasi, naa Meshulamu,

\VS{34}naa Zhuda, naa Bɛnzhamɛ, naa Shemaya konaa Zheremi.

\VS{35}Kona, a saraga wɔfɛnnɛ pèle si taga pe na mbaanra ni pe kɛɛ. Poro la wɛlɛ Zakari, Zakari to wo lawi ŋa Zhonatan, Zhonatan to wo lawi ŋa Shemaya, Shemaya to wo lawi ŋa Mataniya, Mataniya to wo lawi ŋa Mikaya, Mikaya to wo lawi ŋa Zakuri, Zakuri to wo lawi ŋa Asafu;

\VS{36}naa Zakari wi tunmbyee yɛɛnlɛ Shemaya, naa Azareyɛli, naa Milalayi, naa Gilalayi, naa Maayi, naa Netaneyɛli, naa Zhuda konaa Hanani; Yɛnŋɛlɛ li lere Davidi wi yarigbɔnrɔ tìla pye pe yeri paa ti gbɔɔn. Lasiri sɛwɛ jɛnfɔ Ɛsidirasi wo wìla pye pe yɛgɛ.

\VS{37}Kona, a pè si saa gbɔn wa Pulugo yeyɔngɔ ki na, mɛɛ kari yɛsinmɛ na ma saa gbɔn konɔ na li ma lugu ma kari wa Davidi ca ki yeri li na. A pè si lugu lugusara nda ti yɛn mbogo ki na ma kari wa ki go na, ma saa gbɔn wa Davidi wunluwɔ go ki go na. Ko puŋgo na, a pè si saa gbɔn Tɔnmɔ yeyɔngɔ ki na, wa ca ki yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri.


\par }{\PP \VS{38}Yurukɔɔlɔ ŋgbelege shyɛn wogo ko la kari mbogo ki kamɛŋgɛ kɛɛ yeri. Mi Nehemi, a mì si taga pe puŋgo na na tanri, mi naa leele pe walaga sanŋga ki ni wa mbogo ki go na. Wàa saa toro wa Yira sanŋgazo wi tanla mɛɛ saa gbɔn wa laga ŋga mbogo kì liri ki na.

\VS{39}A wè si saa toro wa Efirayimu yeyɔngɔ ki go na, naa wa ca ki yeyɔngɔ lɛgɛ ki go na, naa wa Mbɛŋgɛlɛ yeyɔngɔ ki go na, ma saa toro Hananeyɛli sanŋgazo wi tanla konaa Meya sanŋgazo wi tanla, mɛɛ saa gbɔn wa Simbaala yeyɔngɔ ki na. Kona, wè si saa yere wa kaso go yeyɔngɔ ki na.

\VS{40}A yurukɔɔlɔ pe ŋgbeleye shyɛn yì si saa yere wa Yɛnŋɛlɛ li go ki ni. A mi naa tara teele mbele pàa pye na ni wè si ye ma yere fun,

\VS{41}naa saraga wɔfɛnnɛ Eliyakimu, naa Maaseya, naa Miniyamini, naa Mikaya, naa Eliyohenayi, naa Zakari, naa Hananiya, pe mbaanra tìla pye pe kɛɛ,

\VS{42}naa Maaseya, naa Shemaya, naa Eleyazari, naa Uzi, naa Yohana, naa Malikiya, naa Elamu konaa Ezɛri. Yurukɔɔlɔ pàa pye na yuuro ti koo ŋgbanga, Yizirahiya wìla pye na pe yɛgɛ sinni.


\par }{\PP \VS{43}Ki pilige ki ni, leele pàa
saara lɛgɛrɛ wɔ, ma yɔgɔri jɛŋgɛ, katugu Yɛnŋɛlɛ làa nayinmɛ gbɔɔ kan li woolo pe yeri. Jɛɛlɛ poro naa piile pe ni pàa yɔgɔri fun. Pàa pye na Zheruzalɛmu ca woolo pe nayinmɛ tinmɛ pi taa fɔ lege.


\par }{\SH Pàa yaga wo naa yarikanra \newline  ti wɔlɔmɔ pi gbegele maa tɛgɛ
\par }
{\PP \VS{44}Ki wagati wi ni, yarikanra nda pe ma lagala yarilire ti na, naa yarilire fɔnndɔ nda pe ma pye yarikanra to naa
yaga wi ni, pe maa ti teri yinrɛ nda ni, pàa nambala pele wɔ ma pe tɛgɛ paa ti kɔrɔsi. Mbe yala
lasiri wi ni, tasaga ŋga kìla daga mbaa kaan saraga wɔfɛnnɛ poro naa Levi setirige piile pe yeri, mbaa yinrigi wa kɛɛrɛ nda ti cara tì maga ti yarilire ti ni, ki nambala poro pàa tɛgɛ fun paa ki yaara ti shoo. Zhuda tara woolo pàa pye na yɔgɔri maga yan fɔ saraga wɔfɛnnɛ naa Levi setirige piile pe ni, pàa pye na pe tunŋgo ki piin.

\VS{45}Pàa pye na pe Yɛnŋɛlɛ li tunŋgo ki piin konaa na kagala ŋgele ke ma lere pye fyɔngɔ fu ke piin. Yurukɔɔlɔ naa yeyɔngɔ kɔrɔsifɛnnɛ pàa pye na pe tunŋgo ki piin, ma yala Davidi naa wi pinambyɔ Salomɔ pàa ki kɔn maga tɛgɛ yɛgɛ ŋga na ki ni\XREF{†}{{\XO 12:45 }{\XO{12.45:
}}{\XT{1 Kuro 25.1-8; 26.1-12}}};

\VS{46}katugu faa Davidi naa Asafu pe wagati wi na, yurukɔɔlɔ teele la pye wa. Pàa pye na yuuro koo na Yɛnŋɛlɛ li sɔnni konaa nali shari.

\VS{47}Zorobabɛli wagati wi na konaa Nehemi wagati wi na,
Izirayɛli tara woolo pàa pye na yurukɔɔlɔ naa yeyɔngɔ kɔrɔsifɛnnɛ pe tasaga ki kaan pe yeri pilige nuŋgba nuŋgba pyew. Pàa pye na yaara nda ti yɛn
kpoyi ti kaan Levi setirige piile pe yeri. Levi setirige piile poro mɛɛ tasaga ŋga ki daga mbe kan Arɔn setirige piile pe yeri ki kan pe yeri.




\par }\Chap{13}{\SH Izirayɛli woolo pàa pe yɛɛ laga \newline  cɛngɛlɛ sanŋgala ke woolo pe na
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ki wagati wi ni, pàa pye na Moyisi
lasiri sɛwɛ wi kara leele pe yɛgɛ na. Pilige ka, a pè sigi yan ki yɛn ma yɔnlɔgɔ wa wi ni ma yo fɔ Amɔ cɛnlɛ woolo poro naa Mowabu cɛnlɛ woolo pee daga mbe pinlɛ Yɛnŋɛlɛ li gbogolomɔ woolo pe ni\XREF{†}{{\XO 13:1 }{\XO{13.1:
}}{\XT{Dete 23.4-6}}};

\VS{2}katugu faa, pe sila pan yaakara naa tɔnmɔ ni mbe
Izirayɛli woolo pe fili. Ɛɛn fɔ pàa Balaamu wi sun maa wa pe na ma yo wi pe daŋga. Ɛɛn fɔ, we Yɛnŋɛlɛ làa ki daŋga ki kanŋga maga pye duwaw\XREF{†}{{\XO 13:2 }{\XO{13.2:
}}{\XT{Nɔmbu 22.1-6; Dete 23.6}}}.

\VS{3}Naa leele pàa kaa lasiri sɛwɛ wi sɛnrɛ ti logo, a pè si nambanmbala pe ni fuun pe wɔ wa Izirayɛli gbogolomɔ woolo pe ni.


\par }{\PP \VS{4}Sanni ko mbe sa pye,
saraga wɔfɔ Eliyashibu pàa wo tɛgɛ wila we Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ yumbiile pe kɔrɔsi. Eliyashibu wìla pye Tobiya\FTNT{†}{{\FR 13:4 }{\FR{13.4:
}}{\FT{Tobiya wìla pye Amɔ cɛnlɛ woolo wo wa.}}} wi sege woo wo wa.

\VS{5}Ki kala na, wìla shɛrigo gbɔgɔ yumbyɔ gbeŋɛ wa kan Tobiya wi yeri. Faa yarilire nda pàa pye na woo yarikanra, pàa pye nari teri wa wi ni, naa
wusuna nuwɔ taan wi ni, naa shɛrigo gbɔgɔ tunŋgo pyeyaara ti ni, naa
bile wi
yaga, naa duvɛn fɔnŋɔ wi yaga konaa sinmɛ pi yaga wi ni; ki yaara tìla daga mbaa kaan
Levi setirige piile, naa yurukɔɔlɔ konaa yeyɔngɔ kɔrɔsifɛnnɛ pe yeri, konaa ta la daga mbaa kaan saraga wɔfɛnnɛ pe yeri.

\VS{6}Wagati ŋa ni ko ki ni fuun ko la pye na piin, mi sila pye wa Zheruzalɛmu ca, katugu mìla sɔngɔrɔ wa Babilɔni tara wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi\FTNT{†}{{\FR 13:6 }{\FR{13.6:
}}{\FT{Aritasɛrisɛsi: Ye wele wa
}}{\XT{Nehe 1.1}}{\FT{laga ki ni konaa ki sɛnrɛ ti kɔrɔ wi ni wa ki sɛwɛ pyɔ wi nɔgɔ.}}} wi tanla wi wunluwɔ pi yɛlɛ nafa ma yiri kɛ ma yiri shyɛn wolo li ni. La kee wa yɛlɛ li kɔsaga ki yeri, a mì si wagati wa yɛnri naa wunlunaŋa wi yeri,

\VS{7}ma sɔngɔrɔ wa Zheruzalɛmu ca. Kona, kajɔɔgɔ ŋga Eliyashibu wìla pye ma yumbyɔ wa kan Tobiya wi yeri wa Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni, a mì sigi yan.

\VS{8}A kì silan mbɛn fɔ jɛŋgɛ. A mì si Tobiya wi yaara ti ni fuun ti yirige mari wa wa funwa na.

\VS{9}Ko puŋgo na, a mì si ti a pè yumbiile pe pye fyɔngɔ fu. A mì si ti a pè Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ tunŋgo pyeyaara ti sɔngɔrɔ mari tɛgɛ wa, naa yarikanra ti ni konaa wusuna nuwɔ taan wi ni.


\par }{\SH Shɛrigo gbɔgɔ tunmbyeele \newline  pe yaakara wogo ki yɛgɛ wɔmɔ
\par }
{\PP \VS{10}Mìla ki logo fun fɔ Levi setirige piile pe tasaga ki sila kaa na kaan pe yeri. Ki kala na, Levi setirige piile naa yurukɔɔlɔ mbele pàa pye na tunŋgo piin wa Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni, pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pàa fe ma saa cɛn wa pe tara lara ti ni.

\VS{11}Kona, a mì si sɛnŋgbanra yo tara teele pe na ki wogo ki na, ma pe pye fɔ: «Yiŋgi na, a yè si yɔn wɔ Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni.» A mì si Levi setirige piile naa yurukɔɔlɔ pe gbogolo, mɛɛ pe tɛgɛtɛgɛ pe tunndo ti na naa.

\VS{12}Kì pye ma, a Zhuda tara woolo pe ni fuun pè si pan pe bile yaga, naa pe duvɛn yaga konaa pe sinmɛ yaga wi ni wa yarilire tɛgɛsara ti ni\XREF{†}{{\XO 13:12 }{\XO{13.12:
}}{\XT{Mishe 3.10}}}.

\VS{13}A mì si saraga wɔfɔ Shelemiya, naa sɛwɛ yɔnlɔgɔfɔ Zadɔki konaa Levi setirige pyɔ Pedaya pe tɛgɛ paa yarilire tɛgɛsara yumbiile pe kɔrɔsi; Zakuri pinambyɔ Hana ŋa wìla pye Mataniya wi pishyɛnwoo mìla wi taga pe na wila pe sari, katugu pàa pye leele mbele pè taga pe na. Poro pàa tɛgɛ paa yaakara ti yɛɛlɛ pe sefɛnnɛ pe na.

\VS{14}E, na Yɛnŋɛlɛ, jatere pye na na wa ki kala na li ni. Kagala ŋgele mì pye tagawa ni na Yɛnŋɛlɛ ma shɛrigo gbɔgɔ wogo ki na konaa ma tunŋgo wogo ki na, maga ka fɛgɛ ki na.


\par }{\SH Nehemi wìla para Zhuda tara \newline  woolo pe ni cɛnpilige ki wogo na
\par }
{\PP \VS{15}Ki wagati wi ni, a mì sigi wele maga yan, fɔ wa Zhuda tara leele pele na
ɛrɛzɛn pire ti tɔnmɔ woo wa ti tɔnmɔ wɔsara ti ni
cɛnpilige ki na. Pèle la pye na pe bile wi tungu sofilele na, naa pe duvɛn wi ni, naa pe ɛrɛzɛn pire ti ni, naa pe
figiye pire konaa tuguro cɛnlɛ pyew ta ni na paan ti ni wa Zheruzalɛmu ca cɛnpilige ki ni\XREF{†}{{\XO 13:15 }{\XO{13.15:
}}{\XT{Ɛki 20.8-11; Dete 5.12-14; Zhere 17.21-22; Nehe 10.32}}}. Pilige ŋga ni pàa pye na pe yaripɛɛrɛ ti pɛrɛ, mìla para pe ni ma pe yɛri ŋgbanga ki wogo ki na.

\VS{16}Tiri ca fɛnnɛ pèle la pye ma cɛn fun wa Zheruzalɛmu ca. Pàa pye na paan ŋgbanra ni, konaa yaripɛɛrɛ cɛnlɛ pyew ta ni nari pɛrɛ Zhuda tara woolo naa Zheruzalɛmu ca woolo pe yeri cɛnpilige ki na.

\VS{17}Mìla sɛnŋgbanra yo Zhuda tara teele pe na, ma pe pye fɔ: «Ki kapege ŋga yaa piin yɛɛn na cɛnpilige ki jogo, ki go ko yɛn kikiin?

\VS{18}Pa ye tɛlɛye pe sila ki pye yɛɛn, ma ti a Yɛnŋɛlɛ ligi jɔlɔgɔ kagala ŋgele ke ni fuun ke wa we na, konaa ki ca ŋga ki na? Ko yoro pan nali cɛnpilige ki jogo naa, na ka tari wa li naŋgbanwa pi na Izirayɛli woolo pe ni.»


\par }{\PP \VS{19}Maga lɛ le ko na, a mì si konɔ kan ma yo fɔ yembinɛ li kaa woo pe Zheruzalɛmu ca kɔɔrɔ ti tɔnndɔ cɛnpilige ki yɛgɛ. Paga si kari yɛngɛlɛ na cɛnpilige ki fa toro. A mì silan tunmbyeele pele tɛgɛtɛgɛ yeyɔnrɔ ti tanla paa ti kɔrɔsi, jaŋgo tuguro kpɛ ka ka toro mbe ye wa cɛnpilige ki ni.

\VS{20}Kona, a safari wafɛnnɛ naa yaara cɛnlɛ pyew ti pɛrɛfɛnnɛ pè si pan ma wɔnlɔsaga nuŋgba naa wɔnlɔsaga shyɛn si wɔnlɔ wa Zheruzalɛmu ca mbogo ki puŋgo na.

\VS{21}A mì si pe yɛri ki sɛnrɛ nda ti ni, ma yo fɔ: «Yiŋgi na, a yè si pan na wɔnlɔ laga ca ki mbogo ki tanla? Na yaga nuru mbe ka pye naa, mi yaa ti pe ye yigi.» Maga lɛ le ko pilige ko na, pe sila pan le naa cɛnpilige ka ni.

\VS{22}Kona, a mì sigi yo Levi setirige piile pe kan ma yo pe pe yɛɛ pye
kpoyi, pe pan paa yeyɔnrɔ ti kɔrɔsi, jaŋgo cɛnpilige ki ta kila jate kpoyi.

\par }{\PP «E, na Yɛnŋɛlɛ, jatere pye na na ki kagala ŋgele ke kala na! Na yinriwɛ ta ma kajɛŋgɛ pyewe gbɔɔ pi kala na.»


\par }{\SH Nehemi wìla Zhufuye pe jɛrɛgi \newline  jɛɛlɛ mbele pàa pɔri ma yiri \newline  tara ta yɛgɛ ni pe wogo na
\par }
{\PP \VS{23}Ki wagati nuŋgba wi ni, a mì sigi wele maga yan fɔ Zhuda tara fɛnnɛ pèle la Asidɔdi ca jɛɛlɛ, naa Amɔ cɛnlɛ woolo jɛɛlɛ konaa Mowabu cɛnlɛ woolo jɛɛlɛ pele pɔri pe jɛɛlɛ.

\VS{24}Pe piile pe walaga la pye na Asidɔdi ca fɛnnɛ sɛnrɛ yuun, pe sila Zhufuye sɛnrɛ ti jɛn. Cɛngɛlɛ kele sɛnrɛ pàa jɛn na yuun.

\VS{25}A mì si para ki Zhuda tara fɛnnɛ pe na, ma pe daŋga. Mì yɛrɛ la nambala pele gbɔn pe ni, ma pe yinzire ta kɔlɔgi pe na. Ko puŋgo na, a mì si ti, a pè wugu Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki na, ma yo fɔ: «Ye se kaa ye sumborombiile pe kaan cɛngɛlɛ kele yɛgɛ pinambiile yeri paa pe pori, nakoma mbaa ke sumborombiile pe kaan ye pinambiile pe yeri paa pe pori\XREF{†}{{\XO 13:25 }{\XO{13.23-25:
}}{\XT{Ɛki 34.11-16; Dete 7.3}}}.»

\VS{26}A mì si pe pye fɔ: «Ki pɔrɔgɔ cɛnlɛ ŋga ko ka ma ki ti Izirayɛli tara wunlunaŋa Salomɔ wìla kapege pye? Cɛngɛlɛ lɛgɛrɛ ke ni fuun ke wunlumbolo pe ni, wi yɔngɔ sila pye wa. Wìla pye maa Yɛnŋɛlɛ li ndanla, a lì suu tɛgɛ wunluwɔ Izirayɛli tara ti ni fuun ti go na. Konaa ki ni fuun, cɛngɛlɛ kele yɛgɛ jɛɛlɛ la ti, a wì kapege pye\XREF{†}{{\XO 13:26 }{\XO{13.26:
}}{\XT{2 Sami 12.24-25; 1 Wunlu 11.1-8; 2 Kuro 1.11-12}}}.

\VS{27}We woro na jaa mbege logo ye kanŋgɔlɔ fɔ ye yɛn naga kapegbɔgɔ ŋga ka piin, ma cɛngɛlɛ kele yɛgɛ jɛɛlɛ pɔri ma pye mbasinmbele we Yɛnŋɛlɛ li ni.»


\par }{\PP \VS{28}Saraga wɔfɛnnɛ to Eliyashibu wi pinambyɔ Yehoyada wi pinambiile pe ni, wà la Horɔn ca fɛnnɛ naŋa Sanbala wi sumborombyɔ pɔri wi jɔ. Kì pye ma, a mì si wo purɔ maa lali na yɛɛ ni.


\par }{\PP \VS{29}«E, na Yɛnŋɛlɛ, jatere pye ki nambala pe na, katugu pè saraga wɔgɔtunŋgo ki tɛgɛ fyɔngɔ ni, ma
yɔn finliwɛ mba màa le saraga wɔfɛnnɛ poro naa Levi setirige piile pe ni, pòo jɔgɔ.»


\par }{\PP \VS{30}Kì pye ma, mì pe pye kpoyi ma nambanmbala pe ni fuun pe wɔ wa pe sɔgɔwɔ, ma saraga wɔfɛnnɛ naa Levi setirige piile pe tunŋgo wogo ki yɛgɛ wɔ, jaŋgo pe ni fuun nuŋgba nuŋgba paa pe tunŋgo ki piin.

\VS{31}Kanŋgirɛ nda ti yaa la woo yarikanra, mìri wogo ki yɛgɛ wɔ fun, jaŋgo tila kaan mbe yala wagati ŋa wì kɔn ma tɛgɛ wi ni, konaa yarilire fɔnndɔ koŋgbannda nda ti yaa la kaan yarikanra ti ni.

\par }{\PP «E, na Yɛnŋɛlɛ, jatere pye na na, ma kajɛŋgɛ pye na kan.»

\par }