\NormalFont\ShortTitle{ZHOZUWE}

{\MT ZHOZUWE

\par }{\MTB sɛwɛ

\par }{\IMT Sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ

\par }{\IP Zhozuwe sɛwɛ wi yɛn na para malaga ŋga Izirayɛli woolo pàa gbɔn ma Kana tara ti shɔ ko sɛnlɛrɛ to na. Zhozuwe, wo ŋa wìla kaa cɛn wa Moyisi wi yɔnlɔ wo wìla pye na pe yɛgɛ sinni.

\par }{\IP Sɛwɛ wi sɛnrɛ tì kɔn ma yiri kɔnsaga shyɛn. Wi kɔnsaga koŋgbanŋga (1-12), ko yɛn na para tara nda Yɛnŋɛlɛ làa yɔn fɔlɔ lɛ mbe kan pe yeri, malaga ŋga pàa gbɔn mari shɔ mari ta ko sɛnrɛ na. Izirayɛli woolo pàa Zhuridɛn gbaan wi kɔn ma yiri, a Yɛnŋɛlɛ lì pe saga, a pè yawa ta malaga lɛgɛrɛ na. Pàa Zheriko ca ki shɔ maga ta. Wa Gabawɔn ca malaga ki na, pàa malaga ki gbɔn ma ya ki ni kafɔnŋgɔlɔ lɛgɛrɛ fanŋga na. Ɛɛn fɔ naa Izirayɛli woolo pàa kaa pe yɔn finliwɛ pi jɔgɔ Yɛnŋɛlɛ li ni, a pè si pe ya wa Ayi ca malaga ki na (Zhozu 7.1-12).

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi kɔnsaga shyɛn wogo ki ni (13-24), pàa tara ti yɛɛlɛ Izirayɛli cɛngɛlɛ kɛ ma yiri shyɛn ke na. Mbe yala Yɛnŋɛlɛ li sɛnyoro ti ni, Levi setirige piile poro cɛ pe sila tara ta ta laga ka na gbɔgɔyi, katugu pàa pye saraga wɔfɛnnɛ. Pe yaa jaraga mbe cɛncɛn cara ta ni lara lara. Yɛnŋɛlɛ làa Zhozuwe wi pye ma yo wi cara ta wɔ ti pye cara nda pe yaa la karafa wa ti ni. Na lere wa ka fara lere ni mboo gbo, wi mbe ya fe sa karafa ki ca ka ni.

\par }{\IP Zhozuwe wìla pye naa nagawa sɛnrɛ ti taa Yɛnŋɛlɛ li yeri gbɔgɔyi nɛɛ ti yuun Izirayɛli woolo pe kan. Zhozuwe wìla pye na sɛngbɔrɔ lɛgɛrɛ yuun Izirayɛli woolo pe kan na pe piin peri kagala ke pye. Wìla pye na kotogo nii pe ni jaŋgo pe koro sinmbele Yɛnŋɛlɛ li ni. Sanni Zhozuwe wi sa ku, wìla ki yo Izirayɛli woolo pe kan fɔ:

\par }{\IQ Koni, yaa jaa mbaa tunŋgo piin yarisunŋgo ŋga kan, yege wele yege wɔ nala...

\par }{\IQ Ɛɛn fɔ mi wo na, mi naa na go woolo pe ni, we yaa la tunŋgo piin Yawe Yɛnŋɛlɛ lo kan (24.15).

\par }{\IOT Sɛwɛ wi yɛn ma kɔɔnlɔ yɛgɛ ŋga na

\par }{\IO Izirayɛli woolo pàa Kana tara ti shɔ mari ta
{\IOR{1–12}}

\par }{\IO Izirayɛli woolo pàa Kana tara ti yɛɛlɛ
{\IOR{13–21}}

\par }{\IOB Tara nda tìla pye wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri
{\IOR{13.1-32}}

\par }{\IOB Tara nda tìla pye wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri
{\IOR{14–19}}

\par }{\IOB Cara nda pe yaa la karafa wa ti ni
{\IOR{20.1-9}}

\par }{\IOB Levi setirige piile pe cara
{\IOR{21.1-45}}

\par }{\IO Zhozuwe wi kapyegele puŋgo wogolo
{\IOR{22–24}}

\par }{\IOB Cɛngɛlɛ ŋgele kàa pye wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri kàa sɔngɔrɔ wa ke yeri 22.1-34

\par }{\IOB Zhozuwe wi sɛnyoro puŋgo woro
{\IOR{23–24}}



\par }{\MS IZIRAYƐLI WOOLO PAA KANA TARA TI SHƆ MARI TA

\par }\ChapOne{1}{\MR 1–12

\par }{\SH Moyisi wi kuŋgɔlɔ \newline  Zhozuwe wìla cɛn wa wi yɔnlɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wìla ku. Kona, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì sigi yo Nuni pinambyɔ Zhozuwe wi kan, wo ŋa wìla pye Moyisi wi sagafɔ we, ma yo fɔ:

\VS{2}«Na tunmbyee Moyisi wì ku. Koni yiri, mboro naa
Izirayɛli woolo pe ni fuun pe ni, ye ki Zhuridɛn gbaan ŋa wi kɔn ye ye wa tara nda mi yɛn na kaan ye yeri ti ni.

\VS{3}Yaga ye yɔngɔlɔ ke kan laga o laga ŋga na, mi yaa ki laga ki kan ye yeri, mbe yala
yɔn fɔlɔ na mìla lɛ Moyisi wi yeri li ni.

\VS{4}Ye tara ti yaa lɛ wa
gbinri wi ni, wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri mbe sa gbɔn fɔ wa ki Liban tara nda ti na, wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, fɔ wa gbaan gbeŋɛ Efirati wi na, wa yɔnlɔ yirisaga yeri, naa Hɛti cɛnlɛ woolo pe tara ti ni fuun ti ni, fɔ sa gbɔn wa Mediterane kɔgɔje wi na, wa yɔnlɔ tosaga yeri\XREF{†}{{\XO 1:4 }{\XO{1.3-4:
}}{\XT{Dete 11.24-25; 31.6,8; Ebu 13.5}}}.

\VS{5}Ma yinwege piliye yi ni fuun yi ni, lere se ya yere mbɔɔn sige malaga ni, katugu mi yaa pye ma ni la wele ma na paa yɛgɛ ŋga na mìla pye Moyisi wi ni na wele wi na we. Mi se laga ma na fyew, mi se sɔɔn wa.

\VS{6}Fanŋga le ma yɛɛ ni ma kotogo ta, katugu mìla wugu ma yo mi yaa tara nda kan ye tɛlɛye pe yeri, mboro ma yaa ye ki leele mbele pe ni wa ki tara ti ni, peri ta kɔrɔgɔ\XREF{†}{{\XO 1:6 }{\XO{1.6:
}}{\XT{Dete 31.6-7,23}}}.

\VS{7}Ki cɛ wowi ŋa, ma fanŋga le ma yɛɛ ni, ma kotogo ta jɛŋgɛ.
Lasiri ŋa na tunmbyee Moyisi wì kan ma yeri, maa tanri wi ni fuun wi na tagawa ni. Maga ka laga wi na mbe kari kɛɛ ka na. Kona, maga kala na fuun pye, li yaa yɔn ma kan.

\VS{8}Maa ki
lasiri sɛwɛ ŋa wi sɛnrɛ ti kara suyi, maa sɔnri ti na yɔnlɔ naa yembinɛ, jaŋgo kagala ŋgele fuun ke yɛn ma yɔnlɔgɔ wa wi ni, maa tanri ke na tagawa ni. Kona pa ma kapyegele ke yaa la yɔngɔ, pa ma yaa jiti.

\VS{9}Mi ma mìgi tunŋgo ŋga ki yo ma kan maga ŋgban le? Fanŋga le ma yɛɛ ni ma kotogo ta. Maga ka fyɛ, ma sunndo wiga si ka kɔn ma na, katugu mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ, ma Yɛnŋɛlɛ le, mi yaa pye ma ni la wele ma na ma kapyegele ke ni fuun ke ni\FTNT{†}{{\FR 1:9 }{\FR{1.9:
}}{\FT{Ŋga kì yo fɔ:
{\QT{Mi yaa pye ma ni ma kapyegele ke ni fuun ni,}} sɛwɛɛlɛ pele ni, ki yɛn ma yɔnlɔgɔ wa ma yo fɔ: Laga o laga maga kari, mi yaa pye ma ni.}}}.»


\par }{\SH Zhozuwe wìla yo \newline  Izirayɛli woolo pe pe yɛɛ gbɛgɛlɛ \newline  pe Zhuridɛn gbaan wi kɔn
\par }
{\PP \VS{10}Kona, a Zhozuwe wì sigi sɛnrɛ nda ti yo Izirayɛli woolo teele pe kan ma yo fɔ:

\VS{11}«Ye yanri ye torotoro wa
paara yinrɛ cɛnsaga ki ni, yege sɛnrɛ nda ti yo leele pe kan ye pe pye fɔ: ‹Ye yaakara gbɛgɛlɛ ye yɛɛ kan, katugu sanni piliye taanri, ye yaa ki Zhuridɛn gbaan ŋa wi kɔn mbe yiri wa wi kɛɛ ŋga na, mbe sa tara nda Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li yɛn na kaan we yeri ti shɔ ti pye ye woro.› »


\par }{\PP \VS{12}Ko puŋgo na, a Zhozuwe wì sigi yo Urubɛn cɛnlɛ woolo, naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo
\FTNT{†}{{\FR 1:12 }{\FR{1.12:
}}{\FT{Moyisi wìla cɛnsaga kan Manase cɛnlɛ li walaga nuŋgba woolo yeri makɔ wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri, walaga nuŋgba kìla koro.}}} pe kan ma yo fɔ:

\VS{13}«Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wìla sɛnrɛ nda yo ye kan, yaa nawa tuun ti na. Wìla ye pye fɔ: ‹Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ lìgi tara nda ti kan ye yeri, ma ti a yè cɛn laga ti ni yɛyinŋge na.›

\VS{14}Tara nda Moyisi wì kan ye yeri laga Zhuridɛn gbaan wi kɛɛ ŋga na, ye jɛɛlɛ naa ye piile pe mbe ya koro laga ti ni mbe pinlɛ ye yaayoro ti ni. Ɛɛn fɔ, yoro nambala mbele fuun ye mbe ya malaga gbɔn, ye yaa ye maliŋgbɔnyaara ti lɛ mbe keli ye sefɛnnɛ pe yɛgɛ mbe pe saga,

\VS{15}fɔ Yawe Yɛnŋɛlɛ li sa pe kan pe cɛn yɛyinŋge na paa yɛgɛ ŋga na lì ye kan, a yè cɛn yɛyinŋge na we; fɔ pe sa tara ti ta, nda Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li yɛn na kaan pe yeri we. Ko puŋgo na, tara nda ti yɛn ye woro, to nda Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wìla kan ye yeri laga Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri, ye sɔngɔrɔ ye sa cɛn wa ti ni\XREF{†}{{\XO 1:15 }{\XO{1.12-15:
}}{\XT{Nɔmbu 32.28-32; Dete 3.18-20; Zhozu 22.1-6}}}.»


\par }{\PP \VS{16}Kona, a pè si Zhozuwe wì yɔn sogo ma yo fɔ: «Ŋga fuun mà yo we kan, we yaa ki pye. Maga we tun laga o laga, we yaa kari wa.

\VS{17}We yaa la nuru ma yeri kala li ni fuun ni, paa yɛgɛ ŋga na wàa pye na nuru Moyisi wi yeri we. Yawe Yɛnŋɛlɛ, ma Yɛnŋɛlɛ li pye ma ni, laa wele ma na paa yɛgɛ ŋga na làa pye Moyisi wi ni we.

\VS{18}Lere o lere ka yiri mbe je mbe yo wi se logo ma yeri konaa na wii yɛnlɛ mbe tanga ma sɛnyoro ti na, wa kala na fuun ma yaa yo li ni, ko fɔ pe yaa wo gbo. Mboro wo na, fanŋga le ma yɛɛ ni, ma kotogo ta!»




\par }\Chap{2}{\SH Arahabu naa Zhozuwe pitunmbolo \newline  pe kala
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, maga ta
Izirayɛli woolo pàa pye wa Shitimu laga ki na, a Nuni pinambyɔ Zhozuwe wì si nambala shyɛn tun larawa, ma pe pye fɔ: «Ye kari ye sa tara ti kagala ke yewe ye ke jɛn, Zheriko ca wogo ko tende.» Kì kaa pye ma, a pè si kari ma saa gbɔn wa Zheriko ca, mɛɛ ye nanjaa wa go, pàa pye naa yinri Arahabu. A pè si wɔnlɔ wa\XREF{†}{{\XO 2:1 }{\XO{2.1:
}}{\XT{Mati 1.5; Ebu 11.31; Zhaki 2.25}}}.

\VS{2}A leele pèle si saa ki yo Zheriko ca wunlunaŋa wi kan ma yo fɔ: «Wele, Izirayɛli woolo nambala pèle pan laga nala yembinɛ na li ni, mbe pan mbe tara ti kagala ke yewe.»

\VS{3}Kona, a Zheriko ca wunlunaŋa wì si tunŋgo tun wa Arahabu wi yeri maa pye fɔ: «Nambala mbele pè pan wa ma yeri ma tungu wa ma go, pe yirige laga we kan, katugu pè pan mbe tara ti ni fuun ti kagala ke yewe mbe ke jɛn.»


\par }{\PP \VS{4}Ɛɛn fɔ, a Arahabu wì si saa ki nambala shyɛn pe lara; ko puŋgo na, a wì sho fɔ: «Kaselege ko na, nambala pèle pan laga na yeri, ɛɛn fɔ, mi si pe yirisaga ko jɛn.

\VS{5}Yembinɛ laa woo sanga ŋa ni, sanni pe sa ca ki mbogo yeyɔngɔ ki tɔn, a pè si yiri ma kari. Mii pe karisaga jɛn. Ye fyɛɛlɛ ye taga pe na, pa ye yaa sa pe yigi konɔ.»


\par }{\PP \VS{6}Ma si yala, wìla lugu ki nambala pe ni wa wi go ki naayeri\FTNT{†}{{\FR 2:6 }{\FR{2.6:
}}{\FT{Kìla pye wa ki tara ti ni, paga go ki kan, pe maga biri, ma lugusaga pye ma kari wa ki naayeri. Lere ma ya ma lugu ma saa cɛn wa nakoma mbe saa yaara jali wa.}}} ma saa pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pe lara
lɛn tiire ta sɔgɔwɔ; wìla to gbogolo wa go ki naayeri.

\VS{7}A wunlunaŋa wi pitunmbolo pè si yiri ma taga pe na na pe lagajaa. Pàa pye na Zhuridɛn gbaan wi kɔɔn tɔɔrɔ na laga ŋga na ki konɔ lo pàa lɛ. Pe yiriŋgɔlɔ wa ca, a leele pè si ca ki mbogo yeyɔnrɔ ti tɔn wa pe puŋgo na.

\VS{8}Sanni kagala yewefɛnnɛ pè sa sinlɛ, a Arahabu wì si lugu ma kari pe kɔrɔgɔ wa go ki naayeri

\VS{9}ma saa pe pye fɔ: «Mìgi jɛn ma yo Yawe Yɛnŋɛlɛ lìgi tara nda ti kan ye yeri. Ye yɛgɛ fyɛrɛ tì we yigi. Tara woolo pe ni fuun pe sunndo wila kɔɔn pe na yoro kala na.

\VS{10}Katugu wège logo ma yo sanga ŋa ni yè yiri wa Ezhipiti tara, Yawe Yɛnŋɛlɛ làa Kɔgɔje yɛɛn wi tɔnmɔ pi waga wa ye yɛgɛ ye ta ye toro. Ŋga yè pye Amɔri cɛnlɛ woolo pe wunlumbolo shyɛn, Sihɔn naa Ɔgi pe na, poro mbele pàa pye wunluwɔ pi na wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri, wège logo, konaa paa yɛgɛ ŋga na yè pe woolo poro naa pe tara ti tɔngɔ pew we\XREF{†}{{\XO 2:10 }{\XO{2.10:
}}{\XT{Ɛki 14.21; Nɔmbu 21.21-35}}}.

\VS{11}Malɛ wège kagala ke logo, we sunndo wì kɔn we na. Kotogo si koro we ni naa we yere we ye sige, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ le, lo li yɛn Yɛnŋɛlɛ wa naayeri konaa laga tara ti na.

\VS{12}Koni, mi yɛn na ye yɛnri fɔ ye wugu yanla kan Yawe Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki na, fɔ kajɛŋgɛ ŋga mì pye ma ye kan, ye yaa ki yɔngɔ pye na go woolo pe kan fun. Ye kala la pye paa tɛgɛrɛ yɛn mbege naga fɔ ye sɛnyoro ti yɛn kaselege,

\VS{13}fɔ ye yaa na to, naa na nɔ, naa na nɔsepiile nambala naa jɛɛlɛ, konaa pe woolo pe ni fuun pe yaga yinwege na, fɔ ye se ka ti pe we gbo.»


\par }{\PP \VS{14}A nambala pè suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Na mɛɛ yɛnlɛ mbe we kala li yo lere kan fyew, wè wugu ki na mbe ku ma yɔnlɔ (na wee we sɛnyoro ti tanga we). Yawe Yɛnŋɛlɛ liga ki tara nda ti kan we yeri sanga ŋa ni, pa we yaa pye sinmbele ma ni mbe kajɛŋgɛ pye mbɔɔn kan.»


\par }{\PP \VS{15}Kì kaa pye ma, a Arahabu wì si pe yirige wa wi fenɛtiri wi ni ma pe tirige wa funwa na mana na, katugu mbogo ŋga kìla ca ki maga maga fili, wi go kìla pye ma kan ma mara ki na.

\VS{16}Pe tirigesaga, a wì si pe pye fɔ: «Yaa kee wa yanwira ti yeri, jaŋgo mbele pè taga ye puŋgo na, paga ka sa ye yan. Ye sa lara wa piliye taanri, fɔ pe sa sɔngɔrɔ pe pan. Ko puŋgo na, ye konɔ li lɛ yaa kee.»


\par }{\PP \VS{17}A ki nambala pè suu pye fɔ: «Wuguro nda mà ti a wè wugu, we yaa shɔ ti ni yɛgɛ ŋga na, koyi ŋga yɛɛn:

\VS{18}‹Wele, na waga ka ye laga ye tara ti ni sanga ŋa ni, mà we yirige ma we tirige wa funwa na fenɛtiri ŋa ni, ma ki mana yɛnlɛ na li pɔ wa wi na. Kona, mɛɛ ma to, naa ma nɔ, naa ma nɔsepiile konaa ma go woolo pe ni fuun pe gbogolo laga ma go.

\VS{19}Pe ni, na wa ka ka yiri laga ma go mbe kari wa funwa na, wi gbowo pi yaa ka pye wo yɛɛ go kala, pa we se pye kapege pyefɛnnɛ. Ɛɛn fɔ, lere o lere wi yaa ka pye laga go ko ni ma ni, na lere kɛɛ ka taga wo wa na, pa wo gbowo po kapege ko yaa pye woro go kala.

\VS{20}Yɛgɛ o yɛgɛ, na maga we kala li yo mbe lere wa kan, wuguro nda mà ti a wè wugu, pa we yaa shɔ ki wuguro ti ni.› »


\par }{\PP \VS{21}A Arahabu wì si pe yɔn sogo ma yo fɔ: «Mì yere ki na. Ye ti ki pye paa yɛgɛ ŋga na yège yo we.» Ko puŋgo na, a wì si pe yaga, a pè kari. Le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, a wì si mana yɛnlɛ li pɔ wa fenɛtiri wi na.

\VS{22}A ki nambala shyɛn pè si kari wa yanwira ti na ma saa lara wa piliye taanri, fɔ leele mbele pàa taga pe puŋgo na, pe sa sɔngɔrɔ. Mbele pàa taga pe puŋgo na, pàa saa pe lagaja konɔ li lagapyew ki ni, ɛɛn fɔ, pe sila nambala pe yan.

\VS{23}Kona, a ki nambala shyɛn pè si sɔngɔrɔ ma yiri wa yanwira ti na ma tigi, mɛɛ saa Zhuridɛn gbaan wi kɔn ma kari Nuni pinambyɔ Zhozuwe wi kɔrɔgɔ. Kagala ŋgele fuun kàa pye pe na, a pè si ke yɛgɛ yo maa kan.


\par }{\PP \VS{24}A pè si Zhozuwe wi pye fɔ: «Kaselege ko na, Yawe Yɛnŋɛlɛ lìgi tara ti ni fuun ti le we kɛɛ, katugu tara woolo pe ni fuun pe sunndo wila kɔɔn pe na makɔ we kala na.»




\par }\Chap{3}{\SH Izirayɛli woolo \newline  pàa Zhuridɛn gbaan wi kɔn ma yiri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Pe karipilige, ki pinliwɛ pi ni, a Zhozuwe wo naa
Izirayɛli woolo pe ni fuun pè si yiri wa Shitimu, wa
paara yinrɛ cɛnsaga ki ni, ma kari wa Zhuridɛn gbaan yɔn ki na, mɛɛ saa wɔnlɔ lema sanni pe sa gbaan wi kɔn pe yiri.

\VS{2}Piliye taanri toroŋgɔlɔ, a Izirayɛli woolo teele pè si yanriyanri wa paara yinrɛ cɛnsaga ki ni,

\VS{3}naga sɛnrɛ nda ti yuun leele pe kan fɔ: «Levi setirige piile, poro mbele pe yɛn
saraga wɔfɛnnɛ, na yaga ka pe yan pe Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li
yɔn finliwɛ kɛsu wi tugo sanga ŋa ni, pa ye yiri wa laga ŋga ye yɛn ma cɛn ki ni, ye taga wi na.

\VS{4}Ye culo nuŋgba si wo fogo ko yaga yoro naa yɔn finliwɛ kɛsu wi sɔgɔwɔ. Yaga ka yɔngɔ wi tanla mbe wɛ ko na. Ki ka pye ma, ye yaa toro konɔ na ni, pa ye yaa li jɛn; katugu ye fa toro laga ki konɔ na li ni faa.»


\par }{\PP \VS{5}A Zhozuwe wì si leele pe pye fɔ: «Ye ye yɛɛ pye
kpoyi, katugu goto Yawe Yɛnŋɛlɛ li yaa kafɔnŋgɔlɔ pye laga ye sɔgɔwɔ.»


\par }{\PP \VS{6}Ki goto, a wì si saraga wɔfɛnnɛ pe pye fɔ: «Ye yɔn finliwɛ kɛsu wi lɛ ye keli leele pe yɛgɛ yaa kee.» A pè suu lɛ ma keli leele pe yɛgɛ na tanri.

\VS{7}A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi pye fɔ: «Nala yɛrɛ mi yaa ki lɛ mbɔɔn mɛgɛ ki gbɔgɔ laga Izirayɛli woolo pe yɛgɛ sɔgɔwɔ, jaŋgo pege jɛn pe yo mi yaa pye ma ni paa yɛgɛ ŋga na mìla pye Moyisi wi ni we.

\VS{8}Saraga wɔfɛnnɛ mbele pe yɛn na yɔn finliwɛ kɛsu wi tungu, ki sɛnrɛ nda ti yo pe kan fɔ: ‹Na yaga sa gbɔn wa Zhuridɛn gbaan wi yɔn na sanga ŋa ni, mbe ye wa tɔnmɔ pi ni, ye yere le.› »


\par }{\PP \VS{9}Kona, a Zhozuwe wì sigi yo Izirayɛli woolo pe kan ma yo fɔ: «Ye fulo laga ye Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li sɛnrɛ ti logo.

\VS{10}Pa ye yaa ki jɛn yɛɛn mbe yo fɔ Yɛnŋɛlɛ na yinwege wolo li yɛn laga ye sɔgɔwɔ, fɔ li yaa Kana tara fɛnnɛ, naa Hɛti cɛnlɛ woolo, naa Hɛvi cɛnlɛ woolo, naa Perɛzi cɛnlɛ woolo, naa Girigasi cɛnlɛ woolo, naa Amɔri cɛnlɛ woolo konaa Zhebusi cɛnlɛ woolo pe purɔ mbe pe yirige wa ye yɛgɛ kaselege.

\VS{11}Ye wele, ŋa wi yɛn tara ti ni fuun ti
Fɔ, wi yɔn finliwɛ kɛsu pe yaa keli wi ni ye yɛgɛ, mbe Zhuridɛn gbaan wi kɔn mbe yiri.

\VS{12}Koni, ye nambala kɛ ma yiri shyɛn wɔ wa Izirayɛli cɛngɛlɛ kɛ ma yiri shyɛn ke ni, naŋa nuŋgba mbe yiri cɛnlɛ nuŋgba ni.

\VS{13}Yawe Yɛnŋɛlɛ na li yɛn tara ti ni fuun Fɔ, saraga wɔfɛnnɛ mbele pe yɛn nali yɔn finliwɛ kɛsu wi tungu, na paga ka pe yɔngɔlɔ ke wa wa Zhuridɛn gbaan wi tɔnmɔ pi ni sanga ŋa ni, pa gbaan wi tɔnmɔ pi yaa kɔn shyɛn. Tɔnmɔ mba pila yinrigi wa go na na fuun na tinri, pi yaa yere mbe gbogolo pi yɛɛ na paa mbogo yɛn.»


\par }{\PP \VS{14}Kona, a leele pè si yiri ma pe
paara yinrɛ ti kɔlɔgi mbe Zhuridɛn gbaan wi kɔn mbe yiri. Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye na yɔn finliwɛ kɛsu wi tungu, pàa keli leele pe yɛgɛ na tanri.

\VS{15}Yarilire kɔnsanga wo lawi. Ki sanga wi ka gbɔn, ki ma yala Zhuridɛn gbaan wì yin fɔ ma toro wi koŋgo ki na. Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye na yɔn finliwɛ kɛsu wi tungu, naa pàa ka saa gbɔn wa gbaan wi koŋgo na sanga ŋa ni, ma pe yɔngɔlɔ ke wa wa tɔnmɔ pi ni,

\VS{16}tɔnmɔ mba pìla pye na yinrigi wa gbaan wi go kɛɛ yeri na fuun na tinri, a pì si yere, mɛɛ gbogolo pi yɛɛ na paa mbogo yɛn, ma kari lege, maga lɛ wa Adamu ca ki na, wa Zaritan ca ki tanla\FTNT{†}{{\FR 3:16 }{\FR{3.16:
}}{\FT{Mbege lɛ le laga ŋga tɔnmɔ pìla gbogolo wa Adamu ca ki na mbe sa gbɔn wa laga ŋga Izirayɛli woolo pàa pye, ki fogo ki mbaa wɛ culo nafa ma yiri kɛ yɔn ko na.}}}. Ma si yala tɔnmɔ mba pìla pye na fuun na tinri wa
Araba tara kɔgɔje wi yeri, ko kɔrɔ wo yɛn wa Kɔgɔje kuwo wi yeri, a po si fo ma kari pew. A leele pè si Zhuridɛn gbaan wi kɔn ma yiri wa Zheriko ca ki yɛsinmɛ yeri.

\VS{17}Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye na Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi tungu, a pè si gbegele ma yere jɛŋgɛ wa lafoŋgologo ŋga kìla waga ki ni, wa gbaan wi nandogomɔ, ma yala Izirayɛli woolo paa tooro na tanri tawara na, fɔ a leele pe ni fuun pè saa gbaan wi kɔn ma yiri ma kɔ.




\par }\Chap{4}{\SH Sinndɛɛrɛ kɛ ma yiri shyɛn \newline  nda ti kala li yɛn na nandowo kaan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Naa
Izirayɛli woolo pe ni fuun pàa kaa Zhuridɛn gbaan wi kɔn ma yiri ma kɔ, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi pye fɔ:

\VS{2}«Ye nambala kɛ ma yiri shyɛn wɔ leele pe sɔgɔwɔ, cɛnlɛ nuŋgba naŋa nuŋgba mbe yiri wa.

\VS{3}Maga yo pe kan fɔ pe sa sinndɛɛrɛ kɛ ma yiri shyɛn lɛ wa Zhuridɛn gbaan wi lafoŋgologo ki nandogomɔ, wa laga ŋga
saraga wɔfɛnnɛ pe yɛn ma yere we. Ye yaa sinlɛ laga ŋga na nala yembinɛ na li ni, pe sari tɛgɛ wa ki laga ki na.»

\VS{4}Nambala kɛ ma yiri shyɛn mbele Zhozuwe wìla wɔ Izirayɛli woolo pe sɔgɔwɔ, cɛnlɛ nuŋgba naŋa nuŋgba, a Zhozuwe wì si pe yeri

\VS{5}mɛɛ pe pye fɔ: «Ye toro wa Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li
yɔn finliwɛ kɛsu wi yɛgɛ, ye kari wa Zhuridɛn gbaan wi nandogomɔ. Ye ni fuun nuŋgba nuŋgba, ye sinndɛɛrɛ nuŋgba nuŋgba lɛ wa ye pajoro ti na, jaŋgo sinndɛlɛgɛ nuŋgba mbe pye Izirayɛli cɛnlɛ nuŋgba pyew li wogo.

\VS{6}Ki sinndɛɛrɛ ti yaa koro paa tɛgɛrɛ yɛn laga ye sɔgɔwɔ. Puŋgo na, na ye piile paga ka ye yewe mbe yo fɔ: ‹Ki sinndɛɛrɛ nda ti kɔrɔ wo yɛn wiwiin?›

\VS{7}Kona ye pe yɔn sogo ye yo fɔ: ‹Zhuridɛn gbaan tɔnmɔ pìla kɔn shyɛn wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi yɛgɛ, naa pàa gbaan wi kɔn ma yiri wi ni we. Ki sinndɛɛrɛ nda ti yaa ti Izirayɛli setirige piile paa nawa tuun ki na sanga pyew, fɔ Zhuridɛn gbaan tɔnmɔ pìla kɔn shyɛn.› »


\par }{\PP \VS{8}A Izirayɛli woolo pè si ŋga Zhozuwe wìla yo ki pye. Pàa sinndɛɛrɛ kɛ ma yiri shyɛn lɛ wa Zhuridɛn gbaan wi nandogomɔ ma yiri, ma yala Izirayɛli cɛngɛlɛ ke yɔn ki ni, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki yo Zhozuwe wi kan we. A pè si kari ti ni wa laga ŋga pàa wɔnlɔ we, mɛɛ saa ti tɛgɛ wa.

\VS{9}Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye na yɔn finliwɛ kɛsu wi tungu, pàa pye ma yere wa Zhuridɛn gbaan wi nandogomɔ laga ŋga na, a Zhozuwe wì si sinndɛɛrɛ kɛ ma yiri shyɛn yerege yerege wa ki laga ki na fun. Ti yɛn wa ali ma pan ma gbɔn nala.


\par }{\PP \VS{10}Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye na kɛsu wi tungu, pàa koro ma yere wa Zhuridɛn gbaan wi nandogomɔ, fɔ ŋga Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yo Zhozuwe wi kan ma yo wi yo Izirayɛli woolo pe kan, a pè saa ki ni fuun ki pye maga yɔn fili. Zhozuwe wìla tanga ma yala sɛnrɛ nda fuun Moyisi wìla yo maa kan ti ni. Izirayɛli woolo pàa fyɛɛlɛ ma gbaan wi kɔn ma yiri.

\VS{11}Naa leele pe ni fuun pàa kaa gbaan wi kɔn ma yiri ma kɔ, a saraga wɔfɛnnɛ pè si toro ma keli pe yɛgɛ Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi ni.

\VS{12}A Urubɛn cɛnlɛ woolo, naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo pè si keli Izirayɛli woolo sanmbala pe yɛgɛ na tanri pe maliŋgbɔnyaara ti ni, ma yala ŋga Moyisi wìla yo pe kan ki ni.

\VS{13}Nambala mbele pàa toro Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ ma kari wa Zheriko ca ki funwa lara falafala ti yeri, pàa lere waga nafa shyɛn (40 000) yɔn ko tin. Pàa pe maliŋgbɔnyaara ti lɛ, ma gbɛgɛlɛ mbe malaga gbɔn.

\VS{14}Ki pilige ki ni, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi mɛgɛ ki gbɔgɔ Izirayɛli woolo pe ni fuun pe yɛgɛ sɔgɔwɔ. A pe nɛɛ wi gbogo paa yɛgɛ ŋga na pàa pye na Moyisi wi gbogo wi yinwege piliye yi ni fuun yi ni.


\par }{\PP \VS{15}Gbaan wi kɔnŋgɔlɔ, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi pye fɔ:

\VS{16}«Saraga wɔfɛnnɛ mbele paa yɔn finliwɛ sɛnrɛ kɛsu wi tungu, ki yo pe kan fɔ pe yiri wi ni wa Zhuridɛn gbaan wi ni.»


\par }{\PP \VS{17}A Zhozuwe wì si saraga wɔfɛnnɛ pe pye fɔ: «Ye yiri wa gbaan wi ni.»

\VS{18}Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye na Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi tungu, naa pàa kaa yiri wa gbaan wi nandogomɔ ma pe yɔngɔlɔ ke kan wa tara ti na sanga ŋa ni, a gbaan wi tɔnmɔ pì si sɔngɔrɔ wa pi yɔnlɔ koŋgbanna li ni naa, na fuun, ma yin ma toro gbaan wi koŋgo ki ni fuun ki na paa faa wi yɛn.

\VS{19}Izirayɛli woolo pàa Zhuridɛn gbaan wi kɔn ma yiri yɛlɛ li yeŋge koŋgbanŋga ki pilige kɛ wogo ko ni. A pè si saa pe
paara yinrɛ ti kankan wa Giligali laga ki na, ma wa wa Zheriko ca tara kɔnlɔ li yɔnlɔ yirisaga yeri.


\par }{\PP \VS{20}Sinndɛɛrɛ kɛ ma yiri shyɛn nda pàa lɛ wa Zhuridɛn gbaan wi ni, Zhozuwe wìla ti tagala ti yɛɛ na wa Giligali.

\VS{21}Kona, a wì si Izirayɛli woolo pe pye fɔ: «Puŋgo na, na ye setirige piile paga ka pe teele pe yewe mbe yo ki sinndɛɛrɛ nda to kɔrɔ wo yɛn wiwiin?

\VS{22}Kona yege yɛgɛ yo pe kan paa yɛgɛ ŋga na Izirayɛli woolo pàa tanga tawara na maga Zhuridɛn gbaan ŋa wi kɔn ma yiri.

\VS{23}Katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ lì Zhuridɛn gbaan tɔnmɔ pi waga wa ye yɛgɛ, fɔ a ye ni fuun yè saa gbaan wi kɔn ma yiri, paa yɛgɛ ŋga na làa Kɔgɔje yɛɛn wi tɔnmɔ pi waga wa we yɛgɛ, a wòo kɔn ma yiri we.

\VS{24}Lì ko pye ma, jaŋgo tara woolo pe ni fuun pege jɛn pe yo yawa gbɔɔ yɛn li ni, jaŋgo yoro fun, yaa fyɛ Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sanga pyew.»




\par }\Chap{5}{\PP \VerseOne{1}Amɔri cɛnlɛ woolo mbele pàa pye ma cɛn wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ tosaga yeri pe wunlumbolo poro naa Kana tara fɛnnɛ mbele pàa pye ma cɛn wa Mediterane kɔgɔje yɔn ki na pe wunlumbolo pe ni fuun pàa ki logo ma yo Yawe Yɛnŋɛlɛ làa Zhuridɛn gbaan tɔnmɔ pi waga wa
Izirayɛli woolo pe yɛgɛ, fɔ a pè saa gbaan wi kɔn ma yiri. Kì kaa pye ma, pe sila kotogo ta, kotogo kpɛ sila koro pe ni naa Izirayɛli woolo pe yɛgɛ sɔgɔwɔ.


\par }{\SH Pàa Izirayɛli setirige piile \newline  pe kɛnrɛkɛnrɛ wa Giligali ca
\par }
{\PP \VS{2}Ki sanga nuŋgba wi ni, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì sigi yo Zhozuwe wi kan ma yo fɔ: «Walaga sinndɛɛrɛ lɛ ma gbegele gbeŋgele, ma Izirayɛli setirige piile yirisaga fɔnŋgɔ ŋga kì yiri ki woolo pe
kɛnrɛkɛnrɛ.»


\par }{\PP \VS{3}Kona, a Zhozuwe wì si walaga sinndɛɛrɛ lɛ ma gbegele gbeŋgele, ma Izirayɛli woolo pe kɛnrɛkɛnrɛ wa Aralɔti tinndi wi na.

\VS{4}Zhozuwe wìla pe kɛnrɛkɛnrɛ go ŋga na ki ŋga: Naa Izirayɛli woolo pàa yiri wa Ezhipiti tara, nambala mbele fuun pe yɛlɛ yɔn kìla tin mbe maliŋgbɔnyaara lɛ, pe ni fuun pàa ku wa konɔ, wa
gbinri wi ni, pe yiriŋgɔlɔ wa Ezhipiti tara.

\VS{5}Nambala mbele fuun pàa yiri wa Ezhipiti tara poro la kɛnrɛkɛnrɛ. Ɛɛn fɔ, pinambiile mbele fuun pàa se ma pe ta konɔ wa gbinri wi ni, pe yiriŋgɔlɔ wa Ezhipiti tara, wo wa kpɛ sila kɛnrɛkɛnrɛ.

\VS{6}Izirayɛli woolo pàa tanga wa gbinri wi ni ma saa gbɔn fɔ yɛlɛ nafa shyɛn. Ki sɛrɛ woolo pe ni, nambala mbele pe mbaa ya kari malaga na pe yirisanga wi ni wa Ezhipiti tara, pe ni fuun pàa ku wa gbinri wi ni ma wɔ wa; katugu pe sila logo Yawe Yɛnŋɛlɛ li yeri. Làa wugu ma
yɔn fɔlɔ kɔn we tɛlɛye pe yeri mbe tara nda kan pe yeri konaa we yeri, to nda ti yɛn ma yin nɔnɔ naa sɛnrɛgɛ\FTNT{†}{{\FR 5:6 }{\FR{5.6
}}{\FT{Nɔnɔ naa sɛnrɛgɛ sɛnrɛ nda tì yo ko yɛn naga nari ma yo yaayoro ti yaa yɔn jɛŋgɛ wa ki tara ti ni, naa tire nda ti maa sɛni ti ni.}}} ni na fuun, Yawe Yɛnŋɛlɛ làa wugu ma pe kan ma yo pe seri yan yɛnlɛ ni\XREF{†}{{\XO 5:6 }{\XO{5.6:
}}{\XT{Nɔmbu 14.28-35}}}.

\VS{7}A lì si pe piile pe tɛgɛ wa pe yɔnlɔ. Poro wɛlɛ Zhozuwe wìla kɛnrɛkɛnrɛ, katugu pe sila kɛnrɛkɛnrɛ ma pe ta pe kondangala li na wa gbinri wi ni.

\VS{8}Naa leele pe ni fuun pàa kaa kɛnrɛkɛnrɛ ma kɔ sanga ŋa ni, a pè si koro laga nuŋgba, wa
paara yinrɛ cɛnsaga ki ni, fɔ a pè saa sagala.


\par }{\PP \VS{9}Ko puŋgo na, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi pye fɔ: «Fɛrɛ kala na yè yiri li ni wa Ezhipiti tara ma pan, mìli laga ye na nala.»

\par }{\PP Ko ki tì pe maa ki laga ki yinri Giligali (ko kɔrɔ wo yɛn mbe koŋgo) fɔ ali ma pan ma gbɔn nala.


\par }{\SH Paki fɛti konaa yaakara \newline  nda pe yinri manɛ ti kɔwɔ
\par }
{\PP \VS{10}Izirayɛli woolo pàa pye ma cɛn wa pe
paara yinrɛ ti ni wa Giligali laga ki ni. Ma pe ta wa, a pè si
Paki fɛti wi pye yeŋge ki pilige kɛ ma yiri tijɛrɛ wogo ki yɔnlɔkɔgɔ ki na, wa Zheriko funwa lara falafala ti ni\XREF{†}{{\XO 5:10 }{\XO{5.10:
}}{\XT{Ɛki 12.1-13}}}.

\VS{11}Paki fɛti wi pyeŋgɔlɔ, ki goto, a pè sigi tara ti yarilire ta ka, to la pye
leve fu buru konaa yarilire pire nda pàa kala to ta.

\VS{12}Pàa tara ti yarilire ti ka pilige ŋga ni, ki goto, yaakara nda pe yinri
manɛ, a tì si yere, ta si yiri wa naayeri mbe to naa. Izirayɛli woolo pe sila manɛ wa ta naa, ɛɛn fɔ, ki yɛlɛ li ni, Kana tara yarilire to pàa pye na kaa\XREF{†}{{\XO 5:12 }{\XO{5.12:
}}{\XT{Ɛki 16.35}}}.


\par }{\SH Yɛnŋɛlɛ li maliŋgbɔɔnlɔ \newline  ŋgbelege to wi kala
\par }
{\PP \VS{13}Pilige ka, Zhozuwe wìla pye wa Zheriko ca ki tanla. A wì si kaa wi yɛgɛ ki yirige ma wele, mɛɛ naŋa wa yan teere yeresaga wa wi yɛgɛ. Wi tokobi wìla pye wi kɛɛ, ma kɔw wa wi wofogo ki ni. A Zhozuwe wì si fulo wa wi tanla maa yewe ma yo fɔ: «Ma yɛn we ni lee nakoma ma yɛn we juguye poro ni?»

\VS{14}A ki naŋa wì suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Ayoo, mi woro ye ni, mi si woro pe ni. Ɛɛn fɔ, mi yɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ li maliŋgbɔɔnlɔ ŋgbelege to. Mì pan fɔɔnfɔɔn ŋga.»

\par }{\PP Kona, a Zhozuwe wì si to maa yɛgɛ ki jiile wa tara maa gbɔgɔ, mɛɛ wi pye fɔ: «Na tafɔ, mi yɛn ma tunmbyee, yiŋgi maa jaa mbe yo na kan?»


\par }{\PP \VS{15}A Yawe Yɛnŋɛlɛ li maliŋgbɔɔnlɔ ŋgbelege to wì suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Ma sawira ti wɔ wa ma tɔɔrɔ ti na, katugu ma yɛn ma yere laga ŋga na ki yɛn
kpoyi.»

\par }{\PP A Zhozuwe wì sigi pye ma.




\par }\Chap{6}{\SH Izirayɛli woolo \newline  pàa Zheriko ca ki shɔ maga ta
\par }
{\PP \VerseOne{1}Koni, mbogo ŋga kìla Zheriko ca ki maga, pàa ki yeyɔngɔ kɔɔrɔ ti gbegele mari tɔn jɛŋgɛ
Izirayɛli woolo pe yɛgɛ fyɛrɛ ti kala na. Lere na ya ye wa ca, lere nɛɛ ya yiri.

\VS{2}A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi pye fɔ: «Wele, mì Zheriko ca, naa ki wunlunaŋa konaa ki maliŋgbɔɔnlɔ mbele kotogo ni pe le ma kɛɛ.

\VS{3}Mboro naa ma maliŋgbɔɔnlɔ pe ni fuun pe ni, ye yaa ca ki maga magasaga nuŋgba pilige pyew sa gbɔn fɔ piliye kɔgɔlɔni.

\VS{4}Saraga wɔfɛnnɛ kɔlɔshyɛn yaa keli
yɔn finliwɛ kɛsu wi yɛgɛ simbapɛnɛ yɛɛnrɛ mbaanra kɔlɔshyɛn ni pe kɛɛ. Pilige kɔlɔshyɛn wogo ki na, ye yaa ca ki maga magasaga kɔlɔshyɛn, saraga wɔfɛnnɛ paa mbaanra ti wiin.

\VS{5}Na paga ka simbapɛnɛ yɛɛnrɛ mbaanra ti win ŋgbanga mberi tile sanga ŋa ni, leele pe ni fuun pe jɔrɔgɔ ŋgbanga. Pa kona mbogo ŋga kì ca ki maga ki yaa toori. Kona leele pe ni fuun pe ye wa ca paa kee yɛsinmɛ na.»


\par }{\PP \VS{6}Kì kaa pye ma, a Nuni pinambyɔ Zhozuwe wì si saraga wɔfɛnnɛ pe yeri maga yo pe kan ma yo fɔ: «Ye yɔn finliwɛ kɛsu wi lɛ wa ye pajoro ti na. Ye ni, kɔlɔshyɛn mbe simbapɛnɛ yɛɛnrɛ mbaanra kɔlɔshyɛn lɛ pe keli Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi yɛgɛ paa tanri.»


\par }{\PP \VS{7}Ko puŋgo na, a wì si leele pe pye fɔ: «Ye yiri, we tanga we ca ki maga. Maliŋgbɔɔnlɔ pe keli Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi yɛgɛ.»


\par }{\PP \VS{8}A leele pè sigi pye paa yɛgɛ ŋga na Zhozuwe wìla ki yo. Saraga wɔfɛnnɛ kɔlɔshyɛn mbele simbapɛnɛ yɛɛnrɛ mbaanra kɔlɔshyɛn tìla pye pe yeri, a pè si toro wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi yɛgɛ na kee, nɛɛ pe mbaanra ti wiin. A pe nɛɛ paan yɔn finliwɛ kɛsu wi ni pe puŋgo na.

\VS{9}Nambala mbele pàa maliŋgbɔnyaara ti lɛ, pàa keli saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye na mbaanra ti wiin pe yɛgɛ. A puŋgofɛnnɛ pè si taga yɔn finliwɛ kɛsu wi na. A pe nɛɛ tanri na yala mbaanra ti winmɛ pi ni.

\VS{10}Ɛɛn fɔ, Zhozuwe wìla ki yo leele pe kan ma yo fɔ: «Yaga ka jɔrɔgɔ. Yaga ka si kakɔnɔ wa. Sɛnpyɔ ka si ka yiri wa yɔn ye ni, fɔ sa gbɔn pilige ŋga mi yaa kaga yo ye kan mbe yo ye jɔrɔgɔ ki na.»

\VS{11}A Zhozuwe wì si ti a pè ca ki maga magasaga nuŋgba yɔn finliwɛ kɛsu wi ni. Ko puŋgo na, a pè si sɔngɔrɔ wa
paara yinrɛ cɛnsaga ki ni ma saa wɔnlɔ wa.


\par }{\PP \VS{12}Ki goto yirifaga ki na, a Zhozuwe wì si yiri. A saraga wɔfɛnnɛ pè si Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi lɛ naa wa pe pajoro ti na.

\VS{13}Saraga wɔfɛnnɛ mbele simbapɛnɛ yɛɛnrɛ mbaanra kɔlɔshyɛn tìla pye pe yeri, pè si keli Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi yɛgɛ naa, nɛɛ pe mbaanra ti wiin. Nambala mbele pàa maliŋgbɔnyaara ti lɛ pè si keli pe yɛgɛ. A puŋgofɛnnɛ pè si taga Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɔn finliwɛ kɛsu wi na. Ma pe ta paa tanri na kee, a saraga wɔfɛnnɛ pe nɛɛ mbaanra ti wiin.

\VS{14}Ki pilige shyɛn wogo ki na, a pè si ca ki maga magasaga nuŋgba mɛɛ sɔngɔrɔ ma kari wa pe paara yinrɛ cɛnsaga ki ni. Pàa ki pye ma fɔ ma saa gbɔn piliye kɔgɔlɔni.


\par }{\PP \VS{15}Pilige kɔlɔshyɛn wogo ki na, a pè si yiri pinliwɛ lawɔrɔ ti ni ma ca ki maga magasaga kɔlɔshyɛn, paa yɛgɛ ŋga na pàa pye naga piin we. Ko pilige nuŋgba pe ko layi pàa ca ki maga magasaga kɔlɔshyɛn.

\VS{16}Ki magasaga kɔlɔshyɛn wogo ki na, naa saraga wɔfɛnnɛ pàa kaa mbanlaga ki win sanga ŋa ni, a Zhozuwe wì si leele pe pye fɔ: «Ye jɔrɔgɔ, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ lì ca ki le ye kɛɛ!

\VS{17}Ca konaa ki nawa yaara ti ni ti yaa tɛgɛ ti yɛ pew Yawe Yɛnŋɛlɛ lo kan mbe tɔngɔ. Nanjaa Arahabu wo nuŋgba wi yaa koro yinwege na, wo naa mbele fuun pe yɛn wi ni wa wi go pe ni, katugu wìla we pitunmbolo pe lara kapege si pe ta.

\VS{18}Ɛɛn fɔ, ye ye yɛɛ yigi yaara nda ti yaa tɛgɛ ti yɛ pew Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan mbe tɔngɔ ti ni. Yaga ka ka kpɛ lɛ. Na yaga ka lɛ, pa ye yaa ti jɔgɔwɔ naa jɔlɔgɔ mbe to laga woro Izirayɛli woolo we paara yinrɛ cɛnsaga ki ni.

\VS{19}Warifuwe wi ni fuun, naa tɛ wi ni fuun, konaa yaara nda fuun pè gbegele tuguyɛnrɛ naa tuguwɔrɔ ni, to yaa tɛgɛ ti yɛ pew Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan. Pe yaa kari tɛgɛ wa laga ŋga pe maa li yarijɛndɛ ti teri.»


\par }{\PP \VS{20}Kona, a pè si mbanlaga ki win. Naa leele pàa kaa ki logo, a pè si jɔrɔgɔ ŋgbanga. Mbogo ŋga kìla ca ki maga, a kì si toori. Le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, a Izirayɛli woolo pè si ye wa ca ki ni, pe ni fuun nuŋgba nuŋgba na kee yɛsinmɛ na, ma ca ki shɔ maga ta\XREF{†}{{\XO 6:20 }{\XO{6.20:
}}{\XT{Ebu 11.30}}}.

\VS{21}Yaraga ŋga fuun kìla pye wa ca, nambala naa jɛɛlɛ, piile naa
lelɛɛlɛ, naa nɛrɛ, naa simbaala konaa sofilele pe ni, a pè si pe ni fuun pe gbo tokobi ni mberi tɛgɛ ti yɛ pew Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan mberi tɔngɔ.


\par }{\SH Izirayɛli woolo \newline  pàa Arahabu naa wi go woolo \newline  pe yaga yinwege na
\par }
{\PP \VS{22}Nambala shyɛn mbele pàa saa tara ti kagala ke yewe, Zhozuwe wìla pe pye fɔ: «Ye kari wa nanjaa Arahabu wi go, yoo yirige yoo wɔ wa go ki ni mbe pinlɛ wi woolo pe ni, mbe yala wuguro nda yàa wugu wi kan ti ni.»


\par }{\PP \VS{23}Ki lefɔnmbɔlɔ shyɛn pàa kari ma saa Arahabu, naa wi to, naa wi nɔ, naa wi yarijɛndɛ, naa wi nɔsepiile nambala naa jɛɛlɛ, konaa wi go woolo sanmbala pe ni fuun pe yirige ma pe wɔ wa go, mɛɛ saa pe tɛgɛ wa Izirayɛli woolo pe paara yinrɛ cɛnsaga ki puŋgo na.

\VS{24}Ca ko na, pàa ki sogo ko naa ki nawa yaara ti ni fuun ti ni. Ɛɛn fɔ, warifuwe wo naa tɛ wi ni, naa yaara nda pè gbegele tuguyɛnrɛ naa tuguwɔrɔ ni, pàa saa to tɛgɛ wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li yarijɛndɛ tɛgɛsaga ki ni, wa li go.

\VS{25}Zhozuwe wìla nanjaa Arahabu wi yaga yinwege na, wo naa wi go woolo pe ni, konaa wi yarijɛndɛ ti ni fuun ti ni, katugu nambala mbele Zhozuwe wìla tun ma yo pe sa Zheriko ca kagala ke yewe, wìla pe lara kapege si pe ta. A Arahabu wì si cɛn wa Izirayɛli woolo pe sɔgɔwɔ, wi setirige piile pe wa fɔ ma pan ma gbɔn nala\XREF{†}{{\XO 6:25 }{\XO{6.25:
}}{\XT{Ebu 11.31}}}.


\par }{\PP \VS{26}Ki sanga nuŋgba wi ni, a Zhozuwe wì sigi sɛnrɛ nda ti yo ma wugu ma taga ti na, ma yo fɔ:

\par }{\Q Lere o lere ka yiri mbe Zheriko ca ki kan naa fɔnŋgɔ,

\par }{\Q wo mbe daŋga Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na.

\par }{\Q Na wiga ki mbogo ki nɔgɔ le,

\par }{\Q wi pinambyɔ koŋgbanŋa wi yaa ku.

\par }{\Q Na wiga ki yeyɔngɔ kɔɔrɔ ti le,

\par }{\Q wi pinambyɔ shyɛn woo wi yaa ku\XREF{†}{{\XO 6:26 }{\XO{6.26:
}}{\XT{1 Wunlu 16.34}}}.


\par }{\PP \VS{27}Yawe Yɛnŋɛlɛ làa pye Zhozuwe wi ni, a wi mɛgɛ kì si yiri wa ki tara ti ni fuun ti ni.




\par }\Chap{7}{\SH Naŋa ŋa pàa pye na yinri Akan \newline  wi kapege kala
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yaara nda Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yo pe tɛgɛ ti yɛ pew li kan mberi tɔngɔ,
Izirayɛli woolo pàa kapege pye ki yaara ti wogo na. Wa Zhuda cɛnlɛ li ni, naŋa ŋa pàa pye na yinri Karimi wi pinambyɔ Akan wìla ki yaara ta lɛ. A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si nawa ŋgban Izirayɛli woolo pe ni. Akan wìla pye Zabidi naa Zera pe setirige pyɔ.


\par }{\PP \VS{2}Ma pe ta wa Zheriko ca, a Zhozuwe wì si nambala pele tun wa Ayi ca, wa Bɛti Avɛni ca ki tanla, wa Betɛli ca ki yɔnlɔ yirisaga yeri. Wìla pe pye fɔ: «Ye kari ye sa ki tara ti kagala ke yewe.» A ki nambala pè si saa Ayi ca kagala ke yewe.

\VS{3}Naa pàa kaa sɔngɔrɔ ma pan Zhozuwe wi kɔrɔgɔ, a pè suu pye fɔ: «Go woro ki na mbe leele pe ni fuun pe torogo wa. Nambala waga shyɛn (2 000) nakoma waga taanri (3 000) mbe ya Ayi ca ki ya. Maga ka leele pe te pe kari wa, katugu Ayi ca fɛnnɛ pee lɛgɛ.»


\par }{\PP \VS{4}Kì kaa pye ma, a nambala waga taanri (3 000) si poro si kari pe ni, ɛɛn fɔ, a pè si fe Ayi ca fɛnnɛ pe yɛgɛ.

\VS{5}Ayi ca fɛnnɛ pàa lere nafa ma yiri kɛ ma yiri kɔgɔlɔni si wo gbo pe ni, mɛɛ pe purɔ maga lɛ wa ca ki mbogo yeyɔngɔ ki na, fɔ ma saa gbɔn wa Shebarimu laga ki na, ma pe gbo wa yanwiga ki tigiwɛn pi ni. Kona, a Izirayɛli woolo pe sunndo wì si kɔn pe na fɔ a pè kotogo la.


\par }{\PP \VS{6}A Zhozuwe wì suu yɛɛra yaripɔrɔ ti walagi lawɔrɔ ti kala na, mɛɛ wi yɛgɛ ki jiile wa tara Yawe Yɛnŋɛlɛ li
yɔn finliwɛ kɛsu wi yɛgɛ sɔgɔwɔ, fɔ ma saa gbɔn ki yɔnlɔkɔgɔ. A Izirayɛli
lelɛɛlɛ pège kala nuŋgba li pye ma fun. Pàa tara koli ma wo wa pe yɛɛ yinrɛ ti na lawɔrɔ ti kala na.

\VS{7}A Zhozuwe wì sho fɔ: «E!
We Fɔ, Yawe Yɛnŋɛlɛ, yiŋgi na, a mà si ti ki leele mbele pè Zhuridɛn gbaan wi kɔn ma yiri, mbe pan mbe we le Amɔri cɛnlɛ woolo pe kɛɛ pe we tɔngɔ? Ndɛɛ ki pye we ja koro wa gbaan wi kɛɛ ŋga na ko mbe ja mbɔnrɔ.

\VS{8}Koni mila ma yɛnri Yawe Yɛnŋɛlɛ, yiŋgi mbe ya yo mbege ta Izirayɛli woolo pè fe pe juguye pe yɛgɛ we?

\VS{9}Kana tara fɛnnɛ poro naa ki tara nda ti woolo pe ni fuun pe yaa ki wogo ŋga ki logo. Pe yaa wa mbe we maga, mbe we gbo mbe we mɛgɛ ki kɔ mbege wɔ laga tara ti ni. Ma mɛgɛ ŋga kì gbɔgɔ, ma yaa ki pye mɛlɛ leele pee ki jɛn?»


\par }{\PP \VS{10}Kona, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi pye fɔ: «Yiri ma yere. Yiŋgi na, a mà si to mɔɔ yɛgɛ ki jiile wa tara?

\VS{11}Izirayɛli woolo pè kapege pye.
Yɔn finliwɛ mba mì le pe ni, pòo jɔgɔ. Yaara nda tì tɛgɛ ti yɛ pew mbe tɔngɔ, pège yaara ta lɛ, mari yu, mari lara, mari le wa pe yaara ti ni.

\VS{12}Ki kala na, Izirayɛli woolo pe se ya yere mbe pe juguye pe sige, pe yaa la fee pe yɛgɛ; katugu poro jate mìgi tɛgɛ mbe pe tɔngɔ mbe pe wɔ wa. Mi se koro ye ni naa, mbaa ye sari, fɔ ndɛɛ yaraga ŋga kì tɛgɛ ki yɛ pew, mbe tɔngɔ yege tɔngɔ mbege wɔ wa ye yɛɛ sɔgɔwɔ.

\VS{13}Koni, yiri ma leele pe pye
kpoyi na yɛgɛ na. Ma pe pye fɔ: ‹Ye ye yɛɛ pye kpoyi goto pilige ki mɛgɛ ni, katugu mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ, yoro Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ le, mì yo fɔ: Yoro Izirayɛli woolo, yaraga ŋga kì tɛgɛ ki yɛ pew na kan mbe tɔngɔ, ki yɛn wa ye sɔgɔwɔ. Ye se ya yere ye juguye pe yɛgɛ, fɔ ndɛɛ ye ko yaraga ko wɔ wa ye yɛɛ sɔgɔwɔ.

\VS{14}Goto pinliwɛ ni, ye pan laga na yɛgɛ sɔgɔwɔ cɛnlɛ cɛnlɛ. Mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ, na mi ka cɛnlɛ na naga, ki woolo pe pan setirige setirige. Mi ka setirige ŋga naga, ki woolo pe pan sege sege. Mi ka sege ŋga naga, ki woolo pe pan nambala nambala.

\VS{15}Mi ka ka naŋa ŋa naga mbe yo wo wì yaara nda tì tɛgɛ ti yɛ pew na kan mbe tɔngɔ ka lɛ, ko fɔ wo naa wi kɛɛ yaara ti ni fuun ti daga mbe sogo kasɔn ni; katugu mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ wìlan yɔn finliwɛ pi jɔgɔ, ma kajaaga pye laga Izirayɛli woolo pe sɔgɔwɔ.› »


\par }{\PP \VS{16}Ki goto, a Zhozuwe wì si yiri pinliwɛ pi ni faa, mɛɛ Izirayɛli woolo pe pye, a pè pan cɛnlɛ cɛnlɛ. Zhuda cɛnlɛ lo Yawe Yɛnŋɛlɛ làa naga.

\VS{17}A wì si Zhuda cɛnlɛ woolo pe pye, a pè pan setirige setirige. Zera setirige ko Yawe Yɛnŋɛlɛ làa naga. A wì si Zera setirige woolo pe pye, a pè pan sege sege. Zabidi sege ko Yawe Yɛnŋɛlɛ làa naga.

\VS{18}A wì si Zabidi sege woolo pe pye, a pè pan nambala nambala. Karimi pinambyɔ Akan wo Yawe Yɛnŋɛlɛ làa naga. Wìla pye Zabidi naa Zera pe setirige pyɔ, ma yiri wa Zhuda cɛnlɛ li ni.

\VS{19}A Zhozuwe wì si Akan wi pye fɔ: «Na pinambyɔ, mila ma yɛnri, Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔ mali sɔn. Kala na mà pye, li yo na kan, maga kali lara na na.»


\par }{\PP \VS{20}A Akan wì si Zhozuwe wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Kaselege ko na, mì kapege pye Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li na. Kala na mì pye li na.

\VS{21}Mì Sineyari tara\FTNT{†}{{\FR 7:21 }{\FR{7.21:
}}{\FT{Sineyari tara to nuŋgba to pe maa yinri Babilɔni tara.}}} derigbɔgɔ tiyɔngɔ ka yan wa yaara nda tì koli ti ni, naa warifuwe pyɔ cɛnmɛ shyɛn, konaa tɛ kuru nuŋgba ni, wi nuguwɔ pi yɛn culo walaga. Na yɛgɛ yiri ti na, a mì siri lɛ. Ti yɛn ma lara wa tara ti ni, wa na
paraga go ki nandogomɔ, warifuwe wi yɛn wa ti nɔgɔ.»


\par }{\PP \VS{22}A Zhozuwe wì si leele tun wa Akan wi paraga go ki ni. A pè si fyɛɛlɛ ma kari mɛɛ saa ti yan ti yɛn ma lara wa tara ti ni, wa paraga go ki ni, warifuwe wi ni wa ti nɔgɔ.

\VS{23}A pè si ti ni fuun ti lɛ ma yiri ti ni, mɛɛ pan ti ni Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo sanmbala pe ni fuun pe kɔrɔgɔ, mɛɛ ti tɛgɛ Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ.

\VS{24}A Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo pe ni fuun pe ni, pè si Zera pinambyɔ Akan wi yigi, naa warifuwe wo naa derigbɔgɔ ko naa tɛ kuru wi ni, naa wi pinambiile, naa wi sumborombiile, naa wi nɛrɛ, naa wi sofilele, naa wi simbaala, naa wi paraga go konaa wi kɛɛ yaara ti ni fuun ti ni, mɛɛ kari pe ni wa Akɔri gbunlundɛgɛ ki ni.

\VS{25}A Zhozuwe wì si Akan wi pye fɔ: «Yiŋgi na, a mà si ti jɔlɔgɔ to we na? Yawe Yɛnŋɛlɛ li yaa jɔlɔgɔ wa ma na fun nala.» Kona, a Izirayɛli woolo pe ni fuun pè suu wa sinndɛɛrɛ ni maa gbo. A pè suu woolo pe wa sinndɛɛrɛ ni fun ma pe gbo, mɛɛ pe sogo kasɔn ni.

\VS{26}Ko puŋgo na, a pè si sinndɛɛrɛ lɛgɛrɛ gbogolo Akan wi na. Ti yɛn wa ali ma pan ma gbɔn nala. Ko pyeŋgɔlɔ, a Yawe Yɛnŋɛlɛ li naŋgbanwa pì si kɔ. Ko ki ti pe maa ki laga ki yinri Akɔri\FTNT{†}{{\FR 7:26 }{\FR{7.26:
{\QT{Akɔri}} ko kɔrɔ wo yɛn jɔlɔgɔ.}}} gbunlundɛgɛ fɔ ma pan ma gbɔn nala.




\par }\Chap{8}{\SH Izirayɛli woolo \newline  pàa Ayi ca ki shɔ maga ta
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì sigi yo Zhozuwe wi kan ma yo fɔ: «Maga ka fyɛ, ma sunndo wiga si ka kɔn ma na. Yiri ma maliŋgbɔɔnlɔ pe ni fuun pe lɛ ye sa to Ayi ca ki na. Wele, mì Ayi ca wunlunaŋa, naa wi ca woolo, naa wi ca konaa wi tara ti ni fuun ti le ma kɛɛ.

\VS{2}Ŋga mà pye Zheriko ca konaa ki wunlunaŋa wi na, maga nuŋgba ki pye Ayi ca konaa ki wunlunaŋa wi na. Ɛɛn fɔ, ye ca ki yarijɛndɛ naa ki yaayoro ti koli ti pye ye woro. Ma maliŋgbɔɔnlɔ pele lara paa malaga ki singi wa ca ki puŋgo na.»


\par }{\PP \VS{3}Kì kaa pye ma, a Zhozuwe wì si yiri wo naa wi maliŋgbɔɔnlɔ pe ni mbe sa to Ayi ca ki na. A wì si maliŋgbɔɔnlɔ wɛlimbɛlɛ waga nafa ma yiri kɛ (30 000) wɔ pe ni ma pe torogo, a pè kari yembinɛ li ni.

\VS{4}Wìla pe pye fɔ: «Ye kari ye sa lara yaa malaga ki singi wa ca ki puŋgo na. Yaga ka lali ca ki ni jɛŋgɛ. Ye ni fuun ye gbɛgɛlɛ mbe ta mbe ye malaga ki ni.

\VS{5}Mi wo na, leele sanmbala mbele fuun pe yɛn na ni, mi naa poro ni, we yaa fulo wa ca ki tanla. Na paga yiri mbe we fili malaga ni paa koŋgbanŋga wogo ki yɛn, pa we yaa la fee pe yɛgɛ.

\VS{6}Pa pe yaa taga we na mbaa we puro, kona we yaa pe nɛgɛ mbe pe lali ca ki ni; katugu pe yaa laga jate ndɛɛ we yɛn na fee pe yɛgɛ paa koŋgbanŋga wogo ki yɛn.

\VS{7}Kona ye fyɛɛlɛ ye yiri wa ye larasaga ki ni, ye ca ki shɔ, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li yaa ca ki le ye kɛɛ.

\VS{8}Na yaga ca ki shɔ mbege ta sanga ŋa ni, ye kasɔn le ki ni, yege pye paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ lìgi yo we. Sɛnrɛ nda ti yɛn na yeri mbe yo ye kan tori yɛɛn.»


\par }{\PP \VS{9}Kona, a Zhozuwe wì si pe torogo paa kee. A pè si kari ma saa lara na singi wa Betɛli ca naa Ayi ca sɔgɔwɔ pi ni, wa Ayi ca ki yɔnlɔ tosaga yeri. Ɛɛn fɔ, a Zhozuwe wo si sinlɛ wa leele sanmbala pe ni ki yembinɛ li ni.


\par }{\PP \VS{10}Ki goto pinliwɛ pi ni, a Zhozuwe wì si yiri faa maa maliŋgbɔɔnlɔ pe welewele na kaa pye pe gbɛgɛlɛ. Ko puŋgo na, a wo naa
Izirayɛlilelɛɛlɛ pe ni, pè si keli leele pe yɛgɛ; a pe nɛɛ tanri na kee Ayi ca ki mɛgɛ ni.

\VS{11}Maliŋgbɔɔnlɔ mbele fuun pàa pye Zhozuwe wi ni, a pè si fulo wa ca ki tanla, mɛɛ maliŋgbɔɔnlɔ cɛnsaga kan ma cɛn wa Ayi ca ki yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri. Yanwira ti gbunlundɛgɛ kìla pye poro naa ca ki sɔgɔwɔ.

\VS{12}Zhozuwe wìla nambala waga kaŋgurugo (5 000) si poro wɔ ma pe pye ma yo pe lara paa singi wa Betɛli ca naa Ayi ca fogo ki ni, wa Ayi ca ki yɔnlɔ tosaga yeri.

\VS{13}Maliŋgbɔɔnlɔ ŋgbelege ŋga kìla gbɔgɔ ko la pye ma cɛn wa ca ki yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, ma si yala leele mbele pàa lara na singi poro la pye wa ca ki yɔnlɔ tosaga yeri. Ki yembinɛ li ni, a Zhozuwe wì si kari wa yanwira ti gbunlundɛgɛ ki ni.

\VS{14}Ki goto pinliwɛ pi ni, naa Ayi ca wunlunaŋa wìla kaa Izirayɛli woolo pe yan ma, a wì suu ca nambala pe ni fuun pe pye a pè fo ma yiri, mɛɛ fyɛɛlɛ ma yiri wa ca ma kari wa malaga gbɔnsaga, wa
Araba tara ti yeri, mbe sa malaga gbɔn Izirayɛli woolo pe ni. Wunlunaŋa wi sila ki jɛn mbe yo leele la pye ma lara na singi wa ca ki puŋgo na wi mɛgɛ ni.

\VS{15}A Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo sanmbala pe ni fuun pe ni, pè sigi pye ndɛɛ pè pe ya, a pe nɛɛ fee na kee wa gbinri wi yeri.

\VS{16}Pàa Ayi ca woolo nambala pe ni fuun pe yeri ma yo pe yiri pe taga Izirayɛli woolo pe puŋgo na. A pè si yiri ma taga Zhozuwe naa Izirayɛli woolo pe puŋgo na, na pe puro fɔ ma lali ca ki ni.

\VS{17}Naŋa kpɛ sila koro wa Ayi ca konaa Betɛli ca ki ni, ŋa wi sila yiri mbe taga Izirayɛli woolo pe na la pe puro. Kì pye ma, a pè si ca ki mbogo yeyɔngɔ ki yaga yɛlɛgɛ ma taga Izirayɛli woolo pe na, na pe puro.


\par }{\PP \VS{18}Kona, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi pye fɔ: «Njanraga ŋga ki yɛn ma kɛɛ, ki yirige maga sin wa Ayi ca ki yeri, katugu mi yaa ca ki le ma kɛɛ.» A Zhozuwe wì si njanraga ki yirige maga sin wa ca ki yeri.

\VS{19}Naa wìla kaa wi kɛɛ ki sanga wagati ŋa ni, le ki yɔngɔlɔ nuŋgba ke ni, nambala mbele pàa pye ma lara na singi, a pè si fyɛɛlɛ ma yiri wa pe larasaga, mɛɛ fe ma ye wa ca ki ni maga shɔ, mɛɛ kasɔn le ki ni teere.

\VS{20}A Ayi ca fɛnnɛ pè si kanŋga ma wele wa pe puŋgo na, mɛɛ pe ca ki sogowo wirige ki yan kila yinrigi na kee wa naayeri. Pyelɔmɔ sila pye pe yeri naa pe fe pe kari kɛɛ ka kpɛ na, katugu Izirayɛli woolo mbele pàa pye na fee na kee wa
gbinri wi ni pàa wa ma kanŋga pe purɔfɛnnɛ pe kɔrɔgɔ ma yere mara na.

\VS{21}Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo mbele fuun pàa pye wi ni, naa pàa kaa ki yan leele mbele pàa lara na singi pè ca ki shɔ maga ta sanga ŋa ni, ma nuru ma ca ki sogowo wirige ki yan kila kee wa naayeri, a pè si sɔngɔrɔ ma to Ayi ca fɛnnɛ pe na.

\VS{22}A Izirayɛli woolo sanmbala pè si yiri wa ca nawa ma pan ma to pe na fun. A Izirayɛli woolo pè si Ayi ca woolo pe jori kɛɛ ki ni fuun ki na, mɛɛ pe gbo ma pe kɔ pew. Lere pyɔ wo sila shɔ pe ni.

\VS{23}Ayi ca wunlunaŋa wo na, pàa wi yigi wee ma pan wi ni Zhozuwe wi kɔrɔgɔ.

\VS{24}Izirayɛli woolo pàa Ayi ca woolo pe ni fuun pe gbo ma pe kɔ wa wasele li ni, wa
gbinri ŋa pàa yiri na Izirayɛli woolo pe puro wi ni. Pàa pe ni fuun pe gbo tokobi ni fɔ ma saa ki wa pe puŋgofɔ wi na. Ko pyeŋgɔlɔ, a Izirayɛli woolo pe ni fuun pè si sɔngɔrɔ wa Ayi ca ma saa leele sanmbala pe ni fuun pe gbo.

\VS{25}Ki pilige ki ni, leele mbele pàa gbo, mbe nambala poro naa jɛɛlɛ pe pinlɛ, pàa pye lere waga kɛ ma yiri shyɛn (12 000), ko kɔrɔ wo yɛn Ayi ca fɛnnɛ pe ni fuun.

\VS{26}Zhozuwe wìla wi kɛɛ ki yaga yirigesaga njanraga ki ni, wi yɛn maga sin wa Ayi ca ki yeri, fɔ a pè saa Ayi ca woolo pe ni fuun pe tɔngɔ pew.

\VS{27}Ɛɛn fɔ, a Izirayɛli woolo pè si yaayoro to naa yarijɛndɛ nda tìla pye wa ca ki ni ti koli mari ta, ma yala Yawe Yɛnŋɛlɛ làa sɛnrɛ nda yo Zhozuwe wi kan ti ni.

\VS{28}Zhozuwe wìla Ayi ca ki sogo maga yaga kataga, ma pye laga ŋga lere woro wa fɔ sanga pyew. Pa ki yɛn ma, fɔ ma pan ma gbɔn nala.

\VS{29}Ayi ca wunlunaŋa wo na, pàa wi to tige na, a wi gboo wì koro wa fɔ ma saa gbɔn ki yɔnlɔkɔgɔ ki na. Naa yɔnlɔ kìla kaa na jaa mbe to, a Zhozuwe wì si konɔ kan ma yo pe gboo wi tirige poo wɔ wa tige ki na. A pè suu tirige ma saa wi wa wa ca ki mbogo yeyɔngɔ ki yɔn na, mɛɛ sinndɛɛrɛ wulo ma gbogolo wi na. Ti yɛn wa ali ma pan ma gbɔn nala.


\par }{\SH Pàa Yɛnŋɛlɛ li lasiri sɛwɛ wi kara \newline  wa Ebali yanwiga ki na
\par }
{\PP \VS{30}Kona, a Zhozuwe wì si
saraga wɔsaga kan wa Ebali yanwiga ki na, Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li kan.

\VS{31}Wìla ki kan ma yala sɛnrɛ nda Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wìla yo Izirayɛli woolo pe kan ti ni, paa yɛgɛ ŋga na ti yɛn ma yɔnlɔgɔ wa Moyisi wi
lasiri sɛwɛ wi ni we. Pàa ki saraga wɔsaga ki kan sinndɛɛrɛ nda ni, pe sila ti tɛ. Tugurɔn yaraga sila si tɛgɛ mbe ka gbɔn. A pè si
saara sogoworo wɔ Yawe Yɛnŋɛlɛ li yeri wa ki na konaa
nayinmɛ saara ni\XREF{†}{{\XO 8:31 }{\XO{8.31:
}}{\XT{Ɛki 20.25}}}.

\VS{32}Lasiri sɛnrɛ nda Moyisi wìla yɔnlɔgɔ Izirayɛli woolo pe yɛgɛ na, a Zhozuwe wì siri nuŋgba ti yɔnlɔgɔ ki sinndɛɛrɛ ta na\XREF{†}{{\XO 8:32 }{\XO{8.30-32:
}}{\XT{Dete 27.2-8}}}.

\VS{33}Ko sanga wo ni, Izirayɛli woolo pe ni fuun, ma pinlɛ pe lelɛɛlɛ, naa pe teele konaa pe kiti kɔnfɛnnɛ pe ni, nambanŋa o, tara pyɔ o, pe ni fuun pè si yere Yawe Yɛnŋɛlɛ li
yɔn finliwɛ kɛsu wi kanŋgɔlɔyɔ shyɛn yi na, wa
Levi setirige piile mbele pàa pye
saraga wɔfɛnnɛ pe yɛgɛ sɔgɔwɔ, poro mbele pàa pye na yɔn finliwɛ kɛsu wi tungu we. Leele pe walaga la pye ma yere wa Garizimu yanwiga ki kɛɛ yeri, a walaga sanŋga kì yere wa Ebali yanwiga ki kɛɛ yeri, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wìla ki yo faa ma yo pe daga mbege pye we, mbe si duwaw wi pye Izirayɛli woolo pe kan.

\VS{34}Ko puŋgo na, a Zhozuwe wì si
Yɛnŋɛlɛ li lasiri sɛnrɛ ti ni fuun ti kara ŋgbanga, nda ti yɛn na para duwaw sɛnrɛ na konaa nda ti yɛn na para daŋga sɛnrɛ na, paa yɛgɛ ŋga na ti yɛn ma yɔnlɔgɔ wa lasiri sɛwɛ wi ni we.

\VS{35}Sɛnrɛ nda fuun Moyisi wìla yɔnlɔgɔ, Zhozuwe wìla ti ni fuun ti kara Izirayɛli woolo pe ni fuun pe yɛgɛ na, ta kpɛ sila koro. Tìla kara jɛɛlɛ, naa piile konaa nambanmbala mbele pàa pye ma cɛn wa pe sɔgɔwɔ pe yɛgɛ na\XREF{†}{{\XO 8:35 }{\XO{8.33-35:
}}{\XT{Dete 11.29; 27.11-14}}}.




\par }\Chap{9}{\SH Gabawɔn ca fɛnnɛ \newline  pàa Izirayɛli woolo pe fanla
\par }
{\PP \VerseOne{1}Koni, wunlumbolo mbele fuun pàa pye wa tara nda wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ tosaga yeri, yanwira tara wunlumbolo, naa mbele pàa pye wa yanwira tigiwɛn tara to naa Mediterane kɔgɔje yɔn tara ti ni, fɔ ma saa gbɔn wa Liban tara ti na, Hɛti cɛnlɛ woolo, naa Amɔri cɛnlɛ woolo, naa Kana tara fɛnnɛ, naa Perɛzi cɛnlɛ woolo, naa Hɛvi cɛnlɛ woolo konaa Zhebusi cɛnlɛ woolo pe wunlumbolo pàa Ayi ca tɔngɔwɔ pi sɛnrɛ logo.

\VS{2}Kì kaa pye ma, a pè si gbogolo ma yɔn wa nuŋgba mbe sa malaga gbɔn Zhozuwe wo naa
Izirayɛli woolo pe ni.


\par }{\PP \VS{3}Ŋga Zhozuwe wìla pye Zheriko ca naa Ayi ca woolo pe na, Gabawɔn ca woolo poro fun pàa ki logo,

\VS{4}mɛɛ tanga tijinliwɛ pee ni. A pè si kari paa pitunmbolo yɛn, ma kasha lɛrɛ lɛ mari taga pe sofilele pe na, naa duvɛn lefooro lɛrɛ ni, nda tìla walagi, a pèri yɔliyɔli.

\VS{5}A pè si sawira lɛrɛ lele, nda pàa yaara taga ti na mari yɔliyɔli, ma yaripɔrɔ lɛrɛ le, nda tìla kɔɔnlɔ. Buru ŋa pàa lɛ pe kondangala yaakara wìla waga fɔ na mugumugu.

\VS{6}A pè si kari Zhozuwe wi kɔrɔgɔ wa
paara yinrɛ cɛnsaga ŋga kìla pye wa Giligali. A pè si saa ki yo wo naa Izirayɛli woolo pe ni fuun pe kan fɔ: «Wè yiri taleere ta ni mbe pan mbe ye yɛnri ye
yɔn finliwɛ le we ni.»


\par }{\PP \VS{7}A Izirayɛli woolo pè si ki Hɛvi cɛnlɛ woolo pe yɔn sogo ma yo fɔ: «Kana ye yɛn ma cɛn na we tanla tɔɔn. Mɛlɛ wee yɔn finliwɛ po le ye ni\XREF{†}{{\XO 9:7 }{\XO{9.7:
}}{\XT{Ɛki 23.32; 34.12; Dete 7.2}}}?»


\par }{\PP \VS{8}A pè si Zhozuwe wi pye fɔ: «We yɛn ma tunmbyeele.» Ɛɛn fɔ, a Zhozuwe wì si pe yewe ma yo fɔ: «Ambɛnɛ wɛlɛ yoro? Ye yiri se yeri?»


\par }{\PP \VS{9}A pè suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Woro mbele ma tunmbyeele, wè yiri taleere ta ni ma pan, Yawe Yɛnŋɛlɛ, ma Yɛnŋɛlɛ na li mɛgɛ kì gbɔgɔ ki kala na; katugu wèli sɛnrɛ ti logo konaa ŋga lì pye wa Ezhipiti tara ki ni.

\VS{10}Amɔri cɛnlɛ woolo pe wunlumbolo shyɛn mbele pàa pye wunluwɔ pi na wa Zhuridɛn gbaan wi kɛɛ ŋga na, ŋga lì pye pe na wège jɛn; poro pe yɛn Ɛshibɔn ca wunlunaŋa Sihɔn wo naa Bazan tara wunlunaŋa Ɔgi wi ni, wo ŋa wìla pye ma cɛn wa Ashitarɔti ca we\XREF{†}{{\XO 9:10 }{\XO{9.10:
}}{\XT{Nɔmbu 21.21-35}}}.

\VS{11}Ki kala na, we
lelɛɛlɛ poro naa we tara woolo pe ni fuun pège yo we kan ma yo fɔ: ‹Ye yaakara lɛ ye kondangala li na, ye saga yo Izirayɛli woolo pe kan fɔ: We yɛn na jaa mbe pye ye tunmbyeele, ye yɔn finliwɛ le we ni.›

\VS{12}Ye we buru wi wele! Pilige ŋga ni wè yiri wa we yinrɛ ti ni mbaa paan laga ye yeri, wàa wi lɛ wɛrɛwɛ mboo pye we kondangala yaakara. Koni wì waga na mugumugu.

\VS{13}Yege duvɛn lefooro nda ti wele! Tìla pye fɔnndɔ, a wè siri yin duvɛn wi ni. Koni tì walagi. We yaripɔrɔ naa we sawira tì lɛlɛ kondɔnlɔgɔ ŋga wè tanga ki kala na.»


\par }{\PP \VS{14}A Izirayɛli woolo pè si yɛnlɛ ma ki leele pe kondangala yaakara ta shɔ ma ka mbege naga fɔ pè ye pe yɛɛ kɛɛ, ɛɛn fɔ, pe sila Yawe Yɛnŋɛlɛ li yewe ki wogo ki pyewe pi ni.

\VS{15}A Zhozuwe wì si yɛyinŋge le poro naa ki leele pe ni, mɛɛ
yɔn fɔlɔ kɔn pe yeri ma yo pe yaa koro yinwege na. A Izirayɛli woolo teele pè si yere ki na ma wugu ma taga wa.


\par }{\PP \VS{16}Pe yɔn fɔlɔ li lɛŋgɔlɔ, ki pilige taanri wogo ki na, a Izirayɛli woolo pè sigi logo ma yo ki leele pe yɛn pe cɛnyɛɛnlɛ, fɔ pe yɛn ma cɛn wa tara nuŋgba ti ni.

\VS{17}Kì kaa pye ma, a Izirayɛli woolo pè si lɛ nɛɛ kee. Piliye taanri toroŋgɔlɔ, a pè si saa gbɔn wa ki leele pe cara ti na. Pe cara ti mɛrɛ to lari nda Gabawɔn, naa Kefira, naa Beerɔti, konaa Kiriyati Yeyarimu.

\VS{18}Ɛɛn fɔ, Izirayɛli woolo pe sila pe gbo, katugu Izirayɛli woolo teele pàa wugu ma pe kan Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki na. A Izirayɛli woolo pe ni fuun pe nɛɛ kɔngɔri Izirayɛli woolo teele pe na.

\VS{19}Izirayɛli woolo teele pè sigi yo Izirayɛli woolo pe ni fuun pe kan fɔ: «Wè wugu ma pe kan, Yawe Yɛnŋɛlɛ, woro Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ki na, ki kala na we se ya kapege pye pe na.

\VS{20}Ɛɛn fɔ, we yaa pe pye yɛgɛ ŋga na ki ŋga: ‹We yaa pe yaga yinwege na wuguro nda wè wugu ti kala na, jaŋgo Yɛnŋɛlɛ li naŋgbanwa kala liga ka to we na.› »

\VS{21}A pè sho naa fɔ: «Ye ti we pe yaga yinwege na. Ɛɛn fɔ, pe yaa pye kanŋgejaala naa tɔnmɔ kofɛnnɛ woro Izirayɛli woolo we ni fuun we kan.»

\par }{\PP Izirayɛli woolo teele pàa yere ŋga na ko layi yɛɛn.


\par }{\PP \VS{22}A Zhozuwe wì si Gabawɔn ca fɛnnɛ pe yeri mɛɛ pe yewe ma yo fɔ: «Yiŋgi na, a yè si we fanla ma yo yè yiri lalerege na, ma si yala pa ye yɛn ma cɛn na we tanla?

\VS{23}Koni, yè daŋga, ye se wɔ wa kulowo pi ni naa fyew. Ye yaa pye na Yɛnŋɛlɛ li go ki kanŋgejaala naa tɔnmɔ kofɛnnɛ.»


\par }{\PP \VS{24}A Gabawɔn ca fɛnnɛ pè si Zhozuwe wi yɔn sogo ma yo fɔ: «Wè ko pye ma, katugu pège yo maga filige we kan ma yo Yawe Yɛnŋɛlɛ, ma Yɛnŋɛlɛ le, làa konɔ kan li tunmbyee Moyisi wi yeri ma yo wigi tara nda ti ni fuun ti kan ye yeri, mbe tara woolo pe ni fuun pe tɔngɔ wa ye yɛgɛ, na yaga fulo yɛgɛ sanga o sanga. Ko ki ti na yè kaa pan, a wè si fyɛ ye yɛgɛ fɔ jɛŋgɛ, we yinwege ŋga ki mbe ka kɔ ki kala na, mɛɛ ki pye yɛɛn.

\VS{25}Koni we yɛn ma kɛɛ na, ŋga kɔ̀ɔn ndanla, ma sin ma yɛgɛ na, ta ko piin we na.»


\par }{\PP \VS{26}Pa Zhozuwe wìla ki pye ma. Wìla pe shɔ Izirayɛli woolo pe yeri, pee ta mbe pe gbo.

\VS{27}Ki pilige nuŋgba ki ni, a Zhozuwe wì si pe pye, a paa kanŋgirɛ jaa, na kori Izirayɛli woolo pe ni fuun pe kan konaa Yawe Yɛnŋɛlɛ li
saraga wɔsaga ki mɛgɛ ni, wa laga ŋga li mbaa ka naga ki ni. Pe setirige piile pe yɛn naga tunŋgo ki piin ali ma pan ma gbɔn nala.




\par }\Chap{10}{\SH Izirayɛli woolo pàa malaga gbɔn \newline  Amɔri cɛnlɛ woolo pe ni \newline  ma ya pe ni
\par }
{\PP \VerseOne{1}Koni, a Zheruzalɛmu ca wunlunaŋa Adoni Zedɛki wì sigi logo ma yo Zhozuwe wìla Ayi ca ki shɔ maga ta, maga tɔngɔ pew; fɔ ŋga wìla pye Zheriko ca konaa ki wunlunaŋa wi na, ko nuŋgba ko wìla pye Ayi ca naa ki wunlunaŋa wi na. Wìla ki logo fun ma yo Gabawɔn ca fɛnnɛ pàa saa yɛyinŋge lagaja
Izirayɛli woolo pe ni ma cɛn wa pe sɔgɔwɔ.

\VS{2}Kì kaa pye ma, a wì si fyɛ fɔ jɛŋgɛ, katugu Gabawɔn ca kìla pye kagbɔgɔ yɔn paa wunluwɔ cara tugbɔɔrɔ ti yɛn; kìla gbɔgɔ ma wɛ Ayi ca ki na. Nambala mbele pàa pye wa pàa pye maliŋgbɔɔnlɔ wɛlimbɛlɛ.

\VS{3}Kona, a Zheruzalɛmu ca wunlunaŋa Adoni Zedɛki wì si tunŋgo torogo wa Eburɔn ca wunlunaŋa Ohamu wi yeri, naa Yarimuti ca wunlunaŋa Pireyamu, naa Lakishi ca wunlunaŋa Yafiya konaa Egilɔn ca wunlunaŋa Debiri pe yeri, mɛɛ pe pye fɔ:

\VS{4}«Ye pan yanla saga we sa to Gabawɔn ca ki na, katugu ki ca woolo pè yɛyinŋge lagaja Zhozuwe naa Izirayɛli woolo pe ni.»


\par }{\PP \VS{5}Kì kaa pye ma, Amɔri cɛnlɛ woolo pe wunlumbolo kaŋgurugo wele, Zheruzalɛmu ca wunlunaŋa, naa Eburɔn ca wunlunaŋa, naa Yarimuti ca wunlunaŋa, naa Lakishi ca wunlunaŋa, konaa Egilɔn ca wunlunaŋa wi ni, pe ni fuun pè si pe yɛɛ gbogolo mɛɛ kari pe maliŋgbɔɔnlɔ ŋgbeleye yi ni ma saa cɛn wa Gabawɔn ca ki tanla mbe malaga gbɔn ki ni.

\VS{6}A Gabawɔn ca fɛnnɛ pè si tunŋgo torogo Zhozuwe wi yeri wa
paara yinrɛ cɛnsaga ki ni, wa Giligali ca, maa pye fɔ: «Woro mbele ma tunmbyeele, maga ka we wa. Fyɛɛlɛ ma pan we kɔrɔgɔ, ma pan ma we saga, ma we shɔ. Katugu Amɔri cɛnlɛ woolo pe wunlumbolo mbele fuun pe yɛn ma cɛn wa yanwira laga ki ni, pè pe yɛɛ gbogolo ma yiri we kɔrɔgɔ.»


\par }{\PP \VS{7}Kì kaa pye ma, a Zhozuwe wì si yiri wa Giligali ma kari wo naa wi maliŋgbɔɔnlɔ ŋgbelege ki ni fuun ki ni, konaa wi maliŋgbɔɔnlɔ wɛlimbɛlɛ pe ni.

\VS{8}A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi pye fɔ: «Maga ka fyɛ ki wunlumbolo mbele pe yɛgɛ. Mi yaa pe le ma kɛɛ. Wa kpɛ se ya yere pe ni mbɔɔn sige.»


\par }{\PP \VS{9}Zhozuwe wo naa wi maliŋgbɔɔnlɔ pe ni pàa yiri wa Giligali ca ma tanga yembinɛ li ni fuun li ni, mɛɛ saa pe fo ma to pe na.

\VS{10}A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Amɔri cɛnlɛ woolo pe gbɔn ma pe jaraga wa Izirayɛli woolo pe yɛgɛ. A lì si pe lɛgɛrɛ gbo wa Gabawɔn ca, ma taga pe na ma pe purɔ ma toro wa Bɛti Horɔn ca yanwiga kologo ki ni, na pe kuun na kee fɔ ma saa gbɔn wa Azeka ca naa Makeda ca ki na.

\VS{11}Ma Amɔri cɛnlɛ woolo pe ta pàa pye na fee Izirayɛli woolo pe yɛgɛ na Bɛti Horɔn yanwiga ki tingi, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si ti a yaanŋgumbire tugbɔɔrɔ tisaga yiri wa naayeri ma toori pe na fɔ ma saa gbɔn wa Azeka ca. Yaanŋgumbire tisaga kìla mbele gbo poro la lɛgɛ ma wɛ mbele Izirayɛli woolo pàa gbo tokobi ni poro na.


\par }{\PP \VS{12}Yawe Yɛnŋɛlɛ làa Amɔri cɛnlɛ woolo pe le Izirayɛli woolo pe kɛɛ pilige ŋga ni, a Zhozuwe wì sili yɛnri Izirayɛli woolo pe ni fuun pe yɛgɛ na, ma para ŋgbanga ma yo fɔ:

\par }{\Q Yɔnlɔ, sa yere wa Gabawɔn ca ki go na.

\par }{\Q Mboro yeŋge, sa yere wa Ayalɔn ca gbunlundɛgɛ ki go na.


\par }{\PP \VS{13}A yɔnlɔ kì si yere, a yeŋge kì yere fɔ Izirayɛli woolo pe sa pe juguye pe gbɔn pe ya pe ni. Paa yɛgɛ ŋga na ki kala li yɛn ma yɔnlɔgɔ wa Yashari\XREF{†}{{\XO 10:13 }{\XO{10.13:
}}{\XT{2 Sami 1.18}}}\FTNT{†}{{\FR 10:13 }{\FR{10.13:
}}{\FT{Eburuye sɛnrɛ ti ni maga logo Yashari ko kɔrɔ wo yɛn fɔ ŋa wì sin. Yashari sɛwɛ wi yaa pye maliŋgbɔɔnlɔ pe cew tawa yuuro tìla pye wa wi ni, ŋa wìla puŋgo.}}} sɛwɛ wi ni, fɔ yɔnlɔ kìla saa gbɔn go na mɛɛ yere ma pilige nuŋgba poni si ko pye, kii fyɛɛlɛ mbe to.

\VS{14}Malɛ ki wogo ŋga ka fa pye ki pilige ki yɛgɛ, ka se si pye ki puŋgo na, ko pilige koyi Yawe Yɛnŋɛlɛ làa logo sɛnwee yeri. Lo jate làa pye na malaga ki gbɔɔn Izirayɛli woolo pe kan.


\par }{\PP \VS{15}Ko puŋgo na, a Zhozuwe wì si sɔngɔrɔ Izirayɛli woolo pe maliŋgbɔɔnlɔ ŋgbelege ki ni fuun ki ni wa paara yinrɛ cɛnsaga ki ni, wa Giligali ca.


\par }{\SH Zhozuwe wìla Amɔri cɛnlɛ woolo \newline  pe wunlumbolo kaŋgurugo \newline  pe yigi ma pe gbo
\par }
{\PP \VS{16}Ma si yala, malaga gbɔnsanga wi ni, Amɔri cɛnlɛ woolo pe wunlumbolo kaŋgurugo pàa fe ma saa lara wa Makeda ca waliwege ki ni.

\VS{17}A pèle si saa ki wunlumbolo kaŋgurugo pe yan pè lara wa ki waliwege ki ni, mɛɛ pan maga yo Zhozuwe wi kan.

\VS{18}A Zhozuwe wì si pe pye fɔ: «Ye sa sinndɛɛrɛ tugbɔɔrɔ koŋgo ye taga wa waliwege ki yɔn na yege tɔn, ye leele tɛgɛ le paa ki wele.

\VS{19}Ɛɛn fɔ, yaga ka mɔ le. Ye taga ye juguye pe na yaa pe puro, ye pe puŋgo kɛɛ ki shɔ pe yeri. Yaga ka ti pe ye wa pe cara ti ni, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ lì pe le ye kɛɛ.»


\par }{\PP \VS{20}A Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo pe ni, pè si Amɔri cɛnlɛ woolo pe tɔngɔ ma ya pe ni pew, kaawɔ pele pàa fe ma shɔ ma saa ye wa pe cara nda pàa malaga sigemboro kan mari maga ti ni.

\VS{21}Ko puŋgo na, a Izirayɛli woolo pè si sɔngɔrɔ ma pan yinŋge Zhozuwe wi kɔrɔgɔ wa paara yinrɛ cɛnsaga ki ni, wa Makeda ca. Kona lere kpɛ si soro naa mbe sɛnrɛ yo Izirayɛli woolo pe na.


\par }{\PP \VS{22}Kona, a Zhozuwe wì si konɔ kan ma yo pe sa waliwege ki yɛngɛ pe wunlumbolo kaŋgurugo pe yirige pe pan pe ni wi kan.

\VS{23}A pè sigi pye ma, mɛɛ saa ki wunlumbolo kaŋgurugo pe yirige wa waliwege ki ni ma pan pe ni Zhozuwe wi kan. Poro pàa pye Zheruzalɛmu ca wunlunaŋa, naa Eburɔn ca wunlunaŋa, naa Yarimuti ca wunlunaŋa, naa Lakishi ca wunlunaŋa, konaa Egilɔn ca wunlunaŋa we.

\VS{24}Sanga ŋa ni pàa kari sa wunlumbolo pe yirige mbe pan pe ni, a Zhozuwe wì si Izirayɛli woolo nambala pe ni fuun pe yeri. Pè kaa pan wunlumbolo pe ni, a wì sigi yo maliŋgbɔɔnlɔ teele mbele pàa malaga ki gbɔn wi ni ja pe kan fɔ: «Ye fulo laga ye ye tɔɔrɔ ti tagataga wa ki wunlumbolo mbele pe yɔɔrɔ ti na\FTNT{†}{{\FR 10:24 }{\FR{10.24:
}}{\FT{Pe tɔɔrɔ nda pàa tagataga wa wunlumbolo pe yɔɔrɔ ti na, ko la pye naga nari ma yo pàa ya pe ni pew.}}}.»

\par }{\PP A maliŋgbɔɔnlɔ teele pè si fulo wa, mɛɛ ki pye ma.

\VS{25}A Zhozuwe wì si pe pye fɔ: «Yaga ka fyɛ. Ye sunndo wiga si ka kɔn ye na. Ye fanŋga le ye yɛɛ ni, ye kotogo ta, katugu ye yaa malaga ki gbɔn ye juguye mbele fuun ni, pa Yawe Yɛnŋɛlɛ li yaa pe pye yɛɛn.»


\par }{\PP \VS{26}Ko puŋgo na, a Zhozuwe wì sigi wunlumbolo pe gbo, ma ti a pè pe to tire kaŋgurugo na\FTNT{†}{{\FR 10:26 }{\FR{10.26:
}}{\FT{Pàa wunlumbolo pe to tige na jaŋgo mbe pe tifaga.}}}. A pè koro wa tozaga wa tire ti na, fɔ ma saa gbɔn yɔnlɔkɔgɔ ki na.

\VS{27}Naa yɔnlɔ kila kaa na tuun, a Zhozuwe wì si pe pye ma yo pe pe gboolo pe tirige, pe pe wɔ wa tire ti na. Pàa lara waliwege ŋga ni, a pè si pe tirige mɛɛ saa pe wa wa ki ni. Ko puŋgo na, a pè si waliwege ki yɔn tɔn sinndɛɛrɛ tugbɔɔrɔ ta ni. Ti wa bere ali ma pan ma gbɔn nala.


\par }{\SH Zhozuwe wìla Amɔri cɛnlɛ woolo \newline  pe tara ti yɔnlɔparawa kalige kɛɛ \newline  ki shɔ maga ta
\par }
{\PP \VS{28}Ki pilige nuŋgba ki ni, a Zhozuwe wì si Makeda ca ki shɔ maga ta, maga ya tokobi ni, maga wunlunaŋa wi gbo. Wìla leele pe ni fuun pe gbo ma pe kɔ. Wi sila lere kpɛ wo yaga yinwege na. Ŋga wìla pye Zheriko ca wunlunaŋa wi na, ko nuŋgba ko wìla pye Makeda ca wunlunaŋa wi na.


\par }{\PP \VS{29}Kona, a Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo pe ni fuun pè si yiri wa Makeda ma kari wa Libina ca ma saa to ki woolo pe na.

\VS{30}A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Libina ca konaa ki wunlunaŋa wi le fun Izirayɛli woolo pe kɛɛ. A pè si ca ki ya tokobi ni ma ca woolo pe ni fuun pe gbo ma pe kɔ, pe sila lere kpɛ wo yaga yinwege na. Ŋga pàa pye Zheriko ca wunlunaŋa wi na, ko nuŋgba ko pàa pye ki wunlunaŋa wi na fun.


\par }{\PP \VS{31}Kona, a Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo pe ni fuun pè si yiri wa Libina ca ma kari wa Lakishi ca, ma saa yere malinjɛ na wa ca ki yɛgɛ, mɛɛ to ki na.

\VS{32}A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Lakishi ca ki le Izirayɛli woolo pe kɛɛ. A pè sigi shɔ maga ta pilige shyɛn wogo ki na, mɛɛ ki ya tokobi ni, ma ca woolo pe ni fuun pe gbo ma pe kɔ, paa yɛgɛ ŋga na pàa ki pye Libina ca ki na we.

\VS{33}Ki sanga wi ni, a Gezɛri ca wunlunaŋa Oramu wì si pan mbe saga Lakishi ca ki na. Ɛɛn fɔ, a Zhozuwe wì si wo naa wi maliŋgbɔɔnlɔ pe ni fuun pe gbo. Wi sila wa kpɛ yaga pe ni yinwege na.


\par }{\PP \VS{34}Kona, a Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo pe ni fuun pè si yiri wa Lakishi ca mɛɛ kari wa Egilɔn ca, ma saa yere malinjɛ wi na wa ca ki yɛgɛ, mɛɛ to ki na.

\VS{35}A pè si ca ki shɔ maga ta ki pilige nuŋgba ki ni, maga ya tokobi ni, ma ca woolo pe ni fuun pe gbo ma pe kɔ pilige nuŋgba ki ni, paa yɛgɛ ŋga na pàa ki pye Lakishi ca ki na we.


\par }{\PP \VS{36}Kona, a Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo pe ni fuun pè si yiri wa Egilɔn ca ma kari wa Eburɔn ca ma saa to ki na.

\VS{37}A pè si ca ki shɔ maga ta, mɛɛ ki wunlunaŋa wi gbo konaa ca woolo pe ni fuun pe ni. Pàa kanŋgara na cara ti shɔ mari ta fun, mari woolo pe ni fuun pe gbo ma pe kɔ. Lere kpɛ sila koro yinwege na, paa yɛgɛ ŋga na pàa ki pye wa Egilɔn ca we. Zhozuwe wìla ca ko naa ca woolo pe ni fuun pe tɔngɔ ma pe kɔ, wi sila wa kpɛ yaga yinwege na.


\par }{\PP \VS{38}Ko puŋgo na, a Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo pe ni fuun pè si sɔngɔrɔ ma pan wa Debiri ca, mɛɛ to ki na.

\VS{39}A pè si ca ki shɔ maga ta ma pinlɛ ki kanŋgara na cara ti ni, mɛɛ wunlunaŋa wi yigi. A pè si cara ti ya tokobi ni, ma cara ti woolo pe ni fuun pe gbo ma pe kɔ. Pe sila lere kpɛ yaga yinwege na. Ŋga Zhozuwe wìla pye Eburɔn naa Libina cara to naa ti wunlumbolo pe na, ko nuŋgba ko wìla pye Debiri ca naa ki wunlunaŋa wi na.


\par }{\PP \VS{40}Zhozuwe wìla ya ki tara ti ni fuun ti ni mari shɔ. Wunlumbolo mbele fuun pàa pye ma cɛn wa yanwira tara ti ni, wìla pe gbɔn ma ya pe ni, naa mbele pàa pye ma cɛn wa
Negɛvu tara pe ni, naa yanwira tigiwɛn tara to naa yanwira tigiwɛn lara ti na pe ni. Wi sila lere kpɛ wo yaga yinwege na. Wìla yaara nda fuun tìla pye yinwege na ti tɔngɔ mari kɔ pew, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ làa ki yo maa kan we.

\VS{41}Wìla leele pe gbo maga lɛ wa Kadɛshi Barineya tara, fɔ ma saa gbɔn wa Gaza ca ki na, naa Goshɛni ca\FTNT{†}{{\FR 10:41 }{\FR{10.41:
}}{\FT{Goshɛni ca ŋga ki sɛnrɛ tì yo laga ki vɛrise ŋa wi ni ki yɛn ki yɛ Goshɛni tara nda ti sɛnrɛ tì yo wa Ezhipiti tara ti ni;
}}{\XT{Zhenɛ 45.10; 47.1,11,27}}{\FT{.}}} tara ti ni fuun, fɔ ma saa gbɔn wa Gabawɔn ca ki na.

\VS{42}Zhozuwe wìla ki wunlumbolo pe ni fuun pe gbɔn ma ya pe ni yɔnlɔ nuŋgba, mɛɛ pe tara ti shɔ pe yeri mari ta, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ làa pye na malaga ki gbɔɔn Izirayɛli woolo pe kan.

\VS{43}Ko puŋgo na, a Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo pe ni fuun pè si sɔngɔrɔ ma kari wa paara yinrɛ cɛnsaga ki ni, wa Giligali ca.




\par }\Chap{11}{\SH Zhozuwe wìla malaga gbɔn \newline  ma ya Kana tara ti yɔnlɔparawa \newline  kamɛŋgɛ kɛɛ wunlumbolo pe ni
\par }
{\PP \VerseOne{1}Naa Hazɔri ca wunlunaŋa Yabini wìla kaa ki logo ma yo Zhozuwe wìla malaga ki gbɔn ma ya, a wì si leele tun wa Madɔ ca wunlunaŋa Yobabu, naa Shimirɔn ca konaa Akishafu ca wunlumbolo pe yeri.

\VS{2}Wunlumbolo mbele pàa pye ma cɛn wa yanwiga tara ti ni, wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, konaa wa
Araba tara ti ni, wa Kinerɛti\FTNT{†}{{\FR 11:2 }{\FR{11.2:
}}{\FT{Kinerɛti ŋa sɛnrɛ ti yo laga ki vɛrise ŋa wi ni, pele maa ki jate ma yo ca layi, ŋga kìla pye wa lɔgbɔgɔ ki yɔn na.}}} lɔgbɔgɔ ki yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, naa wa yanwira tigiwɛn tara ti ni, konaa wa tinndi wi na, wa Dɔri ca ki tanla, wa yɔnlɔ tosaga yeri, wìla tun pe yeri fun.

\VS{3}Kana tara fɛnnɛ mbele pàa pye ma cɛn wa yɔnlɔ yirisaga naa yɔnlɔ tosaga yeri, poro naa Amɔri cɛnlɛ woolo, naa Hɛti cɛnlɛ woolo, naa Perɛzi cɛnlɛ woolo, naa Zhebusi cɛnlɛ woolo mbele pàa pye ma cɛn wa yanwiga laga ki ni, konaa Hɛvi cɛnlɛ woolo mbele pàa pye ma cɛn wa Ɛrimɔ yanwira ti tanla, wa Mizipa tara, wìla tun pe yeri fun.

\VS{4}A ki wunlumbolo pe ni fuun pè si yiri pe maliŋgbɔɔnlɔ pe ni fuun pe ni. Pàa lɛgɛ jɛŋgɛ paa kɔgɔje yɔn taambugɔ ki yɛn. Pe shɔnye naa malaga gbɔnwotoroye pàa lɛgɛ fɔ jɛŋgɛ.

\VS{5}A ki wunlumbolo pe ni fuun pè si gbogolo nuŋgba mɛɛ kari ma saa yere malinjɛ na wa laga ŋga pàa pye na yinri Merɔmu ki tɔnmɔ pi yɔn na, mbe ta mbe to
Izirayɛli woolo pe na.


\par }{\PP \VS{6}A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si Zhozuwe wi pye fɔ: «Maga ka fyɛ pe yɛgɛ, katugu goto anmɛ yɛgɛ, mi yaa pe ni fuun pe le Izirayɛli woolo pe kɛɛ, pe yaa pye mbe wɛlɛgɛ mbe ku. Ma pe shɔnye pe pannda ti kɔɔnlɔ, ma pe wotoroye pe sogo.»


\par }{\PP \VS{7}Kì pye ma, a Zhozuwe wo naa wi maliŋgbɔɔnlɔ pe ni, pè si kari mɛɛ saa pe juguye pe fo ma to pe na wa Merɔmu laga tɔnmɔ pi tanla, ma malaga gbɔn pe ni.

\VS{8}A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si pe le Izirayɛli woolo pe kɛɛ. A Izirayɛli woolo pè si pe gbo, ma taga pe na, na pe puro fɔ ma saa gbɔn wa Sidɔn kagbɔgɔ ki na; fɔ wa Misirefɔti Mayimu laga ki na; fɔ ma saa gbɔn wa Mizipe tara gbunlundɛgɛ ki na. A pè si pe gbo ma pe kɔ. Pe sila lere kpɛ wo yaga pe ni.

\VS{9}Ŋga Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yo Zhozuwe wi kan, a wì sigi pye pe na. Wìla pe shɔnye pe pannda ti kɔɔnlɔ ma pe wotoroye pe sogo.


\par }{\SH Zhozuwe wìla wunlumbolo \newline  mbele pàa gbogolo \newline  pe cara ti shɔ mari ta
\par }
{\PP \VS{10}Ki sanga nuŋgba wi ni, Zhozuwe wi sɔngɔrɔsaga, a wì si Hazɔri ca ki shɔ maga ta, mɛɛ ki wunlunaŋa wi gbo tokobi ni. Faa ki ca ko kìla pye ki lara ti ni fuun ti wunluwɔ ca ye.

\VS{11}A wì si ti a pè ca woolo pe gbo tokobi ni, ma pe tɔngɔ ma pe kɔ, pe sila wa kpɛ yaga. Ko puŋgo na, a wì si ca ki sogo.

\VS{12}Wunlumbolo mbele fuun pàa gbogolo, Zhozuwe wìla pe cara ti shɔ mari ta, ma wunlumbolo pe gbo tokobi ni. Wìla cara ti woolo pe tɔngɔ pew ma pe kɔ, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wìla ki yo we.

\VS{13}Ma si yala, cara nda tìla pye wa tinndiye pe na, Izirayɛli woolo pe sila ko ka kpɛ sogo, kaawɔ Hazɔri ca ŋga Zhozuwe wìla ti a pè sogo ko.

\VS{14}A Izirayɛli woolo pè si ki cara ti yarijɛndɛ pyew naa ti yaayoro ti koli mari ta, ɛɛn fɔ, pàa leele pe ni fuun pe gbo tokobi ni ma pe kɔ, pe sila lere kpɛ wo yaga.

\VS{15}Sɛnrɛ nda Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yo li tunmbyee Moyisi wi kan, Moyisi wìla ti yo Zhozuwe wi kan. A Zhozuwe wì sigi pye ma. Sɛnrɛ nda fuun Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yo Moyisi wi kan, wi sila ta kpɛ yaga na wii tanga ti na.


\par }{\SH Tara nda Zhozuwe wìla shɔ \newline  ma ta
\par }
{\PP \VS{16}Pa Zhozuwe wìla tara ti ni fuun ti shɔ mari ta yɛɛn, to ti yɛn yanwiga laga ye, naa
Negɛvu tara ti ni fuun, naa Goshɛni tara ti ni fuun, naa yanwira tigiwɛn tara ti ni, naa Araba tara ti ni, naa Izirayɛli yanwira tara ti ni konaa ti funwa lara falafala ti ni, wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri.

\VS{17}Wìla wunlumbolo pe ni fuun pe yigi ma pe gbo, poro mbele pàa pye ma cɛn wa tara nda tìla lɛ wa Alaki yanwiga ki na, wa Seyiri tara ti tanla, wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, fɔ ma saa gbɔn wa Baali Gadi tara ti na, wa Liban tara yanwiga ki gbunlundɛgɛ ki ni, wa Ɛrimɔ yanwira ti tanla, wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri.

\VS{18}Zhozuwe wìla malaga ki gbɔn ki wunlumbolo pe ni, fɔ ma yɛgɛlɛ lɛgɛrɛ pye ki na.

\VS{19}Ca ka kpɛ woolo sila yɛyinŋge lagaja Izirayɛli woolo pe ni, kaawɔ Hɛvi cɛnlɛ woolo mbele pàa pye ma cɛn wa Gabawɔn ca poro. Mbe wɔ ko ca woolo poro ni, Izirayɛli woolo pàa malaga ki gbɔn ma cara sannda pyew ti shɔ mari ta.

\VS{20}Katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ lo jate làa ki tara woolo pe kotoro ti ŋgban ŋgban pe na, a paa malaga gbɔɔn Izirayɛli woolo pe ni, jaŋgo poro mbe ta pe pe gbo pe pe kɔ. Izirayɛli woolo pe pe gbo paga ka pe yinriwɛ ta, mbe pe kɔ pew mbe pe wɔ wa, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki yo Moyisi wi kan we\XREF{†}{{\XO 11:20 }{\XO{11.20:
}}{\XT{Dete 7.16}}}.


\par }{\PP \VS{21}Ki sanga nuŋgba wi ni, a Zhozuwe wì si kari ma saa Anaki setirige piile pe gbo ma pe kɔ, poro la pye ma cɛn wa yanwira ti na, wa Eburɔn ca, naa Debiri ca, naa Anabu ca konaa wa Zhuda yanwiga naa Izirayɛli yanwiga tara ti ni. Zhozuwe wìla pe gbo ma pe cara ti tɔngɔ pew.

\VS{22}Anaki setirige pyɔ wa kpɛ sila koro wa Izirayɛli tara, kaawɔ wa Gaza, naa Gati konaa Asidɔdi cara ti ni.

\VS{23}Kì pye ma, a Zhozuwe wì si fanŋga ta ma tara ti ni fuun ti shɔ, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki yo Moyisi wi kan we. A wì siri kan Izirayɛli woolo pe yeri kɔrɔgɔ, mari yɛɛlɛ pe cɛngɛlɛ ke na, pe ni fuun naa pe tasaga. A malaga kì si kɔ wa tara ti ni, a leele paa wogo.




\par }\Chap{12}{\SH Wunlumbolo mbele Izirayɛli \newline  woolo pàa malaga ki gbɔn \newline  ma ya pe ni
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wunlumbolo mbele
Izirayɛli woolo pàa malaga ki gbɔn ma ya pe ni wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri, ma pe tara ti shɔ pe yeri, maga lɛ wa Arinɔ lafogo ki na fɔ ma saa gbɔn wa Ɛrimɔ yanwira ti na, ko kɔrɔ wo yɛn
Araba tara ti ni fuun wa yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri, pe mɛrɛ ti nda:

\VS{2}Wi koŋgbanŋa wo lawi ŋa Amɔri cɛnlɛ woolo pe wunlunaŋa Sihɔn. Pa wìla pye ma cɛn wa Ɛshibɔn ca. Wìla pye wunluwɔ pi na tara nda go na, tìla lɛ wa Aroyɛri ca ki na, ma pinlɛ Arinɔ gbunlundɛgɛ ki walaga ni, naa Galaadi tara ti walaga ni, fɔ ma saa gbɔn wa Yabɔki lafogo ki na, ko ŋga kìla pye na Amɔ cɛnlɛ woolo pe tara ti kɔnlɔ li nari we.

\VS{3}Wìla pye wunluwɔ pi na fun Araba tara ti go na wa yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri, maga lɛ wa Zhenezarɛti lɔgbɔgɔ ki na, fɔ ma saa gbɔn wa Kɔgɔje kuwo wi na, ma wa wa Bɛti Yeshimɔti ca ki yeri, fɔ ma saa gbɔn wa Pisiga yanwiga ki tigiwɛn pi na, wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri.


\par }{\PP \VS{4}Izirayɛli woolo pàa Bazan tara wunlunaŋa Ɔgi wi tara ti shɔ fun. Erefayi cɛnlɛ woolo mbele pàa koro, wo wa lawi. Pa wìla pye ma cɛn wa Ashitarɔti ca konaa Edireyi ca ki ni.

\VS{5}Wìla pye wunluwɔ pi na tara nda go na, to tìla pye Ɛrimɔ yanwira to naa Salika tara, naa Bazan tara ti ni fuun, fɔ ma saa gbɔn wa Geshuri tara fɛnnɛ naa Maaka tara fɛnnɛ pe tara kɔngɔlɔ ke na, naa Galaadi tara ti walaga ni, fɔ ma saa gbɔn wa Ɛshibɔn ca wunlunaŋa Sihɔn wi tara kɔnlɔ li na\XREF{†}{{\XO 12:5 }{\XO{12.1-5:
}}{\XT{Nɔmbu 21.21-35; Dete 2.26–3.11}}}.

\VS{6}Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wo naa Izirayɛli woolo pe ni, pàa malaga gbɔn ma ya ki wunlumbolo pe ni. A Moyisi wì si pe tara ti kan Urubɛn cɛnlɛ woolo, naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo pe yeri ti pye pe woro\XREF{†}{{\XO 12:6 }{\XO{12.6:
}}{\XT{Nɔmbu 32.33; Dete 3.12}}}.


\par }{\PP \VS{7}Wunlumbolo mbele pàa pye wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ tosaga yeri, a Zhozuwe wo naa Izirayɛli woolo pe ni, pè malaga gbɔn ma ya pe ni, poro wɛlɛ yɛɛn. Pa pe tara tìla lɛ wa Baali Gadi ca ki na, wa Liban tara yanwiga gbunlundɛgɛ ki ni, fɔ ma saa gbɔn wa Alaki yanwiga ki na, ko ŋga kì lɛ ma yagara ma kari wa Seyiri tara ti yeri we. A Zhozuwe wì sigi tara ti kan Izirayɛli cɛngɛlɛ ke yeri ti pye ke woro, ma siri yɛɛlɛ cɛngɛlɛ ke ni fuun nuŋgba nuŋgba ke na.

\VS{8}Ko tara to tìla pye yanwira tara re, naa yanwira tigiwɛn tara ti ni, naa Araba tara ti ni, naa yanwiga tigiwɛn lara ti ni, naa Zhuda tara
gbinri wi ni konaa
Negɛvu tara ti ni. Hɛti cɛnlɛ woolo, naa Amɔri cɛnlɛ woolo, naa Kana tara fɛnnɛ, naa Perɛzi cɛnlɛ woolo, naa Hɛvi cɛnlɛ woolo konaa Zhebusi cɛnlɛ woolo pa pàa pye ma cɛn wa ki tara ti ni.

\VS{9}Pàa ya wunlumbolo mbele ni, poro la wɛlɛ Zheriko ca wunlunaŋa we, naa Ayi ca wunlunaŋa wi ni, wa Betɛli ca ki tanla;

\VS{10}naa Zheruzalɛmu ca wunlunaŋa wi ni, naa Eburɔn ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{11}naa Yarimuti ca wunlunaŋa wi ni, naa Lakishi ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{12}naa Egilɔn ca wunlunaŋa wi ni, naa Gezɛri ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{13}naa Debiri ca wunlunaŋa wi ni, naa Gedɛri ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{14}naa Ɔrima ca wunlunaŋa wi ni, naa Aradi ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{15}naa Libina ca wunlunaŋa wi ni, naa Adulamu ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{16}naa Makeda ca wunlunaŋa wi ni, naa Betɛli ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{17}naa Tapuwa ca wunlunaŋa wi ni, naa Efɛri ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{18}naa Afɛki ca wunlunaŋa wi ni, naa Lasharɔn ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{19}naa Madɔ ca wunlunaŋa wi ni, naa Hazɔri ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{20}naa Shimirɔn Merɔn ca wunlunaŋa wi ni, naa Akishafu ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{21}naa Taanaki ca wunlunaŋa wi ni, naa Megido ca wunlunaŋa wi ni;

\VS{22}naa Kedɛshi ca wunlunaŋa wi ni, naa Yokineyamu ca wunlunaŋa wi ni, wa Karimɛli yanwira ti na;

\VS{23}naa Dɔri ca wunlunaŋa wi ni, wa Dɔri tinndi wi na, naa Goyimu ca wunlunaŋa wi ni, wa Giligali\FTNT{†}{{\FR 12:23 }{\FR{12.23:
}}{\FT{Ki Giligali ca ŋga ki yaa pye ki yɛ Giligali ca ŋga kìla pye wa Zheriko ca ki tanla ki ni. Girɛki sɛnrɛ sɛwɛ lɛɛ wi yɛn naga nari ma yo ki Giligali ca ŋga ki yaa pye ko kìla pye wa Galile tara.}}} ca ki tanla;

\VS{24}konaa Tiriza ca wunlunaŋa wi ni. Ki wunlumbolo pe ni fuun pàa pye wunlumbolo nafa ma yiri kɛ ma yiri nuŋgba.




\par }{\MS TARA TI YƐƐLƐKALA

\par }\Chap{13}{\MR 13–21

\par }{\SH Kana tara ti lara nda tìla koro \newline  Izirayɛli woolo peri shɔ peri ta
\par }
{\PP \VerseOne{1}Koni Zhozuwe wìla lɛ fɔ jɛŋgɛ. Pilige ka, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì suu pye fɔ: «Wele, mà lɛ yiŋgɔ fɔ jɛŋgɛ, ma si yala, tara nda tì koro mbe shɔ mbe ta bere, tì gbɔgɔ.

\VS{2}Tara nda tì koro mbe shɔ mbe ta, to ti yɛn Filisiti tara fɛnnɛ pe tara ti ni fuun, naa Geshuri tara fɛnnɛ pe woro ti ni.

\VS{3}Pa tì lɛ wa Shikɔri gbaan njege ki na, ko ŋga ki maa fuun na toro wa Ezhipiti tara ti yɛsinmɛ na, fɔ ma saa gbɔn wa Ekirɔn ca tara ti na, wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri. Ko tara nda to ti ni fuun to yɛn na jate paa Kana tara yɛn. Filisiti tara fɛnnɛ pe wunlumbolo kaŋgurugo pàa pye ma cɛn cara nda ni, pa tìla pye wa. To ti yɛn Gaza, naa Asidɔdi, naa Asikalɔn naa Gati konaa Ekirɔn cara re. Avi cɛnlɛ woolo pàa pye ma cɛn wa ti ni fun, wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri.

\VS{4}Kana tara fɛnnɛ pe tara ti ni fuun tì koro mbe shɔ mbe ta fun, mbege lɛ wa Meyara laga ki na, ko ŋga ki yɛn Sidɔn ca fɛnnɛ pe wogo, fɔ sa gbɔn wa Afɛki ca ki na, wa Amɔri cɛnlɛ woolo pe tara ti kɔnlɔ li na;

\VS{5}mbe pinlɛ Gebali tara woolo pe tara ti ni, naa Liban tara ti yɔnlɔ yirisaga kɛɛ ki ni fuun ki ni, mbege lɛ wa Baali Gadi tara ti na wa Ɛrimɔ yanwira ti tanla, fɔ sa gbɔn wa Lebo Hamati ca ki na;

\VS{6}konaa yanwira tara nda fuun ti yɛn Liban tara naa Misirefɔti Mayimu lɔgɔ ki ni ti sɔgɔwɔ pi ni, to nda Sidɔn ca fɛnnɛ pe yɛn ma cɛn wa ti ni we. Sanga o sanga
Izirayɛli woolo pe kaa kee yɛgɛ, mi yaa la ki tara woolo pe puro la pe yinrigi wa pe yɛgɛ. Ma pɛtɛ gbɔn maga tara ti yɛɛlɛ Izirayɛli woolo pe na gbɛn, ti pye pe kɔrɔgɔ, paa yɛgɛ ŋga na mìgi yo ma kan we\XREF{†}{{\XO 13:6 }{\XO{13.6:
}}{\XT{Nɔmbu 33.54}}}.


\par }{\PP \VS{7}«Ki kala na, ki tara nda mari yɛɛlɛ cɛngɛlɛ kɔlɔjɛrɛ koro naa Manase cɛnlɛ li walaga woolo mbele pe fa tara ta ta pe na, ti pye pe woro.»


\par }{\SH Tara nda wa Zhuridɛn gbaan \newline  wi yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri \newline  ti yɛɛlɛkala
\par }
{\PP \VS{8}Manase cɛnlɛ li walaga koŋgbanŋga ki woolo poro naa Urubɛn cɛnlɛ woolo pe ni, naa Gadi cɛnlɛ woolo pe ni, pàa tara ta ta kɔrɔgɔ makɔ wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri. Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wo wìla ti kan pe yeri\XREF{†}{{\XO 13:8 }{\XO{13.8:
}}{\XT{Nɔmbu 32.33; Dete 3.12}}}.

\VS{9}Tìla lɛ wa Aroyɛri ca ki na, wa Arinɔ lafogo ki yɔn na, fɔ ma saa gbɔn wa ca ŋga ki yɛn wa gbunlundɛgɛ ki nandogomɔ ki na, konaa Medeba funwa laga falafala ki ni fuun ki ni, fɔ ma saa gbɔn wa Dibɔn ca ki na;

\VS{10}konaa Amɔri cɛnlɛ woolo pe wunlunaŋa Sihɔn ŋa wìla pye ma cɛn wa Ɛshibɔn ca wi cara ti ni fuun ti ni, fɔ ma saa gbɔn wa Amɔ cɛnlɛ woolo pe tara kɔnlɔ li na.

\VS{11}Tìla Galaadi tara ti pinlɛ fun, naa Geshuri tara fɛnnɛ naa Maaka tara fɛnnɛ pe tara ti ni, naa Ɛrimɔ yanwira to naa Bazan tara ti ni fuun ti ni, fɔ ma saa gbɔn wa Salika tara ti na.

\VS{12}Bazan tara to tìla pye wunlunaŋa Ɔgi wi tara ti ni fuun. Wo nuŋgba wìla koro ma yiri wa Erefayi cɛnlɛ li ni. Wìla pye ma cɛn wa Ashitarɔti ca naa Edireyi ca ki ni. Moyisi wìla malaga gbɔn ma ya ki wunlumbolo pe ni, mɛɛ pe tara ti shɔ pe yeri.

\VS{13}Konaa ki ni fuun, Izirayɛli woolo pe sila Geshuri tara fɛnnɛ naa Maaka tara fɛnnɛ pe purɔ mbe pe yirige; ki kala na, pè koro ma cɛn wa Izirayɛli woolo pe sɔgɔwɔ fɔ ma pan ma gbɔn nala.


\par }{\PP \VS{14}Levi cɛnlɛ lo nuŋgba làa koro Moyisi wi sila tara kan li yeri kɔrɔgɔ. Ɛɛn fɔ,
saara sogoworo nda pe ma wɔ Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li yeri, pa pe tasaga ki yaa la yinrigi wa ti ni, paa yɛgɛ ŋga na làa ki yo Moyisi wi kan we\XREF{†}{{\XO 13:14 }{\XO{13.14:
}}{\XT{Dete 18.1-2}}}.


\par }{\SH Urubɛn cɛnlɛ woolo pe tara re
\par }
{\PP \VS{15}Tara nda Moyisi wìla kan Urubɛn cɛnlɛ woolo pe yeri ma yala pe setiriye yi ni

\VS{16}tìla lɛ wa Aroyɛri ca ki na, wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, wa Arinɔ lafogo ki yɔn na, konaa wa ca ŋga kìla pye wa ki gbunlundɛgɛ ki nandogomɔ ki na; naa funwa laga falafala ŋga fuun kìla pye ma Medeba ca ki maga ki ni,

\VS{17}naa Ɛshibɔn ca konaa ki funwa laga falafala ki cara ti ni fuun ti ni. To lari nda Dibɔn, naa Bamɔti Baali, naa Bɛti Baali Meyɔn,

\VS{18}naa Yaza, naa Kedemɔti, naa Mefaati,

\VS{19}naa Kiriyatayimu, naa Sibima, naa Zerɛti Ashahari ca ki ni wa yanwiga ki na, ko ŋga kì yagara ma yiri gbunlundɛgɛ ki go na we;

\VS{20}naa Bɛti Pewɔri, naa Pisiga yanwiga tigiwɛn lara ti ni konaa Bɛti Yeshimɔti ca ki ni,

\VS{21}ma pinlɛ cara nda fuun tìla pye wa funwa laga falafala ki ni ti ni, naa Amɔri cɛnlɛ woolo pe wunlunaŋa Sihɔn ŋa wìla pye ma cɛn wa Ɛshibɔn ca wi wunluwɔ tara ti ni fuun ti ni. Moyisi wìla Sihɔn wi gbo ma pinlɛ Madiyan tara fɛnnɛ teele mbele pàa go sogo maa kan pe ni. Pàa pye ma cɛn wa tara ti ni. Poro la wɛlɛ Evi, naa Erekɛmu, naa Zuri, naa Huri konaa Ereba.

\VS{22}Izirayɛli woolo pàa leele mbele gbo tokobi wi ni, Bewɔri pinambyɔ Balaamu ŋa wìla pye na jɛlɛ, wìla pye pe ni.

\VS{23}Urubɛn setirige piile pe tara ti kɔnlɔ lo làa pye Zhuridɛn gbaan wo naa tara nda tìla pye mari maga ti ni. Tara nda tìla yɛɛlɛ Urubɛn cɛnlɛ woolo pe na, ma yala pe setiriye yi ni, ma pinlɛ ti cagbɔrɔ naa ti kapire ti ni, to lari yɛɛn.


\par }{\SH Gadi cɛnlɛ woolo pe tara re
\par }
{\PP \VS{24}Moyisi wìla Gadi cɛnlɛ woolo pe tasaga kan pe yeri, ma yala pe setiriye yi ni.

\VS{25}Tara nda pàa ta to tìla pye Yayezɛri ca tara re, naa Galaadi tara cara ti ni fuun, konaa Amɔ cɛnlɛ pe tara ti walaga ni, fɔ ma saa gbɔn wa Aroyɛri ca ki na, wa Araba ca ki tanla.

\VS{26}Tìla lɛ wa Ɛshibɔn ca ki na fɔ ma saa gbɔn wa Aramati Mizipe ca ko naa Betonimu ca ki na, konaa maga lɛ wa Mahanayimu ca ki na fɔ ma saa gbɔn wa Debiri ca tara ti kɔnlɔ li na.

\VS{27}Wa Zhuridɛn gbaan gbunlundɛgɛ ki ni, tìla Bɛti Haramu ca ki pinlɛ, naa Bɛti Nimira ca, naa Sukɔti ca konaa Zafɔn ca ki ni; to tìla pye Ɛshibɔn ca wunlunaŋa Sihɔn wi wunluwɔ tara ti cara sannda re. Ki tara tìla pye wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri, ma pye tara ti kɔnlɔ, fɔ ma saa gbɔn wa Zhenezarɛti lɔgbɔgɔ ki na.

\VS{28}Tara nda tìla yɛɛlɛ Gadi cɛnlɛ woolo pe na, ma yala pe setiriye yi ni, ma pinlɛ ti cagbɔrɔ naa ti kapire ti ni, to lari yɛɛn.


\par }{\SH Tara nda tìla kan Manase cɛnlɛ \newline  li walaga woolo pe yeri
\par }
{\PP \VS{29}Moyisi wìla Manase cɛnlɛ li walaga woolo pe tasaga kan pe yeri, ma yala pe setiriye yi ni.

\VS{30}Tara nda pàa ta tìla lɛ wa Mahanayimu ca\FTNT{†}{{\FR 13:30 }{\FR{13.30:
}}{\FT{Manase cɛnlɛ li walaga ki woolo pàa tara nda ta, Mahanayimu ca ko kìla pye ti kɔnlɔ le wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri.}}} ki na, ma pinlɛ Bazan tara ti ni fuun ti ni, to nda tìla pye Bazan tara wunlunaŋa Ɔgi wi wunluwɔ tara ti ni fuun ti ni we, ma pinlɛ naŋa ŋa pàa pye na yinri Yayiiri wi kapire nafa taanri ti ni, wa Bazan tara;

\VS{31}naa Galaadi tara ti walaga ni, ma pinlɛ Ashitarɔti naa Edireyi cara ti ni, to tìla pye faa Bazan tara wunlunaŋa Ɔgi wi wunluwɔ cagbɔrɔ re. Ki tara ti ni fuun tìla kan Manase wi pinambyɔ Makiri wi setirige piile pe walaga yeri, ma yala pe setiriye yi ni.


\par }{\PP \VS{32}Ki tara nda to Moyisi wìla yɛɛlɛ, maa ta wa Mowabu tara funwa lara falafala ti ni, wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri, wa Zheriko ca ki yɛsinmɛ na.

\VS{33}Wi sila tara kan Levi cɛnlɛ woolo poro yeri, ɛɛn fɔ, Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ lo làa pye pe kɔrɔgɔ ye\FTNT{†}{{\FR 13:33 }{\FR{13.33:
}}{\FT{Yawe Yɛnŋɛlɛ lo làa pye pe kɔrɔgɔ ye, konaa saara yaara nda Izirayɛli woolo pe yaa la paan ti ni, ti pye pe tasaga: Ko kɔrɔ wo yɛn fɔ pe yaa la tunŋgo piin li kan;
}}{\XT{Nɔmbu 18.20; Dete 18.2}}{\FT{.}}}.




\par }\Chap{14}{\SH Tara nda wa Zhuridɛn gbaan \newline  wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri \newline  ti yɛɛlɛkala
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tara nda
Izirayɛli woolo pàa ta wa Kana tara ti ni kɔrɔgɔ tori nda yɛɛn.
Saraga wɔfɔ Eleyazari wo naa Nuni pinambyɔ Zhozuwe wi ni, naa Izirayɛli cɛngɛlɛ ke seye teele pe ni, poro pàa ti yɛɛlɛ pe na.

\VS{2}Pàa pɛtɛ gbɔn maga tara ti yɛɛlɛ cɛngɛlɛ kɔlɔjɛrɛ naa cɛnlɛ na li walaga ki woolo pe sila pe tasaga ta pe na, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki konɔ kan Moyisi wi yeri ma yo pege pye we\XREF{†}{{\XO 14:2 }{\XO{14.1-2:
}}{\XT{Nɔmbu 26.52-56; 34.13}}}.

\VS{3}Moyisi wìla cɛngɛlɛ shyɛn naa cɛnlɛ nuŋgba walaga woolo kan pe kɔrɔgɔ ni makɔ wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri. Ɛɛn fɔ, wi sila tara kan kɔrɔgɔ
Levi setirige piile poro yeri.

\VS{4}Katugu Zhozɛfu pinambiile shyɛn, Manase naa Efirayimu pàa poro jiri paa cɛngɛlɛ shyɛn yɛn ma pe taga wa. Ki kala na, pe sila tara ta kan Levi setirige piile pe yeri wa Kana tara, kaawɔ cara tari pàa kan pe yeri pe cɛn wa ti ni, ma pinlɛ lara nda tìla pye mari maga ti ni, ti pye pe yaayoro ti kasara naa pe yarijɛndɛ ti tɛgɛsara\FTNT{†}{{\FR 14:4 }{\FR{4.3-4:
}}{\FT{Levi setirige piile pàa pe jiri ma pe pinlɛ Zhakɔbu pinambiile pe ni, ɛɛn fɔ naa pàa tara ti yɛɛlɛ pe sila tara ta ta paa kɔrɔgɔ yɛn. Zhozɛfu pinambiile Manase naa Efirayimu poro pàa tara ta ta kɔrɔgɔ pe yɔnlɔ;
}}{\XT{Nɔmbu 32.33; 34.14-15; Dete 3.12-17}}{\FT{.}}}.

\VS{5}Pa Izirayɛli woolo pàa ki pye yɛɛn ma tara ti yɛɛlɛ, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki yo Moyisi wi kan we.


\par }{\SH Pàa Eburɔn ca ki kan \newline  Kalɛbu wi yeri
\par }
{\PP \VS{6}Pilige ka, a Zhuda cɛnlɛ woolo pèle si pan Zhozuwe wi kɔrɔgɔ wa Giligali ca. A Yefune pinambyɔ Kalɛbu ŋa wìla pye Kenazi setirige pyɔ, wì si Zhozuwe wi pye fɔ: «Ŋga Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yo li tunmbyee Moyisi wi kan mi naa mboro we sɛnrɛ na, ma we ta wa Kadɛshi Barineya tara, ndɛ màga jɛn\XREF{†}{{\XO 14:6 }{\XO{14.6:
}}{\XT{Nɔmbu 14.30}}}.

\VS{7}Kìla yala mì ta yɛlɛ nafa shyɛn, a Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wì silan tun ma yiri wa Kadɛshi Barineya tara, mbe pan mbege tara nda yɛɛn ti kagala ke yewe mbe ke jɛn. Naa mìla kaa sɔngɔrɔ ma kari, kagala ŋgele mìla yan, a mì si ke yɛgɛ yo wi kan nawa jatere jɛnŋɛ ni.

\VS{8}Ma si yala, nambala mbele pàa pinlɛ na ni, pàa leele pe kotogo ki gbo pe na, ɛɛn fɔ, mi wo na, mì taga Yawe Yɛnŋɛlɛ, na Yɛnŋɛlɛ li na, na nawa pi ni fuun pi ni\XREF{†}{{\XO 14:8 }{\XO{14.7-8:
}}{\XT{Nɔmbu 13.1-30}}}.

\VS{9}Ki pilige ki ni, a Moyisi wì si wugu ma yo fɔ: ‹Kaselege ko na, tara nda mà saa yanri mari kagala ke yewe ma ke jɛn, ti yaa ka pye mboro naa ma setirige piile ye woro fɔ sanga pyew, katugu mà taga Yawe Yɛnŋɛlɛ, na Yɛnŋɛlɛ li na, ma nawa pi ni fuun pi ni\XREF{†}{{\XO 14:9 }{\XO{14.9:
}}{\XT{Nɔmbu 14.24}}}.›

\VS{10}Koni, kì ta yɛlɛ nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo malɛ lìgi sɛnrɛ ti yo Moyisi wi kan, sanga ŋa ni woro Izirayɛli woolo wàa pye na tanri wa
gbinri wi ni we. Yawe Yɛnŋɛlɛ lìlan yaga yinwege na, ma yala li
yɔn fɔlɔ na làa lɛ na yeri li ni. Wele, mì ta yɛlɛ nafa tijɛrɛ ma yiri kaŋgurugo yiŋgɔ.

\VS{11}Mi yɛn fanŋga ni bere paa yɛgɛ ŋga na mìla pye fanŋga ni, sanga ŋa ni Moyisi wìla na tun we. Fanŋga yɛn na ni paa faa wi yɛn, mbe ya mbe malaga gbɔn nakoma mbaa kagala ke ni fuun piin.

\VS{12}Ki kala na, yanwiga tara laga ŋga Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yɔn fɔlɔ kɔn mbe kan na yeri ki sanga wi ni, ki kan na yeri yiŋgɔ. Ki sanga wi ni, màa sigi logo ma yo letitɔɔnrɔ, Anaki setirige piile wele, pe yɛn ma cɛn wa ki laga ki cagbɔrɔ gbɔrɔ ti ni, to nda malaga sigemboro yɛn mari maga we. Na Yawe Yɛnŋɛlɛ liga na saga, mi yaa pe purɔ mbe pe yirige wa, paa yɛgɛ ŋga na làa ki yo we.»


\par }{\PP \VS{13}Kona, a Zhozuwe wì si duwaw pye Yefune pinambyɔ Kalɛbu wi kan, mɛɛ Eburɔn ca ki kan wi yeri kɔrɔgɔ.

\VS{14}Ki kala na, Yefune pinambyɔ Kalɛbu ŋa wìla pye Kenazi setirige pyɔ, Eburɔn ca kì pye wi setirige piile pe kɔrɔgɔ, ali ma pan ma gbɔn nala, katugu wìla taga Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li na, wi nawa pi ni fuun pi ni.

\VS{15}Faa, pàa pye na Eburɔn ca ki yinri Kiriyati Ariba. Ariba wo wìla pye Anaki setirige piile pe ni fuun pe mɛgbɔgɔfɔ we.

\par }{\PP Kona, a malaga kì si kɔ wa tara ti ni.




\par }\Chap{15}{\SH Zhuda cɛnlɛ woolo pe tara re
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tara nda pàa pɛtɛ gbɔn ma kan Zhuda cɛnlɛ woolo pe yeri, ma yala pe setiriye yi ni, tìla lɛ ma gbɔgɔ ma kari wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ ki yeri, ma saa gbɔn fɔ wa Edɔmu tara ti kɔnlɔ li na, wa Zɛn
gbinri wi na, wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, fɔ wa tara nda wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri ti kɔsaga ki na.

\VS{2}Pe tara ti kɔnlɔ na wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, làa lɛ wa tara ti laga ŋga kì kunnu ma ye wa Kɔgɔje kuwo wi ni ki na, wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri,

\VS{3}mɛɛ toro ma yiri wa Akirabimu tinndi wi yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, ma sin wa Zɛn gbinri wi ni, ma saa toro wa Kadɛshi Barineya tara ti yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, mɛɛ kari wa Hɛzirɔn ca ki yeri fɔ ma saa gbɔn wa Adari ca ki na; kona mɛɛ kɛ ma kari wa Karika ca ki yeri.

\VS{4}Mbe lɛ lema, a lì si toro ma yiri wa Azimɔ ca, ma saa gbɔn wa Ezhipiti tara lafogo ki na, mɛɛ toro ma saa gbɔn wa Mediterane kɔgɔje wi na. Pe tara ti kɔnlɔ lo lali yɛɛn wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ ki yeri.


\par }{\PP \VS{5}Wa yɔnlɔ yirisaga yeri, Kɔgɔje kuwo wo wìla pye tara ti kɔnlɔ le, fɔ ma saa gbɔn wa laga ŋga Zhuridɛn gbaan wi maa fuun na yiin wa wi ni ki na.

\par }{\PP Wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, tara kɔnlɔ làa lɛ wa Zhuridɛn gbaan wo naa Kɔgɔje kuwo wi ni pe filisaga ki na,

\VS{6}mɛɛ toro ma kari wa Bɛti Ogila ca ki yeri, ma saa toro wa Bɛti Araba ca ki yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, fɔ ma saa gbɔn wa sinndɛlɛgɛ ŋga pàa pye na yinri Bohan ki na. Bohan wo la pye Urubɛn setirige pyɔ.

\VS{7}Ko puŋgo na, a tara ti kɔnlɔ lì si lɛ wa Akɔri gbunlundɛgɛ ki ni ma kari wa Debiri ca ki yeri, mɛɛ sin ma kari wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, wa Giligali ca ki yeri, wa tinndi ŋa pàa pye na yinri Adumimu wi yɛsinmɛ na, ma wa lafogo ki yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri. Kona, a lì si toro wa Eni Shemɛshi ca tɔnmɔ laga ki tanla ma saa gbɔn wa Eni Oroguwɛli ca ki na,

\VS{8}mɛɛ toro wa Bɛni Hinɔmu gbunlundɛgɛ ki ni, wa Zhebusi cɛnlɛ woolo pe yanwiga ki tigiwɛn pi yɔnlɔparawa kalige kɛɛ ki yeri, wa laga ŋga Zheruzalɛmu ca ki yɛn we. A lì si lugu ma kari wa yanwiga ki go na, ma wa Hinɔmu gbunlundɛgɛ ki yɔnlɔ tosaga yeri, ma saa gbɔn Erefayi cɛnlɛ woolo pe funwa laga falafala ki kɔsaga ki na, wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ ki yeri.

\VS{9}A tara kɔnlɔ lì si lɛ wa ko yanwiga ko go na, ma kɛ ma kari wa Nɛfitowa ca puluyo yi yeri, mɛɛ saa gbɔn wa cara nda tìla pye wa Efirɔn yanwiga ki na ti na, mɛɛ jɛn ma kɛ ma kari wa Baala ca ki yeri, pàa pye naga yinri fun Kiriyati Yeyarimu.

\VS{10}A lì si lɛ le Baala mɛɛ kɛ ma kari wa yɔnlɔ tosaga yeri, wa Seyiri yanwiga ki yeri, mɛɛ toro wa Yeyarimu yanwiga gbunlundɛgɛ ki yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, pàa pye naga yanwiga ki yinri fun Kesalɔn yanwiga; kona, a lì si tigi ma kari wa Bɛti Shɛmɛshi ca, mɛɛ saa toro ma kari wa Timina ca.

\VS{11}A lì si lɛ lema ma kari wa Ekirɔn ca gbunlundɛgɛ ki yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, mɛɛ kɛ ma kari wa Shikirɔn ca ki yeri, ma saa toro wa Baala yanwiga ki na, mɛɛ kari wa Yabineyɛli ca, ma saa gbɔn wa Mediterane kɔgɔje wi na.


\par }{\PP \VS{12}Wa yɔnlɔ tosaga yeri Mediterane kɔgɔje wo wìla pye tara ti kɔnlɔ le.

\par }{\PP Tara nda tìla kan Zhuda cɛnlɛ woolo pe yeri, ma yala pe setiriye yi ni, pa ti kɔngɔlɔ kàa torotoro yɛɛn.


\par }{\SH Kalɛbu wìla wi tara ti shɔ mari ta
\par }
{\PP \VS{13}Pàa tara ta kan Yefune pinambyɔ Kalɛbu wi yeri wa Zhuda cɛnlɛ woolo pe tara ti ni, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki konɔ kan Zhozuwe wi yeri. Eburɔn ca ko pàa kan wi yeri, pàa pye naga yinri fun Kiriyati Ariba. Ariba wo wìla pye Anaki setirige piile pe tɛlɛ we.

\VS{14}A Kalɛbu wì si saa Anaki setirige piile taanri pe purɔ ma pe yirige wa; pe mɛrɛ to lari nda Sheshayi, naa Ahima konaa Talimayi\XREF{†}{{\XO 15:14 }{\XO{15.13-14:
}}{\XT{Kiti 1.20}}}.

\VS{15}A wì si kaa yiri lema mɛɛ saa to Debiri ca woolo pe na. Faa pàa pye na Debiri ca ki yinri Kiriyati Sefɛri.

\VS{16}Kona, a Kalɛbu wì sho fɔ: «Lere ŋa ka ya mbe Kiriyati Sefɛri ca woolo pe purɔ mbege shɔ, mi yaa na sumborombyɔ Akisa wi kan ki fɔ wi yeri wuu pɔri wi jɔ.»

\VS{17}A Kalɛbu wi nɔsepyɔ Kenazi wi pinambyɔ Otiniyɛli wì si saa ya ca woolo pe ni maga shɔ. A Kalɛbu wì suu sumborombyɔ Akisa wi kan wi yeri, a wùu pɔri.

\VS{18}Naa Akisa wìla ka saa gbɔn wa Otiniyɛli wi tanla, a wì si Otiniyɛli wi pye ma yo wi kɛrɛ laga ka yɛnri wi to Kalɛbu wi yeri. Kona, a Akisa wì si yiri wa wi sofile wi na ma tigi. A wi to Kalɛbu wì suu yewe ma yo fɔ: «Yiŋgi maa jaa?»

\VS{19}A wì suu yɔn sogo ma yo fɔ: «Kajɛŋgɛ pye mala kan, ma puluyo ya kan na yeri, katugu tara laga ŋga mà kan na yeri wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ ki yeri, tɔnmɔ woro wa ti ni.»

\par }{\SH Zhuda cɛnlɛ woolo pe tara cara
\par }
{\PP Kona, a Kalɛbu wì si gona puluyo yo naa nɔgɔna puluyo yi kan wi yeri.

\VS{20}Tara nda Zhuda cɛnlɛ woolo pàa ta, ma yala pe setiriye yi ni, to lari nda yɛɛn.

\VS{21}Cara nda tìla pye wa Zhuda cɛnlɛ woolo pe tara ti yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, wa Edɔmu tara kɔnlɔ li tanla, to lari nda: Kabiseyɛli, naa Edɛri, naa Yaguri,

\VS{22}naa Kina, naa Dimona, naa Adada,

\VS{23}naa Kedɛshi, naa Hazɔri, naa Itan,

\VS{24}naa Zifu, naa Telɛmu, naa Beyalɔti,

\VS{25}naa Hazɔri Hadata, naa Keriyɔti Hɛzirɔn, pàa pye naga ca ki yinri naa fun Hazɔri,

\VS{26}naa Amamu, naa Shema, naa Molada,

\VS{27}naa Hazari Gada, naa Ɛshimɔ, naa Bɛti Palɛti,

\VS{28}naa Hazari Shuwali, naa Bɛrisheba, naa Biziyotiya,

\VS{29}naa Baala, naa Iyimu, naa Azɛmu,

\VS{30}naa Ɛlitoladi, naa Kesili, naa Ɔrima,

\VS{31}naa Zikilagi, naa Madimana, naa Sansana,

\VS{32}naa Lebayɔti, naa Shilimu, naa Ayini konaa Irimɔ. Ki cara ti ni fuun tìla pye nafa ma yiri kɔlɔjɛrɛ, ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{33}Cara nda tìla pye wa Shefela tara ti ni, to lari nda: Ɛshitawɔli, naa Zoreya, naa Ashina,

\VS{34}naa Zanowa, naa Eni Ganimu, naa Tapuwa, naa Enamu,

\VS{35}naa Yarimuti, naa Adulamu, naa Soko, naa Azeka,

\VS{36}naa Shaarayimu, naa Aditayimu, naa Gedera konaa Gederotayimu. Ki cara tìla pye kɛ ma yiri tijɛrɛ, ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{37}Cara nda tìla taga wa naa, to lari nda: Zena, naa Hadasha, naa Migidali Gadi,

\VS{38}naa Dileyan, naa Mizipe, naa Yokiteyɛli,

\VS{39}naa Lakishi, naa Bozikati, naa Egilɔn,

\VS{40}naa Kabɔn, naa Lamasi, naa Kitilishi,

\VS{41}naa Gederɔti, naa Bɛti Dagɔn, naa Naama konaa Makeda. Ki cara tìla pye kɛ ma yiri kɔgɔlɔni, ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{42}Cara nda tìla taga wa naa, to lari nda: Libina, naa Etɛri, naa Ashan,

\VS{43}naa Yifita, naa Ashina, naa Nezibu,

\VS{44}naa Keyila, naa Akizibu konaa Maresha. Ki cara tìla pye kɔlɔjɛrɛ, ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{45}Cara nda tìla taga wa naa, to lari nda: Ekirɔn ca kìla pye wa fun ma pinlɛ ki kanŋgara na cara naa ki kapire ti ni.

\VS{46}Naa Asidɔdi ca ki kanŋgara na cara ti ni fuun konaa ki kapire ti ni fuun ti ni; tìla pye Ekirɔn ca ko naa Mediterane kɔgɔje wi sɔgɔwɔ pi ni.

\VS{47}Naa Asidɔdi konaa Gaza ma pinlɛ ti cagbɔrɔ naa ti kapire ti ni, fɔ ma saa gbɔn wa Ezhipiti tara gbaan njege ki na, fɔ ma saa gbɔn wa Mediterane kɔgɔje wi na, wo ŋa wìla pye tara ti kɔnlɔ le.


\par }{\PP \VS{48}Cara nda tìla pye wa yanwira tara lara ti ni, to lari nda: Shamiri, naa Yatiri, naa Soko,

\VS{49}naa Dana, naa Kiriyati Sana, pàa pye naga ca ki yinri fun Debiri,

\VS{50}naa Anabu, naa Eshitemo, naa Animu,

\VS{51}naa Goshɛni, naa Olɔn konaa Gilo. Ki cara tìla pye kɛ ma yiri nuŋgba, ma pinlɛ ti kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{52}Cara nda tìla taga wa naa, to lari nda: Arabu, naa Duma, naa Esheyan,

\VS{53}naa Yanumu, naa Bɛti Tapuwa, naa Afeka,

\VS{54}naa Umeta, naa Kiriyati Ariba ca ŋga pàa pye na yinri fun Eburɔn konaa Ziyɔri. Ki cara tìla pye kɔlɔjɛrɛ ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{55}Cara nda tìla taga wa naa, to lari nda: Mawɔn, naa Karimɛli, naa Zifu, naa Yuta,

\VS{56}naa Zhizireyɛli, naa Yokideyamu, naa Zanowa,

\VS{57}naa Kayɛn, naa Gibeya konaa Timina. Ki cara tìla pye kɛ, ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{58}Cara nda tìla taga wa naa, to lari nda: Aluli, naa Bɛti Zuri, naa Gedɔri,

\VS{59}naa Maarati, naa Bɛti Anɔti, naa Ɛlitekɔn. Ki cara tìla pye kɔgɔlɔni, ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{60}Cara nda tìla taga wa naa, to lari nda: Kiriyati Baali ca ŋga pàa pye na yinri fun Kiriyati Yeyarimu konaa Araba. Ki cara tìla pye shyɛn, ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{61}Cara nda tìla pye wa gbinri wi ni, to lari nda: Bɛti Araba, naa Midɛn, naa Sekaka,

\VS{62}naa Nibishan, naa Iri Amela konaa Eni Gedi. Ki cara tìla pye kɔgɔlɔni, ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.


\par }{\PP \VS{63}Zhuda setirige piile pe sila ya mbe Zhebusi cɛnlɛ woolo mbele pàa pye ma cɛn wa Zheruzalɛmu ca pe purɔ mbe pe yirige. Zhebusi cɛnlɛ woolo pe yɛn ma cɛn wa Zhuda cɛnlɛ woolo pe ni, wa Zheruzalɛmu ali ma pan ma gbɔn nala\FTNT{†}{{\FR 15:63 }{\FR{15.63:
}}{\XT{Kiti 1.21; 2 Sami 5.6; 1 Kuro 11.4-5}}{\FT{; wunlunaŋa Davidi sanga wi na ko Zhuda cɛnlɛ woolo pàa ya ma Zhebusi cɛnlɛ woolo pe cara ti shɔ mari ta.}}}.




\par }\Chap{16}{\SH Zhozɛfu cɛnlɛ woolo pe tara re
\par }
{\PP \VerseOne{1}Pàa pɛtɛ wi gbɔn ma tara nda kan Zhozɛfu setirige piile pe yeri, ti kɔnlɔ na làa pye wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, làa lɛ wa Zhuridɛn gbaan wi na, wa Zheriko ca ki tanla, wa ca ki puluyo yi yɔnlɔ yirisaga yeri. A lì si lɛ wa Zheriko ca ki ni, ma lugu yanwiga ki na wa
gbinri wi ni, ma wa Betɛli ca ki yeri,

\VS{2}kona mɛɛ lɛ le Betɛli ma saa gbɔn wa Luzi ca ki na, mɛɛ toro Ariki cɛnlɛ woolo pe tara ti kɔnlɔ li tanla wa Atarɔti ca.

\VS{3}Ko puŋgo na, a lì si tigi ma kari wa yɔnlɔ tosaga yeri, wa Yafelɛti setirige piile pe tara kɔnlɔ li yeri, ma saa gbɔn wa Bɛti Horɔn ca tara ti na, wa tigiwɛn pi ni, fɔ ma saa gbɔn wa Gezɛri ca ki na, mɛɛ saa kan wa Mediterane kɔgɔje wi na.

\VS{4}Tara nda tìla kan Zhozɛfu pinambiile Manase naa Efirayimu pe setiriye piile pe yeri, to lari yɛɛn.


\par }{\SH Efirayimu cɛnlɛ woolo pe tara re
\par }
{\PP \VS{5}Efirayimu setirige piile pe tara tori nda yɛɛn, ma yala pe setiriye yi ni. Pe tara ti yɔnlɔ yirisaga yeri, tara ti kɔnlɔ làa lɛ wa Atarɔti Adari ca ki na, fɔ ma saa gbɔn wa Bɛti Horɔn ca, wa go na,

\VS{6}fɔ ma saa gbɔn wa Mediterane Kɔgɔje wi na. Wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, làa toro wa Mikimetati ca mɛɛ kɛ ma kari yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri, ma wa Taanati Silo ca ki yeri, mɛɛ yɛgɛ le wa Yanowa ca ki yeri.

\VS{7}A lì si lɛ wa Yanowa mɛɛ tigi ma kari wa Atarɔti ca naa Naara ca ki ni, ma saa gbɔn Zheriko ca ki na, mɛɛ saa gbɔn Zhuridɛn gbaan wi na.

\VS{8}A lì si lɛ wa Tapuwa ca ma kari wa yɔnlɔ tosaga yeri wa Kana lafogo ki ni, mɛɛ saa gbɔn wa kɔgɔje wi na. Efirayimu cɛnlɛ woolo pe tara to lari yɛɛn, ma yala pe setiriye yi ni,

\VS{9}ma pinlɛ ti cagbɔrɔ naa ti kapire ti ni; to la wɔ wa Manase cɛnlɛ woolo pe tara ti ni ma kan pe yeri.

\VS{10}Efirayimu cɛnlɛ woolo pe sila ya mbe Kana tara fɛnnɛ mbele pàa pye ma cɛn wa Gezɛri ca pe purɔ mbe pe yirige. Ki woolo pàa koro ma cɛn wa Efirayimu cɛnlɛ woolo pe sɔgɔwɔ ali ma pan ma gbɔn nala, a Efirayimu cɛnlɛ woolo pè si jɔlɔgɔ tunndo kan pe yeri\XREF{†}{{\XO 16:10 }{\XO{16.10:
}}{\XT{Kiti 1.29}}}.




\par }\Chap{17}{\SH Tara nda tìla kan \newline  Manase cɛnlɛ li walaga sanŋga \newline  ki woolo pe yeri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, a pè si pɛtɛ gbɔn ma Manase cɛnlɛ woolo pe tara kan pe yeri. Manase wo wìla pye Zhozɛfu wi pinambyɔ koŋgbanŋa we. Manase pinambyɔ koŋgbanŋa Makiri ŋa wìla pye Galaadi wi to, konaa ma pye malaga gbɔnfɔ wɛlɛwɛ, wo wìla Galaadi naa Bazan tara ti ta.

\VS{2}Pàa tara kan fun Manase setirige piile sanmbala pe yeri ma yala pe setiriye yi ni. Poro wɛlɛ Abiyezɛri setirige piile, naa Elɛki setirige piile, naa Asiriyɛli setirige piile, naa Sishɛmu setirige piile, naa Efɛri setirige piile konaa Shemida setirige piile pe ni. Poro pàa pye Zhozɛfu wi pinambyɔ Manase wi pinambiile wele.


\par }{\PP \VS{3}Efɛri pinambyɔ Zelofadi wo sila pinambiile se. Sumborombiile wìla se, pe mɛrɛ to lari nda: Mala, naa Nowa, naa Ogila, naa Milika konaa Tiriza. Ɔrima to wo lawi ŋa Galaadi; Galaadi to wo lawi ŋa Makiri; Makiri to wo lawi ŋa Manase.

\VS{4}A ki sumborombiile pè si kari ma saa
saraga wɔfɔ Eleyazari wi yan, naa Nuni pinambyɔ Zhozuwe wo naa
Izirayɛli woolo teele pe ni, mɛɛ pe pye fɔ: «Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki konɔ kan Moyisi wi yeri ma yo wi tara ta kan we yeri kɔrɔgɔ, paa we cɛnlɛ woolo nambala pe wogo ki yɛn.»

\par }{\PP Kì kaa pye ma, a pè si tara ta kan pe yeri kɔrɔgɔ, paa pe to wi nɔsepiile nambala pe wogo ki yɛn, ma yala Yawe Yɛnŋɛlɛ làa konɔ na kan li ni\XREF{†}{{\XO 17:4 }{\XO{17.4:
}}{\XT{Nɔmbu 27.1-7}}}.

\VS{5}Manase cɛnlɛ woolo pàa ta tasaga kɛ ma taga Galaadi tara naa Bazan tara nda tìla pye wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri ti ni,

\VS{6}katugu Manase wi setirige piile jɛɛlɛ pàa tara ta ta kɔrɔgɔ wa wi setirige piile nambala pe sɔgɔwɔ. A Galaadi tara to pye Manase wi setirige piile sanmbala poro woro.


\par }{\PP \VS{7}Manase tara tìla lɛ wa Asɛri ca ki na ma saa gbɔn wa Mikimetati ca ki na, wa Sishɛmu ca ki yɛsinmɛ na. Kona, a tara ti kɔnlɔ lì si kari yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, mɛɛ saa gbɔn wa Eni Tapuwa ca woolo pe na.

\VS{8}Tapuwa tara to la pye Manase setirige piile poro woro, ɛɛn fɔ, Tapuwa ca jate, ko ŋga kìla pye wa Manase tara kɔnlɔ li na, pàa ki kan Efirayimu setirige piile poro yeri.

\VS{9}Kona, a tara ti kɔnlɔ lì si tigi wa lafogo ŋga pàa pye na yinri Kana ki ni, mɛɛ kari wa ki yɔnlɔparawa kalige kɛɛ koŋgo ki yeri. Cara nda tìla pye wa ki laga ki na tìla pye Efirayimu cɛnlɛ woolo poro woro, ma si yala pa tìla pye wa Manase cɛnlɛ woolo pe woro ti sɔgɔwɔ. Manase cɛnlɛ woolo pe tara kɔnlɔ làa toro wa lafogo ki yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ ki yeri, mɛɛ kari ma saa gbɔn wa Mediterane kɔgɔje wi na.

\VS{10}Kì pye ma, tara nda tìla pye wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, to la pye Efirayimu cɛnlɛ woolo poro woro, nda tìla pye wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, a to pye Manase cɛnlɛ woolo poro woro. Kɔgɔje wo wìla pye tara shyɛn ti kɔnlɔ le. Manase cɛnlɛ woolo pe tara kɔnlɔ làa saa gbɔn wa Asɛri cɛnlɛ woolo pe tara ti na, wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, ma saa gbɔn wa Isakari cɛnlɛ woolo pe tara ti na wa yɔnlɔ yirisaga yeri.

\VS{11}Wa Isakari cɛnlɛ lo naa Asɛri cɛnlɛ woolo pe tara ti ni, Manase cɛnlɛ woolo poro pàa Bɛti Sheyan ca ki ta konaa ki kanŋgara na kapire ti ni, ma Yibileyamu ca ki ta konaa ki kanŋgara na kapire ti ni, ma taga Dɔri ca naa ki ca woolo konaa ki kanŋgara na kapire ti ni; naa Eni Dɔri ca naa ki ca woolo konaa ki kanŋgara na kapire ti ni; naa Taanaki ca naa ki ca woolo konaa ki kanŋgara na kapire ti ni; naa Megido ca naa ki ca woolo konaa ki kanŋgara na kapire ti ni, a tì pye tara taanri\FTNT{†}{{\FR 17:11 }{\FR{17.11:
}}{\FT{Ŋga kì yo fɔ:
{\QT{A tì pye tara taanri,}} Eburuye sɛnrɛ ti ni, ki sɛnrɛ ti woro ma filige, ki mbe ya logo fɔ tara taanri nakoma Nafati Dɔri ca.}}}.

\VS{12}Ma si yala Manase cɛnlɛ woolo pe sila ya mbege cara ti woolo pe purɔ mbe pe yirige. Ki Kana tara woolo pàa koro ma cɛn wa tara ti ni.

\VS{13}Ali naa Izirayɛli woolo pàa kaa fanŋga ta sanga ŋa ni, pe sila Kana tara woolo pe purɔ mbe pe yirige, ɛɛn fɔ, jɔlɔgɔ tunndo Izirayɛli woolo pàa kan pe yeri\XREF{†}{{\XO 17:13 }{\XO{17.12-13:
}}{\XT{Kiti 1.27-28}}}.


\par }{\PP \VS{14}A Zhozɛfu setirige piile pè si pan ma Zhozuwe wi pye fɔ: «Yiŋgi na, a mà si tara ti laga nuŋgba kan we yeri kɔrɔgɔ, woro mbele Yawe Yɛnŋɛlɛ lì duwaw we na fɔ ma pan ma gbɔn nala, a wè lɛgɛ we?»


\par }{\PP \VS{15}A Zhozuwe wì si pe yɔn sogo ma yo fɔ: «Na kaa pye ye lɛgɛ, a Efirayimu yanwira tara tì kologo ye na, ye kari wa Perɛzi cɛnlɛ naa Erefayi cɛnlɛ woolo pe tara kɔɔrɔ ti ni, ye sa laga ka kɔn ye yɛɛ kan.»


\par }{\PP \VS{16}A Zhozɛfu setirige piile pè sho fɔ: «Ki yɛn kaselege fɔ yanwira tara tì kologo we na, ɛɛn fɔ, Kana tara fɛnnɛ mbele pe yɛn ma cɛn wa Bɛti Sheyan ca naa ki kanŋgara na cara ti ni, naa mbele pe yɛn ma cɛn wa Zhizireyɛli gbunlundɛgɛ ki ni, tugurɔn wotoroye\FTNT{†}{{\FR 17:16 }{\FR{17.16:
}}{\FT{Tugurɔn wotoroye sɛnrɛ nda tì yo ko ki naga ma yo pàa pye na fyɛrɛ waa Zhozɛfu setirige piile pe na.}}} yɛn pe yeri mbaa malaga gbɔɔn, we se ya mbe pe purɔ.»

\VS{17}Kona, a Zhozuwe wì sigi yo Zhozɛfu setirige piile pe kan, poro mbele pàa pye Efirayimu naa Manase cɛngɛlɛ woolo, ma yo fɔ: «Ye yɛn ma lɛgɛ konaa ma pye fanŋga ni jɛŋgɛ. Ki kala na, laga nuŋgba ma ye yaa ta wa tara ti ni.

\VS{18}Ɛɛn fɔ, yanwira tara ti yaa pye ye woro, ali mbege ta kɔlɔgɔ yi o. Ye yaa ki kɔn mbe ki ni fuun ki ta, fɔ sa gbɔn wa ki kɔsara ti na. Ye yaa Kana tara fɛnnɛ pe purɔ mbe pe yirige wa, ali mbege ta tugurɔn wotoroye yɛn pe yeri, konaa ali mbege ta pe yɛn fanŋga ni.»




\par }\Chap{18}{\SH Tara sannda ti yɛɛlɛkala \newline  cɛngɛlɛ kɔlɔshyɛn sanŋgala ke na
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, a
Izirayɛli gbogolomɔ woolo pe ni fuun pè si gbogolo wa Silo ca. A pè si
filisaga paraga go ki sanga maga kan, katugu pàa fanŋga ta tara ti ni fuun ti na.

\VS{2}Ɛɛn fɔ, cɛngɛlɛ kɔlɔshyɛn la koro wa Izirayɛli woolo pe ni, poro sila tara ta ta gbɛn kɔrɔgɔ.

\VS{3}A Zhozuwe wì si Izirayɛli woolo pe pye fɔ: «Yawe Yɛnŋɛlɛ, we tɛlɛye Yɛnŋɛlɛ lì tara nda kan ye yeri, ye yaa la sambalawa piin sa gbɔn wagati wiwiin si jɛn mberi shɔ mberi ta?

\VS{4}Ye nambala taanrindaanri wɔ cɛnlɛ nuŋgba nuŋgba pyew li ni. Mi yaa pe tun pe sa tara ti yanri peri wele, peri kɔngɔlɔ ke gbɔn mberi yɔnlɔgɔ mbe yala pe cɛngɛlɛ ke tasara ti ni, ko puŋgo na, pe sɔngɔrɔ pe pan pege yɛgɛ naga na na.

\VS{5}Pe yaa tara ti yɛɛlɛ ti yiri tɛgɛsaga kɔlɔshyɛn. Zhuda cɛnlɛ woolo poro yaa koro wa pe tara ti ni, wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri. Zhozɛfu woolo pe koro wa pe woro ti ni wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri.

\VS{6}Ye tara ti kɔngɔlɔ ke gbɔn yeri yɛɛlɛ ti yiri tɛgɛsaga kɔlɔshyɛn, yeri yɔnlɔgɔ ye pan yeri kan na yeri. Mi yaa pɛtɛ gbɔn laga Yawe Yɛnŋɛlɛ, we Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ, mbe cɛngɛlɛ ke ni fuun nuŋgba nuŋgba ke tasaga ki naga.

\VS{7}Ɛɛn fɔ,
Levi setirige piile poro se tara ta ta laga ye sɔgɔwɔ, katugu
saraga wɔgɔtunŋgo ŋga paa piin Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan, ko ki yɛn pe tasaga ye. Gadi cɛnlɛ woolo, naa Urubɛn cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo poro na, pàa pe tasara ta makɔ wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri. Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wo wìla ti kan pe yeri.»


\par }{\PP \VS{8}Nambala mbele pàa wɔ pe sa tara ti kɔngɔlɔ ke gbɔn, a pè si kari. Sanni pe saa kee, a Zhozuwe wì sigi konɔ na li kan pe yeri ma yo fɔ: «Ye kari ye sa tara ti yanri yeri kɔngɔlɔ ke gbɔn, ye sɔngɔrɔ ye pan yeri kɔngɔlɔ gbɔnsɛwɛ wi kan na yeri. Mi yaa pɛtɛ gbɔn ti wogo na ye kan, laga Silo ca, Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ.»


\par }{\PP \VS{9}A ki nambala pè si kari ma saa tara ti yanri, mari kɔɔnlɔ, a tì yiri kɔnsaga kɔlɔshyɛn, mɛɛ ti yɔnlɔgɔ sɛwɛ wa ni ma yala ti cagbɔrɔ ti ni. Ko puŋgo na, a pè si sɔngɔrɔ ma pan Zhozuwe wi kɔrɔgɔ wa
paara yinrɛ cɛnsaga ki ni, wa Silo.

\VS{10}Kona, a Zhozuwe wì si pɛtɛ gbɔn pe kan Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ wa Silo, mɛɛ tara ti yɛɛlɛ Izirayɛli woolo pe na, ma cɛngɛlɛ ke ni fuun nuŋgba nuŋgba ke tasara kan ke yeri.


\par }{\SH Tara nda Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo \newline  pàa ta
\par }
{\PP \VS{11}Pàa pɛtɛ gbɔn ma tara ti tɛgɛsaga koŋgbanŋga ki kan Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo poro yeri, ma yala pe setiriye yi ni. Tara nda pàa ta tìla pye Zhuda setirige woolo pe woro to naa Zhozɛfu setirige woolo pe woro ti sɔgɔwɔ pi ni.

\VS{12}Pe tara ti kɔnlɔ na làa pye wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, làa lɛ wa Zhuridɛn gbaan wi na, mɛɛ toro ma kari wa Zheriko ca, wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, mɛɛ yanwira tara ti kɔn ma yiri wa yɔnlɔ tosaga yeri, fɔ ma saa gbɔn wa Bɛti Avɛni
gbinri wi na.

\VS{13}A tara ti kɔnlɔ lì si lɛ lema, ma kari wa Luzi ca ki yeri, pe maa ki ca ki yinri fun Betɛli, mɛɛ ki sɔlɔgɔ ma toro wa ki yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri; kona, a lì si tigi ma kari wa Atarɔti Adari ca, mɛɛ toro wa yanwiga ki go na, wa Bɛti Horɔn ca ŋga wa tigiwɛn pi ni ki yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri.

\VS{14}Wa ki yanwiga ki yɔnlɔ tosaga yeri, a tara ti kɔnlɔ lì si kɛ ma kari yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, mɛɛ saa gbɔn wa Kiriyati Baali ca ki na, ko ca ko pàa pye na yinri fun Kiriyati Yeyarimu. Ki ca kìla pye Zhuda cɛnlɛ woolo poro wogo. Tara ti kɔnlɔ na làa pye wa yɔnlɔ tosaga yeri, pa làa toro yɛɛn we.


\par }{\PP \VS{15}Wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, tara ti kɔnlɔ làa lɛ wa Kiriyati Yeyarimu ca ki na, mɛɛ yɛgɛ le wa yɔnlɔ tosaga yeri, ma saa gbɔn wa Nɛfitowa ca pulugo tɔnmɔ pi na.

\VS{16}Kona, a lì si lɛ lema mɛɛ tigi ma kari wa yanwiga ki tanla, ko ŋga kì yagara ma wɛ Bɛni Hinɔmu gbunlundɛgɛ ki na we, wa Erefayi cɛnlɛ woolo pe gbunlundɛgɛ ki ni, yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri; a lì si toro Hinɔmu gbunlundɛgɛ ki tanla, wa Zhebusi tara fɛnnɛ pe tinndi wi tigiwɛn pi yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, fɔ ma saa gbɔn Eni Oroguwɛli pulugo ki na.

\VS{17}Kona, a kɔnlɔ lì si kɛ ma kari wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, mɛɛ saa gbɔn wa Eni Shemɛshi ca ki na, kona mɛɛ kari ma saa gbɔn wa laga ŋga pàa pye na yinri Gelilɔti ki na, wa Adumimu laga ki tinndi wi yɛsinmɛ na. A lì si lɛ lema mɛɛ saa gbɔn wa sinndɛlɛgɛ ŋga pàa pye na yinri Bohan ki na; Bohan wìla pye Urubɛn setirige pyɔ.

\VS{18}A kɔnlɔ lì si toro wa yanwiga ki tigiwɛn pi ni wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri,
Araba tara gbunlundɛgɛ ki yɛsinmɛ na, mɛɛ tigi wa ki Araba tara gbunlundɛgɛ ki ni.

\VS{19}A lì si toro wa Bɛti Ogila ca ki yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri mɛɛ saa gbɔn wa Kɔgɔje kuwo wi kɔsaga ŋga wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri ki na, wa laga ŋga Zhuridɛn gbaan wi maa fuun na yiin wa kɔgɔje wi ni we. Wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri, pa tara ti kɔnlɔ làa toro yɛɛn.

\VS{20}Zhuridɛn gbaan wo wìla pye tara ti kɔnlɔ wa yɔnlɔ yirisaga yeri.

\par }{\PP Tara nda tìla kan Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo pe yeri ma yala pe setiriye yi ni, pa ti kɔngɔlɔ kàa pye yɛɛn kɛɛ ki ni fuun ki na.


\par }{\PP \VS{21}Cara nda tìla kan Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo pe setiriye yi yeri ti nda: Zheriko, naa Bɛti Ogila, naa Emɛki Kezizi,

\VS{22}naa Bɛti Araba, naa Zemarayimu, naa Betɛli,

\VS{23}naa Avimu, naa Para, naa Ofira,

\VS{24}naa Kefari Amɔnayi, naa Ofini konaa Geba. Tìla pye ca kɛ ma yiri shyɛn ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.

\VS{25}Naa Gabawɔn, naa Arama, naa Beerɔti,

\VS{26}naa Mizipe, naa Kefira, naa Moza,

\VS{27}naa Erekɛmu, naa Yiripeyɛli, naa Tareyala,

\VS{28}naa Zela, naa Elɛfu, naa Zhebusi, ko kɔrɔ wo yɛn Zheruzalɛmu, naa Gibeya konaa Kiriyati. Tìla pye ca kɛ ma yiri tijɛrɛ ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni. To ti ni fuun nda to la pye Bɛnzhamɛ setirige piile pe kɔrɔgɔ, ma yala pe setiriye yi ni.




\par }\Chap{19}{\SH Tara nda Simeyɔn cɛnlɛ woolo \newline  pàa ta
\par }
{\PP \VerseOne{1}Pàa pɛtɛ wi gbɔn tara ti tɛgɛsaga shyɛn wogo ŋga na pàa ki kan Simeyɔn cɛnlɛ woolo poro yeri, ma yala pe setiriye yi ni. Pe tara tìla pye wa Zhuda cɛnlɛ woolo pe woro ti nandogomɔ.

\VS{2}Pe tara ti cara to lari nda yɛɛn: Bɛrisheba, naa Sheba, naa Molada,

\VS{3}naa Hazari Shuwali, naa Bala, naa Azɛmu,

\VS{4}naa Ɛlitoladi, naa Betuli, naa Ɔrima,

\VS{5}naa Zikilagi, naa Bɛti Marikabɔti, naa Hazari Suza,

\VS{6}naa Bɛti Lebayɔti konaa Sharuhɛni. Tìla pye ca kɛ ma yiri taanri ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.

\VS{7}Naa Ayini, naa Irimɔ, naa Etɛri konaa Ashan. Tìla pye ca tijɛrɛ naa ti kanŋgara na kapire ti ni;

\VS{8}naa kapire nda tìla ki cara ti maga ti ni, fɔ ma saa gbɔn wa Baalati Bɛri ca, ko ca ko pàa pye na yinri fun Aramati, wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri. To ti ni fuun nda to la pye Simeyɔn cɛnlɛ woolo poro kɔrɔgɔ, ma yala pe setiriye yi ni\XREF{†}{{\XO 19:8 }{\XO{19.2-8:
}}{\XT{1 Kuro 4.28-33}}}.

\VS{9}Pe tara pa tìla pye wa Zhuda setirige piile pe woro ti nawa, katugu Zhuda setirige piile pe tasaga kìla gbɔgɔ ma wɛ pe na. Ko ki ti Simeyɔn setirige piile pe tara tìla pye wa Zhuda woolo pe woro ti nandogomɔ.


\par }{\SH Tara nda Zabulɔn cɛnlɛ woolo \newline  pàa ta
\par }
{\PP \VS{10}Pàa pɛtɛ wi gbɔn tara ti tɛgɛsaga taanri wogo ŋga na pàa ki kan Zabulɔn cɛnlɛ woolo poro yeri, ma yala pe setiriye yi ni. Pe tara tìla lɛ ma saa gbɔn fɔ wa Saridi ca.

\VS{11}Mbe lɛ lema, a pe tara ti kɔnlɔ lì si kari wa yɔnlɔ tosaga yeri ma saa gbɔn wa Mareyala ca ki na, mɛɛ saa gbɔn wa Dabeshɛti ca ki na konaa wa lafogo ŋga ki yɛn wa Yokineyamu ca yɛsinmɛ na ki na.

\VS{12}A lì si lɛ wa Saridi ca mɛɛ yɛgɛ le wa yɔnlɔ yirisaga yeri ma saa gbɔn wa Kisilɔti Tabɔri tara ti na, kona, a lì si yɛgɛ le wa Dabirati ca ki yeri, mɛɛ toro ma kari wa Yafiya ca.

\VS{13}Kona, a lì si yiri wa mɛɛ toro ma kari wa yɔnlɔ yirisaga yeri, fɔ ma saa gbɔn wa Gati Efɛri ca konaa laga ŋga pàa pye na yinri Ɛti Kazɛn ki na, mɛɛ toro ma kari wa Irimɔ ca, ma kɛ ma saa gbɔn wa Neya ca ki na.

\VS{14}Wa yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri, tara ti kɔnlɔ làa Hanatɔn ca ki sɔlɔgɔ ma toro mɛɛ saa kan wa Yifita Ɛli gbunlundɛgɛ ki na.

\VS{15}Tara ti cara tìla pye kɛ ma yiri shyɛn ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni. To ta lari nda Katati, naa Nahalali, naa Shimirɔn, naa Yideyali konaa Betilɛɛmu.

\VS{16}Ki cara nda to naa ti kanŋgara na kapire ti ni, tìla pye Zabulɔn cɛnlɛ woolo poro kɔrɔgɔ, ma yala pe setiriye yi ni.


\par }{\SH Tara nda Isakari cɛnlɛ woolo \newline  pàa ta
\par }
{\PP \VS{17}Pàa pɛtɛ wi gbɔn tara ti tɛgɛsaga tijɛrɛ wogo ŋga na pàa ki kan Isakari cɛnlɛ woolo poro yeri, ma yala pe setiriye yi ni.

\VS{18}Cara nda tìla pye wa pe tara ti ni to lari nda Zhizireyɛli, naa Kesulɔti, naa Sunɛmu,

\VS{19}naa Hafarayimu, naa Shiyɔn naa Anaharati,

\VS{20}naa Arabiti, naa Kishiyɔn, naa Abɛzi,

\VS{21}naa Eremɛti, naa Eni Ganimu, naa Eni Ada konaa Bɛti Pazɛzi.

\VS{22}Tara ti kɔnlɔ làa saa gbɔn cara nda na to lari nda Tabɔri, naa Shahazima konaa Bɛti Shɛmɛshi, mɛɛ saa gbɔn wa Zhuridɛn gbaan wi na. Tìla pye ca kɛ ma yiri kɔgɔlɔni ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.

\VS{23}Ki cara to naa ti kanŋgara na kapire ti ni, tìla pye Isakari cɛnlɛ woolo poro kɔrɔgɔ, ma yala pe setiriye yi ni.


\par }{\SH Tara nda Asɛri cɛnlɛ woolo \newline  pàa ta
\par }
{\PP \VS{24}Pàa pɛtɛ wi gbɔn tara ti tɛgɛsaga kaŋgurugo wogo ŋga na pàa ki kan Asɛri cɛnlɛ woolo poro yeri, ma yala pe setiriye yi ni.

\VS{25}Pe tara ti cara to lari nda Ɛlikati, naa Hali, naa Betɛn, naa Akishafu,

\VS{26}naa Alamelɛki, naa Ameyadi konaa Misheyali. Wa yɔnlɔ tosaga yeri, tara ti kɔnlɔ làa saa gbɔn wa Karimɛli yanwiga ki na konaa Shikɔri Libinati lafogo ki na.

\VS{27}Kona, a lì si kɛ ma kari yɔnlɔ yirisaga yeri, wa Bɛti Dagɔn ca ki yeri, mɛɛ saa gbɔn Zabulɔn tara to naa Yifita Ɛli gbunlundɛgɛ ki na, wa Bɛti Emɛki ca naa Neyiyɛli ca ti yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri. Kona, a lì si yɛgɛ kan wa Kabuli ca ki yeri, ma wa kamɛŋgɛ na,

\VS{28}mɛɛ toro wa Eburɔn, naa Erehɔbu, naa Hamɔ konaa Kana cara ti yeri, fɔ ma saa gbɔn wa Sidɔn kagbɔgɔ ki na.

\VS{29}Kona, a tara ti kɔnlɔ lì si kɛ ma kari wa Arama ca naa
Tiri ca ki yeri, ko ŋga pàa malaga sigembogo kan maga maga we. Kona lì si yɛgɛ kan wa Hosa ca ki yeri, ma toro ma yiri wa Mahalɛbu ca, ma saa toro wa Akizibu tara mɛɛ saa gbɔn wa Mediterane kɔgɔje wi na.

\VS{30}Mbe taga wa ko na, làa toro fun wa Uma, naa Afɛki konaa Erehɔbu cara ti ni. Ca nafa ma yiri shyɛn tìla pye wa tara ti ni ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.

\VS{31}Ki cara to naa ti kanŋgara na kapire ti ni, tìla pye Asɛri cɛnlɛ woolo poro kɔrɔgɔ, ma yala pe setiriye yi ni.


\par }{\SH Tara nda Nɛfitali cɛnlɛ woolo \newline  pàa ta
\par }
{\PP \VS{32}Pàa pɛtɛ wi gbɔn tara ti tɛgɛsaga kɔgɔlɔni wogo ŋga na pàa ki kan Nɛfitali cɛnlɛ woolo poro yeri, ma yala pe setiriye yi ni.

\VS{33}Pe tara ti kɔnlɔ làa lɛ wa Elɛfu ca konaa Zaananimu ca tigbɔgɔ ki na, kona mɛɛ toro wa Adami Nekɛbu ca naa Yabineyɛli ca ki ni, ma kari wa Lakumi ca, mɛɛ saa gbɔn wa Zhuridɛn gbaan wi na.

\VS{34}A lì si kɛ wa yɔnlɔ tosaga yeri ma kari wa Azinɔti Tabɔri ca ki yeri, mɛɛ lɛ lema ma yɛgɛ kan wa Hukɔki ca ki yeri; a lì si saa gbɔn Zabulɔn cɛnlɛ woolo pe tara ti na, wa yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri; konaa ma gbɔn wa Asɛri cɛnlɛ woolo naa Zhuda cɛnlɛ woolo pe woro ti na, wa yɔnlɔ tosaga yeri. Wa yɔnlɔ yirisaga\FTNT{†}{{\FR 19:34 }{\FR{19.34:
}}{\FT{Ŋga kì yo fɔ:
{\QT{Wa yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri,}} pa to yɛn ma yɔnlɔgɔ wa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ lɛɛ ŋa wi yɛn Girɛki sɛnrɛ ni wi ni. Wa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ ŋa wi yɛn Eburuye sɛnrɛ ni wo ni, pège yɔnlɔgɔ wa ma yo fɔ: Wa yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri, wa Zhuda tara. Ki sɛnrɛ ti cɛnsaga ki woro ma yala laga ki laga ŋga ki na.}}} yeri, Zhuridɛn gbaan wo wìla pye tara ti kɔnlɔ le.

\VS{35}Cara nda pàa malaga sigemboro kan mari maga, to lari nda Zidimu, naa Zɛri, naa Hamati, naa Arakati, naa Kinerɛti,

\VS{36}naa Adama, naa Arama, naa Hazɔri,

\VS{37}naa Kedɛshi, naa Edireyi, naa Eni Hazɔri,

\VS{38}naa Yireyɔni, naa Migidali Ɛli, naa Horɛmu, naa Bɛti Anati konaa Bɛti Shɛmɛshi. Tìla pye ca kɛ ma yiri kɔlɔjɛrɛ ma pinlɛ ti kanŋgara na kapire ti ni.

\VS{39}Ki cara to naa ti kanŋgara na kapire ti ni tìla pye Nɛfitali cɛnlɛ woolo poro kɔrɔgɔ, ma yala pe setiriye yi ni.


\par }{\SH Tara nda Dan cɛnlɛ woolo pàa ta
\par }
{\PP \VS{40}Pàa pɛtɛ wi gbɔn tara ti tɛgɛsaga kɔlɔshyɛn wogo ŋga na pàa ki kan Dan cɛnlɛ woolo poro yeri, ma yala pe setiriye yi ni.

\VS{41}Tara nda pàa ta kɔrɔgɔ, cara nda tìla pye wa ti ni, to lari nda yɛɛn: Zoreya, naa Ɛshitawɔli, naa Irishemɛshi;

\VS{42}naa Shaalabɛn, naa Ayalɔn, naa Yitila;

\VS{43}naa Elɔn, naa Timina, naa Ekirɔn;

\VS{44}naa Ɛliteke, naa Gibetɔn, naa Baalati;

\VS{45}naa Yehudi, naa Bene Beraki, naa Gati Irimɔ;

\VS{46}naa Yarikɔn lafogo ki ni konaa Arakɔn\FTNT{†}{{\FR 19:46 }{\FR{19.46:
}}{\FT{Laga ki vɛrise ŋa wi ni, ŋga kì yo laga ma yo fɔ:
{\QT{Naa Yarikɔn lafogo ki ni konaa Arakɔn,}} wa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ ŋa wi yɛn Girɛki sɛnrɛ ni wi ni, kì yo wa ma yo fɔ: Wa Yarikɔn lafogo ki yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri konaa tara nda ti yɛn ki yɛsinmɛ na. Arakɔn mɛgɛ ko woro wa.
}}}, ma pinlɛ tara nda tìla pye Zhafa\FTNT{†}{{\FR 19:46 }{\FR{19.46:
}}{\FT{Zhafa ca ko nuŋgba ko pe yinri Zhope;
}}{\XT{Kapye 9.36}}{\FT{.}}} ca yɛsinmɛ pi na ti ni.

\VS{47}Ɛɛn fɔ, a Dan cɛnlɛ woolo pe tara tì si kaa shɔ pe yeri. Kona, a pè si saa to Leshɛmu ca ki na maga shɔ maga ta, ma ca woolo pe gbo, mɛɛ ki pye pe wogo, ma cɛn wa ki ni. A pè si pe tɛlɛ mɛgɛ ki taga Leshɛmu ca ki na naga yinri Dan\XREF{†}{{\XO 19:47 }{\XO{19.47:
}}{\XT{Kiti 18.27-29}}}.

\VS{48}Ki cara nda to naa ti kanŋgara na kapire ti ni, tìla pye Dan cɛnlɛ woolo poro kɔrɔgɔ, ma yala pe setiriye yi ni.


\par }{\SH Tara nda pàa kan Zhozuwe wi yeri
\par }
{\PP \VS{49}Naa
Izirayɛli woolo pàa kaa tara ti yɛɛlɛ pe yɛɛ na mari kɔngɔlɔ ke gbɔn ma kɔ, a pè si tara ta kan Nuni pinambyɔ Zhozuwe wi yeri kɔrɔgɔ wa pe yɛɛ sɔgɔwɔ.

\VS{50}Ca ŋga wìla yɛnri, ko ŋga pàa pye na yinri Timinati Sera, wa Efirayimu yanwira tara ti ni, a pè sigi kan wi yeri, ma yala Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɛnyoro ti ni. A Zhozuwe wì sigi ca ki kan naa fɔnŋgɔ, mɛɛ cɛn wa.


\par }{\PP \VS{51}Saraga wɔfɔ Eleyazari, naa Nuni pinambyɔ Zhozuwe konaa Izirayɛli cɛngɛlɛ ke seye teele pe ni, pa pàa pɛtɛ gbɔn ma tara ti yɛɛlɛ yɛɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ, wa Silo ca, wa
filisaga paraga go ki yɔn na. Pa pàa tara ti yɛɛlɛ mari kɔ yɛɛn.




\par }\Chap{20}{\SH Cara kɔgɔlɔni nda \newline  lere mbe ya fe sa karafa ka ni
\par }
{\R (Nɔmbu 35.6-34; Dete 4.41-43; 19.1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}Yawe Yɛnŋɛlɛ làa para Zhozuwe wi ni ma yo

\VS{2}wigi sɛnrɛ nda ti yo
Izirayɛli woolo pe kan fɔ: «Cara nda lere mbe ya fe sa karafa ka ni, yeri wɔ ye yɛɛ kan wa ye cara ti sɔgɔwɔ, to nda mìla ti sɛnrɛ yo Moyisi wi kan, a wìri yo ye kan we\XREF{†}{{\XO 20:2 }{\XO{20.2:
}}{\XT{Nɔmbu 35.6-32; Dete 4.41-43; 19.1-13}}}.

\VS{3}Na lere ka fara lere ni mboo gbo, na wi sigi siligi, wi mbe ya fe mbe kari wa ki ca ka ni sa karafa wa, pa wi yaa shɔ ŋa wi yaa kufɔ wi gbowo pi kayaŋga wɔ wi kɛɛ.

\VS{4}Ŋa wì lere wi gbo, wi yaa fe mbe kari wa ki ca nuŋgba ni, mbe sa yere wa mbogo ŋga kì ca ki maga ki yeyɔngɔ ki na, mboo kala li yɛgɛ yo ki ca ki
lelɛɛlɛ pe kan. Poro yaa ye wi ni pe yɛɛ kɔrɔgɔ wa ca, mbe sa cɛnsaga kan wi yeri wi cɛn wa pe ni.

\VS{5}Ŋa wi yaa kufɔ wi gbowo pi kayaŋga wɔ, na wiga taga wi puŋgo na sa gbɔn wa, paga ka ŋa wì lere wi gbo wi le wi kɛɛ; katugu wi sigi siligi mboo lewee yɛnlɛ wi gbo, mà jɛn wi sila wi panra.

\VS{6}Ŋa wì lere wi gbo wi yaa koro wa ki ca ki ni, fɔ lelɛɛlɛ gbogolomɔ pi sa wi kiti wi kɔn, konaa fɔ
saraga wɔfɛnnɛ to ŋa wi yɛn tunŋgo ki na ki wagati wi ni, wi sa ku. Ko puŋgo na, wìla fe ma yiri ca ŋga ni, wi mbe ya sɔngɔrɔ mbe kari wa ki ni, wa wi go.»

\VS{7}Cara nda Izirayɛli woolo pàa wɔ ki wogo ki na, to lari nda yɛɛn: Kedɛshi, wa Galile tara, wa Nɛfitali yanwira tara ti ni, naa Sishɛmu, wa Efirayimu yanwira tara ti ni, naa Kiriyati Ariba, ko ca ko pàa pye na yinri fun Eburɔn, wa Zhuda yanwira tara ti ni.

\VS{8}Wa Zhuridɛn gbaan wi kɛɛ sanŋga ki na, wa Zheriko ca ki yɔnlɔ yirisaga yeri, pàa Bezɛri ca ki wɔ, kìla pye wa Urubɛn cɛnlɛ woolo pe
gbinri funwa laga falafala ki na; naa Aramɔti ca ki ni, wa Galaadi tara, ko ca ko la pye Gadi cɛnlɛ woolo poro wogo; konaa Golan ca ki ni, wa Bazan tara, ko ca ko la pye Manase cɛnlɛ woolo poro wogo.

\VS{9}Pàa ki cara ti wɔ mari tɛgɛ Izirayɛli woolo naa nambanmbala mbele pàa pye ma cɛn wa pe sɔgɔwɔ pe kan, jaŋgo na lere ka lere gbo, na wi sigi siligi, wi fe wi sa lara ka ni, pa wi yaa shɔ ŋa wi yaa kufɔ wi gbowo pi kayaŋga wɔ wi kɛɛ, sanni lelɛɛlɛ gbogolomɔ pi sa wi kala li yɛgɛ wɔ.




\par }\Chap{21}{\SH Cara nda tìla kan Levi setirige piile pe yeri ti kala
\par }
{\R (1 Kuro 6.39-66)

\par }{\PP \VerseOne{1}Koni,
Levi setirige piile\FTNT{†}{{\FR 21:1 }{\FR{21.1:
}}{\FT{Levi pinambiile pàa pye taanri: Gɛrishɔn, naa Kehati konaa Merari. Saraga wɔfɛnnɛ to Arɔn pa wìla yiri wa Kehati setirige ki ni. Ki Arɔn wi setirige piile poro pàa kaa pye saraga wɔfɛnnɛ wa Izirayɛli tara. Levi setirige piile sanmbala poro la pye na tunndo ta yɛgɛ piin.}}} pe seye teele pè si kari ma saa
saraga wɔfɔ Eleyazari, naa Nuni pinambyɔ Zhozuwe konaa
Izirayɛli cɛngɛlɛ sanŋgala ke seye teele pe yan.

\VS{2}Wa Silo ca, wa Kana tara, mɛɛ pe pye fɔ: «Yawe Yɛnŋɛlɛ làa konɔ kan Moyisi wi yeri ma yo wi cara ta kan we yeri we cɛn wa ti ni, mbe pinlɛ ti kanŋgara na lara ti ni, we ta waa we yaayoro ti kaan tila kaa wa.»


\par }{\PP \VS{3}Kì kaa pye ma, a Izirayɛli woolo pè si cara ta wɔwɔ to naa ti kanŋgara na lara ti ni wa tara nda pàa ta ta kɔrɔgɔ ti ni, mberi kan Levi setirige piile pe yeri, ma yala Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɛnyoro ti ni.


\par }{\PP \VS{4}A pè si pɛtɛ koŋgbanŋa wi gbɔn a wì Kehati setirige seye woolo pe wɔ. Wa pe ni, Levi setirige piile mbele pàa yiri wa saraga wɔfɔ
Arɔn wi setirige ki ni, pàa ta ca kɛ ma yiri taanri pɛtɛ gbɔngɔ ki fanŋga na. Pa ki cara tìla pye wa Zhuda cɛnlɛ, naa Simeyɔn cɛnlɛ konaa Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo pe tara ti ni.

\VS{5}Kehati setirige piile sanmbala pàa ta ca kɛ pɛtɛ gbɔngɔ ki fanŋga na ma yiri wa Efirayimu cɛnlɛ, naa Dan cɛnlɛ konaa Manase cɛnlɛ li walaga ki woolo pe tara ti ni.

\VS{6}Gɛrishɔn setirige piile pàa ta ca kɛ ma yiri taanri pɛtɛ gbɔngɔ ki fanŋga na ma yiri wa Isakari cɛnlɛ, naa Asɛri cɛnlɛ, naa Nɛfitali cɛnlɛ konaa Manase cɛnlɛ li walaga sanŋga ki woolo pe tara ti ni wa Bazan tara.

\VS{7}Merari setirige piile pàa ta ca kɛ ma yiri shyɛn ma yala pe setiriye yi ni. Pa tìla pye wa Urubɛn cɛnlɛ, naa Gadi cɛnlɛ konaa Zabulɔn cɛnlɛ woolo pe tara ti ni.

\VS{8}Izirayɛli woolo pàa ki cara to naa ti kanŋgara na lara ti kan Levi setirige piile pe yeri pɛtɛ gbɔngɔ ki fanŋga na, paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ làa ki yo Moyisi wi kan wigi yo we.


\par }{\SH Cara nda tìla kan \newline  saraga wɔfɔ Arɔn \newline  wi setirige piile pe yeri
\par }
{\PP \VS{9}Cara nda pàa wɔ wa Zhuda cɛnlɛ naa Simeyɔn cɛnlɛ woolo pe tara ma kan, ti mɛrɛ ti nda.

\VS{10}Tìla pye Arɔn setirige piile poro woro, poro mbele pàa pye Levi pinambyɔ Kehati wi setirige piile pe seye woolo wele. Poro wɛlɛ pɛtɛ gbɔngɔ koŋgbanŋga kìla wɔ.

\VS{11}A pè si Kiriyati Ariba ca ki kan pe yeri naa ki kanŋgara na lara ti ni, ko ca ko pàa pye na yinri fun Ariba; Ariba wìla pye Anaki setirige piile poro tɛlɛ. Ki ca pàa pye naga yinri fun Eburɔn, kìla pye wa Zhuda yanwira tara ti ni.

\VS{12}Ki ca ki kanŋgara na lara naa ki kanŋgara na kapire ti ni pàa ti kan Yefune pinambyɔ Kalɛbu wo yeri.

\VS{13}Cara nda pàa kan saraga wɔfɔ Arɔn wi setirige piile pe yeri, ma pinlɛ ti kanŋgara na lara ti ni, to lari nda yɛɛn: Eburɔn, ko la pye ca ŋga legboleele pe yaa la karafa wa ki ni, naa Libina

\VS{14}naa Yatiri, naa Ɛshitemowa

\VS{15}naa Olɔn, naa Debiri,

\VS{16}naa Ayini, naa Yuta konaa Bɛti Shɛmɛshi. Tìla pye ca kɔlɔjɛrɛ naa ti kanŋgara na lara ti ni, ma yiri wa Zhuda cɛnlɛ naa Simeyɔn cɛnlɛ woolo pe tara ti ni.

\VS{17}Wa Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo pe tara ti ni, cara nda pàa ta ma pinlɛ ti kanŋgara na lara ti ni, to lari nda yɛɛn: Gabawɔn, naa Geba,

\VS{18}naa Anatɔti, konaa Alimɔ. Tìla pye ca tijɛrɛ.

\VS{19}Saraga wɔfɛnnɛ mbele pàa pye Arɔn wi setirige piile, cara nda fuun pàa ta, ma pinlɛ ti kanŋgara na lara ti ni, tìla pye ca kɛ ma yiri taanri.


\par }{\SH Cara nda tìla kan \newline  Kehati setirige piile sanmbala \newline  pe yeri
\par }
{\PP \VS{20}Levi setirige piile sanmbala mbele pàa pye Kehati wi setirige piile pàa cara ta ta pɛtɛ gbɔngɔ ki fanŋga na, wa Efirayimu cɛnlɛ woolo pe tara.

\VS{21}Pàa Sishɛmu ca ki kan pe yeri naa ki kanŋgara na lara ti ni, ko la pye ca ŋga legboleele pe yaa la karafa wa ki ni, wa Efirayimu yanwira tara ti ni, naa Gezɛri ca naa ki kanŋgara na lara ti ni,

\VS{22}naa Kibizayimu ca naa ki kanŋgara na lara ti ni konaa Bɛti Horɔn ca naa ki kanŋgara na lara ti ni. Tìla pye ca tijɛrɛ.

\VS{23}Wa Dan cɛnlɛ woolo pe tara, cara nda pàa kan pe yeri, to lari nda Ɛliteke ca naa ki kanŋgara na lara ti ni, naa Gibetɔn ca naa ki kanŋgara na lara ti ni,

\VS{24}naa Ayalɔn ca naa ki kanŋgara na lara ti ni konaa Gati Irimɔ ca naa ki kanŋgara na lara ti ni. Tìla pye ca tijɛrɛ.

\VS{25}Wa Manase cɛnlɛ li walaga ki woolo pe tara, cara nda pàa kan pe yeri, to lari nda Taanaki ca naa ki kanŋgara na lara ti ni konaa Gati Irimɔ ca naa ki kanŋgara na lara ti ni. To la pye ca shyɛn.

\VS{26}Cara nda fuun Kehati setirige piile sanmbala pe seye yìla ta, tìla pye ca kɛ, ma pinlɛ ti kanŋgara na lara ti ni.


\par }{\SH Cara nda tìla kan \newline  Gɛrishɔn setirige piile pe yeri
\par }
{\PP \VS{27}Levi setirige piile mbele pàa pye Gɛrishɔn setirige piile, pàa Golan ca ki kan pe yeri naa ki kanŋgara na lara ti ni, wa Bazan tara, wa Manase cɛnlɛ li walaga sanŋga ki woolo pe tara. Ko la pye ca ŋga legboleele pe yaa la karafa wa ki ni, konaa Beeshitira ca naa ki kanŋgara lara ti ni. Tìla pye ca shyɛn.

\VS{28}Wa Isakari cɛnlɛ woolo pe tara, cara nda pàa kan pe yeri, to lari nda Kishiyɔn ca naa ki kanŋgara na lara ti ni, naa Dabirati ca naa ki kanŋgara na lara ti ni,

\VS{29}naa Yarimuti ca naa ki kanŋgara na lara ti ni konaa Eni Ganimu ca naa ki kanŋgara na lara ti ni. Tìla pye ca tijɛrɛ.

\VS{30}Wa Asɛri cɛnlɛ woolo pe tara, cara nda pàa kan pe yeri, to lari nda Misheyali ca naa ki kanŋgara na lara ti ni, naa Abidɔn ca naa ki kanŋgara na lara ti ni,

\VS{31}naa Ɛlikati ca naa ki kanŋgara na lara ti ni konaa Erehɔbu ca naa ki kanŋgara na lara ti ni. Tìla pye ca tijɛrɛ.

\VS{32}Wa Nɛfitali cɛnlɛ woolo pe tara, cara nda pàa kan pe yeri, to lari nda Kedɛshi ca naa ki kanŋgara na lara ti ni, wa Galile tara, ko la pye ca ŋga legboleele pe yaa la karafa wa ki ni, naa Hamɔti Dɔri ca naa ki kanŋgara na lara ti ni konaa Karitan ca naa ki kanŋgara na lara ti ni. Tìla pye ca taanri.

\VS{33}Cara nda fuun Gɛrishɔn setirige piile pàa ta, ma yala pe setiriye yi ni, tìla pye ca kɛ ma yiri taanri, ma pinlɛ ti kanŋgara na lara ti ni.


\par }{\SH Cara nda tìla kan \newline  Merari setirige piile pe yeri
\par }
{\PP \VS{34}Levi setirige piile sanmbala mbele pàa pye Merari setirige piile, cara nda pàa kan pe yeri, wa Zabulɔn cɛnlɛ woolo pe tara, to lari nda Yokineyamu ca naa ki kanŋgara na lara ti ni, naa Karita ca naa ki kanŋgara na lara ti ni,

\VS{35}naa Dimina ca naa ki kanŋgara na lara ti ni konaa Nahalali ca naa ki kanŋgara na lara ti ni. Tìla pye ca tijɛrɛ.

\VS{36}Wa Urubɛn cɛnlɛ woolo pe tara ti ni, cara nda pàa kan pe yeri, to lari nda Bezɛri ca naa ki kanŋgara na lara ti ni, (ko la pye ca ŋga legboleele pe yaa la karafa wa ki ni), naa Yaza ca naa ki kanŋgara na lara ti ni,

\VS{37}naa Kedemɔti ca naa ki kanŋgara na lara ti ni konaa Mefaati ca naa ki kanŋgara na lara ti ni. Tìla pye ca tijɛrɛ\FTNT{†}{{\FR 21:37 }{\FR{21.36-37:
}}{\FT{Ki vɛriseye shyɛn mbele pe sɛnrɛ ti woro wa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ lɛɛlɛ mbele pe yɛn Eburuye sɛnrɛ ni pe ni. Ɛɛn fɔ pa ti yɛn wa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ sɛwɛ lɛɛlɛ mbele pe yɛn Girɛki sɛnrɛ naa latɛn sɛnrɛ ni pe ni. Ti yɛn fun wa
}}{\XT{1 Kuro 6.63-64}}{\FT{laga ki ni.}}}.

\VS{38}Wa Gadi cɛnlɛ woolo pe tara, cara na pàa kan pe yeri, to lari nda Aramɔti ca naa ki kanŋgara na lara ti ni, wa Galaadi tara, ko la pye ca ŋga legboleele pe yaa la karafa wa ki ni, naa Mahanayimu ca naa ki kanŋgara na lara ti ni,

\VS{39}naa Ɛshibɔn ca naa ki kanŋgara na lara ti ni konaa Yayezɛri ca naa ki kanŋgara na lara ti ni. Tìla pye ca tijɛrɛ.

\VS{40}Cara nda fuun Levi setirige piile sanmbala mbele pàa pye Merari setirige piile pàa ta pɛtɛ gbɔngɔ ki fanŋga na, ma yala pe setiriye yi ni, tìla pye ca kɛ ma yiri shyɛn.


\par }{\PP \VS{41}Cara nda fuun Levi setirige piile pàa ta, ma pinlɛ ti kanŋgara na lara ti ni wa Izirayɛli woolo sanmbala pe tara ti ni, tìla pye ca nafa shyɛn ma yiri kɔlɔtaanri.

\VS{42}Ki cara ti ni fuun nuŋgba nuŋgba tìla kan pe yeri ma pinlɛ ti kanŋgara na lara ti ni. Ti cɛnlɔmɔ pìla si pye nuŋgba.


\par }{\PP \VS{43}Kì pye ma, tara nda Yawe Yɛnŋɛlɛ làa wugu ma yo li yaa kan Izirayɛli woolo pe tɛlɛye pe yeri, a lì si ti ni fuun ti kan Izirayɛli woolo pe yeri. A pè siri shɔ mari pye pe woro, mɛɛ cɛn wa ti ni.

\VS{44}A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si yɛyinŋge kan pe yeri pe tara ti kɛɛ ki ni fuun ki na, paa yɛgɛ ŋga na làa ki
yɔn fɔlɔ kɔn pe tɛlɛye pe yeri ma wugu pe kan we. Làa fanŋga kan pe yeri, a pè ya pe juguye pe ni fuun pe ni. Wa kpɛ sila ya mbe yere mbe pe sige.

\VS{45}Kì pye ma, yɔn fɔgɔlɔ ŋgele fuun Yawe Yɛnŋɛlɛ làa lɛ mbe kajɛŋgɛ ŋga fuun pye Izirayɛli woolo pe kan, ka kpɛ sila koro na lii ŋga pye. Ke ni fuun kàa pye ma yɔn fili.




\par }{\MS ZHOZUWE WI KAPYEGELE PUŊGO WOGOLO WELE

\par }\Chap{22}{\MR 22–24

\par }{\SH Cɛngɛlɛ ŋgele kàa pye \newline  wa Zhuridɛn gbaan \newline  wi yɔnlɔ yirisaga yeri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, a Zhozuwe wì si Urubɛn cɛnlɛ woolo, naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ walaga ki woolo pe yeri

\VS{2}mɛɛ pe pye fɔ: «Ŋga fuun Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wìla yo ye kan, ki ni fuun yège pye; a yè logo na yeri ma ŋga fuun mì yo ye kan ki pye\XREF{†}{{\XO 22:2 }{\XO{22.2:
}}{\XT{Nɔmbu 32.20-32; Zhozu 1.12-15}}}.

\VS{3}Maga lɛ wa wagati titɔnlɔwɔ ŋa wì toro wi ni fɔ ma pan ma gbɔn nala, yee je ye sefɛnnɛ pe na. Ŋga fuun Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ lì yo ye kan, a yè ki ni fuun ki pye.

\VS{4}Koni, lì yɛyinŋge kan ye sefɛnnɛ pe yeri laga tara ti ni paa yɛgɛ ŋga na làa ki yo pe kan we. Ye sɔngɔrɔ yaa kee wa ye tara, ye sa cɛn wa ti ni, to nda Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wìla kan ye yeri wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri we.

\VS{5}Ɛɛn fɔ, ŋgasele naa
lasiri ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee Moyisi wìla yo ye kan, yeri yigi jɛŋgɛ yaa tanri ti na. Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li ye ndanla. Yaa tanri li koŋgolo ke ni fuun ke na, yeli ŋgasegele ke yigi yaa tanri ke na, ye mara li na yaa tunŋgo piin li kan ye kotogo ki ni fuun konaa ye nawa pi ni fuun ni.»


\par }{\PP \VS{6}Ko puŋgo na, a Zhozuwe wì si duwaw pye pe kan mɛɛ pe torogo. A pè si sɔngɔrɔ ma kari wa pe
paara yinrɛ ti ni.

\VS{7}Moyisi wìla tara ta kan Manase cɛnlɛ li walaga koŋgbanŋga ki woolo pe yeri kɔrɔgɔ wa Bazan tara. Walaga sanŋga ki woolo poro na, Zhozuwe wìla tara ta kan pe yeri wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ tosaga yeri ma pinlɛ pe sefɛnnɛ,
Izirayɛli woolo sanmbala pe ni. Naa Zhozuwe wìla kaa pe torogo paa kee wa pe paara yinrɛ ti ni, a wì si duwaw pye pe kan.

\VS{8}Wìla pe pye fɔ: «Ye sɔngɔrɔ yaa kee ye yarijɛndɛ lɛgɛrɛ nda yè ta ti ni: Ye yaayoro ŋgbeleye, naa warifuwe, naa tɛ, naa tuguyɛnrɛ, naa tuguwɔrɔ konaa yaripɔrɔ lɛgɛrɛ ti ni. Ye juguye pe yaara nda yè koli, yeri yɛɛlɛ ye yɛɛ na, yoro naa ye sefɛnnɛ sanmbala pe ni.»


\par }{\SH Saraga wɔsaga ŋga pàa kan \newline  wa Zhuridɛn gbaan wi tanla
\par }
{\PP \VS{9}Kona, a Urubɛn cɛnlɛ woolo naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo pe ni, poro mbele pàa pye wa yɔnlɔ yirisaga yeri, pè si sɔngɔrɔ ma kari wa pe yeri. Pàa yiri wa Izirayɛli woolo sanmbala pe tanla wa Silo ca, wa Kana tara, ma kari wa Galaadi tara, to nda pàa ta kɔrɔgɔ, ma yala Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɛnyoro ti ni Moyisi wi kan.

\VS{10}Naa pàa ka saa gbɔn wa Zhuridɛn gbaan yɔn tara ti ni, ma pe ta wa Kana tara bere, a Urubɛn cɛnlɛ woolo naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo pè si kafɔnnɔ
saraga wɔsaga gbeŋge ka kan wa gbaan wi yɔn na.

\VS{11}A leele pèle si saa ki yo Izirayɛli woolo sanmbala pe kan ma yo fɔ: «Ye wele, Urubɛn cɛnlɛ woolo, naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo mbele pe wa yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri pè saraga wɔsaga ka kan wa Zhuridɛn gbaan wi yɔn na, ma wa laga we kɛɛ yeri, laga Kana tara.»


\par }{\PP \VS{12}Naa Izirayɛli woolo pàa kaa ki sɛnrɛ ti logo ma, a pè si pe yɛɛ gbogolo wa Silo ca, ma pe yɛɛ gbɛgɛlɛ mbe sa to cɛngɛlɛ ŋgele wa yɔnlɔ yirisaga kɛɛ yeri ke na mbe malaga gbɔn ke ni.

\VS{13}A pè si
saraga wɔfɔ Eleyazari wi pinambyɔ Fineyasi wi tun wa Galaadi tara, wa Urubɛn cɛnlɛ woolo, naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo pe yeri.

\VS{14}Izirayɛli teele kɛ la pinlɛ wi ni. To nuŋgba la yiri seye yi ni fuun nuŋgba nuŋgba ni wa Izirayɛli cɛngɛlɛ ke ni fuun ke ni. Pe ni fuun pàa pye sege teele.

\VS{15}A pè si kari wa Galaadi tara, wa Urubɛn cɛnlɛ woolo, naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo pe yeri ma saa pe pye fɔ:

\VS{16}«Ŋga Yawe Yɛnŋɛlɛ li gbogolomɔ woolo pè yo ki ŋga fɔ: ‹Yiŋgi na, a yè sigi kapegbɔgɔ ŋga ki pye woro Izirayɛli woolo we Yɛnŋɛlɛ li na? Yiŋgi na, a yè si je ma puŋgo le Yawe Yɛnŋɛlɛ li ni, ma saraga wɔsaga ka kan ye yɛɛ wogo? Ko ki naga ma yo yè yiri ma je Yawe Yɛnŋɛlɛ li na\XREF{†}{{\XO 22:16 }{\XO{22.16:
}}{\XT{Dete 12.6}}}.

\VS{17}Wa Pewɔri laga ki na, wàa kapegbɔgɔ ŋga pye, ki kapege ki fa wɔ laga we sɔgɔwɔ fɔ ma pan ma gbɔn nala, ali maga ta Yawe Yɛnŋɛlɛ làa tifɛlɛgɛ yama wa woro mbele li woolo we na. Ko si ye bɔ bere\XREF{†}{{\XO 22:17 }{\XO{22.17:
}}{\XT{Nɔmbu 25.1-9}}}?

\VS{18}Ki ŋga, koni yè je ma yo ye se logo li yeri. Na nala yaga yiri mbe je Yawe Yɛnŋɛlɛ li na, goto li yaa nawa ŋgban Izirayɛli gbogolomɔ woolo pe ni fuun pe ni.

\VS{19}Na kaa pye tara nda tì kan ye yeri ti yɛn
fyɔngɔ ni Yɛnŋɛlɛ konɔ li ni ye yɛgɛ na, ye sɔngɔrɔ wa tara nda ti yɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ li woro ti ni, to nda li
cɛnsaga paraga go ki yɛn ma kan wa ti ni we, ye cɛn wa we sɔgɔwɔ. Ɛɛn fɔ, yaga ka yiri mbe je li na, yaga si ka laga we na, mbe saraga wɔsaga ka kan ye yɛɛ kan Yawe Yɛnŋɛlɛ li wogo ko puŋgo na.

\VS{20}Naa Zera setirige pyɔ Akan wìla kapegbɔgɔ ki pye ma yaara nda tìla tɛgɛ ti yɛ pew Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan, mbe tɔngɔ ta lɛ, li naŋgbanwa kala làa to woro Izirayɛli woolo we ni fuun we na. Akan wo nuŋgba ma wìla ku wi kapege ki kala na\XREF{†}{{\XO 22:20 }{\XO{22.20:
}}{\XT{Zhozu 7.1-26}}}.› »


\par }{\PP \VS{21}A Urubɛn cɛnlɛ woolo naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ li walaga woolo pè si Izirayɛli woolo pe yɔn sogo ma yo fɔ:

\VS{22}«Yawe Yɛnŋɛlɛ lo li yɛn Yɛnŋɛlɛ na li yɛn yawa pi ni fuun fɔ! Ee, lo li yɛn Yɛnŋɛlɛ na li yɛn yawa pi ni fuun fɔ. Kala na lì ti a wè sigi pye ma, lìgi jɛn. Yoro Izirayɛli woolo sanmbala ye ni fuun ye yaa sigi jɛn fun. Na kàa pye we yɛn na jaa mbe yiri mbe je mbe kapege pye Yawe Yɛnŋɛlɛ li na, ko kala na wège saraga wɔsaga ŋga ki kan, kona li we gbo fɔɔnfɔɔn ŋga.

\VS{23}Na kaa pye waa jaa mbe yiri mbe je li na, ko kala na wège saraga wɔsaga ŋga ki kan, mbaa
saara sogoworo, naa muwɛ saara nakoma
nayinmɛ saara woo wa ki na, Yawe Yɛnŋɛlɛ lo jate li jɔlɔgɔ wa we na.

\VS{24}Ɛɛn fɔ, ko ma ki ti wège kan. Wège kan katugu we yɛn na fyɛ fɔ ye setirige piile paga ka we setirige piile pe pye pilige ka fɔ: ‹Yiŋgi ki yɛn yoro naa Yawe Yɛnŋɛlɛ li ni ye sɔgɔwɔ, lo na li yɛn woro Izirayɛli woolo we Yɛnŋɛlɛ le?

\VS{25}Yawe Yɛnŋɛlɛ lo jate lì Zhuridɛn gbaan wi pye kɔnlɔ woro naa yoro Urubɛn cɛnlɛ naa Gadi cɛnlɛ woolo we sɔgɔwɔ. Yaraga ka woro yoro naa Yawe Yɛnŋɛlɛ li ni ye sɔgɔwɔ.› Ki ka pye ma, ye setirige piile pe mbe ka ya ti we setirige piile pe se kaa li gbogo.

\VS{26}Ko kala na wège jate maga saraga wɔsaga ŋga ki kan. Ɛɛn fɔ, we sigi kan mbaa saara sogoworo nakoma saara ta yɛgɛ woo wa ki na.

\VS{27}Wège kan ki pye paa sɛrɛfɔ yɛn woro naa yoro sɔgɔwɔ, mbe ka pye fun paa sɛrɛfɔ yɛn we setirige piile poro naa ye setirige piile pe sɔgɔwɔ, mbaa ki nari fɔ woro fun we maa Yawe Yɛnŋɛlɛ li gbogo we saara sogoworo ti ni, naa we nayinmɛ saara to naa we saara sannda ti ni. We woro na jaa pilige ka ye setirige piile pe ka we woolo pe pye fɔ: ‹Yaraga ka woro yoro naa Yawe Yɛnŋɛlɛ li ni ye sɔgɔwɔ.› »


\par }{\PP \VS{28}Wè we yɛɛ pye fɔ: «Pilige ŋga ni na paga pan mbege sɛnrɛ nda ti yo woro nakoma we setirige piile pe na ma, pa kona we mbe ya mbe pe yɔn sogo mbe yo fɔ: ‹Ye saraga wɔsaga ŋga ki wele, we tɛlɛye poro pàa ki kan, a kì yiri Yawe Yɛnŋɛlɛ li wogo ki kɔrɔgɔ. Pe sila ki kan mbaa saara sogoworo nakoma saara ta yɛgɛ woo wa ki na, ɛɛn fɔ, pàa ki kan jaŋgo ki pye paa sɛrɛfɔ yɛn woro naa yoro sɔgɔwɔ.

\VS{29}We faga jate fyew mbe yiri mbe je Yawe Yɛnŋɛlɛ li na, mbe laga li na yiŋgɔ, mbe saraga wɔsaga kan mbaa saara sogoworo, naa muwɛ saara konaa saara ta yɛgɛ woo wa ki na. We woro na jaa mbaa saara ti woo laga ka yɛgɛ ni, kaawɔ Yawe Yɛnŋɛlɛ li saraga wɔsaga ŋga ki yɛn ma kan wa li cɛnsaga
kpoyi ki yɛgɛ sɔgɔwɔ ko na.› »


\par }{\PP \VS{30}Saraga wɔfɔ Fineyasi wo naa Izirayɛli woolo teele pe ni, naa Izirayɛli setiriye teele pe ni, naa pàa kaa ki sɛnrɛ ti logo Urubɛn cɛnlɛ woolo, naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ woolo pe yeri, a pe nawa pì si yinŋgi pe na.

\VS{31}A saraga wɔfɔ Eleyazari wi pinambyɔ Fineyasi wì si Urubɛn cɛnlɛ woolo naa Gadi cɛnlɛ woolo konaa Manase cɛnlɛ woolo pe pye fɔ: «Koni wège jɛn ma yo Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛn laga we sɔgɔwɔ, katugu yee yiri mbe je li na. Ki pyelɔmɔ nuŋgba pi na ma, woro Izirayɛli woolo yè we shɔ li jɔlɔgɔ ki ni.»


\par }{\PP \VS{32}Ko puŋgo na, a saraga wɔfɔ Eleyazari wi pinambyɔ Fineyasi wo naa Izirayɛli woolo teele pe ni pè si yiri le Urubɛn cɛnlɛ woolo poro naa Gadi cɛnlɛ woolo pe tanla, wa Galaadi tara, ma sɔngɔrɔ wa Kana tara mbe sa kagala ŋgele kè pye ke yɛgɛ yo Izirayɛli woolo sanmbala pe kan.

\VS{33}Naa Izirayɛli woolo sanmbala pàa kaa ki sɛnrɛ ti logo, a pe nawa pì si yinŋgi, a pè si Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔ. Lere wa sila pye naga sɔnri naa mbe yo pe yiri pe sa to Urubɛn cɛnlɛ woolo naa Gadi cɛnlɛ woolo pe na malaga ni mbe pe tara ti tɔngɔ.

\VS{34}A Urubɛn cɛnlɛ woolo naa Gadi cɛnlɛ woolo pè si saraga wɔsaga ŋga pàa kan ki mɛgɛ taga naga yinri «Ɛdi»\FTNT{†}{{\FR 22:34 }{\FR{22.34:
}}{\FT{Maga logo Eburuye sɛnrɛ ti ni Ɛdi ko kɔrɔ wo yɛn sɛrɛfɔ.}}}, katugu pàa pye na yuun fɔ: «Ki yɛn paa sɛrɛfɔ yɛn we sɔgɔwɔ mbaa ki nari fɔ Yawe Yɛnŋɛlɛ lo nuŋgba li yɛn Yɛnŋɛlɛ le.»




\par }\Chap{23}{\SH Sɛnrɛ puŋgo woro \newline  nda Zhozuwe wìla yo \newline  Izirayɛli woolo teele pe kan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Naa Yawe Yɛnŋɛlɛ làa
Izirayɛli woolo pe shɔ pe juguye mbele pàa pye ma pe maga pe kɛɛ, ma pe kan a pè cɛn yɛyinŋge na, wagati lɛgɛrɛ la toro. Kìla yala Zhozuwe wì lɛ fɔ jɛŋgɛ.

\VS{2}A wì si Izirayɛli woolo pe ni fuun pe yeri: pe
lelɛɛlɛ, naa pe teele, naa pe kiti kɔnfɛnnɛ konaa pe maliŋgbɔɔnlɔ teele pe ni. Wìla pe pye fɔ: «Koni mì lɛ fɔ jɛŋgɛ.

\VS{3}Yoro jate yège yan paa yɛgɛ ŋga na Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ làa cɛngɛlɛ ŋgele laga tara ti ni ke jɔlɔ ye kala na. Yawe Yɛnŋɛlɛ lo jate lì malaga ki gbɔn ye kan.

\VS{4}Ye wele, cɛngɛlɛ ŋgele wè malaga ki gbɔn ke ni ma ke tɔngɔ, mì pɛtɛ gbɔn ma ke tara ti yɛɛlɛ ye cɛngɛlɛ ke na kɔrɔgɔ, ma pinlɛ ŋgele kè koro we malaga gbɔn ke ni ke woro ti ni, maga lɛ wa Zhuridɛn gbaan wi na, wa yɔnlɔ yirisaga yeri, fɔ ma saa gbɔn wa Mediterane kɔgɔje wi na, wa yɔnlɔ tosaga yeri.

\VS{5}Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ lo jate li yaa ki leele pe purɔ mbe pe yirige wa ye yɛgɛ. Na ye kaa yɔngɔ pe ni, li yaa ti paa fee ye yɛgɛ. Ye yaa pe tara ti shɔ mberi ta kɔrɔgɔ paa yɛgɛ ŋga na làa ki yo ye kan we.

\VS{6}Ki kala na, ye bala yaa tanri yaa yala kagala ŋgele fuun ke yɛn ma yɔnlɔgɔ wa Moyisi
lasiri sɛwɛ wi ni ke ni, yaga ka laga ke na mbe kari kɛɛ ka na.

\VS{7}Yaga ka pinlɛ ki leele mbele pè koro laga ye sɔgɔwɔ bere pe ni. Yaga kaa pe yarisunndo ti mɛrɛ yinri ti ye saga, yaga kaa wungu ti na, yaga kaa ti gbogo, yaga si kaa fɔli ti yɛgɛ sɔgɔwɔ mbaa ti gbogo.

\VS{8}Ɛɛn fɔ, ye koro ye mara Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li na, paa yɛgɛ ŋga na yège pye fɔ ma pan ma gbɔn nala we.

\VS{9}Yawe Yɛnŋɛlɛ lì cɛngɛlɛ purɔ ma ke yirige wa ye yɛgɛ, ŋgele kè tugbɔlɔ ma pye fanŋga ni. Ali ma pan ma gbɔn nala, lere fa ya yere mbe ye sige.

\VS{10}Ye ni, kìla pye lere nuŋgba ma ye juguye waga kele (1 000) purɔ, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ làa pye na malaga ki gbɔɔn ye kan paa yɛgɛ ŋga na làa ki yo ye kan we\XREF{†}{{\XO 23:10 }{\XO{23.10:
}}{\XT{Dete 32.30}}}.

\VS{11}Ki kala na, ye yɛɛ yingiwɛ jɛn jaŋgo ye ti Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ le, li ye ndanla.

\VS{12}Ɛɛn fɔ, na yaga je li na mbe gbogolo ki leele mbele pè koro ma cɛn laga ye sɔgɔwɔ pe ni, na ye kaa pɔrɔgɔ piin ye yɛɛ sɔgɔwɔ, na yaga pinlɛ pe ni,

\VS{13}kona yege jɛn ye yo Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ li se koro mbaa ki leele pe puro mbaa pe yinrigi wa ye yɛgɛ suyi. Ɛɛn fɔ, pe yaa pye paa pɛŋgɛlɛ naa mɛrɛ yɛn mbaa ye yinri, mbe pye paa sapige yɛn mbaa ye gbɔɔn wa ye pɔgɔlɔ, mbe pye paa wuuro yɛn mbaa ye sugulo wa ye yɛngɛlɛ ke ni, fɔ ye sa ku ye kɔ ye wɔ laga ki tara jɛndɛ nda ti ni, to nda Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ lì kan ye yeri we.

\VS{14}Ye wele, na wagati wì gbɔn mbe lagamɛ yaga. Ki daga yege jɛn ye kotogo ki ni fuun ki ni, naa ye jatere wi ni fuun wi ni, fɔ yɔn fɔgɔlɔ ŋgele Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ lì lɛ mbe kajɛŋgɛ ŋga fuun pye ye kan, ka si koro mbapyewe. Lì ki ni fuun ki pye ye kan, ka kpɛ si koro.

\VS{15}Yɔn fɔgɔlɔ ŋgele fuun Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ lì lɛ mbe kajɛŋgɛ ŋga pye, yɛgɛ ŋga na lì ke pye ma ke yɔn fili, ki pyelɔmɔ nuŋgba pi na fun, jɔlɔgɔ kagala ŋgele lì yo li yaa wa ye na, li yaa ke wa ye na mbe ke yɔn fili ma fun, fɔ mbe sa ye kɔ mbe ye wɔ laga ki tara jɛndɛ nda lì kan ye yeri ti ni.

\VS{16}Yɔn finliwɛ mba Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye Yɛnŋɛlɛ lì le ye ni, na yaga pi jɔgɔ mbe kari saa yarisunndo ta yɛgɛ gbogo, mbaa fɔli ti yɛgɛ sɔgɔwɔ mbaa ti gbogo, tara tiyɔnrɔ nda lì kan ye yeri, li yaa nawa ŋgban ye ni mbe ye tɔngɔ fyaw mbe ye wɔ wa ti ni.»




\par }\Chap{24}{\SH Zhozuwe wìla Izirayɛli woolo \newline  pe nawa to kagbɔgɔlɔ \newline  ŋgele Yɛnŋɛlɛ làa pye pe kan ke ni
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, a Zhozuwe wì si
Izirayɛli cɛngɛlɛ ke yeri ma ke gbogolo wa Sishɛmu ca. Wìla Izirayɛli
lelɛɛlɛ, naa pe teele, naa kiti kɔnfɛnnɛ konaa maliŋgbɔɔnlɔ teele pe yeri, a pè pan wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ.

\VS{2}A Zhozuwe wì si leele pe pye fɔ: «Yawe Yɛnŋɛlɛ, woro Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ lì yo fɔ: ‹Faa ye tɛlɛye, mbe pinlɛ Abirahamu naa Nahɔri pe to Tera wi ni, pàa pye ma cɛn wa Efirati gbaan wi kɛɛ ŋga na, na yarisunndo ta yɛgɛ gbogo\XREF{†}{{\XO 24:2 }{\XO{24.2:
}}{\XT{Zhenɛ 11.27}}}.

\VS{3}Ɛɛn fɔ, mìla ye tɛlɛ Abirahamu wi yirige wa Efirati gbaan wi kɛɛ ŋga na, ma ti a wì Kana tara ti ni fuun ti yanriyanri ma toro. A mì setirige piile lɛgɛrɛ kan wi yeri. Mìla Izaki wi kan wi yeri, a wùu se\XREF{†}{{\XO 24:3 }{\XO{24.3:
}}{\XT{Zhenɛ 12.1-9; 21.1-3}}}.

\VS{4}Mìla Zhakɔbu naa Ezawu pe kan Izaki wi yeri, a wì pe se. Mìla Seyiri yanwiga tara ti kan Ezawu wi yeri, a wì cɛn wa ti ni. Ɛɛn fɔ, Zhakɔbu naa wi pinambiile poro la kari wa Ezhipiti tara\XREF{†}{{\XO 24:4 }{\XO{24.4:
}}{\XT{Zhenɛ 25.24-26; 36.8; 46.1-7; Dete 2.5}}}.

\VS{5}Ko puŋgo na, a mì si Moyisi naa
Arɔn pe tun Ezhipiti tara wunlunaŋa wi yeri, mɛɛ jɔlɔgɔ kagbɔgɔlɔ wa Ezhipiti tara woolo pe na. Ko puŋgo na, a mì si ye yirige wa tara ti ni\XREF{†}{{\XO 24:5 }{\XO{24.5:
}}{\XT{Ɛki 3.1–12.42}}}.

\VS{6}Naa mìla kaa ye tɛlɛye pe yirige wa Ezhipiti tara ti ni, a yè si saa gbɔn wa Kɔgɔje yɛɛn wi na. Ɛɛn fɔ, Ezhipiti tara fɛnnɛ pàa taga pe puŋgo na, na pe puro malaga gbɔnwotoroye mbele shɔnye maa tilele pe ni, fɔ ma saa gbɔn wa Kɔgɔje yɛɛn wi na.

\VS{7}A ye tɛlɛye pè si gbele ma mi ŋa Yawe Yɛnŋɛlɛ na yeri mbe pe saga, a mì si diwi le ye woolo poro naa Ezhipiti tara fɛnnɛ pe sɔgɔwɔ. Ko puŋgo na, a mì si kɔgɔje tɔnmɔ pi pye, a pì toro Ezhipiti tara fɛnnɛ pe go na ma pe li. Ŋga mìla pye Ezhipiti tara woolo pe na ye woolo pàa ki yan yɛnlɛ ni. Ko pyeŋgɔlɔ, yàa koro wa
gbinri wi ni ma mɔ wa\XREF{†}{{\XO 24:7 }{\XO{24.6-7:
}}{\XT{Ɛki 14.1-31}}}.

\VS{8}Ko puŋgo na, a mì si kari ye ni wa Amɔri cɛnlɛ woolo pe tara, poro mbele pàa pye ma cɛn wa Zhuridɛn gbaan wi yɔnlɔ yirisaga yeri we. Pàa malaga gbɔn ye ni. Ɛɛn fɔ, mìla pe le ye kɛɛ, a yè ya pe ni, ma pe tara ti shɔ mari ta, katugu mìla pe gbo ma pe wɔ wa ye yɛgɛ\XREF{†}{{\XO 24:8 }{\XO{24.8:
}}{\XT{Nɔmbu 21.21-35}}}.

\VS{9}Zipɔri pinambyɔ
Balaki ŋa wìla pye Mowabu tara wunlunaŋa wìla yiri ma to ye na malaga ni. Wìla Bewɔri pinambyɔ Balaamu wi yeri ma yo wi pan wi ye daŋga.

\VS{10}Ɛɛn fɔ, mi sila yɛnlɛ mbe logo Balaamu wi yeri. Kì kaa pye ma, a wì si duwaw pye ye kan, a mì si ye shɔ Balaki wi yeri\XREF{†}{{\XO 24:10 }{\XO{24.9-10:
}}{\XT{Nɔmbu 22.1–24.25}}}.

\VS{11}Kona, a yè si Zhuridɛn gbaan wi kɔn ma saa gbɔn wa Zheriko ca ki na. A Zheriko ca fɛnnɛ pè malaga gbɔn ye ni, poro naa Amɔri cɛnlɛ woolo, naa Perɛzi cɛnlɛ woolo, naa Kana tara fɛnnɛ, naa Hɛti cɛnlɛ woolo, naa Girigasi cɛnlɛ woolo, naa Hɛvi cɛnlɛ woolo konaa Zhebusi cɛnlɛ woolo pe ni. A mì pe le ye kɛɛ, a yè ya pe ni.

\VS{12}Mìla ndagasere torogo wa ye yɛgɛ, a tì pe purɔ ma pe yirige wa ye yɛgɛ, ma pinlɛ Amɔri cɛnlɛ woolo pe wunlumbolo shyɛn pe ni. Ko malaga ko sila gbɔn ye tokobi naa ye sandira to ni\XREF{†}{{\XO 24:12 }{\XO{24.12:
}}{\XT{Ɛki 23.28; Dete 7.20}}}.

\VS{13}Kì pye ma, a mì si tara kan ye yeri nda ye sila ti kɛrɛ tunŋgo pye, ma cagbɔrɔ gbɔrɔ kan ye yeri nda ye sila kan, ɛɛn fɔ, ye si yɛn ma cɛn wa ti ni. Mìla
ɛrɛzɛn kɛɛrɛ naa oliviye tire kɛɛrɛ kan ye yeri nda ye sila ti sanri, ɛɛn fɔ ye yɛn nari pire ti kaa\XREF{†}{{\XO 24:13 }{\XO{24.13:
}}{\XT{Dete 6.10-11}}}.› »


\par }{\SH Izirayɛli woolo \newline  pàa yere ki yerewe \newline  mbaa tunŋgo piin Yɛnŋɛlɛ li kan
\par }
{\PP \VS{14}Kona, a Zhozuwe wì sigi sɛnrɛ nda ti taga wa ma yo fɔ: «Koni, yaa fyɛ Yawe Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ, yaa tunŋgo piin li kan, ye pye jɛrɛgisaga fu naa tagawa ni. Ye tɛlɛye pàa pye na yarisunndo nda gbogo wa Efirati gbaan wi kɛɛ ŋga na konaa wa Ezhipiti tara, yeri wa yaa tunŋgo piin Yawe Yɛnŋɛlɛ lo nuŋgba kan.

\VS{15}Na kaa pye kii ye ndanla yaa tunŋgo piin Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan, yaa jaa mbaa tunŋgo piin yarisunŋgo ŋga kan, yege wele yege wɔ nala. Yarisunndo nda ye tɛlɛye pàa pye na gbogo wa Efirati gbaan wi kɛɛ ŋga na tori o, nakoma Amɔri cɛnlɛ woolo mbele ye yɛn ma cɛn laga pe tara ti ni pe woro to. Ɛɛn fɔ, mi wo na, mi naa na go woolo pe ni, we yaa la tunŋgo piin Yawe Yɛnŋɛlɛ lo kan.»


\par }{\PP \VS{16}A leele pè suu yɔn sogo ma yo fɔ: «We woro naga jate mbe laga Yawe Yɛnŋɛlɛ li na, mbaa yarisunndo ta yɛgɛ gbogo.

\VS{17}Katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ, we Yɛnŋɛlɛ lo lì we yirige ma we wɔ wa Ezhipiti tara, ma we wɔ wa kulowo pi ni, woro naa we tɛlɛye pe ni. Làa kafɔnŋgɔlɔ lɛgɛrɛ pye we yɛgɛ na, ma we go sige wa we kondangala li ni fuun li ni, konaa ma we go sige wa cɛngɛlɛ ŋgele fuun wàa toro wa ke sɔgɔwɔ ke ni.

\VS{18}Yawe Yɛnŋɛlɛ lo làa ki cɛngɛlɛ ke ni fuun ke purɔ ma ke yirige wa we yɛgɛ, konaa Amɔri cɛnlɛ woolo mbele pàa pye ma cɛn laga ki tara nda ti ni pe ni. Woro fun we yaa la tunŋgo piin Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan, katugu lo li yɛn we Yɛnŋɛlɛ le.»


\par }{\PP \VS{19}Kona, a Zhozuwe wì si leele pe pye naa fɔ: «Ye se ya mbaa tunŋgo piin Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan, katugu li yɛn Yɛnŋɛlɛ na li yɛn
kpoyi, li yɛn Yɛnŋɛlɛ na laa yɛnlɛ yenjɔ na. Yaga yiri mbe je li na, li se ye kala yaga, li se si ye kapere ti kala yaga ye na.

\VS{20}Na yaga li wa mbe saa yarisunndo nambannda ta gbogo, li yaa yiri ye kɔrɔgɔ mbe jɔlɔgɔ wa ye na. Ali mbege ta làa kajɛŋgɛ pye ye kan, li yaa ye tɔngɔ mbe ye kɔ pew.»


\par }{\PP \VS{21}A leele pè si Zhozuwe wi pye fɔ: «Ayoo, Yawe Yɛnŋɛlɛ lo we yaa la gbogo.»

\VS{22}A Zhozuwe wì si pe pye fɔ: «Yoro jate ye yɛn ye yɛɛ sɛrɛfɛnnɛ. Katugu yoro jate yège wɔ wa ye yɛɛ nawa mbaa tunŋgo piin Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan» A pè sho fɔ: «Ee, we yɛn ki sɛrɛfɛnnɛ.»

\VS{23}A Zhozuwe wì si pe pye fɔ: «Kì kaa pye yɛɛn, yarisunndo nambannda nda ti yɛn laga ye sɔgɔwɔ bere, yeri wa; ye ye yɛɛ kan Yawe Yɛnŋɛlɛ, woro Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li yeri ye kotogo ki ni fuun ni.»

\VS{24}A leele pè suu yɔn sogo ma yo fɔ: «We yaa la tunŋgo piin Yawe Yɛnŋɛlɛ lo kan, mbaa nuru li yeri.»


\par }{\PP \VS{25}A Zhozuwe wì si
yɔn finliwɛ le leele pe kan Yɛnŋɛlɛ li ni ki pilige ki ni, wa Sishɛmu ca. Wìla ŋgasegele naa kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ tɛgɛ pe kan.

\VS{26}A wì sigi kagala ke yɔnlɔgɔ wa Yɛnŋɛlɛ li
lasiri sɛwɛ wi ni. Ko puŋgo na,
terebɛnti tige ŋga kìla pye wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li
cɛnsaga paraga go ki tanla, a wì si sinndɛligbɔgɔ ka lɛ maga yerege wa ki nɔgɔ.

\VS{27}Kona, a wì si leele pe ni fuun pe pye fɔ: «Ye wele, ki sinndɛlɛgɛ ŋga ki yɛn we sɛrɛfɔ, katugu sɛnrɛ nda fuun Yawe Yɛnŋɛlɛ lì yo ye kan, kìri logo. Ee, ki yaa pye ye sɛrɛfɔ jaŋgo yaga ka je ye Yɛnŋɛlɛ li na mbe pye mbasinmbele.»


\par }{\PP \VS{28}Ko puŋgo na, a Zhozuwe wì si leele pe yaga, a pè sɔngɔrɔ, pe ni fuun nuŋgba nuŋgba, wa tara nda pàa ta ta kɔrɔgɔ ti ni.


\par }{\SH Zhozuwe wi kunwɔ sɛnrɛ
\par }
{\PP \VS{29}Ki kagala ke puŋgo na, a Nuni pinambyɔ Zhozuwe ŋa wìla pye Yawe Yɛnŋɛlɛ li tunmbyee wì si ku. Wìla ta yɛlɛ cɛnmɛ naa kɛ (110).

\VS{30}A pè suu le wa tara nda wìla ta kɔrɔgɔ ti ni, wa Timinati Sera ca, wa Efirayimu yanwira tara ti ni, wa Gaashi yanwiga ki yɔnlɔparawa kamɛŋgɛ kɛɛ yeri\XREF{†}{{\XO 24:30 }{\XO{24.30:
}}{\XT{Zhozu 19.49-50}}}.

\VS{31}Izirayɛli woolo pàa tunŋgo pye Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan Zhozuwe wi yinwege piliye yi ni fuun yi ni, konaa lelɛɛlɛ mbele pàa koro wi kuŋgɔlɔ pe yinwege piliye yi ni fuun yi ni, poro mbele pàa kagala ŋgele Yawe Yɛnŋɛlɛ làa pye Izirayɛli woolo pe kan ke yan we.

\VS{32}Izirayɛli woolo pàa Zhozɛfu gboo kajeere nda lɛ ma yiri wa Ezhipiti tara ma pan, pàa ti le wa Sishɛmu ca, wa tara laga ŋga Zhakɔbu wìla lɔ warifuwe pyɔ cɛnmɛ Amɔri cɛnlɛ woolo pe yeri ki ni. Amɔri wo wìla pye Sishɛmu ca ki kanfɔ we. Ki ca kìla kaa pye Zhozɛfu setirige piile poro kɔrɔgɔ\XREF{†}{{\XO 24:32 }{\XO{24.32:
}}{\XT{Zhenɛ 50.24-25; Ɛki 13.19}}}.


\par }{\PP \VS{33}A Arɔn pinambyɔ Eleyazari wì si kaa ku fun, a pòo le wa tinndi ŋa pàa kan wi pinambyɔ Fineyasi wi yeri wi na, wa Efirayimu yanwira tara ti ni.

\par }