\NormalFont\ShortTitle{1 ZHAN}

{\MTB Sɛwɛ koŋgbanŋa ŋa

\par }{\MT ZHAN

\par }{\MTB wìla yɔnlɔgɔ ma torogo

\par }{\IMT Sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ

\par }{\IP Ki sɛwɛ ŋa Zhan wo wìla wi yɔnlɔgɔ maa torogo. Zhan wìla pye Zebede pinambyɔ (Maki 1.19-20). Wìla pye Zhezu wi pitunŋɔ. Wo wì Zhezu Sɛntanra nda Zhan mɛgɛ ki yɛn ti na ti yɔnlɔgɔ konaa Nagawa sɛwɛ wi ni. Wìla pye faa ŋgbanra wɔfɔ; a Zhezu wì si kaa wi yeri maa pye wi fɔrɔgɔfɔ. Zhan wìla pye leele mbele pàa pye Zhezu wi tanla tɔɔn wo wa, ma pinlɛ Zhaki naa Pyɛri pe ni.

\par }{\IP Leele pe yɛn naga yuun ma yo fɔ Zhezu wi pitunŋɔ Zhan wìla saa cɛn wa Efɛzi ca. Pɔli wìla legiliziye pele nɔgɔ lɛ wa ki ca ki ni. Naa Zhan wìla ka saa gbɔn wa ki ni, a wì si pye ki legiliziye pe yɛkelewe.

\par }{\IP Sɛwɛɛlɛ taanri Zhan wì yɔnlɔgɔ ma torogo. Wi sila sɛwɛ koŋgbanŋa wi yɔnlɔgɔ mboo torogo legilizi nuŋgba kan nakoma lere nuŋgba kan. Ɛɛn fɔ wìla wi yɔnlɔgɔ, jaŋgo paa wi kara legiliziye pe ni fuun pe ni.

\par }{\IP Ki Zhan sɛwɛ koŋgbanŋa ŋa, sɛnrɛ yinrɛ shyɛn ti yɛn wa wi ni. Wa sɛnrɛ go koŋgbanŋga ki ni, Zhan wi yɛn naga yɛnri tagafɛnnɛ pe yeri ma yo paa tanri wa kozinnɛ li ni. Ko kɔrɔ wo yɛn fɔ pe daga mbe taga we Fɔ Zhezu Kirisi wi na konaa pe pe yɛɛ ndanla.

\par }{\IP Wa sɛnrɛ go shyɛn wogo ki ni, Zhan wi yɛn naga yuun tagafɛnnɛ pe kan ma yo pe pe yɛɛ yingiwɛ jɛn nagafɛnnɛ yagboyoolo pe ni (2.18-29; 4.1-6).

\par }{\IOT Sɛwɛ wi yɛn ma kɔɔnlɔ yɛgɛ ŋga na

\par }{\IO Sɛnrɛ ti lɛsaga: Yinwege kìgi yɛɛ naga wa Zhezu wi ni
{\IOR{1.1-4}}

\par }{\IO Yanwa naa wɔwɔ sɛnrɛ
{\IOR{1.5–2.29}}

\par }{\IO Tagafɔ wi yinwege ki daga mbe pye kpoyi, wi koro wi mara Yɛnŋɛlɛ li na
{\IOR{3.1-24}}

\par }{\IO Kaselege naa punŋguwɔ kala
{\IOR{4.1-6}}

\par }{\IO Ndanlawa pi tunŋgo
{\IOR{4.7-21}}

\par }{\IO Tagawa mba pi yɛn cew tawa ni
{\IOR{5.1-21}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Yinwege sɛnrɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}We yɛn naga sɛwɛ ŋa wi torogi ye kan, yinwege Sɛnrɛ\FTNT{†}{{\FR 1:1 }{\FR{1.1:
{\QT{Yinwege sɛnrɛ:}} To ti yɛn Zhezu Kirisi we.}}} to kanŋgɔlɔ. Ti yɛn wa maga lɛ dunruya wi dasanga wi ni. Wèri logo, mari yan we yɛngɛlɛ jate ke ni, mari wele, a we kɛyɛn yì jiri ti na.

\VS{2}Naa ki yinwege kìla ki yɛɛ naga, wàa ki yan. Ko kì ti we yɛn naga sɛnrɛ yuun. Yinwege mbakɔgɔ ŋga kìla pye wa we To wi tanla ma kaa ki yɛɛ naga, ko sɛrɛya wo waa yuun na ye kaan.

\VS{3}Ŋga wè yan ma logo, ko we yɛn na yari ye kan fun, jaŋgo ye gbogolo nuŋgba we ni, ye ye wa gbogolomɔ mba wè ta we To wo naa wi Pinambyɔ Zhezu Kirisi pe yeri pi ni.

\VS{4}We yɛn naga wogo ŋga ki yɔnlɔgi mbege torogo ye kan, jaŋgo we nayinmɛ pi yɛɛ yɔn fili.


\par }{\SH Yɛnŋɛlɛ li yɛn yanwa
\par }
{\PP \VS{5}Sɛnrɛ nda wè logo Zhezu Kirisi wi yeri nari yari ye kan, tori nda yɛɛn fɔ: Yɛnŋɛlɛ li yɛn yanwa, wɔwɔ kpɛ woro wa li ni.

\VS{6}Na waga yo we yɛn ma gbogolo nuŋgba Yɛnŋɛlɛ li ni, mbe sigi ta we yɛn na tanri wa wɔwɔ pi ni, kona we yɛn na finlɛlɛ, we woro na tanri kaselege ki na.

\VS{7}Ɛɛn fɔ, na we kaa tanri wa yanwa pi ni paa yɛgɛ ŋga na Yɛnŋɛlɛ lo jate li yɛn wa yanwa pi ni, kona, we ni fuun nuŋgba nuŋgba we yɛn gbogolomɔ nuŋgba ni we yɛɛ ni. A li Pinambyɔ Zhezu wi kasanwa pila we piin
kpoyi na we lari kapege ki ni fuun ki na.


\par }{\PP \VS{8}Na waga yo kapege woro we na, kona, we yɛn na we yɛɛ fanla, kaselege woro wa we nawa.

\VS{9}Ɛɛn fɔ, na waga we kapere ti yo mbe Yɛnŋɛlɛ li kan, pa we mbe ya we jigi wi taga li na, katugu li yɛn sɛnrɛ nuŋgba yofɔ ma sin, pa li yaa we kapere ti kala yaga we na, mbe we pye kpoyi mbe we laga kambasinŋge ki ni fuun ki na.

\VS{10}Na waga yo wee kapege pye, we yɛn na Yɛnŋɛlɛ li piin yagboyoo, li sɛnrɛ ti woro wa we nawa.




\par }\Chap{2}{\SH Kirisi wi yɛn we sagafɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na piile, mi yɛn naga kagala ŋgele ke yɔnlɔgi mbe ke torogo ye kan, jaŋgo yaga ka kapege pye. Ɛɛn fɔ, na wa ka si kapege pye, sagafɔ yɛn we yeri wa we To Yɛnŋɛlɛ li tanla, wo wi yɛn Zhezu Kirisi ŋa wi yɛn ma sin we.

\VS{2}Katugu wùu yɛɛ wɔ
saraga ma kapere ti fɔgɔ tɔn, kii pye woro kapere to nuŋgba kala na, kì pye
dunruya woolo pe ni fuun pe woro ti kala na.


\par }{\PP \VS{3}Na we ka Yɛnŋɛlɛ li ŋgasegele ke yigi mbaa tanri ke na, ko we maga jɛn ma yo we yɛn mali jɛn.

\VS{4}Na ŋa ka yo wi yɛn mali jɛn, mbe sigi ta wi sili ŋgasegele ke yigi mbaa tanri ke na, wo yɛn yagboyoo, kaselege woro wa wi nawa.

\VS{5}Ɛɛn fɔ, lere ŋa ka Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti yigi, Yɛnŋɛlɛ li maa ndanla ma yɔn fili kaselege na. We mbe ya mbege jɛn mbe yo we yɛn nuŋgba Yɛnŋɛlɛ li ni yɛgɛ ŋga na koyi ŋga yɛɛn.

\VS{6}Lere ŋa ka yo wi yɛn Yɛnŋɛlɛ li ni, wi daga mbaa tanri paa yɛgɛ ŋga na Zhezu wìla tanga we.


\par }{\SH Ŋgasele fɔnnɔ
\par }
{\PP \VS{7}Na wɛnnɛ, ŋgasele fɔnnɔ ma mila yɔnlɔgi mbe torogo ye kan, ɛɛn fɔ, ŋgasele lɛlɛ li. Li yɛn wa ye yeri maga lɛ sanga ŋa ni yè taga. Ki ŋgasele lɛlɛ lo li yɛn sɛnrɛ nda yè logo makɔ we.

\VS{8}Konaa ki ni fuun, ŋgasele fɔnnɔ li mi yɛn na yɔnlɔgi mbe torogo ye kan. Li kaselege ki ma ki yɛɛ naga wa
Kirisi wi ni konaa wa ye ni fun. Ki kala na, wɔwɔ pila kee, yanwa jɛmbɛ pila yiin makɔ.


\par }{\PP \VS{9}Lere ŋa ka yo wi yɛn na tanri wa yanwa pi ni, mbe sigi ta wi yɛn maa lewee yɛnlɛ wa panra, wi yɛn wa wɔwɔ pi ni bere.

\VS{10}Ŋa wi lewee yɛnlɛ wi yɛn maa ndanla, wo yɛn wa yanwa pi ni. Kiga pye ma, kala lo la na pye wa wi nawa, na li mbe lere wa kan wi to wa kapege ki ni.

\VS{11}Ɛɛn fɔ, ŋa ka wi lewee yɛnlɛ wi panra, wo yɛn wa wɔwɔ pi ni, wi yɛn na tanri wa wɔwɔ pi ni. Wi suu yɛɛ karisaga ki jɛn, katugu wɔwɔ pi ma ti wila la yaan.


\par }{\PP \VS{12}Na piile, mi yɛn naga sɛwɛ ŋa wi torogi ye kan, katugu Yɛnŋɛlɛ lì ye kapere ti kala yaga ye na Zhezu wi mɛgɛ\FTNT{†}{{\FR 2:12 }{\FR{2.12:
}}{\FT{Yɛnŋɛlɛ lì we kapere ti kala yaga we na Zhezu wi mɛgɛ ki na, ko kɔrɔ wo yɛn ŋga Zhezu wì pye ki kala na.}}} ki na.

\VS{13}Na teele, mi yɛn naga sɛwɛ ŋa wi torogi ye kan, katugu Yɛnŋɛlɛ na li yɛn wa maga lɛ wa ki lɛsaga ki na, ye yɛn mali jɛn. Lefɔnmbɔlɔ mi yɛn naga sɛwɛ ŋa wi torogi ye kan, katugu yè ya Sɔtanla wi ni.


\par }{\PP \VS{14}Na piile, mi yɛn naga sɛwɛ ŋa wi torogi ye kan, katugu ye yɛn ma we To Yɛnŋɛlɛ li jɛn. Na teele, mi yɛn naga sɛwɛ ŋa wi torogi ye kan, katugu ŋa wi yɛn wa maga lɛ wa ki lɛsaga ki na, ye yɛn maa jɛn. Lefɔnmbɔlɔ, mi yɛn naga sɛwɛ ŋa wi torogi ye kan, katugu fanŋga yɛn ye ni. A Yɛnŋɛlɛ li sɛnrɛ tì koro ye ni, a yè ya Sɔtanla wi ni.


\par }{\PP \VS{15}Yaga ka ti dunruya\FTNT{†}{{\FR 2:15 }{\FR{2.15:
}}{\FT{Sɛnweele pe dunruya wo ma, ɛɛn fɔ, kapege dunruya ŋa Sɔtanla wi yɛn na yɛgɛ sinni na wiin Yɛnŋɛlɛ li ni wowi. Dunruya wi nawa yaara nda sɛnrɛ ti yɛn na yuun, to ti yɛn yaara nda ti yɛn kapege woro.}}} wi ye ndanla, wi nawa yaara ti ye ndanla. Na dunruya wi ka lere ŋa ndanla, we To Yɛnŋɛlɛ laa ki fɔ wi ndanla;

\VS{16}katugu yaraga ŋga fuun ki yɛn dunruya wi wogo, wire ti jogo kagala, naa yaraga ŋga lere wi ma yan na jaa, naa yɛɛ gbɔgɔwɔ dunruya yaara taga ki kala na, tila la yinrigi wa we To Yɛnŋɛlɛ lo yeri, ti maa yinrigi dunruya wo yeri.

\VS{17}Dunruya wila koo na kee, naa yaara nda leele pe yɛn na yaan na jaa ti ni fuun ti ni. Ɛɛn fɔ, ŋa kaa Yɛnŋɛlɛ li nandanwa kala li piin, wo yaa koro yinwege na fɔ sanga pyew.


\par }{\SH Kirisi wi winfɔ we
\par }
{\PP \VS{18}Na piile, dunruya kɔyɛgɛ ki yɔngɔ. Yège logo ma yo Kirisi wi winfɔ wi daga mbe pan. Ma si yala, Kirisi wi winfɛnnɛ pe lɛgɛrɛ pan yiŋgɔ, pa wège jɛn yɛɛn ma yo dunruya kɔyɛgɛ kì yɔngɔ.

\VS{19}Ki leele pe sila pye we woolo kaselege na, ko kì ti pè laga we na ma kari. Ndɛɛ pàa pye we woolo, pe jɛn na koro laga we ni. Ɛɛn fɔ, pè laga we na ma kari, a kì ta ma filige fɔ pe ni wa kpɛ sila pye we woo.


\par }{\PP \VS{20}Yoro wo na, yè Yinnɛkpoyi na Kirisi wi tirige ye na li ta. Kì pye ma, ye ni fuun yè kaselege ki jɛn.

\VS{21}Ki sɛwɛ ŋa mì torogo ye kan yɛɛn, ki woro mbe yo yee kaselege ki jɛn, ɛɛn fɔ, katugu ye yɛn maga jɛn. Ye si yɛn maga jɛn fun ma yo yagbolo kpɛ se ya yiri wa kaselege ki ni.


\par }{\PP \VS{22}Ambɔ wi yɛn yagboyoo wo? Wo wi yɛn lere ŋa wi ma yo Zhezu wo ma wi yɛn
Kirisi we. Ko lerefɔ wo wi yɛn Kirisi wi winfɔ we, wi ma je Yɛnŋɛlɛ na li yɛn To lo naa li Pinambyɔ pe na.

\VS{23}Ki kala na, ŋa ka je Pinambyɔ wi na, wi ma je Tofɔ wi na fun. Ŋa ka yɛnlɛ Pinambyɔ wi na, Tofɔ wi ma pye wi ni.


\par }{\PP \VS{24}Ki kala na, sɛnrɛ nda yè logo maga lɛ wa ki lɛsaga ki na, yeri yaga ti koro wa ye nawa. Nda yàa logo maga lɛ wa ki lɛsaga ki na, na tiga koro wa ye nawa, pa yoro fun ye yaa koro mbe mara Pinambyɔ wo naa wi To pe na.

\VS{25}Kirisi wì
yɔn fɔlɔ li kɔn mbe yaraga ŋga kan we yeri, ko ki yɛn yinwege mbakɔgɔ ye.


\par }{\PP \VS{26}Mbele pe yɛn naga jaa mbe ye fanla mbe ye puŋgo, mi yɛn naga sɛwɛ ŋa wi yɔnlɔgi mboo torogo ye kan pe kala na.

\VS{27}Yoro wo na, yè Yinnɛkpoyi li ta Kirisi wi yeri. Paa wi Yinnɛkpoyi lì kaa pye ye ni, yee jori lere wa kala wila ye nari, katugu Yinnɛkpoyi li yɛn na ye nari kagala ke ni fuun ke ni, li nagawa sɛnrɛ ti si yɛn kaselege, yagbolo ma. Ki kala na, ye Yinnɛkpoyi li nagawa sɛnrɛ ti yigi ye koro ye pye nuŋgba Kirisi wi ni.


\par }{\PP \VS{28}Ki kala na, na piile, ye koro Kirisi wi ni, jaŋgo na wiga kaa yɛɛ naga sanga ŋa ni, we kotogo ta, waga ka fɛrɛ shɔ wa wi yɛgɛ sɔgɔwɔ wi panmbilige.

\VS{29}Yège jɛn ma yo Kirisi wi yɛn ma sin, ki kala na, ye daga mbege jɛn fɔ lere o lere wi maa kasinŋge ki piin, wo yɛn Yɛnŋɛlɛ pyɔ.




\par }\Chap{3}{\SH Yɛnŋɛlɛ li piile pe kala
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yege wele paa yɛgɛ ŋga na we yɛn ma we To Yɛnŋɛlɛ li ndanla we, li ndanlawa pì gbɔgɔ jɛŋgɛ, fɔ a paa we yinri Yɛnŋɛlɛ piile. Pa we si yɛn ma kaselege. Ko kì ti
dunruya woolo pee we jɛn, katugu pee Yɛnŋɛlɛ li jɛn.

\VS{2}Na wɛnnɛ, yiŋgɔ we yɛn Yɛnŋɛlɛ li piile, ɛɛn fɔ, we yaa ka pye yɛgɛ ŋga na, ko fa naga mbe filige gbɛn. Wège jɛn ma yo na
Kirisi wiga kaa yɛɛ naga, we yaa ka pye paa wi yɛn, katugu we yaa kaa yan paa yɛgɛ ŋga na wi yɛn we.

\VS{3}Ko jigi wo yɛn lere ŋa fuun yeri, a wùu taga Kirisi wi na, wi maa yɛɛ pye
kpoyi paa yɛgɛ ŋga na Zhezu Kirisi wi yɛn kpoyi we.


\par }{\PP \VS{4}Lere ŋa fuun wi maa kapege ki piin, wi maa Yɛnŋɛlɛ li
lasiri wi jogo. Kapege ko ki si yɛn Yɛnŋɛlɛ li lasiri wi jɔgɔwɔ we.

\VS{5}Ye si yɛn maga jɛn ma yo Kirisi wì pan maa yɛɛ naga mbe leele pe kapere ti laga pe na, kapege kpɛ woro wo na.

\VS{6}Ki kala na, lere ŋa fuun ka koro mbe mara wi na, wo na la kapege piin fyew. Ɛɛn fɔ, lere ŋa fuun wi koro na kapege ki piin, wo fa Zhezu wi yan, wi fa suu jɛn.


\par }{\PP \VS{7}Na piile, yaga ka ti lere wa mbe ye fanla wi ye puŋgo. Ŋa wi ma koro na kasinŋge ki piin, wo yɛn ma sin paa yɛgɛ ŋga na Zhezu Kirisi wi yɛn ma sin we.

\VS{8}Ŋa wi ma koro na kapege ki piin, wo yɛn Sɔtanla woo, katugu Sɔtanla wila kapege ki piin maga lɛ wa fafafa. Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ wì pan maa yɛɛ naga, jaŋgo mbe Sɔtanla wi kapyere ti jɔgɔ.


\par }{\PP \VS{9}Lere ŋa fuun wi yɛn Yɛnŋɛlɛ li pyɔ, wo na koro mbaa kapege ki piin, katugu Yɛnŋɛlɛ li maa yinwege ŋga kaan ki yawa pi yɛn wi ni. Paa Yɛnŋɛlɛ li yɛn wi To, ki kala na, wi se ya koro mbaa kapege ki piin.

\VS{10}Yɛnŋɛlɛ li piile poro naa Sɔtanla wi piile pe ni, pe ma pe jɛn ma pe wɔ pe yɛɛ ni yɛgɛ ŋga na ki ŋga: Lere ŋa fuun wi woro na kasinŋge piin, nakoma ŋa wi sefɔ wi suu ndanla, wo woro Yɛnŋɛlɛ pyɔ.


\par }{\SH Yaa ye yɛɛ ndaan
\par }
{\PP \VS{11}Sɛnrɛ nda yè logo maga lɛ wa ki lɛsaga ki na, tori nda yɛɛn fɔ: We we yɛɛ ndanla.

\VS{12}Waga ka pye paa Kayɛn yɛn, wìla pye Sɔtanla wo woo, a wùu jɔnlɔ lenaŋa wi gbo. Kìla cɛn mɛlɛ, a wì suu gbo? Katugu Kayɛn wi kapyere tìla pye ma tijanga, ma si yala, wi jɔnlɔ wo kapyere to la pye ma sin.


\par }{\PP \VS{13}Sefɛnnɛ, na dunruya woolo paga ye panra, ko ka ka ye pari.

\VS{14}Wège jɛn ma yo wè wɔ wa kunwɔ pi ni ma yinwege ta, we yɛn maga jɛn, katugu sefɛnnɛ pe yɛn ma we ndanla. Lere ŋa wi sefɔ wi suu ndanla, wo koro wa kunwɔ pi ni bere.

\VS{15}Lere ŋa fuun wi maa lewee yɛnlɛ wi panra, wo yɛn legbolere. Ye si yɛn maga jɛn ma yo yinwege mbakɔgɔ ki woro legbolere wa kpɛ ni.

\VS{16}We yɛn ma ndanlawa pi kɔrɔ wi jɛn yɛgɛ ŋga na, ki ŋga fɔ: Kirisi wùu yinwege ki kan kunwɔ pi yeri we kala na. Woro fun we daga mbe we yɛɛ kan kunwɔ pi yeri we sefɛnnɛ pe kala na.

\VS{17}Na lere wa ka dunruya ŋa wi yarijɛndɛ ti ta, mbe suu lewee yɛnlɛ wa yan wi jori, na wi yinriwɛ suu ta, pa Yɛnŋɛlɛ li yaa pye mboo ndanla mɛlɛ?

\VS{18}Na piile, leele pee daga mbe we ndanla sɛnyoro to naa yɔn sɛntanra to cɛ ni. Ki daga ki pye ndanlawa kaselege woo, pila pi yɛɛ nari wa we kapyere ti ni.


\par }{\SH Jigi ŋa wè ta Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na
\par }
{\PP \VS{19}Pa we yaa ki jɛn yɛɛn mbe yo we yɛn kaselege fɛnnɛ, we jatere wi mbe ya cɛn we na Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na.

\VS{20}Na we jatere wi kaa we jɛrɛgi, Yɛnŋɛlɛ lì gbɔgɔ ma wɛ we jatere wi na, ma kala li ni fuun li jɛn.

\VS{21}Na wɛnnɛ, na we jatere wi woro na we jɛrɛgi, we ma kotogo ta Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na.

\VS{22}Na waga yaraga o yaraga yɛnri li yeri, we yaa ki ta li yeri, katugu wòo ŋgasegele ke yigi na tanri ke na, naa nandanwa kagala ke piin.

\VS{23}Wi ŋgasele loli na fɔ we taga li Pinambyɔ Zhezu Kirisi wi mɛgɛ ki na, we we yɛɛ ndanla paa yɛgɛ ŋga na Kirisi wìgi yo we kan ma yo waa ki piin we.

\VS{24}Lere ŋa ka Yɛnŋɛlɛ li ŋgasegele ke yigi mbaa tanri ke na, wo yɛn Yɛnŋɛlɛ li ni, a Yɛnŋɛlɛ fun li yɛn wi ni. We yɛn maga jɛn Yinnɛkpoyi na lì kan we yeri lo fanŋga na.




\par }\Chap{4}{\SH Yɛnŋɛlɛ li Yinnɛkpoyi \newline  lo naa Kirisi wi winfɔ wi yinnɛ le
\par }
{\PP \VerseOne{1}Na wɛnnɛ, mbele fuun pe yɛn na pe yɛɛ piin ma yo Yinnɛkpoyi li yɛn pe ni, yaga ka taga pe ni fuun na. Ɛɛn fɔ, ye pe wa ye wele yege jɛn, na kaa pye yinnɛ na li yɛn pe ni lì yiri Yɛnŋɛlɛ yeri. Mì ko yo ma, katugu
Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ yagboyoolo pe lɛgɛrɛ pan laga dunruya wi ni.

\VS{2}Ŋga ki yaa ti ye sigi jɛn ye yo fɔ Yɛnŋɛlɛ li Yinnɛ loli, koyi ŋga yɛɛn fɔ: Lere ŋa fuun kaga yo mbe yo kaselege Zhezu Kirisi wì pan ma sɛnwee wire lɛ, Yinnɛkpoyi na lì yiri wa Yɛnŋɛlɛ li ni, li yɛn wi ni.

\VS{3}Ɛɛn fɔ, Lere ŋa fuun ka je mbe yo Zhezu wii pan mbe sɛnwee wire lɛ, Yinnɛkpoyi na lì yiri wa Yɛnŋɛlɛ li ni, li woro wi ni. Yinnɛ na li yɛn wi ni,
Kirisi wi winfɔ wi yinnɛ loli. Yàa ki logo ma yo wi daga mbe pan. Yiŋgɔ wì pan makɔ laga dunruya wi ni.


\par }{\PP \VS{4}Ɛɛn fɔ, yoro wo na, na piile, ye yɛn Yɛnŋɛlɛ li woolo. Yè fanŋga ta Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ yagboyoolo pe na; katugu Yinnɛkpoyi na li yɛn ye ni, li yɛn yawa ni ma wɛ yinnɛ na li yɛn mbele pe yɛn
dunruya woolo pe ni li na.

\VS{5}Poro wo na, pe yɛn dunruya wi woolo, ki kala na, kagala ŋgele ke yɛn ma dunruya woolo pe ndanla, koro pe maa yuun, a dunruya woolo paa nuru pe yeri.

\VS{6}Woro wo na, we yɛn Yɛnŋɛlɛ li woolo. Lere ŋa wì Yɛnŋɛlɛ li jɛn, wi maa nuru we yeri. Lere ŋa wi woro Yɛnŋɛlɛ li woo, wo na la nuru we yeri. Pa we mbe ya kaselege Yinnɛ li jɛn mbeli wɔ yinnɛ na li maa leele punŋgu li ni yɛɛn.


\par }{\SH Yɛnŋɛlɛ li yɛn ndanlawa
\par }
{\PP \VS{7}Na wɛnnɛ, ye ti we we yɛɛ ndanla, katugu ndanlawa pì yiri Yɛnŋɛlɛ lo yeri. Lere ŋa fuun leele yɛn maa ndanla, wo yɛn Yɛnŋɛlɛ li pyɔ, wi yɛn ma Yɛnŋɛlɛ li jɛn.

\VS{8}Lere ŋa leele woro maa ndanla, wii Yɛnŋɛlɛ li jɛn, katugu Yɛnŋɛlɛ li yɛn ndanlawa.

\VS{9}Yɛnŋɛlɛ lìli ndanlawa pi naga we na yɛgɛ ŋga na ki ŋga: Lìli Pinambyɔ nuŋgba pe wi tun laga dunruya wi ni, jaŋgo we yinwege ta wi fanŋga na.

\VS{10}Ŋga ki yɛn ndanlawa we, ki ŋga: Kii cɛn ndɛɛ Yɛnŋɛlɛ lo li woro ndanla, ɛɛn fɔ, woro we lo ndanla, a lì sili Pinambyɔ wi tun, jaŋgo wi pan wi pye we kapere ti fɔgɔ tɔnsaraga.


\par }{\PP \VS{11}Na wɛnnɛ, na kì kaa pye we Yɛnŋɛlɛ li ndanla ma, ki kala na, woro fun ki daga we we yɛɛ ndanla.

\VS{12}Lere kpɛ fa Yɛnŋɛlɛ li yan yɛnlɛ ni fyew. Na waga we yɛɛ ndanla, pa Yɛnŋɛlɛ li yaa koro we ni. Li ndanlawa mba pi yɛn we ni, pi yaa pi yɛɛ yɔn fili.


\par }{\PP \VS{13}Naa Yɛnŋɛlɛ lìli Yinnɛkpoyi li kan we yeri, ko kì ti wège jɛn ma yo we yɛn Yɛnŋɛlɛ li ni, a Yɛnŋɛlɛ fun li yɛn we ni.

\VS{14}Woro jate wège yan, we nɛɛ ki yuun ma yo Yɛnŋɛlɛ na li yɛn To lìli Pinambyɔ wi tun wi pan wi pye dunruya woolo pe Shɔfɔ.

\VS{15}Na lere ŋa kaga yo mbege filige mbe yo Zhezu wi yɛn Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ, Yɛnŋɛlɛ li yɛn wi ni, a wo fun wi yɛn Yɛnŋɛlɛ li ni.

\VS{16}Woro wo na, we Yɛnŋɛlɛ li ndanla yɛgɛ ŋga na, wège jɛn ma taga ki na. Yɛnŋɛlɛ li yɛn ndanlawa. Lere ŋa leele yɛn maa ndanla, wi yɛn Yɛnŋɛlɛ li ni, a Yɛnŋɛlɛ fun li yɛn wi ni.


\par }{\PP \VS{17}Pa ndanlawa pì pi yɛɛ yɔn fili wa we ni yɛɛn, jaŋgo we kotogo ta kiti kɔnpilige, katugu we tangalɔmɔ laga ki dunruya ŋa wi ni, pi yɛn ma yiri Zhezu Kirisi wi woo pi kɔrɔgɔ.

\VS{18}Ndanlawa pila lere kan wila fyɛ. Ndanlawa mba pì yɔn fili, pi ma lere fyɛrɛ kɔ wi na. Ɛɛn fɔ, fyɛrɛ ti maa paan jɔlɔgɔ ni. Ŋa wi maa fyɛ wi ndanlawa pila pi yɛɛ yɔn fili.


\par }{\PP \VS{19}Woro wo na, leele pe yɛn ma we ndanla, katugu woro we keli ma Yɛnŋɛlɛ li ndanla gbɛn.

\VS{20}Na lere wa ka yo Yɛnŋɛlɛ li yɛn maa ndanla mbe sigi ta wùu lewee yɛnlɛ wi panra, wi yɛn yagboyoo; katugu lere ŋa wi lewee yɛnlɛ ŋa wila yaan wi woro maa ndanla, Yɛnŋɛlɛ na wi woro na yaan li mbe ya mboo ndanla mɛlɛ?

\VS{21}Ŋgasele na Kirisi wì kan we yeri loli na fɔ: Yɛnŋɛlɛ li yɛn ma lere ŋa ndanla, ki daga wi lewee yɛnlɛ wuu ndanla fun.




\par }\Chap{5}{\SH Wè fanŋga ta dunruya wi na
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lere ŋa fuun ka taga ki na mbe yo Zhezu wi yɛn
Kirisi, wo yɛn Yɛnŋɛlɛ li pyɔ. Tofɔ wi yɛn ma lere ŋa fuun ndanla, wi piile pe maa ndanla fun.

\VS{2}Pa wège jɛn yɛɛn ma yo Yɛnŋɛlɛ li piile pe yɛn ma we ndanla: Na Yɛnŋɛlɛ li ka we ndanla waa tanri li ŋgasegele ke na we.

\VS{3}Yɛnŋɛlɛ li we ndanla, ko ki yɛn fɔ we yɛn na tanri li ŋgasegele ke na. Li ŋgasegele ke si woro ma ŋgban we yeri mbe toro,

\VS{4}katugu Yɛnŋɛlɛ pyɔ pyew wi ma fanŋga ta dunruya wi na. Fanŋga ŋga wè ta dunruya wi na, ko ki yɛn we tagawa we.

\VS{5}Ambɔ wi mbe ya fanŋga ta dunruya wi na? Ndɛɛ ŋa wì taga ki na ma yo Zhezu wi yɛn Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ wo cɛ.


\par }{\SH Sɛrɛya ŋa Yɛnŋɛlɛ lì yo \newline  Zhezu Kirisi wi kanŋgɔlɔ
\par }
{\PP \VS{6}Ŋa wì pan tɔnmɔ\FTNT{†}{{\FR 5:6 }{\FR{5.6:
}}{\FT{Laga ki vɛrise ŋa wi ni, tɔnmɔ pi yɛn na para batɛmu ŋa Zhezu wìla pye wo sɛnrɛ na, a kasanwa pila para wi kunwɔ po sɛnrɛ na. Ko ki naga ma yo pa Zhezu wi tunŋgo kìla lɛ wa wi batɛmu pyege ki na ma saa kɔ wa wi kunwɔ pi na. Yinnɛkpoyi li yɛn naga sɛrɛya wi yuun ma yo Zhezu wi yɛn Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ kologo shyɛn ni: Ki koŋgbanŋga Yinnɛkpoyi làa tigi Zhezu wi na wa wi batɛmu pyesaga (}}{\XT{Zhan 1.32-34}}{\FT{), ki shyɛn wogo li yɛn naga yuun naga finligi bere wa tagafɛnnɛ pe nawa pitunmbolo pe sɛrɛya wi fanŋga na, ma yo Zhezu wi batɛmu wo naa wi kunwɔ pi ni pi yɛn naga nari ma yo wi yɛn Kirisi, Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ (2.27;
}}{\XT{1 Korɛn 12.3}}{\FT{).}}} naa kasanwa pi fanŋga na, wo wi yɛn Zhezu Kirisi we. Wii pan tɔnmɔ po nuŋgba fanŋga na, ɛɛn fɔ, wì pan tɔnmɔ po naa kasanwa po fanŋga na. Yinnɛkpoyi lo li yɛn naga sɛrɛya wi yuun ma yo ki yɛn kaselege, katugu Yinnɛkpoyi li yɛn kaselege fɔ.

\VS{7}Kì pye ma, sɛrɛfɛnnɛ taanri pe yɛn wa.

\VS{8}Yinnɛkpoyi lo naa tɔnmɔ pi ni, naa kasanwa pi ni, pe taanri pe sɛrɛya wì fili nuŋgba naga yuun ma yo Zhezu wi yɛn Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ.

\VS{9}We ma yɛnlɛ leele sɛrɛya wo na, ma si yala, Yɛnŋɛlɛ li sɛrɛya wì gbɔgɔ ma wɛ pe woo wi na. Ko sɛrɛya wowi ŋa Yɛnŋɛlɛ lì yo li Pinambyɔ wi kanŋgɔlɔ.

\VS{10}Ŋa ka taga Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ wi na, ki sɛrɛya wi ma pye wa wi nawa. Ɛɛn fɔ, lere ŋa wii taga Yɛnŋɛlɛ li na, wi ma Yɛnŋɛlɛ li pye yagboyoo, katugu wii taga sɛrɛya ŋa Yɛnŋɛlɛ lì yo li Pinambyɔ wi kanŋgɔlɔ wi na.

\VS{11}Ki sɛrɛya wowi ŋa fɔ: Yɛnŋɛlɛ lì yinwege mbakɔgɔ ki kan we yeri, ki yinwege ki yɛn na taa li Pinambyɔ wo ni.

\VS{12}Ŋa ka yɛnlɛ Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ wi na, yinwege ki yɛn wi ni. Ŋa si yɛnlɛ li Pinambyɔ wi na, yinwege ki woro wi ni fyew.


\par }{\SH Yinwege mbakɔgɔ sɛnrɛ
\par }
{\PP \VS{13}Yoro mbele yè taga Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ wi mɛgɛ ki na, mi yɛn naga kagala ŋgele ke yɔnlɔgi mbe ke torogo ye kan, jaŋgo yege jɛn ye yo yè yinwege mbakɔgɔ ki ta.

\VS{14}Kotogo ŋga wè ta Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na koyi ŋga, fɔ na waga yaraga ka yɛnri li yeri mbe yala li nandanwa kala li ni, li maa nuru we yeri.

\VS{15}Na we kaga jɛn mbe yo waga yaraga ŋga fuun yɛnri li yeri li maa nuru we yeri, pa we yaa ki jɛn mbe yo yaraga ŋga wè yɛnri li yeri wège ta makɔ.


\par }{\PP \VS{16}Kapege ŋga kila lere le wa kunwɔ\FTNT{†}{{\FR 5:16 }{\FR{5.16:
{\QT{Kunwɔ}} mba sɛnrɛ tila yuun po pi yɛn kunwɔ mbakɔɔ we, ko kɔrɔ wo yɛn mbe laga Yɛnŋɛlɛ li na fɔ sanga pyew.}}} pi ni, na lere wa ka wi sefɔ wa yan wila ka piin, wi Yɛnŋɛlɛ li yɛnri ki fɔ wi kan, pa Yɛnŋɛlɛ li yaa yinwege ki kan wi yeri. Mbele pe kapere ti woro na pe nii wa kunwɔ pi ni, ki wogo ŋga ki mbe ya pye poro kan cɛ. Ɛɛn fɔ, kapege ka yɛn wa, ŋga ki ma lere le wa kunwɔ pi ni, mi sho fɔ yaa yɛnri ko kapege cɛnlɛ ko kala na.

\VS{17}Kambasinŋge pyew ki yɛn kapege, ɛɛn fɔ, kapere ta yɛn wa to na lere le wa kunwɔ pi ni.


\par }{\PP \VS{18}Wège jɛn ma yo lere ŋa fuun wi yɛn Yɛnŋɛlɛ li pyɔ wo wa na koro mbaa kapege piin, katugu Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ wi maa wele wi na, Sɔtanla wila ya mbe yaraga ka pye wi na.

\VS{19}Wège jɛn ma yo we yɛn Yɛnŋɛlɛ li woolo, fɔ
dunruya woolo pe yɛn wa Sɔtanla wi fanŋga ki nɔgɔ.


\par }{\PP \VS{20}Wège jɛn fun ma yo Yɛnŋɛlɛ li Pinambyɔ wì pan ma tijinliwɛ kan we yeri we ta we Yɛnŋɛlɛ jɛnnɛ li jɛn. We yɛn ma mara Yɛnŋɛlɛ jɛnnɛ li na li pinambyɔ Zhezu Kirisi wo fanŋga na. Wo jate wo wi yɛn Yɛnŋɛlɛ jɛnnɛ le, wo wi yɛn yinwege mbakɔgɔ ki go ye.


\par }{\PP \VS{21}Na piile, ye ye yɛɛ yingiwɛ jɛn yarisunndo ti ni!

\par }