\NormalFont\ShortTitle{ABAKUKI}

{\MTB Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ

\par }{\MT ABAKUKI

\par }{\MTB wi sɛwɛ we

\par }{\IMT Sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ

\par }{\IP Laga ki sɛwɛ ŋa wi ni, we yaa ki yan fɔ Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ Abakuki wo naa Yɛnŋɛlɛ li ni, pe yɛn na sɛnrɛ yuun na taa pe yɛɛ yeri. Jɔlɔgɔ kagala naa kambasinnde nda Abakuki wìla pye na yaan naa yɛɛ mari, tìla wi jatere wi piri wi na. A wì si kɔngɔri ti wogo na Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ. A Yawe Yɛnŋɛlɛ lì suu yɔn sogo, ma yo fɔ li yaa Babilɔni tara woolo pe yirige mbe pe wa Zhuda tara woolo pe na, mbe pe jɔlɔ. Ɛɛn fɔ, a Abakuki wì si Yawe Yɛnŋɛlɛ li pye ma yo fɔ Babilɔni tara woolo poro kapyere to tijanga naa ma wɛ Zhuda tara woolo poro woro to na. Kona, a Yɛnŋɛlɛ lì sho fɔ poro fun li yaa ka jɔlɔgɔ wa pe na.

\par }{\IP Yɛnŋɛlɛ làa ki yo maga filige Abakuki wi kan, fɔ ki mɔnɔ o mɔnɔ, li yaa kali kiti wi kɔn. Làa yariyanga naga wi na ma yo wigi sɛnrɛ ti yɔnlɔgɔ fɔ:

\par }{\IQ Katugu ki yariyanga ki kala li yaa pye wagati ŋa wì kɔn ma tɛgɛ wo ni.

\par }{\IQ Li pyewagati wì yɔngɔ tɔɔn, yagbolo ma.

\par }{\IQ Ali na li kaa mɔni, mali sige;

\par }{\IQ katugu li yaa pye mbeli yɛɛ yɔn fili jate, ki ka kaa ma kɔɔn shyɛn.

\par }{\IQ Li pyewagati wi se mɔ.

\par }{\IQ Wele, lere ŋa wi maa wi yɛɛ gbogo, wi woro ma sin wa wi kotogo na.

\par }{\IQ Ɛɛn fɔ lesinŋɛ wi yaa yinwege ta wi tagawa pi fanŋga na (2.3-4).

\par }{\IOT Sɛwɛ wi yɛn ma kɔɔnlɔ yɛgɛ ŋga na

\par }{\IO Abakuki wìla kɔngɔri Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ, a lùu yɔn sogo
{\IOR{1.1–2.6a}}

\par }{\IO Kapege pyefɛnnɛ pe yaa ka pe sara wi ta
{\IOR{2.6b-20}}

\par }{\IO Abakuki wìla Yɛnŋɛlɛ li sɔn
{\IOR{3.1-19}}



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}Kala na Yɛnŋɛlɛ làa naga li yɔn sɛnrɛ yofɔ Abakuki wi na, loli na yɛɛn.


\par }{\SH Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ wìla kɔngɔri \newline  Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ \newline  ma yo li kala la pye
\par }
{\Q \VS{2}E, Yawe Yɛnŋɛlɛ, mi yaa ma yeri sa gbɔn wagati wiwiin mala saga?

\par }{\Q Ɛɛn fɔ ma si woro na nuru na yeri.

\par }{\Q Mi yɛn na gbele naga yuun fɔ lewɛlɛwɛ kapyere tì toro,

\par }{\Q ɛɛn fɔ mɛɛ si we shɔ.


\par }{\Q \VS{3}Yiŋgi na, a mà si ti mi yɛn na kapere ti yaan?

\par }{\Q Yiŋgi na, a ma si pyeri na kambasinnde ti wele?

\par }{\Q Jɔlɔgɔ naa lewɛlɛwɛ kapyere to mi yɛn na yaan.

\par }{\Q Maara ti yɛn wa, kendige ki yɛn na woo lagapyew.


\par }{\Q \VS{4}Ki kala na,
lasiri wi woro na jate,

\par }{\Q pe woro na kasinŋge piin.

\par }{\Q Lepee wi ma tanga ta lesinŋɛ wi na.

\par }{\Q Pe ma kiti wi kɔn yagbolo na.


\par }{\SH Yɛnŋɛlɛ li yɔn sogomɔ sɛnrɛ: \newline  Babilɔni tara fɛnnɛ pe yaa pan \newline  mbe to Izirayɛli woolo pe na
\par }
{\Q \VS{5}Yawe Yɛnŋɛlɛ lì yo fɔ:

\par }{\Q Ye ye yɛngɛlɛ ke kan cɛngɛlɛ ke na ye wele jɛŋgɛ,

\par }{\Q ki yaa to ye yɔn na, mbe ye nawa wɔ;

\par }{\Q katugu mi yaa kala la pye ye sɔnlɔ ki na,

\par }{\Q na lere wa kali yɛgɛ yo ye kan, ye se taga ki na\XREF{†}{{\XO 1:5 }{\XO{1.5:
}}{\XT{Kapye 13.41}}}.


\par }{\Q \VS{6}Mi yaa Kalide tara fɛnnɛ\FTNT{†}{{\FR 1:6 }{\FR{1.6:
}}{\FT{Kalide tara fɛnnɛ poro pe maa yinri fun Babilɔni tara fɛnnɛ.}}} pe yirige mbe pe wa ye na,

\par }{\Q poro mbele paa lere yinriwɛ ta, ma pye lewɛlimbɛlɛ.

\par }{\Q Pe yɛn na tara ti yanri na toro lagapyew,

\par }{\Q na leele pe tara lara ti shoo pe yeri, to nda ti woro pe woro\XREF{†}{{\XO 1:6 }{\XO{1.6:
}}{\XT{2 Wunlu 24.2}}}.


\par }{\Q \VS{7}Pe yɛn fyɛrɛ yaraga, ma pye sunndo kɔngɔ ni.

\par }{\Q Poro jate poro pe ma pe kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ naa pe fanŋga ki tɛgɛ pe yɛ.


\par }{\Q \VS{8}Pe shɔnye pè wege ma wɛ kamɛɛlɛ na.

\par }{\Q Pè wɛli ma wɛ dabaala mbele pe maa yanri yɔnlɔkɔgɔ pe na.

\par }{\Q Pe wotoroye mbele shɔnye maa tilele pe yɛn na yeni na paan.

\par }{\Q Pe yɛn na paan, ma yiri lege.

\par }{\Q Pe yɛn na tinri na paan

\par }{\Q paa yɛgɛ ŋga na yɔn ma to yaraga na maga lɛ.


\par }{\Q \VS{9}Pe yɛn na paan pe ni fuun, mbe pan mbe tipege pye.

\par }{\Q Pe yɛgɛ sin na wele wa pe yɛɛ yɛgɛ na kee perew.

\par }{\Q Pe yɛn na mbele pè yigi kasopiile pe gbogolo lɛgɛrɛ paa taambugɔ yɛn.


\par }{\Q \VS{10}Ki leele poro pe maa tɛgɛ wunlumbolo pe na,

\par }{\Q na kundigile pe tifaga.

\par }{\Q Pe maa tɛgɛ malaga sigecara ti ni fuun ti na.

\par }{\Q Pe ma tara gbogolo lugusara, mbe lugu ti na mbe cara ti shɔ.


\par }{\Q \VS{11}Pe ma toro mbe jɔgɔwɔ pye paa tifɛliŋgbɔgɔ yɛn, mbe sila kee pe konɔ.

\par }{\Q Pe yɛɛra fanŋga ko ki yɛn pe yɛnŋɛlɛ le.


\par }{\SH Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ wìla kɔngɔri \newline  naa fɔnŋgɔ Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ, \newline  ma yo li kala la pye
\par }
{\Q \VS{12}E, Yawe Yɛnŋɛlɛ, na Yɛnŋɛlɛ, na Yɛnŋɛlɛ
kpoyi,

\par }{\Q mboro ma yɛn wa maga lɛ wa fafafa; ma se ku.

\par }{\Q Yawe Yɛnŋɛlɛ, mà Kalide tara fɛnnɛ pe tɛgɛ mbe kiti kɔn we na.

\par }{\Q Yawe Yɛnŋɛlɛ, mboro ŋa ma yɛn na walaga ŋga ki yɛn nala go singi,

\par }{\Q mà ki leele pe tɛgɛ pe jɔlɔgɔ wa we na.


\par }{\Q \VS{13}Ma yɛn
fyɔngɔ fu, ma woro na jaa mbaa kapege ki wele.

\par }{\Q Pe yɛn na leele mbele jɔlɔ, ma se yɛnlɛ mbaa ki jɔlɔgɔ ki wele.

\par }{\Q Yiŋgi na, a mà si pyeri na javafɛnnɛ pe wele?

\par }{\Q Yiŋgi na, a mà si pyeri ma lepee wi yaga wi yɛn na lere ŋa wi yɛn ma sin ma wɛ wo jate na wi jɔlɔ?


\par }{\Q \VS{14}Ma yɛn na sɛnweele pe piin paa kɔgɔje ŋgbanra ti yɛn,

\par }{\Q paa yaara nda ti maa fulolo lara na ti yɛn, to nda fɔ woro ti na we.


\par }{\Q \VS{15}Kalide tara fɛnnɛ pe yɛn na leele pe ni fuun pe yinri, paa yɛgɛ ŋga na pe ma kaa ŋgbanla yigi njegenɛ ni we.

\par }{\Q Pe ma pe tile pe mɛrɛ ti ni, mbe pe gbogolo wa ti nawa.

\par }{\Q Kona, pe mɛɛ la yɔgɔri nayinmɛ ni.


\par }{\Q \VS{16}Kona, pe mɛɛ
saara wɔ pe mɛrɛ ti yeri,

\par }{\Q mbe
wusuna nuwɔ taan sogo pe ŋgbanra yigimɛrɛ ti mɛgɛ ni,

\par }{\Q katugu to fanŋga na pe ma ŋgbanra nda yanlaga ni ti lɛgɛrɛ yigi,

\par }{\Q pe yaakara ti ma pye tanra.


\par }{\Q \VS{17}Naga yɛn ma, pa pe yaa koro mbaa yaara yinri suyi pe mɛrɛ ti ni yɛɛn le?

\par }{\Q Naga yɛn ma, pa pe yaa koro mbaa cɛngɛlɛ sanŋgala ke tɔnri yɛɛn, pe se ke yinriwɛ ta le?




\par }\PoetryChap{2}{\Q \VerseOne{1}Mi wo na, mi yaa koro wa na kɔrɔsiri pyesaga ki ni, mbaa kɔrɔsiri piin.

\par }{\Q Mi yaa yere wa malaga sigembogo ki na, mbaa kɔrɔsiri piin.

\par }{\Q Mi yaa nuŋgbolo jan mbege jɛn sɛnrɛ nda Yɛnŋɛlɛ laa jaa mbe yo na kan,

\par }{\Q mbege jɛn li yaa na yɔn sogo yɛgɛ ŋga na na yuŋgbɔgɔrɔ sɛnrɛ ti na.


\par }{\SH Yɛnŋɛlɛ làa li yɔn sɛnrɛ yofɔ \newline  wi yɔn sogo: Lesinŋɛ wo \newline  naa leele jɔlɔfɔ wi ni pe kala
\par }
{\Q \VS{2}Yawe Yɛnŋɛlɛ làa na yɔn sogo ma yo fɔ:

\par }{\Q «Yariyanga ŋga mì naga ma na, ki sɛnrɛ ti yɔnlɔgɔ,

\par }{\Q ti keregi keregi sinndɛɛrɛ papara papara na,

\par }{\Q jaŋgo pe ya paa ti kara jɛŋgɛ.


\par }{\Q \VS{3}Katugu ki yariyanga ki kala li yaa pye wagati ŋa wì kɔn ma tɛgɛ wo ni.

\par }{\Q Li pyewagati wì yɔngɔ tɔɔn, yagbolo ma.

\par }{\Q Ali na li kaa mɔni, mali sige;

\par }{\Q katugu li yaa pye mbeli yɛɛ yɔn fili jate, ki ka kaa ma kɔɔn shyɛn.

\par }{\Q Li pyewagati wi se mɔ\XREF{†}{{\XO 2:3 }{\XO{2.3:
}}{\XT{Ebu 10.37}}}.»


\par }{\Q \VS{4}Wele, lere ŋa wi maa wi yɛɛ gbogo, wi woro ma sin wa wi kotogo na.

\par }{\Q Ɛɛn fɔ lesinŋɛ wi yaa ka yinwege ta wi tagawa pi fanŋga na\XREF{†}{{\XO 2:4 }{\XO{2.4:
}}{\XT{Ɔrɔmu 1.17; Gala 3.11; Ebu 10.38}}}.


\par }{\Q \VS{5}Kaselege ko na, penjagbɔrɔ tawa\FTNT{†}{{\FR 2:5 }{\FR{2.5:
}}{\FT{Ŋga kì yo fɔ:
{\QT{Penjagbɔrɔ tawa,}} Eburuye sɛnrɛ ti ni, ki yɛn ma yɔnlɔgɔ ma yo fɔ «duvɛn.»}}} pi ma sɛnwee wi fanla maa puŋgo.

\par }{\Q Yɛɛ gbɔgɔwɔ fɔ wila cɛn yɛw.

\par }{\Q Wi ma pye suro kala ni paa
kuulo tara ti yɛn;

\par }{\Q wi yɛn paa kunwɔ pi yɛn, wila tin fyew.

\par }{\Q Wi ma cɛngɛlɛ ke ni fuun ke tile mbe pan ke ni wi yɛɛ kɔrɔgɔ,

\par }{\Q mbe leele pe ni fuun pe gbogolo wi yɛɛ tanla mbe cɛn pe go na.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Wì ya cɛngɛlɛ ŋgele ni, ke ni fuun ke yaa kaa yomiyɛlɛ waa wi na,

\par }{\Q mbaa wi tifaga mbaa ki la koo wi na.

\par }{\Q Pe yaa kaa yuun fɔ:

\par }{\Q «Lere ŋa wi maa leele pe kɛɛ yaara ti koli, na yarijɛndɛ lɛgɛrɛ gbogolo wi yɛɛ kan,

\par }{\Q jɔlɔgɔ yɛn ki fɔ wi wogo.

\par }{\Q Leele pe yaara nda wi yɛn na koli na fɔgɔ ki gbogo wi yɛɛ go na na kee,

\par }{\Q wi yaa ki wogo ki pye sa gbɔn fɔ wagati wiwiin?»


\par }{\Q \VS{7}Mbele pe fɔrɔ yɛn ma na, pe yaa ka yiri ma kɔrɔgɔ mbɔɔn fo.

\par }{\Q Mbele mà jɔlɔ, pe yaa ka yɛn mbe yiri ma kɔrɔgɔ mbɔɔn yangara.

\par }{\Q Pe yaa kɔɔn yaara ti koli.


\par }{\Q \VS{8}Mà cɛngɛlɛ lɛgɛrɛ yaara koli ke yeri,

\par }{\Q ki kala na, cɛngɛlɛ ke woolo mbele pè koro go na, pe yaa kɔɔn yaara ti koli fun.

\par }{\Q Ki kagala ke yaa pye ma na, katugu mà leele gbo,

\par }{\Q mà lewɛlɛwɛ kapyere pye laga tara ti ni, naa ca konaa ca woolo pe na.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Lere ŋa wi maa nambara piin na tɔnli taa,

\par }{\Q na wi go woolo pe yɔngɔ,

\par }{\Q jɔlɔgɔ yɛn ki fɔ wi wogo!

\par }{\Q Wi maa ki jaa mboo cɛnsaga ki tɛgɛ wa naayeri paa sere yɛn,

\par }{\Q jaŋgo mbe shɔ jɔlɔgɔ ki kɛɛ.


\par }{\Q \VS{10}Mà fɛrɛ wa ma go woolo pe na.

\par }{\Q Cɛngɛlɛ lɛgɛrɛ ŋgele mà gbo ke kala na,

\par }{\Q tipege mà pye ma yɛɛ na.


\par }{\Q \VS{11}Katugu ca ki mbogo sinndɛɛrɛ ti yaa kaa gbele, mbaa ye nii kɛɛ,

\par }{\Q yinrɛ ti tiyapaara tila ki shoo fun ti yɔn na.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Lere ŋa wi ma leele gbo mboo ca ki kan legbogo ki fanŋga na,

\par }{\Q lere ŋa wi maa ca ki tɛgɛ kambasinnde pyege ki fanŋga na,

\par }{\Q jɔlɔgɔ yɛn ki fɔ wi wogo.


\par }{\Q \VS{13}Ki kala na, leele pe yɛn na tunŋgo ŋga piin, kasɔn yaa ki sogo,

\par }{\Q cɛngɛlɛ ke yɛn na ke yɛɛ tege jaga.

\par }{\Q Ko ki ni fuun ŋga ko yɛn na yinrigi Yawe Yɛnŋɛlɛ na yawa pi ni fuun fɔ lo yeri.


\par }{\Q \VS{14}Katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔwɔ pi yaa ka jɛn laga tara ti lagapyew ki ni,

\par }{\Q paa yɛgɛ ŋga na tɔnmɔ pi yɛn ma kɔgɔje wi yin we.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Lere ŋa wi ma sinmɛ kan wi lewee yɛnlɛ wi yeri wuu wɔ,

\par }{\Q jɔlɔgɔ yɛn ki fɔ wi wogo!

\par }{\Q Mboro ŋa ma ma sinmɛ wɛlɛwɛ mba pi yɛn paa shɔnrɔ yɛn pi kanŋga ma lewee yɛnlɛ wi kan wuu wɔ,

\par }{\Q mbe ti wila sinndire piin,

\par }{\Q jaŋgo mbe ta mboo fɛrɛ ti yan,

\par }{\Q jɔlɔgɔ yɛn ma wogo!


\par }{\Q \VS{16}Mboro fun fɛrɛ ti yaa ma yigi fɔ jɛŋgɛ, ma se gbɔgɔwɔ ta.

\par }{\Q Koni, mboro ma yaa wɔ mbe tin mbɔɔn witiwaga ki yirige funwa na.

\par }{\Q Naŋgbanwa wɔjɛnnɛ na li yɛn wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li kalige ki ni, li yaa ma ŋgbanga mali li wɔ.

\par }{\Q Kona, ma gbɔgɔwɔ pi yaa kanŋga mbe pye fɛrɛ.


\par }{\Q \VS{17}Katugu jɔgɔwɔ mba mà pye wa Liban tara,

\par }{\Q ki fɔgɔ ki yaa tɔn ma na.

\par }{\Q Mà woŋgaala gbo;

\par }{\Q koni, woŋgaala pe yaa fyɛrɛ gbɔrɔ wa ma na.

\par }{\Q Ko yaa pye ma, katugu mà leele gbo,

\par }{\Q mà lewɛlɛwɛ kapyere pye wa tara ti ni, naa ca konaa ca woolo pe na.


\par }{\Q \VS{18}Yaraga yanlɛgɛ ŋga kapyɔ jɛnfɔ wi ma tɛ yarisunŋgo, ki mbe ya yiŋgi yɔn?

\par }{\Q Nakoma yarisunndo nda pe ma tugurɔn yan mberi gbegele, to nda ti maa leele pe nari yagbogolo ni, ti mbe ya yiŋgi yɔn?

\par }{\Q Kapyɔ jɛnfɔ ŋa wi ma ki yarisunndo nda ti se ya para ti gbegele,

\par }{\Q wi mbe ya mboo jigi wi taga ti na mɛlɛ?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Lere ŋa wi ma tige ŋga pè tɛ yarisunŋgo ki pye fɔ: «Yiri,»

\par }{\Q lere ŋa wi ma sinndɛlɛgɛ ŋga pè tɛ yarisunŋgo ki pye fɔ: «Yɛn ma yiri,»

\par }{\Q jɔlɔgɔ yɛn ki fɔ wi wogo!

\par }{\Q Yarisunŋgo ki mbe ya yiŋgi nagawa kan lere yeri?

\par }{\Q Ye wele, pe ma tɛ naa warifuwe wo ki na mbege tɔn,

\par }{\Q ɛɛn fɔ yinwege woro ki ni.


\par }{\Q \VS{20}Yawe Yɛnŋɛlɛ lo na, li yɛn wa li
shɛrigo gbɔgɔkpoyi ki ni.

\par }{\Q Tara na yaara ti ni fuun ti daga mbe pyeri li yɛgɛ sɔgɔwɔ!




\par }\Chap{3}{\SH Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ \newline  wìla Yɛnŋɛlɛ li yɛnri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ Abakuki wìla yɛnrɛwɛ mba yɛnri ma yuŋgbɔgɔrɔ sɛnrɛ nda yo, tori nda yɛɛn.


\par }{\Q \VS{2}E, Yawe Yɛnŋɛlɛ, mɔ̀ɔ kala li sɛnrɛ logo.

\par }{\Q Ma kapyege ki fyɛrɛ leŋge na ni, Yawe Yɛnŋɛlɛ.

\par }{\Q Ma kapyegele ke pye ma ke yɔn fili naa, we nala sɔnlɔ ŋga ki na.

\par }{\Q Ki yaga pe ke jɛn we nala sɔnlɔ ŋga ki na.

\par }{\Q Ɛɛn fɔ wa ma naŋgbanwa gbɔɔ pi ni we ni, ma nawa to, ma we yinriwɛ ta.


\par }{\Q \VS{3}Yɛnŋɛlɛ li yaa yiri wa Tema tara mbe pan,

\par }{\Q Yɛnŋɛlɛ na
kpoyi li yaa yiri wa Paran\FTNT{†}{{\FR 3:3 }{\FR{3.3:
}}{\FT{Tema tara tìla pye Edɔmu tara ti kinda wo wa, ŋa wìla pye wa Zhuda tara ti yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri. Paran yanwira ti yɛn wa gbinri wi ni, wa Izirayɛli tara ti yɔnlɔparawa kalige kɛɛ yeri.
}}{\XT{Dete 33.2; Kiti 5.4-5; Yuuro 68.7-8}}{\FT{.}}} tara yanwira ti na mbe pan.
\par }{\QS Wɔnmatigiwɛn laga\par }

{\Q Li gbɔgɔwɔ yanwa pì naayeri wi yin.

\par }{\Q Pe yɛn nali sɔnni tara ti lagapyew.


\par }{\Q \VS{4}Li yɛn na paan na yɛngɛlɛ paa yanwa yɛn.

\par }{\Q Yanwa pi yɛn na janri na yinrigi wa li kɛɛ.

\par }{\Q Pa li fanŋga ki yɛn ma lara wa.


\par }{\Q \VS{5}Tifɛlɛgɛ yama pi yɛn na tuun tara ti na wa li yɛgɛ,

\par }{\Q yambewe pi yɛn na tuun tara ti na wa li puŋgo na.


\par }{\Q \VS{6}Na li ka yere, tara ti ma yɛgɛ.

\par }{\Q Na li ka welewele, cɛngɛlɛ ke ma fyɛ na seri.

\par }{\Q Yanwira nda ti yɛn wa, maga lɛ wa fafafa, ti ma jɛɛnri.

\par }{\Q Tinndiye mbele pe yɛn wa, maga lɛ wa wagati titɔnlɔwɔ ni, pe ma toori,

\par }{\Q poro mbele pàa pye faa li konɔ le.


\par }{\Q \VS{7}Mì Kushan tara
paara yinrɛ woolo pe yan paa jɔlɔ;

\par }{\Q Madiyan tara paara yinrɛ woolo pe yɛn na seri fyɛrɛ ti kala na.


\par }{\Q \VS{8}E, Yawe Yɛnŋɛlɛ, naa mà lugu ma shɔnye pe na na paan,

\par }{\Q naa màa pye na paan ma malaga gbɔnwotoroye pe na mbe pan mbe cew ta,

\par }{\Q maa nawa ŋgban gbaanla poro ni wi le?

\par }{\Q Maa nawa ŋgban laforo to ni wi le?

\par }{\Q Maa kɔnrɔ ta kɔgɔje wo ni wi le?


\par }{\Q \VS{9}Mɔ̀ɔ sandiga ki yirige funwa na mbe wɔn.

\par }{\Q Ma wangala koro ke yɛn wuguro sɛnrɛ nda mà yo we.
\par }{\QS Wɔnmatigiwɛn laga\par }

{\Q Mà tara ti jɛnw maga pye gbaanla pe torosara.


\par }{\Q \VS{10}Yanwira ti kɔɔn yan, ti maa yɛgɛ.

\par }{\Q Tɔnmɔ lɛgɛrɛ pan na fuun.

\par }{\Q Kɔgɔje wì tinmɛ gbɔɔ yirige,

\par }{\Q tɔnmɔ mba pi maa yinrigi na tuun pi yɛn na yinrigi wa naayeri.


\par }{\Q \VS{11}Yɔnlɔ konaa yeŋge ki ni, tì koro ma yere wa ti yeresaga,

\par }{\Q ma wangala ŋgele ke yɛn na yɛngɛlɛ na kee ke kala na,

\par }{\Q ma njanraga ŋga ki yɛn na yɛngɛlɛ ki kala na.


\par }{\Q \VS{12}Wa ma naŋgbanwa pi ni, ma ma tara ti yanri ma toro.

\par }{\Q Wa ma naŋgbanwa ndorogo ki ni, ma ma cɛngɛlɛ ke tɔngɔ ma toro.


\par }{\Q \VS{13}Mà yiri mbe sɔɔn woolo pe shɔ,

\par }{\Q mbe sa ma wunluwɔ ŋa mà wɔ wi shɔ.

\par }{\Q Ma ma lepee wi go woolo pe yɛkelewe wi tɔngɔ maa wɔ wa;

\par }{\Q ma maa go ki jɔgɔ pew, mbege lɛ nɔgɔna fɔ sa gbɔn wa naayeri.
\par }{\QS Wɔnmatigiwɛn laga\par }


{\Q \VS{14}Mɔ̀ɔ juguye pe teele pe yinrɛ ti furugu pe yɛɛra wangala ke ni.

\par }{\Q Poro mbele pe yɛn na gbinri na paan we kɔrɔgɔ paa tifɛliŋgbɔgɔ yɛn, mbe we gbɔn mbe we jaraga we.

\par }{\Q Pe yɛn na jɔrɔgi nayinmɛ ni,

\par }{\Q ndɛɛ leele mbele gbɛgɛlɛ mbe lere ŋa pe maa jɔlɔ wi gbo larawa.


\par }{\Q \VS{15}Mà konɔ wɔ ma shɔnye pe kan wa kɔgɔje wi ni,

\par }{\Q ma toro wa wi tɔnmɔ mba pi maa yinrigi na tuun fanŋga ni pi sɔgɔwɔ.


\par }{\Q \VS{16}Mìgi tinmɛ gbɔɔ pi logo,

\par }{\Q a na nawa pì wɔ na na.

\par }{\Q Na yɔngbasɛɛrɛ tila seri na na fyɛrɛ ti na.

\par }{\Q Na wire tì fanla na na,

\par }{\Q na jegele ke fyɔ na nɔgɔ,

\par }{\Q katugu mi daga mbe pyeri mbaa jɔlɔgɔ pilige ki singi,

\par }{\Q ki pilige ŋga juguye pe yaa ka pan mbe to leele pe na we.


\par }{\Q \VS{17}Ali na kaa pye
figiye tire ti se ka fyɛnwɛ naa,

\par }{\Q ɛrɛzɛn pire se ka ta wa
ɛrɛzɛn tiire ti na naa,

\par }{\Q ali na kaa pye oliviye tire ti se ka sɛ naa,

\par }{\Q yarilire se ka ta wa kɛɛrɛ ti ni naa,

\par }{\Q ali na kaa pye simbaala naa sikaala pe yaa ka kɔ wa jasaala pe ni,

\par }{\Q nɛrɛ ti yaa kɔ wa naŋgbondo ti ni,


\par }{\Q \VS{18}konaa ki ni fuun, mi wo na, mi yaa kaa yɔgɔri Yawe Yɛnŋɛlɛ li kala na.

\par }{\Q Mi yaa kaa nayinmɛ nii na shɔfɔ Yɛnŋɛlɛ li kala na.


\par }{\Q \VS{19}Yawe Yɛnŋɛlɛ,
na Fɔ we, wo wi yɛn na fanŋga ye.

\par }{\Q Wì ti a mì feŋge jɛn paa lufaa yɛn.

\par }{\Q Wì ti a mila tanri na toro wa lara nda tì yaraga ti go na\XREF{†}{{\XO 3:19 }{\XO{3.19:
}}{\XT{2 Sami 22.34; Yuuro 18.34}}}.

\par }{\BB \par }
{\Q Yurukɔɔlɔ pe to wo yurugo yi, ŋga pàa kɔ na ŋgɔniye gbɔɔn.

\par }