\NormalFont\ShortTitle{FILIPI}

{\MTB Sɛwɛ ŋa Pɔli wìla torogo

\par }{\MT FILIPI

\par }{\MTB ca tagafɛnnɛ pe yeri

\par }{\IMT Sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ

\par }{\IP Filipi ca ko kìla pye Maseduwani tara ti ni fuun cagbɔgɔ ye. Ko ca ko kìla pye ca koŋgbanŋga wa Lefiile tara ti ni, ŋga Pɔli wìla keli ma legilizi tɛgɛ wa ki ni (Kapye 16.11-40). Naa Pɔli wìla kaa kari wa cara sannda ti ni mbe sa Yɛnŋɛlɛ li tunŋgo ki pye, Filipi ca tagafɛnnɛ pàa penjara torogo wi kan maa saga.

\par }{\IP Laga ki sɛwɛ ŋa wi ni, Pɔli wìla sharaga kan Filipi ca tagafɛnnɛ pe yeri, mbege ta pàa sefɔ Epafuroditi wi tun yarikanga ni, a wì saa ki kan wi yeri we. Ki sanga wi ni, Pɔli wìla pye kaso, ɛɛn fɔ naa wìla kaa ki yarikanga ki ta, kìla tanla wi ni fɔ jɛŋgɛ.

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi go (1.1-26) laga ki ni, Pɔli wìla Filipi ca tagafɛnnɛ pe kajɛŋgɛ pyege ki jɛn pe na Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ. Maa ta wa kaso wi ni, wìla para pe ni fun pe kajɛŋgɛ ki wogo na.

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi go (1.27–2.18) laga ki ni, Pɔli wi yɛn naga yuun tagafɛnnɛ pe kan fɔ pe pye nuŋgba, pe pye go sogowo ni konaa pe ni fuun nuŋgba nuŋgba paa pe yɛɛ jate.

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi go (2.19-30) laga ki ni, Pɔli wi yɛn na para Timote naa Epafuroditi pe sɛnrɛ na, poro mbele wìla tun wa Filipi ca ye.

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi go (3.1-21) laga ki ni, mbele pe yɛn na Zhufuye lasiri wi nari, Pɔli wi yɛn na Filipi ca tagafɛnnɛ pe yɛrɛgi ma yo paa pe yɛɛ kɔrɔsi pe ni; katugu pàa pye naga yuun ma yo fɔ tagafɛnnɛ mbele pe woro Zhufuye pe daga mbe kɛnrɛkɛnrɛ mbe ta mbe pye lesinmbele Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na. Pɔli wì yo paa tanri paa wi yɛn, ko kɔrɔ wo yɛn pe pe yɛɛ kan Zhezu Kirisi wi yeri pew.

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi go (4.1-23) laga ki ni, Pɔli wi yɛn na yɛrɛwɛ kaan Filipi ca tagafɛnnɛ pe yeri. Wìgi yo naa ma yo fɔ wi yɛn kagbaraga jɛnfɔ yarikanra nda pè kan wi yeri ti wogo na.

\par }{\IOT Sɛwɛ wi yɛn ma kɔɔnlɔ yɛgɛ ŋga na

\par }{\IO Sɛwɛ wi lɛsaga sɛnrɛ konaa Yɛnŋɛlɛ yɛnrɛwɛ
{\IOR{1.1-11}}

\par }{\IO Sɛnrɛ nda leele pàa logo Pɔli wi wogo na konaa wi tunŋgo
{\IOR{1.12-30}}

\par }{\IO Yɛrɛwɛ sɛnrɛ mbe pye nuŋgba, mbe go sogo konaa mbaa Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti yari
{\IOR{2.1-18}}

\par }{\IO Yɛrɛwɛ sɛnrɛ nda Pɔli wìla kan Timote naa Epafuroditi pe yeri
{\IOR{2.19-30}}

\par }{\IO Yɛrɛwɛ sɛnrɛ mbaa tanri paa Pɔli wi yɛn
{\IOR{3.1-21}}

\par }{\IO Yɛrɛwɛ sɛnrɛ ta yɛgɛ konaa sharaga yarikanra nda Pɔli wìla ta ti wogo na
{\IOR{4.1-20}}

\par }{\IO Sharaga puŋgo wogo
{\IOR{4.21-23}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Pɔli wìla sɛwɛ wi torogo leele \newline  mbele yeri pe sharaga ye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mi Pɔli naa Timote, woro mbele we yɛn Zhezu Kirisi wi tunmbyeele, woro waa ki sɛwɛ ŋa wi torogi yoro mbele fuun ye yɛn Yɛnŋɛlɛ li leele
kpoyi, ma pye nuŋgba Zhezu Kirisi wi ni wa Filipi ca ye kan, naa
legilizi yɛkeele naa tunmbyeele pe kan.

\VS{2}We To Yɛnŋɛlɛ lo naa
we Fɔ Zhezu Kirisi wi ni, pe yinmɛ naa yɛyinŋge kan ye yeri.


\par }{\SH Pɔli wìla yɛnri \newline  Filipi ca tagafɛnnɛ pe kan
\par }
{\PP \VS{3}Sanga o sanga mi kaa jatere piin ye wogo ki na, mi maa Yɛnŋɛlɛ li shari ye kala na.

\VS{4}Sanga o sanga mi kaa yɛnri ye kan, mi maa yɛnri nayinmɛ ni;

\VS{5}katugu yànla saga ma Sɛntanra ti yari, maga lɛ wa pilige koŋgbanŋga ki na ali ma pan ma gbɔn nala.

\VS{6}Mìgi jɛn ma filige ki na ma yo Yɛnŋɛlɛ na lì tunŋgo jɛŋgɛ peli wa ye nawa, li yaa koro ki na mbaa ki piin fɔ mbe saga yɔn fili Zhezu Kirisi wi pilige ki na.

\VS{7}Ki yɛn ma sin mbaa ki jatere wi piin ma ye ni fuun ye wogo na, katugu ye kala li yɛn mala ndanla fɔ jɛŋgɛ. Yè pye Yɛnŋɛlɛ li yinmɛ pi tafɛnnɛ yɛɛnlɛ na ni, maga ta mi yɛn yiŋgɔ laga kaso, nakoma maga ta sanga ŋa ni mìla pye na Sɛntanra ti nari ma yo ti yɛn kaselege, konaa na yeresaga kaan ti yeri we.

\VS{8}Yɛnŋɛlɛ lìgi jɛn ma yo ŋga mila yuun ki yɛn kaselege, naa mì yo ye yɛn mala ndanla Zhezu Kirisi wi ndanlawa pi ni we.


\par }{\PP \VS{9}Mi yɛn na Yɛnŋɛlɛ li yɛnri fɔ ye ndanlawa pila gbogo pila kee yɛgɛ, ye kajɛnmɛ jɛmbɛ ta naa tijinliwɛ pi ni fuun ni,

\VS{10}jaŋgo ye ya ye ŋga ki yɛn kajɛŋgɛ ko wɔ. Kiga pye ma, ye yaa pye kpoyi, tɛgɛlɛsaga fu
Kirisi wi pilige ki na.

\VS{11}Pa Zhezu Kirisi wi yaa ye kan yaa ŋga ki yɛn ma sin ki piin wa ye yinwege ki ni suyi. Pa ki yaa pye Yɛnŋɛlɛ li gbɔgɔwɔ, mbaa li mɛgɛ ki sɔnni.


\par }{\SH Kirisi wo wi yɛn yinwege ye
\par }
{\PP \VS{12}Sefɛnnɛ, mila jaa yege jɛn fɔ ŋga kìlan ta kìgi kan, a Sɛntanra tila yari na kee yɛgɛ.

\VS{13}Kì pye ma, wunlunaŋa wi yuŋgbɔgɔ welefɛnnɛ pe ni fuun, naa leele sanmbala pe ni fuun pe ni, pège jɛn ma yo mi yɛn laga kaso Kirisi wi mɛgɛ ni.

\VS{14}Naa pànla le laga kaso ki kala na, sefɛnnɛ lɛgɛrɛ pe jigi wi taga we Fɔ wi na, ma kotogo ta jɛŋgɛ na Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti yari, pe woro na fyɛ.


\par }{\PP \VS{15}Kaselege yi, pele wa pe ni, pe maa Kirisi wi sɛnrɛ ti yuun yenjara naa kendige ni, na kala na. Ɛɛn fɔ, pele maa ti yuun nandanwa ni.

\VS{16}Poro maa ki piin ndanlawa ni, katugu pège jɛn ma yo Yɛnŋɛlɛ lìgi tunŋgo ki kan na yeri mbaa ki yɛgɛ yuun fɔ Sɛntanra ti yɛn kaselege.

\VS{17}Sanmbala poro maa Kirisi wi sɛnrɛ ti yuun yenjara ni, paa laga piin sɔbɛ ni. Pe yɛn naga jate ndɛɛ pe yaa ka taga na jɔlɔgɔ ki na, mbanla ta laga kaso.


\par }{\PP \VS{18}Ko ka woro tɛgɛ! Paa ki piin sɔbɛ ni o, paa ki piin dawari ni o, Kirisi wo sɛnrɛ to yari makɔ. A ki yɔgɔrimɔ kan na yeri, mi yaa si koro mbaa yɔgɔri;

\VS{19}katugu ko ki ni fuun ŋga ko yaa na kan mbe shɔ ye yɛnrɛwɛ po naa Zhezu Kirisi wi Yinnɛkpoyi li sagawa pi fanŋga na.

\VS{20}Naa mila wi singi nayinmɛ ni, mala jigi wi taga wi na, mi se fɛrɛ ta yaraga ko ka ni. Ɛɛn fɔ, mbege lɛ yiŋgɔ wo na, fɔ sanga pyew, mi yaa kotogo ta jɛŋgɛ, kiga pye ma, mi yɛn yinwege na o, mi ku o, Kirisi wi yaa gbɔgɔwɔ ta ŋga fuun mila piin na wire ti ni ki kala na.

\VS{21}Katugu mi wo yeri, na yinwege ki yɛn Kirisi wo kɛɛ, na mi ka si ku, ko yɛn tɔnli ni na yeri.

\VS{22}Ɛɛn fɔ, na kaa pye mi ka koro yinwege na naa, mbe ya mbe tunŋgo jɛŋgɛ pye, ŋga mi yaa wɔ mi sigi jɛn.

\VS{23}Na jatere wi yɛn nala tile kɛyɛn shyɛn yi ni fuun yi na. Mi yɛn naga jaa mbe wɔ laga ki yinwege ŋga ki ni, mbe pye wa Kirisi wi ni. Ko yɛn ma mbɔnrɔ fɔ jɛŋgɛ.

\VS{24}Ɛɛn fɔ, mbe koro yinwege na naa yoro kala na, ko yɛn ma yɔn naa fɔ jɛŋgɛ.

\VS{25}Mìgi jɛn ma wali ki na ma yo mi yaa koro laga mbe cɛn laga ye ni fuun ye ni, mbe ye saga yaa kee yɛgɛ, ye pye nayinmɛ ni wa tagawa pi ni.

\VS{26}Kiga pye ma, na mi ka sɔngɔrɔ naa mbe kari wa ye yeri, pa ye yaa ye yɛɛ gbɔgɔgo fɔnŋgɔ ta na kala na, wa ye gbogolomɔ pi ni Zhezu Kirisi wi ni.


\par }{\SH Yɛrɛwɛ sɛnrɛ
\par }
{\PP \VS{27}Ŋga kì wɛ kala li ni fuun na, ko yɛn fɔ: Yaa tanri yaa yala Kirisi wi Sɛntanra ti ni, jaŋgo mi kari wa ye yeri mbe sa ye yan o, mi koro laga o, mbaa ki nuru fɔ ye yɛn ma yere jɛŋgɛ, ye jatere wi yɛn nuŋgba. A yaa malaga ki gbɔɔn kotogo nuŋgba ni tagawa pi kala na, mba Sɛntanra ti maa kaan we.

\VS{28}Yaga ka ye yɛɛ yaga ye juguye pe ye kan yaa fyɛ yaraga ka na. Na ye woro na fyɛ, ko yaa pye paa tɛgɛrɛ yɛn mbege naga pe na fɔ pe wogo kì jɔgɔ, mbe pye paa tɛgɛrɛ yɛn mbege naga yoro na fɔ ye yɛn wa shɔwɔ konɔ li ni. Pa ko yiri Yɛnŋɛlɛ lo yeri;

\VS{29}katugu lì kagbaraga pye ye kan, a yè taga Kirisi wi na. Mbe taga wi na ko nuŋgba ma ki yɛn ki kagbaraga pyege ye, ɛɛn fɔ, yaa jɔlɔ wi kala na fun.

\VS{30}Yiŋgɔ ni, we yɛn ki ŋgbɛnlɛwɛ pi na ja. Ki ŋgbɛnlɛwɛ nuŋgba powi faa yàa na yan mila ŋgbeli we, mi si yɛn pi na bere, paa yɛgɛ ŋga na ye yɛn maga jɛn we.




\par }\Chap{2}{\SH Kirisi wi yɛɛ tigiwɛn \newline  naa wi gbɔgɔwɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kì kaa pye ye kotoro tì sogo ye na wa ye gbogolomɔ pi ni
Kirisi wi ni, kì kaa pye wi ndanlawa pì kotogo kan ye yeri, kì kaa pye yè pye nuŋgba Yinnɛkpoyi li ni, kì kaa pye ye yɛn ma ye yɛɛ ndanla, na ye yɛɛ yinriwɛ taa,

\VS{2}ki kala na, ye ti na nayinmɛ pi pi yɛɛ yɔn fili. Ko yɛn fɔ: Ye yɔn ki pye nuŋgba, ye ndanlawa pi pye nuŋgba, ye nawa pi pye nuŋgba jatere nuŋgba ni.

\VS{3}Yaga kaa kala la piin kashara jatere ni, yaga kaa ye yɛɛ gbogo jaga. Ɛɛn fɔ, ye yɛɛ tirige ye yɛɛ kan, yaa ye lewee yɛɛnlɛ pe jate pè mbɔnrɔ ye na.

\VS{4}Ye ni, wa kpɛ ka kaa wi yɛɛra kagala koro cɛ jate. Ɛɛn fɔ, ye ni fuun nuŋgba nuŋgba yaa ye lewee yɛɛnlɛ pe kagala ke jate fun.

\VS{5}Jatere ŋa wìla pye Zhezu Kirisi wi ni, wo mbe pye ye ni.


\par }{\Q \VS{6}Wo ŋa Yɛnŋɛlɛ li cɛnlɔmɔ pìla pye wi ni,

\par }{\Q wi sila ki jate mbege lagaja ŋgbanga mbe yala Yɛnŋɛlɛ li ni.


\par }{\Q \VS{7}Ɛɛn fɔ, a wo jate wì yaraga ŋga fuun kìla pye wi yeri ki yaga wa,

\par }{\Q ma kulo cɛnlɔmɔ lɛ,

\par }{\Q ma pye paa sɛnwee yɛn.

\par }{\Q A pòo yan paa sɛnwee yɛn.


\par }{\Q \VS{8}A wì yɛnlɛ ki na maa yɛɛ tirige mbaa wi yinwege ki piin,

\par }{\Q ma pye sɛnrɛ logofɔ, fɔ ma saa gbɔn kunwɔ pi na,

\par }{\Q ali ma saa ku
tiparaga na.


\par }{\Q \VS{9}Ko kì ti Yɛnŋɛlɛ lùu yirige fun fɔ jɛŋgɛ,

\par }{\Q mɛɛ mɛgɛ kan wi yeri,

\par }{\Q ŋga kì gbɔgɔ ma wɛ mɛrɛ ti ni fuun na,


\par }{\Q \VS{10}jaŋgo naayeri yaara,

\par }{\Q naa tara na yaara, naa tara ti nɔgɔna yaara

\par }{\Q tila kanŋguuro kanni Zhezu mɛgɛ ki gbɔgɔwɔ pi kala na.


\par }{\Q \VS{11}Konaa pe ni fuun pege yo

\par }{\Q fɔ Zhezu Kirisi wo wi yɛn
we Fɔ we.

\par }{\Q Ki gbɔgɔwɔ kan Yɛnŋɛlɛ na li yɛn To li yeri.


\par }{\SH Ye pye paa yanwa yɛn, \newline  yaa yiin laga dunruya wi ni
\par }
{\PP \VS{12}Kì pye ma, yoro mbele yànla ndanla, yàa na sɛnrɛ ti lɛ sanga wi ni fuun wi ni, naa mìla pye wa ye ni we. Ki si yɛn ma yɔn naa jɛŋgɛ fɔ yaa na sɛnrɛ ti lee bere, mbanla ta mi woro wa ye sɔgɔwɔ we. Yaa ye shɔwɔ pi tunŋgo ki piin fyɛrɛ ni, yaa seri, (mbege na fɔ yaa Yɛnŋɛlɛ li gbogo).

\VS{13}Katugu Yɛnŋɛlɛ lo li yɛn na tunŋgo piin wa ye ni suyi, jaŋgo mbe ye kan ye ya ye yɛnlɛ li nandanwa kala li na, yeli pye yeli yɔn fili.


\par }{\PP \VS{14}Yaa kala li ni fuun li piin yaga kaa kɔngɔri, nakoma mbaa kendige woo,

\VS{15}jaŋgo ye pye
kpoyi tɛgɛlɛsaga fu. Ye pye Yɛnŋɛlɛ li piile mbele pe yɛn jɛrɛgisaga fu laga ki dunruya ŋa wi leele pe sɔgɔwɔ, poro mbele pe yɛn kafaara pyefɛnnɛ naa lepeele. Ye tangalɔmɔ pi daga mbe pye yanwa pe sɔgɔwɔ mbaa yiin paa wɔnŋgɔlɔ ke yɛn wa naayeri.

\VS{16}Yaa yinwege sɛnrɛ ti yuun pe kan. Na ye kaa piin ma, pa mi yaa ka gbɔgɔwɔ ta ye kala na Kirisi wi pilige ki na. Ko yaa kaga naga mbe yo na tunŋgo naa na tere ti ni fuun tii pye jaga.


\par }{\PP \VS{17}Kana mi daga mbe ku yɛrɛ, na kasanwa pi wo mbe pye paa
saraga yɛn, mbe pinlɛ ye tagawa tunŋgo ki ni Yɛnŋɛlɛ li kan. Na kaa si pye ki daga mbe pye ma, pa ki yaa na nawa pi yinŋgi, pa mi yaa pye nayinmɛ ni ye ni fuun ye ni.

\VS{18}Yoro fun yaa yɔgɔri ma fun, we pinlɛ waa yɔgɔri ja.


\par }{\SH Timote naa Epafuroditi \newline  pe tunŋgo ye
\par }
{\PP \VS{19}Na jigi wi yɛn we Fɔ Zhezu wi na fɔ sanni jɛnri mi yaa Timote torogo wa ye yeri, jaŋgo na wiga pan, mi ka ye sɛnrɛ logo, mbe ta mbe kotogo ta.

\VS{20}Wo nuŋgba wi yɛn laga na ni, wè pinlɛ na jatere nuŋgba piin, a ye kala lùu yanra fɔ jɛŋgɛ.

\VS{21}Pe sanmbala pyew, pe yɛn na sɔnri pe yɛɛra kagala koro na, pe woro na sɔnri Zhezu Kirisi kala lo na.

\VS{22}Yoro jate ye yɛn maga jɛn ma yo Timote pòo wa ma wele makɔ maa yan wi yɛn tagawa ni. A yège jɛn ma yo wì tunŋgo pye na ni wa Sɛntanra yarawa tunŋgo ki ni, paa yɛgɛ ŋga na pinambyɔ maa tunŋgo piin wi to ni we.

\VS{23}Ki kala na, na mi kanla kagala ke jɛn mbe filige ke na, na jigi wi yɛn ki na mboo torogo wa ye yeri.

\VS{24}Mì taga ki na wa we gbogolomɔ pi ni we Fɔ wi ni, ma yo sanni jɛnri mi jate mi yaa kari wa ye yeri mbe sa ye yan.


\par }{\PP \VS{25}Mìgi sɔnri ma yo ki yɛn ma yala mbe sefɔ Epafuroditi wi sɔngɔrɔ wa ye yeri. Wi yɛn na tunŋgo pyeyɛnlɛ, a waa malaga ki gbɔɔn ja. Wo yàa tun laga, a wì pan mala kala yɔnyaara ti kan na yeri.

\VS{26}Ye la yɛn wi na jɛŋgɛ wi ye yan. Naa yàa ki logo ma yo wi woro ŋgbaan, ki wogo kìla wi yanra fɔ jɛŋgɛ.

\VS{27}Kaselege yi, wìla pye na yaa, fɔ na jaa mbe ku yɛrɛ. Ɛɛn fɔ, Yɛnŋɛlɛ lùu yinriwɛ ta, wo nuŋgba ma, lìlan yinriwɛ ta fun, jaŋgo na yɛsanga kiga ka serege na na.

\VS{28}Ki kala na, mùu tun wa ye yeri fyɛlɛgɛ na, jaŋgo na ye kaa yan naa, yaa yɔgɔri, mi jate na yɛsanga ki kɔ.

\VS{29}Kì pye ma, yoo yigi jɛŋgɛ nayinmɛ pi ni fuun ni, paa sefɔ yɛn wa we gbogolomɔ pi ni we Fɔ wi ni. Ye daga mbaa ki leele mbele pe yɛn paa wi yɛn pe gbogo;

\VS{30}katugu wìla pye na jaa mbe ku Kirisi wi tunŋgo ki kala na. Tunŋgo ŋga ye saa ya pye na kan, wùu yɛɛ go ki pɛrɛ ma pan maga pye ye yɔnlɔ.




\par }\Chap{3}{\SH Ye daga mbe sin jɛŋgɛ Yɛnŋɛlɛ \newline  li yɛgɛ na yɛgɛ ŋga na
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ki kala na, yiŋgɔ, sefɛnnɛ, yaa yɔgɔri wa ye gbogolomɔ pi ni
we Fɔ wi ni. Mii te mbege kagala ke yɔnlɔgɔ naa mbe ke torogo ye kan. Yoro wo na, ke mbe ya mbe ye ndige kan.

\VS{2}Ye ye yɛɛ yingiwɛ jɛn tunmbyeele tipeele pe ni, poro mbele pe yɛn paa pyɔɔnlɔ yɛn we. Ki leele pe ma yo ki daga ye wire ti lara ta kɔɔnlɔ kɔɔnlɔ\FTNT{†}{{\FR 3:2 }{\FR{3.2:
}}{\FT{Ki leele pe ma yo ki daga pe wire ti lara ta kɔɔnlɔ kɔɔnlɔ mbe ta mbe pye Yɛnŋɛlɛ li piile.}}}.

\VS{3}Woro mbele waa Yɛnŋɛlɛ li gbogo Yinnɛkpoyi li fanŋga ki na, na we yɛɛ gbogo Zhezu Kirisi wi ni, ma we jigi wi laga wire kapyere ti na, woro wɛlɛ wè
kɛnrɛkɛnrɛ kaselege na.

\VS{4}Ma si yala, mbe ja ya mbanla jigi wi taga ki kapyere ti na fun. Na kaa pye wa naga jate jigi tasaga yɛn wi yeri wire kapyere ti kala na, tanga yɛn na yeri mbaa ki jate mbe wɛ ki fɔ wi na.

\VS{5}Na pàa na se, pilige kɔlɔtaanri wogo ki na, a pè silan kɛnrɛkɛnrɛ.
Izirayɛli tara pisee wi mi, ma yiri wa Bɛnzhamɛ cɛnlɛ li ni. Eburuye pisee wi mi.
Lasiri wo kanŋgɔlɔ, mi yɛn
Fariziye woo.

\VS{6}Mìla pye naa gbogo fɔ na
Legilizi wi jɔlɔ. Mbe pye mbe sin wa lasiri wi ni ko wogo ko na, mìla pye tɛgɛlɛsaga fu.

\VS{7}Ɛɛn fɔ, ki kagala ŋgele mìla pye na jate paa tɔnli yɛn, kè pye na yeri paa towo yɛn Kirisi wi kala na.

\VS{8}Ki kagala koro cɛ ma, ɛɛn fɔ, mi yɛn na kala li ni fuun li jate paa towo yɛn
na Fɔ Zhezu Kirisi wi jɛnwɛ mba mì jɛn, a pì wɛ yaraga ki ni fuun na pi kala na. Wo kala na, mì yɛnlɛ ki na mbe to yaraga ki ni fuun ki ni. Mila yaraga ki ni fuun ki jate paa kayangara yɛn, jaŋgo mbe ta mbe Kirisi wi ta,

\VS{9}konaa mbe pye nuŋgba wi ni. Mi woro naga piin ndɛɛ mì pye lesinŋɛ, naa mila tanri lasiri wi na ko kala na. Naa mì taga Kirisi wi na, ko kì ti mì pye lesinŋɛ. Mbe pye lesinŋɛ ki ma ta Yɛnŋɛlɛ lo yeri tagawa po kala na.

\VS{10}Ŋga fuun mila jaa, ko yɛn mbe Kirisi wi jɛn konaa wi yɛnmɛ ma yiri wa kunwɔ pi ni ki yawa pi ni, mbanla tasaga ta wa wi jɔlɔgɔ ki ni, mbe pye paa wi yɛn wa wi kunwɔ pi ni.

\VS{11}Mbe jigi ta fɔ mi fun mi yaa ka yɛn mbe yiri wa kuulo pe sɔgɔwɔ.


\par }{\SH Yaa fee yaa kee \newline  wa kala li go ki yeri
\par }
{\PP \VS{12}(Kirisi ŋa mì jɛn,) ki woro mbe ka yo migi tɔnli wi ta makɔ, nakoma na yinwege ki sin ma yɔn fili makɔ. Ɛɛn fɔ, mi koro na kee, naga ŋgbanga mbege tɔnli wi ta, katugu Zhezu Kirisi wìlan yigi.

\VS{13}Sefɛnnɛ, mi woro naga jate migi tɔnli wi ta makɔ, ɛɛn fɔ, kala nuŋgba mila piin, mì nawa wɔ kagala ŋgele mì pye kè toro koro na, na jatere piin ŋgele ke yɛn wa na yɛgɛ koro na.

\VS{14}Kì pye ma, mi yɛn na fee na kee feŋge ki kɔsaga ki kɔrɔgɔ, jaŋgo mbe tɔnli wi ta, ŋa Yɛnŋɛlɛ li yɛn na we yinri we ta wa naayeri Zhezu Kirisi wi fanŋga na.


\par }{\PP \VS{15}Woro mbele fuun we tagawa pi yɛn ma yɔn fili, ko jatere wo wi daga mbe pye we ni. Na kaa si pye jatere wa yɛn ye yeri kagala kele na wi yɛ, Yɛnŋɛlɛ li yaa ko fun ki naga ye na.

\VS{16}Kiga pye yɛgɛ o yɛgɛ, we koro waa kee yɛgɛ mbe yala konɔ na wè tanga fɔ ma pan ma gbɔn yiŋgɔ li ni.


\par }{\PP \VS{17}Sefɛnnɛ, yaa piin paa na yɛn. Mbele pe yɛn na tanri paa we yɛn, yaa poro wele yaa tanri.

\VS{18}Lelɛgɛrɛ tangalɔmɔ yɛn naga nari ma yo Kirisi wi kunwɔ wa
tiparaga ki na, ki sɛnrɛ tila pe mbɛngɛ. Mìgi wogo ki yo ye kan yosaga lɛgɛrɛ na, mi nɛɛ ki yuun ye kan naa na yanli.

\VS{19}Pe kɔsaga ko ki yɛn pe punŋguwɔ we. Pe fuŋgbogolo koro ke yɛn pe yɛnŋɛlɛ le. Pe maa pe yɛɛ gbogo wa ŋga ki ja daga mbe fɛrɛ wa pe na ki ni. Ki dunruya ŋa wi yaara to pe maa jatere piin ti na.

\VS{20}Woro wo na, we ca pa ki yɛn wa yɛnŋɛlɛ na. We yɛn na we Shɔfɔ wi singi wi yiri wa wi pan, we Fɔ Zhezu Kirisi we.

\VS{21}Na wiga ka pan, wi yaa wi yawa gbɔɔ pi lɛ mbe cɛn yaara ti ni fuun ti go na, mbe si we wire nda ti fanŋga kì kologo ti kanŋga mberi pye paa wi wire nda ti yɛn gbɔgɔwɔ woro ti yɛn.




\par }\Chap{4}{\SH Pɔli wi yɛrɛwɛ sɛnrɛ re
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kì pye ma, sefɛnnɛ, yoro mbele ye yɛn mala ndanla, ye koro ye yɛgɛ sin wa ye yinwege ki ni
we Fɔ wi ni. Ye la kìlan yigi fɔ jɛŋgɛ. Na wɛnnɛ yoro ye yɛn na nayinmɛ naa na fɛrɛwɛ pi go ye.


\par }{\PP \VS{2}Mi yɛn na ye yɛnri, Evodi naa Sɛntishi, fɔ ye ye nawa pi pye nuŋgba wa ye gbogolomɔ pi ni we Fɔ wi ni.

\VS{3}Mboro fun, na tunŋgo pyeyɛnlɛ, mboro ŋa ma yɛn tagawa ni, mi yɛn nɔɔ yɛnri, maa ki jɛɛlɛ pe sari. Poro pàa pinlɛ na ni, a wè malaga ki gbɔn ja wa Sɛntanra yarawa pi ni, poro naa Kilema naa na tunŋgo pyeyɛɛnlɛ sanmbala pe ni, poro mbele pe mɛrɛ ti yɛn ma yɔnlɔgɔ wa yinwege sɛwɛ wi ni we.


\par }{\PP \VS{4}Yaa yɔgɔri sanga pyew wa ye gbogolomɔ pi ni we Fɔ wi ni, mi yɛn naga yuun ye kan naa, fɔ yaa yɔgɔri.


\par }{\PP \VS{5}Ye pye kapitanra ni leele pe ni fuun ni. Sanni jɛnri we Fɔ wi yaa pan.

\VS{6}Yaga ka ye jatere wi lɛgɛ ye yɛɛ na yaraga ka kala na. Ɛɛn fɔ, kala li ni fuun ni, yaraga ŋga kala ka ye ta, yege yɛnri Yɛnŋɛlɛ li yeri yɛnrɛwɛ ni, naa yɛnrɛwɛ gbɔɔ ni konaa sharaga ni.

\VS{7}Na kiga pye ma, Yɛnŋɛlɛ li yɛyinŋge ŋga kì wɛ lewee tijinliwɛ pi ni fuun na, ki yaa ye kotoro naa ye jatere wi yaga wi koro Zhezu Kirisi wi na.


\par }{\PP \VS{8}Ko puŋgo na, sefɛnnɛ, kala na fuun li yɛn kaselege, kala na fuun li daga gbɔgɔwɔ ni, kala na fuun li yɛn ma sin, kala na fuun li yɛn
kpoyi, kala na fuun li tanla, kala na fuun pe ma li mɛtanga yeri, kala na fuun li daga sɔnmɔ ni, ye jatere wi pye koro ke ni fuun koro na.

\VS{9}Ŋga yè fɔrɔgɔ ma ta na yeri, ŋga yè logo ma yan na yeri mì pye, yaa ko piin. Kona, Yɛnŋɛlɛ na li maa yɛyinŋge ki kaan we yeri, li yaa pye ye ni.


\par }{\SH Pɔli wìla Filipi tagafɛnnɛ pe shari \newline  pe yarikanga wogo ki na
\par }
{\PP \VS{10}Na nawa pì yinŋgi jɛŋgɛ we Fɔ wi ni, maga yan fɔ yiŋgɔ ye yɛn na nawa tuun na na naa fɔnŋgɔ. Yàa pye na nawa tuun na na faa, ɛɛn fɔ, ye sila pyelɔmɔ ta mbege naga na na.

\VS{11}Mi woro na ko yuun na jorowo po kala na, katugu mìgi fɔrɔgɔ mbe pye nayinmɛ ni ŋga ki yɛn na yeri ki ni.

\VS{12}Na mi ka pye wa fyɔnwɔ pi ni, mi ma yala na yɛɛ ni. Na mi ka si yarilɛgɛrɛ ta, mi ma yala na yɛɛ ni. Laga o laga, kala li ni fuun ni, mbe ka mbe tin, nakoma mbe koro fuŋgo o, mbe yarilɛgɛrɛ ta, nakoma mbe ta jɛnri o, mìgi fɔrɔgɔ, a kìlan tara.

\VS{13}Mbe ya mbege kagala ke ni fuun ke pye
Kirisi wi fanŋga na, wo wila fanŋga nii na ni.

\VS{14}Ma si yala, yè kajɛŋgɛ pye mala saga wa na jɔlɔgɔ ki ni.


\par }{\PP \VS{15}Yoro jate ye yɛn maga jɛn, yoro Filipi ca tagafɛnnɛ wele, fɔ mìla yiri wa Maseduwani tara sanga ŋa ni, Sɛntanra yarawa pi pelisanga wi ni, ye
legilizi wo cɛ wìla na saga. Yoro cɛ yaa gbogolo na ni kanwa naa tawa\FTNT{†}{{\FR 4:15 }{\FR{4.15:
{\QT{Ki kanwa po naa ki tawa pi ni,}} pi yɛn naga nari ma yo Pɔli wìla Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ ti yo ma pe kan, a poro fun pòo saga pe kɛɛ yaara ti ni.}}} pi na.

\VS{16}Ali sanga ŋa ni mìla pye wa Tesaloniki ca, yaa na jorowo pi kɔ ma yaara torogo na kan torogosaga shyɛn.

\VS{17}Kii cɛn ndɛɛ mi yɛn na yarikanga jaa. Ɛɛn fɔ, mila ki jaa tɔnli wa mbe taga naa ye yarijɛŋgɛ ŋga Yɛnŋɛlɛ li yaa kan ye yeri ki na.

\VS{18}Yaraga ŋga fuun yè torogo na kan, mìgi ta. Mì ta fɔ ma toro. Ye yarikanra nda Epafuroditi wì pan ma kan na yeri, mìri ta. Yiŋgɔ wo ni, yaraga ki ni fuun ki yɛn na yeri. Ye yarikanra ti yɛn paa latikɔrɔ nuwɔ taan yɛn, paa
saraga yɛn ŋga Yɛnŋɛlɛ lì yɛnlɛ ki na, ki yɛn ma li ndanla.

\VS{19}Na Yɛnŋɛlɛ li yaa la ye jorowo yaara ti kaan ye yeri fun, mbe yala li yarijɛndɛ nda ti yɛn gbɔgɔwɔ woro ti ni, naa yè gbogolo Zhezu Kirisi wi ni we.

\VS{20}Gbɔgɔwɔ mbe pye we To Yɛnŋɛlɛ li woo fɔ sanga pyew.
Anmiina!


\par }{\SH Sharaga puŋgo wogo
\par }
{\PP \VS{21}Yɛnŋɛlɛ li leele kpoyi mbele fuun pe yɛn Zhezu Kirisi wi ni, ye pe shari. Sefɛnnɛ mbele pe yɛn laga na ni, pè ye shari.

\VS{22}Yɛnŋɛlɛ li leele kpoyi pe ni fuun pè ye shari, wunlumbolo to
Sesari wi go woolo poro wogo ko wɛ.


\par }{\PP \VS{23}We Fɔ Zhezu Kirisi wi yinmɛ pi pye ye ni fuun ye ni!

\par }