\NormalFont\ShortTitle{ƐSIDIRASI}

{\MT ƐSIDIRASI

\par }{\MTB sɛwɛ

\par }{\IMT Sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ

\par }{\IP Wa Kuroniki sɛwɛ shyɛn woo wi kɔsaga yeri, Zhufuye mbele pàa koli ma kari pe ni kulowo wa Babilɔni tara, kì yo wa fɔ Pɛrisi tara wunlunaŋa Sirusi wi yaa pe yaga pe sɔngɔrɔ wa pe tara, mbe konɔ kan pe yeri pe sa Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki kan naa wa Zheruzalɛmu ca.

\par }{\IP Ɛsidirasi sɛwɛ wi kɔnsaga koŋgbanŋga (1-6) kì sɔngɔrɔ ma para ki sɛnrɛ ti na konaa Zhufuye pàa sɔngɔrɔ yɛgɛ ŋga na maga yɛgɛ yo. Ali maga ta kaŋgbangala lɛgɛrɛ la Zhufuye pe ta, shɛrigo gbɔgɔ kìla kan ma kɔ; ko la pye yɛlɛ cɛnmɛ kaŋgurugo naa kɛ ma yiri kaŋgurugo (515) wolo li ni na Zhezu Kirisi wi fa se.

\par }{\IP Sɛwɛ wi kɔnsaga shyɛn wogo (7-10) ko yɛn na para ŋga kìla kaa pye puŋgo na wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi wunluwɔ sanga wi ni ko na. Ki wunlunaŋa wo wìla Zhufuye saraga wɔfɔ wa yeri, ŋa pàa pye na yinri Ɛsidirasi, maa pye fɔ: «Mi wunlunaŋa, mi naa na yɛrifɛnnɛ pe ni wɔ̀ɔn tun ma sa Zhuda tara to naa Zheruzalɛmu ca kala li wele, na kaa pye pe yɛn na tanri ma Yɛnŋɛlɛ li lasiri wi na, wo ŋa wi sɛwɛ wi yɛn ma kɛɛ, a màa jɛn we» (Ɛsidi 7.14). Saraga wɔfɛnnɛ lɛgɛrɛ la pinlɛ ma kari Ɛsidirasi wi ni wa Zheruzalɛmu ca. Ko la pye yɛlɛ cɛnmɛ naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri kɔlɔtaanri (450) wolo li ni na Zhezu Kirisi wi fa se. Wìla para leele pe na, katugu pe sila pye na tanri Yɛnŋɛlɛ li lasiri wi na. Leele pàa pe kapere ti jɛn mari yaga, a Ɛsidirasi wì si Yɛnŋɛlɛ yɛnri pe kan. Kì pye ma, a konɔ fɔnnɔ si tɛgɛ naa kagala ke yɛgɛ wɔmɔ pi na Yɛnŋɛlɛ li woolo pe sɔgɔwɔ.

\par }{\IP Ɛsidirasi sɛwɛ wi sɛnrɛ sannda ti yɛn wa Nehemi sɛwɛ wi ni.

\par }{\IOT Sɛwɛ wi yɛn ma kɔɔnlɔ yɛgɛ ŋga na

\par }{\IO Izirayɛli woolo mbele pàa yiri wa kulowo pi ni ma sɔngɔrɔ Zorobabɛli wi ni
{\IOR{1–6}}

\par }{\IOB Zhufuye pe sɔngɔrɔkala ma yiri wa kulowo pi ni
{\IOR{1–2}}

\par }{\IOB Pàa shɛrigo gbɔgɔ ki kan naa fɔnŋgɔ
{\IOR{3–6}}

\par }{\IO Ɛsidirasi wi kapyegele
{\IOR{7–10}}

\par }{\IOB Ɛsidirasi wìla sɔngɔrɔ ma kari Zhufuye pe ni wa Zheruzalɛmu ca
{\IOR{7–8}}

\par }{\IOB Ɛsidirasi wìla ki yo maga ŋgban fɔ jɛɛlɛ mbele Zhufuye pè lɛ cɛngɛlɛ kele yɛgɛ ni pe pe wa
{\IOR{9–10}}



\par }{\MS IZIRAYƐLI WOOLO MBELE PAA YIRI WA KULOWO PI NI MA SƆNGƆRƆ ZOROBABƐLI WI NI

\par }\ChapOne{1}{\MR 1–6

\par }{\SH Sirusi wìla kologo kan ma yo \newline  pe shɛrigo gbɔgɔ ki kan naa
\par }
{\R (2 Kuro 36.22-23)

\par }{\PP \VerseOne{1}Pɛrisi tara wunlunaŋa Sirusi wi wunluwɔ pi yɛlɛ koŋgbanna li ni, a Yawe Yɛnŋɛlɛ lì si jatere jɛnŋɛ tirige wa wi kotogo na, jaŋgo Yawe Yɛnŋɛlɛ làa sɛnrɛ nda le wa li
yɔn sɛnrɛ yofɔZheremi\XREF{†}{{\XO 1:1 }{\XO{1.1:
}}{\XT{Zhere 25.11; 29.10}}} wi yɔn, a wìri yo, ti ta tiri yɛɛ yɔn fili. A Sirusi wì si ti, a pège sɛnrɛ nda ti yari yɔn ni konaa mari yɔnlɔgɔ sɛwɛ na wa wi wunluwɔ tara ti ni fuun ti ni, ma yo fɔ:

\VS{2}«Pɛrisi tara wunlunaŋa Sirusi pa wì yo yɛɛn fɔ: ‹Yawe Yɛnŋɛlɛ, Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri, lì tara na wunluwɔ pi ni fuun pi kan na yeri. Lìlan pye ma yo mbe sa
shɛrigo gbɔgɔ kan li kan wa Zheruzalɛmu ca, wa Zhuda tara\XREF{†}{{\XO 1:2 }{\XO{1.2:
}}{\XT{Eza 44.28}}}.

\VS{3}Ye ni, yoro mbele fuun ye yɛn li woolo, ye sɔngɔrɔ ye kari wa Zheruzalɛmu ca, wa Zhuda tara. Ye sa Yawe Yɛnŋɛlɛ,
Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki kan naa. Lo li yɛn Yɛnŋɛlɛ na li yɛn wa Zheruzalɛmu ca we. Ye Yɛnŋɛlɛ li pye ye ni!

\VS{4}Izirayɛli woolo mbele pè koro go na, pe yɛn ma cɛn laga o laga ŋga na, ki laga woolo pe daga mbe warifuwe, naa tɛ, naa yarijɛndɛ, naa yaayoro kan pe yeri, konaa mbe nayinmɛ yarikanra kan pe yeri Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki kanwa wogo ki na, ko ŋga ki yɛn wa Zheruzalɛmu ca we.› »


\par }{\PP \VS{5}Kì pye ma, Zhuda cɛnlɛ naa Bɛnzhamɛ cɛnlɛ seye teele, naa
saraga wɔfɛnnɛ konaa
Levi setirige piile pe ni, poro mbele fuun Yɛnŋɛlɛ làa ki jatere wi tirige wa pe kotoro na, pè si yiri mbe kari sa Yawe Yɛnŋɛlɛ li go ki kan naa, ko ŋga ki yɛn wa Zheruzalɛmu ca.

\VS{6}Mbele fuun pàa pye ma pe maga, pè si pe saga ma warifuwe yaara, naa tɛ yaara, naa yarijɛndɛ, naa yaayoro konaa yaara sɔnŋgbanga woro kan pe yeri, to la pye ti yɛ nayinmɛ yarikanra sannda pyew to ni.

\VS{7}Yawe Yɛnŋɛlɛ li go yaapire nda wunlunaŋa Nebukanezari wìla lɛ wa Zheruzalɛmu ca ma saa ti tɛgɛ wa wi yarisunŋgo gbɔgɔgo ki ni, a Pɛrisi tara wunlunaŋa Sirusi wì siri sɔngɔrɔ pe na\XREF{†}{{\XO 1:7 }{\XO{1.7:
}}{\XT{2 Wunlu 25.13-15; Dani 1.2; 5.2}}}.

\VS{8}Pɛrisi tara wunlunaŋa Sirusi wìla ki yo wi yarijɛndɛ tɛgɛfɔ Mitiredati wi kan ma yo wigi yaapire ti yirige, wiri jiri, wiri kan Zhuda tara to Sheshibazari wi yeri.

\VS{9}Ki yaapire ti yɔn ki ŋga: warifuwe tasaala waga kele (1 000), naa gbeŋgele nafa ma yiri kɔlɔjɛrɛ\FTNT{†}{{\FR 1:9 }{\FR{1.9:
}}{\FT{Ŋga kì yo fɔ:
{\QT{Gbeŋgele nafa ma yiri kɔlɔjɛrɛ,}} ki sɛnrɛ ti woro ma filige Eburuye sɛnrɛ ti ni.}}},

\VS{10}naa tɛ wɔjɛŋgɛlɛ nafa ma yiri kɛ, naa warifuwe wɔjɛŋgɛlɛ ŋgele pe ma wa kɛɛ na ke cɛnmɛ tijɛrɛ naa kɛ (410) ni, konaa yaapire ta yɛgɛ ni waga kele (1 000)\FTNT{†}{{\FR 1:10 }{\FR{1.10:
}}{\FT{Ŋga kì yo fɔ:
{\QT{Warifuwe wɔjɛŋgɛlɛ ŋgele pe ma wa kɛɛ na ke cɛnmɛ tijɛrɛ naa kɛ (410) ni,}} ki sɛnrɛ ti woro ma filige Eburuye sɛnrɛ ti ni.}}}.

\VS{11}Tɛ yaapire to naa warifuwe yaapire ti ni fuun tìla pye waga kaŋgurugo naa cɛnmɛ tijɛrɛ (5 400). Sanga ŋa ni leele mbele pàa koli pàa yiri wa Babilɔni tara ma sɔngɔrɔ wa Zheruzalɛmu ca, a Sheshibazari wì si ti, a pè sɔngɔrɔ ma kari ti ni fuun ti ni.




\par }\Chap{2}{\SH Zhuda tara woolo mbele \newline  pàa sɔngɔrɔ ma pan \newline  wa pe tara pàa pe jiri
\par }
{\R (Nehe 7.6-72)

\par }{\PP \VerseOne{1}Zhuda tara woolo mbele Babilɔni tara wunlunaŋa Nebukanezari wìla koli ma kari pe ni wa Babilɔni tara, poro mbele pàa yiri wa kulowo pi ni ma sɔngɔrɔ ma pan wa Zheruzalɛmu ca, wa Zhuda tara, pe ni fuun nuŋgba nuŋgba, a pè si saa cɛn wa pe cara, poro la wɛlɛ yɛɛn.

\VS{2}Pàa sɔngɔrɔ ma pinlɛ ma pan Zorobabɛli ni, naa Zhozuwe, naa Nehemi, naa Seraya, naa Ereelaya, naa Maridoshe, naa Bilishan, naa Misipari, naa Bigivayi, naa Erehumu konaa Baana ni, poro pàa pye na pe yɛgɛ sinni.

\par }{\PP Izirayɛli woolo nambala pe yɔn ko layi yɛɛn:


\par }{\PP \VS{3}Parewɔshi setirige piile pàa pye lere waga shyɛn naa cɛnmɛ naa nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (2 172).


\par }{\PP \VS{4}Shefatiya setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (372).


\par }{\PP \VS{5}Ara setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri kaŋgurugo (775).


\par }{\PP \VS{6}Pahati Mowabu setirige piile mbele pàa pye Zhozuwe naa Zhowabu pe setirige piile pàa pye lere waga shyɛn naa cɛnmɛ kɔlɔtaanri naa kɛ ma yiri shyɛn (2 812).


\par }{\PP \VS{7}Elamu setirige piile pàa pye lere waga kele naa cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri tijɛrɛ (1 254).


\par }{\PP \VS{8}Zatu setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔjɛrɛ naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (945).


\par }{\PP \VS{9}Zakayi setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa taanri (760).


\par }{\PP \VS{10}Bani setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa shyɛn ma yiri shyɛn (642).


\par }{\PP \VS{11}Bebayi setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa ma yiri taanri (623).


\par }{\PP \VS{12}Azigadi setirige piile pàa pye lere waga kele naa cɛnmɛ shyɛn naa nafa ma yiri shyɛn (1 222).


\par }{\PP \VS{13}Adonikamu setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa taanri ma yiri kɔgɔlɔni (666).


\par }{\PP \VS{14}Bigivayi setirige piile pàa pye lere waga shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri kɔgɔlɔni (2 056).


\par }{\PP \VS{15}Adini setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri tijɛrɛ (454).


\par }{\PP \VS{16}Atɛri setirige piile mbele pàa pye Ezekiyasi sege woolo pàa pye lere nafa tijɛrɛ ma yiri kɛ ma yiri kɔlɔtaanri.


\par }{\PP \VS{17}Bezayi setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa ma yiri taanri (323).


\par }{\PP \VS{18}Yora setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ naa kɛ ma yiri shyɛn (112).


\par }{\PP \VS{19}Hashumu setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ shyɛn naa nafa ma yiri taanri (223).


\par }{\PP \VS{20}Gibari setirige piile pàa pye lere nafa tijɛrɛ ma yiri kɛ ma yiri kaŋgurugo.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{21}Betilɛɛmu ca fɛnnɛ pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa ma yiri taanri (123).


\par }{\PP \VS{22}Netofa ca fɛnnɛ pàa pye lere nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri kɔgɔlɔni.


\par }{\PP \VS{23}Anatɔti ca fɛnnɛ pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa ma yiri kɔlɔtaanri (128).


\par }{\PP \VS{24}Azimavɛti ca fɛnnɛ pàa pye lere nafa shyɛn ma yiri shyɛn.


\par }{\PP \VS{25}Kiriyati Arimu ca fɛnnɛ, naa Kefira ca fɛnnɛ konaa Beerɔti ca fɛnnɛ pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa shyɛn ma yiri taanri (743).


\par }{\PP \VS{26}Arama ca naa Geba ca fɛnnɛ pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa ma yiri nuŋgba (621).


\par }{\PP \VS{27}Mikimashi ca fɛnnɛ pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa ma yiri shyɛn (122).


\par }{\PP \VS{28}Betɛli ca naa Ayi ca fɛnnɛ pàa pye lere cɛnmɛ shyɛn naa nafa ma yiri taanri (223).


\par }{\PP \VS{29}Nebo ca fɛnnɛ pàa pye lere nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri shyɛn.


\par }{\PP \VS{30}Magibishi setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri kɔgɔlɔni (156).


\par }{\PP \VS{31}Elamu sanŋa wi setirige piile pàa pye lere waga kele naa cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri tijɛrɛ (1 254).


\par }{\PP \VS{32}Harimu setirige piile pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa (320).


\par }{\PP \VS{33}Lɔdi ca fɛnnɛ, naa Hadidi ca fɛnnɛ konaa Ono ca fɛnnɛ pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa ma yiri kaŋgurugo (725).


\par }{\PP \VS{34}Zheriko ca fɛnnɛ pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (345).


\par }{\PP \VS{35}Senaa ca fɛnnɛ pàa pye lere waga taanri naa cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa ma yiri kɛ (3 630).


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{36}Saraga wɔfɛnnɛ poro na, Yedaya setirige piile mbele pàa pye Zhozuwe wi go woolo pàa pye lere cɛnmɛ kɔlɔjɛrɛ naa nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri taanri (973).


\par }{\PP \VS{37}Imɛri setirige piile pàa pye lere waga kele naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (1 052).


\par }{\PP \VS{38}Pashuri setirige piile pàa pye lere waga kele naa cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kɔlɔshyɛn (1 247).


\par }{\PP \VS{39}Harimu setirige piile pàa pye lere waga kele naa kɛ ma yiri kɔlɔshyɛn (1 017).


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{40}Levi setirige piile poro na, Zhozuwe naa Kadimiyɛli pe setirige piile wele, poro mbele pàa pye Hodaviya sege woolo pàa pye lere nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri tijɛrɛ.


\par }{\PP \VS{41}Yurukɔɔlɔ poro na, Asafu setirige piile wele, pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa ma yiri kɔlɔtaanri (128).


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{42}Yeyɔngɔ kɔrɔsifɛnnɛ pe setirige piile poro na, Shalumu setirige piile, naa Atɛri setirige piile, naa Talimɔ setirige piile, naa Akubu setirige piile, naa Hatita setirige piile, konaa Shobayi setirige piile pe ni, pe ni fuun pàa pye lere cɛnmɛ naa nafa ma yiri kɛ ma yiri kɔlɔjɛrɛ (139).


\par }{\PP \VS{43}Netiniyɛnye\FTNT{†}{{\FR 2:43 }{\FR{2.43:
{\QT{Netiniyɛnye:}} Poro pàa pye na tɔnmɔ kori konaa na kanŋgirɛ jaa na paan ti ni wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni. Pàa pye kulolo ma yiri cɛngɛlɛ kele yɛgɛ ni.}}} mbele pàa pye tunmbyeele wa
shɛrigo gbɔgɔ ki ni poro pàa pye Ziha setirige piile wele, naa Hasufa setirige piile, naa Tabawɔti setirige piile,

\VS{44}naa Kerɔsi setirige piile, naa Siyaha setirige piile, naa Padɔn setirige piile,

\VS{45}naa Lebana setirige piile, naa Hagaba setirige piile, naa Akubu setirige piile,

\VS{46}naa Hagabu setirige piile, naa Shamilayi setirige piile, naa Hana setirige piile,

\VS{47}naa Gidɛli setirige piile, naa Gahari setirige piile, naa Erewaya setirige piile,

\VS{48}naa Erezɛn setirige piile, naa Nekoda setirige piile, naa Gazamu setirige piile,

\VS{49}naa Uza setirige piile, naa Paseya setirige piile, naa Besayi setirige piile,

\VS{50}naa Asina setirige piile, naa Mewunimu setirige piile, naa Nefusimu setirige piile,

\VS{51}naa Bakibuki setirige piile, naa Hakufa setirige piile, naa Harihuri setirige piile,

\VS{52}naa Baziluti setirige piile, naa Mehida setirige piile, naa Harisha setirige piile,

\VS{53}naa Barikɔsi setirige piile, naa Sisera setirige piile, naa Tama setirige piile,

\VS{54}naa Neziya setirige piile konaa Hatifa setirige piile.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{55}Salomɔ\XREF{†}{{\XO 2:55 }{\XO{2.55:
}}{\XT{Nehe 7.57,60; 11.3}}} tunmbyeele pe setirige piile poro la pye Sotayi setirige piile wele, naa Soferɛti setirige piile, naa Peruda setirige piile,

\VS{56}naa Yaala setirige piile, naa Darikɔn setirige piile, naa Gidɛli setirige piile,

\VS{57}naa Shefatiya setirige piile, naa Hatili setirige piile, naa Pokerɛti Hazebayimu setirige piile konaa Ami setirige piile.


\par }{\PP \VS{58}Netiniyɛnye poro naa Salomɔ tunmbyeele pe ni, pe ni fuun pàa pye lere cɛnmɛ taanri naa nafa tijɛrɛ ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (392).


\par }{\PP \VS{59}Leele mbele pàa yiri wa Tɛli Mela ca, naa Tɛli Harisha ca, naa Kerubu Adan ca konaa wa Imɛri ca ma sɔngɔrɔ ma pan, pe sila ya mbe pe seye, naa pe cɛngɛlɛ ke jɛn mbe wali ke na, mbege naga fɔ pe yɛn
Izirayɛli woolo poro pele, poro la wɛlɛ yɛɛn:

\VS{60}Delaya setirige piile, naa Tobiya setirige piile, konaa Nekoda setirige piile; pàa pye lere cɛnmɛ kɔgɔlɔni naa nafa shyɛn ma yiri kɛ ma yiri shyɛn (652).


\par }{\PP \VS{61}Saraga wɔfɛnnɛ pe ni, mbele pàa pye ki cɛnlɔmɔ nuŋgba pi na, poro la pye Hobaya setirige piile wele, naa Hakɔzi setirige piile, naa Barizilayi\XREF{†}{{\XO 2:61 }{\XO{2.61:
}}{\XT{2 Sami 17.27; 19.32-35}}} setirige piile. Ko Barizilayi wo la Galaadi tara fɛnnɛ naŋa Barizilayi wi sumborombyɔ pɔri wi jɔ, a pè sigi mɛgɛ ki taga wi na.

\VS{62}Pàa pe mɛrɛ ti lagaja wa pe tɛlɛye setirige sɛwɛ wi ni, ɛɛn fɔ pe sila ti yan. A pe nɛɛ pe jate leele mbele pe yɛn
fyɔngɔ ni, a pè pe wɔ
saraga wɔgɔtunŋgo ki ni.

\VS{63}A gboforonɛri wì si pe pye ma yo paga kaa yaara nda ti yɛn ma tɛgɛ ti yɛ pew Yɛnŋɛlɛ kan\XREF{†}{{\XO 2:63 }{\XO{2.63:
}}{\XT{Levi 6.22; 7.1; Nɔmbu 27.21}}} ti kaa, fɔ saraga wɔfɔ wa mbe ka sa Yɛnŋɛlɛ li yewe yaara nda pe yinri Urimu naa Tumimu\FTNT{†}{{\FR 2:63 }{\FR{2.63:
}}{\FT{Urimu naa Tumimu tìla pye yaara shyɛn ta, nda wee jɛn nala. Kana kanŋgagala la wɛlɛ nakoma yaanŋgumbigile. Pàa ti tɛgɛ na we Fɔ wi yewe ke ni, mbe ta mbaa wi nawa kagala ke jɛnni. Ye wele wa (}}{\XT{Nɔmbu 27.21; Nehe 7.65}}{\FT{) lara ti ni!}}} ti ni pe wogo na.


\par }{\PP \VS{64}Leele pe gbogolomɔ pi ni fuun pi yɔn kìla pye lere waga nafa shyɛn ma yiri shyɛn naa cɛnmɛ taanri naa nafa taanri (42 360).

\VS{65}Pe kulonambala naa pe kulojaala pe sila poro jiri mbe pe taga wa, poro la pye lere waga kɔlɔshyɛn naa cɛnmɛ taanri naa nafa ma yiri kɛ ma yiri kɔlɔshyɛn (7 337). Nambala yurukɔɔlɔ naa jɛɛlɛ yurukɔɔlɔ cɛnmɛ shyɛn (200) la pye pe ni.

\VS{66}Pe shɔnye pàa pye cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa ma yiri kɛ ma yiri kɔgɔlɔni (736). Pe sofilele worosoye pàa pye cɛnmɛ shyɛn naa nafa shyɛn ma yiri kaŋgurugo (245).

\VS{67}Pe yɔngɔmɛye pàa pye cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa ma yiri kɛ ma yiri kaŋgurugo (435). Pe sofilele pàa pye waga kɔgɔlɔni naa cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa nafa (6 720).


\par }{\PP \VS{68}Naa pàa kaa saa gbɔn wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li go ki na wa Zheruzalɛmu ca, a seye teele pe lɛgɛrɛ si nayinmɛ yarikanra kan Yɛnŋɛlɛ li yeri shɛrigo gbɔgɔ ki wogo na, jaŋgo pege kan naa wa ki titɛlɛgɛ ki ni.

\VS{69}Pàa tɛ pyɔ waga nafa taanri ma yiri nuŋgba (61 000) kan tunndo ti mɛgɛ ni, naa warifuwe pyɔ waga kaŋgurugo (5 000) ni, konaa saraga wɔmɔ tunŋgo yaripɔrɔ cɛnmɛ ni, ma yala pe mbaa ya kan yɛgɛ ŋga na ki ni.


\par }{\PP \VS{70}A saraga wɔfɛnnɛ, naa Levi setirige piile, naa tara woolo sanmbala pele ni, naa yurukɔɔlɔ, naa yeyɔngɔ kɔrɔsifɛnnɛ, konaa Netiniyɛnye pe ni pè si saa cɛn wa pe cara ti ni. A Izirayɛli woolo pe ni fuun pè saa cɛn wa pe cara ti ni.




\par }\Chap{3}{\SH Pàa saraga wɔsaga ki kan naa \newline  konaa ma shɛrɛgɛ ki lɛ naa \newline  naga piin
\par }
{\PP \VerseOne{1}Naa yɛlɛ li yeŋge kɔlɔshyɛn\FTNT{†}{{\FR 3:1 }{\FR{3.1:
}}{\FT{Kìla pye yɛlɛ li yeŋge kɔlɔshyɛn wogo ki ma saa to ma yala sɛpitamburu yeŋge naa ɔkitɔburu yeŋge ko ni. Shɛrɛgɛ fɛtiye la pye na piin ki yeŋge sanga wi ni (}}{\XT{Levi 23.23-43}}{\FT{).}}} wogo kìla kaa pan ma gbɔn,
Izirayɛli woolo pàa pye ma cɛn wa pe cara ti ni. Kona, a leele pè si pe yɛɛ gbogolo wa Zheruzalɛmu ca ma yɔn wa nuŋgba.

\VS{2}Kona Yozadaki pinambyɔ Zhozuwe wo naa wi sefɛnnɛ pe ni, poro mbele pàa pye
saraga wɔfɛnnɛ wele, naa Sheyalitiyɛli pinambyɔ Zorobabɛli\FTNT{†}{{\FR 3:2 }{\FR{3.2:
}}{\FT{Zorobabɛli wìla pye wunlunaŋa Davidi wi setirige pyɔ (}}{\XT{Mati 1.12-13; Luki 3.27}}{\FT{).}}} wo naa wi sefɛnnɛ pe ni, pè si yiri ma Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li
saraga wɔsaga ki kan mbaa
saara sogoworo woo wa ki na, paa yɛgɛ ŋga na ki yɛn ma yɔnlɔgɔ wa Yɛnŋɛlɛ lere Moyisi wi
lasiri wi ni we\XREF{†}{{\XO 3:2 }{\XO{3.2:
}}{\XT{Ɛki 27.1}}}.

\VS{3}Ali mbege ta pàa pye na fyɛ ki tara woolo pe yɛgɛ, pàa saraga wɔsaga ki kan wa ki titɛlɛgɛ ki ni. A pè si saara sogoworo wɔ wa ki na Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan, pinliwɛ saara sogoworo to naa yɔnlɔkɔgɔ saara sogoworo ti ni.

\VS{4}Kona, a pè si
Gbataala nɔgɔ fɛti wi pye paa yɛgɛ ŋga na ki yɛn ma yɔnlɔgɔ we, mɛɛ pilige pyew saara sogoworo ti wɔ ma yala yɔn ŋga kì tɛgɛ mbaa woo pilige pyew ki ni\XREF{†}{{\XO 3:4 }{\XO{3.4:
}}{\XT{Ɛki 23.16; Nɔmbu 29.12-38}}}.

\VS{5}Ko puŋgo na, a pe nɛɛ pilige pyew saraga sogowogo ki woo, naa yevɔnndɔ saara sogoworo ti ni, naa shɛripiliye yan yì tɛgɛ yi yɛ Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan yi saara ti ni, konaa nayinmɛ yarikanra nda lere ŋa fuun la pye na paan na kaan Yawe Yɛnŋɛlɛ li yeri ti ni\XREF{†}{{\XO 3:5 }{\XO{3.5:
}}{\XT{Nɔmbu 28.11–29.39}}}.

\VS{6}Mbege lɛ yɛlɛ li yeŋge kɔlɔshyɛn wogo ki pilige koŋgbanŋga ki na, a pè sigi lɛ na saara sogoworo ti woo Yawe Yɛnŋɛlɛ li yeri, ma sigi ta pe fa Yawe Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ ki nɔgɔ le gbɛn.


\par }{\PP \VS{7}A pè si penjara kan sinndɛɛrɛ tɛfɛnnɛ konaa tire tɛfɛnnɛ pe yeri, ma yarilire, naa yaara nda pe maa woo konaa sinmɛ torogo Sidɔn ca fɛnnɛ pe kan konaa
Tiri ca fɛnnɛ pe kan, jaŋgo pe pan Liban tara
sɛdiri tire ta ni kɔgɔje wi na fɔ wa Zhafa ca, mbe yala Pɛrisi tara wunlunaŋa Sirusi wìla sɛnrɛ nda yo pe kan ti ni.


\par }{\PP \VS{8}Naa pàa ka saa gbɔn wa Yɛnŋɛlɛ li go ki na wa Zheruzalɛmu ca, ki yɛlɛ shyɛn wolo li yeŋge shyɛn wogo ki na, Sheyalitiyɛli pinambyɔ Zorobabɛli, naa Yozadaki pinambyɔ Zhozuwe, konaa pe sefɛnnɛ sanmbala pe ni, naa saraga wɔfɛnnɛ, naa
Levi setirige piile pe ni konaa mbele fuun pàa yiri wa kulowo pi ni ma pan wa Zheruzalɛmu ca, a pè sigi lɛ na tunŋgo ki piin, ma Levi setirige piile pe tɛgɛtɛgɛ, maga lɛ mbele pè ta yɛlɛ nafa nafa konaa pe yɛgɛ fɛnnɛ pe ni, paa Yawe Yɛnŋɛlɛ li go ki kanwa kagala ke yɛgɛ woo.

\VS{9}Zhozuwe, naa wi pinambiile pe ni konaa wi sefɛnnɛ pe ni, naa Kadimiyɛli konaa wi pinambiile pe ni, poro mbele pàa pye Zhuda cɛnlɛ woolo wele, naa Henadadi pinambiile poro naa pe pinambiile pe ni konaa pe sefɛnnɛ mbele Levi setirige piile pe ni, pe ni fuun pè si pe yɛɛ gbɛgɛlɛ ja mbaa mbele pàa pye na tunŋgo piin wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li go ki ni pe kɔrɔsi.


\par }{\PP \VS{10}Naa tunmbyeele pàa kaa Yawe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki nɔgɔ le sanga ŋa ni, a pè si saraga wɔfɛnnɛ pe yerege wa ki laga ki ni pe mbaanra ti ni pe kɛɛ. Pe
saraga wɔgɔ yaripɔrɔ tìla pye pe na. Levi setirige piile mbele pàa pye Asafu wi setirige piile, pàa pye ma yere wa fun tuguyɛnrɛ weere\XREF{†}{{\XO 3:10 }{\XO{3.10:
}}{\XT{1 Sami 18.6; 2 Sami 6.5; 1 Kuro 13.8; 15.16; 16.5; 25.1,6; 2 Kuro 5.12; 29.25; Nehe 12.27; Yuuro 150.5}}} ni, jaŋgo mbaa Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɔnni mbe yala kondɛgɛlɛ na Izirayɛli tara wunlunaŋa Davidi wìla tɛgɛ li ni\XREF{†}{{\XO 3:10 }{\XO{3.10:
}}{\XT{1 Kuro 25.1}}}.

\VS{11}Pàa pye na yuuro koo nari shoo pe yɛɛ yɔn na, na Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɔnni, nali shari na yuun fɔ:

\par }{\Q «Katugu li yɛn jɛnnɛ,

\par }{\Q Li kagbaraga ki yaa koro Izirayɛli woolo pe ni fɔ sanga pyew.»

\par }{\MM A leele pe ni fuun pe nɛɛ jɔrɔgi ŋgbanga yɔgɔrimɔ ni na Yawe Yɛnŋɛlɛ li sɔnni, katugu pàa pye nali shɛrigo gbɔgɔ ki nɔgɔ nii\XREF{†}{{\XO 3:11 }{\XO{3.11:
}}{\XT{1 Kuro 16.34; 2 Kuro 5.13; 17.3; Yuuro 100.5; 106.1; 107.1; 118.1; 136.1; Zhere 33.11}}}.

\VS{12}Ɛɛn fɔ saraga wɔfɛnnɛ, naa Levi setirige piile, naa seye teele mbele pàa pye pe ni lelɛŋgbaara, poro mbele pàa shɛrigo gbɔgɔ koŋgbanŋga ki yan, a poro nɛɛ gbele ŋgbanga sanga ŋa ni pàa pye na go ki nɔgɔ ki nii naa fɔnŋgɔ pe yɛgɛ na we. Ma si yala lelɛgɛrɛ la pye na jɔrɔgi ŋgbanga nayinmɛ ni,

\VS{13}fɔ lere saa ya mbe yɔgɔrimɔ tinmɛ naa gbeere tinmɛ pi jɛn mboo wɔ pi yɛɛ ni, mà jɛn leele pàa pye na jɔrɔgi ŋgbanga, fɔ a paa ki tinmɛ pi nuru lege.




\par }\Chap{4}{\SH Zhufuye pe juguye pàa yiri ma je \newline  ma yo pe shɛrigo gbɔgɔ \newline  ki kanga ki yerege
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, Zhuda cɛnlɛ woolo naa Bɛnzhamɛ cɛnlɛ woolo pe juguye, a pè sigi logo ma yo mbele pàa koli ma kari wa kulowo pi ni pè pan na
shɛrigo gbɔgɔ kanni Yawe Yɛnŋɛlɛ,
Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li kan.

\VS{2}Kì pye ma, a pè si pan Zorobabɛli naa seye teele pe kɔrɔgɔ, mɛɛ pe pye fɔ: «Waa jaa mbe ye saga shɛrigo gbɔgɔ ki kanga ki na. Mà jɛn woro fun, ye Yɛnŋɛlɛ lo we maa yɛnri paa yɛgɛ ŋga na ye maa ki piin we. We maa
saara woo li yeri maga lɛ wa Asiri tara wunlunaŋa Azari Hadɔn wi wagati wi na, wo ŋa wìla pan we ni lagamɛ we\XREF{†}{{\XO 4:2 }{\XO{4.2:
}}{\XT{2 Wunlu 17.24-41}}}.»


\par }{\PP \VS{3}Ɛɛn fɔ, a Zorobabɛli, naa Zhozuwe konaa Izirayɛli tara seye teele pe ni, pè si pe yɔn sogo ma yo fɔ: «Kii daga woro naa yoro we pinlɛ we we Yɛnŋɛlɛ li go ki kan; woro cɛ we yaa ki kan Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li kan, paa yɛgɛ ŋga na Pɛrisi tara wunlunaŋa Sirusi wìgi yo maga ŋgban we ni we.»


\par }{\PP \VS{4}Kona, a ki tara woolo pè si Zhuda tara woolo pe wire ti fanla pe na, ma pe figiri pe ta pe go ki kanga ki yerege.

\VS{5}A pè si yɛrifɛnnɛ pele lɛ sara na, jaŋgo pe go ki kanga ki yerege. A pè ya maga pye ma Pɛrisi tara wunlunaŋa Sirusi wi wagati wi ni fuun wi na, fɔ ma saa gbɔn Pɛrisi tara wunlunaŋa Dariyusi wi wagati wi na.


\par }{\PP \VS{6}Wunlunaŋa Sɛrisɛsi\FTNT{†}{{\FR 4:6 }{\FR{4.6:
}}{\FT{Wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wo nuŋgba wo pàa pye na yinri Sɛrisɛsi; Aritasɛrisɛsi mɛgɛ ko yɛn Eburuye sɛnrɛ ni. Sɛrisɛsi mɛgɛ ko yɛn Girɛki sɛnrɛ ni. Ki yaa pye ndɛɛ Aritasɛrisɛsi wo wìla pye wunlunaŋa Sɛrisɛri Koŋgbanŋa we. Ki yɛn ndɛɛ wo wìla pye Pɛrisi tara ti wunlunaŋa maga lɛ yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa tijɛrɛ ma kɔgɔlɔni (486) wolo li na ma saa gbɔn yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa taanri ma yiri tijɛrɛ (464) wolo li na, na Zhezu wi fa se (}}{\XT{Ɛsitɛ 1.1}}{\FT{).}}} wi wagati wi na, wi wunluwɔ pi lɛsaga, a pè si sɛwɛ wa yɔnlɔgɔ ma Zhuda tara woolo naa Zheruzalɛmu ca fɛnnɛ pe le kɛɛ.


\par }{\PP \VS{7}Ko puŋgo na, Aritasɛrisɛsi\FTNT{†}{{\FR 4:7 }{\FR{4.7:
}}{\FT{Aritasɛrisɛsi wìla pye Pɛrisi tara ti wunlunaŋa maga lɛ yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa taanri ma yiri tijɛrɛ (464) wolo li na ma saa gbɔn yɛlɛ cɛnmɛ tijɛrɛ naa nafa ma yiri tijɛrɛ (424) wolo li na, na Zhezu Kirisi wi fa se.}}} wi wunluwɔ wagati wi ni, a Bishilamu, naa Mitiredati, naa Tabeyɛli konaa pe pinlɛyɛɛnlɛ sanmbala pe ni pè si sɛwɛ wa pye maa torogo Pɛrisi tara wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi kan. Ki sɛwɛ pàa wi yɔnlɔgɔ Aramuye sɛnrɛ yɔnlɔgɔlɔmɔ na, Aramuye sɛnrɛ ni.


\par }{\PP \VS{8}Tara ti gboforonɛri Erehumu wo naa sɛwɛ yɔnlɔgɔfɔ Shimishayi wi ni, poro pàa ki sɛwɛ ŋa wi pye maa torogo wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi kan Zheruzalɛmu ca ki mɛgɛ ni, ma yo fɔ:

\VS{9}«Sɛwɛ pyefɛnnɛ poro wɛlɛ tara ti gboforonɛri Erehumu, naa sɛwɛ yɔnlɔgɔfɔ Shimishayi, naa pe pinlɛyɛɛnlɛ sanmbala mbele pè yiri wa Dɛn ca, naa Afarisataki cɛnlɛ woolo, naa Taripɛli cɛnlɛ woolo, naa Afarasi cɛnlɛ woolo, naa Erɛki ca fɛnnɛ, naa Babilɔni tara fɛnnɛ, naa Suzi ca fɛnnɛ, naa Deha cɛnlɛ woolo, naa Elamu tara fɛnnɛ,

\VS{10}naa cɛngɛlɛ sanŋgala ke ni, koro ŋgele Osinapari ŋa wi yɛn mɛgbɔgɔfɔ naa fanŋga fɔ wìla pan ke ni ma pan ma ke tɛgɛ wa
Samari ca konaa lara ta yɛgɛ ni, wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri we.»


\par }{\PP \VS{11}Sɛwɛ ŋa pàa yɔnlɔgɔ ma torogo wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi kan wi nawa sɛnrɛ to lari yɛɛn: «Ma tunmbyeele wele, poro mbele ma woolo mbele pe yɛn ma cɛn wa gbaan wi kɛɛ ŋga na, pɔ̀ɔn shari.

\VS{12}Wunlunaŋa, ki jɛn ma yo fɔ Zhufuye mbele pè yiri wa ma yeri, pè gbɔn laga we na laga Zheruzalɛmu ca. Pe yɛn na ki ca pege ŋga kì yiri ma je ki kanni naa fɔnŋgɔ. Pe yɛn na mbogo ŋga ki yɛn maga maga ki kanni\XREF{†}{{\XO 4:12 }{\XO{4.12:
}}{\XT{Eza 58.12-14}}} naa fɔnŋgɔ, naga nɔgɔ ŋga kìla le ki gbegele.

\VS{13}Wunlunaŋa, ki jɛn ma yo fɔ na ki ca ŋga ki ka kan naa fɔnŋgɔ, na ki mbogo kiga kan mbe yirige, pe saa lambo wi sara, mbaa nizara wi woo konaa mbaa tara kɔnlɔ kɔnsaga penjara ti sara wunlunaŋa wi yeri. Ki kɔsaga ki yaa pye kala na wunlunaŋa wi yaa to li ni.

\VS{14}Ki kala na, maga we yɛn na tunŋgo piin ma kan konaa a wège yan fɔ ki woro yalaga pɔɔn tifaga wunlunaŋa, kì pye ma, we yɛn na ki kagala ke torogi ma kan wunlunaŋa, ma ta ma ke jɛn,

\VS{15}jaŋgo ma ti pege lagaja wa ma tɛlɛye pe nandowo kagala sɛwɛ wi ni, ma yaa ki yan wa wi ni mbege jɛn fɔ ki ca ŋga ki yɛn ca ŋga ki maa yinrigi na jege, fɔ kìla pye na wunlumbolo poro naa tara ti kindaye kagala ke jogo. Maga lɛ wa wagati ŋa wì toro faa wi ni, ki ca woolo pe maa yinrigi na jege suyi. Ko kì ti ki ca ŋga pàa ki ya.

\VS{16}We yɛn naga yuun wunlunaŋa ma kan fɔ na ki ca ŋga ki ka kan naa fɔnŋgɔ, mbogo ŋga kìgi maga na ki ka kan mbe yiri, kona ma se tasaga ta naa wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri.»


\par }{\SH Yɔn sogomɔ sɛnrɛ nda \newline  wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wìla yo
\par }
{\PP \VS{17}Kona, a wunlunaŋa wì sigi yɔn sogomɔ sɛnrɛ nda ti yɔnlɔgɔ mari torogo tara ti gboforonɛri Erehumu wi kan, naa sɛwɛ yɔnlɔgɔfɔ Shimishayi konaa pe pinlɛyɛɛnlɛ mbele pàa pye ma cɛn wa Samari ca pe kan konaa lara ta yɛgɛ ni wa gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri, ma yo fɔ: «Mì ye shari.

\VS{18}Sɛwɛ ŋa yè torogo we kan pòo kara na kan maa filige.

\VS{19}Mì konɔ kan ma yo pege lagaja; a pège yan fɔ maga lɛ wa faa, ki ca ŋga ki maa yinrigi na jege wunlumbolo pe na, fɔ ki maa yinrigi na jege na malaga yinrigi sanga pyew.

\VS{20}Wunlumbolo fanŋga fɛnnɛ la yiri wa Zheruzalɛmu ca, mbele pàa cɛn tegere ti na tara nda fuun ti yɛn wa gbaan wi puŋgo na wa yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri ti go na. Pàa pye na lambo wi sara pe yeri, na nizara wi woo pe yeri konaa na tara kɔnlɔ kɔnsaga penjara ti sara pe yeri.

\VS{21}Ki kala na, yege konɔ kan fɔ ki leele pe pe tunndo ti yerege, jaŋgo ki ca ki ka ka kan naa, fɔ mbe ka saga konɔ kan pe yeri.

\VS{22}Ye ye yɛɛ yingiwɛ jɛn, yaga ka yaraga ka pye sambalawa ni wa ki kala na li ni, jaŋgo kapege naa jɔgɔwɔ ka ka wunlumbolo pe ta.»


\par }{\PP \VS{23}Naa pàa kaa wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi sɛwɛ wi kara Erehumu, naa sɛwɛ yɔnlɔgɔfɔ Shimishayi naa pe pinlɛyɛɛnlɛ pe yɛgɛ na, a pè si kari fyɛlɛgɛ na wa Zhufuye pe yeri wa Zheruzalɛmu ca, ma saa pe ŋgbanga ma pe tunndo ti yerege ŋgbanga konaa fanŋga na.


\par }{\PP \VS{24}Kona, a Yɛnŋɛlɛ li go tunŋgo kì si yere wa Zheruzalɛmu ca. Kìla yere fɔ ma saa gbɔn Pɛrisi tara wunlunaŋa Dariyusi wi wunluwɔ pi yɛlɛ shyɛn wolo li na.




\par }\Chap{5}{\SH Pàa ki lɛ na Yɛnŋɛlɛ li \newline  shɛrigo gbɔgɔ ki kanni \newline  naa fɔnŋgɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Pilige ka,
Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ Azhe wo naa Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ Zakari ŋa wìla pye Ido wi pishyɛnwoo pè si Yɛnŋɛlɛ li yɔn sɛnrɛ yo Zhufuye mbele pàa pye ma cɛn wa Zhuda tara konaa wa Zheruzalɛmu ca pe kan
Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li mɛgɛ ni\FTNT{†}{{\FR 5:1 }{\FR{5.1:
}}{\FT{Ki Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ shyɛn pàa para Zhuda tara woolo pe ni ma pe kotogo ki kan pe na, ma yo pe sɔngɔrɔ pege lɛ paa shɛrigo gbɔgɔ ki kanni naa.}}}.

\VS{2}Kì pye ma, a Sheyalitiyɛli pinambyɔ Zorobabɛli naa Yozadaki pinambyɔ Zhozuwe\XREF{†}{{\XO 5:2 }{\XO{5.2:
}}{\XT{Azhe 1.12; Zaka 3.4; 4.6-9}}} wi ni pè si yiri ma to Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ ki na naga kanni naa wa Zheruzalɛmu. Yɛnŋɛlɛ li yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pàa pye wa pe ni na pe sari.


\par }{\PP \VS{3}Ki wagati nuŋgba wi ni, tara nda tìla pye wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri, Tatinayi ŋa wìla pye ti janmaratigi wo naa Shetari Bozinayi konaa pe pinlɛyɛɛnlɛ pe ni pè si pan wa Zhufuye pe kɔrɔgɔ, mɛɛ pe yewe ma yo fɔ: «Ambɔ wi konɔ kan ye yeri yege go ŋga ki kan naa konaa mbege mboro nda ti kan mberi yirige?»

\VS{4}A pè si yewe naa ma yo fɔ: «Mbele pe yɛn naga go ŋga ki kanni, pe maa pe yinri mɛlɛ?»

\VS{5}Ɛɛn fɔ Yɛnŋɛlɛ làa pye na Zhufuye
lelɛɛlɛ pe kɔrɔsi na pe sari. Pe sila pe yɛgɛ kɔn mbe pe tunŋgo ki yerege sanni pe sa keli pe sɛwɛ torogo wa Dariyusi wi yeri ki wogo na, wo mbe pe yɔn sogo ki kala li na.


\par }{\PP \VS{6}Kona tara nda tìla pye wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri ti janmaratigi Tatinayi, naa Shetari Bozinayi, konaa pe pinlɛyɛɛnlɛ pe ni, poro mbele pàa pye tara nda tìla pye wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri ti teele, pàa sɛwɛ ŋa pye ma torogo wunlunaŋa Dariyusi wi kan, wowi ŋa yɛɛn.

\VS{7}Pa pàa sɛwɛ wi torogo wi kan yɛɛn ma yo fɔ:

\par }{\PP «Wunlunaŋa Dariyusi, yɛyinŋge jɛŋgɛ mbe pye ma wogo!


\par }{\PP \VS{8}«Waa jaa wunlunaŋa maga jɛn fɔ wàa kari wa Zhuda kinda wi ni, ma saa gbɔn fɔ wa Yɛnŋɛlɛ ŋgbɔgɔ ki shɛrigo gbɔgɔ ki na. Pe yɛn naga kanni sinndɛɛrɛ nda pè tɛ ta ni, na tire ti tari mboro ti na makɔ\XREF{†}{{\XO 5:8 }{\XO{5.8:
}}{\XT{1 Wunlu 6.14-18,36; 7.12}}}. Tunŋgo ki yɛn na piin tiyɔngɔ, ki nɛɛ kee yɛgɛ pe kɛɛ.

\VS{9}Kì pye ma, a wè si lelɛɛlɛ pe yewe, ma para pe ni ma yo fɔ: ‹Ambɔ wi konɔ kan ye yeri ma yo yege go ŋga ki kan naa konaa yege mboro ti gbegele yeri yirige?›

\VS{10}A wè si pe yewe fun pe mɛrɛ ti ni, jaŋgo mbe mbele pe yɛn teele pe mɛrɛ ti yɔnlɔgɔ mberi torogo ma kan mbe pe naga ma na.


\par }{\PP \VS{11}«Ki leele pè we yɔn sogo sɛnrɛ nda ni tori nda yɛɛn. Pàa yo fɔ: ‹Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri konaa laga tara ti na, we yɛn lo tunmbyeele. Shɛrigo ŋga kìla kan faa ko we yɛn na kanni naa. Kì yɛgɛlɛ lɛgɛrɛ yɔn ka tin, Izirayɛli tara wunlunaŋa gbɔɔ wà laga kan maga kɔ\XREF{†}{{\XO 5:11 }{\XO{5.11:
}}{\XT{1 Wunlu 6}}}.

\VS{12}Ɛɛn fɔ, a we tɛlɛye pè si kaa Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri li nawa pi ŋgban, a lì si pe le Babilɔni tara wunlunaŋa Nebukanezari wi kɛɛ, wo ŋa wìla pye Kalide tara fɛnnɛ woo. A wo sigi shɛrigo gbɔgɔ ŋga ki jan, mɛɛ leele pe koli ma kari pe ni kulowo wa Babilɔni tara\XREF{†}{{\XO 5:12 }{\XO{5.12:
}}{\XT{2 Wunlu 25.8-12; 2 Kuro 36.17-20; Zhere 52.12-16}}}.

\VS{13}Konaa ki ni fuun, Babilɔni tara wunlunaŋa Sirusi wi wunluwɔ pi yɛlɛ koŋgbanna li ni, a wì si konɔ kan ma yo pe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ŋga ki kan naa.

\VS{14}Wunlunaŋa Nebukanezari wìla tɛ yaapire naa warifuwe yaapire nda lɛ ma yiri ti ni wa shɛrigo gbɔgɔ ki ni, wa Zheruzalɛmu ca ma saa ti tɛgɛ wa Babilɔni ca shɛrigo gbɔgɔ ki ni, wunlunaŋa Sirusi wìla ti lɛ ma yiri ti ni yɛrɛ wa ki shɛrigo gbɔgɔ ki ni, mari le Shɛshibazari wi kɛɛ, wo ŋa wìla tɛgɛ wi pye tara ti janmaratigi.

\VS{15}A wì sigi yo wi kan ma yo wigi yaapire ti lɛ wi kari wi sari tɛgɛ wa Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni wa Zheruzalɛmu ca, ma nuru ma yo fɔ pe shɛrigo gbɔgɔ ki kan wa ki titɛlɛgɛ ki ni.

\VS{16}Kì pye ma, a Shɛshibazari wì si pan laga, ma pan ma Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki nɔgɔ le laga Zheruzalɛmu ca. Maga lɛ wa ko wagati wo na fɔ ma pan ma gbɔn nala, ki shɛrigo gbɔgɔ ŋga ki yɛn na kanni, ki fa kɔ gbɛn.›


\par }{\PP \VS{17}«Koni, wunlunaŋa na maga ki yan ki yɛn ma yɔn, ma ti pege saga ja wunluwɔ kapyegele sɛwɛɛlɛ pe ni wa Babilɔni ca, jaŋgo mbege jɛn na kaa pye wunlunaŋa Sirusi wìla ki konɔ kan ma yo pe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ŋga ki kan laga Zheruzalɛmu ca. Ko puŋgo na, wunlunaŋa, mɔɔ nandanwa kala li yo we kan wa ki kala na li ni.»




\par }\Chap{6}{\SH Wunlunaŋa Dariyusi \newline  wìla yɔn sogomɔ sɛnrɛ nda yo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Kona, a wunlunaŋa Dariyusi wì si konɔ kan ma yo pe wunluwɔ kapyegele sɛwɛɛlɛ pe saga ja wa sɛwɛɛrɛ tɛgɛsaga ki ni, wa laga ŋga pàa pye na yarijɛndɛ ti teri, wa Babilɔni ca.

\VS{2}A pè si saa sɛlɛgɛ sɛwɛ ŋa pe ma migi wa yan wa Medi kinda wi ni, wa cagbɔgɔ Akibatani ki ni. Ki nandowo sɛnrɛ nda to tìla pye ma yɔnlɔgɔ wa wi ni ma yo fɔ: 

\par }{\PP \VS{3}«Wunlunaŋa Sirusi wi wunluwɔ pi yɛlɛ koŋgbanna li ni, a wì si konɔ kan Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ ŋga wa Zheruzalɛmu ca ki wogo na ma yo fɔ: ‹Ki daga pe shɛrigo gbɔgɔ ki kan naa fɔnŋgɔ, ki pye laga ŋga pe yaa la
saara woo wa. Ki nɔgɔ pege le ki liri. Ki yagawa pi yaa pye mɛtɛrɛ nafa ma yiri kɛ. Ki gbemɛ pi yaa pye mɛtɛrɛ nafa ma yiri kɛ.

\VS{4}Pe yaa sinndɛɛrɛ nda pè tɛ ti koloyo taanri pye ki na, naa tire nda pè walagi ti kologo nuŋgba ni\XREF{†}{{\XO 6:4 }{\XO{6.4:
}}{\XT{1 Wunlu 6.36}}}. Penjara nda ti yaa tɛgɛ mbege kan, pa ti yaa yiri wa wunlunaŋa wi go penjara ti ni.

\VS{5}Mbe taga wa ko na, Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki tɛ yaapire naa warifuwe yaapire nda Nebukanezari wìla lɛ ma yiri ti ni wa shɛrigo gbɔgɔ ki ni wa Zheruzalɛmu ca ma kari ti ni wa Babilɔni ca, ti daga mbe sɔngɔrɔ sa tɛgɛ wa shɛrigo gbɔgɔ ki ni, wa tɛgɛsaga ŋga tìla pye we, wa Zheruzalɛmu ca. Peri tɛgɛ wa Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki ni.›


\par }{\PP \VS{6}«Ɛɛn koni, mboro Tatinayi, mboro ŋa ma yɛn tara nda wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri ti janmaratigi, naa Shetari Bozinayi konaa ye pinlɛyɛɛnlɛ pe ni, yoro mbele ye yɛn tara nda wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri ti teele wele, ye kɛɛ wɔ ki kala li ni.

\VS{7}Ye Yɛnŋɛlɛ li go ki kanga tunŋgo ki yaga kila piin kila kee yɛgɛ. Zhufuye janmaratigi wo naa pe
lelɛɛlɛ pe ni pe shɛrigo gbɔgɔ ki kan wa ki titɛlɛgɛ ki ni.

\VS{8}Konɔ na mi yɛn na kaan ye yeri ŋga ye yaa pye mbe Zhufuye lelɛɛlɛ pe saga shɛrigo gbɔgɔ ki kanga wogo ki na, loli na fɔ: Ki leele, penjara nda ti yaa pe kala li yɔn, ti daga mbaa woo wa wunlunaŋa wi yarijɛndɛ ti ni mbaa kaan pe yeri suyi, to nda ti maa taa wa nizara ŋa pe maa shoo tara nda wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri ti woolo pe yeri we.

\VS{9}Pe jorowo yɛn yaraga o yaraga na mbege pye
saraga sogowogo Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri li yeri, yaa ki kaan pe yeri pilige pyew, ki ka ka pye sambalawa ni, mbe yala Zheruzalɛmu ca
saraga wɔfɛnnɛ pe sɛnyoro ti ni, to ti yɛn napɛnɛ yirifɔnmbɔlɔ, naa simbapɛnɛ, naa simbapɛnɛ yirifɔnmbɔlɔ, naa yarilire nda pe yinri furoma, naa kɔ naa duvɛn konaa sinmɛ ni;

\VS{10}jaŋgo paa nuwɔ taan saara woo Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri li yeri konaa paa Yɛnŋɛlɛ li yɛnri wunlunaŋa wo naa wi pinambiile pe kan pe yinwege ta.

\VS{11}Ki sɛnrɛ nda, lere o lere kari kɛ, mila ki konɔ na li kaan wi wogo na fɔ: Pe tige ka tile pe wɔ wa wi go ki ni, pege numaga ki filige, pege kan poo nɔri wa ki na. Poo go ki pye kayege.

\VS{12}Wunluwɔ o wunluwɔ, naa cɛnlɛ o cɛnlɛ li mbe kɛɛ yirige mbe yo li yaa ki sɛnrɛ nda ti kanŋga mbe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ŋga wa Zheruzalɛmu ca ki jan, ko ŋga Yɛnŋɛlɛ li yɛn nali yɛɛ nari wa ki ni we, Yɛnŋɛlɛ li ki fɛnnɛ pe tɔngɔ. Mi Dariyusi, muwi mìgi konɔ na li kan. Peli sɛnrɛ ti tanga ti kologo ki na cɛ.»


\par }{\PP \VS{13}Kì pye ma, tara nda wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri ti janmaratigi Tatinayi, naa Shetari Bozinayi konaa pe pinlɛyɛɛnlɛ pe ni, pè si wunlunaŋa Dariyusi wi sɛnyoro ti tanga ti kologo ki na cɛ, to nda wìla torogo pe kan we.


\par }{\SH Pàa shɛrigo gbɔgɔ ki kan \newline  maga kɔ konaa \newline  maga yɔn yɛɛngɛ fɛti wi pye
\par }
{\PP \VS{14}Kona, a Zhufuye lelɛɛlɛ pe nɛɛ shɛrigo gbɔgɔ ki kanni na kee ki ni yɛgɛ, a tunŋgo kì saa pye ma yɔn, ma yala
Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɔ Azhe wo naa Ido pinambyɔ Zakari pe Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnyoro ti ni. A pè go ki kan maga kɔ ma yala konɔ na
Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ làa kan li ni, konaa ma yala konɔ na Sirusi, naa Dariyusi konaa Pɛrisi tara wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi ni pàa kan li ni.

\VS{15}Go ki kanga kìla kɔ Adari\FTNT{†}{{\FR 6:15 }{\FR{6.15:
}}{\FT{Adari yeŋge ki ma saa to ma yala feviriye yeŋge naa marisi yeŋge ki ni. Yɛlɛ cɛnmɛ naa kɛ ma yiri tijɛrɛ (514) wolo li ni maga ta Zhezu Kirisi wi fa se, kìla yala Izirayɛli woolo pe juguye pàa pan ma shɛrigo gbɔgɔ ki tɔngɔ makɔ; ko puŋgo na, yɛlɛ nafa taanri ma yiri kɛ toroŋgɔlɔ shɛrigo gbɔgɔ ki tɔngɔŋgɔlɔ, Adari yeŋge ki ni, a pè si nuru maga kan naa fɔnŋgɔ.}}} yeŋge ki pilige taanri wogo ko ni, wunlunaŋa Dariyusi wi wunluwɔ pi yɛlɛ kɔgɔlɔni wolo li ni.

\VS{16}Izirayɛli woolo, naa saraga wɔfɛnnɛ, naa
Levi setirige piile konaa mbele pàa yiri wa kulowo pi ni ma pan pè si Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki yɔn yɛɛngɛ fɛti wi pye nayinmɛ ni\XREF{†}{{\XO 6:16 }{\XO{6.16:
}}{\XT{1 Wunlu 8.63}}}.

\VS{17}Mbe Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki yɔn yɛɛngɛ fɛti wi pye, pàa napɛnɛ cɛnmɛ wɔ
saraga, naa simbapɛnɛ cɛnmɛ shyɛn (200) konaa simbapɛnɛ yirifɔnmbɔlɔ cɛnmɛ tijɛrɛ (400) ni; mɛɛ sikapɛnɛ kɛ ma yiri shyɛn pye Izirayɛli woolo pe ni fuun pe kapere ti kala yagawa jasaraga, ma yala Izirayɛli woolo pe cɛngɛlɛ ke yɔn ki ni\XREF{†}{{\XO 6:17 }{\XO{6.17:
}}{\XT{2 Sami 6.13; 2 Kuro 29.21; 30.24}}}.

\VS{18}A pè si saraga wɔfɛnnɛ pe tɛgɛtɛgɛ ma yala pe ŋgbeleye yi ni, ma Levi setirige piile pe tɛgɛtɛgɛ ma yala pe ŋgbeleye yi ni Yɛnŋɛlɛ li tunŋgo pyege ki na wa Zheruzalɛmu ca, paa yɛgɛ ŋga na ki yɛn ma yɔnlɔgɔ wa Moyisi sɛwɛ wi ni\XREF{†}{{\XO 6:18 }{\XO{6.18:
}}{\XT{Nɔmbu 3.6-9; 18.1-7; 1 Kuro 24.1-19}}}.


\par }{\SH Zhufuye pàa Paki fɛti wi pye
\par }
{\PP \VS{19}Kona, mbele pàa yiri wa kulowo pi ni, pè si
Paki fɛti wi pye yɛlɛ li yeŋge koŋgbanŋga ki pilige kɛ ma yiri tijɛrɛ wogo ki na\XREF{†}{{\XO 6:19 }{\XO{6.19:
}}{\XT{Ɛki 12.1-20}}}.

\VS{20}Saraga wɔfɛnnɛ poro naa Levi setirige piile pe ni pàa pinlɛ ma pe yɛɛ pye
fyɔngɔ fu, a pe ni fuun pè pye fyɔngɔ fu. A pè si Paki fɛti yaayoro ti kɔnlɔgi mbele pàa yiri wa kulowo pi ni pe mɛgɛ ni, naa pe sefɛnnɛ saraga wɔfɛnnɛ pe mɛgɛ ni konaa pe yɛɛ mɛgɛ ni.

\VS{21}Izirayɛli woolo mbele pàa yiri wa kulowo pi ni ma pan, pè si Paki fɛti yaakara ti ka ma pinlɛ leele mbele pàa pe yɛɛ pye fyɔngɔ fu ma laga cɛngɛlɛ sanŋgala ke fyɔngɔ kapyere ti na pe ni, poro mbele pàa taga pe na, na Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li lagajaa we.

\VS{22}A pè si
leve fu buru fɛti wi pye nayinmɛ ni piliye kɔlɔshyɛn ni, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ làa yɔgɔrimɔ kan pe yeri, ma Asiri\FTNT{†}{{\FR 6:22 }{\FR{6.22:
}}{\FT{Asiri tara wunlunaŋa ŋa wi sɛnrɛ tì yo lagamɛ wo nuŋgba wo wi yɛn Pɛrisi tara wunlunaŋa ŋa pàa pye na yinri Dariyusi.}}} tara wunlunaŋa wi jatere wi kanŋga pe kanŋgɔlɔ, a wì pe saga Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki kanga tunŋgo ki na.




\par }{\MS ƐSIDIRASI WI KAPYEGELE

\par }\Chap{7}{\MR 7–10

\par }{\SH Ɛsidirasi wìla kari \newline  wa Zheruzalɛmu ca
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ki kagala ke puŋgo na, Pɛrisi tara wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi wunluwɔ sanga wi ni, naŋa ŋa pàa pye na yinri Ɛsidirasi wì si pan wa Zheruzalɛmu ca. Ɛsidirasi wìla pye Seraya pinambyɔ. Seraya to wo lawi ŋa Azariya. Azariya to wo lawi ŋa Hilikiya.

\VS{2}Hilikiya to wo lawi ŋa Shalumu. Shalumu to wo lawi ŋa Zadɔki. Zadɔki to wo lawi ŋa Ahitubu.

\VS{3}Ahitubu to wo lawi ŋa Amariya. Amariya to wo lawi ŋa Azariya. Azariya to wo lawi ŋa Merayɔti.

\VS{4}Merayɔti to wo lawi ŋa Zeraya. Zeraya to wo lawi ŋa Uzi. Uzi to wo lawi ŋa Buki.

\VS{5}Buki to wo lawi ŋa Abishuwa. Abishuwa to wo lawi ŋa Fineyasi. Fineyasi to wo lawi ŋa Eleyazari. Eleyazari to wo lawi ŋa
saraga wɔfɛnnɛ to
Arɔn we.


\par }{\PP \VS{6}Ki Ɛsidirasi wì si yiri wa Babilɔni ca ma pan wa Zheruzalɛmu ca. Wìla pye
lasiri sɛwɛ jɛnfɔ, ma Moyisi
lasiri wi kɔrɔ wi jɛn fɔ jɛŋgɛ; ko lasiri wo Yawe Yɛnŋɛlɛ,
Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ làa kan li woolo pe yeri. Yaraga ŋga fuun wìla pye na jaa, wunlunaŋa wìla ki ni fuun ki kan wi yeri, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ, wi Yɛnŋɛlɛ làa pye wi ni.

\VS{7}Wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi wunluwɔ pi yɛlɛ kɔlɔshyɛn wolo li ni, Izirayɛli woolo pèle la pan fun wa Zheruzalɛmu ca, pàa pye saraga wɔfɛnnɛ poro pele, naa
Levi setirige piile pele ni, naa yurukɔɔlɔ pele ni, naa yeyɔngɔ kɔrɔsifɛnnɛ pele ni, konaa
Netiniyɛnye pele ni.

\VS{8}Ɛsidirasi wìla pan ma gbɔn wa Zheruzalɛmu ca pe ni, wunlunaŋa wi wunluwɔ pi yɛlɛ kɔlɔshyɛn wolo li yeŋge kaŋgurugo wogo ki na.

\VS{9}Wìla tangala li lɛ ma yiri wa Babilɔni ca yɛlɛ li yeŋge koŋgbanŋga ki pilige koŋgbanŋga ki na ma saa gbɔn wa Zheruzalɛmu ca yeŋge kaŋgurugo wogo ki pilige koŋgbanŋga ki na, katugu wi Yɛnŋɛlɛ làa pye wi ni na wele wi na tiyɔngɔ.

\VS{10}Katugu Ɛsidirasi wìla wi jatere wi ni fuun wi tɛgɛ na Yawe Yɛnŋɛlɛ li
lasiri sɛnrɛ ti kara na tanri ti na, na Izirayɛli woolo pe nari lasiri wi kondɛgɛŋgɛlɛ naa wi kakɔnndɛgɛŋgɛlɛ ke ni.


\par }{\SH Wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi \newline  wìla sɛwɛ kan Ɛsidirasi wi yeri
\par }
{\PP \VS{11}Sɛwɛ ŋa wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wìla kan saraga wɔfɔ naa lasiri sɛwɛ jɛnfɔ Ɛsidirasi wi yeri, wo ŋa wìla Yawe Yɛnŋɛlɛ li ŋgasegele naa li kondɛgɛŋgɛlɛ ŋgele làa kan Izirayɛli woolo pe yeri ke kara ma ke jɛn ma wali ke na, ki sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ tori nda yɛɛn:


\par }{\PP \VS{12}«Aritasɛrisɛsi ŋa wi yɛn wunlumbolo pe wunluwɔ, wo wila ki sɛwɛ ŋa wi kaan saraga wɔfɔ naa lasiri sɛwɛ jɛnfɔ Ɛsidirasi wi yeri, Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri, wo ŋa wìli lasiri wi jɛn ma wali wi na we.


\par }{\PP \VS{13}«Izirayɛli woolo pe ni fuun, naa saraga wɔfɛnnɛ konaa Levi setirige piile mbele pe yɛn ma cɛn laga na wunluwɔ tara ti ni, nɛɛ ki jaa mbe kari wa Zheruzalɛmu ca, mì konɔ kan ma yo pe pe yaga pe pinlɛ ma ni paa kee.

\VS{14}Ki kala na, mi wunlunaŋa, mi naa na yɛrifɛnnɛ kɔlɔshyɛn pe ni, wɔ̀ɔn tun ma sa Zhuda tara to naa Zheruzalɛmu ca kala li welewele na kaa pye pe yɛn na tanri ma Yɛnŋɛlɛ li lasiri wi na, wo ŋa wi sɛwɛ wi yɛn ma kɛɛ, a màa jɛn we.

\VS{15}Maa kee warifuwe naa tɛ ŋa mi naa na yɛrifɛnnɛ pe ni wè kan nandanwa ni Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li yeri wi ni, lo na li cɛnsaga ki yɛn wa Zheruzalɛmu ca we.

\VS{16}Warifuwe naa tɛ ŋa fuun ma yaa ta laga Babilɔni kinda wi ni fuun wi ni, konaa nandanwa yarikanra nda leele poro naa saraga wɔfɛnnɛ pe yaa kan pe Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ ki mɛgɛ ni wa Zheruzalɛmu, yaa kee ti ni fun.

\VS{17}Ki kala na, ma sa ki penjara ti tɛgɛ ma napɛnɛ lɔ ti ni yɛtogowo ni, naa simbapɛnɛ konaa simbapɛnɛ yirifɔnmbɔlɔ ni, naa muwɛ ni mba pi yaa wɔ saraga, konaa duvɛn ŋa pe ma wo
saraga, ma sari wɔ saraga wa
saraga wɔsaga ŋga wa ye Yɛnŋɛlɛ li go ki ni ki na, wa Zheruzalɛmu ca.

\VS{18}Warifuwe naa tɛ ŋa wi yaa koro, yaraga o yaraga ki yɛn ma yɔn mboro naa ma sefɛnnɛ pe ni ye yɛgɛ na, yoo tɛgɛ yege pye wi ni mbe yala ye Yɛnŋɛlɛ li nandanwa kala li ni.

\VS{19}Yaapire nda tì kan ma yeri ma Yɛnŋɛlɛ li go tunŋgo ki kala na, ma sari tɛgɛ ma Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ wa Zheruzalɛmu ca.

\VS{20}Ma jorowo ka pye mbe yaara ta yɛgɛ lɔ ma Yɛnŋɛlɛ li go ki mɛgɛ ni, maga penjara ti wɔ wa wunlunaŋa wi go ki yarijɛndɛ tɛgɛsaga ki ni.


\par }{\PP \VS{21}«Mi wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi, penjara tɛgɛfɛnnɛ mbele pe yɛn wa tara nda wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri ti ni, mi yɛn na konɔ kaan ye ni fuun ye yeri fɔ saraga wɔfɔ naa lasiri sɛwɛ jɛnfɔ Ɛsidirasi ŋa wì Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri li lasiri wi jɛn ma wali wi na, na wi kaa yaraga o yaraga jaa yege kan wi yeri.

\VS{22}Yoo kan ye sa gbɔn fɔ warifuwe culo waga taanri naa cɛnmɛ kaŋgurugo (3 500), naa
bile culo waga nafa ma yiri kɛ (30 000), naa duvɛn litiri waga tijɛrɛ naa cɛnmɛ kaŋgurugo (4 500) konaa kɔ ni nandanwa ni.

\VS{23}Yɛnŋɛlɛ na wa naayeri lì konɔ kan ŋga fuun wogo na li go ki wogo na, ki daga ki wogo ki gbegele ki yala cɛcɛcɛ, jaŋgo liga ka nawa ŋgban na wunluwɔ po naa na setirige pinambiile pe ni.

\VS{24}Ki kala na, we yɛn naga yuun ye kan fɔ lambo, naa nizara konaa tara kɔnlɔ kɔnsaga penjara si daga mbaa shoo saraga wɔfɛnnɛ, naa Levi setirige piile, naa yurukɔɔlɔ, naa yeyɔngɔ kɔrɔsifɛnnɛ konaa Netiniyɛnye naa shɛrigo gbɔgɔ tunmbyeele pe yeri.


\par }{\PP \VS{25}«Mboro wo na Ɛsidirasi, mbe yala Yɛnŋɛlɛ li tijinliwɛ mba mà ta pi ni, ma kundigile naa kiti kɔnfɛnnɛ tɛgɛtɛgɛ, paa kiti sinŋɛ kɔɔn mbele fuun pe yɛn wa tara nda wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri pe kan, poro mbele pɔ̀ɔn Yɛnŋɛlɛ li lasiri koŋgolo ke jɛn we, konaa ma ti paa lasiri koŋgolo ke nari mbele pee ke jɛn pe na.

\VS{26}Na lere ŋa fuun woro na tanri ma Yɛnŋɛlɛ li lasiri wi na konaa wunlunaŋa wi lasiri konɔ li na, wo daga pe kiti kɔn wi na poo gbo, nakoma poo purɔ poo wɔ pe yɛɛ sɔgɔwɔ, nakoma pe yigile wa wi na, nakosima poo le kaso.»


\par }{\SH Ɛsidirasi wìla Yɛnŋɛlɛ li shari
\par }
{\PP \VS{27}Kona, a Ɛsidirasi wì sho fɔ: «Sɔnmɔ yɛn Yawe Yɛnŋɛlɛ, we tɛlɛye Yɛnŋɛlɛ li woo, lo na lìgi le wa wunlunaŋa wi kotogo na wi Yawe Yɛnŋɛlɛ li go ki gbɔgɔ ki gbɔgɔlɔmɔ mba pi na wa Zheruzalɛmu ca we.

\VS{28}Lì kajɛŋgɛ pye na kan, ma ti a na kala lì wunlunaŋa wi ndanla, naa wi yɛrifɛnnɛ, konaa wi legbɔɔlɔ mbele fanŋga fɛnnɛ pe ni. Kì pye ma, a mì si fanŋga ta, katugu Yawe Yɛnŋɛlɛ, na Yɛnŋɛlɛ làa pye na ni nala kɔrɔsi. A mì si Izirayɛli woolo teele pe gbogolo, jaŋgo pe pinlɛ na ni pe kari.»




\par }\Chap{8}{\SH Izirayɛli woolo mbele \newline  pàa pinlɛ Ɛsidirasi wi ni \newline  ma sɔngɔrɔ wa Zheruzalɛmu ca
\par }
{\PP \VerseOne{1}Wunlunaŋa Aritasɛrisɛsi wi wunluwɔ sanga wi ni, seye teele mbele pàa yiri wa Babilɔni ca ma pinlɛ na ni ma kari wa Zheruzalɛmu ca, pe mɛrɛ tori yɛɛn ma yala pe setiriye yi ni:

\VS{2}Gɛrishɔmu ma yiri wa Fineyasi setirige piile pe ni; naa Daniyɛli ma yiri wa Itamari setirige piile pe ni; naa Hatushi ma yiri wa Davidi setirige piile pe ni;

\VS{3}naa Zakari ma yiri wa Shekaniya setirige piile naa Parewɔshi setirige piile pe ni, nambala cɛnmɛ naa nafa shyɛn ma yiri kɛ (150) la pinlɛ wi ni, mbele pàa pe mɛrɛ ti yɔnlɔgɔ;

\VS{4}naa Zeraya pinambyɔ Eliyohenayi ma yiri wa Pahati Mowabu setirige piile pe ni, nambala cɛnmɛ shyɛn (200) la pinlɛ wi ni;

\VS{5}naa Mahaziyɛli pinambyɔ wi ni ma yiri wa Shekaniya setirige piile pe ni, nambala cɛnmɛ taanri (300) la pinlɛ wi ni;

\VS{6}naa Zhonatan pinambyɔ Ebɛdi wi ni ma yiri wa Adini setirige piile pe ni, nambala nafa shyɛn ma yiri kɛ la pinlɛ wi ni;

\VS{7}naa Ataliya pinambyɔ Ezayi ma yiri wa Elamu setirige piile pe ni, nambala nafa taanri ma yiri kɛ la pinlɛ wi ni;

\VS{8}naa Mikayɛli pinambyɔ Zebadiya ma yiri wa Shefatiya setirige piile pe ni, nambala nafa tijɛrɛ la pinlɛ wi ni;

\VS{9}naa Yehiyɛli pinambyɔ Abidiyasi ma yiri wa Zhowabu setirige piile pe ni, nambala cɛnmɛ shyɛn ma yiri kɛ ma yiri kɔlɔtaanri (218) la pinlɛ wi ni;

\VS{10}naa Yosifiya pinambyɔ wi ni ma yiri wa Shelomiti setirige piile pe ni, nambala cɛnmɛ naa nafa taanri (160) la pinlɛ wi ni;

\VS{11}naa Bebayi pinambyɔ Zakari ma yiri wa Bebayi setirige piile pe ni, nambala nafa ma yiri kɔlɔtaanri la pinlɛ wi ni;

\VS{12}naa Hakatan pinambyɔ Yohana ma yiri wa Azigadi setirige piile pe ni, nambala cɛnmɛ ma yiri kɛ (110) la pinlɛ wi ni;

\VS{13}Adonikamu setirige piile, poro mbele pe yɛn puŋgo woolo wele, pe mɛrɛ tori nda yɛɛn: Elifelɛti, naa Yeyiyɛli, konaa Shemaya, nambala nafa taanri la pinlɛ pe ni;

\VS{14}naa Utayi konaa Zakuri ma yiri wa Bigivayi setirige piile pe ni, nambala nafa taanri ma yiri kɛ la pinlɛ pe ni\FTNT{†}{{\FR 8:14 }{\FR{8.1-14:
}}{\FT{Nambala mbele pàa jiri laga ki laga ŋga ki ni, pe ni fuun pàa pye lere waga kele naa cɛnmɛ kɔlɔshyɛn naa kɛ ma yiri shyɛn (1 712); jɛɛlɛ naa piile pe sila poro jiri mbe pe pinlɛ wa.}}}.


\par }{\PP \VS{15}Kona, a mì si pe gbogolo wa gbaan ŋa wi maa fuun na kee wa Ahava ca ki yeri wi yɔn na. A wè si
paara yinrɛ kan ma cɛn le piliye taanri. A mì si leele poro naa
saraga wɔfɛnnɛ pe welewele, mii
Levi setirige pyɔ yan wa pe ni.

\VS{16}Kì pye ma, a mì si tun, a pè saa kundigile pe yeri, Eliyezɛri, naa Ariyɛli, naa Shemaya, naa Ɛlinatan, naa Yaribu, naa Ɛlinatan, naa Natan, naa Zakari konaa Meshulamu, ma taga
lasiri nagafɛnnɛ Yoyaribu konaa Ɛlinatan pe ni.

\VS{17}A mì si konɔ kan pe yeri ma yo pe kari wa kundigi Ido wi yeri, wo ŋa wìla pye ma cɛn wa Kasifiya ca we, ma sɛnrɛ le pe yɔn pe sari yo Ido wo naa wi sefɛnnɛ mbele pàa pye
Netiniyɛnye pe kan, poro mbele pàa pye wa Kasifiya ca we, jaŋgo paa paan tunmbyeele ni we kan we Yɛnŋɛlɛ li go tunŋgo ki mɛgɛ ni.

\VS{18}Maga ta Yawe Yɛnŋɛlɛ làa pye na we kɔrɔsi ki kala na, a pè si pan Sherebiya ni we kan, wìla pye naŋa tijinliwɛ fɔ ma yiri wa Mahali setirige piile pe ni. Mahali wìla pye Levi wi pinambyɔ konaa ma pye
Izirayɛli wi pishyɛnwoo. Sherebiya wìla pan wo naa wi pinambiile konaa wi sefɛnnɛ pe ni, pàa pye lere kɛ ma yiri kɔlɔtaanri;

\VS{19}konaa Hashabiya, naa Ezayi ma yiri wa Merari setirige piile pe ni, naa wi sefɛnnɛ konaa wi pinambiile pe ni, pàa pye lere nafa;

\VS{20}pàa pan fun Netiniyɛnye cɛnmɛ shyɛn naa nafa (220) ni. Davidi wo naa kundigile pe ni pàa Netiniyɛnye mbele kan, jaŋgo paa Levi setirige piile pe sari, pàa pye poro setirige piile. Pàa pe ni fuun nuŋgba nuŋgba pe mɛrɛ ti yeri.


\par }{\PP \VS{21}Kona, a mì sigi yari wa Ahava gbaan yɔn tara ti ni, ma yo we
yeŋge le we we yɛɛ tirige we Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ sɔgɔwɔ, jaŋgo mbeli yɛnri li ti we tanga yinŋge, woro naa we piile konaa we kɛɛ yaara ti ni fuun ti ni.

\VS{22}Ki mbaa pye na yeri fɛrɛ ni mbe maliŋgbɔɔnlɔ ŋgbelege konaa shɔn lugufɛnnɛ yɛnri wunlunaŋa wi yeri paa we go singi we juguye pe na kondangala li na; katugu wàa wunlunaŋa wi pye ma yo fɔ we Yɛnŋɛlɛ li maa mbele fuun pe maa li lagajaa pe go singi, na kajɛŋgɛ piin pe kan, ɛɛn fɔ mbele pe ma je li na, li ma nawa ŋgban pe ni fɔ tipege.

\VS{23}Kì pye ma, a wè si yeŋge le ma we Yɛnŋɛlɛ li yɛnri ki wogo ki na. A lì si logo we yeri.


\par }{\PP \VS{24}Kona, a mì si kundigile kɛ ma yiri shyɛn wɔ
saraga wɔfɛnnɛ teele pe ni, poro la wɛlɛ Sherebiya, naa Hashabiya konaa pe sefɛnnɛ leele kɛ ni.

\VS{25}A mì si warifuwe, naa tɛ konaa yarijɛndɛ nda pàa kan ti taanla mari kan pe yeri, to nda wunlunaŋa wo naa wi yɛrifɛnnɛ, naa wi kundigile, konaa Izirayɛli woolo mbele fuun pàa pye wa tara ti ni pàa kan we Yɛnŋɛlɛ li go ki mɛgɛ ni we.

\VS{26}Kì pye ma, a mì si warifuwe tɔni nafa kan pe yeri, naa warifuwe yaara tɔni taanri, naa tɛ tɔni taanri,

\VS{27}naa tɛ wɔjɛŋgɛlɛ nafa ni ŋgele kàa tɛ pyɔ waga kele (1 000) yɔn tin konaa tuguyɛnrɛ cɔrɔ tiyɔnrɔ shyɛn ni, nda tìla pye ma yɔn paa tɛ yɛn.


\par }{\PP \VS{28}Kona, a mì si pe pye fɔ: «Ye yɛn ma tɛgɛ ye yɛ Yawe Yɛnŋɛlɛ li kan, ki yaara nda fun ti yɛn ma tɛgɛ ti yɛ li kan. Ki warifuwe ŋa naa ki tɛ ŋa wi yɛn nandanwa yarikanra nda tì kan Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye tɛlɛye Yɛnŋɛlɛ li yeri.

\VS{29}Yaa ki yaara nda ti kɔrɔsi, yeri yingiwɛ jɛn jɛŋgɛ fɔ ye ka sari taanla saraga wɔfɛnnɛ teele pe yɛgɛ na, naa Levi setirige piile konaa Izirayɛli tara teele pe yɛgɛ na wa Zheruzalɛmu ca, wa Yawe Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ ki kanŋgaga na yinrɛ ti ni.»


\par }{\PP \VS{30}Warifuwe, naa tɛ konaa yaara nda pàa taanla, a saraga wɔfɛnnɛ poro naa Levi setirige piile pè siri shɔ mbe kari ti ni wa Zheruzalɛmu ca, wa we Yɛnŋɛlɛ li go ki ni.


\par }{\PP \VS{31}Yɛlɛ li yeŋge koŋgbanŋga ki pilige kɛ ma yiri shyɛn wogo ki na, a wè si yiri wa Ahava gbaan wi yɔn na mbe kari wa Zheruzalɛmu ca. We Yɛnŋɛlɛ làa pye we ni na we kɔrɔsi, ma we go sige we juguye poro naa beŋganri pyefɛnnɛ pe na we kondangala li na.

\VS{32}Naa wàa ka saa gbɔn wa Zheruzalɛmu ca, a wè si wogo piliye taanri ni.

\VS{33}Pilige tijɛrɛ wogo ki na, a wè si warifuwe, naa tɛ konaa yaapire ti taanla wa we Yɛnŋɛlɛ li go ki ni, mari le Uri pinambyɔ Meremɔti ŋa wìla pye saraga wɔfɔ wi kɛɛ. Fineyasi pinambyɔ Eleyazari wìla pye wa wi ni. Levi setirige piile pàa pye wa pe ni, naa Zhozuwe pinambyɔ Yozabadi konaa Binuyi pinambyɔ Nowadiya.

\VS{34}Naa pàa kaa ti ni fuun ti jiri mari taanla, a pè si ti nuguwɔ pi yɔn ki yɔnlɔgɔ ki wagati jate wi ni.


\par }{\PP \VS{35}Kulolo mbele pàa yiri wa kulowo pi ni ma pan, a pè si
saara sogoworo wɔ Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li yeri Izirayɛli woolo pe ni fuun pe kala na. To la pye napɛnɛ kɛ ma yiri shyɛn, naa simbapɛnɛ nafa tijɛrɛ ma yiri kɛ ma yiri kɔgɔlɔni, naa simbapɛnɛ yirifɔnmbɔlɔ nafa taanri ma yiri kɛ ma yiri kɔlɔshyɛn, konaa sikapɛnɛ kɛ ma yiri shyɛn ma poro pye kapere ti kala yagawa jasaraga. Pàa ti ni fuun ti wɔ saara sogoworo Yawe Yɛnŋɛlɛ li yeri.

\VS{36}A pè si wunlunaŋa wi ŋgasegele ke kan wunlunaŋa wi kundigile pe yeri konaa wi gboforonɛriye mbele pe yɛn wa tara nda wa Efirati gbaan wi yɔnlɔ tosaga kɛɛ yeri pe yeri. A poro si leele pe saga Yɛnŋɛlɛ li go ki kanga wogo ki na.




\par }\Chap{9}{\SH Zhufuye pàa cɛngɛlɛ kele yɛgɛ \newline  jɛɛlɛ pɔri
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ki kagala ke ni fuun ke toroŋgɔlɔ, a kundigile pèle si fulo na tanla mala pye fɔ: «Izirayɛli woolo, naa
saraga wɔfɛnnɛ konaa
Levi setirige piile pee yɛnlɛ mbe laga ki tara nda ti woolo poro naa pe katijangara ti na, to nda Kana tara fɛnnɛ pe maa piin, naa Hɛti cɛnlɛ woolo pe ni, naa Perɛzi cɛnlɛ woolo, naa Mowabu cɛnlɛ woolo, naa Amɔ cɛnlɛ woolo, naa Zhebusi cɛnlɛ woolo, naa Ezhipiti tara fɛnnɛ konaa Amɔri cɛnlɛ woolo pe ni.

\VS{2}Katugu pè ki cɛngɛlɛ ke sumborombiile pele pɔri pe jɛɛlɛ konaa pe pinambiile pe jɛɛlɛ. Ki pyelɔmɔ pi na ma, poro mbele cɛnlɛ na li yɛn
kpoyi pè pe yɛɛ pinlɛ tara ti cɛngɛlɛ ke ni. Kundigile poro naa yɛkeele pe ni, poro pàa pye koŋgbanmbala maga kapege ki pye.»


\par }{\PP \VS{3}Naa mìla kaa ki logo sanga ŋa ni, a mì silan yaripɔrɔ to naa na derigbɔgɔ ki ni ti tilele mari walagi, mala yinzire to naa na siyɔ sire ti tilele mari kɔlɔgi jatere pirindorogo ki na mɛɛ cɛn.

\VS{4}Kì pye ma, mbele fuun pàa pye na fyɛ Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ li sɛnrɛ ti yɛgɛ, mbele pàa yiri wa kulowo pi ni pe mbasinmɛ pi kala na, a pè si pe yɛɛ gbogolo wa na tanla. Mìla koro ma cɛn le yɛsanga ni fɔ ma saa gbɔn yɔnlɔkɔgɔ yɛgɛ saraga wɔsanga wi na.


\par }{\SH Ɛsidirasi wìla yɛnri mbele \newline  pe sila pye ma sin pe kan
\par }
{\PP \VS{5}Yɔnlɔkɔgɔ yɛgɛ
saraga wɔsanga wi ni, mìla pye ma cɛn yɛsanga ni laga ŋga na, a mì si yiri le na yaripɔrɔ to naa na derigbɔgɔ ki ni tì walagi na na. A mì si kanŋguuro kan, mala kɛyɛn yi yirige ma wa wa Yawe Yɛnŋɛlɛ, na Yɛnŋɛlɛ li yeri,

\VS{6}ma yo fɔ: «Na Yɛnŋɛlɛ, na jatere wì piri na na, a fɛrɛ na ta, mi se ya mbanla yɛgɛ ki yirige mbɔɔn wele, e, na Yɛnŋɛlɛ. We kambasinnde tì lɛgɛ fɔ ma we tɔn, a we kajɔgɔrɔ tì tanli ti yɛɛ na fɔ ma saa gbɔn wa yɛnŋɛlɛ na.

\VS{7}Maga lɛ wa we tɛlɛye pe sanga wi na fɔ ma pan ma gbɔn nala, we yɛn kajɔɔgɔ pyefɛnnɛ fɔ jɛŋgɛ. We kambasinnde ti kala na, woro naa we wunlumbolo konaa we saraga wɔfɛnnɛ pe ni pàa we le tara woolo pe wunlumbolo pe kɛɛ pe we gbo tokobi ni, pe we koli pe kari we ni kulowo, pe we kɛɛ yaara ti koli we yeri konaa fɛrɛ mbe we ta paa yɛgɛ ŋga na ki yɛn nala we.

\VS{8}Ɛɛn fɔ koni, ki fa mɔ, Yawe Yɛnŋɛlɛ, we Yɛnŋɛlɛ, màa yɔn we na ma we pele yaga wè koro yinwege na, ma larasaga kan we yeri we cɛn wa ma tara nda ti yɛn kpoyi ti ni; kì pye ma, we Yɛnŋɛlɛ mà yanwa yirige we kan konaa ma yinwege jɛnri kan we yeri wa we kulowo pi ni.

\VS{9}Katugu we yɛn kulolo, ɛɛn fɔ we Yɛnŋɛlɛ lii we yaga wa we kulowo pi ni. Lì ti a Pɛrisi tara wunlumbolo pè kajɛŋgɛ pye we kan ma we yaga, a waa we yinwege ki piin naa, jaŋgo we we Yɛnŋɛlɛ li go ki kan naa, wege jɔgɔsara ti gbegele konaa mbe larasaga kan we yeri wa Zhuda tara konaa wa Zheruzalɛmu ca.


\par }{\PP \VS{10}«E, we Yɛnŋɛlɛ, koni yiŋgi we yaa yo ŋga kì pye yɛɛn ko puŋgo na? Mà jɛn wè je ma ŋgasegele ke na,

\VS{11}koro ŋgele màa yo ma tunmbyeele
Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnrɛ yofɛnnɛ pe kan, a pè ke kan we yeri we, ma yo fɔ: ‹Tara nda ye yaa sa ye wa ti ni mberi shɔ mberi ta ti pye ye woro, ki tara ti yɛn
fyɔngɔ ni tara woolo pe fyɔngɔ kapyere ti kala na; pèri yin pe katijangara ti ni, maga lɛ ti go ŋga na fɔ ma saa ki wa ti go ŋga na\FTNT{†}{{\FR 9:11 }{\FR{9.11:
}}{\FT{Ki laga ŋga ki yɛn na para na kee Kana tara fɛnnɛ pe yarisunndo gbɔgɔwɔ po yeri, konaa kɛɛnrɛ limɛ kapyere nda pàa pye na piin na tari wa ti ni (}}{\XT{Levi 18.3; 2 Kuro 29.5; Eze 7.20; 36.18}}{\FT{).}}}.

\VS{12}Ki kala na, yaga kaa ye sumborombiile pe kaan pe pinambiile pe yeri pe jɛɛlɛ, yaga si kaa pe sumborombiile pe kaan ye pinambiile pe yeri pe jɛɛlɛ. Yaga kaa ki jaa pe yɛyinŋge ta nakoma mbaa pe yɔnwɔ jaa. Ki ka pye ma, pa ye yaa fanŋga ta, mbaa tara ti yarilire tiyɔnrɔ ti kaa konaa mberi yaga ti pye kɔrɔgɔ sanga pyew ye piile pe kan\XREF{†}{{\XO 9:12 }{\XO{9.12:
}}{\XT{Ɛki 34.11-16; Dete 7.1-5; 11.8; 23.7}}}.

\VS{13}We Yɛnŋɛlɛ, ŋga fuun ki wè ta ko yiri we kapyere tijangara naa we kajɔɔgɔ gbɔgɔ ko yeri, ali konaa ki ni fuun, mɛɛ we le jɔlɔgɔ mbe yala we kapere ti ni, a mà pele jɛnri yaga pè koro go na we ni.

\VS{14}Mɛlɛ wee nuru naa waa ma ŋgasegele ke jogo la pɔrɔgɔ piin ki cɛngɛlɛ ŋgele ke maa katijangara piin ke ni? Ki ka pye ma, mɛɛ yaa nawa ŋgban we ni jɛŋgɛ fɔ mbe we tɔngɔ mbe we kɔ ali pele se koro go na we ni, pele se si shɔ we ni?

\VS{15}Yawe Yɛnŋɛlɛ, Izirayɛli woolo Yɛnŋɛlɛ, ma yɛn sinŋɛ, katugu woro we yɛn leele jɛnri mbele pè koro go na, ma shɔ nala. Wele, we mbele ma yɛgɛ sɔgɔwɔ we kajɔɔgɔ ki ni, mbe sigi ta, wa ko cɛnlɔmɔ mba po ni, we se ya koro go na ma yɛgɛ sɔgɔwɔ.› »




\par }\Chap{10}{\SH Zhufuye pàa jɛɛlɛ mbele pɔri \newline  cɛngɛlɛ kele yɛgɛ ni pàa pe wa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ma Ɛsidirasi wi ta wìla pye na gbele ma kanŋguuro kan wa Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ ki yɛgɛ, naga yɛnrɛwɛ mba pi yɛnri naga nari ma yo pè kapege pye, a
Izirayɛli woolo janwa gbɔlɔ là si gbogolo wa wi tanla, nambala, naa jɛɛlɛ konaa piile pe ni. Leele pàa gbele ma yɛntunwɔ lɛgɛrɛ wɔ.

\VS{2}Kona, Yehiyɛli pinambyɔ Shekaniya ŋa wìla pye Elamu setirige pyɔ wì si sɛnrɛ ti lɛ, mɛɛ Ɛsidirasi wi pye fɔ: «Wè kapege pye we Yɛnŋɛlɛ li na ma cɛngɛlɛ kele yɛgɛ jɛɛlɛ pɔri. Ɛɛn fɔ konaa ki ni fuun, jigi tagasaga yɛn Izirayɛli woolo pe yeri wa ki kala li ni.

\VS{3}Mbege lɛ yiŋgɔ wo ni, ye ti we
yɔn finliwɛ le we Yɛnŋɛlɛ li ni mbege naga fɔ we yaa ki jɛɛlɛ mbele pe ni fuun poro naa pe piile pe ni pe yaga paa kee, mbe yala na tafɔ Ɛsidirasi wi sɛnyoro ti ni konaa mbele pe maa fyɛ we Yɛnŋɛlɛ li ŋgasegele ke yɛgɛ pe sɛnyoro ti ni. Ki pye ki yala ŋgasegele ke ni.

\VS{4}Yiri, katugu mboro ma mbe ya mbege kala na li yɛgɛ wɔ. We yaa pye ma ni. Fanŋga le ma yɛɛ ni, maga kala li yɛgɛ wɔ.»


\par }{\PP \VS{5}Kì pye ma, a Ɛsidirasi wì si yiri, mɛɛ ki ŋgban
saraga wɔfɛnnɛ teele pe na, naa
Levi setirige piile konaa Izirayɛli woolo pe ni fuun pe na ma yo pe wugu pege naga fɔ ŋga kì yo pe yaa ki pye. A pè si wugu ki na.

\VS{6}Ko puŋgo na, a Ɛsidirasi wì si yiri le Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ ki yɛgɛ, mɛɛ kari ma saa ye wa Eliyashibu pinambyɔ Yohana wi yumbyɔ wi ni. Naa wìla ka saa ye wa, wii li, wii si wɔ, katugu kìla pye kunwɔ kayaŋga wi yeri mbele pàa yiri wa kulowo pi ni pe kapege ki kala na.


\par }{\PP \VS{7}Kona, a pè sigi yari wa Zhuda tara konaa wa Zheruzalɛmu ca ma yo fɔ mbele pè yiri wa kulowo pi ni, pe ni fuun pe pe yɛɛ gbogolo wa Zheruzalɛmu ca.

\VS{8}Mbege lɛ sa gbɔn piliye taanri, lere ŋa fuun si pan mbe yala kundigile poro naa
lelɛɛlɛ pe sɛnyoro ti ni, pe yaa ki fɔ wi kɛɛ yaara ti shɔ wi yeri mboo purɔ mboo wɔ wa mbele pe yiri wa kulowo pi ni pe gbogolomɔ woolo pe sɔgɔwɔ.


\par }{\PP \VS{9}Kì pye ma, a Zhuda tara naa Bɛnzhamɛ tara nambala pe ni fuun pè si pe yɛɛ gbogolo wa Zheruzalɛmu ca piliye taanri fogo ni. Ko la pye yɛlɛ li yeŋge kɔlɔjɛrɛ wogo ki pilige nafa wogo ki na. Janwa wi ni fuun wìla saa yere wa Yɛnŋɛlɛ li shɛrigo gbɔgɔ loŋgo ki nawa pi ni. Pàa pye na seri ki kala li kala na, konaa katugu tisaga la pye na paan fun.

\VS{10}Ko puŋgo na, a
saraga wɔfɔ Ɛsidirasi wì si yiri ma yere, mɛɛ leele pe pye fɔ: «Yè kapege pye ma tara ta yɛgɛ jɛɛlɛ pɔri, ma ti a kà taga Izirayɛli woolo pe kajɔɔgɔ ki na.

\VS{11}Koni, yege yo fɔ yè kapege pye Yawe Yɛnŋɛlɛ, ye tɛlɛye Yɛnŋɛlɛ li yɛgɛ na, ye sila pye na li nandanwa kala li piin. Ye ye yɛɛ laga tara ti cɛngɛlɛ ke na konaa jɛɛlɛ mbele yè lɛ cɛngɛlɛ kele yɛgɛ ni pe na.»

\VS{12}A gbogolomɔ woolo pe ni fuun pè suu yɔn sogo magaŋgbɔlɔ ni ma yo fɔ: «Ee, we yaa ki pye paa yɛgɛ ŋga na màga yo we.»


\par }{\PP \VS{13}«Ɛɛn fɔ leele pè lɛgɛ, tisaga wagati si wi, we se ya koro funwa na. Mbe si taga wa ko na, ki kala na li se ya yɛgɛ wɔ pilige nuŋgba, nakoma piliye shyɛn, katugu we lɛgɛrɛ wè kapege pye wa ki kala na li ni.

\VS{14}Ki kala na, ki daga we kundigile poro mbe koro laga gbogolomɔ woolo pe yɔnlɔ. We cara ti ni, mbele fuun pè tara ta yɛgɛ jɛɛlɛ pɔri, poro naa pe lelɛɛlɛ pe ni, naa pe kiti kɔnfɛnnɛ pe ni, paa yinrigi ca nuŋgba nuŋgba pyew ki ni paa paan pe kɔrɔgɔ wagati ŋa wi yaa kɔn mbe tɛgɛ pe kan wi ni, jaŋgo we shɔ we Yɛnŋɛlɛ li naŋgbanwa gbɔɔ pi ni wa ki kala na li ni we kanŋgɔlɔ.»


\par }{\PP \VS{15}Azayɛli pinambyɔ Zhonatan wo naa Tikiva pinambyɔ Yaziya poro cɛ pàa je ki sɛnrɛ ti na. A Meshulamu naa Levi setirige pyɔ Shabetayi poro pe saga.

\VS{16}Ɛɛn fɔ mbele pàa yiri wa kulowo pi ni, a pè si ŋga kìla yo ki pye. A pè si saraga wɔfɔ Ɛsidirasi wo naa seye teele pele wɔ ma yala pe setiriye yi ni. Pàa pe ni fuun pe mɛrɛ ti yeriyeri. A ki leele pè si gbogolo yɛlɛ li yeŋge kɛ wogo ki pilige koŋgbanŋga ki na mbege kala li yɛgɛ wɔ.

\VS{17}Yɛfɔnnɔ li yeŋge koŋgbanŋga ki pilige koŋgbanŋga ki na, nambala mbele fuun pàa tara ta yɛgɛ jɛɛlɛ pɔri, a pè si kɔ ki woolo pe kala li yɛgɛ wɔmɔ pi ni.


\par }{\SH Zhufuye mbele pàa tara ta yɛgɛ \newline  jɛɛlɛ pɔri pe mɛrɛ re
\par }
{\PP \VS{18}Wa saraga wɔfɛnnɛ pe ni, mbele pàa tara ta yɛgɛ jɛɛlɛ pɔri poro wɛlɛ yɛɛn. Yozadaki pinambyɔ Zhozuwe wi setirige piile pe ni konaa wi sefɛnnɛ nambala pe ni, poro la wɛlɛ Maaseya, naa Eliyezɛri, naa Yaribu konaa Gedaliya.

\VS{19}A pè si yere ki yerewe mbe pe jɛɛlɛ pe wa konaa mbe simbapɔlɔ wɔ saraga mbe pe kajɔɔgɔ ki gbegele.

\VS{20}Wa Imɛri setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Hanani konaa Zebadiya.

\VS{21}Wa Harimu setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Maaseya, naa Eliya, naa Shemaya, naa Yehiyɛli konaa Oziyasi.

\VS{22}Wa Pashuri setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Eliyohenayi, naa Maaseya, naa Ishimayɛli, naa Netaneyɛli, naa Yozabadi konaa Eleyasa.

\VS{23}Levi setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Yozabadi, naa Shimeyi, naa Kelaya, wo ŋa pàa pye na yinri fun Kelita, naa Petaya, naa Zhuda, konaa Eliyezɛri.

\VS{24}Wa yurukɔɔlɔ pe ni, wo lawi ŋa Eliyashibu. Wa yeyɔnrɔ kɔrɔsifɛnnɛ pe ni, poro la wɛlɛ Shalumu, naa Telɛmu konaa Uri.

\VS{25}Izirayɛli woolo sanmbala pe ni, wa Parewɔshi setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Aramiya, naa Yiziya, naa Makiya, naa Miyamini, naa Eleyazari, naa Malikiya konaa Benaya.

\VS{26}Wa Elamu setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Mataniya, naa Zakari, naa Yehiyɛli, naa Abidi, naa Yeremɔti konaa Eliya.

\VS{27}Wa Zatu setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Eliyohenayi, naa Eliyashibu, naa Mataniya, naa Yeremɔti, naa Zabadi konaa Aziza.

\VS{28}Wa Bebayi setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Yohana, naa Hananiya, naa Zabayi konaa Atilayi.

\VS{29}Wa Bani setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Meshulamu, naa Maluki, naa Adaya, naa Yashubu, naa Sheyali konaa Yeramɔti.

\VS{30}Wa Pahati Mowabu setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Adina, naa Kelali, naa Benaya, naa Maaseya, naa Mataniya, naa Bezaleyɛli, naa Binuyi konaa Manase.

\VS{31}Wa Harimu setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Eliyezɛri, naa Yishiya, naa Malikiya, naa Shemaya, naa Simeyɔn,

\VS{32}naa Bɛnzhamɛ, naa Maluki konaa Shemariya.

\VS{33}Wa Hashumu setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Matinayi, naa Matata, naa Zabadi, naa Elifelɛti, naa Yeremayi, naa Manase konaa Shimeyi.

\VS{34}Wa Bani setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Maadayi, naa Amiramu, naa Uwɛli,

\VS{35}naa Benaya, naa Bediya, naa Keluhi,

\VS{36}naa Vaniya, naa Meremɔti, naa Eliyashibu,

\VS{37}naa Mataniya, naa Matinayi, naa Yaasayi,

\VS{38}naa Bani, naa Binuyi, naa Shimeyi,

\VS{39}naa Shelemiya, naa Natan, naa Adaya,

\VS{40}naa Makinadibayi, naa Shashayi, naa Sharayi,

\VS{41}naa Azareyɛli, naa Shelemiya, naa Shemariya,

\VS{42}naa Shalumu, naa Amariya konaa Zhozɛfu.

\VS{43}Wa Nebo setirige piile pe ni, poro la wɛlɛ Yeyiyɛli, naa Matitiya, naa Zabadi, naa Zebina, naa Yadayi, naa Zhowɛli konaa Benaya.


\par }{\PP \VS{44}Poro pe ni fuun mbele poro la tara ta yɛgɛ jɛɛlɛ pɔri. Pe lɛgɛrɛ la piile se ki jɛɛlɛ pe na.

\par }