\NormalFont\ShortTitle{2 TESALONIKI}

{\MTB Sɛwɛ shyɛn woo ŋa Pɔli wìla torogo

\par }{\MT TESALONIKI

\par }{\MTB ca tagafɛnnɛ pe yeri

\par }{\IMT Sɛwɛ wi nawa sɛnrɛ

\par }{\IP Laga ki sɛwɛ ŋa wi ni, konaa yɛgɛ ŋga na ki yɛn wa koŋgbanŋa ŋa Pɔli wìla yɔnlɔgɔ ma torogo Tesaloniki ca tagafɛnnɛ pe kan wi ni, Pɔli wi yɛn na Yɛnŋɛlɛ li shari; katugu Tesaloniki ca tagafɛnnɛ pe yɛn tagawa ni. Ali mbege ta leele pàa pye na pe jɔlɔ, pàa pye ma pe yɛɛ ndanla. Pɔli wìla ki sɛwɛ ŋa wi yɔnlɔgɔ mbe kotogo le pe ni konaa mbe pe saga kagala ŋgele kàa pye na pe jɔlɔ wa legilizi wi ni ke na.

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi go (1.1-12) laga ki ni, Pɔli wi yɛn na pe kotogo ki kanni pe na jɔlɔgɔ ki wogo na. Wi yɛn na pe nawa tuun ki na fɔ we Fɔ Zhezu wi yaa sɔngɔrɔ mbe pan mbe pe shɔ konaa mbe pe jɔlɔfɛnnɛ pe le jɔlɔgɔ.

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi go (2.1-12) laga ki ni, Pɔli wi yɛn na para naa we Fɔ wi panga wogo ki na. Leele pèle la tagafɛnnɛ pe wire ti fanla pe na, naga yuun pe kan ma yo we Fɔ wìla pan makɔ. Pɔli wìla ki yo maga filige pe kan fɔ sanni Zhezu wi sa sɔngɔrɔ wi pan naa, lepee wa daga mbe kaa yɛɛ naga gbɛn. Mbaa kapege ki piin, ki yawa yaa ka pye wi ni. Wi yaa ka yiri mbe je Yɛnŋɛlɛ li na. Ɛɛn fɔ we Fɔ Zhezu wi yaa kaga lepee wi gbo.

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi go (2.13–3.15) laga ki ni, Pɔli wi yɛn naga yuun tagafɛnnɛ pe kan ma yo pe koro pe yeresaga ta wa tagawa pi ni konaa paa yɛnri.

\par }{\IP Wa sɛwɛ wi kɔsaga yeri, Pɔli wi yɛn na para kala la wogo na, na li yɛn wa Tesaloniki ca tagafɛnnɛ pe legilizi wi ni. Ko kala lo yɛn fɔ Pɔli wìgi logo ma yo tagafɛnnɛ pele yɛn wa, pe woro na jaa mbaa tunŋgo piin. Pɔli wì yo pege yo ki fɛnnɛ pe kan fɔ pege wogo ki kɔrɔsi, katugu pe tangalɔmɔ pii yala nagawa mba wìla naga pe na pi ni (3.6-15). Wa sɛwɛ wi kɔsaga, Pɔli wì duwaw pye tagafɛnnɛ pe kan.

\par }{\IOT Sɛwɛ wi yɛn ma kɔɔnlɔ yɛgɛ ŋga na

\par }{\IO Pɔli wi yɛn na Yɛnŋɛlɛ li shari konaa na yɛnri Tesaloniki ca tagafɛnnɛ pe kan
{\IOR{1.1-12}}

\par }{\IO We Fɔ Zhezu wi panlɔmɔ
{\IOR{2.1-12}}

\par }{\IO Tagafɛnnɛ pe daga mbe yere jɛŋgɛ wa tagawa pi ni
{\IOR{2.13-17}}

\par }{\IO Yɛrɛwɛ puŋgo woo, mbaa yɛnri, mbaa tunŋgo piin konaa duwaw sɛnrɛ
{\IOR{3.1-18}}



\par }\ChapOne{1}{\SH Pɔli wìla sɛwɛ wi torogo leele \newline  mbele yeri pe sharaga ye
\par }
{\PP \VerseOne{1}Mi Pɔli, naa Silivɛn konaa Timote, woro wège sɛwɛ ŋa wì pye maa torogo yoro Tesaloniki ca
legilizi woolo ye kan. Yoro mbele yè pye we To Yɛnŋɛlɛ lo naa
we Fɔ Zhezu Kirisi pe woolo we.

\VS{2}We To Yɛnŋɛlɛ lo naa we Fɔ Zhezu Kirisi wi ni, pe yinmɛ naa yɛyinŋge kan ye yeri.


\par }{\SH Pɔli wìla para \newline  Zhezu wi panga sɛnrɛ ti na
\par }
{\PP \VS{3}Sefɛnnɛ ki daga waa Yɛnŋɛlɛ li shari sanga pyew ye kala na. Ki wogo ki yɛn ma sin waa ki piin ma, katugu ye tagawa pi yɛn na gbogo na kee yɛgɛ, ndanlawa mba pi yɛn ye sɔgɔwɔ, a pila gbogo na kee yɛgɛ fun.

\VS{4}Ki kala na, we nawa pì yinŋgi ye kala na. We maa ye mɛtanga yinri Yɛnŋɛlɛ li legiliziye pe ni; katugu ali maga ta leele pe yɛn na ye jɔlɔ, a yaa ye wogo yaan yɛnlɛ ni, yè ki ni fuun ki kun ye yɛɛ ni, ma koro ma taga we Fɔ wi na.


\par }{\PP \VS{5}Ko ki naga ma yo fɔ Yɛnŋɛlɛ li kiti kɔngɔ
dunruya woolo pe na, ki yɛn ma sin. Kagala ŋgele fuun yaa kunni ye yɛɛ ni ke kala na, ki yaa daga ye ni ye ye wa li
wunluwɔ pi ni, po kala na ye yɛn na jɔlɔ.

\VS{6}Ŋga ki yɛn ma sin, ko Yɛnŋɛlɛ li yaa ka pye mbege yɔn fili. Mbele pe yɛn na ye jɔlɔ, li yaa ka pe le jɔlɔgɔ.

\VS{7}Yoro mbele ye yɛn na jɔlɔ, li yaa ka wogosaga kan ye yeri, mbe pinlɛ we ni fun. Ko yaa ka pye, na we Fɔ Zhezu Kirisi wiga ka yiri wa yɛnŋɛlɛ na mboo yɛɛ naga, wo naa wi
mɛrɛgɛye fanŋga woolo pe ni we.

\VS{8}Wi yaa ka pan kasɔn yinnɛ gbɔlɔ ni. Mbele pè je mbe Yɛnŋɛlɛ li jɛn, naa mbele pee we Fɔ Zhezu wi Sɛntanra ti yigi mbaa tanri ti na, wi yaa ka pe le jɔlɔgɔ.

\VS{9}Pe jɔlɔgɔ ki yaa ka pye jɔgɔwɔ mbakɔɔ. Pe yaa ka pye mbe lali we Fɔ wo naa wi yawa gbɔɔ pi ni,

\VS{10}na wiga ka pan ki pilige ki na wi woolo paa wi gbogo, konaa mbele fuun pè taga wi na, paa wi wele nayinmɛ ni we. Yoro fun ye yaa ka pye wa pe ni, katugu sɛnrɛ nda wè yo ma ye kan, yè taga ti na.


\par }{\PP \VS{11}Ko kì ti we yɛn na yɛnri ye kan suyi, we yɛn na we Yɛnŋɛlɛ li yɛnri ligi jate fɔ lì ye yeri yinwege ŋga mɛgɛ ni, ki daga ye ni yege ta. We yɛn na yɛnri fɔ li yawa pi na, li ye nawa kagala ŋgele fuun yaa jate ke pye, mbe ye kan yaa kajɛŋgɛ piin, konaa tunŋgo ŋga fuun yaa piin wa ye tagawa pi ni mbege pye mbege yɔn fili!

\VS{12}Kiga pye ma, we Fɔ Zhezu wi mɛgɛ ki yaa gbɔgɔwɔ ta ye kala na. Yoro fun pa ye yaa gbɔgɔwɔ ta wi kala na, mbe yala we Yɛnŋɛlɛ lo naa we Fɔ Zhezu Kirisi pe yinmɛ pi ni.




\par }\Chap{2}{\SH Lepee wi sɛnrɛ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sefɛnnɛ,
we Fɔ Zhezu Kirisi wi panga wogo ko kanŋgɔlɔ, naa we gbogolomɔ wa wi tanla wogo ko na, we yɛn na ye yɛnri,

\VS{2}fɔ yaga ka ti ye jatere wi piri ye na fyaw, nakoma ye fyɛ ye yo fɔ pè yo we Fɔ wi pilige ki gbɔn makɔ. Kana ki mbe ya pye lere wa ki yo ye kan wi Yɛnŋɛlɛ yɔn sɛnyoro ni, nakoma ma Yɛnŋɛlɛ sɛnrɛ yo ki wogo ki na, nakoma, a pè sɛwɛɛlɛ torogo ye yeri ma yo woro wè pe yɔnlɔgɔ.

\VS{3}Yaga kaga yaga lere wa mbe ye fanla yɛgɛ ka na, katugu ki pilige ki se gbɔn mbege ta lelɛgɛrɛ fa je Yɛnŋɛlɛ konɔ li na gbɛn, na Lepee fun wi faa yɛɛ naga. Wo ŋa kì kɔn ma tɛgɛ wi kan poo jɔgɔ we.

\VS{4}Kona, yaraga ŋga fuun leele pe maa yinri yɛnŋɛlɛ, naa ŋga fuun pe maa gbogo, wi yaa ka yiri mbaa wiin to ti ni fuun to ni, mbaa wi yɛɛ gbogo ti na, mbe ka sa cɛn yɛrɛ wa Yɛnŋɛlɛ li
shɛrigo gbɔgɔ ki ni mbaa wi yɛɛ nari mbe yo wo wi yɛn Yɛnŋɛlɛ le.


\par }{\PP \VS{5}Ye nawa to ki na, yege jɛn ye yo fɔ sanga ŋa ni mìla pye wa ye yeri, mìla pye naga wogo ki yuun ye kan.

\VS{6}Ma si yala, yaraga kayi kìgi kagala ke yerege kaga ka pye yiŋgɔ. Yaraga ŋga yi, yège jɛn. Kì pye ma, Lepee wi se ya mboo yɛɛ naga, fɔ ndɛɛ wagati ŋa wì kɔn ma tɛgɛ wi kan wo mbe gbɔn.

\VS{7}Tipewe fanŋga ŋga ki yɛn ma lara, kila tunŋgo piin makɔ. Ɛɛn fɔ, ki kagala ke se ya pye ndɛɛ sa gbɔn ŋa wùu yerege bere wo mbe sa kari wi wɔ wa.


\par }{\PP \VS{8}Kona, pa Lepee wi yaa wi yɛɛ naga. Ɛɛn fɔ, we Fɔ Zhezu wi yaa wi gbo wi yɔn tifɛlɛgɛ ki ni, mboo jɔgɔ wi panga yanwa pi ni.

\VS{9}Ki Lepee wi yaa ka pan Sɔtanla wi yawa po ni, mbaa yagbogolo kafɔnŋgɔlɔ naa kagbɔgɔlɔ ke cɛnlɛ pyew ke piin.

\VS{10}Wi yaa kaa kapege ki cɛnlɛ pyew ki piin mbaa leele mbele pe yaa pe yɛɛ puŋgo pe fanla. Pe yaa ka pe yɛɛ puŋgo, katugu kaselege ŋga ki yaa pe shɔ, ki se pe ndanla pege yigi.

\VS{11}Ko kì ti Yɛnŋɛlɛ li yaa punŋguwɔ fanŋga torogo pe yeri ki tunŋgo pye pe ni, jaŋgo pe taga yagbolo li na.

\VS{12}Kì pye ma, mbele fuun pee taga kaselege ki na, ɛɛn fɔ, a kapege kì pe ndanla, kiti yaa ka kɔn mbe to pe na.


\par }{\SH Yɛnŋɛlɛ lì ye wɔ ye ta ye shɔ
\par }
{\PP \VS{13}Sefɛnnɛ, yoro mbele ye yɛn ma we Fɔ wi ndanla, we daga mbaa Yɛnŋɛlɛ li shari suyi ye kala na; katugu Yɛnŋɛlɛ lì ye wɔ mbe ye shɔ ye kapere ti ni maga lɛ wa dunruya wi dasanga wi ni Yinnɛkpoyi li fanŋga na, lo na lì ye pye
kpoyi ye tagawa mba yè taga kaselege ki na pi kala na.

\VS{14}Yɛnŋɛlɛ lì ye yeri ki shɔwɔ pi mɛgɛ ni Sɛntanra nda wè yo ye kan to kala na, jaŋgo ye ye tasaga ta wa we Fɔ Zhezu Kirisi wi gbɔgɔwɔ pi ni.

\VS{15}Ki kala na, sefɛnnɛ, ye koro ye ndire kan. Yɛrɛwɛ sɛnrɛ nda wè yo ma ye kan sɛnyoro ni, nakoma wa sɛwɛɛlɛ mbele wè torogo ye kan pe ni, yeri yigi!


\par }{\PP \VS{16}We Fɔ Zhezu Kirisi jate, wo naa we To Yɛnŋɛlɛ na we yɛn ma ndanla, a laa kotogo kaan we yeri suyi, naa jigi tagasaga jɛŋgɛ ni li yinmɛ pi kala na,

\VS{17}pe kotogo le ye ni, pe fanŋga kan ye yeri yaa kajɛŋgɛ ki ni fuun ki piin wa ye kapyere to naa ye sɛnyoro ti ni.




\par }\Chap{3}{\SH Yaa yɛnri we kan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Koni, sefɛnnɛ, yaa yɛnri we kan, jaŋgo
we Fɔ wi sɛnrɛ tila jaragi tila kee yɛgɛ fyaw fyaw, paa ti gbogo paa yɛgɛ ŋga na ki yɛn na piin wa ye yeri we.

\VS{2}Yaa yɛnri fun, jaŋgo Yɛnŋɛlɛ li we go shɔ leele mbele pè pe, ma wɛli pe kɛɛ; katugu lere wi ni fuun ma wi ma yɛnlɛ ma taga Yɛnŋɛlɛ li na.


\par }{\PP \VS{3}Ɛɛn fɔ, we Fɔ wi yɛn sɛnrɛ nuŋgba yofɔ. Wi yaa fanŋga kan ye yeri, mbe ye shɔ Sɔtanla wi kɛɛ.

\VS{4}We Fɔ wì jigi kan we yeri ye kanŋgɔlɔ: Wì we kan, a wège jɛn ma filige ki na, fɔ kagala ŋgele wè ye yɛri ma yo yaa piin, ye yɛn na ke piin, fɔ ye yaa si koro ke na mbaa ke piin suyi.


\par }{\PP \VS{5}We Fɔ Zhezu Kirisi wila ye kotoro ti sinni, Yɛnŋɛlɛ li ye ndanla, yaa kagala kunni ye yɛɛ ni paa yɛgɛ ŋga na
Kirisi wi yɛn!


\par }{\SH Yaga kaa cɛɛn tiyanmbala pe ni
\par }
{\PP \VS{6}Sefɛnnɛ, waa ye yɛnri we Fɔ Zhezu Kirisi wi mɛgɛ ki na, fɔ ye laga tagafɛnnɛ mbele fuun pe yɛn tiyanmbala pe na. Poro mbele fuun pe woro na tanri na yala nagawa sɛnrɛ nda wè naga ye na ti ni we.

\VS{7}Ye daga mbaa tanri mbaa we fɔrɔgi yɛgɛ ŋga na, yoro jate yège jɛn fɔ jɛŋgɛ; katugu we sila pye tiyanmbala wa ye sɔgɔwɔ.

\VS{8}We sila si lere suro li jaga. Ɛɛn fɔ, wàa pye na tunŋgo piin sɔnlɔ naa yembinɛ na tege, jaŋgo wa ka ka we go kala li lɛ ye ni.

\VS{9}Kii si cɛn ndɛɛ ki kologo sila pye we yeri yaa we sari ko kala kì ti wàa pye na tanri ma. Ɛɛn fɔ, wàa pye na jaa mbe pyelɔmɔ naga ye na yaa we fɔrɔgi.

\VS{10}Sanga ŋa ni we wa ye yeri, waa ki yo maga ŋgban ye ni, ma yo fɔ: «Lere ŋa woro na jaa mbaa tunŋgo piin, wiga kaa nii fun.»


\par }{\PP \VS{11}We yɛn na ko yuun ma, katugu wège logo ma yo pele wa ye ni tiyanmbala. Pe woro na jaa mbaa tunŋgo piin, ndɛɛ mbaa pe yɔn nii leele kagala ni bɔkɔ.

\VS{12}Mbele pe yɛn ko cɛnwɛ po na ma, waa ki yuun naga konɔ na li kaan pe yeri we Fɔ Zhezu Kirisi wi mɛgɛ ki na, nɛɛ pe yɛrɛgi naa fɔ: Paa tunŋgo piin jɛŋgɛ paa pe yɔn suro ti taa pe yɛ.


\par }{\PP \VS{13}Yoro wo na, sefɛnnɛ, yaga ka te kajɛŋgɛ pyege ki ni.

\VS{14}Nagawa sɛnrɛ nda waa kaan ye yeri laga ki sɛwɛ ŋa wi ni, na lere ŋa siri yigi mbaa tanri ti na, yoo jɛn ye yɛɛ ni, yaga ka pinlɛ wi ni kala la kpɛ na, jaŋgo fɛrɛ mboo yigi.

\VS{15}Yaga kaa wi jate paa ye jugu yɛn, ɛɛn fɔ, yaa wi yɛrɛgi paa sefɔ yɛn.


\par }{\SH Pɔli wi duwaw pyege naa wi sharaga
\par }
{\PP \VS{16}We Fɔ ŋa wi maa yɛyinŋge ki kaan, wo jate wi yɛyinŋge kan ye yeri sanga pyew, pyewe pi ni fuun ni! We Fɔ wi pye ye ni fuun ye ni!


\par }{\PP \VS{17}Mi Pɔli, muwi mìgi sharaga sɛnrɛ nda ti yɔnlɔgɔ ye kan na kɛɛ jate ki ni. Pa mi maa tɛgɛrɛ ti teri na sɛwɛɛlɛ pe ni fuun pe na yɛɛn. Pa mi maa yɔnlɔgi ma.

\VS{18}We Fɔ Zhezu Kirisi wi yinmɛ pi pye ye ni fuun ye ni!

\par }