Daannatuwaa Mas'aafaa
Geluwaa
Iyyaasu hayk'k'eeddawaappe guyiyaan itti uray Israa'eeliyaa Kaaletsanaw denddibeenna. Hewaa gaasuwaan asaa giduwaan ittuu ittuwaananne yuushshuwaan de'iyaa gadiyaanna oletiyaawaanne alagga s'oossaw goyniyaawaan S'oossaw de'iyaa amanetussaa pac'iseeddino. Daannatuwaa Mas'aafay odiyaawe ha maaraa d'ayeedda asaa S'oossaa k'ofaan kaaletsiyaa S'oossan dooreteedda asatuwaa gidiyaawaa bessee. Ha mas'aafay Kanaane oyketeedda wodiyaappe doommiide, kaatii kaatetiyaa kawutetsay ek'k'ana gakkanaw de'iyaa taariketuwaa oykeedda; he wodii Israa'eeliyaa asaa taarikiyaan higgii baynna wode. Ha taarikii «Daannatuwaa» geetettiyaa mino asatuu ootseeddawaa bessino. Ha daannatuwaappe dariyaa baggatuu ola gadaawatuwaa. Unttunttuppe k'ay loytsi eretteeddawe, Aa minotetsay shemppuwaa 13-16 gakkanaw s'aafetteedda Samssoona geetettiyaa asaa. Ha mas'aafaappe nuuni demmiyaa wolk'k'aama timirttiyaa, Israa'eeliyaa asaa de'u tumu de'uwaa gidiyaawe unttunttu S'oossaw ammanettiide de'eedda keeshshaana gidiyaawaa. Unttunttu aw ammanettennan is's'iyaa wode, ubbaa gedekka unttunttu bolla bashshay yee. Hewaappekka k'ay aad'd'iyaa harabay de'ee; hewenne Asay S'oossaw ammanettennan is's'eedda gaasuwaan unttunttu bolla bashshay gakkooppekka, unttunttu nagaraa paas'iide simmeedda wode ubbaan, S'oossay unttuntta ashshanaw giigi utteeddawaa.
Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa
Iyyaasu Hayk'uu Gakkanaw De'iyaa Hanotaa 1:1—2:10
Israa'eeliyaa Daannatuwaa 2:11—16:31
Amanuwaanne Amanuwaa Oosuwaa Wogaa Bayetsaa 17:1—21:25
Iyyaasu Hayk'k'uu Gakkanaw De'iyaa Hanotaa
1
(1:1—2:10)
Yihudaanne Simoona Zaretuu
Adooni-Beezek'a Oletiide Oyk'k'eeddino
1 Iyyaasu hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, Israa'eeliyaa asay, «Kanaane gadiyaa asaa olanaw nu zaratuwaappe koyrottiide kesanawe oonee?» yaagiide Med'inaa Godaa oochcheedda.
2 Med'inaa Goday, «Yihudaa zaratuu koyrottiide kesino. Taani gadiyaa unttunttu kushiyan aatsaade immaad» yaageedda.
3 Yihudaa Asay barenttu dabbotuwaa, Simoona zeretsaa, «Nuuni Kanaanetuwaana olettana mala, nuuna shaakkina gakkeedda sa'aa nuunanna denddite. Hewaappe guyyiyaan, hinttentta shaakkina gakkeedda sa'aa hinttenana ittippe baana» yaageedda. Simoona zaratuunne Yihudaa zaratuu olaw ittippe beeddino. 4 Med'inaa Goday Kanaanetuwaanne Parzzetuwaa unttunttu kushiyan aatsiide immeedda; Bezeek'a geetettiyaa kataman tammu sha"a asaa wod'eeddino. 5 Bezeek'a kataman Adooni-Beezek'a demmiide, aanana oletteeddino; Kanaanetuwaanne Parzzetuwaa s'ooneeddino. 6 Adooni-Beezek'i bak'ateeddawaa yederssi oyk'k'iide, Aa kushiyaa wogga birad'd'etuwaanne Aa gediyaa wogga birad'd'etuwaa k'ans's'eeddino.
7 Adooni-Beezek'i, «Kushiyaa wogga birad'd'etuwaanne gediyaa wogga birad'd'etuwaa taani c'iggeedda laappun tammu kaatetuu ta masoofiyaappe laaletteedda suuppaa mas'iide miino. Taani unttunttu ootseeddawaadan, S'oossay taana ootseedda» yaageedda. Aa Yerusaalame ahina, yaan hayk'k'eedda.
Yihudaa Zaretuu Yerusaalamenne Kebroone Oyk'k'eeddino
8 Yihudaa Asay Yerusaalame olettiide oyk'k'eedda; asaa k'ara mashshaan wod'iide, katamaa taman s'uuggeedda. 9 Hewaappe guyyiyaan, Yihudaa Asay gezziyaan, Neegeeba mela biittaaninne gad'an de'iyaa Kanaanetuwaa olanaw beedda. 10 Kase K'iriyaati-Arbbaa'a geetettiyaa Kebroone kataman de'iyaa Kanaanetuwaa oleeddino; Sheshaaya, Ahimaananne Talmmaaya geetettiyaa yaratuwaa s'ooneeddino.
Otini'eeli Dabiira Katamaa Oyk'k'eedda
(Iya. 15:13-19)
11 Hewaappe denddiide Yihudaa Asay Dabiira geetettiyaa kataman de'iyaa asaa olanaw beedda. Dabiira katamay kase K'iriyaati-Sefera geetettee. 12 Kaaleebi, «K'iriyaati-Sefera olettiide oyk'k'iyaa uraw taani ta naatto Aakiso immana» yaageedda. 13 Kaaleeba ishaa teefa K'anaaza na'ay Otini'eeli he katamaa olettiide oyk'k'eedda; Kaaleebi bare naatto Aakiso aw immeedda.
14 Aakisa Otini'eela geliyaa wode, I aawuu iziw gadiyaa immanaadan woosana mala, Otini'eeli izo zoreedda. Iza bak'uluwaappe wod'd'aaddu; Kaaleebi izo, «Ayaa koyay?» yaagiide oochcheedda.
15 Iza, «Taw woytuwaa imma. Neeni kase taw immeedda gadii darii mela biittaa gideedda diraw, haatsaa pulttotuwaa taw immaarikkii» yaagaaddu. Kaaleebi killi pulttuwaakka hirkki pulttuwaakka iziw immeedda.
Yihudaa Zaretuunne Biiniyaama Zaretuu S'ooneeddino
16 Muse bolluwaa zaratuu K'eenati Yihudaa asaana Zambbaa Katamaa geetettiyaa Yaarikko katamaappe denddeeddino; Araada geetettiyaa katamaappe gedissa baggana, Neegeeban de'iyaa Yihudaa mela biittaa beeddino; yaan Amaaleek'atuwaana utteeddino. 17 Yihudaa Asay Simoona asaana ittippe biide, S'afaata geetettiyaa kataman de'iyaa Kanaanetuwaa s'ooneedda; katamaa ubbaa d'aysseedda. Hewaa diraw Horima* yaagiide suntseeddino. 18 Yihudaa Asay gujjiidekka Gaaza, Ask'k'aloonanne Ek'iroona katamatuwaa unttunttu yuushshuwaan de'iyaa biittatuwaanakka oyk'k'eedda. 19 Med'inaa Goday Yihudaa asaana de'iyaa diraw, gezze gadiyaa unttunttu laatteeddino; shin dembbaa gadiyaa asatoo birataappe oosetteedda olaa paraa gaaretuu de'iyaa diraw, Yihudaa Asay unttuntta yederssanaw danddayibeenna. 20 Muse geeddawaadan, Kebroone katamaa Kaaleebaw immeeddino; Kaaleebi Anaak'e zariyaa gidiyaa heezzu yaratuwaa yederssiide kesseedda.
21 Shin Biiniyaama zaratuu Yerusaalamen de'iyaa Yaabusatuwaa yederssibeykkino; yaatina, Yaabusawaanatuu Biiniyaama zaratuwaanna hachche gakkanaw Yerusaalamen ittippe de'iino.+
Efireemanne Minaase Zaretuu
Beeteele S'ooniide Oyk'k'eeddino
22-23 Yooseefo naanatuwaa, Efireemanne Minaase zaratuu k'ay Beeteele katamaa bollan woraajjeeddino. Kase he katamay Looza geetettee. Woraajjiyaa wode Med'inaa Goday unttunttunna de'ee. Yooseefo zaratuu Beeteele katamaa s'omoosiyaa asatuwaa kiitteeddino, 24 unttunttu katamaappe kesiyaa itti bitaniyaa demmiide, «Katamaa giddo waan gelanaw danddayettintto nuuna bessooppe, nuuni new keekana» yaageeddino. 25 I unttuntta besseedda; kataman de'iyaa asaa k'ara mashshaan mushereetseeddino; shin he bitaniyaanne Aa soo asaa ubbaa ashsheddinno. 26 Guyyeppe he bitanii Hiitetuwaa gadiyaa biide, yaan katamaa kees's'eedda; Looza yaagiide suntseedda; hachche gakkanaw he katamay he suntsan s'eesettee.
Israa'eeliyaa Asatuu Biittaappe Yederssibeenna Asatuwaa
27 Minaase zaratuu Beetishaana, Taa'inaaka, Doora, Yibila'aamanne Magido katamatuwaaninne unttunttu yuushshuwaan de'iyaa mootsatuwaan de'iyaa asatuwaa kessiide yederssanaw danddaybbeykkino. Yaatina, Kanaanetuu yaan de'uwaa miniseeddino.+ 28 Israa'eeliyaa Asay minneedda wode, Kanaanetuwaa barenttu wolk'k'an oosisseeddino; shin unttuntta ubbaanna gadiyaappe kessiide yederssibeykkino.
29 Efireema zaratuukka Gezeera geetettiyaa kataman de'iyaa Kanaanetuwaa kessiide yederssibeykkino; yaatina, Kanaane asatuu yaan unttunttunna ittippe de'eeddino.+
30 Zaabiloona zaratuu K'itiroona katamaaninne Naahilaala kataman de'iyaa asatuwaa kessiide yederssibeykkino; yaatina, Kanaanetuu yaan unttunttunna ittippe de'eeddino. Shin Zaabiloona zaratuu unttunttu barenttu wolk'k'an oosisseddino.
31 Aaseera zaratuukka Aakkon, Sidoonan, Ahilaaban, Akiziiban, Helbban, Afeek'aninne Rahooban de'iyaa asatuwaa kessiide yederssibeykkino. 32 Kanaanetuu kesenan aggeeda diraw, Aaseera zaratuu unttunttunna yaan ittippe de'eeddino.
33 Nifttaaleema zaratuukka Beeti-Shemesha katamaaninne Beeti-Anaata kataman de'iyaa asatuwaa kessiide yederssibeykkino; shin Kanaanetuwaana yaan ittippe de'eeddino. Beeti-Shemeshanne Beeti-Anaata katamaa asatuwaa barenttoo wolk'k'an oosisseeddino.
34 Amoorawaanatu Daana zeretsaa pude gezziyaw yedersseeddino; unttunttu duge dembba gadiyaa wod'd'ennaadan te"eeddino.
35 Amoorawaanatu Hereesa Deriyaaninne Ayaaloonanne Sha'albbiima geetettiyaa katamatuwaan de'uwaa miniseeddino; shin Efireemanne Minaase zaratuu min minniide biide, barenttoo wolk'k'an oosisseeddino. 36 Amoorawaanatuwaa gadiyaa zaway Selaa'a matan de'iyaa Akirabiima geetettiyaa pudetsaappe doommiide, huup'issa bagga pinuwaa gakkee.
* 1:17 Horima: Ha suntsaa biletsay Ibraaweetsuwaan, «Ubbaanna d'aysseedda» yaagiyaawaa. + 1:21 Iya. 15:63; 2 Sam. 5:6; 1 Od. 11:4 + 1:27 Iya. 17:11-13 + 1:29 Iya. 16:10