7
Solomone Barew Kawutetsaa
Golliyaa Kees's'eedda
1 Solomone bare golliyaa tammanne heezzu laytsan kees's'iide wursseedda. 2 Liibaanoosa Wora Golliyaa geetettiyaa golliyaa Solomone kees's'eedda; he golliyaa adusatetsay s'eetu wad'aa; gomppay ishatamu wad'aa; geesay hattamu wad'aa. Zigaa tuuk'etuu oyddu maaran ek'k'eeddinno; k'ay masetteedda zigaa mudetsatuu unttunttu bolla wod'd'eeddino; 3 mudetsatuu heezzu maaran, itti itti maaran tammanne ichcheshu mudetsatuu de'iino; unttunttu ubbaanna oytamanne ichchesha. 4 He golliyaw maskkootetuu heezzu maaran de'iino; unttunttu ittuu ittoo sintsa baggan de'iino. 5 Penggetunne maskkootetuu oyddu zooziyaanna de'iino; maskkootetuu heezzu maaran gidiide, ittuu ittoo sintsa baggan de'iino.
6 Solomone Tuuk'etuu Golliyaa geetettiyaa golliyaakka kees's'eedda; he golliyaa adussatetsay ishatamu wad'a; gomppay hattamu wad'a. He golliyaa sintsan daro tuuk'iyaan zemppeeddanne bollanna kaaran kameteedda barandday de'ee. 7 K'ay I pirddaw kawutetsaa araatay de'iyaa Pirddaa golliyaakka kees's'eedda; he keetsay wuyggiyaappe biide kaaraa gakkanaw zigan kametti utteedda. 8 Pirddaa golliyaappe guyyen de'iyaa hara dabaaban barew de'anaw kaatiyaa golliyaa yenkko golletuwaadan ootsiide kees's'eedda; bare machchatiw, Gibs'e kaatiyaa naattiwukka he golliyaa mala golliyaa kees's'eedda.+
9 Ha golletu ubbay, kareppe doommiide biide dirssaappe soonna de'iyaa wolk'k'aama gutaraa gakkanaw, baasuwaappe doommiide kaaraa gakkanaw, likkiide masseeddanne soonnanne karenna soofiide giigisseedda al"o shuchchaappe oosetteeddino. 10 Gimbbii hiis'etteeddawe tammu wad'aa woy hosppun wad'aa gidiyaa lo"a masetteedda wolk'k'aama shuchchaanna. 11 Hewaappe bolla baggana likkettiide masetteedda al"o shuchchaynne zigaa mudetsay de'ee. 12 Wolk'k'aama dabaabaa yuushshuwaan de'iyaa gimbbii Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaadaaninne baranddaadan masetteedda shuchchaa heezzatuwaa, ittuwaa ittuwaa bolla wotsiide, itti zigaa masetsaa unttunttu bolla wotsiide gimbbeeddawaa.
Huraama Oosuwaa
13 Kaatii Solomone kiittiide, Huraama giyaa bitaniyaa K'iiroosa katamaappe ahisseedda. 14 Huraama aata am"e; Aa Nifttaaleema zare asaa. Aa aawuu K'iiroosa asaa. Huraami nahaasiyaa giyaa birataa med'd'iyaa hiillay de'iyaa asaa; I nahaasiyaappe k'os's'iide kessiyaawaan ubbaan loytsi looheedda asaa; Solomonekko I yiide, Aa oosuwaa ubbaa ootseedda.
Laa"u Nahaasiyaa Tuussatuwaa
(2 Od. 3:15-17)
15 Huraami ittuwaa ittuwaa geesay tammanne hosppun wad'aa aduk'k'iide, yuushshuu tammanne laa"u wad'aa aakkeeda laa"u tuussatuwaa nahaasiyaa siilisiide tigiide keseedda. Tuussatoo gidduu kofa. 16 Hewaadankka, tuussatuwaa huup'iyaan wotsanaw laa"u gumbbotuwaa nahaasiyaappe siilisiide, med'd'eedda; itti itti gumbbuu ichcheshu wad'aa aduk'k'ee. 17-18 Tuussaa huup'iyaan de'iyaa itti itti gumbbotuwaa gitiyaadan ootseedda laappun sanssalataa k'as'ik'allotuwaaninne laa"u maarana roomaanne giyaa teeraa misiletuwaan alleek'k'issi wotseedda. 19 Baranddan ek'k'eedda tuussatuwaa bolla de'iyaa gumbbotuu c'iishshaa malaan med'eteeddino; unttunttu geesay oyddu wad'aa. 20 Laa"u tuuk'etuu huup'iyaan de'iyaa gumbbotuwaan mulumuk'k'ettuu utteedda saappe bolla baggana, sanssalataa k'as'ik'alluwaappe kaalliide, laa"u s'eetu roomaanne teeraa misiletuu laa"u maaran yuuyyi aad'd'iide de'iino. 21 Huraami he laa"u tuussatuwaa Geeshsha Golliyaa baranddaa matan esseedda. Ushechcha baggana ek'k'eedda tuussaa Yaakiina suntseedda; haddirssa baggana ek'k'eedda tuussaa k'ay Boo'eeza suntseedda. 22 Tuussatuu huup'iyaan de'iyaa gumbbotuu c'iishshaa malatiide med'eteeddino. Hewaadan haniide tuussatuwaa kiitay poletteedda.
Nahaasiyaappe Med'd'eedda wonggiryaa
(2 Od. 4:2-5)
23 Huraami Abbaa Saaniyaa giyaa itti loytsi wolk'k'aama wonggiryaa nahaasiyaa birataappe siilisiide tigi med'd'eedda. He Abbaa wonggiryaa doonay ha gas'aappe ya gas'aa gakkanaw tammu wad'aa; geesay ichcheshu wad'aa; yuushshuu k'ay hattamu wad'aa. 24 Abbaa Wonggiryaa doonaan kare baggana zik'k'i giide, aanana oyk'k'ettiide med'etteedda gosetuwaa misiletuu de'iino; he gosetuwaa misiletuu laa"u maaran, itti itti wad'an tammuu tammuu yuuyyi aad'd'iide shuushetteeddino.
25 He Abbaa Saanii nahaasiyaa birataappe med'etteedda tammanne laa"u booratuwaa misiletuu zokkiyaan utteedda. Booratuwaa misiletuwaappe heezzatuu huup'issa bagga, heezzatuu away wulliyaa bagga, heezzatuu gedissa bagga, heezzatuu k'ay away doliyaa bagga simmiide s'eelliyaawaa malatiino. Abbaa Saanii unttunttu bolla utteedda; unttunttoo guyye baggay giduwaakko simmi utteedda. 26 Abbaa Saanii itti takkaad'e keeshshaa ordduwaa; Aa doonay wanc'c'aa doonaa mala; k'ay c'iishshay c'iisheeddawaakka malatee. He Abbaa Saanii oytamu sha"a liitiro gidiyaa haatsaa oyk'k'iyaawaa.
Nahaasiyaa Gaaretuwaa
27 Huraami k'ay tammu gaaretuwaa nahaasiyaa birataappe med'd'eedda. He gaaretuu ittuu ittuu oyddu wad'aa adussa; oyddu wad'aa aakonne heezzu wad'aa d'ok'k'a. 28 He gaaretuu hawaadan oosetteeddino; pude ek'k'eedda oyddu biratatuwaa bolla piddi giide lochcha nahaasiyaa biratatuu oyk'k'etti utteeddino. 29 He biratatuwaa bolla gaammotuwaa, booratuwaanne kiruubela malatisiidde med'd'eedda misiletuu de'iino; gaammotuwaanne booratuwaa misiletuwaappe huup'issananne hirkki baggana de'iyaa biratatuwaa bolla k'ay k'os's'iide med'd'eedda c'iishshaa enc'c'urssaa misiletuu de'iino. 30 Itti itti gaariyaw nahaasiyaappe ootseedda oyddu yinggiriyaawanttunne yinggiriyaawantta gatsi waas'iyaa nahaasiyaa kasotuu de'iino. Hewaadankka, oyddu zoozetuun keriyaa zemppissiyaabatuu de'iino. He zemppissiyaabatuu c'iishshaa enc'c'urssaa malatiyaa misiletuwaan alleek'k'etti utteeddino. 31 Gaariyaa zemppissiyaabatuu huup'iyaan yinggiriyaawanttu utteedda shaashii de'ee; he shaashii gaariyaa s'eeraappe pude itti wad'aa gidiyaawaa d'ok'k'u giide, duge bagga wad'aa gidiyaawaa zik'k'i giide med'ettee. He shaashiyaw doonay yuuyyi aad'd'iide misiliyaan alleek'k'etti utteedda. 32 Yinggiriyaawanttu geesay itti wad'anne bagga; yinggiriyaawanttu lochcha nahaasiyaa biratatoo garssa baggana de'iino. Irzzizotuu oyk'k'etti utteedda kasotuu gaariyaana oyk'k'etti utteeddino. 33 Yinggiriyaawanttu olaa paraa gaariyaa yinggiriyaawanttuudan med'eteeddino; yinggiriyaawantta gatsiide oyk'k'iyaa kasotuu, charkketuunne k'ink'k'iretetuu ubbaykka nahaasiyaappe tigettiide oosetteeddino. 34 He gaaretuwaa ubbaa zoozetookka unttunttu hirkki bagganna hirkkibagganna unttunttunna ittuwaa gidi oyk'k'ettiide, nahaasiyaappe med'etteedda zemppotuu de'iino. 35 Itti itti gaariyaa huup'iyaa yuushshuwaan itti wad'aw bagga aduk'k'iyaa shaashii de'ee; zemppotuunne lochcha nahaasetuu gaariyaana oyk'k'ettiide, ittuwaa gidiide oosetteeddino. 36 Ha zemppotuwaappenne lochcha nahaasetuwaappe gidduwaan de'iyaa kallo sa'atuu ubbay kiruubetuwaa, gaammotuwaanne zambbatuwaa misiletuwaan alleek'k'etti utteeddino; k'ay unttunttu yuushshuu c'iishshaa enc'c'urssaa misiliyaan alleek'k'etti utteedda. 37 Simmi tammu gaaretuukka hawaadan oosetteeddino; siilisiide unttunttu tigeedda miishshay ittuwaa gidiyaa diraw, unttunttu geesaykka unttunttu yaraykka itti mala.
38 Huraami meec'ettiyaa tammu keretuwaa nahaasiyaappe med'd'eedda; itti itti keriyaa gomppay oyddu wad'aa aako gidiide, hosppun s'eetu liitiro haatsaa oyk'k'ee; tammu gaaretoo huup'iyaan huup'iyaan itti itti meec'ettiyaa kerii de'ee.+ 39 Huraami gaaretuwaa ichcheshatuwaa Geeshsha Golliyaw huup'issa baggana, ichcheshatuwaa k'ay Geeshsha Golliyaw gedissa baggana wotseedda; k'ay nahaasiyaappe oosetteedda Abbaa Saaniyaa Geeshsha Golliyaappe gedissa away doliyaa bagga zaariide esseedda.
Geeshsha Golliyaa Miishshatuwaa
(2 Od. 4:11—5:1)
40 K'ay Huraami keretuwaa, akaafatuwaanne kuyis'aarotuwaa med'd'eedda; yaatiide Kaatiyaa Solomonaw Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitaa ootsiide poleedda.
41 I ootseedda oosotuukka:
Laa"u tuussatuu,
Tuussatuwaa huup'iyaan wotsiyaa saynne mala laa"u gumbbotuwaa,
Tuussatuwaa bolla de'iyaa laa"u gumbbotuwaa alleek'k'issiyaa laa"u gite mala sanssalatatuwaa,
42 Itti itti gumbbuwaa bolla laa"u maaran nahaasiyaappe,
med'etteedda itti itti s'eetu roomaanne teeraa misiletuwaa,
ubbaanna oyddu s'eetu roomaanne teeraa misiletuwaa,
43 Tammu gaaretuwaa, gaaretuwaa bollan wod'd'iyaa,
meec'ettiyaa tammu keretuwaa,
44 Abbaa Saaniyaanne aappe garssan de'iyaa,
tammanne laa"u booratuwaa misiletuwaa,
45 Keretuwaa, akaafatuwaanne kuyis'aarotuwaa.
Huraami kaatiyaa Solomonaw Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa oosoo med'd'eedda ha miishshatuwaa ubbaa k'uc'etteedda nahaasiyaappe med'd'eedda. 46 Kaatii Solomone Sukkootappenne S'arttaanappe gidduwaan, Yorddaanoosa dembban de'iyaa, nahaasiyaa birataa siilissiyaa sa'aan hawantta ubbaa oosisseedda. 47 Nahaasiyaa birataappe med'etteedda ha miishshaa ubbay loytsi dara gideedda diraw, Solomone Aa mazzanissibeenna; hewaa diraw, woyssa dees'intto likkii erettibeenna.
48 K'aykka Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa giddon de'iyaa miishshatuwaa ubbaa work'k'aappe med'isseedda. Hewanttukka:
Work'k'aappe ootseedda yarshshiyaa sa'aa,
Sintsan wotsiyaa ukitsay uttiyaa s'arp'p'eezaa,+
49 Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha Sa'aappe,
sintsan ushechcha baggananne haddirssa baggana ek'k'eedda,
ichcheshu ichcheshu s'omppiyaa wotsiyaa baalaatuwaa,
C'iishshatuwaa, s'omppiyaa toyssiyaa k'ap'iyaa,+
50 S'uu'atuwaa, s'omppiyaa toyssiyaawantta,
kuyis'aarotuwaa, is'aanaa c'uwayiyaabatuwaa,
tamaa akkiyaa miishshatuwaanne,
Ubbaappe Aad'd'iyaa Geeshsha sa'aa geetettiyaa k'ol"uwaa penggetuwaanne,
Geeshsha Golliyaw kare bagga penggetuwaa oyk'k'eedda mas'aafatuwaa.
Ha miishshatuu ubbay work'k'aappe oosetteeddino.
51 Kaatii Solomone Med'inaa Godaa Geeshsha Golliyaa kiitaa ubbaa Poleeddawaappe guyyiyaan, Aa aawuu Daawite Med'inaa Godaw dummayiide wotseedda biraa, work'k'aanne hara miishshatuwaakka ubbaa ahiidde, Geeshsha Golliyaa miishshaa minjjiyaasan wotseedda.+
+ 7:8 1 Kat. 3:1 + 7:38 Kes. 30:17-21 + 7:48 Kes. 25:23-30; 30:1-3 + 7:49 Kes. 25:31-40 + 7:51 2 Sam. 8:11; 1 Od. 18:11