7
Iss's'ifaanoosa Haasayaa
1 K'eesatuwaa ubbatuwaa kaappuu Iss's'ifaanoosa, «Hawe tumee?» yaagiide oochcheedda.
2 Iss's'ifaanoosi, «Taanaadan ammaniyaawanttoo, ta aawaatoo, sisite! Nu aawuwaa Abraahaamo biro Kaaraane baanaappe kase Masip'p'es'oomiyan de'ishshin, bonchcho S'oossay aw beettiide,+ 3 ‹Ne biittaappenne ne dabbatuwaappe shaakettaade, taani neena bessiyaa gadiyaa ba› yaageedda. 4 He wode Abraahaamo Kaladaawatuu gadiyaappe kesiide, Kaaraanen de'anaw beedda. Aa aabbu hayk'k'eeddawaappe guyyiyaan, S'oossay Aa ha gade hintte ha"i de'iyaasaa aheedda.+ 5 I ha gadiyaappe haray atto, gediyaan yed'd'iyaa sa'aakka Abraahaamoo immibeenna; shin aw na'ay d'ayooppekka, S'oossay Aa, ‹Taani newunne neeppe guyyiyaan, ne zeretsaw ha gadiyaa laata ootsaade immana› yaageedda.+ 6 S'oossay Abraahaamoo, ‹Ne zaratuu hara gadiyaan de'ana; yaan oyddu s'eetu laytsaw unttunttu ayiletananne naak'ettana.+ 7 Shin taani ne zeretsaa mooddiyaa asaa bolla pirddana; hewaappe guyyiyaan, unttunttu he gadiyaappe kesiide, hawaan taw goyinnana› yaageedda.+ 8 S'oossay Abraahaame zeretsay k'as's'arettana mala aanana c'aak'k'ina, Yisaak'a I yeliide, hosppuntsa gallassi k'as's'areedda; Yisaak'i Yaak'ooba k'as's'arina, k'ay Yaak'oobi tammanne laa"u aawotuwaa kaappatuwaa k'as's'areedda.+
9 «Aawotuwaa kaappatuu Yooseefo k'anaatiide, Gibs'e gadiyaw ayiletanaadan, Aa zal"eeddino; shin S'oossay aanana ittippe de'ee.+ 10 S'oossay waayiyaa ubbaappekka Aa kesseedda; k'ay Gibs'e kaatiyaa sintsankka nashshuwaanne aad'd'o eratetsaa aw immeedda; Gibs'e kaatii Yooseefow Gibs'e gadiyaanne bare golliyaa ubbaa mooddanaadan, suntsatetsaa immeedda.+
11 «Gibs'e gadiyaaninne Kanaane gadiyaan ubbaan koshay geliide, c'ora asaa metootseedda; he gaasuwaan nu aawotuu k'umaa demmibeykkino.+ 12 Yaak'oobi Gibs'e gadiyaan katsay de'iyaawaa sisiide, nu aawotuwaa koyro yaa yeddeedda. 13 Laa'entsuwaa buussan Yooseefo bare ishatoo eretteedda; k'ay Gibs'e kaatiikka Yooseefo zariyaa ereedda.+ 14 Yooseefo bare aawuwaa Yaak'oobinne bare dabbuu ubbay mulekka laappun tammanne ichcheshu Asay barekko yaana mala, kiittiide s'eegisseedda.+ 15 Yaak'oobi Gibs'e gadiyaa wod'd'iide hayk'k'eedda; nu aawotuukka yaan hayk'k'eeddino.+ 16 Unttunttu anhay hewaappe Sekeema geetettiyaa gadiyaa tookettiide, yaan Abraahaamo Hamoora naanaappe daro biraan shammeedda duufuwaan moogetteedda.+
17-18 «Shin S'oossay Abraahaamoo immana geeddawe polettiyaa wodii gakkana matina, Yooseefo erenna hara kaatii Gibs'e gadiyaan denddana gakkanaw, Asay dari dari beedda.+ 19 He kaatii nu zariyaa c'immiidde, guutsa naanay hayk'k'ana mala, kare unttuntta kessi olanaadan, nu aawotuwaa un"etseedda.+
20 «Muse yeletteeddawe he wode; S'oossaa sintsan I daro lo"o na'aa gideedda; bare aawuwaa golliyaan heezzu agenaa gakkanaw dic'c'eedda.+ 21 Muse wora oletteedda wode, Gibs'e kaatiyaa naatta demmaade bare na'aadan Aa dichchaaddu.+ 22 Muse Gibs'atuwaa aad'd'o eratetsaa ubbaa tamaariide, k'aalaaninne oosuwaan wolk'k'aama asaa gideedda.
23 «Shin Musew yelettoodeppe laytsay oytamuwaa kumeedda wode, bare ishatuwaa, Israa'eeliyaa asatuwaa be'anaw bare wozanaan k'oppeedda.+ 24 Israa'eelatuwaappe ittuwaa Gibs'eppe ittuu naak'k'ishshin be'iide, he Israa'eeliyaa maaddeedda; he naak'k'eedda Gibs'e bitaniyaa wod'iide, Aa haluwaa kesseedda. 25 Muse bare ishatuwaa bare baggana S'oossay ashshana haniyaawaa unttunttu akeekeeddino giide k'oppeedda; shin unttunttu akeekibeykkino.
26 «Wonttetsa gallassi laa"u Israa'eeliyaa asatuu ittuu ittuwaanna wad'ettiyaawantta demmiide, unttuntta sigetsanaw koyyiide, ‹Asatoo, ishatuu hinttenttu ayaw ittuu ittuwaa naak'k'iitee?› yaageedda.
27 «Shin he bare shooruwaa naak'k'iyaawe Musa, ‹Neena nu bolla mooddiyaawaanne daannaa ootsiide, suntseeddawe oonee? 28 Neeni zino Gibs'e bitaniyaa wod'eeddawaadan, taanakka wod'anaw koyyay?› yaagiide, Musa karew sugi yegeedda. 29 Muse hewaa siseedda wode Gibs'eppe kesiide, Midiyaama gadiyaan bete gidi de'iidde, laa"u attuma naanaa yaan yeleedda.+
30 «Godaa kiitanchchay oytamu laytsaappe guyyiyaan, Siinaa Deriyaa matan de'iyaa bazzuwaa buuran ees's'iyaa tamaa lac'uwaa giddon Musew beetteedda.+ 31-32 Muse bare be'eeddawoo maalalettiide, akeeki s'eellanaw buuraa mataan I shiik'i de'ishshin, Godaa k'aalay, ‹Taani ne aawotuwaa S'oossaa, Abraahaame S'oossaa, Yisaak'a S'oossaa, Yaak'ooba S'oossaa› yaagiide Musekko yeedda. Muse yashshaa kokkoriide, s'eellanaw s'alibeenna.
33 «Goday Musa, ‹Neeni ek'k'eedda biittay geeshsha gidiyaa diraw, ne gediyaan de'iyaa c'aammaakka kessa. 34 Taani Gibs'en de'iyaa Ta asaa waayiyaa geeshsha be'aade, k'ay unttunttu ooliyaakka sisaade, unttuntta ashshanaw wod'd'aad. Ha"i haaya. Taani neena Gibs'e kiittana› yaageedda.
35 «He Musa Israa'eelatuu; ‹Neena nuuna mooddiyaawaanne daannaa ootsiide suntseeddawe oonee?› yaagiide is's'eeddino; buuraa giddon aw beetteedda kiitanchchan mooddiyaawaanne ashshiyaawaa gidana mala, S'oossay Aa kiitteedda.+ 36 He Muse Israa'eelatuwaa Gibs'e gadiyaan Zo'o Abbaaninne mela biittaan, oytamu laytsaw ooratsabaanne malaataa ootsiide, Gibs'eppe kaaletseedda.+
37 «Israa'eeliyaa asaw, ‹S'oossay taana dentseeddawaadan, hintte zariyaa giddoppe ta mala nabiyaa hinttenttoo dentsanawaa› yaageeddawe he Musa.+ 38 I Israa'eeliyaa asaa maabaraanna ittippe mela biittaan de'eeddawaa; I nu aawotuwaananne Siinaa Deriyaa bollan barew haasayeedda kiitanchchaanna ittippe de'eedda. Yaatiide S'oossaappe de'uwaa k'aalaa nuw immanaw akkeedda.+
39 «Musew nu aawotuu azazettanaw dosibeykkino; shin gede Aa sugi oliide, guyye Gibs'e simmanaw amotteeddino. 40 K'ay Aaroona, ‹Nuuna kaaletsiyaa s'oossatuwaa nuw med'd'a; ayaw gooppe, ha nuuna Gibs'eppe aheedda Muse waaneeddentto nuuni erokko› yaageeddino.+ 41 Miizzaa Maraa malatissiide, he wode eek'aa ootseeddino; he eek'aw yarshshuwaa yarshshiide, barenttu kushii ootseedda oosuwaan nashetteeddino.+ 42 Shin S'oossay unttunttoo zokkiyaa zaareedda; unttunttu saluwaa s'oolinttiyaw goyinnanaadan, unttuntta aggeedda; nabatuwaa mas'aafan,
« ‹Israa'eeliyaa asatoo, oytamu laytsaa,
asay baynna saan shukkeedda mehiyaanne yarshshuwaa,
taw yarshsheedditee?
43 Hinttenttu hinttenttoo goyinnanaw
ootseedda eek'atuwaa, Molooka dunkkaaniyaanne
Refaana giyaa hintte s'oossaa s'oolinttiyaa tookkeeddita.
Taani hinttentta Baablooneppe
hini bagga yeddana›
geetettiide s'aafetteedda.+
44 «Muse bare be'eeddawaa malatissiide, Goday aw odeeddawaadan med'd'eedda markkaa dunkkaanii nu aawaatoo mela biittaan de'ee.+ 45 K'ay nu aawotuu dunkkaaniyaa barenttu aawotuwaappe kaallaan akkiide, S'oossay kase yedersseedda Ayihuda gidenna asaa biittaa oyk'k'eedda wode, Iyyaasunna gelisseeddino; he dunkkaanii Daawite de'iyaa wodii gakkanawukka hewaan de'eedda.+ 46 Daawite S'oossaan sabetteedda; k'ay Yaak'ooba, Goday de'ana golliyaa kees's'anaw S'oossaa woosseedda.+ 47 Shin aw golliyaa kees's'eeddawe Solomona.+
48-50 «Shin nabii,
« ‹Goday, «Saluu ta kawutetsaa oydiyaa;
sa'aykka ta gedii yed'd'iyaa saa.
Yaatina, taw ayaa mala golliyaa kees's'anitee?
Woy taani shemppanasay hak'anee?
Ha ubbabaa ta kushiyan med'd'abeykkitaa?» yaagee›
geeddawaadan, Ubbaappe Bolla S'oossay Asay kees's'eedda golliyaan de'enna.+
51 «Hinttenttu aybe morggii mino asee? Hinttenttu wozanay S'oossaa k'aalaa akkanaw aybe dammeeddawee? Hinttenttu haytsaykka waan tulleeddee? Ubbaa wode Geeshsha Ayyaanaw azazettenan is's'iita.+ 52-53 Nabatuwaan hinttenttu aawotuu yederssibeennawe oonee? S'oossaa Na'ay S'illuu yaanawaa kasetiide odeeddawanttakka wod'eeddino. Ha"i hinttenttukka kiitanchchatuwaa kushiyaappe S'oossaa higgiyaa akkiide azazettibeenawanttu, S'illuwaa aatsi immiide wod'eeddita» yaageedda.
Iss's'ifaanoosa Shuchchaan Dechchiide Wod'eeddino
54 Unttunttu hewaa siseedda wode, barenttu wozanaan Iss's'ifaanoosaw daro yilotiide, barenttu mettershshaa sa"iide naasseeddino. 55 Shin Iss's'ifaanoosi barenan Geeshsha Ayyaanay kumina, saluwaa pude c'addi s'eelliide, S'oossaa bonchchuwaanne Yesuusi S'oossaappe ushechcha baggan ek'k'eeddawaa be'eedda. 56 Yaatiide, «S'eellite, taani saluu dooyettina, Asaa Na'ay S'oossaappe ushechcha baggan ek'k'eeddawaa be'ay» yaageedda.
57 Kooshshaa d'ok'k'u ootsi waassiidde, barenttu haytsaa tuc'c'iide, ittippe gidi aakko wos's'eeddino. 58 Katamaappe gas'aa Aa kessiide, shuchchaan c'addeeddino. Markkatuukka barenttu mayuwaa kessiide, itti Saa'oola geetettiyaa wodallaa matan wotseeddino.
59 Iss's'ifaanoosi, «Ta Godaa Yesuusaa, ta shemppuwaa akka» yaagiide s'eegishshin, unttunttu shuchchaan Aa dechchiino. 60 He wode I gulbbatiide, bare kooshshaa d'ok'k'u ootsiide, «Ta Godaw, ha nagaraa unttunttoo atto ga» yaageedda. Hewaa giinne hayk'k'i aggeedda.
+ 7:2 Dom. 12:1 + 7:4 Dom. 11:31; 12:4 + 7:5 Dom. 12:7; 13:15; 15:18; 17:8 + 7:6 Dom. 15:13-14 + 7:7 Kes. 3:12 + 7:8 Dom. 17:10-14; 21:2-4; 25:26; 29:31—35:18 + 7:9 Dom. 37:11, 28; 39:2, 21 + 7:10 Dom. 41:39-41 + 7:11 Dom. 42:1-2 + 7:13 Dom. 45:1, 16 + 7:14 Dom. 45:9-10, 17-18; 46:27 + 7:15 Dom. 46:1-7; 49:33 + 7:16 Dom. 23:3-16; 33:19; 50:7-13; Iya. 24:32 + 7:17-18 Kes. 1:7-8 + 7:19 Kes. 1:10-11, 22 + 7:20 Kes. 2:2 + 7:21 Kes. 2:3-10 + 7:23 Kes. 2:11-15 + 7:29 Kes. 18:3-4 + 7:30 Kes. 3:1-10 + 7:35 Kes. 2:14 + 7:36 Kes. 7:5; 14:21; Pay. 14:33 + 7:37 Zar. 18:15, 18 + 7:38 Kes. 19:1—20:17; Zar. 5:1-33 + 7:40 Kes. 32:1 + 7:41 Kes. 32:2-6 + 7:43 Amo. 5:25-27 + 7:44 Kes. 25:9, 40 + 7:45 Iya. 3:14-17 + 7:46 2 Sam. 7:1-16; 1 Od. 17:1-14 + 7:47 1 Kat. 6:1-38; 2 Od. 3:1-17 + 7:48-50 Isa. 66:1-2 + 7:51 Isa. 63:10