6
Yesuusa Kaalliyaawanttu Sambbataan Tishaa Duutseeddino
(Mat. 12:1-8; Mar. 2:23-28)
1 Sambbata gallassi Yesuusi barena kaalliyaawanttunna ittippe itti goshshaa gidduwaanna aad'd'iyaa wode Aa kaalliyaawanttu zarggaappe tishaa duutsiide barenttu kushiyan shigechchiide muussaa doommeeddino. 2 Parisaawatuwaa giddoppe, «Sambbata gallassaan ootsanaw woga gidennawaa ayaw ootsiitee?» yaageeddino. 3 Yesuusi, «Kaatiyaa Daawitenne ittippe de'iyaawanttu koshatteedda wode ootseeddawaa nabbabi beykkitee? 4 Daawite S'oossaa golliyaa geliide k'eesatuwaappe attin hara Asay meennaadan digetteedda, S'oossaw yarshshetteedda k'umaa meedda. Ittippe de'iyaawanttukka I imminaade meeddino» yaagi zaareedda.+
5 Hawaappe kaalliide Yesuusi, «Asaa na'ay sambbataw Godaa!» geedda.
Yesuusi Kushii Gunddeedda Bitaniyaa Patseedda
(Mat. 12:9-14; Mar. 3:1-6)
6 Hara sambbata gallassaan Yesuusi Ayihudatuwaa woossiyaa golliyaa geliide tamaarissi de'ee. Hewankka ushechcha kushii sileedda bitanii de'ee. 7 Higgiyaa tamaarissiyaawanttunne Parisaawatuu Yesuusa mootiyaa gaasuwaa demmanaw I sambbataan asaa patsooppe be'ana giide naagi de'iino. 8 Ikka unttunttu k'ofaa eriide kushii sileedda bitaniyaa, «Dendda asaa gidduwaan ek'k'a» yaageedda. Bitaniikka denddi ek'k'eedda.
9 Hewaappe simmiide Yesuusi, «Haninttonne sambbata gallassaan lo"obaa ootsanaw bessiiyee iitabaa ootsanaw bessii? Shemppuwaa ashshanaw bessiiyee wod'anaw bessii?» yaageedda. 10 Yesuusi bare yuushshuwaan de'iyaa asaa ubbaa s'eellowaappe guyyiyaan bitaniyaa, «Ne kushiyaa mic'c'a!» yaageedda. Ikka mic'c'iide pas'eedda.
11 Unttunttu loytsi hank'k'eettiide Yesuusa bolla ootsanawaa barenttu giddon mak'k'eteeddino.
Yesuusi Tammanne Laa"u Kiitetteeddawantta Dooreedda
(Mat. 10:1-4; Mar. 3:13-19)
12 He wodiyaan Yesuusi deriyaa bolla woossanaw keseedda; hewankka k'ammaa kumentsaa S'oossaakko woossiidde ak'eeda. 13 Sa'ay wonttowaan barena kaalliyaawantta s'eeseedda. Hewanttuppekka tammanne laa"atuwaa dooriide, «Kiitetteeddawantta»* yaagiide suntseedda. 14 Unttunttu suntsaykka: P'es'iroosa giide I suntseedda Simoona, Aa ishaa Inddiraasa, Yaak'ooba, Yohaannisa, Pilip'p'oosanne Barttalamoosa, 15 Maatoossa, Toomaasa, Ilppiyoosa na'aa Yaak'ooba, bare gadew seelettiyaa Simoona, 16 Yaak'ooba na'aa Yihudaanne Yesuusa aatsi immeedda ask'k'orootu Yihudaa.†
Yesuusi C'ora Asaa Tamaarisseeddanne Patseedda
(Mat. 4:23-25)
17 Yesuusikka unttunttunna ittippe deriyaappe wod'd'iide dembbasaan ek'k'eedda. Aa kaalliyaawanttuppekka c'ora Asay hewaan de'ee. K'aykka Aappe sisanawunne barenttu harggiyaappe pas'anaw Yihudaa gadiyaappe, Yerusaalame katamaappe, abbaa matan de'iyaa S'iiroosappenne Sidonaappe yeedda c'ora Asay hewaan de'iino. 18 Ha asaykka Aa sisanawunne barenttu harggiyaappe pas'anaw yeeddino. Tuna ayyaanan oyk'ettiide metootiyaawanttukka pas'eeddino. 19 Wolk'k'ay aappe kesiide ubbaa patsiyaa diraw Asay ubbay Aa bochchanaw koyyee.
Anjjuwaabaanne Metuwaabaa
(Mat. 5:1-12)
20 Barena kaalliyaawantta s'eelliide yaageedda:
«Hinttenttu mank'k'atuu anjjetteeddawantta;
Ayaw gooppe, S'oossaa kawutetsay hinttenttuwaa.
21 Hinttenttu ha"i koshattiyaawanttu anjjetteeddawantta;
gidini kaallanita; hinttenttu ha"i yeekkiyaawanttu
anjjetteeddawantta;
gidini miic'c'anita.
22 «Asaa na'aa diraw hinttentta Asay is's'iyaa wodenne toochchiyaa wode, hinttenttu suntsaakka iitaan dentsiyaa wode, anjjetteeddita. 23 Saluwaan hinttenttu akkana woytay dara gidiyaa diraw he gallassi nashechchaan guppite; gaasuukka kase hinttenttu aawotuu nabatuwaa bollan hawaadan ootsiidde de'eeddino.
24 «Yewuwaan k'ay, dure asatoo hinttenttoo aayye;
hinttenttu ishalo de'uwaan de'eeddita.
25 Hinttenttoo ha"i kalleeddawanttoo aayye;
gidini koshattanita;
hinttenttoo ha"i miic'c'iyaawanttoo aayye;
gidini kayyottanitanne yeekkanita.
26 Asay ubbay hinttenttu lo"otetsaabaa haasayiyaa wode,
hinttenttoo aayye;
kase hinttenttu aawotuu worddo nabatoo,
hawaadan ootseeddino.
Morkkiyaa Siik'anaw Bessee
(Mat. 5:38-48; 7:12)
27 «Shin Taani odiyaawaa sisiyaawanttoo yaagay: hinttenttu morkkatuwaa dosite; hinttena is's'iyaawanttoo, lo"uwaa ootsite; 28 hinttena shek'k'iyaawantta anjjite, hinttena naak'k'iyaawanttoo, woossite. 29 Itti bagga shayiyaa bak'k'iyaawoo, laa'entsuwaakka bessa; ooninne ne kootiyaa akkiyaawoo, ne shaamic'c'iyaakka diggoppa.
30 «New de'iyaawaa neena woossiyaawoo, imma; newaa akkeeddawaa, zaara gaade oochchoppa. 31 Asay hinttenttoo ootsana mala hinttenttu dosiyaawaadan, hinttenttukka haraw hawaadan ootsite.
32 «Hinttentta dosiyaawantta s'alalaa dosooppe ay galatay de'ii? Hawaa gidooppe nagaranchchatuukka barena dosiyaawantta dosiino. 33 Hinttenttoo lo"obaa ootsiyaawanttu s'alalaw hinttenttu lo"obaa ootsooppe hewoo ay galatay de'ii? Nagaranchchatuukka hawaadan ootsiino. 34 Tal"iide hinttew zaaranaw danddayiyaawanttu s'alalaw tal"ooppe ay galatay de'ii? Bare tal"eeddawaa zaariide akkanaw nagaranchchatuukka barenttu garssan tal"ettiino. 35 Shin hinttenttu, hinttenttu morkkiyaa dosite; unttunttookka lo"obaa ootsite; hinttenttuppe tal"owaa zaariid akkanaw k'oppoppite. Hawaa hinttenttu polooppe hinttenttoo gatii daranawaa. K'ay hinttenttu Ubbaappe Bolla S'oossaa naanaa gidanita. I iitatoonne galatennawanttookka keeka. 36 Hinttenttu aabbu maariyaawaa gidowaadan hinttenttukka maariyaawantta gidite.
Hara Asaa Pirddanaw Bessena
(Mat. 7:1-5)
37 «O bollankka pirddoppite, hinttenttu bollankka pirddettenna; haraa bolla kunaaniyaa ootsoppite; hinttenttu bollankka kunaani oosettenna. Atto giite; S'oossay hinttenttoo atto gaana. 38 Immite; hinttenttoo imettana. Hinttenttu makkeedda makaan hinttenttoo makettana. Bak'k'i naak'k'ina siilli kumi palah laalettiyaa makaa hinttenttu kiwuwaan idintsana» geedda.
39 K'aykka Yesuusi hawaappe kaalliyaa leemisuwaa odeedda; «K'ook'ay k'ook'aa kaaletsanaw danddayii? K'ook'ay k'ook'aa kaaletsooppe laa"atuukka oyk'ettiide ollaan kunddikkinoo?+ 40 Tamaariyaawe barena tamaarissiyaawaappe aad'd'enna; tamaariyaawe min tamaarooppe barena tamaarissowaa mala gidanaw danddayee.
41 «Ne ayfiyaa giddon de'iyaa tuussaa kessennaan de'aadde hara ne laggiyaa ayfiyaa giddon de'iyaa suullaa ayaw s'eellay? 42 Ne ayfiyaa garssan de'iyaa tuussaa be'ennaan hara asaakko shiik'aade, ‹Ta ishaw, ne ayfiyaa garssappe suullaa ta kessoo?› yaaganaw woota danddayay? Ha lo"uwaa malatiyaa iitaw, koyrottaade ne ayfiyaa giddon de'iyaa tuussaa kessa. Hewaappe guyyiyaan ne ishaa ayfiyaa giddon de'iyaa suullaa kessanaw geeshshaade s'eellanaw danddayaa.
Mitsattonne Iza Ayfeedda Ayfiyaa
(Mat. 7:16-20; 12:33-35)
43 «Lo"o mitsay iita ayfiyaa ayfena; hewaadankka iita mitsay lo"o ayfiyaa ayfanaw danddayenna. 44 Mitsay ubbay bare ayfiyaa ayfiyaawaan erettee. Aguntsaappe woddentsaa ayfii mas'ettenna; hawaadankka, s'undduk'k'iyaappe‡ laadiyaa ayfiyaa mas'anaw danddayettenna.+ 45 Lo"o Asay bare lo"o wozanaappe lo"o yewuwaa haasayee. K'ay iita Asay bare iita wozanaappe iita yewuwaa haasayee. Ayaw gooppe, Asay bare doonaan haasayiyaawe bare wozanaan kumeeddawaa doonay haasayiyaa diraassa.
Laa"u K'ommo Golliyaa Kees's'iyaa Asaa
(Mat. 7:24-27)
46 «Taani odowaa ootsikkita, shin ayaw Godaw, Godaw, yaagiide Taana s'eegiitee? 47 Taakko yiyaa ubbay ta k'aalaakka sisiide oosuwaan peeshshiyaawe oona malatintto ta hinttentta bessana; 48 ikka golliyaa kees's'iide daro ollaa bookkiide zaallaa bolla ginbbiide kees's'eedda asaa malatee; di'uu di"iide he golliyaa suginakka, mino zaallaa bolla kees'etto diraw k'aatsanaw danddaybbeenna. 49 K'ay Ta k'aalaa sisiide oosuwaan peeshshenna uray baasuu banttasaa shafiyaa bollan golliyaa kees's'eeddawaa malatee. Di'uu di"iide he golliyaa sugo wode elekka kunddeedda; he golliikka iita wodaa woddiide bayeedda» yaageedda.
+ 6:4 Wog. 24:9 * 6:13 Kiitetteeddawantta: Hawaa guussay tammanne laa"u Yesuusi kiitteedda hawaaratuwaa guussaa. † 6:16 Ask'k'orootu: Hawaa guussay Ayihuda gadiyaan de'iyaa Ask'k'orootu geetettiyaa gadiyaappe yeennaan attena guussa. Ha suntsaa biletsay, «Worddanchchaa». K'aykka, «Hayk'oo aatsi immiyaawaa» guussaa. + 6:39 Mat. 15:14 ‡ 6:44 S'undduk'k'iyaa: Ha mitsay gomi"oriyaa zariyaa gidiide Aa ayifii ayawunne maaddennawaa. + 6:44 Mat. 12:34