Luuk'aasi S'aafeedda
Mishiraachchuwaa K'aalaa
Geluwaa
Luuk'aasi s'aafeedda mishiraachchuu, Yesuusa koyro yaanawaa yaagetti nabatuwaan aabay odetteeddawaa, daro wodiyaappe naagetteedda hidootaw huup'e gideeddawe, Israa'eeliyaa Asay naagiidde de'iyaa S'oossaan Oketteeddawe, asaa zeretsaa ubbaa ashshiyaawaa gidiyaawaa k'onc'c'issee. Yesuusi S'oossaa Aawuwaappe hiyyeesatoo mishiraachchuwaa k'aalaa odanaw kiitetteeddawaa gidiyaawaanne ha Mishiraachchuwaa K'aalay asaw de'iyaa dumma dumma metuwaa k'aariyaa wolk'k'aa oyk'k'eeddawaa gidiyaawaa Luuk'aasi odee. Luuk'aasa Mishiraachchuwaa K'aalaa giddon, Yesuusa yuussaabaa odiyaa koyro shemppatuwaaninne k'aykka Yesuusi saluwaa pude keseeddawaa odiyaa wurssetsaa shemppatuwaan loytsiide, odetteeddawe nashechchaabaa. Yesuusi saluwaa keseeddawaappe guyyiyaan ammanuwaabay waan dic'c'eeddenttonne waan aakkeeddentto odiyaa taarikiyaa ha mas'aafaa s'aafeedda bitanii Yesuusi Kiitteeddawanttu Oosuwaa mas'aafaan odeedda.
Kiitanchchatuwaa yetsaabay, Yesuusi yeletteedda wode wudiyaa heemmiyaawanttu biide be'eeddawaa odiyaa taarikii, Yesuusi na'atetsaan de'iidde Geeshsha Golliyaa beeddabay, k'aretanchcha Saamiraawiyaanne bayiide beetteedda na'aa taarikii Luuk'aasa Mishiraachchuwaa s'alalaan beettiyaawantta. Ha Mishiraachchuwaa K'aalaa giddon ha gas'aappe hini gas'aa gakkanaw huup'e gidiide s'eeletteeddabay woosaabaa, Geeshsha Ayaanaabaa, Yesuusa oosuwaa giddon mac'c'a asaw de'iyaa sabaanne S'oossay nagaraa atto yaagiyaabaa.
Shemppatuwaa Ubbatoo Imetteedda K'antsa K'ofatuwaa
Geluwaa 1:1-4
S'ammak'iyaa Yohaannisanne Yesuusa yeletaa 1:5—2:52
S'ammak'iyaa Yohaannisa oosuwaa 3:1-20
Yesuusa s'ink'k'ataanne paac'iyaa 3:21—4:13
Yesuusi oosuwaa Galiilaan doommowaa 4:14—9:50
Yesuusi Galiilaappe Yerusaalame boowaa 9:51—19:27
Yerusaalameninne izi yuushshuwaan Yesuusa wurssetsaa saaminttaa 19:28—23:56
Godaa Yesuusa dendduwaa, k'onc'c'etsaanne saluwaa buussaa 24:1-53
1
1-4 Bonchchetteedda Toofiloosa, koyro barenttu ayfiyaan be'eeddawanttunne barenttu k'aalaan markkatteeddawanttu nuw odeeddino. S'aafetteedda yewuwaa ta baggan ubbaa S'ap'uwaappe bidda s'eellowaappe guyye, taarikiyaa maaraa naageedda ogiyaan new s'aafanaw lo"a gideeddawe taw beetteedda.
S'ammak'iyaa Yohaannisa Yeletay Koyro Odetteedda
5 Yihudaa gadiyaa Kaatiyaa Heroodisa wodiyaan,* Aabiyaa k'eesatetsaa oosuwaa baggappe gideedda Zakkaraasa geetettiyaa itti k'eesay de'ee.+ Machchattakka Elssaabees'o geetettiyaa Aaroone yaraappe yeletteeddawunno. 6 Laa"atuukka Godaa azazuwaanne seeraa darissiide naagiyaawanttanne kad'ee banttaan S'oossaa sintsan de'iyaa s'illatuwaa. 7 Gidoppe attin Elssaabees'a mantsa gido diraw, yeluu unttunttoo baawa. Laa"atuukka laytsaa sugeeddawantta.
8 Itti gallassi Zakkaraasi bare bagga kaallaan S'oossaa sintsan K'eesatetsan ootsiyaa wode, 9 bare K'eesatetsaa wogaa dooyaadan Geeshsha Golliyaa geliide is'aanaa c'uwissuwaa† saamay Aa gakkeedda. 10 Is'aanay c'uwiyaa wode Asay ubbay karen ek'k'iide woossi de'ee.
11 Godaa kiitanchchay is'aanaa yarshshuwaa saappe ushechchanna ek'k'iide aw beetteedda. 12 Zakkaraasikka be'eedda wode dagammiide yashshaan mitetteedda. 13 Kiitanchchaykka k'ay yaageedda, «Zakkaraasaa, yayyoppa; ne woosay sisetteedda, ne machchata Elssaabees'a attuma na'aa yelanawunnu. 14 Aa yeletaan nashetaynne ishaluu new hananawaa; c'oratuukka I yeletto diraw hashshu gaanawantta; 15 Ikka Godaa sintsan dara gidanawaa. Matsoyiyaa woyniyaa ushshaa gido haraa matsoyiyaa ushshaa ayinne ushenna; bare daay uluwaan de'ishshin Ayaanaa Geeshshay aan kumanawaa.+
16 «Israa'eeliyaa asatuwaappekka c'oratuwaa unttunttu Godaa S'oossaakko, I zaaranawaa. 17 Ikka giigenna asaa Godaw giigissanaw, aawotuwaa wozanaa naanatuwaakko, azazettenawanttakka s'illotetsaa eraakko zaaranaw, Eelaasa‡ ayyaanaaninne wolk'k'aan Godaappe sintsanna bee.»+
18 Zakkaraasikka kiitanchchaa, «Taani c'imaad, tamachchattakka bare laytsaan sugeeddawunno, hawaa taani ayaan eranitaa?» geedda.
19 Kiitanchchaykka zaariide, «Taani S'oossaa sintsan ek'k'iyaa Gabreela; hawaa mishiraachchuwaa new odanaw neekko kiitettaad;+ 20 Hekko he wodiyaan hanana ta k'aalaa ne ammanabeenna diraw, ha yewuu hanana gallassay gakkanaw neeni duude gidanaassa; haasayanawukka danddayakka» geedda.
21 He wode asay, Zakkaraasi Geeshsha Golliyaappe kesennaan ayaw gam"eeddentto maalalettiidde naagiino. 22 Keseedda wodiyaankka haasayanaw danddaybbeenna; Geeshsha Golliyaan sas'aa I be'eeddawaa akeekeeddino; ikka haasayanaw danddayibeennawaa s'orssi bessiide, duude gidiide de'eedda.
23 Zakkaraasikka bare oosuwaa wodiyaa wursso wode, bare golle simmeedda. 24 Hewaappe guyyiyaan Aa machchata Elssaabees'a shahaaraade ichcheshu agenaa barena gentsaaddu. 25 Elssaabees'akka, «Ta tooshiyaa asaa giddoppe digganaw§ Goday bare maarotetsaan taana s'eello wode, hawaadan taw ootseedda» gaaddu.
Yesuusa Yeletay Kasetiide Odetteedda
26 Usuppuntsa agenaan S'oossaa kiitanchchaa Gabreel Galiilaa gadiyaan Naazireete Katamaa 27 Daawita yaraappe gideedda Yooseefo geetettiyaa bitanew ooshetta k'ashetteedda wodorattikko S'oossaa matappe kiitetteedda; wodoratti suntsaykka Mayraamo geetettee.+ 28 Kiitanchchaykka Mayraamikko yiide, «Darissaade dosettawunnee, sarotetsay new gido; Godaykka neenanna gatso de'ee; Neenikka mac'c'awanttu giddon anjjetteeddawunno»* yaageedda.
29 Mayraamakka Aa haasayaappe denddowaan darissa dagamaade, «Hawe ayaa mala sarotaa gidanee» gaade yewuwaa k'oppaaddu. 30 Kiitanchchay izo, «Hanne Mayraamee, S'oossaa matan sabaa demmaadda yayyoppa. 31 Neeni shahaaraade, attuma na'aa yelanaassa; Aa suntsaakka Yesuusa gaanaassa.+ 32 Ikka dara gidanawaa; Ubbaappe D'ok'k'a S'oossaa Na'aa geetettana; Godaa S'oossay Aa aabbu Daawita kawutetsaa oydiyaa aw immanawaa. 33 Ikka Yaak'ooba gollen med'inaw kawutanawaa; Aa kawutetsawukka wurssetsay baawa» yaageedda.+
34 Mayraamakka kiitanchchaa, «Taani wodoratto gido diraw, hawe wooti hananawee?» yaagaaddu.
35 Kiitanchchaykka zaariide iziw, «Ayaanaa Geeshshay ne bolla yaanawaa; D'ok'k'a S'oossaa wolk'k'ay neenan shemppanawaa. Hewaa diraw, neeppe yelettiyaawe geeshsha S'oossaa Na'aa geetettana. 36 Ne dabbatta Elssaabees'a bare c'imatetsaa wodiyaan attuma na'aa shahaaraaddu. Mantsa geetetteeddawunna Elssaabees'a shahaaroodeppe usuppuntsa agenaa oyk'k'aaddu. 37 S'oossaa s'ooniyaa yewuu baawa»+ yaageedda.
38 Mayraamakka, «Taani Godaa ayilatto; neeni goowaadan hano» gaaddu. Hewaappe guyyiyaan kiitanchchay izi matappe beedda.
Mayraamakka Elssaabees'o Oochchanaw Baaddu
39 Mayraamakka he agenaa giddon denddaade killi zoozetiyaa Yihudaa gaden de'iyaa itti katamaa elleella kesaaddu. 40 Zakkaraasa golle gelaade Elssaabees'o sarotaaddu. 41 Elssaabees'akka Mayraami sarotaa siseedda wode, izi uluwaan de'iyaa shahaaray guppeedda; Elssaabees'akka Ayaanaa Geeshshaan kumaaddu. 42 Bare kooshshaakka d'ok'k'u ootsaade, «Neeni mac'c'awanttu giddoppe anjjetteeddawunno. Neeppe yelettiyaawekka anjjettowaa. 43 Neeni ta Godaa daaya taakko yaanaw taani oonee? 44 Hekko ne sarotaa kooshshay ta haytsaan sisetteedda wode, ta uluwaan de'iyaa shahaaray nashechchaan guppeedda. 45 Goday polettee giide iziw odeeddawaa ammaneeddawunna iza anjjetteeddawunno» yaagaaddu.
Mayraami Galataa Yetsaa
(1:46-53)
46 Mayraamakka,
«Ta shemppatta ta Godaa bonchchaw,
47 Ta ayyaanaykka ta S'oossaa, ta d'aliyaan,
loytsa nashettaw.
48 Ikka bare ayilatti tooshiyaa s'eelleedda.
Hachcheppe doommiide yeletay ubbay
anjjetteeddawunnee giino.
49 Wolk'k'aama gideedda I,
daro yewuwaa taw ootseedda;
Aa suntsaykka geeshsha.
50 Aa maarotay yayyiyaawanttoo,
yeletaappe yeletay gakkanaw de'ee.
51 Bare wolk'k'aan mino kiitaa kiitetteedda;
barenttu wozanaa k'ofaan otorettiyaawantta,
laaleedda.
52 Mooddiyaawantta kawutetsaa maataa oydiyaappe wotseedda;
ashikkatuwaakka k'ay d'ok'k'u d'ok'k'u ootseedda.
53 Koshatteeddawantta lo"o yewuwaan kalisseedda;
duratuwaa k'ay mela yedersseedda.
54 Bare maarotetsaa k'oppiide,
bare ayiliyaa Israa'eeliyaa maadeedda.
55 Nu aawaatoo I odeeddawaadan,
Abrahaamewunne Aa yaraw geeddawaa,
med'inaw naagana diraassa»
yaagaaddu.
56 Mayraamakka heezzu agenaa keena Elssaabees'i matan gam"owaappe guyyiyaan bare golle simmaaddu.
S'ammak'iyaa Yohaannisa Yeletaa
57 Elssaabees'iwukka yeliyaa wodii gakkina, attuma na'aa yelaaddu. 58 Izi shooratuunne izi dabbo gideeddawanttu, Goday maarotetsaa iziw ootseeddawaa sisiide izinna ittippe nashetteeddino.
59 Hosppuntsa gallassaan na'aa k'as's'aranaw yeeddino; Aa, aawuwaa suntsaan Zakkaraasa giide suntsanaw koyyeeddino.+ 60 Aa daaya k'ay, «Hanenna, Yohaannisa geetettanaw koshshee» yaagaaddu.
61 Unttunttukka izo, «Ne dabbatuwaappe hachche gakkanaw ittuukka ha suntsaan s'eesettibeenna» yaageeddino.
62 Aa aabba, oona giyaa suntsan s'eegettanaw koyyintto s'orssi oochcheeddino.
63 Aa aabbukka s'aafiyaabaa oochchi akkiide, «Na'aa suntsay Yohaannisa» giide s'aafina, ubbatuukka yewuwaan maalaletteeddino. 64 Hewankka Zakkaraasa doonay dooyetteedda, Aa ins's'arssaykka bilettina haasayaa doommeedda, S'oossaakka galateedda.
65 Aa shooratuukka de'iyaasaa ubbaan yashshaan kumeeddino. Ha yewuukka zoozetiyaa Yihudaa gadiyaa ubbaan darii haasayetteedda. 66 Hawaakka siseeddawanttu ubbatuu, «Ha na'ay ayaa gidaneeshsha?» yaagiide yewuwaa barenttu wozanaan oyk'k'eeddino; S'oossaykka aanana de'iyaawaa ereeddino.
Zakkaraasa Galataanne Timbbitiyaa Oduwaa
67 Yohaannisa aabbu Zakkaraasi Ayaanaa Geeshshaan kumiide timbbitiyaa yaagi odeedda:
68 «Israa'eeliyaa Goday S'oossay anjjetto;
yiide bare asaa s'omooseeddanne wozeedda.
69 Bare ayiliyaa Daawite golliyaan;
wolk'k'aama ashshiyaawaa nuw giigisseedda.
70 Hawekka beni Godaa geeshsha nabatuwaa doonaan odettowaadan,
71 I nuuna, nu morkkatuwaappenne,
nuunanna ek'ettiyaawanttu kushiyaappe ashshanaassa.
72 Hawaakka I ootseeddawe, nu aawaatoo,
maarotetsaa bessanaassanne,
bare geeshsha c'aak'uwaa wozanaa aatsanaassa.
73 Nu aawuwaa Abraahaamoo,
c'aak'k'eedda c'aak'uwaa k'oppanaw,
74 nu morkkatuwaa kushiyaappe kesiide,
yashshay banttaan aw ootsanaadan,
maataa nuw immeedda.
75 Hawenneekka, nuuna nu wodiyaa ubbaan,
geeshshatetsaaninne s'illotetsaan,
bare sintsaan essana diraassa.
76 Zaariidekka, neenoo, ta na'aw,
D'ok'k'a S'oossaa nabiyaa geetettanaassa;
ogiyaa giigissanaw Godaappe sintsanna,
baanaassa.
77 Asaa nagaraa maariyaa atotetsaa eraa,
unttunttoo immanaassa.
78 Hewekka killippe yeedda poo'uu,
nuuna s'omooseeddawe,
nu S'oossaa maarotetsaanne k'aretaa gaasuwaana.
79 Aa poo'uukka d'umaaninne hayk'uwaa kuwaan,
utteeddawanttoo poo'issee;
nu gediyaakka sarotetsaa ogiyaan suurissee.»
80 Na'aykka dic'c'iide, ayaanaan minneedda; Israa'eeliyaa asaw beetteedda gallassay gakkanaw mela biittaan de'eedda.
* 1:5 Yihudaa: Hawaan Yihudaa gadiyaa geetetteeddawe Filss's'eeme gadiyaa ubbaa bessiyaawaa. + 1:5 1 Od. 24:10 † 1:9 Is'aanaa c'uwissuwaa: Hawaa guussay c'uway woosaa kotaa S'oossaakko gakkee giide wonttanne omarssi wode c'uwissiyaa wogaa. + 1:15 Pay. 6:3 ‡ 1:17 Eelaasa: Hawe geetetteeddawe, kase Ec'a C'aak'uwaa mas'aafaan Nabiyaa Eelaas ooratsabaa ootsiyaa wolk'k'aan eretteeddawaa diraassa. + 1:17 Mil. 4:5, 6 + 1:19 Dan. 8:16; 9:21 § 1:25 Ta tooshiyaa asaa giddoppe digganaw: Asinaa geleedda mishiratta na'aa yelennaan attooppe, Isiraa'eeliyaa asaa k'ofaan, «S'oossay izo muri de'ee» yaagettaw. + 1:27 Mat. 1:18 * 1:28 Neenikka mac'c'awanttu giddon anjjetteeddawunno: Ha k'ofay beni c'imeedda Giriikiyaa mas'aafaan baynnawaa gidiyaa diraw, itti itti Inggilizeetsuwaaninne Amaaraatsuwaa mas'aafaankka baawa. + 1:31 Mat. 1:21 + 1:33 2 Sam. 7:12, 13, 16; Isa. 9:7 + 1:37 Dom. 18:14 + 1:59 Wog. 12:3