31
ያቆብ ላባፐ ባቃቲደ ቤዳ
1 ያቆብ ላባና ናናይ ባረና፥ “ያቆብ ኑ አዉዋ ኡባ አክ ድጌዳ፤ ሀ ዱረታ ኡባ ኑ አዉዋፐ ደሜዳ” ግያዋ ስሴዳ። 2 ያቆብ ላባና ሶምእ ባረዉ ካሰዋ ማላ ግደናዋ በኤዳ።
3 ሄ ዎደ መꬍና ጎዳይ ያቆባ፥ “ኔን ነ አዎቱዋ ጋድያ፥ ነ ዳቦቱዋኮ ጉየ ስማ፤ ታን ኔናና ግዳና” ያጌዳ።
4 ያቆብ ራሄሎነ ልዮ ባረ ዉዲ ደእያ ሳኣ ደምባ ያና ማላ ኪቲደ ጼስሴዳ። 5 እ ኡንቱንታ፥ “ህንተንቱ አዉዋ ሶምእ ታዉ ካሰዋ ማላ ግደናዋ ታን በአይ፤ ሽን ታ አዉዋ ጾሳይ ታናና ደኤ። 6 ታን ታ ዎልቃ ኡባን ህንተንቱ አዉ ኦꬄዳዋ ህንተንቱ ኤሪታ፤ 7 ሽን ህንተንቱ አዉ ታና ጭሚደ፥ ታ ድርጉዋ ታሙ ገደ ላሜዳ። ግዶፐነ ጾሳይ ታና እ ቆሄናዳን ድጌዳ። 8 እ፥ ‘ፑንጫረቱ ነ ድርጉዋ ግዳና’ ጊና፥ ዉዲ ኡባይ ፑንጫርያ የሌዳ፤ ቃይ እ፥ ‘ሻቻቱ ነ ድርጉዋ ግዳና’ ጊና፥ ዉዲ ኡባይ ሻቻ የሌዳ። 9 ጾሳይ ሀዋዳን ህንተንቱ አዉዋ መህያ ዎꬅ አኪደ ታዉ እሜዳ።
10 “መሄቱ ካህያ አግናን፥ ታን እት አኩሙዋ አኩመታድ፤ ሄ አኩሙዋን ታን ጼልያ ዎደ፥ ዉድያ ብራስያ ዴሻ ኮለቱ ዳንጫ፥ ፑንጫረነ ጋዛ። 11 ጾሳ ኪታንቻይ አኩሙዋን ታና፥ ‘ያቆባ’ ያጌዳ፤ ታን፥ አቤ ያጋደ ኮያድ። 12 ታና እ፥ ꬎቁ ጋደ ዉድያ ጻልያ ዴሻ ኮልያ ኡባ ሻቻ፥ ፑንጫርያነ ጋዛ በአ፤ አያዉ ጎፐ፥ ላብ ነ ቦላ ኦꬅያዋ ኡባ ታን በኣድ። 13 ኔን ኤሴዳ ሹቻ ኦካደ፥ ታዉ ሺቀቴዳ ቤቴለ ጾሳይ ታና ሀእ ደንዳ፤ ሀ ቢታፐ ከሳ፤ ጉየ ነ የለታ ጋድያ ስማ ያጌዳ” ያጌዳ። +
14 ሄዋፐ ጉየ፥ ራሄላነ ልያ ሀዋዳን ያጊደ ዛሬድኖ፤ “ኑ አዉዋፐ ኑና ጋካናባይ አዬ? 15 እ ኑና አላጋዳን ጼሌ ግደኔ? እ ኑና ዛልእ አኬዳ፤ ዛልኢደ አኬዳዋካ ም ꬋይሴዳ። 16 ጾሳይ ኑ አዉዋፐ ዎꬅ አኬዳ ማጹ ኡባይ ቱሙካ ኑዋነ ኑ ናናዋ። ሄዋ ድራዉ ጾሳይ ነዉ ኦዴዳዋ ኡባ ኦꬃ” ያጌድኖ።
17-18 ያቆብ ካናነ ጋድያን ደእያ ባረ አዉዋ ይሳቃኮ ባናዉ ደንዴዳ፤ እ ባረ ናናነ ባረ ማቻቱዋ ጋሉዋ ቶግሴዳ፤ ዉድያ ኡባ ባረፐ ስንꬃና ላጊደ፥ ማስጰጾምያን ደኢደ እ ሺሼዳ ማጹዋ ኡባ አኪደ ቤዳ። 19 ላብ ባረ ዶርሳቱዋ እስክያ ቃንጻናዉ ብድጌዶሽን፥ ራሄላ ባረ አዉዋ ሶ ምስለቱዋ ዉኣዱ። 20 ቃይ ያቆብ ሶርያ ላባናዉ ባረ ባቃትያዋ ኦደናን ጭሜዳ። 21 እ ባረዉ ደእያዋ ኡባ አኪደ ባቃቴዳ፤ ኤፍራጺሳ ሻፋ ፕኒደ፥ ጋላኣደ ግያ ገዝያኮ ስሚደ ቤዳ።
ላብ ያቆባ ካሌዳ
22 ሄዘንꬃ ጋላሳን፥ ላብ ያቆብ ባቃት ብ ክቼዳዋ ስሴዳ። 23 ባረ ዳቦቱዋ ባረናና አኪደ፥ ላፑን ጋላሳ ኦግያ ያቆባ ጌዱዋ ካሊደ፥ ጋላኣደ ገዝያን አ ጋኬዳ። 24 ሄ ዎደ ጾሳይ ቃማ ሶርያ ላባናኮ አኩሙዋን ዪደ አ፥ “ኔን ያቆባ ቦላ ኢታ ግድና፥ ሎአ ግድና፥ አይነ ሃሳየናዳን ኔና ኤራ!” ያጌዳ። 25 ላብ ጋክያ ዎደ፥ ያቆብ ጋላኣደ ገዝያን ዱንካኒደ ኡቴዳ፤ ቃይ ላብነ አ ዳቦቱ ያን ዱንካኔድኖ።
26 ሄዋፐ ጉየ ላብ ያቆባ፥ “ኔን ሀዋዳን አያዉ ኦꬃዲ? ኔን ታና ጭማደ፥ ታ ማጫ ናና ኦላን ኦሞደቴዳዋዳን ላጋደ ከሳዳ። 27 ኔን አያዉ ቆሱዋን ታፐ ከሳ አካደ፥ ታና ጭማዲ? ታን ኔና ናሸቻንነ የꬃን፥ ካራቡዋንነ ዲꬃን ሞይዛና ማላ ታዉ አያዉ ኦዳበይኪ? 28 ኔን ሀራይ አቶ፥ ታ ናና ናናነ ታ ማጫ ናና ታን የራ አከና ማላ ድጋዳ። ኔን ኤያባ ኦꬃዳ። 29 ታን ኔና ገናናዉ ታዉ ዎልቃይ ደኤ፤ ሽን ነ አዉዋ ጾሳይ ዝኖ ቃማ ታና፥ ‘ያቆባ ቦላ ኢታ ግድና፥ ሎአ ግድና፥ አይነ ሃሳየናዳን ኔና ኤራ!’ ያጊደ ታዉ ኦዴዳ። 30 ሀእ ግዶፐነ፥ ኔን ነ አዉዋ ሶ ባናዉ ሎይꬃ ላሞቴዳ ድራዉ ከሳዳ። ሽን ታ ሶ ምስለቱዋ ኔን አያዉ ዉኣዲ?” ያጌዳ።
31 ያቆብ ላባና፥ “ኔን ነ ናና ታፐ ዎልቃን ዎꬃ አካንንቶነ ጋደ ቆፔዳ ድራዉነ ያዬዳ ድራዉ፥ ሀዋዳን ኦꬃድ። 32 ሽን ነ ሶ ምስለቱዋ ኦይቄዳ አሳ ኦናነ ኔን ደሞፐ፥ ሄ ኡራይ ሲፈቶ! ነዋ ግዴዳዌ ታ ማታን ቤትንቶ፥ ኑ ዳባቱዋ ስንꬃን ኮያ፤ ነዋ ግዶፐ አካ” ያጌዳ፤ አያዉ ጎፐ፥ ያቆብ ራሄላ ሄ ሶ ምስለቱዋ ዉኤዳዋ ኤርቤና።
33 ሄዋ ድራዉ ላብ ያቆባ ዱንካንያ ግዶ፥ ልያ ዱንካንያ ግዶን ላኡ ቆማቱዋ ዱንካንያ ግዶ ገሌዳ፤ ሽን አይነ ደምቤና። ልያ ዱንካንያፐ ከሲደ፥ ራሄል ዱንካንያ ገሌዳ። 34 ራሄላ ሶ ምስለቱዋ አካደ፥ ጋሉዋ ኮራ ጋርሳን ቆሳደ፥ አ ቦላ ኡታዱ። ላብ ዱንካንያን ደእያዋ ኡባ ቡሉቂ ኮዬዳ፤ ሽን አይነ ደምቤና። 35 ራሄላ ባረ አዉዋ፥ “ታ ጎዳዉ፥ ታና ሀንቀꬆፓ፤ ታን ነዉ ኤቃና ዳንዳይከ፤ ታዉ ፒላይ ይ ኡቴዳ” ያጋዱ። እ ኮዬዳ፤ ሽን ሶ ምስለቱዋ ደምቤና።
36 ያቆብ ላባና ሀንቀቲደ ዎቃሴዳ፤ ያቆብ ላባና፥ “ታን አያ ባይዛድታ? ሀዋ ኔን ታና ካላናዉ፥ ታን ኦꬄዳ ናጋራይ አዬ? 37 ሀእ ኔን ታ ሚሻ ኡባ ቡሉቃደ ኮያዳ፤ ነ ሶ ሚሻፐ አያ ደማድ? ኡንቱንቱ ኑ ላኡዋ ግዱዋን ፕርዳና ማላ፥ ታ ዳባቱዋ ስንꬃንነ ነ ዳባቱዋ ስንꬃን ሀዋን ዎꬃ።
38 “ታን ኔናና ላታሙ ላይꬃ ኩመንꬃ ደኣድ፤ ነ ዶርሳይካ ነ ዴሻይካ ቦሸትቤና፤ ዎይ ነ ዉድያፐ ጻቦትያ ማበይከ። 39 ዶአይ መንꬄዳዋነ ነዉ አሀበይከ፤ ሽን ሄዋ ታናን ፓይዳድ። ጋላስ ዉኤቴዳዋ ዎይ ቃማ ዉኤቴዳዋ ታና ጭግሳዳ። 40 ጋላሳ ሱሉ፥ ቃማ ሜጉ ታና ቆሄዳ፤ ገምእሹ ታፐ ꬋዬዳ። 41 ታን ሀዋዳን ነ ሶን ላታሙ ላይꬃ ደኣድ፤ ታማነ ኦይዱ ላይꬃ ነ ላኡ ማጫ ናና ድራዉነ ኡሱፑን ላይꬃ ነ ዉድያ ድራዉ ነዉ ኦꬃደ ደኣድ፤ ሽን ኔን ታ ድርጉዋ ታሙ ገደ ላማዳ። 42 ታ አዉዋ ጾሳይ፥ አብራሃመ ጾሳይ፥ ይሳቅ ያዬዳዌ ታናና ግድቤናዋ ግድንቶ፥ ስ ባይናን ኔን ታና መላ ኩሸ ከሳ የዳዳ፤ ሽን ጾሳይ ታ ቱጋነ ታ ኩሽያ ኦሱዋ በኢደ፥ ዝኖ ቃማ ኔና ሴሬዳ” ያጌዳ።
ያቆብነ ላብ ጫቀቴዳ ጫቁዋ
43 ላብ ያቆባ፥ “ማቻቱ ታ ማጫ ናና፤ ናናይካ ታ ናና፤ ዉዲካ ታ ዉድያ፤ ኔን በእያ ኡባይ ታዋ። ሀቼ ሀ ማጫ ናና ታዋንቱ ቦላነ ኡንቱንቱ የሌዳ ናና ቦላ አያ ኦꬃናዉ ዳንዳያይታ? 44 ሀእ ሃያ፤ ኔንነ ታን ጫቁዋ ጫቀቶይተ፤ ሄዌ ኔፐነ ታፐ ግዱዋን ማርካ ግዶ” ያጌዳ።
45 ሄዋ ድራዉ ያቆብ እት ሹቻ አኪደ ቱሳዳን ኤሴዳ። 46 እ ባረ ዳቦቱዋ፥ “ሹቻ ሺሽተ” ያጌዳ፤ ኡንቱንቱ ሹቻ ሺሺደ ኬሌድኖ፤ ሄ ኬላ ላንቂያን ሜድኖ። 47 ላብ ሄ ኬላ፥ ይጋር-ሳሃዱታ* ጊደ ሱንꬄዳ፤ ቃይ ያቆብ አ ጭሜዳ ጊደ ሱንꬄዳ። 48 ላብ፥ “ሀ ኬላይ ኔፐነ ታፐ ግዱዋን ሀቼ ማርካ” ያጌዳ። ሄዋ ድራዉ አ ሱንꬃይ ጭሜዳ ጌተቴዳ።
49 ቃይ እ ሄ ሹቻ ቱሳ ምጽጳ † ጊደ ሱንꬄዳ፤ አያዉ ጎፐ፥ ላብ፥ “ኑን እቱ እቱዋፐ ሃኪደ ደእያ ዎደ፥ መꬍና ጎዳይ ነ ግዱዋንነ ታ ግዱዋን ግዲደ ናጎ። 50 ኔን ታ ማጫ ናና ናቆፐ፥ ዎይ ኔን ታ ማጫ ናና ቦላ ሀራ ማቻቱዋ አኮፐ፥ ኑናና ሀእ ኦንነ ባይናዋ ግዶፐነ ነ ግዱዋንነ ታ ግዱዋን ጾሳይ ማርካ ግድያዋ ሀሳያ” ያጌዳ።
51 ላብ ቃይካ ያቆባ፥ “ኬለቴዳ ሹቻይ ሀዌሽ፤ ቃይ ታን ነ ግዱዋንነ ታ ግዱዋን ኤሴዳ ሹቻ ቱሳይ ሀዌሽ። 52 ታን ሀ ኬላፐ ኔና ገናናዉ ኔኮ አናዳን፥ ኔንካ ታና ገናናዉ ሀ ኬላፐነ ሀ ሹቻ ቱሳፐ አናዳን፥ ሀ ኬላይነ ሀ ሹቻ ቱሳይ ማርካ። 53 አብራሃመ ጾሳይ፥ ናኮራ ጾሳይ፥ ኡንቱንቱ አዉዋ ጾሳይ፥ ኑ ግዱዋን እ ፕርዶ” ያጌዳ። ያቆብ ባረ አዉ ይሳቅ ያዬዳዋ ሱንꬃን ጫቄዳ። 54 ያቆብ ደርያ ቦላን ያርሹዋ ያርሼዳ፤ ባረ ዳቦቱዋካ ቁማ ማናዉ ጼሴዳ። ኡንቱንቱ ሚደ ደርያ ቦላን አቄድኖ።
55 ዎንተꬃ ጋላስ ጉራን ላብ ደንዲደ፥ ባረ ናና ናናነ ባረ ማጫ ናና የሬዳ፤ ቃይ ኡንቱንታ አንጄዳ። ባረ ሶ ስሜዳ።
+ 31:13 ዶመꬃ 28:18-22 * 31:47 ይጋር-ሳሃዱታ፦ ሀ ሱንꬃ ብለꬃይ አራማይስጸ ቃላን፥ “ማርካተꬃ ኬላ” ግያዋ። † 31:49 ምጽጳ፦ ሀ ሱንꬃ ብለꬃይ እብራዌꬁዋን፥ “ናግያ ሳኣ” ግያዋ።