5
የሱስ ደርያ ቦላን ግዲደ ታማርሴዳ ትምርትያ
(5:1—7:29)
1 የሱስ ጮራ አሳ በኢደ፥ ፑደ ደርያ ከሲደ ኡቴዳ። አ ካልያዋንቱ አኮ ሺቄድኖ። 2 ኡንቱንታ ሀዋዳን ያግ ታማርሱዋ ዶሜዳ።
ቱሙ አንጁዋ አክያ አሳቱዋ
(ሉቃሳ 6:20-23)
3 “ባረንቱ አያና ደኡዋን፥
ህዬሳ ግዴዳዋ ኤርያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤
አያዉ ጎፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃይ ኡንቱንቱሳ።
4 ካዮትያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤
አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ኡንቱንታ ምንሳና። +
5 አሽከ ግዴዳዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤
አያዉ ጎፐ፥
ኡንቱንቱ ሳኣ ላታና። +
6 ጽሎተꬃ ኮሻትያዋንቱነ ሳመትያዋንቱ፥ *
አንጀቴዳዋንታ፤
አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ኡንቱንታ ካልሳና።
7 ማርያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤
አያዉ ጎፐ፥
ጾሳይ ኡንቱንታ ማራና።
8 ዎዛና ጌሻቱ አንጀቴዳዋንታ፤
አያዉ ጎፐ፥
ኡንቱንቱ ጾሳ በአና።
9 አሳ ስገꬅያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤
አያዉ ጎፐ፥ ጾሳይ ኡንቱንታ፥
ባረ ናና ጊደ ጼሳና።
10 ጽሎተꬃ ድራዉ፥
የደርሰትያዋንቱ አንጀቴዳዋንታ፤
አያዉ ጎፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃይ ኡንቱንቱሳ። †
11 “ህንተ ታና ካልያ ድራዉ፥ አሳይ ህንተና ቦርያ ዎደነ ዋይስያ ዎደ፥ ቃይ ህንተ ቦላ ኢታባ ኡባ ዎርዱዋን ሃሳይያ ዎደ፥ ህንተ አንጀቴዳዋንታ። 12 ህንተዉ ሳሉዋን ዎልቃማ ዎይታይ ደእያ ድራዉ፥ ናሸትተ፤ ሀሹ ጊተ፤ አያዉ ጎፐ፥ አሳይ ህንተፐ ካሰ ደኤዳ ናባቱዋ ሄዋዳን የደርሴድኖ።
ማጽንያነ ፖኡዋ ሌምሱዋ
(ማር. 9:50፤ ሉቃሳ 14:34-35)
13 “አሳ ኡባዉ ህንተ ማጽነ ማላ፤ ሽን ማጽኒ ማልአና ꬋዮፐ፥ ዛሪደ አ ዎት ማልኤꬃኔ? ካረ ኦልና፥ አሳይ አ የꬍ ሀመታናፐ አትን፥ ስንꬃዉ አይነ ማደና።
14 “ሀ አላመዉ ህንተ ፖኦ፤ ደርያ ሁጲያን ኬጸቴዳ ካታማይ ጌማና ዳንዳየና። 15 ጾምፕያ ጾምፒደ፥ ሶይን ደእያ አሳ ኡባዉ ፖአና ማላ፥ ꬎቂያ ሳን ዎꬄፐ አትን፥ ካምያ ሚሻ ግዶን ቁምእ ዎꬅያ አሳይ ኦንነ ባዋ። 16 ሄዋዳንካ፥ አሳይ ህንተ ኦꬅያ ሎኦ ኦሱዋ በኢደ፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተ አዉዋ ቦንቻና ማላ፥ ህንተ ፖኡ አሳ ስንꬃን ፖኦ።
ሙሴ ህግያባ
17 “ታን ሙሴ ህግያነ ናባቱ ታማርስያዋ ‡ ꬋይሳናዉ ዬዳዋ ህንተዉ ማላቶፖ፤ ታን ፖላናዉ ዬዳዋፐ አትን፥ ꬋይሳናዉ ያበይከ። 18 አያዉ ጎፐ፥ ታን ህንተዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ሳሉነ ሳአይ አꬋና ጋካናዉ፥ ቃይ ኡባባይካ ፖለታና ጋካናዉ፥ § ህግያፐ እት ጫቻይካ ዎይ ቄር ፕዶሊካ አና። 19 ሄዋ ድራዉ፥ ሀ አዛዙዋ ኡባፐ ጉጽያ እት አዛዙዋ መንꬅያ ኡራይ ኦንነ፥ ቃይ ሀራቱካ ባረዋዳን ሀናናዳን ታማርስያ ኡራይ ኦንነ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃን ኡባፐ ጉꬃ ግዳና፤ ሽን አዛዙዋ ኦꬅያዌነ ሀራንቱካ ኦꬃናዳን ታማርስያዌ ኦንነ ሳሉዋ ካዉተꬃን ꬎቃ ግዳና። 20 አያዉ ጎፐ፥ ህንተ ጽሎተꬃይ ሙሴ ህግያ ታማርስያዋንቱ ጽሎተꬃፐነ ፓርሳዋቱዋ ጽሎተꬃፐ ዳራና ꬋዮፐ፥ ሳሉዋ ካዉተꬃ ህንተ ሙለ ገለናዋ ታን ኦዳይ።
21 “በን አሳዉ፥ ‘አሳ ዎꬎፓ፤ አሳ ዎꬌዳ ኦንነ ፕርደታና’ ጌዳዋ ስሴድታ። + 22 ሽን ታን ህንተዉ ኦዳይ፤ ባረ እሻ ሀንቀትያ ኡባይ ፕርደታና፤ ባረ እሻ ቦርያ ኡባይ ሻንጉዋ ፕርዳዉ ሺቃና፤ ቃይ ባረ እሻ፥ ‘ꬉሎዌ’ ግያ ኡባይ ጋናምያ ታማ ፕርዳዉ ሺቃና። 23 ሄዋ ድራዉ፥ ኔን ያርሽያሳን ያርሽሽን፥ ነ እሻ ናቄዳባይ ነዉ ሄዋን ሀሳየቶፐ፥ 24 ነ ያርሹዋ ሄዋን አጋደ ባ፤ ካሰታደ ነ እሻና ስገታ ድጋ፤ ሄዋፐ ካላ ያደ፥ ነ ያርሹዋ ያርሻ።
25 “ኔና ሞትያዋና ዎዲ ደእሽን ኤለ አናና ስገታ ድጋ፤ ሄዌ ꬋዮፐ፥ እ ኔና ዳና ስንꬃ አꬃና፤ ቃይ ዳናይ ኔና ፖልሰዉ አꬅ እምና፥ ፖልሲ ኔና ቃሾ ጎለን የጋና። 26 ታን ነዉ ቱሙዋ ኦዳይ፤ ኔን እት ሳንትሚ አተናን፥ ነ ማጋጩዋ ዉርሳደ ጭጋና ጋካናዉ፥ ሙለካ ቃሾ ጎለፐ ከሳካ።
ዎሹማባዉ እመቶ ትምርትያ
27 “ ‘ዎሹሞፓ’ ጌዳዋ ስሴድታ። + 28 ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ‘ማጫዉኖ ጼሊደ አሞትያ ኡባይ፥ ባረ ዎዛና ግዶን ሄ ዎደ ኢናና ዎሹሜዳ።’ 29 ነ ኡሸቻ አይፊ ኔና ናጋራ ኦስሶፐ፥ ኔፐ ዎጫደ ኦላ አጋ፤ አያዉ ጎፐ፥ ነ ቦላይ ሙለካ ጋናምያ ታማን ኦለትያዋፐ፥ አፐ እቱ ፓጭንቶ ነዉ ሎአ። + 30 ቃይ ነ ኡሸቻ ኩሺ ኔና ናጋራ ኦስሶፐ፥ ኔፐ ቃንጻደ ኦላ አጋ፤ አያዉ ጎፐ፥ ነ ቦላይ ሙለካ ጋናምያ ታማን ኦለትያዋፐ፥ አፐ እቱ ፓጭንቶ ነዉ ሎአ።
ማችያ የደናዳን እመቶ ትምርትያ
(ማቶሳ 19:9፤ ማር. 10:11-12፤ ሉቃሳ 16:18)
31 “ ‘ቃይ ባረ ማቻቶ የድያ ኦንነ እዞ የድያ ፓራማ እሞ’ ጌተቴዳ። + 32 ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ‘ባረ ማቻታ ዎሹመናን ደእሽን የድያ ኦንነ እዞ ዎሹማ ከሴ፤ ቃይ አስናይ የዴዳ ምሽራቶ አክያዌ ኦንነ ዎሹሜ።’+
ጫቀናዳን እመቶ ትምርትያ
33 “ቃይ በን አሳዉ፥ ‘ዎርዱዋን ጫቆፓ፤ ሽን ነ ጎዳዉ ጫቄዳዋ ፖላ’ ጌዳዋ ስሴድታ። + 34 ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ‘ኡባካ ጫቆፕተ’፤ ሳሉ ጾሳ ካዉተꬃ ኦይድያ ግድያ ድራዉ፥ ‘ሳሉዋን ጫቆፕተ’ 35 ቃይ ሳአይ አ ገዲ የꬍያ ሳ ግድያ ድራዉ፥ ‘ሳኣን ጫቆፕተ’፤ ቃይካ፥ የሩሳላመ ዎልቃማ ካትያ ካታማ ግድያ ድራዉ፥ ‘የሩሳላመንካ ጫቆፕተ’+ 36 ኔን እት ብናናካ ቦꬃ ዎይ ካረꬃ ከሳናዉ ዳንዳየና ድራዉ፥ ‘ነ ሁጲያንካ ጫቆፓ።’ 37 ሽን ህንተ፥ ‘ኤ’ ዎይ፥ ‘ግደና’ ጊተ፤ ሀዋንቱፐ ሀራይ ሴጻናፐ ዬ።
ኢታ ኢታን ዛረናዳን እመቶ ትምርትያ
(ሉቃሳ 6:29-30)
38 “ ‘አይፍያ ድራዉ አይፍያ፤ አቻ ድራዉ አቻ’ ጌዳዋ ስሴድታ። + 39 ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ‘ህንተዉ ኢታባ ኦꬅያ ኡራዉ ኢታን ዛሮፕተ፤ ኦንነ ነ ኡሸቻ ባጋ ሻይያ ባቆፐ፥ ነ ሀድርሳ ባጋ ሻይያካ አ በሳ፤ 40 ነ ሻምጭያ አካናዉ እት ኡራይ ኔና ሞቶፐ፥ ሄ ኡራዉ ነ ኮትያካ ጉጃ እማ። 41 ኦንነ ኔና እት ሳትያ ኦግያ ባረናና ባናዳን ዎልቃንꬆፐ፥ አናና ላኡ ሳትያ ኦግያ ባ። 42 ኔና ዎስያ ኡራዉ እማ፤ ቃይ ኔፐ ታልአና ኮይያ ኡራዉካ ድጎፓ።’
ሞርክያ ሲቃና ማላ እመቶ ትምርትያ
(ሉቃሳ 6:27-36)
43 “ ‘ነ ላገꬃቱዋ ሲቃ፤ ነ ሞርክያ ሞርካ’ ጌዳዋ ስሴድታ። + 44-45 ሽን ታን ህንተዉ ያጋይ፤ ሳሉዋን ደእያ ህንተ አዎ ናና ግዳና ማላ፥ ህንተ ሞርከቱዋ ሲቅተ፤ ህንተና ሸቂያዋንታ አንጅተ፤ ህንተና እጽያዋንቶ ሎኦባ ኦꬅተ፤ ህንተና የደርስያዋንቶ፥ ጾሳ ዎስተ፤ አያዉ ጎፐ፥ ኢታ አሳዉካ ሎኦ አሳዉካ ጾሳይ ባረ አዋ አዋጽሴ፤ ቃይ ጽላቶካ ናጋራንቻቶካ ባረ እራ ቡክሴ። 46 ህንተ ህንተና ሲቅያዋንቱ ጻላላ ሲቆፐ፥ ህንተዉ አይ ዎይታይ ደኢ? ሀራይ አቶ፥ ናጋራንቻቱካ ሄዋዳን ኦꬂኖ። 47 ህንተ ህንተንቱ እሻቱዋ ጻላላ ሳሮቶፐ፥ ሀራቱ ኦꬅያዋፐ አꬍያባ አያ ኦꬄድቴ? ሀራይ አቶ፥ አይሁደ ግደና አሳይካ ሄዋዳን ኦꬄ። 48 ሄዋ ድራዉ፥ ሳሉዋን ደእያ ህንተ አዉ ፖሎ ግዶዋዳን፥ ህንተካ ፖሎ ግድተ። +
+ 5:4 ኢሳ. 61:2 + 5:5 ማዝ. 37:11 * 5:6 ሀዋ ብለꬃይ ጾሳዉ ኤኖ ግያዋንታ ዎይ ሎኦባ ዎይ ቱሞባ ኦꬅያዋንታ ጉሳ። † 5:10 ሳሉዋ ካዉተꬃይ ኡንቱንቱሳ፦ ጉሳይ ሄ አሳቱ ሳሉዋ ካዉተꬃ ላታናዉ ዳንዳይያዋንታ ግድያዋ በሴ። ‡ 5:17 ሙሴ ህግያነ ናባቱ ታማርስያዋ፦ ጉሳይ አይሁድያ ጌሻ ማጻፋ፤ ሄዌኔካ ኤጫ ጫቁዋ። § 5:18 ኡባባይካ ፖለታና ጋካናዉ፦ ጉሳይ ቃላይ ታማርስያ ኡባይ ቱማተꬃን ቆንጫና ጋካናዉ። + 5:21 ከሳ 20:13፤ ዛረ. 5:17 + 5:27 ከሳ 20:14፤ ዛረ. 5:18 + 5:29 ማቶሳ 18:9፤ ማር. 9:47 + 5:31 ዛረ. 24:1-4፤ ማቶሳ 19:7፤ ማር. 10:4 + 5:32 ማቶሳ 19:9፤ ማር. 10:11-12፤ ሉቃሳ 16:18፤ 1 ቆሮ. 7:10-11 + 5:33 ዎጋ 19:12፤ ፓይ. 30:2፤ ዛረ. 23:21 + 5:35 ኢሳ. 66:1፤ ማዝ. 48:2 + 5:38 ከሳ 21:24፤ ዎጋ 24:20፤ ዛረ. 19:21 + 5:43 ከሳ 19:18 + 5:48 ከሳ 19:2፤ ዛረ. 18:13