ኢስያሳ ትምቢትያ
ገሉዋ
ኢስያሳ ማጻፋይ ክርስቶስ የለታናፐ ካሰ፥ ሆስፑን ጼቱ ላይꬃ ሄራን የሩሳላመን ደኤዳ፥ ትምቢትያ ኦድያ ኢስያሳ ሱንꬃን ጼሰቴ። አ ሱንꬃ ብለꬃይካ፥ “ጾሳይ አሽያዋ” ግያዋ። ሀ ማጻፋ ሄዙ ሁጴ ሁጴ ክፍለቱዋን ሻኪደ በአናዉ ዳንዳዬቴ።
1. ሸምፑዋ 1ፐ ቢደ 39 ጋካናዉ ደእያዌ ገድሳ ባጋና ደእያ ይሁዳ ካዉተꬃ አሶረ ግያ ዎልቃማ ሾሮ ካዉተꬃይ ዎልቃንꬅያዋ ኦዴ። ይሁዳ ሄዋ ማላ ሀዳን የጌዳዌ አሶረ ካዉተꬃ ምኖተꬃ ግደናን፥ አሳ ናጋራ፥ ጾሳዉ አዛዘተናን እጽያዋ፥ ሄዋዳንካ ኡንቱንቱ ጾሳን አማነተናን አግያዋ ግድያዋ እስያስ ማላቴዳ። ትምቢትያ ኦድያዌ ቆንጨ ሃሳያንነ ኦሱዋን አሳነ አሳ ካለꬅያዋንታ ጽሎተꬃይነ ሱረ ፕርዳይ ኩሜዳ ደኡዋኮ ስማና ማላ አኬክሴዳ፤ ቃይ ጾሳዉ አዛዘተናን አግያዌ ጋማ ሜተቱሳነ ባሻ ካለꬅያዋ ኡንቱንቶ ምንሲደ ኦዴዳ። እስያስ ሄዋ ቦላካ ጉጂደ ኦዲደ፥ ያና ዎደቱዋን ሳኣ ዩሹዋን ሳሩ ኩሜዳ፥ ፖኮባይ ባይናን ካለꬅያ፥ ዳዊታ ዛረ ግድያ ካቲ ያናዉ ደእያዋ ካሰቲደ ኦዴዳ።
2. ሸምፑዋ 40ፐ ቢደ 55 ጋካናዉ ደእያ ክፍልያፐ ዳርያ ባጋይ ይሁዳ አሳይ ኦሞደቲደ ባብሎነ ቤዳ ዎደ፥ ኡንቱንቱ ደኡ ኩንዴዳነ ኡንቱንቱ ህዶታ ቃንጼዳ ዎደቱዋባ ኦዴ። ትምቢትያ ኦድያዌ ጾሳይ ባረ አሳ ሄ ሀኖታፐ ብል የዳና ዎዲነ ኡንቱንቱ ኦራꬃ ደኡዋ ዶማና ማላ፥ ኡንቱንታ የሩሳላመ አፋና ዎዲ ማታቴዳዋ ኦዴዳ። ሀ ሸምፓቱዋ ግዶን ቆንጪደ ቤትያ የዉ ጾሳይ ታርክያዉ ጎዳ ግድያዋነ ባረ አሳዉ አዉ ደእያ ሀልቹዋ፥ ሄዌነ እስራኤልያ አሳ ባጋና አንጀታናዉ ደእያ አሳኮ ኡንቱንቱ ቢደ፥ ኦꬃናዉ በስያዋ ኦድያ ክፍልያ።
3. ሸምፑዋ 56ፐ ቢደ 66 ጋካናዉ ደእያ ክፍሊ ኦድያዌ ጉየን የሩሳላመን ደእያ አሳዋ፤ ሄ አሳይ ጾሳይ ባረ አሳዉ ገሌዳ ቃላ ፖላናዋ ጌሺደ ኤራናዉ፥ ማርካ ግድያባ ደማናዉ ኮዪደ ኡቴዳ። ኡንቱንቱ ሎይꬅ ኦꬃናዳን ኮየቴዳ ኦሶቱ ጽሎተꬃ፥ ሱረ ፕርዳ፥ ሳምባታ ቦንችያዋ፥ ያርሹዋ ያርሽያዋነ ዎሳን ሼክያዋ። ሀ ክፍልያን ኤረቴዳ ሸምፑ 61:1-2 ደእያዋ ግድሽን፥ የሱስ ኮይሮ ኦሱዋ ዶሚደ፥ ባረ ጼሳባዉ ማርካ ኦꬂደ ሺሼዳ ቃላቱ ሀ ፓይዶቱዋ ግዶን ደኢኖ።
ሸምፓቱዋ ኡባቶ እመቴዳ ቃንꬃ ቆፋቱዋ
ገሉዋ 1:1-31
ይሁዳዉነ እስራኤልያዉ አꬌዳ ኪታቱዋ 2:1—5:30
ኢስያሳ ኦሱዋን ቤቴዳ የዎቱዋ 6:1—9:7
ይሁዳዉነ እስራኤልያዉ ጉጃ ኪታቱዋ 9:8—12:6
ጾሳ ሙራይ ሀራ አሳቱዋ ቦላ 13:1—23:18
ዋየትያ እስራኤልያ አሳቶ ህዶታ ኪታ 24:1—27:13
ጾሳይ ማካላንቻ አሳ ሙርያዋ ግዱሳ 28:1—31:9
ጾሳይ ኤዶማ ሙርያዋ እየሩሳሌሞ አንጅያዋ ግዱሳ 32:1—35:10
አሶራ፥ ባብሎና፥ ካትያ ህዝቂያሳነ ኢስያሳ 36:1—39:8
ጾሳይ ባረ አሳ አሽያዋ ግዱሳ 40:1—48:22
ጾሳ ሀጋዝያዋባ 49:1—53:12
ጾሳይ እሜዳ ህዶታ ናግያዋ ግዱሳ 54:1—55:13
አሳ ዛሪ ኡባይ ጾሳ ባጋ ግዳናዉ ዳንዳዩሳ 56:1-8
ጾሳዉ አማነተና ካለꬅያዋንቱ ሙረትያዋ 56:9—59:21
የሩሳላመ ስንꬃ ቦንቾ ህዶታ 60:1—62:12
ጾሳ ኦራꬃ ማላልስያ መታ 63:1—66:24
1
ገሉዋ
(1:1-31)
1 ኦዝያነ፥ እዮኣታም፥ አካዝነ ህዝቂያስ ይሁዳ ካተቱዋ ግዴዳ ዎደ፥ አሞጻ ናአይ እስያስ ይሁዳባነ የሩሳላመባ በኤዳ ሳጻይ ሀዋ። +
ጾሳይ ባረ አሳ ሴሬዳ
2 ሳሎቱዋን ደእያዋንቶ፥ ስስተ፤ ሳኣን ደእያዋንቶ፥ ስስተ፤ አያዉ ጎፐ፥ መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌዳ፤ “ታን ናናቱዋ ድቻ ጋꬃድ፤ ሽን ኡንቱንቱ ታዉ ማካሌድኖ። 3 ቦራይ ባረ ጎዳ ኤሬ፤ ሀሪካ ባረና ሞዴዳዋ ዛዳሉዋ ኤሬ፤ ሽን እስራኤላቱ ኤርክኖ፤ ታ አሳቱ አኬክክኖ።
4 “ናጋራ ኦꬅያ ካዉተꬃዉ፥ ህንተ ናቁዋን ዴጸቴዳ አሳዉ፥ ኢታ ኦꬅያ ዛርያዉ፥ ህንተ ማይዛቱዋ ቱናተꬃ ካልያ ናቶ፥ ህንተንቶ አየ አና! መꬍና ጎዳ ህንተ አጌድታ፤ እስራኤልያ ጌሻ ሸነዬድታ፤ አዉ ዞክያ ዛሬድታ። 5 ህንተ አያዉ ማካላ ቦላ ማካላ ጉጅ ጉጅ ቢቴ? አያዉ ቃይካ ሙረታናዉ ኮዪቴ? ህንተ ኩመንꬃ ሁጲ ሳከቴዳ፤ ህንተ ኩመንꬃ ዎዛናይካ ዳቡሬዳ። 6 ገድያ ብራꬍያፐ ሁጲያ ብናና ጋካናዉ ፓጻተꬃይ ባዋ፤ ማዱꬃይ፥ ጋፉነ ጊይያባይ ደኤ፤ ኡንቱንቱነ ጊይበይክኖ፥ ዎይ ሜጨት ቃሸትበይክኖ፥ ዎይ ዛይትያን ኦከቲደ ሹግበይክኖ።
7 “ህንተ ጋዲ ድርቃለቲደ ባያና፤ ህንተ ካታማቱካ ታማን ጹገቴድኖ፤ ህንተ ጎሻ ህንተ ጼልሽን፥ አላጋቱ አኪኖ፤ እማꬃ አሳቱ፥ መላ አሻና። 8 የሩሳላመ ካታማይ ዎይንያ ቱራ ናግያ ዳስያዳን፥ ሌክያ ናግያ ጎልያዳን ሞርክያን ድረቴዳ ካታማዳን ሀኒደ አቴዳ። 9 ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ ኑዉ አማሬዳ ዛራቱዋ አሸነንቶ፥ ኑን ሶዶማ ካታማዳንነ ጋሞራ ካታማዳን ሀኔዶሽን” ያጌዳ። +
10 ህንተኖ፥ ሶዶማ ሞድያዋንቶ ኡባቶ፥ መꬍና ጎዳ ቃላ ስስተ! ህንተኖ፥ ጋሞራ አሳ ኡባቶ፥ ኑ ጾሳ ህግያ ስስተ! 11 መꬍና ጎዳይ ሀዋዳን ያጌ፤ “ህንተ ያርሹዋ ዳሩ ታዉ አያ ጎኢ? ሀኖ ጋካናዉ ህንተ ታዉ ሺሼዳ ጹገቴዳ ኦርገ ዶርሳቱዋነ ꬊኬዳ መህያ ሞꬉዋ ያርሹዋ ታን ካላድ፤ ኮሩማ ቦራቱዋ፥ ዶርሳ ማራቱነ ዴሻቱዋ ሱꬃን ታን ናሸትከ። + 12 ህንተ ታዉ ጎይናናዉ ይያ ዎደ፥ ታ ጌሻ ጎልያ ዳባባ ህንተና የꬍተ ጌዳዌ ኦኔ? 13 ስም ሀዳ ያርሹዋ አህያዋ አግተ! ህንተ ጩውስያ እጻናይ ታና ሸነዬ፤ አግና ጼሩዋ ህንተ ቦንችያ ጋላሳ፥ ህንተ ሳምባታነ ህንተ ኬሬዳ ያአቱዋ፥ ሀ ሺቃቱዋ ኡባ ኢታተꬃና እትፐ ዋላከቴዳዋንታ ታን ዳንዳይከ። 14 አግና ጼሩዋ ህንተ ቦንችያ ጋላሳነ ኬረቴዳ ህንተ ባላ ጋላሳቱዋ ታን እጻድ፤ ኡንቱንቱ ታዉ ቶኩዋ ግዴድኖ፤ ታን ኡንቱንታ ቶካደ ዳቡራድ።
15 “ህንተ ኩሽያ ምጪደ፥ ህንተ ዎስያ ዎደ፥ ታን ታ አይፍያ ህንተፐ ገንꬃና፤ ህንተ ዳሮ ዎሳ ዎስንቶካ፥ ታን ስስከ፤ አያዉ ጎፐ፥ ህንተ ኩሺ ሱꬃን ሙናቀቴዳ። 16 ሜጨትተ፤ ጌይተ፤ ህንተ ኢታ ኦሱዋ ታ ስንꬃፐ ድግተ። ኢታ ኦꬅያዋ አግተ፤ 17 ሎኦባ ኦꬃናዉ ታማርተ። ጽሎ ፕርዳ ኮይተ፤ ኡንኤቴዳዋንቱ ሞርግያ ኦይቂተ። አዉ ባይናዋንቶ ፕርድተ፤ አስናይ ሀይቄዳ ማጫ አሳቶ ሞተትተ” ያጌ።
18 ቃይካ መꬍና ጎዳይ፥ “ሃይተ፤ አነ ዞረቶይተ። ህንተ ናጋራይ ባራዳን ዞእንቶካ፥ ሻቻዳን ቦጻና፤ ሱꬃዳን ዞእንቶካ፥ ፑቱዋዳን ቦጻና። 19 ህንተ ኤኖ ጊደ፥ ታዉ አዛዘቶፐ፥ ጋድያፐ ሞክያ ሙሩታ ማና። 20 ሽን ህንተ እጻድ ጊደ ማካሎፐ፥ ማሻን ሜተታና” ያጌ። መꬍና ጎዳይ ባረ ዶናፐ ሀዋ ሃሳዬዳ።
ናጋራይ ኩሜዳ ካታማ
21 አማነቴዳ ዎልቃማ ካታማታ ዋናደ ሻርሙጻ ግዳዴ! እዛ ካሰ ሱረ ፕርዳይ ኩሜዳኖ፤ ጽሎተꬃይ ካሰ እ ግዶን ደኤዳ፤ ሽን ሀእ አሳ ዎꬍያዋንቱ እዝ ግዶን ደኢኖ። 22 ነ ብራይ ሽእ ክቼዳ፤ ነ ሎኦ ዎይንያ ኤሳይካ ሃꬃና ዬለቴዳ። 23 ህንተ ዳናቱ ማካላንቻቱዋነ ካይሶቱዋ ላገቱዋ ግዴድኖ፤ ኡንቱንቱ ኡባቱካ ማታይያ ዶሲኖነ ሚሻ የደርሲኖ፤ አዉ ባይናዋንቶ ፕርድክኖ፤ አስናይ ሀይቄዳ ማጫ አሳቱዋ ሞቱ ኡንቱንቱኮ ሺቀና።
24 ሄዋ ድራዉ፥ ጎዳይ፥ ኡባፐ ዎልቃማ መꬍና ጎዳይ፥ እስራኤልያ ዎልቃማይ፥ ሀዋዳን ያጌ፤ “ሀእ ታን ታና እጽያዋንቱፐ ሸምፓና፤ ታን ታ ሞርከቱዋ ቦላ ታ ሀሉዋ ከሳና። 25 ታን ታ ኩሽያ ነ ቦላ ዎꬃና፤ ነ ሽኦዋ ቁልጹጽሳደ ጌሻና፤ ኔናና ዋላከቴዳባ ኡባ ጌሻደ የድሳና። 26 ታን በንዋንቱ ማላ ዳናቱዋ፥ ኮይሮዋንቱ ማላ ዞርያዋንታ ነዉ ዛራና። ሄዋፐ ጉይያን፥ ኔን ጽሎተꬃ ካታማ፥ አማነቴዳ ካታማ ጌተታና” ያጌ።
27 ጽዮኔ ሱረ ፕርዳን፥ ባረንቱ ናጋራ ፓጽያዋንቱካ ጽሎተꬃን ዎዘታና። 28 ሽን ማካላንቻቱነ ናጋራንቻቱ ላኡካ መአና፤ መꬍና ጎዳ አግያዋንቱ ꬋያና። 29 ዎꬃናዉ ዶሴዳ ዎላ ድራዉ፥ ህንተ ዬላታና፤ ህንተ ዶሬዳ ካሻ ግሻዉካ ህንተ ካዉሻና። 30 ቦንጪ ቆቆፈትያ ዎላዳን፥ ዎይ ዱቢ ባይና ሾይቃዳን፥ ህንተ ሀናና። 31 ምኑ ዳላ ግዳናዋ፤ አ ኦሱካ ጺፋ ግዳናዋ፤ ኡንቱንቱ እትፐ ጹገታናዋንታ፤ ሄ ታማ ቶይስያዌ ꬋያና።
+ 1:1 2 ካታ. 15:1-7፤ 15:32—16:20፤ 18:1—20:21፤ 2 ኦዱዋ 26:1—32:33 + 1:9 ዶመꬃ 19:24፤ ሮመ 9:29 + 1:11 አሞጻ 5:21-22