18
Ilii kpɑɑlɑɑ sɩ wʋlɑɣɑ tɛŋ
1 Wʋlɑɣɑ leelɑ sɔsɔm, nɑ kɑ́ tɑlɑ kɑ pǝnɑɣɑ tooso nyǝŋkɑ. Ɩlɛnɑ Tɑcɑɑ heeli Ilii sɩ: Polo wulɑʋ Akɑpɩ tɛ nɑ ń heeli-ɩ sɩ, mɑɑ yele nɑ tɛʋ nɩɩ.
2 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii polɑ wulɑʋ tɛɣɛ Sɑmɑlii, nɑ nyɔɣɔsɩ hɑŋɑ teu kɛ wɑɑtʋ ɩnɩ. 3 Ɩlɛnɑ wulɑʋ yɑɑ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ nyʋɣʋ tʋ Opɑtiyɑ. Apɑlʋ ɩnɩ ɩ sɛɛkɑɣɑ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ́. 4 Wɑɑtʋ wei wulɑʋ ɑlʋ Sesɑpɛɛlɩ kʋkɑɣɑ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɔ, Opɑtiyɑ ɩnɩ ɩ kɑ wɑɑsǝnɑ pɑ tɑɑ nɩɩnʋwɑ (100), nɑ ɩ́ ŋmɛsɩ-wɛɣɛ kpekɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ. Nɑ ɩ́ cɛlǝɣɩ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm. 5 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ yɑɑ Opɑtiyɑ nɑ ɩ́ tɔ́ sɩ: Tǝ́ cɔɔ tɛtʋ tǝnɑ tɑɑ hilɑ nɑ lɔɔŋ tɔɔ. Ntɑnyɩ tɩɩ nɑ́ tiiliɣi nyɩɩtʋ nɑ tǝ́ tʋ́ tɑ́ kpɑɣɑnǝŋ nɑ tɑ́ kpɑŋɑsɩ. Ɩlɛ tǝ kɑɑ kʋ tɑ́ tɔlɑ.
6 Ɩlɛnɑ pɑ́ hʋ́lɩ́ timpi timpi pɑɑ wei ɩ kɑ́ cɔɔ tɔ. Nɑ Akɑpɩ nɑ́ɑ́ tɛɛ ɩ́lɛ́ ɩ hɔɣɔlʋɣʋ. Nɑ Opɑtiyɑ nɑ́ɑ́ tɛɛ ɩ nyǝŋkʋ. 7 Opɑtiyɑ lɩɩ mpɑɑʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ sulinɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii kɛ kpɑkpɑɑ, nɑ ɩ́ nyǝmɩ-ɩ. Ɩlɛnɑ ɩ́ hǝntɩ-ɩ ɑtɛ, nɑ ɩ́ pɔɔsɩ-ɩ sɩ: Tɑcɑɑ, nyɑɣɑlɛ Ilii? 8 Ilii sɩ: Ɛɛ, mɑɣɑ. Polo ń heeli nyɑ́ cɑɑ Akɑpɩ sɩ n nɑ-m. 9 Ntɛnɑ Opɑtiyɑ sɩ: Ɩlɛ ɩsɑɣɑtʋ ntiɣi mɑ lɑpɑ nɑ ń tʋɣʋ-m Akɑpɩ niŋ tɑɑ? Sǝm tɑɑ kɛ́ n tiliɣi-m mpʋ. 10 Mɑ tuunɑ nyɑ́ Ɩsɔ Tɑcɑɑ sɩ Akɑpɩ tilɑ yǝlɑɑ kɛ ɑntulinyɑ piitimnɑɑ tǝnɑ tɑɑ, sɩ pɑ́ pɛɛkɩ-ŋ. Ye pɑ tɑlɑ mpɑ pɑ tɛ, nɑ pɛlɛ pɑ́ tɔ́ sɩ pɑ tɑ nɑ-ŋ, ɩlɛ ɩ tɔ sɩ pɛlɛ pɑ wulɑʋ ɩ́ tuunɑ Ɩsɔ. 11 Ɩlɛnɑ nɔɔnɔɔ nyɑɑ tɑsǝɣɩ sɩ mɑ́ polo mɑ heeli-ɩ sɩ n kɔŋ yɑɑ? 12 Amɑ ye mɑ hɑtǝlǝnɑ-ŋ, Tɑcɑɑ Feesuɣu kɑ́ kpɑɣɑ-ŋ nɑ kʋ́ tɛɛnɑ timpi mɑ tɑ nyɩ tɔ. Ɩlɛnɑ mɑ́ɑ́ polo nɑ mɑ́ kɛɛsɩ-tǝɣɩ Akɑpɩ. Pɑ kɑɑ nɑ-ŋ, ɩlɛ pɑɑ kʋ́ mɑ́. Pǝyele mɑ sɛɛkɩ Ɩsɔ kɛ́ teu kɛ hɑtoo mɑ pǝcɑɑtʋ kɛ́. 13 Tɑcɑɑ, pɑ tɑ kɛɛsɩ-ŋ ɩsǝnɑ mɑ ŋmɛsɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɩɩnʋwɑ (100) kɛ kpekɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ kʋkpɑmǝŋ pɔɔŋ tɑɑ tɔ? Hɑlǝnɑ mɑ́ cɛlɛ-wɛɣɛ tɔɣɔnɑɣɑ nɑ lʋm kɛ wɑɑtʋ wei Sesɑpɛɛlɩ kʋkɑɣɑ-wɛ tɔ. 14 Ɩlɛnɑ nɔɔnɔɔ ń tɔŋ sɩ mɑ́ polo mɑ́ heeli Akɑpɩ sɩ mɑ nɑ-ŋ tɔ, ɩ kɑ́ kʋ-m kɛ́. 15 Ntɛnɑ Ilii sɩ: Mɑ tuunɑ Tɑcɑɑ Tomɑ tǝnɑ tʋ wei ɩ tǝmlɛ mɑ lɑkɩ tɔ, sɩ sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ mɑɑ polo Akɑpɩ tɛ.
Ilii pote kɛ Akɑpɩ tɛ
16 Ḿpʋ́ɣʋ́ Opɑtiyɑ polɑɑ nɑ ɩ́ kɛɛsɩ Akɑpɩ kɛ tǝ tǝnɑ. Ɩlɛnɑ Akɑpɩ polo Ilii sǝŋʋɣʋ. 17 Akɑpɩ nɑ-ɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Nyɑ́ kɔnnɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ tɔɔ kɛ́ mpusi.
18 Ntɛnɑ Ilii sɩ: Pǝ tɑɣɑ mɑ́, nyɑɣɑ. Mpi tɔ, nyɑnɑ nyɑ́ tǝyɑɣɑ nyǝ́mɑ ɩ́ kisɑ Tɑcɑɑ kʋtʋtʋtʋ kɛ tɔkʋɣʋ, nɑ ɩ́ lɑɑkɩ Pɑɑlǝnɑɑ. 19 Amɑ tili nɔɔnɔɔ nɑ pɑ́ koti Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ kɛ mɑ kiŋ kɛ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ tɔɔ, nɑ pǝ́ kpɛnnɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (450) nɑ kʋ ɑlʋnyǝŋkʋ nyǝ́mɑ nɑsǝlɛ (400) mpɑ Sesɑpɛɛlɩ tɔɔkɩ tɔ.
Ilii nɑ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ tɑɑ
20 Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ kotɑ Ɩsɛɣɛlɩ kpekɑ tǝnɑ, nɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ kɛ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ tɔɔ. Pɑ kotɑɑ, ɩlɛnɑ 21 Ilii lɩɩ sɑmɑɑ ɩsɛntɑɑ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Pǝlee kɛ́ ɩ́ kɑ́ hɛɛsɩ yɛlɛyɛlɛ ɩnɛ? Ye Tɑcɑɑ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ ɩ́ sɛɛkɩ, ɩ́ sɛɛ-ɩ. Yɑɑ ye tʋɣʋ Pɑɑlɩ kɛ ɩ́ cɑɑkɩ, ɩlɛ ɩ́ lɑɑ kʋlɛ.
Amɑ sɑmɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɑ cɔ. 22 Ntɛnɑ Ilii tɑsɑ sɩ: Mɑ tike tǝkoŋ mɑ kɛnɑ Tɑcɑɑ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ. Amɑ tʋɣʋ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ nɑ́ wɛ nɑsǝlɛ nɑ nɩɩlɛ nɑ nɑɑnʋwɑ (450). 23 Pɑ́ kɔnɑ mɑ nɑ-wɛɣɛ lɑtǝcɛ lɑtǝcɛ, nɑ mpɛ pɑ́ kʋ́ pɑ nyǝŋ nɑ pɑ́ tǝnɩ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɑɑsɩ tɔɔ. Amɑ pɑ́ tɑɑ mʋsɩ kɔkɔ. 24 Ɩlɛnɑ pɑ́ sǝlǝmɩ pɑ tʋɣʋ, nɑ mɑ́ɑ́ sǝlǝmɩ mɑ Ɩsɔ tɔtɔ. Wei ɩ nyǝŋ kɑ́ tisi kɔkɔ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ kɔtɑɣɑ ŋkɛ tɔɣɔlɛ sɔsɔ.
Ɩlɛnɑ sɑmɑɑ tǝnɑ tisi sɩ, pǝ wɛ teu.
25 Ntɛnɑ Ilii tɔ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ sɩ: Ɩ́ lǝsɩ lɑtǝcɛnɑɑ mpɛ pɑ tɑɑ lɛlʋ nɑ ɩ́ cɑɑlɩ. Mpi tɔ, mǝ kǝlǝnɑ pɑɣɑlɛ. Pǝ wɑɑlɩ, ɩlɛnɑ ɩ́ sǝlǝmɩ mǝ tʋɣʋ nɑ kʋ́ tisi kɔkɔ.
26 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ mʋ lɑtǝcɛ nɑ pɑ́ kʋ́, nɑ pɑ́ hiisi, nɑ pɑ́ tʋ́ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ, nɑ pɑ́ sǝlǝmǝɣɩ pɑ tʋɣʋ sɩ: Hɑɩ, Pɑɑlɩ, cɔ-tʋ. Nɑ pɑ́ pɑɑkɩ nɑ pɑ́ cɔɔkǝnɑ pɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ, hɑlǝnɑ ilim sikuɣu. Amɑ Pɑɑlɩ tɑ cɔ-wɛɣɛ pɑɑ tɔmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. 27 Ilim sikuɣu wɑɑlɩ kɛ́ Ilii woŋɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ kiisi sɔsɔm, ɩsǝntɔ kʋ hʋwɛɛ tɛɛnɑ tiiliɣi, yɑɑ ɩsǝntɔ pʋlʋpʋ tɔm cɑɑlǝnɑ-kʋ. Yɑɑ ntɑnyɩ kʋ polɑ mpɑɑʋ, yɑɑ kʋ tooki, ɩlɛ ɩ́ feesi-kʋ.
28 Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sɔɔsɑ koou, nɑ pɑ́ sɔkɩ pɑ tǝɣɩ pɑ lɑɣɑlɛɛ, nɑ pɑ ŋmɑntɑɑsɩ, ɩsɩɩ pɑ tɩɩ lɑkɩ tɔ. Hɑlǝnɑ cɑlǝm kpeŋ. 29 Ilim sikɑɑ, ɩlɛnɑ pɑ́ sɔɔsɩ koou ɩsɩɩ kpɑŋtʋnɑɑ, nɑ pɑ́ yɑɑkɩ pɑ tʋɣʋ, hɑlǝnɑ ilim kpiluɣu kɔtɑsɩ lɑpʋ wɑɑtʋ. Amɑ pǝ tɑ cɔ-wɛɣɛ pɑɑ tɔmʋɣʋ kʋlʋmʋɣʋ. Pǝ́cɔ́ pǝ tɑ hʋ́lɩ́-wɛɣɛ yɑɑsi nɔɣɔlʋ.
30 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii kotɑ yǝlɑɑ kɛ ɩ kiŋ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tɑɣɑnɩ Tɑcɑɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nte pɑ yɔkɑɑ tɔ. 31 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ kulɑ pɛɛ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ, nɑ pǝ́ kɛɛsǝnɑ Yɑkɔpʋ lʋlʋɣʋ nyǝ́mɑ. Yɑkɔpʋ ɩnǝɣɩ Tɑcɑɑ kɑ heelɑɑ sɩ, pɑɑ yɑɑ-ɩ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ. 32 Pɛɛ ɑnǝɣɩ ɩ ŋmɑnɑ Tɑcɑɑ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ. Nɑ ɩ́ hɛɛ lonte nɑ ɩ́ cɔɔnɑ-tɛ. Lonte ntɛ́ tǝ tɔkɩ ɩsɩɩ lʋm liitilinɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ kɛ́ mpʋ. 33 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɑɣɑnɑ tɑɑsɩ kɛ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔɔ, nɑ ɩ́ hiisi lɑtǝcɛ nɑ ɩ́ tǝnɩ. 34 Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ mpɑ pɑɑ wɛ tǝnɑ tɔ sɩ: Ɩ́ lu lʋm hɛɛsɩ liɣiti nɑ ɩ́ pǝlɩ nɑntʋ nɑ pǝ tɑɑsɩ tɔɔ.
Pɑ lɑpɑ mpʋ, ɩlɛnɑ Ilii sɩ: Ɩ́ lɛlɩ tɔm nɑɑlɛ nyǝm. Ilii sɩ: Ɩ́ tɑsɑ tɔm tooso nyǝm.
Ɩlɛnɑ pɑ́ lu lʋm nɑ pɑ́ pǝlɩ mpʋ. 35 Ɩlɛnɑ lʋm kpe. Hɑlǝnɑ pǝ́ su lonte nte ɩ kɑ hɛɛwɑ nɑ ɩ́ cɔɔnɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ tɔ.
36 Pǝ kɔmɑ nɑ pǝ tɑlɑ wɑɑtʋ wei pɑ lɑkɩ ilim kpiluɣu kɔtɑsɩ tɔ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ Ilii kpǝtǝnɑ kɔtɑɣɑ tǝlɑtɛ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ Apǝlɑhɑm nɑ Ɩsɑɑkɑ nɑ Yɑkɔpʋ pɑ Ɩsɔ. Hʋlɩ sɑŋɑ sɩ nyɑɣɑlɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ, nɑ mɑɣɑlɛ nyɑ́ tǝmlɛ tʋ. Nyɑ́ tɔmnɑ sɩ mɑ́ lɑ ɩsǝntɔ. 37 Tɑcɑɑ, mʋ mɑ sǝlǝmʋɣʋ. Hɑɩ, mʋ mɑ sǝlǝmʋɣʋ. Yǝlɑɑ pɑnɛ pɑ́ nyɩ sɩ, nyɑɣɑlɛ Ɩsɔ Tɑcɑɑ. Nyɑ́ cɑɑkǝnɑ sɩ ń mǝŋnɑ-wɛɣɛ tɑmpɑnɑ nnɑ pɑ tǝŋɑɣɑ hɑtoo lɔŋ tɔ ɑ tɑɑ.
38 Ḿpʋ́ɣʋ́ Tɑcɑɑ tisɑ kɔkɔ nɑ kɑ́ nyɑɣɑ kɔtɑɣɑ nɑntʋ, nɑ pǝ tɑɑsɩ, nɑ pɛɛ, nɑ tɛtʋ, nɑ kɑ́ kpɛnnɑ lonte tɑɑ lʋm. 39 Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ nɑ́ mpʋ, ɩlɛnɑ pɑ́ hǝntɩ pɑ tǝnɑɣɑ ɑtɛ nɑ pɑ́ mɑ́ kɑpusi sɩ: Hei, Tɑcɑɑ kɛlɛ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩnǝɣǝlɛ Ɩsɔ mɑɣɑmɑɣɑ. 40 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii tɔmɑ-wɛ sɩ: Ɩ́ kpɑ Pɑɑlɩ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tǝnɑ, nɔɣɔlʋ ɩ tɑɑ fiti.
Pɑ kpɑ-wɛ, ɩlɛnɑ pɑ́ tiinɑ-wɛɣɛ Kisɔŋ lɔɔʋ nɔɣɔ nɑ ɩ́ lɛntɩ-wɛɣɛ tǝnɑ.
Tɛʋ kɔntɛ
41 Pǝ wɑɑlɩ kɛ́ Ilii tɔmɑ Akɑpɩ sɩ: Polo ń tɔɣɔ nɑ ń nyɔɔ. Mpi tɔ, mɑ nɩɩkɩ tɛʋ tɑŋ.
42 Wulɑʋ tɛɛwɑ, ɩlɛnɑ Ilii kpɑ Kɑmɛɛlɩ pʋɣʋ nyʋɣʋ tɑɑ, nɑ ɩ́ hǝntɩ Tɑcɑɑ kɛ ɑtɛ. Ɩlɛnɑ ɩ́ tʋ́ ɩ nyʋɣʋ kɛ ɩ yoo tɑɑ. 43 Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ ɩ wɑɑlɩ tǝŋlʋ sɩ: Kpɑ nɑ ń nyǝnnɑ teŋku hɔɣɔlʋɣʋ tɔɔ.
Ɩ wɑɑlɩ tǝŋlʋ kpɑwɑ nɑ ɩ́ kɔɔ, ɩlɛnɑ ɩ́ heelɩ-ɩ sɩ: Pʋlʋ fɛɩ.
Tɔm nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ kɛ ɩ tilɑ-ɩ mpʋ, nɑ ɩ́ nyǝnǝɣɩ. 44 Nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝm kɛ tǝmlɛ tʋ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sɩ: Mɑ nɑwɑ ɩsɔŋmʋntiyɑ lɩɩnɑ teŋku tɑɑ, nɑ kɑ́ kpɑɑkɩ, kɑ tɑ kǝlɩ yʋlʋ ntɑntɑkʋ.
Ntɛnɑ Ilii tɔmɩ-ɩ sɩ: Polo ń heeli Akɑpɩ sɩ ɩ́ kpɛɛlɩ ɩ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ́ tii lɔŋ, tɛʋ ɩ tɑɑ tǝkɩ-ɩ.
45 Ɩlɛnɑ tɛʋ kpɑ teu, nɑ kʋ́ hɩɩkɩ sɔsɔm nɑ wulɑʋ wɛ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ nɑ ɩ kpeŋ Sisilee. 46 Ḿpʋ́ɣʋ́ Ilii lǝlɑ ɩ tɑmpɑlɑ nɑ Tɑcɑɑ hɑ-ɩ tomɑ. Ɩlɛnɑ ɩ́ kpɑɣɑ ɑsewɑ kɛ Akɑpɩ kɛɛkɛ nɔɣɔ tɔɔ, hɑlǝnɑ pɑ́ sʋʋ ɩcɑtɛ.