MAT 1:1 Dhuwandja yarraṯaŋur wäwa'mirriŋuwal, ga yan bili ga gäthu'mirriŋuwal, ga yan bili ga märi'mumirriŋuwal, ga yan bili ga yuṯawalnha bäpa'mirriŋuwal. Dhuwandja Djesuny yarraṯaŋur, ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuy God-Waŋarrwuŋ, ŋunhi ŋayi mala-bunhawuynydja Daybitkuŋ, ga ŋayiny Daybittja mala-bunhawuy Yipurayimguŋun.
MAT 1:2 Ga ŋayiny Yipurayimdja bäpa'mirriŋu Yitjakkun, ga ŋayiny Yitjaktja bäpa'mirriŋu Djaykupku, ga Djaykuptja bäpa'mirriŋu Djudaw, ga wäwa'mirriŋuw walalaŋ nhanukalaŋaw,
MAT 1:3 ga Djudany bäpa'mirriŋu Beratjku ga Djeraw ŋunhi maṉḏaŋ ŋäṉḏi'mirriŋuny Dayma, ga Beratjtja bäpa'mirriŋu Yitjurungu, ga Yitjurundja bäpa'mirriŋu Rämgu,
MAT 1:4 ga Rämdja bäpa'mirriŋu Minadapku, ga Minadaptja bäpa'mirriŋu Nätjungu, ga Nätjundja bäpa'mirriŋu Djalmangun,
MAT 1:5 ga Djalmandja bäpa'mirriŋu Bawatjku ga Rayap nhanŋu Bawatjkuny ŋäṉḏi'mirriŋu, ga ŋayiny Bawatjtja bäpa'mirriŋu Wopitku ga ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu Ruth, ga Wopittja bäpa'mirriŋu Djitjiw,
MAT 1:6 Djitjiny bäpa'mirriŋu Daybitkun, ŋunhi ŋayi Ŋurruḏawalaŋu buŋgawa. Ga Daybittja ŋunhi bäpa'mirriŋu Djalamangun, ga ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu Djalamangu yäku Bätjiba ŋunhi ŋäthilnydja ŋayi ŋunhiyiny miyalk ḏirramuw yäkuw Yuriyaw.
MAT 1:7 Ga Djalamandja bäpa'mirriŋu Riyapawamgu, ga ŋayiny Riyapawamdja bäpa'mirriŋu Yabitjaw, ga Yabitjany bäpa'mirriŋu Yätjaw,
MAT 1:8 ga Yätjany bäpa'mirriŋu Djutjapatku, ga Djutjapattja bäpa'mirriŋu Djoramgu, ga Djoramdja bäpa'mirriŋu Yutjayaw,
MAT 1:9 ga Yutjayany bäpa'mirriŋu Djothamgu, ga Djothamdja bäpa'mirriŋu Yayatjku, ga Yayatjtja bäpa'mirriŋu Yitjakayaw,
MAT 1:10 ga Yitjakayany bäpa'mirriŋu Manatjaw, ga Manatjany bäpa'mirriŋu Yämungu, ga Yämundja bäpa'mirriŋu Djawtjayaw,
MAT 1:11 ga Djawtjayany bäpa'mirriŋu Djiyawtjingu ga wäwa'mirriŋuw mala nhanukalaŋaw, ga balanyamirriyyin ŋunhi Djotjiya ga nhanŋu gäthu'mirriŋu walal gan nhinan ŋunhili Yitjural bala yan miriŋun walalaŋ bunan, bala bumarnha Yitjuralnhany bäpurruny, yindin dhika mari malŋ'thurr, ga wiripuwurrunhany gan ŋunhi yolŋuny walalany djaw'-djawyurra balan bitjarra wäŋalil yäkulil Babilunlila.
MAT 1:12 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur, walalnydja ŋunhi Yitjuralpuynhany yolŋuny walalany gan ŋaŋ'ŋaŋ'thurra balan Babilunlila wäŋalil yäkulil. Dhiyaŋuwurruyiny ga mala-ŋurrkanhayŋuy maŋutji-lakaram ŋanyanhan Djesu-Christnhan dhawal-guyaŋanhawuynha. Yo, manymak ŋayiny Djiyawtjiny bäpa'mirriŋu Djiyalṯiyalwu, ga ŋayiny Djiyalṯiyalnydja bäpa'mirriŋu Djirabaybulwu,
MAT 1:13 ga Djirabaybulnydja bäpa'mirriŋu Yabiyutku, ga Yabiyuttja bäpa'mirriŋu Yiliyakimgu, ga Yiliyakimdja bäpa'mirriŋu Yätjuw,
MAT 1:14 ga ŋayiny Yätjuny bäpa'mirriŋu Djädukku, ga Djäduktja bäpa'mirriŋu Yaykimgu, ga Yaykimdja bäpa'mirriŋu Yiliwutku,
MAT 1:15 ga Yiliwuttja bäpa'mirriŋu Yiliyatjaw, ga ŋayiny Yiliyatjany bäpa'mirriŋu Mathan'ku, ga Mathan'tja bäpa'mirriŋu Djaykupkun.
MAT 1:16 Ga ŋayiny Djaykuptja bäpa'mirriŋu Djawutjipkun, ŋunhi ŋayi Meriwnha dhuway'mirriŋu, ga Meriny ŋäṉḏi'mirriŋu nhanŋu Djesuwnha, ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuynha.
MAT 1:17 Ga 14-mirr walal mala-ŋurrkanhamin nhanŋuny Yipurayimguny djamarrkuḻi', ga yan bili-i-i ga Daybitkal wapthurr, ga beŋur Daybitkalnydja walal bulu 14-mirryi yan mala-ŋurrkanhamin, yan bili-i-i ga ŋunhi walu ŋayathaŋal ŋunhi walalany Yitjuralnhan bäpurruny miriŋuynha mala djaw'-djawyurr balan wäŋalil yäkulil Babilunlila. Ga bulu beŋuryiny muka walal dhurrwaraŋur 14-mirryi yan mala-ŋurrkanhamin, ga yan bili ga ŋayin Garraynha dhawal-guyaŋan Djesu-Christnha ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuynha.
MAT 1:18 Ga ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu ŋunhi Djesuw Meriny, miyalktja ŋayi ŋunhi dhawu'mirrnydja ḏirramuw yäkuw Djawutjipku, ga yurrnha maṉḏa ŋunhi märranhaminany, ŋayiny ŋunhi Meriny ŋäthil yan marŋgithinany ŋunhi ŋayi yothumirriyinany Dhuyu-Birrimbirrwuŋ.
MAT 1:19 Ga ŋayiny ŋunhi Djawutjiptja dhuway'mirriŋuny nhanŋu Meriw, dhuwurr-dhunupa balanya yolŋu ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi guyaŋanany ŋayi dhu yaka gora gurrupan ŋanya Meriny bukmakkal nhakun yolŋuwal walalaŋgal bala ganarrthaman ŋanya, bala ŋayi balaŋ gayulnha ŋunhi djämany bitjanayiny.
MAT 1:20 Ga ŋunhi ŋayi gan bitjarryiny guyaŋan, God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja bunanan nhanŋu Djawutjipkuny mäwa'wurra, ga bitjarr ŋayi ŋunhi nhanukal waŋanany, “Djawutjip mala-bunhawuy Daybitkuŋ, yaka barrari märranharaw Meriwnydja. Märranhamirra maṉḏa, märr nhuŋu ŋayi dhu miyalknha, bili ŋunhiyiny yothu ŋayi ga gäma beŋur Dhuyu-Birrimbirrwuŋ gurrupanawuy.
MAT 1:21 Ga Meriwuŋuny dhu dhawal-guyaŋany yothuny ḏirramun, ga yäku-gurrupananawuynydja dhu ŋayi ŋunhi Djesu. Ga ŋayin dhu ga ŋunhi Djesuynha walŋakumany yolŋunhany walalany nhanŋuwuy ŋayi beŋurnydja ŋunhi walalaŋgiyingal dhuwurr-yätjŋurnydja romŋur,” bitjarra ŋayi gan ŋunhi ŋuriŋiyiny dhäwumirriynydja lakaraŋal Djawutjipkuny.
MAT 1:22 Ga bitjarrnydja dhuwal maḻŋ'thurr, märr walalnydja dhu yolŋuynydja walal dharaŋana dhuwali yuwalkkuman yan, ŋunhi ŋäthil gan God-Waŋarr waŋan ŋuliwitjarr djawarrkmirriwal bitjarr,
MAT 1:23 “Ga yuṯa dhu ḻuni miyalk yothumirriyirr, ga ḏirramun nhanukuŋ dhu ŋunhi yothuny dhawal-guyaŋi, ga yäku-lakaramany walal ŋanya dhu ga Yimannyuwal, mayali' God-Waŋarrnydja dhuwanna limurruŋgal.”
MAT 1:24 Ga ŋunhi ŋayi Djawutjip rur'yurrnydja yakurrŋurnydja, bala ŋayi märraŋal Merinhany wäŋalila nhanukiyingal ŋayi, bitjarr yan bili nhakun ŋunhi God-Waŋarrwal dhäwu-gänhamirriymirriy gan lakaraŋal nhanukal.
MAT 1:25 Yo, ŋunhi maṉḏa märranhaminany, yurr ŋäthilnydja maṉḏa ŋunhi bäyŋu ŋula ŋorranha waŋganyŋurnydja ga ŋula galŋa-ŋayathanhaminya, yan bili ga yothu nhanŋu ḏirramu dhawal-guyaŋan. Bala Djawutjipthuny ŋanya yäku-nhirrparnydja Djesun.
MAT 2:1 Yo, Djesuny ŋunhi dhawal-guyaŋan wäŋaŋur Bithiliyam, makarrŋurnydja Djudiya, balanyamirriy waluy ŋunhi ŋayi gan ŋurruḏawalaŋu nhinan yäku Yarit ŋunhi ŋunhiyiny wäŋa makarr nhanukal djägaŋur. Ga balanyamirriy bili yan, gali'-dhimurruŋurnydja barrkuŋurnydja wäŋaŋur, ḻiya-djambatjmirrnydja yolŋu walal marrtjindhi, yurr walal ŋunhi djambatjnha ḻiyany mala-djarr'yunarawnydja ganyuwnydja malaŋuw.
MAT 2:2 Ga ŋunhi walal gan marrtjinany, ŋunhiwurryiny ḏirramuwurr gaḏamanmirrnydja, bala bunanan wäŋaŋur Djurutjalamnha, ga ŋunhiliyi walal dhä-birrka'yurr bitjarr, “Wanha dhika yuṯany buŋgawa be ŋurruḏawalaŋuny Djuw-malawnydja? Ŋunhi ŋayi barpuru dhawal-guyaŋa, wanha wäŋaŋurnydja? Bili napurr barpuru dhuwal nhäma nhanŋu ganyu garrwarthinyawuy ŋunhal gali'-dhimurruŋur, bala ŋanapurr dhuwal marrtjinan rälin, märr napurr dhu buku-ŋal'yun nhanŋu ŋurikiyi yuṯaw ŋurruḏawalaŋuw.”
MAT 2:3 Ga ŋunhi ŋayi ŋurruḏawalaŋuynydja Geŋ-Yaritthuny ŋäkulnydja walalaŋguŋ dhäwuny, bala yan ŋayi mirithinan dhika ŋoy-dhärranany, ga walal ŋunhi yolŋu walal wäŋa Djurutjalambuy ga bitjarryi bili maḏakarritjthin.
MAT 2:4 Bala ŋayi Yaritthuny ḻuŋ'maraŋala walalany waŋganylila ŋunhiyiny ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrinhany walalany, ga Rom-marŋgikunhamirrinhany walalany ŋunhi walal ŋuli ganha marŋgikunha Mawtjitjkalaŋawnha Romgu, bala ŋayi gan dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Wanhal dhika ŋayi dhu be Maŋutji-dhunupayanhawuynydja dhawal-guyaŋa?”
MAT 2:5 Ga walalnydja buku-bakmaraŋal balany nhanŋuny bitjarra, “God-Waŋarrwuŋuny dhawu'mirriyanhawuy dhu dhawal-guyaŋa ŋunhal wäŋaŋur yäkuŋur Bithiliyam makarrŋurnydja Djudiya. Bili baman'tja God-Waŋarrwal djawarrkmirriy dhäwu rulwaŋdhurr bitjarr gam',
MAT 2:6 ‘Dhuwaliyi Bithiliyamdja wäŋa makarrŋur Djudiyany, bäydhi ŋayi dhuwali nyumukuṉiny'tja wäŋa, yurr mirithirr dharrpal maŋutjiŋur Djudiyapuyŋuwalnydja buŋgawawal malaŋuwal; bili dhiyaliyin dhu ŋunhi wäŋaŋur ŋurru-warryunayŋuny maḻŋ'thun, ga mala-warryundja ŋayi dhu ga ŋarrakun yolŋunhany walalany Yitjuralnhan malany.’”
MAT 2:7 Bala ŋayi Yarittja wäthurra gayulnha yan ŋurikiyiny gaḏamanmirriwnydja ḏirramuwurruŋ, ŋunhi walal gali'-dhimurruwuy wäŋapuy, ga dhä-birrka'yurra ŋayi walalany bitjarra, “Nhätha ŋayi ŋunhi yuwalktja ŋunhiyiny ganyuny maḻŋ'thun? Nhaliy waluynydja.”
MAT 2:8 Bala yan ŋayi djuy'yurra walalany balan Bithiliyamlila. “Gatjuy marrtjin walal ŋini, ga ḻarruŋun ŋurikiyin yothuwnha, ga ŋuli nhuma dhu maḻŋ'maramany ŋanya, ga räliyi nhuma dhu roŋiyirr ga lakaram ŋarrakalnydja marŋgikum ŋarrany, märr ŋarrany muka dhu buku-ŋal'yun nhanŋu,” ga bitjarr ŋayi waŋanany walalaŋgal.
MAT 2:9 Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny gaḏamanmirriynydja ganarrthaŋala Djurutjalamdja wäŋa, bala yan marrtjinan. Ga bulu nhakun ŋunhiyi bili ganyu maḻŋ'thurr, ŋunhi walal ŋäthil nhäŋal garrwarthinyawuy ŋunhal gali'-dhimurruŋur, ga ŋayipiny gan ŋunhi ganyuny marrtjin ŋurruŋun, ga walalnydja marrtjin ŋapa-munguyurra ŋanya ganyunhan, ga yan bili-i-i, ga gulyurrnydja ŋayi ŋunhi ganyuny ŋunhilin bili yan wäŋaŋurnydja, ŋunhi wanhal gan yothu Djesu ŋorran.
MAT 2:10 Ga mirithinan walal ŋunhi ŋoy-djulŋithinan goŋmirriyinan manapar ŋunhi walal nhäŋalnydja ŋunhiyi ganyunhany.
MAT 2:11 Bala yan walal gulŋi'-gulŋiyinan ŋunhiwiliyin bala'lila, bala walal yan bun'kumu-djipthurra, ga buku-ŋal'yurra nhanŋu yothuwnha. Ga yurrnha walal bathiny mala walalaŋguwuy walal dhäny-ḻapḻapmaraŋal, bala marrtjin gurruparnha ŋanya yothunhany mundhurrnha mala, mel-wiḏi'mirr bulay, ga wiripuny buŋgan bäw yäku biraygintjan', ga wiripuny merr, balanya nhakun wiyika' ŋäminminyawuy buŋgan bäwthi yan.
MAT 2:12 Ga ŋunhi walal dhawar'yurrnydja mundhurrŋurnydja mala gurrupanaŋur, bala ŋayiny God-Waŋarrnydja waŋanan walalaŋgal mäwa'wurrnydja bitjarrnha, “Yakan nhuma dhu balayiny roŋiyirr Yaritkalnydja.” Bala yan walal ŋunhi roŋiyinany walalaŋgiyingalnydja wäŋalil wiripuŋuwurra dhukarrkurrnydja.
MAT 2:13 Ga ŋuliŋuryiny dhurrwaraŋur ŋunhi walal gaḏamanmirriynydja ganarrthaŋalnydja ŋanya Merinhany ga Djawutjipnhany, bala God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja maḻŋ'thurra Djawutjipkuny mäwa'kurra, ga waŋan ŋayi gan nhanukal bitjarr, “Rur'yurra. Märraŋun dhuwali yothunhany ga ŋäṉḏi'mirriŋunhany, bala marrtjin. Yurr bondin nhuma dhu marrtjiny balan bitjanna wäŋalil makarrlil yäkulil Yetjiplila, ga ŋunhilin nhuma dhu ga nhinany galkundja, ga bäy ŋarra dhu boŋguŋ dhäruk djuy'yurr nhumalaŋ, bili Yarittja dhu ḻarruŋun dhiyakiyiny yothuwnydja bunharawnha.”
MAT 2:14 Bala yan ŋayi Djawutjiptja rur'yurra, ga gaḏaymar ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuny ga yothunhany, ga ŋuriŋi bili yan munhay walal walalaŋguwuynydja wäŋa ganarrthaŋal, bala ŋurruyirr'yurra marrtjinan balan makarrlil yäkulil Yetjiplila.
MAT 2:15 Ga nhinanany walal gan ŋunhiliyin Yetjipnha makarrŋur wäŋaŋur, ga yan bili-i-i, ga bäy ŋayi Yarit dhiŋgaŋal. Bili be bala ŋäthil baman', God-Waŋarr dhäruk gurrupanmin nhanukalaŋuwal djawarrkmirriwal bitjarr gam', “Wäthurrnydja ŋarra ŋunhi gäthu'mirriŋuwnydja ŋarrakalaŋaw dhawaṯmaraŋalnydja ŋanya beŋura Yetjipŋura wäŋaŋur.”
MAT 2:16 Ga ŋunhiliny Djurutjalamdja ŋayiny Yarittja gan galkurra dhäwuwnha buku-roŋanmaranharaw gaḏamanmirriwuŋun yolŋuwuŋ walalaŋguŋ, yurr walalnydja bäyŋun roŋiyinya nhanukal, bala yan ŋayiny ŋunhi Yarittja mirithinan dhika maḏakarritjthinany. Bala ŋayi djuy'yurra djämamirrinhan mala nhanŋuwuy balayin Bithiliyamlila, ga wiripu wäŋa mala ŋunhi walal gan galkiwatj dhärran, ḻarruŋalnha walal gan ḏirramuwurruŋgun djamarrkuḻiw' bunharawnha, dhuḏi-wapthunamirriw walalaŋ, ga gaḻ'yunamirriw walalaŋ, ga djaṉ'tjaṉmirriw, bili ŋunhiyiny djamarrkuḻi' dhawal-guyaŋanhawuy balanyamirriwuy yan bili walupuynydja rrambaŋiwuy ŋunhi walal gaḏamanmirriy ŋäthil nhäŋal ganyu.
MAT 2:17 Ŋäthilnydja baman'tja God-Waŋarrwal djawarrkmirriy yäkuy Djirimayay dhäruk nhirrpar bitjarr gam',
MAT 2:18 “Ŋunhal Rämaŋurnydja wäŋaŋur gan dhawaṯthurr yindin mirithirra rirrakay nyä'yunminyawuynha milkarrin. Ga miyalk yäku Ratjul-nydja gan ŋäthinan nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi djamarrkuḻiw' warwuyurra gan, ga yakan ŋayi gan ŋunhi djälthinany ŋanya dhu ŋayaŋu-mulka'kumany, ga ŋäthinany ŋayi gan ŋunhi bili nhanŋu ŋunhi djamarrkuḻiny' bukmaknha dhiŋga'-dhiŋgaŋala.”
MAT 2:19 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi Geŋ-Yarittja dhiŋgaŋal, ga maṉḏany gan ŋunhi Djawutjiptja ga Meriny baḏak yan nhinan ŋunhili banydjin yan Yetjip makarrŋur wäŋaŋur. Bala ŋayiny God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja bunanan nhanŋuny Djawutjipkuny mäwa'wurra,
MAT 2:20 ga waŋan ŋayi nhanukal bitjarr, “Djawutjip, rur'yurra. Märraŋun yothunhany ga ŋäṉḏi'mirriŋunhany, bala marrtjin roŋiyinan balan wäŋalil Yitjuralilnha, bili ŋunhiwurryiny yolŋu walal ŋunhi walal gan djälthin bunharaw dhiyakiyi yothuw, bilin walal rakunydhinan.”
MAT 2:21 Bala yan ŋayi Djawutjiptja rur'yurra, ga märraŋal ŋayi yothuny ga ŋäṉḏi'mirriŋuny, bala yan walal marrtjinan roŋiyinan balayin Yitjurallila.
MAT 2:22 Ga ŋunhi walal galki Yitjuralnydja wäŋa ŋayathaŋal, bala ŋayi ŋäkula Djawutjipthuny Yätjilatj-nhany yäkuny Yaritkuny gäthu'mirriŋuny, ŋunhi ŋayin yuṯany ŋurruḏawalaŋu gan nhinan ŋurikiyiny wäŋaw makarrwu Djudiyapuywuny, ga ŋayiny ŋunhi Djawutjiptja märr barrarindhi ŋurikiyiny wäŋaw nhinanharaw. Ga bulu beŋuryi dhurrwaraŋur Garraywal dhäwumirriy lakaraŋal nhanŋu Djawutjipku mäwa'kurryi yan bitjarr, “Gatjuy marrtjin bala yan, ga nhininy ŋunhilin wäŋaŋur makarrŋur yäkuŋur Galalin.” Bala walal marrtjinan yan,
MAT 2:23 ga nhinanany walal wäŋayaŋalnydja ŋunhilin Nätjuritjnha wäŋaŋur makarrŋurnydja Galalin. Bili ŋäthilnydja baman'tja God-Waŋarrwal djawarrkmirriy lakaraŋal bitjarr gam', “Walal ŋanya dhu ga lakaramany Nätjuritjpuynha yolŋu.” Ga bitjarryiny ŋunhi yuwalknha yan maḻŋ'thurr.
MAT 3:1 Ga ŋula nhämunha' dhuŋgarra djuḻkthurr, bala ŋayiny Djondhuny ŋunhi ŋayi walalany gan ḻiya-ḻupmaraŋal yolŋu'-yulŋuny ŋurruyirr'yurra marrtjin djawarrkthurra ŋunhiliny gawarrka'ŋurnydja wäŋaŋur ḏiltjiŋurnydja yäkuŋur Djudiyany.
MAT 3:2 Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja walalaŋ gam', “Way walal bilyurra walal, bala yan ganarrthula nhumalaŋguwuy nhuma dhuwurr-yätjkurrnydja rom mala, bili God-Waŋarrwuny ŋunhi rom galki dhu maḻŋ'thunna.”
MAT 3:3 Ŋäthilnydja baman'tja God-Waŋarrwal djawarrkmirriy yäkuy Yitjayay gan lakaraŋal waŋganynha yolŋuny yäkuny Djonnha, ŋunhi ŋayi dhu yalalaŋumirr marrtji dhuḏitj. Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi wukirriny gam', “Ŋunhalnydja nharaŋurnydja wäŋaŋur ḏiltjiŋurnydja yolŋu dhu boŋguŋ djawarrkthurr, yurr waŋiny ŋayi dhu gi ŋunhiliyi biyakun gam', ‘Walal, girri'-ŋamathin ga dhukarr-buŋun Garraywuny, ga dhukarrnydja nhanŋu marrtjinyarawnydja biyakun dhunupayaŋun!’” Yo, ga yuwalknha yan ŋayi gan ŋunhi Djondhuny bitjarryiny lakaraŋal ŋunhiliny ŋayilpi'ŋurnydja wäŋaŋur.
MAT 3:4 Ga dhaṯthunminany ŋayi gan ŋunhi girriyny'tja gamuḻwal bulkay', ga biralyuny ŋayi gan ḏapmaranhamin ga barrwaṉ'thuyi yan, ga ḻukanhany ŋayi ŋuli ganha rumbal-ḏetjthinyan ga wiripuny guku.
MAT 3:5 Ga dharrwan dhika yolŋuny walal marrtjin ŋänharawnydja nhanŋu beŋur Djurutjalamŋur ga beŋur bala Djudiyaŋur makarrŋur wäŋaŋur, ga beŋur wäŋaŋur galki Djodan mayaŋ'ŋur, ga ḻika'-ḻikanŋurnydja yolŋu walal marrtjindhi nhänharaw nhanŋu Djongu.
MAT 3:6 Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal waŋan bitjarr, “Yuwalk muka ŋarrany dhuwal dhuwurr-yätjkurr yolŋu. Ŋarrany dhu dhuwal bilyunna, bala yan ganarrthaman ŋarrakuwuy ŋarra dhuwurr-yätjkurrnydja mala.” Bala ŋayi gan Djondhuny buku-ḻupmaraŋala walalany ŋunhilin Djodannha mayaŋ'ŋurnydja.
MAT 3:7 Ga bitjarryi bili walalnydja ŋunhi Baratjiny mala marrtjin nhanukal Djongal, ga wiripuny yolŋu walal yäku Djatutji mala balayi marrtjindhi nhanukal buku-ḻupmaranharaw. Ga ŋunhi ŋayi walalanhany Djondhu nhäŋal, bala yan ŋayi waŋanany bitjarra walalaŋ gam', “Nhumany dhuwal bäpin mala, mayali'-ganhamirra mala. Yolthu nhumalany dhuwal waŋanany balanyarawyiny, yanbi nhuma dhu waṉḏirr winya'yun God-Waŋarrwalaŋaŋurnydja, ŋunhi ŋayiny dhu galki bunan, dhä-gir'yunarawnha nhumalaŋ?
MAT 3:8 Ma'! nhumany bilyurra yuwalkkuŋun yan, bala djäman yan manymaknha. Yakan waŋi biyakuny, ‘God-Waŋarryuny ŋarranhany dhu bäyŋu warray dhä-gir'yurr, bili ŋarrakuny dhuwal mala-ŋurrkanhayŋu Yipurayim warray.’ Yaka yan nhuma dhu ga ŋunhi bitjandhiny lakaranhamirr ŋapatjkunhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma. Bili God-Waŋarryun ga ŋunha ganydjarrnydja ŋayatham, ŋayi balaŋ märraŋ dhuwal guṉḏa mala, bala ŋayi balaŋ djäman bilmaraŋun yolŋukuŋun dhipuŋurnydja ŋunhi guṉḏaŋurnydja, bala walalnha balaŋ djamarrkuḻiny' nhanŋu Yipurayimguny.
MAT 3:10 God-Waŋarrnydja ga dhärra girri'-ŋamathinyawuynha, bitjan nhakun yolŋu ŋuli ga dhärra goŋ-ḏakulmirr djatthunarawnha, ŋayi dhu djatthunna dhä-mälkum yan yuṯuŋgurrwurr, dharpanhany malaŋuny. Ga ŋunhiyiny dharpa malany borummiriwnhany, ŋayi dhu bitjandhi bili yan djatthun bala ŋayi dhu ŋurrkaman gurthalila.”
MAT 3:11 Bala ŋayiny Djondhuny lakaraŋal balany walalaŋguny bitjarr, “Ŋarrany ŋuli ga dhuwal nhumalany gapuy warray yan waŋganydhu buku-ḻupmaram, ŋunhi ga maŋutji-lakaram ŋunhi nhumany bilin gan bilyurra beŋurnydja ŋunhi dhuwurr-yätjŋurnydja romŋur nhumalaŋgiyingal nhuma. Ŋany ŋula yol dhu boŋguŋ yalalany dhurrwaraŋur ŋarrakalnydja buni mirithirra yindi, ganydjarr-ḏumurra djuḻkmaraman ŋayi ga ŋarranhany. Ga yaka ŋarra dhuwal ganany' dhapathuŋ'kuny gänharaw nhanukalaŋaw. Ŋayiny nhumalany dhu gi ḻiya-ḻupmaraŋ Dhuyu-Birrimbirryun ga gurthaynha.
MAT 3:12 Ga ŋayin dhu ga ŋunhiyin yolŋu dhärriny girri'-ŋamathinyawuynydja, mala-djarr'yunarawnydja barrkuwatjkunharawnydja yolŋuwnydja walalaŋ. Bitjanna ŋayi dhu ŋunhi marrtji rurr'rurryundja nhakun ŋuli marrtji yolŋuy djalk-djalkthun ŋatha birrali maŋutji, ŋunhi ŋayi ŋuli ga gänaŋ'maraman barrkuwatjkuman beŋurnydja ŋunhi dhukunŋurnydja. Bala ŋayi dhu ŋathany ŋunhi ḏarrtjalktja rulwaŋdhunna balan nhanukiyingala ŋayi wäŋalil, ga ŋunhi dhukundja ŋunhiŋuwuyyi ŋathapuynydja ŋayi dhu djalkthunna gurthalila, ŋunhiwiliyin gurthalil ŋunhi ga nhäran bitjanna bili yan bulŋuyukthinyamiriwnha.” Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Djondhuny lakaraŋalnydja yolŋu'-yulŋuwalnydja.
MAT 3:13 Yo, Djesuny gan ŋunhi baḏak nhinan ŋunhiliyi makarrŋur wäŋaŋur yäkuŋur Galali. Ga beŋuryin wäŋaŋur ŋayi balany marrtjin Djodinlilnydja mayaŋlil, märr ŋayi dhu Djondhuny ŋanya Djesunhany ḻiya-ḻupmaraman ŋunhiliyin mayaŋurnydja.
MAT 3:14 Yurr ŋayiny nhanŋu Djondja bitjarr warray waŋan Djesuwnydja gam', “Nheny dhuwal ŋarrakal warray marrtjin buku-ḻupmaranharaw? Nhe balaŋ dhuwal yuwalktja ŋarrany muka ḻiya-lupmaranhany.”
MAT 3:15 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanukal Djongalnydja bitjarra, “Nhen dhu ŋarranhany buku-ḻupmaram dhiyaŋun bala, bili dhuwaliyin ŋunhi dhunupany dhukarr ŋunhi ŋayi God-Waŋarryuny Bäpaynydja nhirrpar.” Bala ŋayiny yan Djondja yoraŋalnha nhanŋu Djesuwnydja, bala yan ḻiya-lupmaraŋalnha ŋanya ŋunhilin mayaŋ'ŋura.
MAT 3:16 Ga ŋunhi ŋanya Djondhu buku-ḻupmaraŋalnydja, ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawaṯthurrnydja gapuŋurnydja, ga dhunupan yan ŋunhany garrwarnydja wäŋa ḻapthurra, bala ŋayi Djesuynydja nhäŋal Birrimbirrnha God-Waŋarrwuny ŋayi marrtjin yarrupthurr räli beŋur ŋunhi God-Waŋarrwal yirralkaŋur, rumbalnydja ŋayi ŋunhi balanya nhakun murryil, dhuryurrnydja ŋayi marrtjin räli-i-i, bala yan nhinanan Djesuwala.
MAT 3:17 Bala walal yan ŋäkula rirrakaynydja, ŋayi gan waŋanany beŋura ŋunhi djiwarr'ŋurnydja bitjarra gam', “Dhuwaliyin ŋarrakuwuynydja Gäthu'mirriŋu marrkapthunamirrnydja, mirithirra yan ŋarra ga dhuwal goŋmirriyirrnydja nhanukal.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu Bäpaynydja ŋanya lakaraŋal Djesunhany.
MAT 4:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi Djesu ḻiya-ḻupthurrnydja, bala ŋanya yan Dhuyu-Birrimbirryuny mel-warryurra balan bitjarra ḏiltjilila gapu-ranhdhaklila wäŋalil, märr ŋanya dhu ŋunhiliyiny buŋgawaynydja Mokuyyu guwaḻ-ṉirr'maraman birrka'yunna manapan.
MAT 4:2 Ga nhinanany ŋayi gan ŋunhi Djesuny ŋunhiliyiny gapu-ranhdhakŋurnydja wäŋaŋur märr wiyinnha 40-walu ga munha, bala yan ŋayi Djesuny mirithinan dhika djaṉŋarrthinany.
MAT 4:3 Bala ŋayiny ŋunhi Mokuynydja dhunupan yan bunanan nhanŋu Djesuwnydja, bala yan bitjarra nhanŋu waŋan gam', “Ŋuli nhe be God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu, ma' bilmaraŋun dhuwal guṉḏanhany mala ŋathakuŋun, dhiyaŋiyi dhärukthu yan nhokiyingal nhe.”
MAT 4:4 Yurr ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarr warray gam', “Yaka. Bili ŋunha dhuyuynydja djorray' ga dhuwal lakaram bitjan, ‘Yaka dhu ga dhuwal yolŋuny nhina walŋa ŋathaynydja yan waŋganydhuny. Ŋany bukmakthu yan God-Waŋarrwal dhärukthu ŋunhi ŋuli ga dhawaṯthun nhanukal dhurrwarakurr, ŋuriŋiyin dhu dhuwal ga yuwalktja yolŋuny nhina walŋany.’”
MAT 4:5 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi ŋanya ŋunhi buŋgawaynydja Mokuyyu garr'yurra Djesunhany, balan ŋunhi dharrpallila wäŋalil Djurutjalamlila, ga nhirrparnydja ŋayi ŋanya ŋunhiwilin ŋunhi buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja, yurr garrwarlila dhika.
MAT 4:6 Bala ŋayi gan waŋanan ŋunhiyiny Mokuynydja bitjarra gam', “Ŋuli nhe be God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu, ma' mak wapthurr dhipuŋuryiny garrwarŋurnydja bala'ŋur balan ŋoylila munatha'lila. Bili ga ŋunha Djorrayny'tja lakaram bitjan warray gam', ‘Ŋayiny dhu God-Waŋarrnydja dhäruk-gurrupanmirra djiwarr'puywalnydja yolŋuwal walalaŋgal dharraykuman nhuŋu, märr nhe dhu yakan galkirriny, ga ḻukuny ŋula burakirr guṉḏaynydja. Ma' biyakun wapthurra balan ŋoylila munatha'lila.’”
MAT 4:7 Ga ŋayiny Djesuny bitjarr warray nhanŋu buku-roŋanmaraŋal waŋan gam', “Yaka nhe dhu dhuwal Garraynhany birrka'yun, ŋunhi ŋayiny nhuŋu God-Waŋarr.”
MAT 4:8 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi ŋanya ŋuriŋiyi Mokuyyuny garr'yurra balan bitjarra bukulila wäŋalil djinmir'lila, ga ŋunhiliny ŋayi milkuŋal nhanukal Djesuwalnydja bukmaknhan bäpurruny malaŋuny wäŋalil ga wäŋalil, ŋunhi nhäthinya dhuwal wäŋa buku-ḻiw'maram ga dhärra manymak mirithirr ga ganydjarr malany walalaŋ.
MAT 4:9 Ga bitjarra ŋayi nhanŋu ŋunhi mokuynydja waŋan, “Dhuwandja ŋarra dhu bukmaknha yan nhäny mala nhokalnha goŋlil gurrupan, ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋarrakuny buku-ŋal'yun.”
MAT 4:10 Bala ŋayiny Djesuynydja waŋanan ŋaŋ'ŋaŋ'thurra ŋanya ŋunhi Djaytinnhany bitjarra, “Gatjuy waṉḏin. Bili ŋunha ga God-Waŋarrwalnydja Djorray' lakaram bitjan warray gam', ‘Nheny dhu nhanŋuwuynha yan waŋganygun bun'kumu-djipthundja Garraywun, ŋunhi ŋayi nhuŋu God-Waŋarr, buku-ŋal'yundja nhe dhu nhanŋuwuynha yan waŋganygun ga dhäruktja märram.’”
MAT 4:11 Bala ŋayi ŋanya ŋunhi ŋuriŋiyiny buŋgawaynydja Mokuyyu ganarrthaŋala Djesunhany. Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur, bala walalnydja ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal bunanan nhanŋu Djesuwnydja, bala yan guŋga'yurra ŋanya ŋunhiliny ŋayilpi'ŋurnydja wäŋaŋur.
MAT 4:12 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur, ŋunhi ŋayi Djesuy ŋäkulnydja Djongalaŋuwuynydja dhäwu, ŋunhi walal ŋanya galkar dharruŋgulil, bala ŋayi roŋiyinan dhunupan balayin Galalililnha makarrlila wäŋalil.
MAT 4:13 Bala ŋayi ganarrthaŋal Nätjuritjtja wäŋa, bala marrtjinan balan bitjarra wäŋalil yäkulil Gapuniyamlila, ŋunhi dhuwandja wäŋa gan dhärran raŋiŋur ḻaypa ŋurikiyi yindiw gapuw guḻungu yäkuw Galaliw, ŋunhili makarrŋurnydja wäŋaŋur Djapalan ga Napalin, ga ŋunhiliyin ŋayi gan ŋunhi Djesuny nhinan.
MAT 4:14 Bili ŋäthilnydja baman'tja God-Waŋarrwal djawarrkmirriy yäkuy Yitjayay wukirri bitjarr,
MAT 4:15 “Nhuma yolŋu walal ŋunhi nhuma ga nhina Djapalan ga Napali wäŋaŋur, ŋunha gali'ŋur Djodan mayaŋ'ŋur, ga ŋunhili dhukarrŋur ŋunhi marrtji ŋorra bala guḻunlil gapulil yäkulil Galalilil; Nhuma Djan'tayilyuny mala yolŋuy walal ŋäkun dhuwandja dhäruk gam'.
MAT 4:16 Ga nhuma, ŋunhi nhuma ga buku-munha'ŋur romŋur nhina, nhumany dhu nhäman yindin mirithirra djarraṯawun'tja. Ga nhumalaŋgalnydja ŋunhi nhuma ga nhina dhuwali dhiŋganhamirriŋur wäŋaŋur. Yurr nhumalaŋgalnydja dhu ŋunhi yuṯan walu djaḏaw'yun dhiyaliyiny.”
MAT 4:17 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur bala ŋayi Djesuny ŋurruyirr'yurra djawarrkthurra marrtjin, dhäwun lakaraŋal yolŋu'-yulŋuwnha bitjarra gam', “Bilyurra walal bala ganarrthula nhumalaŋguwuy nhuma dhuwurr yätjtja mala, bili God-Waŋarrwuny Rom dhuwal galkin.”
MAT 4:18 Waŋganymirrnydja waluy ŋayi Djesuny gan marrtjin ḻäy-ŋupara bala raŋikurra, galki guḻunkurr yäkukurr Galali, ga ŋunhili ŋayi nhäŋal märrmany' wäwa'manydjiny yäkuny Djäymannha ŋunhi wiripuny ŋayi yäku Beta ga wiripuny Wanduruny, maṉḏa gan ganybu djalkthurr guyaw, bili maṉḏa ŋunhi marŋgi mirithirr guya djämamirr maṉḏa.
MAT 4:19 Bala yan ŋayiny Djesuny waŋanan maṉḏaŋ bitjarrnha gam', “Way! Maṉḏa go marrtjin maṉḏa ŋarrakun malthurr, märr ŋarrany dhu nhumalany marŋgikuman nhaltjan nhuma dhu ga yolŋunhan walalany gaṯmaram.”
MAT 4:20 Ga dhunupan bala yan maṉḏany ŋunhi wäwa'manydjiynydja ganarrthaŋala yan ŋunhiyi ganybuny, bala yan malthurra nhanŋun Djesuwnha.
MAT 4:21 Ga bulu ŋayi Djesu marrtjin waṉḏin bala raŋi-ŋupar, dharr'nha ŋayi nhäŋal wiripuŋunhany muka wäwa'manydjiny maṉḏany Djayimnhan ga Djonnhan ŋunhi dhuwaliyinyiny maṉḏa gäthu'mirriŋu ḏirramuw yäkuw Djibidiwnha. Yurr bukmakthu yan walal gan ŋunhi bäpa'manydjikurruwurrnydja gärrin marthaŋayŋur djinawa', djetjiraŋal marrtjin ganybu, galki balaŋ walal ŋunhi marrtjinyan guyalila. Bala ŋayiny Djesuny maṉḏaŋguny muka waŋan Djayimguny ga Djonguny, bitjarryi bili malthunaraw nhanŋu.
MAT 4:22 Bala dhunupan maṉḏany muka Djayimdja ga Djondja malthurra nhanŋun Djesuwnha, bala maṉḏa ganarrthaŋalnha maṉḏaŋguwuy maṉḏa bäpa'mirriŋunhany ŋunhiwilin banydji yan marthaŋaylila.
MAT 4:23 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur, bala ŋayi yan Djesuny gan buku-ḻiw'maraŋala marrtjin ŋulatjarryiny Galaliwurrnydja makarrkurr wäŋakurr. Yo, dhäwun marrtjin lakaraŋal manymaknha nhanukalaŋawuynha God-Waŋarrwalaŋawuynha rombuy, marŋgi-gurrupara marrtjin manapar walalany ŋunhilin ŋunhi Djuw-malawal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur ŋunhi marrtjin dhärra'-dharran. Ga nhämunha ŋunhi rerri malany nyumukuṉiny ga yindi, ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja warrpam'nha yan ḏukmaraŋal.
MAT 4:24 Ga ŋunhiliny makarrŋur wäŋaŋur yäkuŋur Djiriyany, dhäwuny gan ŋunhi nhanukalaŋawuynydja Djesuwalaŋawuynydja ḻatjuwarr'yurra dhika mirithinan. Ga bulu walalnydja muka gäŋal rerrimirrinhany mala nhanukal Djesuwal, wiripuny rerri yätjkurra mirithirra marrmarryunamirra rerri, ga wiripuny bundhurrmirra marrtjin nhanukal ḏukmaranharaw. Ga wiripuwurrnydja marrtjin Djesuwal ŋunhiwurrnha ŋunhi wakinŋumirra birrimbirrmirr mala, ḻiya-bawa'mirra mala. Yurr ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja bukmaknhan yan walalany ḏukmaraŋal beŋuryiny rerriŋurnydja malaŋuŋur.
MAT 4:25 Ga dharrwan mirithirra gan ŋunhi yolŋuny walal malthurr nhanŋu Djesuwnydja, beŋur Galaliŋur wäŋaŋur ga wiripuny beŋura bala makarrŋur wäŋaŋur yäkuŋur Dikabulatjŋura ga wiripuny Djurutjalamŋur ga Djudiyaŋur, ga ŋunha gali'puynha mayaŋbuy Djodinbuynha.
MAT 5:1 Ga waŋganydhuny waluy ŋayi Djesuy nhäŋalnha dharrwanhan yolŋuny walalany, walal marrtjin wäŋgaŋal guwatjmar ŋanya. Bala ŋayipiny Djesuny marrtjinan bukulila, bala ŋayi gan nhinanany ŋunhiliyin bukuŋura. Ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu yolŋu walal marrtjinan, bala nhinanany walal ŋunhi galkin yanan nhanukal, ḻiw'maraŋala ŋanya.
MAT 5:2 Bala yan ŋayi ŋurruyirr'yurra marŋgikuŋala walalany bitjarra gam',
MAT 5:3 “Nheny dhu ga ŋunhi nhina yuwalkkuman yan ŋayaŋu-ŋamathirra. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi yuwalkkumany lakaranhamirr nhunapinya nhe ŋayaŋu-waŋarany, dhäparŋ'tja, ŋula nhämiriwnydja, bili ŋunha djiwarr'puynydja rom God-Waŋarrwuny nhumalaŋgun!”
MAT 5:4 “Ŋunhi nhe ŋuli ga nhina ŋayaŋu-ŋonuŋmirrnydja ŋäthinyaraynydja, yurr ŋayipin nhuna dhu marrtji ŋunhi God-Waŋarryun yan ŋayaŋu-marrparaŋgumany, dharraḏayamany, ga yuwalktja ŋayaŋu-ŋamatham!”
MAT 5:5 “Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi nyilŋ'maranhamirrnydja nhunapinya nhe, nheny dhu ga ŋunhi yuwalknha nhinany ŋayaŋu-ŋamakurra, bili märramany nhe dhu ŋunhi bukmaktja ŋula nhäny malany ŋunhi manymaktja nhanukuŋun God-Waŋarrwuŋun wäwungunhawuynydja!”
MAT 5:6 “Nheny dhu ga ŋunhi yuwalknha yan nhina ŋayaŋu-djulŋithirra ŋuli nhe dhu ga ŋunhi mirithirrnydja nhakun djälthirr dhunupawnydja nhinanharaw, bili God-Waŋarryuny dhu ŋunhi dhaŋaŋguman nhuŋu ŋayaŋuny dhuwurr-dhunapaynha romdhuny!”
MAT 5:7 “Ŋuli nhe mel-wuyunamirrnydja yolŋu wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ga ŋayiny dhu God-Waŋarrnydja bitjandhi bili mel-wuyundhi nhuŋuny, bala nhe dhu ga ŋunhi ŋayaŋu-ŋamathirra nhinany!”
MAT 5:8 “Ga ŋuli nhe yolŋu ŋayaŋu-ḏarrtjalktja, ŋunhiyiny nhe yolŋu dhu ga ŋoy-djulŋithirra, bili nheny dhu nhäman ŋanya God-Waŋarrnhany!”
MAT 5:9 “Ŋuli nhe ŋuli ga mägayayam yolŋuny walalany waŋgany-manapanarawnydja nhinanharaw, ŋunhiyiny nhe yolŋu yuwalknha ga ŋoy-ŋamathirr nhina, bili God-Waŋarryuny dhu lakaram nhuna ŋunhi nheny nhanŋun gäthu'mirriŋun!”
MAT 5:10 “Ŋunhi nhe ŋuli ga djäma rom malany ŋunhi nhaku ŋayi ŋuli ga God-Waŋarr djälthirr, bala walalnydja ŋuli marrtji ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy ŋayaŋu-yätjaman nhuna, yurr nheny gi mukthurra yan nhini ŋoy-ŋamathin, bili God-Waŋarrwuŋuny rom ŋunhi djiwarr'puynydja nhumalaŋgun!”
MAT 5:11 “Ŋunhi nhumalany ŋuli yolŋuy walal waŋa ŋula nhaliynydja dhärukthu, warku'yundja, ga yan ŋoy-yätjamany nhumalany, ga nyäḻ'yundja dhäwu gänhamirr nhumalaŋgalaŋuwuy, ŋunhiŋuwuy ŋunhi nhumany ŋarraku warray malthunamirr mala, yurr nhumany dhu ga bitjanna bili yan mukthunna nhinany ŋoy-ŋamathirra.
MAT 5:12 Yo, nhininy walal gi ŋoy-ŋamathin yan ga märr-yiŋgathin gi mirithin, bili ŋunha djiwarr'ŋurnydja God-Waŋarryuny ga ŋayatham manymaknha mirithirra ga yindin nhumalaŋguny. Ga bitjarryi bili walal gan be ŋäthilnydja God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany warku'yurryi wiripuwurruynydja yolŋuy walal, ga mari walalaŋ walal gan djäma.” Mathuyu 5.13-16 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan walalaŋ bitjarr,
MAT 5:13 “Nhumany dhuwal balanya nhakun dje'la, bukmakkun yan yolŋu'-yulŋuwnydja. Ga ŋunhi ŋuli dje'la dhäkaymiriwyirrnydja, ga bäyŋun dhu buluny nhakun ŋunhiyi ḏamurruŋgumany. Ga walalnydja ŋuli yolŋuynydja walal ŋunhiyiny dje'lany ŋurrkaman, bala marrtji dhurrpa'-dhurrparaman ḻukuynha.”
MAT 5:14 “Ga balanya nhuma dhuwal nhakun baḏayala' bukmakku yan yolŋuw walalaŋ. Balanya nhakun ŋunhi buṉbu mala dhuḻ'yunawuy bukuŋur marrtji dhärra'-dharra, ga bukmakthun ŋuli ŋunhi yolŋuynydja walal nhämany ŋunhiyi buṉbuny mala.
MAT 5:15 Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy dhuŋgur'yun lanhdhirrany, ga yakan ŋayi dhu ŋunhi buluny nhakun ŋula banikin'thuny ŋapa-monygum, ŋany gaykarraŋlila ŋayi dhu ŋunhi nhirrpandja, märr dhu ga ŋunhiyi bala'nhany djeŋarra'yaman, bukmakkun nhänharaw.
MAT 5:16 Yo! Ga nhumany dhu ŋunhi bitjandhi bili yan walŋa baḏayala'mirriyirryi milma nhakun yolŋu'-yulŋuwala, märr walal dhu nhäman nhumalaŋgal ŋunhi manymaktja djäma malany, bala yan walal dhu wokthunna Bäpa'mirriŋuwnydja nhumalaŋgalaŋaw, ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha djiwarr'ŋur.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ. Mathuyu 5.17-20 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr,
MAT 5:17 “Yaka nhuma dhu dhuwal guyaŋa bitjandja gam', yanbi ŋarrany dhuwal räli marrtjinya beŋur romgu malaŋuw buwayakkunharawnha, ŋunhi Mawtjitjthu rom rulwaŋdhurr, ga God-Waŋarrwal djawarrkmirriy malaŋuy gan marŋgikuŋal yolŋuny walalany. Ŋany dhuwal ŋarrany bunan dhiyalnydja, märr dhu ŋunhi marŋgikunhawuynydja walalaŋguŋ maḻŋ'thunna rumbalthirra.
MAT 5:18 Ga guyaŋa nhuma dhu ga dhuwandja. Yakan dhu ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny rom rulwaŋdhunawuy buwayakkum ŋula nhaliynydja mala, bäydhi ŋunhi dhu dhuwal djiwarrny'tja ga munathany' wäŋa dhä-dhawar'yun, yurr bäyŋun dhu ŋunhi ŋula nhä waŋgany nyumukuṉiny rom buwayakthi ŋuliŋuryiny nhanukalaŋuŋurnydja Godkalaŋuŋurnydja romŋur malaŋuŋur; bukmaknha dhu gi ŋunhi dhärrin yan, ga yan bili-i-i ga yalalaŋumirriynha dhu ŋunhiyi warrpam'nha maḻŋ'thurrnydja.”
MAT 5:19 “Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy märr-yuḻkthundja ŋunhiyiny God-Waŋarrwuŋuny dhäruk-nhirrpanawuy rom malany, bäydhi ŋunhi ŋula nyumukuṉiny'tja rom, ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny marŋgikum djarrpi'kumany ŋunhiyiny rom malany God-Waŋarrwuny, märr dhu walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal bitjandhi bili ga guyaŋa bala märr-yuḻkthuna, ḏaḏawyunna manapan dhipuŋuryiny romŋur, ga ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu dhuḏiŋun ŋunhalnydja God-Waŋarrwalnydja romŋur, yalalany ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja. Ga ŋuli dhu ŋayi ŋula yolthu yolŋuy dhäruktja märram nhanŋu God-Waŋarrwuny, bala ŋayi dhu ga ŋayathamany baṯ-bitjanna yan, ga ŋuli ŋayi dhu marŋgikum walalany wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny balanyarawyi romgu ŋayathanharaw, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu ŋurruŋun God-Waŋarrwalnydja romŋur, yalalany ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja.
MAT 5:20 Guyaŋi ŋathil walal dhuwal gam'; Rom-marŋgikunhamirriy malaŋuy ga Baratjiy malaŋuy ŋuli ga dhuwal God-Waŋarrwuny rom baṯ-bitjan yan ŋayatham. Yurr nhumany walalany dhu ŋunhi djuḻkmaraman nhäthinya ŋunhi walalaŋguŋ rom ŋayathanhawuy, ŋuli nhuma djäl gärrinyaraw balany ŋunhi God-Waŋarrwalnydja romlil.” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
MAT 5:21 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋgal bitjarr gam', “Bili muka nhuma dhuwal marŋgi, ŋunhi ŋurruḏawalaŋuy malaŋuy rom-rulwaŋdhurr raypirri'yunawuy ŋäthil bitjarr gam', ‘Yaka nhe dhu yolŋuny buma murrkay'kum. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy buma wiripuŋuny yolŋuny murrkay'kumany, ŋunhiny nhe dhu gumurrŋura dhärri mala-djarr'yunarawnha.’
MAT 5:22 Yurr dhiyaŋuny bala ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaram bitjanna gam', Ŋuli nhe dhu ga ŋula yol yolŋu ŋoy-murryundja wiripuŋuwnydja yolŋuw Garraywalaŋumirriw, ŋunhiny nhe bilin waṉa-waŋanan nhuŋuwuy nhe, marilila galkanmin. Ga ŋuli nhe dhu nhuŋuwuy wäwa'mirriŋuny bitjandja lakaram gam', ‘Nheny dhuwandja bäyŋun, bawa'mirra balanyan,’ bitjandja, walalnydja dhu ŋunhiyiny yolŋuny gäman balan ŋurikalnha rom-djägamirriwala malaŋuwal mala-djarr'yunarawnha. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi wiripuŋuny yolŋuny waŋa bitjandja, ‘Nheny dhuwandja nyalmiri yolŋu,’ bitjandja ŋanyanhany dhu ŋunhiyiny yolŋuny waŋgapunuŋun yan gurthaynha, ŋunhala ŋunhi dhä-gir'yunamirriŋura wäŋaŋur.”
MAT 5:23 “Yo. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi mundhurrnydja gäma God-Waŋarrwalnydja buṉbulil nhakun gurrupanarawnydja nhanŋu, ga ŋunhiliyiny nhe dhu guyaŋan ŋunhi wiripuŋunhan yolŋuny ŋunhi ŋayi ga ŋula nhä ŋayatham nhuŋu dhaŋariny, ga nheny yaka yänayiny gurrupul dhuwaliyiny mundhurr God-Waŋarrwuny;
MAT 5:24 ŋany rulwaŋdhun nhe dhu ŋunhiwiliyi banydji yan djimuku'lil bulaymirrilil, ga guwatjmul ŋathil ŋunhiyi yolŋuny ga gumurrkunhamirr ŋathil maṉḏa, ga dhäruk maṉḏa rulwaŋdhurr dhunupa yan, ga dhäŋur beŋuryin nhe dhu roŋiyirrnydja balany God-Waŋarrwalnydja buṉbulil, ga yurrnha gurrupulnydja mundhurrnydja nhanŋuny God-Waŋarrwuny.”
MAT 5:25 “Ga ŋuli nhuna ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy marilil galkan romgurr, ga ŋuli ŋayi dhu nhuna djarrma-gäma bitjandja gam', ‘Dhiyaŋuny bala ŋarra dhu nhuna gäman balan ŋärra'lila, märr walal dhu nhuna dhä-gir'yunna,’ nheny bondi ŋanya galki-ŋayathul ga waŋanhamirr maṉḏa dhunupan yan dhärukthuny ḏälyun, ga ŋuli bäyŋuny ga ŋayiny dhu ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy goŋ-gurrupanna nhuna ḏilakkala ŋunhi ŋayi romgu mala-djarr'yunamirr, ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi nhuna dhu ŋunhi goŋ-gurrupanna ŋamakuli'ŋuwalnha, märr ŋayi dhu nhuna galkanna dharruŋgulila.
MAT 5:26 Ga yuwalk ŋarra ga dhuwal nhuŋu lakaramany, ga nhinany nhe dhu ga ŋunhilin bili yan djinawan' dharruŋguŋura ga yan warray, ga bäy nhe dhu bukmak doy' mala gurrupan buku-roŋanmaram ŋunhiŋuwuyyi dhä-gir'yunawuy.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
MAT 5:27 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr gam', “Bili muka nhuma dhuwal marŋgi, ŋunhi walal gan ŋurruḏawalaŋuy mala rom-rulwaŋdhurr ŋäthil bitjarr gam', Yaka nhuma dhu ga ŋunhi marrambany' djäma.
MAT 5:28 Yurr ŋarrany dhu dhuwal nhumalaŋ lakaram balanyan gam', Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu ḏirramuy nhäma wiripuŋuny miyalknha nhokiyingal nhe maŋutjiy, ga ŋuli nhe ŋoynydja waŋan bitjarra gam', ‘Ye-e-e djäl ŋarra dhuwal ŋuruk miyalkku yindi bay, märr linyu dhu rom djäma,’ yurr ŋunhiyiny nhe dhuḏitjnha bitjarryiny guyaŋan; nheny ŋunhi ŋäthil warray ŋoy-ŋorranany nhanŋu nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja, ga ŋunhiyiny nhakun nhe bitjarryiny marramban' djäma.
MAT 5:29 Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna dhunupaŋuynydja maŋutjiy nhokal mel-warryun nhuna bala yätjkurrulilnydja romlil, nheny ḏulŋurr'yurrmirra nhunapinya nhe ŋunhiyiny maŋutjiny bala yan ŋurrkuŋun, bäydhi nhe dhu ga ŋunhi melyu waŋganydhuny nhina, bili ŋunhiyiny nhuŋu manymaknha mirithirra. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi yakany ŋurrkam ŋunhiyi maŋutji, ŋunhiny ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuna rumbal manapula ŋurrkuŋ balayin ŋunhi dhiŋganhamirrilila wäŋalil.
MAT 5:30 Ga ŋuli nhokal dhu ŋunhi dhunupa'ŋuy goŋdhu mel-warryun nhuna bala dhuwurr-yätjlil romlil, ga nheny biyakiyi bili gulkmaranhamirr nhunapinya ŋunhiyiny goŋ, bala yan ŋurrkuŋun, bäydhi nhe dhu ga ŋunhi marrtji'-marrtji goŋ waŋganymirrnydja, bili ŋunhiyiny nhuŋu manymaknha mirithirra. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi yakany nhakun ŋurrkam nhuŋuwuy nhe dhunupa'ŋuny goŋ, ŋunhiny ŋayi nhuna dhu God-Waŋarryuny rumbal manapula ŋurrkuŋ balayin ŋunhi dhiŋganhamirrilila wäŋalil.”
MAT 5:31 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋ bitjarr gam', “Bili muka nhumalaŋ gan ŋunhi ŋurruḏawalaŋuynydja mala God-Waŋarrwuny maḏayin' lakaraŋal nhumalaŋgal bitjarr gam', Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu ḏirramuy ganarrthamany nhuŋuwuy nhe miyalknhany, nheny ŋathil dhu goŋ-nhirrpanmirr djorra'lil nhunapinya nhe, ganarrthanharawnydja nhanŋu ŋurikiyiny miyalkku.
MAT 5:32 Yurr ŋarrany ga dhuwal lakaram nhumalaŋ bitjanna gam', yaka yan nhe dhu ḏirramuy ganarrtham nhuŋuwuy nhe miyalknha. Yurr ŋuli ŋayi ŋunhi marramba'-ḏumurrnydja miyalk ŋayiny dhu ḏirramuynydja nhanukal mak ganarrthaman ŋanya djorra'kurra. Ga ŋuli nhe dhu ganandja nhuŋuwuy nhe miyalknhany ŋunhiyiny nhe dhu ŋanya ŋuriŋiyiny romdhu barrkukuman, ŋayi dhu marramban' ga djäma. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋanya ŋunhi wiripuŋuynydja ḏirramuy märram, ŋayiny ŋunhi ŋunhiyiny ḏirramu ga balanya bili yan marramba' djämamirryi.”
MAT 5:33 Ga bulu ŋayi Djesuy marŋgi-wurrupar walalany, ga bitjarra ŋayi waŋanany gam', “Ga wiripuny nhuma bili marŋgi romgu ŋunhi God-Waŋarryu gan lakaraŋal limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhawuywal walalaŋgal bitjarr gam', ‘Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy wäwun'kumany wiripuŋunhany yolŋuny God-Waŋarrwalnydja yäkuy, ga guyaŋan yan nhe dhu ga dhuwali wäwun'tja, yakan moŋuny.’
MAT 5:34 Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaraman nhumalaŋgal balanyan gam', Ŋuli nhe dhu wäwun'kumany ŋula yolnhany, yaka bäki ŋula yolnha yäku. Ga yakayi yan nhe dhu yäku-lakaram djiwarrny'tja wäŋa, bili ŋunhiyiny nhanŋu God-Waŋarrwu nhinanharawnha wäŋa;
MAT 5:35 ga yakayi yan yäku-lakaraŋ dhuwal munathany' wäŋa, bili dhuwandja wäŋa munathany' ḻuku-ŋal'yunaraw muka nhanŋu God-Waŋarrwu. Ga yaka yan nhe dhu wäwun'kum ŋuruŋuny Djurutjalamdhuny yäkuy, bili ŋunhiyiny wäŋa Djurutjalamdja God-Waŋarrwu warray, ŋuriki ŋurruḏawalaŋuw ga ḏumurruw.
MAT 5:36 Ga yakayi nhe dhu wäwun'kum ŋula yolnha yolŋuny nhokiyingal nhe ḻiyaynydja, bili nhepiny dhuwal ganydjarrmiriw warray, bäyŋu nhe gi dhuwal ŋula ganydjarr ŋayathul balanyarawyi bilmaranharaw miny'tjiw waŋganygu marwatku nhokiyingalaŋaw nhe, molkunharaw nhä mak watharrkunharaw.
MAT 5:37 Ga ŋuli nhe dhu wäwun'kumany ŋula yolnhany, ga ŋula nhuŋu ga ŋayaŋuny yoraman, nheny yanan yoraŋun, ga ŋuli nhuŋu ga ŋayaŋu waŋa yaka'yundja, nheny yaka'yurra yan. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi wiripuŋuynha dhärukthu malaŋuy yäku-lakaram, ŋunhiyiny yakan dhunupa nhuŋu waŋanharaw; ŋunhiyiny ŋuli ga balanyayiny guyaŋanhawuy mala dhawaṯthun beŋura nhanukuŋun mokuywuŋun.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
MAT 5:38 Ga bulu ŋayi Djesuy marŋgi-wurrupar walalany, bitjarr gam', “Yo bili muka nhuma dhuwal ŋurikiyiny romgu marŋgi ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gan lakaraŋal limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhawuywal walalaŋgal bitjarr gam', ‘Ŋuli nhuna dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy waŋgany maŋutji dharpum, ga nheny ŋanyanhany biyakiyi bili maŋutji dharpuŋdhi yan. Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna waŋgany ḻirra bakmaram, ga nheny ŋanyanhany biyakiyi bili yan bakmaraŋdhi ḻirra.’
MAT 5:39 Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaram nhumalaŋgal bitjanna gam', bäydhi nhuna ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy galŋa-yätjamany, ga nheny dhu nhanŋuny balany yakan buku-roŋanmaram. Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna ŋula yolthu yolŋuy dhunupa'ŋuny dhakal bartjunmaram, ga nheny bulu nhanukal wiṉ'kuŋuny muka dhakal gurrupanmirr.
MAT 5:40 Ga ŋuli dhu nhuna ŋula yolthu yolŋuy gäma ŋurruḏawalaŋuwalnydja walalaŋgal dhä-birrka'yunarawnydja, ga ŋunhiliyiny ŋayi dhu romŋurnydja ŋuriŋiyiny yolŋuy gombuman nhuna ŋunhi gumurrpuynydja girri', bala nheny dhu yanan dhayuŋanna nhanukal märryu dhapinyaynha, ga bulu wiripuny muka mala girri' nhuŋuwuy nhe dhu gurrupandhi nhanukal.
MAT 5:41 Ga ŋuli dhu nhuna ŋula yolthu waŋganydhu miriŋuy gorrwumany nhanukiyingalaŋaw ŋayi girri'mirriwnydja bathiwnydja gänharaw märr gurririŋuwnydja yan gurrukanharaw, yurr nhepiny wiyin-märraŋun gäŋu bathiny nhanŋu girri'mirrnydja.
MAT 5:42 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu nhuna ŋäŋ'thun ŋula nhakuny, nheny dhu yanan gurrupanna nhanŋu. Ga ŋunhi ŋayi dhu waŋa nhuŋu bitjandja, ‘Way, nhawi ŋarra nhuŋu dhu girri' dhuwal gäma yan wärriku,’ nheny yanan dhayuŋulnha nhanukal ŋayaŋuynydja dhapinyaynha.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
MAT 5:43 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Yo bili muka nhuma gan ŋunhi ŋäkulnydja ŋäthil yan ŋunhi walal ŋurruḏawalaŋuy malaŋuy gan bitjarr lakaraŋal gam', ‘Märr-ŋamathirrnydja nhuma dhu ŋunhi ŋurikiwurruŋgun bili yan yolŋuwnydja walalaŋ ḻundu'mirriŋuwnha walalaŋ nhumalaŋgalaŋaw, ga ŋuyulkthirrnydja nhuma dhu ga miriŋuwnha mala nhumalaŋgalaŋaw.’
MAT 5:44 Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaram nhumalaŋ bitjanna gam', ‘Nhumany dhu ga märr-ŋamathirryi nhumalaŋgiyingalaŋaw miriŋuwnydja malaŋuw, ga bukumirriyaman nhuma dhu ga ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal nhumalany gan ŋoy-yätjaŋal.’”
MAT 5:45 “Ga ŋuli nhuma ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja nhumalaŋgiyingalaŋaw miriŋuwnydja malaŋuw, ga bukumirriyam nhuma ŋuli ga walalaŋ, nhuman ŋunhi yuwalktja djamarrkuḻi' nhanŋuny Djiwarr'puywuny Bäpaw. Bili God-Waŋarryuny ŋunhi djäma walunhany baḏayala'kunharawnydja bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ dhuwurr-manymakmirriw ga dhuwurr-yätjmirriw. Ga bitjarryi bili ŋayi djäma waltjaṉdja bukmakku yan, manymakmirriw yolŋuw walalaŋ ga ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli marrtji yätjkurr bala djäma.
MAT 5:46 Ga wiripuny mak nhe ŋuli ga dhuwal märr-ŋamathirr ḻundu'mirriŋuw yan nhokiyingalaŋaw nhe, ŋurikiwurruŋgun yan ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋamathirr nhuŋu; bala nhe ŋuli ga guyaŋany bitjanna gam', yanbi ŋayi nhuŋu dhu God-Waŋarrnydja wokthuna ŋunhiŋuwuyyiny. Yakan ŋayi nhuŋu dhu ŋunhi wokthun balanyarawyiny märr-ŋamathinyawuywu, bili dhuwaliny rom balanyayi bili nhakun ŋunhi walal ŋuli ga rrupiya-märranhamirr gapmangu yolŋu walal märr-ŋamathirr walalaŋgiyingalaŋaw ḻundu'mirriŋuw walalaŋ.
MAT 5:47 Ga wiripuny mak nhe ŋuli ga guwatjman ŋunhin bili yan nhuŋuwuynha yan nhe gurruṯumirriny mala, ga bilin. Ga nhaltjanna nhe ga guyaŋany, yanbi nheny mirithirra dhuwurr-manymaknha yolŋu, djuḻkmaraman ga wiripuwurrunhany yolŋuny walalany? Bäyŋu warray. Bili ŋunha walalnydja Djan'tayilnydja yolŋu mala, ŋuli ga guwatjmanmirr warray.
MAT 5:48 Ga nhumany dhu rom-ŋamathirra ga dhuwurr-dhunupayirra bitjandhi bili yan nhakun nhumalaŋ Bäpa'mirriŋu ŋunha djiwarr'ŋur ga nhina.” Ga bitjarrnha ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
MAT 6:1 Ga wiripuny ŋayi Djesuy bitjarr lakaraŋal walalaŋ gam', “Djäga nhumalaŋguwuy nhuma: Yaka nhuma dhu ga ŋunhi milkunhaminyawurrnydja romgurr djäma dhuwurr-manymaktja rom milmany nhakun yolŋuwalnydja walalaŋgal, bili ŋayiny dhu ŋunhi Bäpa'mirriŋuynydja nhumalaŋgal ŋunhi djiwarr'wuyyuny dhu bäyŋun nhumalaŋguny yaŋara'-bakmaram balanyawuyyiny djämapuy.”
MAT 6:2 “Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi gurrupan rrupiyany nhä mak ŋathany ŋunha ŋurruwuykmirrnhany, yakan nhuma dhu ŋunhi milkunhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma wetjtja gurrupanawuynydja, milmany nhakun wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, bitjandja nhakun ŋunhiwurrnydja yolŋu mala ŋunhi walal ŋuli ga gurrupan gali'-märrmay' romdhu ŋunhal ŋunhi Djuwskal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur, ga wiripuny ŋulawitjan dhukarrkurr, märr dhu ga ŋunhi bukmaktja yolŋu'-yulŋu wokthunna walalaŋ. Yurr ŋarrany nhumalaŋ ga lakaram, ŋunhiyiny wokthunawuy yolŋuwuŋuny, ŋunhiyiny ŋunhin bili yan walalaŋ, bili bäyŋun walalany dhu ŋunhi ŋayiny God-Waŋarryuny yaŋara'-bakmaramaŋ ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy.”
MAT 6:3 “Ga ŋunhin nhe dhu ga guŋga'yundja yolŋunhany gam', ŋunhi ŋayi ga yuwalknha dhäparŋ' nhina, ŋanyanhan guŋga'yurrnydja, yurr gayulnha, märr ŋayi dhu ŋunhi galkipuynydja nhuŋu gurruṯumirr yakayi yan marŋgithirr.
MAT 6:4 Bala walal dhu ŋunhi yolŋu'-yulŋuny bäyŋun marŋgithirr ŋurikiyi wetjkuny nhokalaŋaw. Yurr nhokal djiwarr'puyyuny Bäpa'mirriŋuy ŋuli ga nhuna nhäma warray ŋunhiwiliyi gayullilnydja wetjlil, bala ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny yaŋara'-bakmaraman nhuŋuny.”
MAT 6:5 “Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi bukumirriyamany, yaka bukumirriyaŋ biyakuny nhakun ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi gali'-märrmany' mala. Walalnydja ŋuli ga ŋunhi dhuwalawurryiny dhärra gumurrŋur warray, ŋunhalnydja ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur, ga ḻikanŋur dhukarrŋur, märr dhu ga bukmakthuny yolŋuy walal nhäman walalany. Bili ŋarrany nhumalaŋ gan ŋunhi lakaraŋal, ŋunhi ŋunhiyiny wokthunawuy yolŋuwuŋuny, ŋunhiyiny ŋunhin bili walalaŋ, bili bäyŋun walalany dhu ŋunhi ŋayiny God-Waŋarryuny yaŋara'-bakmaramaŋ ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy.”
MAT 6:6 “Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi bukumirriyamany, nheny dhu marrtji bala gärrin nhokiyingal nhe wäŋalila, bala dhurrwarany dhaḻ'maraŋun, bala bukumirriyaŋun nhokalaŋuwal Bäpa'mirriŋuwalnydja, ŋurikalnydja ŋunhi nhe ŋuli gi bäyŋun ŋanya nhäŋu nhokiyingal nhe melyu. Yurr ŋayipiny ŋuli ga nhäma nhuna ŋunhi nhaltjan nhe ŋuli ga gayul bukumirriyam, ga märr-yuwalk yan ŋayi nhuŋu dhu ŋunhi yaŋara'-bakmaramany ŋunhiŋuwuyyiny.”
MAT 6:7 “Ga ŋunhi nhe dhu bukumirriyamany God-Waŋarrwalnydja, yaka gi waŋi dharrwany dhäruk mayali'miriwnydja, biyakuny nhakun ŋunhiwurr ŋunhi Djan'tayil yolŋu mala ŋunhi walal ŋuli ga wiyin waŋa wiripuŋuwal waŋarrwal, yanbi walalany ŋayi dhu ŋäma ŋuriŋiyiny wiripuŋuynydja waŋarryu balanyawuyyiny wiyinbuynydja bukumirriyanhawuy.
MAT 6:8 Yaka bukumirriyaŋ biyakuny nhakun walalnydja. Biyak bukumirriyaŋuny gurririy dhärukthuny ga mayali'mirriyaŋ. Bili ŋayiny ŋunha nhuŋuny Bäpa'mirriŋu ŋäthil warray marŋgi ŋunhi nhaku nhe ŋuli ga ŋunhi djälthirr, yorrnha nhe dhu ŋanya ŋäŋ'thundja.”
MAT 6:9 “Ga bitjan yanbi nhuma dhu ga ŋunhi bukumirriyamany gam', ‘Bäpa ŋanapurruŋ, ŋunhi nhe ga nhina dhuwaliyi djiwarr'ŋur, Nheny yäku yindi warray, ga wokthunamirr.
MAT 6:10 Napurr nhuna ga dhuwal ŋäŋ'thundja nhe dhu dhanuŋdhunna nhuŋuwuy nhe God-Waŋarrwuny rom ŋayaŋulila ŋanapurruŋgal, märr ŋanapurr dhu ga djämany dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur nhokiyingalaŋuwurra yan djälkurrnydja, bitjan yan bili nhakun walal ŋuli ga djäma dhiyaliyi djiwarr'ŋur nhokiyingalaŋuwurr yan djälkurr.
MAT 6:11 Ŋatha ŋanapurruny maranhu-gurrupul dhiyak bala waluw.
MAT 6:12 Bäy-lakaraŋun ŋanapurruŋ yätjkurruwuynydja djämapuy, biyak yan bili nhakun napurr ŋuli ga bäy-lakaram ŋurikiwurruŋ ŋunhi wiripuwurruŋ yolŋu'-yulŋuw ŋunhi walal ŋuli ŋanapurruny ŋayaŋu-yätjam.
MAT 6:13 Yaka ŋanapurruny gäŋu gumurr-ḏälkurrnydja romgurr birrka'yunarawnydja. Gunguŋ ŋanapurruny, märr ŋanapurruny dhu bäyŋun yätjkurruynydja birrimbirryu djuḻkmaram, ŋunhi napurruny ŋayi ŋuli marrtji guwaḻ-ṉirr'maramany.’ Ga bitjanna nhuma dhu ga ŋunhi bukumirriyamany nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja.”
MAT 6:14 “Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi bäy-lakaramany wiripuwurruŋguny yolŋu'-yulŋuw, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal ŋuli nhumalany ŋoy-yätjam, ga nhumalaŋgalnydja dhu Bäpa'mirriŋuy djiwarr'puyyuny bitjandhi bili bäy-lakaramdhi nhumalaŋguny.
MAT 6:15 Ga ŋuli nhuma dhu yakany walalaŋ bäy-lakaram ŋurukuwurruŋdhi ŋunhi nhumalany walal ŋoy-yätjaŋal, ga bitjandhi bili yan nhumalaŋgalnydja dhu Bäpa'mirriŋuy djiwarr'puyyuny yakayi nhumalaŋguny bäy-lakaram, ŋunhiŋuwuyyiny dhuwurrpuy yätjkurruwuynydja mala.”
MAT 6:16 “Ga ŋunhi nhuma ŋuli ga ŋoy-ŋathamiriwnydja nhina, yaka gi dhakatjurrnydja nhini, biyak nhakun ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi rom gali'-märrmany' mala. Walalnydja ŋuli ga ŋunhi nhina nhakun ŋula nhän, yakan walal ŋuli gi djägany walalaŋguwuy walal marwatkuny, bukuwnydja, ga rumbalwuny, ŋunhiyiny nhakun walal ŋuli ga milkunhamirra wiripuwurruŋgala yolŋuwal walalaŋgal ŋunhiŋuwuynha ŋathapuynha gananawuy, märr ŋuli ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal nhämany walalany dharaŋana yan ŋunhiwiliyiny. Yurr ŋarrany nhumalaŋ ga dhuwal lakaram, ŋunhiyiny wokthunawuy yolŋuwuŋuny, ŋunhiyiny ŋunhin bili yan walalaŋ, bili bäyŋun walalany dhu ŋunhi ŋayiny God-Waŋarryuny yaŋara'-bakmaraŋ ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy.
MAT 6:17 Ga nhumany dhu walal yaka bitjandhi milkunhamirr, bitjan nhakun ŋunhiwurryi yolŋu walal, ŋuli nhumany dhu ga ŋunhi nhina ŋoy-ŋathamiriw. Biyak yan bukuny rurrwuyunmirra gi, ga marwattja gi dhunupayaŋun nhunapinya nhe,
MAT 6:18 märr nhuna dhu yolŋu'-yulŋuynydja yakan ga dharaŋan ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhe ŋuli ga nhina ŋoy-ŋathamiriw. Yurr ŋayipin dhu nhuŋu waŋganynha Bäpa'mirriŋun djiwarr'puynha marŋginy, ŋunhiyin ŋunhi nhe ŋuli gi bäyŋun ŋanya nhäŋu nhokiyingal nhe maŋutjiy. Yo! Bala ŋayi dhu nhokal Bäpa'mirriŋuynydja buku-roŋanmaraman nhuŋuny ŋunhiŋuwnydja ŋunhi gayulpuynydja djämapuy.”
MAT 6:19 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋgal bitjarr: “Yaka nhe dhu ga ḻukunydja'kunhamirr nhunapinya nhe ŋula nhaliy malaŋuy dhuwalaŋuwuyyu, bili ŋayi ŋuli wiripuny mala nhuŋu girri' bäynha gi ŋula gälkalyun ḻuki, ga wiripuny mala girri' ŋuli dhulwirmirriyin, ga wiripuny mala ŋuli bäynha gi ŋula manaŋa-ḏilkurruynha yolŋuy mala djaw'-djawyurr.
MAT 6:20 Ŋany ḻukunydja'kunhamirrnydja gi ŋuriŋiyin malaŋuy ŋunhi Djiwarr'puyyun ŋula nhaliynydja malaŋuy manymakthun. Bili ŋunhiyiny mala ŋamakurr God-Waŋarrwuŋuny dhu yakan dhawar'yurr ga dhulwirmirriyi, ga gälkalyu dhu gi bäyŋun ḻuki, ga bäyŋun dhu gi manaŋa-ḏilkurruy nhuŋu djaw'-djawyurr.”
MAT 6:21 “Bili ŋayaŋuny nhuŋu dhu ga ŋunhi bitjanna bili ŋunhilin ŋorra, ŋunhi nhe ŋuli ga mirithirr mulwaṯkum nhuŋuwuy nhe ŋula nhä malany mel-wiḏimirr dhuwalaŋuwuy munatha'wuy.”
MAT 6:22 “Melnydja maṉḏany dhuwali nhuŋu balanya nhakun baḏayala' rumbalwu nhokalaŋaw. Ga ŋunhi nhe ŋula mel-ḏarrtjalktja, ga ŋunhiyiny nhakun nhuŋu walŋany baḏayala'mirra.
MAT 6:23 Ga ŋunhi nhuŋu maŋutji yätjkurrnydja, ga ŋunhiyiny nhakun nhuŋu walŋany buku-munhan warrpam'nha. Ŋuli balaŋ nhe dhu ga guyaŋanhamirr nhunapinya nhe bitjanmirrnydja, yanbi nheny ŋayaŋu baḏayala'mirr, yurr yuwalktja nhuŋu ŋayaŋuny dhuwali buku-munhan', ŋunhiyiny nhakun nhuŋu bukmaknha yan ŋayaŋuny bilin buku-munha'yinan.”
MAT 6:24 “Yo. Bäyŋun nhe dhu ŋunhi djämamirr märrmawny'tja buŋgawaw, bili ŋunhi nhe dhu ga waŋganyguny märr-ŋamathirr, ga wiripuŋuwnydja nhe dhu buŋgawaw ŋuyulkthirra. Ga wiripuny nhe dhu ga ŋunhi dhäruk-märram ŋanyanhan yan ŋunhi waŋganynhan buŋgawany, ga wiripuŋunhany nhe dhu ga märr-yuḻkthunna. Ga bitjandhi bili nhumany dhu ga yakayi ŋunhi buku-ŋal'yun märrmawny'tja maṉḏaŋ, God-Waŋarrwuny ga rrupiyawnydja.”
MAT 6:25 “Ga balanyan dhuwal dhäwuny' gam' ŋarra dhu lakaraman nhumalaŋ. Yaka nhuma dhu ga warwuyun mirithirr ŋathawnydja ḻukanharaw ga gapuwnydja ŋunhi nhä nhumalaŋgal ŋayaŋuŋur manymak walŋaw nhinanharaw. Ga yaka warwuyurr girriwny'tja nhä malany nhe dhu ga gäma nhokiyingal nhe rumbalyu. Yaka dhuwal ŋayi nhuna God-Waŋarryu djäma ŋathawnydja yan ḻukanharaw ga girriwny'tja yan gänharaw.
MAT 6:26 Nhäŋu ŋunha warrakan'nha malaŋuny buṯthunawuy. Yaka walal ŋuli gi ŋunhi warrakan'thuny malaŋuy ŋula nhä djäma ŋatha malany lämu-nhirrpul, ga bäyŋuyi yan walal ŋuli gi ŋunhi ŋathany mala maŋutjiny gulkthurr ga rarr'yurr ŋuli marrtji buṉbulilnydja. Yurr nhumalaŋguny Bäpa'mirriŋu ŋunha djiwarr'puynydja ŋuli ga djäga yan walalaŋ ŋurikiyiny warrakan'kuny malaŋuw. Ga nhumany ga dhuwal yolŋuynydja walal djuḻkmaraman ŋunhiyi warrakan'nhany malaŋuny.”
MAT 6:27 “Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi mirithirrnydja nhakun warwuyun ŋula nhakuny malaŋuw, ga nhaltjanna ŋayi dhu ŋuriŋiyiny djambin God-Waŋarrwuny ŋayaŋu nhuŋuny, märr nheny dhu ga baḏaknha yan walŋan marrtji?
MAT 6:28 Ga nhaku nhuma ŋuli ga dhuwal warwuyun girriwny'tja malaŋuw gurrukanharaw? Nhäŋu ŋunha wurrkiny' malaŋuny, ya ŋunha, dhamany'tjunalil; yaka walal ŋuli gi girri' mala walalaŋguwuy djäma barrtjurr.
MAT 6:29 Ga be ŋäthil buŋgawa yäku Djalaman gan nhinan, ŋunhi ŋayi gan nhinan mirithirr ḻukunydja ga guŋgurrkuŋgurr girriy' mala ga ŋula nhaliy malaŋuy. Yurr ŋunha wurrkiny' mala bulun dhika latjun' mirithirra, djuḻkmaraman ga girriny' mala nhanŋuny Djalamanguny.
MAT 6:30 Yo. God-Waŋarryu ŋayipi ŋuli ga ŋunhi mulmunhany mala ŋuthanmaram manymakkumany, bäydhi ŋuli ga ŋunhi gurririny ŋayi walŋa dhärra. Nhakun dhiyaŋ bala ga dhuwal mala mulmu dhärra walŋa, ga bulu nhakun ŋayi ŋuli räwakthirryi, bala ŋuli yolŋu'-yulŋuynydja dhuŋgur'yunna ŋunhiyi mulmunhany. Yurr yolŋuny dhuwal mirithirr ŋurruŋu God-Waŋarrwalnydja ŋayaŋuŋur, djuḻkmaraman ga ŋunha mulmunhany; ga yuwalk ŋayi dhu ga djäga nhumalaŋ manymakkumany. Ga nhä nhumalaŋguny dhuwal yolŋuwnydja walalaŋ, märr-nhirrpanminyawuy nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja mirithirr nyumukuṉiny muka?”
MAT 6:31 “Ga yaka walal gi warwuyurrnydja nhumalaŋguwuy nhuma, ga yaka nhuma dhu ga ŋunhi waŋa bitjandja, ‘Way, wanhaŋur ŋarra dhu dhuwal ŋathany märram, ga gapuny, ga girriny' malany?’
MAT 6:32 Bitjandhiny ŋuli ga ŋunhi mirithirrnydja warwuyun ŋunhiwurrnha yolŋu walal ŋunhi Djan'tayilnha mala. Nhumany dhu ga yaka bitjandhi warwuyun, bili ŋunhan ŋayipin Bäpa'mirriŋun nhumalaŋ djiwarr'puynha mirithirrnydja marŋgi, nhaku nhuma ŋuli ga ŋunhi djälmirriyirr.
MAT 6:33 Yo. Yaka nhuma dhu ga warwuyun dhiyakiyiny malaŋuw. Ŋurrulilnydja nhirrpul God-Waŋarrwu yan rom, ga biyak bili gi djämany nhanŋuwuynha yan ŋamakurrnha romdja malany, bala ŋayiny dhu nhuŋu gurrupan bukmaknha yan nhä malany manymaknha.”
MAT 6:34 “Ga yaka warwuyurr ŋurikiny ŋunhi dhu nhä malany maḻŋ'thurr goḏarr' wiripuy waluy, bili ŋunhiyiny warwu malany yaka nhokal goŋŋur. Ga yaka marrtji mana'-manapulnydja bukulil ŋal'-ŋalmaraŋ warwuny mala nhuŋuwuy nhe, ŋunhi ga ŋuriŋiyi waluy gäma, balanya nhakun mari ga ŋula nhä malany. Yakan biyakiyiny guyaŋi.” Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
MAT 7:1 Ga balanya wiripuny Djesuw dhäruk, lakaraŋal ŋayi walalaŋgal bitjarr gam', “Yaka rom-nyamir'yurr wiripuŋuny yolŋuny, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny yakayi nhunanhany boŋguŋ rom-nyamir'yurr.
MAT 7:2 Bili ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny nhunanhany mala-djarr'yurr biyakiyi muka bili, nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi mala-djarr'yun ŋunha wiripuwurruny yolŋu'-yulŋuny. Ga ŋuli nhe dhu nhirrpan rom ḏäl mirithirr ŋunha wiripuwurruŋ yolŋu'-yulŋuw, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny ŋunhi nhuŋuny bitjandhi bili yan nhirrpandhi ḏäl mirithirr rom.”
MAT 7:3 “Nhaku nhe ŋuli ga ŋunhi nhäma ŋunha wiripuŋuwalnydja yolŋuwal nyumukuṉiny dhukun ŋunhi ŋuli ga gärri nhanukal maŋutjiŋur? Nhe ŋathil dhu nhänhamirr nhunapinya nhe maŋutji; dhuwali nhokalnydja ga gärri maŋutjiŋur yindi warray dharpa.
MAT 7:4 Yol nheny dhuwal, ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bitjandja waŋa ŋunha wiripuŋuwnydja yolŋuw gam', ‘Go! Marrtjin … ŋarra dhu wilaŋ'thunna dhuwali nyumukuṉiny'tja dharpa maŋutjiŋurnydja nhokal dhawaṯmaraman bitjanna,’ ŋunhi nhokiyingalnydja ga maŋutjiŋur gärri yindi warray dharpa.
MAT 7:5 Nhä nhe dhuwal yolŋuny, dhuwurr dharrwa? Ŋurruŋuny ŋathil ŋurrkuŋ dhuwali yindi dharpa dhipuŋuryi nhokiyingal nhe maŋutjiŋur, märr nhe ŋathil dhu nhäma ŋamathamany, ga yurrnha nhe dhu nhäma nhaltjan nhe dhu dhawaṯmaram ŋunha wiripuŋuwal yolŋuwal maŋutjiŋur nyumukuṉiny dhukun.”
MAT 7:6 Ga bitjarryi bili ŋayi wiripuny dhäwu Djesuy lakaraŋal, yurr mayali'kurra ŋayi ŋunhi dhawar'maraŋalnydja lakaraŋal bitjarrnha gam', “Nhä mala ŋunhi God-Waŋarrwu dharrpal rom mala, ŋunhiyiny nhe dhu bäyŋun yan gurrupan ŋurukuny ŋunhi wuŋganguny malaŋuw. Walal balaŋ bäynha bilyurr bala ḻäwuŋun nhuna. Ga yakayi ŋurrkuŋ ŋunhi mirithirrnydja mel-wiḏi'mirr ŋula nhä malany bikibikiwalnydja malaŋuwal gumurrlil, walal dhu ŋunhiyiny marrtji yanan bala wawun dhurrpa'-dhurrparaman.”
MAT 7:7 “Ŋäŋ'thurra God-Waŋarrnhany ŋula nhakuny malaŋuw, märr ŋayi dhu nhuna gurrupanna. Ga ḻarruŋun, märr nhe dhu maḻŋ'maraman. Ga dhurrwarany wutthu'-wutthurra, märr dhu God-Waŋarryuny nhuŋu dhurrwarany ḻapmaraman, gumurr-ŋamathirra manapan nhuŋu.
MAT 7:8 Bili ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu ŋanya ŋäŋ'thun God-Waŋarrnha, bala walal dhu yan nhanukuŋuny märraman, ga ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga yuwalkkum yan ḻarrum, ŋayiny dhu God-Waŋarrwuŋuny maḻŋ'maraman. Ga ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga bitjan bili dhurrwara wutthu'-wutthun bala ŋayiny dhu God-Wäŋarryuny nhanŋu ḻapmaraman, galkikuman manapan ŋanya nhanukiyingalnha ŋayi.
MAT 7:9 Nhuma ŋunhi bäpa'mirriŋu walal, ŋunhi nhumalany ŋuli gäthu'mirriŋuy walal nhumalaŋgal ŋäŋ'thun ŋathaw, ga nhä nhumany ŋuli gurrupan walalaŋguny … guṉḏa? Ŋany nhä?”
MAT 7:10 “Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna nhokal yothuy ŋäŋ'thun guyawnydja, ga nheny dhu nhän nhanŋuny gurrupan … bäpin?
MAT 7:11 Yurr bäydhi nhuma ŋunhi djäga-yätjkurrmirrnydja mala bäpa'mirriŋu walal, yurr nhuma ŋuli ga ŋunhi gurrupandja nhumalaŋgalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja walalaŋ manymak yan ŋula nhäny mala. Ga nhumalaŋguny ŋunhi Bäpa'mirriŋu djiwarr'puynydja bulu warray wetj-ḏumurr; djuḻkmaram warray ŋuli ga nhumalanhany, nhanukiyingalnydja ŋayi wetjthu, ŋunhi limurr ŋuli ŋäŋ'thundja ŋanya.”
MAT 7:12 “Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋula nhaku malaŋuw djälmirriyirr walal dhu ga ŋunha wiripuwurruy yolŋuy walal djäma nhuŋu, ga nheny dhu ga ŋunhi bitjandhi bili yan walalaŋguny djämayi ŋula nhä malany. Ga balanya ŋunhi mayaliny' Mawtjitjkuŋuny rom nhirrpanawuy ga Djawarrkmirriwuŋuny walalaŋguŋ marŋgi-wurrupanawuy.” Mathuyu 7.13-14 Ga dhuwandja ŋayi Djesuy lakaraŋal wiripun dhäwu mayali'kurr bitjarrnha gam',
MAT 7:13 “Märrma' yan ga dhuwal dhurrwarany dhärra gärrinyarawnydja nhumalaŋ. Yo waŋganydja ŋunhiyi dhurrwara yindi mirithirr, yurr ŋunhiyiny dhurrwara gumurr-yalŋgi gärrinyaraw, ga dhukarrnydja ŋunhiyi yindin marrtji ŋorra balan bitjanna wäŋalil dhä-gir'yunamirrilila. Ga dharrwan ŋuli ga ŋunhi yolŋuny walal wäŋgam ŋuliwitjandhiny dhukarrkurr.
MAT 7:14 Ga wiripuny dhurrwara nyumukuṉiny'nha mirithirra, yurr mirithirra ŋunhi gumurr-ḏälnha ŋunhiyi dhukarr ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga djälthirr marrtjinyaraw balayiny wäŋalil walŋamirrililnydja. Yurr ḻurrkun'thun yan yolŋuynydja walal ŋuli ŋunhi maḻŋ'maramany ŋunhiyiny dhukarr.” Mathuyu 7.15-20 Ga wiripuny ŋayi Djesu dhäruk waŋan bitjarr gam',
MAT 7:15 “Way walal, djäga walal gi nyäḻmirriwnydja djawarrkmirriw walalaŋ. Ŋayiny dhu ŋunhiyi yolŋu maŋutjiŋurnydja nhumalaŋgal yanbi ŋayi dhuwurr-dhunupan, yanbi ŋayi manymaknha yolŋu, yal'yunan, balanya nhakun bimbin. Yurr yuwalktja nhanŋu ŋunhi ŋayaŋuny balanya nhakun wärraŋnha.”
MAT 7:16 “Nhuma dhu nhämany dharaŋana ŋanya nhäthinya nhanukuŋ djämapuy gakal'. Bili djämapuynydja walalaŋguŋ ŋunhi mirithirra yätjkurra. Balanya nhakun borum yalman ŋuli dhakal ŋuthan yalmanŋur yan dharpaŋur; bäyŋun nhuma dhu maḻŋ'maram yalmannha dhakal ŋula wiripuŋuwalnydja dharpawal ḏirriṯirriwalnydja. Ga muthirny'tja borum ŋuli yaka ŋuthul guḻumunyu'ŋurnydja dharpaŋur; ŋany muthirny'tja ŋuli ŋuthan nhanukiyingal muthir'ŋur yan yaŋara'ŋur.
MAT 7:17 Ŋuli ŋayi dharpa manymaktja, ga dhakalnydja nhanŋu borumdja dhu ŋunhiŋuwuyyi ga manymakthi yan. Ga ŋuli ŋayi dharpa yätjkurrnydja, ga dhakalnydja dhu borumdja balanyayi bili yätjkurryi yan.
MAT 7:18 Bili manymakŋurnydja dharpaŋur nhe dhu bäyŋun ŋula yätjkurrnydja borum maḻŋ'maram, ga yätjkurrŋurnydja dharpaŋur nhe dhu bäyŋun ŋula maḻŋ'maram manymaktja borum.
MAT 7:19 Ga ŋuli ŋayi borumdja ŋunhiŋuwuy dharpapuy yakany manymak, bala ŋayi dhu djämamirrnydja marrtjin, bala walal dhu djatthunna ŋunhiyi dharpany, bala yan ŋurrkaman gurthalila.
MAT 7:20 Yo. Ga ŋunhiwurrunhany ŋunhi nyäḻ'mirrinhany djawarrkmirriny mala, nhumany dhu ŋunhi dharaŋana walalany, ŋuruŋun ŋunhi nhäthinya walalaŋguŋ djämapuy mala.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy marŋgikuŋalnydja walalany. Mathuyu 7.21-23 Wiripuny ŋayi Djesu dhäruk nhirrpanmin bitjarrnha gam',
MAT 7:21 “Dharrwaynha ŋuli ga dhuwal yolŋu'-yulŋuynydja ŋarranhany yäku-lakaram bitjandja gam', ‘Garray! Garray!’ bitjandja. Yurr bäyŋun walal dhu ŋunhi gärriny boŋguŋ ŋunhawalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja yirralkalil. Ŋunhiwurrnha bili dhu ŋunhi yolŋuny walal gärri ŋunhi walal dhäruk-märranhamirra mala ŋarrakalaŋawnha Bäpa'mirriŋuw djiwarr'puywun.
MAT 7:22 Yo. Ŋuriŋiyiny waluy dhä-dhawar'yunamirriynydja, dharrwaynha dhu ŋunhi yolŋuynydja walal waŋiny ŋarranhany biyakun, ‘Garray, ḻapmaraŋ ŋarraku dhurrwara. Ŋarrany ŋuli ganha ŋunhi dhäwu lakaranha nhokiyingalaŋuwurr yan yäkukurr, ga bulu nhokal yäkuynydja ŋarra ŋuli ganha wakinŋunhany mala birrimbirr dhawaṯmaranha yolŋuwalaŋaŋurnydja. Ga nhokiyingalaŋuwurryi yan yäkukurr ŋarra ŋuli ganha djäma yindiny rom ŋunhi ŋoy-ganyim'thunamirrnydja mala.’ Ga biyakiyin dhu boŋguŋ ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal lakaranhamirr.”
MAT 7:23 “Bala ŋarrany dhu waŋin walalaŋ biyakun gam', ‘Gatjuy gundupuŋun walal, nhuma rom-djarrpi'mirrnydja yolŋu mala. Yaka ŋarra dhuwal nhumalaŋ marŋgi.’” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja. Mathuyu 7.24-29 Ga bulu ŋayi Djesuy dhawurrpunuŋalnydja dhäwu lakaraŋal walalaŋ bitjarra gam',
MAT 7:24 “Yo. Bilin dhuwal. Bili muka nhuma ŋarrany gan ŋula ŋäkulnydja dhäruktja malany, nhaltjarr ŋarra gan lakaraŋal nhumalaŋgal. Ŋuli nhe dhu ga dhärukku malthun ŋarrakuny, ga nheny dhu ŋunhiyiny balanyan nhakun gaḏamannha yolŋu, ŋunhi ŋayi dhuḻ'yurr balany' nhanŋuwuy ŋayi wäŋalil guṉḏamirrilil.
MAT 7:25 Bala waltjaṉdja yindin marrtjin dharyurr, ga gapuny mayaŋdja marrtjin yindithinan, ga yan warray bili-i-i ga wäŋa ŋunhi warrpam' buku-ḻupmaraŋal, ga watany yindin gan biw'yurr mirithinan dhika, yurr bäyŋun ŋunhiyi balany' ŋula galkirrinya; ḏälnha gan yan dhärran, bili ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuy dhuḻ'yurrnydja nhanŋuwuy balany' guṉḏamirrilila wäŋalil.”
MAT 7:26 “Ga ŋuli nhe dhu ŋula yolthu yolŋuy ŋämany ŋarrany dhäruk bäykarraramany, märr-yuḻkthundja manapan, ga nheny dhu ŋunhiyiny balanyan nhakun ŋunhi ḻiya-dhumuknha yolŋu, ŋunhi ŋayi dhuḻ'yurr nhanŋuwuy ŋayi bala' munatha'lil wäŋalil,
MAT 7:27 bala waltjaṉdja marrtjin yindin dharyurr, ga gapu mayaŋ marrtjin yindithinan, ga yan warray bili ga wäŋa ŋunhi warrpam' ŋurruthin, bala wäŋiny yindin biw'yurra mirithinan dhika, bala ŋunhiyi bala'nhany ḏaw'maraŋala, bala ŋayi galkirrinan, buḻ'waŋdhurra warrpam'nha.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja yolŋu'-yulŋuwalnydja.
MAT 7:28 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrnydja lakaranhaŋurnydja, bala dharrwaynha yolŋuynydja walal ŋäkula ŋanya, nhakun walal ganyim'thurra manapar nhanŋu, ŋurikiyin ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan marŋgi-wurrupar walalany.
MAT 7:29 Bili dhuwandja yolŋu yaka warray balanya nhakun wiripuwurr rom-marŋgikunhamirr walal. Ŋayiny dhuwal Djesuny gäna warray, ga dhäruktja nhanŋu bulu dhika ganydjarrmirr.
MAT 8:1 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin Djesu yarrupthurrnydja beŋurnydja ŋunhi bukuŋurnydja, ga yolŋuny walal nhanŋu marrtjin malthurrnydja dharrwan dhika mirithirra.
MAT 8:2 Ga bondi yan muka waŋganydja yolŋu ŋunhi ŋayi gan burrunhdhiya' rerri ŋayathaŋal bunanan nhanŋu Djesuwnydja, marrtjinany ŋayi ŋunhi yolŋuny, bala yan bun'kumu-djipthurra gumurrŋura nhanukal Djesuwalnydja, bala yan waŋanany bitjarra, “Yolŋu marrkapmirr, dhuwal nhe ga ŋayatham ganydjarr nhe dhu ḏukmaram ŋarrany, yurr nhokiyingal yan djällilnydja ŋarra dhu ganarrtham,” bitjarr.
MAT 8:3 Bala ŋayi yan Djesuny goŋ-djarryurra bala ŋayathaŋala ŋanya ŋunhiyi yolŋunhany, bala yan bitjarra waŋan nhanukal gam', “Yo! Djäl ŋarra, dhiyaŋuny bala nhe dhu ḏukthunna dhipuŋuryiny rerriŋur.” Ga dhunupan bala yan nhanŋu ŋunhi ḏirramuwnydja burrunhdhiyany rerri winya'yurra dhika!
MAT 8:4 Bala ŋayi Djesuny waŋan nhanŋu bitjarra gam', “Yaka nhe dhu dhuwalaŋuwuynydja ŋula yolkal lakaram ŋini, balan yan nhe dhu dhunupan marrtjiny djirrikaymirriwalnha yolŋuwalnydja, ga ŋayin nhuna dhu nhämany rumbalnydja ŋunhi nheny dhuwal ḏäwalan. Bala beŋuryiny nhe dhu mundhurrnha gäma balan buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulil, bitjan yan bili nhakun ga ŋunha Mawtjitjku rom barraŋga'yun, ŋurikiyin bili yan nhe dhu malthundja. Ga ŋunhi nhe dhu mundhurr-gurrupandja, bala walalnydja dhu ŋunhi yolŋuny walal marŋgithirra ŋunhi nheny dhuwal bilin ḏukthurra burrunhdhiyaŋurnydja rerriŋur.”
MAT 8:5 Ga beŋuryiny ŋayi ŋunhi Djesuny marrtjin balan bitjarra wäŋalil yäkulil Gapuniyamlila, ga ŋunhi ŋayi bunanany ŋunhiliyiny wäŋaŋur, bala ŋayiny ŋunhi waŋganydja ḏirramu dhunupan bunanan nhanŋu, yurr ŋayi ŋunhi ŋurru-warryunayŋu miriŋuw balanya. Bala yan ŋayi ŋunhi bitjarra nhanŋu Djesuwnydja waŋan gam',
MAT 8:6 “Garray! Ŋunha ŋarraku djämamirr ga rerrikthun mirithirr, yurr ŋunha banydji ŋayi wäŋaŋur yulŋuny, balayi ŋarra ŋanya ganarrthaŋalnydja, ga dhaŋga-ḏirryundja ŋayi ga ŋunha mirithirra ŋuriŋiyi rerriynydja, yakan ŋayi ga ŋunha bilyu'-bilyundja, yan ŋayi ga ŋunha dharraḏan ŋorrany.”
MAT 8:7 “Yo! Ŋarra dhu marrtji ga ḏukmaram ŋanya,” bitjarr ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋu.
MAT 8:8 Yurr ŋayiny ŋunhi ḏirramuny nhanŋu bitjarr warray waŋan gam', “Garray, nhämirr balaŋ nhe dhu dhäruknha yan gurrupanmirr, bala ŋayiny dhu ŋunha djämamirrnydja ŋarraku ḏukthuna, ŋuriŋin bili yan dhärukthun nhokal. Bili yaka ŋarra dhuwal gana' nhuŋu, ŋuli balaŋ nhe dhu ŋarrakalnydja wäŋalil marrtji.
MAT 8:9 Ŋunha ŋarraku buŋgawa mala ga nhina'-nhina, ŋunhi walal ŋuli djäma gurrupandja ŋarrany, ŋarrany ŋuli yan dhunupan djäman, ŋunhi nhaku walal ŋuli dhäruk-gurrupanmirr. Ga wiripuny ŋunhayi miriŋu mala, ŋunhi walalnydja ŋarrakalnha goŋŋur, ŋarran walalaŋ buŋgawany, ŋunhi ŋarra ŋuli gorrwumany walalany ŋula nhakuny djämaw, walalnydja ŋuli dhunupan djäman yan. Ga ŋunhi ŋarra dhu waŋa bitjan gam', ‘Go, räli marrtji,’ ŋayiny dhu dhunupan marrtjin yan. Ga wiripuŋuwnydja ŋarra ŋuli waŋa bitjan, ‘Gatjuy marrtjin,’ ŋayiny dhu ŋunhi marrtjin yan. Ga djämamirriwnydja ŋarra ŋuli waŋa bitjan, ‘Ŋay' dhuwal djäma,’ ŋayiny dhu ŋunhi djäman yan, yakan ŋayi ŋarrany dhu märr-yuḻkthundja.”
MAT 8:10 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy ŋäkulnydja ŋanya ŋunhiyi ḏirramunhany, balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala yan ŋayi mirithinan ṉirr'yurrnydja, nhanŋu ŋurikiyi ŋurruḏawalaŋuwnydja miriŋuw ḏirramuw. Bala ŋayi dhunupan bala yan Djesuny bilyurrnydja, bala yan waŋanan ŋurikiwurruŋguny yolŋuwnydja walalaŋ, ŋunhi walal gan malthurr nhanŋu, bitjarra gam', “Bäyŋu ŋarra dhuwal maḻŋ'maranha märr-yuwalkthinyawuy ŋunhi yindi mirithirr, ŋula waŋganygu yolŋuw dhiyalnydja wäŋaŋur ŋarakaŋur Yitjuralnydja, balanyany nhakun dhiyakuny gay'yi yolŋuw ḏirramuw miriŋuw!
MAT 8:11 Dhuwandja yuwalk nhumalaŋ dhäwu ŋarra ga lakaram. Yo, ŋunhawalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja yirralkalil yalalaŋumirriynydja dhu dharrwan mirithirra yolŋuny walal marrtji buku-ḻuŋ'thurrnydja beŋur dhimurruŋur gali'ŋur ga bärra'ŋur ga ḻuŋgurrmaŋur ga djalathaŋŋur. Bala walal dhu gi ŋunhi ŋathan ḻukiny yindin mirithirra, rrambaŋin walal Yipurayimdhu, Yitjakthu ga Djaykupthun.
MAT 8:12 Yurr ŋarrakuwuynydja mala ŋunhi Djuw malany, ŋunhi walal balaŋ muka ŋunhi yuwalktja gulŋiyi balayiny God-Waŋarrwalnydja romlil. Walalnydja dhu gi ŋunhi warraŋulnha nhini, ŋunhala buku-munha'ŋura, dhawa-dhawaṯmaraŋun walalany dhu, beŋuryiny ŋunhi ŋathamirriŋurnydja wäŋaŋur. Bala walal dhu gi ŋunhi ḻirra-ḻäwunhamirra ŋunhiliny wäŋaŋur, dhäkay-ŋäkuny walal dhu gi ŋunhi dhaŋga-ḏirrnha ga mur'murnha rumbalyuny walalaŋgiyingal walal.”
MAT 8:13 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur, bala yan ŋayi Djesuny bitjanna nhanŋu waŋa gam' ŋurikiyi ŋurru-warryunayŋuwnydja miriŋuw, “Gatjuy marrtjin roŋiyin wäŋalila nhokiyingal nhe, bili nhokal märr-nhirrpanminyaray ŋarrakal, ŋarrany dhu djäman bala yan nhuŋuny ŋayaŋuw, nhaku nhe ga dhuwali djälthirr.” Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhäruk-gurrupanmirrnydja bitjandhiny, bala dhunupan bala yan ŋayiny ŋunhi djämamirrnydja nhanŋu yolŋu, ḏukthurra ŋuriŋi bili yan waluynydja.
MAT 8:14 Ga dhäŋur beŋuryiny, bala ŋayi Djesuny balan marrtjin Betawala wäŋalil. Ga ŋunhilin wäŋaŋur ŋayi Djesuy nhäŋal waŋganynha rerrimirriny miyalknha, yurr ŋayi ŋunhi miyalktja mukul'mirriŋu nhanŋuny Betawnydja yurr rumaru'. Rirrikthurrnydja ŋayi gan ŋunhi miyalktja, mirithin dhika ḏälyu yan gorrmur'yu, yurr ŋayi gan ŋunhi ḻäy-ŋorranan yan ŋunhili miṉdhalaŋurnydja.
MAT 8:15 Bala ŋayiny ŋunhi Djesuny marrtjinan bala yan goŋnha ŋanya ŋayathaŋal ŋunhiyi miyalknhany, ga dhunupan bala yan ŋayiny ŋunhi rerriynydja gorrmur'yuny ŋanya ganarrthaŋala yan, bala yan ŋayi dhunupan rur'yurra bala dhärranan, bala ŋathan marrtjin djäma nhanŋun Djesuwnha.
MAT 8:16 Ga ŋunhi ŋayi marrtji waluny gärrin, walalnydja marrtjin ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja gäŋa'-gäŋala yolŋunhan mala ŋunhi walalaŋgal gan wakinŋu birrimbirr mala gärrin, dharrwan dhika mirithirra yolŋu'-yulŋu. Yurr ŋayiny walalany gan ŋunhi Djesuynydja dhärukthun yan waŋganydhun ŋaŋ'ŋaŋ'thurr, ŋunhiwurrunhany ŋunhi yätjkurrunhany birrimbirrnha malaŋuny, ŋunhi walal gan gärrin ŋurikiwurruŋgal yolŋuwal walalaŋgal. Ga yol mala gan ŋunhi rerrikthurr, ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja walalany ḏukmaraŋala bitjarryi bili bukmaknha yan.
MAT 8:17 Yo. Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Djesuy djämany, märr ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋäthil dhawu'-nhirrpar ŋunhal ŋäthiliŋuŋur djorra'ŋur yuwalknha yan maḻŋ'thurrnydja, ŋunhi ŋayi gan djawarrkmirriy yäkuy Yitjayay ŋäthil lakaraŋal bitjarr gam', “Ga rerriny mala ŋanapurruŋ ŋayi ḏukmaraŋal yan, ga nhinanany ŋanapurr gan ŋunhi ḻayurra nhanukuŋ,” bitjarr.
MAT 8:18 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋal dharrwanhany mirithirrnydja yolŋuny walalany, ŋunhi walal marrtjin ḻuŋ'thurrnydja nhanukal, bala yan ŋayi dhäruk-gurrupanminan nhanukiyingalaŋuwalnydja ḻundu'mirriŋuwal walalaŋgal bitjarra, “Limurr marrtjin, buḏapthunna dhiyakuny guḻunguny ŋunha gali'lila.” Bala yan walal ŋunhi buḏapthurra marthaŋayyun ŋurikiyi guḻun'kuny yäkuw Galaliwnydja.
MAT 8:19 Ga ŋunhi walal buḏapthurrnydja ŋurikiyi yindiwnydja guḻun'ku, bala ŋayiny waŋganydja ḏirramu marŋgikunhamirr dhunupan marrtjinan guwatjmara ŋanya Djesunhan. Yurr ŋayi ŋunhi marŋgi mirithirr Mawtjitjkalaŋawnydja romgu. Ga bitjarra ŋayi ŋunhi waŋanany ŋanya Djesunhany gam', “Way! Marŋgikunhamirr, ŋarrany nhuŋu dhu dhuwal malthunna bay! Ŋuli nhe dhu ŋula nhälil djälthirr marrtjinyaraw, ŋarrany dhu malthunna yan nhuŋu.”
MAT 8:20 Yurr ŋayiny Djesuny bitjarr warray nhanŋu waŋan gam', “Ŋunha wärraŋguny malaŋuw ga dhärra ŋarŋga', ga wiripuny warrakan'ku malaŋuw ŋunhi buṯthunamirriw, walalaŋguny ga dhärra yalu'. Yurr nhanŋuny ŋunhi Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw bäyŋu warray gi dhärri ŋula wäŋa, ŋunhi ŋayi dhu ŋir'yunmirr ga ŋorra ŋunhili wäŋaŋur nhanukiyingal ŋayi.”
MAT 8:21 Ga waŋgany yolŋu nhanŋu malthunamirr waŋan nhanŋu Djesuw bitjarr, “Garray baḏak ŋathil, ga bäy ŋarra dhu bäpa'mirriŋuny ŋarrakuwuy dholkum.”
MAT 8:22 Yurr ŋayiny Djesuny bitjarr warray nhanŋu buku-bakmaraŋal gam', “Nheny dhu ŋarrakun malthun, ga ŋunhi dhiŋganhawuynhany yolŋuny walalany dhu dholkum ŋuriŋiwurruynha bili yan ŋunhi birrimbirr-rakunymirriynha yolŋu'-yulŋuy.”
MAT 8:23 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur bala ŋayi Djesuny ga ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjinan marthaŋayyun.
MAT 8:24 Ga dhunupan bala yan, yindin mirithirra watany walalaŋ bunan, bala gan ḏowuny ŋal'yurra, galki balaŋ ŋunhi marthaŋaynydja ḻupthunan. Yurr ŋayiny Djesuny marrtjin yakurrnha ŋorran ŋunhilin marthaŋayŋura djinawan'.
MAT 8:25 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala, dhunupan yan marrtjinan nhanukala Djesuwala bala gan dhirr'yurra ŋanya, ga waŋan walal nhanukal bitjarra, “Way! Garray, dhuwal limurr dhu ḻupthunna, go walŋakuŋ limurruny.”
MAT 8:26 Yurr ŋayiny Djesuny bitjarr warray walalaŋ buku-bakmaraŋal gam', “Nhaku nhuma ga dhuwal barrarirrnydja, … nhä nhumalaŋ dhuwal märr-yuwalkthinyawuynydja nyumukuṉiny' yan muka?” Bala yan ŋayi Djesuny rur'yurrnydja bala waŋanan gulmaraŋala ḏälyun dhärukthuny ŋunhiyi watanhany ga ḏowunhany, ga dhunupan bala yan ŋunhi warrpam'nha wapurarryinan.
MAT 8:27 Bala walalnydja ŋunhi ḏirramuwurrnydja ŋunhili marthaŋayŋurnydja mirithinan dhika ŋoy-ganyim'thurrnydja makmakthurra manapar nhanŋu Djesuwnydja bala walal waŋanhaminany bitjanminan gam', “Yol dhuwal ŋayi yulŋuny? Ŋunhi ga dhuwal wataynydja ga ḏowuynydja dhäruk-märram warray ŋanya.”
MAT 8:28 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur bala walal ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu buḏapthurra yan manymakkuŋala marthaŋayyuny ŋunha gali'lilnydja, ga dhawaṯthurrnydja walal ŋunhi galkin yanan ŋunhiliyin wäŋaŋurnydja yäkuŋur Gadaran, bala yan walal marrtjin wäŋgala dhukarr-ŋupara bala. Ga dhunupan bala yan märrmany' ḏirramu maṉḏa wakinŋumirr birrimbirrmirr maṉḏa guwatjmara ŋanya räli Djesunhany, yurr beŋur maṉḏa gan ŋunhi marrtjinany molumirriŋur. Ga rumbalnydja maṉḏa ŋunhi dhakaṉnha dhika mirithirra ga maḏakarritjnha, ŋunhi bäyŋun ganha yolŋu walal marrtjinya ŋuliwitjanayi ŋäthilnydja bili maṉḏaŋgun walal ŋuli ganha barrarinya.
MAT 8:29 Ga dhunupan maṉḏa marrtjin ŋunhi ḏirramuny waŋanany yatjurra dhika bitjarra gam', “Djesu, Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu, nhaku nhe djälnydja? Dhuwal nhe räliny marrtjin nhe dhu dhä-gir'yunna napurruny muka?”
MAT 8:30 Ga ŋunhili galki yan yaka barrkuny, dharrwa gan bikibiki mala dhärra'-dharran, mulmu walal marrtjin ḻukan.
MAT 8:31 Bala yan ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi wakinŋumirriynydja birrimbirryu mala, waŋanan ŋanya Djesunhany bitjarra gam', “Buku-djulŋi ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋaŋ'ŋaŋ'thundja dhawaṯmaramany napurruny, balan ŋanapurruny nhe dhu djuy'yundja bikipikiwala malaŋuwal!”
MAT 8:32 Bala ŋayiny yan Djesuynydja waŋanan ŋunhiwurrnhany ŋunhi wakinŋunhany birrimbirrnhany malaŋuny, bala yan bikipikiwalnha malaŋuwal walalany djuy'yurr. Ga dhunupan bala yan walalnydja ŋunhi bikipikiny mala bukmaknha gan gudupuŋalnydja balan bitjarra gapulila guḻunlila gan dhaḻwirrirriyurr, ga warrpam'nha walal ŋunhi dhiŋgaŋalnydja ŋunhilin gapuŋura.
MAT 8:33 Bala walalnydja ŋunhi bikipiki djägamirrnydja mala waṉḏi'-waṉḏinan balan wäŋalila, bala marrtjin lakaraŋala yolŋu'-yulŋuwala dhäwun, ŋunhi nhaltjarr walalaŋ maḻŋ'thurr. Ga mirithinany walal marrtjin lakaraŋal ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djesuy dhawaṯmaraŋal ŋunhiyi wakinŋuny birrimbirrnha mala ŋurikalyi ḏirramuwal maṉḏaŋgal.
MAT 8:34 Ga bukmaknha gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuny marrtjin balayin nhanukala Djesuwala. Ga ŋunhi walal nhäŋalnydja ŋanya bala yan walal ŋanya waŋanan mirithinan, ŋayi dhu marrtjin ganarrthaman walalany, beŋuryiny ŋunhi walalaŋgalaŋaŋurnydja wäŋaŋur bala bitjanna wiripuŋulila wäŋalil.
MAT 9:1 Bala ŋayi Djesuny wapthurra marthaŋaylila bala yan buḏapthurra balayin wäŋalil ŋunhi ŋayi gan ŋäthil nhinan.
MAT 9:2 Ga ŋunhiliny walal yolŋu'-yulŋuynydja marrtjin gäŋalnha nhanukal Djesuwalnydja bundhurrnhan yolŋuny, yurr djaṉdjaṉdhurr walal marrtjin ŋanya ŋunhi yulŋuny wiṉiṉdhu, yurr mata'maranhawuy dharpalil märrma'lil. Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋalnydja walalany, bala yan ŋayi makmakthurra walalaŋ, ŋunhi walal gan märr-yuwalkthin nhanŋu. Bala yan ŋayi bitjarra ŋunhi waŋanany ŋurikiyiny gaṉuŋguny yolŋuw gam', “Way! Gäthu, yaka warwuyurr! Bilin nhuŋu dhuwurr-yätjtja rom malany bäy-lakaranhawuynha.”
MAT 9:3 Ga ŋunhili gan dhärra'-dharran rom-marŋgikunhamirr mala, ŋunhi walal ŋuli ga marŋgikum ŋäthiliŋu rom Mawtjitjkuŋ gurrupanawuy. Ga ŋunhi walal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany balanyawuynydja waŋanhawuy, bala walal bitjarra gan waŋanhaminany gam', “Nhä ŋayi ŋunha Djesuny God-Waŋarrnha muka!”
MAT 9:4 Yurr ŋayiny Djesuny marŋgithin walalaŋ ŋunhi nhaltjarr walal gan guyaŋan, bala yan ŋayi bitjarra walalaŋ waŋanany gam', “Nhaltjan nhuma ga dhuwal bitjandja djarrpi'kumany guyaŋa ŋarraku?
MAT 9:5 … nhä ŋunhi manymaktja, nhaltjanna balaŋ ŋarra ŋunhi yuwalktja waŋanha dhiyak ḏirramuwnydja? Ŋayi balaŋ yan rur'yunan bala yan marrtjinyan balan wäŋalila wo lakaram yan nhanŋu ŋunhi dhuwurr-yätjkurrnydja mala rom nhanŋu bilin bäy-lakaranhawuynha?
MAT 9:6 Yurr ŋarrany dhu milkuman nhumalaŋ, ŋunhi Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw dhuwal dhunupa yan ŋayi dhu bäy-lakaram yolŋuw walalaŋ dhuwurr-yätjkurr rom malany dhiyal munatha'ŋurnydja wäŋaŋur.” Bala yan ŋayi Djesuny waŋanan nhanukal ŋurikalyiny gaṉuŋgalnydja ḏirramuwal bitjarra gam', “Gatjuy rur'yurra, ga märraŋun nhuŋuwuy nhe miṉdhalany bala yan marrtjin wäŋalila.”
MAT 9:7 Bala yan ŋayiny ŋunhi ḏirramuny rur'yurrnydja bala yan marrtjinan wäŋalila.
MAT 9:8 Ga ŋunhi walal yolŋu'-yulŋuynydja nhäŋal, ŋunhi nhä ŋunhiliyi maḻŋ'thurr, bala yan walal mirithinan dhika barrarinany, bala yan walal gan wokthurra God-Waŋarrwuny ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan ganydjarr gurrupar walalany yolŋu'-yulŋuny mala.
MAT 9:9 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy ganarrthaŋalnydja ŋunhiyiny wäŋa, bala ŋayi yan nhäŋala ḏirramunhan yäkuny Mathuyunhan ŋayi gan nhinan, rrupiya marrtjin gombu'-gumbuŋal yolŋuny walalany, bili nhanŋu ŋunhiyi djäma buŋgaway mala djäma gurrupar ŋanya. Bala ŋayiny Djesuny nhanŋu bitjarra waŋan gam', “Nheny dhu ŋarrakun malthun!” bitjarr, bala ŋayiny ŋunhi Mathuyuny dhunupan rur'yurrnydja, bala yan malthurra nhanŋun Djesuwnha.
MAT 9:10 Ga beŋuryiny ŋayiny Djesuynydja ga malthunamirriynydja mala nhanukal gan ŋathan ḻukan ŋunhiliyin nhanukala Mathuyuwala wäŋaŋur. Ga ŋunhili wäŋaŋurnydja nhanukal dharrwan mirithirra rrupiya-märranhamirrnydja gapmangu yolŋu walal ḻuŋ'thurr, ga wiripuny dhuwurr-yätjmirra mala ḻuŋ'thurr balayi.
MAT 9:11 Bala walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja Baratjiynydja malay, dhä-birrka'yurra ŋunhiwurrunhan ŋunhi Djesuwnha malthunamirriny mala, bitjarra gam', “Way! Nhaku muka ŋayi ŋuli ga ŋunha nhumalaŋgal marŋgikunhamirriynydja ŋatha ḻuka mala-manapan ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi rrupiya-märranhamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal ga dhuwurr-yätjmirriwalnydja?”
MAT 9:12 Yurr ŋayiny ŋunhi Djesuynydja ŋäkul walalany bala yan ŋayi bitjarra waŋanany walalaŋ buku-bakmaraŋalnydja gam', “Wäy, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi ḏäwalamirrinhany rerrimiriwnhany mala ŋuli bäyŋu warray nhäma marrŋgitjthu. Ŋany nhämany ŋayi dhu ŋunhiwurruny bili yan rerrimirrinhan mala.
MAT 9:13 Gatjuy marrtjin walal ga bulu marŋgithi Dhuyuw Djorraw' ŋunha Ŋäthiliŋuŋur gali'ŋur, ga maḻŋ'maram yan nhuma dhu mayali' ŋunhi ga dhäruk ŋunhili waŋa bitjan gam', ‘Yaka yan gi mundhurr-gurrupulnydja ŋarraku, ŋarrany dhuwal djäl nhuma dhu ŋathil mel-wuyun ŋunha wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ.’” “Ŋarrany dhuwal yaka marrtjinya räli ŋarra dhu manymakmirrinhany yan märram malthunamirriny ŋarrakuwuy, ŋany ŋunhiwurruny yolŋuny walalany wiripuny ŋunhi walal dhuwurr-yätjmirr mala.”
MAT 9:14 Waŋganymirrnydja waluy malthunamirr mala Djongu ŋunhi ŋayi gan buku-ḻupmaraŋal yolŋuny walalany gapuy, marrtjin nhanukal Djesuwal, bala walal dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarra gam', “Dhuwal napurrnydja, ga ŋunhawurr ŋunhi Baratjiny mala, dharrwamirr ŋuli ga ŋoy-ŋathamiriw warray nhina ŋunhi ŋanapurr ŋuli buku-ŋal'yundja nhanŋu God-Waŋarrwuny. Yurr nhuŋuny ŋunhi malthunamirr mala yaka ŋuli gi biyakiyi ŋoy-ŋathamiriw nhini.”
MAT 9:15 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarra gam', “Ŋunhi ŋuli dhiyaŋ bili muka ḏirramuy märram nhanŋuwuy ŋayi miyalknha, ga walalnydja ŋuli ŋunhi ḻundu'mirriŋuynydja mala nhanukal ŋathany marrtji ḻukan dhika ŋoy-djulŋithirra manapan, balanyamirriynydja waluy ŋunhi maṉḏa ŋuli märranhamirrnydja. Ga bäy ŋayi dhu ŋunhi dhuway'mirriŋuny nhakun marrtjin, ganarrthaman walalany, bala yorrnha walalnydja dhu ŋunhi dhuḏitjnha ŋoy-ŋathamiriwnydja nhina ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu.”
MAT 9:16 “Yo, marŋgi muka nhuma ŋunhi girriwny'tja. Ŋuli dhu ŋula yolthu yolŋuy dharpum girri', bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi yuṯany girri' dharpum balany ŋunhi ŋäthiliŋulilnydja dhä-manapan, ŋayi balaŋ bäynha ŋunhiyi yuṯany girri' dhurŋ'thurra, bala yan yarrar'yurra, bala ŋuli ŋunhi ŋarŋgany yindithin mirithin.” “Ga wiripuny dhäwu, ŋunhi limurr marŋgi mirithirr.
MAT 9:17 Bäyŋun yanbi limurr dhu ga ŋunhi yuṯany borum wiyika' leŋumirr rarryun balany ŋunhi ŋäthiliŋulilnydja bathilil, ŋunhi walal ŋuli mindapum ŋunhiyi bathi beŋur warrakan'kal galŋaŋur. Bili ŋunhi balaŋ ŋayi mirithiny dhaŋaŋdhi ŋunhiyi yuṯany borum wiyika', bala ŋayi balaŋ yan yarrar'maraŋun ŋunhiyi ŋäthiliŋuny bathi gararrkararrnydja bala ŋuli yan yätjin buruŋgulkthin, bala wiyikany' balaŋ ŋunhi yan djalkthunmirra. Yurr ŋunhi limurr djäl ŋurikiyi bathiw ga borumgu wiyikaw', limurrnydja dhu ŋunhi yuṯany borum wiyika rarryun balan yan ŋunhi yuṯalila bathilil.”
MAT 9:18 Ga baḏak yan ŋayi gan ŋunhi Djesuny waŋan, dhäwuny lakaraŋal, bala yan ŋayiny ŋunhi waŋganydja ḏirramu, ŋunhi ŋayi ŋurruḏawalaŋu gapman Djuw-malaw marrtjin nhanukal Djesuwal bala yan bun'kumu-djipthurra gumurrŋura nhanukal. Bala ŋayi ŋunhi waŋanany bitjarra gam', “Ŋunha ŋarraku dhiyaŋ bili wirrkuḻ gäthu'mirriŋu dhiŋgaŋal! Buku-djulŋi marrtji ŋathil balayi ga goŋ-ŋal'yurr nhanukal, märr ŋayi dhu bulu walŋathirr.”
MAT 9:19 Bala yan ŋayiny Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu rur'yurrnydja, bala malthurra nhanŋu ŋurikiyiny ḏirramuwnydja.
MAT 9:20 Ga waŋgany miyalk gan rerrikthurr 12-nha dhuŋgarra, maŋgu' nhanŋu ŋuli ganha waṉḏinya bitjana bili. Yo! Marrtjinany ŋayi gan ŋunhi miyalktja ŋapa-munguyurra marrtjin bala ŋanyanhan Djesunhan, bala yan ŋayi baḏatjnha ŋayathaŋal nhanŋu girrin' Djesuwnha.
MAT 9:21 Bili bitjarra ŋayi marrtjin ŋunhi miyalktja waŋanhaminany gam', “Ŋuli balaŋ ŋarra dhu dhuwal yan ŋayatham nhanŋu girriny', ŋarrany dhu ŋunhi ḏukthunna yan.”
MAT 9:22 Bala yan ŋayiny Djesuny bilyurrnydja dharrnha nhäŋal ŋanyanhan ŋunhiyin miyalknhan. Bala yan ŋayi waŋanany nhanŋu bitjarra gam', “Yaka warwuyurr! Bilin nhe dhuwali ḏukthurra dhipuŋuryiny rerriŋurnydja, bili nhe märr-yuwalkmirriyin.” Ga dhunupan ŋayi ŋunhi miyalktja ḏukthurra ŋuriŋi bili yan waluynydja.
MAT 9:23 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu marrtjinany bala, ŋunhiwiliny wäŋalil ŋunhi wanhami gan ŋunhiyi ŋurruḏawalaŋu gapman Djuw-malaw nhinan. Bala yan ŋayi nhäŋala yolŋunhany walalany walal marrtjin nyä'yunminan ga buŋgulnha dhika djäma, manikaynha.
MAT 9:24 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋalnydja walalany, bala yan ŋayi bitjarra waŋanany walalaŋ gam', “Way walal, gatjuy gundupuŋun walal dhipuŋurnydja! Yaka ŋayi dhuwali dhiŋganha, yan ŋayi ga dhuwali ŋorra yakurr.” Yurr walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny gitkitthunmin warray nhanŋu Djesuwnydja.
MAT 9:25 Ga bäy walalany ŋayi bukmaknha yan yolŋu'-yulŋuny dhawaṯmaraŋal beŋuryi wäŋaŋur, bala ŋayi Djesuny gärrinan, bala marrtjinan balayin ŋunhi wanhal ŋayi gan ŋunhiyi wirrkuḻ miyalk ŋorran. Bala yan ŋayi ŋanya Djesuynydja dhunupan goŋnha ŋayathaŋal bala yan guŋga'yurra ŋanya rur'maraŋala.
MAT 9:26 Ga dhunupan gan ŋunhi dhäwuny ŋunhiŋuwuyyiny ḻatjuwarr'yurra warrpam'thurra dhika, ŋuliwitjarryiny wäŋakurr malaŋuwurr.
MAT 9:27 Ga ŋunhi ŋayi Djesu marrtjin waṉḏinany bala, bala yan maṉḏany märrmany' ḏirramu maṉḏa, yurr bambay maṉḏa malthurra yan nhanŋu, ga waŋanany maṉḏa marrtjin ŋunhi yatjurrnha bitjarra gam', “Daybitku Gäthu'mirriŋu, wuyurr linyalaŋ!”
MAT 9:28 Ga bäy ŋayi Djesu djuḏupthurr wäŋalil, bala yan maṉḏany ŋunhi bambaynydja ḏirramu maṉḏa bunanan nhanŋu. Bala ŋayiny Djesuny bitjarra maṉḏaŋ waŋan gam', “Märr-yuwalkmirriyirr muka nhuma ga dhuwal yulŋuny, ŋunhi ŋarra dhu ḏukmaramany nhumalany?” “Yo! Garray,” bitjarr maṉḏany waŋan nhanŋu buku-bakmaraŋal.
MAT 9:29 Bala yan ŋayiny Djesuynydja melnha maṉḏany ŋayathaŋal, ga bitjarra ŋayi waŋanany, “Dhiyaŋiyi nhumalaŋgal märr-yuwalkthinyaraynydja, nhumany dhu ḏukthunna yan.”
MAT 9:30 Bala maṉḏany ŋunhi dhunupan bala yan nhäŋala, maŋutjiny maṉḏaŋ ḻapthurra. Yurr ŋayiny Djesuny dhäruk-gurrupanminan maṉḏaŋgal, maṉḏa dhu yakan yan lakaram bawalamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhiŋuwuyyiny.
MAT 9:31 Yurr ŋunhi ŋayi Djesuy, maṉḏany ganarrthaŋalnydja bala yan maṉḏa marrtjin dhäwuny birrŋ'maraŋala bawalamirriwala yolŋuwalnydja walalaŋgal bukmakkurra yan wäŋakurrnydja malaŋuwurr.
MAT 9:32 Ga ŋunhi walal marrtjin Djesu ga malthunamirr mala nhanŋu wäŋgaŋalnydja bala, bala walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy gäŋal nhanukal Djesuwal ḏirramuny matha-dhumuknhan, bili nhanukal gan ŋunhi wakinŋu birrimbirr gärrin.
MAT 9:33 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesuy dhawaṯmaraŋalnydja ŋunhi wakinŋunhany birrimbirrnha nhanukal, bala yan ŋayiny ŋunhi ḏirramuny dhunupan waŋanan marrtjin dhika. Ga walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja mirithinan dhika ŋoy-ganyim'thurra ŋurikiny romgu, bala yan walal bitjanminan marrtjin lakaranhaminany gam', “Bäyŋu limurruŋgal gan dhuwal ŋäthilnydja balanya mala rom maḻŋ'thurr, dhiyalnydja wäŋaŋur Yitjuralnydja!”
MAT 9:34 Yurr walalnydja ŋunhi Baratjiny mala yolŋu'-yulŋu, bitjarr warray waŋan walalaŋ gam', “Ŋunha ga ŋanya buŋgaway wakinŋuy birrimbirryu ganydjarr-gurrupan, märr ŋayi dhu ga ŋaŋ'ŋaŋ'thun, ga dhar'-dhar-wurrupan ŋunha wiripuwurruny wakinŋumirriny birrimbirrnha mala.”
MAT 9:35 Yo, ŋayiny gan ŋunhi Djesuny marrtjin ḻiw'maraŋala wäŋakurra malaŋuwurr marŋgikuŋala marrtjin yolŋunhan walalany ŋunhiliyin ŋunhi Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur mala, dhäwun gan lakaraŋal manymaknha God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy. Ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhi ḏukmaraŋalnydja ga walŋakuŋalnydja yolŋunhany walalany ŋula nhäŋurnydja mala rerriŋur.
MAT 9:36 Ga dharrwan mirithirra yolŋuny walal marrtjin nhanukal ḻuŋ'thurr, bala ŋayi ŋunhi Djesuynydja nhäŋalnydja walalany, ga mirithinan yan ŋayi ŋunhi warwuyurrnydja walalaŋ, bili walalnydja ŋunhi warwumirra mala ga ganydjarrmiriwnha mala, balanyan nhakun ŋunhi warrakan'nha bimbin mala djägamiriwŋurnha ŋuli ga nhina.
MAT 9:37 Yo nhäŋalnydja ŋayi ŋunhi walalany Djesuynydja, bala ŋayi waŋanan nhanukalaŋuwal malthunamirriwalnydja mala bitjarra, “Dharrwan dhuwal mirithirra yolŋuny walal, ŋunhi walal ga djälthirr Godkalaŋawnydja yuwalkkuny romgu, galkunna walal ga God-Waŋarrwun, bitjanna nhakun borum ŋunhi ŋatha dhakal ŋuli ga galkun gulkthunarawnha yanan. Ga yolthun dhu ŋunhi gulkthundja, ḻuŋ'maramany Garraywalnydja? Bili djämamirrnydja mala dhuwal ḻurrkun' yan.
MAT 9:38 Gatjuy, waŋi ŋäŋ'thurr God-Waŋarrnha Bäpany, märr ŋayi dhu djuy'yundja dharrwanhan djämamirrinhany walalany ḻundukunharawnydja ŋurikiyiny borumguny malaŋuw.” Bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
MAT 10:1 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuynydja ḻuŋ'maraŋala nhanŋuwuy ŋayi ŋunhi 12-nhany malthunamirriny walalany. Bala yan ŋayi gan gurrupara walalaŋ ganydjarrnydja, märr walal dhu ga dhawaṯmaraman ŋunhi yätjkurrunhany birrimbirrnha mala ga ḏukmaraman walal dhu ga bukmak yan nhä malany rerri.
MAT 10:2 Ga ŋurruŋuny Djuy'yunawuy ŋunhi beŋuryi malaŋur 12-ŋur, yäku Djäyman ŋunhi wiripuny ŋayi yäku Beta. Ga wiripuny Djuy'yunawuy nhanŋu wäwa'mirriŋu Betaw yäku Wanduru, ga wiripuny mala dhuwalawurra gam', Djayim ga Djon ŋunhi maṉḏa gäthu'mirriŋu Djibidiw.
MAT 10:3 Ga Bilip, Bäthalamiyaw, Dumatj, Mathuyu ŋunhi ŋayi rrupiya-märranhamirr yolŋu gapmangu, Djayim Yalpayatjku gäthu'mirriŋu, ga Dhadayatj.
MAT 10:4 Ga wiripuny Djäyman ŋunhi ŋayi rom-ḏälmirr ḏirramu, ga Djudatj-Gariyatnha, ŋunhi yalalaŋumirriynydja ŋayi Djesuwnydja ḏiltji-bilyurra.
MAT 10:5 Bala ŋayi Djesuy ḻuŋ'maraŋala nhanŋuwuy ŋayi 12-nhany galkipuynhany malthunamirriny walalany, bala yan djuy'yurra walalany djämawnha, ga bitjarra ŋayi ŋunhi waŋanany walalaŋ gam', “Gatjuy marrtjin walal, yurr yaka walal balany marrtji ŋunhi Djan'tayilwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ga bäyŋu yan gärri ŋurikiwurruŋgalnydja wäŋalil Djamaritinbuywalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
MAT 10:6 Balan yan nhuma dhu marrtjiny wäŋa-Yitjuralpuywalnha yolŋu'-yulŋuwalnydja, bili walal ŋunhi balanya nhakun winya'yunawuynha bimbi mala.
MAT 10:7 Ŋunhi nhuma dhu marrtjiny ga bitjanna nhuma dhu marrtji ŋunhi dhäwuny walalaŋ lakaram gam', ‘God-Waŋarrwuny ŋunhi rom galki dhu bunan!’
MAT 10:8 Ga rerrimirrinhany yolŋuny nhuma dhu yan ḏukmaraman, ga dhiŋganhawuynhany yolŋuny nhuma dhu yan walŋakuman. Ga burrunhdhiya'mirrinhany mala nhuma dhu bitjandhi bili yan ḏukmaram, ga wakinŋunhany birrimbirrnha nhuma dhu ga ŋaŋ'ŋaŋ'thunna dhawaṯmaraman, märr walal dhu ganarrthaman ŋunhi yolŋunhany walalany. Yo, dhuwal nhuma märraŋal ŋarrakuŋ ganydjarr wuŋiḻi'yunamiriw, ga bitjandhi bili yan nhumany dhu gurrupan wiripuwurruŋguny, märr walalnydja muka dhu yakayi yan wuŋiḻi'yun nhumalaŋguŋuny gurrupanawuy.
MAT 10:9 Ga yaka gi gäŋu ŋula mel-wiḏi'mirr bulay ga djilbany mala gutjikaŋ'thuny nhokiyingal nhe.
MAT 10:10 Ga bathiny nhuŋuwuy nhe ganarrthul, yaka galki gäŋu, … märramany nhe dhu ŋunhiyi bili yan girriny' ga ḻukupuynydja ŋunhi nhe ga dhuwali gäma, ga marrtjinyapuynydja dharpa nhuŋuwuy nhe dhu bäyŋuyi yan gäma. Bili ŋayiny dhu ga ŋunhi djämamirriynydja yolŋuy märram yan ŋula nhä malany, yaka ŋayi dhu ga ŋunhi waŋarany yan djäma.”
MAT 10:11 “Ŋuli nhe dhu ŋunhi bunany ŋunhili wäŋaŋurnydja malaŋuŋur nyumukuṉiny'ŋur wo yindiŋur, dhunupan bala yan marrtjiny ga ḻarruŋuny ŋurikiyin yolŋuwnydja ŋunhi ŋayi ga gumurr-ŋamathirr, ga gana' ŋayi djägaw nhuŋu, nhini nhanukal gi wäŋaŋurnydja-a-a ga yan bili ga marrtji nhe dhu.
MAT 10:12 Ŋuli nhe dhu ŋunhi gärriny ŋunhiwili wäŋalilnydja ga bitjanna nhe dhu ŋunhi waŋany gam', ‘God-Waŋarrwu mägayany rom nhokalnha.’”
MAT 10:13 “Ga ŋuli walal dhu ŋunhi ŋunhili wäŋaŋur nhuŋu gumurr-ŋamathirrnydja nheny yanan gurrupula nhuŋuwuy nhe mägayamirrnydja rom walalaŋ. Yurr ŋunhi walal dhu yakany nhuŋu gumurr-ŋamathirr, nheny dhu yakan walalaŋ gurrupan ŋunhiyi mägayamirrnydja rom ŋayathula gi yan.
MAT 10:14 Ga ŋuli dhu ŋunhi bukmaktja yolŋu walal nhuŋu ŋuyulkthirr wäŋa manapandja, yaka nhakun dhu gumurr-ŋamathirr nhuŋu, ga buthuru-djaw'yunmirrnydja dhu nhokalaŋaw dhäwuwnydja, nheny yanan ganarrthula ŋunhiyiny wäŋa, bala yan ḻukupuynha nhuŋuwuy nhe dhapathuŋ'tja ḏawaṯawayurra ḏuŋgul djalkthurra bala yan marrtjin ganarrthula walalany.
MAT 10:15 Märr-yuwalk yan dhuwandja ŋarra ga lakaram nhumalaŋ balanyamirriynydja ŋunhi Dhä-dhawar'yunamirriynydja Waluy ŋurikiny dhu wäŋaw malaŋuw ga yolŋu'-yulŋuw ŋunhi walal gan ŋuyulkthin ga buthuru-djaw'yunmin nhumalaŋgalaŋaw dhäwuw, walalaŋguny dhu boŋguŋ ŋunhi mirithirra yätjkurra walu ŋoy-gärrinyamirra, bulun ga djuḻkmaram ŋunhi dhä-gir'yunamirr rom ŋunhi maṉḏa märraŋal ŋäthil ŋuriŋi maṉḏa wäŋay yäkuy Djudumdhu ga Gumuray!”
MAT 10:16 “Yo! Ŋäkuny walal ŋamathaŋ yan. Dhuwal ŋarra ga djuy'yunna nhumalany, ga bitjanna nhuma dhu ga ŋunhi nhinany nhakun bimbi mala malaŋurnydja wärraŋgala mala. Yurr nhumany dhu ga bitjan nhinany nhakun bäpi, ŋunhi ŋayi gaḏaman mirithirr, ga wiripuny nhuma dhu ga bitjan nhina nhakun murruyil ŋunhi ŋayi gurrum'.
MAT 10:17 Ga djäga nhuma dhu ga nhumalaŋguwuy nhuma wiripuwurruŋgalnydja yolŋu'-yulŋuwal, bili walalnydja dhu nhumalany ŋunhi ḏapḏapmaraŋun bala ŋärra'lila gäŋu rom-djägamirriwala malaŋuwal dhä-birrka'yunarawnha, bala walal dhu gi nhumalany bartjunmaraŋun burruṯiŋuynha ŋunhilin ŋunhi Djuw-malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirriŋura buṉbuŋur.
MAT 10:18 Bili nhumany dhuwal ŋarraku warray yolŋu walal, bala walalnydja dhu gi ŋunhi nhumalany yurrnha gäŋu balany ŋunhi nhuma dhu gi dhärrin gumurrŋura walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalyin mala ŋunhi walal buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw ga buŋgawan ŋurruḏawalaŋun mala. Bala nheny dhu gi ŋunhi dhäwun walalaŋ lakaraŋ ŋarrakalaŋawuynha, ga wiripuny nhe dhu gi ŋunhi ŋurikiwurruŋgun lakaraŋ ŋunhi Djan'tayilwun mala yolŋu'-yulŋuw.
MAT 10:19 Ŋunhi nhumalany walal dhu ḏapmaraŋuny, nhumany dhu yakan warwuyurr ŋunhi nhalayak nhuma dhu gi waŋi walalaŋ. Bili balanyamirriynydja waluy ŋayin dhu boŋguŋ ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryun gurrupulnydja nhumalaŋ dhäruktja waŋanharawnydja, yakan nhuma dhu gi ŋunhi gänany waŋi.
MAT 10:20 Yuwalktja yakan dhu gi ŋunhi nhumapiny waŋi, ŋany ŋayin dhu gi ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnha God-Waŋarrwuŋun djuy'yunawuy waŋiny lakaraŋuny nhumalaŋ nhalayak nhuma dhu gi ŋunhi waŋi.”
MAT 10:21 Ga balanyamirriyyiny waluy walalnydja dhu gi ŋunhi yapa'manydjiwurrnydja ga wäwa'manydjiwurrnydja mirithin ŋaramurrthinyamirr walalaŋguwuy walal bala walal dhu gi ŋunhi djarrman djäma bunharawnha walalaŋguwuy walal rakunythinyarawnha yan. Ga walalnydja muka dhu biyakiyi bili yan Bäpa'mirriŋuny ga Ŋäṉḏi'mirriŋuny mala ḏiltji-bilyurra walalaŋgalaŋaw djamarrkuḻiwny'tja, ga walal djamarrkuḻiny' dhu biyakiyi bili yan ŋapa-bilyurr Bäpa'mirriŋuwnydja ga Ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja mala walalaŋgalaŋaw, bala yan walalany dhu goŋ-gurrupula miriŋuwalnha walalaŋgal bunharawnha yan rakunykunharawnha.
MAT 10:22 Ga bukmaktja dhu gi ŋunhi yolŋu walal ŋaramurryin nhumalaŋguny, bili nhumany dhuwal ŋarrakalaŋumirra mala. Yurr ŋunhi balaŋ nhuma dhu ga dhärra ḏälnydja yan, yän bili ga dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy nhumany dhu ŋunhi walŋathin.
MAT 10:23 Ga ŋuli nhumalaŋ walal dhu ŋunhi mariny djäma waŋganyŋurnydja ŋula wäŋaŋur, nhumany dhu ŋunhi bondin yan marrtji wiripuŋulila wäŋalil. Yo! Dhuwandja yuwalk yan ŋarra ga lakaram nhumalaŋ, yurrnha nhuma dhu ŋunhi warrpam'tja wäŋa mala ŋayatham dhiyal wäŋaŋur ŋarakaŋur Yitjuralnydja, bala ŋayiny dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu bunan.”
MAT 10:24 “Yo! Ŋayiny ŋunhi malthunamirrnydja yolŋu yakan ŋayi garrwar nhanukalnydja ŋunhi marŋgikunhamirriwalnydja yolŋuwal, ga djämamirr dhuwal yolŋu yaka garrwar buŋgawa'mirriŋuwal nhanukalaŋuwal.
MAT 10:25 Yurr gana' warray nhanŋu ŋurikiyi malthunamirriwnydja yolŋuw ŋayi dhu bitjandja ganda' nhakun ŋunhi marŋgikunhamirrnydja nhanŋu, ga balanya bili nhanŋu djämamirriwnydja ŋayi dhu bitjandhi bili yan ganda' ŋupanayŋu yan nhakun ŋunhiyi buŋgawa'mirriŋu nhanŋu. Ga ŋuli dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal lakaram ŋunhi ŋurruḏawalaŋunhany ŋurikiyi gurruṯumirriw walalaŋ bitjandja gam', ‘Ŋayiny ŋunha Beltjibul,’ bitjandja. Ga nhaltjanna walal dhu ga ŋunhi wiripuwurruŋguny ŋuriki yolŋuw walalaŋ gurruṯumirriw waŋa nyamir'yundja manapan.”
MAT 10:26 “Ga Bäyŋu yan nhuma dhu ga ŋunhi ŋula wiripuwurruŋguny yolŋu'-yulŋuw bukmakkuny barrarirr! Bili nhä malany ŋunhi bukmak ga dhiyaŋ bala djuḻuḻ'yun ŋorra, ga nhä malany dharrpal, ŋunhiyiny dhu boŋguŋ maḻŋ'thurra warraŋulthin.
MAT 10:27 Ga ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan waŋan nhuŋu ŋunhal buku-munha'ŋur yurr nheny dhu ŋunhi bukmakkala yan yolŋuwalnydja walalaŋgal lakaram, yurr walupuynha ḻarr'yunaraynha. Ga ŋunhi ŋarra gan nhä ŋula gayul nhokal waŋan yawyawyurr, yurr nheny dhu ŋunhi mirithin yan yatjurrnha lakaraŋuny djawarrkthurra manapul, beŋurnha ŋunhi garrwarŋura ŋapaŋura buṉbuŋur.
MAT 10:28 Ga yaka walal gi barrariny ŋula yolkuny yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu nhunany bumany murrkay'kumany; ŋunhiyiny walal nhunany dhu rumbal yan buwayakkumany waŋgany, ga bilin. Yurr bäyŋun walal dhu ŋunhi mirritjalnydja nhuŋu ŋayatham. Yuwalktja nhuma dhu ga ŋunhi barrarirrnydja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, bili ŋayipin ga waŋganydhun ŋunhi ganydjarrnydja ŋayatham rakunygunharawnydja bala ŋurrkanharawnha balan ŋunhi dhä-gir'yunamirrilila wäŋalilnydja.
MAT 10:29 Nyumukuṉiny'tja ŋunhi warrakan' djikayny'tja yäku märr gaŋga, ga ŋunhi ŋuli yolŋuy bäyim märrma' djikay' nyumukuṉiny'thu rrupiyay, waŋganydhu yan ŋarakaynydja, yurr ŋayiny dhu God-Waŋarryuny yakan ŋula waŋganynhany djikay'nha moma, ŋunhi ŋayi dhu galkirriny bala munatha'lilnydja.
MAT 10:30 Ga balanyayi bili, nhuŋuwuynydja ŋayi ŋunha God-Waŋarr marŋgiyi yan bukmakku, balanya nhakun ŋayi marŋgi nhokalaŋaw marwatku, nhämunha' nhuŋu marwat ga gorrum ḻiyaŋur.
MAT 10:31 Yaka nheny barrari. Dhuwal nhumany yolŋuny walal goŋmirr warray God-Waŋarrwal yan goŋŋur, bulu warray ga djuḻkmaram ŋunha djikay'nhany mala.”
MAT 10:32 “Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋ lakaranhamirr ŋunhi nheny dhuwal ŋarraku warray yolŋu. Bala ŋarrany nhuna dhu ŋunhi bitjandhi bili yan lakaramdhi ŋarrakalaŋuwalnydja Bäpa'mirriŋuwal ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha Djiwarr'ŋur, ŋunhi nheny dhuwal ŋarraku warray malthunamirr.
MAT 10:33 Yurr ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋarrany bukuy-ŋurrkamany, ŋarrany dhu biyakiyi bili lakaraŋ yan nhuna ŋarrakalaŋuwalnydja Bäpa'mirriŋuwal ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha Djiwarr'ŋur, ŋunhi nheny dhuwal yaka warray ŋarrakalaŋumirr.”
MAT 10:34 “Yaka nhuma dhu bitjandja guyaŋa yanbi ŋarra dhuwal mägayany yan rom nhumalaŋ gäŋal dhipalnydja munatha'lilnydja! Marrtjinany ŋarra dhuwal gäŋalnydja nhumalaŋ mari yaka burrmiḏiny rom.
MAT 10:35 Ŋarrany dhuwal marrtjin märr dhu ŋayiny gäthu'mirriŋuny mala ŋapa-bilyuna bäpa'mirriŋuwnydja mala, ga walalnydja dhu waku'mirriŋuny mala bitjandhi bili ŋapa-bilyun ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja mala, ga ŋayiny dhu ga mukul'mirriŋuny morrumurrun nhanukalaŋaw miyalkkuny gäthu'mirriŋuw ga barrkuwatjnha maṉḏa dhu ga ŋunhi nhinany.
MAT 10:36 Mirithiny dhu gi ŋunhi nhuŋu miriŋuyi, ŋunhin bili yan ŋunhi galkipuynha nhuŋu gurruṯumirr mala.”
MAT 10:37 “Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi mirithirrnydja märr-ŋamathirr nhokalaŋaw bäpa'mirriŋuwnydja ga ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja ga ŋunha waku'mirriŋuwnydja ga gäthu'mirriŋuwnydja, ga ŋarrakuny nhe dhu ga gaŋgan märr-ŋamathirr, ŋunhiyiny nhe yakan gana' malthunaraw ŋarrakuny.
MAT 10:38 Ga ŋuli nhe dhu ḻaw'maram nhuŋuwuy nhe dharpa mälakmaranhawuy bala malthunna ŋarrakun, ŋunhiyin nhe yuwalktja ŋarrakuny malthunamirr.
MAT 10:39 Ga ŋuli nhe dhu ga gänany nhakun birrka'yun walŋaw nhuŋuwuy nhe nhinanharaw, nheny dhu ŋunhi moman yan nhuŋuwuy nhe walŋany gupaḏalnha yan. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi walŋa gurrupanmirr ŋarrakuny yäkuw, nheny dhu ŋunhi maḻŋ'maraman walŋathinyamirrnydja rom.”
MAT 10:40 Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu nhuŋu gumurr-ŋamathirr, ŋunhiny ŋayi dhu nhakun ŋarrakun gumurr-ŋamathirr. Ga balanyayi bili ŋuli dhu ŋunhi ŋula yol ŋarrakuny gumurr-ŋamathirr, ŋunhiyiny balanyan nhakun ŋayi dhu ŋunhi Djiwarr'puywun ŋarrakalaŋaw Bäpa'mirriŋuw gumurr-ŋamathirr.
MAT 10:41 Ga ŋuli dhu ŋula bawalamirr yolŋu gumurr-ŋamathirr ŋurikiny ŋunhi ŋayi djawarrkmirriwnydja yolŋuw, ŋayiny dhu ŋunhi gumurr-ŋamathinyamirriynydja yolŋuy balanya bili mundhurr märram nhakun ŋuriŋiyi djawarrkmirriy yolŋuy. Ga balanya bili ŋuli dhu ŋunhi ŋula yol manymakkuny yolŋuw gumurr-ŋamathirr, bili ŋayi ŋunhi manymak mirithirr yolŋu, ga ŋayiny dhu ŋunhi manymakthi bili yan mundhurr märram ŋuriŋiyiny ŋunhi gumurr-ŋamathinyamirriynydja yolŋuy.
MAT 10:42 Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ lakaramany, ŋuli dhu ŋayi ŋula yolthu yolŋuy ŋula yan ḻurrkun' gapu gurrupan nhuna ḻukanharaw, bili nheny ŋunhi ŋarraku warray malthunamirr, bäydhi ŋunhi nhe ŋarraku ŋurruwuyuktja balanya malthunamirr, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhanŋuny ŋurikiny yolŋuw buku-roŋanmaram bulun dhika.
MAT 11:1 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrnydja waŋanhaŋurnydja malthunamirriwalnydja mala nhanukalaŋuwal, bala ŋayi yan dhunupan marrtjinan, bala ŋurruyirr'yurra marrtjin dhäwun lakaraŋal marŋgikuŋala walalany wäŋakurra malaŋuwurr.
MAT 11:2 Ga ŋayiny Djondja balanyamirriyyiny ŋunhala gan dharruŋguŋura djinawan' nhinan, ga beŋuryin ŋayi gan ŋunhi dhäwuny ŋäkul nhanukalaŋuwuynydja Djesuwalaŋuwuynydja ŋunhi nhä ŋayi gan djäma. Bala ŋayi Djondhuny djuy'yurra nhanŋuwuynydja ŋayi malthunamirriny walalany,
MAT 11:3 märr walal dhu ŋanya ŋäŋ'thun Djesuny bitjan, “Muka nhe dhuwal ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋanapurr ŋuli ga dhukarr-nhämany, … nhuŋun? Wo baḏak yan ŋanapurr dhu ga galkun wiripuŋuw yolŋuw?”
MAT 11:4 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Gatjuy marrtjin ga lakaraŋun nhanukal Djongalnydja ŋunhi nhä nhuma ŋäkul ga nhäŋal.
MAT 11:5 Bilin ga dhuwal bambayyuny nhäman, ga gaṉuŋdja ga marrtjin. Burrunhdhiya'mirrnydja yolŋu walal dhuwal bilin ḏukthunawuynha, ga buthuru-dhumukthuny ga ŋäman. Dhiŋganhawuynydja ga yolŋu walŋathirra, ga ŋurruwuykthuny ga ŋäman dhäwu manymaktja.
MAT 11:6 God-Waŋarryuny dhu ŋunhi dhaŋaŋguman nhanukiyingala ŋayi manymakthuny ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli gi yaka ŋapiri-ŋurrkuŋ ŋarrany, dhuwalaŋuwuy ŋunhi nhä ŋarra ga djäma.”
MAT 11:7 Ga ŋunhi walal Djongu ḻundu'mirriŋuny mala marrtjinany, bala ŋayiny Djesuny waŋanan yolŋuwalnydja walalaŋ dhäwun lakaraŋal Djongalaŋuwuynha, “Nhäthinya ŋayi ŋunhiyiny yolŋu, ŋunhi nhuma nhäŋal ŋanya ŋunhalnydja gapu-ranhdhakŋurnydja wäŋaŋur? Nhäthinya ŋayi ŋunhi balanya nhakun djaka'-wiyin mulmu ŋunhi ŋanya gan watay boy'yurr bala-räli'?
MAT 11:8 Nhäthinya ŋayi ŋunhiyiny yolŋuny nhuma nhäma? Ŋula nhuma nhäŋalnydja ŋanya manymaklil girri'lilnydja? Bitjandhiyiny ŋuli ga ŋunhi yolŋu walal dhaṯthunmirr manymakthuny girriy' ŋunhaŋuwuynha manymakpuynha yan wäŋapuy.
MAT 11:9 Nhaku nhuma ŋunhi yuwalktja marrtjin balayiny nhänharaw? Nhä ŋayi ŋunhi yolŋuny djawarrkmirr muka? Yo, yuwalk muka. Ŋarra nhumalaŋ lakaraman. Ŋunhiyiny yolŋu bulun ŋayi ga djuḻlkmaram djawarrkmirrinhany yolŋuny.
MAT 11:10 Ŋunhany ŋunhi djorra'ŋurnydja God-Waŋarryuny ga lakaram ŋanya bitjanna, ‘Ŋarrany ga dhuwal ŋurruŋuny djuy'yun dhäwumirriny, märr ŋayi dhu ŋäthilmirriyaman dhukarrnha-yäkthun nhuŋun.’”
MAT 11:11 “Dhuwandja ŋarra nhumalaŋ dhu lakaram yuwalknha yan: Djondhuny ga dhuwal djuḻkmaram bukmaknha nhämunharany yolŋuny ŋunhi ga nhina dhiyal wäŋaŋur munatha'ŋur. Yurr ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal dhu ga ŋämany ŋarrany dhäruktja, ga nhinany ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu God-Waŋarrwala yan romŋurnydja, ŋuriŋiyin ga ŋunhi yolŋuy buluny djuḻkmaram ŋanyanhany Djonnhany, bäydhi ŋayi ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu ŋula gali'puynydja, wakinŋuny balanyany.”
MAT 11:12 “Balanyamirriy waluy ŋunhi Djon Ḻiya-ḻupmaranhmirr gan nhinan, ga yan bili-i-i ga dhiyaŋun bala waluy dhuwanna, mari-ḏilkurrnydja gan yolŋu walal mirithinan yan djälthin walal dhu ga rom djuḻkthunna ŋunhi God-Waŋarrwalaŋuwnydja Romgu dhar'thar-gurrupanaraynha.
MAT 11:13 Bukmakthu gan djorray' mala lakaraŋal, ŋunhi djawarrkmirriy mala gan wukirri, ga Mawtjitjkal Romdhu gan lakaraŋalyi ŋunhiyi, ŋunhi nhaltjan dhu ga rom mala maḻŋ'thun, ga yan bili-i-i-i ga ŋayin ŋunhiyin yolŋu Djonnha bunan.
MAT 11:14 Ga ŋuli nhuma ga nhakun märr-yuwalkthirra ŋunhi ŋayiny Djondja ŋunhiyin yolŋu yäku Yilaydjan, ŋunhiyin djawarrkmirr ŋunhi nhuma ga galkunna nhanŋu.
MAT 11:15 Ga ŋuli nhuma buthurumirrnydja walal gatjuy ŋäkuny walal manymakkuŋun.”
MAT 11:16 “Nhumany dhuwal dhuwalawurrnydja balanya nhakun djamarrkuḻi', ŋunhi walal ŋuli marrtji nhina dhukarr-djaw'yun,
MAT 11:17 wäthunmirr ŋuli marrtji wakallil. ‘Napurrnydja gan buḻ'yurr yiḏakiy galŋa-djulŋithinyamaraŋal nhumalany, yurr nhumany yaka ŋula rur'yuna ga giritjinya. Ga wiripuny napurr gan ḏar'ṯaryurr manikay mala mokuylil bäpurrulil, ŋäthin manapar, ga nhumany bäyŋu warray mala-manapar ŋanapurruŋgal ga ŋäthinyamin.’”
MAT 11:18 “Ga ŋunhi ŋayiny gan Djondja marrtjin dhuwalatjarr, ga bäyŋu warray ŋayiny marrtjinya ŋula nhä ḻukanha ŋatha wo ŋänitji, ga nhumany nhanŋu bitjarr warray waŋan, ‘Dhuwandja ḏirramu yätjkurrwalaŋumirr birrimbirrmirr.’
MAT 11:19 Yurr ŋayiny ga ŋunha Yolŋuny Gäthu'mirriŋu marrtji ga ḻuka ŋayi marrtji ŋatha ga gapu, ga bitjanna nhuma ga nhanŋuny waŋa gam', ‘Dhiyaŋuny ga yolŋuy mirithirra ḻuka. Ga wiripuny ŋayi dhuwal ḻundu'mirriŋu ŋurukurruŋgun ŋunhi rrupiya-märranhamirriwnha mala, ga dhuwurr-yätjmirriwnha.’ Yurr God-Waŋarrwuŋuny ŋunhi djambatj guyaŋanhawuy bulu warray dhika barrkun mirithirra.”
MAT 11:20 Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur mala ŋunhi ŋayi gan Djesuy dharrwany nhakun djäma yindiny malany rom ŋayaŋu-ganyim'thunamirrnydja, ga yolŋuny mala ŋunhi wäŋa ŋunhiŋuwuyyiny mala bäyŋun ga djälthin bilyunaraw God-Waŋarrwalnydja. Bala ŋayiny Djesuny walalaŋ ŋunhi maḏakarritjthinan, ga bitjarra ŋayi walalaŋ waŋanany,
MAT 11:21 “Nhumany dhuwalawurrnydja yolŋu walal Guritjinbuynydja ga Bithdjaydawuynydja wäŋapuy mariŋura. Ga ŋuli balaŋ ŋayi ganha dhuwaliyi rom mala ŋunhi ŋayaŋu-ganyim'thunamirr mala maḻŋ'thuna ŋunhalnydja wäŋaŋur Däyany ga Djaydandja, ga walalnydja balaŋ ganha ŋunhi yolŋuny walal bilyunan God-Waŋarrwalnydja ŋäthil muka yan. Ga nhirrpanany walal balaŋ ŋunhi ŋäthiliŋun girriny' mala barrŋbarrŋnha, ga ḻiyany walal balaŋ ŋunhi dholkunhaminya ganuy'nha.
MAT 11:22 Ga yalalaŋumirriynydja ŋunhi mala-djarr'yunamirriynydja waluy, walalnydja dhu ŋunhi Däyapuyŋuynydja ga Djaydanbuyŋuynydja yolŋu'-yulŋuy dhä-gir'yunawuynydja märraŋ nyumukuṉiny'nha yan.
MAT 11:23 Ga nhuma ŋunhi yolŋu walal Gapuniyambuy mala, nhumany ga guyaŋa yanbi nhumalaŋguny walal dhu gi ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja wokthurra? Dhuwal nhumany dhu boŋguŋ marrtji balan biyakun burralkulila. Ga ŋuli balaŋ ŋunhi ŋayaŋu-ganyim'thunamirr rom maḻŋ'thuna ŋunhalnydja Djudumdja, ŋayiny balaŋ ganha ŋunhi ŋunhiyiny wäŋa balanyaraynydja baḏak yan dhärranha.
MAT 11:24 Ŋarra nhumalaŋ lakaraman. Balanyamirriynydja ŋunhi dhä-gir'yunamirriynydja waluy, walalnydja dhu ŋunhi wäŋa Djudumbuyyuny yolŋuy walal dhä-gir'yunawuynydja märraŋ nyumukuṉiny'nha yan.”
MAT 11:25 Ga balanyamirriyyiny ŋayi Djesu waŋan bitjarra, “Bäpa ŋarraku, ŋunhi nhe Garray djiwarr'wu wäŋaw ga dhiyak munathaw', ŋarrany dhuwal nhuna buku-gurrpara ŋunhi nhe gan dhuwaliyi rom mala djuḻuḻ'maraŋal gaḏamangalnydja yolŋuwal ga djambatjkalnydja, ga milkuŋalnydja nhe gan ŋunhi dhuŋamirriwala.
MAT 11:26 Yo Bäpa, dhiyaŋiyin ŋunhi nhunanhany märr-ŋamathaŋal.”
MAT 11:27 “Ŋarrakalnydja dhuwal Bäpay gurrupar nhä mala warrpam' yan ŋarrakal, ga ŋayipin ŋunhi waŋganynha yan marŋginy ŋurikiyiny ŋunhi Gäthu'mirriŋuwnydja. Yurr ŋayiny ga ŋunha Gäthu'mirriŋuny djälthirr ŋayi dhu milkuman warraŋulkuman Bäpa'mirriŋuwalaŋuwuynydja, märr walal dhu nhanŋuny marŋgithirryi.”
MAT 11:28 “Ga ŋuli nhe ga ŋula yolŋu djawaryundja ŋonuŋdhuny gänharay, rälin walal marrtji go ŋarrakala, ga ŋarrany dhu nhumalany buŋgaṯmaraman.
MAT 11:29 Märraŋun marrtji ŋarrakuŋuny djämapuy bala yan marŋgithin. Bili ŋarrany dhuwal mel-wuyunamirr warray ga ŋayaŋu-gurrum', ga maḻŋ'maramany nhe dhu ŋunhi yal'yunan ŋayaŋuwnydja nhokiyingalaŋaw nhe.
MAT 11:30 Ŋarrakuŋuny dhuwal djäma gurrupanawuy gumurr-yalŋgi, ga rom ŋunhi ŋarrakuŋuny yaka warray galŋa djawaryunamirr.”
MAT 12:1 Waŋganymirrnydja ŋuriŋiyi waluy Nhinanhamirriy, walalnydja ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjin wäŋgaŋala ŋuliwitjarryin ŋunhi birralimirriwurra wäŋakurr. Bala nhanŋu ŋunhi malthunamirrnydja mala djaṉŋarrthinan, bala walal marrtjin wapmaraŋala, bala ḻukanan birralin dhakalnha.
MAT 12:2 Ga walalnydja ŋunhi Baratjiny mala waŋan nhanukal Djesuwal bitjarra, “Nhaku walal marrtji dhuwal malthunamirriynydja mala nhokal ŋathany dhakalnydja wapmaram birraliny dhiyaŋuny ŋunhi waluy Nhinanhamirriynydja? Yaka yanbi walal ganha bitjana, yakan ŋunhiyiny dhunupa balanyarawyiny djämaw!”
MAT 12:3 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Bili mak nhuma ŋuli ga ŋunhi dhäwuny ŋäma Daybitkalaŋuwuynydja, ŋunhi ŋayi ga ḻundu'mirriŋu mala nhanŋu bitjandhiyi marrya'yirr.
MAT 12:4 Ŋayiny ŋunhi Daybittja gulŋiyin balan ŋunhi God-Waŋarrwala buṉbulil, bala walal yan ḻukan ŋunhi dhuyuny ŋatha, ŋunhi walalawuynha ŋuli ga djirrikaymirriynha yan mala ḻuka, ga yakan walalaŋ ŋunhi dhunupany nhakun.
MAT 12:5 Muka bäyŋu nhuma ŋuli gi ŋunhiny dhäwu maŋutji-ḻaw'maraŋ, ŋunhi ŋayi ga lakaram ŋunhiliyi djorra'ŋur ŋunhi Mawtjitjkuŋ rom mala wukirriwuy, ŋunhi dhuwal djirrikaymirriynha mala dhu ga djämany ŋunhalnydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋur balanyarayyiny waluy ŋunhi Nhinanhamirriynydja?” Yurr bäyŋun ŋuli gi ŋunhi nhumany walalanhany biyakiyi rom-nyamir'yurr, ga rom-bakmaranhamirr lakaraŋ walalanhany.
MAT 12:6 Märr-yuwalk ŋarra ga nhumalaŋ dhuwal lakaram. Waŋgany yan dhikayi ŋunhi ŋayi ga bulun djuḻkmaram dhuwandja ŋunhi buku-ŋal'yunamirrinhany buṉbuny.
MAT 12:7 Muka yaka yan nhuma dhuwal marŋginy ŋunhi nhaltjan ŋayi ga ŋunha djorra'ŋur waŋa, ŋunhi ŋayi ga waŋa bitjan gam', “Bänŋayin, Yakan nhuma dhu ga mundhurrnydja ŋarrany gurrupan, ŋany djälnydja ŋarra dhuwal nhuma dhu ga mel-wuyunna ŋunha wiripuwurruŋgun yolŋuw walalaŋ.” Ga ŋuli balaŋ nhuma dhiyakiyi romgu marŋginy, nhumany balaŋ ŋunhi yakan rom-nyamir'yuna dhuwalawurrunhany ŋunhi ḻundu'mirriŋunhany mala ŋarraku.
MAT 12:8 Bili Yolŋun dhuwal Gäthu'mirriŋu buŋgawany dhiyakiyiny ŋunhi Nhinanhamirriwnydja waluw.
MAT 12:9 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan, ga gulŋiyin ŋayi Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirrilil buṉbulil,
MAT 12:10 ga ŋunhiliyiny gan ḏirramu nhinan yurr goŋ-dhoṯ. Ga walalnydja gan ŋunhi Baratjiny mala rukitjthin warray nhanŋu, märr walal dhu rom-nyamir'yun ŋanya. Ga bitjarra walal ŋunhi waŋanany dhä-birrka'yurrnydja ŋanya gam', “Nhä ŋunhi dhunupa ŋayi dhu yolŋuy ḏukmaram dhiyaŋuny ŋunhi Nhinanhamirriynydja Waluy?”
MAT 12:11 Ga ŋayiny Djesuny walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋuli balaŋ nhuŋu waŋgany bimbi gulŋiyi ŋarŋgalil balanyaray ŋunhi Nhinanhamirriynydja Waluy, yakan balaŋ nhe ŋanya ŋunhi dhawaṯmaraŋuny?
MAT 12:12 Yolŋuynydja ga dhuwal bulu djuḻkmaram bimbinhany mala, ga manymak ŋunhi, ŋunhi ŋayi dhu yolŋuy djäma bitjandhiyi manymak rom balanyaraynydja ŋunhi Nhinanhamirriynydja Waluy.”
MAT 12:13 Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiyiny ḏirramuwnydja bitjarra, “Go goŋ djarryurra.” Bala ŋunhi ḏirramuny yan goŋ-djarryurra, bala dhunupan ŋayi goŋdja manymakthinan ḏukthurra.
MAT 12:14 Bala walalnydja ŋunhi Baratjiynydja mala marrtjinan ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala walal gan dhukarrnha maḻŋ'maraŋal waŋanhaminan Djesuwnha bunharaw.
MAT 12:15 Ga ŋunhi ŋayi Djesu marŋgithinany ŋunhi walal gan ŋayan'tharranany nhanŋu, bala yan ŋayi marrtjinan, ga dharrwan ŋunhi mirithirra yolŋuny mala nhanŋu malthurrnydja. Ga dharrwanhan ŋayi gan ŋunhi rerriŋurnydja ḏukmaraŋal,
MAT 12:16 yurr ŋayi walalany gan dhurrwara-mukmaraŋala lakaranhaŋurnydja.
MAT 12:17 Bala ŋunhi God-Waŋarrwu dhawuny' yuwalkthinan yan maḻŋ'thurrnydja, ŋunhi ŋayi gan djawarrkmirriy ḏirramuy yäku Yitjayay ŋäthil lakaraŋal bitjarr gam',
MAT 12:18 “Dhuwaliyin ŋarraku ŋunhi djarr'yunawuynydja djämamirr! Ga märr-ŋamathirra ŋarra nhanŋu ga dhuwal yulŋuny, ŋayiny ŋarrany ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋu-ŋamatham. Ŋarrany dhu dhuwal gurrupanna ŋarrakuwuynydja ŋarra walŋa nhanukala, ga ŋayin dhu ŋunhi ŋarranhany lakaram Djan'tayilwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi ŋarran dhu mala-djarr'yurr bukmaknhany yolŋuny walalany ŋuriŋin ŋunhi romdhu-dhunupaynha.
MAT 12:19 Ga bäyŋun yan ŋayi dhu gi marrtji dhukarr-ŋupulnydja, waŋiny dhu marrtji djawarrkthurrnydja ŋarrtjurrnydja yolŋunhany walalany, bäyŋun yan.
MAT 12:20 Ga yakan ŋayi dhu marrtji ŋunhi dhurrpa'-dhurrparaŋuny ŋunhi bakthunawuynhany bewiyany, ga yakayi yan ŋayi dhu ŋunhi bulŋuyukuŋuny rirriwulnhany gurthany, ga bäy ŋayi dhu boŋguŋ rom-dhunupa yan djuḻkthurr.
MAT 12:21 Ga bukmaktja dhu ga ŋunhi Djan'tayilnydja mala ŋayaŋu-gorrumany nhanukiyingala yan.”
MAT 12:22 Manymak, yolŋuy mala gäŋal Djesuwal waŋganynha ḏirramuny yurr bambaynha ga dhärukmiriwnha, bili nhanukal gan wakinŋu birrimbirr gulŋiyin. Ga ŋayiny Djesuynydja ḏukmaraŋal yan ŋanya ŋunhiyiny ḏirramuny, ga dhunupan bala ŋayi ŋunhi nhäŋala ga waŋanan.
MAT 12:23 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja mala nhäŋalnydja ŋayaŋu-ganyim'thurra manapar, bala walal gan dhä-birrka'yunminan bitjanminan, “Muka Djesuny dhuwal Daybitku gäthu'mirriŋu?”
MAT 12:24 Ga walalnydja gan ŋunhi Baratjiynydja mala ŋäkul walalany bala walal bitjarra waŋan, “Dhuwaliyiny ŋayi ŋuli ga wakinŋunhany mala birrimbirrnha dhawaṯmaram ganydjarryu Beltjibulwal, ŋunhi ŋayi buŋgawa ŋurikiyi birrimbirrwu malaŋuw!”
MAT 12:25 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny dhunupa yan marŋgithinan ŋunhi nhaltjarr walal gan guyaŋan, bala yan ŋayi waŋanan bitjarra walalaŋ, “Ŋuli dhu ga ŋunhi yolŋu walal bunhamirr bala-räli'yunmirr ŋunhiŋuwuyyi waŋganybuy wäŋapuy, walalnydja dhu ŋunhi malany dhawar'yunna. Ga ŋuli dhu ga ŋunhi gurruṯumirr mala bitjandhi bunhamirr walalawuynha walal, bala dhu ŋunhiyiny bäpurru dhawar'yunna yan.”
MAT 12:26 “Ga ŋuli dhu ga ŋunhi Djaytindhu buma djaytinnhany mala, walalnydja dhu ŋunhi malany dhawar'yunna yan.
MAT 12:27 Ga ŋuli nhakun ga ŋarrany dhuwal ganydjarr bäki nhanŋuny Beltjibulwuny, dhawaṯmaranharaw ŋurukuny wakinŋumirriwnydja birrimbirrwu malaŋuw, ga yolkal ganydjarryu ŋunhi nhumalaŋgalnydja malthunamirriy mala ŋuli ga ŋunhiyiny birrimbirrnha malany dhawaṯmaram? Yo, nhumalaŋgiyingal yan malthunamirriy mala nhumalanhany dhu yätjkurr-lakaram.
MAT 12:28 Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋarrany nhakun wakinŋunhany birrimbirrnha dhawaṯmaram nhanukalnydja ganydjarryu God-Waŋarrwalnydja Birrimbirryu, ŋuriŋiyiny ga ŋunhi maŋutji lakaram ŋunhi God-Waŋarrwuny Rom bilin maḻŋ'thurra dhuwaliyin nhumalaŋgala.
MAT 12:29 Nhalayakkun balaŋ dhuwal ŋula yol yolŋu gärri ḏälwalnydja ḏirramuwal buṉbulil, ŋula nhakuny girriwny'tja manaŋinyaraw. Ŋurruŋuny balaŋ ŋayi ŋanya ŋunhiyiny ḏälnhany ḏirramuny ga garrwi'-garrwiyurr ŋathil rakiy', ga yorrnha ŋayi balaŋ manaŋinyarawnydja gulŋiyi.”
MAT 12:30 “Ŋuli nhe yolŋu yakany ŋarrakal gali'ŋur ŋunhiny nhe ŋarraku miriŋun. Ga ŋuli nhe gi yakany djäma waŋganyŋurnydja ŋaliny, ḻuŋ'maraŋuny marrtji, ŋunhiny nhe yolŋu balanyayiny barrkuwatjkunhamirra, ḻatjuwarr'maraman nhe ga yan yolŋunhan.”
MAT 12:31 “Dhuwal ŋarra nhumalaŋ dhu lakaraman. Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy djäma yätjkurr ga waŋa ŋayi dhu yätjkurr matha, God-Waŋarryuny nhanŋu dhu bäy-lakaram. Wiripuny mak ŋayi dhu ŋunhi dhä-wiripuŋuyirr waŋa nhanŋu Yolŋuw Gäthu'mirriŋuw, ga ŋayiny dhu ŋunhi bäy-lakaram nhanŋu ŋunhiŋuwuyyi. Yurr ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu waŋa dhä-wiripuŋiyirr Dhuyu-Birrimbirrwuny, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny bäyŋun nhanŋu bäy-lakaram, ga ŋorran nhanukal dhu ga ŋunhi wiyinŋumirra yakaŋuwnha yan bäy-lakaranharaw, dhiyaŋ bala walŋay ga bulu ŋuruk bala walŋaw ŋunhi yalalaŋumirriw.”
MAT 12:33 “Manymakŋurnydja dharpaŋur ŋuli ga dhuwal borum mala ŋuthan manymaknha yan, ga nhäŋiniŋ'ŋurnydja dharpaŋur ŋuli ŋuthan nhäŋiniŋ'nha borum mala. Nhäma nhuma dhu ga dharpa mala borummirrnydja dharaŋan, ŋuruŋ dhu ga borumdhu mala maŋutji-lakaram.”
MAT 12:34 “Ga nhumany dhuwalawurrnydja dhuwurr-yätjmirr yolŋu walal nhakun bäpin. Ga nhakun nhuma ŋuli ga ŋunhi waŋa manymakkumany?
MAT 12:35 Manymakthuny ŋuli ga yolŋuy ruwamŋuyam manymaknhan yan nhä malany nhanukiyingalnydja ŋayi ŋayaŋulil, bala ŋuli ga dhäruktja dhawaṯthun nhanukal manymaknha yan. Ga yätjkurrnydja ŋuli ga dhäruk dhawaṯthun yätjkurruwalnha yan yolŋuwal.”
MAT 12:36 Ga dhuwal ŋarra nhumalaŋ dhu lakaraman, “Bukmaknhany dhu ŋunhi yolŋuny mala-djarr'yurra, nhäŋun dhu boŋguŋ marrtji nhämunha'mirr ŋayi yolŋu waŋan yätjkurruyaŋal.
MAT 12:37 Ga ŋuli gan yolŋu waŋan manymakkuŋal dhärukthu nhanukiyingal ŋayi, ŋunhiyiny ŋayi dhu God-Waŋarryu yolŋuny manymak-lakaraŋun, ga ŋunhi ŋayi gan yolŋu waŋan yätjkurruyaŋalnydja yan, ŋanyanhany dhu God-Waŋarryu yätjkurr-lakaraŋun balanyamirriynydja ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy.”
MAT 12:38 Ga ŋaḻapaḻmirr yolŋu mala Rom-marŋgikunhamirr walal ga Baratji mala marrtjin Djesuwal, ga waŋan walal bitjarr, “Go mak milkuŋ ŋanapurruŋgal nhuŋuwuy nhe djiwarr'wuynydja ganydjarr.”
MAT 12:39 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarr, “Nhumany ga dhuwal djälthirr nhuma dhu nhäma yindi mala rom, bala nhuma dhu ga märr-yuwalkmirriyirra, bili nhuma dhuwal dhuwurr-yätjmirr ga märr-yuwalkthinyamiriw mala. Ŋarrany dhu dhuwal milkuman nhumalaŋgal waŋganynhan yan djawarrkmirriny yäkuny Djawunanhan.”
MAT 12:40 “Ŋayiny gan ŋunhi yindiwalnydja ŋarirriwal guḻunŋur gulŋiyin ḻurrkun' walu ga ḻurrkun' munha, ga bitjandhin dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu ŋorra moluŋurnydja ḻurrkun' walu ga ḻurrkun' munha.”
MAT 12:41 “Ga yalalany ŋunhi Dhä-dhawar'yunamirriynydja, walalnydja dhu boŋguŋ ŋunhi wäŋa Ninipawuynydja yolŋu walal dhärriny gumurrŋura nhanukal God-Waŋarrwalnydja bala walal dhu gi yätjkurr-lakaraŋun nhumalanhany. Bili walalnydja bilyurr warray ganarrthaŋal walalaŋguwuynydja yätjkurr malany rom, ŋunhi ŋayi gan Djawunaynydja dhäwu walalaŋ lakaraŋal. Ga dhuwandja nhumany ga märr-yuḻkthun ŋunhiyinhan ŋunhi ŋayi ga djuḻkmaraman ŋanyanhany Djawunanhany.
MAT 12:42 Ga buŋgawa miyalk wäŋa Djepawuy marrtjin ŋayi gan barrkuŋur wäŋaŋur, ŋänharaw ŋurikiyi ḻiya-djambatjku yolŋuw yäkuw Djalamangu, bili ŋayi gan ŋunhi mirithin yan djälthin marŋgithinyaraw. Ga yalalaŋumirriynydja ŋayi dhu boŋguŋ ŋunhiyiny miyalk dhärriny, bala ŋayi dhu waŋin yätjkurr-lakaraŋun nhumalany, bili waŋgany yolŋu dhiyal dhiyaŋ bala ŋunhi ŋayi mirithirra yan ḻiya-djambatjnha djuḻkmaraman ŋayi ga Djalamannhany, yurr nhumany gi yaka warray ŋanya ŋäku dharaŋul.”
MAT 12:43 “Ŋunhi ŋuli wakinŋunhany mokuynha dhawaṯmaram yolŋuwalnydja ŋayaŋuŋur, bala ŋayi ŋuli ga ŋunhi marrtjin ḻarruman wiripuŋuwnha wäŋaw, wanhal ŋayi dhu maḻŋ'maram wäŋa bala yan nhinan. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋuriŋiyi wakinŋuy birrimbirryu bäyŋuny maḻŋ'maram ŋula wäŋa,
MAT 12:44 bala ŋayi dhu waŋan bitjanna, ‘Ŋarrany dhu dhuwal balayi bili wäŋalil roŋiyirr, ŋunhi ŋarra ganarrtham.’ Ga ŋunhi ŋayi ŋuli roŋiyirrnydja ga maḻŋ'maramany ŋayi ŋuli ŋunhi wäŋany manymaknha dhikan ḏarrtjalknha ga yolŋumiriwnha,
MAT 12:45 bala ŋayi ŋuli ŋunhi dhunupan marrtjin ga märram ŋayi dhu bulu wiripuwurruny 7-nha wakinŋumirriny birrimbirrnha mala, ŋunhi walalnydja ŋunhiwurryiny bulun dhika ganydjarr-ḏilkurra. Bala walal dhu ŋunhi bukmaknha wäŋgamany ga wäŋaramany ŋurikalyin bili yan yolŋuwal ŋayaŋuŋur, ga ŋayiny dhu ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu ŋayaŋu-waṯaŋuny mirithirra yätjirr ŋayathanharaynydja walalaŋgal, djuḻkmaraman dhu ŋunhi nhäthinya ŋayi gan ŋunhiyi yolŋu ŋäthil nhinan. Ga bitjandhin ŋayi dhu ga ŋunhi nhumalaŋgalnydja djäma, dhuwurr-yätjmirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi nhuma ga dhiyaŋ bala nhina.”
MAT 12:46 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu baḏak yan waŋan ŋurikiwurruŋgalyi yolŋuwal walalaŋgal, bala walalnydja nhanŋu ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny ga yukuyuku'mirriŋuny mala bunanan, yurr dhärra'-dharranany walal gan ŋunhi ŋunhal banydji yan warraŋul buṉbuŋur, bili walal gan ŋunhi djälthin nhanŋu Djesuw waŋanharaw.
MAT 12:47 Bala ŋayi ŋunhi waŋganydhuny yolŋuy lakaraŋala Djesuwalnydja bitjarra, “Wäy! ŋunha nhuŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga yukuyuku'mirriŋu mala ga galkun warraŋul, djälthirr walal ga waŋanharaw nhuŋu.”
MAT 12:48 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Yol ŋayi dhika ŋarraku ŋäṉḏi'mirriŋuny ga yukuyuku'mirriŋuny mala?”
MAT 12:49 Bala ŋayi dhunupamirriyaŋala ŋunhi malthunamirrinhan mala nhanŋuwuy, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Dhuwalawurr dhuwal ŋarrakuny ŋäṉḏi'mirriŋu mala ga yukuyuku'mirriŋu mala!
MAT 12:50 Ŋuli ŋayi ŋula yol yolŋu dhäruk-märranhamirr ŋarrakalaŋawnydja Bäpaw djiwarr'wuywuny, ŋunhiyin ŋayi yolŋu ŋarrakuny yapa'mirriŋu ga wäwa'mirriŋu nhä mak ŋäṉḏi'mirriŋu.”
MAT 13:1 Ga ŋuriŋiyi bili yan waluy bala ŋayi Djesuy ganarrthaŋala ŋunhiyiny buṉbuny, bala yan ŋayi marrtjinan yarrupthurra raŋilila, ga ŋunhiliyin ŋayi gan marŋgikuŋalnydja yolŋunhany walalany.
MAT 13:2 Ga dharrwan mirithirra marrtjin ŋunhi yolŋuny walal ḻuŋ'thurr ga bäyŋun nhanŋuny dhaḻakarr, bala ŋayi ŋal'yurra marthaŋaylila ga ŋunhiliyin ŋayi gan nhinanany. Ga walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny gan baḏak yan dhärran ŋunhili bili yan raŋiŋur.
MAT 13:3 Ga dhäwuny ŋayi gan ŋunhi lakaraŋal dharrwa mirithirr, ga waŋganydja ŋayi dhäwu walalaŋ lakaraŋal bitjarra gam', “Waŋganydhu ḏirramuy gätni-djämamirriy marrtjin djalkthurr ŋatha mala maŋutji birrali munatha'lil.
MAT 13:4 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin djalkthurrnydja, ga wiripuny marrtjin galkirrin dhukarrlila, ga warrakan'tja mala ŋunhi buṯthurr bala yan ḻukanan.
MAT 13:5 Ga wiripuny ŋatha mala maŋutji galkirrinan guṉḏamirrilila munatha'lil, munatha' ḏaŋawuklila ga dhunupan yan ŋunhi ŋathany maŋutjiny dhamany'tjurra. Yurr ŋayi ŋunhi munathany' gaŋga manymak ŋathawnydja ŋuthanaraw.
MAT 13:6 Ga ŋunhi ŋayi waluny garramatthin ḏälthinany, bala ŋunhi waluynydja nhäŋala räwakuŋala, bili wärrurrny'tja mala nhanŋu ŋunhi märr-ḻurrkun' yan.
MAT 13:7 Ga wiripuny ŋunhi maŋutji ŋatha mala galkirrin ḏirriṯirrimirrilila munatha'lil, bala gan ŋunhi ŋuriŋiyiny ḏirriṯirriynydja mala garrwi'yurra ŋunhiyiny ŋunhi ŋathany mala maŋutjiny birraliny, bala warrpam'nha ŋunhi räwakthinany.”
MAT 13:8 “Ga ḻurrkun'nha yan ŋunhi ŋatha maŋutji galkirrin manymaklilnydja munatha'lil, ga ŋunhiliyiny munatha'ŋur maŋutjiny ŋathany ŋuthar manymakthinan dharrwathinan, waŋganybuy yaŋarapuy 100 maŋutji ŋatha, ga wiripuny beŋuryi yaŋaraŋur 60 maŋutji ŋatha, ga wiripuny 30 maŋutji ŋatha.”
MAT 13:9 “Ŋuli nhe buthurumirrnydja dharraḏayin ga ŋäkuny ŋamathaŋun.”
MAT 13:10 Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny Djesuw malthunamirrnydja mala marrtjinan ga bunan walal nhanŋu, bala walal ŋanya gan dhä-birrka'yurra bitjarra, “Wäy! Nhaku nhe ŋuli ga dhuwal dhäwu lakaram bitjandhiny mayali'mirriyamany yolŋu'-yulŋuwnydja?”
MAT 13:11 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarr, “Nhumany dhuwal bilin marŋgin ŋurukuny ŋunhi Godkalaŋuwnydja Romgu ŋurukuny ŋunhi djinawa'wuywuny mayaliw', bilin ŋarra gan ŋunhi lakaraŋala nhumalaŋgalnydja warralkuŋala. Yurr walalnydja ŋunhawurrnydja yaka warray marŋgi, bili bäyŋu ŋarra walalaŋgalnydja ŋula milkunha God-Waŋarrwu rom malany.
MAT 13:12 Ŋuli ŋayi ga ŋula yolthu yolŋuy ŋayathamany yan ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny nhä mala gurrupanawuy, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny buluyi gurrupan ŋapa-ŋal'maram ŋurikiyiny yolŋuw. Ga ŋuli ŋayi ga yolŋu nhina dhaparŋ'tja yan, nhanŋuny dhu ŋurikiyiny yolŋuw nhä malany winya'yunna bäydhi ŋunhi ŋayi ga ŋayatham ŋula nhä nyumukuṉiny'tja mirithirrnydja.
MAT 13:13 Yo waŋany ŋarra ŋuli ga ŋunhi mayali'kurrnydja walalaŋgalnha. Bili walal ŋuli ga nhäma walalaŋgiyingal maŋutjiy, yurr bäyŋun walal ŋuli ŋunhi yuwalkkuŋuny dharaŋul. Ga ŋunhi walal ŋuli ga ŋämany, ga bäyŋun walal ŋuli ŋunhi yuwalktja dharaŋan.
MAT 13:14 Yo God-Waŋarrwu dhawuny' ŋunhi maḻŋ'thurr yuwalkthinan yan, ŋunhi ŋayi gan djawarrkmirriy yäkuy Yitjayay lakaraŋal bitjarr gam', ‘Dhiyaŋuwurruynydja dhu ga yolŋuy walal ŋäma yan, ga bäyŋun walal dhu ŋunhi yuwalkkumany ŋäma dharaŋandja. Ga nhäma warray walal dhu ga, yurr walal dhu bäyŋun yuwalkkumany nhäma dharaŋan.
MAT 13:15 Bukmakkun walalaŋ dhuwaliyi ḻiyany bilin gunganhawuynha ga buthuruny walalaŋ dhaḻ'yunawuynha. Ga maŋutjiny walalaŋ dhuwaliyi bilin bambaykunhawuynha, bäyŋun walal dhu ga nhäma, ga ŋäma, ga dharaŋan yuwalkkumany. Ŋuli walal balaŋ ganha dharaŋanany, walalnydja balaŋ ŋunhi bilyunan muka ŋarrakala, bala ŋarrany balaŋ ŋunhi ḏukmaranhan walalany.’”
MAT 13:16 “Yurr nhumany dhuwalawurrnydja goŋmirra mala yolŋu'-yulŋu God-Waŋarrwalnydja, bili nhumany ga nhäman ga ŋäman God-Waŋarrwuny Rom.
MAT 13:17 Dharrwa gan ŋunhi djawarrkmirr yolŋu mala ga bulu wiripu yolŋu mala manymakmirr djälthin mirithin yan nhänharaw dhiyak mala ŋunhi nhä nhuman ga dhiyaŋun bala nhäma. Ga mirithin yan walal gan djälthin ŋänharaw dhiyakuny mala dhäwuw ŋunhi nhä mala nhuma ga dhiyaŋun bala ŋäma. Yurr bäyŋun walalnydja gan ŋunhi ŋuriŋiwurruyiny nhäŋal ga ŋäkul.”
MAT 13:18 “Ŋäkun walal dhuwal dhuḏin mayalin' nhanŋu dhiyakiyiny dhäwuw ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan gätni-djämamirriy ŋatha mala djalkthurr maŋutji.”
MAT 13:19 “Yo maŋutji mala ŋatha ŋunhi gan galkirrin dhukarrlilnydja ga maŋutji-lakaram ŋunhin yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ŋäma warray dhäwu Godkalaŋuwuy rombuy, yurr ŋayi ŋuli ŋunhi yakan dharaŋulnydja. Bala ŋayi ŋuli ŋunhi yätjkurrnydja birrimbirr marrtjiny bala yan djaw'yunna nhanukal dhäwuny' ŋayaŋuŋurnydja.
MAT 13:20 Ga ŋunhiny ŋatha maŋutji ŋunhi marrtjin galkirrin munatha'-ḏaŋawuklilnydja guṉḏamirrililnydja, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhin yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli märram ŋunhiyi dhäwu mala manymakkum ŋayaŋuy nhanukiyingal ŋayi, balanyamirriy ŋunhi ŋayi ŋuli ŋämany ŋunhiyi dhäwuny.
MAT 13:21 Yurr yakan ŋayi ŋuli ŋunhi dhäwuny nhakun gärri ŋunha djinawa'lilnydja ŋayaŋulilnydja bala ŋuli ŋunhi yakan dhäwuny wiyindja ŋorri. Bili ŋunhi ŋuli ŋula nhä ŋayaŋu-wutthunamirrnydja rom maḻŋ'thun, ga dhunupan ŋayi ŋuli ŋunhi gulyunna God-Waŋarrwalnydja märr-nhirrpanminyaŋur.
MAT 13:22 Ga wiripuny ŋunhi ŋatha maŋutji galkirrin ḏirriṯirrimirrililnydja, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhin yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli bili muka ŋämany God-Waŋarrwuny dhäruk, yurr ŋayi ŋuli ga ŋunhi mirithirra dhika warwuyundja ŋula nhakun malaŋuw dhuwalaŋuwuywun, ŋunhi ŋayi ŋuli ga buku-manguman ŋayi dhu ga ḻukunydjan' yan nhina. Ga dhiyaŋiyin malaŋuy romdhu ŋuli ga ŋunhi nyumukuṉiny'kumany God-Waŋarrwuny dhäruk, ga yakan ŋayi ŋuli ŋunhiyi yolŋu ŋuthandja ŋamathamany. Ga balanyan walalnydja ŋunhi nhakun yaŋaran borumgun, yaŋaran yan waŋganynha burumun'miriwnha.
MAT 13:23 Ga wiripuny ŋunhi ŋatha maŋutji galkirrin manymaklil munatha'lil, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhin yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋäma God-Waŋarrwu dhäruk manymakkum yan dhika, ga märram walal ŋuli marrtji yuwalkkum yan dhäruk God-Waŋarrwu. Ga dhaŋaŋdhirra walal ŋuli ŋunhi God-Waŋarrwalnydja ŋula nhaliy malaŋuy, bitjanna nhakun ŋunhi dharpa baṉa' ŋuli ga dhärra borummirr dhirrimukmirr.”
MAT 13:24 Ga buluny ŋayi Djesuy wiripuny muka dhäwu lakaraŋal bitjarr gam', “God-Waŋarrwuny dhuwal Rom balanya nhakun lämu-nhirrpanamirr yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji djalkthun manymak ŋatha maŋutji munatha'lil.
MAT 13:25 Ga ŋunhi bukmaktja yolŋu walal ŋuli ga wawun ŋorra, bala ŋayiny ŋuli ŋunhi miriŋuny marrtjin bala djalkthunna marrtji ḏimiṯimirrnydja mulmu mala ŋunhiwiliyin munatha'lila maŋutji-manapanna bala yan ganarrthaman.”
MAT 13:26 “Ga ŋunhi ŋayi ŋathany ŋuthar dhakalmirriyinany, bala ŋunhi djämamirriynydja mala nhäŋala ŋunhiyiny ḏimiṯimirrnydja mala, maṉḏa gan rrambaŋin ŋutharnydja.
MAT 13:27 Bala walalnydja ŋunhi djämamirrnydja mala ŋunhi ŋurikiyiny lämu-nhirrpanamirriwnydja ḏirramuw marrtjinan bala yan bunanan nhanŋu ŋurikiyiny ḏirramuwnydja, bala waŋanan nhanukal bitjarrnha, ‘Way! Ŋunhany muka nhe ŋunhi maŋutjiny ŋathany djalkthun manymak birrali yan, ga wanhaŋuwuynha ŋunha ḏimiṯimirrnydja mala?’”
MAT 13:28 “Bala ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramuny bitjarra waŋan, ‘Dhuwaliyiny ŋunhi bitjarryiny djäma miriŋuynha yan,’ bitjarr.” “Ga walalnydja ŋunhi djämamirrnydja mala waŋan bitjarra, ‘Muka djäl nhe, napurr dhu ḏulŋurr'-ḏulŋurryunna ŋunha ŋunhi ḏimiṯimirrnydja mulmu mala?’”
MAT 13:29 “Ga ŋayiny ŋunhi ḏirramuny waŋan bitjarra, ‘Yaka! Nhuma ŋuli bäynha ḏulŋurr'yurr rrambaŋin manymaknha ŋathany birralinhan.
MAT 13:30 Ganarrthul ŋathil, ga bäy maṉḏa dhu marrtji rrambaŋi bala ŋuthan, ga gulkthunamirriynha waluy ga balanyamirriynha. Bala ŋarra dhu waŋin djämamirrinhany mala walal dhu boŋguŋ marrtji ḻuŋ'maraŋun ŋunhi ḏimiṯimirrnydja mala mulmu, bala yan bathulnha gurthaynha. Ga manymaktja ŋatha birraliny ŋarra dhu marrtji rarr'yurra balan biyakun buṉbulila ŋarrakiyingal ŋarra.’”
MAT 13:31 Ga buluny ŋayi Djesuy lakaraŋal wiripun dhäwu bitjarr gam', “God-Waŋarrwuny dhuwal Rom balanya gam', nhakun ŋuli ŋunhi yolŋu gätni djämamirr marrtji bala ŋayi ŋuli lämu-nhirrpanna maŋutjin ŋathan genydjan'.
MAT 13:32 Ga nyumukuṉiny ŋayi ŋunhi mirithirr yulŋuny maŋutjiny, yurr ŋuthandja ŋuli ŋunhi yindithirra dhika mirithirra, djuḻkmaraman ŋuli ga ŋunhi wiripunhany dharpany mala. Bala ŋuli ŋunhi warrakan'tja mala buṯthundja bala yalun walalaŋguwuy djäma waṉa-waṉalilnydja ŋunhiwiliyi dharpalil.”
MAT 13:33 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal bitjarr: “God-Waŋarrwuny dhuwal Rom balanya nhakun ŋuli miyalkthu märram banikin' ga dharrwan ŋayi ŋuli ŋunhi dämbany rarryun ŋunhiwiliyi. Bala ŋayi ŋuli ḻurrkun'nha yan djalkthun ŋathawuynydja ḏambakunhawuy ŋunhiwiliyiny ŋunhi maŋutji-manapan dämbalilnydja. Ga yaka wiyindja bala ŋuli ŋunhi dämbany marrtji ḏulul'yunna ŋuthanna yindithirra.”
MAT 13:34 Ga dharrwamirr ŋayi gan Djesuy bitjarryiny dhäwu lakaraŋal mayali'mirriyaŋalnydja yolŋu'-yulŋuwalnydja.
MAT 13:35 Bala ŋunhi dhawuny' yuwalkthinan yan maḻŋ'thurr, ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarrwal djawarrkmirriy bitjarr lakaraŋal gam', “Ŋarrany dhu gi dhuwal dhäwu lakaraŋ ŋarrakuwuynydja ŋarra mayali'mirriyaŋ yolŋuwalnydja walalaŋgal, ga lakaraŋuny ŋarra dhu gi ŋunhi dhawaṯmaraŋun yan, ŋunhiny mala dhäwu ŋunhi gan ŋorran djuḻuḻ'yurr, ŋunhal bala ŋunhi ŋurruyirr'yunamirriy waluy.”
MAT 13:36 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy ganarrthaŋalnydja yolŋunhany walalany bala ŋayi beŋuryiny dhurrwaraŋur marrtjinan gulŋiyinan buṉbulila, ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjin nhanukal ga waŋan walal ŋanya bitjarr, “Go mak napurruŋguny dhunupayaŋun lakaraŋ warraŋulkuŋun, ŋunhiny dhäwu ŋunhi ḏimiṯimirrwuynydja ga birralipuynydja.”
MAT 13:37 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarr, “Ŋunhiny ḏirramu ŋunhi ŋayi marrtjin ga dholkuŋal manymaktja maŋutji ŋatha, ŋunhiyiny Yolŋun Gäthu'mirriŋu,
MAT 13:38 ga ŋunhi dhulmu-gaykarraŋdja munatha', ŋunhiyiny nhakun dhuwanna ŋayipin wäŋan ŋarakan munathan'. Ga ŋunhi manymaktja ŋatha maŋutji ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhiwurrunhan yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga nhina God-Waŋarrwal yan Romŋur. Ga ŋunhi ḏimiṯimirriynydja ga mulmuy maŋutji-lakaram dhuwanna ŋunhi yolŋuny walalany ŋunhi walal ga yätjkurruwal birrimbirrwal romŋur nhina,
MAT 13:39 ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga ḻatjuwarr'maramany ŋunhiyiny ŋayipin ŋunhin buŋgawan Mokuy. Ga ŋunhi ŋatha-ŋamakuli'mirrnydja walu ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram dhawar'yunamirra walu, ŋunhi walal dhu boŋguŋ God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja mala marrtjin bala yan ḻuŋ'maraŋun marrtji yolŋunhany walalany.”
MAT 13:40 “Ga ḏimiṯimirrnydja mulmu dhu marrtji ŋunhi ḻuŋ'maraŋun, bala yan dhuŋgur'yurra. Ga biyakiyin ŋayi dhu boŋguŋ ŋunhi yalalaŋumirriynydja maḻŋ'thurr.
MAT 13:41 Ŋayiny dhu boŋguŋ Yolŋuynydja Gäthu'mirriŋuy djuy'yurra nhanŋuwuynydja ŋayi djiwarr'punhany djämamirriny walalany, bala walal dhu marrtji ŋunhi ḻuŋ'maraŋun yolŋunhany walalany bukmaknhan yan beŋurnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja yolŋu'-yulŋuwal, ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal ŋuli ga djäma yätjkurr, ga ŋunhiwurruny wiripuwurruny yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga wiripuŋuny yolŋuny walalany dhar'thar-gurrupan yätjkurrulil.
MAT 13:42 Ga djalkthurrnydja ŋayi walalany dhu dhä-gir'yunamirrilila wäŋalilnydja, ŋunhawalnha yanan gurthalila, ŋunhi dhu gi ŋunhiliyiny yolŋu walal ḻirra-ḻäwunhamirra baḏarratjtjurra manapul.
MAT 13:43 Ga ŋunhiny mala yolŋu mala ŋunhi walal gan djäma manymaktja yan, walalnydja dhu gi ŋunhi nhini ŋunhala Bäpa'mirriŋuwala walalaŋgalaŋuwal wäŋaŋur, djarraṯawun'mirriyin nhakun walu ŋuli ga ŋunhi dhärra ḏämbuy waluy. Ŋuli nhuma buthurumirrnydja mala ŋäkuny ŋamathaŋun!”
MAT 13:44 “God-Waŋarrwuny dhuwal Rom balanya nhakun ŋunhi yolŋu ŋuli marrtji bala ŋayi ŋuli maḻŋ'maraman ŋula nhän bulayi mel-wiḏi'mirra yurr dholkunhawuynha ŋunhi wiripuwuŋ yolŋuwuŋ. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli maḻŋ'maramany ga buluyi ŋayi ŋuli balayi dholkum bala ŋayi ŋuli marrtjin wäŋalila ga marrtjiny ŋayi ŋuli ŋunhi galŋany djulŋithirra dhika mirithirra yan goŋmirriyirr. Ga marrtjiny ŋayi ŋuli, ga nhä mala nhanŋu wäŋaŋur ga ŋorra'-ŋurra ŋunhiny ŋayi ŋuli warrpam'nha djalim rrupiyawnha, märr ŋayi dhu ŋunhi rrupiyany märram ŋunhiŋuwuyyiny bala ŋayi dhu bäyimnha ŋunhiyin wäŋan munathan' ŋunhi ŋayi djuḻuḻ'maraŋal ŋunhiyi bulayi mel-wiḏimirr.”
MAT 13:45 “God-Waŋarrwuny dhuwal Rom balanya nhakun, ŋunhi ŋuli waŋgany yolŋu djälthirr ŋayi dhu bäyim muthiyarra yurr latju'mirr mirithirr.
MAT 13:46 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli maḻŋ'maramany ŋunhiyiny latjuny' mirithirrnydja muthiyarra, bala ŋayi ŋuli djalimnha nhäny mala nhanŋuwuy ŋayi bukmaknha yan, märr ŋayi dhu märraman ŋunhiyin muthiyarran.”
MAT 13:47 “God-Waŋarrwuny dhuwal Rom balanya gam', nhakun ŋuli bitjan maḻŋ'thun, yolŋuy ŋuli ŋurrkam ganybu gapulil guḻunlil, ga gulŋiyirrnydja ŋuli ga ŋunhi ŋarirriny mala ganybulilnydja wiripu wiripun mala.
MAT 13:48 Ga ŋunhi ŋuli ganybuny ŋunhi dhaŋaŋdhirr guyaynydja, bala walal ŋuli marrtji warryunna dhawaṯmaraman ganybuny ŋarirrimirrnydja raŋilila, bala ŋuli walalnydja ŋunhi ŋarirri djämamirrnydja mala nhinan bala marrtji mala-wulkmaraman barrkuwatjkuman, yätjkurrnydja mala ŋarirri walal ŋuli marrtji djalkthunna, ga rulwaŋdhundja walal ŋuli marrtji manymakmirra ŋarirri.”
MAT 13:49 “Ga biyakiyin ŋayi dhu boŋguŋ ŋunhi yalalaŋumirriynydja maḻŋ'thurr dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy. Walalnydja dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirr mala marrtjiny bala marrtji mala-wulkmaraŋun manymakmirrinhany yolŋuny walalany beŋurnydja ŋunhi yolŋuwal walalaŋgal dhuwurr-yätjkurrumirriwalnydja.
MAT 13:50 Bala dhu boŋguŋ ŋunhi dhuwurr-yätjkurrumirrinhany yolŋuny walalany djalkthurra gurthalila, ga ŋunhiliyin walal dhu gi ŋunhi ŋäthinyamirrnydja ḻirra-ḻäwunhamirrnydja.”
MAT 13:51 Bala ŋayi Djesuy dhä-birrka'yurra ḻundu'mirriŋunhan mala nhanŋuwuy wanha walal ganha ŋunhi dharaŋana ŋunhiyi mala dhäwu warrpam'. Ga walalnydja yoraŋal, “Ŋe bili muka.”
MAT 13:52 Bala ŋayi waŋanan walalany bitjarra, “Nhuma bukmak, ŋunhi nhuma gan marŋgithin ŋäthiliŋuw djorraw' ga romgu nhanukalaŋaw, nhumany ŋunhi malthunamirra mala Godkalaŋawnha Romgu djiwarr'puywun. Bili nhuma ŋuli ga ŋunhi nhakun dhawaṯmaraman yuṯany ga ŋäthiliŋuny ŋula nhä malany mel-wiḏi'mirr beŋura ŋunhi buṉbuŋur ŋunhi walal ŋuli ga galkan ŋula nhä malany walalaŋguwuy walal.”
MAT 13:53 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrnydja dhäwuŋurnydja lakaranhaŋur,
MAT 13:54 bala ŋayi ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa bala yan marrtjinan roŋiyinan balayin nhanukiyingala ŋayi wäŋalil. Bala yan ŋayi gan marŋgikuŋala yolŋunhan walalany ŋunhilin ŋunhi Djuw malawal buku-ḻuŋ'thunamirriŋur buṉbuŋur. Ga ŋuriŋiwurruy ŋunhi walal gan ŋäkul ŋanya, walalnydja ŋunhi mirithinan dhika ṉirr'yurrnydja nhanŋu ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan marŋgi-gurrupar. Bala walal gan ŋunhi dhä-birrka'yunminan bitjanminan, “Way, nhaliy ŋayi gan dhuwal marŋgithinany, ga wanhaŋur ŋayi gan dhuwal balanyayiny guyaŋanhawuy märraŋal, ga djämaw ŋayaŋu-ganyim'thunamirriwnydja romgu?”
MAT 13:55 “Dhuwandja dhuwal ŋunhi warray bala'-dhuḻ'yunamirriw gäthu'mirriŋu muka, ga ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu ŋunhi Meri muka. Ga wäwa'mirriŋuny mala nhanŋu ŋunhi Djayim ga Djawutjip ga Djäyman ga Djudatj,
MAT 13:56 ga yapa'mirriŋuny mala nhanŋu ŋuli ga ŋunhi dhiyal muka nhina limurruŋgala wäŋaŋur.”
MAT 13:57 Bala ŋunhi yolŋuny walal gan yakan gumurr-ŋamathinany nhanŋu, ŋurru-bil'-bilyurra walal gan nhanŋu. Yurr ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Djawarrkmirrnydja yolŋu ŋuli ŋunhi marrtji wiripulilnydja wäŋalil, ga walalnydja ŋuli ŋunhi wäŋa ŋunhiŋuwuyyiny yolŋuy mala dhäruk ŋanya märram ga märr-ŋal'yun nhanŋu. Yurr ŋayi ŋuli ŋunhi nhanukiyingalnydja wäŋalil marrtji nhanukiyingalaŋuwalnydja yolŋuwal walalaŋgal gurruṯumirriwalnydja, walalnydja ŋuli ŋunhi yakan ŋanya dhäruk-märraŋ ga märr-ŋal'yurr nhanŋuny bäyŋun.”
MAT 13:58 Ga bäyŋun ŋayi ŋunhi Djesuynydja ŋoy-ganyim'thunamirrnydja rom djäma ŋunhiliyiny wäŋaŋur bili bäyŋun walalaŋ ŋunhi märr-yuwalkthinyawuynydja.
MAT 14:1 Ga balanyamirriynydja waluy ŋayiny ŋunhi buŋgawaynydja Yaritthuny ŋäkula dhäwuny Djesuwalaŋuwuynydja,
MAT 14:2 bala ŋayi lakaraŋala ŋunhi nhanukiyingalaŋuwala ŋurruḏawalaŋuwala gapmangal mala bitjarra, “Dhuwaliyiny Djonnha ŋunhiyin Ḻiya-ḻupmaranhamirra yolŋu. Ga buluyi ŋayi barpuru dhuwal walŋathirr rakunyŋurnydja, bala ŋayi ga dhuwaliyi ganydjarrnydja ŋayathaman balanyarawyiny djämaw malaŋuw ganydjarr-ḏumurruwnydja romgu.”
MAT 14:3 Bili ŋayiny ŋunhi Yaritthuny ŋäthil yan muka ŋanyanhany Djonnhany ḏapmaram, garrwi'-garrwiyurrnydja rakiyny'tja bala yan galkanna dharruŋgulila, ga bitjandhiny ŋayi ŋunhi Yaritthu djäma bili ŋayi Djondhu ŋanya waŋa ŋurru-dhunupa bitjan, “Yaka nhuŋu dhuwal dhunupa nhe dhu dhuwaliyi miyalknha yäkuny Yirutikany märram bili ŋayi dhuwaliyi yukuyuku'mirriŋuw nhokalaŋaw miyalk Bilipku.”
MAT 14:5 Bala ŋayiny gan ŋunhi Yarittja bunharawnha yan nhanŋu Djonguny djälthin murrkay'kunharawnha yan, yurr yaka yan ŋayi ŋanya ŋunhi yänayiny bunha bili ŋayi gan ŋunhi barrarin yolŋuw walalaŋ, bili walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal guyaŋan yanbi ŋayi ŋunhi Djondja djawarrkmirra yolŋu.
MAT 14:6 Ga ŋunhi nhanŋu Yaritkuny waluny bunan, ŋunhi walal dhu ŋathan nhanŋu ḻuka dhawal-guyaŋanhawuynha nhanukalaŋuwuy, bala gan ŋunhi yothuny nhanŋu ŋurikiyi miyalkkuny yäkuw Yuritikawnydja burr'yurra ŋunhiliyin yolŋuwnha walalaŋ djuwun'. Ga ŋayipiny ŋunhi Yarittja
MAT 14:7 mirithinan yan galŋa-djulŋithinany ŋuriŋiyiny buŋgulyuny nhanukal, bala ŋayi yan ŋanya dhawu'-nhirrpara ŋunhiyiny yothunhany ŋayi dhu gurrupanna yan ŋanya ŋula nhäny ŋunhi ŋayi dhu ŋanya ŋuriŋiyi miyalkthu yothuy ŋäŋ'thun.
MAT 14:8 Ga ŋayiny ŋuriŋiyiny ŋäṉḏi'mirriŋuynydja waŋa ŋanya ŋunhiyiny yothunhany miyalknhany ŋayi dhu waŋany bitjanna, “Djälnydja ŋarra dhuwal Djongalaŋaw ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranhamirriw muḻkurrwu! Yurr bilkpilkthu banikin'thu nhe dhu gämany ŋanya ŋarrakal.”
MAT 14:9 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawany Yarittja galŋa-miḏikirra ḻiya-ŋarrtjunmirra manapan ŋunhiŋuwuynha ŋunhi ŋayi ŋanya ŋunhiyi yothuny dhawu'-nhirrpan milma nhakun yolŋu'-yulŋuwala. Yurr yakan ŋayi gan ŋunhi djälthin ŋayi dhu bakmaramany ŋunhiyi dhawuny'.
MAT 14:10 Bala yan ŋayi dhäruk-gurrupanminan djämamirriwala mala nhanukalaŋuwal, walal dhu marrtji bala dharruŋgulil ga muḻkurrnha gulkthun Djonnhany.
MAT 14:11 Ga muḻkurrnydja walal ŋunhi Djonnhany rulwaŋdhurrnydja bilkpilklila banikin'lilnydja, bala walal gäman ŋurikalyin miyalkkala yothuwala, ga ŋayiny ŋunhi yothuynydja gurrupan ŋäṉḏi'mirriŋuwala.
MAT 14:12 Ga walalnydja ŋunhi Djongalnydja ḻundu'mirriŋuy mala märramany Djonnha rumbalnydja bala walal dholkuman. Ga yorrnha walal ŋunhi dhäwu gäma Djesuwnydja bala lakaraman nhanukal.
MAT 14:13 Ŋunhi ŋayi Djesuy dhäwuny ŋäkul Djongalaŋuwuynydja, bala ŋayi marrtjinan buḏapthurra ŋurikiyiny Galaliwuywuny guḻun'ku, märr ŋathil ŋayi dhu ga gäna nhina yolŋumiriw. Yurr walalnydja ŋunhi yolŋuny walal marŋgithin nhanŋu bala yan ganarrthala walalaŋguwuynydja wäŋa, bala yan dhurputjnha marrtjin djalkiriynha ḻarruŋala nhanŋu.
MAT 14:14 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu wapthurrnydja marthaŋayŋurnydja, bala yan ŋayi nhäŋala yolŋunhany walalany dharrwanhan dhika mirithirra. Bala yan ŋayi walalaŋ ŋayaŋu-warwumirriyinan, bala ŋayi gan yan ḏukmaraŋala bukmaknhan yan ŋunhi rerrimirrinhany mala.
MAT 14:15 Ga ŋuruŋun ḻäy-bilyunaraynha bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu Djesuw marrtjinany bala waŋanany bitjarrnha, “Wäy ŋayilpi'yinan dhuwal wäŋany, galki ŋayi dhu dhuwal munhany-yupthunna. Dhuwandja yolŋunhany mala djuy'yurra walal marrtjin wäŋalila, märr walal dhu ŋunha ŋathan marrtji walalaŋguwuy märra'-marram.”
MAT 14:16 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarr, “Yaka walalany djuy'yurr. Nhämirr balaŋ dhu nhumany walalany gurrupan ŋula nhä ḻukanharaw?”
MAT 14:17 Ga walalnydja waŋan bitjarr, “Bäyŋun dhuwal goŋ-waŋgany yan dämbany ga märrma' yan ŋarirriny.”
MAT 14:18 Ga ŋayiny Djesuynydja waŋan ŋunhi ḻundu'mirriŋunhany mala nhanŋuwuy ŋayi bitjarr, “Go räli walal gäŋu dhuwaliyi ŋathany,”
MAT 14:19 bala ŋayi yolŋunhany walalany dhunupan yan waŋanan nhinanhamaraŋala mulmulila. Bala ŋayi Djesuynydja märraŋala ŋunhi goŋ-waŋganydja dämbany mala ga ŋarirriny maṉḏany, bala yan ŋayi dhupuŋala djiwarr'lila, bala buku-wurrpara ŋurikiyi ŋathawnydja. Bala ŋayi bakmaraŋala ŋunhiyi ŋathany, bala ŋayi gurrupara malthunamirriwala mala nhanukalaŋuwal, ga walalnydja gurrupar marrtjin ŋunha yolŋunhan walalany.
MAT 14:20 Ga bäy walal marrtjin ḻukan ga maranhuyin yan bukmak, bala ŋunhi Djesuwal ḻundu'mirriŋuynydja mala marrtjin wapmaraŋala bäythinyawuynydja bathilila, ga dhaŋaŋguŋalnydja walal ŋunhi 12 bathiny bäythinyawuyyuny ŋathay.
MAT 14:21 Ga dhaŋaŋ ŋunhi mirithirr ḏirramuwurrnydja ŋula nhämunha mala 5,000, ga yaka walal bothurru' miyalkkurruwurrunhany ga djamarrkuḻi'nhany.
MAT 14:22 Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny, bala yan ŋayi dhunupan Djesuynydja waŋanan ŋunhi malthunamirrinhany mala nhanŋuwuy djuy'yurra ŋäthila marthaŋayyun. Yurr ŋayipiny ŋunhi ŋunhiliyin banydjin ŋurr'yurr, ga baḏak ŋathil ŋayi gan yolŋuny walalany djuy'yurr wäŋalil roŋanmaraŋal.
MAT 14:23 Bala ŋayi ḏuwaṯthurra bukulila ga ŋunhiliyin ŋayi gan gänan nhinanany bukumirriyaŋala, ga yan bili-i-i ga munha yupthurr.
MAT 14:24 Ga ŋayiny ŋunhi balanyamirriyyiny marthaŋaynydja ŋunhala barrkun dhulmuŋura, bala ŋunhi wäŋiny walalaŋ bunanan yindin dhikan mirithirra bumara marrtjin ŋunhi marthaŋaynhany, bala gan ŋunhi marthaŋaynhany ḏowuynydja gäŋala bala-rälin.
MAT 14:25 Ga baḏak yan ŋayiny gan ŋunhi munhany gorruŋal yurr goḏarr'mirra, bala ŋayiny gan ŋunhi Djesuny marrtjinan ŋapakurra gapukurr balayin guwatjmara walalany marthaŋaylila.
MAT 14:26 Ga ŋunhi walal ŋanya nhäŋalnydja bala yan walal barrarinan ŋapa-ŋayathaŋala yatjunminan, bili walalanydja ŋunhi guyaŋan yanbi gan mokuyyun walalany guwatjmar.
MAT 14:27 Yurr ŋayiny Djesuny waŋanan walalaŋgal bitjarra, “Way ŋoy-ḏälthi walal. Yaka barrari! Dhuwandja ŋarra muka,” bitjarr.
MAT 14:28 Bala ŋayi Betany waŋan bitjarra, “Garray ŋuli dhuwaliyi yuwalktja nheny, dhäruk-gurrupanmirra ŋarraku, märr ŋarrany dhu marrtjin dhipaliyin nhokalnha.”
MAT 14:29 Bala ŋayi Djesuny wäthurra nhanŋu, “Go marrtjin,” bitjarra. Bala ŋayi Betany wapthurra marthaŋayŋurnydja bala gan djartjaryurra gapukurra gumurr'yurra Djesuwnha.
MAT 14:30 Ga ŋunhi ŋayi gan Beta marrtjinany, bala ŋayi nhäŋala ḏowunhan ga watanhan ŋayi marrtjin yindithin, bala yan ŋayi ŋoy-gärrinan ga dhunupan ŋayi ŋunhi guḻwuḻyurra yulŋuny gapulila. Bala ŋayi wäthurra, “Wäy Garray, walŋakuŋ ŋarrany,” bitjarr.
MAT 14:31 Ga dhunupan ŋayiny Djesuny goŋ-djarryurra nhanŋu bala yan ŋayathaŋala ŋanya. Bala ŋayi waŋanan nhanŋu bitjarra gam', “Nhä dhuwal nhuŋu märr-yuwalkthinyawuynydja nyumukuṉiny yan? Nhaku nhe ŋuli ga dhuwal märr-yuḻkthundja?”
MAT 14:32 Ga ŋunhi maṉḏa Beta ga Djesu wapthurrnydja marthaŋaylilnydja bala ŋunhi watany gulyurra, ga wäŋany wapurarryinan.
MAT 14:33 Bala ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu Djesuw buku-ŋal'yurra gan nhanŋu, bitjarra, “Yuwalk muka nhe dhuwal God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu.”
MAT 14:34 Manymak walalnydja ŋunhi Djesuny ga ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu buḏapthurra ŋurikiyiny guḻun'kuny, ga dhawaṯthurrnydja walal ŋunhilin wäŋaŋur yäkuŋur Ginitjarathnha.
MAT 14:35 Ga dhunupan walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋal ŋanya Djesunhany ŋunhi ŋayi ŋunhiliyiny bunan wäŋaŋur, bala walal dhunupan marŋgithinan yol ŋayi ŋunhi yolŋu, bala gan yolŋuny walal dhäwu gänhaminan ŋunhiliyiny ŋarakaŋur wäŋaŋur. Bala walal marrtjin yolŋuynydja walal gäŋa'-gaŋala rerrimirrinhan yolŋuny walalany balayin nhanukala Djesuwala.
MAT 14:36 Bala walal gan waŋanan ŋanya mirithinan dhika buku-ḏuwaṯthurra nhanŋu walal balaŋ ŋunhi rerrimirriynydja mala yan girrin' yan nhanukalaŋumirr ŋayathanha yurr djinmir'nha. Ga ŋunhi walal gan bitjarryiny djäma girriny' yan nhanŋu ŋayathaŋal, walalnydja gan yan ŋunhi dhunupan ḏukthurra rerriŋurnydja.
MAT 15:1 Ga balanyamirriynydja waluy walalnydja ŋunhi Baratjiny mala ga Marŋgikunhamirr mala ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja Romgu wäŋgaŋala walal beŋurnydja Djurutjalamŋurnydja. Bala walal dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhany bitjarra,
MAT 15:2 “Nhaku ŋuli ga ŋunhi nhuŋuny malthunamirr mala bäyŋuny romgu malthurr ŋurikiyiny romgu ŋunhi ŋäthiliŋuwnydja, ŋunhi nhaltjarr walal gan limurruŋgal ŋaḻapaḻmirriy mala marŋgi-wurrupar limurruny? Bäyŋun walal ŋuli gi dhuwal goŋdja rurrwuyunmirr bay ŋathawnydja ḻukanharaw.”
MAT 15:3 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarr, “Ga nhaku nhuma ŋuli ga ŋunhi rom bakmaram nhanŋuny God-Waŋarrwuny dhäruk-gurrupanminyawuy, bala nhuma ŋuli ga ŋunhi malthundja nhumalaŋgiyingalaŋawnha yan romguny ŋäthiliŋuwnha mala ŋurrŋgitjkun.
MAT 15:4 Muka bäyŋu ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu nhumalany waŋanha nhuma dhu ga märr-ŋal'yun nhumalaŋgiyingalaŋaw ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja ga bäpa'mirriŋuwnydja? Ga ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy gumurr-dhar'yun ŋäṉḏi'mirriŋunhany nhanŋuwuy ŋayi ga bäpa'mirriŋunhany, ŋanyanhany dhu ŋunhi ŋunhiyinhany yolŋuny buman yan murrkay'kuman?
MAT 15:5 Yurr nhumany walalany ŋuli ga ŋunhi nhäman yan bay'nha, bili bäyŋun walal ŋuli gi ŋunhi yuwalkkuŋuny guŋga'yurr walalaŋguwuy gurruṯumirrinhany mala. Bala nhuma ŋuli ŋunhi ŋulthu'maraman walalany, märr walalnydja ŋuli ŋunhi bitjanna waŋany gam', ‘Ŋarrany dhu dhuwal mundhurr gurrupan God-Waŋarrwun nhanŋuwuynha dhulŋuŋun.’ Ga ŋunhi walal ŋuli ga bitjandhiny waŋa, nheny ŋuli ga ŋunhi manymak lakaraman walalany. Yurr nhuma ŋuli ga ŋunhi yakan nhakun guŋga'yurrnydja ŋäṉḏi'mirriŋunhany ga bäpa'mirriŋunhany nhumalaŋguwuy nhuma. Ga bitjandhin nhuma ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäruk gali'lila ŋurrkam, bala nhuma ŋuli ga ŋunhi djarrpi'kuman marŋgikumany wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, märr walal dhu ga ŋunhi mirithirrnydja malthun ŋurikiyin bili yan nhumalaŋgiyingalaŋawnha ŋurrŋgitjkun romguny ŋäthiliŋuwnha.
MAT 15:7 Nhä nhuma dhuwal rom-gali'märrma' yolŋuny walal. Märr-yuwalk muka ŋayi ŋunhi djawarrkmirriynydja yäkuy Yitjayaynydja wukirri dhäruktja ŋanya God-Waŋarrnha ŋäthilnydja bitjarrnydja gam',
MAT 15:8 ‘Nhumany ŋuli ga dhuwal wokthun ŋarrakuny dhärukthu yan waŋganydhu, ga bäyŋun nhuma ŋuli gi dhuwal yuwalkkuŋuny guyaŋi ŋarranhany.
MAT 15:9 Ga ŋunhi nhuma ŋuli buku-ŋal'yundja ŋarraku, ŋarrany ŋuli ŋunhi yakan nhumalaŋ buthuru-bitjun. Bili nhuma ŋuli ga dhuwal romdja ŋayatham baṯ-bitjandja ŋunhiyin yolŋuwuŋun guyaŋanhawuynydja. Yakan God-Waŋarrwuŋuny.’”
MAT 15:10 Bala ŋayi Djesu wäthurra bukmakkun yolŋuw walalaŋ waŋganylila ḻuŋ'maraŋal, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Ŋäkuny walal ŋamathaŋun yan ga yuwalkkuŋun yan dharaŋulnydja ŋunhi nhaltjan ŋarra dhu dhuwal lakaram.
MAT 15:11 Yolŋuny dhu dhuwal yaka ŋayaŋu-yätjirr ŋula nhaliy ŋunhi ŋayi ŋuli galkan ŋula nhä malany dhurrwarakurr nhanukiyingal ŋayi, ŋany ŋayaŋuny ŋayi ŋuli yätjirr ŋuriŋin ŋunhi nhä nhanukal ŋuli yätjkurr dhurrwarakurr dhawaṯthun.”
MAT 15:12 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjin nhanukal ga dhä-birrka'yurr walal ŋanya bitjarr, “Marŋgi nhe. Dhuwaliyiny nhe bitjarryiny waŋan ŋayaŋu-wuthurra walalanhan ŋunha Baratjinhan walalany?”
MAT 15:13 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ga bukmak ŋunhi dharpa mala, ŋunhi ŋarrakal Djiwarr'wuyyu Bäpa'mirriŋuy yaka lämu-nhirrpanna, ŋunhiyiny ŋayi dhu ḏulŋurr'yurra bala yan ŋurrkuŋun.
MAT 15:14 Yaka walal galkithi dhiyakurruŋgalnydja Baratjiwalnydja mala, bili walalnydja dhuwaliyi bambaymirra mala. Ga ŋunhiny yolŋu mala ŋunhi walal ŋuli ga malthun walalaŋ romgu, walalnydja ŋunhiwurryiny balanyayi bili bambaymirryi, ga rrambaŋin maṉḏa dhu ŋunhi galkirriny ŋarŋgalilnydja, ŋayi maŋutji-warryunamirr ga ŋayi malthunamirr yolŋu.”
MAT 15:15 Ga ŋayiny Betany waŋan bitjarr, “Nhä ŋayi dhuwaliyi mayaliny', ŋunhi nhe waŋan bitjarrnydja, ‘Yolŋuny dhu ŋunhi yaka ŋayaŋu-yätjirr ŋula nhaliy ŋunhi nhanukal dhu dhurrwarakurr gulŋiyirr,’ bitjarrnydja.”
MAT 15:16 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarr, “Muka yaka yan nhuma gi dhuwal dharaŋulnydja ŋunhi nhaltjan ŋarra ga dhuwal waŋa dhiyaŋ bala?
MAT 15:17 Muka yaka yan nhuma dhuwal marŋginy, ŋunhi nhuma ŋuli ŋula nhä ŋathany ḻuka dhurrwarakurrnydja galkan, bala ŋuli ŋunhi ŋathany mala dhawaṯthunna rumbalŋurnydja nhumalaŋgalaŋaŋur? Ga nhä mala dhäruk ŋunhi ŋuli ga dhawaṯthun dhuwalatjandhi dhurrwarakurr nhumalaŋgalaŋawurr, ŋunhiny ŋuli ga dhawaṯthun beŋura ŋayaŋuŋura nhumalaŋgal. Ga ŋuriŋiyin mala ŋuli ga ŋunhi nhumalany ŋayaŋuny yätjkurrkum, nhuma dhu ga yakan ŋunhi märr-ŋal'yun God-Waŋarrwuny manymakkumany.
MAT 15:19 Dhipuŋuryin ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋuŋura dhawaṯthun yätjkurrnydja mala balanyany mala nhakun: djarrpi'kunhawuynydja guyaŋanhawuy, murrkay'-wutthunamirrnydja rom, marrambany', ḻäy-ŋarr'ŋarrnydja rom, manaŋany, mayali'miriwnydja rom, ŋayaŋu-miḏikumanamirrnydja rom ga nyäḻny'tja mala.
MAT 15:20 Dhiyaŋiyin mala ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋuny mala nhumalaŋ yätjkurrkum. Ŋuli nhuma dhu ŋunhi ŋathany ḻuka goŋdhu rurrwuyunamiriwyuny, dhiyaŋiyiny nhumalany dhu ŋunhi yakan gulmaram God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunaŋur.”
MAT 15:21 Bala ŋayi Djesuy ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, ga marrtjinany ŋayi balan ŋarakalil wäŋalil galki ŋunhi gan märrma' yindi maṉḏany wäŋa dhärran yäku Däya ga Djaydan.
MAT 15:22 Manymak marrtjinan ŋayi gan ŋunhi Djesuny dhukarrkurra, ga ŋunhiliyiny dhukarrŋurnydja miyalknha nhanŋu marrtjin wäthurr Djesuwnydja, yurr ŋayi ŋunhi miyalktja ŋunhaŋuwuy Gaynanbuy, ga wäthurrnydja ŋayi marrtjin ŋunhi mirithinan yan dhika bitjarrnha, “Way Garray, Gäthu'mirriŋu Daybitku, mel-wuyurr ŋarraku. Yothu ŋarraku ŋunha miyalk, yurr ŋayi ga ŋunha nhinany dhaŋaŋnha wakinŋumirrnydja birrimbirrmirr.”
MAT 15:23 Yurr ŋayiny Djesuynydja ŋäkul ŋanya ganarrthaŋal, ga mukthurr yan bala ŋayi gan marrtjin dhärukmiriw. Ga ŋayiny ŋunhi miyalktja gan malthurr yan nhanŋu yatjurr marrtjin bala. Ga walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal Djesuwal waŋanan ŋanya Djesunhany ŋayi dhu ŋaŋ'ŋaŋ'thunna ŋanya ŋunhiyiny miyalknhany.
MAT 15:24 Ga ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarrnha, “Ŋarrany dhuwal marrtjin räli Yitjuralpuyŋuw yan yolŋuw walalaŋ walŋakunharaw. Bili walal dhuwal balanya nhakun bimbi mala winya'yunawuy.”
MAT 15:25 Ga ŋayiny ŋunhi miyalktja marrtjin galkithin nhanukal bala yan ŋayi bun'kumu-djipthurra bala gan ŋäŋ'thurra ŋanya Garraynhany bitjarra, “Garray marrkapmirr ŋathil guŋga'yurr ŋarrany!”
MAT 15:26 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarr, “Yaka dhuwal dhunupa ŋunhi dhu yolŋuy märram ŋatha ŋunhi djamarrkuḻiwny'tja bala ŋayi dhu djalkthunna wuŋgangun.”
MAT 15:27 Ga ŋayiny ŋunhi miyalktja waŋan bitjarra gam', “Yuwalk dhuwaliyiny Garray. Yurr ŋayiny ŋuli ŋunhi wuŋgandhuny muṉguynha ḻuka, beŋurnha ŋunhi Buŋgawalnha ḻukanhaŋur.”
MAT 15:28 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra, “Gumurrtjararrk miyalk, yuwalk muka nhuŋu dhuwal märr-nhirrpanminyawuynydja yindi mirithirr, nheny dhu dhuwal märraman yan ŋunhi nhaku nhe gan ŋäŋ'thurr.” Ga balanyamirriyi bili yan nhanŋu ŋunhi yothuny ŋurikiyi miyalkkuny ḏukthurra.
MAT 15:29 Ga ganarrthaŋal ŋayi ŋunhiyiny wäŋa Djesuy bala ŋayi beŋuryiny gan marrtjin raŋikurra ŋunha Galaliwurra. Ga marrtjinany ŋayi gan ŋunhi-i-i, dhutnha nhinan bukuŋura.
MAT 15:30 Ga dharrwan ŋunhi mirithirra yolŋuny walal bunanany nhanŋu ŋunhiliyiny, ga dharrwany yan walal gan ŋunhi gäŋal rerrimirrinhany mala nhanukal Djesuwalnydja balanya nhakun bundhurrmirriny ga gaṉuŋnha ga bambaynha ga dhärukmiriwnhany yolŋuny walalany. Ga gäŋalnydja walal gan ŋunhi walalany bala rarr'yurrnydja gumurrlila nhanukal Djesuwalnydja. Ga bukmaknhan yan ŋunhi rerrimirrinhany yolŋuny walalany ŋayi gan Djesuynydja ḏukmaraŋala.
MAT 15:31 Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal gan nhäŋalnydja ga ŋäkulnydja ganyim'thurra, bili ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋäthilnydja dhärukmiriwnydja ŋunhiny ŋayi gan waŋanan dhärukmirriyinan ga maṉḏany gan gaṉuŋdja ga bundhurrnydja bilin marrtjinan, ga bambayyuny gan nhäŋala. Ga bukmaknha walal gan ŋunhi wokthurrnydja nhanŋu God-Waŋarrwuny, ŋurikiyiny God-Waŋarrwu Yitjuralpuyŋuwnydja.
MAT 15:32 Bala ŋayi Djesuny wäthurra nhanukalaŋaw malthunamirriwnydja mala, ga waŋanany ŋayi walalany bitjarra, “Dhuwal ŋarra ŋayaŋu-wuyurra bay, dhiyakurruŋgun yolŋuwnha walalaŋ. Bilin walal gan dhuwal malthurrnydja ŋarraku ḻurrkun'nha waluny, ga bäyŋun walalaŋ dhuwal ŋula ŋathany ḻukanharawnydja. Ga yakan ŋarra gi dhuwal djälthi djuy'yunarawnydja walalaŋ walal ŋuli bäynha ŋula marryay'nha dhiŋgu'-dhiŋguŋ gandarrŋura.”
MAT 15:33 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu waŋan bitjarr, “Wäy, dhuwandja dhuwal wäŋa ŋayilpin' balanyan ŋathamiriwnha. Wanhala bili dhu ŋula ŋathany maḻŋ'maram maranhuny gurrupanarawnydja walalaŋ dhiyakiwurruŋguny?”
MAT 15:34 Ga ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurr walalany bitjarr, “Nhämunha nhumany ga dhikayiny ŋatha ŋayatham?” Ga walalnydja waŋan, “Dämbany dhuwal djabin yan ga märr ḻurrkun' nyumukuṉiny mala ŋarirriny'.”
MAT 15:35 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesuy waŋanany yolŋunhany walalany nhinanhamaraŋalnydja,
MAT 15:36 bala ŋayi märraŋala ŋunhiyiny dämbany mala ga ŋarirriny' ḻurrkun'tja, bala yan ŋayi buku-wurrpara God-Waŋarrnhan ŋurikiyi. Bala yan ŋayi bakmaraŋala ŋunhiyi dämbany mala ga ŋarirriny', bala goŋ-gurrupara malthunamirriwala mala nhanukalaŋuwal, ga walalnydja marrtjin gurrupara ŋunha yolŋu'-yulŋunhan mala.
MAT 15:37 Ga bukmakthun ŋunhi ḻukanany maranhuyinan yan, ga bäythinyawuyyuny mala ŋathay walal dhaŋaŋguŋal djabin yindimirr mala nyäḻka.
MAT 15:38 Ga nhinanany gan ŋunhi ŋunhiliyiny 4,000 ḏirramuwurrnydja, yaka walal miyalkkurruwurrunhany ga djamarrkuḻi'nhany bothurru'.
MAT 15:39 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesuy djuy'yurrnydja yolŋunhany walalany roŋanmaraŋalnydja, bala yan ŋayi marrtjinan, wapthurrnydja ŋayi marthaŋaylilnydja bala yan buḏapthurra ŋurikiyiny guḻunguny. Ga dhawaṯthurrnydja ŋayi ŋunha galin' galki wäŋaŋur yäkuŋur Makatannha.
MAT 16:1 Ga waŋganymirrnydja yolŋu walal Baratji ga Djatutji mala marrtjin Djesuwal, bala walal gan ŋäŋ'thurra ŋanya ŋayi balaŋ milkunha walalaŋ ganydjarr ŋurukuwuy djiwarr'wuy, yan nhakun walal ŋanya gan birrka'yurr.
MAT 16:2 Ga ŋayiny walalaŋgal lakaraŋal bitjarra, “Ŋuli nhuma dhu ŋunhi nhäma dhipal bala gali' bärra'lil ŋayi dhu wärrarra-gorrum, nhumany dhu marŋgithirr yan ŋunhi ŋayi dhu bäyŋun dharyun.
MAT 16:3 Ga ŋuli nhuma dhu nhäma dhipal bala gali'lil bulwunulil ŋayi dhu maŋanmirriyirr wäŋa, nhumany dhu mak ŋunhi bitjanna waŋa; nhaltjan dhu dhuwandja gäthurnydja dharyun. Ŋuruŋ bili yan nhuma dhu ga marŋgithirr ŋunhi nhä mala nhuma dhu ga nhäma. Ga bäyŋun nhumany gi dhuwal dharaŋul ŋunhi nhä marrtji dhiyaŋ bala maḻŋ'thun.
MAT 16:4 Nhumany ga dhuwal djälthirr nhuma dhu nhäma ganydjarr ŋurukuwuy djiwarr'wuy, bili nhuma dhuwal dhuwurr-yätjmirr yolŋu walal, ga bäyŋun nhuma dhu ŋunhi märr-yuwalkthirrnydja! Ga nhämany nhuma dhu ga romdja ŋunhin bili yan ŋunhi nhä maḻŋ'thurr ŋurikiyi yolŋuw yäkuw Djawunaw.” Bala yan ŋayi Djesuy ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa bala marrtjinan.
MAT 16:5 Ga ŋunhi walal buḏapthurrnydja ŋurikiyiny guḻun'kuny, ga walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal meṉguman ŋathawnydja gänharaw.
MAT 16:6 Bala ŋayiny Djesuynydja walalany waŋanan djägakuŋala bitjarra, “Djägan walal nhumalaŋguwuy nhuma yulŋuny ŋurukurruŋgalnydja ŋunhi Baratjiwalnydja walalaŋgal ga Djatutjiwalnydja mala, walal ŋuli bäynha nhumalany mayali'-gäŋu bala wiripuyaŋun nhumalany waṉa-gäŋu.”
MAT 16:7 Yurr walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu gan waŋanhaminan dhä-birrka'yunminan walalawuynha bitjanminan, “Dhuwaliyiny ŋayi mak bitjarryiny waŋan, bili limurr bäyŋu ŋula ŋatha märranha.”
MAT 16:8 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny dhunupa yan marŋgithinan ŋunhi nhaltjarr walal bitjarryi guyaŋan, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Yuwalk muka nhumalaŋ dhuwal märr-nhirrpanminyawuynydja nyumukuṉiny yan! Nhäpuy nhuma ga dhuwal waŋanhamirrnydja, bili nhuma yaka ŋatha gänha?
MAT 16:9 Yaka yan nhuma gi dhuwal dharaŋulnydja? Muka meṉguman nhuma dhuwal ŋunhi yolŋunhany walalany 5,000-nhany malany ga nhämunha ŋunhi bathi bäythinyawuyyu ŋathay nhuma dhaŋaŋgum?
MAT 16:10 Ga wiripuny muka ŋunhi 4,000-nha yolŋu'-yulŋuny, ga bäythinyawuyyuny ŋathay nhuma dhaŋaŋgum djabin bathi mala.
MAT 16:11 Yaka yan nhuma gi dhuwal dharaŋulnydja? Yaka ŋarra gi dhuwal waŋi nhumalany dhiyakuwuyyi ŋathapuy. Waŋany ŋarra nhumalany ga dhuwal djägakumany ŋurukurruŋgala Baratjiwala mala ga Djatutjiwala mala, walal ŋuli bäynha nhumalany waṉa-gäŋu wiripuyaŋun.”
MAT 16:12 Ga yorrnha walal ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal dharaŋan ŋunhi ŋayi ga Djesuny yaka waŋa ŋathapuynydja ḏambakunhawuy, ŋany waŋany ŋayi ga ŋunhi djägakumany walalany märr walal dhu yaka malthun walalaŋ Baratjiw ga Djatutjiw mala marŋgithinyawuywu.
MAT 16:13 Ga ŋunhi walal marrtjin Djesu ga malthunamirr mala nhanŋu wäŋgaŋalnydja bala-a-a, ga galki wäŋaŋur yäkuŋur Djitjariya Bilipaynha, bala ŋayi waŋanan dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Yolnhan ŋuli ga ŋunhi yolŋuynydja walal lakaram ŋarranhany?”
MAT 16:14 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal buku-roŋanmaraŋal nhanŋu bitjarr gam', “Wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋuli ga lakaram nhuna, yanbi nhe dhuwal Djonnha ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranhamirra yolŋu, ga Yilaydja ga wiripuny Djirimaya, nhä mak wiripun ŋula djawarrkmirr yolŋu.”
MAT 16:15 Ga ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurr walalany bitjarr, “Ga nhumany ŋuli ga nhaltjan guyaŋa ŋarranhany? Yol bili ŋarrany dhuwal yolŋu?”
MAT 16:16 Bala ŋayiny Djäyman-Betany waŋan bitjarra, “Nheny dhuwal ŋunhiyin yolŋu Maŋutji-dhunupayanhawuynha, Gäthu'mirriŋu ŋurikiyin God-Waŋarrwu ŋunhi ŋayi ga nhina Walŋa-ḏikṯiknha.”
MAT 16:17 Bala ŋayiny Djesuny waŋan nhanŋu bitjarra, “Djäyman gathu'mirriŋu Djawunaw, gay'yi muka! God-Waŋarrwuny ŋamakuliny' rom dhuwaliyin nhokala. Bili bäyŋun balaŋ nhe ŋunhi gänany dhuwaliyi maḻŋ'maranha nhokiyingalnydja nhe guyaŋanhawuyyu. Dhuwaliyiny nhokal warralkuŋal ŋarrakala Bäpay djiwarr'wuyyun.
MAT 16:18 Ga dhuwandja ŋarra nhuna dhu yäku nhirrpandja Betan, ŋunhi ga mayaliy' lakaram guṉḏan. Ga dhipaliyin ŋunhi guṉḏalil ŋarra dhu dhuḻ'yundja ŋarrakuwuy buṉbuny, ŋunhi ŋayi dhu ga djuḻkmaraman dhiŋganhamirriwnydja romgu ganydjarr.
MAT 16:19 Bala ŋarra dhu dhuwal gurrupanna nhokal gonydjiŋdja ŋurukuwuynydja djiwarr'wuywuny romgu. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi dhäruk nhirrpan ḏälkum ŋula nhäpuy dhiyal munatha'ŋurnydja, ŋayiny dhu ga ŋunhi dhärran yan ḏälkunhawuynha yurr ganydjarrmiriw yan, ga ŋayiny dhu ŋunhi ŋunhiyi bili yan dhäruk God-Waŋarryuny Bäpaynydja ḏälkuman yan. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi nhokiyingal nhe dhärukthu ŋula nhä yanan bala dhayaḻakuman, ga ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja bitjandhiyi bili dhayaḻakumdhi.”
MAT 16:20 Bala ŋayi Djesuy waŋanan ŋunhiwurrunhany ŋunhi malthunamirrinhany mala nhanŋuwuy märr walal dhu ŋunhi yakan lakaram wiripuwurruŋgalnydja yolŋuw walalaŋgal, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyin yolŋu Maŋutji-dhunupayanhawuynha.
MAT 16:21 Ga beŋuryiny ŋayi gan Djesuy dhäwun lakaraŋal ŋurikiwurruŋdhin malthunamirriwnha mala nhanukalaŋuw ŋunhi nhä nhanŋu dhu maḻŋ'thun. Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja gam', “Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin balan Djurutjalamlila. Ga ŋunhiliyin walal dhu ŋunhi ŋurru-warryunayŋuynydja yolŋuy walal ga ŋurruŋu djirrikaymirriynydja walal, ga ŋunhi Romgu marŋgikunhamirriynydja walal dhä-gir'yundja ŋarrany mirithirra yan. Ga bumany ŋarrany walal dhu ŋunhi murrkay'nha dhiŋganhamaraman yan. Ga ḻurrkun' dhu walu djuḻkthurr bala ŋarrany dhu walŋathin.”
MAT 16:22 Bala ŋayiny Betaynydja waṉan ŋanya ŋayathaŋal Djesunhany bala gali'lila nhirrpar nhanukiyingal ŋayi, bala ŋayi waŋanan ŋanya raypirri'yurra, ŋayi dhu ga yaka bitjandhiyi waŋa. Ga bitjarr ŋayi ŋunhi waŋanany nhanukal, “Garray, yaka nhuna dhu dhuwal God-Waŋarryu bitjandhiyi dhayuŋan dhiŋganharaw.”
MAT 16:23 Ga ŋayiny Djesuny bilyurr nhanukal Betawal bala ŋayi bitjarra nhanŋu waŋan, “Way nhe Djaytin waṉḏi ŋarrakalaŋaŋur. Nheny ga dhuwal guyaŋa bitjan yan bili nhakun ga dhuwal wiripuwurruy guyaŋa, yaka dhuwaliyiny God-Waŋarrwuŋ guyaŋanhawuy.”
MAT 16:24 Bala ŋayi Djesuny waŋanan malthunamirriwnydja mala nhanukalaŋaw bitjarrnha, “Ŋuli dhu balaŋ ŋula yol yolŋu djälthirr ŋarrakuwuynydja yan malthunaraw, ŋayiny dhu meṉgunhamirra ŋanyapinyany ŋayi, bala ŋayi dhu ḻaw'maraman nhanŋuwuy ŋayi dharpa-mälakmaranhawuynydja bala malthunna ŋarrakun.
MAT 16:25 Ga ŋuli nhe gi yaka djälthi dhiŋganharaw, ŋunhiny nhe ga bunhamirra nhunapinyan nhe. Ga ŋuli nhe dhu yan marrtji dhuwalatjandhi ŋunhi dhiŋganhamirriwurr romgurr ŋarrakuny yäkuw, nheny dhu maḻŋ'maraman walŋa wiyinŋuwnydja nhinanharaw.
MAT 16:26 Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ḻuŋ'maram nhä mala nhokiyingal nhe, nhä mak nhe dhu wiripuny dhuwanna wäŋanhan ŋarakanhan märram, bala nhe ga ŋunhiyiny nhakun bunhamirra nhunapinya nhe, ga nhän nhe dhu ŋunhi märramany ŋurukuwuyyiny. Nhän balaŋ nhe ŋunhi gurrupulnydja walŋawnydja nhokalaŋaw roŋanmaranharaw?”
MAT 16:27 “Galkin ŋayi dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu gumurr-roŋiyirra, ga marrtjiny ŋayi ga ŋunhi ŋuriŋiyin nhanukalaŋuwal Bäpa'mirriŋuwalnha djeŋarrayny'tja, ga bulu rrambaŋin walal ŋunhi djiwarr'wuynha dhäwu-gänhamirra mala, bala walal dhu marrtji gurrupula buku-roŋanmaraŋun waŋga'-waŋganygun yan yolŋu'-yulŋuwnydja ŋunhiŋuwuynha ŋunhi nhä mala walal gan djäma.”
MAT 16:28 “Ga dhuwandja ŋarra ga yuwalk yan lakaramany, wiripuny mala nhuma dhuwalawurr dhärra ga, bäyŋu nhuma dhu boŋguŋ yänayiny dhiŋguŋ, ga bäy ŋathil nhuma dhu boŋguŋ nhäŋu Yolŋuny Gäthu'mirriŋuny ŋayi dhu boŋguŋ yarrupthurr räli djiwarr'wuyyun romdhu.”
MAT 17:1 Ga 6 walu djuḻkthurr, bala ŋayi Djesuynydja garr'yurra nhanŋuwuy ŋayi ḻundu'mirriŋunhany mala nhanŋuwuy ḻurrkun'nhany Betanhany ga Djayimnhany ga Djonnhany, bala ŋayi walalany maŋutji-warryurra balan bitjarra garrwarlila bukulila.
MAT 17:2 Ga ŋunhalnydja ŋunhi bukuŋurnydja bala ŋayi Djesuny wiripuŋuyirra dhika latju'yirra maŋutjiŋurnydja walalaŋgal. Ga girriny' nhanŋu ŋunhi bitjarryi bili miḻŋ'miḻŋdhurryi wiripuŋuyinan dhika watharrthinan mirithinan.
MAT 17:3 Ga balanyamirriyyi bili yan bala maṉḏany ŋunhi märrmany' yolŋu maṉḏa Yilaydjany ga Mawtjitjtja maḻŋ'thurra ŋunhiliyiny walalaŋgal, bala maṉḏa gan ŋunhi waŋanan nhanukala Djesuwalnha.
MAT 17:4 Ga ŋayiny Betany waŋan Djesuwalnydja bitjarra, “Way Garray! Manymaknha dhuwaliyiny, ŋunhi napurrnydja nhakun dhuwal dhiyal dhiyaŋ bala. Ŋula balaŋ muka napurr dhu djäma nhumalaŋ ḻurrkun' warraw', waŋganydja nhakun nhuŋuwuy, ga waŋganydja Mawtjitjku, ga waŋganydja Yilaydjaw.”
MAT 17:5 Ga ŋunhi ŋayi gan Betany baḏak yan waŋan, bala ŋayiny dhunupan maŋannha maḻŋ'thurr watharrnha dhika mirithirra, bala marrtjin dhurrthurryurra walalany. Ga beŋuryiny ŋunhi maŋanŋurnydja rirrakaynydja gan dhawaṯthurr, waŋanany bitjarrnha, “Dhuwaliyin ŋunhi ŋarrakuwuynydja Gäthu'mirriŋu, marrkapmirrnydja. Buthuru-bitjurra walal nhanŋu manymakkuŋun.”
MAT 17:6 Ga ŋunhi walal nhanukal malthunamirriynydja mala ŋäkulnydja rirrakaynydja bala yan walal mirithinan dhika ŋoy-gärrinany, bala walal galkirrinan munatha'lila.
MAT 17:7 Ga ŋayiny Djesuny marrtjin bala ŋayi ŋayathaŋala walalany ga waŋan ŋayi walalaŋ bitjarr, “Rur'yurra walal, yakan walal barrari!”
MAT 17:8 Ga ŋunhi walal ḏawa'-ḏawayurrnydja nhäŋalnydja ŋanyapinyan Djesunhan, ŋayipin gan dhärranany ŋunhiliyiny walalaŋgalnydja.
MAT 17:9 Ga ŋunhi walal marrtjin bala wäŋgaŋalnydja yarru'-yarrupthurrnydja roŋiyinany beŋurnydja ŋunhi bukuŋurnydja, bala ŋayiny Djesuynydja waŋanan walalany mirithinan yan bitjarra, “Yaka yan nhuma dhu lakaramany ŋula yolkalnydja yolŋuwal ŋunhi nhä mala nhuma gan nhäŋal, ga bäy ŋayi dhu boŋguŋ Yolŋu Gäthu'mirriŋu walŋathi dhiŋganhaŋur.”
MAT 17:10 Bala walal ŋanya ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal Djesuwal dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarra, “Nhaku walal ŋuli ga ŋunhi Rom-marŋgikunhamirriynydja mala yolŋuy walal bitjandja lakaram, ‘Yilaydja ŋathil dhu ŋurruŋuny buni.’”
MAT 17:11 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarr, “Yuwalk walal gan ŋunhi bitjarryiny lakaraŋal ŋunhi ŋayiny Yilaydjany dhu ŋurruŋu buna, bala wäŋa-ḻerr'yunna.
MAT 17:12 Yuwalk yan ŋarra dhu nhumalaŋ dhuwal lakaramany. Bili muka ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu Yilaydjany bunan, ga walalnydja yolŋuynydja walal yaka warray ŋanya dharaŋana, baku-ŋayathaŋal walalnydja nhanŋu burrpu'thin warray. Ga bitjandhi bili walal dhu ŋunhi Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw burrpu'yirr ga nyalmiriyirr.”
MAT 17:13 Bala walal yorrnha ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal dharaŋar, ŋunhi ŋayi gan Djesuynydja lakaraŋal ŋanyanhan Djonnhan ŋunhi ḻiya-ḻupmaranhamirrinhan yolŋuny.
MAT 17:14 Manymak, wäŋgaŋala walal marrtjin bala-a-a, Djesu ga ŋunhiwurryi ḻundu'mirriŋu mala nhanŋu ḻurrkun' yarru'-yarrupthurra balan wiripuwurruŋgala yolŋu'-yulŋuwal. Ga ŋayiny waŋgany ḏirramu ŋunhiliyi malaŋur marrtjin bala bun'kumu-djipthurra nhanukal,
MAT 17:15 bala ŋayi yan bitjarra waŋanany nhanŋu, “Garray, wuyurr ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuw, bili ŋayi ga dhuwal rerri ŋayatham marrmarryunamirr. Wiripuny ŋayi ŋuli dhuwal marrtji bala gurthalila ŋurrkanhamirr ga wiripuny ŋayi ŋuli marrtji, bala gapulila yan ḻupthun.
MAT 17:16 Ga waŋan ŋarra gan dhuwal malthunamirriny mala nhuŋu, yurr walalnydja yaka warray ŋanya ḏukmaranha.”
MAT 17:17 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Nhä nhuma dhuwal yolŋuny walal? … märr-yuwalkthinyamiriw mala ga djarrpi'mirr mala? Nhämunha'mirra ŋarra nhumalaŋgal dhu buluny nhina? Go rälin ŋanya gäŋu dhuwaliyiny yothunhany.”
MAT 17:18 Bala yan ŋayiny Djesuny waŋanan ŋurikiyiny ŋunhi wakinŋuwnydja birrimbirr dhawaṯmaraŋal ŋanya ŋayi beŋuryiny ŋunhi yothuwalnydja, ga dhunupan yan ŋunhi yothuny ḏukthurra, ŋuriŋi bili yan waluynydja.
MAT 17:19 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal Djesuwal dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarrnha, yurr gänan yan walalawuynha ŋapa. “Wäy nhaku ŋunhi ŋanapurrnydja yaka ŋanya dhawaṯmaranha ŋunhiyi wakinŋuny birrimbirrnha, ga nhaku ŋayi yakany dhawaṯthunna, ŋunhi napurr ŋanya gan ŋaŋ'ŋaŋ'thurrnydja ŋunhiyiny birrimbirrnha?”
MAT 17:20 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarra, “Bili märr-nhirrpanminyawuynydja nhumalaŋ dhuwaliyi nyumukuṉiny' yan. Yurr ŋarra dhu nhumalany dhuwanna dhawu'-nhirrpandja gam' Ŋuli nhe ga märr-nhirrpanminyawuy ŋayatham ŋunhi yutjuwaḻany mirithirrnydja, balanyany nhakun ŋunhi nyumukuṉiny' genydja' maŋutji, nheny balaŋ waŋi dhuwal bukuny dhathar'yunaraw ŋunhawal bala, ŋayiny balaŋ ŋunhi djäman yan biyakiyi. Ga bäyŋun nhuŋu dhu ŋunhi gumurr-ḏälthirrnydja.”
MAT 17:22 Ga beŋuryiny bala ŋayi Djesuynydja ga malthunamirriynydja mala nhanukal ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala walal marrtjinany gan ŋulatjarryin Galaliwurra wäŋakurrnydja.
MAT 17:23 Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi walalaŋgal Djesuy lakaraŋalnydja gam', “Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny walal dhu dhuwal galkin goŋ-gurrupanna yolŋu'-yulŋuwala mala, walal dhu buman ŋanya murrkay'kuman. Yurr dhurrwaraŋur ŋunhi ḻurrkun' dhu walu djuḻkthurr bala ŋayi dhu buluyi walŋathi rakunyŋurnydja.” Ga ŋuriŋiyiny ŋunhi dhäwuy walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu bukmaknha yan galŋa-miḏikinany.
MAT 17:24 Ga ŋunhi walal Djesu ga malthunamirrnydja mala nhanŋu bunanany ŋunhalnydja ŋunhi Gapuniyamdja wäŋaŋur, bala ŋunhi rrupiya-märranhamirrnydja yolŋu walal ŋunhi gapmanguny beŋur Buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur marrtjinan, bala walal dhä-birrka'yurra Betanhan bitjarra, “Way, muka ŋunha marŋgikunhamirriy nhumalaŋgal ŋuli ga ŋula bäyim rrupiya gapmannha ŋurukuwuynydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirriwuynydja buṉbupuy?”
MAT 17:25 Ga ŋayiny Betany buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋe, gurrupan ŋayi ŋuli ga rrupiya ŋurikiyi.” Ga ŋayiny Djesuny marrtjin balayi nhanukal Betawal, bala ŋayi dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarrnha, “Djäyman, nhaltjan nhe ga ŋula guyaŋany? Nhaltjan walal ŋuli ga ŋunhi buŋgawaynydja mala dhiyakuwuyyuny munatha'wuyyuny mala märram rrupiya walalaŋgiyingalaŋuwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, wo mulkuruwal yan yolŋuwal walalaŋgal?”
MAT 17:26 Ga ŋayiny Betany nhanŋu buku-bakmaraŋal bitjarr, “Mulkuruy yan yolŋuy walal ŋuli ga bäyim ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy.” Bala ŋayiny ŋunhi Djesuny buku-bakmaraŋala nhanŋuny bitjarra gam', “Ga nhän ŋunhi walalaŋguwuynydja yolŋu'-yulŋu ga nhina baḻanydjarratjarran muka, warwumiriwnha?
MAT 17:27 Yurr yaka ŋanapurr dhuwal djäl napurr dhu ga mari-bunany nhumalaŋ. Ga gatjuy marrtjin ŋurrkuŋun nhuŋuwuy rakiny' ŋunhawalnha guḻunlila gapulila, ga ŋarirrin räkuŋ. Ga ḻapmaram nhe dhu ŋanya dhurrwara bala nhe dhu ŋunhi maḻŋ'maraman rrupiyan, bala nhe dhu bäkin ŋunhiyiny rrupiyany märr nhe dhu bäyimnha walalany nhuŋuwuy ga ŋarraku.”
MAT 18:1 Ga balanyamirriy bili yan bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal Djesuwal dhä-birrka'yurra ŋanya, yol boŋguŋ ŋunhi buŋgawayi ŋunhal God-Waŋarrwal yirralkaŋur.
MAT 18:2 Bala ŋayi Djesuny gawaw'yurra yothuwnha ga nhirrparnydja ŋayi ŋanya galkin yanan nhanukiyingala ŋayi.
MAT 18:3 Bala ŋayi yan waŋanan bitjarra, “Dhuwandja ŋarra nhumalaŋ dhu yuwalknha yan lakaram. Ŋuli nhuma dhu ŋunhi yakany bilyun ga bitjandja nhina nhakun dhuwal yothuny, nhumany dhu ŋunhi bäyŋun yan gärri balany ŋunhi God-Waŋarrwalnydja yirralkalil.
MAT 18:4 Yurr ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi nyilŋ'maranhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma nhakun dhuwal yothu, ŋunhiny nhuma ŋurruŋun mirithirra ŋunhalnydja God-Waŋarrwalnydja yirralkaŋur.
MAT 18:5 Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi gumurr-ŋamathirr balanyarawnydja nhakun dhiyak yothuw ŋarrakalnydja yäkuy, ŋunhiyiny nhe ŋarrakun gumurr-ŋamathin.”
MAT 18:6 “Yätjkurra dhu ŋunhi mirithirra yan maḻŋ'thurr ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu bilmaram ŋula waŋganynhany yothuny ŋarrakalaŋumirriny bala ŋunhi yätjkurrulil romlil. Manymaktja ŋunhi balanyarawyiny mala yolŋu'-yulŋuw ŋoy-burrpuwny'tja, walalany dhu yan mayaŋnha garrwi'yun rakiy'nha guṉḏamirriyaman, bala yan ŋurrkaman balan dhulmulila gapulila.
MAT 18:7 Dhuwandja wäŋa munathany' dhu mariŋura, bili ŋayi ŋuli ga yolŋuny walalany waṉa-gäma yätjkurrulil dhukarrlil. Ga ŋorra ŋayi ga dhuwaliyi balanyayiny rom mala yätjkurrnydja, bitjan bili, ga mel-warryun ga bala dhuwurr-yätjlil. Yurr ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula yolthu yolŋuy bitjandhiny djäma, ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy märraŋ yindin yan mirithirra mari.”
MAT 18:8 “Yo, ŋuli ŋayi nhuna goŋdhu nhokal nhä mak ḻukuy nhokal gäŋal nhuna bala yätjkurrulilnydja romlil, nheny yanan gulkmaranhamirra nhunapinya nhe goŋdja ga ḻukuny bala yan ŋurrkuŋun, bili manymaktja ŋunhi nhuŋu, nhe dhu balany ŋunhi gärri walŋamirrililnydja wäŋalil, bundhurrnha ga gaṉuŋnha, yakan goŋmirrnydja ga ḻukumirrnydja. Märr nhunanhany dhu ŋunhi yakan ŋurrkuŋ balany ŋunhi gurthalilnydja, ŋunhi ŋuli bäyŋun yaŋara'-dhawar'yurr.”
MAT 18:9 “Ga ŋuli nhokal waŋganydhu maŋutjiy nhuna bilmaraŋal yätjkurrulil, nheny yanan ŋunhiyiny melnydja nhunupinya nhe waŋganydja wilaŋ'thunmirra bala yan ŋurrkuŋun. Bili ŋunhiny nhuŋu manymaknha, ŋuli nhe dhu ŋunhi waŋganymirrnydja yan melmirr gärri ŋunhawalnydja ŋunhi walŋamirrililnydja wäŋalil, yakan märrmayny'tja melyu, nhuna balaŋ ŋunhiyiny balan ŋurrkuŋ, dhä-gir'yunamirrilila wäŋalil.”
MAT 18:10 Ga bulu ŋayi Djesu bitjarr waŋan, “Yaka walal ŋula wakinŋu-ŋupul dhuwalawurrunhany djamarrkuḻiny ŋini! Bili walal ga ŋunha djägaŋurnydja nhina ŋurukurruŋgala ŋunhi God-Waŋarrwala dhäwu-gänhamirriwalnydja malaŋuwal, ŋunhi walal ŋuli ga nhinan dhunukuŋura ŋarrakalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwal ŋunhala djiwarr'ŋura.”
MAT 18:12 “Yo, ŋarra dhu ŋäŋ'thun nhumalany dhuwal gam', nhalayakun balaŋ nhuma ŋunhi, ŋunhi balaŋ nhuma gi ŋayathul 100-dja bimbi mala, ga ŋunhi balaŋ ŋula waŋganydja bimbi winya'yurr? Ŋula balaŋ nheny muka ganarrthul ŋunhiyiny ŋunhi 99-dja bimbi mala ŋunhili bukuŋur, bala nhe balaŋ yan marrtjin ḻarruŋun ŋurikiyin waŋganygun winya'yunawuywun bimbiw?”
MAT 18:13 “Yo, ŋunhi nhe dhu maḻŋ'maramany ŋunhiyiny waŋganynhany bimbiny winya'yunawuynhany, bala nhe balaŋ ŋunhi mirithin yan dhika galŋa-djulŋithiny ŋurikiyiny waŋganyguny bimbiw, bulun ga djuḻkmaram ŋunhi 99-guny bimbiw mala, ŋunhi walal bäyŋu winya'yurr.
MAT 18:14 Ga balanyayi bili nhumalaŋ ŋunha Djiwarr'puynydja Bäpa'mirriŋu. Yaka yan ŋayi djäl nhuma dhu nhanŋuny djamarrkuḻi' winya'yun nhanukalaŋaŋurnydja goŋŋur.”
MAT 18:15 “Ŋuli ŋayi dhu ŋula waŋganydhu yolŋuy malthunamirriy ŋarrakal, ŋayaŋu-miḏikuman nhuna, nheny marrtji balayi guwatjmul ŋanya ga nhina nhanukal ga maḻŋ'maraŋ nhanukal, nhä ŋunhi nhanukal miḏikin. Yurr nhumapi ŋathil ŋurruŋuny waŋanhamirr maṉḏa gayul. Ga ŋuli ŋayi dhu nhuŋu buthuru-bitjundja, ŋunhiny nhakun nhe ŋanya märraŋala ŋayaŋu-roŋanmaraŋala, nhuŋu wäwa'mirriŋunhany ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany.
MAT 18:16 Yurr ŋunhi ŋayi dhu yakany nhuŋu buthuru-bitjun, nheny marrtjin ga garr'yurra wiripuwurrunhan yolŋuny walalany. Bili ŋunha ga Dhuyuŋurnydja Djorra'ŋur ga lakaram bukmak yan, ŋuli nhe dhu ŋunhi nyamir'yun wiripuŋunhany yolŋuny. Bala beŋuryiny ŋayiny dhu ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy garr'yun bulu waŋganynha yolŋuny, wo ŋula nhämunhany, märr walal dhu bukmakthun yan ŋanya dhäruktja ŋäma waŋanhawuynydja.
MAT 18:17 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi yakany buthuru-bitjun ŋurikiwurruŋguny ŋunhi bukmakkuny yolŋuw walalaŋ, nheny balan gäŋu ŋunhiyiny gämurru', ŋunhi bukmakkalnha yan Garraywalaŋumirriwalnha yolŋu'-yulŋuwal walalaŋgal. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy märr-yuḻkthundja ga ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany mala, bala nhumany dhu ŋunhinhany yolŋuny bitjanna nhäma nhakun ŋayi Djan'tayilnha yolŋu, wo rrupiya-märranhmirra yolŋu gapmangun mala.”
MAT 18:18 “Dhuwandja ŋarra nhumalaŋ ga märr-yuwalknha yan lakaram. Ŋuli nhuma dhu ŋunhi ŋula nhaku malaŋuw yoranhamirr dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarrnydja bitjandhi bili yan yoramdhi ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja. Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi yakany dhayuŋanmirr dhiyal munatha'ŋur, ŋayiny dhu ŋunhi bitjandhi bili yan yakayi dhayuŋan ŋunhal djiwarr'ŋurnydja.”
MAT 18:19 “Ga märr-yuwalk, ŋarra ga nhumalaŋ dhuwal lakaramany, ŋuli nhuma dhu ŋunhi märrma' yolŋu maṉḏa Garraywalaŋumirr maṉḏa yoranhamirrnydja ŋula nhakuny malaŋuw, ga ŋuli maṉḏa dhu ŋunhi ŋäŋ'thundja bukumirriyamany, ŋayiny dhu ŋunhi ŋarrakalnydja Bäpa'mirriŋuy djiwarr'puyyuny djäman bala yan nhumalaŋguny.
MAT 18:20 Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi waŋgany-manapanmirrnydja ŋarrakalnydja yäkuy, ŋarrany dhu ŋunhiliyin nhumalaŋgalnha.”
MAT 18:21 Bala ŋayi yan Betany marrtjinan Djesuwalnha bala ŋayi ŋanya dhä-birrka'yurra bitjarra, “Nhämunhamirr ŋarra dhu dhika yuwalktja bäy-lakaram ŋula yolkuny yolŋuw, ŋuli ŋayi dhu ŋarrany ŋayaŋu-miḏikumandja? Muka gana' ŋunhi ŋarra dhu 7-mirrnydja yan bäy-lakaram nhanŋu?”
MAT 18:22 Ga ŋayiny Djesuny bitjarr buku-bakmaraŋal nhanŋu, “Yaka yan nhe dhu 7-mirrnydja bäy-lakaram nhanŋu, ŋany ŋula nhämunhamirra yan dharrwamirra mirithirra!”
MAT 18:23 “Yo, Dhiyaŋuny dhäwuy nhunany dhu guŋga'yun nhäthinya ŋunhi God-Waŋarrwu Djiwarr'puy Rom. Yo! Ga ŋunhili gan nhinan waŋgany Buŋgawa Ŋurruḏawalaŋu wäŋaŋur. Ga waŋganymirrnydja waluy bala ŋayi wäthurra djämamirriwnha mala nhanukalaŋaw, märr walal dhu buku-roŋanmaraman nhanŋu ŋunhiyi bili yan rrupiya ŋunhi nhämunha nhanukal goŋŋur walal ŋäthil märraŋal. Bala ŋayi yan wäthurra walalaŋ waŋga'-waŋganygun.
MAT 18:24 Manymak ga ŋunhi ŋayi marrtjin dhä-birrka'yurrnydja walalany. Bala walal waŋganynhany djämamirriny gärrinyamaraŋala, ŋunhi ŋayi ga gan dhukarrarrayurr ŋanya dharrwan dhika mirithirra rrupiya mala 50,000,000-nha.
MAT 18:25 Yurr bäyŋun ŋayi gan ŋunhi balanyamirriyiny ŋula rrupiyany ŋayathaŋal buku-roŋanmaranharawnydja. Bala ŋayiny ŋunhi yan buŋgawany waŋanan djalimgun ŋurikiyiny ḏirramuwnydja ga miyalkkuny nhanukalaŋaw ga djamarrkuḻiwny'tja nhanukalaŋaw, ga bukmak yan nhä malany ŋayi gan dhukarrarrayurr, märr ŋayi dhu ŋunhi yaŋara'-bakmaraman ŋunhiyin rakunynhan rrupiyany.
MAT 18:26 Bala ŋayiny ŋunhiyiny djämamirrnydja yolŋu ŋurrkanhamirra ŋurikalyiny buŋgawawalnydja gumurrlila, bala gan waŋanan dhä-wurrupuruŋala, ‘Buku-djulŋi ŋathil wuyurr ŋarraku, ŋarra nhuŋu dhu ŋunhi buku-roŋanmaraŋuny bukmak yan rrupiyany malany, ŋunhi ŋarra nhuna dhukarrarrayurr!’”
MAT 18:27 “Bala ŋayiny ŋunhi buŋgawany nhanŋu mirithirra yan wuyundja ga bäy-lakaramany nhanŋu ŋayi bukmakpuynha yan ŋunhiŋuwuyyiny malaŋuwuy, bala yan ŋayi ŋanya djuy'yurrnydja ŋayaŋuynydja-manymakthun, ga waŋan ŋayi ŋanya ŋayi dhu yakan ŋunhiyiny rrupiyany buku-roŋanmaram.”
MAT 18:28 “Ga ŋunhi ŋayi marrtjin ŋunhiyi djämamirr dhawaṯthurrnydja, bala maṉḏa gumurr-bunanhaminan wiripun yolŋu djämamirr, ŋunhi maṉḏa ŋäthil bitjarryi dhukarrarrayunmin. Bala ŋayi yan dhunupan ŋanya mayaŋnha ŋayathaŋal, baṯ-bitjandhi galki balaŋ ŋayi ŋunhi wiripuny ḏirramu ŋoy-wulkthuna muka, ga bitjanna ŋayi nhanŋu ŋunhi waŋany gam', ‘Dhuwandja nhe dhu ŋarraku buku-roŋanmaraŋ yan ŋunhiyiny ŋunhi 100-dja ŋaraka rrupiya, ŋunhi nhe ŋarrany dhukarrarrayurra!’”
MAT 18:29 “Bala ŋayi ŋunhi wiripuny yolŋu djämamirr gumurrlila ŋurrkanhamirr nhanukal bala waŋan bitjarra dhä-wurrupuruman, ‘Buku-djulŋi, bulnha ŋathil ŋarrany galkurr, ŋarra boŋguŋ nhuŋu rrupiya ŋunhi buku-roŋanmaraŋ,’ bitjarr.
MAT 18:30 Yurr ŋayiny ŋunhiyiny ŋurruŋuny djämamirr, bäyŋun ŋayaŋu-wuyuna nhanŋuny ŋurikiyiny wiripuŋuwnydja djämamirriw. Ŋany yanan ŋayi ŋanya galkanna dharruŋgulila, ga bäy ŋayipi-i-i ga buku-roŋanmaraŋal yan ŋayi nhanŋu ŋunhiyi rrupiya.”
MAT 18:31 “Ga ŋunhi walal wiripuwurruynydja djämamirriy walal ŋäkul nhä ŋunhi maḻŋ'thurr, bala walal yan wuyurra dhika ŋurikiyiny wiripuŋuwnydja yolŋuw djämamirriw ŋunhi ŋayi gan gulŋiyin dharruŋguŋur. Bala walal yan lakaraŋala buŋgawawalnha.
MAT 18:32 Ga ŋayiny ŋunhi buŋgawany wäthurra ŋurikiyiny ŋunhi ŋurruŋuwnydja djämamirriw, bala waŋan bitjarra, ‘Nheny dhuwal dhuwurr-yätj yolŋu. Nheny marrtjin ŋarranhany dhä-gurrupuruŋuyaŋal waŋan, ga ŋarrany nhuŋuny wuyurr warray, ŋurikiwuyyiny ŋunhi dhaŋaŋbuynydja rrupiyawuy, ga bäyŋun nhe ŋunhi ŋarranhany gurrupana buku-roŋanmaranha ŋula waŋganydja yan nyumukuṉiny'tja rrupiya.
MAT 18:33 Ga nheny muka balaŋ dhuwal bitjanayi bili ŋunhi wiripuŋuwnydja yolŋuw ŋayaŋu-wuyuna muka, nhämirr ŋarrany nhuŋuny ŋayaŋu-wuyurr?’
MAT 18:34 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawany mirithirra yan maḏakarritjthirrnydja nhanŋu bala yan ŋayi dhäruk-gurrupara djämamirriwalnha, ŋanya walal dhu dhä-gir'yundja mirithirra yan dhika dhaŋga-ḏirryunna manapan, ŋunhilin dharruŋguŋura, ga bäy ŋayipi-i-i, ga bukmak yan ŋayi dhu roŋanmaram ŋunhi nhämunha' ŋayi dhukarrarrayurr.
MAT 18:35 Ga biyakiyin dhu boŋguŋ ŋunhi ŋarrakalnydja Bäpa'mirriŋuy djiwarr'puyyuny milkuŋ balanyayin rom ḏälnha yan mirithirra, bawalamirriwydja yolŋuw walalaŋ, ŋunhi ŋayi dhu yakany nhakun bäy-lakaram wiripuŋuwnydja yolŋuw ŋunha gal'ŋu ŋayaŋuynydja nhanukiyingal ŋayi.”
MAT 19:1 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋayi Djesuy ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa Galaliny, bala ŋayi marrtjinan Djudiyalila makarrlil wäŋalil, ga buḏapthurr ŋayi Djodangu mayaŋ'ku.
MAT 19:2 Ga dharrwan marrtjin ŋunhi yolŋuny walal ḻuŋ'thurr nhanukal, bala ŋayi gan ŋunhi ḏukmaraŋala rerrimirrinhany yolŋuny walalany.
MAT 19:3 Ga walal ŋunhi Baratjiny mala yolŋu'-yulŋu marrtjindhi nhanukal Djesuwal, bala walal ŋanya gan dhä-birrka'yurra, yan nhakun gan mayali'-gäŋal ŋanya, ga bitjarr walal ŋanya ŋunhi dhä-birrka'yurrnydja gam', “Way, nhaltjan ga ŋunhi romdhuny limurruŋgal lakaram? Muka dhunupa ŋunhi yolŋuw ŋayi dhu ganan nhanŋuwuy ŋayi miyalknha, bala yan djuy'yunna ŋanya?”
MAT 19:4 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Muka yaka yan nhuma dhuwal marŋginy ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋurruŋuny ŋamaŋamayurr ḏirramuny ga miyalknha ŋunhalnydja ŋunhi ŋurruyirr'yunamirriynydja waluy?
MAT 19:5 Ga dhiyakun ŋunhi märrwuny ŋayi dhu ŋunhi ḏirramuynydja ganarrthaman nhanŋuwuy ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunhany ga bäpa'mirriŋunhany, bala maṉḏa dhu waŋgany-manapanmirra miyalknha nhanŋu. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli märramany miyalknhany ŋunhiny maṉḏa bäyŋun buluny barrkuwatj waŋganynha maṉḏa rumbal.
MAT 19:6 Ga bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy maṉḏany buluny nhakun barrkuwatjkum, bili God-Waŋarryun ŋunhi ŋayipin waŋgany-manaparnydja maṉḏany.”
MAT 19:7 Ga walalnydja bulu ŋanya Djesuny dhä-birrka'yurr bitjarr, “Nhaku ŋayi ŋunhi Mawtjitjthu rom-rulwaŋdhurr bitjarrnydja gam', Manymak warray ŋayi dhu ŋunhi dhuway'mirriŋuy miyalknhany nhanŋuwuy ŋayi djuy'yun, yurr ŋayi dhu ŋurruŋuny djorra' ŋathil wukirri bala goŋ-gurrupanna nhanukal bala yan djuy'yunna ŋanya.”
MAT 19:8 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarr, “Ŋunhiny ŋayiny Mawtjitjthuny bitjarryi nhumalaŋ rom rulwaŋdhurr, bili nhumany dhuwaliyi ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrmirr, Yurr beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhuwal munathany' wäŋany ŋamaŋamayurr, bäyŋun nhanukal gan ŋunhi gänaŋ'maranhamirrnydja rom ŋorran ŋayaŋuŋur.
MAT 19:9 Ga dhuwandja ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwanna lakaramany gam', Ŋuli ŋayi dhu miyalkthu nhokal yaka djäma ŋula nhä marramba', nheny ḏirramuynydja yakayi ŋanya ganarrthul, märr yanbi nheny dhu ŋunha wiripunhan miyalknha märram, ŋunhiyiny nhe ga bitjandhiny marramban' djäma. Yurr ŋunhi ŋayi dhu nhokal miyalkthu yuwalktja marramba' djäma, nheny ŋanya dhu ŋunhi ḏirramuynydja ganarrthaman, bala yan wiripuŋunhan miyalknha märram, ŋunhiyiny nhe yakan marramba' djäma.”
MAT 19:10 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu bitjarra waŋan gam', “Nhä dhuwal ḏälnydja rom way. Mak manymaktja maṉḏa dhu miyalk ga ḏirramu yakan yan märranhamirr.”
MAT 19:11 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarr, “Yaka nhumalaŋ dhuwal bukmakkuny manymak nhinanharaw ḻuniwnydja. Ga balanyayi bili yan miyalkkuny, ŋuli ŋayi dhu ganan nhanŋuwuy ŋayi dhuway'mirriŋunhany ga märram ŋayi dhu ŋunha wiripunhan ḏirramuny, ŋunhiyiny ŋayi ga marramban' djäma. Yurr manymaktja dhuwal nhakun ŋurikiwurruŋgun bili yan yolŋu'-yulŋuw ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋayipi gurrupar walalaŋ mundhurr, ḻuniwnydja nhakun nhinanharaw.
MAT 19:12 Yo! Wiripuwurrnydja dhu ga ŋunhi yolŋu walal nhina ḻunin yan, bili walalaŋ ŋunhi rumbalnydja beŋur bili yan ŋunhi walal dhawal-guyaŋan, yakan nhakun manymak märranhaminyaraw. Ga wiripuny walal gan ŋunha wiripuwurruy yolŋu'-yulŋuy miḏikumar rumbal, bala gan ŋunhi ŋuriŋiyin malaŋuy gumurr-ḏälkuŋal walalaŋ märranhaminyarawnydja. Ga wiripuny ŋayi dhu ga ŋunhi ḏirramu nhina ḻunin yan, bili ŋayi dhu ga ŋunhi ḻay-ḻayyundja ŋuriŋiyin bili yan, God-Waŋarrwala djiwarr'puyyun romdhu. Yo, ŋuli ŋayi ga dhuwal dhäruk waŋa nhuŋuny, nheny dhu yanan djämamirriyaman dhuwal dhäruktja. Ga balanya.”
MAT 19:13 Ga beŋuryiny walal yolŋu'-yulŋuy gäŋa'-gaŋal djamarrkuḻi'nhan mala nhanukal Djesuwal, märr ŋayi dhu ga walalaŋgal goŋ-ŋal'yunna ga bukumirriyaman walalaŋ. Ga walalnydja bay ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal ŋaŋ'ŋaŋ'thurra walalany ḏälyun dhärukthuny.
MAT 19:14 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuynydja nhäŋal, bala yan ŋayi maḏakarritjthinan, bala ŋayi waŋan ŋurikiyiny malthunamirriwnydja mala nhanukalaŋaw bitjarrnha, “Go, manymak walal dhu marrtji ŋarrakal, yaka walalany gulmaraŋ. Bili God-Waŋarrwuny ŋunhi rom balanyarawnha nhakun dhiyakurruŋgun gay'yi djamarrkuḻiw'nha.”
MAT 19:15 Bala ŋayi Djesuny marrtjin goŋ-ŋal'yurra walalaŋgal. Bala yan ŋayi marrtjinan.
MAT 19:16 Manymak ga ḏirramu ŋunhiliyi bunan Djesuw, yurr ŋayi ŋunhi ḻukunydja', bala ŋayi ŋanya dhä-birrka'yurra bitjarra, “Marŋgikunhamirr nhä dhika ŋarra dhu ŋula manymaktja djäma märr ŋarra dhu walŋa-wiyinŋumirrnydja märram?”
MAT 19:17 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanŋu balany bitjarra, “Nhaku bili nhe ga dhuwal ŋarranhany dhä-birrka'yun manymakpuynydja? Bäyŋun dhuwal ŋula yol yolŋu manymak; ŋayipin yan dhuwal God-Waŋarrnha manymaktja. Ga ŋuli nhe djäl nhe dhu märram walŋa wiyinŋumirr, nheny ŋathil dhu ga ŋunhi dhäruk-nhirrpanminyawuynydja rom nhanŋu ŋayathaman baṯ-bitjanna.”
MAT 19:18 Ga ŋayiny ŋunhi ḏirramuny waŋan bitjarr, “Nhäthinya bili dhikayiny rom mala?” Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarr, “Dhuwal mala ŋunhi romdja gam', Yaka buŋu yolŋuny murrkay'kuŋ, ga yaka marramba'yi ga yaka manaŋi, ga yaka nyäḻyurr lakaraŋ.
MAT 19:19 Märr-ŋal'yurr gi yan ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja nhokalaŋaw ga bäpa'mirriŋuwnydja, ga märryuny gi ḏapmaraŋ nhuŋuwuy nhe miyalknhany. Ga märr-ŋamathin gi wiripuwurruŋguny yolŋuw biyak nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi nhuŋuwuynha nhe märr-ŋamathirr.”
MAT 19:20 Bala ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramuny waŋan bitjarrnha, “Way Garray dhuwaliyiny ŋunhi rom mala ŋarra gan ŋayathaŋal beŋur bili, ŋunhi ŋarrany yothu yan muka,” ga bitjarr ŋayiny.
MAT 19:21 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanŋu bitjarra, “Ŋuli nhe yuwalktja djäl manymakkunharawnydja yan nhinanharaw, nheny marrtjin bala ŋula nhäny mala girriny' mala nhuŋuwuy nhe djalimnha ga rrupiyany nhe dhu gurrupan nhuŋuwuy nhe ŋunha ŋurruwuykmirriwnha yolŋuw walalaŋ. Bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuŋuny gurrupan nhä mala bulun dhika manymaknha ŋunhaŋuwuynha djiwarr'puynha. Gatjuy marrtjin, ga djämany nhe dhu bitjandhiyin, bala roŋiyiny, bala malthurra ŋarrakun.”
MAT 19:22 Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuy ŋäkulnydja bala yan ŋayi mirithinan dhika ŋurru-yupthurrnydja, bili ŋayi ŋunhi ḻukunydja' mirithirr.
MAT 19:23 Bala yan ŋayi Djesuny bilyurrnydja, bala ŋayi waŋanan nhanukalaŋaw malthunamirriwnydja mala bitjarra, “Ḏäl dhuwal ḻukunydjawny'tja yolŋuw gulŋiyinyaraw ŋunhawalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja Romlil.”
MAT 19:24 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal ŋäkulnydja ṉirr'yurra dhäruktja ŋanya Djesunhany. Ga bulu ŋayi Djesu waŋan walalaŋgal bitjarr, “Djamarrkuḻi' ŋarraku, yuwalk dhuwal yulŋuny ḏäl yan gärrinyaraw God-Waŋarrwalnydja Romlil. Ŋula muka nhuma ŋuli gamuḻnhany nhäma, ŋayi ŋuli bäpiwalnydja ŋarŋga'lil gärri, wo bäyŋu? Ga bulun gal'ŋu ŋunhi mirithirra gumurr-ḏälnha ḻukunydjawny'tja yolŋuw gulŋiyinyaraw ŋunhawalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja Romlil.”
MAT 19:25 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal ŋäkulnydja ganyim'thurra yan mirithinan, bala walal gan waŋanhaminan bitjanminan, “Yolnha dhika dhu ga walŋany nhina?”
MAT 19:26 Bala ŋayiny Djesuynydja dhunupan yan nhäŋala walalany ga waŋanany ŋayi bitjarra, “Yolŋuynydja dhu ŋunhi bäyŋun bitjandhiyi djäma. Yurr ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny djäman bala yan.”
MAT 19:27 Ga ŋayiny Betany waŋan buku-bakmaraŋal bitjarr, “Garray napurrnydja ŋunhi ganarrthaŋal nhä mala ŋanapurruŋguwuynydja napurr bukmak yan, bala napurr ŋunhi nhuŋun malthurr. Ga nhän napurrnydja dhu märram?”
MAT 19:28 Bala ŋayi Djesuny waŋan walalaŋ bitjarra, “Yo yuwalk muka nhuma ŋunhi bitjarryiny djäma, bala yan nhuma gan ŋunhi ŋarrakun malthurrnydja. Ga yalalaŋumirriynha ŋunhalnydja bala yuṯaŋurnydja wäŋaŋur, ŋarrany dhu gi ŋunhi ŋurruŋun nhini buŋgawan, ŋurikiyiny ŋunhi djeŋarra'mirriwnydja romgu. Ga dhuwanna ŋarra nhumalaŋ ga lakaraman yulŋuny. Nhumany dhu boŋguŋ ŋarrakuny malthunamirr walal gi nhini ŋarrakalnha gali'ŋurnydja, ŋurruŋuyin nhuma dhu, ga ŋurruŋuyiny nhuma dhu boŋguŋ ŋunhi mala-djarr'yunarawnha waŋga'-waŋganygun yan barrkuwatjkun malawnydja Yitjuralpuyŋuwnydja yolŋu'-yulŋuw.
MAT 19:29 Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy ganandja nhanŋuwuy ŋayi wäŋanhany, ga miyalknhany, ga djamarrkuḻiny' ga yapa'mirriŋuny walalany ga wäwa'mirriŋuny mala, ga bäpa'mirriŋuny ga ŋäṉḏi'mirriŋuny, bala ŋayi dhu malthundja ŋarrakun, nhanŋuny dhu ŋurikiyiny yolŋuw God-Waŋarryuny gurrupan dhiyaŋuny bala dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, dharrwan dhika mirithirra bulun ga djuḻkmaram, ŋula nhä malany ŋunhi manymak mirithirr. Yo, ga wiripuny walal dhu ŋunhi märraŋ walŋa-wiyinŋumirra. Ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi nhuma dhiyaŋ bala ga ŋurruŋu nhina, ga yalalaŋumirriynydja nhuma dhu gi ŋunhi nhini ŋunhalnydja bala dhurputjnha. Ga dharrwa dhuwal mirithirr yolŋu'-yulŋu ŋunhi nhuma ga dhiyaŋ bala nhina dhurputj, yurr yalalaŋumirriy nhumany dhu gi ŋurruŋun nhini.”
MAT 20:1 Waŋganymirrnydja Djesuy gan dhäwu lakaraŋal mayali'kurr bitjarr gam', “God-Waŋarrwuny dhuwal rom balanya nhakun waŋgany ḏirramu wäŋa-waṯaŋu borum ŋuthanmaranhamirr.” “Waŋganymirrnydja ŋayi ŋunhiyiny ḏirramu marrtjinan munhawumirra, bili ŋayi gan djälthi ŋayi dhu yolŋuny walalany garr'yun balayi djämaw.
MAT 20:2 Manymak marrtjinany ŋayi gan ŋunhi bala ŋayi nhäŋala yolŋunhany walalany, walal marrtjin dhärra'-dharran djämamiriw mala, bala ŋayi waŋanan walalany bitjarra, ‘Nhämirr nhumany ŋuli dhuwal marrtji ga djäma ŋarrakun ŋunhala. Ga gurrupandja ŋarra nhumalany dhu waŋga'-waŋganynhany barrwaṉ diyin-dula ŋurikiwuyyiny waŋganybuynydja walupuy djämapuy.’
MAT 20:3 Ga märr ŋayi gaŋga walu ŋal'yurr, ga bulu ŋayi ŋuriŋiyi ḏirramuy nhäŋal wiripuwurrunhany muka yolŋuny walalany walal gan dhärra'-dharran djämamiriw mala. Ga waŋan ŋayi walalany garr'yurr balayi djämalil nhanukiyingal wäŋalil,
MAT 20:4 ga dhäwu-nhirrpar ŋayi walalany rrupiyaw gurrupanaraw.
MAT 20:5 Ga yuwalkthi walalnydja wäŋgaŋala balayin.” “Ga bulu ŋayi ŋunhiyi ḏirramu marrtjin ḻäy-bilyunaraynha, ga bitjarryi bili yan garr'yurr wiripuwurrunhany muka yolŋuny walalany, ga waŋan ŋayi walalany dhawu'-nhirrpar rrupiyaw gurrupanaraw.
MAT 20:6 Ga buluny ŋayi marrtjin ŋuruŋun bäyipthun waluy balayi bili wäŋalil, ga bitjarrnydja dharr-nhäŋal wiripuwurrunhany muka yolŋuny walalany, walal gan dhärra'-dharran. Ga waŋan ŋayi walalany bitjarr, ‘Nhaku nhumany ga dhuwal wirwiryundja dhuwalatjandja djämamiriwnydja.’
MAT 20:7 Ga walalnydja nhanŋu buku-bakmaraŋal bitjarr, ‘Bili bäyŋu napurruny ŋula yolthu yolŋuy waŋanha djämaw.’ Bala ŋayiny walalany ŋuriŋiyiny ḏirramuynydja garr'yurra balayin nhanukiyingala wäŋalil djämawnha.”
MAT 20:8 “Manymak djämany walal gan ŋunhi bukmakthun ŋuriŋiyiny mala, ga yan bili-i-i ga walu-gärrinyaraynha, bala ŋayi ŋunhi wäŋa-waṯaŋuny ḏirramu wäthurra waŋganygun djägamirriwnha yolŋuw. Bala ŋayi waŋanan nhanukal bitjarra, ‘Ŋay'yi dhuwanna rrupiyany, Gatjuy wäthurra walalaŋ ŋurikiwurruŋguny djämamirriwnydja mala, bala gurrupula buku-roŋanmaraŋun walalaŋ djämapuynydja. Ŋurruŋuny nhe dhu gurrupan ŋurikiwurruŋ ŋunhi walal dhä-dhuḏitj ŋurruyirr'yurr djäma. Ga biyakiyin marrtji bala-a-a ga ŋunha wapthurr ŋurikiwurruŋgal ŋunhi ŋarra walalany ŋurruŋu garr'yurr räli munhawumirr.’
MAT 20:9 Bala yan ŋayi ŋunhi djägamirrnydja ḏirramu wäthurra ŋunhi djämamirriwnydja mala, bala yan marrtjin walalany rrupiyany gurru'-gurrupara waŋga'-waŋganygu diyin-dula yan mala barrwaṉ'.”
MAT 20:10 “Manymak. Ga walalnydja ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋuynydja djämamirriy walal guyaŋan yanbi balaŋ walalanhany gurrupana märr yindin rrupiya ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi walal dhä-gandarrkurr ga dhuḏi'-dhuḏiŋuy djäma. Ga ŋunhi walal nhäŋalnydja balanya warray bili nhakun ŋunhi wiripuwurruy gan djämamirriy walal märraŋal,
MAT 20:11 ga ŋaramurryinany walal ŋunhi mirithinan yan dhika bala walal gan ŋanya gupa-waŋanan, ga lakaraŋalnydja walal ŋunhi nhanukala ŋurikalyin wäŋa-waṯaŋuwalnha yolŋuwalnydja.
MAT 20:12 Ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany, ‘Way buŋgawa, walalnydja ŋunhi dhiyaŋurruynydja gay'yi yolŋuy walal djäma märr-dhumbuḻ yan walu, nyumukuṉiny' dhu walal waluy ŋurruyirr'yurr, ga napurrnydja gan dhuwal djäma beŋur bili yan munhawumirriŋur, dhärran gan djäma walu ŋupar ga muk munhawuyin. Ga nhaku nhe walalany dhuwal balanyany bili rrupiya gurrupar nhakun dhuwal napurruŋguny?’”
MAT 20:13 “Bala ŋayi ŋunhi wäŋa-waṯaŋuny buku-bakmaram bitjanna, ‘Ŋarrany ŋuli gi dhuwal yaka maŋutji-yarrkthurr gurrupul bukmaknha yan yolŋuny. Bili muka nhe ŋunhi yoraŋalnydja ŋurikiyiny rrupiyaw diyin-dulawnydja, nhe dhu waŋganypuynydja walupuy djämapuy märram dhuwaliyin rrupiya diyin-dulan yan,
MAT 20:14 ga bilin nhakun nhe dhuwaliyi märraŋala rrupiyany, gatjuy marrtjin wäŋalila. Ŋarrany dhuwal djäl ŋarra dhu balanyayi bili yan dhuḏi'-dhuḏiŋuwnydja yolŋuw walalaŋ gurrupan ŋupanayŋuyi yan nhakun ŋunha ŋurru'-ŋurruŋuw yolŋuw walalaŋ.
MAT 20:15 Bili dhuwandja ŋunhi ŋula nhä mala ŋarrakuwuy yan, ŋarrapi yan dhu marrtji gurrupan ŋarrakiyingal djälyu. Ga nhakun nheny ga dhuwal maŋutji-ḏiy'yun ŋarrany dhipalnydja ŋunhi ŋayaŋu-dhapinyalilnydja romlil?’”
MAT 20:16 Bala ŋayi Djesu dhawar'maraŋalnydja waŋan bitjarra, “Yo walalnydja dhu ŋunhi dhuḏi'-dhuḏiŋuny ŋurruŋun ga ŋurru'-ŋurruŋuny dhu dhuḏiŋun.”
MAT 20:17 Yo. Walalnydja marrtjin ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu wäŋgaŋala ḏuwaṯthurra bala dhukarr-ŋupara Djurutjalamlila. Bala ŋayi Djesuynydja ḻuŋ'maraŋala walalany waŋganylila ŋunhi 12-nhany nhanŋuwuynydja ŋayi malthunamirriny malany, bala ŋayi lakaraŋala walalaŋgal gayulnha ŋunhi nhaltjan nhanŋu dhu maḻŋ'thun ŋunhal Djurutjalam.
MAT 20:18 Ga bitjarra ŋayi marrtjin walalaŋgal ŋunhi lakaraŋalnydja gam', “Ŋämany nhuma dhu manymakkum yan walal. Limurrnydja ga dhuwal marrtji balan Djurutjalamlila, ga ŋunhaliyin walal dhu ŋunhi Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny märramany bala gäman goŋ-gurrupanna ŋurruŋu djirrikaymirriwala mala ga rom-marŋgikunhamirriwala malaŋuwal märr walal nhanŋu dhu waŋanhamirra bunharawnha,
MAT 20:19 bala walal dhu goŋ-gurrupanna ŋanya Djan'tayilwalnha yolŋuwal malaŋuwal. Walalnha ŋanya dhu ga ŋunhi warku'yundja, dhupthundja ŋanya, ga bartjunmaramany burruṯiŋuynydja, ga bumany ŋanya walal dhu murrkay'kuman. Yurr ŋayi dhu ŋunhi buluyi nhakun walŋathiyi ḻurrkun'thuny waluy.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesu lakaranhaminany ŋanyapinya ŋayi.
MAT 20:20 Ga beŋuryiny, ŋayiny ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny maṉḏaŋguny Djayimguny ga Djonguny marrtjinan guwatjmara ŋanya Djesunhany, ga gäŋal ŋayi ŋunhi maṉḏany yulŋuny. Manymak marrtjinany ŋayi ŋunhi miyalktja bala bun'kumu-djipthurra Djesuwala. Bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Way Garray, waŋa ŋarra dhu dhuwal nhuna bay.”
MAT 20:21 Ga ŋayiny waŋan, “Go bay waŋin,” bitjarr. Bala ŋayi waŋanan ŋunhi miyalktja ŋäṉḏi'mirriŋuny, “Ŋunhi nhe dhu ŋurruŋuyirr ŋurukuny ŋunhi nhokiyingalaŋuwnydja nhe romgu, ŋarrany dhuwal djäl maṉḏaŋguny dhiyakuny maṉḏaŋ maṉḏa dhu gi nhininy ŋurruŋun, galkin yanan nhokalnha, waŋgany dhunupa'ŋuŋur gali'ŋur ga waŋgany wiṉ'kuŋuŋur gali'ŋur.”
MAT 20:22 Bala ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Maṉḏa, yaka nhuma dhuwal marŋgi nhaku nhuma ga dhuwal ŋäŋ'thun. Nhä bili balaŋ nhuma dhuwal ŋuḻkthurr dhipuŋurnydja banikin'ŋur, ŋunhi ŋarra dhu ŋuḻkthun?” Ga maṉḏany Djayimdja ga Djondja buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarr, “Yo Garray! Linyuny dhu ga dhuwal malthunna yan nhuŋu, bäydhi ŋunhi burakinyamirriwurrnydja romgurr.”
MAT 20:23 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Yuwalk muka nhuma dhu dhuwal galŋa-miḏikirrnydja bitjan yan bili nhakun ŋarra. Yurr ŋarrany dhu dhuwal yaka ŋarrapiny djarr'yun ŋula yolnhany yolŋuny ŋurruŋuthinyarawnydja nhinanharaw ŋunhawalnydja ŋunhi galki ŋarrakalnydja. Ŋayipi yan dhu ŋunhi God-Waŋarryu djarr'yun ŋula yolnhany yolŋuny ga ŋurruŋukumany dhu nhirrpan ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi ŋayi ŋäthil walalany bili djarr'yurr.”
MAT 20:24 Ga ŋunhi walal wiripuwurruynydja ḻundu'mirriŋuy walal ŋäkul walalany waŋanhaminyawuynydja, bala yan walal mirithinan maḏakarritjthinany ŋurikiyiny maṉḏaŋ wäwa'manydjiwnydja.
MAT 20:25 Yurr ŋayiny Djesuny walalaŋ wäthurr buku-manapar walalany, bala ŋayi waŋanan, “Marŋgi muka nhuma ŋunhi romgu walalaŋguny Djan'tayilwuny malaŋuw, ŋunhi ŋurru'-ŋurruŋu mala walalaŋ ŋuli ga buŋgawakunhamirr, ga balanyayin walalaŋ ŋunhi romdja walal dhu ga ŋunha wiripuwurrunhan yolŋunhany walalany dhar'thar-gurrupandja nhakun djämamirrinhan mala walalaŋguwuy.
MAT 20:26 Yurr nhumany yaka biyakiyi walalanhany gi wanaŋguŋ. Ga ŋuli nhe ŋula yol yolŋu djäl ŋurruŋuyinyarawnydja nhinanharaw, nheny yakan buŋgawa lakaranhamirr. Biyakun nyilŋ'maranhamirra nhunapinya nhe ga djäman gi yan guŋga'yurra wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, nhakun dhu nhen djämamirrnydja walalaŋ.
MAT 20:27 Ga nheny ŋunhi nhe ga djälthirr nhe dhu ŋurruŋuyirr, nheny ŋathil djämamirriyanhamirr, bukmakkun yan yolŋuw.
MAT 20:28 Bili balanyarawyi muka dhuwal ŋarrany bunan dhiyal, Yolŋuny Gäthu'mirriŋu. Yaka ŋarra dhuwal räli marrtjinya walal dhu ga yolŋuy walal ŋarrany guŋga'yun, ga djäma walal dhu ga ŋarraku. Ŋarrany dhuwal marrtjin räli dhipalnydja, ŋarra dhu ga djäma yolŋuw walalaŋ, ga bitjandhiyi bili ŋarra dhu walŋany walalaŋ gurrupanmirr walalaŋguny walŋakunharaw.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋanany.
MAT 20:29 Ŋunhi walal marrtjin Djesu ga ḻundu'mirriŋu mala nhanŋu wäŋgaŋalnydja bala-a-a, baṯnha ŋayathaŋal Djarikawnydja wäŋa yäku. Ga ŋunhi walal ganarrthaŋal ŋunhiyiny wäŋa, ga walalnydja ŋunhi dharrwan mirithirra yolŋuny mala malthurr dhukarr-ŋuparnydja.
MAT 20:30 Ga ŋunhili gali'ŋur dhukarrŋurnydja gan nhinan yolŋu maṉḏa yurr bambay maṉḏa, Ga ŋunhi maṉḏa ŋäkul Djesunhany ŋayi gan ŋulawitjarryiny dhukarrkurr marrtjin, bala maṉḏa wäthurra, “Way, Garray! Gäthu'mirriŋu Daybitku, wuyurr linyalaŋ go,” bitjarr.
MAT 20:31 Bala walalnydja ŋunhi dharrwaynha yolŋuynydja mala mukmaraŋalnydja maṉḏany, yurr maṉḏany mirithinan dhika yatjurr, “Garray! Gäthu'mirriŋu Daybitku, wuyurr linyalaŋ go,” bitjarr.
MAT 20:32 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy ŋäkulnydja maṉḏany, bala yan ŋayi gulyurra bala dhä-birrka'yurra bitjarra, “Nhaku nhuma djälnydja nhaltjan ŋarra nhumalaŋ dhu yulŋuny?”
MAT 20:33 Ga maṉḏany buku-bakmaraŋal bitjarr, “Garray linyuny dhuwal djäl, linyu dhu nhäman!”
MAT 20:34 Bala yan ŋayi Djesuny maṉḏaŋ wuyurra. Ga dhunupan maṉḏa ŋunhi maŋutjimirriyinan nhäŋala maṉḏa gan, bala maṉḏa gan malthurra nhanŋu Djesuwnha dhukarr-ŋupara bala.
MAT 21:1 Yo, ga ŋunhi ŋayi gan Djesu ga malthunamirr mala nhanŋu wäŋgaŋalnydja bala-a-a, ga ŋunhi walal marrtjin bukuy-märraŋal Djurutjalamdja wäŋa ga balan walal ŋunhi marrtjinany Batpatjlila, bukuŋura galkin Wolipnha, ŋunhiyiny wäŋa galkin mirithirra ŋunhan Djurutjalamnha wäŋa. Bala ŋayi Djesuynydja märrma'nhan yolŋuny maṉḏany nhanŋuwuy djuy'yurr ŋäthila,
MAT 21:2 ga bitjarr ŋayi marrtjin waŋanany maṉḏaŋgal gam', “Gatjuy nhumany ŋäthil marrtji ŋini, bala biyak ŋunhiyi nyumukuṉiny wäŋa ga dhärra ŋäthil. Ga ŋunhi nhuma dhu dhuwal marrtjiny, ga maḻŋ'maramany nhuma dhu warrakan'nha yäkuny duŋ'kiny ga yothuny nhanŋu. Yupmaramany nhuma dhu maṉḏaŋgal rakiny' bala gäman maṉḏany rälin ŋarrakalnha.
MAT 21:3 Ga ŋuli nhumalany dhu ŋula yolthu yolŋuy dhä-birrka'yundja nhumany dhu bitjan lakaram, Garray dhuwal djälthin dhiyak, bala yan ŋayi dhu ŋunhi djuy'yunna duŋ'kinhany maṉḏany.”
MAT 21:4 Ga yuwalknha yan ŋayi ŋunhi dhawuny' maḻŋ'thurra warraŋulthinan ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarrwal djawarrkmirriy ŋäthil bitjarr lakaraŋal gam',
MAT 21:5 “Waŋin lakaraŋun ŋunhawalnydja yolŋu'-yulŋuw Djurutjalamlilnydja wäŋalil, Dhuwal nhumalaŋ ga Buŋgawany marrtjin rälin nhumalaŋgala. Ŋayiny dhuwal ŋayaŋu wurrkurrum'nha, ga nhinany ŋayi marrtji dhuwal duŋ'kiwal yuṯawal ŋapaŋurnydja.”
MAT 21:6 Bala yan maṉḏa ŋunhi malthunamirrnydja maṉḏa märrmany' marrtjinan, ga djäma maṉḏa ŋunhi bili yan ŋunhi nhaku ŋayi maṉḏany Djesuy djäma gurrupan.
MAT 21:7 Bala maṉḏa gäŋala ŋunhi duŋ'kinhany ga yothunhany nhanŋu balayin nhanukala Djesuwalnha. Ga ŋunhalnydja walal ŋunhi marrtjin girrin' mala walalaŋguwuy ḻarrmaraŋal, bala marrtjin rarr'yurra ŋapalila ŋurikalyin yuṯawala duŋ'kiwal, bala ŋayipiny Djesuny wapthurra ŋurikalyiny warrakan'kalnydja ḏiltjilila.
MAT 21:8 Bala marrtjin dharrwaynha yolŋuynydja walal girriny' mala walalaŋguwuy walal gaya'-gayanhdhaŋal balayin dhukarrlila. Ga wiripuwurruynydja marrtjin yolŋuy walal marran dharpan ḏiwirrkthurr, bala marrtjin rarr'yurra dhukarrlila.
MAT 21:9 Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal marrtjin wäŋgaŋal gumurrkurr nhanukalaŋuwurr, ga munguyurr walal ŋanya marrtjin, yatjunminan walal marrtjin ŋunhi nhanŋu yulŋuny, bitjarra, “Napurrnydja nhuŋu dhuwal wokthurrnydja mirithinan. Nheny dhuwal ŋunhiyin beŋura ŋunhi Daybitkala yarraṯaŋur, ga marrtjiny nhe ga dhuwaliyi Garraywal yan yäkuynydja. Ŋanapurr dhuwal buku-wurrparnydja God-Waŋarrnhan nhuŋu, wokthurrnydja manapar.” Ga bitjarra walal marrtjin ŋunhi yatjunminany.
MAT 21:10 Ga ŋunhi ŋayi Djesu bunanany Djurutjalamdja, bala walal ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal gan ganyim'thurra nhäŋal ga ŋäkul, bala walal marrtjin waŋanany bitjarra, “Yol bili ŋayi ga dhika marrtjiny räliny? … yol?”
MAT 21:11 Ga walalnydja ŋunhi walal gan malthurr nhanŋu buku-bakmaraŋal bitjarra, “Dhuwandja dhuwal Djesun, ŋunhiyin djawarrkmirra yolŋu ŋurukuwuynha Nätjuritjpuynha wäŋapuy, makarrwuynydja Galaliwuynha.”
MAT 21:12 Manymak wäŋgaŋalnydja walal marrtjin bala-a-a burnha bunan Djurutjalamnha. Ga dhunupan yan ŋayiny Djesuny marrtjinan balayin ŋunhi buku-ŋal'yunamirrilila Buṉbulil God-Waŋarrwalnha, ga ŋunhiliyi djinawany' yolŋuy walal wiripuŋuwuy wäŋapuy gan buku-djuḻkmaranhamin djambi rrupiya, ga djalim walal gan warrakan' mala ŋunhiliyi. Bala dhunupan ŋayi marrtjin ŋunhi Djesuynydja djalkthurra rrupiya djambimirriwnydja daybuḻnydja mala, ga ŋunhi nhinanhawuy mala warrakan' djalimmirriw mala.
MAT 21:13 Bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Ŋunha ga ŋunhi God-Waŋarrwalnydja djorra'ŋur lakaram bitjan, ‘Ŋarrakuny dhu ga buṉbu dhärra buku-ŋal'yunaraw yan waŋganygu.’ Ga nhumany dhuwal buṉbuny wakalkuŋal warray, bitjarra nhakun dhuwandja wäŋa manaŋa-ḏilkurruwnha djuḻuḻ'yunaraw, bitjarryin nhumany dhuwal.”
MAT 21:14 Bala walal gan ŋunhi rerrimirrnydja yolŋu walal, balanya nhakun bambaynydja ga gaṉuŋdja ga bulu wiripuwurr rerrimirr mala marrtjinan Djesuwala ŋunhiwiliyin buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja, bala ŋayi walalany gan yan ḏukmaraŋala.
MAT 21:15 Ga walalnydja ŋunhi Rom-marŋgikunhamirrnydja mala ga ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala nhanŋu maḏakarritjthinan mirithinan, bili walal nhäŋal ŋanya Djesuny ŋayi gan djäma ŋayaŋu-ganyim'thunamirra romdja ŋunhiliyiny ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur. Ga bukmaknha gan ŋunhi djamarrkuḻiny' ŋunhiliyi yatjunminan yindiynha dhika rirrakayyuny wokthurra walal gan ŋurikiyin yolŋuw ŋunhi ŋayi Daybitkal yarraṯaŋur.
MAT 21:16 Ga walalnydja ŋunhi ŋaḻapaḻmirrnydja waŋan, “Muka bäyŋu nhe gi dhuwal ŋunha djamarrkuḻi'nhany ŋäku, nhaltjan walal marrtji ŋunha waŋa?” Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋe, bili muka ŋarra walalany ga dhuwal ŋäma,” bitjarr ŋayi. Ga bulu ŋayi waŋan, “Muka bäyŋu nhumany ŋuli gi dhuwal maŋutji-ḻaw'maraŋ ŋunhi God-Waŋarrwuny djorra', ŋunhi ga ŋayi bitjan waŋa gam'. ‘Walalnydja dhu ŋunhi djamarrkuḻiny', yumurrkuny bitjandhi bili yan wokthun ŋarraku.’”
MAT 21:17 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, balan ŋayi marrtjin Bithinilila wäŋalil, ga ŋunhiliyin ŋayi ŋorranany.
MAT 21:18 Ga djaḏaw'yurr wiripun walu, bala ŋayi Djesuny djaṉŋarrthinan. Ga balayi ŋayi roŋiyindhi marrtjin Djurutjalamlil,
MAT 21:19 ga ŋunhi ŋayi gan Djesu marrtjinany bala dhukarr ŋuparnydja, bala ŋayi nhäŋala dharpan muthir'nha ŋayi gan dhärran galki dhukarrŋur. Bala ŋayi marrtjin galkithinan balayin dharpalila wanha ŋayi balaŋ maḻŋ'maranha ŋatha dhakal ŋunhiliyi. Yurr bäyŋun ŋayi ŋunhi maḻŋ'maranhany dhakalnydja, marwatnha yan gan gorruŋal. Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiyi dharpawnydja bitjarrnha, “Bäyŋun nhe dhu buluny boŋguŋ dhakalmirriyi.” Bala dhunupan yan ŋunhi dharpany räwakthinan.
MAT 21:20 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal nhäŋalnydja ŋunhiyi ganyim'thurra, bili bondin yan ŋayi ŋunhi dharpany räwakthin.
MAT 21:21 Bala ŋayi Djesuny bilyurra bala waŋanan walalaŋ bitjarra, “Märr-yuwalk yan ŋarra ga nhumalaŋ dhuwandja lakaram. Ŋuli nhe ga ŋula yolthu yolŋuy ŋayatham märr-nhirrpanminyawuynydja, ga yakany nhe ŋuli gi märr-dhumbal'yurr, nheny dhu bitjandhiyin waŋa dhäruknha yan nhakun dhuwal ŋarra waŋan dhiyak dharpaw, bala yan ŋayiny dhu nhuna ŋäman. Yaka yan dhuwaliyi bili, ŋany wiripu mala nhe balaŋ biyakiyi bili djäma. Wiripuny nhe balaŋ waŋi dhuwal bukuny wäŋany ŋayi balaŋ marrtji ga gapulila ḻupthurr, ŋayiny balaŋ nhuna ŋäku yan ga marrtji balaŋ ŋayi ga ḻupthurr yan gapuŋur.
MAT 21:22 Ga ŋuli nhe dhu ŋäŋ'thun God-Waŋarrnha bukumirriyanhawurr, nheny dhu ŋunhi märraman yan ŋula nhä ŋuli nhe dhu ga märr-yuwalkmirriyirrnydja.”
MAT 21:23 Yo marrtjinany walal gan ŋunhi bala-a-a, ga yan bili ga Djurutjalamnha, bala ŋayi Djesuny dhunupan gärrinan buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulil bala ŋayi gan marŋgikuŋala yolŋunhan walalany. Ga walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja yolŋu walal, ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala, ga ŋunhi rom-djägamirrnydja mala marrtjinan nhanukal balayin. Bala walal gan dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhany bitjarrnha, “Gatjuy mak lakaraŋun napurruŋgal, yolthu nhuna dhuwal waŋanany balanyarawyiny djämaw? Ga yolthu nhuna dhuwal nhirrparnydja dhiyakiyiny djämaw?”
MAT 21:24 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal balany walalaŋguny bitjarra, “Ŋurruŋuny ŋathil dhu ŋarra nhumalany dhä-birrka'yun. Ga ŋuli nhuma dhu lakaram ŋarraku, ga yorrnha ŋarrany dhu nhumalaŋguny lakaram ŋunhi yolthu ŋarrany waŋan dhiyak djamaw.
MAT 21:25 Yolthu ŋunhi nhirrpar Djonnhany yolŋuny? Ga yolthu ŋanya ŋunhi waŋan ḻiya-ḻupmaranharawnydja yolŋuwnydja walalaŋ? God-Waŋarryu? Ŋany yolŋuy walal?” Bala walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny mala waŋanhaminan bitjanminan, “Way, nhaltjanna dhika limurrnydja dhu lakaram balany nhanŋuny buku-bakmaram? Ŋuli limurr dhu ŋunhi bitjandja lakaram, ‘God-Waŋarryu ŋayipi yan ŋunhi Djonnhany waŋan,’ bitjandja, bala ŋayiny dhu ŋunhi waŋa limurruŋguny bitjanna, ‘Nhakun nhuma ŋunhi yakany märr-yuwalkthinya nhanŋuny Djonguny dhärukku?’
MAT 21:26 Ga ŋuli limurr dhu dhuwal lakaram nhanukal bitjandja, ‘Yolŋu'-yulŋuy ŋanya ŋunhi waŋa ŋurikiyi djämaw,’ bitjandja, ga walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal maḏakarritjthirrnydja limurruŋgun. Bili walalnydja ga ŋunha bitjan märr-yuwalkthirr ŋunhi ŋayiny Djondja djawarrkmirra yolŋu.”
MAT 21:27 Bala walal waŋanan Djesuwnydja bitjarra, “Yaka dhuwal napurrnydja marŋgi bay, yolthu ŋanya ŋunhi Djonnha nhirrpar ŋurikiyi djämaw.” Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋguny bitjarra, “Yo. Ga ŋarrany dhu bitjandhi bili yan yakayi nhumalaŋguny lakaram, ŋunhi yolthu ŋarrany dhiyak djämaw nhirrpar.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuny waŋan walalaŋguny.
MAT 21:28 Ga buluny ŋayi Djesu waŋan bitjarra gam', “Dhuwandja ŋarra nhumalaŋ dhu dhäwu lakaram ŋunhi ḏirramu gan nhinan ga märrma' gäthu'mirriŋu maṉḏa nhanŋu. Manymak waŋganymirrnydja ŋayiny ŋunhi bäpa'mirriŋuny marrtjinan yothuwala nhanukalaŋuwal maḻamarrwala, ga waŋan ŋayi ŋanya bitjarr, ‘Way gäthu, yalalany nhe dhu marrtji bala ŋarrakal wäŋalil djämaw, ŋuthanmaram nhe dhu borum mala ŋarraku,’ bitjarr.
MAT 21:29 Ga ŋayiny ŋunhi maḻamarrnydja gäthu'mirriŋu nhanŋu waŋan yaka'yurr, yurr yalalany bala ŋayi ḻiya-bilmaranhaminan, bala ŋayi marrtjinan balayin bäpa'mirriŋuwala nhanukalaŋuwal djämawnha.
MAT 21:30 Ga bulu ŋayi ŋuriŋiyi bäpa'mirriŋuy waŋan malpuranhany muka gäthu'mirriŋuny djämaw, ga ŋayiny ŋunhi malpurany gäthu'mirriŋu waŋan bitjarr, ‘Yo manymak ŋarra dhu nhuŋu djäma bitjandhiyi.’ Ga bäyŋun ŋayi ŋunhi yuwalktja marrtjinya balayiny djämalilnydja bäpa'mirriŋuwalnydja nhanukalaŋuwal.”
MAT 21:31 Bala ŋayi beŋuryiny Djesuy dhä-birrka'yurra walalany bitjarrnha, “Ga yolthun ŋunhi yothuy dhäruktja märraŋal bäpa'mirriŋunhany?” Ga walalnydja buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋuriŋiyin muka dhuwal maḻamarryun gäthu'mirriŋuy ŋanya dhäruktja märraŋal bäpa'mirriŋunhany.” Bala ŋayiny Djesuynydja walalaŋ bitjarrnha lakaraŋal, “Walalnha dhu ŋunhi dhuwurr-yätjmirra ga rrupiya-märranhamirra yolŋu walal ŋunhi gapmangun, ga marramba'mirra mala ŋurruŋuny gulŋiyi God-Waŋarrwalnydja Romlil nhumalaŋguny dhu ŋurruŋu-djuḻkthurr.
MAT 21:32 Bili ŋayiny gan ŋunhi ŋuriŋiyiny Djondhuny yäkuy ḻiya-ḻupmaranhamirriynydja bili muka dhukarrnydja nhumalaŋgal lakaraŋal dhunupa yan, ga nhumany yaka warray nhanŋu märr-yuwalkthinya. Ga walalnha ŋunhi dhuwurr-yätjmirriynha dhäruktja ŋanya märraŋal, bala walal gan yan bilyurra yätjkurruŋurnydja romŋur mala.” “Yo, ga bili muka nhuma gan ŋunhi nhäŋalnydja walalany bilyunawuynydja, yurr nhumany ŋunhi yaka warray bilyuna nhumalaŋgiyingalaŋaŋurnydja guyaŋanhawuyŋur ga märr-yuwalkmirriyinya nhuma nhanukalaŋawnydja dhäwuw bäyŋun yan.”
MAT 21:33 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi nhakun Djesuy bulu lakaraŋal dhäwu mayali'kurr ŋurikiwurruŋgalyi yolŋuwal walalaŋgal, ga dhuwal ŋayi ŋunhi dhäwuny' lakaraŋal gam', “Ŋunhiliyi yolŋu gan nhinan wäŋa-waṯaŋu, ga ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu wäŋa-waṯaŋuny gan djälthin ŋayi dhu ŋuthanmaram ŋamakurr mala borum. Bala ŋayi lämu-nhirrpara ŋunhiwiliyiny wäŋalil borumnha mala dharpan. Ga djäma ŋayi munatha' ŋurikiyi ŋathaw buḻŋu'kuŋal bala ŋayi ḻoḻuwunuŋala ŋunhiyi wäŋany. Ga djämayi ŋayi wäŋa mil'ŋuwnydja yolŋuw nhinanharawnydja. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi djarr'yurra yolŋunhan walalany ŋurukiyin djägawnha, djägamirriyaŋala walalany. Bala ŋayi marrtjinan ŋunhiyiny wäŋa-waṯaŋuny yolŋu wiripuŋulila wäŋalil.”
MAT 21:34 “Yo. Nhinanany ŋayi gan ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋuny yolŋu, yan bili ga walu marrtjin galkithinan borumguny ŋuriki borumdhinyarawnha, bala ŋayi wäthurra ḻurrkun'ku yolŋuw walalaŋ djämamirriw mala, bala ŋayi walalany djuy'yurra, märr walal dhu märraman wapmaraman nhanŋuny borum mala.
MAT 21:35 Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja borum-djägamirriynydja walal nhäŋal walalany ŋunhiwurrunhany, bala yan walalany ŋayathaŋala bumarnha marrtjin, waŋganynha bat-ŋurrkaŋal, ga waŋganynhany walal muḻkurr wutthurr guṉḏay rakunygu yan, ga waŋganynhany walal dhä-murrkay'wun wutthurr.”
MAT 21:36 “Ga bitjarryi bili ŋayi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany djämamirriny walalany djuy'yurr, yurr märr dharrwanhan. Ga walalnydja ŋunhi ŋuruŋiwurruyyi bili yan bumar walalany bitjarryi bili yan murrka'-murrkay'kuŋal.”
MAT 21:37 “Bala ŋayi ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuynydja yolŋuy djuy'yurr bulu waŋganynhan yolŋuny, ŋunhiyin gäthu'mirriŋunhan nhanŋuwuy ŋayi waŋganynhan, märr walal dhu nhanŋun märr-ŋal'yundja, bili ŋayi gan bitjarr guyaŋan yanbi walal balaŋ ŋanya nhänha bay'.
MAT 21:38 Ga ŋunhi walal nhäŋalnydja ŋanya ŋuriŋiwurruyyiny ŋunhi borum-djägamirriynydja yolŋuy walal, bala walal waŋanhaminany bitjanminan, ‘Go, limurr ŋanya buman murrkay'kuman, märr dhu boŋguŋ dhuwandja wäŋa limurruŋguwuynha.’
MAT 21:39 Bala yan walal ŋanya ŋunhi ŋayathaŋala, ga bumarnydja walal ŋanya ŋunhi dhiŋganhamaraŋala yan, ga rumbalnydja walal ŋanya ŋunhi ŋurrkaŋala dhawaṯmaraŋala warraŋullila, beŋuryiny ŋunhi borummirriŋurnydja wäŋaŋur.”
MAT 21:40 Bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny Djesuy dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Nhaltjanna ŋayi dhu ŋunhi ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuynydja ŋunhiwurrunhany ŋunhi djämamirrinhany walalany?”
MAT 21:41 Ga walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga rom djägamirrnydja mala buku-bakmaraŋal bitjarr gam', “Bitjanna ŋayi dhu ŋunhi gam'. Marrtjiny ŋayi dhu ŋunhi, ga dhunupan ŋayi dhu buman murrkay'kuman ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany djägamiriwnhany mala, bala ŋayi dhu ŋunhiyiny wäŋa gurrupan wiripuwurruŋgalnha yolŋuwal walalaŋgal djägalil, ga walalnha dhu ŋunhi nhanŋuny wäŋa-waṯaŋuwnydja gurrupan borum mala, balanyamirriynydja ŋunhi dhu ŋathany mala borumdhi warrpam'tja.”
MAT 21:42 Bala ŋayi dhawar'maraŋalnydja Djesu waŋan bitjarra, “Bili muka nhuma dhuwal marŋgi ŋunhi ga ŋunha djorrayny'tja lakaram bitjan gam', ‘Bala'-dhuḻ'yunamirriy mala yolŋu'-yulŋuy marrtjin guṉḏa ŋal'maraŋal, walal dhu dhuḻ'yun bala', ga ŋunhiyi waŋganydja guṉḏa walal nhäŋal, bala nyamir'yurra, bala walal yan ŋurrkaŋalnha. Yurr God-Waŋarryuny walalaŋguŋ ŋunhiyiny guṉḏa ŋurrkanhawuynydja märraŋala, bala nhirrpara balaw'nha ŋunhiyiny djalkirin yuṯuŋgurrwun dhärranharawnha. Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu djämany, ga ŋunhiyiny nhakun mirithirra yan ŋayaŋu-ganyim'thunamirra limurruŋguny nhänharaw.’” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja mayali'wurrnydja.
MAT 21:43 Ga bulu ŋayi bitjarr waŋan Djesu gam', “Yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany nhumalaŋ, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny rom nhumalaŋgalaŋaŋurnydja yan djaw'yurra, bala ŋayi dhu gurrupulnydja ŋurikiwurruŋgun ŋunhi walal ŋuli ga yuwalkkum yan ŋanya dhäruk märram.
MAT 21:44 Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolnha yolŋuny gaṯmaramany ŋuriŋiyiny guṉḏay, ŋunhiny dhu ŋanya yan binydjitjkuman dhurrparaman. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhiyi guṉḏa, ŋula yolkalnydja yolŋuwal galkirri, ŋunhiny dhu ŋanya yan buḻwaŋ'maraman monyguman.”
MAT 21:45 Ga ŋunhi walal ŋuriŋiwurruyyi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja yolŋuy walal ga Baratjiynydja mala, ŋäkulnydja ŋunhiyi dhäwuny mala, bala walal yan dharaŋarnha ŋunhi mayaliny', ŋunhi ŋayi gan Djesuynydja lakaraŋal walalanhan.
MAT 21:46 Bala walal dhunupan gan dhukarrwun ḻarruŋal nhaltjan walal dhu buma ŋanya Djesuny murrkay'kum. Yurr bäyŋun, bili walal gan ŋunhi barrarinan yolŋuwnha walalaŋ, bili walalnydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja bitjarra guyaŋan, ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrwun djawarrkmirra yolŋu.
MAT 22:1 Ga bulu nhakun ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋ dhäwu, märr ŋayi dhu yolŋuny walalany marŋgikum.
MAT 22:2 “Yo! Balanya dhuwal God-Waŋarrwuny Rom gam'; nhakun dhu Buŋgaway Ŋurruḏawalaŋuy djäma ŋäthilmirriyam latjukum dhika ŋatha dharrwa mirithirr, yurr djämany ŋayi dhu ŋunhi ŋathany balanyamirriy ŋunhi nhanukal dhu ḏirramuy gäthu'mirriŋuy märram miyalknha.”
MAT 22:3 “Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋurruḏawalaŋuynydja djämamirrinhan mala nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurr rälimirriyanharawnha yolŋuwnha walalaŋ ŋunhi nhanukalaŋumirr ŋayaŋumirr, walal dhu ŋathan ḻuka märr-yiŋgathirra manapan nhanukalaŋaw gäthu'mirriŋuwnha ŋunhi ŋayi miyalknha märraŋal. Yurr walalnydja ŋunhi bukmaktja yolŋu walal ŋayaŋumirrnydja mala, ŋuyulkthin warray marrtjinyarawnydja balayiny ŋathawnydja ḻukanharaw.”
MAT 22:4 “Ga bulu ŋayi wiripuwurrunhany muka djämamirriny mala djuy'yurr walalaŋgal ga bitjarra ŋayi waŋanany gam', ‘Ŋathany dhuwal bilin galkunna ga! Dhuwal bulikiny ga bukmak ŋarraku ŋunhi yothu-yothuny buliki mala bilin mitmitthunawuynha, ga ŋamathaŋala gan ŋunha nhäranany guṉḏirryun, bilin napurr dhuwal goŋ-dhawar'yurra ŋathaŋurnydja ŋamaŋamayunaŋur. Go marrtjin walal rälin limurr ŋathan ḻuka, ŋunhi ŋarra ŋamaŋamayurr ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuw, bili ŋayi ga dhuwal miyalknhan märram.’”
MAT 22:5 “Yurr ŋunhi walal ŋuriŋiwurruy yolŋu'-yulŋuynydja dhäwuny ŋäkul ŋunhi walalany ŋayi gan ŋuriŋiyi Buŋgaway gaḏaymar ŋathaw ḻukanharaw, walalnydja ŋunhi yan buthuru-djaw'yunminan walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi dhäwu-gänhamirriwnydja walalaŋ. Bala yan walal ŋunhi yolŋu'-yulŋuny balan bitjarra marrtjin walalaŋgiyingalnha djämalil malaŋulil ŋula nhäkurra. Wiripuwurrnydja marrtjin balan bitjarra walal dhu ga djägan walalaŋguwuy walal gätniwnha, ga wiripuwurrnydja warrakan'kun malaŋuw walalaŋgiyingalaŋaw.
MAT 22:6 Ga wiripuwurruynydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuy bumara ŋunhi djämamirrinhany mala murrkay'kuŋala yan.”
MAT 22:7 “Ga dhiyaŋuny dhäwuy ŋayiny ŋunhi Buŋgawany Ŋurruḏawalaŋuny mirithinan dhika maḏakarritjthinany, bala yan ŋayi miriŋunhan mala nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurr bunharawnha rakunykunharawnha yan, ga bulu walal dhu bathan walalaŋ wäŋa ŋurikiwurruŋ yolŋu'-yulŋuw ŋunhi walal bumar rakunyguŋal nhanŋu djämamirriny mala.”
MAT 22:8 “Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny ŋunhi Ŋurruḏawalaŋuny Buŋgawany waŋanan wiripuwurruŋguny djämamirriw mala bitjarra gam', ‘Go! Marrtjin walal, bilin dhuwal waluny, limurr dhu ŋurruyirr'yuna ŋathany ḻukan ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja ŋunhi ŋayi dhu märraman nhanŋuwuy ŋayi miyalknhany. Ga walalnydja ŋunhi ŋarra walalaŋ ŋurruŋu dhäruk-djuy'yunmin ŋathaw ḻukanharaw walalnydja dhu yakan yan marrtji räli, bili walal ŋunhi yaka gana'.
MAT 22:9 Bala ŋayi yan bitjarra waŋanany. Ga nhumany dhu balan marrtji dhukarr-ŋupanna ga nhämunha nhuma dhu ŋunhi maḻŋ'maram ŋula yolnha yolŋuny ŋunhili, yanan gaḏaymula ŋanya rälin, yo, ga bitjandhin nhuma dhu ga ŋunhi lakaramany bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ.’
MAT 22:10 Bala walal ŋunhi djämamirrnydja mala dhunupan yan marrtjinan dhukarr-ŋupara ḻarruŋala marrtjin walal bawalamirriwnha yolŋu'-yulŋuw, yolnha walal dhu ŋunhi maḻŋ'maram. Bala yan walal marrtjin gaḏaymarnha walalany, manymaknha ga yätjkurruny ga ŋurruwuyknha. Ga ŋuriŋiwurruynha ŋunhi, ŋunhiyi wäŋany ŋathamirrnydja dhaŋaŋguŋal.”
MAT 22:11 “Dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny ŋunhi Buŋgawany Ŋurruḏawalaŋuny marrtjinan bala nhäŋalnha marrtjin walalany ŋunhiwurrunhany yolŋu'-yulŋunhany, dharrnha ŋayi nhäŋal waŋganynha yolŋuny ŋayi gan yaka gäŋal girri' ŋunhi dhunupa ŋurikiyi ŋathaw ḻukanharaw nhanukalaŋaw gäthu'mirriŋuwal ŋunhi ŋayi dhu miyalknha märram.
MAT 22:12 Bala yan ŋayi ŋanya ŋunhi Buŋgawaynydja Ŋurruḏawalaŋuynydja dhä-birrka'yurra bitjarra gam', ‘Way! Yolŋu nhaku nhe dhuwal yakany dhaṯthunmin manymakkunhamin dhiyak buŋgulwuny ŋarrakalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja ŋunhi ŋayi dhu dhuwal miyalknhan märram?’ Yurr ŋayiny ŋunhi yolŋuny bäyŋun ŋula nhanŋu buku-bakmaranhany.”
MAT 22:13 “Bala yan ŋayi ŋunhi Buŋgawaynydja Ŋurruḏawalaŋuynydja waŋanan nhanŋuwuy ŋayi djämamirrinhany mala, walal dhu garrwi'-garrwiyunna ŋanya ŋunhiyi yolŋunhany rakiy'nha goŋdja ga ḻukuny maṉḏany, bala yan ŋurrkaman ŋanya balan warraŋullila ŋunhi buku-munha'lila, ŋunhiwilin wäŋalil ŋunhi walal ŋuli ga yolŋu mala ḻirra-ḻäwunhamirra ŋäthinyamirra dhaŋga-ḏirryurra manapan.
MAT 22:14 Dharrwa ŋunhi yolŋuny mala gawa'yunawuynydja yurr ḻurrkun'nha yan ŋunhi djarr'yunawuynydja.” Bitjarr ŋayi ŋunhi Djesu waŋanany.
MAT 22:15 Bala walal ŋunhi Baratjiny yolŋu mala marrtjinan bala walal gan ŋayan'mirra nhinanany nhanŋu Djesuwnydja. Bala yan walal djuy'yurra wiripuwurrunhan ḏirramuwurruny, ŋunhiwurrunhan ŋunhi Rom-marŋgikunhamirrinhan mala yolŋu'-yulŋuny ga bulu djuŋga'-djuŋgaya Yaritkun, märr walal ŋanya dhu ga mayali'-gäma dhä-birrka'yun, märr ŋayi dhu ŋunhi ŋayipiny dhä-maraŋgunhamirra. Bala walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnydja mil'ŋuny mala marrtjinan malthurra nhanŋun Djesuwnha. Ga waŋanany walal ŋunhi nhanŋu Djesuwnydja bitjarrnha, “Way Marŋgikunhamirr, napurrnydja dhuwal marŋgi nhuŋu, ŋunhi nheny ŋuli ga dhuwal waŋa dhunupan yan dhäruk, ga dhunupa mala-djarr'yunamirr dhuwal nhe, bili nheny ŋuli ga ŋunhi yaka warray barrkuwatjkum bukmaknhany yolŋu'-yulŋuny. Ga marŋgikumany nhe ŋuli ga ŋunhi yuwalk yan God-Waŋarrwu dhukarrnydja.
MAT 22:17 Go mak lakaraŋun napurruŋgal. Nhä dhuwal dhunupa limurruŋ ŋunhi limurr dhu ga rrupiyany gurrupan mundhurryu-wumany ŋanyanhany ŋunhi ŋurruŋunhany buŋgawany Rawumbuywuny wäŋaw yäkuny Djetjanhany? Nhaltjan limurr dhu yulŋuny? Gurrupan? Ŋany nhaltjan?” bitjarr.
MAT 22:18 Yurr ŋayipiny Djesuny marŋgithin walalaŋ ŋäthil yan, ŋunhi nhaltjarr walal gan ŋanya mayali'-gäŋal dhä-birrka'yurr, bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarrnha, “Nhä nhuma dhuwal bäpi mala muka, gali'-märrma mala. Nhaku nhuma ŋarrany ga dhuwal birrka'yundja mayali'-gämany.
MAT 22:19 Go gurrupul walal ŋarrakal rrupiya ŋaraka, ŋunhi nhuma ŋuli ga bäyim gapmannha, ŋarra mak nhäma.” Bala walal gurrupara nhanukal.
MAT 22:20 Bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Yol dhuwal wuŋuḻiny' ga yäkuny dhiyalnydja gay'yi rrupiyaŋur ŋarakaŋur?” bitjarr.
MAT 22:21 Ga walalnydja buku-bakmaraŋal bitjarr, “Dhuwaliny yäku ga mali' ŋunhiyin ŋurruŋun buŋgawa Rawumbuywun wäŋaw yäku Djetjan,” bitjarr. Ga ŋayiny Djesuny walalaŋ bitjarra waŋan, “Nhumany roŋanmaraŋun gurrupul nhä malany nhanŋuny ŋurikiyiny buŋgawaw, ga biyakiyi bili roŋanmaraŋdhi God-Waŋarrwuny ŋunhi ŋula nhä malany nhanŋuny.”
MAT 22:22 Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny mayali'-gänhamirriynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany dhäruktja ṉirr'yurra. Bala walal ŋanya yan ganarrthaŋala Djesunhany, bala yan marrtjinan.
MAT 22:23 Manymak walalnydja gan ŋunhi Djatutjiynydja malay yaka märr-yuwalkmirrinya ŋunhi dhu gi yolŋu walal walŋathi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋur. Ga ŋuriŋi bili yan waluy, bala walal dhuwalawurryiny mala marrtjinan balan Djesuwala ga waŋan walal ŋanya bitjarra,
MAT 22:24 “Way Marŋgikunhamirr, Mawtjitjthuny ŋunhi rom rulwaŋdhurr bitjarr warray, ‘Ŋunhi dhu ḏirramuny dhiŋgam yothumiriwnydja, nhakun bäyŋuny nhanŋu ŋula walkur, bala nhanukal dhu ŋunhi yukuyuku'mirriŋuynha märram nhanŋu ŋunhi miyalknhany? … märr ŋayi dhu ŋuriŋiyiny miyalkthu yothuny gäma ŋuriki bili yan dhiŋganhawuywu ḏirramuwnydja.’
MAT 22:25 Manymak waŋganymirrnydja ḏirramuwurr gan wäwa'manydjiwurr nhinan goŋ-waŋgany ga märrma' bäythinyawuy dhiyal napurruŋgal, ga ŋayiny ŋuriŋiyiny maḻamarryuny wäwa'mirriŋuy märraŋal miyalknhan, bala ŋayi dhiŋgaŋala ŋunhi yothumiriw yan. Bala ŋayi ŋunhi ganarrthaŋalnydja ŋunhiyi miyalknhany nhanukalaŋaw yukuyuku'mirriŋuwnha.
MAT 22:26 Bala beŋuryiny malpuraynha märraŋal ŋunhiyiny miyalknhany, ga ŋayiny ŋunhi bitjarryi bili yan dhiŋgaŋal yothumiriwyi yan. Ga bitjarryi bili ŋunhi maḻŋ'thurr nhanŋuny dhä-gandarrpuywuny. Ga bitjarra bili yan walalaŋ gan ŋunhi bukmakkun maḻŋ'thurr.
MAT 22:27 Ga yalalan dhuḏi-yapalan ŋayiny miyalktja dhiŋgaŋal.
MAT 22:28 Ga ŋunhi dhu yolŋuny walal walŋathi dhiŋganhaŋurnydja, bala yolkun ŋayi dhu ŋunhi miyalktja? … bili ŋayi gan ŋunhi nhinanany beŋur bili ŋurruŋuwal wäwa'mirriŋuwalaŋaŋur ga yukuyuku'mirriŋuwal ŋurrkaŋal.”
MAT 22:29 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarrnha, “Bukmak yan nhuma dhuwal djarrpi'mirr! Bäyŋu yan nhuma dhuwal marŋginy ŋunhi nhaltjan ga ŋunha djorray' ŋuli marŋgikum. Ga yaka yan nhuma marŋgi ŋurikiyiny ŋunhi Godkalaŋawnydja ganydjarrwu.
MAT 22:30 Ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ God-Waŋarryu walŋakuŋuny gi yolŋunhany walalany dhiŋganhaŋurnydja, bäyŋun walal dhu gi ŋunhi buluny märranhamirr. Ŋunhiny walal dhu balanyan nhakun ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirra mala.
MAT 22:31 Ga dhuwandja ŋunhi gämurru' ŋunhi dhu yolŋu walal walŋathi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, bäyŋu yan muka nhuma dhuwal ŋäkulnydja dhäwuny, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarryu lakaraŋal, ŋunhi ŋayi bitjarrnydja waŋan gam',
MAT 22:32 ‘Ŋarrany dhuwal God-Waŋarr Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku.’ Yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarr rakunymirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋany walŋamirriw yan.”
MAT 22:33 Bala walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny mirithinan dhika ganyim'thurrnydja, ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan marŋgikuŋal.
MAT 22:34 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi gan Djesuy ḻiya-wutthurrnydja walalany dhärukthuny nhanukiyingal ŋayi ŋunhi Djatutjinhany mala, bala walalnydja muka Baratjiny mala ḻuŋ'maranhamin, ŋunhi walal ŋäkul dhäwuny nhanukalaŋawuy Djesuwalaŋawuynydja.
MAT 22:35 Manymak. Ŋunhiliyi gan waŋgany yolŋu nhinan, ŋunhi ŋayi marŋgi mirithirr romgu Djuw-malaw. Bala ŋayi ŋunhi yan birrka'yurra ŋäŋ'thurra ŋanya Djesunhany yan nhakun gan maḻŋ'maraŋal nhanukal bitjarr, ga bitjarra ŋayi ŋanya ŋunhi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja ŋäŋ'thurr gam',
MAT 22:36 “Way Marŋgikunhamirr. Nhä dhuwal mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom ŋunhi ga ŋorra ŋunha romŋurnydja limurruŋgal,” bitjarr.
MAT 22:37 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra gam', “Märr-ŋamathi gi nhokalaŋaw Garraywuny God-Waŋarrwuny bukmakthu yan nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja ga mirritjalyuny ga guyaŋanhawuyyuny.”
MAT 22:38 Dhuwanna ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom.
MAT 22:39 “Ga beŋuryiny dhuwanna rom ŋunhi ŋurruŋuwalnydja bitjanna ga waŋa gam', ‘Märr-ŋamathi gi ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, biyak nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi nhuŋuwuy nhe märr-ŋamathirr.’
MAT 22:40 Bili bukmak ŋunhi nhämunha rom nhanukuŋuny Mawtjitjkuŋuny gurrupanawuy ga wiripu mala djorra' ŋunhi djawarrkmirriwuŋ wukirriwuy. Dhipuŋuryin ga ŋunhi märrma'ŋura maṉḏanyŋuŋur romŋur dhä-barrkuwatjthirrnydja ga märrma'lila yan dhäruk-nhirrpanminyawuylil romlil dhä-manapan, ga bilin.”
MAT 22:41 Ga baḏak yan walal gan ŋunhi Baratjiny mala nhinan ŋunhili banydji yan, bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra gam',
MAT 22:42 “Nhaltjan nhuma ga guyaŋany ŋanya ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yolŋuny? Yolkal yarraṯaŋur ŋayi dhu bunanany?” Bala walalnydja bitjarr warray buku-bakmaraŋal gam', “Beŋur ŋayi dhu ŋunhi yarraṯaŋurnydja Geŋ-Daybitkal.”
MAT 22:43 Bala ŋayiny Djesuny bitjarra buku-bakmaraŋal gam', “Ga nhakun ŋunhi ŋayiny Dhuyu-Birrimbirryuny ganydjarr gurrupar ŋanyanhany Daybitnhany ŋunhi ŋayi bitjarrnydja lakaraŋal ŋanya ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany ŋunhi ŋayiny nhanŋu Garray? Bili ŋayi bitjarra ŋunhi Daybittja waŋan gam',
MAT 22:44 ‘Bala ŋayi Garraynydja waŋan ŋarrakalaŋuwal Garraywal bitjarra: Dhiyala nhininy ŋarrakala dhunupaŋura gali'ŋurnydja ga bäy ŋarra dhu miriŋuny mala nhuŋu ḻukulila nhokal rulwaŋdhun ŋoylila.’”
MAT 22:45 “Ga ŋuli ŋayi ŋunhi Daybitthu lakaraŋal ŋunhi nhanŋu ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja Garray, ga nhäpuynha ŋayiny ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja nhanŋuny be Geŋ-Daybitkuny gäthu'mirriŋu?”
MAT 22:46 Ga bäyŋun ŋula waŋganydhu buku-bakmaranha dhäruk nhanŋu Djesuw, ga bäyŋun ŋanya ŋula buluny yolŋuy rrorru' dhärukthu nhanukiyingal.
MAT 23:1 Bala yan ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiwurruŋguny dharrwawnydja yolŋu'-yulŋuw ga wiripuny nhanukiyingalaŋuw malthunamirriw walalaŋ, bitjarra gam',
MAT 23:2 “Ŋunha walalnydja Baratjiny mala ŋaḻapaḻmirr ga ŋunhawurr ŋunhi Rom Marŋgikunhamirrnydja mala mirithirr walal gaḏaman ŋurukuny ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja Romgu malaŋuw.
MAT 23:3 Ga nhumany dhu ga walalany dhäruk-märram bukmakŋur yan ŋunhi nhaltjan walal dhu ga marŋgi-wurrupan nhumalany, yurr yakan walalaŋ romguny walal malthurr, bili walal ŋuli ga ŋunhi milkumany wiripun dhika romdja malany, yakan ŋamakurr ga dhunupa, gänaŋ'thunna ga beŋurnydja ŋunhi dhuwurr-lakaranhaŋurnydja walalaŋgiyingalaŋaŋur.
MAT 23:4 Ŋunha walal ŋuli ga mirithirr ŋonuŋ rom malany ḻambarrlil ŋal'maram yolŋuwal walalaŋgal, yurr bäyŋun walal ŋuli gi ŋula goŋ-djarryurrnydja ga yuwalkkuŋuny walalany guŋga'yurr bäyŋun yan.
MAT 23:5 Bukmak yan nhä malany walal ŋuli ga ŋunhi djäma, ŋunhiyiny walal ŋuli ga djämany melwu yan yolŋuw, yan nhakun ga ḻay-ḻaymaranhamirra. Wiripuny walal ŋuli ga mirithirra yan ḻanydjatmaranhamirr, ŋunhi walal ŋuli marrtji nhirrpanna God-Waŋarrwuny dhäruk mala muḻkurrlila walalaŋgiyingal ga wiripuny waṉalila ga gämany walal ŋuli ga yindin mala bukumirriyanhawuynydja manydjarrka' mala, märr dhu ga yolŋuynydja walal nhäman walalany.
MAT 23:6 Ga ŋunhalnydja ŋunhi yindiŋurnydja buŋgulŋur malaŋuŋur, yindi walal djäl walal dhu ga märram manymak yan nhinanhawuy mala, ŋunhalnydja ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'thunamirriŋurnydja buṉbuŋur mala.
MAT 23:7 Ga ŋunhi walal ŋuli balany marrtji girriwny'tja märranharaw ga ŋathawnydja, walalnydja ŋunhiwurrnydja yindi djäl walalaŋ dhu ga yolŋu walal gumurr-ŋamathirr, ga buŋgawan lakaram walalany ga wiripuny marŋgi-gurrupanamirra ga lakaram.”
MAT 23:8 “Yurr nhumany dhu ga ŋunhi yakan lakaranhamirr yanbi nhuma dhuwal marŋgi-wurrupanamirr mala. Bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal marŋgi-wurrupanamirrnydja. Bili nhumany dhuwal warrpam' balanyan nhakun wäwa'manydjiwurra ga yapa'manydjiwurra.
MAT 23:9 Ga bäyŋu yan nhuma dhu ga dhiyalnydja munatha'ŋurnydja ŋula yolnhany Bäpa'yun, bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal bukmakku Bäpa'mirriŋuny ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha Djiwarr'ŋur.
MAT 23:10 Ga bäyŋu yan nhuma dhu ga ŋurruḏawalaŋu lakaranhamirrnydja, bili waŋgany yan nhumalaŋ dhuwal ŋayipi ŋurruḏawalaŋuny ŋunhiyi ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuy.
MAT 23:11 Ga ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu buŋgawakunhamirrnydja ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu djämamirriyirr.
MAT 23:12 Ga ŋuli nhe dhu ga garrwarkunhamirrnydja nhunapinya nhe wiripuwurruŋguny, nheny dhu ŋunhi yarrupthunna. Yurr ŋuli nhe dhu ŋunhi nyilŋ'maranhamirrnydja nhunapinya nhe, nheny dhu ŋunhi märraman wokthunamirrnydja rom.”
MAT 23:13 “Yo, nhuma ŋunhi Baratjiny yolŋu mala, ga rom-marŋgikunhamirrinydja mala, ŋunhi nhuma ŋuli ga marŋgikum rom malany Mawtjitjkuŋ nhirrpanawuy, nhumany dhuwal mariŋura! Bäyŋun nhuma dhuwal ḻanydjat-ḏilkurra mala balanyan. Dhuwal nhuma ŋuli ga dhaḻ'-dhaḻyun yolŋuw walalaŋ gärrinyaraw bala ŋunhi God-Waŋarrwal romlil. Ga nhumapiny dhu ŋunhi yaka warray gulŋiyi ŋunhiwiliyiny wäŋalil, wiripuwurruŋ yan nhumany ŋuli ga nhina baku-ŋayathanharaw, märr walal dhu yaka märram ŋunhiyi manymak rom.”
MAT 23:15 “Yo, nhuma Baratjiny yolŋu mala ga rom-marŋgikunhamirrinydja mala, ŋunhi nhuma ŋuli ga marŋgikum rom malany Mawtjitjkuŋ nhirrpanawuy, nhumany dhuwal mariŋura! Bäyŋun nhuma dhuwal ḻanydjat-ḏilkurra mala balanyan. Dhuwal nhuma ŋuli ga ḏiltjikurrnydja marrtji ga buḏapthun gapukurrnydja nhaku, waŋganygu yan yolŋuw märranharaw, ŋayi ŋuli bilyun ga märram Garraynha nhanukiyingal ŋayi walŋay. Ga ŋunhi nhuma ŋuli dhawar'yundja nhanukalaŋaŋur, bala nhuma ŋuli ga ŋanyanhany muka waŋa raypirri'yun märr ŋayiny muka dhu nhäri gurthaŋur ŋunhiliny dhä-gir'yunamirriŋurnydja wäŋaŋur.”
MAT 23:16 “Bilin muka yindiŋura nhuma mariŋur! Nhä nhuma dhuwal yulŋuny bambaymirr mala? Be muka nhuma balaŋ ganha dhuwal ŋunha wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny waṉa-gänhany manymaklila romlil. Ga dhuwal nhuma ŋuli ga marŋgi-wurrupandja walalany yanbi dhuwal manymak yolŋuw ŋayi dhu guykthun ŋuruŋ yäkuy ŋunhi buku-ŋal'yunamirriynydja buṉbuy. Ga waŋany nhuma ŋuli ga bitjanna gam', ‘Bäydhi manymak ŋunhi ŋayi dhu ŋula yolthuny guykthun ŋuruŋuny ŋunhi mel-wiḏi'mirriynydja bulayyu yäku-ḻakaranharay ŋunhiŋuwuyyi Buku-ŋal'yunamirriwuynydja Buṉbupuyyu.’
MAT 23:17 Nhä dhuwal nhuma bambaymirr? … bawa'mirr mala! Nhä ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu mel-wiḏi'mirr? … ŋunhiyi bulay wo ŋunha Buku-ŋal'yunamirra Buṉbu Ŋärran', ŋunhi ŋayi ŋuli ga dhuyukuman ŋunhiyi bulaynhan?”
MAT 23:18 “Ga wiripuny nhuma ŋuli ga bitjan marŋgi-wurrpan yolŋuny mala, yanbi ŋunhi manymak, ŋayi dhu yolŋuy guykthun ŋuruŋuny ŋunhi bulaymirriynydja djimukuy'. Yurr nhumany ŋuli ga ŋunhi bitjan warray waŋa, bäydhi manymak ŋunhi dhu ga yolŋuy guykthun ŋuruŋuny ŋunhi mundhurryuny ŋunhi ga gorrum ŋunhili djimuku'ŋur bulaymirriŋur ŋunha buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur.
MAT 23:19 Nhä nhuma dhuwal bambaymirr mala muka? Nhä ŋayi ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋu, ŋunhiyi mundhurr? … wo ŋunhiyi djimuku' bulaymirr? … ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋunhiyin mundhurrnha ŋorra ŋunhiliyin?
MAT 23:20 Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy guykthundja ŋuriŋiyiny ŋunhi djimukuy' bulaymirriynydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu bukmakkuman yan guykthun ŋunhi nhä malany ga ŋorra ŋunhiliyi buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur,
MAT 23:21 ga wiripuny ŋayi ŋunhi guykthurr ŋanyanhan God-Waŋarrnhan ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhinan nhakun ŋunhiliyin.
MAT 23:22 Ga ŋuli ŋayi dhä-wapthurr ga guykthurr ŋayi ŋuruŋuny djiwarr'yuny wäŋay, ŋunhiny nhakun ŋayi guykthurryi nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja nhinanhawuyyu, ga wiripuny ŋurikalnha ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhina ŋunhiliyin nhinanhawuyŋura.
MAT 23:23 “Nhumany dhuwalawurrnydja ḻanydjat-ḏilkurr mala, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djämany yolŋuwnha walalaŋ. Dhuwal nhuma ŋuli ga God-Waŋarrwuny gurrupan ŋula nhä malany ŋathaw bathanaraw dhäkaymirriyanharaw mala, ga wiripuny nyumukuṉiny man'tjarr mala ŋathaw dhäkaymirriyanharaw, ga mirithirr nyumukuṉiny'nha maŋutji yäku gamin, yurr mala-wulkmaranhawuy ŋayi ŋunhi yulŋuny goŋ-märrma'lil beŋurnydja ŋunhi gätniŋurnydja mala nhumalaŋgal. Yurr ŋunhany ŋunhi ŋurruŋuny mala gämurru' nhuma ŋuli ga baykarraraman ga gali'lila nhirrpan, balanyany mala gam', nhakun dhuwurr-dhunupany rom, ga mel-wuyunamirrnydja rom ga märr-ŋal'yunamirrnydja rom, ga rom ŋunhi maḏayin'kurr ŋuli ga djäma ga mägayakurr. Dhuwanna mala ŋunhi ŋurruŋuny gämurru' mala, nhumany balaŋ ganha ŋunhiyiny mala djäma yan, bitjanayi bili bukmakkunha yan, yaka balaŋ nhuma ganha ḻurrkun' yan djäma, ga wiripuny mala dhärun ganarrthanha.
MAT 23:24 Nhumany dhuwal bambaymirr mala waṉa-gänhamirr mala! Dhuwal nhuma ŋuli nyumukuṉiny'nhany wurruḻuḻnha gaṯmaram yan, yurr yindinhany warrakan'nha gämuḻnhany nhuma ŋuli ḻukan mamuḻyunna.”
MAT 23:25 “Nhumany dhuwal Baratjiny mala ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala ḻanydjat-ḏilkurra mala, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djäma yolŋuwnha walalaŋ, ga mariŋurnydja nhuma dhuwal yindiŋura! Yo, rurrwuyundja nhuma ŋuli ga dhuwal banikin' mala nhumalaŋguwuy nhuma dhuwal ŋapaŋur yan warraŋul yan, yurr djinawany' nhumalaŋgal ŋayaŋuŋurnydja ḻäy-ḏälnha ga wanaŋa-ḏumurruyinyamirra rom ga lalkalnha.
MAT 23:26 Bambaymirr mala nhuma Baratji mala, ŋunha ŋathil djinawa' banikin'tja nhuŋuwuy nhe rurrwuyurr bala ŋayiny dhu ŋunha warraŋulnydja ga bitjandhi bili ḏarrtjalkthirryi.”
MAT 23:27 “Nhumany Baratjiny mala ga marŋgikunhamirrnydja mala, mariŋura muka nhuma! Bäyŋu nhuma dhuwal ḻanydjat-ḏilkurra mala balanyan, melwun yan nhuma ŋuli ga dhuwal djäma yolŋuwnha walalaŋ. Balanyan dhuwal nhumany nhakun ŋunha molu mala rurrwuyunawuynha be ḏarrtjalkkunhawuynha biḏi'yunawuynha yuṯan miny'tji ŋal'yurr. Ŋunhany warraŋulnydja latjun dhika, buŋgawayirra ga dhärra, yurr ŋunhany djinawany' ga dharrwan mirithirra ŋaraka mala ŋorra'-ŋurra ga barrpan'.
MAT 23:28 Ga balayanyin nhumany dhuwal, nhakun ŋunhiyin molun mala. Warraŋulnydja nhuma manymak mirithirr, yurr ŋunhany djinawany' ŋayaŋuny nhumalaŋ yätjkurra barrpan', dhuwurr-yätjnha, ga yänan nhuma ŋuli ga ŋunhi ḻay-ḻaymaranhamirra manymak-lakaranhamirrnydja.”
MAT 23:29 “Nhumany dhuwal Baratjiny ga marŋgikunhamirrnydja mala ḻanydjat-ḏilkurra yan, ga mariŋura nhuma dhuwal yulŋuny. Dhuwal nhuma ŋuli ga dhuḻyun molu malany wuŋiḻi'mirriyam ŋunhi ŋäthiliŋuwalnydja djawarrkmirriwal mala, ga bitjandhi bili nhuma ŋuli djäma latju'-latjukumdhi molu ŋunhi manymakmirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
MAT 23:30 Bala nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirra, ŋunhi nhumany dhuwal yaka balanya ŋayaŋu mala nhakun ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋu mala nhumalaŋ, ŋunhi walal gan bumar murrkay'kuŋal ŋunhiyi djawarrkmirriny mala.
MAT 23:31 Yurr yuwalknha yan nhuma ŋuli ga ŋunhi milkunhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma, ŋunhi nhumany dhuwal gurruṯumirr mala ŋurikiwurruŋdhin yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan bumar ŋunhiwurruny djawarrkmirriny mala.
MAT 23:32 Gatjuy biyakiyin bili yan romdja, nhakun walal gan nhumalaŋgal mala-ŋurrkanhaŋuy mala djäma.
MAT 23:33 Bäyŋun nhuma dhuwal bäpin mala, ga djamarrkuḻiny' nhuma dhuwal ŋurikiwurruŋdhin bäpiwnha mala. Nhumany ga dhuwal bitjanna guyaŋa yanbi nhuma dhu boŋguŋ bäyŋu marrtji bala ŋunhi dhä-gir'yunamirrililnydja wäŋalil?
MAT 23:34 Ŋarrany dhu dhuwal djuy'yurr djawarrkmirrinhan mala nhumalaŋgal ga ḻiya-djambatjmirrinhan ga gaḏamannhan mala ŋuruk ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja romgu lakaranharaw. Yurr nhumany dhu buŋu warray walalany murrkay'kuŋ, wo dharpalil ŋal'maraŋ mälakmaranhawuylil, wiripuny nhuma dhu marrtji buŋu walalany ŋunhilin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirriŋura buṉbuŋur malaŋuŋur, ga ŋupulnydja muka walalany ŋaŋ'ŋaŋ'thurrnydja gi wäŋaŋurnydja malaŋuŋur birrka'mirriŋura yan.
MAT 23:35 Ga dhiyakiyin märrwu nhumany nhakun dhuwal moṉu'-muṉuŋun ŋunhi manymakmirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋurruyirr'yun ga nhanukal manymakkal yolŋuwal yäkuwal Waybulwal. Ga wiripuny nhanŋu Baratjiyaw gäthu'mirriŋu Djakaraya, ŋunhi nhuma ŋanya murrkay'kuŋal wutthurr ŋunhili ṉapuŋga' galki buku-ŋal'yunamirr buṉbu ga djimuku' bulaymirr gan dhärran.
MAT 23:36 Märr-yuwalk ŋarra nhumalany ga dhuwal dhawu'-nhirrpandja dhä-gir'yunarawnydja nhumalaŋ dhiyakuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ gay'yi bukmakpuy yan ŋunhi nhä malany nhuma gan yätjkurr malany djäma.”
MAT 23:37 “Djurutjalam Djurutjalam! Nhuma yolŋu walal wäŋa-Djurutjalambuy, dhuwal nhuma gan bumar rakunyguŋal yan djawarrkmirriny mala, ga bulu nhuma gan guṉḏanydja muka bumar ŋunhi djuy'yunawuynhany mala. Ga ŋarrany gan ŋunhi mirithin yan djälthinany ḻuŋ'maranharawnydja nhumalaŋ bitjan nhakun djukitjukiy ŋuli ga ḻuŋ'maram nhanŋuwuy ŋayi yothuny mala binbarryu nhanukiyingal ŋayi. Yurr nhumany gan ŋunhi yaka warray djälthinya ŋarraku ŋarra dhu ga djäga nhumalaŋ.
MAT 23:38 Ga dhiyaŋuny bala nhuŋu dhu buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu ga dhärra wiraŋnha yan yolŋumiriwnha.”
MAT 23:39 “Ga yakan nhuma dhu buluny ŋarrany nhäŋu, ga yan bili ga balanyamirriynha waluy ŋunhi nhuma dhu biyakun waŋi gam', ‘Yo! Marrkapmirr, dhuwanna ŋayi ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi ga marrtjin rälin Garraywala yäkuynydja.’”
MAT 24:1 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy ganarrthaŋalnydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu, ga walalnydja nhanŋu ŋunhi malthunamirrnydja mala waŋan bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr, nhäŋu ŋathil dhuwal buṉbu ya dhuwal. Nhän dhuwandja buṉbu yindin mirithirra ga latjun' muka?”
MAT 24:2 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋ bitjarr, “Nhäma nhuma ga dhuwaliyi yindi mirithirr buṉbu mala. Galki dhu dhuwaliyiny ḏaw'yurra buḻ'waŋdhurra dhu. Ga bäyŋun dhu ga ŋula waŋganydja guṉḏa dhärra ŋapa-ŋal'-ŋalmaranhawuynydja.”
MAT 24:3 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayiny gan Djesuny ŋunhi nhinanan ŋunhalnha bukuŋura yäkuŋur Wolipnha, ŋunhi maṉḏa gan ḻaypa'yunmin God-Waŋarrwu buku-ŋal'yunamirr buṉbu. Bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjinan guwatjmara ŋanya, bala walal dhä-birrka'yurra ŋanya gayulnha bitjarra, “Way nhätha dhika ŋayi dhu bitjandhiny maḻŋ'thun? Nhä dhika ŋanapurr dhu nhämany, ŋunhi ŋayi dhu maŋutji-lakaramany nhuŋuny bunanharaw, ga dhiyakuny wäŋawnydja dhawar'yunaraw?”
MAT 24:4 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Bira'yurra walal gi nhininy, märr nhumalany dhu yakan ŋula yolŋuynydja mayali'-gama.
MAT 24:5 Dharrwan dhu ga ŋunhi yolŋuny walal lakaranhamirrnydja nhumalaŋgal yanbi walalnydja ŋarran, ga lakaranhamirr walal dhu ga yanbi walal ŋunhiyin Maŋutji-dhunupayanhawuynha. Ga bäkiny walal dhu gi ŋunhi yäkuny ŋarranhan, ga bawa'-gurrupulnydja walal dhu gi ŋunhi dharrwanhan yolŋunhany walalany.
MAT 24:6 Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi bunhaminyawuynydja ŋäma, yaka walal ŋuriŋiyiny mala ŋoy-gärri. Balanyayi mala dhu marrtji ŋunhi ŋurruŋuny maḻŋ'thun, yurr ŋunhiyiny yaka yan dhä-dhawar'yunamirrnydja walu.
MAT 24:7 Yo, bawalamirriŋura wäŋaŋur ŋarakaŋur dhu marrtji ŋunhi bäpurruny mala bunhamirra, ga nhä mala ŋunhi rom dhuwalaŋuwuy munatha'wuy bitjandhi bili dhu marrtji bunhamirra. Ga yolŋuny walal dhu marrtji ŋunhi marryayny'tja murrmurryurra.
MAT 24:8 Yurr dhuwaliyiny ŋurruyirr'yunna ga ŋunhi ŋayaŋu-yätjinyamirra rom mala.”
MAT 24:9 “Nhumalanhany walal dhu ŋunhi gäŋuny balan dhä-birrka'yunarawnha, bala walal dhu gi nhumalany bartjunmaraŋun ga wiripuny nhumalany walal dhu buŋun murrkay'kuŋun, ga bukmakthun dhu gi ŋunhi yolŋuynydja walal nhumalany nyamir'yurra, ga ŋaramurryin gi nhumalaŋguny, bili nhumany dhuwal ŋarrakalaŋumirr mala.
MAT 24:10 Dharrwan dhu ŋunhi yolŋu walal ŋarrakuny ḏiltji-gurrupanmirr, bilyurra ŋarrakalaŋaŋurnydja bala walal dhu gulyurra märr-yuwalkthinyaŋurnydja ŋarrakal, bala walal dhu gi nyamir'yunmirra.
MAT 24:11 Ga dharrwan dhu ŋunhi nyäḻny'tja djawarrkmirr mala maḻŋ'thurr ga bawa'-gurrupulnydja walal dhu gi ŋunhi dharrwa'nhan yan yolŋunhany walalany.
MAT 24:12 Yo yätjkurrnydja dhu rom ŋunhi ḻatjuwarr'yurra bawalamirrilila, ga dharrwan dhu gi ŋunhi yolŋuny walal yakan nhakun buluny märr-ŋamathi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ.
MAT 24:13 Ga ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula yolthu yolŋuy ŋarranhany yan ŋayatham baṯ-bitjandja, ga yan bili-i-i-i ga dhä-dhawar'yunamirriy waluy, ŋayiny dhu ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu walŋathirra.
MAT 24:14 Ga ŋurruŋuny ŋathil dhu gi ŋunhi dhäwu manymak God-Waŋarrwalaŋuwuy rombuy ḻatjuwarr'yurr bawalamirrilil yan wäŋalil, ga bukmakthu yan bäpurruynydja dhu ŋunhi ŋäkuny ŋarrakalaŋawuynydja, ga yorrnha dhu ŋunhi dhä-dhawar'yunamirrnydja walu maḻŋ'thurr.”
MAT 24:15 “Yo bawalamirriynydja nhuma dhu ŋunhi nhäŋun ‘Ŋunhiyinhany Yätjkurrunhany’ ŋayi dhu gi dhärriny ŋunhiliyin dhuyuŋura buṉbuŋurnydja. Ga maḻŋ'thurrnydja ŋayi dhu ŋunhi biyak yan bili ŋunhi nhaltjarr ŋayi ŋäthil God-Waŋarrwal djawarrkmirriy yäkuy Danyulyu wukirri. Ŋuli nhe ga ŋula yolthu maŋutji-ḻaw'maramany dhuwal dhäruktja, marŋgithin yan ga dharaŋula.”
MAT 24:16 “Yo ŋunhi nhuma dhu gi nhini Djudiyany wäŋaŋur balanyamirriyiny, waṉḏi'-waṉḏin walal balan bukulila.
MAT 24:17 Ga ŋuli nhe dhu ga nhina warraŋul ŋapaŋur wäŋaŋur nhokiyingal nhe, yakan roŋiyi buṉbulilnydja ŋula nhäny girriny' mala nhuŋuwuy nhe wapmaraŋ, bäyŋun.
MAT 24:18 Ga ŋuli nhe ga djäma ŋatha guḻun'ŋur, yakan roŋiyi girriwny'tja nhokalaŋaw.
MAT 24:19 Ga yätjkurra dhu boŋguŋ ŋunhi mirithirra ŋurikiny miyalkku ŋunhi ŋayi dhu gi guḻundhu gäŋu yuṯa yothu, ga bulu yothu-yalŋgimirriwnydja miyalkkurruwurruŋ.
MAT 24:20 Bukumirriyaŋun gi God-Waŋarrwala, märr ŋayi dhu yaka ŋunhi mala maḻŋ'thurr dharratharramirriynydja waluy wo Nhinanhamirriynydja Waluy.
MAT 24:21 Bili dhuwaliyiny ŋunhi mari dhu boŋguŋ maḻŋ'thurr yindin yan mirithirra ŋoy-gärrinyamirra, ŋunhi ŋayi bäyŋu ŋäthil balanyayi maḻŋ'thurr ŋuruŋ bala waluy ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋurruŋu bokmar dhuwal wäŋany. Ga bäyŋun bulu ŋayi dhu boŋguŋ balanyayi mari yindi maḻŋ'thurr.
MAT 24:22 Ga ŋuli ŋayi dhu boŋguŋ God-Waŋarryu yakany ŋunhi walu dhumbuḻ'kuŋ, ŋayiny dhu boŋguŋ ŋunhi bäyŋun ŋula yol waŋgany yolŋu nhini walŋa. Yurr God-Waŋarryuny boŋguŋ ŋunhiyiny walu gandarr-wutthurr dhumbuḻ'kuŋ, bili ŋayi ga nhäma ŋunhi yolŋuny mala nhanŋuwuy ŋayi djämamirriny walalany.”
MAT 24:23 “Ga ŋuli dhu ŋula yol waŋi biyakuny gam', ‘Way, dhuwanna ŋunhiyiny Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu,’ wo ‘Ŋunhan bala ya ŋunha,’ biyakuny, yakan nhanŋu ŋurikiyiny märr-yuwalkthi.
MAT 24:24 Yolŋuny walal dhu ŋunhi nyäḻnydja maŋutji-dhunupayanhawuy mala ga djawarrkmirr mala maḻŋ'thurra, ga marrtjiny walal dhu ŋunhi bala djäman gi ŋayaŋu-ganyim'thunamirra romdja mala, ŋunhi dhu gi bilmaraŋun bawalamirrinhan yolŋunhany walalany, ga wiripuny Garraywalaŋumirrinhan mala.
MAT 24:25 Bala ŋarra ga dhuwal nhakun djägakuman nhumalanhany dhä-ŋäthilyi.”
MAT 24:26 “Ga ŋuli walal nhumalaŋ dhu lakaram ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yolŋuny balany ŋunha gapu-ranhdhaklilnydja wäŋalil, nheny yakan balayiny marrtji. Ga ŋuli walal nhuŋu dhu lakaram ŋanya ŋula wanhawalnydja wäŋalil, nheny yakan yan märr-yuwalkthi.
MAT 24:27 Nhanŋuny dhu boŋguŋ ŋunhi Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw walu maḻŋ'thurr biyakun nhakun ŋuli ŋunhi baḏayala' djaḻkarr'yun.”
MAT 24:28 “Ŋunhi wanha dhu ga barrpa' ŋorra, ŋunhiwiliyin dhu ga ŋunhi wäktja mala ḻuŋ'thun.”
MAT 24:29 “Manymak, beŋurnydja ŋunhi dhurrwaraŋur yindiŋurnydja mariŋur ŋayiny dhu waluny munha'yurra, ga ŋaḻindiny dhu ŋunhi bäyŋun buluny djeŋarra'yi, ga ganyuny mala dhu warrpam'thurra burrul'yurra. Ga bukmaknha dhu ŋunhi ganydjarrnydja mala ŋunhany ŋunhi garrwarŋurnydja wäŋaŋur dhu marrtji ḻarryurra winya'-winyayurra dhu, dhawaṯmaraŋun walalany dhu wäŋaŋurnydja mala walalaŋgal.
MAT 24:30 Ga dhunupan dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu yarrupthurra rälin. Ga bukmaknha dhu ŋunhi yolŋuny walal marrtji ŋäthinyamirra, ŋunhi walal dhu nhäŋuny ŋanya Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny ŋayi dhu marrtji yarrupthurrnydja räli maŋandhuny ganydjarryuny yindiynha ga djeŋarra'mirriynha.
MAT 24:31 Bala dhu ŋunhi djiwarr'wuynydja yiḏaki ḏopthurra, bala ŋayi dhu djuy'yurra nhanŋuwuy ŋayi djämamirrinhany walalany djiwarr'wuynhany mala walal dhu boŋguŋ marrtjin bala marrtji ḻuŋ'maraŋun nhanŋuny yolŋuny walalany gänaŋ'maranhawuynhany walalany dhipuŋurnydja wäŋaŋur munatha'ŋurnydja ḻika-ḻikanŋurnydja beŋur dhimurruŋur ga bala bärra'lil ga beŋur bala ḻuŋgurrmaŋur ga djalathaŋŋur bukmakkuŋun yan warrpam'thurra.”
MAT 24:32 Bala ŋayi Djesuy lakaraŋala dhäwun mayali'kurra bitjarra gam', “Guyaŋi ŋathil dharpany ŋunhi genydjany'. Ŋunhi nhe ŋuli nhäma yuṯany marwat dhamany'tjunawuynydja bala nhe ŋuli yan marŋgithirra ŋunhi waluny galkin borummirra.
MAT 24:33 Ga balanyawuyyin nhe dhu ŋunhi nhämany, bala nhe dhu yan marŋgithirra ŋunhi waluny bilin galkin.
MAT 24:34 Yorrnha nhuma dhu marrtji ŋunhi dhuwalawurrnydja dhiŋgu'-dhiŋguŋ, ŋayiny dhu gi ŋunhi dhuwandja rom mala milma yan nhumalaŋgal maḻŋ'thurr ŋunhi nhä ŋarra gan lakaraŋal nhumalaŋgal.
MAT 24:35 Dhuwandja dhu ŋunhi garrwarnydja wäŋa ga dhuwal munathany' dhu buwayakthin, yurr dhäruktja ŋarraku dhu bäyŋun buwayakthi.”
MAT 24:36 “Bäyŋun dhuwal yolŋu bukmak marŋgi ŋurikiyiny waluw. Ŋunha ŋunhi God-Waŋarrwu dhäwu-gänhamirr mala ga ŋayi Gäthu'mirriŋu Yolŋu bäyŋuyi yan marŋgi, ŋayipin yan ŋunhi Bäpa'mirriŋun marŋgi ŋurikiyiny waluw.
MAT 24:37 Ŋuli dhu boŋguŋ ŋunhi Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw waluny buni, ŋunhiny ŋayi balanyan bili yan nhakun Nawamirriynha waluy dhu maḻŋ'thurr.
MAT 24:38 Manymak, yolŋuny walal gan ŋunhi ḻay-ḻayyurra ḻukanan gan ŋathan ga märranhaminan gan, yän bili ga ŋunhin walu bunan ŋunhi ŋayi ḻupmaraŋala dhuwandja munatha'nhany wäŋany, bala ŋayiny Nawany gulŋiyinan ŋunhiwiliyin yindilila marthaŋaylil.
MAT 24:39 Bäyŋun walal gan ŋunhi nhäŋal dharaŋar ŋunhi nhä marrtjin maḻŋ'thu-maḻŋ'thurr ga yän bili ga gapu ŋunhi yindi bunan, bala yan walalany ḻupmaraŋala djaw'yurr warrpam'nhan. Ga biyakiyin ŋayi dhu boŋguŋ ŋunhi Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw walu maḻŋ'thurr.
MAT 24:40 Märrmaynydja dhu gi ḏirramuy djäma waŋganyŋur guḻunŋur ŋathamirriŋur, yurr waŋganynhan yan ŋayi dhu djaw'yurrnydja, ga wiripunhany ŋayi dhu ganarrthula dhipala banydji.
MAT 24:41 Ga märrmay' miyalkthu maṉḏa dhu gi djäma ŋatha buḻŋu'kuŋ, ga waŋganynhan yan ŋayi dhu djaw'yurrnydja ga wiripunhany ŋayi dhu ganarrthula dhipala banydji.”
MAT 24:42 “Gatjuy bira'yurra gi nhininy, bili yakan nhe marŋgi ŋurikiyiny waluw ŋunhi dhu Garraynydja buni.
MAT 24:43 Buṉbu waṯaŋuny dhuwal yolŋu yaka marŋgi ŋunhi nhätha nhanukal dhu ŋunhi manaŋa-ḏumurr yolŋu gulŋiyirr wäŋalil, bala ŋayi ŋuli ga ŋunhi bira'yunna yan nhinany djägan ga wäŋawnha nhanukiyingalaŋaw, märr ŋayi dhu yakan ŋunhiyiny yolŋu manaŋa-ḏumurrnydja gulŋiyirr.
MAT 24:44 Gatjuy biyakun bili gi nhininy bira'yurra yan, bili yakan nhe dhuwal marŋgi ŋunhi nhätha ŋayi dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu roŋiyirr.”
MAT 24:45 “Yolnha, mala dhika djambatjtja ga malthunayŋuny djämamirr walal. Yolkal malaŋuwal ŋayi dhu dhika Buŋgawa'mirriŋuynydja dhayuŋan djämany nhanŋuwuy ŋayi, märr walal dhu ga guŋga'yun ŋunha ŋunhi wiripuwurruny mala djämamirriny mala, märr walal dhu ga ŋathany ḻuka ŋuriŋiyi bili yan waluynydja dhunupay, ga bäyŋun walal dhu ga ŋunhi marryany' nhina?
MAT 24:46 Ga balanyamirriynydja waluy yalalaŋumirriynydja ŋurikiwurruŋguny djämamirriw mala, ŋunhi ŋayi dhu Buŋgawa'mirriŋuynydja maḻŋ'maraŋuny walalany ŋunhiwili bili yan djämalil malaŋulil ŋayipi walalany gan djäma-gurrupar. Walalnydja dhu ŋunhi manymaknha mirithirra rom märraŋ nhanukuŋuny.
MAT 24:47 Ga dhuwandja yuwalk yan dhäwu, ŋunhi ŋayi manymaktja djämamirr malthunayŋuny balanyany yolŋu, ŋunhiyinhan djämamirriny ŋayiny dhu ŋunhi boŋguŋ Buŋgawa'mirriŋuynydja nhirrpul ŋurruŋuyaŋuny, märr ŋayi dhu ga djägan nhanukalaŋaw girriw'nha ga ŋula nhakun malaŋuw, ŋunhi ŋayi ga ŋayatham.
MAT 24:48 Yurr mak ŋayi dhu ŋula waŋganydhuny djämamirriy bitjanna guyaŋa ŋunhi nhanŋu dhu ga buŋgawa'mirriŋuny wiyinnha ḏapthun ga baman'nha ŋayi dhu buna.
MAT 24:49 Bala ŋayi dhu ŋunhi ŋuriŋiyi dhuwurr-yätjthuny djämamirriy marin djäma ŋunha wiripuwurruŋguny djämamirriw mala, ga wiripuny ŋayi dhu ga ŋänitjin ḻuka ga ŋathan ŋurikiwurruŋgala mala manapanna ŋunhi dhä-ŋanitjimirriwala yolŋu'-yulŋuwal.
MAT 24:50 Bala ŋayi dhu ŋunhi Buŋgawa'mirriŋuny nhanŋu ŋurikiyi djämamirriwnydja buni, balanyamirriy waluy ŋunhi ŋayi ga ŋunhiyi djämamirr yaka nhanŋu dhukarr-nhäma, bili nhanŋuny ŋunhi walu gäna yan nhanŋuwuy, yaka ŋayi marŋgi nhanŋu roŋiyinyaraw.
MAT 24:51 Bala ŋayi dhu ŋunhi Buŋgawa'mirriŋuynydja ŋunhiyinhany djämamirriny djäl-ganuŋumirrinhany dhä-gir'yurrnydja mirithin yan dhika, bala yan ŋurrkuŋun ŋanya warraŋullila, ŋunhi walal dhu gi nyäyunmirra ḻirra-ḻäwunhamirra ga mirithin yan walal dhu dhaŋga-ḏirryurrnydja, rrambaŋin walalnha ŋunhiwurrnha ŋunhi walal gan nyäḻyurr djäma nhanŋu ŋuriki Buŋgawa'mirriŋuw.”
MAT 25:1 Ga buluny ŋayi Djesu waŋan bitjarra, “Ŋunha God-Waŋarrwuny rom balanyan gam', ŋarra nhumalaŋ dhu dhäwun' lakaram dhulmu-mayali'mirra ŋunhi nhaltjarr walalaŋ maḻŋ'thurr goŋ-märrmaw' miyalkkurruwurruŋ waŋganydhu munhay, ŋunhi walal märra'-marraŋal walalaŋguwuy walal wiyika' lanhdhirrapuy, bala yan marrtjinan balayin buŋgullila ŋunhi ŋuli miyalk ga ḏirramu märranhamirr, walal manapan dhu nhäman ŋanya ŋunhi ḏirramunhan dhuway'mirriŋunhan.
MAT 25:2 Yurr ŋunhili malaŋur ŋunhi goŋ-märrma' miyalkkurruwurr, wiripuwurruy miyalkkurruwurruy goŋ-waŋganydhu gäŋal gan galki wiyika' lanhdhirrapuy walalaŋguwuy walal bili walal ŋunhi gaḏamanmirr, ga wiripuwurruynydja goŋ-waŋganydhu miyalkkurruwurruy bäyŋu märranha bäythinyawuy wiyikany' bili walal ŋunhi ḻiyamiriw mala balanya bawa'mirr mala.
MAT 25:4 Ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi goŋ-waŋganydja miyalkkurruwurr ḻiyamirrnydja mala, walalnydja gäŋal walalaŋguwuy walal bäythinyawuy wiyika' lanhdhirrapuy, märr ŋayi dhu ga ŋunhi nhära yan lanhdhirrany walalaŋ.”
MAT 25:5 “Yurr ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu dhuway'mirriŋuny bäyŋu warray bunanha bondiny. Ga walalnydja ŋunhi miyalkkurruwurrnydja nhinanan ga-a-an, bala yan yakurrnha walalaŋ bunan dhukarr-nhänharaynydja. Bala dhunupan yan walal ŋorra'-ŋurranan.”
MAT 25:6 “Ga yalalaŋumirriynha djeḏan balaŋun waluy, bala yan ŋula yol yolŋu waŋan yatjurr yindiynha rirrakayyu bitjarra gam', ‘Dhuwanna ŋayi ŋunhi yolŋuny, bilin bunanan! Go marrtjin rälin walal gumurr'yurra nhanŋu!’
MAT 25:7 Ga ŋunhi goŋ-märrmany' miyalkkurruwurrnydja dhunupan rur'yurra, bala dhuŋgur'yurra marrtjin walalaŋguwuy walal lanhdhirrany malany.
MAT 25:8 Ga walalnydja ŋunhi ḻiya-dhumukmirriynydja miyalkkurruwurruy ŋäŋ'thurra wiyikaw'nha ŋunhi wiripuwurrunhany goŋ-waŋganynhany miyalkkurruwurruny bitjarra gam', ‘Way walal, go gurrupul ŋanapurruny nhumalaŋguwuy wiyika dhipal ŋanapurruŋgal lanhdhirralil malaŋulil, bili bäyŋun dhuwal ŋanapurruŋguny,’ bitjarr.”
MAT 25:9 “Bala walal ŋunhi ḻiyamirrnydja miyalkkurruwurr waŋan bitjarra, ‘Nhaka yaka! Dhuwandja wiyika dhuwanna bili, ganan' yan ŋanapurruŋguwuynha. Gatjuy, marrtji ŋathil walal wuŋiḻi'yurr nhumalaŋguwuy wiyika.’
MAT 25:10 Bala walal yan marrtjinan märranharawnha wiyikaw'nha walalaŋguwuy walal.” “Ga ŋunhi nhakun walalnydja gan baḏaknha wuŋuḻi'yurra, bala ŋayiny ŋunhiyiny yolŋuny bunanan miyalkkun nhanukiyingalaŋawnha ŋayi märranharawnha. Ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi miyalkkurruwurr ŋunhi walal gan ŋäthilmirriyanhamin ŋamaŋamayunmin, walalnydja marrtjin ŋunhi galkithinan nhanukal, bala walal gärrinan nhakun nhanukal wäŋalilnydja. Bala yan ŋayiny ŋunhalnydja dhurrwarany ŋunhi balany' dhaḻ'yurra. Ga ŋunhiwurryiny ŋunhi goŋ-waŋganydja miyalkkurruwurr, goŋmirriyinany walal dhika mirithinan yan nhanukal ŋurikal dhuway'mirriŋuwalnydja ḏirramuwal.”
MAT 25:11 “Ga yaka wiyin, bala walalnydja ŋunhi ḻiya-dhumukmirrnydja miyalkkurruwurr bunanany dhuḏitjnha, bala walal ŋunhi maḻŋ'maraŋalnydja dhurrwarany dhaḻ'yunawuynha. Bala walal gan ŋunhi dhärranan, yurr wäthurra walal gan ŋunhi bitjarrnha, ‘Way Garray! Garray! ḻapmaraŋ ŋanapurruŋ dhurrwara!’ Bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany ŋunhalnydja warraŋulnydja.”
MAT 25:12 “Bala ŋayiny ŋunhi dhuway'mirriŋuny ḏirramuny waŋan bitjarra, ‘Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany, yaka ŋarra dhuwal nhumalaŋ marŋgi.’”
MAT 25:13 Bala ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋ, djägakuŋalnydja walalany bitjarrnha, “Nhumany dhu ga dhuwalawurrnydja djägan nhumalaŋguwuy nhuma, bira'yurra gi, bili yaka nhuma marŋgi waluwnydja ŋunhi nhätha dhu dhuwal malany rom maḻŋ'thun.”
MAT 25:14 Bala ŋayi Djesuy lakaraŋal wiripun dhäwu mayali'mirra, bitjarra gam', “Yo, nhininy gi gatjpu'yurr yan, djäga yan gi, bili God-Waŋarrwuny dhu ŋunhi rom maḻŋ'thurr biyakun gam'; Yolŋu wäŋa-waṯaŋu marrtjin wiripuŋulil wäŋalil yan nhakun guwarr. Yurr ŋurruŋuny ŋathil ŋayi wäthurr ḻuŋ'maraŋal ŋunhi djämamirriny mala nhanŋuwuy ŋayi ḻurrkun'nha, bala yan ŋayi ŋunhi dhayuŋarnha walalaŋgal balanya nhakun mayawala', waŋga'-waŋganygalnha yan djägalilnydja yurr romgurr ŋayi ŋunhi gurruparnydja.
MAT 25:15 Waŋganygalnydja yolŋuwal ŋayi ŋunhi dhayuŋar djägalil goŋ-waŋganymirr bathimirr mala yurr mel-wiḏi'mirr guṉḏa mala, ga wiripuŋuwal ŋayi gurrupar märrma'mirr bathimirr balanyayi guṉḏa mala mel-wiḏi'mirr, ga wiripuŋuwalnydja yolŋuwal ŋayi gurrupar waŋganymirra yan bathimirr balanyayi guṉḏa mala mel-wiḏi'mirr. Yo, dhayuŋarnydja ŋayi gan ŋunhi walalaŋgal djägalilnydja, bili ŋayi ŋunhi marŋgi walalaŋ gakal'wu mala ŋunhi nhaltjan walal dhu ga djäma ŋuriŋiyi mala, bala yan ŋayi dhunupan marrtjinan.”
MAT 25:16 “Ga ŋayiny ŋuriŋiyiny yolŋuy ŋunhi ŋayi märraŋal goŋ-waŋganymirrnydja bathimirr mel-wiḏi'mirr guṉḏa malany, bala yan ŋayi ŋunhi dhunupan marrtjin balan ŋunhi buku-djuḻkmaranhamirrilila romlil, ŋuriŋiyiny mel-wiḏi'mirriy guṉḏay malaŋuy. Ga ŋuriŋiyiny romdhu ŋayi märraŋal märr dharrwan guṉḏa malany mel-wiḏi'mirr. Ga ŋunhiwiliyiny ŋayi bukulilnydja ŋal'maraŋal ga märr dhaŋaŋnha guṉḏa malany mel-wiḏi'mirr, bala ŋayi yan ŋunhi waŋgany-manaparnha, ga yindithinan ŋunhi mirithinan yulŋuny.
MAT 25:17 Ga bitjarryi bili ŋunhi wiripuŋuynydja djämamirriy ŋunhi ŋayi märraŋal märrma'mirrnydja bathimirr mel-wiḏi'mirr guṉḏa, ga djäma ŋayi gan ŋuriŋiyi, ga bitjarryi bili yan ŋayiny bukulil-ŋal'maraŋal ga märr-dhäkaymirryi yan.”
MAT 25:18 “Yurr ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyi wiripuŋuynydja djämamirriy yolŋuy ŋunhi ŋayi märraŋal waŋganymirrnydja yan bathimirr mel-wiḏi'mirr guṉḏa malany, ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy munathan' yaw'yurr, bala yan dholkuŋalnha, djuḻuḻ'maraŋala munatha'lila.”
MAT 25:19 “Ga bäy ŋayi baman'thin walu, bala ŋayi ŋunhi wäŋa-waṯaŋuny yolŋu roŋiyinan walalaŋgal. Ga dhunupan ŋayi walalaŋ ŋunhi wäthurra ŋurikiwurruŋdhiny djämamirriwnydja mala, märr ŋayi dhu maḻŋ'maraman walalaŋgal, nhaltjarr walal gan ŋuriŋiyi mel-wiḏi'mirriy guṉḏay malaŋuy djäma, ŋunhi ŋayi dhayuŋar walalaŋgal djägalil ŋäthil.”
MAT 25:20 “Bala ŋayi ŋunhiny ḏirramu ŋunhi ŋayi gan djäga goŋ-waŋganyguny bathimirriw mel-wiḏi'mirriw guṉḏaw malaŋuw, marrtjinan guwatjmara ŋanya. Bala ŋayi yan milkuŋalnha ŋunhi wäŋa-waṯaŋuwalnydja yolŋuwal bitjarrnha, ‘Wäy, dhuwal nhe ŋunhi ŋarrakalnydja gurrupar djägalil bathi malany goŋ-waŋganydja. Yurr ŋarrapiny gan ŋunhi djäma yan, bukulil ŋal'maraŋal marrtjin ga dhaŋaŋguŋal.’”
MAT 25:21 “Bala ŋayi ŋunhi wäŋa-waṯaŋuny yolŋu waŋanan nhanukal bitjarrnha, ‘Nheny dhuwal djäma-manymakmirr, ga malthunayŋu yan yolŋu. Ŋarrany nhuna ŋunhi waŋanany djägakuŋalnydja ḻurrkun'ku yan, yurr nheny gan ŋunhi djämany manymakkuŋal warray. Ŋarrany nhakun dhu dhuwal gurrupandja bulun warray nhokalnydja djägalil. Go nhininy dhiyalnha ŋarrakalnha märr-ŋamathinyamirriŋura.’”
MAT 25:22 “Ga bitjarryi bili ŋuriŋiyi wiripuŋuynydja djämamirriy, ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋayi nhanukal gurrupar märrma'mirr bathimirr, marrtjinany ŋayi ŋunhi, ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi nhanukal milkuŋalnha bitjarrnha, ‘Ŋay', Buŋgawa, dhuwal ŋunhi nhe ŋarrakalnydja gurrupar, yurr ŋarrapiny gan ŋunhi djä-ä-äma, ga dhuwanna, bukulil-ŋal'maraŋal ŋarra djäma märr dhäkaymirr.’”
MAT 25:23 “Bala ŋayiny ŋunhi wäŋa-waṯaŋuynydja yolŋuy waŋan ŋanya bitjarrnha, ‘Nheny dhuwal manymak yan djämamirr, malthunayŋu yolŋu. Ŋarrany ŋunhi gurruparnydja märr ḻurrkun' yan djägalilnydja nhokal, bala nheny gan ŋunhi djämany manymakkuŋal warray. Ga ŋarrany dhu gurrupan bulun nhakun nhokalnydja djägalil. Go, nhininy gi dhiyala ŋarrakalnha märr-ŋamathinyamirriŋurnha.’”
MAT 25:24 “Ga buluny ŋunhi dhuḏiŋun yolŋu marrtjin, ŋunhiyin yolŋu ŋunhi ŋayi märraŋal waŋganymirr yan bathimirr mel-wiḏi'mirr guṉḏa mala. Bala ŋayi yan waŋanany nhanukal bitjarrnha, ‘Wäy. Ŋarrapiny gan nhuŋu ŋunhi märr-barrarin warray, bili nhe dhuwal gumurr-ḏälnha mirithirra. Ŋunhi nhe ŋuli marrtji, ga gulkthun nhe ŋuli ŋatha malany dharrwa mirithirr, ŋunhiny yaka nhokuŋuny lämu-nhirrpanawuy, ga ḻundukum nhe ŋuli marrtji ŋunhiny mala ŋatha ŋunhi yaka nhakun nhokuŋuny djalkthunawuy.
MAT 25:25 Ŋay', dhuwandja ŋunhiyi bili yan waŋganymirr yan bathimirr ŋunhi nhe ŋarrakal dhayuŋan djägalil ŋäthil, ga djuḻuḻ'maraŋalnydja ŋarra dhuwali munatha'lilnydja bili ŋarra märr-barrarin, märr ŋayi ŋunhi yakan winya'yurrnydja. Dhuwanna nhuŋu ŋunhi guṉḏany mala ŋunhi mel-wiḏi'mirrnydja roŋanmaraŋala ŋarra nhokal.’”
MAT 25:26 “Bala ŋayi ŋunhi wäŋa-waṯaŋuny yolŋu nhanŋu waŋan bitjarrnha, ‘Nhä nhe dhuwal, yätjkurrnydja djämamirr, ḏuŋḏuŋnydja! Marŋgithin yan nhe dhuwal muka, ŋunhi ŋarra ŋuli marrtji gulkthun dharrwany mirithirrnydja ŋatha malany, ŋunhiyiny yaka ŋarrakuŋuny lämu-nhirrpanawuy, ga ḻundukum ŋarra ŋuli ŋatha malany maŋutji ŋunhiny yaka nhakun ŋarrakuŋuny djalkthunawuy.
MAT 25:27 Nhaku nhe gan ŋunhi yakany djäma ŋamathaŋal, ŋuriŋiyiny ŋunhi mayawalay' ŋunhi ŋarra nhokal dhayuŋar? Nheny balaŋ ŋunhi goŋ-gurrupanany balan ŋunhi rrupiya-djägamirriwala mala, märr balaŋ ŋarrany ŋunhi märranha mala-bukmaknha yan, ga bulu ŋunhi mala-bunhaminyawuynha rrupiya, ŋunhi ŋarra dhuwal roŋiyinany nhakun räliny. Ga nheny dhuwal ŋula nhämirr warray yolŋu, nhäŋiniŋ'nha djämamirr.’”
MAT 25:28 “Bala yan ŋayi ŋunhi wäŋa-waṯaŋuny bilyurrnydja, ga waŋan ŋayi ŋunhi wiripuwurruŋguny bitjarrnha, ‘Ma', gatjuy djaw'yurra märraŋun ŋunhany ŋunhi waŋganymirrnydja bathimirr balanydja dhiyakalnydja gay'yi yolŋuwal, ga gurrupulnydja ŋurukala bala yolŋuwal ŋunhi ŋayi ga ŋayatham yindin mirithirra ŋonuŋnha balanydja.
MAT 25:29 Yo. Ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋuy ŋayatham ŋula nhämunhany' ŋarrakuŋuny dhayuŋanawuy, ŋurikiyiny yolŋuw ŋarrany dhu ŋunhi dhayuŋan bulun ŋunhiwiliyiny ŋapa-ŋal'maram. Ga ŋunhi dhu ga yolŋu dhäparŋ'tja nhina, bäyŋuny ŋayi gi ŋayathul ŋula nhä ŋarrakuŋ dhayuŋanawuy, bala ŋarrany dhu ŋurikalyiny yolŋuwal yänan djaw'yunna märraman ŋunhi ŋula nhä ŋayi ga ŋayatham nyumukuṉiny'.
MAT 25:30 Gatjuy djaw'yurra ŋanya dhuwaliny ŋunhi nhäŋiniŋ'nhany djämamirriny, bala yan ŋurrkuŋuny ŋanya warraŋullila, balan biyakun buku-munha'lila, ga ŋunhilin ŋayi dhu ga ŋäthiny ḻirra-ḻawunhamirrnydja dhaŋga-ḏirryunna manapan.’” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy dhäwuny lakaraŋal.
MAT 25:31 Bala ŋayi Djesuy lakaraŋal dhäwu ŋunhiŋuwuynha ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu Gäthu'mirriŋu Yolŋu buna. Ga bitjarr ŋayi lakaraŋalnydja gam', “Yolŋuny dhu Gäthu'mirriŋu buni ŋurruḏawalaŋun ga buŋgawan, ga dharrwan dhu ŋunhi mirithirra God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja mala malthurrnydja nhanŋu, bala ŋayi dhu nhinin ŋurruŋuyin ŋunhiliyin nhanukiyingala ŋayi manymakŋura romŋurnydja djeŋarra'mirriŋura.
MAT 25:32 Bala yolŋuny walal dhu ŋunhi bukmaknha yan ḻuŋ'maranhamirra marrtji nhanukal Garraywala gumurrlilnydja, bäpurru ga bäpurru ga bäpurru, wiripun wiripun mala, bala dhärrin walal dhu gi ŋunhiliyin. Bala ŋayi dhu marrtji Garrayyuny mala-wulkmaraŋun, barrkuwatjkuŋun märrma'lila malalilnydja, biyak yan bili nhakun ŋunhi wäyin-djägamirriy yolŋuy ŋuli marrtji mala-wulkmaram warrakan'nha malaŋuny, nanikutnha gäna ga bimbiny mala gäna.
MAT 25:33 Yo. Biyakiyin ŋayi boŋguŋ nhirrpulnydja marrtji, bimbiny mala dhunupa'ŋulila gali'lil ga nanikutnha mala wiṉ'kuŋulil gali'lil.
MAT 25:34 Bala ŋayi dhu ŋunhi Ŋurruḏawalaŋuny Buŋgawa boŋguŋ waŋin ŋurikiwurruŋguny ŋunhi dhunupa'ŋuŋurnydja gali'ŋur nhanukal biyakun gam', ‘Go marrtjin walal rälin, bili ŋarrakalnydja Bäpay nhumalany manymak lakaraŋala. Go marrtjin walal bala yan märraŋun dhuwandja ŋunhi rom dharrpalnydja ŋarrakuny, ŋunhi gan ŋorran ŋamaŋamayunawuy beŋur bili yan baman'ŋur ŋurruṉaŋgalŋur, yurrnha ŋayi gan dhuwal munathany' wäŋany God-Waŋarryuny bokmar.
MAT 25:35 Bili ŋunhi ŋarra gan djaṉŋarrnydja nhinan, ga nhumany ŋarrany gan maranhu-gurrupar warray. Ga ŋunhi ŋarra gan nharaŋdhin, ga nhumany ŋarrany gapu gurrupar. Ga ŋunhi ŋarra yolŋumiriwnydja mulkuruny, bala nhumany ŋarraku gumurr-ŋamathin warray nhumalaŋgiyingalnydja wäŋaŋur.
MAT 25:36 Ga ŋunhi ŋarra gan nhinan ŋula nhämiriwnydja girri'miriwnydja, bala nhumany ŋarrany dhaṯthurr warray; rirrikthurr ŋarra gan, ga nhumany ŋarraku gan djäga. Ga ŋunhi ŋarra gan dharruŋguŋurnydja gärrin, ga nhumany ŋarrany gan gumurr-guwatjmar bitjarr bili.’ Ga biyakun ŋayi dhu ŋunhi Ŋurruḏawalaŋuny waŋi yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ga dhunupa'ŋuŋurnydja gali'ŋur nhina.”
MAT 25:37 “Bala ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal dhu dhä-birrka'yurr ŋanya Garraynhany biyakun, ‘Wäy, wanhal dhika ŋanapurr nhuna nhäŋal balanyawuyyiny mala, wanhal bili napurr nhuna nhäŋal djaṉŋarrthinyawuynydja ga nharaŋdhinyawuynydja, bala ŋanapurr gan be nhuna maranhu-gurrupara?
MAT 25:38 Ga nhätha ŋanapurr nhuna nhäŋal girri'miriwnydja, warraŋulnydja, bala ŋanapurr nhuna gan dhaṯthurra.
MAT 25:39 Ga nhätha nhe gan be rirrikthurrnydja, ga ŋanapurrnydja nhuŋu gan djägan? Ga be nhe gan dharruŋguŋurnydja gärrin ga ŋanapurrnydja nhuna guwatjmar?’”
MAT 25:40 “Bala ŋayi dhu ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny buŋgawany waŋin buku-bakmaraŋun biyakun, ‘Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaram nhumalaŋ. Nhäŋal nhuma gan ŋunhiny yolŋuny wuyunayŋunhany gumurr-djararrknhany, ŋarraku ŋunhiyiny yukuyuku'mirriŋu walal, bala nhuma gan guŋga'yurra walalany. Ŋunhi nhuma gan bitjarryiny nhakun guŋga'yurrnydja ŋarrakuny yukuyuku'mirriŋuny walalany, ŋunhiyiny nhakun nhuma gan ŋarrakuny djägayi.’ Ga biyakiyin ŋayi dhu boŋguŋ Garraynydja waŋi.”
MAT 25:41 “Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi dhu Garraynydja bilyurra, bala waŋin ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal dhu gi wiṉ'kuŋuŋurnydja gali'ŋur nhanukal nhini biyakun. ‘Gatjuy gundupuŋun walal, nhumany dhuwalawurrnydja, bilin nhuma dhuwal gumurr-dhar'yunawuynha mala. Marrtjin bala yan walal ŋunhiwiliyin wäŋalil dhä-gir'yunamirrilila, ŋunhiwilin ŋunhi ga gurtha nhäran yan bitjanna bili, ŋunhiyin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny ŋäthilmirriyamany ŋurikiyiny buŋgawawnydja Mokuywu ga malawnydja nhanukalaŋaw. Bili nhumany gan ŋunhi yaka warray djäga ŋarraku.
MAT 25:42 Ŋunhi ŋarra gan djaṉŋarrnydja nhinan, ga nhumany ŋarrany yaka warray maranhu-gurrupanna. Ga ŋunhi ŋarra gan nharaŋdja nhinan, ga nhumany ŋarraku bäyŋu gurrupana gapu.
MAT 25:43 Ga ŋunhi ŋarra mulkuruny ga yolŋumiriwnydja, ga nhumany yaka warray ŋarraku gumurr-ŋamathinya ga märranha ŋarrany nhumalaŋgiyingal wäŋalil. Ga warraŋul ŋarra gan nhinan, ga nhumany ŋarrany yaka dhaṯthuna. Ga ŋunhi ŋarra gan rirrikthurrnydja, ga dharruŋguŋurnydja gan gärrin, ga nhumany ŋuli ganha yaka warray gurul'yuna ŋarrany ga guŋga'yuna.’”
MAT 25:44 “Ga walalnydja dhu ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal waŋi dhä-birrka'yurr ŋanya biyakun, ‘Way Garray, wanhal dhika ŋanapurr nhuna gan nhäŋal balanyawuyyiny, ga yakany nhuna guŋga'yunna? Nhätha dhika ŋanapurr nhuna nhäŋal djaṉŋarrthinyawuynydja ga nharaŋdhinyawuynydja ga mulkuruny, ga nhätha napurr nhuna nhäŋal warraŋulnydja nhä mak rerrimirrnydja, nhä mak dharruŋguŋurnydja nhe gan nhinan?’”
MAT 25:45 “Bala dhu ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny buŋgawany boŋguŋ waŋin buku-bakmaraŋun biyakun, ‘Märr-yuwalk ŋarrany nhumalaŋ dhu dhuwal lakaram. Ŋunhi nhuma gan nhäŋal ŋula yolnha yolŋuny wuyunayŋunhany, gurrupuruŋunhany, yurr bäyŋun nhuma gan ŋunhi guŋga'yurrnydja ŋanya, ŋunhiyiny nhakun nhuma gan ŋarranhan yaka guŋga'yurr.’”
MAT 25:46 Bala ŋayi Djesuny bitjarra waŋan gam', “Ŋuriŋiwurruynydja ŋayaŋu-djarrpi'mirriynydja yolŋuy walal dhu yindin mirithirra dhä-gir'yunawuynydja märraŋ ŋunhi dhä-dhawar'yunamiriwnha. Yurr ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal gan ŋayaŋu-manymakkuŋal yan God-Waŋarrnha walalnydja dhu ŋunhi märraŋ walŋa-wiyinŋumirra.”
MAT 26:1 Ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrnydja marŋgi-gurrupanaŋurnydja walalaŋgal, bala ŋayi yan waŋanan nhanukalaŋuwal malthunamirriwalnydja walalaŋgal bitjarra gam',
MAT 26:2 “Marŋgi muka nhuma dhuwal, ŋunhi ga dhuwal märrman' yan buluny walu ŋorra bala dhu ŋunhiyiny walu yäku Ḻäy-Djuḻkmaranhamirrnydjabunan. Ga balanyamirriynha walal dhu ŋanya ŋunhi Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny dhayuŋulnydja balany ŋunhi miriŋuwalnydja goŋlil bala yan walal dhu ŋanya dhuḻ'yurra dharpalila mälakmaranhawuylila.”
MAT 26:3 Ga balanyamirriyyi bili yan waluy walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja mala ga ŋurru-warryunayŋuny mala, ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala ŋurikiyiny wäŋaw malaŋuw, gan dhäruknha-bakmaraŋal waŋanhaminan ŋunhiliyin nhanukalnha ŋurruḏawalaŋu djirrikaymirriwala yolŋuwal Gäyapatjkala wäŋaŋur.
MAT 26:4 Bala walal gan ŋunhi ḻarruŋala dhukarrwun, wanhawitjan walal dhu ŋunhi dhukarrkurr ŋayatham ŋanya Djesuny, bala yan dhu buman ŋanya murrkay'kuman.
MAT 26:5 Ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanhaminany gam', “Yaka limurr dhu ŋanya yänayiny ḏapmaram, bili dhuwal Ḻäy-djuḻkmaranhamirra waluny, walal balaŋ bäynha yolŋun walal maḏakarritjthi limurruŋgun, bala yan buŋun marrtji limurrunhany,” bitjarr.
MAT 26:6 Ga balanyamirriynydja ŋayiny gan ŋunhi Djesuny nhinan ŋunhalnha Bithinin wäŋaŋur, yolŋuwal yäkuwal Djäymangal, ŋurikalyin yolŋuwal ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu gan ŋäthilnydja nhinan burrunhdhiya'mirr yan. Ga ŋunhi ŋayi gan Djesuy ḻukanany ŋathany,
MAT 26:7 bala ŋayiny bäy miyalk gulŋiyin goŋ-buthuḻumirr ŋunhiwiliyi guwatjmar ŋanya, ga gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi buŋgan-bäw buthuḻumirr, yurr buŋgan-bäwny'tja ŋunhi rrupiya yindimirra dhika. Ga dhunupan bala yan ŋayi ŋunhi rarryurra ŋunhiyiny buŋgan-bäwny'tja wiyika muḻkurrlila nhanukal Djesuwalnha.
MAT 26:8 Yurr ŋunhi walal malthunamirriynydja mala nhanukal nhäŋalnydja ŋunhiyi, bala walal yan maḏakarritjthinan nhanŋu ŋurikiyiny miyalkkuny, ga bitjarra walal ŋunhi waŋanany gam', “Nhaku ŋayi ga ŋunha buŋgan-bäwny'tja djalkthun?
MAT 26:9 Ŋayi balaŋ ŋunha djalimnha rrupiyawnha yindiwnha, märr balaŋ ŋayi ŋunhi rrupiyany gurrupanna ŋunha ŋurruwuykmirriwnha yolŋuw walalaŋ.”
MAT 26:10 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny marŋgithin, ŋunhi nhaltjarr walal gan guyaŋan, bala yan ŋayi walalaŋ waŋanany bitjarrnha, “Ganarrthul walal ŋanya. Nhaku nhuma ga dhuwal ḻay-ḻaymaramany dhuwali miyalknhany? Dhuwandja ŋayi bitjarryiny djäma ŋarraku, ŋunhiny latjun' mirithirra.
MAT 26:11 Ŋunhany ŋunhi ŋurruwuykmirrnydja yolŋu walal dhu gi nhina yan nhumalaŋgal biyak bili, yurr ŋarrany ga dhuwal gurririn yan nhina nhumalaŋgal.
MAT 26:12 Ŋunhi ŋayi ŋuruŋ miyalkthuny wiyikany' rarryurr buŋgan-bäwny'tja ŋarrakal rumbalilnydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi ŋäthilmirriŋala ŋamaŋamayurra ŋarrany ŋurukun ŋunhi moluwnha.
MAT 26:13 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋunhi walal dhu yolŋu'-yulŋuynydja ŋäkuny dhuwal dhäwuny buku-ḻiw'maraŋuny wäŋakurrnydja mala, bala walal dhu guyaŋin dhuwal miyalknhany, ŋunhi nhä ŋayi ŋarraku djäma,” bitjarra ŋayi Djesuy walalaŋgal lakaraŋalnydja.
MAT 26:14 Ga ŋayiny Djudatj-Gariyattja ŋunhi ŋayi beŋuryi malaŋur 12-kalnydja, marrtjinan balan ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriwalnha malaŋuwal.
MAT 26:15 Ga bitjarr ŋayi ŋunhi waŋanany walalaŋgal, “Wäy, ŋarrany dhu dhuwal Djesunhany goŋ-gurrupanna nhumalaŋgala goŋlil, nhän nhuma dhu ŋarranhany gurrupan,” bitjarr. Bala walal yan wuŋiḻi'yurra ŋanya 30-y mel-wiḏi'mirriy guṉḏay mala.
MAT 26:16 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋayi gan Djudatjthuny dhukarrnha maḻŋ'maraŋal wanhawitjan ŋayi dhu Djesuny gurrupan goŋlil walalaŋgal.
MAT 26:17 Ga balanyanyaray bili waluy ŋurruyirr'yunamirriy, ŋunhi walal ŋuli Djuw malay ŋathan ḻukanha ḏambamiriwnha, bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu Djesuwnydja marrtjinan guwatjmara ŋanya, bala walal bitjarra waŋan gam', “Wanhawal dhika nhe ŋanapurruŋ djälnydja ŋäthilmirriyanharaw wäŋawnydja, märr nhe dhu ḻukan ŋunhiny ŋatha Ḻäy-djuḻkmaranhamirra.”
MAT 26:18 Bala ŋayi Djesuny bitjarra walalaŋ waŋan, “Balan nhuma dhu marrtjiny yindilila wäŋalil, ga ŋunhili nhuma dhu maḻŋ'maram waŋganynha yolŋuny, bala nhuma dhu bitjanna nhanŋu waŋany. Bitjarr ŋunha ŋanapurruŋ Marŋgikunhamirrnydja waŋan gam', ‘Ŋarraku waluny dhuwal bilin bunanan! Djälnha ŋarra dhuwal, ŋarra dhu ḻukan ŋunhiny ŋatha Ḻäy-djuḻkmaranhamirrnydja, ŋanapurr ŋarrakal malthunamirriy mala. Dhiyaliyin ŋunhi nhokala wäŋaŋurnydja.’”
MAT 26:19 Bala yan walal dhunupan djäman ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djesuy walalaŋ gan lakaraŋal, bala walal yan ŋäthilmirriyaŋala ŋamaŋamayurra ŋunhiyiny ŋatha yäku Ḻäy-djuḻkmaranhamirrnydja.
MAT 26:20 Ga ŋunhi marrtjin wäŋany munhawuyin bala ŋayiny Djesuny marrtjinan bala nhinanan, bala ŋathan ḻukan walalnha rrambaŋin ŋuriŋiwurruynha malthunamirriynha mala nhanukal. Ga ŋunhi walal marrtjin ŋathany ḻukan, bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany, dhiyal gay'yi nhumalaŋgal malaŋur, waŋganydhuny ŋarrany dhu ŋunhi goŋ-gurrupanna miriŋuwala goŋlil,” bitjarr.
MAT 26:22 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu mirithinan dhika galŋa-miḏikinany ŋuriŋiyiny dhärukthuny nhanukal, bala walal yan waŋga'-waŋganydhuny gan Djesunhan dhä-birrka'yurr bitjarra gam', “Wäy, Garray yol way! Muka ŋarra?”
MAT 26:23 Ga ŋayiny Djesuny walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarr, “Waŋganydhuny dhu dhipuŋur malaŋur nhumalaŋal ŋathan ḻupmaram banikin'lila rrambaŋin linyu. Ŋunhiyin ŋunhi yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋarrany dhu goŋ-gurrupandja.
MAT 26:24 Ŋayiny dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu rakunydhirr, bitjan yan bili nhakun ŋunha ga ŋäthiliŋuŋur djorra'ŋur dhärra wukirriwuy. Yurr ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋarrany dhu goŋ-gurrupandja, ŋurikiyiny dhu mirithirra ŋoy-gärrinyamirra rom maḻŋ'thurr. Ga manymaktja nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw, ŋayi balaŋ ŋunhi yakan yan dhawal-guyaŋanha.”
MAT 26:25 Bala ŋayiny yan Djudatjtja waŋan bitjarra, “Way! Marŋgikunhamirr, muka ŋarrany nhe ga dhuwal lakaramany?” “Ŋe nhe dhuwali lakaranhamin.” Bitjarr warray ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋu. Bala yalalaŋumirrnydja ŋayiny ŋunhi yuwalknha yan Djudatjthuny ŋanya goŋ-gurruparnydja miriŋuwalnydja.
MAT 26:26 Yo baḏak yan walal marrtjin ŋunhi ŋathany ḻukan, bala ŋayi Djesuynydja märraŋala ŋathany bala buku-gurrpara God-Waŋarrnhany bala bakmaraŋala, bala marrtjin gurru'-gurrupara nhanukalaŋuwal malthunamirriwala walalaŋgal. Ga bitjarra ŋayi marrtjin waŋanany gam', “Ŋay'! Märraŋ ga ḻuki. Dhuwandja ŋarra rumbalnha.”
MAT 26:27 Ga bitjarryi bili ŋayi märraŋal banikin' wiyika'mirr ga buku-gurrpar God-Waŋarrnha, bala gurrupara marrtjin walalany, ga bitjarra ŋayi waŋanany gam', “Bukmakthu yan nhuma dhu ḻukany dhipuŋuryi.”
MAT 26:28 Ga waŋan ŋayi Djesu bitjarr, “Dhuwandja ŋarraku maŋgun', ŋunhi ŋayi dhuwal gumurrkunhaminyawuy rom God-Waŋarrwuŋun gurrupanawuy, bili ŋarrakuny dhu ŋunhi gulaŋ-waṉḏirr bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, buwayakkunharaw walalaŋ dhuwurr-yätjkurruwnydja romgu.”
MAT 26:29 “Yurr, dhipuŋurnydja dhurrwaraŋur, ŋarrany dhu ŋunhi bäyŋun buluny ḻuka dhuwaliyiny wiyika' borum, ga yan bili-i-i, ga balanyamirriynha waluy ŋarra dhu buluny ḻuki ŋunhala ŋunhi Bäpa'mirriŋuwalnha ŋarrakalaŋuwal romŋur, ŋunhiyin ŋunhi yuṯan wiyika' borum limurra rrambaŋin.”
MAT 26:30 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala walal manikaynha ḏar'ṯaryurr, bala yan walal marrtjinan bukulila yäkulil Woliplila.
MAT 26:31 Yo, wäŋgaŋala walal marrtjin bala dhukarr-ŋupara, Djesu ga ḻundu'mirriŋu mala nhanŋu. Bala ŋayi ŋunhiliyiny dhukarrŋurnydja Djesuny waŋanan bitjarra, “Gäthurnydja munhawu, nhumany dhu ŋarrany dhiyaŋuwurruynydja ganana, bukmakthu yan, bili ŋäthil yan walal ŋunhi wukirriny dhäwuny, ŋunhi ŋayi ga waŋa bitjan gam' ‘Ŋarrany dhu wutthuna ŋunhi djägamirrinhany yolŋuny, bala dhu ŋunhi warrakan'tja bimbiny mala nhanŋu ḻatjuwarr'yunna barrkuwatjthirra.’
MAT 26:32 Ga ŋunhi ŋarrany dhu God-Waŋarryu walŋakuŋuny dhiŋganhaŋurnydja, bala ŋarra boŋguŋ marrtjiny ŋäthila Galalilila.”
MAT 26:33 Ga ŋayiny Betany waŋan bitjarra, “Ŋarrany boŋguŋ nhuna bäyŋu yan ganarrthul. Dhiyaŋuwurruy mak nhuna dhu ganarrthulnydja, ŋarrany dhu yaka warray nhuna ganarrthul.”
MAT 26:34 Ga ŋayiny Djesuny waŋan Betawnydja bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhuŋu dhu dhuwal lakaramany. Dhiyaŋuny bala munhawu yalalany, nheny dhu buku-ḻurrkun'mirr ŋarraku dhumbal'yun, ga yorrnha ŋayi dhu ŋunhi guḻawurrnydja waŋa.”
MAT 26:35 Yurr ŋayiny Betany bulu waŋan bitjarr, “Yakan dhu dhuwal ŋarrany nhuŋu dhumbal'yun. Bäydhi ŋunhi walal ŋarrany dhu bumany, yurr ŋarrany dhu dhiŋgam yan nhuŋu ŋalin rrambaŋin.” Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja malthunamirr mala bitjarryi bili waŋa'-waŋan.
MAT 26:36 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan walal rrambaŋin malthunamirra mala nhanŋu balayin ŋunhi wäŋalil yäkulil Githtjamanilila. Ga ŋunhi walal bunanany ŋunhiliyiny wäŋaŋurnydja, bala ŋayi Djesuynydja walalany waŋanan bitjarra, “Nhini walal dhiyal, ŋarra dhu bala bitjan marrtji bukumirriyanharaw,” bitjarr.
MAT 26:37 Ga garr'yundja ŋayi Betanhan ga märrmany' gäthu'mirriŋuny maṉḏany Djibidiw, bala walal marrtjinan, wäŋgaman balan bitjanna. Ga ŋunhalnydja ŋayi ŋunhi Djesuny mirithinan dhika ŋoy-gulŋiyinany,
MAT 26:38 bala ŋayi waŋan lakaranhamirra walalaŋgal bitjanmirra, “Walal ŋayaŋuny ŋarraku dhuwal mirithinan yan ŋonuŋdhinany, nhakun ŋarra dhu dhuwal dhiŋgaman. Nhini walal dhiyal, … yurr bira'yurr gi, … limurr muka rrambaŋi,” bitjarr.
MAT 26:39 Bala ŋayi Djesuny buluyi marrtjin bala bitjarr märr barrkulil, ga ŋunhiliny bala ŋayi yan ŋurrkanhaminan bukuny munatha'lila, bala yan ŋayi bukumirriyaman bitjanna gam', “Bäpa ŋarraku marrkapmirr, nheny dhu ŋunhi djäman bala yan, djaw'yurra ŋarrakal dhuwandja ŋunhi galŋa-rirrikthunamirrnydja rom. Märr ŋarra dhu yakan ḻuka dhuwal dhaŋga-ḏirrmirrnydja rom dhiyakumirrnydja banikin'mirr. Yurr ŋarrapiny dhu ga dhuwal nhuŋuwuynha yan märrwuny malthun yakan ŋarrakuwuynydja,” bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu bukumirriyaŋalnydja.
MAT 26:40 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi marrtjin balayi roŋiyindhi malthunamirriwal mala nhanukalaŋuwal, ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋayi walalany yakurrnhan. Ga waŋan ŋayi Betawal bitjarr, “Bäyŋu nhuma gi dhuwal ŋula bira'yurrnydja muka? Yän ŋula märr gurririny ŋarrakalnydja manapul?
MAT 26:41 Biyak walal bira'yurr yulŋuny, ga bukumirriyaŋ muka gi, märr nhumalany dhu yaka muka ŋula nhaliynydja dharrwunum. Bili ŋayaŋuny nhuŋu ga dhuwaliyi djälthirr nhe dhu ga dhärra ḏäl yan ŋarrakal, yurr galŋany nhuŋu dhuwaliyi ganydjarrmiriwyinan yalŋgithinan,” bitjarr ŋayi.
MAT 26:42 Ga buluyi ŋayi Djesu balayi bili roŋiyindhi bukumirriyanharaw, bala ŋayi yan bitjarra waŋanany gam', “Bäpa ŋarraku marrkapmirr, ŋuli ŋayi gi bäyŋuny wiripu dhukarr ŋorri, ŋarrany dhu ŋunhi märraman yanan, ŋunhiyiny ŋunhi rom dhaŋga-ḏirryunamirrnydja. Bala ŋarra dhu djäman yan ŋunhi nhaku nhe ŋarraku ga djälthirr.”
MAT 26:43 Ga roŋiyirryi ŋayi Djesu beŋur bukumirriyanhaŋur ga maḻŋ'maram ŋayi walalany yakurrlil, yakurryun walalany yindiynha dhurrparam.
MAT 26:44 Ga buluyi ŋayi ganarrthaŋal walalany, ga buluyi bukumirriyaŋal bitjarryi yan bili nhakun ŋunhi ŋäthil.
MAT 26:45 Ga ŋunhi ŋayi buluny roŋiyirr balayi malthunamirriwal mala nhanukalaŋuwal, bala yan ŋayi ŋunhiyiny bitjarra waŋan gam', “Baḏak yan nhuma ga dhuwal ŋorra'-ŋurra muka ŋaraka galkunmirr? Bilin dhuwal waluny bunanan, ŋunhi ŋayi dhu ŋuriŋiyiny ḏirramuy goŋ-gurrupanna ŋanya Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny dhuwurr-yätjkurrumirriwala romlil.
MAT 26:46 Rur'yurra walal, dhiyaŋun bala ma! Limurr marrtjin. Nhäŋun walal, dhuwanna ŋayi ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi dhu moṉuŋuyirrnydja, bilin ŋayi bunanan,” bitjarra ŋayi Djesu waŋanany.
MAT 26:47 Ga baḏak yan ŋayiny gan ŋunhi Djesuny waŋan, bala ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu gali'-märrmany' Djudatjtja yäku bunanan nhanŋu, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu ŋuliŋuryin muka malaŋur 12-gala, malthunamirra nhanŋun Djesuwnha. Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny mala malthurrnydja nhanŋu, gäŋalnydja walal gan ŋunhi yikin mala ga birkun' mala. Ga djuy'yurrnydja walalany gan ŋunhi ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋuriŋiwurruynha ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynha mala ga ŋurru-warryunayŋuynha mala ga rom-djägamirriynha mala.
MAT 26:48 Yurr ŋayiny ŋunhi Djudatjthuny ŋäthil walalany waŋan bitjarr gam', “Nhämany nhuma dhu ŋarrany balanyalil gam', ŋunhi ŋarra dhu marrtji, ga wälkum ŋarra ŋanya dhu dhakal, ŋunhiyiny ŋarra dhu ŋanya lakaraman nhumalaŋgala. Bala nhumany dhu yan ŋanya ŋayathaman,” bitjarr.
MAT 26:49 Ga dhunupan bala yan ŋayi Djudatjtja marrtjinan bala yan dhärranan nhanukal Djesuwalnydja galkin, bala ŋayi bitjarra waŋanany nhanŋu, “Nhämirr Marŋgikunhamirr?” Bala yan ŋayi ŋanya wälkuŋala.
MAT 26:50 Ga ŋayiny Djesuny nhanŋu buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ḻundu ŋarraku, nhaku nhe dhuwal räliny marrtjin.” Bala yan walalnydja ŋanya ŋayathaŋala Djesunhany rambuŋala, bala yan ḏapmaraŋala ŋanya.
MAT 26:51 Ga ŋunhi walal gan dhärra'-dharranany ŋunhiliyiny ga ŋayiny nhakun waŋganydhuny yolŋuy dhawaṯmaraŋal yikin nhanŋuwuy ŋayi, bala djatthurra waŋganynhany ḏirramuny, gulkmaraŋala ŋanya buthurun. Ŋunhiyiny djämamirr ŋurikiyin ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnha djirrikaymirriw yolŋuw.
MAT 26:52 Yurr ŋayiny Djesuny bitjarr warray waŋan nhanŋu gam', “Mandjawak dhuwali nhuŋuwuy nhe rulwaŋdhurr. Ŋuli nhe mari-ḏumurrnydja yolŋu nheny dhu ŋunhi rakunydhirr ŋunhilin bili yan mariŋura nhokiyingal nhe.
MAT 26:53 Yaka yan nhuma dhuwal marŋginy, ŋarra balaŋ dhuwal waŋi ŋarrakuwuy ŋarra Bäpa'mirriŋuny, ga dhunupan bala yan ŋayiny ŋunhi djuy'yurr nhanŋuwuy ŋayi dhäwu-gänhamirrinhany mala ŋula nhämunhan yan dharrwan dhika mirithirra guŋga'yunarawnydja ŋarraku?
MAT 26:54 Yurr bäydhi, märr ŋayi dhu ŋunhi dhäruk mala ŋunha ŋäthiliŋuŋur dhuyuŋur djorra'ŋur, maḻŋ'thun yan yuwalkthirr!”
MAT 26:55 Bala ŋayi Djesuny yan waŋanan walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi yolŋu'-yulŋuwnydja bitjarra gam', “Nhaku muka nhuma dhuwal räliny marrtjin birku'mirrnydja ga galiwaŋmirrnydja ga yikimirrnydja, ga ḏapmaranharawnydja ŋarraku, nhakun ŋarrany ŋula nhän rom-bakmaranhamirra yolŋu? Ga ŋunhi ŋarra ŋuli ganha bitjana bili walu-ŋupana nhinanha ŋunhalnydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur marŋgikuŋalnydja gan yolŋunhany walalany, ga yaka warray nhumany ŋunhi balanyamirriynydja ŋarrany ḏapmaranha?
MAT 26:56 Yurr bäydhi ŋayi dhuwali bitjarryiny maḻŋ'thurr, märr ŋayi dhu ŋunhi djawarrkmirriwuŋuny walalaŋguŋ wukirripuynydja maḻŋ'thunna yuwalkthirra.” Bala yan walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu Djesuwnydja waṉḏi'-waṉḏinan bukmaknha yan, ga ganarrthaŋalnydja walal ŋunhi ŋanyapinyan yan Djesunhan.
MAT 26:57 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋunhi walal Djesuny ḏapmaraŋalnydja, bala walal yan balan ŋanya ŋunhi gämany wäŋalilnydja ŋurikalyin ŋurruḏawalaŋuwala djirrikaymirriwala yolŋuwalnydja yäkuwal Gäyapatjkala, ga bukmak ŋunhi ŋurru-warryunayŋu mala, ga Rom-marŋgikunhamirr mala, ŋunhi walal ŋuli ga Mawtjitjku rom marŋgikum, ḻuŋ'thurra marrtjin walal balayin, dhärukkun bakmaranharaw.
MAT 26:58 Yurr ŋayiny gan ŋunhi Betany marrtjin dhuḏikurr, yurr märr-barrku, munguyurryi ŋanya marrtjin bala. Bala ŋayi ŋunhi Betany gulŋiyinan ŋunhiwiliyiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwala djirrikaymirriwal ŋärra'lil yurr märr warraŋul yan. Bala ŋayi dhunupan marrtjinan, dhutnha nhinan miriŋuwala mala, märr ŋayi dhu ga nhäma galkiŋur nhä mala dhu ga maḻŋ'thun.
MAT 26:59 Ga ŋunhalnydja ŋunhi djinawany' buṉbuŋurnydja walalnydja gan ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga bukmak ŋunhi rom-djägamirrnydja mala buku-manapanminan, bala walal gan ŋunhi djälthinany walal dhu Djesunhany dhiŋganhamaraman yan. Ga yolŋuny walal gan dhabi-dhä-birrka'yurr, märr walal dhu ga ŋula dhäwu lakaram nyäḻ nhanukalaŋawuy Djesuwalaŋawuy ŋunhal ŋunhi ŋärra'ŋur.
MAT 26:60 Yurr bäyŋun walal ŋula waŋganynha yolŋuny maḻŋ'maranha, ŋayi balaŋ nyäḻ'yuna dhäwu lakaranha nhanukalaŋawuy Djesuwalaŋawuy, bäydhi ŋunhi dharrwany gan nhakun yolŋu mala marrtjin balayiny, ga wiripuwurruynydja gan nyäḻyurra dhäwu lakaraŋal nhanukalaŋawuy ŋunhili djinawa' ŋärra'ŋur. Ga beŋuryiny bala walal ŋunhi märrma'nhan ḏirramuny maṉḏany gäŋal balayin ŋärra'lila, bala maṉḏan ŋunhi bitjarra lakaraŋalnydja gam',
MAT 26:61 “Dhiyaŋuny gan ḏirramuy lakaraŋal yanbi ŋayi dhu ḻarrmaraŋ ŋunha ŋunhi God-Waŋarrwu buku-ŋal'yunamirr buṉbu, ga buluyi ŋayi dhu dhuḻyurr, bäy dhu ḻurrkun' munha djuḻkthurr.”
MAT 26:62 Bala ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny djirrikaymirr dhärranany bala dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhany bitjarra gam', “Muka ŋula nhe dhu waŋa gunganhamirr nhunapinya nhe ŋurukuny dhäwuw, wo bäyŋun? Dharaŋan muka nhe ga dhuwal yulŋuny ŋunhany dhäwu?”
MAT 26:63 Yurr ŋayipiny gan ŋunhi Djesuny mukthurra dhärran yan. Bala yan ŋayiny ŋuriŋiyi ŋurruḏawalaŋuynydja djirrikaymirriy ŋanya bitjarra gam', “Ŋarrany nhuna dhu nhunany dhuwal buku-guykthuna bili ŋayi ga dhuwal walŋaynydja God-Waŋarryu nhäman nhuna, nhe dhu yuwalknha yan dhäwuny lakaram. Go! Mak lakaraŋun napurruŋgal, muka nhe dhuwal ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu, Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwuny?”
MAT 26:64 “Nhokal ga dhuwaliyiny matha dhawaṯthun.” Bitjarr warray ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal. Ga bulu ŋayi bitjarrnydja muka waŋan gam', “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal bukmakku yan lakaramany, galki nhuma dhu nhäman ŋanya Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny, ŋayi dhu ga nhinan ŋunhala dhunupa'ŋuŋura gali'ŋunydja nhanukalnha God-Waŋarrwalnha ŋunhi ŋayi Bukmak Yan Ganydjarr-Ḏumurr. Ga yarrupthurrnydja ŋayi dhu marrtji räliny maŋandhun beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja.”
MAT 26:65 Bala ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny djirrikaymirr yolŋu mirithinan yan maḏakarritjthinany, bala marrtjin girrin' nhanŋuwuy ŋayi barr'parrmaraŋal, bala yan ŋayi waŋanany bitjarra, “Dhuwandja ḏirramu ga God-Waŋarrkunhamirra. Bilin, yakan limurr dhu buluny yolŋuwuŋ ŋäma dhäwu nhanukalaŋawuy? Bilin nhuma ŋanya ŋäkula dhäruktja waŋanhawuynydja.
MAT 26:66 Nhaltjanna nhuma ga guyaŋany?” bitjarr. Ga walalnydja bukmaktja waŋan bitjarra, “Dhä-gir'yunna yan limurr dhu, märr ŋayi dhu dhiŋgaman yan!” bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany nhanŋu Djesuwnydja.
MAT 26:67 Bala marrtjin ŋunhi yolŋuynydja walal Djesunhany dhupthurra bukun, bala gan bumara bartjunmaraŋala, ga djäkurrun ŋanya goŋdhun walalaŋgiyingal walal.
MAT 26:68 Ga waŋanany walal gan nhanŋu bitjarra, “Ma lakaraŋ yolthu nhuna wutthurrnydja, be muka nhe dhuwal Maŋutji-dhunupayanhawuy yolŋu?”
MAT 26:69 Ga ŋunhiliyi warraŋulnha ŋärra'ŋur ŋayiny gan ŋunhi Betany nhinan, ga ŋayiny bäy waŋgany miyalk djämamirr marrtjin bala nhäŋala ŋanya ŋunhiwiliyi, bala ŋayi waŋanan ŋanya dhä-birrka'yurra bitjarra, “Way, nhe dhuwal wiripuny muka, ŋunhi nhuma gan malthurr nhanŋu Djesuw? … ŋurikiyi ŋunhi wäŋa Galalipuywu?”
MAT 26:70 Yurr ŋayiny Betany milma yan bukmakkal yolŋuwal walalaŋgal bitjarr warray waŋan gam', “Nyäḻnydja bay! Yaka ŋarra marŋgi nhäpuy nhuma ga dhuwaliyi waŋa.”
MAT 26:71 Ga ŋunhi ŋayi Beta dhawaṯthurrnydja bala dhurrwaralilnydja, ga wiripuynydja muka djämamirriy miyalkthu ŋanya nhäŋal bala waŋanan wiripuwurruŋgala yolŋu'-yulŋuwal, ŋunhi walal marrtjin dhärra'-dharran' ŋunhili bitjarra, “Dhuwal ŋunhi waŋganydja ḏirramu, ŋunhi ŋayi gan malthurr nhanŋu Djesuw wäŋa-Nätjuritjpuywu.”
MAT 26:72 Ga ŋayiny Betany bulu dhumbal'yurr, yurr dhiyaŋuny bala ŋayi märr ḏälnha dhäruk waŋan bitjarra, “Märr-yuwalk! Yaka ŋarra nhanŋu dhuwal marŋgi!”
MAT 26:73 Ga yaka wiyin ga wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal gan dhärra'-dharran ŋunhili, marrtjin nhanukal Betawal ga waŋan nhanŋu bitjarr, “Marŋgi napurr dhuwal, ŋunhi nhe dhuwal waŋganydja beŋuryi malaŋur. Bili nhe dhuwali gandany ga dhäruktja ga waŋa nhakun ŋunhaŋuwuynha wäŋa-Galilipuynha.”
MAT 26:74 Bala ŋayiny ŋunhi Betany mirithinan yan waŋan gumurr-dhar'yunminan ŋanyapinya ŋayi ḏälyun dhärukthuny dhika bitjarra gam', “God-Waŋarrnha dhuwal ŋarrakuny marŋgi, ŋunhi ŋarrany dhuwal dhuŋan ŋurikiyiny ḏirramuw, yolnha nhuma ga dhuwali lakaram?” Ga ŋunhi ŋayi ga bitjandhiny waŋa, bala dhunupan ŋunhi gurrwawuny ŋäthin.
MAT 26:75 Bala yan ŋayi guyaŋan ŋunhi nhaltjan nhanŋu Djesu waŋa bitjan, “Ga yorrnha ŋayi dhu ŋunhi gurrwawuny waŋa buku-märrma'mirrnydja, nheny ŋathil ŋarraku dhu dhumbal'yun buku-ḻurrkun'mirr.” Bala yan ŋayi Betany dhawaṯthurrnydja, bala yan ŋäthinan dhika murruy'-murruyyurra.
MAT 27:1 Yo wiripuynha waluy yurr goḏarrmirra, walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja yolŋu mala ga ŋaḻapaḻmirrnydja ga Rom-marŋgikunhamirrnydja mala ganydjarryun yan waŋanhaminany. Ga garrwi'yurr walal Djesuny goŋ, bala maŋutji-warryurra balan Bäylitkala, ŋunhi ŋayi buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw makarrwu Djudiyaw.
MAT 27:3 Ga ŋunhi ŋayi Djudatjthu ŋäkulnydja ŋunhi Djesunhany walal dhä-gir'yurrnydja dhiŋganharawnha yan, bala ŋayi ḻiya-gulinybunhaminan, bili ŋayi ŋunhi djäma mirithirr yätjkurr rom nhanŋu, galkar ŋanya marilil. Bala yan ŋayi ŋunhi 30-ny ŋaraka rrupiya mala roŋanmaraŋala ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriwnydja mala ga ŋurru-warryunayŋuwnydja yolŋuw walalaŋ.
MAT 27:4 Bala ŋayi ŋunhi Djudatjtja bitjarra waŋan gam', “Dhuwal ŋarra mirithirr yan yätjkurr djäma rom, djarrma'-gäŋal ŋarra yolŋuny ŋunhi ŋayi bäyŋu djäma ŋula nhä yätjkurr.” Yurr walalnydja ŋunhiwurrnydja ŋunhi ḻiya-ŋärra'mirrnydja mala ga rom-djägamirrnydja mala nhanŋu bitjarr warray buku-bakmaraŋal, “Ga nhakun nhe ga napurruŋgalnydja lakaram, dhuwaliny nhuŋun warwu yakan ŋanapurruŋ.”
MAT 27:5 Bala ŋayi ŋunhi Djudatjthuny rarr'yurrnydja ŋunhiyi rrupiyany balayin ŋunhi buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja, bala yan ŋayi marrtjinan dhawaṯthurra bala mayaŋ'nha ŋanyapinya ŋayi garrwi'yunmin rakiy'nha rakunygunhaminan yan.
MAT 27:6 Bala walal ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja walal märraŋala ŋunhiyi rrupiyany bala bitjarra waŋanany, “Dhuwandja rrupiya mala ŋoy-dhaḻ'nha, yolŋuny limurr bumar, yakan limurruŋ dhuwal dhunupa limurr dhu balayiny roŋanmaram ŋunhi buku-ŋal'yunamirrililnydja buṉbulil, ŋunhi ga wiripu mala rrupiya ŋorra.”
MAT 27:7 Ga beŋuryiny bala walal waŋanhaminan walal dhu wäŋa ŋaraka märram beŋur ŋunhi yolŋuwal ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma banikin' mala ḏilkurr dhoḻuy, märr walal dhu ŋunhi wäŋany bäki molukuman ŋurikiwurruŋgun ŋunhi mulwu'-mulwurwun yolŋuw walalaŋ.
MAT 27:8 Ŋunhi gan bitjarryiny maḻŋ'thurr walalaŋ, dhiyakun gämurruw' ŋunhi dhiyaŋ bala baḏak walal ŋuli ga yolŋu'-yulŋuy lakaram ŋunhiyi wäŋa bitjan “Maŋgu'mirr Wäŋa”
MAT 27:9 Bala nhanŋuny ŋunhi djawarrkmirriwnydja yäkuw Djirimayawnydja dhäruk rumbalthinan, ŋunhi ga bitjan waŋa gam', “Bala walal märraŋala ŋunhiyiny 30-ny ŋaraka rrupiya, ŋunhi walal ŋuriŋiyi wuŋiḻi'yurr yolŋuw beŋur malaŋur ŋunhi Yitjuralwal bäpurru'ŋur.
MAT 27:10 Bala walal ŋunhiyin wäŋany ŋarakany märraŋala ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋuriŋiyi yolŋuy djäma dhoḻu mala banikin' yindimirr.”
MAT 27:11 Bala walal ŋanya Djesunhany gäŋala Bäylitkala ŋunhi ŋayi buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw dhä-birrka'yunarawnha, ga bitjarra ŋayi ŋunhi dhä-birrka'yurrnydja gam', “Nhä nhe dhuwal Buŋgawa Ŋurruḏawalaŋu Djuw bäpurruw?” Ga ŋayiny Djesuny bitjarr warray waŋan, “Nhuŋu dhuwaliny dhäruk.”
MAT 27:12 Ga dharrway mirithirr gan ŋunhi rom-nyamir'yurrnydja ŋanya, dhäwuny mala gan lakaraŋal djarrpi'kuŋalnydja nhanukalnydja Bäylitkalnydja, ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja mala ga ŋurru-warryunayŋuynydja mala, yanbi ŋayi gan djäma yätjkurra mala rom. Yurr ŋayiny Djesuny gan mukthurra yan dhärran.
MAT 27:13 Ga buluyi ŋayi Bäylitthu ŋanya dhä-birrka'yurr bitjarr, “Ŋäma muka nhe ga, ŋunha walal ga lakaraman nhokalaŋawuy, nhä malany yätjkurr rom nhe gan djäma?”
MAT 27:14 Yurr ŋayiny Djesuny bäyŋun ŋula waŋanha, bala ŋayiny ŋunhi Buŋgawany wäŋawnydja ŋayathanharaw Bäylittja mirithinan dhika märr-maŋmaŋdhurr nhanŋu.
MAT 27:15 Ga balanyamirriy waluy ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirriynydja, bitjanna bili dhuŋgarra-ŋupanna, Bäylitthu ŋunhi ŋayi buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw, ŋuli dhawaṯmaranha waŋganynha yolŋuny beŋur dharruŋguŋur, yolku walal djäl yolŋu'-yulŋuw mala dhawaṯmaranharaw.
MAT 27:16 Ga balanyamirriyyi gan gärrin yolŋu yäku Barabatj, ŋunhiliyi dharruŋguŋur. Ga yäkuny ŋayi yindi, bili nhanukal ŋuli ganha malay ḻikandhu ŋurrkanha buŋgawany mala ga Gapmannha mala yolŋu'-yulŋuny.
MAT 27:17 Manymak ŋunhi walal marrtjin yolŋu'-yulŋuny ḻuŋ'thurrnydja, bala ŋayiny Bäylithuny ŋäŋ'thurra walalany, bitjarra gam', “Yolnha ŋarra dhu dhawaṯmaramany dhika, yolku nhumany djäl dhawaṯmaranhaw? Dhiyak yolŋuw yäkuw Barabatjku wo Djesuw ŋunhi ŋayi wiripuny yäku Maŋutji-dhunupayanhawuy?”
MAT 27:18 Ga baman' ŋayi ŋunhi Bäylittja marŋgithin ŋunhi walal ŋanya Djesunhany gäŋal balayiny nhanukalnydja bili walal gan ŋanya ŋunhi mel-ḏiy'yurr ŋuriŋiwurruy ŋunhi ŋurruḏawalaŋuy mala.
MAT 27:19 Ga ŋunhi ŋayi gan baḏak muka yan Bäylitthuny mala-djarr'yurr ŋunhiyi rom, bala ŋayi yan dhäwun märraŋal nhanukalaŋawuŋ miyalkkuŋun, ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja gam', “Dhuwaliny ḏirramu dhä-marimiriw, yaka ŋanya dhä-gir'yurr, ganarrthul ŋanya. Bili ŋarrany gan dhuwal ŋula nhän mäwa'yurrnydja yätjkurra yan mirithirra galŋa-yätjinyamirra, bili nhuma ga ŋanya dhuwali dhä-gir'yun.”
MAT 27:20 Yurr walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja ga ŋurru-warryunayŋuynydja mala ŋaḻapaḻmirriy gan gur'kur-gurruparnha yolŋunhany walalany, walal dhu ŋäŋ'thundja Bäylitnhany nhanŋun Barabatjkun dhawaṯmaranharawnydja. Ga ŋanyanhany Djesunhany dhu buman rakunyguman yan.
MAT 27:21 Ga ŋayiny bulu Bäylitthuny walalany ŋäŋ'thurr ŋunhi ŋayi buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw bitjarr gam', “Yolku dhika nhuma djälnydja, ŋarra dhu dhawaṯmaramany, ŋanya, dhuwal Barabatjnha wo Djesuny?” “Barabatjnha!” Ga walalnydja bitjarr warray waŋan, bukmaktja yolŋu walal.
MAT 27:22 Ga bulu ŋayi Bäylitthu waŋan walalany bitjarr, “Ga nhaltjanna ŋarra dhu dhuwandja gay'yi ḏirramuny Djesunhany, ŋunhi ŋayi wiripuny yäku Maŋutji-dhunupayanhawuy?” Ga walalnydja bukmak yan waŋan yatjunmin bitjarr, “Dhuḻ'yurra ŋanya dharpalila!”
MAT 27:23 Ga ŋayiny Bäylittja waŋan, “Nhä ŋayi ŋula miḏikumarnydja djäma?” “Dhuḻ'yurra yan ŋanya dharpalilyaŋun,” bitjarr warray walalnydja yatjunmin mirithinan yan dhika.
MAT 27:24 Ga ŋayiny Bäylittja marŋgithinan, ŋunhi ŋayi buluny ganydjarrmiriwyinan, bili ŋayi nhäŋalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋunhany walal ganydjarr bunanan marrtjin mariwnha djämaw. Bala yan ŋayi gapun märraŋal, bala ŋayi goŋnha rurrwuyunmin gumurrŋura walalaŋgal, ga waŋanany ŋayi bitjarra gam', “Bilin dhuwal, ŋarrany dhu yakan mala-manapan nhumalaŋgal, dhuwandja ḏirramu nhumalaŋgalnha goŋŋur. Nhuman dhu bumany ŋanya rakunygumany!”
MAT 27:25 Ga walalnydja bukmak yan buku-bakmaraŋal bitjarr gam', “Ŋanapurruny ga mala-bunhawuynhan mala ŋanapurruŋguŋ, nhuma dhu gi ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja maŋutji-gäŋu, ŋunhi ŋanapurrnha dhiyakuny ḏirramuw yoraŋal dhiŋganharawnydja.”
MAT 27:26 Bala ŋayi yan Bäylitthuny Barabatjnhany ḏirramuny dhawaṯmaraŋala. Ga beŋuryiny ŋayi waŋanan miriŋunhany mala nhanŋuwuy ŋayi, bunharawnha nhanŋu Djesuwnydja ga bartjunmaranharawnha ŋuriŋiyin burriṯiŋuynha, ga dhuḻyunarawnha dharpalila mälakmaranhawuylila.
MAT 27:27 Bala walal ŋunhi miriŋuynydja mala nhanukal Bäylitkalnydja ŋunhi ŋayi buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw, gäŋalnydja ŋanya Djesunhany balan bitjarra djinawa'lilnha wäŋalila nhanukala Bäylitkala. Ga wäthurr walal wiripuwurruŋ miriŋuw mala bukmakku yan.
MAT 27:28 Bala walal yan ḻarrmaraŋala girriny' nhanŋu Djesuwnydja, ga nhirrparnydja walal nhanukal wiyinnha dhika girriny' miku'mirra miny'tjiny.
MAT 27:29 Ga ḻiyaw gurrukanharaw walal nhanŋu djäma ḏirriṯirrin, bala yan nhirrparnha nhanukal. Ga dhunupa'ŋulilnydja goŋlil walal nhanukal gurrupar dharpan, ŋayathanharawnha nhanŋu. Bala walal gan ŋunhi miriŋuynydja mala warku'yurra ŋanya Djesunhany, dhika nhaltjarra bun'kumu-djipthurra nhanukal, nyäḻyurra gan buku-ŋal'yurr nhanŋu, bala gan yatjurra waŋanany bitjarra gam', “Yo! Ŋurruḏawalaŋu, Buŋgawa Djuw-malaw!” bitjarr.
MAT 27:30 Bala walal gan dhupthurra ŋanya beŋuryiny. Ga dharpa walal ŋanya gombuŋal, bala muḻkurrnha ŋanya ŋuriŋiyiny dharpaynydja wutthurr.
MAT 27:31 Ga ŋunhi walal miriŋuny mala dhawar'yurrnydja warku'yunaŋurnydja nhanukal Djesuwalnydja, bala walal yupmaraŋala nhanukal ŋunhi wiyindja girri' miku'mirrnydja miny'tji, bala yan nhanŋuwuynha girri' nhirrpar nhanukal. Ga beŋuryiny bala walal ŋanya marrtjin warryu'-warryurra balan bitjarra dhuḻyunarawnha dharpalila mälakmaranhawuylila.
MAT 27:32 Ga ŋunhi walal gan marrtjinany bala-a-a, ga gandarrŋurnydja bala walal nhäŋal ḏirramunhan beŋura wiripuŋura wäŋaŋur yäkuŋur Djäriniŋura. Ga yäkuny ŋayi ŋunhi yolŋuny Djäyman. Bala walal ŋunhi miriŋuynydja mala dharrwunuŋala ŋanya, märr ŋayi dhu dharpa ŋunhiyi gäma mälakmaranhawuy nhanŋu Djesuw. Ga yuwalkthi ŋayiny djäman yan.
MAT 27:33 Marrtjinany walal gan, bala yan bunanan ŋunhilin wäŋaŋur yäkuŋur Gulkathan, ga mayaliny' ŋayi ŋunhiyi wäŋany yäku, “Ḻiya Ŋaraka Wäŋa”.
MAT 27:34 Ga ŋunhiliny walal ŋanya gurrupar Djesuny wiyika borum mel-manapanawuy mirritjin'mirr, märr ŋayi dhu ŋuriŋiyi guŋga'yun burrumunuŋgum ŋunhiyi rerri nhanŋu. Yurr ŋayiny ŋunhi Djesuynydja dhäkaynydja ḻukan ŋunhiyiny wiyikany', bala yan ŋayi yaka'yurra ŋurikiyi wiyikawny'tja.
MAT 27:35 Bala walal ŋanya miriŋuynydja mala dhuḻyurra dharpalila mälakmaranhawuylila. Ga beŋuryiny bala walal gan buḻ'yurra namban mala, girriw'nha nhanŋu Djesuw yolthu dhu märram ŋunhiyi.
MAT 27:36 Bala walal gan ŋunhi nhinanan ŋunhilin bili yan djägan manapar nhanŋun Djesuwnha.
MAT 27:37 Ga garrwarlilnydja dharpalil walal ŋal'maraŋal dhärukmirra dharpa, ŋunhi gan maŋutji-lakaraŋal nhaku ŋanya walal ŋunhi dhuḻyurr ŋunhiwiliyi dharpalil mälakmaranhawuylil, ga bitjarra gan ŋunhi dhäruktja waŋan, “Dhuwandja Djesu, ŋunhi ŋayi Buŋgawa Ŋurruḏawalaŋu Djuw malaw.”
MAT 27:38 Ga bitjarryi bili walal ŋunhi märrma'nhany ḏirramuny maṉḏany rom-bakmaranhamirrinhany maṉḏany ŋal'maraŋalyi dharpalil, waŋganynhany walal ŋal'maraŋal dhunupa'ŋulil, ga waŋganynhany ga wiṉ'kuŋulila gali'lil.
MAT 27:39 Ga ŋunhi gan yolŋu mala marrtjin djuḻkmaraŋalnydja ŋanya Djesunhany, ga ḏawaḏawa'yurr walal gan, warku'yurr manapar ŋanya.
MAT 27:40 Ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany nhanŋu yatjurrnydja gam', “Wäy! Be muka nheny dhu dhuwal bakmaraŋun ŋunha ŋunhi buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu, ga buluyi nhe dhu dhuḻ'yurryi ḻurrkun'thuny waluy! Ŋuli nhe be God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu, biyakun walŋakunhamirra nhunapinya nhe, ga yarrupthurra dhipuŋuryiny dharpaŋur mälakmaranhawuyŋurnydja!”
MAT 27:41 Ga ŋuriŋiwurruy ŋurruŋu-djirrikaymirriy mala ga ŋurru-warryunayŋuynydja ŋaḻapaḻmirriy mala, ga rom-marŋgikunhamirriynydja mala, ŋunhi walal ŋuli ga marŋgikum Mawtjitjkuŋ Rom malany, walalnydja gan ŋunhi bitjarryi bili warku'yurryi ŋanya Djesuny. Ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany,
MAT 27:42 “Way, dhuwandja ŋayi gan walŋakuŋalnydja ŋunha wiripuwurruny? Ga yakan ŋayi dhu dhuwal ŋanyapinyany ŋayi walŋakunhamirr? Ŋuli ŋayi be Buŋgawany Ŋurruḏawalaŋuny Yitjuralwuny bäpurruw, ŋayiny balaŋ yan yarrupthurra beŋurnydja dharpaŋurnydja! Bala limurrnydja dhu nhanŋu märr-yuwalkthirra.
MAT 27:43 Be muka ŋayi gan nhanukal God-Waŋarrwal märr-nhirrpanmin, ga ŋuli ŋayi djälnydja ŋayi dhu ŋanya ŋayipi yan God-Waŋarryu walŋakumany. Bili wiripuny ŋayi gan ŋunhi lakaranhamin be yanbi ŋayi God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋu.”
MAT 27:44 Ga maṉḏany muka ŋuriŋiyiny ŋunhi rom-bakmaranhamirriynydja maṉḏa warku'yurryi ŋanya Djesuny.
MAT 27:45 Yo. Ga ḏämbuynha waluy, bala wäŋany ŋunhi buku-munha'yinan warrpam'thurra yan, ga dhärranany gan ŋunhi buku-munhan', ga yan bili, ga ŋuruŋun ḻäy-bilyunaraynha waluy, 3-ynha ḏaykun'thu.
MAT 27:46 Bala ŋayi balanyamirriyyiny waluy Djesuny ŋayipiny yatjurra mirithinan dhika, bitjarrnha gam', “Yelay! Yelay! Lama djabakthani?” Ŋunhiyiny dhäruk mayali' balanyawuynha gam', “God-Waŋarr ŋarraku! God-Waŋarr ŋarraku! Nhaku ŋarrany nhe dhuwal ganarrthaŋalnydja?”
MAT 27:47 Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi walal gan dhärra'-dharran ŋunhili, ŋäkulnha ŋanya Djesunhany balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala walal waŋanhaminan bitjanminan, “Ŋunha ŋayi ga wäthunna Yilaydjawnha!”
MAT 27:48 Ga dhunupan ŋayiny waŋganydja ḏirramu waṉḏin bala yan manydjarrkan' märraŋal, bala ŋayi yan ḻupmaraŋala wiyika'lila borumlila, bala marrtjin dharpaynha garramatkuŋal nhanukala Djesuwalnha.
MAT 27:49 Yurr wiripuwurrnydja waŋan bitjarra gam', “Baḏak limurr galkun, wanha balaŋ ŋayi dhu Yilaydja marrtji, ga walŋakum ŋanya.”
MAT 27:50 Ga dhäŋur beŋuryiny, ŋayiny buluyi Djesuny, yatjurr mirithinan dhika, bala ŋayi yan dhiŋgaŋalnha.
MAT 27:51 Ga dhunupan bala yan ŋunhi manydjarrkany' ŋunhi gan gorruŋal ŋunhal ŋunhi God-Waŋarrwal buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur, ŋunhiyiny yan barr'yurra beŋur bili bukuŋur ga yan bili-i-i ga ŋoylil ŋurrkaŋal, bala ŋunhi manydjarrkany' maṉḏany barrkuwatjthinan. Ga munathany' marrtjin dhuwandja wäŋany marrmarryurra, ga guṉḏany mala marrtjin barr'parryurra.
MAT 27:52 Ga moluny mala marrtjin ŋunhi dhurrwarany-ḻapḻapthurra, ga dharrwan gan ŋunhi mirithirra God-Waŋarrwuny yolŋu walal rur'yurrnydja walŋathinany beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja.
MAT 27:53 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi Djesu walŋathinany beŋur dhiŋganhaŋurnydja, bala walalnydja ŋunhiwurrnydja yolŋu'-yulŋu ŋunhi walal moluŋur rur'yurr, walalnydja ŋunhi yan marrtjinan balan ŋunhi dharrpallila wäŋalil Djurutjalamlila. Ga ŋunhilin walalany gan ŋunhi dharrwaynydja yolŋuy walal nhäŋal.
MAT 27:54 Ga ŋunhili gan dhärran dhuḏiŋur dharpaŋur ŋurru-warryunayŋu miriŋuw malaŋuw, ga wiripuwurr miriŋu mala, ŋunhi walal gan djäga Djesuw. Ga dhäkay-ŋäkul walal ŋunhi bukmakthu yan ŋunhi ŋayi gan dhuwal munathany' wäŋa marrmarryurra. Ga bulu walal nhäŋal bukmakthu yan nhä malany gan ŋunhi maḻŋ'thurr walalaŋ balanyamirriy. Bala walal ŋunhi mirithinan yan barrarinany, bala bitjarra walal waŋanany gam', “Yuwalk muka dhuwandja yolŋu God-Waŋarrwu yan Gäthu'mirriŋu!”
MAT 27:55 Ga wiripuny miyalkkurruwurr gan ŋunhiliyi dhärran, yurr märr barrku walal gan ŋunhi dhärra'-dharranany, nhäŋalnydja. Yo ŋunhiwurryiny ŋunhi miyalkkurruwurr ŋunhi walal gan Djesuwnha malthurr beŋura Galaliŋura guŋga'yunaraw nhanŋu.
MAT 27:56 Ga dhuwalawurr ŋunhi yäkuny miyalkkurruwurrnydja gam', Meri Magdalawuy, ga wiripuny Meri, ŋäṉḏi'mirriŋu maṉḏaŋ Djayimgu ga Djawutjipku. Ga wiripuny maṉḏaŋ ŋäṉḏi'mirriŋu Djongu ga Djayimgu. Dhuwalawurryi, ga bulu wiripun mala miyalkkurruwurr gan dhärran ŋunhili.
MAT 27:57 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin milmitjpayinany. Bala ŋayi ŋunhi ḻukunydjany' yolŋu malthunamirr yäku Djawutjiptja, ŋunhi wäŋa Yaramathiyawuynydja, marrtjinan
MAT 27:58 bala ŋayi ŋäŋ'thurra ŋanya Bäylitnhany rumbalwun nhanukalaŋaw Djesuwnha. Bala ŋayiny Bäylittja yan yoraŋalnha nhanŋu Djawutjipkuny märranharawnydja nhanŋu Djesuwnydja rumbalwuny.
MAT 27:59 Ga ŋunhi ŋayi Djawutjipthu märraŋalnydja rumbalnydja ŋanya Djesunhany, bala yan ŋayi marrtjin garrwi'-garrwiyurra ŋanya yuṯaynha dhomalaynydja.
MAT 27:60 Bala ŋayi yan Djawutjipthuny märrkitjkuŋalnydja ŋanya rumbalnydja ŋunhiwilin ŋunhi nhanukiyingalnha ŋayi molulilnydja, yurr mathirra ŋunhi yulŋuny. Bili yuṯa yan ŋunhiyi moluny mathirrany, dhiyaŋ bili ŋayi yaw'yun. Ga beŋuryiny ŋayi yindin guṉḏa warryurr bala yan dhaḻ'yurra ḏälkuŋala ŋunhiyi dhurrwarany mathirrany, bala yan marrtjinan.
MAT 27:61 Ga maṉḏany Meri Magdalawuy, ga wiripuny Meri, ŋunhili maṉḏa gan galki nhinan molumirriŋura.
MAT 27:62 Ga wiripuŋuynha waluy, ŋunhi Djarratin, bala walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja ga Baratjiny mala marrtjin rrambaŋin balany nhanukalnydja Bäylitkalnydja.
MAT 27:63 Bala walal bitjarra waŋanany nhanŋu gam', “Yo! Marrkapmirr Buŋgawa, napurr ga dhuwal guyaŋa ŋunhi nhaltjarr ŋayi ŋuriŋiyi nyäḻ-ḏumurruy yolŋuy gan lakaraŋal balanyamirriy ŋunhi baḏak yan ŋayi gan walŋa nhinan. Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi waŋanany, yanbi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, ḻurrkun' walu dhu djuḻkthurr bala ŋayi dhu bulu nhakun walŋathi.
MAT 27:64 Buku-djulŋi, dhiyakiyin dhuwal gämurruwnydja napurr ga nhuna dhu dhuwal waŋany, märr nhe dhu dhäruk-gurrupan ŋunha miriŋuw mala nhokalaŋaw, walal dhu ga djäga mirithirr yan märrma' munha ŋurukuny ŋunhi moluwnydja mathirrawnydja. Ŋuli nhe dhu yakany djäga, bala walalnydja dhu mak ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjiny bala djaw'yunna nhanŋu rumbalnydja, bala walal dhu ga ŋunhi bitjanna dhäwuny lakaram yolŋu'-yulŋuwnydja, yanbi ŋayi rur'yurra dhiŋganhaŋurnydja, ga dhuwandja dhu dhäwu ŋayi mirithirra djarrpi'thirr beŋurnydja ŋunhi ŋurruŋuŋurnydja dhäwuŋur, bala dhu nyäḻnydja mala dhäwu ŋunhi dharrwathin mirithin.”
MAT 27:65 Bala ŋayiny Bäylittja bitjarra waŋan balany walalaŋguny, “Yo! Manymak, Gatjuynha märraŋun nhumalaŋguwuy nhuma djägamirrinhany mala, ga miriŋunhany mala, bala gi djägan ŋurikiyi mathirrawnydja ŋamathaŋun yan.”
MAT 27:66 Bala yan walal mirithinan dhika ḏälku'-ḏalkuŋalnydja, ga mam'maraŋal rakiy'nha ŋunhiyi dhurrwarany mathirrany ga miriŋunhany mala muka nhirrpar balayi djägawnydja.
MAT 28:1 Yo ŋunhiyiny Nhinanhamirrnydja walu djuḻkthurra, ga wiripuŋuynha waluy Djandin, yurr munhawumirra dhika yurrnha ŋayi marrtjin waluny djaḏaw'yurr, bala maṉḏany yan märrmany' miyalk maṉḏa, Meri Magdalawuynydja ga wiripuny Meri, marrtjinan maṉḏa balayin mathirralila, ŋunhi wanhawal walal Djesuny rumbal märrkitjkuŋal.
MAT 28:2 Ga dhunupan bala yan, ŋunhi wäŋany munathany' marrtjin marrmarryurra dhika mirithinan. Bala beŋuryiny God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu yarrupthurra beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja, bala yan ŋayi ŋunhi yindiny guṉḏa mathirraŋurnydja dhurrwarany giṯmaraŋala gali'lila bala ŋayi gan nhinanan ŋunhiliyin guṉḏaŋura.
MAT 28:3 Ga rumbalnydja ŋayi ŋunhiyi djiwarr'puynydja yolŋu wiripun dhika, mirithirra djeŋarran' balanya nhakun maykarraṉ ŋuli ŋunhi milŋ'thun. Ga girriny' nhanŋu ŋunhi mirithirra dhika watharr.
MAT 28:4 Ga walalnydja ŋunhi miriŋuny mala, ŋunhi walal gan djäga ŋurikiyi moluw mathirraw, walalnydja gan ŋunhi marrmarryurra walalaŋgiyingal barrariynydja, bala yan walal galkirrinan munatha'lila, ga bitjarra walal gan ŋunhi ŋorranany nhakun rakunymirra yolŋu'-yulŋu.
MAT 28:5 Bala ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja waŋanan ŋuriki miyalkkuny maṉḏaŋ bitjarra gam', “Yaka maṉḏa barrari! Ŋarra marŋgi ŋunhi nhuma ga dhuwal ḻarrum Djesuw, ŋunhi walal ŋanya dharpalil mälakmaranhawuylil dhuḻyurr.
MAT 28:6 Bäyŋun ŋayi dhuwandja! Bilin ŋanya God-Waŋarryuny rur'maraŋala dhiŋganhaŋurnydja, walŋakuŋala, bitjarr yan bili nhakun ŋayi lakaraŋal nhumalaŋ ŋäthil. Go, go, muka marrtji walal ga nhäŋu wanhami nhanŋu gan rumbal ŋunhi ŋorran.
MAT 28:7 Gatjuy, bondin walal yan marrtjiny! Bala yan lakaraŋun walalaŋgal ŋunhi malthunamirriwalnydja mala nhanukalaŋuwal, ŋunhi ŋanya God-Waŋarryuny bilin rur'maraŋala beŋur dhiŋganhaŋurnydja, ga walŋan ŋayi ga nhinany! Ga balan ŋayi ga dhuwal marrtjiny Galalilila. Balayin nhuma dhu ŋunhi marrtjiny, bala nhuma dhu ŋunhi ŋunhilin ŋanya nhämany.”
MAT 28:8 Ga maṉḏany ŋunhi miyalktja maṉḏa mirithinan barrarinany, yurr djinawany' maṉḏaŋ ŋayaŋuny ŋunhi mirithinan yan dhika ŋoy-djulŋithinany, bala yan maṉḏa ŋunhi bondin yan waṉḏinany balany lakaranharawnydja nhanukalaŋuwal malthunamirriwalnydja walalaŋgal.
MAT 28:9 Ga ŋunhi maṉḏa miyalktja maṉḏa ŋurruyirr'yurrnydja marrtjinany, bala ŋayiny Djesuny dhunupan yan maṉḏaŋ bunanan ŋunhilin bili yan. Bala yan ŋayi Djesuny gumurr-ŋamathirra maṉḏaŋ. Ga maṉḏany ŋunhi marrtjinan yan nhanukal, bala marrtji ḻukun ŋanya ŋaya'-ŋayatham, buku-ŋal'yunna manapan.
MAT 28:10 Bala ŋayiny Djesuny bitjanna maṉḏaŋ waŋa, “Yaka maṉḏa barrariny! Yanan lakaraŋun ŋarrakalaŋuwal malthunamirriwalnydja walalaŋgal biyakun, walal dhu balan marrtjiny Galalilila, ga ŋunhilin walal dhu ŋarranhany nhäma.”
MAT 28:11 Ga baḏak yan maṉḏany gan ŋunhi miyalktja maṉḏa marrtjin bala ŋunhi malthunamirriwalnha walalaŋgal, dhäwuwnha lakaranharaw. Ga walalnydja ŋunhi miriŋuny mala, ŋunhi walal gan djäga ŋurikiyi moluw mathirraw balan marrtjin yindilila wäŋalil, ŋunhi wanhal gan ŋurruŋu djirrikaymirr mala ga rom-marŋgikunhamirr mala nhinan. Bala yan walal marrtjin lakaraŋala bukmaknha yan dhäwuny mala ŋunhi nhä gan maḻŋ'thurr walalaŋ ŋunhili mathirraŋur.
MAT 28:12 Bala walal ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga ŋurru-warryunayŋuny ŋaḻapaḻmirr mala ḻuŋ'maranhaminan, bala walal gan ḻiya-ŋamaŋamayunminan walal dhu dhä-mukmaraman rrupiyaynha ŋunhiwurrunhany ŋunhi miriŋunhany mala.
MAT 28:13 Ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany walalaŋ miriŋuwnydja mala gam', “Bitjanna nhuma dhu ga ŋunhi lakaramany ŋunhi Djesuw malthunamirr mala marrtjin munhawu, bala yan djaw'yurra nhanŋu rumbalnydja, balanyamirriy ŋunhi napurrnydja gan yakurr yan ŋorran.
MAT 28:14 Ga ŋuli ŋayi dhu dhuwal ŋuriŋiyi Buŋgawaynydja ŋäma dhäwu ŋunhi nhanukal dhuwal goŋŋur wäŋa, limurrnydja dhu yan lakaraman nhanukal. Napurr dhu ŋanya bilmaram ŋunhi nhumany dhuwal wäwunŋu malany. Yurr nhumany dhu yakan warwuyun.”
MAT 28:15 Bala yan walal ŋuriŋiwurruynydja miriŋuynydja mala märraŋalnydja ŋunhi rrupiyany mala, bala walal yan djämamirriyaŋala ŋunhi nhaltjarr walalaŋ gan buŋgawa'mirriŋu waŋan walalaŋ. Ga baḏak yan dhiyaŋ bala walalnydja ŋuli ga ŋunhi Djuw malany lakaranhamirr yan dhuwalaŋuwuyyiny dhäwu.
MAT 28:16 Yo walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu Djesuw 11-dja, marrtjinan walal balan Galalilila, ŋunhawalnha ŋunhi bukulila ŋunhi ŋayi Djesu gan waŋan walalaŋ, djuy'yurr ŋäthil marrtjinyaraw ŋunhiwiliyi.
MAT 28:17 Ga ŋunhiliyin walal ŋunhi ŋanya nhäŋalnydja, bala yan walal buku-ŋal'yurra nhanŋu. Yurr wiripuwurruynydja baḏak yan gan märr-yuḻkthurr ŋanya.
MAT 28:18 Bala ŋayipiny ŋunhi Djesuny marrtjin galkithinan walalaŋgal, ga waŋanany ŋayi bitjarrnha, “Bilin dhuwal God-Waŋarryuny ŋarranhany nhirrparnha ŋurruŋuyaŋalnha ŋurukuny ŋunhi djiwarr'puywuny wäŋaw ga dhiyakuny ŋunhi munatha'wuywuny wäŋaw; bukmak ŋula nhä malany warrpam'nha ŋunhiyiny ŋarrakiyingalnha goŋŋurnydja.
MAT 28:19 Gatjuynha marrtjin walal ga lakaraŋun ŋarrakalaŋuwuynydja dhäwu bukmakkun yan bäpurruwny'tja malaŋuw, märr walalnydja dhu ŋunhi bitjandhi bili gurrupanmirryi ŋarrakal, ga malthundhi walal dhu ŋarrakalaŋawnydja dhärukku ga romgu. Ga bitjandhi bili nhuma dhu ga buku-ḻupmaramany walalany yäkukurrnydja Bäpawalaŋuwurr ga Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurr ga Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurr.
MAT 28:20 Yo. Bitjandhi nhuma dhu ga ŋunhi lakaramany marŋgikumany bukmakku yan bäpurruwny'tja, märr walalnydja dhu djäma bitjandhi bili yan ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan lakaraŋal nhumalaŋgal. Guyaŋin walal gi dhuwandja gam'. ‘Ŋarrany dhu ŋunhi nhumalaŋgalnydja bitjan warray bili, ga yan bili ga wäŋa dhu dhuwal dhä-dhawar'yurr.’” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
MAR 1:1 Dhuwanna ŋunhi ŋurruŋuny dhäwu ŋarra ga nhumalaŋgal lakaraman ŋunhiyiny, ŋunhi yuwalktja ga manymaktja dhäwu Djesuwalaŋuwuynydja, ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuy Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu.
MAR 1:2 Ŋäthilnydja baman'tja dhäwu-gänhamirriy yolŋuy yäkuy Yitjayay wukirri dhuwal dhäruk bitjarr gam', “God-Waŋarrnydja waŋan bitjarr, ‘Dhuwanna ŋarraku dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu, ŋarrany djarr'yurr. Djuy'yundja ŋarra ga ŋanya dhuwal ŋäthil, märr ŋayi dhu ŋäthilmirriyaman dhukarrnha djäma nhuŋun.’
MAR 1:3 Ŋunha gapu-ranhdhakŋurnydja wäŋaŋur ḏiltjiŋurnydja ga yolŋu waŋa djawarrkthunna mirithirra, lakaramany ŋayi ga ŋunha waŋany bitjanna: ‘Ŋamaŋamayunmirra nhunapinya nhe dhunupayanhamirra, ga djäman riwal'yurra dhukarrnydja Garraywuny, bili galki ŋayi dhu bunan, biyakun dhunupayaŋun nhanŋu dhukarrnydja djäma marrtjinyarawnydja.’”
MAR 1:4 Ga dhäruk ŋunhiyiny yuwalkthinan yan maḻŋ'thurr. Ŋunhiyiny ŋunhi ḏirramu Djonnha, ŋunhi ŋayi gan djawarrkthurr dhäwu lakaraŋal ŋunhiliyi gapu-ranhdhakŋur wäŋaŋur, ga bulu ŋayi gan buku-lupmaraŋalnydja muka yolŋunhany mala mayaŋurnydja. Ga lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi walalaŋgal bitjarra, “Way bilyurra walal yätjkurruŋurnydja nhumalaŋgiyingal nhuma, bala buku-ḻupthurra, bala ŋayi dhu God-Waŋarryuny nhumalaŋ bäy-lakaraman yätjkurruwuynydja.”
MAR 1:5 Ga dharrwan mirithirra yolŋuny walal gan ŋunhi marrtjin, wäŋaŋur ga wäŋaŋur mala ŋänharawnydja nhanŋu Djonguny, beŋur Djudiyaŋur makarrŋur wäŋaŋur, ga beŋur bala Djurutjalamŋur wäŋaŋur. Ga ŋunhi walal gan ŋäkulnydja dhäruktja ŋanya Djonnhany balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala walal marrtjin lakaranhaminany bitjanminan walalawuynhany walal, “Yuwalk muka yan ŋarra dhuwal dhuwurr-yätjkurrnydja yolŋu.” Bala dhunupan yan walal gan ŋunhi bilyurra walalaŋgiyingalaŋaŋur yätjkurruŋurnydja dhuwurrŋur, bala ŋayi Djondhuny gan walalany buku-ḻupmaraŋala ŋunhiliyin mayaŋurnydja yäkuŋur Djodannha.
MAR 1:6 Yo, ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu Djondja ŋuli ganha dhaṯthunminya gamuḻwal bulkayny'tja yurr djämapuyyun. Ga guwaḻnydja ŋayi gan ḏapmaranhamin nhakun biralyuny ga warrakan'kalyi yan bulkay'; ga ŋathany ŋayi gan ḻukan ḏiltjipuynha yan balanya nhakun ḏetjthinyan mala, ga gukun.
MAR 1:7 Ga wiripuny ŋayi gan walalaŋ bitjarra dhäwu lakaraŋal gam', “Ŋarrany dhuwal yolŋu märr ŋuli waliwaliŋu, ga dhikayi wiripuny ga yolŋu marrtji ŋapa-ŋupan ŋarranhany ŋunhiyiny yolŋu bulun dhika ganydjarr-ḏumurra djuḻkmaraman ŋayi ga ŋarranhany. Ga ŋarrany dhuwal yolŋu yaka yan gana' ŋurukuny ŋunhi dhapathuŋ'kuny nhanukalaŋuw yupmaranharaw.
MAR 1:8 Ŋarrany ŋuli ga nhumalany buku-ḻupmaram gapuy yan, ga dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ga marrtji dhuḏikurrnydja, ŋayiny dhu nhumalany ḻupmaram Dhuyu Birrimbirryun.”
MAR 1:9 Yo ŋayiny gan ŋunhi Djesuny balanyamirriynydja nhinan ŋunhala Nätjuritjnha wäŋaŋur, makarrŋurnydja ŋunhiliyin Galalin, yurr marrtjinany ŋayi beŋuryiny ŋunhi nhanukiyingalaŋuŋurnydja wäŋaŋur, bala ŋanya ŋayi ŋunhi Djondhuny ŋunhiliyin ḻiya-ḻupmaraŋalnydja Djodannha mayaŋŋur.
MAR 1:10 Ga ŋunhi ŋayi Djesu ḏämbu-ḻupthurrnydja, ga dhawaṯthurr ŋayi ŋunhi beŋurnydja gapuŋurnydja, bala dhunupan ŋayi nhäŋala djiwarrny'tja ḻapthunawuynha, ga bulu ŋayi nhäŋal God-Waŋarrwun Garrkuḻuknhan Birrimbirrnha, ŋayi marrtjin räli dhuryurr, ga rumbalnydja ŋayi ŋunhi balanya nhakun warrakan' yäku murryil, dhuryurrnydja ŋayi marrtjin ŋunhi, bala yan ŋayi nhinanan nhanukal Djesuwala.
MAR 1:11 Ga dhunupan ŋayi ŋäkula rirrakaynha waŋanhawuynha balanyawuynha, “Nheny dhuwal ŋarrakuwuynha yan marrkapmirra Gäthu'mirriŋu, ga mirithirra yan ŋarra ga dhuwal nhokal goŋmirriyirrnydja.”
MAR 1:12 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi ŋuruŋiyi God-Waŋarrwalnydja Dhuyuy Birrimbirryuny gäŋala ŋanya Djesunhany balan ŋunhi gapu-ranhdhaklila wäŋalilnydja ḏiltjilila,
MAR 1:13 ga nhinanany ŋayi gan ŋunhiliyiny 40-n munhany. Ga balanyamirriyyiny ŋayiny gan ŋunhi Djaytindhuny dharrwunuŋala ŋanyanhany Djesunhany. Yo, nhinanany ŋayi gan ŋunhi Djesuny ŋunhiliyiny wäŋaŋur gänan yan yolŋumiriwŋura, wakinŋumirriwala yan warrakan'kal malaŋuwal. Ga walalnydja ŋunhi djiwarr'puynydja dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal marrtjinany bala guŋga'yurra ŋanya.
MAR 1:14 Ga dhäŋur beŋuryiny yolŋu walal miriŋu marrtjin bala ŋayathaŋala ŋanyanhany Djonnhany, bala galkara dharruŋgulila. Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋayi Djesuny dhunupan marrtjinan balayin Galalilila makarrlil wäŋalil, ga ŋunhiliyin ŋayi gan marrtji'-marrtjinany ḻiw'maraŋalnydja, dhäwun marrtjin manymaknha lakaraŋal beŋura nhanukuŋun God-Waŋarrwuŋun.
MAR 1:15 Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi dhäwuny lakaraŋal yolŋu'-yulŋuwalnydja gam', “Waluny dhuwal bilin bunanan. God-Waŋarrwuny Rom ŋunhi bilin dhuwanna. Bilyurra walal. Ganarrthula nhumalaŋguwuy nhuma ŋunhi yätjkurrnydja rom mala, ga biyakun märr-yuwalkmirriyin dhiyakun bili yan manymakkun dhäwuwny'tja.”
MAR 1:16 Ga waŋganymirrnydja waluy ŋayi marrtjin Djesu waṉḏin bala raŋi-ŋupar ŋuliwitjarryi gali' guḻun'kurr yäkukurr Galaliwurr, bala ŋayi nhäŋala märrma'nhan wäwa'manydjiny ŋarirri'-djämamirrinhan maṉḏany, Djäymannha, ga Wanduruny, maṉḏa gan ŋarirri bumar ganybuy.
MAR 1:17 Bala ŋayi Djesuny gulyurra, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Way maṉḏa, malthurra maṉḏa ŋarrakun go. Ŋarrany nhumalany dhu dhuwal marŋgikum djämawnha, nhuma dhu ga gaṯmaraman yolŋunhan mala.”
MAR 1:18 Ga dhunupan bala yan maṉḏany ŋunhi ganarrthaŋala ganybuny, bala yan maṉḏa malthurra Djesuwnha.
MAR 1:19 Manymak waṉḏin ŋayi marrtjin bala Djesuny ga-ga-ga-ga-a-a-a, ga bulu ŋayi nhäŋal märrmany'thi yan wäwa'manydjiny, Djayimnha ga Djonnha, maṉḏany ŋunhiyiny maṉḏa gäthu'mirriŋu Djibidiw, ga djäma maṉḏa gan ŋunhi rrambaŋi yan walal bäpa'mirriŋuy maṉḏaŋgal, ganybu maṉḏa marrtjin dhunu'-dhunupayaŋal räkunharawnha ŋunhiliyi marthaŋayŋur walalaŋgiyingal.
MAR 1:20 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋalnydja maṉḏany, bala ŋayi dhunupan wäthurra maṉḏaŋ. Ga dhunupan maṉḏany ŋunhi ganarrthaŋala bäpa'mirriŋunhany maṉḏaŋguwuy maṉḏa balayin bili yan marthaŋaylila, wiripuwurruŋgala djämamirriwal mala. Bala maṉḏany yan malthurra nhanŋun Djesuwnha.
MAR 1:21 Ga beŋuryiny ŋayi ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjinan, bala bunanan walal wäŋaŋur yäkuŋur Gapuniyamnha. Nhinanan walal gan ŋunhiliyin, ga yan bili-i-i; ga wiripuŋuynha Nhinanhamirriy waluy, bala ŋayi Djesuny marrtjinan ŋunhiwilin Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirrilila buṉbulil, bala yan ŋayi dhunupan ŋurruyirr'yurra marŋgikuŋala gan walalany.
MAR 1:22 Ga ŋunhi nhakun walal gan ŋanya ŋäkulnydja Djesunhany balanyawuyyiny waŋanhawuy ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan walalany marŋgikuŋal, bala walal nhanŋu märr-maŋmaŋdhurrnydja mirithinan yan, ganyim'thurra manapar. Bili nhanukuŋuny ŋunhi Djesuwuŋuny dhäwu marŋgi-wurrupanawuy dhulmu-ganydjarrmirra, gänaŋ'thurra gan beŋurnydja ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja rom-marŋgikunhamirriwal walalaŋgal, ŋunhi walal ŋuli ganha marŋgikunha rom beŋur ŋunhi Mawtjitjkuŋ wukirriwuy.
MAR 1:23 Ga dhunupan bala yan ŋunhi ḏirramuny yätjkurr-birrimbirrmirrnydja gärrinan Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirrilila buṉbulil, yurr dhä-rirrakaymirra ŋayi ŋunhi gulŋiyinany; bala ŋayi marrtjin ŋunhi bitjarra yatjurrnydja gam',
MAR 1:24 “Way, Djesu wäŋa-Nätjuritjpuy! Nhaku nhe dhuwal räliny wapthurr ŋanapurruŋgalnydja? Nhaku ŋanapurruŋ baḏuwaḏuyunaraw? Ŋarrany dhuwal marŋgi yan nhuŋuny. Nheny dhuwal ŋunhiyin, Dharrpalnha Yolŋu, God-Waŋarrwuŋun djuy'yunawuy.”
MAR 1:25 Bala yan ŋayi dhunupan Djesuny dhäruk-gurrupanminan ŋurikiyiny yätjkurruwnydja birrimbirrwu bitjarra, “Way, mukthurra! Ga dhawaṯthurra, dhipuŋuryiny yolŋuwalnydja ganarrthula ŋanya!”
MAR 1:26 Bala ŋayi ŋuriŋiyiny mokuywalnydja birrimbirryu rurr'rurryurra marrtjin ŋunhiyiny ḏirramunhany mirithinan dhika, ga dhawaṯthurrnydja ŋayi nhanukalaŋaŋur dhä-rirrakaymirra.
MAR 1:27 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋunhiliyiny buṉbuŋurnydja nhäŋalnydja ganyim'thurra, märr-maŋmaŋdhurra manapar. Bala walal marrtjin waŋanhaminany dhä-birrka'yunminany bitjanminan, “Nhä ŋayi ga dhuwal limurruny marŋgi-gurrupandja? Wiripuynha ŋayi ga dhuwal limurruny yuṯaynha romdhuny marŋgikumany bay! Dhuwal ŋayi ga wiripuny ganydjarr ŋayatham dhäruk-gurrupanminyaraw nhanŋuwuy ŋayi ŋunha yätjkurruwnha birrimbirrwu dhawaṯmaranharaw, ga dhunupan yan walalnydja ga dhuwal dhäruktja ŋanya märraman.”
MAR 1:28 Bala gan ŋunhi dhäwuny marrtjinan ḻatjuwarr'yurra Djesuwalaŋuwuynydja, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan djäma manymak rom mala ŋunhiliyi wäŋaŋur ŋarakaŋur Galali.
MAR 1:29 Ga ŋunhi walal ganarrthaŋalnydja ŋunhiyiny Djuw-malawnydja buku-ḻuŋ'maranhamirrnydja buṉbu, bala dhunupan walal wäŋgaŋalnydja balan Djäymangala ga Wanduruwala wäŋalilnydja, ga maṉḏa ŋunhi Djayim ga Djon malthurryi walalaŋ.
MAR 1:30 Ga ŋunhiliyi gan wäŋaŋur ŋorran waŋgany miyalk rerrimirr, Djäymangu mukul'mirriŋu rumaru', ga rirrikthurrnydja ŋayi gan ŋunhi gorrmur'yu. Ga ŋunhi ŋayi Djesu gulŋiyinany balayi wäŋalilnydja, bala walalnydja lakaraŋala nhanukal ŋunhiyin miyalknhan rerrimirrinhan.
MAR 1:31 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny marrtjin, ga baṯnha ŋayathaŋal ŋanya goŋnha, bala rur'maraŋala, ga dhunupan yan ŋuruŋiyi rerriynydja ŋanya ganarrthaŋala, bala yan ŋayiny ŋunhi miyalktja galŋarrarrayurra ŋathawnha walalaŋ.
MAR 1:32 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin munhawuyinany, bala walalnydja marrtjin ŋunhi bukmaknhan yan rerrimirrinhany mala ga wakinŋumirrinhany birrimbirrmirriny yolŋuny walalany gäŋa'-gaŋal balayin nhanukala Djesuwala.
MAR 1:33 Ga dharrwan mirithirra dhika ŋunhiŋuwuynydja wäŋawuy yolŋu'-yulŋu marrtjin ḻuŋ'thurra balayiny bala'lil.
MAR 1:34 Bala ŋayi gan Djesuynydja ḏukmaraŋala ŋunhi yolŋu'-yulŋunhany mala dharrwanhan yanan, yurr wiripu wiripuŋura ŋunhi rerriŋurnydja ŋayi walalany gan walŋakuŋalnydja. Ga bitjarryi bili ŋayi gan dharrwayi yan dhawaṯmaraŋal wakinŋunhany birrimbirrnha mala yolŋu'-yulŋuwalnydja, yurr ŋayi gan walalany ŋunhi dhä-mukmaraŋala ŋunhiyiny birrimbirrnhany mala, bäyŋu ŋayi walalany dhayuŋana ŋula waŋanharaw, bili walalnydja nhanŋu ŋunhi marŋgithindhi yol ŋayi ŋunhi Garray.
MAR 1:35 Ga be yan djeḏa ŋayi rur'yurrnydja, bala ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala ŋayi marrtjinan yolŋumiriwlila wäŋalil, ga ŋunhiliyin ŋayi gan bukumirriyaŋalnydja Bäpawalnydja.
MAR 1:36 Manymak ŋayiny Djäymandja ga wiripuwurrnydja nhanŋu ḻundu'mirriŋu mala bira'yurrnydja bala ḻarruŋala nhanŋu Djesuwnydja.
MAR 1:37 Ḻarru'-ḻarruŋal wala-a-al, yan bili ga maḻŋ'maraŋal walal ŋanya, bala walal lakaraŋalnydja nhanukal bitjarra, “Way Garray, dhuwal nhuŋu ga yolŋuny walal ḻarruman.”
MAR 1:38 Ga ŋayiny walalaŋ waŋan bitjarr, “Be muka limurr dhu ga dhuwal bitjan marrtjiny, wiripulil, wiripulil wäŋalilnydja malaŋulil. Ŋarrany muka dhuwal dhu ga be lakaram dhäwu wäŋakurr malaŋuwurr, bili dhiyakiyi muka ŋarra ŋunhi räliny marrtjin dhipalnydja.”
MAR 1:39 Bala ŋayi gan yan Djesuny marrtjinan, buku-ḻiw'maraŋala Galalikurra wäŋakurr, ga bukmakŋur yan wäŋaŋurnydja malaŋuŋur ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja yolŋu'-yulŋuwalnydja ŋunhi wanhal gan Djuw-malaw buku-ḻuŋ'maranhamirr buṉbu mala dhärra'-dharran. Ga bitjarryi bili ŋayi gan dhawaṯmaraŋal wakinŋunhany birrimbirrnha mala yolŋuwalnydja walalaŋgal.
MAR 1:40 Ga waŋgany ḏirramu burrunhdhiya'mirr marrtjin ga bunan ŋayi Djesuw, bala ŋayi bun'kumu-djipthurra nhanukal, ga bitjarra ŋayi nhanukal ŋunhi waŋanany, “Garray buku-djulŋi guŋga'yurr ŋarrany. Ŋuli nhe djälnydja, nhe dhu ŋarrany ḏarrtjalkkuman yan.”
MAR 1:41 Bala ŋayi Djesuny wuyurra nhanŋu, bala ŋayi goŋ-djarryurrnydja bala yan goŋ-ŋal'yurra nhanukal, ga bitjarra ŋayi Garray waŋanany nhanŋu, “Ŋarrany dhuwal djäl ŋarra dhu ḏukmaraman nhuna. Ma', ḏarrtjalkthin.”
MAR 1:42 Bala dhunupan yan ŋayi ŋunhi ḏirramuny walŋathinan, ḏukthurra, bilin ŋanya rerriynydja ŋuruŋiyiny ganarrthaŋala, winya'yurra nhanukalaŋaŋur, bala yan ŋayi ŋunhi ḏarrtjalkthinan.
MAR 1:43 Ga buluyi nhanŋu ŋayi Djesu waŋan ḏälyu dhärukthu, bala djuy'yurra ŋanya bitjarra,
MAR 1:44 “Way, yaka lakaraŋ wiripuwurruŋgalnydja! Dhunupan nhe dhu dhuwal marrtjiny balan ŋunhi djirrikaymirriwala yolŋuwalnydja. Ga ŋunhi ŋayi nhuna dhu manymak-lakaramany, nheny dhu mundhurrnha gurrupan buku-gurrpanna God-Waŋarrnhan, bitjan yan bili nhakun ŋunhi Mawtjitjkal ga romŋur dhäruk-gurrupanminyawuy barraŋga'yun, märr dhu bukmaknha yolŋuny walal marŋgithirr nhuŋu, ŋunhi nheny dhuwali bilin ḏarrtjalknha.”
MAR 1:45 Yurr ŋayiny ŋunhi ḏirramuny marrtjinany, bala ŋayi marrtjin dhäwuny birrŋ'maraŋala lakaraŋalnydja. Bala ŋayiny Djesuny yakan buluny marrtjinya balayiny ŋunhi yolŋu dharrwamirrililnydja wäŋalil, ŋunhilin bili yan ŋayi gan wäŋaŋurnydja nhinan ḏiltjiŋura yan, ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja mala wäŋaŋurnydja mala balayin ŋanya guwatjmar.
MAR 2:1 Ga balayi ŋayi Djesuny roŋiyindhi Gapuniyamlil, ga ŋula nhämunha' munha, bala marrtjin yolŋuny walal lakaranhaminan Djesuwalaŋuwuynydja ŋunhi ŋayiny bilin ŋunhiliyin wäŋaŋura gan nhinan.
MAR 2:2 Bala marrtjin ŋunhi dharrwan yolŋuny mala ḻuŋ'thurrnydja ŋunhiwiliny wäŋalil, ga wäŋany ŋunhi warrpam'nha gungaŋala, ga dhurrwara ŋunhi bala'puy gungaŋalyi yolŋu'-yulŋuy yan malay. Ga ŋayiny gan Djesuynydja marŋgikuŋala dhäwun lakaraŋal ŋurikiwurruŋgun yolŋuwnha walalaŋ.
MAR 2:3 Ga balanyamirriyyi bili ḏämbumiriw ḏirramuwurr bunan ŋunhiliyi, ga gäŋalnydja walal marrtjin ŋunhi djaṉdjaṉdhurrnydja gaṉuŋnha ḏirramuny. Ga djälthinany walal gan ŋunhi, walal balaŋ ŋunhi marrtjinya dhunupa bala yan Djesuwal, yan walalaŋ dhaḻakarrnha dhawar'yurr gärrinyarawnydja. Yo, ga balany' gan ŋunhi dhärran bilkpilk yan ḻaparra balanya, bala walal ŋarŋgan djäma ŋunhalnydja garrwarnydja dhunupa yan ŋunhiwili bili ŋunhi wanhal gan ŋayi Djesu dhärran. Bala walal ŋuliwitjarra bili yan ŋarŋgakurra yaluyalkmaraŋalnydja marrtjin ŋunhi gaṉuŋnhany yolŋuny balan ŋoylila gayanh'thamirriny yan.
MAR 2:5 Ga ŋayiny Djesuynydja nhäŋal walalany ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal gan mirithin yan märr-yuwalkthin, bala ŋayi waŋanan ŋurikalyiny gaṉuŋgalnydja bitjarra gam', “Way, marrkapmirr ḻundu ŋarraku, Nhuŋu yätjkurrnydja dhuwurr dhuwal bilin bäy-lakaranhawuynha.”
MAR 2:6 Ga walalnydja marrtjin ŋunhiliyi nhina'-nhinan ŋaḻapaḻmirr mala Rom-marŋgikunhamirr mala, bala walal gan rom-nyamir'yurra Djesunhany, gayulnha gan guyaŋan bitjarra gam',
MAR 2:7 “Way. Yaka balaŋ ŋayi bitjana waŋanha. Nhaltjan ŋayi ga ŋunha guyaŋanhamirnydja yanbi ŋayi ŋunha God-Waŋarrnha? God-Waŋarryun ŋuli ga dhuwal ŋayipin waŋganydhun bäy-lakaramany yätjkurruwuynydja mala.”
MAR 2:8 Yurr ŋayiny Djesuny walalaŋ marŋgithin ŋunhi walal gan rom-nyamir'yurr ŋanya, bala ŋayi waŋanan walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋaḻapaḻmirriwnydja bitjarra, “Nhaku nhuma ga dhuwal rom-nyamir'yundja ŋarrany?
MAR 2:9 Nhaltjan dhika ŋarra dhu waŋany nhanŋu dhiyakuny gay'yi gaṉuŋguny yolŋuw, ‘Ma, bilin nhuŋu dhuwal dhuwurr-yätjtja rom bäy-lakaranhawuynha’, bitjan, wo ŋarra dhu bitjan gam' waŋa, ‘Ma, rur'yurra bala märraŋun nhuŋuwuy nhe gayanh'thany bala marrtjin’, bitjan ŋarra dhu waŋany? Nhä dhika ŋayi gumurr-yalŋginy dhäruk ŋarrakuny waŋanharaw? Dhuwal ŋarra dhu mel-wurrupanna nhumalaŋgal ŋunhi ŋarrany ga dhuwal ganydjarr ŋayatham ŋarra dhu bäy-lakaram bawalamirriw yan yolŋuw dhiyal munatha'ŋur.” Bala ŋayi bilyurrnydja, ga waŋan ŋurikalyiny ŋunhi gaṉuŋguny yolŋuw bitjarra,
MAR 2:11 “Ma', rur'yurra, ga märraŋun nhuŋuwuy nhe gayanh'thany, bala marrtjin wäŋalila.”
MAR 2:12 Ga ŋunhili bili yan gumurrŋur walalaŋgal, ŋayi ŋunhi yolŋuny dhunupan yan rur'yurrnydja, ga gayanh'thany nhanŋuwuy ŋayi märraŋal, bala yan marrtjinan wäŋalila. Bala walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny mirithinan yan ganyim'thurrnydja, bala yan walal wokthurra God-Waŋarrwuny, ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany, “Bäyŋu muka limurr gan dhuwal ŋula ŋäthilnydja balanyawuy nhäŋal.”
MAR 2:13 Bala ŋayi beŋuryiny Djesu roŋiyin balayi gali' raŋilil wäŋalil, ga dharrwan ŋunhi mirithirra nhanukal yolŋu'-yulŋuny mala ḻuŋ'thurr, bala ŋayi walalany gan marŋgikuŋala.
MAR 2:14 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu marrtjinany, bala ŋayi nhäŋala waŋganynhan yolŋuny Lebaynha gäthu'mirriŋu Yalpayatjku, nhinan ŋayi gan ŋunhiliyi rrupiya märranhamirriŋur wäŋaŋur. Bala ŋayi Djesuny waŋanan nhanŋu bitjarra, “Go malthurra ŋarrakun.” Bala ŋayi ŋunhi yolŋuny yan rur'yurra, bala yan malthurra Djesuwnha.
MAR 2:15 Yo. Yaka wiyin, bala ŋayi ŋunhi Djesuynydja gan ŋathan ḻukan maṉḏan rrambaŋin ŋuriŋiyin Lebayyun yolŋuy wäŋaŋura nhanukal. Ga walalnydja ŋunhi dharrwan mirithirra rrupiya-märranhamirrnydja yolŋu walal ŋunhi gapmanguny djämamirr mala, ga rom-bakmaranhamirrnydja yolŋu'-yulŋu gan nhina'-nhinan ŋunhiliyin rrambaŋin walalnha Djesun ga malthunamirra mala nhanŋu. Bili dharrwan mirithirra gan ŋunhi yolŋuny walal malthurr nhanŋuny Djesuwnydja.
MAR 2:16 Ga walalnydja ŋunhi Rom-marŋgikunhamirriynydja mala ga Baratjiynydja mala nhäŋal ŋanya Djesunhany ŋayi gan ŋathan ḻukan ŋunhiliyin dhuwurr-yätjmirriwala yolŋuwal walalaŋgal, ga rrupiya-märranhamirriwala walalaŋgal. Bala walal waŋanan dhä-birrka'yurra ŋunhi malthunamirrinhan mala nhanŋu bitjarra, “Wäy, nhaku ŋayi ga ŋunha dhuwurr-yätjmirriwalnydja ga rrupiya-märranhamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋatha ḻuka?”
MAR 2:17 Ga ŋayiny Djesuynydja ŋäkul walalany, bala ŋayi walalaŋ waŋanan buku-bakmaraŋalnydja bitjarra gam', “Ŋuli nhuma ŋula yol mala yolŋu'-yulŋu ḏäwalamirrnydja rerrimiriwnydja, nhumany dhu yakan marrtji ḏukmaranharaw marrŋgitjkalnydja, ŋany ŋunhiyin bili dhu ŋunhi rerrimirra yan mala yolŋu walal marrtjiny nhanukal. Ŋarrany dhuwal yaka marrtjinya ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ga nhina dhuwurr-dhunupany; ŋarrany dhuwal räliny marrtjin dhuwurr-yätjmirriw yolŋuw walalaŋ.”
MAR 2:18 Ga balanyamirriynydja waluy Djongu ŋunhi ḻiya-ḻupmaranhamirriw malthunamirr mala, ga Baratjiw mala ḻundu'mirriŋu walal gan bukumirriyaŋal ŋoy-ŋathamiriw. Ga walal wiripuwurrnydja yolŋu mala marrtjin bala Djesuwal, ga waŋan walal dhä-birrka'yurr ŋanya bitjarr gam', “Way, ŋunha ga Djonguny malthunamirr mala, ga ŋunha Baratjiwnydja malthunamirr walal ŋuli ga bukumirriyam ŋoy-ŋathamiriwnha. Yurr nhokalnydja malthunamirriy walal ŋuli ga dhuwal ḻuka yan ŋatha.”
MAR 2:19 Bala ŋayi Djesuny walalaŋ buku-bakmaraŋal balany bitjarra gam', “Ŋunhi ŋuli yolŋu walal marrtji waŋgany-manapanmirr ḻuŋ'maranhamirr gumurr-ŋamathirr ŋurikiyi yolŋuw ḏirramuw ŋunhi ŋayi ŋuli märraman miyalknhan nhanŋuwuy ŋayi, ga nhaltjanna walalnydja dhu ŋunhi? … yänan walal ŋuli ga ŋunhi nhinany ŋoy-ŋathamiriwnha? Bäyŋu, yan walal dhu marrtji ŋunhi ḻukan bitjanna goŋmirriyirra ŋurikalyin ḏirramuwala, ga yan bili-i-i, ga ganarrtham ŋayi dhu walalany ŋuriŋiyi ḏirramuy.
MAR 2:20 Yurr yalalaŋumirrnydja ŋanyanhany dhu ŋunhi ḏirramunhany djaw'yunna nhanukal ḻundu'mirriŋuwalnydja mala, ga beŋuryin dhurrwaraŋur walal dhu ga ŋunhi ŋoy-ŋathamiriwnydja nhina.”
MAR 2:21 “Bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy djawar'yun ŋäthiliŋuny girri' balany yuṯalilnydja manapan, ŋunhi ŋayi dhu bitjandhiny djäma, ŋayiny dhu ŋunhi yuṯany manydjarrka' dhurŋ'thuna, ga ŋäthiliŋuny dhu ŋunhi yarrar'yuna.”
MAR 2:22 “Ga bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy yuṯany wiyika' borum märram ga rarryun ŋayi dhu ŋunha ŋäthiliŋulilnydja bathilil, balanya nhakun ŋäthiliŋulilnydja ḏimbukalil, bili ŋayi dhu ŋunhi ŋäthiliŋuny bathi baw'yunna yarrar'yunna ŋuriŋiyiny yuṯaynydja wiyikay', bala dhu ŋunhi wiyikany' ḻurryundja marrtji dhawar'nha dhu, ga bathiny dhu ŋunhi miḏikirra buruŋgulkthirra. Yo, ga ŋunhi ŋayi dhu yolŋuy märram yuṯany yan borum wiyika', ga rarryun ŋayi dhu ŋunhi yuṯalilnydja yan bathilil, bala dhu ga ŋunhi wiyikany' borumdja ŋorran yan, bulyunna dhu ga, bäyŋun dhu baṉḏanydhirr. Ga balanyayi bili dhuwal yuṯany rom. Ŋunhi nhe dhu märram ŋarraku walŋamirr yuṯa rom, nheny dhu ga ŋunhi yuṯaŋura yan romŋurnydja nhina, yakan ŋäthiliŋulilnydja roŋiyi, märr dhu ŋunhi yuṯany walŋa yakan nhokal winya'yun.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
MAR 2:23 Ga balanyamirriynydja ŋunhi Nhinanhamirriynydja waluy walalnydja ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtji wäŋgaman dhukarr-ŋupanna, yurr dhukarrkurrnydja gali'wurrnydja marrtjin ŋunhi dhärra'-dharran ŋathan birralin. Bala walalnydja ŋunhi Djesuwalnydja malthunamirriy mala marrtjin gulk-gulkthurra ŋunhi ŋathan mala muḻkurrnha birralin.
MAR 2:24 Ga walalnydja ŋunhi Baratjiynydja mala waŋanan Djesunhany bitjarra gam', “Way, ŋathil walalany nhäŋu dhuwaliyi malthunamirriny mala nhuŋuwuy nhe. Ŋunha walal ga romnha bakmaram. Dhuwaliyiny yakan yanbi dhunupa walalaŋ balanyarawyiny djämaw dhiyaŋuny ŋunhi Nhinanhamirriynydja waluy.”
MAR 2:25 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaram waŋa walalaŋguny bitjanna, “Way walal, yaka yan nhuma dhuwal marŋginy muka dhäwuwny'tja? … ŋunhi nhaltjarr walal Daybit ga malthunamirr mala nhanŋu bitjarryi djaṉŋarrthin?
MAR 2:26 Ŋayiny ŋunhi Daybittja dhunupan marrtjinan, bala gulŋiyinan ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhuyulil buṉbulil, bala ŋayi märraŋala ŋunhi dhuyuny ŋatha dämbany ŋunhi walal ŋuli rulwaŋdhunna gänaŋ'maranha mundhurr-wurrupanaraw nhanŋu God-Waŋarrwu. Ga romdhuny ga ŋunhi lakaram ŋurikiyi dhuyuwnydja ŋathaw djirrikaymirriwnha yan walalaŋ ḻukanharawnydja, yakan nhakun manymak bukmakkuny yolŋuw walalaŋ. Yurr ŋayiny Daybitthuny ḻukan yan ŋunhiyi dhuyu ŋatha, ga wiripuny ŋayi gurrupar ŋunha ḻundu'mirriŋuwnha mala nhanukalaŋaw. Yo, bitjarryiny ŋunhi maḻŋ'thurr balanyamirriy ŋunhi ŋayi gan yolŋu yäku Yabiyatha yan nhinan ŋurruḏawalaŋu djirrikaymirrnydja.”
MAR 2:27 Bala ŋayi dhawar'maraŋalnydja waŋan Djesu bitjarra gam', “God-Waŋarryuny ŋunhi djäma rom yäku Nhinanhamirrnydja Walu yolŋu'-yulŋuw mala; yaka ŋayi ŋunhi djäma yolŋu'-yulŋunhany ŋurikiyiny romgu yäkuw Nhinanhamirriwnydja Waluw.
MAR 2:28 Bili Yolŋuny Gäthu'mirriŋu dhuwal rom-waṯaŋuyi yan dhiyakiyiny ŋunhi romgu Nhinanhamirriwnydja Waluw.”
MAR 3:1 Ga ŋunhi ŋayi Djesu buluny marrtjin balayi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'maranhamirrilil buṉbulil, ga ŋunhiliyiny gan yolŋun nhinan goŋ-dhoṯnha.
MAR 3:2 Ga walal gan ŋunhiliyi yolŋu walal nhinan Baratji mala, ga nhäŋal walal gan Djesuny, wanha balaŋ ŋayi dhu ḏukmaram ŋunhiyi ŋarambiya'-dhoṯnha ḏirramuny ŋuriŋiyi Nhinanhamirriy waluy, märr ŋanya walal dhu rom-nyamir'yunna.
MAR 3:3 Yo, bala ŋayi ŋunhi Djesuny wäthurra ŋurikiyiny goŋ'-dhoṯkuny bitjarra, “Go marrtji räli ŋarrakal dhipal,” bitjarr. Bala ŋayi ŋunhi ḏirramuny rur'yurra, bala ŋayi marrtjinany ga dhutnha nhinan Djesuwala.
MAR 3:4 Bala ŋayi Djesuynydja walalany waŋanan ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany dhä-birrka'yurra bitjarra, “Nhäthinya limurruŋ ŋunhi romdja ga barraŋga'yun dhiyakuny ŋunhi Nhinanhamirriwnydja waluw? Nhaltjan limurr dhu guŋga'yun muka yolŋunhany walalany? … ŋany nhaltjan? … ŋayaŋu-yätjkurrkuman walalany muka? … Walŋakum limurr dhu walalany? … ŋany nhaltjan? … buman walalany?” bitjarr. Ga walalnydja gan ŋunhi mukthurra yan nhinan.
MAR 3:5 Bala ŋayi marrtjin ŋunhi Djesuynydja nhäŋala walalany, ŋoy-dhärranan manapar, ga buluyi ŋayi walalaŋ ŋayaŋu-warwumirriyin, bili walal ŋunhi ŋayaŋu-ḏälmirra balanyan. Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan ŋunhi goŋ-dhoṯnhany yolŋuny bitjarr, “Ma', goŋdja djarryurra,” bitjarr. Bala dhunupan yan ŋayi ŋunhi yätjkurruŋuny goŋ djarryurra, bala yan manymakthinan.
MAR 3:6 Bala walalnydja ŋunhi Baratjiny yolŋu mala marrtjinan yanan. Ga dhunupan yan bala walal ḻuŋ'maranhaminan, ŋunhiwurryiny yolŋu walal, ga wiripuny djuŋga'-djuŋgaya mala Yaritku. Bala walal gan nhanŋu waŋanhaminan Djesuwnydja bunharawnha murrkay'kunharawnha.
MAR 3:7 Ga dhäŋur beŋuryiny walalnydja ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjinan roŋiyinan Galalilila guḻun'lil, ga dharrwan mirithirra ŋunhi yolŋuny mala gan malthurr nhanŋuny Djesuwnydja. Marrtjinany walal gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuny beŋur makarrŋurnydja Galaliŋur ga Djudiyaŋur,
MAR 3:8 ga wiripuny Djurutjalamŋur makarrŋur wäŋaŋur, ga Yidumiyaŋur, ga wiripuŋura mala gali'ŋur wäŋaŋur ŋunhaŋuwuynha bala djuḻkmaraŋala Djodandja. Ga wiripuny yolŋu'-yulŋu marrtjin Däyaŋura ga Djäydanŋura, ga wiripuŋuŋura mala yumurrku'ŋura wäŋaŋur ŋunhi gan ḻiw'maraŋal ŋunhiyi wäŋany, marrtjinany walal gan ŋunhi nhanukal, bili walal ŋäkul ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Djesuy djäma.
MAR 3:9 Yo, walalnydja marrtjin ŋunhi yolŋu'-yulŋuny ḻuŋ'thurrnydja balayin raŋilila, ga wäŋany walal ŋunhi gungaŋal, bala marrtjin ŋunhi yolŋuny walal giṯthurra, galki walal balaŋ ŋunhi dhä-monygunhan Djesunhany, ga bäyŋuthinan nhanŋuny ŋunhi Djesuwnydja dhaḻakarr nhinanharawnydja. Bala ŋayi waŋanan nhanŋuwuy ŋayi malthunamirrinhany mala bitjarra, “Way, marthaŋay walal ŋarrakal märraŋ, märr ŋarrany dhu ga ŋunhiliyin nhina dhäwuny lakaram marthaŋayŋura,” bitjarr.
MAR 3:10 Ga dharrwany ŋayi gan ŋunhi yolŋunhany mala ḏukmaraŋal, ga bulu walalnydja marrtjin wiripuwurrnydja muka rerrimirr yolŋu walal giṯthurr ḏur'-ḏuryunminan marrtjin, bitjarryi bili walalnydja gan ŋunhi djälthin ŋayathanharaw nhanŋu Djesuw rumbalwu.
MAR 3:11 Ga ŋunhi walal gan yätjkurruynydja birrimbirryu mala nhäŋalnydja ŋanya, ga dhunupan walal marrtjin ŋunhi galkirrinany gumurrlila nhanukal, bala marrtjin waŋanan yatjurra bitjarra, “Nheny dhuwal Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu.”
MAR 3:12 Ga dhunupan ŋayi gan Djesuny waŋan ḏälyun dhärukthuny ŋurikiyiny birrimbirrwuny mala, “Mukthurra. Yakan nhuma dhu ŋarrany lakaramany yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhi yol ŋarra dhuwal,” bitjarra.
MAR 3:13 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesu marrtjin bukulila, ga wäthurr ŋayi ḻurrkun'ku yan malthunamirriw walalaŋ, bala walal marrtjinan nhanukal galkin walal gan nhanŋu malthurr.
MAR 3:14 Ga ŋunhiliyiny ŋayi djarr'yurrnydja 12-nhan yan, märr walal dhu ga djäma galkin yanan nhanukala, ga marrtji walal dhu ga wiripulila wäŋalil mala dhäwun gäma.
MAR 3:15 Ga gurrupar ŋayi walalany gan ganydjarr märr walal dhu ga wakinŋumirriny birrimbirrnha mala dhawaṯmaram yolŋuwal walalaŋgal.
MAR 3:16 Ga dhuwalawurruny ŋayi ŋunhi djarr'yurrnydja gam', Djäymannha, ŋunhi ŋayi ŋanya yäku nhirrpar Beta,
MAR 3:17 ga Djayim, ga yukuyuku'mirriŋu nhanŋu Djon, Djipitiw maṉḏany gäthu'mirriŋu, ga ŋayiny maṉḏany ŋunhi Djesuynydja yäku nhirrpar Bawunatj, mayali' “Murryu'murryunamirr maṉḏa.”
MAR 3:18 Ga bitjarryi bili ŋayi djarr'yurr Wanduruny, ga Bilipnha, ga Bäthalamiyawnha, ga Mathuyuny, Dumitjnha, ga Djayimnha Yalpayatjku gäthu'mirriŋuny, ga Dhadayatj, ga wiripuny Djäymannha ŋunhi walal gan lakaraŋal ŋanya rom-ḏälmirr ḏirramu,
MAR 3:19 ga Djudatj-Gariyatnhan, ŋunhiyin yolŋu ŋunhi ŋayi Djesuny goŋ-gurrupar miriŋuwala. Ga dhuwalawurrunhan ŋayi ŋunhi djarr'yurrnydja nhanŋuwuynydja ŋayi malthunamirriny mala. Dhäŋur beŋuryiny, bala ŋayi marrtjinan wäŋalila.
MAR 3:20 Ga bulu ŋunhiwiliyiny muka yolŋu walal marrtjin ḻuŋ'thurr dharrwan mirithirra nhanukal Djesuwal, ga bäyŋun yan nhakun walalaŋ ŋunhi waluny ŋathawnydja ḻukanharaw, Djesuwnydja ga ḻundu'mirriŋuwnydja nhanukalaŋaw.
MAR 3:21 Ga walalnydja ŋunhi Djesuwalnydja gurruṯumirriy mala ŋäkul, bala walal marrtjinan märranharawnha nhanŋu, bili walal gan lakaraŋal yanbi ŋayi gan bawa'yurra.
MAR 3:22 Ga walalnydja ŋunhi Rom-marŋgikunhamirriynydja yolŋu'-yulŋuy Djurutjalambuyyuny lakaraŋal gan Djesunhany be yanbi nhanukal gan wiripun birrimbirr gärrin. Ga bitjarra walal gan ŋunhi lakaranhaminany, “Ŋunhany ŋayi ga ganydjarrnydja ŋayatham nhanukuŋun Beltjibulwuŋun, ŋunhi ŋayi buŋgawan ŋurikiyin ŋunhi wakinŋuwnha birrimbirrwu malaŋuw, ga ŋuriŋiyin ŋayi ga ŋunhi ganydjarryuny dhawaṯmaram ŋunhi birrimbirrnhany mala.”
MAR 3:23 Bala ŋayi Djesuny wäthurra ḻuŋ'maraŋala ŋunhi yolŋunhany walalany, bala ŋayi yan dhäwun walalaŋ lakaraŋal mayali'kurra bitjarra gam', “Nhaltjanna dhu ŋunhi Djaytindhuny dhawaṯmaram Djaytinnhany?
MAR 3:24 Ga ŋuli dhu ga ŋunhi yolŋu'-yulŋu waŋganybuynydja wäŋapuy bunhamirr, walalnydja dhu ŋunhi malany dhawar'yunna.
MAR 3:25 Ga ŋuli dhu ga yolŋu walal ŋunhi walal gurruṯumirr mala walalaŋguwuy bunhamirrnydja, walalnydja dhu ŋunhi malany dhawar'yunna.
MAR 3:26 Ga ŋuli dhu ga ŋunhi Djaytindja mala yan bunhamirr, nhanŋuny dhu ŋunhi rom dhawar'yunna yan buwayakthirra dhu.”
MAR 3:27 “Yakan dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu marrtji ḏälwalnydja ḏirramuwal wäŋalil, bala dhu yan marrtji djaw'-djaw'yunna ŋunhi ŋula nhäny mala wäŋaŋurnydja nhanukal. Ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ŋunhi marrtji ga garrwi'yun ŋanya ḏälkum yan ŋunhiyiny ḏälnhany ḏirramuny, ga yorrnha ŋayi dhu marrtjiny wäŋalilnydja nhanukal manaŋinyarawnydja.”
MAR 3:28 “Yo, yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwandja lakaram. Ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja mala, ga waŋa ŋayi dhu ga dhä-wiripuŋuyirr God-Waŋarrwuny, ga ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny nhanŋu bäy-lakaram ŋunhiŋuwuyyi.
MAR 3:29 Yurr bäyŋuny ŋayi dhu bäy-lakaram ŋurikin yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu ga dhä-wiripuŋuyirr waŋa nhanŋun Dhuyu-Birrimbirrwun, ga ŋunhiny ŋayi dhu muŋbunuman yan dhä-gir'yunawuynydja märram, bili nhakun ŋayi ŋunhi rom-bakmaranhamirra balanyan yolŋu.”
MAR 3:30 Yo, ŋunhiny ŋayi gan Djesuynydja lakaraŋal bitjarryiny, bili walal gan lakaraŋal yanbi nhanukal gan yätjkurra birrimbirr gärrin.
MAR 3:31 Manymak, bala walalnydja bunanan ŋunhiliyi ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu ga yukuyuku'mirriŋuny mala, bala walal gan dhärra'-dharranany ŋunhilin warraŋulnha buṉbuŋura, ga dhäruk-djuy'yunmin walal nhanŋu Djesuw ŋayi dhu marrtji walalaŋgal balayi dhawaṯthun.
MAR 3:32 Yurr dharrwan mirithirra gan ŋunhi yolŋuny walal nhinan ḻiw'maraŋala ŋanyanhany Djesunhany, bala walal waŋanan ŋanya Djesunhany bitjarra, “Ŋunhan nhuŋu ŋäṉḏi'mirriŋuny ga yukuyuku'mirriŋuny mala dhärra'-dharra marrtji ya ŋunha warraŋul, djälthirr walal ga nhuŋu nhe dhu bala dhawaṯthun walalaŋgal.”
MAR 3:33 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Yol dhika ŋarraku ŋäṉḏi'mirriŋuny ga yukuyuku'mirriŋu mala?” bitjarr.
MAR 3:34 Bala ŋayi marrtjin nhäŋala mala-djarr'yurra yolŋunhan walalany, ŋunhi walal gan nhina'-nhinan galki nhanukal, buthuru-bitjurr walal gan nhanŋu, bala ŋayi waŋan bitjarra, “Dhuwalawurr dhuwal ŋarrakuny ŋäṉḏi'mirriŋu ga yukuyuku'mirriŋu mala.
MAR 3:35 Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy djäma Godkalaŋuwurrnydja yan ŋayaŋuwurr, ŋunhiyin ŋayi yolŋu ŋarrakuwuynydja yan ŋäṉḏi'mirriŋu ga yukuyuku'mirriŋu, ŋunhin bili yan ŋunhi dhäruk-märranhamirra yolŋu,” ga bitjarra ŋayi Djesu waŋanany.
MAR 4:1 Ga bulu nhakun ŋayi Djesuy ŋurruyirr'yurr dhäwu lakaraŋal, yolŋuwal walalaŋgal ŋunhili galki yindiŋur guḻunŋur yäkuŋur Galali, yurr raŋiŋura. Ga yolŋuny walal ŋunhi ḻuŋ'thurrnydja dharrwan mirithirra nhanukal balayiny. Bala ŋayiny Djesuny ŋal'yurra marthaŋaylila. Bala ŋayi gan nhinanan marthaŋayŋura, yurr märr barrku gumurrŋurnydja wäŋaŋurnydja.
MAR 4:2 Ga marŋgikuŋalnydja ŋayi walalany gan ŋunhi wiripu ga wiripun romdja malany, yurr dhäwuny mala ŋunhi dhulmu-mayali'mirra, bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja walalaŋ gam',
MAR 4:3 “Yo. Ŋäkuny walal ŋamathaŋun yan: Waŋganydhuny waluy yolŋu marrtjin gätni-djämamirr lämu-nhirrpanaraw maŋutjiw ŋathaw birraliw.
MAR 4:4 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin djalkthurrnydja ŋathany mala maŋutjiny, wiripuny maŋutji ŋatha malany galkirrin ḏällila munatha'lil dhukarrlila, ga ŋunhi warrakan'tja mala marrtjin, bala yan ḻukanan.
MAR 4:5 Ga wiripuny maŋutji mala ŋatha galkirrin guṉḏamirrilila wäŋalil, ŋunhiwilin ŋunhi munatha' ḏaŋawuklila. Ga bondin yan ŋayi ŋunhi ŋutharnydja ḏukitjmirriyinany.
MAR 4:6 Ga ŋunhi nhakun waluny dhawaṯthurr bala yan räwakkuŋala ŋunhi ḏukitjtja, bili ŋuriki ḏukitjkuny wärrurrny'tja ŋunhi bäyŋu yan muka ŋula ŋuthanany ṉiṉ'thunany.
MAR 4:7 Ga wiripuny maŋutji ŋatha malany galkirrin ḏimiṯimirrmirrilila, yurr dhamany'tjurrnydja maṉḏa ŋunhi ḏukitjtja rrambaŋin birralin ga ḏimiṯimirrnha. Bala ŋayiny ŋunhi ḏimiṯimirrmirrnydja mulmu ŋuthar mirithinan, bala ganydjarrnha dhawar'maraŋal ŋurikiyiny birraliwnydja, ga bäyŋun ŋayi ŋunhi ŋathany ŋuthana maŋutjimirriyinyany manymakthinyany.
MAR 4:8 Ga wiripuny mala maŋutji ŋatha galkirrin manymaklila munatha'lil, bala ŋayiny ŋunhi ḏukitjtja ŋuthar buṯ bitjarra ŋamathinan yan, bala borummirriyinan dhaŋaŋdhinan dhika mirithinan, giḻyurra gan ŋathany, wiripuny märr dhaŋaŋ, ga wiripuny märr mirithirra dharrwa, ga wiripuny gan gurrwurr'yurra.” Ga balanyan ŋayi gan ŋunhi dhäwuny lakaraŋal.
MAR 4:9 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan dhawar'maraŋalnydja bitjarra gam', “Ŋäma muka nhuma ga? Ga buthuru-bitjurrnydja walal ŋamathaŋun, märr nhuma dhu ŋämany dharaŋana ŋuyan dhiyak dhäwuw.”
MAR 4:10 Ga beŋuryiny ŋayi gan Djesuny nhinan gänan, ga walalnydja ŋunhi 12-dja ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu ga wiripuwurrnydja yolŋu walal marrtjinan nhanukal bala walal ŋanya dhä-birrka'yurra bitjarra, “Way! Garray, mak napurruŋ mayali' lakaraŋ ŋunhiŋuwuyyi dhäwupuy,” bitjarr.
MAR 4:11 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Nhumany dhuwalawurrnydja ŋunhi ŋarrakuny ḻundu'mirriŋu mala yanbi marŋgimirra ŋurukuny ŋunhi Godkalaŋawnydja djinawa'wuywuny ŋuyaw, bilin ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryuny nhumalaŋgal warralkuŋala. Yurr lakaramany ŋarra ga dhuwal mayali'mirriyamany ŋurikiwurruŋgun yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walal yaka yan gulŋiyinya God-Waŋarrwal Romlil.”
MAR 4:12 Ga dhiyak ŋunhi gämurruwny'tja gam. “Dhiyaŋuwurruyyiny yolŋuy walal dhu ga nhäma warray, yurr bäyŋun walal dhu ŋunhi maḻŋ'maramany. Ga ŋunhi walal dhu ga ŋämany ga buthuru-bitjundja, yurr bäyŋuyi yan walal dhu ŋunhi dharaŋandja. Ga ŋunhi walal balaŋ ŋänhany be dharaŋanany, walalnydja balaŋ ŋunhi bilyunan God-Waŋarrwala, märr ŋayiny balaŋ walalaŋ ŋunhi bäy-lakaranhan.”
MAR 4:13 Bala ŋayi Djesuy lakaraŋala walalaŋ bitjarra, “Yaka yan nhuma ga dhuwal dharaŋandja muka? Dhuwandja ŋunhi dhäwu mayali'mirrnydja? Ŋuli nhuma ga yakany dharaŋul dhuwal dhäwu, ga nhaltjanna nhuma dhu ŋunhi dharaŋan wiripuny mala dhäwu.
MAR 4:14 Yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga dhäwu lakaram Godkalaŋuwuynydja, ŋunhiyiny ŋayi balanya nhakun gätni-djämamirra, ŋunhiny ŋayi ŋuli ga ŋathan mala maŋutjin lämu-nhirrpan, ŋunhi ŋarra lakaraŋal nhumalaŋ ŋäthil.
MAR 4:15 Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋuli ga ŋunhi ŋäma warray ŋunhiyi God-Waŋarrwuny Dhäruk, yurr ŋayaŋuynydja balanyaraynha nhakun ŋunhi dhukarr gumurr-ḏäl munatha', ŋunhi ŋayi gan ŋatha mala maŋutji galkirrin ŋunhiliyi wäŋaŋur. Yo. Ŋäma warray nhuma ŋuli ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäruk, yurr dhunupan ŋayiny ŋuli ŋunhi Djaytindja marrtjiny bala djaw'yunna nhanukalaŋuŋur ŋayaŋuŋurnydja ŋunhiyiny God-Waŋarrwuny dhäruk.
MAR 4:16 Ga wiripuwurruynydja yolŋuy ŋuli ga ŋunhi dhäruk ŋäma, ŋayaŋuynydja balanyaraynha nhakun ŋunhi wäŋa munatha' guṉḏamirr, ŋunhi ŋuli ŋathany mala maŋutjiny galkirri ŋunhiwiliyiny wäŋalil munatha'lil, ga ŋäma warray ŋayi ŋuli ŋunhiyi dhäruktja, bala dhunupan ŋayi ŋuli ŋunhi märramany gumurr-ŋamathinyawurra.
MAR 4:17 Yurr yakan ŋayi ŋuli ŋunhi dhäruktja gärri mirithiny nhakun ṉiṉ'thurrnydja; yan walal ŋuli ŋunhi guwarr yan ŋurikiyi goŋ-djarryundja. Ga ŋunhi nhakun walal ŋuli gärri ŋayaŋu-miḏikinyamirrililnydja romlil ga ŋulnyirrlilnydja, ga dhunupan bala yan walal ŋuli nhakun gananna, gulyunna beŋuryiny Godkalaŋuŋurnydja dhärukŋur.”
MAR 4:18 “Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋuli ga ŋäma dhäwu balanyaraynha ŋayaŋuy nhakun ŋunhi munatha' ḏimiṯimirrmirr.
MAR 4:19 Yurr ŋayaŋuŋurnydja walalaŋgal ŋuli ŋunhi dhaŋaŋdhirrnydja ŋula nhän mala wiripun; balanya nhakun warwun mala dhuwalaŋuwuynha munatha'wuynha. Ga bitjanna walal ŋuli ga ŋunhi guyaŋany yanbi walal dhu ga ŋayaŋu-djulŋithirrnydja ga gana'yirrnydja ḻukunydja'kunhaminyaraynha yan romdhuny. Ga djälthirrnydja walal ŋuli ga mirithirrnydja ŋula nhakun yan mala. Yo, dhiyaŋiyin malaŋuy ŋuli ŋunhi ŋapa-dhurrthurryundja, nhakun gungamany God-Waŋarrwuny dhäruk ŋuthanaŋurnydja yolŋuwalnydja walŋaŋur, ga yakan nhakun ŋuli ŋunhi walŋany nhanŋu ŋuthul borummirriyiny.
MAR 4:20 Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋuli ga ŋunhi ŋäma dhäwu balanyaraynha ŋayaŋuy nhakun ŋunhi munatha' buḻŋu'kunhawuy. Ŋunhi walal ŋuli nhakun ŋämany Godkalaŋuwuynydja dhäwu, bala ŋuli ŋunhi dhäruktja ŋuthanna nhanukal, bala borummirriyirra; wiripuny märr ḻurrkun', ga wiripuny märr gaŋga dharrwa, ga wiripuny dharrwan yänan walalaŋgal ŋuli ŋuthan.” Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Djesuy dhuwurr-lakaraŋalnydja ŋunhiyiny dhäwu ŋunhi dhulmu-mayali'mirrnydja.
MAR 4:21 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Ŋunhi ŋuli yolŋuy lanhdhirrany dhuŋgur'yun, ga wanhawala ŋayi ŋuli ŋunhi nhirrpandja? … ŋoylila djuḻuḻ'maram? … ŋany dhurrthurryunna ŋayi ŋuli banikin'thun muka? … dhurrparaman ŋunhiyiny? Bäyŋu. Yan ŋayi dhu ŋunhi märramany, bala ŋal'maraman garrwarlila.
MAR 4:22 Yo, nhä ga ŋunhi ŋorra djuḻuḻ'maranhawuy, ŋunhiyiny dhu dhawaṯthurra warraŋullila gaykarraŋlila, ga nhä ga ŋunhi ŋorra dharrpanawuynydja dhu maḻŋ'thurra warraŋulthin.”
MAR 4:23 “Yo, buthuru-bitjurrnydja walal yuwalkkuŋun yan ŋurikin ŋunhi djinawa'wuywun dhäwuw, märr nhe dhu ŋunhi ŋämany dharaŋana yan.”
MAR 4:24 “Manymakkuŋ yan gi guyaŋiny ŋunhi nhä nhe ga ŋäma. Ŋayiny dhu nhuna ŋunhi mel-dhunupan yan waŋiny, biyak yan bili nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi wiripuwurruny yolŋuny walalany wiripuŋuyam nhäma. Ga mirithin yan ŋayi dhu ŋunhi nhunanhany dhä-gir'yurr.
MAR 4:25 Bili ŋunhi ŋayi ga ŋula yolthu yolŋuy ŋayatham Garraywuŋuny gurrupanawuy ŋula nhä malany, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny ŋanya bulun gurrupan bukulila ŋal'maram. Ga ŋuli dhu ga yolŋuy yakany ŋayatham God-Waŋarrwuŋuny ŋula nhä malany, ŋunhiyiny ŋayi dhu warrpam'nha yan djaw'yurr.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
MAR 4:26 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “God-Waŋarrwuny Rom dhuwal balanya nhakun ŋunhi gätni-djämamirr, ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji lämu-nhirrpan ŋatha mala maŋutji.
MAR 4:27 Manymak munhawuny ŋayi ŋuli ga ŋunhi yolŋuny ŋorran, ga rur'yundja ŋayi dhu ŋunhi goḏarrny'tja bala ŋayi ŋuli djämany wiripun, wiripuŋuynha ŋayi ŋuli ḻay-ḻayyun djämay. Yurr ŋunhi lämu-nhirrpanawuynydja ŋathany ŋuli marrtji biṯthunna, ŋuthandja ŋuli ŋunhi yindithirra dhika, ga ŋayiny ŋunhiyiny yolŋuny yakan marŋgi nhaliy ŋayi gan ŋunhi ŋuthar.
MAR 4:28 Yo, dhiyaŋ bili yan ŋayi ŋuli ga ŋunhi munathay' ŋuthanmaramany ŋunhi ŋathany lämu-nhirrpanawuynhany. Ŋurruŋuny ŋathil ŋayi ŋuli ŋunhi ŋuthanmaram ŋunha wärrurr, bala ŋuli ḏukitjtja dhawaṯthunna, ga bitjanna bili ŋayi ŋuli marrtji ŋunhi ŋuthandja yindithirra muḻkurrmirryirra, ga yan bili-i-i-i ga muḻkurr ŋayi dhu ŋunhi ŋathamirriyirr borummirryirr.
MAR 4:29 Ga ŋunhi ŋayi dhu ŋunhi ŋathany dhakalnydja borumdhirr, bala ŋayiny ŋuli ŋunhi yolŋuynydja dhunupan yikin märram, bala ŋayi dhu marrtji gulkthunna, bili ŋayi ŋunhi ŋatha-ŋamakuli'yan waluny.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
MAR 4:30 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan dhä-birrka'yurr walalany bitjarr, “Yo, nhäthinya bili ŋunhi God-Waŋarrwuny Rom? Nhä dhika limurr dhu mayaliny' lakaram yolŋu'-yulŋuwnydja dharaŋanaraw?
MAR 4:31 God-Waŋarrwuny dhuwal Rom walŋa warray ga ŋuthanamirr, balanya dhuwal nhakun ŋunhi genydja' nyumukuṉiny maŋutji borum. Bäyŋun gi ŋula wiripuŋuwnydja dharpaw mala maŋutji balanyayiny dhärri nyumukuṉiny'tja mirithirrnydja. Ga ŋunhi ŋuli yolŋuy lämu-nhirrpandja ŋunhiyiny maŋutji munatha'lilnydja,
MAR 4:32 bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi ŋuthandja marrtji yindithirra mirithirra, ga waṉany mala nhanŋu ŋunhi bitjarryi bili yan ŋuthar yindithindhi. Bala walalnydja ŋuli warrakan'tja mala marrtjiny bala djäman walalaŋguwuy walal yalun' mala waṉa'lilnydja malaŋulil.”
MAR 4:33 Yo, lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja dharrwa mirithirr dhäwuny mala mayali'mirriyaŋalnydja, märr walal gan marŋgithinan, bala yan dharaŋara.
MAR 4:34 Bitjarr bili yan ŋayi gan ŋunhi dhäwuny mala walalaŋ lakaraŋal mayali'kurra yan. Ga nhanukalaŋuwala yan malthunamirriwal walalaŋgal ŋayi gan warraŋulkuŋalnydja lakaraŋal mayaliny' dhäwupuynydja mala, märr walalnydja gan ŋunhi yuwalknha yan marŋgithin ga dharaŋar.
MAR 4:35 Ga ŋuriŋiyi bili waluy yurr munhawun, ŋayiny marrtjin waluny gärrinan, bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra malthunamirriwalnydja mala nhanukalaŋuwal, “Go limurr marrtjin, buḏapthunna ŋunha-gali'lila,” bitjarr.
MAR 4:36 Bala walal ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala marrtjinan, ga ŋunhi yolŋu'-yulŋunhany mala walal ganarrthaŋala, ga Djesunhany walal gaḏaymara, bala walal buḏapthurra. Ga wiripu marthaŋay mala marrtjin malthurryi walalaŋ.
MAR 4:37 Ga watany walalaŋ ŋunhi yindin bunanany, yurr ŋayiny marrtjin Djesuny ŋunhi yakurrnha ŋorran ŋunhiliyiny marthaŋayŋurnydja, ḻiya ŋayi ŋal'yurr ḏämbupuylil, bala marrtjin ŋorranan. Bala gan gapuny rur'yurra mirithinan, bala marrtjin ŋunhi gapuny wapthurra balayin marthaŋaylila, galki balaŋ ŋunhi marthaŋaynydja guḻwuḻyunan. Yurr ŋayiny marrtjin mukthurra bala Djesuny ŋorran dhuḏiŋurnydja marthaŋayŋur ḻiya-gorruŋal marrtjin ḏämbupuyŋur. Bala walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu marrtjin, bala dhirr'yurra ŋanya, “Way, Garray. Rur'yurr! Dhuwal limurr dhu dhiŋga'-dhiŋgaman,” bitjarr. “Muka bäyŋu nhe gi dhuwal warwuyurrnydja. Nhaku nhe marrtji dhuwal ŋorrany? Dhiŋgaman limurr dhu dhuwal.” Bitjarr walal ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu waŋan.
MAR 4:39 Bala ŋayi Djesuny rur'yurrnydja, bala dhunupan waŋanany dhärukthuny ḏälyun watawnydja bitjarra, “Ma', gulyurra!” ga gapuwnydja muka ŋayi waŋan bitjarr, “Way mukthurra,” bala gapuny ŋunhi nyimdhurra wapurarryinan.
MAR 4:40 Bala beŋuryiny ŋayi bilyurrnydja, bala waŋan bitjarra, “Nhaku nhuma ga dhuwal barrarirrnydja? Yaka nhuma gi dhuwal märr-yuwalkthiny muka? Baḏak yan nhuma dhu ga dhuwal ŋarrakuny märr-dhumbal'yun?”
MAR 4:41 Bala walalnydja nhanŋu ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala mirithinan yan ŋoy-gärrinany, ga waŋanhaminany walal bitjanminan, “Yol ŋayi dhuwal yolŋuny? … märr ŋayi ga dhuwal waŋa gapunhany ga watanhany, ga dhunupan ŋanyanhany dhu ŋunhi dhäruk märraman.” Bitjarra walal gan ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala waŋanhamin.
MAR 5:1 Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu buḏapthurra ŋurikiyiny ŋunhi guḻungu Galalipuywuny, ga dhawaṯthurrnydja walal ŋunha galin' galki wäŋa yäku Garatjinnha.
MAR 5:2 Ga ŋunhi ŋayi Djesu wapthurrnydja marthaŋayŋurnydja bala yolŋuny nhanŋu ŋunhiliyiny bunanan yätjkurrumirra birrimbirrmirr, ga waṉḏinany ŋayi gan ŋunhi guwatjmarnydja rälin ŋanyanhan Djesunhan, yurr dhawaṯthurrnydja ŋayi ŋunhi beŋuryi banydji
MAR 5:3 moluŋur ŋunhi ŋayi gan nhinan ŋunhiliyi wiyinŋumirr.
MAR 5:4 Ga dharrwamirr gan yolŋuy walal birrka'yurr garrwi'yurr ŋanya rakiy' mala, ga wiripuny djimukuy' ŋuli ḻuku maṉḏany ḏapmaranha ḏälkunha dhika mirithinya, yurr gulkurun, ŋayiny gan ḻarrmaraŋal bakmaraŋal gan yan. Ga bäyŋun ŋayi gan ŋunhi ŋula yolkalnydja yolŋuwal ganydjarrŋur nhinan.
MAR 5:5 Bitjarr bili munha-ŋupar ga walu-ŋupar ŋayi gan ŋunhi buku-wirwiryurrnydja ŋulatjarryiny bukukurrnydja molumirrikurrnydja yatjurr, ga mitmitthunmin guṉḏay djinbulkthu.
MAR 5:6 Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi ḏirramuy nhäŋal Djesunhany ŋunhawal yan muka barrkulil, bala yan ŋayi waṉḏinan gumurr'yurra bala bun'kumu-djipthurra gumurrŋura nhanukal.
MAR 5:7 Bala yan ŋayi waŋanany yatjurra bitjarra, “Djesu, Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu, ŋunhi ŋayiny ŋunhaŋuwuy djiwarr'wuy, nhaltjanna nhe dhu dhuwal ŋarrany yulŋuny? God-Waŋarrwal yäkuy ŋarra nhuna ga dhuwal ŋäŋ'thundja, yaka ŋarrany ŋayaŋu-miḏikumulnydja.”
MAR 5:8 Ga bitjarryiny ŋayi ŋunhi waŋan, bili ŋayiny ŋunhi Djesuynydja ŋäthil yan muka waŋanany ŋaŋ'ŋaŋ'thurrnydja ŋunhiyiny yätjkurrunhany birrimbirrnha nhanukal ŋurikalyiny ḏirramuwalnydja.
MAR 5:9 Bala ŋayi Djesuynydja dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarra, “Yol bili nhe dhuwal yäkuny?” bitjarr. Ga ŋayiny lakaranhamin bitjanmin, “Ŋarrany dhuwal yäku ‘Dharrwa,’ bili dharrwa mirithirr ŋarrakal ga dhuwal yätjkurrnydja birrimbirr mala nhina,” bitjarr.
MAR 5:10 Ga waŋanany ŋayi gan ŋunhiyi ḏirramuny mirithinan yan Djesunhany ŋayi dhu yaka yan walalany ŋaŋ'ŋaŋ'thundja wiripulilnydja wäŋalil.
MAR 5:11 Ga ŋunhiliyi bili bukuŋur gan bikipiki mala dhärra'-dharran, yurr dharrwa mirithirr, ḻukan walal marrtjin mulmu.
MAR 5:12 Bala ŋunhi yätjkurruynydja birrimbirryu mala gan waŋanany mirithinan Djesunhany bitjarra, “Way balan ŋanapurruny djuy'yurrnydja, märr napurr dhu gärriny bikipikiwalnha malaŋuwal,” bitjarr.
MAR 5:13 Bala ŋayi Djesuynydja gan dhawaṯmaraŋala walalany beŋuryiny ḏirramuwalnydja, ga gundupuŋalnydja walal gan ŋunhi balan bikipikiwalnha malaŋuwal. Bala walalnydja gan ŋunhi bikipikiny mala gundupuŋalnydja yarrupthurra gapulila, bala gan ḻupthurra, ga bukmaknha ŋunhi bikipikiny mala guḻwuḻyurra. Ga bukmaktja walal ŋunhi malany bikipikiny, ga 2,000.
MAR 5:14 Ga ŋunhi bikipiki djämamirrnydja mala waṉḏi'-waṉḏinan balan bitjarra wäŋalila, bala walal marrtjin lakaraŋala dhäwuny birrŋ'maraŋala warrpam'lila yan wäŋalilnydja mala. Bala gan ŋunhi dharrwan yolŋuny walal balayin wäŋgaŋalnydja, djälthinan walal gan nhänharawnha ŋunhi nhä ŋunhiliyi maḻŋ'thurr.
MAR 5:15 Ga ŋunhi walal marrtjinany Djesuwalnydja, bala walal nhäŋala ŋunhiyi ḏirramunhany ŋunhi nhanukal gan ŋäthil nhinan dharrwa mirithirr wakinŋu birrimbirr mala. Ga nhinanany ŋayi gan ŋunhi girri'mirra dhaṯthunawuynha ḻiya-ŋamakulin, bala yan walal barrarinan.
MAR 5:16 Ga ŋunhi maŋutji-marŋgimirriynydja gan dhäwun lakaraŋal wiripuwurruŋguny yolŋu'-yulŋuw, ŋurikalaŋuwuyyin ḏirramuwalaŋuwuynha ga bikipikiwuynha mala.
MAR 5:17 Bala walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny mirithinan barrarinany, bala mirithinan gan waŋan Djesunhany marrtjinyarawnha yan.
MAR 5:18 Ga ŋunhi ŋayi Djesu wapthurrnydja marthaŋaylilnydja, bala ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu ŋunhi nhanukal gan ŋäthil wakinŋu birrimbirr mala gulŋiyin, waŋanany gan mirithinan yan giriŋ'thurra malthunarawnha yan.
MAR 5:19 Yurr ŋayiny Djesuny yaka'yurr nhanŋu, ga waŋan ŋayi nhanŋu bitjarr, “Gatjuy nheny balayi roŋiyi gurruṯumirriwal nhokalaŋuwal, ga lakaraŋ walalaŋgal ŋunhi nhä nhuŋu Garrayyu manymak djäma, ga nhaltjarr ŋayi nhuŋu wuyurr.”
MAR 5:20 Bala ŋayi ŋunhi ḏirramuny marrtjinan roŋiyinan ŋunhiwilin makarrlil wäŋalil Dikapulitjlila, bala yan marrtjin lakaraŋala bukmakkala, ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djesuy djäma nhanŋu. Ga bukmakthuny gan ŋunhi dhäwuny ŋäkul ganyim'thurra nhanukuŋ.
MAR 5:21 Ga buluyi ŋayi Djesu wapthurr marthaŋaylil, bala marrtjinan buḏapthurra ŋurikiyiny ŋunhi Galalipuywuny guḻungu. Manymak wapthurr ŋayi marthaŋayŋurnydja bala gan dhärranan raŋiŋura, bala dharrwan mirithirra yolŋuny walal marrtjin dhärranany ḻiw'maraŋala ŋanya.
MAR 5:22 Ga yolŋu yäku Djäratj gan ŋunhiliyi dhärran ŋunhi ŋayi ŋurruḏawalaŋu gapman Djuw malaŋuw buku-ḻuŋ'maranhamirriw buṉbuw. Ga ŋunhi ŋayi nhäŋal Djesunhany, bala yan ŋayi marrtjinan bala ŋayi ŋurrkanhaminan munatha'lila ḻukuŋura nhanukal.
MAR 5:23 Bala ŋayi gan waŋanan ŋanya mirithinan yan guŋga'yunarawnha. Ga bitjarr ŋayi ŋunhi waŋanany gam', “Yothu ŋarraku ŋunha miyalk rirrikthun ga, galki ŋayi dhu ŋunha dhiŋgaman! Buku-djulŋi yan ŋathil nhe dhu marrtji ga goŋ-ŋal'yun nhanukal märr ŋayi dhu ḻayyunna, ga yakan dhiŋgamany.”
MAR 5:24 Bala ŋayiny Djesuny malthurra nhanŋu Djäratjkuny. Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal wäŋgaŋal ḏur'-ḏuryunminan marrtjin Djesuwalaŋuwurra.
MAR 5:25 Manymak ga ŋunhiliyi malaŋur miyalk gan marrtjindhi, yurr ŋayi gan ŋunhi gulaŋ waṉḏin yan 12-nha dhuŋgarrany ŋupar.
MAR 5:26 Dharrwamirr ŋayi gan birrka'yurr marrtjin marrŋgitjkal malaŋuwal, märr walal balaŋ ŋanya djäma ḏukmaranha, yurr gulkurun, bäyŋu yan ŋayi walalaŋguŋ ŋamathinany, yan warray ŋayiny gan rirrikthurra yan walalaŋguŋ. Dharrwan mirithirra nhakun ŋayi gan ŋunhi rrupiyany djalkthurr wuŋiḻi'yurrnydja gan walalany. Yurr bäyŋu ŋayi ŋunhi yuwalktja manymakthina. Yan ŋayiny marrtjin ŋunhi rerriny nhanŋu bala yindithin warray.
MAR 5:27 Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthu ŋäkul Djesunhany, bala yan ŋayi marrtjinany ḏiltjikurra nhanukalaŋuwurr, dhaḻakarr-yarpuŋal yolŋuwal walalaŋgal malakurr.
MAR 5:28 Ga bitjarr ŋayi marrtjin ŋunhi waŋanhaminany, “Ŋuli ŋarra dhu dhuwal ŋula girriny' yan nhanŋu ŋayatham, ŋarrany dhu manymakthirra.”
MAR 5:29 Ga dhunupan yan ŋayi goŋ-djarryurrnydja baṯnha ŋayathaŋal girrin' nhanŋu, bala dhunupan nhanŋu ŋunhi maŋguny' gulyurra waṉḏinyaŋurnydja, bala yan ŋayi ŋunhi manymakthinan.
MAR 5:30 Ga balanyamirriy bili yan ŋayiny Djesuynydja dhäkay-ŋäkula nhanukiyingal ŋayi rumbalŋurnydja ŋayi ganydjarrnydja dhawaṯthurra ganarrthaŋala ŋanya. Bala yan ŋayi gumurr-bilyurrnydja, bala ḏawa'yurra ga waŋanany ŋayi dhä-birrka'yurrnydja yolŋu'-yulŋunhany bitjarra, “Yolthu ŋarraku girriny ŋayathaŋal?”
MAR 5:31 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu waŋan bitjarra, “Nhäŋu ŋathil dhuwal yolŋuny walalany mala ŋapa-ŋal'-ŋalmaranhamirr marrtji ḏur'-ḏuryunmirr nhokalaŋuwurr, nhaku nhe bitjarryiny waŋan, dharrwan dhuwal mirithirra yolŋuny walal,” bitjarr.
MAR 5:32 Bala ŋayi Djesuny ḏawa'yurrnydja dharrnha nhäŋal ŋunhiyin yan yolŋunhany ŋunhi ŋayi girri' nhanŋu ŋayathaŋal.
MAR 5:33 Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi miyalktja marŋgithinan bala barrarinan, marrmarryurra marrtjin barrariynydja nhanukiyingal ŋayi, bala yan ŋayi bun'kumu djipthurrnydja ŋunhilin bili gumurrŋura nhanukal Djesuwal, ga dhunupan ŋayi ŋunhi dhäwun nhanŋu lakaraŋalnydja nhanukiyingalaŋuwuy ŋayi.
MAR 5:34 Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikalyiny miyalkkalnydja bitjarrnha, “Way gäthu, nheny dhuwal bilin ḏukthurra märr-yuwalkthinyaraynha nhokiyingal nhe. Gatjuy marrtjiny ŋoy-ŋamathin, bilin nhe dhuwal manymakthinan rerriŋurnydja,” bitjarr.
MAR 5:35 Ga ŋayiny gan ŋunhi Djesuny baḏak yan waŋan, bala walalnydja ŋunhi yolŋuny walal bunanan ŋunhiliyiny dhäwumirrnydja mala beŋurnydja Djäratjkalnydja wäŋaŋur, bala walal lakaraŋalnydja bitjarrnha, “Way Djäratj, bilin ŋunha gäthu'mirriŋuny nhuŋu rakunydhinan. Yakan ŋanyanhany Marŋgikunhamirrinhany buluny ḻay-ḻaymaraŋ,” bitjarr.
MAR 5:36 Ga ŋayiny Djesuynydja ŋäkul walalany, bala ŋayi bitjarra Djäratjkuny waŋan, “Yaka barrari, yan märr-nhirrpanmirra,” bitjarr.
MAR 5:37 Bala ŋayi Djesuynydja garr'yurrnydja Betanhan yan, ga maṉḏanhan wäwa'manydjinhan Djayimnhan ga Djonnhan, ga bilin.
MAR 5:38 Bala walal marrtjinan balayin Djäratjkala wäŋalil. Ga nhäŋalnydja walal yolŋunhany walalany ŋäthinyaminyalila yindiynha rirrakayyuny yatjunminan walal gan.
MAR 5:39 Bala Djesuny gulŋiyinan ŋunhiwiliyiny buṉbulilnydja, bala ŋayi waŋanan yolŋuwnydja walalaŋ bitjarra, “Nhaku nhuma ga dhuwal yatjunmirrnydja ŋäthi? Yaka ŋayi dhuwal rakuny, dhuwaliyiny ŋayi ga ŋorra yan yakurr.”
MAR 5:40 Ga walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja warku'yurr warray ŋanya gitkitthunmin nhanŋu. Bala ŋayi gan Djesuynydja dhawaṯmaraŋala bukmaknhan yan yolŋunhany walalany warraŋullila, ga garr'yurrnydja ŋayi Djäratjnhan yan ga miyalknhan nhanŋu, ga ŋunhiyin ḻurrkun'nhan ḻundu'mirriŋunhan nhanŋuwuy ŋayi, bala walal gulŋi'-gulŋiyinan ŋunhiwiliyin ŋunhi wanhal gan ŋayi ŋunhi yothu wirrkuḻ ŋayathanhamin.
MAR 5:41 Bala ŋayi Djesuynydja goŋnha ŋanya ŋayathaŋal ŋunhi wirrkuḻnhany dhuŋgarra 12-mirrinhany, bala waŋanan, “Dalitha gom,” mayali' “Wirrkuḻ miyalk rur'yurra.” Ga dhunupan yan ŋayiny ŋunhi wirrkuḻnydja rur'yurra, bala yan ŋayi marrtji'-marrtjinan. Ga bukmakthuny gan ŋunhi nhäŋalnydja ganyim'thurra.
MAR 5:43 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan walalany dhä-mukmaraŋala yakaŋuwnha lakaranharaw, ŋunhi nhä ŋunhiliyi maḻŋ'thurr. Bala ŋayi Djesuny waŋanan, “Gatjuy ŋula nhä walal ŋanya gurrupul ŋayi ḻukan,” bitjarr.
MAR 6:1 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, yurr ŋayi ŋunhi marrtjinany roŋiyinany balan nhanukiyingala wäŋalil, ga walalnydja malthunamirrnydja mala nhanŋu malthurryi.
MAR 6:2 Ga wiripuŋuynha Nhinanhamirriy waluy, ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja marŋgikuŋala dhäwun lakaraŋal yolŋu'-yulŋuwnha ŋunhilin ŋunhi Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋura buṉbuŋur. Ga dharrwaynha gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋäkulnydja ṉirr'yurra dhäwuny nhanukuŋ, bala walal gan ŋunhi dhä-birrka'yunminan, “Way, wanhal ŋayi gan dhuwal marŋgithinany? Wanhaŋur ŋayi gan dhuwal balanyayiny mala guyaŋanhawuy märraŋal, djämaw ŋayaŋu-ganyim'thunamirriwnydja romgu?
MAR 6:3 Dhuwandja dhuwal ŋunhi bala'-dhuḻ'yunamirr warray, Meriw waku'mirriŋu. Ga wäwa'mirriŋuny mala nhanŋu ŋunhi Djayim ga Djawutjip ga Djudatj ga Djäyman, ga yapa'mirriŋuny mala nhanŋu ŋuli ga dhiyal muka nhina limurruŋgala wäŋaŋur ŋaraka.” Bala gan ŋunhi yolŋuny walal yakan nhanŋu gumurr-ŋamathinany ŋurru-bil'bilyurra walal gan nhanŋu.
MAR 6:4 Yurr ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Ŋunhi ŋuli djawarrkmirrnydja yolŋu marrtji wiripuŋulilnydja wäŋalil, ga walalnydja ŋuli ŋunhi ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuyyu yolŋuy mala dhäruk ŋanya märram muka ga märr-ŋal'yun nhanŋu. Yurr ŋunhi nhakun ŋayi ŋuli nhanukiyingalnydja wäŋalil marrtji nhanukiyingalaŋuwalnydja yolŋuwal walalaŋgal gurruṯumirriwalnydja mala walalnydja ŋuli ŋunhi yakan ŋanya dhäruk-märraŋ ga märr-ŋal'yurr nhanŋuny bäyŋun.”
MAR 6:5 Ga buluny ŋayi gan Djesuy bäyŋun djäma ganydjarrmirrnydja rom ŋunhiliyiny, yänan ŋayi marrtjin waŋga'-waŋganygala yan yolŋuwalnydja walalaŋgal goŋ-ŋal'yurr yurr ḻurrkun'kala yan rerrimirriwala mala yan, bala walalnydja gan yan ḏukthurra.
MAR 6:6 Ga nhäŋalnydja ŋayi gan ŋunhi yolŋunhany walalany ganyim'thurra, bili walalaŋ ŋunhi märr-nhirrpanminyawuynydja bäyŋuthinan. Mäk 6.7-13 Bala ŋayi marrtjin Djesuynydja marŋgikuŋalnydja yolŋu'-yulŋunhany buku-ḻiw'maraŋala wäŋakurra malaŋuwurr.
MAR 6:7 Ga ḻuŋ'maraŋal ŋayi Djesuy ŋunhi 12-nha malthunamirriny walalany nhanŋuwuy ŋayi, bala ŋayi gäna'-ganaŋ'maraŋala walalany marrtjin märrma'-marrmanhan. Bala ŋayi gan ganydjarrnydja gurrupara walalaŋgal yätjkurruwnydja birrimbirrwu dhawaṯmaranharaw.
MAR 6:8 Ga bitjarr ŋayi ŋunhi waŋanany walalaŋgal, “Dharpa yan nhuma dhu märramany gaṉdji'yunminyaraw. Ga yakan walal ŋula nhäny gäŋu dharrwany mirithirrnydja girri', ga ŋula nhä ŋatha ga rrupiya, ga bathi.
MAR 6:9 Ga dhapathuŋ'nha yan nhirrpulnydja ḻukulila, ga yakan wiripuny gäŋu girri' nhirrpanaraw.
MAR 6:10 Ga ŋuli walal nhuŋu dhu wäthundja gumurr-ŋamathinyawurrnydja nheny yanan nhinin walalaŋgal ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga yan bili ga ganan nhe dhu ŋunhiyi wäŋa.
MAR 6:11 Ga ŋuli nhuŋu walal dhu yakany gumurr-ŋamathirr, bili walal dhu ŋunhi yaka ga djälthirr dhäwuw ŋänharaw, nhumany dhu ganarrthaman yan ŋunhiyiny wäŋa, bala ḏawaṯawayurra munathany' ḻukuŋurnydja nhokiyingal nhe bala marrtjin, märr walalnydja dhu marŋgithirra walalaŋguwuy walal yätjkurruwnydja.”
MAR 6:12 Manymak, marrtjinany walal gan ŋunhi buku-ḻiw'maraŋala wäŋakurrnydja malaŋuwurr waŋanan marrtjin yolŋunhan walalany bilyunarawnha God-Waŋarrwal.
MAR 6:13 Ga dharrwanhan mirithirra walal gan ŋunhi wakinŋunhany birrimbirrnha mala dhawaṯmaraŋal yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga dharrwany rerrimirriny yolŋuny walalany walal gan biḏi'yurr wiyikay', bala walalnydja gan yan ḏukthurra.
MAR 6:14 Ga balanyamirriynydja waluy yolŋu gan buŋgawany nhinan ŋunhiliyiny yäku Geŋ-Yarit. Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋäkula dhäwuny Djesuwalaŋuwuynydja, bili dhäwuny ŋunhi nhanukalaŋuwuy gan ḻatjuwarr'yurra bawalamirrilila wäŋalilnydja. Wiripuynydja gan yolŋuy walal guyaŋan bitjarra, “Dhuwandja Djonnha ŋunhiyin yolŋu ḻiya-ḻupmaranhamirra, buluyi nhakun ŋayi walŋathirr rakunyŋurnydja, ga dhiyaŋiyin mak ŋayi ga dhuwal ganydjarrnydja ŋayatham balanyarawyiny djämaw.”
MAR 6:15 Ga wiripuwurrnydja gan waŋanhamin lakaranhamin bitjanminan, “Dhuwandja mak bäy Yilaydjan. Mak wiripun ŋula yolŋu djawarrkmirr baman'ŋuwuynha.”
MAR 6:16 Ga ŋunhi ŋayi Yaritthu ŋäkul Djesuwalaŋuwuynydja dhäwu, bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Ŋunhiyiny dhuwal Djonnha yan yolŋu, bili ŋarra barpuru muka ŋanya ŋunhi gupany gulkthun ga dhuwandja ŋayi buluyi walŋathindhi rakunyŋurnydja.”
MAR 6:17 Yo, yuṯa'-yuṯaŋumirriynydja ŋayi Yaritthuny märram miyalknha yäkuny Yirutiyany, ga miyalktja ŋayi ŋunhi manaŋinany yukuyuku'mirriŋuw nhanukalaŋuw Bilipku. Manymak, ŋayiny Djondja marrtjin bala gan waŋanan dhunupan nhanŋu Yaritkuny bitjarra, “Way yaka dhuwal nhuŋu dhunupa nhe djaw'yurr yukuyuku'mirriŋuw nhokalaŋaw miyalk.” Bala ŋayiny ŋunhi miyalktja ŋoy-dhärranan nhanŋu Djonguny, ga djälthinany ŋayi gan bunharawnha nhanŋu murrkay'kunharawnha yan, yurr bäyŋu. Ga ŋayiny Yarittja waŋan yaka'yurr, yaka ŋayi djälthin nhanŋu bunharaw, bili ŋayi gan nhanŋu barrarin, ga marŋgi ŋayi nhanŋu ŋunhi ŋayiny Djondja yolŋu dhuwurr-dhunupan ga dharrpalnha, manymaknha yan yolŋu. Bala ŋayi ŋanya ŋunhi walŋakuŋala, bili ŋayi gan ŋunhi dhumbal'yurra nhanukal, ga dhäwuwny'tja ŋayi gan ŋunhi mirithinan yan djälthinany ŋänharawnydja nhanŋu.
MAR 6:21 Bala Yaritku waluny bunanan ŋunhi dhawal-guyaŋanhawuynydja, bala ŋayi waŋanan dharrwanhan yolŋunhany walalany gaḏaymarnydja balayiny ŋathalilnydja, balanya mala nhakun ŋunhi ŋurruḏawalaŋu gapman djämamirr mala, ga ŋurruḏawalaŋu miriŋu mala. Yo, manymak ḻukanan walal marrtjin ŋunhi ŋathany ga gapuny,
MAR 6:22 ga ŋunhiliyi gan miyalk yothu burr'yurr, yurr ŋayi ŋunhi Yirutiyaw waku'mirriŋuny. Manymak burr'yurrnydja ŋayi gan ŋunhi yothuny miyalktja latju'kuŋala dhika. Bala walalnydja ŋunhi Yaritthuny ga yolŋu'-yulŋuynydja mala ŋunhiliyiny mirithinan ŋanya buku-wurrparnydja ŋunhiŋuwuyyiny buŋgulpuynydja burr'yunawuy. Bala ŋayi ŋunhi Yarittja waŋanan nhanŋu bitjarra, “Ŋuli nhe ŋarrany dhu ŋäŋ'thun ŋula nhaku nhe djäl, ŋarrany nhuna dhu gurrupanna yan.
MAR 6:23 Ga ŋuli nhe djälnydja ŋarra dhu mala-wulkmaraman ŋunhi warrpam'nha yan nhä malany ŋarra ga ŋayatham, … ŋarra dhu gulkmaraman nhuŋun, ga ŋarrakuwuynha. Nhaku nheny djäl?” bitjarr.
MAR 6:24 Ga ŋayiny ŋunhi yothuny miyalktja waṉḏin ŋathil ga ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋuwuy ŋayi dhä-birrka'yurr bitjarr, “Nhaku ŋarra ŋanya dhu ŋäŋ'thundja,” bitjarr. Bala ŋayiny ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuynydja dhäruk gurrupar nhanukal bitjarra, “Waŋiny ŋanya ŋäŋ'thurrnydja Djongalaw muḻkurrwu.”
MAR 6:25 Bala ŋayiny ŋunhi miyalktja yothuny dhunupan waṉḏinany Yaritkala, bala ŋayi bitjarra waŋanany, “Djälnydja ŋarra, nhe dhu muḻkurr gulkthun Djonnha ŋunhi ḻiya-ḻupmaranhamirriny yolŋuny dhiyaŋun bala, bala rulwaŋdhurrnydja ŋanya muḻkurrnydja bilkpilklila banikin'lilnydja, bala nhe dhu gurrupandja ŋarrakala,” bitjarr.
MAR 6:26 Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi buŋgaway balanyawuyyiny ŋäkul, bala yan ŋayi mirithinan galŋa-miḏikinany ga ḻiya-ŋarrtjunminan manapar. Yurr yakan ŋayi gan ŋunhi djälthinany ŋayi balaŋ dhawuny' nhanŋuwuy ŋayi bakmaranha nhanukal, bili ŋayi ŋunhi dhawu'-nhirrparnydja ŋanya buthurumaran dharrwawalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal.
MAR 6:27 Bala yan ŋayi ŋunhi buŋgawany dhäruk-gurrupanminan miriŋuwalal yolŋuwal gupawnha gulkthunaraw nhanŋuny Djonguny.
MAR 6:28 Bala ŋayiny ŋunhi djämamirrnydja yolŋu dhunupan yan marrtjinany dharruŋgulila, ŋunhi wanhal gan Djon nhinan, bala yan ŋayi dhunupan ŋanya gupany gulkthurra. Bala ŋayi ŋunhi muḻkurrnydja märraŋala Djonnhany bilkpilklilnydja banikin' rulwaŋdhurr bala gäŋalnydja ga gurruparnydja ŋurikalyin yothuwala miyalkkala. Ga ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyiny miyalkthuny yothuynydja gurrupar ŋäṉḏi'mirriŋuwala nhanukalaŋuwal.
MAR 6:29 Ga ŋunhi walal Djongal ḻundu'mirriŋuy walal dhäwuny ŋäkul nhanukalaŋuwuy, bala walal yan marrtjinan ga märraŋala walal nhanŋu rumbalnydja bala yan molulila märrkitjkuŋal.
MAR 6:30 Yo, ga ŋunhi walal Garraywu djuy'yunawuynydja mala roŋiyinany beŋurnydja ŋunhi walal gan marrtjin buku-ḻiw'maraŋal wäŋakurr malaŋuwurr, balany Djesuwalnydja, bala walal dhäwun gan lakaraŋal nhanŋu, ŋunhi nhaltjarr walal gan djäma ga nhä walal gan lakaraŋal marŋgikuŋal yolŋu'-yulŋuny.
MAR 6:31 Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal marrtjinany balayiny guwatjmarnydja walalany, ga bäyŋun nhanŋuny Djesuwnydja ga ḻundu'mirriŋuwnydja nhanukalaŋaw walu ŋathawnydja ḻukanharaw. Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan garr'yurra ḻundu'mirriŋunhany mala nhanŋuwuy ŋayi bitjarra, “Go ŋathil limurr wäŋgam ŋula wanhawal wäŋalil, märr limurr dhu ŋathil ŋula ŋir'yunmirr.”
MAR 6:32 Bala walal dhunupan yan marrtjinan marthaŋayyun buḏapthurra gänaŋulila wäŋalil märr walal dhu ga gäna nhina.
MAR 6:33 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja nhäŋala goyurrnha marthaŋaynhan nhälil ŋayi ŋunhi marrtjin buḏapthurr, bala walal yan marŋgithinan ŋunhi nhälil walal gan marrtjin. Bala walal ŋunhi yolŋuny walal dhunupan wäŋgaŋala buku-ḏaw'yurra, ḻiw'yurra ŋurikiyiny guḻunguny Galalipuywuny, ga walalnha ŋunhi ŋurruŋuny bunan ŋunhiliyiny wäŋaŋur.
MAR 6:34 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawaṯthurrnydja ga wapthurrnydja gan marthaŋayŋurnydja, bala ŋayi nhäŋala yolŋunhany walalany walal gan galkurra nhanŋu, yurr dharrwan ŋunhi mirithirra dhika. Ga nhäŋalnydja ŋayi ŋunhi walalany, bala yan ŋayi dhunupan walalaŋ warwuyurra mirithinan, bili walal ŋunhi balanya nhakun bimbi mala djäkamiriwŋur. Bala ŋayi gan dhäwun walalaŋ lakaraŋal.
MAR 6:35 Ga ŋuriŋiyi bili yan waluy yurr milmitjpan, bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala waŋanan nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Way milmitjpan dhuwal wäŋany, ga wäŋany dhuwal ŋayilpi'yinan.
MAR 6:36 Djuy'yurra walalany dhuwandja yolŋu'-yulŋunhany wäŋalila, märr walal dhu marrtji ga ŋula ŋatha walalaŋguwuy märra'-marram ḻukanharaw muka.”
MAR 6:37 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Nhuma walalany dhu maranhu-gurrupan.” Ga walalnydja waŋan dhä-birrka'yurr manapar ŋanya bitjarr, “Nheny ga dhuwal djälthirr, napurr dhu marrtji ga 200-tja ŋaraka rrupiya djalkthun ŋathawnha yan märranharaw, märr napurr dhu dhuwalawurrunhan yolŋunhan walalany maranhu-gurrupan?”
MAR 6:38 Ga ŋayiny Djesuynydja waŋan walalany bitjarr, “Gatjuy ŋathil walal maḻŋ'maraŋ nhämunha' ga dhikayi nhumany ŋatha ŋula ŋayatham.” Bala walal marrtjinan ga maḻŋ'maraŋalnydja walal bala lakaraŋala nhanukal bitjarra, “Goŋ-waŋgany dhuwal dämbany yurr yumurrku', ga guyany märrma'.”
MAR 6:39 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan ḻundu'mirriŋunhany mala nhanŋuwuy ŋayi bitjarra, “Gatjuy yolŋunhany walalany waŋin walal dhu nhinan malaŋur malaŋur.”
MAR 6:40 Bala marrtjin ŋunhi yolŋu'-yulŋuny nhinanan malaŋur, malaŋur, malaŋur. Wiripu malaŋur nhinan 100 yolŋu'-yulŋu, ga wiripuny ga 50 bitjarr.
MAR 6:41 Bala ŋayi Djesuynydja märraŋala ŋunhi goŋ-waŋganydja dämba mala yumurrkuny ga guyany maṉḏany, bala ŋayi buku-garrwarthinan djiwarr'lila, bala buku-wurrpara God-Waŋarrnhan ŋurikiyin ŋathawnha. Bala ŋayi bak-bakmaraŋala ŋunhi ŋathany mala dämbany bala gurrupara malthunamirriwal mala nhanukalaŋuwal, ga walalnydja märraŋal bala marrtjin yolŋunhan walalany gurrupar. Ga bitjarryi bili ŋayi guyany märraŋal ga gandarr-wulkmaraŋal bala marrtjin gurrupara yolŋu'-yulŋuwala mala.
MAR 6:42 Ga bukmakthun marrtjin ŋunhi yolŋuynydja walal ḻukanany ŋathany, ga yan bili-i-i ga gana'yin yan walal bukmak.
MAR 6:43 Bala walalnydja marrtjin ŋunhi ḻundu'mirriŋuynydja mala nhanukal Djesuwalnydja wapmaraŋala bäythinyawuynydja ŋatha mala ga guyany. Ga ŋuriŋiyiny ŋunhi bäythinyawuyyuny ŋathay bathiny mala dhaŋaŋguŋal 12-nha.
MAR 6:44 Ga dharrwan ŋunhi mirithirra yolŋuny walal ḏirramuwurrnydja 5,000-nha malany bukmaktja.
MAR 6:45 Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuynydja waŋanan ŋunhi malthunamirrinhany mala nhanŋuwuy ŋayi bitjarra, “Gatjuy nhumany marrtjin marthaŋayyun ŋunha gali'lila Bithdjaydalila,” bitjarr. Bala walalnydja dhunupan yan marrtjinan, ga ŋayipiny Djesuny ŋurr'yurra ŋunhiliyin banydjin, djuy'yurra ŋayi gan yolŋunhan walalany roŋanmaraŋala wäŋalila.
MAR 6:46 Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny, bala ŋayi marrtjinan balan bukumirrilila wäŋalila, märr ŋayi dhu ga bukumirriyam gänan.
MAR 6:47 Ga ŋunhi marrtjin munhawuyinany wäŋany, ga walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu balanyamirriy ŋunhal yan banydji gapuŋur yurr dhulmuŋura, ga ŋayiny Djesuny gan gänan nhinan ŋunhalnydja ḏiltjiŋurnydja.
MAR 6:48 Ga nhäŋal ŋayi walalany Djesuy ḻundu'mirriŋunhany mala nhanŋuwuy ŋayi ŋunhawal yan banydji gapulil ḻiw'yurra walal gan mirithinan dhika, bili yindiynha walalany gan ŋunhi wataynydja gulmaraŋal. Yo manymak, ḻiw'yurrnydja walal gan ŋunhi ga galki djaḏaw'yunaraynha, bala ŋayiny Djesuny walalaŋ bunanan, yurr marrtjinany ŋayi gan ŋunhi gapukurra ŋapakurra. Ga ŋunhi ŋayi marrtjin galkithinany, ga galki balaŋ ŋayi walalany ḻäy-djuḻkmaranhan.
MAR 6:49 Ga ŋunhi walal ḻundu'mirriŋuynydja mala nhanukal nhäŋalnydja ŋanya, ŋayi gan marrtjin räli gapukurrnydja, bala walal guyaŋanany yanbi ŋayi ŋunhi mokuynha, bala walal yatjunminan, bili walal ŋunhi nhäŋalnydja ŋanya bukmakthun,
MAR 6:50 bala walal barrarinany mirithinan yan. Ga dhunupan ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋgal bitjarrnha, “Way, ŋayaŋu-ḏälthi walal. Ŋarra dhuwal! Yaka walal barrari!” bitjarr.
MAR 6:51 Bala yan ŋayi wapthurra ŋunhiwiliyin marthaŋaylila walalaŋgala, bala yan dhunupan ŋunhi watany gulyurra galkirrinyaŋurnydja. Ga walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu märr-dhumbal'yurra.
MAR 6:52 Muḻkurrnydja walalaŋ ŋunhi gungaŋala ga yakan walal ŋunhi yuwalkkunhany dharaŋana mayaliny' ŋurikiwuyyiny ŋunhi ŋathaypuynydja.
MAR 6:53 Manymak buḏapthurra walal ŋurikiyiny guḻunguny, ga dhawaṯthurrnydja walal wäŋaŋur yäkuŋur Ginitjarathan, bala walal baḻaŋuny ŋurrkaŋala, mata'maraŋalnydja marthaŋaynydja bay'nha.
MAR 6:54 Ga ŋunhi walal dhawaṯthurrnydja marthaŋayŋurnydja, bala dhunupan walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja ŋunhiliyiny wäŋaŋur nhäŋala Djesunhany dharaŋara,
MAR 6:55 bala walal marrtjin gäŋa'-gaŋala rerrimirrinhan mala nhanukal miṉdhalamirrinhan mala.
MAR 6:56 Ga bitjarra bili gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋanya ŋurru-ḻiw'-ḻiwmaraŋala, nhäkurr ŋayi gan marrtjin, walalnydja ŋunhiliyi yolŋuny walal, gäŋal marrtjin wiripuny yolŋuny rerrimirriny ḏukmaranharaw nhanukal. Ga waŋan walal gan ŋanya walal balaŋ ganha ŋunhi rerrimirriynydja yolŋuy walal girrin yan nhanŋu ŋayathanha yurr djinmir' yan. Ga bukmakthu ŋunhi yolthu walal nhanŋu gan girri' nhanukalaŋumirr ŋayathaŋal walalnydja gan yan ḏukthurra.
MAR 7:1 Ga balanyamirriynydja waluy yolŋu walal ŋunhi Baratji mala ga märr ḻurrkun' Rom-marŋgikunhamirr mala wäŋa Djurutjalambuy mala, marrtjin walal balayi guwatjmar ŋanya Djesuny.
MAR 7:2 Bala walal nhäŋala ŋunhi Djesuw malthunamirrinhany mala walal gan ŋunhi ŋathany ḻukan, goŋdhuny rurrwuyunamiriwyun.
MAR 7:3 Yo, walalnydja ŋunhi Baratji mala ga bukmak yan Djuw mala, ŋurruŋuny ŋathil walal ŋuli goŋ maṉḏany rurrwuyunminya ga yorrnha walal ŋuli ŋunhi ŋathany ḻukanha. Bili ŋunhiyiny rom ŋäthiliŋu ŋurrŋgitj walal gan marŋgithin beŋur ŋunhi ŋaḻpaḻmirriwuŋ walalaŋgiyingalaŋawuŋ.
MAR 7:4 Ga ŋunhi walal ŋuli ŋatha ŋula märranha ŋunhal buku-djuḻkmaranhamirriŋur wäŋaŋur, ga ŋurruŋuny walal ŋuli ḏarrtjalkkunhaminya walalanhawuynha walal, ga yorrnha walal ŋuli ŋunhi ŋathany ḻukanha. Ga dharrwa muka mirithirr walal gan ŋunhi romdja malany ŋayathaŋal, balanya nhakun walal ŋuli banikin' rurrwuyunna ŋunhi walal ŋuli gapu wo ŋula nhä ŋuḻkthunna ŋuruŋiyi, ga bathanawuy banikin', ga ḻupthunawuy banikin' mala walal ŋuli ḏarrtjalkkunha ŋuliwitjanna bili yan romgurr wukiṉḏiwurr.
MAR 7:5 Bala walal ŋunhi Baratjiynydja ga Rom-marŋgikunhamirriynydja mala dhä-birrka'yurra ŋanya Djesuny bitjarra, “Nhaku ŋuli ga dhuwal nhokalnydja malthunamirriy mala ŋunhiyiny rom mala yaka ŋayathul, ŋunhi walalaŋgal gan ŋaḻapaḻmirriy mala limurruŋgal marŋgi-wurrupar? Ga nhaku walal ŋuli ga ŋunhi ŋathany ḻuka goŋdhu-rurrwuyunamiriwyuny, bitjan nhakun ga ŋunha ŋurrŋgitj rom waŋa wukiṉḏi?”
MAR 7:6 Ga ŋayiny Djesuny waŋany bitjarra, “Nhumany dhuwalawurrnydja yolŋu walal ḻiya-dharrwa mala. Dhunupa muka ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy yäkuy Yitjayaynydja gan lakaraŋal nhumalanhany baman'tja, ŋunhi ŋayi gan bitjarrnydja dhäruk ḻakaraŋal God-Waŋarrnhany gam', ‘Dhuwalawurrnydja ŋarraku ŋuli ga dhärukthu yan waŋganydhu wokthun, bili ŋayaŋuny ŋunha walalaŋ ben bala barrkun ŋarrakalaŋaŋur.
MAR 7:7 Bäyŋun walal ŋuli gi ŋunhi yuwalkkuŋuny ŋarrakuny buku-ŋal'yurr, bili walal ga ŋunha baṯ-bitjandja ŋayatham ŋunhiyin romdja malany ŋunhi yolŋuwuŋun guyaŋanhawuy, yanbi ŋunhiyiny God-Waŋarrwuŋun rom-gurrupanawuy.’”
MAR 7:8 “Ga nhanŋuny nhuma ŋuli ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom ŋurrkam gali'lila, ga ŋayathamany nhuma ŋuli ga ŋunhi baṯ-bitjandja ŋunhiyin yolŋuwuŋun walalaŋguŋ marŋgikunhawuynydja ga lakaranhawuynydja.”
MAR 7:9 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Nhumany ŋuli ga ŋunhi bil'-bilmaram God-Waŋarrwuny dhäruk-gurrupanminyawuy, bala nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaramany djarrpi'kuman wiripuŋuyaman, märr nhuma dhu ga ŋunhi malthundja ŋurikiyin bili yan nhumalaŋgiyingalaŋawnha yan marŋgi-wurrupanawuywuny.
MAR 7:10 Bili ŋunhi God-Waŋarryuny rom-lakaraŋal Mawtjitjkalnydja bitjarr muka gam', ‘Nhumany dhu ga ŋunhi märr-ŋal'yun nhumalaŋgiyingalaŋaw bäpa'mirriŋuwnydja walalaŋ ga ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja walalaŋ’, ga bulu ŋayi lakaraŋal bitjarr, ‘Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy gumurr-dhar'yun ŋäṉḏi'mirriŋunhany nhanŋuwuy nhä mak bäpa'mirriŋunhany, ŋunhiyinhany yolŋuny nhuma dhu buman rakunyguman.’ Yo, bitjandhin ga ŋunhi God-Waŋarrwalnydja romdhu lakaram.
MAR 7:11 Yurr nhumany ŋuli ga ŋunhi lakaramany bitjanna gam', ‘Ŋuli dhu ŋula yol yolŋu waŋa nhanukiyingalaŋaw ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja nhä mak bäpa'mirriŋuwnydja bitjandja gam', “Ŋarra balaŋ nhuna dhuwal gurrupanna muka ŋula nhä mala ŋarrakuŋ, guŋga'yunaraw nhuŋu, yurr dhuwandja dhuyun nhakun. Ŋarrany barpuru dhuwal bilin wäwunguman God-Waŋarrnhan.” ’
MAR 7:12 Nhumany ŋuli ga marŋgikumany ŋanya balanyarawyin waŋanharaw, ga bulu nhuma ga gulmaram ŋanya djägaŋur ŋayi dhu ga yakan djäga ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja ga bäpa'mirriŋuwnydja.”
MAR 7:13 “Ga bitjandhin nhuma ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäruk rommiriwnha lakaram, bala nhuma ŋuli ga nhumalaŋguwuynha rom mala marŋgikumany yolŋunhany walalany, märr walalnydja dhu marrtji marŋgikum walalaŋguwuynhan walal djamarrkuḻiny'. Ga wiripuny nhuma ŋuli ga ŋunhi dharrwayyi djäma ŋula nhä malany yätjkurryi yan nhakun dhuwal malany.” Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋanany.
MAR 7:14 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuynydja ḻuŋ'maraŋala ŋunhi yolŋu'-yulŋunhan, bala ŋayi walalany waŋanan bitjarra, “Ŋäkuny walal ŋarrany, ga dharaŋula yanan.
MAR 7:15 Yolŋuny dhu dhuwal yaka dhuwurr-yätjirr ŋula nhaliy ŋunhi ŋuli nhanukal dhurrwarakurr gärri, ŋany rom-yätjirrnydja ŋayi dhu yolŋuny ŋuriŋiyin bili yan ŋunhi nhä nhanukal ŋuli yätjkurr mala dhäruk dhurrwarakurr dhawaṯthun.”
MAR 7:17 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi Djesuy ganarrthaŋalnydja yolŋunhany walalany, bala ŋayi marrtjinan buṉbulila gärrin, ga walalnydja malthunamirriynydja mala nhanukal dhä-birrka'yurra ŋanya ŋurikin ŋunhi nhä ŋayi gan ŋuriŋiyi mayaliy' lakaraŋal.
MAR 7:18 Ga ŋayiny walalaŋ Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Way! Muka bäyŋu yan nhuma gi dhuwal dharaŋulnydja, ŋunhi nhä ŋarra gan nhumalaŋgal lakaraŋal? Yolŋuny dhu dhuwal yaka dhuwurr-yätjirr ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋayi dhu galkan ŋula nhä mala.
MAR 7:19 Bili ŋunhi ŋuli yolŋuy ŋathany ḻuka, ga gärriny ŋuli ŋunhi ŋathany balan guḻunlila, bala beŋuryiny ŋayi ŋuli dhawaṯthunna yan; yaka ŋayi ŋuli ŋunhi ŋatha balany ŋayaŋulilnydja marrtji.” Yo, Ga bitjarryiny ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋal, bili ŋathany mala dhuwal bukmak yan manymak ḻukanharaw.
MAR 7:20 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr gam', “Yolŋuny dhu dhuwal ŋayaŋu-yätjirr ŋuriŋin bili yan ŋunhi nhä mala ŋuli ga dhawaṯthun nhanukal beŋur ŋayaŋuŋur.
MAR 7:21 Ga ŋuli dhu ga ŋunhi yolŋuy ŋayatham baṯ-bitjandja ŋayaŋuy nhanukiyingal ŋayi yätjkurrnydja mala, bala ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy guyaŋany ga djarrpi'kuman yan, ga djämany ŋayi ŋuli ga ŋunhi yätjkurrnha yan mala mirithirra romdja, balanyan nhakun dhuwanna mala gam', Manaŋirra ŋayi dhu djaw'yunna, ga ŋaramurryirra ga yolŋuwnha, bala ŋayi ŋuli marrtjiny bala yan buman murrkay'kuman ŋunhiyiny wiripunhany yolŋunhany. Ga bulu nhakun ŋayi ŋuli marramban' djäma. Yo, ga wiripuny ŋayi ŋuli ga nyäḻ'yunna lakaram ga djirri-waŋan dhu ga, ga bulu gupa-waŋany ŋunha wiripuwurrunhany yolŋuny walalany. Ga wiripuny ŋayi ŋuli ga wanaŋa-ḏumurruyirra ŋula nhakun malaŋuw, ga mel-ḏiy'yunna dhu ga wiripunhan yolŋuny mala, ga nyamir'yunna dhu ga, ga garrwarkunhamirra ŋayi dhu ga ŋanyapinya ŋayi, ga ḏalwurthirra ŋayi dhu ga. Dhuwanna mala ŋunhi yätjkurra yan mirithirra romdja mala ŋayi ŋuli ga djämany, bili yätjkurrnydja mala ga ŋorra ŋunhan ŋayaŋuŋura nhanukal.
MAR 7:23 Yo, bukmak dhuwaliyi yätjkurrnydja mala ŋuli ga dhawaṯthun yolŋuwala ŋayaŋuŋurnydja, ga dhiyaŋiyin mala ŋayi ŋuli ga ŋunhi rom yätjirrnydja,” bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
MAR 7:24 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur Djesuny marrtjinan balan ŋunhi wäŋalil galki Däya wäŋa yäku, ga ŋunhiliyin ŋayi gan nhinanany, bili yaka ŋayi djälthinya yolŋu'-yulŋuw mala walal dhu marŋgithirr nhanŋu ŋunhi ŋayiny ŋunhiliyin gan wäŋaŋur nhinan. Yurr walalnydja ŋanya maḻŋ'maraŋal yan.
MAR 7:25 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur waŋgany gan miyalk nhinan, yurr ŋayi ŋunhi Djan'tayil yolŋuny, wäŋa-ŋunhaŋuwuy Bänitjawuy, makarrpuy Djiriyawuy, ga yothuwal nhanukalaŋuwal miyalkkal gan nhinan yätjkurr birrimbirr. Ga ŋunhi ŋayi ŋäkul ŋuriŋiyi Djan'tayilyuny miyalkthu ŋanya Djesunhany, ŋunhi ŋayi gan nhinan ŋunhiliyiny wäŋaŋur, bala dhunupan ŋayi marrtjinan nhanukal bala ŋurrkanhaminan bun'kumu-djipthurra ḻukulila nhanukal. Bala ŋayi gan waŋanan mirithinan Djesunhany ŋurikiyiny wakinŋuwnydja birrimbirrwu dhawaṯmaranharaw beŋuryiny ŋunhi yothuwalnydja nhanukal.
MAR 7:27 Yurr ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarr, “Way, ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu maranhu-gurrupan dhuwal ŋarrakuwuy ŋarra djamarrkuḻiny'. Yaka dhuwal manymak ŋunhi dhu yolŋuy märram djamarrkuḻiwny'tja ŋatha, bala dhu djalkthunna wuŋgangun,” bitjarr.
MAR 7:28 Ga ŋayiny ŋunhi miyalktja buku-bakmaraŋal bitjarr, “Yo Garray. Ga ŋunhi ŋuli djamarrkuḻiyny'tja ga ŋathany ḻuka, bala muṉguynydja ŋunhi ŋatha ŋuli marrtji ḻarryunna munatha'lila, ga ŋayiny ŋuli ŋunhi wuŋgandhuny ḻuka ŋunhiyin bäythinyawuynha ŋatha,” ga bitjarra ŋayi ŋunhi mulkuruny miyalk waŋan.
MAR 7:29 Bala ŋayiny Djesuny nhanukal waŋan bitjarra, “Dhiyaŋiyi nhokal dhärukthuny ŋarranhany ŋayaŋu-ŋamathaŋala. Gatjuy marrtjin. Bilin ŋayi ŋunhi wakinŋuynydja birrimbirryu ganarrthaŋala nhuŋu yothunhany.”
MAR 7:30 Ga marrtjinany ŋayi ŋunhi miyalktja roŋiyinany wäŋalilnydja, nhäŋalnydja ŋayi ŋunhiyi yothunhany nhanŋuwuy ŋayi, ŋayi gan ŋorranany manymaknha, bilin ŋayi ŋunhi birrimbirrnydja waṉḏinan nhanukalaŋaŋur.
MAR 7:31 Ga beŋuryiny ŋayi Djesuy ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa Däyany, bala ŋayi marrtjinan ŋulatjarr bala buku-ḏaw'yurr ga ŋunhal Djäydan, ga ḻäynha ŋayi djuḻkmaraŋal ŋunhi guḻundja ŋunhany Galalipuynydja, yurr balan ŋayi gan ŋunhi marrtjinany yindilila wäŋalil ŋarakalil Dikapulitjlila. Bala walalnydja ŋunhiliyiny yolŋu'-yulŋuynydja gäŋal Djesuwalnydja yolŋunhan buthurumiriwnhan ga dhärukmiriwnhan. Bala walal waŋanan nhanukal bitjarra, “Buku-djulŋi, ŋathil goŋ-ŋal'yurr dhiyakal yolŋuwal,” bitjarr.
MAR 7:33 Bala ŋayiny Djesuynydja dhunupan yan garr'yurra ŋanya ŋunhiyiny yolŋunhany gänaŋulila beŋuryiny ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal malaŋur. Ga goŋ ŋayi gulŋiyin buthurulil nhanukal ŋurikalyi yolŋuwal, ga bulu ŋayi goŋlil dhupthurr nhanukiyingal ŋayi, bala mam'maraŋal ŋäṉarrlila ŋurikalyin ḏirramuwala.
MAR 7:34 Bala ŋayi beŋuryiny Djesuy dhupuŋala djiwarr'lila, bala yan ŋayi mirithinan ŋir'yurrnydja ŋorr'yurra manapar, bala waŋanan nhanukal bitjarra, “Yipatha,” ga bitjarr ŋayi ŋunhi mayaliny' waŋan, “Ma' ḻapthurra,” bitjarr.
MAR 7:35 Ga dhunupan ŋayi ŋunhi yolŋuny buthuruny ḻapthurra, bala ŋayi yan ŋäkula, ga mathany nhanŋu ŋunhi dhayaḻayinan, ga dhunupan ŋayi ŋunhi waŋanany manymakkuŋala.
MAR 7:36 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany bitjarra, “Yaka nhuma dhu lakaram dhuwalaŋuwuy wiripuwurruŋgalnydja yolŋu'-yulŋuwal,” bitjarr. Yurr walalnydja marrtjin ŋunhi yolŋuny walal mukthurra bala lakaranhaminan, gulkurun ŋayi gan walalany ŋunhi gulmaraŋalnydja.
MAR 7:37 Ga walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal mirithinan yan ṉirr'yurra nhäŋalnydja bala walal gan waŋanhaminan bitjanminan, “Nhä dhuwal ŋayi ga latju'kumany djäma way. Dhuwandja ŋayi ga wiripuny ŋunhan ŋunhi dhärukmiriwnhan ga buthurumiriwnha yolŋuny walalany ḏukmaram.” Bitjarra walal gan ŋunhi lakaranhaminany.
MAR 8:1 Waŋganydhuny waluy walal bitjarryi bili dharrwayi yan dhika yolŋu walal ḻuŋ'thurr Djesuwal. Ga bäyŋun walal gan ŋunhi ŋula nhäny ŋathany mala gäŋal ḻukanharawnydja walalaŋguwuy. Bala ŋayi Djesuny wäthurra ŋurikiyiny malthunamirriwnydja mala nhanukalaŋaw bitjarra,
MAR 8:2 “Wäy! Ŋayaŋu-wuyurra ŋarra dhuwal mirithinan dhiyakuny yolŋuwnydja walalaŋ. Wiyinŋumirra walal dhuwal ḻurrkun'nha walu malthundja ŋarraku. Bäyŋun walalaŋ dhuwal ŋula nhäny ŋathany maranhuny.
MAR 8:3 Ŋuli ŋarra dhu walalany dhuwal djuy'yundja ŋoy-ŋathamiriwnhany walalany bala wäŋalilnydja mala walalaŋgiyingal, bala walalnydja dhu dhuwal ŋula gandarrŋurnydja yalŋgithirra mirithirra, bili wiripuny mala barpuru ga dhuwal marrtji barrkuŋura wäŋaŋur.”
MAR 8:4 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu waŋan bitjarra, “Wäy, nhän limurr dhu dhuwandja yolŋunhany walalany maranhu-gurrupan, dhiyalnydja barrakawukŋurnydja wäŋaŋur?”
MAR 8:5 Ga ŋayiny walalany Djesuynydja dhä-birrka'yurr bitjarr, “Nhämunha' nhumany ga dhikayiny ŋatha ŋayatham?” Ga walalnydja nhanukal lakaraŋal bitjarr, “Djabin yan dhuwal ŋathany mala dämbany.”
MAR 8:6 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan walalany nhinanhamaraŋala. Ga märraŋal ŋayi Djesuy ŋunhiyiny ŋathany mala bala buku-wurrpara God-Waŋarrnhan ŋurikiyi, bala bak-bakmaraŋala ŋathany bala gurru'-gurruparnydja marrtjin malthunamirriwala mala nhanukalaŋuwal, bala walalnydja marrtjin gurrupar yolŋunhan walalany.
MAR 8:7 Ga wiripuny walal gan guya mala yumurrku ŋayathaŋal, ga bitjarryi bili ŋayi Djesuy buku-wurrpar ŋurikiyiny guyawnydja mala, ga gurru'-gurrupar ḻundu'mirriŋuwala mala nhanukalaŋuwal, bala walalnydja marrtjin gurrupar ŋunha yolŋunhan walalany.
MAR 8:8 Bala walal marrtjin ḻukanan ŋathany, ga bukmaknha walal ŋunhi maranhuyinany. Bala marrtjin nhanukal ḻundu'mirriŋuynydja mala bäythinyawuynydja ŋatha wapmaraŋala, ga dhaŋaŋguŋalnydja walal ŋunhi 7-nha bathiny mala. Ga ŋula nhämunha' ŋunhi yolŋuny walal 4,000-nha bukmaktja. Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny ŋathaŋurnydja ḻukanhaŋur, bala ŋayi gan Djesuynydja djuy'yurra yolŋunhany walalany wäŋalila malaŋulil.
MAR 8:10 Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu wapthurra gan marthaŋaylila, bala yan walal marrtjinan wiripulila wäŋalil yäkulil Dalmanathalila.
MAR 8:11 Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur yolŋu walal nhanŋu bunan Baratji mala, bala walal gan waŋanan nhanŋu dhä-ḏälthinan ŋoy-marraŋala ŋanya. Ga waŋanany walal gan ŋunhi birrka'yurr manapar ŋanya bitjarr, “Way nhämirr nhe dhu djäma ŋula nhä yindi mirithirr rom ŋurukuwuy djiwarr'wuy, märr napurr dhu nhäma, ga märr-yuwalkthirr nhuna.”
MAR 8:12 Bala ŋayiny Djesuny mirithinan yan dhika ŋorr'yurrnydja galŋa-miḏikinan manapar, ga waŋanany ŋayi bitjarra, “Nhaku nhumany ŋuli ga dhuwal djälthirr nhänharaw, ŋoy-wilwilyunamirriwnydja romgu? Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany, bäyŋu yan ŋarra nhumalaŋ dhu ŋula nhä yindi djäma yän nhänharawnydja nhumalaŋ.”
MAR 8:13 Bala yan ŋayi Djesuynydja ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, wapthurrnydja marthaŋaylilnydja, bala marrtjinan buḏapthurra wiripuŋulila gali'lil wäŋalil.
MAR 8:14 Yo, marrtjiny walal ŋunhi buḏapthunna, yurr walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal meṉguman dharrwawnydja ŋathaw gänharaw, ga waŋganynha marrtji ŋunhi ŋathany ŋorra dämban ŋunhiliyiny marthaŋayŋurnydja.
MAR 8:15 Bala ŋayi ŋunhi balanyamirriynydja Djesuynydja waŋanan djägakuŋala walalany bitjarra, “Marŋgi muka nhuma dhuwal ŋurikiyiny ŋunhi ḏulul'maranhawuywuny, ŋunhi ŋuli ḏulul'maram dämbany. Balanyayin ŋunhi marŋgikunhawuy Baratjiwnydja mala ga Yaritkuny nhakun ŋunhiyi ḏulul'maranhawuy ŋathapuy, ga nhumany dhu djägan ŋurikiny.” Ga bitjarryin ŋayi marrtjin ŋunhi lakaraŋalnydja walalaŋgal.
MAR 8:16 Bala walalnydja marrtjin waŋanhaminan dhä-birrka'yunminan bitjanminan, “Dhuwandja ŋayi mak bitjarrnydja waŋan bili limurr dhuwal ŋula bäyŋu dharrwany ŋatha märraŋal.”
MAR 8:17 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny marŋgithin yan walalaŋ nhaltjarr walal marrtji waŋanhamin, bala ŋayi walalany dhä-birrka'yurra bitjarra, “Nhaku nhuma ga dhuwal waŋanhamirrnydja? Yaka yan nhuma gi dhuwal dharaŋulnydja muka? Nhä nhumalaŋ dhuwal muḻkurrnydja dhumuk yan?
MAR 8:18 Maŋutjimirr mala nhuma dhuwal yulŋuny, ga wanha balaŋ nhuma gi nhäŋun. Ga buthurumirr mala nhuma dhuwal yulŋuny ga wanha balaŋ nhuma gi dhuwal ŋäkun. Yaka yan nhuma gi dhuwal guyaŋiny ŋunhi,
MAR 8:19 nhämunharay bathiy nhuma bäythinyawuyyu ŋathay dhaŋaŋgum ŋunhi ŋarra ḏaw'ṯawmaramany goŋ-waŋganydja ŋatha, ŋunhi 5,000-guny yolŋuw?” Ga walalnydja waŋan bitjarra. “Ŋe! 12 muka ŋunhi bathiny,” bitjarr.
MAR 8:20 Ga bulu ŋayi dhä-birrka'yurr walalany bitjarr, “Ŋunhi ŋarra 7-dhuny yan ŋathay maranhu-wurrupan 4,000-nhany yolŋuny walalany, ga nhämunha' ŋunhi bäythinyawuyyuny ŋathay bathiny nhuma dhaŋaŋgum?” Ga walalnydja buku-bakmaram nhanŋu bitjan, “7-dhu bathiy.”
MAR 8:21 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan walalany bitjarra, “Yaka yan nhuma gi dhuwal dharaŋulnydja muka?”
MAR 8:22 Manymak, marrtjinany walal gan ŋunhi Djesuny ga ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu ga bunan walal Bithdjaydan wäŋaŋur yäkuŋur. Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur yolŋuy walal gäŋal bambaynha yolŋuny nhanukal Djesuwal, bala walal waŋanan ŋanya bitjarra, “Buku-djulŋi ŋathil goŋ-ŋal'yurr dhiyakal bambaywal yolŋuwal.”
MAR 8:23 Bala ŋayi Djesuynydja goŋnha ŋanya ŋayathaŋal ŋunhiyiny bambaynhany yolŋuny bala garr'yurra ŋanya gänaŋulila. Ga dhunupan yan ŋayi Djesuynydja dhupthurra mellila nhanukal, bala goŋ-ŋal'yurra nhanukala, bala ŋayi waŋanan dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarra, “Ŋula nhe ga nhäma ŋula nhäny mala?” bitjarr.
MAR 8:24 Ga ŋayiny ŋunhiyiny yolŋuny maŋutji-garrwarthin bala bitjarra waŋan, “Ŋe, Nhäman ŋarra ga dhuwal yolŋunhany walalany walal ga marrtji'-marrtji, yurr buwayak yan, nhakun ga dharpa mala wuŋi-wuŋiḻi'yun.”
MAR 8:25 Ga bulu ŋayi Djesu goŋ-ŋal'yurr ŋurikalyi bambaywal yolŋuwal, bala yan ŋayi ŋunhi maŋutjiny mirithinan ḻapthurr, ga buluny ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuy nhäŋal manymakkuŋala.
MAR 8:26 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan ŋanya djuy'yurra wäŋalila bitjarra, “Marrtjiny nhe dhu dhunupan wäŋalila nhokiyingal nhe, yakan nhe dhu balany bitjandja yolŋu dharrwamirrililnydja wäŋalil marrtji.”
MAR 8:27 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur walalnydja ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjin balan ŋunhi wäŋalil galki Djitjariya-Bilipaylila. Ga ŋunhi walal marrtjin bala wäŋgaŋalnydja dhukarr-ŋuparnydja, bala ŋayi Djesuynydja walalany dhä-birrka'yurra bitjarra, “Wäy yolnhan dhika ŋuli ga ŋunhi yolŋuynydja walal lakaram yanbi ŋarrany yolnha?” bitjarr.
MAR 8:28 Ga walalnydja buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarr, “Wiripuwurruynydja ŋuli ga dhuwal yolŋuy walal nhuna lakaram yanbi nhe dhuwal Djonnha ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranhamirra yolŋu. Ga wiripuwurruy nhuna ŋuli ga lakaram yanbi nhe dhuwal Yilaydjan, ga wiripuwurruynydja nhuna ŋuli ga lakaram yanbi nhe dhuwal ŋunhin yolŋu djawarrkmirra baman'ŋuwuynha.”
MAR 8:29 Ga bulu ŋayi walalany waŋan dhä-birrka'yurr bitjarra, “Ga nhaltjan nhumany ŋuli ga ŋunhi guyaŋa, yanbi yol dhuwal ŋarrany yolŋu?” Ga ŋayiny Betany buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarra, “Nheny dhuwal ŋunhiyin yolŋu Maŋutji-dhunupayanhawuynha.”
MAR 8:30 Bala ŋayi Djesuynydja dhä-mukmaraŋala walalany märr walal dhu yakan yan lakaram ŋula yolkuny yolŋuw nhanukalaŋuwuynydja.
MAR 8:31 Bala ŋayi Djesuny lakaranhaminan walalaŋgal bitjanminan, “Ŋayiny dhu dhuwal Yolŋuny Gäthu'mirriŋu mirithirra yan dhaŋga-ḏirryundja ŋunhi ŋula nhaliyinydja malaŋuy romdhu. Ga walalnydja dhu ŋunhi ŋaḻapaḻmirriynydja mala ga ŋurru-warryunayŋuynydja mala ga ŋurruŋu-djirrikaymirriynydja mala ga rom-marŋgikunhamirriynydja mala ŋanya ḻikandhu-ŋurrkaman, bala walal ŋanya dhu ŋunhi goŋ-gurrupanna bunharawnha murrkay'kunharawnha. Yurr ḻurrkun' waluny dhu ŋunhi djuḻkthurr bala ŋayi dhu ŋunhi walŋathin beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja.”
MAR 8:32 Yo lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi bitjarryiny dhawaṯmaraŋala warraŋulkuŋala yan. Bala ŋayiny Betaynydja Djesunhany märraŋala galkikuŋala nhanukiyingala ŋayi, bala ŋayi dhärukthuny ḏälyun waŋanany nhanŋu bitjarra, “Yaka gi biyakiyi waŋi.”
MAR 8:33 Bala ŋayi Djesuny bilyurra bala marrtjin nhäŋala ŋunhi malthunamirrinhan mala nhanŋuwuy ŋayi, bala ŋayi waŋanan Betawnydja bitjarra, “Way nhe Djaytin, gatjuy waṉḏi ŋarrakalaŋaŋur.” Ga bulu ŋayi waŋan nhanukal Betawal bitjarr, “Guyaŋanhawuynydja nhokuŋ dhuwali yakan God-Waŋarrwuŋuny gurrupanawuy, ŋany yolŋuwuŋun.”
MAR 8:34 Bala ŋayi Djesuynydja ḻuŋ'maraŋala wiripuwurrunhany yolŋuny walalany ga malthunamirriny mala nhanŋuwuy galkikuŋala nhanukiyingala ŋayi, bala ŋayi waŋanan walalaŋ bitjarra, “Ŋuli nhe dhu ŋula yol yolŋu djälthirr ŋarrakuny malthunaraw, nheny dhu monhamirra nhunapinya nhe. Ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ganarrthaman yan ŋula nhäny mala nhuŋuwuy nhe, ga ḻaw'maramany nhe dhu ŋunhin dharpa mälakmaranhawuynha nhuŋuwuy nhe bala dhu malthunna ŋarrakun.
MAR 8:35 Ga ŋuli nhe dhu ŋula yol waŋa bitjandja, ‘Ŋarrany ga dhuwal djälthirr walŋawnha yan nhinanharaw,’ bala ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu dhiŋgaman yan. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yol waŋa bitjandja, ‘Ŋarrany dhu dhuwal dhiŋgam yan Djesuwnydja ga dhärukkuny nhanukalaŋaw,’ ŋunhiyin dhu ŋunhi yolŋu walŋathirrnydja.
MAR 8:36 Ga ŋuli ŋayi dhu marrtji ŋula yolthu yolŋuy ḻuŋ'maramany buku-mangumany nhanukiyingallilyamany ŋayi ŋula nhä malany bukmak dhuwalaŋuwuynydja ŋunhi munatha'wuynydja, bala ŋayi dhu ŋunhi walŋany nhanŋuwuy ŋayi baḏatjunna, ga wiripuny mala ŋayi dhu ga ŋunhi ŋula nhä malany ŋayatham yan baḏak?
MAR 8:37 Ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolku yolŋuw walŋa buwayakthirrnydja, ga nhän ŋayi dhu ŋunhi ŋula gurrupandja, märr ŋayi dhu buluyi roŋanmaramdhi märram ŋunhiyi walŋany nhanŋuwuy ŋayi.
MAR 8:38 Yo, yakan walal goriny ŋarrakalnydja nhakun yäku-lakaranharay, ga dhäwuy ŋarrakalaŋawuyyuny, dhiyakurruwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ga wawu yan nhina, yätjkurra yan ga djäma rom malany mirithirra ga milnyaŋ'mirra. Ga ŋayiny dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu biyakiyi bili yan gori nhumalaŋguny ŋunhi ŋayi dhu roŋiyiny räliny beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja nhanukalaŋuwalnydja Bäpa'mirriŋuwal djeŋarray', ga God-Waŋarrwalnydja dharrpalwalnydja dhäwu-gänhamirriwal walalaŋgal,” bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ.
MAR 9:1 Ga buluyi ŋayi Djesu waŋan walalaŋ bitjarr, “Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ lakaramany. Wiripuny nhuma, ŋunhi nhuma ga dhärra dhuwal dhiyal malaŋur, yorrnha nhuma dhu dhiŋguŋuny, nhumany ŋathil dhu boŋguŋ nhäŋu God-Waŋarrwu Rom ŋayi dhu yarrupthurr ganydjarrmirr.”
MAR 9:2 Ga 6 walu djuḻkthurr, bala ŋayi Djesuynydja garr'yurra nhanŋuwuy ŋayi ŋunhi ḻurrkun'nhany ḻundu'mirriŋuny, Betanhany ga Djayimnhany ga Djonnhany, bala walalany ŋayi maŋutji-warryurra marrtjinan bukulila mirithirra dhiŋgilila. Ga ŋunhalnydja ŋunhi bukuŋurnydja bala nhanŋu Djesuw rumbalnydja wiripuŋuyinan dhika latju'yinan maŋutjiŋurnydja walalaŋgal.
MAR 9:3 Ga girriny' nhanŋu ŋunhi bitjarryi bili yan miḻŋ'-miḻŋdhurr watharrthinan dhika mirithinan, djuḻkmaraman ga ŋula yolkuŋ yolŋuwuŋ djämapuy watharrkunhawuy dhiyal ŋunhi munatha'ŋur wäŋaŋur ŋarakaŋur.
MAR 9:4 Ga balanyamirriyyi bili yan bala maṉḏany märrmany' yolŋu maṉḏa Yilaydjany ga Mawtjitjtja maḻŋ'thurra ŋunhiliyiny walalaŋgal, bala maṉḏa gan waŋanan nhanukala Djesuwala.
MAR 9:5 Bala ŋayi Betany waŋanan Djesuwalnydja bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr! Nhän dhuwandja manymaknha mirithirra maḻŋ'thurr napurruŋ muka. Ŋula balaŋ muka napurr dhu djäma ḻurrkun' warraw', nhumalaŋ, waŋganydja nhakun nhuŋuwuy, ga waŋganydja Mawtjitjku, ga waŋganydja Yilaydjaw.”
MAR 9:6 Yurr ŋayiny ŋunhi Betany yaka marŋgi nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi waŋan, bili ŋayiny ŋunhi, ga wiripuny maṉḏa ḻundu'mirriŋu maṉḏa mirithinan yan dhika barrarinany.
MAR 9:7 Bala ŋayiny dhunupan molnydja maŋan maḻŋ'thurra bala yan dhurrthurryurra walalany. Ga beŋuryiny ŋunhi maŋanŋurnydja rirrakaynydja dhawaṯthurr waŋanany gan bitjarra, “Dhuwaliyin ŋunhi ŋarrakuwuynydja Gäthu'mirriŋu, marrkapmirrnydja. Buthuru-bitjurrnydja walal gi nhanŋuwuynha yan.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi rirrakaynydja waŋan walalaŋgal.
MAR 9:8 Ga dhäŋur beŋuryiny bala walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu ḏawa'yurrnydja nhäŋalnydja ŋanyapinyan Djesunhan, ŋayipin gan dhärranany ŋunhiliyiny walalaŋgalnydja.
MAR 9:9 Ga ŋunhi walal marrtjin wäŋgaŋalnydja roŋi'-ruŋiyinany yarru'-yarrupthurrnydja beŋuryiny ŋunhi bukuŋurnydja, bala ŋayi Djesuynydja waŋanan walalany mirithinan yan bitjarra, “Yaka yan nhuma dhu lakaramany ŋula yolkalnydja yolŋuwal ŋunhi nhä mala nhuma gan nhäŋal, ga bäy ŋayi dhu boŋguŋ Yolŋu Gäthu'mirriŋu walŋathi dhiŋganhaŋur.”
MAR 9:10 Bala bäyŋun yan walal ŋunhi ŋula yolkuny yolŋuw lakaranha ŋunhiŋuwuyyiny dhäwu. Yurr walal marrtjin waŋanhaminan ŋunhi yulŋuny nhä dhuwal mayali' ŋunhi balanyany gam', “Ŋarrany dhu boŋguŋ dhuwal walŋathi yan beŋurnydja moluŋurnydja.”
MAR 9:11 Bala walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuynydja mala nhanukal dhä-birrka'yurra Djesunhany bitjarra, “Nhaku walal ŋuli ga ŋunhi Rom-marŋgikunhamirriynydja mala yolŋuy walal bitjandja lakaram, ‘Yilaydja ŋathil dhu ŋurruŋuny buni.’”
MAR 9:12 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarra, “Yuwalk walal gan ŋunhi bitjarryiny lakaraŋal ŋunhi ŋayiny ŋathil dhu Yilaydjany buni, märr ŋayi ŋathil dhu ŋäthilmirriyam waŋany dhukarrnydja yäkthun. Ga yaka yan nhuma dhuwal marŋgi ŋunhi ŋayi ga wiripuny dhäruk ŋunha waŋa, ŋunhi ŋayi dhu Yolŋuny Gäthu'mirriŋu mirithirra yan dhaŋga-ḏirryundja bili dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal ŋanya bukuy-ŋurrkaman, yakan walal dhu ga nhanŋu djälthirr.”
MAR 9:13 Yuwalk yan ŋarra dhu nhumalaŋ dhuwal lakaramany, “Bili muka ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu Yilaydjany bunan, ga walalnydja yolŋuynydja walal bumar warray ŋanya, bitjan yan bili nhakun nhaltjarr walal wukirri nhanukalaŋuwuy ŋäthil.”
MAR 9:14 Manymak, wäŋgaŋala walal marrtjin bala-a-a, Djesu ga ŋunhiwurryi malthunamirr mala nhanŋu ḻurrkun' yarru'-yarrupthurra balan wiripuwurruŋgala malthunamirriwal walalaŋgal, bala walal nhäŋala yolŋunhan walalany dharrwanhan, ga walal gan ŋunhi ŋunhiwurryi Rom-marŋgikunhamir mala dhä-ḏälthin waŋan walalaŋ ŋunhiliyi wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ.
MAR 9:15 Ga ŋunhi walal nhäŋalnydja yolŋuynydja walal ŋanyanhany Djesunhany ŋayi gan marrtjinany räli, bala walal dhika mirithinan yan ṉirr'yurrnydja, bala yan walal waṉḏi'-waṉḏinan gumurr'yurra nhanŋu gumurr-ŋamathinan manapar.
MAR 9:16 Bala ŋayi Djesuynydja dhä-birrka'yurra ŋunhi ḻundu'mirriŋunhany mala nhanŋuwuy ŋayi bitjarra, “Wäy, nhäpuy nhuma ga dhuwal waŋanhamirrnydja dhä-ḏälthinyamirrnydja.”
MAR 9:17 Ga ŋayiny waŋganynha ḏirramu ŋunhiliyi malaŋur waŋanany nhanŋu buku-bakmaraŋalnydja bitjarra, “Marŋgikunhamirr, dhuwal ŋarra yothuny ŋarrakuwuy ŋarra gäŋal nhokal bili wakinŋuy birrimbirr ŋanya ŋuli ga dhuwal dhärukmiriwyam.
MAR 9:18 Ga wiripuny ŋayi ŋuli dhuwal ŋanya dhiyaŋiyi birrimbirr ŋayatham bala yan ŋurrkaman ŋanya munatha'lila, bala ŋayi ŋuli ga ḻirra-ḻäwunhamirra, ga dhurrwarakurrnydja ŋuli marrtji nhanukal ŋälnydja gatjkatjtjunna ga rumbalnydja nhanŋu ŋuli marrtji ḏälthirra, burrumunuŋdhirra. Ga waŋanany ŋarra gan dhuwal malthunamirrinhany mala nhuŋu dhawaṯmaranharawnydja dhiyakuny ŋunhi birrimbirrwuny, ga gulkurun.”
MAR 9:19 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarr, “Nhä nhuma dhuwal yolŋuny walal? … märr-yuwalkthinyamiriw mala? Nhämunha'mirra ŋarra nhumalaŋgal dhu buluny nhina? Go rälin ŋanya gäŋu dhuwaliyiny yothunhany,”
MAR 9:20 bala yan walal gäŋala ŋanya ŋunhiyiny yothunhany Djesuwala. Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiy yätjkurruynydja birrimbirryu nhäŋal Djesunhany, bala yan ŋayi dhunupan ŋunhi yothunhany rurr'rurryurra bala yan ŋurrkaŋala ŋanya munatha'lila, bala ŋayi marrtjin ŋunhi yothuny ḏur'yunminan ga dhurrwarakurrnydja marrtjin ŋälnydja gatjkatjtjurra.
MAR 9:21 Bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra ŋunhiyiny bäpa'mirriŋunhany bitjarra, “Nhämunha'mirr ŋayi gan dhuwal bitjarryiny?” Ga ŋayiny ŋunhiyiny bäpa'mirriŋuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Dhuwandja ŋayi gan bitjarrnydja beŋur bili yan yothuŋur muka yan, ga yan bili-i-i ga dhuwanna bala.
MAR 9:22 Ga wiripuny ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi yätjkurruy birrimbirryurr ŋurrkam ŋanya gurthalil, ga wiripuny gapulil, rakunygunhan ganha bitjana. Garray wuyurra linyalaŋ, ga guŋga'yurra. Ŋuli nhe ga ganydjarrnydja ŋayatham.”
MAR 9:23 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Nhaku nhe bitjarryiny waŋan. Ŋuli ŋayi ga ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirrnydja, ŋayiny dhu ŋunhi djäman bala yan.”
MAR 9:24 Ga dhunupan yan ŋayiny ŋunhi bäpa'mirriŋuny yatjurra waŋan, “Ŋarrany ga dhuwal märr-yuwalkthirr. Go guŋga'yurra ŋarrany, märr ŋarra dhu yakan nhuna märr-yuḻkthundja.”
MAR 9:25 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋalnydja ŋunhi yolŋunhany walalany walal marrtjin ḻuŋ'thurra galkithinan, bala yan ŋayi dhunupan waŋanan dhäruk-gurrupanminan ŋurikiyiny yätjkurruwnydja birrimbirrwu dhawaṯmaraŋala bitjarra, “Nhe buthuru-dhumuk ga dhärukmiriw birrimbirr, ma' dhawaṯthurra dhiyakalnydja yothuwalnydja dhiyaŋun bala yan, ga yakan nhe dhu buluny gärri nhanukal.”
MAR 9:26 Bala ŋayi ŋunhi yätjkurrnydja birrimbirr dhunupan yatjurra bala marrtjin marrmarrmaraŋala ŋunhiyiny yothunhany mirithinan yan dhika, bala yan ŋayi dhawaṯthurra nhanukal. Bala ŋayi gan ŋunhi yothuny ŋorranan nhanukuŋ ganydjarrpuynydja dharraḏan nhakun dhiŋganhawuynha. Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal nhäŋalnydja bala walal yatjunminan bitjanminan, “Wäy rakunydhinan ŋayi ŋunha,” bitjarr.
MAR 9:27 Ga dhunupan ŋayiny Djesuny goŋ-djarryurra baṯnha ŋanya ŋayathaŋal goŋnha bala rur'maraŋala, bala ŋayi yan ŋunhi dhärranan.
MAR 9:28 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋayiny Djesuny gulŋiyinan buṉbulila, bala walal ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarr, “Wäy nhaku ŋunhi ŋanapurrnydja ŋanya yaka dhawaṯmaranha ŋunhiyi yätjkurruny birrimbirrnha. Nhaku ŋunhi ŋanapurrnydja gan waŋan ŋanya, ga ŋayiny yaka warray dhawaṯthunna.”
MAR 9:29 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarr, “Waŋganydhun yan ŋayi dhu balanyayiny birrimbirr dhawaṯthun, bukumirriyanhawurra yan.”
MAR 9:30 Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuynydja ga ḻundu'mirriŋuynydja mala nhanukal ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala walal marrtjinan Galaliwurra wäŋakurr, ga yaka ŋayi gan Djesu djälthin walal dhu bukmaktja yolŋu marŋgithirr.
MAR 9:31 Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi malthunamirrinhany walalany nhanŋuwuy marŋgikuŋal gam', “Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny dhu dhuwal goŋ-gurrupanna yolŋu'-yulŋuwala mala. Bala walal dhu buman ŋanya murrkay'kuman. Ga ŋunhi walal ŋanya dhu bumany, ga ḻurrkun' dhu walu djuḻkthun, bala ŋayi dhu buluyi walŋathirr.”
MAR 9:32 Yurr walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal yaka yan ŋanya dharaŋana ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan waŋan, ga yakan walal gan djälthin dhä-birrka'yunarawnydja nhanŋu, bili walal gan ŋunhi rum'rumdhurra nhanŋu ŋäŋ'thunarawnydja.
MAR 9:33 Yo, … wäŋgaŋala walal marrtjin Djesu ga ḻundu'mirriŋu mala nhanŋu ga-ga-ga baṯnha ŋayathaŋal Gapuniyamnha wäŋa, bala gärrinan buṉbulila. Bala ŋayi ŋunhiliyiny walalany Djesuy dhä-birrka'yurra bitjarra, “Walal nhäpuy nhuma marrtjin ŋunhi waŋanhaminany dhä-ŋurrkanhaminany räli dhukarr-ŋuparnydja?” bitjarr.
MAR 9:34 Ga walalnydja ŋunhalnydja mukthurra bukmaknha goranan nhanŋu, bili walal marrtjin ŋunhi dhukarrkurrnydja waŋanhamin, yol dhu ŋunhi beŋuryi ŋurrukŋur walalaŋgal buŋgawayi.
MAR 9:35 Bala ŋayi Djesuny nhinanan, bala wäthurra ŋunhi 12-kuny djuy'yunawuywuny walalaŋ, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu djäl buŋgawathinyarawnydja, nhe dhu ŋurruŋuyirr wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, nheny dhu ŋathil nyilŋ'maranhamirr nhunapinya nhe, ga guŋga'yun nhe dhu ga walalany, ŋunhiny nhakun nheny dhu djämamirrnydja ŋurikiwurruŋguny wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ.”
MAR 9:36 Bala ŋayi Djesuny gawaw'yurra yothuwnha ga nhirrparnydja ŋayi ŋanya gumurrlil yan walalaŋgal ṉapuŋga'lila, bala ŋayi dhangi'yurra ŋanya, bala ŋayi waŋanan ḻundu'mirriŋuwnydja mala nhanukalaŋaw bitjarr,
MAR 9:37 “Ŋuli nhe dhu ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirr balanyarawnydja gay'yi yothuw ŋarrakalnydja yäkuy, ŋunhiyiny nhe ŋarrakun gumurr-ŋamathin. Ga ŋuli nhuma ga ŋula yolnydja mala ŋarrakuny gumurr-ŋamathirr, nhumany ŋunhiny ga gumurr-ŋamathirr ŋurikin ŋunhi yolthu ŋarrany djuy'yurr,” bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
MAR 9:38 Bala ŋayi Djondja waŋanan bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr, ŋunha ŋanapurr yolŋuny nhäŋal ŋayi gan wakinŋuny birrimbirrnha dhawaṯmaraŋal nhokal yäkuy, ga ŋanapurrnydja ŋanya waŋan ḏaḏawmaraŋala, bili ŋayi ŋunhi yaka dhipuŋurnydja limurruŋgalnydja malaŋur.”
MAR 9:39 Ga ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ganarrthul ŋanya ŋunhiyiny yolŋuny, bäy ŋayi dhu ga djäma. Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy djäma ŋoy-ganyim'thunamirrnydja rom ŋarrakalnydja yäkuy, ga bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi bilyundja bala waŋany yätjkurr-lakaramany ŋarrany.
MAR 9:40 Ga ŋunhi ŋayi ŋula yol yolŋu yakany nhakun limurruŋguny baku-ŋayathanhamirr, ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu guŋga'yunamirra limurruŋ.
MAR 9:41 Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ lakaramany, ŋuli dhu nhuna ŋula yolthu yolŋuy gurrupan gapuny ḻukanharawnydja, bili nheny ŋunhi ŋarraku malthunamirr, ga ŋayiny dhu God-Waŋarryuny gurrupandhi buku-roŋanmaram ŋurikiyiny yolŋuw.”
MAR 9:42 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy bilmaram ŋunhi waŋganynha malthunamirriny ŋarrakalaŋuŋurnydja märr-yuwalkthinyaŋur, ga manymaktja ŋunhi mirithirrnydja nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋoy-burrpuwny'tja nhanukalnydja dhu garrwi'yunna yindin yan guṉḏany mayaŋlila nhanukal bala ŋurrkaman ŋanya dhulmulila gapulil.
MAR 9:43 Ŋuli ŋayi nhuna goŋdhuny nhokal yätjkurrulilnydja romlil gäŋal, nheny dhunupan gulkmaranhamirra. Bili ŋunhiyiny nhakun manymaknha mirithirra nhuŋu nhe dhu yuṯany walŋa märram goŋ-waŋganymirriynha yan, ga ŋuli nhe märrma'mirrnydja yan goŋmirr nhunanhany dhu gurthalila ŋurrkuŋ balan ŋunhi dhä-gir'yunamirrilila wäŋalil. Ga ŋuli ŋayi nhuna ḻukuynydja nhokal yätjkurrulil romlil gäŋal, nheny dhunupan gulkmaranhamirra. Bili manymaktja nhuŋu nhe dhu yuṯany walŋa märraŋ djalkiri waŋganymirriynha. Ga ŋuli nhe märrma'mirrnydja djalkirimirr, nheny dhu gurthalila marrtji ŋunhiwilin ŋunhi ŋuli ga nhäran yan bitjanna bili. Ga ŋuli ŋayi melyuny nhuna yätjkurrulil romlil gäŋal, nheny yanan maŋutjiny nhunapinya nhe ḏulŋurr'yunmirra. Bili manymaktja mirithirrnydja nhuŋu nhe dhu gärri bala God-Waŋarrwalnydja romlil mel waŋganymirra yan, ga ŋuli nhe mel märrma'mirrnydja yan, nhunanhany dhu ŋurrkuŋ balan gurthalila, balan ŋunhi dhä-gir'yunamirrilila wäŋalil.
MAR 9:48 Yo, ŋunhiliyiny ŋunhi wäŋaŋur dhu ga barrpany' gaḻ'kaḻyunna yan walŋan, ga gurthany dhu ŋunhi bäyŋun yaŋara'-dhawar'yun.”
MAR 9:49 Ga buluny ŋayi Djesu waŋan bitjarra, “Bukmaknhan yan dhu ŋunhi yolŋunhany walalany waŋgapunuŋuny gurthaynha.”
MAR 9:50 “Yo, dje'lany dhuwal ŋamakurr yan. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi dhäkaymiriwyirrnydja, ga nhaliynha ŋayi dhu ŋunhi buluny nhakun dhäkaymirriyirr? Yo, nhumany dhu dhäkaymirriyanhamirra, märr nhuma dhu ga nhinany manymakkuman yan ga mägayan.”
MAR 10:1 Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny ŋayi Djesuy ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala ŋayi marrtjinan Djudiyalila makarrlil wäŋalil, ga buḏapthurr ŋayi maniw Djodanbuywu, ga buluyi marrtjin ŋunhi yolŋuny walal ḻuŋ'thurr nhanukal dharrwan dhika mirithirra, bulu nhakun ŋayi walalany gan marŋgikuŋal, bitjarr yan bili nhakun ŋayi ŋuli ganha marŋgikunha yan walalany.
MAR 10:2 Ga walalnydja ŋunhi Baratjiny mala yolŋu'-yulŋu marrtjindhi nhanukal Djesuwal, bala walal gan dhä-birrka'yurra ŋanya, yan nhakun gan birrka'yurr ŋanya. Ga bitjarr walal gan ŋanya ŋunhi dhä-birrka'yurrnydja gam', “Way, nhaltjan ga ŋunhi limurruŋgalnydja romdhu lakaram? … Muka dhunupa ŋunhi yolŋuw ŋayi dhu miyalknhany nhanŋuwuy ŋayi ganan, bala yan djuy'yunna ŋanya?”
MAR 10:3 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Nhaltjan ga ŋunhi Mawtjitjthuny rom ḻakaraŋal nhumalaŋguny?”
MAR 10:4 Ga walalnydja nhanŋu buku-bakmaraŋal bitjarr, “Mawtjitjthuny ŋunhi bitjarr rom nhirrpar gam', manymak warray ŋayi dhu dhuway'mirriŋuy miyalknhany nhanŋuwuy ŋayi djuy'yun, yurr ŋathil ŋayi dhu ŋurruŋuny djorra' wukirri, ga yorrnha ŋayi dhu ŋunhi miyalknhany djuy'yun muŋbunumany.”
MAR 10:5 Bala ŋayi Djesuny waŋan walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarra, “Ŋunhiny ŋayiny Mawtjitjthuny rom nhirrpar nhumalaŋ ŋäthil bitjarryiny, bili nhuma dhuwali ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrmirr mala.
MAR 10:6 Bili God-Waŋarryu ŋunhi baman'tja ŋurruṉaŋgalnydja ŋamaŋamayurr bukmak yan nhä malany, ga djämayi ŋayi ŋunhi yolŋunhany maṉḏany miyalknhany ga ḏirramunhany.
MAR 10:7 Ga balanyarawyin ŋunhi gämurruw' ŋayi ŋuli ŋunhi ḏirramuynydja ganarrthaman nhanŋuwuy ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunhany ga bäpa'mirriŋunhany, bala maṉḏa dhu nhakun märranhamirra miyalknha nhanŋu.
MAR 10:8 Ga rumbalnydja maṉḏa ŋunhi waŋganynha. Yakan maṉḏa ŋunhi buluny barrkuwatj, ŋany waŋganyŋura yanan.
MAR 10:9 Ga bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy maṉḏany barrkuwatjkumany, bili God-Waŋarryun ŋunhi ŋayipin waŋgany-manaparnydja maṉḏany,” bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
MAR 10:10 Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny bala walal ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjinany bala buṉbulila gulŋi'-gulŋiyin, bala walal ŋanya ŋunhi dhä-birrka'yurra ŋunhiŋuwuyyin.
MAR 10:11 Ga ŋayiny Djesuynydja lakaraŋal walalaŋ bitjarr, “Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ḏirramuy ganan nhanŋuwuy ŋayi miyalknhany, ga märram ŋayi dhu wiripuŋunhan, ŋunhiyiny ŋayi ga bitjandhiny marramban' djäma.
MAR 10:12 Ga balanyayi bili yan miyalkkuny, ŋuli ŋayi dhu ganan nhanŋuwuy ŋayi dhuway'mirriŋuny ga märram ŋayi dhu ŋunha wiripuŋunhan ḏirramuny, ŋunhiyiny ŋayi ga bitjandhi bili yan marramba'yi yan djäma,” bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
MAR 10:13 Ga beŋuryiny bala walalnydja yolŋu'-yulŋuynydja marrtjin gäŋa'-gaŋal djamarrkuḻi'nhan nhanukal Djesuwala, märr ŋayi dhu walalaŋgal goŋ-ŋal'yun. Ga walalnydja bäy ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal ŋaŋ'ŋaŋ'thurra walalany ḏälyun dhärukthuny.
MAR 10:14 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuynydja nhäŋal, bala yan maḏakarritjthinan, bala ŋayi waŋanan malthunamirriwnydja mala nhanukalaŋaw bitjarra, “Manymak walal dhu ŋunhi marrtji räli ŋarrakal, yaka walalany gulmaraŋ. Bili God-Waŋarrwuny rom ŋunha balanyarawnha nhakun dhiyakurruŋgun djamarrkuḻiw'nha.”
MAR 10:15 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy yakany märram God-Waŋarrwuny Rom, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu bäyŋun gärri ŋunhiwiliyiny nhanukalnydja Romlil God-Waŋarrwalnydja, ŋany bäy ŋathil nhe dhu gumurr-ŋamathirr bitjan nhakun dhuwalawurr djamarrkuḻi' gumurr-ŋamathin ŋarraku.
MAR 10:16 Bala ŋayi Djesuynydja marrtjin ḻaw'-ḻawmaraŋala ŋunhiyiny djamarrkuḻi'nhany, bala ŋayi marrtjin goŋ-ŋal'yurra walalaŋgal.
MAR 10:17 Manymak, ga ŋunhi ŋayi gan Djesu gurku'yurrnydja marrtjinyarawnha wiripulila wäŋalil, bala ŋayiny bäy ḏirramu nhanŋu bunan ŋunhiliyi, yurr ḻukunydja' ŋayi ŋunhi mirithirr. Waṉḏinany ŋayi ŋunhi bala yan bun'kumu-djipthurra gumurrlila nhanukal, bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Garray nheny dhuwal manymak yan marŋgikunhamirr. Nhaltjan dhika ŋarra dhu yulŋuny märr ŋarra dhu märramany ŋunhi walŋa wiyinŋumirrnydja?”
MAR 10:18 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanŋu bitjarr, “Nhaku nhe dhuwal ŋarrany manymak lakaraŋalnydja? Bäyŋun dhuwal ŋula yol yolŋu manymak; ŋayipin yan dhuwal God-Waŋarrnha manymaktja.
MAR 10:19 Marŋgi muka nhe ŋunhi dhiyakuny dhäruk-nhirrpanminyawuywuny romgu gam', ‘Yaka buŋu yolŋuny murrkay'kuŋ, ga yaka marramba'yi, ga yaka manaŋi, ga yaka nyäḻyurr lakaraŋ. Märr-ŋal'yurr gi yan nhokalaŋaw ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja ga bäpa'mirriŋuwnydja.’”
MAR 10:20 Bala ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramuny waŋan bitjarra, “Way Garray dhuwaliyiny ŋunhi rom mala ŋarra gan ŋayathaŋal beŋur bili, ŋunhi ŋarrany yothu yan muka,” ga bitjarr ŋayiny.
MAR 10:21 Ga ŋayiny ŋanya gan Djesuynydja nhäŋala dharr-bitjarra ŋayaŋuynydja märr-ŋamathinyaraynha, bala ŋayi waŋanan nhanŋu bitjarra, “Nheny dhuwandja yolŋu girri' dharrwamirr, ga waŋganynha nhe dhu buluny djäma. Gatjuy djalimnha nhuŋuwuy nhe girriny' mala warrpam'thurra, ga gurrupula rrupiyany ŋunha ŋurruwuykmirriwnha yolŋuw walalaŋ, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuŋuny gurrupan nhä mala bulun dhika manymak ŋunhaŋuwuynha djiwarr'puynha. Gatjuy marrtjin, ga djämany nhe dhu bitjandhiyin, bala roŋiyiny, bala malthurra ŋarrakun.”
MAR 10:22 Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuy ŋäkulnydja, bala yan ŋayi mirithinan dhika ŋurru-yupthurrnydja, bala yan ŋayi ŋunhi marrtjinany dhärukmiriwnha, bili ŋayi ŋunhi ḻukunydja' mirithirr.
MAR 10:23 Bala ŋayi Djesuny bilyurra, ga waŋan ŋayi ŋunhi malthunamirriwnydja mala nhanukalaŋaw bitjarra, “Ḏäl dhuwal mirithirr bay', ḻukunydjawny'tja yolŋuw gulŋiyinyaraw ŋunhawalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja Romlil.”
MAR 10:24 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal ŋäkulnydja ŋanya dhäruktja ṉirr'yurra. Ga bulu ŋayi Djesu waŋan walalaŋgal bitjarr, “Djamarrkuḻi' ŋarraku, yuwalk dhuwal yulŋuny ḏäl yan gärrinyaraw God-Waŋarrwalnydja Romlil!
MAR 10:25 Ḏälnha dhuwal gamuḻwuny gulŋiyinyaraw ŋurukuny ŋunhi nyumukiny'kuny dhurrwaraw, ga bulun gal'ŋu dhuwal gumurr-ḏäl ŋunhi ḻukunydjawny'tja yolŋuw gulŋiyinyaraw ŋunhawalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja Romlil.”
MAR 10:26 Ga walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuynydja mala nhanukal ŋäkul ganyim'thurra yan mirithinan, bala walal gan waŋanhaminan bitjanminan, “Yolnha dhika dhu ga yolŋu walŋany nhina?”
MAR 10:27 Bala ŋayiny Djesuynydja nhäŋala marrtjin walalany ga waŋan ŋayi bitjarra, “Yolŋuny dhu ŋunhi bäyŋun walŋakunhamirr ŋanyapinya ŋayi gänany. Yurr ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny djäman bala yan.”
MAR 10:28 Ga ŋayiny Betany waŋan buku-bakmaraŋal bitjarr, “Garray napurrnydja ŋunhi ganarrthaŋal nhä malany ŋanapurruŋguwuynydja bukmak yan, bala napurr nhuŋun malthurr.”
MAR 10:29 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Märr-yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwandja lakaram. Ŋunhi ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy ganan wäŋany nhanŋuwuy ŋayi, ga wäwa'mirriŋuny, ga yapa'mirriŋuny, ga ŋäṉḏi'mirriŋuny, ga bäpa'mirriŋuny, ga djamarrkuḻiny' nhanŋuwuy ŋayi, märr ŋayi dhu ga ŋarrakuwuynha yan malthundja lakaraman dhu marrtji dhäwun wiripuwurruŋgala yolŋuwal walalaŋgal,
MAR 10:30 bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny gurrupan ŋanyanhany dhiyakuny bala walŋaw dhiyalnydja munatha'ŋurnydja, bulun dhika wäŋa mala, wäwa'mirriŋu mala, ga yapa'mirriŋu mala, ga ŋäṉḏi'mirriŋu, ga djamarrkuḻi'. Bäydhi walalany dhu marrtji ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy mala baḏuwaḏuyun. Ga bulu yalalaŋumirriynydja ŋayi dhu gi ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja nhini walŋan yan, biyakun bili yan wiyinŋumirra.
MAR 10:31 Ga ŋunhi ŋula nhämunha yolŋu walal, ŋunhi walal ga djälthirr dhiyaŋ bala ŋurruŋuyinyaraw, walalnydja dhu ŋunhi ŋunhalnydja dhuḏi-yapalan, ga ŋunhi ŋula nhämunha' yolŋu walal dhuḏi'-dhuḏiŋuny dhu ŋurruŋun.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
MAR 10:32 Yo. Walalnydja marrtjin ŋunhi Djesuny ga ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu wäŋgaŋala ḏuwaṯthurra balan dhukarr-ŋupara Djurutjalamlila. Ga wiripuwurrnydja yolŋu walal wäŋgaŋal marrtjin dhuḏikurra, ŋapa-ŋupara walalany. Yurr ŋayiny gan ŋunhi Djesuny marrtjin ŋurruŋun, bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu märr-dhumbal'yurra, ga wiripuwurrnydja mala ŋunhi yolŋu walal barrarinan. Bala ŋayi Djesuynydja ḻuŋ'maraŋala ḻundu'mirriŋunhany mala nhanŋuwuy 12-nhany waŋganylila, bala ŋayi lakaraŋala walalaŋgal ŋunhi nhaltjan dhu maḻŋ'thun nhanŋu ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur. Ga bitjarra ŋayi walalaŋ waŋanany,
MAR 10:33 “Ŋämany nhuma dhu manymakkum yan walal. Limurrnydja ga dhuwal marrtjin Djurutjalamlil, ga ŋunhiliyiny walal dhu Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny märraman bala gäman goŋ-gurrupanna ŋurruŋu djirrikaymirriwala walalaŋgal ga Rom-marŋgikunhamirriwala walalaŋgal, märr walalnha dhu ŋunhi mala-djarr'yundja bunharawnydja nhanŋu, bala walal dhu goŋ-gurrupanna ŋanya balan Djan'tayilwala yolŋuwal walalaŋgal.
MAR 10:34 Walalnha ŋanya dhu ŋunhi warku'yundja, ga dhupthundja ga bartjunmaramany burruṯiŋuynha, ga bumany ŋanya walal dhu murrkay'kuman. Yurr ŋayi dhu ŋunhi buluyi nhakun walŋathiyi ḻurrkun'thuny waluy.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi waŋanany.
MAR 10:35 Ga beŋuryiny, maṉḏany Djayimdhuny ga Djondhuny guwatjmara ŋanya Djesunhany, ŋuriŋiny maṉḏa ŋunhi maṉḏa gäthu'mirriŋu Djibidiw. Bala maṉḏa ŋanya waŋanan bitjarra, “Dhuwandja nhe dhu linyalaŋ yoram yan, ŋunhi linyu dhu nhuna dhuwal ŋäŋ'thundja.”
MAR 10:36 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Nhaku bili nhuma ŋarrany dhu ŋäŋ'thundja?”
MAR 10:37 Ga maṉḏany buku-bakmaraŋal nhanŋuny Djesuwnydja bitjarra, “Ŋunhi nhe dhu ga nhina ŋurruŋuny nhokiyingalnydja nhe nhinanhawuyŋur, ŋunhiliyiny ŋunhi manymakŋurnydja romŋur djeŋarra'mirriŋurnydja, linyuny dhuwal djäl linyu dhu ga nhina galki yan nhokal gali'ŋur, waŋganydja dhu ga nhina dhunupa'ŋuŋur gali'ŋur, ga waŋganydja wiṉ'kuŋuŋur gali'ŋur.” Bitjarra maṉḏa gan ŋunhi waŋanany ŋanya Djesunhany.
MAR 10:38 Ga ŋayiny Djesuny waŋan maṉḏaŋ bitjarr, “Maṉḏa, dhuwal nhuma ga ŋoy'mukmirriw romgu ŋäŋ'thun. Nhä bili balaŋ nhuma dhuwal ŋuḻkthurr yan beŋurnydja ŋunhi ŋarrakalaŋuŋurnydja banikin'ŋur. Ga ŋula balaŋ muka nhuma dhuwal märraŋ dhuwandja ŋunhi buku-ḻupmaranhawuy rom ŋunhi ŋarra ga märram dhiyaŋun bala?”
MAR 10:39 Ga maṉḏany waŋan, nhanŋuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Linyuny dhu dhuwal djäman yan.” Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Ma! Ga yuwalknha yan nhuma dhu dhuwal dhipuŋurnydja banikin'ŋur ŋuḻkthun, ga bitjandhi bili nhuma dhu märramdhi dhuwal buku-ḻupmaranhawuynydja, ŋunhi ŋarra dhu dhuwal märram.
MAR 10:40 Yaka dhuwal ŋarrakuny dhunupa, ŋarra dhu yoram yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal dhu bitjandhiyiny ŋäŋ'thun. Ŋayipi yan dhu dhuwal God-Waŋarryu nhirrpandja dhipalnydja ŋunhiwurruny yolŋuny walalany ŋunhi ŋayi ŋäthilmirriyaŋal wäŋa walalaŋ ŋunha.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋanany.
MAR 10:41 Ga wiripuwurruynydja ḻundu'mirriŋuy mala nhanukal ŋäkul maṉḏany Djayimnha ga Djonnha ŋunhi maṉḏa gan djälthin, ga waŋan maṉḏa gan Djesuny ŋurruŋuyinyaraw, bala walal ŋunhi maḏakarritjthinan maṉḏaŋ.
MAR 10:42 Bala ŋayi Djesuynydja ḻuŋ'maraŋala ḻundu'mirriŋunhany mala nhanŋuwuy ŋayi, bala ŋayi lakaraŋalnydja walalaŋgal bitjarra gam', “Way, marŋgi muka nhuma dhuwal ŋurukuwurruŋguny ŋunhi Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ romgu, ŋunhi walal ŋuli ga buŋgawakunhamirr, yanbi walal buŋgawan yolŋuwnha mala ga wäŋawnha mala walalaŋgalaŋaw. Bala ŋuli ga ŋunhi buŋgawaynydja mala yolŋunhany mala dhar'thar-gurrupanna, nhakun walalnydja djämamirra mala walalaŋ.
MAR 10:43 Yurr nhumany dhu ga ŋunhi yaka bitjandhi. Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu djäl buŋgawayinyarawnydja, nheny ŋathil dhu djämamirriyirr.
MAR 10:44 Ŋuli nhe ga ŋula yol yolŋu djälthirr ŋurruŋuyinyarawnydja, nheny ŋathil dhu wiripuwurruŋguny yolŋu walalaŋ djämamirr.
MAR 10:45 Bili balanyarawyi muka ŋunhi ŋayiny Yolŋuny Gäthu'mirriŋu bunan dhiyalnydja, ŋayi dhu yan djämamirr yolŋu, ga walŋa-gurrupanmirr ŋayi dhu wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ walŋakunharaw. Yaka ŋayi ŋunhi buŋgawathinyarawnydja räli marrtjin.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋanany.
MAR 10:46 Ŋunhi walal marrtjin Djesu ga malthunamirr mala nhanŋu wäŋgaŋalnydja bala-a-a, baṯnha ŋayathaŋal Djarikawnydja wäŋa yäku. Ga ŋunhi walal ganarrthaŋal ŋunhiyiny wäŋa, ga walalnydja ŋunhi dharrwan mirithirra yolŋuny mala malthurr dhukarr-ŋuparnydja. Ga ŋunhili gali'ŋur dhukarrŋurnydja gan nhinan yolŋu yäku Bätimayatj, yurr ŋayi ŋunhi bambay ga baḻ'-yalŋgi, ga gäthu'mirriŋuny ŋayi ŋunhi Dimayaw.
MAR 10:47 Ga ŋunhi ŋayi ŋäkul rirrakaynydja ŋanyanhany Djesunhany wäŋa Nätjuritjpuynhany bala ŋayi dhunupan yatjurra bitjarra, “Way, Djesu Gäthu'mirriŋu Daybitku, wuyurr ŋarraku go,” bitjarr.
MAR 10:48 Bala walalnydja dharrwaynha yan yolŋuynydja mala way'yurr ŋanya mukmaraŋal, yurr ŋayiny bäyŋun mukthunna; baḏaknha yan ŋayiny gan yatjurr mirithinan dhika, “Djesu, gäthu'mirriŋu Daybitku, wuyurr ŋarraku,” bitjarr.
MAR 10:49 Bala ŋayi Djesuny gulyurra, bala ŋayi waŋanan, “Wäthurr nhanŋu.” Bala walal waŋanan ŋurikiyiny bambaywuny bitjarra, “Nheny galŋa-djulŋithin, ga go marrtjin rur'yurra.”
MAR 10:50 Bala dhunupan yan ŋayiny ŋunhi bambaynydja yolŋu wapthurra bala ŋurrkaŋala ŋunhi gumurrpuynydja nhanŋuwuy mulkany' girri', bala yan djartjaryurra Djesuwala.
MAR 10:51 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan ŋanya dhä-birrka'yurra, “Nhaku nhe djälnydja? Nhaltjan ŋarra dhu nhuna, … guŋga'yun?” bitjarr. “Marŋgikunhamirr nhänharawnha ŋarra dhuwal djäl,” ga bitjarr ŋayiny ŋunhiyiny bambaynydja yolŋu buku-bakmaraŋal nhanŋu.
MAR 10:52 “Gatjuy marrtjin. Nhokal märr-yuwalkthinyaraynydja nhe dhuwali ḏukthurra,” bitjarra ŋayi Djesuny nhanŋu waŋan. Ga dhunupan ŋayi ŋunhi melnydja ḻapthurra bala yan ŋayi nhäŋala, bala ŋayi marrtjin ŋunhi malthurra bala Djesuwnydja dhukarr-ŋupara.
MAR 11:1 Yo, Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjin ŋunhi wäŋgaŋala bala. Ga ŋunhi walal marrtjin bukuy-märraŋal Djurutjalamdja wäŋa. Ga ŋuliwitjarryin walal gan ŋunhi marrtjinany märrma'kurra wäŋakurr yäkukurr Batpatjkurra ga Bithinikurra, ga bunanany walal ŋunhala bukuŋura wäŋaŋur yäkuŋur Wolipnha. Bala ŋayipiny Djesuynydja märrma'nhany ḻundu'mirriŋuny maṉḏany nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurra ŋäthila,
MAR 11:2 ga bitjarr ŋayi waŋanany maṉḏaŋgal gam', “Gatjuy nhumany ŋäthil marrtji ŋini, balan ḻaypalila wäŋalil ŋunha gali'lila. Ga ŋunhi nhuma dhu dhuwal marrtjiny, ga maḻŋ'maramany nhuma dhu warrakan'nha yäkuny duŋ'kiny, garrpinawuy ŋayi dhu ga ŋunhi dhärrany. Yurr yaka ŋayi ŋunhi ŋula ŋäthiliŋuwuynydja buŋganmirriyanhawuy; bäyŋu yan ŋunhi yolŋu ŋunhiwili ŋal'yurr. Nhumany dhu marrtjiny, bala rakiny' yapmaraman bala rälin gäma.
MAR 11:3 Ga ŋuli nhumalany dhu ŋula yolthuny yolŋuy dhä-birrka'yundja, ‘Way maṉḏa, nhaku nhuma ga dhuwal yapmaramany?’ Ga nhumany dhu bitjan waŋa, ‘Garray dhuwal dhiyak djälthin, ga yalalan ŋayi dhu roŋanmaramany nhumalaŋ,’ biyak lakaraŋuny walalaŋgal.”
MAR 11:4 Ga ŋunhi maṉḏa marrtjinany, bala maṉḏa maḻŋ'maraŋala warrakan'nhany garrpinawuynha raki'mirra, ŋayi gan dhärran dhukarrŋur, galki ŋunhili dhurrwaraŋur buṉbuŋur. Bala yan maṉḏa ŋunhi rakiny' yupmaraŋala.
MAR 11:5 Ga walalnydja wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal marrtjin galki dhärra'-dharran, waŋan walal bitjarra, “Way maṉḏa nhaku nhuma ga dhuwal rakiny' yupmaram dhipuŋuryiny duŋ'kiwalnydja.”
MAR 11:6 Bala maṉḏany buku-bakmaraŋal walalaŋguny balany bitjarra, “Garray dhuwal dhäruk djuy'yunmin dhiyak.” Bala yan walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal dhayuŋara.
MAR 11:7 Bala maṉḏa ŋunhi gäŋala warrakan'nhany Djesuwala. Ga ŋunhalnydja walalnydja marrtjin ŋunhi girrin' mala walalaŋguwuy ḻarrmaraŋal, bala ŋal'maraŋala ŋapalila duŋ'kiwala gayanh'than, bala ŋayipiny Djesuny ŋal'yurra ŋurikalyiny warrakan'kalnydja ḏiltjilila, bala marrtjin nhinanan.
MAR 11:8 Ga dharrwaynha yolŋuynydja walal marrtjin ŋunhi girriny' mala walalaŋguwuy gayanh'thaŋala ŋunhawalnydja ŋunhi dhukarrlilnydja. Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal marrtjin marran dharpan ḏiwirrkthurr, ŋulatjarryin wäŋakurra, ga bitjarryi bili walal marrtjin ŋunhi rarr'yurr gayanh'thany balany dhukarrlilnydja.
MAR 11:9 Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal marrtjin wäŋgaŋal gumurrkurrnydja nhanukalaŋuwurr, ga munguyurr walal ŋanya marrtjin, yatjunminan walal marrtjin ŋunhi yulŋuny, märr-yiŋgathinan, goŋmirriyinan nhanukal bitjarra, “Yo, yo-o-o Marrkapmirr! Go walŋakuŋun ŋanapurruny. Bili nheny ga dhuwali marrtji Garraywala yäkuynydja, ŋuriŋin God-Waŋarrwala ŋayaŋu-yal'maranhamirriynha romdhuny.
MAR 11:10 Galkin ŋanapurr dhu dhuwal nhinany ŋunhiliyin manymakŋura romŋurnydja, bitjarr nhakun ŋunhi ŋanapurruŋ gan mala-ŋurrkanhayŋu Geŋ-Daybit nhinan. Go limurr märr-yiŋgathirra, goŋmirriyirra God-Waŋarrwala,” bitjarr.
MAR 11:11 Yurr ŋayipiny gan ŋunhi Djesuny marrtjin yan baḏak, ga yan bili, ga ŋunhala Djurutjalamnha bala yan ŋayi gulŋiyinan buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulil. Ga ŋunhalnydja ŋunhi djinawany' ŋayi marrtjin nhäŋala ḻiw'maraŋala warrpam'thurra. Yurr ŋunhi waluynydja ŋuruŋun ḻäy-bilyunaraynha nyumukuṉiny'thun waluy. Bala yan ŋayi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu 12-tja roŋiyinan Bithinilila.
MAR 11:12 Ga djaḏaw'yurr wiripun walu, bala walal ḻaw'yurra beŋuryiny Bithiniŋurnydja, ga ŋayiny Djesuny balanyamirriy djaṉŋarrthinan.
MAR 11:13 Bala ŋayi nhäŋala dharpan muthir'nha ŋayi gan dhärran galki dhukarrŋur; yuṯan gan ḏukitjtja marrany ŋuthar, ga ŋunhi ŋayi nhäŋalnydja Djesuynydja, bala ŋayi marrtjin galkithinan balayin dharpalila wanha balaŋ ŋayi ŋula maḻŋ'maranha ŋatha dhakal ŋunhiwiliyi. Yurr bäyŋun ŋayi ŋunhi maḻŋ'maranhany dhakalnydja, marwatnha yan marrtjin gorruŋal, bili bäyŋu yan muka nhanŋu ŋurikiny dharpaw waluny galkithinya borumdhinyarawnydja.
MAR 11:14 Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiyiny dharpawnydja bitjarra, “Bäyŋun dhu boŋguŋ ŋula yolthuny yolŋuy buluny ḻuki nhokuŋuny borum.” Bitjarra ŋayi ŋunhi Djesu dhäruk-gurrupanminany ŋurikiyi dharpawnydja. Ga walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal ŋäkul ŋanya ŋunhi nhaltjarr ŋayi waŋan.
MAR 11:15 Manymak, wäŋgaŋalnydja walal marrtjin bala-a-a-a burnha bunan Djurutjalamnha, Ga dhunupan yan ŋayiny Djesuny marrtjinan balayin ŋunhi buku-ŋal'yunamirrilila Buṉbulil God-Waŋarrwala. Ga ŋunhiliyi yolŋu walal gan wiripuŋuwuy wäŋapuy buku-djuḻkmaranhamin rrupiya, ga djalim walal gan mundhurr-gurrupanaraw warrakan' mala. Bala dhunupan ŋayi marrtjin ŋunhi Djesuynydja djalkthurra rrupiya-djambimirriwnydja daybuḻnydja mala, ga nhinanhawuynydja mala yolŋuwnydja walalaŋ warrakan' djalimmirriwnydja mala.
MAR 11:16 Ga gulmaraŋala ŋayi gan ŋunhi yolŋunhany walalany ŋunhi walal gan gäŋal ŋula nhä mala ŋuliwitjarryi ŋunhi buku-ŋal'yunamirriwurr buṉbukurr.
MAR 11:17 Bala ŋayi gan ŋunhi marŋgikuŋala yolŋu'-yulŋunhany bitjarra, “Dhuwandja God-Waŋarrwalnydja ga djorray' lakaram bitjan warray gam', ‘Ŋarrakuny dhu ga buku-ŋal'yunamirr buṉbu dhärra buku-ŋal'yunaraw yan waŋganygu, märr dhu ga bukmak bäpurru mala marrtji ga bukumirriyam walal dhu ga dhiyal.’ Ga nhumany dhuwandja buṉbuny wakalkuŋal warray, bitjarra nhakun dhuwandja buṉbu ḻuŋ'maranhaminyarawnha manaŋa-ḏilkurruwnha djuḻuḻ'yunaraw, bitjandhin nhumany ga dhuwal.”
MAR 11:18 Ga walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja yolŋuy walal ga rom-marŋgikunhamirriynydja mala gan ŋäkula ŋanya Djesuny balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala walal gan waŋanhaminan dhurrwara-ŋurrkanhaminan wanhawitjan dhukarrkurr walal dhu buma ŋanya Djesuny. Yurr walal gan ŋunhi nhanŋuwuynydja Djesuwnydja barrarin. Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal Djesunhany ṉirr'yurra ŋäkul ŋunhi nhaltjarr ŋayi walalany gan marŋgikuŋal.
MAR 11:19 Ga ŋunhi marrtjin wäŋany munhawuyin, bala walal ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjinan beŋuryiny Djurutjalamŋurnydja wäŋaŋur.
MAR 11:20 Ga wiripuŋuynha waluy, yurr munhawumirra, walal marrtjin bala wäŋgaŋala, dhukarrkurra. Bala walal nhäŋala ŋunhiyiny dharpa muthirny'tja räwaknha gan dhärran warrpam'nha ḻuku manapara.
MAR 11:21 Bala ŋayi Betaynydja guyaŋanan, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Way Garray nhäŋu ŋathil ya-dhuwali, dhuwaliyin ŋunhi dharpany ŋunhi nhe dhä-waŋa, dhuwaliyin ŋayi yulŋuny räwaknha warrpam'nha,” bitjarr.
MAR 11:22 Ga ŋayiny Djesuny nhanŋu waŋan bitjarr, “Märr-yuwalkthi God-Waŋarrwal.
MAR 11:23 Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany nhumalaŋ, ŋuli nhe dhu waŋa bukunhany ŋula wäŋanhany bitjandja gam', ‘Ma! rur'yurra nheny dhuwaliyiny bukuny wäŋa ga giṯthurra balan gapulila ḻupthurra,’ bala ŋayiny dhu ŋunhi dhunupan ŋunhiyiny bukuny giṯthunna yan. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu waŋa ŋayaŋuy märr-yuwalkthinyaraynydja, ga yakan nhe dhu ŋunhi ŋula märr-dhumbal'yundja, nheny dhu nhäman ŋunhi nhuŋuny ŋayi dhu balanyayiny rom maḻŋ'thunna yan.
MAR 11:24 Ga dhiyakiyin ŋunhi märrwu ŋarra ga nhumalaŋgal dhuwal lakaramany bitjandja gam', ŋuli nhe dhu ga bukumirriyamany God-Waŋarrwalnydja ŋäŋ'thundja ŋanya ŋula nhakuny, yanan biyakun märr-yuwalkthin, ga biyakun guyaŋiny ‘Ŋarrany dhuwal bilin nhanukuŋ ŋunhiyiny märraŋala,’ bala God-Waŋarryuny nhuna dhu gurrupanna yan ŋunhiny mala ŋunhi nhaku nhe ŋanya ŋäŋ'thurr.”
MAR 11:25 “Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi bukumirriyanharawnydja djälthirr, nheny ŋathil ŋurruŋuny bäy-lakaraŋ ŋurikiyi yolŋuw ŋunhi ŋayi nhuna ŋayaŋu-miḏikumar, ga yorrnha nhe dhu ŋunhi bukumirriyamany, märr ŋayi dhu nhokal djiwarr'puyyuny Bäpa'mirriŋuy bäy-lakaramdhi nhuŋuny.
MAR 11:26 Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi yakany bäy-lakaram wiripuŋuwnydja yolŋuw, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny bäyŋuyi yan bäy-lakaram nhuŋuny yätjkurruwuy djämapuy.”
MAR 11:27 Yo marrtjinany walal gan bala-a-a, ga yan bili ga Djurutjalamnha, bala ŋayi Djesuny dhunupan gärrinan ŋunhiwiliyin buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulil. Ga walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja yolŋu walal ga ŋurru-warryunayŋuny yolŋu mala ga rom-marŋgikunhamirriynydja mala, guwatjmara ŋanya Djesunhany.
MAR 11:28 Bala walal gan dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarra, “Go mak lakaraŋ napurruŋgal, … yolthu nhuna dhuwal waŋanany balanyarawyiny djämaw? Ga yolthu nhuna dhuwal waṉa-nhirrparnydja?”
MAR 11:29 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal balany walalaŋguny bitjarra, “Ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu nhumalany dhä-birrka'yun. Nhuma ŋathil dhu lakaramany ŋarraku, ga yorrnha ŋarrany dhu nhumalaŋ lakaram ŋunhi yolthu ŋarrany waŋan dhiyak djamaw.
MAR 11:30 Yolthu ŋunhi nhirrpar Djonnhany yolŋuny? Ga yolthu ŋanya ŋunhi waŋan ḻiya-ḻupmaranharaw yolŋuwnydja walalaŋ? God-Waŋarryu? Ŋany yolŋuy walal muka?”
MAR 11:31 Bala walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny mala waŋanhaminan bitjanminan, “Way, nhaltjanna dhika limurrnydja dhu lakaram balany nhanŋuny buku-bakmaram? Ŋuli limurr dhu ŋunhi bitjandja lakaram gam', ‘God-Waŋarryu ŋayipi yan Djonnhany waŋan,’ bitjandja, bala ŋayiny dhu ŋunhi waŋa limurruny bitjanna, ‘Nhakun nhumany ŋunhi yakany märr-yuwalkthinya nhanŋuny Djongalaŋuwnydja dhärukku?’ bitjanna ŋayiny dhu.
MAR 11:32 Ga ŋuli limurr dhu ŋunhi lakaram nhanukal bitjandja, ‘Yolŋu'-yulŋuy ŋanya ŋunhi waŋan ŋurikiyiny djämaw,’ bitjandja, ga walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal maḏakarritjthirra limurruŋgun. Bili walalnydja ga ŋunha bitjan märr-yuwalkthirr ŋunhi ŋayiny Djondja dhuwal God-Waŋarrwu warray djawarrkmirr.”
MAR 11:33 Bala walal waŋanan Djesuwnydja bitjarra, “Yaka dhuwal napurrnydja marŋgi bay, yolthu ŋanya ŋunhi Djonnha nhirrpar ŋurikiyiny djämaw.” Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋguny bitjarra, “Yo. Ga ŋarrany dhu yakayi nhumalaŋguny lakaram, ŋunhi yolthu ŋarrany dhiyak djämaw nhirrpar.” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi Djesuny waŋan walalaŋguny.
MAR 12:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuy buluyi nhakun lakaraŋal dhäwu mayali'kurr ŋurikiwurruŋgalyi yolŋuwal walalaŋgal, ga dhuwal ŋayi gan ŋunhi dhäwuny' lakaraŋal gam', “Ŋunhiliyi yolŋu gan nhinan wäŋa-waṯaŋu, bala yan ŋayi ŋunhiyiny yolŋu wäŋa-waṯaŋuny djälthinan ŋayi dhu ga ŋuthanmaram ŋamakurr borum mala. Bala ŋayi lämu-nhirrpara ŋunhiwiliyiny wäŋalil borumnha mala dharpan. Ga djäma ŋayi ŋunhi munatha' ŋurikiyi ŋathaw buḻŋu'kunharaw, bala ŋayi ḻoḻuwunuŋala ŋunhiyi wäŋany. Ga djämayi ŋayi wäŋa mil'ŋuwnydja yolŋuw nhinanharawnydja. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi djarr'yurra yolŋunhan walalany ŋurukiyin djägawnha, djägamirriyaŋala walalany, märr walal dhu ga djäman, ga bäkin ŋunhiyiny nhä mala bukmak yurr guwarr yan, märr ŋayi dhu ŋunhiyiny wäŋa-waṯaŋuny yolŋu marrtjin wiripuŋulila wäŋalil, yurr märr wiyinnha ŋayi dhu ŋunhi marrtjiny. Bala ŋayi waŋanany djägamirriwalnydja walalaŋgal bitjarra, ‘Dhiyakuny nhuma dhu ga djäga ŋamatham yan ŋarrakalaŋaw, ga ŋunhi ŋayi dhu balwurthirrnydja borumdja mala, ga nhumany dhu ŋunhi mala-wulkmaraman ŋarrakuny gänaŋulila.’ Bala yan ŋayi marrtjinan ŋunhiyiny wäŋa-waṯaŋuny yolŋu wiripuŋulila wäŋalil.”
MAR 12:2 “Yo. Nhinanany ŋayi gan ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋuny yolŋu, yan bili ga walu marrtjin galkithin borumguny ŋurikiny borumdhinyarawnha, bala ŋayi wäthurra waŋganygun yolŋuw djämamirriwnha, bala ŋayi ŋanya djuy'yurra, märr ŋayi dhu märraman wapmaraman nhanŋuny borum mala.
MAR 12:3 Ga walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruynydja borum-djägamirriynydja walal nhäŋala ŋanya ŋunhiyiny yolŋuny, bala yan walal ŋanya ŋayathaŋala bumara ŋanya marrtjin, ga djuy'yurrnydja walal ŋanya roŋanmaraŋalnydja dhäparŋ'nha goŋ-waŋaran.”
MAR 12:4 “Ga bitjarryi bili ŋayi wiripuŋunhany yolŋuny djämamirriny djuy'yurr. Ga walalnydja ŋanya ŋuruŋiwurruyyi bili yan bumar bururr'yurr dhika, muḻkurr yan walal ŋanya wutthurr maŋgu'wu. Bala walal ŋunhi djuy'yurrnydja ŋanya bitjarryi bili yan goŋ-waŋarayi yan.
MAR 12:5 Ga bulu ŋayi djuy'yurr wiripuŋunhany muka djämamirriny, ga walalnydja ŋanya bumar dhä-murrkay'kuŋala yan dhiŋganhamaraŋala. Ga märr dharrwanhan walal gan ŋunhi bitjarryiny bumar, wiripuwurruny walŋakuŋal, ga wiripuwurrunhany rakunyguŋala yan, warrpam'thurr yan walalany bumar.”
MAR 12:6 “Bala ŋayi ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuynydja yolŋuy djuy'yurr bulu waŋganynhan yolŋuny, ŋunhiyin gäthu'mirriŋunhan nhanŋuwuy ŋayi waŋganynhan yan, märr walal dhu nhanŋun märr-ŋal'yundja.
MAR 12:7 Ga ŋunhi walal nhäŋalnydja ŋanya ŋuriŋiwurruyyiny borum-djägamirriynydja yolŋuy walal, bala walal waŋanhaminany bitjanminan, ‘Way, dhuwandja ŋunhi yolŋu ŋunhiyin muka? … gäthu'mirriŋun ga räli marrtji, go limurr ŋanya buman murrkay'kuman, märr dhu dhuwandja wäŋa limurruŋguwuynha,’ bitjanminan.
MAR 12:8 Bala walal yan ŋunhiyiny gäthu'mirriŋunhany nhanŋu ŋayathaŋala, ga bumarnydja walal ŋanya ŋunhi dhiŋganhamaraŋala yan, ga rumbalnydja walal ŋanya ŋunhi ŋurrkaŋala dhawaṯmaraŋala warraŋullila, beŋuryiny ŋunhi borummirriŋurnydja wäŋaŋur.”
MAR 12:9 Bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny Djesuy dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Nhaltjanna ŋayi dhu ŋunhi ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuynydja? Bitjanna ŋayi dhu ŋunhi gam', marrtjiny ŋayi dhu ŋunhi, ga dhunupan ŋayi dhu buman murrkay'kuman ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany djägamiriwnhany mala, bala yan ŋayi dhu ŋunhiyiny wäŋany gurrupan wiripuwurruŋgala yolŋuwal walalaŋgal djägalil.”
MAR 12:10 “Bitjan muka ŋayi ga ŋunha djorra'ŋurnydja lakaram gam', ‘Bala'-dhuḻ'yunamirriy mala yolŋu'-yulŋuy marrtjin ŋal'maraŋal guṉḏa, walal dhu dhuḻ'yun bala', ga ŋunhiyi waŋganydja guṉḏa walal nhäŋal, bala nyamir'yurra, bala walal yan ŋurrkaŋala. Yurr God-Waŋarryuny walalaŋguŋ ŋunhiyiny guṉḏa ŋurrkanhawuynydja märraŋal, bala nhirrpara balaw'nha ŋunhiyiny ḻukun yuṯuŋgurrwun dhärranharawnha.
MAR 12:11 Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu djämany, ga ŋunhiyiny nhakun mirithirra yan ŋayaŋu-ganyim'thunamirra limurruŋguny nhänharaw.’” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja mayali'wurrnydja.
MAR 12:12 Ga walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny ḏilkurruwurruynydja yolŋuy walal dharaŋara yan ŋunhi mayaliny', ŋunhi ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalanhan, bala yan walal dhunupan guyaŋanan ŋayathanharawnha nhanŋu Djesuwnydja. Ga birrka'yurr walal gan ŋunhi ŋayathanharaw nhanŋu, yurr bäyŋun, bili walal gan ŋunhi barrarinan yolŋuwnha walalaŋ. Bala yan walal ŋanya ganarrthaŋala, bala wäŋgaŋala.
MAR 12:13 Bala walalnydja gan ŋunhi Baratjiny yolŋu walal ŋayan'mirra nhinan nhanŋuny Djesuwnydja. Bala yan walal djuy'yurra wiripuwurrunhan ḏirramuwurruny, ŋunhiwurrunhan ŋunhi djuŋga'-djuŋgayany Yaritkun, märr walal ŋanya dhu ga mayali'-gäma dhä-birrka'yun, märr ŋayipiny dhu ŋunhi dhä-maraŋgunhamirra.
MAR 12:14 Bala walal ŋunhi wäŋgaŋalnydja balayin nhanukala Djesuwala. Ga waŋanany walal nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr, napurrnydja dhuwal marŋgi nhuŋu, ŋunhi nheny ŋuli ga waŋa dhunupan yan dhäruk, ga dhunupa mala-djarr'yunamirr nhe yolŋu, bili nheny ŋuli ga ŋunhi djäma rrambaŋiyam yan nhä mala bukmakku. Ga marŋgikumany nhe ŋuli ga ŋunhi yuwalk yan God-Waŋarrwu warray dhukarrnydja. Go mak napurruŋgal lakaraŋun. Nhä dhuwal dhunupa limurruŋ ŋunhi limurr dhu ga rrupiyany gurrupan mundhurryu-wumany ŋunhiyiny ŋunhi ŋurruŋunhany buŋgawany Rawumbuywuny wäŋapuywu mala yäkuny Djetjanhany? Nhaltjan limurr dhu yulŋuny? Gurrupan? Ŋany nhaltjan?” bitjarr.
MAR 12:15 Yurr ŋayipiny Djesuny marŋgithin walalaŋ ŋäthil yan, ŋunhi walal gan mayali'-wilkthurr ŋanya, bala ŋayi waŋanan walalaŋ bitjarra, “Nhaku nhuma ŋarrany ga dhuwal birrka'yundja. Go gurrupul walal ŋarrakal rrupiya ŋaraka, ŋarra mak nhäma.”
MAR 12:16 Bala walal gurrupara nhanukal. Bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Yol dhuwandja wuŋuḻi' ga yäku dhiyalnydja gay'yi rrupiyaŋur ŋarakaŋur?” bitjarr. Ga walalnydja buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarr, “Dhuwaliny yäku ga mali' ŋunhiyin ŋurruŋun buŋgawa yäku Djetjan,” bitjarr.
MAR 12:17 Ga ŋayiny Djesuny walalaŋ bitjarra waŋan, “Nhumany roŋanmaraŋun gurrupul nhä malany nhanŋuny ŋurikiyiny ŋurruŋuwnydja buŋgawaw, ga biyakiyi bili roŋanmaraŋdhi gurrupul ŋunhi ŋula nhä malany nhanŋuny God-Waŋarrwuny.” Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny mayali'-gänhamirriynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany dhäruktja ṉirr'yurra.
MAR 12:18 Manymak walalnydja gan ŋunhi Djatutjiynydja yolŋuy walal yaka märr-yuwalkmirrinya ŋunhi dhu gi yolŋu walal walŋathi beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋur. Bala walal dhuwalawurryiny yolŋu walal marrtjinan balan Djesuwala ga waŋan walal ŋanya bitjarr,
MAR 12:19 “Way Marŋgikunhamirr, Mawtjitjthuny ŋunhi rom rulwaŋdhurr bitjarr warray gam', ‘Ŋunhi dhu ḏirramuny dhiŋgam yothumiriwnydja, nhakun bäyŋuny nhanŋu ŋula walkur, bala nhanukal dhu ŋunhi yukuyuku'mirriŋuynha märram nhanŋu ŋunhi miyalknhany? … märr ŋayi dhu ŋuriŋiyiny miyalkthuny yothuny gäma ŋuruki bili yan ŋunhi dhiŋganhawuywu ḏirramuwnydja.’
MAR 12:20 Manymak. Waŋganymirrnydja ḏirramuwurr gan wäwa'manydjiwurra nhinan 7, ga ŋayiny ŋuriŋiyiny maḻamarryuny wäwa'mirriŋuynydja märraŋal miyalknhan, bala ŋayi ŋunhi ḏirramuny dhiŋgaŋala yothumiriw yan.
MAR 12:21 Ga beŋuryiny wiripuŋuynha yukuyuku'mirriŋuynha malpuraynha märraŋal ŋunhiyi miyalknhany, bala ŋayiny muka bitjarryi bili yan dhiŋgaŋal yothumiriwyi yan. Ga bitjarryi bili ŋunhi maḻŋ'thurr nhanŋuny dhä-gandarrpuywuny.
MAR 12:22 Ga balanya bili yan walalaŋ gan ŋunhi maḻŋ'thurrnydja. Ga yalalan dhuḏi-yapalan ŋayiny miyalktja dhiŋgaŋal.
MAR 12:23 Ga ŋunhi dhu boŋguŋ God-Waŋarryu walŋakuŋuny yolŋunhany walalany beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, bala yolkun ŋayi dhu ŋunhi miyalktja? … bili ŋayi gan ŋunhi nhinanany beŋur bili ŋurruŋuwal wäwa'mirriŋuwal ga yukuyuku'mirriŋuwal wapthurr.”
MAR 12:24 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋala walalaŋ bitjarra, “Bukmak yan nhuma dhuwal djarrpi'mirr! Bäyŋu yan nhuma marŋgi ŋunhi nhaltjan ga djorray' ŋuli marŋgikum. Ga yaka yan nhuma marŋgi ŋurikiyiny ŋunhi ganydjarrwu Godkalaŋawnydja.
MAR 12:25 Ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ God-Waŋarryu walŋakuŋuny gi yolŋunhany walalany dhiŋganhaŋurnydja, ga bäyŋun walal dhu gi ŋunhi buluny nhakun märranhamirr. Ŋunhiyiny walal dhu balanyan nhakun ŋunhan ŋunhi God-Waŋarrwun djiwarr'puynha yolŋu walal nhanŋun djämamirr mala.
MAR 12:26 Marŋgi muka nhuma dhuwal bili, ŋunhi dhu gi yolŋuny walal walŋathi dhiŋganhaŋurnydja. Ga marŋgi nhuma ŋunhi dhäwuw Mawtjitjkalaŋuwuynydja ŋunhi ŋayi nhäŋal gurtha ŋäṉarr ŋayi gan nhäran marraŋur dharpaŋur. Ŋunhiny ŋayi God-Waŋarr waŋan bitjarra gam', ‘Ŋarrany dhuwal God-Waŋarr Yipurayimgu ga Yitjakku ga Djaykupku.’
MAR 12:27 Yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarr rakunymirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋany walŋamirriwnha yan. Guyaŋanhawuynydja nhumalaŋguŋ dhuwal djarrpi' warrpam'.”
MAR 12:28 Manymak ŋunhiliyi gan waŋgany yolŋu Rom-marŋgikunhamirr nhinan, ŋäkul ŋayi gan Djesuny ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan buku-roŋanmaraŋal walalaŋ Djatutjiw malaŋuw, bala ŋayi bitjarra guyaŋanany, “Manymak nhanukuŋ dhuwal dhäruktja buku-roŋanmaranhawuynydja.” Bala ŋayi dhä-birrka'yurra Djesunhany bitjarra, “Nhä dhuwal ŋurruŋuny gal'ŋu dhäruk-nhirrpanminyawuy ga dharrpalnydja mirithirrnydja rom?” bitjarr.
MAR 12:29 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra gam, “Ŋäkun nhumany Yitjuralyuny bäpurruy yolŋuy walal. Garraynydja limurruŋ ŋunha waŋgany yan ŋayipi God-Waŋarrnydja.
MAR 12:30 Nheny dhu ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja nhanŋu Garraywuny God-Waŋarrwuny bukmakthu yan nhokiyingal nhe ḏoṯurrkthuny ga walŋaynydja ga ganydjarryuny ga guyaŋanhawuyyuny.”
MAR 12:31 Ga wiripuny ŋunhi dharrpal dhäruk-nhirrpanminyawuy rom dhuwanna gam', “Märryu-ḏapmaraŋ, ga märr-ŋamathi gi ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, biyak nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirr nhuŋuwuy nhe. Bäyŋun gi ŋunhi ŋula wiripuny dhäruk-nhirrpanawuy rom mala dhambay-manapul dhiyakalnydja maṉḏaŋgal, bili dhuwanna maṉḏany ŋunhi märrman' buluny gal'ŋu mirithirrnydja ŋurruŋu ga dharrpal rom.”
MAR 12:32 Bala ŋunhi Rom-marŋgikunhamirrnydja yolŋu waŋanan bitjarra Djesuwnydja, “Marŋgikunhamirr dhunupa nhe ga dhuwaliyi waŋa bitjandhiyiny.
MAR 12:33 Yuwalk yan napurr dhu ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja God-Waŋarrwuny bukmakthu yan napurruŋgal ḏoṯurrkthuny ga ṉurrkuynydja ga ganydjarryuny. Ga bitjandhi bili napurr dhu ga ŋunhi märr-ŋamathirryi ŋunha wiripuŋuwnydja yolŋuw walalaŋ, bitjan nhakun napurr ŋuli ga napurruŋguwuy napurr märr-ŋamathirr. Dhuwanna ŋunhi mirithirrnydja ŋurruŋuny rom maṉḏany, ŋunhi ga bulun djuḻkmaram nhä mala ŋunhi limurr ŋuli djäma mundhurr-wurrupan God-Waŋarrwu.”
MAR 12:34 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy ŋäkulnydja ŋunhi ḏirramunhany ŋayi gan waŋan dhärukthu djambatjthuny, bala ŋayi nhanŋu bitjarra buku-bakmaraŋalnydja, “Nheny dhuwal yakan barrku beŋurnydja ŋunhi Godkalaŋaŋurnydja Romŋur.” Ga bäyŋun walal ŋula buluny dhä-wapthuna waŋanha ŋanya.
MAR 12:35 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesuy marŋgikuŋalnydja ŋunhiliyiny buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur, ga waŋan ŋayi bitjarr, “Nhaku walal ŋuli ga ŋunhi Rom-marŋgikunhamirriynydja walal lakaram ŋunhi dhuwal Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu maḻŋ'thurr beŋur Daybitkal yarraṯaŋur?
MAR 12:36 Bili ŋayi ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja waŋan nhanukalnydja Daybitkalnydja, bitjarr, ‘God-Waŋarrnydja waŋan ŋarrakalaŋuwalnydja Garraywal bitjarr, “Nhininy dhiyala dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja, ga bäy ŋarra dhu miriŋuny mala nhuŋu galkirrinyamaram warrpam', bala nhe dhu ga ḻuku-worruman walalaŋgal.” ’”
MAR 12:37 “Ga ŋayiny gan ŋunhi Daybitthuny ŋunhiyinhany Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yäku lakaraŋal ‘Garray’ bitjarr, yurr nhakun ŋayiny nhanŋu ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja Daybitkuny Gäthu'mirriŋu.” Ga walalnydja gan ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal dharrwaynydja ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany waŋanhawuynydja, bala walal yan mirithinan dhika galŋa-djulŋithinany dhärukthuny nhanukal.
MAR 12:38 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesuy baḏak yan marŋgi-gurrupar walalany, bala ŋayi bitjarra waŋan. “Djäga nhuma dhu ga ŋunhi Rom-marŋgikunhamirriwnydja yolŋuw walalaŋ. Walalnydja ŋunhi djäl walal dhu ga wäŋgam girri' wiyinmirr mala dhukarrkurr, märr dhu ga yolŋu mala walalaŋ wokthun.
MAR 12:39 Ga ŋunhi walal ŋuli marrtji Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirrililnydja buṉbulil, walalnydja ŋuli ŋunhi nhinany manymakŋura yanan nhinanhawuyŋurnydja. Ga bitjandhi bili walal ŋuli ŋunhi ḻuŋ'maranhamirr marrtji ŋathalilnydja, walalnydja ŋuli nhinany manymakŋura yan nhinanhawuyŋurnydja.
MAR 12:40 Yurr walal ŋuli ga ŋunhi manaŋirra yulŋuny buku-gurthapuywun miyalkkurruwurruŋ ŋula nhäny mala. Bala beŋuryiny walal ŋuli ga bukumirriyamany wiyinnha dhika, yan ga milkunhamirra walalawuynha walal. Ga ŋayiny dhu boŋguŋ ŋunhi God-Waŋarryuny walalany dhä-gir'yurrnydja mirithin yan.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ.
MAR 12:41 Ga beŋuryiny ŋayi gan Djesuny nhinan ŋunhala Buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋur, ŋunhiliyin galkin yanan ŋunhi gan banikin' maṉḏany dhärran rrupiyapuy, nhäŋala ŋayi gan yolŋunhan walalany walal marrtjin rrupiya djalkthurr mundhurrnha nhanŋun God-Waŋarrwun. Ga dharrwa gan yolŋu ḻukunydja mala wäŋgaŋal ga rarr'yurr walal marrtjin rrupiya ŋunhiwiliyi banikin'lil dharrwa mirithirr.
MAR 12:42 Manymak, ga ŋayiny waŋgany miyalk yurr ŋurruwuyk marrtjin ga rulwaŋdhurr ŋayi märrma' yan ŋaraka rrupiya yurr nyumukuṉiny maṉḏany yaka ŋula yindi.
MAR 12:43 Bala ŋayi Djesuynydja ḻuŋ'maraŋala nhanŋuwuy ŋayi malthunamirrinhany mala bala ŋayi lakaraŋalnydja bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwandja lakaram. Dhiyaŋuny miyalkthu bulu warray rulwaŋdhurr, djuḻkmaraŋal ŋayi wiripuwurruŋguŋuny gurrupanawuy.
MAR 12:44 Bili ŋayiny dhuwandja ŋunhi mirithirra yan ŋurruwuyknha, ga gurruparnydja ŋayi ŋunhi warrpam'thurra yanan. Ga bäyŋun gi ŋula ŋorri nyumukuṉiny'tja nhanŋuwuynydja nhakun.”
MAR 13:1 Ga ŋunhi ŋayi Djesu marrtjinany ganarrthaŋalnydja ŋunhiyiny buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu, ga ŋayiny waŋganydja nhanŋu malthunamirr waŋan bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr, nhäŋu ŋathil dhuwal buṉbu ya-dhuwal. Nhän dhuwandja yindin mirithirra ga latjun' muka?”
MAR 13:2 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Nhäma nhuma ga dhuwal yindimirr buṉbu mala. Galki dhu dhuwal yolŋuynydja ḏaw'maraman buḻ'waŋmaraman. Bäyŋun dhu ga ŋula waŋganydja guṉḏa ŋorra ŋapa-ŋal'-ŋalmaranhawuynydja.”
MAR 13:3 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuny gan nhinanan ŋunhala bukuŋura yäkuŋur Wolipnha, ŋunhi maṉḏa gan ḻaypa'yunmin ŋunhiyi buku-ŋal'yunamirr buṉbu. Bala walalnydja Betany ga Djayimdja ga Djondja ga Wanduruny marrtjinan guwatjmara ŋanya, bala walal dhä-birrka'yurra ŋanya gayulnha bitjarra,
MAR 13:4 “Way, Marŋgikunhamirr, nhätha ŋayi dhu dhuwaliyi mala bitjandhiyiny maḻŋ'thun?”
MAR 13:5 Bala ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋalnydja bitjarrnha, “Gatjuy bira'yurra walal gi nhininy, märr nhumalany dhu yaka muka ŋula yolŋuynydja mayali'-gamany.
MAR 13:6 Dharrwan dhu gi ŋunhi yolŋuny walal lakaranhamirrnydja nhumalaŋgalnydja yanbi walalnydja ŋarran. Ga bäkiny walal dhu gi ŋunhi yäkuny ŋarranhan, ga bawa'-gurrupulnydja walal dhu gi dharrwanhan yolŋunhany walalany.”
MAR 13:7 “Ga ŋuli nhuma dhu ga miriŋuwuynydja bunhaminyawuy mala ŋäma dhipal banydjiwal, ga ŋunhawal bala barrkulil, yaka walal ŋuriŋiyiny mala ŋoy-gärri. Balanyayin mala dhu marrtji ŋunhi ŋurruŋuny maḻŋ'thun, yurr ŋunhiyiny yaka yan dhä-dhawar'yunamirrnydja walu.
MAR 13:8 Yo, bawalamirriŋura wäŋaŋur ŋarakaŋur dhu marrtji ŋunhi bäpurruny mala bunhamirra, ga nhä mala ŋunhi rom dhuwalaŋuwuy munatha'wuy bitjandhi bili dhu marrtji bunhamirra. Ga yolŋuny walal dhu marrtji ŋunhi djaṉŋarryuny romdhu murrmurryurra. Yurr dhuwaliyiny ga ŋunhi ŋurruyirr'yunna ŋunhiyin ŋayaŋu-yätjinyamirra rom mala.”
MAR 13:9 “Djägan nhumalaŋguwuy nhuma! Nhumalanhany walal dhu ŋunhi gäŋuny balan dhä-birrka'yunarawnha, bala walal dhu gi ŋunhi nhumalany bartjunmaraŋun ŋunhiliyin ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur. Ga waŋiny nhuma dhu gi ŋunhi dhärriny gumurrŋura buŋgawawala walalaŋgal ŋunhi walal ga ŋayatham wäŋa malany, ga wiripuny buŋgawa ŋurruḏawalaŋun mala, bala nhuma dhu gi ŋunhi lakaraŋun nhumalaŋgiyingalaŋawuynha märr-nhirrpanminyawuynha, bili nhumany ŋuli ga ŋunhi ŋarraku warray malthun.
MAR 13:10 Yurr, ŋurruŋuny ŋathil nhuma dhu lakaram dhäwu ŋarrakalaŋuwuy birrŋ'maram bukmakkal yan bäpurruwal, ga yorrnha dhu ŋunhi dhä-dhawar'yunamirrnydja walu buni.”
MAR 13:11 “Ga ŋuli walal dhu ŋunhi nhakun ḏapmaramany nhumalany dhä-birrka'yunarawnydja, yaka warwuyurr ŋunhi nhaltjan nhe dhu waŋa, bili God-Waŋarryu nhunanhany dhu ŋunhi dhäruk gurrupan waŋanharaw. Yakan nhe dhu ga ŋunhi waŋa nhokiyingalnydja nhe dhärukthu, ŋunhiny dhu ga ŋayin Dhuyu Birrimbirrnha waŋa nhokalaŋawurrnydja dhärukkurr.”
MAR 13:12 “Yo, ga wäwa'manydjiwurrnydja ga yapa'manydjiwurrnydja dhu gi gumurryu-gänhamirra walalanhawuynha miriŋuwala goŋlil. Ga biyakiyi bili walalnydja dhu gi ŋunhi bäpa'mirriŋuynydja mala ga ŋäṉḏi'mirriŋuynydja gi goŋ-gurrpulyi djamarrkuḻi'nhany mala walalaŋguwuy walal. Ga walalnydja dhu ŋunhi djamarrkuḻiny' biyakiyi bili yan ḏiltji-bilyurr ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja ga bäpa'mirriŋuwnydja mala walalaŋgalaŋaw, bala walal dhu ŋunhi goŋ-gurrupulnydja maṉḏany bunharawnha rakunygunharawnha.
MAR 13:13 Yo, bawalamirra dhu gi ŋunhi yolŋuny walal morrumurrun nhuŋuny, bili nhepiny dhuwali ŋarrakuwuynha yan yolŋu. Ga ŋuli nhe yolŋu dhu ga dhärra ḏälnydja yan, ga yan bili-i-i ga dhä-dhawar'yunamirriynha waluy, nheny dhu ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu walŋathirra.”
MAR 13:14 “Yo yalalaŋumirriynydja nhuma dhu ŋunhi nhäŋun ŋanyanhany ‘Ŋunhiyinhany Yätjkurrunhany’ ŋayi dhu dhawaṯthurra ŋunhi yaka muka ŋayi balaŋ yuwalktja maḻŋ'thunna ŋunhiliyiny.” (Ŋuli nhe ga nhämany dhuwandja dhäruk: birrka'yurr yan marŋgithi ga dharaŋul ŋunhi nhaltjan ŋarra ga mayaliy' lakaram!) “Yo ŋuli nhuma dhu gi ŋunhi nhini ŋunhalnydja Djudiyany wäŋaŋur balanyamirriyyiny waluy, nhumany dhu yanan waṉḏi'-waṉḏin balan bukulila.
MAR 13:15 Ga ŋuli nhe dhu gi ŋunhi nhini warraŋulnydja wäŋaŋurnydja nhokiyingal nhe, yakan roŋiyiny gulŋiyi buṉbulilnydja ŋula nhäny girriny' mala nhuŋuwuy nhe wapmaraŋ, bäyŋun.
MAR 13:16 Ga ŋuli nhe dhu gi ŋunhi djäma ŋatha guḻun'ŋurnydja, nheny dhu yakan roŋiyirr girriwny'tja nhokalaŋaw.
MAR 13:17 Ga yätjkurrnydja dhu ŋunhi mirithirrnydja guḻunmirriwnha walalaŋ, ga bulu yothu-yalŋgimirriwnha mala.
MAR 13:18 Gatjuy bukumirriyaŋun gi God-Waŋarrwala, märr ŋayi dhu ŋunhi yaka muka ŋunhiyiny mala maḻŋ'thurr dharratharramirriynydja waluy.
MAR 13:19 Bili dhuwaliyiny ŋunhi mari dhu boŋguŋ maḻŋ'thurr yindin yan mirithirra, ŋunhi ŋayi bäyŋu balanyayi ŋäthil maḻŋ'thunna ŋuruŋ bala waluy ŋunhi ŋurruyirr'yunamirriy ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋamaŋamayurra dhuwal wäŋany munathany'. Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi dhu ŋunhi yakan buluny balanyayiny mari maḻŋ'thurr.
MAR 13:20 Ga ŋuli ŋayi dhu boŋguŋ ŋunhi Garrayyu yakany waluny dhumbuḻ'kuŋ, ŋayiny dhu boŋguŋ ŋunhi bäyŋun ŋula yolnydja yolŋu gi walŋany nhini. Yurr God-Waŋarryuny boŋguŋ ŋunhiyiny walu gandarr-wutthurr dhumbuḻ'kuŋ, bili ŋayi ga nhäma ŋunhi yolŋuny mala nhanŋuwuy ŋayi gänaŋ'maranhawuynha walalany.”
MAR 13:21 “Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yol waŋi biyakuny gam', ‘Way, dhuwanna ŋunhiyiny Maŋutji-dhunupayanhawuynydja Yolŋu, nha' ŋunhan bala ya ŋunhan,’ biyakuny, yakan nhanŋu ŋurikiyiny märr-yuwalkthi.
MAR 13:22 Bili dharrwan dhu ŋunhi nyäḻny'tja maŋutji-dhunupayanhawuy mala ga djawarrkmirr mala maḻŋ'thurr, ga marrtjiny walal dhu gi ŋunhi bala djäman marrtji ŋayaŋu-ganyim'thunamirra romdja mala, ŋunhi dhu gi bawalamirrinhan yolŋunhany walalany bilmaraŋ, ga wiripuny Garraywalaŋumirrinhan mala.
MAR 13:23 Bili muka ŋarra ŋunhi nhumalaŋ dhuwalaŋuwuynydja ŋäthil yan lakaraŋal. Märr nhumany dhu ga ŋunhi djägan nhumalaŋguwuynydja nhuma manymakkuman.”
MAR 13:24 “Manymak beŋurnydja ŋunhi dhurrwaraŋur yindiŋurnydja mariŋur; ŋayiny dhu ŋunhi waluny munha'yurra, ga ŋaḻindiny dhu gi ŋunhi bäyŋun buluny djeŋarra'yi.
MAR 13:25 Ga ganyuny mala dhu ŋunhi warrpam'thurra burrul'yurra. Ga bukmaktja nhä malany ganydjarr ŋunha ŋunhi garrwarnydja dhu ḻarryurra marrtji, dhawaṯmaraŋun walalany dhu ŋunhi wäŋaŋurnydja mala walalaŋgal.”
MAR 13:26 “Ga dhunupan limurr dhu ŋunhi Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny nhäŋun ŋayi dhu marrtji yarrupthurrnydja räliny maŋandhun, yurr ganydjarryuny mirithirra yindiynha, ga djeŋarray'mirriynha djarraṯawun'dhuny.
MAR 13:27 Bala ŋayi dhu gi djuy'yurra nhanŋuwuy ŋayi djämamirrinhany mala djiwarr'wuynhany mala, walal dhu marrtjin buku-ḻiw'maraŋun wäŋakurra malaŋuwurr bawalamirriwurra, ḻuŋ'maraŋun walal dhu marrtji yolŋunhan walalany, ŋunhiwurrunhan ŋunhi gänaŋ'maranhawuynhan mala.”
MAR 13:28 Bala ŋayi Djesuy lakaraŋala mayali'wurra bitjarra gam', “Guyaŋi ŋathil dharpany ŋunhi genydjany': Ŋunhi nhe ŋuli nhäma yuṯany marwat dhamany'tjunawuynydja, bala nhe ŋuli yan dhunupan marŋgithirra ŋunhi waluny galkin borummirra.
MAR 13:29 Ga balanyawuyyin nhe dhu ŋunhi nhämany, bala nhe dhu yan marŋgithirra ŋunhi waluny bilin galkin.
MAR 13:30 Yorrnha nhuma dhu marrtji ŋunhi dhiŋgu'-dhiŋguŋuny nhumany dhuwalawurrnydja, ŋayiny ŋathil dhu gi ŋunhi ŋurruŋuny dhuwaliyi rom mala maḻŋ'thurr ŋunhi nhä mala ŋarra nhumalaŋgal gan ŋurruŋu lakaraŋal.
MAR 13:31 Dhuwandja dhu garrwarnydja wäŋa ga dhuwal munathany' dhu ŋunhi buwayakthin, yurr dhäruktja ŋarraku dhu bäyŋun buwayakthi.”
MAR 13:32 “Bäyŋun bukmak yolŋu marŋgi ŋurikiyiny waluw. Ŋunha God-Waŋarrwu dhäwu-gänhamirr mala, ga ŋayi Gäthu'mirriŋu Yolŋu bäyŋuyi yan marŋgi, ŋayipin yan ŋunhi Bäpa'mirriŋun marŋgi ŋurikiyiny waluw.
MAR 13:33 Gatjuy bira'yurra gi nhininy, dhukarr-nhäŋun gi, bili yakan nhe marŋgi ŋurikiyiny waluw.”
MAR 13:34 Bala ŋayi Djesuy walalaŋ dhulmu-mayali'mirra dhäwu lakaraŋal bitjarra gam', “Yolŋu wäŋa-waṯaŋu marrtjin wiripulil wäŋalil, bala ŋayi ŋunhi djämamirrinhany yolŋuny walalany djägakuŋala wäŋawnha nhanukiyingalaŋaw ŋayi, ga gurru'-gurrupar ŋayi marrtjin djämany mala walalaŋgal bala ganarrthaŋala walalany. Ga bitjarryi bili ŋayi dhurrwara-djägamirrinhany yolŋuny waŋan djägakuŋalyi yan.
MAR 13:35 Gatjuy nhumany gi djägan dhukarr-nhäŋun gi, bili yaka nhe marŋgi ŋurikiyiny wäŋa-waṯaŋuwnydja nhätha ŋayi dhu ŋunhi roŋiyirr. Mak ŋayi dhu milmitjpa buni, mak djeḏa, nhä mak munhawumirr.
MAR 13:36 Bira'yurr gi nhininy, märr ŋayi dhu yaka muka nhuna maḻŋ'maram yakurrlilnydja.
MAR 13:37 Yo dhuwanna ŋarra ga waŋan nhumalany yulŋuny, gatjuy djägan walal gi.”
MAR 14:1 Märrman' gan ŋunhi buluny walu ŋorran bala ŋunhiny walu walalaŋ guyaŋanhamirra yäku Ḻäy-Djuḻkmaranhamirra, ŋunhi walal ŋuli ganha ŋatha ḻukanha ḏambamiriw. Ga walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja yolŋu mala ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala gan dhukarrwun ḻarruŋal wanhawitjan walal dhu ŋunhi ŋayatham ŋanya Djesuny yurr gayul, bala buman ŋanya murrkay'kuman.
MAR 14:2 Ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanhaminany gam', “Yaka limurr dhu ŋanya buma dhuwalatjandhiny romgurr, walal ŋuli bäynha yolŋun walal maḏakarritjthi limurruŋgun, bala limurruny walal ŋuli gi dhuwal buŋun,” bitjarr.
MAR 14:3 Ga balanyamirriynydja ŋayiny gan ŋunhi Djesuny nhinan ŋunhala Bithinin wäŋaŋur, yolŋuwal yäkuwal Djäymangal, ŋurikalyin yolŋuwal ŋunhi ŋayi ŋäthilnydja gan burrunhdhiya'mirr yan nhinan. Ga ŋunhi ŋayi gan Djesuy ŋathany ḻukan ŋunhiliyiny, bala ŋayiny bäy miyalk marrtjin gulŋiyin ŋunhiwiliyi goŋ buthuḻumirr guwatjmar ŋanya, ga gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi buŋgan bäwny'tja, yäku nät, yurr buŋgan bäwny'tja ŋunhi rrupiya yindimirra. Ga dhunupan ŋayi ŋunhi buthuḻuny bakmaraŋala, bala ŋayi ŋanya biḏi'yurra ŋuriŋiyiny buŋgan bäw'yuny wiyikay' Djesunhany muḻkurrnha.
MAR 14:4 Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal maḏakarritjthinan nhanŋu, bala walal gan ŋunhi waŋanhaminan bitjanminan, “Nhaku ŋayi ga ŋunhiyiny djalkthun buŋgan bäwny'tja wiyika'?
MAR 14:5 Ŋayi balaŋ ŋunha djalimnha rrupiyawnha yindiwnha 300-gun ŋarakaw, märr balaŋ ŋayi ŋunhi rrupiyany gurrupanna ŋunha ŋurruwuykmirriwnha yolŋuw walalaŋ, yurr ŋayiny gan ŋunha djalkthurra yulŋuny,” ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanhaminany ŋarrtjurra manapar ŋunhiyin miyalknhan.
MAR 14:6 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny waŋanan walalaŋguny bitjarra, “Ganarrthul walal ŋanya. Nhaku nhuma ga dhuwal ḻay-ḻaymaramany ŋanya dhuwandja ŋayi ŋunhi bitjarryiny djäma ŋarraku, ŋunhiny latjun mirithirra.
MAR 14:7 Ŋunhany ŋunhi ŋurruwuyktja yolŋu walal dhu gi nhini yan dhiyal nhumalaŋgal biyak muka bili, bawalamirriy waluy nhuma walalany dhu gi guŋga'yurr. Yurr ŋarrapiny ga dhuwal nhina nhumalaŋgal gurrurin yan dhiyal.
MAR 14:8 Ga dhuwanna bili ŋayin dhuwal dhiyaŋun miyalkthun djämany, nhakun ŋayi dhuwal djäman yan bala. Dhuwandja ŋunhi buŋgan bäw' ŋayi rarryurr ŋarrakal ŋäthilmirriyaŋala ŋurikin ŋunhi ŋarranhany walal dhu boŋguŋ molulilyaŋun.
MAR 14:9 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋunhi walal dhu gi yolŋu'-yulŋuy dhuwandja dhäwu marrtji lakaraŋ buku-ḻiw'maraŋuny wäŋakurrnydja mala, ga ŋäku yan walal dhu ŋunhi dhiyakalaŋuwuynydja miyalkkalaŋuwuynydja dhäwu, ŋunhi nhä ŋayi djäma ŋarraku, ga guyaŋin yan walal dhu gi,” bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
MAR 14:10 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayiny ŋunhi waŋganydja yolŋu yäku Djudatj-Gariyattja beŋuryiny malaŋur ŋunhi 12-kalnydja malthunamirriwal walalaŋgal marrtjinan. Manymak marrtjinany ŋayi ŋunhi balan guwatjmarnydja ŋunhiwurrunhan ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrinhan mala, märr ŋayin dhu ŋunhi guŋga'yundja walalany ŋunhiwurrunhany … rälimirriyamany Djesunhany goŋ-gurrupanaraw miriŋuwalnydja goŋlil.
MAR 14:11 Ga walalnydja ŋunhi ŋäkulnydja ŋanya dhäruktja ŋayaŋu-goŋmirriyanan dhika, bala yan ŋanya walal rrupiyan dhawu'-nhirrparnydja. Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny ŋayiny gan ŋunhi Djudatjthuny dhukarrnha mala-djarr'yurr wanhawitjan dhukarrkurr ŋayi dhu ŋunhi Djesuny goŋ-gurrupan walalaŋgal.
MAR 14:12 Manymak ŋunhiyiny walu bilin bunanan ŋurikiny ŋunhi ḏambamiriwwuny ŋathaw ḻukanharaw. Ŋäthilnydja baman'tja ŋunhi walal ŋuli nhakun balanyarayyi bili waluy warrakan'nhan wutthunna bimbiny bala ḻukanhan walal ŋuli balanyamirriy waluy Ḻäy-djuḻkmaranhamirriy, yurr ŋuruŋ ŋurruyirr'yunamirriy yan waluynydja. Bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala waŋanan ŋanya Djesunhany balanyamirriyyiny waluy bitjarra, “Wanhal wäŋaŋur dhika ŋanapurr dhu ŋathany ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirrnydja ŋäthilmirriyam.”
MAR 14:13 Bala ŋayi Djesuynydja djuy'yurra ŋunhi märrma'nhan malthunamirriny maṉḏany nhanŋuwuy ŋayi, ga bitjarra ŋayi ŋunhi waŋanany maṉḏaŋgal, “Gatjuy marrtjin maṉḏa balan ŋunhi buṉbu-dharrwamirrilila wäŋalil yäkulil Djurutjalamlila, ga ŋunhiliyiny nhuma dhu maḻŋ'maramany waŋganynha ḏirramuny ŋayi dhu ga ḻambarryu gäma banikin' gapumirr, bala nhuma dhu yan malthunna nhanŋu.
MAR 14:14 Ga ŋunhi ŋayi dhu gulŋiyirrnydja buṉbulilnydja bala nhuma dhu waŋan ŋunhi buṉbu-waṯaŋunhany bitjanna, ‘Way, bitjarr ŋunha Marŋgikunhamirrnydja waŋan, wanha gi ŋula mungurr dhärri, märr ŋayi dhu ŋatha ḻuka ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirr, walal rrambaŋi ḻundu'mirriŋuy mala nhanukal.’ Bitjanna nhuma dhu waŋany.
MAR 14:15 Ga ŋayiny nhumalaŋgal dhu ŋuriŋiyiny ŋunhi yolŋuynydja milkuman ŋunhan gal'ŋu ŋunhi garrwarnha yindin mungurr, ga ŋunhiliyin nhuma dhu ŋäthilmirriyamany ŋathany ŋilimurruŋ.”
MAR 14:16 Bala yan ŋunhi malthunamirrnydja maṉḏa marrtjinan. Ga ŋunhi maṉḏa gärrinanany ŋunhiliyiny Djurutjalamdja wäŋaŋur, ga maḻŋ'maraŋalnydja maṉḏa ŋunhi, ŋunhi bili yan ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋal maṉḏaŋgal. Ga dhunupan yan maṉḏa ŋunhi ŋäthilmirriyaŋala ŋathan ŋunhiliyiny ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirra.
MAR 14:17 Ga ŋunhi marrtjin wäŋany munhawuyin bala ŋayiny Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu ŋunhi 12-tja marrtjinan balayin wäŋalil. Ga ŋunhi walal marrtjin ŋathany ḻukan, bala ŋayiny ŋunhi Djesuny waŋanan bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaramany. Dhiyal gäthur malaŋur dhuwal limurr ga nhina ga ŋatha ḻuka, waŋganydhuny yolŋuy ŋarrany dhu ŋunhi goŋ-gurrupanna miriŋuwal goŋlil,” bitjarr.
MAR 14:19 Bala walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu galŋa-miḏikinan ŋuriŋiyiny dhärukthuny nhanukal, bala walal bukmakthun yan dhä-birrka'yurrnydja bitjarra, “Wäy, yolthu … ŋarra muka Garray bitjarr.”
MAR 14:20 Ga ŋayiny Djesuny walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarr, “Waŋganydhuny dhu dhipuŋurnydja malaŋur nhumalaŋgalnydja ŋathan ḻupmaram banikin'lila rrambaŋin linyun, ga ŋuriŋiyin dhu ŋunhi goŋ-gurrupandja ŋarrany.
MAR 14:21 Yuwalk yan dhuwal yulŋuny, ŋunhi dhu Yolŋuny Gäthu'mirriŋu rakunydhirra, bitjan yan bili nhakun walal gan ŋäthil baman' wukirri nhanukalaŋawuy. Ga yindin dhu ŋunhi mirithirra ŋurikiny yolŋuw mari ŋunhi ŋayi ŋarrany dhu goŋ-gurrupandja. Yurr manymaktja nhanŋu ŋunhi ŋurikiyiny yolŋuw ŋayi balaŋ ŋunhi bäyŋun yan dhawal-guyaŋanha,” bitjarra ŋayi gan Djesu waŋanany.
MAR 14:22 Yo baḏak yan walal marrtjin ŋunhi ŋathany ḻukan, bala ŋayiny ŋunhi Djesuynydja märraŋala ŋathany bala buku-gurrpara God-Waŋarrnhany bala bakmaraŋala, bala marrtjin gurru'-gurrupara, ga waŋanany marrtjin bitjarra, “Ŋay'! Märraŋ ga ḻuki, dhuwandja ŋarraku rumbal.”
MAR 14:23 Ga bitjarryi bili ŋayi märraŋal banikin' wiyika'mirr ga buku-gurrpar God-Waŋarrnha, bala gurrupara marrtjin, ḻukanan walal marrtjin.
MAR 14:24 Bala ŋayi Djesuny waŋan bitjarra, “Dhuwanna ŋarraku maŋguny'. Ŋunhi ŋayi dhuwal gumurrkunhaminyawuynha rom God-Waŋarrwun yolŋu'-yulŋuwnha, bili ŋarrakuny dhu ŋunhi gulaŋ-waṉḏirr bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ.
MAR 14:25 Dhuwandja ŋarra dhu yuwalknha nhumalaŋ lakaram; Dhäŋur dhipuŋurnydja gay'yi ŋarrany dhu ŋunhi bäyŋun buluny ḻuki ŋunhi yuṯany wiyika borum, ga yän bili ga balanyamirriynha waluy, ŋarra dhu buluny ḻuki yalalan ŋunhala God-Waŋarrwala romŋur,” ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
MAR 14:26 Ga balanyamirriy bili yan bala walal manikaynha ḏar'ṯaryurr ga dhäŋur beŋuryiny walal marrtjinan balan bukulila yäkulil Woliplila.
MAR 14:27 Yo, wäŋgaŋala walal marrtjin bala dhukarr-ŋupara, Djesu ga ḻundu'mirriŋu mala nhanŋu, bala ŋayi ŋunhiliyiny dhukarrŋurnydja Djesuny waŋanan bitjarr, “Nhumany dhu ŋarrany ŋunhi dhiyaŋuwurruynydja ganana bukmakthun yan, bili ŋäthil yan walal ŋunhi wukirriny dhäwuny, ŋunhi ga waŋa bitjan gam', ‘Ŋarrany dhu wutthuna dhuwal bimbi-djägamirrinhany yolŋuny, bala nhanŋu dhu ŋunhi warrakan'tja mala ḻatjuwarr'yunna barrkuwatjthirra.’”
MAR 14:28 “Yurr ŋunhi ŋayi ŋarrany dhu God-Waŋarryu walŋakuŋuny dhiŋganhaŋurnydja, bala ŋarrany dhu boŋguŋ ŋunhi marrtjiny ŋäthila Galalilila.”
MAR 14:29 Ga ŋayiny Betany waŋan bitjarra, “Ŋarrany nhuna dhu dhuwal bäyŋu yan ganarrtham. Bäydhi mak nhuna dhu ŋunhi dhiyaŋuwurruynydja ganarrtham, yurr ŋarrany yaka.”
MAR 14:30 Ga ŋayiny Djesuny waŋan Betawnydja bitjarr, “Märr-yuwalk ŋarra nhuŋu dhu dhuwal lakaramany. Dhiyaŋuny bala gäthurrnydja munhay yalalany, nheny dhu buku-ḻurrkun'mirr ŋarraku dhumbal'yun, ga yorrnha ŋayi dhu ŋunhi gurrwawuny waŋa ḏämbu märrma'mirrnydja.”
MAR 14:31 Yurr ŋayiny Betany bulu waŋan buku-ḏuwaṯthurr bitjarr, “Yakan dhu dhuwal ŋarrany nhuŋu dhumbal'yun! Bäydhi ŋunhi ŋarra dhu rakunydhirrnydja!” Ga walal ŋunhi wiripuwurr bitjarryi bili waŋan marrtjin dharaŋana yan dhäruk mala.
MAR 14:32 Manymak wäŋgamany walal marrtji bala-a-a, ga wäŋany ŋunhiyiny ŋayatham Githtjamaniny yäku, bala ŋayi Djesuynydja waŋanan walalany bitjarra, “Nhini walal dhiyal, ŋarra dhu bukumirriyam,” bitjarr.
MAR 14:33 Ga garr'yurrnydja ŋayi Betanhan ga Djayimnhan ga Djonnhan, bala walal marrtjinan balan bitjarra. Ga ŋunhalnydja ŋayi ŋunhi Djesuny mirithinan dhika ŋoy-gulŋiyinany,
MAR 14:34 bala ŋayi waŋanan lakaranhaminan walalaŋgal bitjarra, “Walal ŋayaŋuny ŋarraku dhuwal mirithinan yan ŋonuŋdhinany nhakun ŋarra dhu dhuwal dhiŋgaman. Nhini walal dhiyal, yurr bira'yurr gi,” bitjarr.
MAR 14:35 Bala ŋayi walalany ganarrthaŋala ŋunhiwiliyin, ga ŋayiny gänan bala yan marrtjin bukumirriyanhalilnydja. Ga marrtjinany ŋayi märr-gurriri bala yan ŋayi ŋurrkanhaminan munatha'lila bala ŋayi gan bukumirriyaŋala bitjarra, “Bäpa ŋarraku marrkapmirr, bäyŋun ŋunhi nhuŋuny mirithirr ḏäl ŋula nhakuny malaŋuw djämaw. Bäpa djälnha ŋarra dhuwal nhe dhu djaw'yunna ŋarrakal dhuwandja ŋunhi galŋa-ŋonuŋdhinyamirrnydja rom. Yurr ŋarrapiny dhu ga dhuwal nhuŋuwuynha yan märrwuny malthun yakan ŋarrakuwuynydja ŋarra,” bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu bukumirriyaŋalnydja.
MAR 14:37 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi marrtjin balayi roŋiyindhi malthunamirriwal mala nhanukalaŋuwal, ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋayi walalany yakurrmirra. Bala ŋayi waŋan Betawalnydja bitjarra, “Wäy Djäyman, nhaltjan nhe ga dhuwal ŋorra yulŋuny? Yaka nhuma dhu dhuwal ŋula märr gurririny yan bira'yun.
MAR 14:38 Biyak walal gi bira'yurr nhininy, ga bukumirriyaŋ muka gi yulŋuny, märr nhumalany dhu yaka muka ŋula nhaliynydja dharrwunum. Bili ŋayaŋuny nhuŋu ga dhuwaliyi djälthirr nhe dhu ga dhärra ḏäl yan ŋarrakal, yurr galŋany nhuŋu dhuwaliyi ganydjarrmiriwyinan yalŋgithinan,” bitjarra ŋayi waŋanany walalaŋgal.
MAR 14:39 Ga buluyi ŋayi Djesu balayi bili roŋiyin dharapullil, ga buluyi ŋayi bukumirriyaŋal balanya bili yan dhäruk ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan ŋäthil bukumirriyaŋal.
MAR 14:40 Ga roŋiyindhi ŋayi beŋur ŋunhi bukumirriyanhaŋur ga maḻŋ'maraŋal walalany yakurrlil yan, yakurryun walalany yindiynha monyguŋal. Ga ŋunhi walal ḏurryurrnydja, bala yan walal goranan, ga bäyŋun walal nhanŋu ŋunhi ŋula waŋanany buku-roŋanmaranhany.
MAR 14:41 Ga ŋunhi ŋayi bulu ḻurrkun'mirrnydja roŋiyin, ga waŋanany ŋayi walalaŋgal bitjarra, “Bilin ma! yakurrŋurnydja walal gulyurra? Waluny dhuwal galkin, ŋayi dhu ŋuriŋiyiny ḏirramuy goŋ-gurrupanna ŋunhi Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny dhuwurr-yätjkurrumirriwala romlil dhiyaŋun bala. Ma'! Rur'yurra walal limurr marrtjin. Nhäŋun dhuwanna ŋayi ŋunhiyiny yolŋu dharrwununhamirrnydja bilin ŋayi bunanan.”
MAR 14:43 Ga ŋayiny gan ŋunhi Djesuny baḏak yan waŋan balanyamirriynydja, bala ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu gumurr-märrmany' Djudatjtja yäku bunanan, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu beŋuryi muka walalaŋgal ŋurrukŋur 12-gal. Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny mala malthurrnydja nhanŋu, ga wäŋgaŋalnydja walal gan ŋunhi malkarr. Ga djuy'yurrnydja walalany gan ŋunhi ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋuriŋiwurruy ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriy yolŋuy walal, ga Rom-marŋgikunhamirriy mala.
MAR 14:44 Yurr ŋayiny ŋunhi Djudatjthuny ŋäthil walalany waŋan bitjarr gam', “Nhämany nhuma dhu ŋunhi ŋarrany balanyalil gam', ŋunhi ŋarra dhu marrtji, ga dhärra nhanukal galki bala wälkuman ŋanya burumun'nha ŋunhiny ŋarra dhu ŋanya lakaraman nhumalaŋgal. Bala nhumany dhu yan ŋanya ŋayathaman, ga gäŋuny ŋanya goŋdhun yan,” bitjarr.
MAR 14:45 Ga ŋunhi ŋayi Djudatj bunanany ŋunhiliyiny, bala dhunupan yan ŋayi gumurr-ganarrthaŋala walalanhany bala dhärranan Djesuwala ga waŋan ŋayi nhanŋu bitjarr, “Marŋgikunhamirr,” bitjarrnydja, bala yan ŋayi wälkuŋala ŋanya.
MAR 14:46 Bala dhunupan yan walalnydja ŋayathaŋala Djesunhany rambuŋala.
MAR 14:47 Ga ŋunhi walal gan dhärra'-dharranany ŋunhiliyiny ga ŋayiny ŋunhi waŋganydhuny yolŋuy dhawaṯmaraŋala yikin nhanŋuwuy ŋayi, bala gulkthurra buthurun waŋganynhan ḏirramuny. Ŋunhiyiny ḏirramu djämamirr ŋurikiyin ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnha djirrikaymirriw yolŋuw.
MAR 14:48 Bala ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋ bitjarra, “Nhaku nhuma dhuwal marrtjin malkarrnydja ŋarraku? Nhä dhika ŋarrany rom-bakmaranhamirr yolŋu?
MAR 14:49 Ŋarrany gan ŋunhi bitjarr warray bili walu-ŋupar nhinan ŋunhalnydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur marŋgikuŋalnydja gan yolŋunhany walalany, yurr yaka warray nhuma ŋunhi balanyamirriynydja marrtjinya ga ŋayathanha ŋarrany. Yurr bäydhi. Bili bitjandhiyi muka ŋayi ga ŋunha dhärra wukirriwuynydja ŋunhi baman'puynydja,” ga bitjarra ŋayi Djesu waŋanany walalaŋ.
MAR 14:50 Bala walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu waṉḏi'-waṉḏinan bukmaknha yan ganarrthaŋala ŋanyanhany Djesunhany.
MAR 14:51 Ga waŋganydhu yolŋuy gurrmulyu marrtjin munguyurr ŋanya Djesuny, ga garrpinminany ŋayi ŋunhi djarritjarriy yan. Ga ŋunhi walal ŋanya ŋayathaŋalnydja bala yan ŋunhiyi manydjarrkany' nhanukal yupthurra, bala ŋayi gan waṉḏinany warraŋulnha.
MAR 14:53 Bala walal ŋunhi Djesunhany gäŋalnydja balan ŋurikalyin ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwala djirrikaymirriwala yolŋuwal wäŋalil. Ga bukmak ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga Rom-marŋgikunhamirrnydja mala ga wiripuwurr ŋaḻapaḻmirr mala ḻuŋ'thurra marrtjin.
MAR 14:54 Ga ŋayiny gan ŋunhi Betany marrtjin dhuḏikurr, yurr märr-barrku, munguyurr walalany marrtjin bala. Ga ŋunhi ŋayi Beta gulŋiyinany ŋunhiwiliyiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwalnydja djirrikaymirriwal ŋärra'lil, bala yan ŋayi dhunupan marrtjinany, dhutnha nhinan walalnha rrambaŋin ŋunhi miriŋun mala, galkin yan gurthaŋura ḻithanmaranhaminan.
MAR 14:55 Ga ŋunhalnydja ŋunhi djinawany' buṉbuŋurnydja walalnydja gan ŋunhi bukmakthun yan ŋurruŋu djirrikaymirriynydja ga rom djägamirriynydja mala dhäwun mala nhanukalaŋuwuy maḻŋ'maraŋal Djesuwalaŋuwuynha, märr walal dhu ŋanya yan dhä-gir'yunna ŋunhiŋuwuyyin yätjkurruyanhawuynha djämapuy, yurr bäyŋu warray walal maḻŋ'maranhany nhanukal ŋula nhäny yätjkurrnydja.
MAR 14:56 Yo dharrwaynha gan ŋunhi yolŋuynydja walal nyäḻ'yurrnydja dhäwu mala lakaraŋal nhanukalaŋawuynydja Djesuwalaŋuwuynydja, yurr dhäwuny mala walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhä-barrkuwatjnha.
MAR 14:57 Bala beŋuryiny wiripuwurrnha ḏirramuwurr dhärra'-dharran bala walal lakaraŋalnydja nyäḻ'yurra bitjarra, “Dhuwandja yolŋuny ŋanapurr dhäruk ŋäma balanyawuy waŋanhawuy gam', be ŋayi dhu dhuwandja ŋunhi yolŋuwuŋuny goŋbuy djämapuy buku-ŋal'yunamirr buṉbu bakmaraŋun muṉguykuŋun. Ga bulu ŋayi bitjan waŋa be ŋayi dhu boŋguŋ buluyi ŋunhiyi buṉbuny dhuḻ'yurryi ḻurrkun'thuny waluy, ŋunhi ŋanya dhu bäyŋun wiripuŋuynydja yolŋuy guŋga'yurr.” Ga bitjarra walal gan ŋunhi lakaranhaminany ŋanya Djesunhany. Yurr baḏak yan walalaŋguŋ gan ŋunhi dhäwuny mala marrtjin dhä-barrkuwatj yan yaka ŋula dhunupany waŋganygurrnydja.
MAR 14:60 Bala ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny djirrikaymirr rur'yurra, bala ŋayi waŋanan Djesuwnydja bitjarra, “Bäyŋun dhu dhuwal nheny dhäwu lakaram muka, ŋula dhawaṯmaranhamirrnydja nhunapinya nhe?” bitjarr.
MAR 14:61 Yurr ŋayiny gan ŋunhi Djesuny dhärran mukthurra yan, yakan ŋayi ŋula waŋganydja dhäruk waŋanha. Ga buluyi ŋayi ŋuriŋiyi ŋurruḏawalaŋuy djirrikaymirriy dhä-birrka'yurr ŋanya bitjarr, “Ma' lakaraŋun napurruŋgal. Muka nhe dhuwal ŋunhiyiny ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja Yolŋu! … God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu?”
MAR 14:62 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋala bitjarra, “Yo, Ŋarra muka dhuwal ŋunhiyiny. Ga dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur nhuma dhu nhäman Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny ŋayi dhu gi nhininy ŋunhalnydja ŋurruḏawalaŋun, gali'ŋurnydja God-Waŋarrwala nhanukiyingalnha ganydjarryuny. Ga marrtjiny ŋayi dhu roŋiyiny räliny beŋurnydja ŋunhi djiwarr'ŋurnydja maŋandhun, ga balanyawuyyin nhuma dhu ŋunhi nhäŋuny ŋanya.”
MAR 14:63 Bala ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny djirrikaymirr yolŋu mirithinan dhika maḏakarritjthinany, bala marrtjin girrin' nhanŋuwuy ŋayi barr'parrmaraŋal, ga waŋanany ŋayi ŋunhi yatjurra bitjarra gam', “Yakan limurr dhu buluny nhanukuŋ dhäwu ŋäma.
MAR 14:64 Bilin limurr dhuwal ŋanya ŋäkula gan dhäruktja bukmakthun, waŋanhawuynydja ŋunhi ŋayi waŋan dhä-wiripuŋuyin God-Waŋarrwun. Nhaltjanna limurr dhu ŋanya?” bitjarr. Ga walalnydja ŋunhi bukmaktja yolŋu walal yoranhaminan yan nhanŋu bunharawnha murrkay'kunharawnha.
MAR 14:65 Ga walal marrtjin ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal Djesunhany dhupthurra bukun. Ga maŋutji walal ŋanya garrwi'yurr manydjarrkay', bala gan bumara ŋanya bartjunmaraŋala, ga waŋan walal gan nhanŋu bitjarr, “Ma lakaraŋ yolthu nhuna wutthurr?” Ga walal ŋunhi wiripuwurruynydja miriŋuy mala ŋunhi walal gan nhanŋu djäga walalnydja gan ŋanya bumara.
MAR 14:66 Ga ŋunhiliyi warraŋulnydja ŋärra'ŋur ŋayiny gan ŋunhi Betany baḏaknha nhinan ḻithanmaranhamin ŋayi gan ŋanyapinya ŋayi gurthaŋura. Ga ŋayiny waŋgany miyalk ŋunhi ŋayi djämamirr ŋurikiyi ŋurruḏawalaŋuw djirrikaymirriw marrtjin bala
MAR 14:67 dharrnha nhäŋal ŋanya ŋunhiwiliyin, ŋayi gan ḻithanmaranhamin, bala ŋayi waŋanan ŋanya dhä-birrka'yurra bitjarra, “Way, nheny dhuwal ḻundu'mirriŋu Djesuw muka? … ŋurikiyi ŋunhi yolŋuw wäŋa Nätjuritjpuywu?”
MAR 14:68 Ga ŋayiny Betany buku-bakmaraŋal bitjarr, “Yaka dhuwaliyi dhunupa. Yaka ŋarra marŋgi nhäpuy nhe ga dhuwaliyi waŋa.” Bala yan ŋayi dhawaṯthurra dhurrwarakurra, ga dhunupan ŋayiny ŋunhi ŋunhalnydja gurrwawuny ŋäthinan.
MAR 14:69 Ga buluyi ŋayi ŋunhi ŋuriŋiyi djämamirriy miyalkthu nhäŋal ŋanya Betany, ga waŋan ŋayi ŋurikiwurruŋgal yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal marrtjin dhärra'-dharran bitjarr, “Dhuwanna ŋunhi waŋganydja yolŋu beŋuryiny ŋunhi malaŋur.”
MAR 14:70 Ga ŋayiny Betany waŋan bitjarr, “Bäyŋu … Yaka ŋarrany!” Ga yaka wiyin ga wiripuwurrnydja muka yolŋu walal waŋan bitjarr, “Nhepi yan dhuwal yolŋuny. Dhuwandja nhe wäŋa Galalipuy!”
MAR 14:71 Ga buluny ŋayi ŋunhi Beta waŋan mirithinan yan dhäruk-wiripuŋuyinan bitjarra, “God-Waŋarr dhuwal ŋarrakuny marŋgi, ŋunhi ŋarrany dhuwal dhuŋa nhanŋu ŋurikiyi ḏirramuw, yolnha nhuma ga dhuwali lakaram!”
MAR 14:72 Ga ŋunhi ŋayi bitjarryiny waŋan, bala dhunupan ŋayiny gurrwawuny ŋäthinan, ŋunhiny buku-märrma'thinan. Bala yan ŋayi Betaynydja guyaŋan ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djesu waŋan nhanukal bitjarr, “Ga yorrnha ŋayi dhu ŋunhi gurrwawuny waŋa buku-märrma'mirrnydja, nheny ŋathil ŋarraku dhu dhumbal'yun buku-ḻurrkun'mirr.” Bala yan ŋayi Betany ŋäthinany mirithinan dhika murruy'-murruyurra.
MAR 15:1 Yo wiripuŋuynha waluy yurr goḏarrmirra, walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja yolŋu mala ga ŋurru-warryunayŋuny yolŋu walal ga Rom-marŋgikunhamirrnydja, ga ŋunhi rom-djägamirrnydja mala bunanhaminan waŋanhaminyarawnha. Ga garrwi'yurr walal ŋunhi Djesunhany goŋ, bala warryu'-warryurra marrtjin balan Bäylitkala.
MAR 15:2 Ga ŋayiny Bäylitthuny dhä-birrka'yurr Djesuny bitjarr, “Nhä nhe dhuwal buŋgawa Djuw-bäpurruw?” Ga ŋayiny Djesuny waŋan, “Dhuwaliyin bili yan dhäwuny,” bitjarr.
MAR 15:3 Ga walalnydja gan ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja mala lakaraŋalnydja dharrwan mirithirra dhäwuny mala Bäylitkalnydja, rom-nyamir'yurra manapar be yätjkurruwuynha mala djämapuy.
MAR 15:4 Ga buluyi ŋayi ŋunhi Bäylitthu ŋanya dhä-birrka'yurr bitjarr, “Ŋula muka nheny dhu waŋa buku-roŋanmaram? Yaka nhe gi ŋunha ŋäkuny, ŋunha walal ga lakaramany nhokalaŋuwuy be yätjkurruwuynha djämapuynydja mala?”
MAR 15:5 Yurr ŋayiny ŋunhi Djesuny bäyŋun waŋanha, bala ŋayiny gan Bäylittja makmakthurra nhanŋu.
MAR 15:6 Ga balanyamirriy bili yan ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirriy waluy bitjanna bili dhuŋgarra-ŋupanna ŋayiny ŋuli ŋunhi Bäylitthuny dhawaṯmaranha waŋganynha yan yolŋuny beŋur dharruŋguŋur, yurr ŋunhiyi bili yan yolŋunhany ŋunhi yolku walal ŋuli djälthinya.
MAR 15:7 Ga balanyamirriyyiny gan gärrin yolŋu yäku Barabatj, ŋunhiliyi dharruŋguŋur. Ŋanya ŋunhiyi, ga wiripuwurruny yolŋuny walalany walal galkar, bili walal ŋuli ganha ŋunhi yolŋuny walalany bunha murrkay'kunha.
MAR 15:8 Manymak walalnydja ŋunhi Djuw malany yolŋu'-yulŋu marrtjinan bala ŋäŋ'thurra ŋanya Bäylitnhany waŋganygun yolŋuw ḏapmaranhawuywu dhawaṯmaranharaw, bitjarr yan nhakun ŋayi gan ŋunhi ŋäthil djäma.
MAR 15:9 Bala ŋayi Bäylitthuny waŋanan walalany bitjarra, “Djäl nhuma ŋarra dhu dhuwanna dhawaṯmaramany nhumalaŋ! … Ŋurruḏawalaŋunhan, Djuw malawnha?”
MAR 15:10 Ga ŋayiny ŋunhi Bäylittja ŋäthil yan walalaŋ marŋgithin ŋunhi walal ŋurruŋu djirrikaymirriynydja mala gäŋalnydja ŋanya Djesunhany balayiny nhanukalnydja, bili walal ŋanya gan ŋunhi mel-ḏiy'yurr.
MAR 15:11 Yurr walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja mala dhar'thar-gurruparnydja gan yolŋunhany walalany walal dhu ŋäŋ'thundja Bäylitnhany nhanŋun Barabatjkun dhawaṯmaranharawnydja.
MAR 15:12 Ga buluyi ŋayi Bäylitthu dhä-birrka'yurr ŋunhi yolŋuny walalany bitjarr, “Nhaltjanna ŋarra dhu dhuwandja ḏirramuny, ŋunhi nhuma ŋuli ga lakaram buŋgawa Djuw malawnydja?”
MAR 15:13 Ga walalnydja bukmak yan waŋan yatjunmin bitjarr, “Dhuḻ'yurra ŋanya dharpalila!”
MAR 15:14 Ga ŋayiny Bäylittja waŋan, “Nhä ŋayi nhumalaŋ ŋula miḏikumarnydja djäma?” “Buŋun ŋanya dharpalila ŋal'maraŋ,” bitjarr walalnydja yatjunmin dhika mirithinan yan.
MAR 15:15 Bala ŋayiny Bäylitthuny djäl-ŋamathaŋala walalany ŋunhi yolŋunhan walalany. Bala yan ŋayi Barabatjnhany dhawaṯmaraŋala. Ga waŋan ŋayi miriŋunhany mala bunharawnha nhanŋuny Djesuwnydja bartjunmaranharawnha, bala dhu gäman ŋanya, ga dhuḻ'yunna ŋanya dharpalila mälakmaranhawuylila.
MAR 15:16 Ga balanyamirriyiny waluy walalnydja ŋunhi miriŋuynydja mala Djesunhany gäŋala balan djinawa'lila Bäylitkala wäŋalil, ŋunhi ŋayi buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw, ga wäthurr walal wiripuwurruŋ miriŋuw mala bukmakku yan, ga dhärranany walal gan ŋunhi ḻiw'maraŋala ŋanya Djesunhany.
MAR 15:17 Bala nhirrparnydja walal nhanukal wiyinnha dhika girriny' miku'mirra miny'tjiny, ga bulu walal nhanŋu djäma ḏirriṯirri ḻiyaw ŋal'maranharaw, bala walal nhirrpara nhanukal.
MAR 15:18 Bala walal marrtjin waŋanany bitjarra nhanŋu, warku'yurrnydja ŋanya, “Way, nheny dhuwal ŋurruḏawalaŋu Djuw malaw,” bitjarr.
MAR 15:19 Ga wutthurr walal ŋanya muḻkurr dharpay bala gan dhupthurra ŋanya. Ga bulu nhakun walal gan warkuyurr ŋanya, bun'kumu-djipthurr nhanukal buku-ŋal'yurr nhanŋu.
MAR 15:20 Ga ŋunhi walal nhanukal warku'yunaŋurnydja dhawar'yurr, bala yan walal yupmaraŋala nhanukal ŋunhi miny'tjimirrnydja girri' ga nhirrparnydja walal nhanukal nhanŋuwuynha yan girriny' Djesuwnha, bala walal ŋanya miriŋuynydja mala marrtjin gäŋala dhawaṯmaraŋala dhuḻ'yunarawnha dharpalilnha.
MAR 15:21 Ga balanyamirriy waluy yolŋu ḏirramu yäku Djäyman gan marrtjin beŋur ḏiltjiŋur, yurr wäŋapuynydja ŋayi ŋunhi Djäriniwuy. Ga bäpa'mirriŋuny ŋayi ŋunhi maṉḏaŋ Yaliktjandaw ga Ropatjku. Ga walalnydja ŋunhi miriŋuynydja mala waŋan ŋanyanhan Djäymannhan dharpawnydja ŋurikiyi mälakmaranhawuywuny ḻaw'maranharaw.
MAR 15:22 Bala walal ŋunhi miriŋuynydja mala marrtjin gäŋal Djesunhany balan Gulkathalila, ŋunhi ga ŋuriŋiyiny mayaliy' lakaram ŋunhiyiny wäŋa Gulkathany, “Ḻiya Ŋarakan wäŋa”.
MAR 15:23 Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur walal gurrupara ŋanya Djesuny wiyika borum mel-manapanawuy mirritjin'mirr yäku merr. Yurr ŋayipiny Djesuynydja yakan ḻukanha ŋunhiyiny wiyika.
MAR 15:24 Bala walal ŋanya Djesunhany ŋal'maraŋala, dharpalila mälakmaranhawuylila. Ga ŋunhiliyiny walal gan dhuḏiŋurnydja dharpaŋur ḏäpthurr miriŋun mala, buḻ'yurra walal gan dopulun Djesuwalaŋuwnha girriw'.
MAR 15:25 Ga ŋal'maraŋalnydja walal ŋanya ŋunhi dharpalilnydja waluynydja 9-dhu yurr goḏarrmirr yan.
MAR 15:26 Bala walal ŋunhi bukulilnydja dharpalil ŋal'maraŋal dhäruknha, märr walal gan ŋunhi yolŋuny walal marŋgithinan yan ŋunhi nhaku walal ŋanya ŋunhi gämurruw' dhuḻ'yurr balayi. Ga bitjarr gan ŋunhili dhäruktja barraŋga'yurr gam', “Ŋurruḏawalaŋu Djuw malaw,” bitjarr.
MAR 15:27 Ga bitjarryi bili walal ŋunhi märrma'nhany ḏirramuny maṉḏany rom-bakmaranhmirrinhany maṉḏany ŋal'maraŋalyi, waŋganynhany walal ŋal'maraŋal dhunupa'ŋulil gali'lil nhanukal Djesuwal, ga waŋganynhany walal ŋal'maraŋal ga wiṉ'kuŋulila gali'lil.
MAR 15:29 Ga ŋunhi gan yolŋu mala marrtjin djuḻkmaraŋal ŋanya, ga ḏawaḏawa'yurr walal gan, warku'yurr manapar ŋanya. Ga bitjarr walal gan nhanŋu ŋunhi waŋanany gam', “Wäy! Be muka nheny dhu dhuwal bakmaraŋun ŋunhany ŋunhi buku-ŋal'yunamirrinhany buṉbuny, ga buluyi nhe dhu dhuḻ'yurryi ḻurrkun'thuny waluy.
MAR 15:30 Gatjuy mak walŋakunhamirra nhunapinya nhe, bala yupthurra dhipuŋuryiny dharpaŋur mälakmaranhawuyŋurnydja.”
MAR 15:31 Ga bitjarryi bili walalnydja ŋanya gan ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja mala ga rom-marŋgikunhamirriynydja yolŋuy mala warku'yurryi ŋanya Djesuny. Ga bitjarr walal gan ŋunhi waŋanhaminany gam', “Way, dhuwandja ŋayi gan walŋakuŋalnydja ŋunha wiripuwurruny? … ga yakan ŋayi dhu dhuwal ŋanyanhawuynhany ŋayi walŋakunhamirr?”
MAR 15:32 Ŋuli ŋayi dhuwal be Maŋutji-dhunupayanhawuynydja Yolŋu, ga Buŋgawany Yitjuralwuny bäpurruw, nhämirr ŋayi dhu yupmaranhamirra ŋanyapinya ŋayi beŋurnydja dharpaŋur mälakmaranhawuyŋurnydja, märr limurrnydja dhu nhäman bala yan märr-yuwalkthirra nhanŋu. Ga maṉḏa gan ŋunhi manaŋa-ḏumurruy maṉḏa bitjarryi bili waŋan yätjkurruyaŋal nhanŋu warku'yurr ŋanya.
MAR 15:33 Yo. Ga ḏämbuynha waluy, bala wäŋany ŋunhi buku-munha'yinan warrpam'thurra, ga dhärranany gan ŋunhi buku-munhan', ga yan bili-i-i, ga ḻäy-bilyunaraynha waluy.
MAR 15:34 Bala ŋayi balanyamirriyyiny waluy Djesuny ŋayipiny yatjurra mirithinan Arramayikkurra dhärukkurrnydja bitjarra gam', “Yeluy! Yeluy! Lama djabakthani?” Ŋunhiyiny dhäruk mayali' balanyawuynha gam', “God-Waŋarr ŋarraku! God-Waŋarr ŋarraku! Nhaku nhe ŋarrany dhuwal ganarrthaŋalnydja?”
MAR 15:35 Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋunhili, ŋäkula ŋanya balanyawuyyiny waŋanhawuy bala walal waŋanhaminan bitjanminan, “Way walal, mukthurr walal. Ŋunha ŋayi ga wäthun Yilaydjawnha!”
MAR 15:36 Ga ŋayiny waŋganydhuny ḏirramuy manydjarrkan' märraŋal bala mam'maraŋal dharpalila ga ḻupmaraŋal ŋayi borumlil wiyika'lil, bala yan marrtjin garramatkuŋala, ga mam'maraŋal dhurrwaralila nhanukal Djesuwal. Bala ŋayi waŋanan ŋunhi yolŋuny bitjarra, “Baḏak limurr galkun ŋathil wanha balaŋ ŋayi dhu Yilaydja marrtji, ga yupmaram ŋanya dhipuŋur dharpaŋur.”
MAR 15:37 Ga dhäŋur beŋuryiny, bala yan ŋayipiny Djesuny yatjurr mirithinan bala yan ŋayi dhiŋgaŋala.
MAR 15:38 Ga balanyamirriyyi bili ŋayiny ŋunhi manydjarrkany' ŋunhalnydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur barr'yurra beŋur bili bukuŋur ga yan bili-i-i ga ŋoylil ŋurrkaŋal, bala ŋunhi manydjarrkany' maṉḏany barrkuwatjthinan.
MAR 15:39 Ga ŋunhiliyi gan yolŋu dhärran ŋunhi ŋayi ŋurru-warryunayŋu miriŋuw walalaŋ, ga nhäŋal ŋayi gan ŋanya ŋuriŋiyi yolŋuy Djesuny dhuḏiŋur dharpaŋur ŋunhi ŋayi milma yan dhiŋgaŋal, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Yuwalk muka dhuwandja yolŋu God-Waŋarrwu yan Gäthu'mirriŋu.”
MAR 15:40 Ga wiripuny gan miyalkkurruwurr ŋunhiliyi dhärra'-dharran, yurr märr barrku walal gan ŋunhi dhärranany. Ŋunhiwurryiny miyalkkurruwurr ŋunhi walal ŋuli ganha Djesuw malthuna ga guŋga'yuna ŋanya ŋunhal Galali. Ga dhuwalawurr mala ŋunhi miyalkkurruwurrnydja gam', Meri Magdalawuy, Djalumi, ga wiripu Meri, ŋäṉḏi'mirriŋu maṉḏaŋ gurrmulwu maṉḏaŋ Djayimgu ga Djawutjipku.
MAR 15:42 Ga balanyamirriy bili yan ŋuruŋun ḻäy-bilyunaraynha, yurr waluynydja ŋunhi galki ŋamaŋamayunaminyaraynha ŋunhi walal ŋuli ŋamaŋamayunminya ŋurikin ŋunhi Nhinanhamirriwnha waluw.
MAR 15:43 Bala ŋayiny ŋunhi yolŋu yäku Djawutjiptja wäŋa Yaramathiyawuynydja bunanan Bäylitkuny, bala ŋayi ŋäŋ'thurra ŋanya Djesuwalaŋuwnha rumbalwun. Ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu manymak yan mirithirr. Ga walalnydja ŋanya ŋuli ganha ŋunhi bukmakthuny rom-djägamirriynydja mala manymak lakaranha, ga nhinan ŋayi gan dhukarr-nhäŋal ŋurikiyi bili yan Godkalaŋuwnha Romguny maḻŋ'thunaraw.
MAR 15:44 Ga ŋunhi ŋayi Bäylitthu ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany bondiŋuwuynha dhiŋganhawuynydja, bala ŋayi mirithinan dhika ganyim'thurrnydja, bala ŋayi wäthurra ŋurikin yan yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋurru-warryunayŋu miriŋuwnha, bala ŋayi gan dhä-birrka'yurra dhäwun maḻŋ'maraŋal nhanukal Djesuwalaŋuwuynha ŋunhi ŋayiny ŋäthilmirr yan rakunydhinany.
MAR 15:45 Ga ŋunhi ŋayi Bäylitthu ŋäkulnydja dhäwuny nhanukuŋ ŋunhi ḏirramuwuŋuny, bala ŋayi dhayuŋara rumbalnydja ŋanya Djesunhany Djawutjipkala.
MAR 15:46 Ga ŋayiny Djawutjipthuny märraŋal manydjarrkan', bala rumbalnydja ŋanya Djesunhany yupmaraŋala beŋuryiny ŋunhi dharpaŋurnydja. Bala ŋayi ŋuriŋiyin manydjarrkay'nha ŋanya dhurrthurryurrnydja bala ŋayi rulwaŋdhurrnydja ŋanya mathirralila, ŋunhiwiliyin ŋunhi walal ŋäthil gan mitthurr ŋunhiyi guṉḏany. Bala ŋayi gaḻ'kaḻmaraŋalnydja yindin yan guṉḏany dhurrwarawnydja gunganharaw.
MAR 15:47 Ga maṉḏany gan ŋunhi Meri Magdalawuyyuny ga Meriy ŋunhi Djawutjipkalnydja ŋäṉḏi'mirriŋuy nhäŋal, ŋunhi wanhawal walal rumbal nhanŋu Djesuw märrkitjkuŋal.
MAR 16:1 Ga bäy ŋayi ŋunhi nhinanhamirr walu djuḻkthurra, bala dhurrwaraŋur beŋuryiny bala walalnydja Meri Magdalawuyyuny ga Djalumiynydja ga Meriynydja Djayimgalnydja ŋäṉḏi'mirriŋuy ŋamaŋamayurra marrtjin buŋgan bäwnha mala, Djesuwnha rumbalwun biḏi'yunarawnha.
MAR 16:2 Djandin marrtjin walu djaḏaw'yurr, yurr goḏarr'mirra walu goŋ-djalkthunminyaraynha, walalnydja ŋunhi ŋunhiwurryiny miyalkkurruwurrnydja marrtjinan balayin mathirralila.
MAR 16:3 Ga gandarrŋurnydja bala walal marrtjin dhä-birrka'yunminan, “Wäy! Yolthun limurruŋgal dhu dhuwal ŋunha guṉḏany gaḻ'kaḻmaram beŋurnydja ŋunhi dhurrwaraŋurnydja mathirraŋur.”
MAR 16:4 Yurr yuṯa muka walal bitjarr buku-garrwarthinany, bala walal nhäŋalnydja ŋunhi guṉḏany biliŋuwuynha giṯmaranhawuynha gan dhärran. Ga yindi ŋunhi mirithirr guṉḏany!
MAR 16:5 Bala yan walalnydja ŋunhi miyalkkurruwurrnydja gulŋi'-gulŋiyinan ŋunhiwiliyin mathirralila, ga dhunupa'ŋulilnydja gali'lil walal nhäŋal gurrumulnha ḏirramuny girri' watharrmirrinhan ŋayi gan nhinan. Bala yan walal ŋunhi mirithinan dhika barrarinany.
MAR 16:6 Ga ŋayiny ŋunhi gurrmulnydja waŋan bitjarra, “Yaka walal barrari! Dhuwandja nhuma ga ḻarrumany Djesuw muka wäŋa Nätjuritjpuywun, ŋunhi walal dhuḻ'yun ŋanya dharpalil. Bilin ŋanya dhuwal God-Waŋarryuny walŋakuŋala, ga bäyŋun ŋayi dhuwandja. Nhäŋun! Dhuwanna ŋunhi wäŋany ŋunhi wanhawal ŋanya walal rumbal märrkitjkum.
MAR 16:7 Gatjuy dhäwuny walal dhuwal gäŋun ŋurikiyin malthunamirriwalnha mala nhanukalaŋuwal ga wiripuny Betawal. Ŋayiny dhu dhuwal marrtjin ŋurruŋu-djuḻkthunna nhumalaŋguny balan Galalilila. Ŋunhiliyin nhuma dhu boŋguŋ ŋanya nhäŋuny, ŋunhiyi bili yan dhäruk ŋunhi nhaltjan ŋayi waŋa nhumalaŋgal.”
MAR 16:8 Ga ŋunhi walal waṉḏi'-waṉḏirrnydja beŋurnydja ŋunhi mathirraŋurnydja ŋunhiwurrnydja miyalkkurruwurrnydja ga marrmarryunna walal marrtji ŋunhi barrariynydja. Ga barrarirra walal ŋunhi mirithirra lakaranharawnydja, ŋunhi nhä walalaŋgal maḻŋ'thun ŋunhiliyi.
MAR 16:9 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi Djesu rur'yundja dhiŋganhaŋurnydja, bala ŋayi milkunhamirra Meri Magdalawala, ŋurikalyin ŋayi ŋunhi miyalkkal dhä-ŋäthilnydja dhawaṯmaram djabindja wakinŋumirriny birrimbirrnha mala.
MAR 16:10 Bala yan ŋayi ŋunhi marrtjinany ga lakaraŋalnydja ŋayi ḻundu'mirriŋuwala mala nhanukalaŋuwal ŋunhi walal marrtjin ŋäthinyamin.
MAR 16:11 Ga bäydhi walal ŋunhi dhäwuny bilin nhakun ŋäkula Djesuwalaŋuwuynydja walŋathinyawuy, ga ŋunhi ŋayi Meriy ŋanya nhäŋalnydja, yurr bäyŋun yan walal nhanŋu ŋunhi märr-yuwalkmirriyinyany.
MAR 16:12 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuny wiripuyaŋal muka maŋutji-gurrupanmin märrma'walnydja malthunamirriwal nhanukalaŋuwal balanyamirriynydja ŋunhi maṉḏa marrtjin waṉḏin ḏiltjikurr.
MAR 16:13 Ga ŋunhi maṉḏa dhäwuny lakaraŋal ŋunhi nhaltjarr maḻŋ'thurr, ga balayi maṉḏa roŋiyin ga lakaraŋal walalaŋgal wiripuwurruŋgal. Yurr walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja bäyŋun märr-yuwalkthinya.
MAR 16:14 Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny bala ŋayiny Djesuny milkunhamirra ŋanyapinya ŋayi ŋurikalyin ŋunhi 11-galnha ḻundu'mirriŋuwal nhanukalaŋuwal, walal marrtjin ŋathan ḻukan. Bala ŋayi waŋanan walalany ŋarrtjurra, bili walalnydja ŋunhi ŋayaŋuny-gunganhaminan dhäwuwny'tja märr-yuwalkthinyaraw, ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋanya nhäma dhurrwaraŋur walŋathinyaŋur.
MAR 16:15 Bala ŋayi waŋanany walalany bitjarra, “Gatjuy marrtjin! … ga lakaraŋun dhäwuny manymaktja bukmakkala yan yolŋuwalnydja walalaŋgal dhuwal buku-ḻiw'maraŋun wäŋakurra malaŋuwurr.
MAR 16:16 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirrnydja ŋarraku, ga märram ŋayi dhu ŋunhi buku-ḻupthunawuynydja, ŋayiny dhu yan walŋathirra. Yurr ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋuyulkthirrnydja, yakany ŋarraku märr-yuwalkthirr, ŋanyanhany dhu ŋunhi ŋunhiyinhany yolŋuny dhä-gir'yunna.
MAR 16:17 Ga bukmak ŋunhi yolŋu, ŋunhi walal dhu ga märr-yuwalkmirriyirr ŋarrakuny, walalnydja dhu ga djäma latjun mirithirra romdja malany ŋoy-ganyim'thunamirra. Ga yäkuny walal dhu ga ŋunhi bäkiny ŋarranhan wakinŋumirriwnydja birrimbirrwu dhawaṯmaranharaw, ga waŋany walal dhu ga ŋunhi wiripun yuṯan dhäruktja.
MAR 16:18 Ga ŋuli walal dhu ŋunhi ŋayatham bäpinhany, ŋayiny dhu bäyŋun walalany ḏarrkthun. Ga ŋula nhä walal dhu ḻuka botjin', ga bäyŋun walal dhu ŋunhi rirrikthundja. Ga goŋ-ŋal'yundja walal dhu ga ŋunhi rerrimirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ga walalnydja dhu ga yan ḏukthunna.”
MAR 16:19 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu waŋanany ḻundu'mirriŋuwalnydja mala nhanukalaŋuwal, bala ŋanya dhunupan djaw'yurra beŋuryiny djiwarr'lil, bala ŋayi nhinanany galkin yanan nhanukala God-Waŋarrwalnydja dhunupaŋuŋura gali'ŋurnydja.
MAR 16:20 Bala walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu marrtjinan. Bala walal marrtjin dhäwun lakaraŋal buku-ḻiw'maraŋala. Ga ŋayiny Garraynydja ŋunhiliyi galki yan walalaŋgal, djäman ŋayi marrtjin walalaŋgal ganydjarryuny yindiynha ŋayaŋu-ganyim'thunamirriynha, ŋunhi gan ŋuriŋiyiny maŋutji-lakaraŋala ŋunhi dhäwuny mala walal gan lakaraŋalnydja yuwalknha yan. Yo Yow.
MAR 16:21 Yurr walalnydja ŋunhi dhäwu lakaraŋal Betawalnydja ga wiripuwurruŋgalnydja ŋunhiŋuwuynha ŋunhi yan bukmakpuynha ŋunhi nhä walalaŋgal gan lakaraŋal. Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny, bala ŋayi Djesuynydja gan djuy'yurra ŋunhi walŋamirrnydja dhäwu ḻundu'mirriŋuwalaŋuwurra mala nhanukalaŋuwurr. Ga djuy'yurrnydja ŋayi walalany bala bulwunulil ga bala bärra'lil. Ga ŋunhiyiny ŋunhi walŋamirrnydja dhäwu ga dhuyuny dhu bäyŋun dhawar'yun.
LUK 1:1 Dhuwandja dhäwu ŋarrakuŋ Lukkuŋ* wukirriwuy, yurr nhuŋu dhuwal yulŋuny, Dhiyapalatj. Dharrwaynha gan dhuwal yolŋuynydja walal bilin wukirrin dhäwuny mala djorra'lilnydja malaŋulil, ŋunhiny dhäwu ŋunhi nhaltjarr ŋäthil maḻŋ'thurr limurruŋgal bukmakkal.
LUK 1:2 Yo. Bilin nhakun walal gan dhuwal wukirrin yulŋuny, ŋunhi napurrnydja gan ŋäkulyi dhuwaliyi dhäwu walalaŋguŋuny ŋunhi maŋutji-marŋgimirriwuŋuny ga djämamirriwuŋuny mala, ŋunhi nhä mala walal gan nhäŋal ga ŋäkul ŋunhal bala ŋurruyirr'yunamirriy, bala walal gan ŋunhi lakaraŋala napurruŋgala.
LUK 1:3 Yo, marrkapmirr buŋgawa. Ga ŋarrany marrtji dhuwal bulnha muka yan buthuru-bitjun walalaŋ bukmakku yan dhäwuwny'tja warrpam'ku beŋur bili yan ŋunhi ŋurruyirr'yunaŋur Djesuwalaŋuwnydja dhäwuw. Ga ŋarrapiny ga dhuwal guyaŋa, ŋarra dhu ga djäma bulnha yan bukmakkum dhäwuny' nhuŋu.
LUK 1:4 Ŋarrany ga dhuwal nhuŋu dhäwu djäma yuwalk yan, märr nheny dhu ga guyaŋan yuwalkkuman, ŋunhi bili yan dhäwuny waŋgany ŋunhi nhe märraŋal ga ŋäkul wiripuwurruŋguŋ yolŋuwuŋ walalaŋguŋ.
LUK 1:5 Yo. Balanyamirriyyiny waluy gan nhinan ŋurruḏawalaŋu buŋgawa yolŋu yäku Yarit* Djudiyapuywuny* wäŋaw. Ga ŋuriŋi bili waluy djirrikaymirrnydja gan ŋunhiliyi nhinan yolŋu yäku Djakaraya.* Ga nhanukalnydja ŋunhi Djakarayawalnydja yarraṯaŋur yolŋu walal gan bukmaknha djirrikaymirriyinan, ga mala-ŋurrkanhayŋuny walalaŋ ŋurikiwurruŋdhi yolŋu yäku Yabitja.* Ga Djakarayaw miyalktja ŋunhi yäku Litjipit,* ga ŋayiny ŋunhi Litjipittja yarraṯaŋur balanyayi bili yan nhanukalnha Yärangalnha.
LUK 1:6 Maṉḏany ŋunhi ŋunhiny maṉḏa yolŋu maṉḏa Djakarayany ga miyalktja nhanŋu dhuwurr-dhunupa gan nhinan God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur, ga dhärukku malthurr maṉḏa gan ŋurikiyi bili yan God-Waŋarrwalaŋuw dhäruk-nhirrpanminyawuywu; bäyŋu maṉḏa ŋula djäma yätjkurr rom.
LUK 1:7 Yo nhinanany maṉḏa gan ŋunhi Djakarayany ga miyalktja nhanŋu yothumiriw yan, bäyŋu nhanŋu ŋayi ŋula Litjipitthu yothuny gänha, ga yän bili ga worruŋuyin maṉḏa rrambaŋi yan yothumiriw maṉḏa.
LUK 1:8 Manymak waŋganydhuny waluy Djakaraya ga mala nhanŋu marrtjin ŋunhiwiliyi dhuyulil buṉbulil, wiripuwurruŋ nhakun walal djirrikaymirriw malaŋuw djäma djaw'yurr.
LUK 1:9 Yo, djirrikaymirriw walalaŋ gan ŋorran rom mala-djarr'yunminyaraw walalaŋguwuy walal, nhaltjanna walal ŋuli märranha waŋganynha ŋunhi yolŋuny djirrikaymirriny, märr ŋayi ŋuli gärrinyan ŋunhiyiny waŋganydja yolŋu ŋärra'lila, bala dhuŋgur'yunan ŋuli buŋgan-bäwny'tja djimuku'lila, märr ŋayi ŋuli warrpuruny dhawaṯthunna ŋamakurrnha God-Waŋarrwuny nhumanaraw. Ga balanyamirriyyiny waluy walal märraŋal djirrikaymirrnydja ŋanyanhan Djakarayanhan gärrinyarawnydja. Bala ŋayi yan gärrinan Djakarayany God-Waŋarrwalnha ŋärra'lil.
LUK 1:10 Ga ŋuriŋiyi bili yan ŋayi Djakarayaynydja dhuŋgur'yurra wiyikan' buŋgan bäwnha ŋunhiliyiny djinawany' buṉbuŋur, bala walalnydja marrtjin ŋunhalnydja yolŋuny walal bukmaknha bukumirriyaŋala ŋunhiliny warraŋulnydja, dhurrwaraŋurnydja ŋärra'ŋur.
LUK 1:11 Bala God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu maḻŋ'thurra nhanukal Djakarayawalnydja ŋunhiliyi banydji yan djinawa', ga dhärranany ŋayi gan ŋunhiyi yolŋuny dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja ŋunhiliyin ŋunhi gan djimuku' dhärran bulaymirr.
LUK 1:12 Ga ŋunhi ŋanya ŋayi Djakarayay nhäŋalnydja ŋunhiyiny ŋunhi dhäwu-gänhamirrinhany yolŋuny dhärranhawuynydja, bala yan ŋayi mirithinan dhika ganyim'thurrnydja, barrarinan manapar.
LUK 1:13 Yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu waŋan nhanŋu Djakarayawnydja bitjarr warray, “Way Djakaraya, yaka barrari! Bilin nhokuŋ God-Waŋarryuny ŋäkulnha bukumirriyanhawuynydja, ga nhokalnydja dhu miyalkthu yothuny gäma ḏirramun, nhuŋuwuynha yan walkur. Ga yäku-nhirrpandja nhe ŋanya dhu ŋunhi yothunhany Djon.
LUK 1:14 Ga nhepiny dhu ŋunhi mirithirra yan ŋoy-djulŋithirrnydja ga goŋmirriyirrnydja, ga wiripuwurrnydja dhu ŋunhi yolŋu walal bitjandhi bili djulŋithirryi ŋuriŋiny ŋunhi nhanukal dhawal-guyaŋanharaynydja ŋurikalyiny yothuwalnydja,
LUK 1:15 bili ŋayi dhu boŋguŋ ŋunhi ŋurruŋuyin Garraywalnydja maŋutjiŋur. Ga ŋuriŋiyiny ḏirramuy, yaka ŋayi dhu boŋguŋ ḻuki ŋula nhäny ḏälnydja leŋumirrnydja gapu. Ga beŋur bili ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ dhawal-guyaŋi, marrtjiny ŋayi dhu gi ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrwalaŋumirrnydja dhaŋaŋmirra yan.
LUK 1:16 Ga dharrwanhan yolŋunhany walalany ŋayi dhu gi ŋunhi gäŋuny roŋanmaraŋuny Yitjuralpuynhany* Djuw malanhany balan Garraywala, walalaŋgiyingalaŋuwalnha God-Waŋarrwal.
LUK 1:17 Ŋayi ŋathil boŋguŋ ŋunhi Djon ŋurruŋuny marrtji, dhukarrmirriyaŋuny, ga yurrnha dhu ŋayiny Garraynydja buni. Ŋayiny dhu gi ŋunhi Djondhuny ŋayathul ganydjarrmirryi yan birrimbirr balanya bili yan nhakun gan ŋunhi djawarrkmirriy yolŋuy yäkuy Yilaydjay ŋayathaŋal ŋäthil. Ga bilmaraŋuny ŋayi dhu gi ŋunhi dharrwanhan bäpa'mirriŋunhany walalany, walal dhu märr-ŋamathin walalaŋgiyingalaŋaw djamarrkuḻiwny'tja yuwalkkuŋun yan. Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga malthun walalaŋgiyingalaŋawnydja romgu malaŋuw ga dhukarrwu, ŋayiny dhu gi ŋunhi Djondhuny walalany bilmaraŋun beŋuryiny romŋur balan biyakun manymaklila dhukarrlil, märr walal dhu gi guyaŋiny ŋunhiyin bili yan dhunupan dhukarrnydja. Yo, ŋayin dhu marrtji ŋunhi Djondhun ŋamaŋamayurrnydja ŋäthilmirriyaŋuny walalany Djuw malanhany nhanukalnydja Garraywalnydja.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi djiwarr'puynydja yolŋu waŋan nhanukalnydja Djakarayawalnydja.
LUK 1:18 Ga ŋayiny Djakarayany waŋan buku-bakmaraŋal ŋurikiny djiwarr'puywuny dhäwu-gänhamirriwnydja yolŋuw, märr-yuḻkthurr warray ŋanya bitjarr, “Nhaltjan dhika ŋarra dhu marŋgithirrnydja? Yuwalk muka nhe ga dhuwal lakaramany? Ŋarrapiny dhuwal worruŋun yolŋu, ga ŋunha miyalk ŋarraku balanyayi bili yan worruŋuyi.”
LUK 1:19 “Way, ŋarrany dhuwal Gaybiril yäku,” ga bitjarr ŋayiny ŋunhiyiny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu djiwarr'puynydja yäku-lakaranhamin nhanukal Djakarayawalnydja. “Ŋarrany ŋuli ga dhuwal dhärra God-Waŋarrwal warray gali'ŋur, djämamirr nhanŋu. God-Waŋarryu ŋarrany dhuwal djuy'yurrnydja räliny waŋanharawnydja nhuŋu, ga dhuwanna ŋarra ga lakaraman nhokal ŋunhi manymaktja dhäwu.
LUK 1:20 Yurr nheny yaka warray ŋarraku märr-yuwalkmirriyinya, dhiyakiyiny ŋunhi dhäwuw ŋunhi ŋarra nhokal gan lakaraŋal. Dhuwaliyiny ŋunhi dhäruk ŋunhi dhu boŋguŋ yuwalknha yan maḻŋ'thurrnydja God-Waŋarrwala yan waluynydja. Yurr dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur, nheny dhu muŋmuŋdhirra, dhärukmiriwyirra, ga yan bili ga maḻŋ'thurr ŋayi dhu boŋguŋ ŋunhiyi yothu nhuŋu. Yo. Bäyŋun nhe dhu gi ŋunhi waŋiny ga yan bili ga maḻŋ'thurr dhu boŋguŋ. Ga balanya nhuŋu dhuwal dhäwuny'.” Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi djiwarr'puynydja yolŋu waŋan.
LUK 1:21 Ga balanyamirriy bili waluy ŋayipiny gan ŋunhi Djakarayany nhinanan ŋunhiliyin banydjin yan djinawan' ŋärra'ŋura, ga walalnydja gan ŋunhalnydja warraŋulnydja yolŋuny walal wiyinnha nhanŋu galkurrnydja. Bala walal guyaŋanan bitjarra, “Way, nhaltjanna ŋayi ga ŋunha ŋärra'ŋurnydja? Wiyinnha ŋayi ŋunha gulŋiyinany.”
LUK 1:22 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Djakaraya dhawaṯthurrnydja beŋuryiny ŋunhi ŋärra'ŋurnydja muŋmuŋnha, dhärukmiriwnha, yakan ŋayi ganha waŋanhany walalaŋ. Waŋanany ŋayi walalaŋ gan waṉa'-waṉa'yurra yan, bala walalnydja yolŋuny walal ŋunhalnydja maŋutji-nhänhaminan nhanŋu, bala yan walal dharaŋara ŋanya ŋunhi ŋayi nhäŋal maŋutji-djurthin ŋula nhä ŋunhal djinawa' ŋärra'ŋur.
LUK 1:23 Manymak. Ga ŋunhi nhakun ŋayi Djakarayay dhawar'maraŋalnydja djämany mala ŋunhili dhuyuŋurnydja buṉbuŋur, bala yan ŋayi marrtjinan roŋiyinan wäŋalila.
LUK 1:24 Dhäŋur beŋuryiny bala nhanŋu ŋunhi miyalktja Litjipittja dhunupan yan yothumirriyinan. Ga goŋ-waŋganydhuny ŋaḻindiy bala ŋayi Litjipittja ŋayipiny ŋurru-wiḏi'yurra yolŋuwalnydja walalaŋgal, bäyŋun ganha yolŋuynydja walal ŋanya bukuny nhänha, nhinanan yan ŋayi gan djinawan buṉbuŋura.
LUK 1:25 Bala ŋayi gan Litjipittja waŋanhaminan bitjanminan, “Yaka bilin? Garraywuŋ guŋga'yunawuy ŋarra ga dhuwal gäman yothun? Ŋäthilnydja ŋarra gan ŋunhi yolŋuwalnydja walalaŋgal nhinan goramirriyin, ŋunhi ŋarra yothumiriwnydja yan. Ga dhiyaŋuny bala ŋarraku dhuwal bilin gorany djaw'yunawuynha Garraywuŋuny.”
LUK 1:26 Yo. Ga waŋgany miyalk yäku Meri* gan nhinan ŋunhili wäŋaŋur yäkuŋur Nätjuritj* makarrŋurnydja Galali,* yurr Meriny ŋunhi wirrkuḻ yan ga ḻuni; yaka ŋayi ŋula ŋäthilnydja ḏirramuwal ŋorranha. Yurr ŋayi ŋunhi dhawu'mirrnydja Meriny ḏirramuw yäkuw Djawutjipku,* ga yarraṯaŋurnydja ŋayi ŋunhiyi Djawutjiptja ŋurruḏawalaŋuwal yäkuwal Daybitkal.* Ga balanyamirriy yan waluy ŋayiny gan Litjipitthuny* yothunhany gurrukaŋala guḻundhun, yurr ŋaḻindiny nhanŋu ŋunhi goŋ-waŋganynha ga waŋgany bäythinyawuy, bala God-Waŋarryuny djuy'yurra dhäwu-gänhamirrinhany yolŋuny yäkuny Gaybirilnhany balan wäŋalil Nätjuritjlila. Ga ŋunhiyi dhäwu-gänhamirrnydja bunanan Meriwnydja, bala ŋayi waŋanan nhanukal bitjarra, “Way Meri! Biyakun ŋoy-ŋamathin! Garrayyuny nhuna dhuwal djarr'yurra, gänaŋ'maraŋala, ga märr-ŋamathirrnydja ŋayi nhuŋu ga ŋunha mirithirra yan. Garraynydja nhokal galki.”
LUK 1:29 Yurr ŋayiny ŋunhi Meriynydja ŋathil gan guyaŋan ŋupar ŋunhiyi dhäruk. “Nhaku dhuwal ŋayi bitjarryiny ŋarraku waŋan?” Ga bitjarr warray ŋayiny Meriynydja ŋäkul ganyim'thurr, märr-dhumbal'yurra manapar.
LUK 1:30 Ga ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu waŋan nhanukal bitjarra, “Meri, yaka ŋoy-gärri. Garraynydja nhuŋu ŋunha mirithin goŋmirriyin, bala ŋayi ŋunha djarr'yurra nhuna.
LUK 1:31 Nheny dhu dhuwal yothumirriyirra, ga dhawal-guyaŋiny ŋayi boŋguŋ ŋunhi ḏirramu yothuny nhokuŋ, bala nhe dhu ŋanya yäku-nhirrpulnydja Djesun.
LUK 1:32 Ŋayiny dhu boŋguŋ ŋunhi yindin mirithirra ga ŋurruŋun, ga lakaraŋuny ŋanya walal dhu gi ŋunhi biyakun, Gäthu'mirriŋu nhanŋu God-Waŋarrwu, ŋuriki ŋunhi ŋayiny ŋurruŋu warray Waŋarr. God-Waŋarryuny ŋanya dhu ŋurruŋuyaŋun, ga ŋayiny dhu Djesuny buŋgawathin balanyan bili yan dharaŋana nhakun mala-ŋurrkanhayŋu nhanŋu Geŋ-Daybit.
LUK 1:33 Ga ŋayin dhu ŋunhiyin yolŋu ŋurruḏawalaŋuny Djaykupkuŋuny mala-bunhawuy, bitjanna bili dhu; ga bäyŋun nhanŋu dhu ŋunhi romdja dhawar'yurr, dhärran dhu ga bitjanna bili yan wiyinŋumirra.”
LUK 1:34 Ga ŋayiny Meriny buku-ḏuwaṯthurr ŋurikiyiny djiwarr'wuywuny dhäwu-gänhamirriw yolŋuw bitjarr, “Nhaltjan dhika dhu yulŋuny? Wanhawitjan dhika dhu bitjandhiny maḻŋ'thun ŋunhi ŋarrany dhuwal ḏirramumiriw warray?”
LUK 1:35 Ga ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja waŋan nhanŋu buku-bakmaraŋal bitjarra, “Dhuyu-Birrimbirrnydja dhu marrtjin nhokal, ga nhanukal God-Waŋarrwalnydja ganydjarryu dhu dhurrthurryunna nhuna, ga dhiyaŋiyin dhu ŋunhi yothuny dhawal-guyaŋa nhokuŋuny, ga yothunhany dhuwali walal dhu ga lakaramany dharrpal Gäthu'mirriŋu nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwu.
LUK 1:36 Nhe ŋathil guyaŋi nhuŋuwuy nhe gurruṯumirriny yolŋuny yäkuny Litjipitnha. Dhiyaŋuny bala ŋayi ŋunha worruŋun miyalk, ga dhalwaŋiny muka ŋayi ŋunhi ŋäthilnydja. Yurr dhiyaŋuny bala ŋayi ŋunha Litjipittja yothumirra, ga goŋ-waŋgany ga waŋgany bäythinyawuy ŋaḻindiny ŋurikiyi yothuwnydja ŋunhi ŋayi ga gämany ŋunhayi.
LUK 1:37 Bäyŋun ŋunhi ŋula nhä gumurr-ḏäl God-Waŋarrwuny djämaw.” Ga bitjarra gan ŋunhi dhäwumirrnydja waŋan Meriwalnydja.
LUK 1:38 Bala ŋayi yan Meriny waŋanan buku-bakmaraŋala bitjarra, “Dhuwandja ŋarrany nhanŋuwuynha yan Garraywun djämamirr. Garrayyun dhu ŋunhi ŋayipin bitjandhiny ŋarrakal djäma, nhakun nhe ga dhuwaliyi lakaram.” Yo, bitjarryin ŋayiny gan ŋunhi Meriny waŋan. Bala ŋuriŋiyiny God-Waŋarrwalnydja dhäwu-gänhamirriynydja yolŋuy Merinhany ganarrthaŋala.
LUK 1:39 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi djiwarr'puyyuny yolŋuy ganarrthaŋalnydja ŋanya Merinhany, bala ŋayiny Meriny dhunupan rur'yurra, bala marrtjinan ganydjarryun yan balan Litjipitkala wäŋalil. Yurr maṉḏany gan ŋunhi Litjipittja ga dhuway'mirriŋuny nhanŋu Djakarayany nhinan ŋunhiliyin bukumirriŋura wäŋaŋur, makarrŋurnydja wäŋaŋur yäkuŋur Djudiyan. Bala ŋayi marrtjinan Meriny ŋunhiwiliyin wäŋalil, bala yan bunanan Litjipitkuny.
LUK 1:40 Bala yan ŋayi dhunupan gärrinan bala'lila djinawa'lila, ga ŋunhiliyin maṉḏa ŋunhi djinawan' bunanhaminany.
LUK 1:41 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Litjipitthu ŋäkulnydja ŋanya Merinhany rirrakay, bala nhanŋu ŋunhi Litjipitkuny yothuny ŋunha djinawany' guḻunŋurnydja ŋärawayinan, yurr mirithinan dhika, bala nhanŋu ŋunhi Litjipitkuny ŋayaŋuny dhaŋaŋdhinan Dhuyu-Birrimbirryun.
LUK 1:42 Bala ŋayi mirithinan waŋanany Meriwnydja bitjarra gam', “Nheny dhuwal gänaŋ'maranhawuy warray God-Waŋarrwuŋ, ŋurukuwurruŋgalnydja ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja miyalkkurruwurruŋgal. Nhuŋun ŋayi ga ŋunhi God-Waŋarrnydja mirithirrnydja marrkapthun; ga bitjandhi bili ŋayi ga marrkapthundhi dhiyakiny yothuwnydja nhokalaŋaw ŋunhi ŋayi dhu dhawal-guyaŋiny nhokuŋ.
LUK 1:43 Nheny dhuwal ŋäṉḏi'mirriŋu ŋarrakalaŋawnha Garraywu; ga nhaku nhe dhuwal räliny ŋarrakalnydja marrtjin? Yaka warray ŋarrany dhuwal goŋmirr miyalk.
LUK 1:44 Ŋunhi ŋarra ŋäkulnydja nhuna rirrakaynydja, bala ŋarraku dhuwal yothuny guḻunŋurnydja ŋarrakal ŋärawayinan, goŋmirriyinan mirithinan.
LUK 1:45 Ga nheny yaka warray märr-yuḻkthunna ŋanya Garraynha; yänan nhe ŋanya ŋunhi dhäruktja märraŋala, märr-yuwalkthinan manapar, bala Garrayyuny dhu ŋunhi djäman bala yan ŋunhi nhä ŋayi nhuna wäwunguŋal.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Litjipittja waŋan Meriwalnydja.
LUK 1:46 Bala ŋayi Meriny waŋanan goŋmirriyinan manapar bitjarra, “Ŋarrany dhuwal dhu wokthundja Garraywun; ga yäku-lakaramany ŋarra ŋanya dhu yindikuman.
LUK 1:47 Ŋayaŋu-ŋamathinany ŋarra dhuwal mirithinan dhika, goŋmirriyinan manapar, bili God-Waŋarrnydja ŋunha ŋarraku warray Walŋakunhamirr Garray.
LUK 1:48 Ŋarrany dhuwal gänaŋuwuy miyalk, ḻäypuy balanya, yaka ŋarra dhuwal ṉapuŋga'wuynydja ŋula goŋmirrnydja, yurr ŋayipiny ŋarrany ŋunhi God-Waŋarryuny manymak-lakaraŋala, ŋunhi ŋarrany dhuwal nhanŋuwuynha yan djämamirrnydja. Ga dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur walalnydja dhu ga yolŋuynydja walal bukmakthun yan yäku-lakaramany ŋarranhany bitjanna, ‘Dhuwandja gay'yi miyalk maŋutji-dhunupayanhawuy God-Waŋarrwuŋ.’ Bitjandhin walal dhu ga ŋunhi lakaramany ŋarrany bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
LUK 1:49 Bili yuwalk warray ŋayi ŋarrany ŋunhi God-Waŋarryuny guŋga'yurr, ga djämany ŋayi ŋarrakal ŋunhi yindin mirithirra ŋayaŋu-ganyim'thunamirra romdja. Ŋayiny ŋunhi God-Waŋarr Ŋutu' Ḏäl, ga yäkuny ŋayi ŋunhi ḏarrtjalknha yan, dhuyun dhika, gänaŋ'thunna ga ŋula yolkalnydja yäkuŋur.
LUK 1:50 Ga bulu ŋayi ŋuli ga ŋunhi mel-wuyun ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walal ŋuli ga ŋurruŋuyam ŋanya, ga buku-ŋal'yun, barrarirr manapan nhanŋu. Yo, maŋutji-wuyundja ŋayi dhu ga ŋunhi walalaŋguwuynha yan ŋurikiwurruŋdhin, ga walalaŋgalaŋaw mala-bunhawuywun.
LUK 1:51 Ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrnydja ganydjarr-ḏumurr warray, ga limurrunhany ŋayi ŋunhi guŋga'yurr ŋuriŋiyi bili yan nhanukiyingal ŋayi ganydjarryuny, ga ŋaŋ'ŋaŋ'thurr ŋayi waṉḏinyamaraŋal ŋunhiwurruny yolŋuny walalany, ŋunhi walal ŋuli ga lakaranhamirr bitjanmirr, yanbi walal ganydjarr-ḏilkurra.
LUK 1:52 Wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋuli ga ŋunhi ŋurruḏawalaŋun lakaranhamirr, yanbi walal be buŋgawan mala ganydjarr-ḏilkurra, yurr ŋayipiny walalany ŋunhi God-Waŋarryuny nyumukuṉiny'kuŋal warray, nyilŋ'maraŋala walalany. Ga garrwarkuŋalnydja ŋayi ŋunhiwurrunhan yolŋunhany walalany, ŋurruwuykmirrinhan, goŋ-gänaŋunhan mala yolŋuny walalany.
LUK 1:53 Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal gan nhinan ŋula nhämiriw, goŋ-waŋarany, ga ŋayiny walalany gan ŋunhi God-Waŋarryuny gurruparnydja nhanŋuwuynha ŋayi manymaktja malany, ga yan bili ga bäy walal gana'yin ŋayaŋu-bakthurr. Yurr ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ḻukunydja'mirrinhany, ŋayi ŋuli ganha ŋaŋ'ŋaŋ'thuna, walal ŋuli marrtjinyany yänan bala goŋ-waŋaran, dhäparŋ'nha dhika.
LUK 1:54 Yo. Guŋga'yurrnydja ŋayi gan limurrunhawuynha yan, ŋunhi nhanŋuwuy yan djämamirriny Yitjuralnha malany. Mel-wuyurrnydja ŋayi gan ŋunhi limurruŋ mirithin yan,
LUK 1:55 bili ŋayi gan guyaŋan ŋunhiyi wäwun'-nhirrpanawuy, ŋunhi ŋayi wäwunguŋal be ŋäthil limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhayŋuwal Yipurayimgal. Bitjarr ŋayi ŋunhi wäwun'tja nhirrpar gam', Ŋarran nhuŋu dhu ga ŋunhi maŋutji-wuyundja, Yipurayim, ga nhokalaŋuw gäthu'mirriŋuwnydja walalaŋ, ga nhokalaŋuw marratja'mirriŋuwnydja walalaŋ, bitjanna bili yan. Yo, ŋayathaŋalnydja ŋayi gan ŋunhi baṯ-bitjarra ŋunhiyi wäwun'tja nhanukiyinguŋ ŋayi; ga dhiyaŋuny bala ŋunhiyi litjalaŋgalaŋumirrnydja wäwun'mirr maḻŋ'thurra dhu, dhiyala limurruŋgalnha, guŋga'yunawuynydja God-Waŋarrwuŋun.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Meriynydja yäku-lakaraŋal ŋanya God-Waŋarrnhany manikaywurrnydja, wokthurrnydja manapar nhanŋu.
LUK 1:56 Bala ŋayi gan Meriny nhinanan ŋunhilin banydjin yan Litjipitkala wäŋaŋurnydja, ga yan bili ga ḻurrkun' ŋaḻindi djuḻkthurr. Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi roŋiyinan nhanukiyingala ŋayi wäŋalil.
LUK 1:57 Balanyamirriyyiny ŋayi ŋunhi Litjipittja yothumirriyinan, bala ŋayi gan marrtjinany yuṯuŋgurr-ŋonuŋnha, ga yan bili ga yothuw nhanukalaŋaw walu galkithin dhawal-guyaŋanharaw. Bala nhanukuŋ ŋunhi dhawal-guyaŋanany ḏirramun yothuny.
LUK 1:58 Ga walalnydja ŋunhi nhanukiyingalnydja gurruṯumirriy walal ga bulu nhakun wiripuwurruy yolŋuy walal ŋunhi walalaŋ marrtjin wäŋa mala dhärra'-dharran galkiwatj, ŋäkula walal ŋunhi Litjipitkalaŋuwuynydja dhäwu ŋunhi ŋayi God-Waŋarr mel-wuyurr nhanŋu, bala nhanukuŋ ŋunhi yothuny dhawal-guyaŋanan ḏirramun yothuny. Ga mirithinan walal ŋunhi dhika goŋmirriyinany Litjipitkuny ŋoy-djulŋithinan manapar.
LUK 1:59 Ga goŋ-waŋgany ga märrma' bäythinyawuy munha djuḻkthurr, bala walal marrtjin ḻuŋ'maranhaminan ḏarrtjalkkunharawnha nhanŋu ŋurikiyin yothuwnha. Ga yäku-nhirrpanany walal balaŋ ŋanya ŋunhi Djakaraya muka, bäpa'mirriŋuwal yan yäku.
LUK 1:60 Bala ŋayiny ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu Litjipittja waŋan bitjarra, “Yaka! Dhuwal ŋayi yäku Djon.”
LUK 1:61 Ga walalnydja nhanŋu buku-bakmaraŋal bitjarr warray, “Wäy, wanhaŋuwuynha dhuwaliny yäku maḻŋ'thurr? Bäyŋun gi dhuwal balanyayiny yäku dhärri dhiyalnydja nhanukiyingalnydja gurruṯumirriwal walalaŋgal.”
LUK 1:62 Ga walalnydja ŋuriŋi yolŋuynydja walal dhä-birrka'yurr ŋanya Djakarayanhany goŋdhun yan bitjarra, “Nhä nheny dhu ŋanya yäku-nhirrpan?”
LUK 1:63 Bala ŋayi Djakarayaynydja ŋäŋ'thurra walalany guṉḏawnha bilkpilkkun, bala ŋayi ŋunhi wukirriny bitjarra gam', “Dhuwal ŋayi dhu ga yäkuny dhärra Djon.” Ga walalnydja ŋunhi yolŋuny walal mirithinan yan märr-maŋmaŋdhurrnydja.
LUK 1:64 Ga dhunupan yan ŋayiny ŋunhi Djakarayany waŋanan, dhärukmirriyinan, bala yan märr-yiŋgathinany God-Waŋarrwuny mirithinan yan dhika.
LUK 1:65 Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walalaŋ gan wäŋa dhärran galki maṉḏaŋgal Litjipitkal ga dhuway'mirriŋuwal nhanukalaŋuwal, walalnydja ŋunhi mirithinan yan ganyim'thurrnydja, märr-maŋmaŋdhurra manapar. Ga ŋulawitjarryiny wäŋakurr bukukurrnydja nhakun buku-ḻiw'maraŋalnydja Djudiyawurrnydja makarrkurr, yolŋuny walal marrtjin dhäwu-gänhaminan lakaranhaminan ŋunhiŋuwuyyiny ŋunhi gan nhä malany maḻŋ'thurr maṉḏaŋ Djakarayaw ga Litjipitku.
LUK 1:66 Ga ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal gan bilin nhakun ŋäkula dhäwuny', walalnydja gan ŋunhi guyaŋanan, bala gan ŋäŋ'thunminan walalanhawuynha walal waŋga'-waŋganynha yan bitjanminan, “Way! Nhalayak ŋayi dhu dhuwal yulŋuny, ŋunhi ŋayi boŋguŋ ŋunha yothuny yindithiny ŋuthul? Nhän boŋguŋ ŋayi gi balanyamirriyyiny waluy djäma?” Ŋunhi walal gan bitjarryiny waŋanhamin, bili walal ŋunhi nhäŋala ŋamathaŋala God-Waŋarrwun ganydjarr ŋuliwitjarryin yothuwalaŋuwurra.
LUK 1:67 Ga ŋayiny ŋunhi Djakarayany, bäpa'mirriŋuny nhanŋu ŋurikiyiny yothuw Djonguny, ŋayaŋuny nhanŋu ŋunhi dhaŋaŋdhinan Dhuyu-Birrimbirryun, bala ŋayi waŋanany dhunupan yan dhäruktja God-Waŋarrwuŋun gurrupanawuynydja. Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djakarayay lakaraŋalnydja gam',
LUK 1:68 “Go limurr wokthunna Garraywun, ŋuriki Garraywu ŋunhi ŋayi Waŋarr Yitjuralwu malaw! Go limurr buku-ŋal'yunna nhanŋu, bili ŋayi yarrupthurrnydja räliny limurruŋ muka, bala ŋayi gan roŋanmaraŋala limurrunhany dhipala ŋunhi baḻanydjarratjarralila romlilnydja.
LUK 1:69 Garrayyuny limurruny ŋunhi gurrupar Walŋakunhamirriny warray, ga Ŋutu' Ḏälnha, ŋunhi ŋayiny yarraṯaŋur beŋur yan Daybitkal, ŋurikalyi yolŋuwal ŋunhi Godkalaŋuwal djämamirriwal.
LUK 1:70 Ŋäthilnydja baman'tja be God-Waŋarryu wäwunguŋal limurruny ŋurikiwurruŋgalaŋuwurryi ŋunhi nhanukiyingalaŋuwal ŋayi ŋayaŋu-ḏarrtjalkmirriwal djawarrkmirriwal walalaŋgal.
LUK 1:71 Bitjarr ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu wäwunguŋalnydja gam', ŋayi dhu dhawaṯmaraman limurrunhany ŋurikiwurruŋgalnydja goŋŋur ŋunhi walalnydja miriŋu limurruŋ; ŋurikiwurruŋgalyiny ŋunhi walal ŋuli ga ŋaramurryirr limurruŋ. Yo, Garrayyuny dhu ŋunhi limurrunhany walŋakuman.
LUK 1:72 Ŋayiny ŋunhi limurruŋguny wuyurr bitjarr yan bili nhakun ŋayi wäwunguŋal baman' ŋäthil limurruŋ mala-ŋurrkanhayŋuny, ga bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi limurruny momany ŋurikiwuyyiny ŋunhi ŋayi djäma nhanŋuwuy ŋayi dharrpal gumurrkunhaminyawuy rom limurruŋgal.
LUK 1:73 Yo. Ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryuny ŋäthilnydja, mirithin yan djägakuŋalnydja ŋunhiyiny yolŋuny limurruŋguny mala-ŋurrkanhayŋunhany yäkuny Yipurayimnhany. Ga bitjarr ŋayi ŋunhi wäwun'tja nhanukal gurrupar gam', limurrunhany ŋayi dhu märraman dhawaṯmaraman beŋurnydja ŋunhi miriŋuwalnydja goŋŋur, märr limurrnydja dhu ga buku-ŋal'yundja nhanŋuwuynha yan. Ga yakan limurr dhu ŋunhi barrarirrnydja ŋula nhakuny malaŋuw; ga buku-ŋal'yundja limurr dhu ga ŋunhi Garraywuny barrarimiriwnha yan ŋula nhämiriwnha.
LUK 1:75 Gänaŋ'thunna yan limurr dhu ga nhinany, märr-dhunupan ga ŋayaŋu-ḏarrtjalknha, nhanŋuwuynha yan bitjanna bili, ga yan bili ga walŋa dhu limurruŋ dhä-dhawar'yun dhiyal munatha'ŋur.
LUK 1:76 Ga nhunahany ŋarrakuny yothu, walal dhu gi lakaraŋ biyakun ŋunhi nheny God-Waŋarrwun djawarrkmirr, ŋurikiyin ŋunhi ŋayi ga nhina be bala barrku mirithirr ŋunha bala djiwarr'ŋur. Nhen dhu ŋunhi ŋurruŋu-djuḻkthundja, märr nhe dhu dhukarrnha yäkthun ŋäthilmirriyaman nhanŋun Garraywun.
LUK 1:77 Nheny dhu ga ŋunhi lakaraman yolŋuwalnydja walalaŋgal, märr walalnydja dhu marŋgithirra Garraywuny walalaŋgalaŋaw ŋunhi Walŋakunhamirriwnydja, ŋunhi ŋayi dhu Garrayyuny walalany walŋakuman, ŋunhiny ŋayi dhu bäy-lakaraman ga buwayakkuman walalaŋ dhuwurr-yätjkurra rom, bala ŋayi dhu märraman walalany dhawaṯmaraman beŋuryiny ŋunhi yätjkurruŋurnydja romŋur.
LUK 1:78 Bili limurruŋguny dhuwal God-Waŋarr märr-ŋamathinyamirr warray, ga mel-wuyunamirr. Bili ŋayi dhu ŋunhi marrtji räliny limurruŋgalnydja, bitjanna nhakun ŋuli ŋunhi baṉumbirryu djaḏaw'maram wäŋany, bala ŋayi ŋuli munhany winya'yunna.
LUK 1:79 Nhanukalnydja baḏayalay' dhu ga djeŋarra'yaman beŋurnydja ŋunhi djiwarr'ŋurnydja, bala dhu djarraṯawun'mirriyaman ŋilimurrunhany, ŋunhiwurrunhany ŋunhi limurr ga nhina buku-munhaŋur, dhiŋganhamirriŋur yan romŋur, bala ŋayi dhu nhirrpandja limurruny romlilnydja manymaklila dhikan, mägayalila, märr limurr dhu ga marrtjiny nhanukiyingalaŋuwurra yan romgurrnydja.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djakarayay lakaraŋalnydja God-Waŋarrwuny dhäruk.
LUK 1:80 Yo. Bala ŋayi ŋunhiyi yothuny yäku Djondja ŋutharnydja yindithinan rumbal ŋayi ga guyaŋanhawuy nhanŋu. Bala ŋayi ŋunhi marrtjinany balan nharaŋlila wäŋalilnydja wiraŋlila, yolŋumiriwlila, ga nhinanany ŋayi gan ŋunhiliyiny bitjarrnha bilin yan, ga yan bili ga walu nhanŋu galkithin, ŋayi dhu milkunhamirra ŋanyapinya ŋayi walalaŋgala Yitjuralwal malawal.
LUK 2:1 Yo. Balanyamirriynydja waluy ŋayi ŋurruŋu buŋgawa wäŋa Rawumbuy yolŋu yäku Yokatha* dhäruk-djuy'yunminan yolŋuwnha walalaŋ bukmakkun yan, ŋunhiwili wäŋalil malaŋulil ŋunhi nhanukal gan wäŋa malany goŋŋur dhärran, ga bitjarra ŋayi ŋunhi dhäruk djuy'yunminany walalaŋ gam', “Way yolŋu walal, wäŋgam nhuma dhu bala nhumalaŋgiyingala wäŋalil malaŋulil yirralkalil, ŋunhi wanhami nhuma gan waka'-ŋurrkanhamin, dhipuŋuryiny wäŋaŋur malaŋuŋur ŋunhi nhuma ga dhuwaliyi nhina dhiyaŋ bala, ga ŋunhiliyi nhuma dhu yäku-nhirrpanmirr djorra'lil malaŋulil, märr napurr dhu nhumalany bothurru'.” Ga balanyamirriy bili, dhä-gandarrpuyyu buŋgaway yäkuy Guriniyay* gan ŋayathaŋal wäŋa makarr yäku Djiriya.
LUK 2:3 Bala bukmaknha ŋunhi yolŋuny walal marrtjinany ŋunhiwiliyin walalaŋgiyingala walal wäŋalilnydja malaŋulil yäku-nhirrpanminyarawnha.
LUK 2:4 Ga ŋunhiyi ḏirramu yäku Djawutjiptja* gan nhinan wäŋaŋur yäkuŋur Nätjuritj,* makarrŋurnydja Galali,* yurr ŋayi ŋunhi yarraṯaŋurnydja ŋurruḏawalaŋuwal yäkuwal Daybitkal,* ga ŋunhiyiny baman'ŋuwuynydja buŋgawa yäku Daybittja ŋurikiwuyin wäŋapuy maḻŋ'thunawuy Bithiliyambuynha,* makarrŋurnydja Djudiya. Bala ŋayi Djawutjiptja marrtjinan balayin wäŋalil Bithiliyamlila yäku-nhirrpanminyarawnha nhanŋuwuy ŋayi, bili nhanŋun ŋunhiyiny wäŋa Djawutjipkun, ŋunhi ŋayi Daybitkal yarraṯaŋur.
LUK 2:5 Ga marrtjinany ŋayi ŋunhi Djawutjiptja goŋ-Meriwalaŋumirra, bili nhanŋu muka ŋayi ŋunhi miyalktja dhawu'mirrnydja. Yurr ŋayi ŋunhi Meriny balanyamirriynydja galŋa-ŋonuŋnha.
LUK 2:6 Ga ŋunhi maṉḏa gan nhinanany ŋunhiliyiny wäŋaŋur Bithiliyamdja, bala nhanukalaŋaw yothuwnydja waluny galkithinan dhawal-guyaŋanharawnha.
LUK 2:7 Bala nhanukuŋ ŋunhi Meriwuŋuny yothuny maḻamarrnydja dhawal-guyaŋanany ḏirramun, ga ŋayiny ŋanya Meriynydja garrpir girriy'nha, bala ŋanya ŋayi yorrkuŋalnydja ŋunhi yothunhany ŋunhiwilin bala'palalilnydja mulmumirrilila, ŋunhi gan ŋatha malany ŋorran warrakan'ku malaŋuw ŋunhiliyi. Ga ŋunhiny buṉbu ŋunhi ŋuli ganha yolŋu walal ŋorra'-ŋurranha, ŋunhiliyiny buṉbuŋur dhaŋaŋdhin ŋäthil yan, ga bäyŋuthinan ŋunhi maṉḏaŋguny dhaḻakarr ŋorranharaw, bala ŋanya ŋayi Meriynydja yorrkuŋala yothunhany warrakan'kala nyumukuṉiny'lila bala'palalilnydja.
LUK 2:8 Ga ŋunhili bili yan waŋganyŋur wäŋaŋur, yurr ḏiltjiŋura, warrakan'-djägamirr mala gan djäga walalaŋgiyingalaŋaw bimbiw malaŋuw. Ga ŋuriŋi bili munhay, God-Waŋarrwu dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal maḻŋ'thurra walalaŋgal ŋunhiliyiny warrakan-djägamirriwalnydja malaŋuwal, ga baḏayalayny'tja walalany ŋunhi Garraywalnydja ḻiw'maraŋala djeŋarra'yaŋal, ga barrarinany walal ŋunhi mirithinan yan dhika.
LUK 2:10 Ga ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu waŋan walalaŋ bitjarr, “Yaka walal barrari. Ŋarrany dhuwal marrtjin räli gäŋal mirithirr manymak dhäwu nhumalaŋ, ga dhiyaŋiyin dhu ŋunhi dhäwuyny'tja galŋa-djulŋithinyamaramany yolŋunhany walalany bukmaknhan yan.
LUK 2:11 Bili dhiyaŋuny bala munhay gäthurnydja nhumalaŋ Walŋakunhamirrnydja bilin dhawal-guyaŋanan ŋunhan Daybitkala wäŋaŋurnydja, yurr ŋayi ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynha Garray.
LUK 2:12 Ga dhuwalatjanna nhuma ŋanya dhu ŋunhi dharaŋandja, maḻŋ'maramany nhuma dhu ŋanya ŋunhiyi yothunhany garrpinawuynha girri'mirra, ga ŋorrany ŋayi ga ŋunha warrakan'kala mulmumirriŋura bala'palaŋurnydja.”
LUK 2:13 Ga dhäŋur beŋuryiny, dharrwan mirithirra ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal gan maḻŋ'thurrnydja, ḻiw'maraŋala walalany walal ŋunhi dhärranany. Ga bukmak yan ŋunhi djiwarr'puynydja yolŋu mala gan mirithinan dhika märr-yiŋgathinany God-Waŋarrwuny, ga ḏar'ṯaryurrnydja walal gan ŋunhi manikaynydja bitjarra,
LUK 2:14 “God-Waŋarrnydja dhuwal bulu warray ŋayiny garrwar, ga latju' ŋayi mirithirr dhika djeŋarra'mirr; ŋunhalnydja ŋunhi djiwarr'ŋurnydja ŋanapurrnydja ŋuli ga wokthun warray nhanŋu, buku-ŋal'yun manapan. Ga dhiyal munatha'ŋurnydja wäŋaŋur nhumany dhu ga ŋunhi yolŋuny walal nhina mägayamirriŋura romŋur, bili God-Waŋarrnydja ga nhumalaŋ dhuwal mirithirr yan märr-ŋamathirr, bala ŋayiny nhumalany dhu ŋunhi walŋakuman.”
LUK 2:15 Ga ŋunhi walal manikayŋurnydja ḏar'ṯaryunaŋur dhawar'yurr bala walal ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal roŋiyinan djiwarr'lila beŋuryiny ŋunhi warrakan'-djägamirriwalnydja walalaŋgal. Bala walal gan ŋunhi warrakan'-djägamirrnydja walal waŋanhaminan bitjanminan, “Go limurr marrtjin Bithiliyamlila, limurr dhu maḻŋ'maram ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Garrayyu lakaraŋal limurruŋgal.”
LUK 2:16 Bala walal yan gundupuŋalnydja ganydjarryun, ga maḻŋ'maraŋalnydja walal Meriny ga Djawutjipnha ga yothuny, ŋayi gan ŋorran mulmumirriŋur bala'palaŋur.
LUK 2:17 Ga ŋunhi walal nhäŋalnydja, ga dhunupan bala yan walal marrtjin dhäwuny lakaraŋala birrŋ'maraŋala ŋunhiŋuwuyyiny ŋunhi nhaltjarr walalaŋgal gan djiwarr'puyyu dhäwumirriy lakaraŋal ŋurikalaŋuwuyyi yothuwalaŋuwuy.
LUK 2:18 Ga bukmakthun gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋäkulnydja ganyim'thurra dhäwuny', ŋunhi walalaŋgal gan warrakan'-djägamirriy yolŋuy walal lakaraŋal.
LUK 2:19 Yurr ŋayipiny gan ŋunhi Meriynydja ŋayathaŋala ŋunhiyiny mala dhäruktja ŋayaŋuynha nhanukiyingal ŋayi murrŋan gan warr'warryurr.
LUK 2:20 Ga ŋunhi walal warrakan'-djägamirrnydja mala roŋiyinany gan ŋunhi bimbiwalnydja malaŋuwal, bala walal marrtjin ŋunhi wäŋgaŋalnydja lakaranhaminan märr-yiŋgathinan manapar mirithinan, ga yäku-ḏumurruyaŋala God-Waŋarrnhany Bäpanhany. Märr-yiŋgathinany walal marrtjin ŋunhi mirithinan yan, ga wokthurra ŋurikiny ŋunhi walal ŋäkul dhäwu, ga bulu nhakun walal ŋanya yothuny nhäŋal, bili walal maḻŋ'maraŋalnydja bukmak yan nhäny mala ŋunhi ŋayi gan nhaltjarr djiwarr'puyyu dhäwumirriy lakaraŋal walalaŋgal ŋäthil.
LUK 2:21 Ga goŋ-waŋgany ga ḻurrkun' bäythinyawuy munha djuḻkthurr, ga waluny ŋunhi galkin ŋurikiyiny yothuwnydja ḏarrtjalkkunharawnha. Rom gan dhärran walalaŋ Djuw malaw, ŋunhi ŋuli goŋ-waŋgany ga ḻurrkun' bäythinyawuy walu djuḻkthunna, ŋunhiyiny walalaŋgalaŋaw djamarrkuḻiw'nha ḏirramuwurruŋgun walu ḏarrtjalkkunharawnha. Bala walal ŋanya ŋunhi yothunhany ḏarrtjalkkuŋala, ga ŋuriŋiyi bili yan waluy banydjiŋuryi bala walal ŋanya yäku-nhirrparnydja Djesun, ŋunhiyi bili yan yäku ŋunhi ŋayi God-Waŋarrwal dhäwu-gänhamirriy ŋäthil Meriwal lakaraŋal, ga yurrnha ŋayi ŋunhi yothumirriyinany.
LUK 2:22 God-Waŋarrwuŋuny ŋunhi rom Mawtjitjthuny rulwaŋdhurr ŋäthilnydja bitjarr gam'. Ŋunhi dhu yothuny dhawal-guyaŋa, ga bäy dhu märrma' ŋaḻindi djuḻkthun, bala maṉḏany dhu bäpa'mirriŋuny ga ŋäṉḏi'mirriŋuny marrtji balan God-Waŋarrwala buṉbulilnydja buku-ŋal'yunamirrilila, maṉḏa dhu warrakan'nha mundhurr-wurrupan bala bathanna ŋunhiliyin God-Waŋarrwala buṉbuŋur. Ga dhuwaliyiny mayali' nhakun dhu ŋayipiny ŋäṉḏi'mirriŋuny gurrupanmirryi nhanukal God-Waŋarrwal, märr ŋanya ŋayi dhu ḏarrtjalkkuman nhanŋu ŋayaŋun ŋunhiŋuwuyyin ŋunhi yätjkurruwuynha rombuy mala. Dhuwaliyin ŋayi ŋunhi Mawtjitjthu romdja nhirrpar ŋäthilnydja. Yo. Ga ŋunhi nhakun Meriwnydja walu galkithin dhawaṯthunarawnha beŋurnydja ŋunhi yothuwalnydja gänhaŋur, bala maṉḏa Meriny ga Djawutjiptja marrtjinan balan Djurutjalamlila, ga ŋunhiliyiny maṉḏa mundhurrnha gurrupar warrakan'nha God-Waŋarrwun. Ga beŋuryiny maṉḏa dhayuŋara ŋunhiyi yothunhany Garraywala goŋlil, bitjarr yan bili nhakun ga ŋunhi rom barraŋga'yurr bitjarr gam', “Ŋurruŋuny dhuwaliyi yothu ḏirramu nhanŋuwuy yan Garraywu.”
LUK 2:24 Ga bitjarryi bili maṉḏa gurruparyi ŋunhi warrakan'tja bathanarawnydja, mak murryil, nhä mak märrma' yuṯa muykandi maṉḏany, bili balanyayi gan ŋunhi romdja Garraywuny dhärran.
LUK 2:25 Ga ŋunhili Djurutjalamdja* wäŋaŋur, ḏirramu gan nhinan yäku Djimiyan, yurr ŋayi ŋunhi dhuwurr-dhunupa ḏirramuny, ga märr-ŋamathinany ŋayi gan ŋunhi mirithinan yan Garraywuny. Yurr bitjarra bili ŋayi gan ŋunhi Djimiyandja dhukarr-nhäŋala gatjpu'yurra ŋurikiyin ŋunhi dhu Walŋakunhamirra buna, bala ŋayi dhu dhawar'maraman warwun walalaŋgal Yitjuralwalwun malaw. Ga Dhuyu Birrimbirrnydja gan nhinanan nhanukalnydja Djimiyangalnydja.
LUK 2:26 Ga ŋuriŋiyi Dhuyu-Birrimbirryu lakaraŋal Djimiyangal bitjarr, “Nheny dhu dhuwal yaka dhiŋgam yänayiny; baḏak ŋathil nhe dhu ga galkun ga bäy nhe dhu nhäma Garraynha ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuy God-Waŋarrwuŋun.”
LUK 2:27 Ga waŋganydhuny waluy ŋayi Dhuyu-Birrimbirryu garr'yurra ŋanya Djimiyannhany balan God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulil, ga ŋuriŋiyi bili yan waluy maṉḏany Djawutjipthuny ga Meriynydja gäŋala ŋanya yothunhany Djesunhany ŋunhiwiliyi bili yan buku-ŋal'yunamirrilil buṉbulil, märr maṉḏa dhu ŋanya goŋ-gurrupanna Garraywala goŋlil.
LUK 2:28 Bala ŋayi ŋanya Djimiyandhuny nhäŋala ŋunhiyi yothunhany, bala ḻaw'maraŋala ŋanya, bala dhangi'yurra ŋayi ŋanya waṉaynha nhanukiyingal ŋayi, bala ŋayi buku-gurrpara God-Waŋarrnhany bitjarra gam',
LUK 2:29 “Garray, nheny gan ŋunhi ŋayathaŋal yan nhuŋuwuy nhe dhawuny', ŋunhi nhe wäwunguŋal ŋäthil. Go märraŋun ŋarrany, nhuŋuwuynydja nhe djämamirriny, ŋarra dhu dhiŋgamany burrmiḏiynha romdhuny.
LUK 2:30 Bilin ŋarra dhuwal nhäŋala ŋarrakiyingala ŋarra maŋutjiynydja ŋunhi Walŋakunhamirrinhany, nhokiyinguŋuny djuy'yunawuynha,
LUK 2:31 ŋunhi nhe ŋanya Garraykuŋal ŋäthilmirriyaŋal bukmakku yolŋuw walalaŋ.
LUK 2:32 Ŋayin ŋunhi dhuwanna baḏayalany', baḏayala'kunharawnydja walalaŋ ŋurikiwurruŋguny Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ bukmakku yan malaw, märr walal dhu marŋgithirra nhokalaŋawnydja märrwu. Ga nhanukalaŋuwurra Walŋakunhamirriwalaŋuwurra nhuma dhu ŋunhi Yitjuralpuyyuny yolŋuy walal märram märr-ŋal'yunawuynydja.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djimiyandja waŋan.
LUK 2:33 Ga maṉḏany ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny ga bäpa'mirriŋuny nhanŋu mirithinan dhika ganyim'thurrnydja, märr-maŋmaŋdhurra manapar, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Djimiyandhu lakaraŋal ŋunhiŋuwuyyi yothuwalaŋuwuy.
LUK 2:34 Bala ŋayi Djimiyandhuny ŋäŋ'thurra God-Waŋarrnhan walalaŋ, Meriwnydja ga Djawutjipkuny ga yothuwnydja, märr walalnydja dhu nhanukala goŋŋur. Bala ŋayi waŋanan ŋäṉḏi'mirriŋuwalnydja bitjarra, “Dhuwandja yothuny ŋayi God-Waŋarryu djuy'yurr märryu dhapinyay, märr dhu ŋunhi dharrwan yolŋuny walal Yitjuralpuynydja mala dhärran dhiyakuny ŋunhi Godkalaŋawnydja romgu.
LUK 2:35 Ŋayiny ŋunhi Djesuny maŋutji-dhunupayanhawuy lakaranhawuy God-Waŋarrwuŋun, yurr dharrwan dhu ŋunhi yolŋuny walal nhanŋu ŋuyulkthiny, bala walal dhu yaka'yurra nhanŋu, ga ŋurikiwurruŋguŋ ŋunhi yolŋuwuŋuny walalaŋguŋ dhu guyaŋanhawuynydja boŋguŋ dhawaṯthurrnydja warraŋulthin yuwalknha yänan. Ga ŋayaŋuny nhuŋu dhu ŋunhi boŋguŋ dharpuŋ, Meri, ŋayaŋu-miḏikumul dhu nhuna warwuynydja, biyak nhakun mandjawakthu nhuna dhu ŋunhi ŋayaŋuny dharpuŋ.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djimiyandhu lakaraŋalnydja nhanŋu Meriwnydja.
LUK 2:36 Ga waŋgany djawarrkmirr miyalk gan nhinan ŋunhiliyi yäku Yana,* yurr gäthu'mirriŋuny ŋayi ŋunhi Banyuwalwu,* ŋunhi ŋayi yarraṯaŋurnydja Yatjawal. Ga Yanany ŋunhi miyalk worruŋu, yurr ŋäthilnydja ŋayi gan nhinanany nhanukiyingalaŋuwal ŋayi dhuway'mirriŋuwalnydja waŋgany goŋ ga märrma' bäythinyawuy dhuŋgarra, ga dhäŋur beŋuryiny bala nhanŋu ŋunhi dhuway'mirriŋuny dhiŋgaŋala.
LUK 2:37 Bala beŋuryiny ŋunhi dhurrwaraŋur ŋayi gan nhinanan gänan yan, ga yan bili-i-i ga worruŋuyin ŋayi, 84-mirriyinany ŋayi gänan. Ga bitjanna bili ŋayi ŋuli ganha marrtjinya yan ŋunhi buku-ŋal'yunamirrililnydja buṉbulil; walupuy ga munhawu ŋayi ŋuli ganha bukumirriyanha God-Waŋarrwal ŋunhiliyi, yurr wiripuny ŋayi ŋuli ganha ŋoy-ŋathamiriwnha bukumirriyanha.
LUK 2:38 Ga balanyamirriy bili waluy ŋayiny Yanany bunanan ŋunhiliyin God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja, ga maṉḏany Meriynydja ga Djawutjipthuny gäŋala yothunhany gurrupanaraw God-Waŋarrwala goŋlil, bala walal yan bunanhaminan ŋunhiliyiny wäŋaŋur. Bala ŋayi Yanaynydja bukumirriyaŋala buku-gurrpara God-Waŋarrnhan ŋurikiyin yothuwnha. Bala ŋayi dhäwuny' marrtjin lakaraŋala birrŋ'maraŋala ŋunhiŋuwuyyiny yothuwalaŋuwuynydja yolŋu'-yulŋuwala bukmakkala, ŋunhi walal ŋuli ganha gatjpu'yuna ga dhukarr-nhänha ŋurikiyi, ŋunhi dhu God-Waŋarryu dhawaṯmaraman ŋunhiyiny wäŋany garrpinamirriŋura romŋur malaŋuŋur, märr dhu ga Djurutjalamdja wäŋa dhärra mägayan yan.
LUK 2:39 Ga ŋunhi nhakun maṉḏa Djawutjip ga Meri dhawar'yurrnydja beŋuryiny romŋur Garraywalnydja mundhurr-gurrupanaŋur, bala maṉḏa roŋiyinan maṉḏaŋgiyingala wäŋalil Nätjuritjlila,* makarrŋurnydja Galali.
LUK 2:40 Bala ŋayi yothuny ŋunhiliyiny wäŋaŋur ŋuthara yindithinan, guyaŋanhawuynydja nhanŋu ḻiyany ḏälthinan, ga God-Waŋarrnydja nhanŋu gan ŋunhi mirithinan marrkapthurr, ga nhinanany ŋayi gan ŋunhi nhanukalnha djägaŋurnydja.
LUK 2:41 Ga bitjarr bili dhuŋgarra-ŋupara maṉḏa gan ŋunhi Djesuwnydja ŋäṉḏi'mirriŋu ga bäpa'mirriŋu marrtjin balany Djurutjalamlilnydja, buŋgullilnydja yäkulil Ḻäy-djuḻkmaranhamirrililnydja.
LUK 2:42 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Djesu gurrmulthinany, rumbalnydja ḏirramuthinan, dhuŋgarra 12-mirriyinany, ga bulu nhakun maṉḏany ŋunhi Meriny ga Djawutjiptja marrtjin balayi buŋgullil, ga ŋayiny ŋunhi Djesuny maṉḏaŋ malthurra.
LUK 2:43 Ga dhäŋur beŋuryiny buŋgulŋurnydja dhawar'yunaŋur, bala yan maṉḏa roŋiyinan maṉḏaŋgiyingala wäŋalil. Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesuny wäŋa-ŋurr'yurra ŋunhiliyin banydjin yan Djurutjalamnha. Ga maṉḏany gan ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny ga bäpa'mirriŋuny dhuŋan marrtjin,
LUK 2:44 maṉḏany marrtjin guyaŋan yanbi ŋayi gan malthurr ŋunha wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ. Ga ŋuparnydja maṉḏa ŋunhi waluny waŋgany yan, ga ŋuruŋun milmitjpan ḻäy-bilyunaraynha, bala yan maṉḏa Djesuwnydja maŋutji-ḻarruŋala. Bala maṉḏa marrtjin dhä-birrka'yurra yolŋunhan walalany gurruṯumirrinhan walalany ga ḻundu'mirriŋunhan walalany, yurr bäyŋu warray. Ga balayi maṉḏany roŋiyindhi Djurutjalamlilyi.
LUK 2:45 Ḻarruŋalnydja maṉḏa gan ŋunhi ḻiw'maraŋala Djurutjalamgurrnydja wäŋakurr, yurr bäyŋun maṉḏa ŋanya ŋunhi maḻŋ'maranhany.
LUK 2:46 Ga yalalan ŋunhan wiripuŋuynha waluy bala maṉḏa ŋanya maḻŋ'maraŋala ŋunhilin buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja, nhinanany ŋayi gan ŋunhi malaŋurnydja ḏilkurruwurruŋgala, marŋgi-gurrupanamirriwala mala buthuru-bitjurra ŋayi gan walalaŋ, bala yan ŋayi walalany dhä-birrka'yurra, yan nhakun mayali' maḻŋ'maraŋal walalaŋgal.
LUK 2:47 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋaḻapaḻmirriynydja ŋäkulnydja ŋanya dhäruktja ganyim'thurra, bili ŋayi gan ŋunhi waŋanany balanyan bili yan nhakun ŋaḻapaḻnha yolŋu gaḏamannha, ga dhäruktja mala ŋayi gan walalaŋ ŋunhi buku-roŋanmaraŋalnydja dhunupan yan.
LUK 2:48 Ga ŋunhi maṉḏa ŋäṉḏi'mirriŋuynydja ga bäpa'mirriŋuynydja nhäŋalnydja ŋanya, bala maṉḏa ganyim'thurra nhanŋu mirithinan. Bala ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuynydja waŋanan ŋanya bitjarra, “Way waku, nhaku nhe linyalany ga dhuwal bitjandhiny waṉa-gäma? Linyuny dhuwal bäpa'mirriŋuny nhuŋu mirithinan warwuyurr, ḻarrumany linyu barpuru nhuŋu dhuwal ḻiw'maraman bawalamirrikurra wäŋakurrnydja.”
LUK 2:49 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan maṉḏaŋguny buku-roŋanmaraŋal bitjarra, “Nhaku nhuma ga dhuwal ŋarrakuny ḻarrum? Yaka yan nhuma dhuwal marŋginy muka? Ŋarrany ŋuli ga dhuwal ḻay-ḻayyun dhiyaŋ malaŋuy romdhu ŋunhi Bäpa'mirriŋuwal ŋarrakalaŋuwal.”
LUK 2:50 Yurr maṉḏany ŋanya ŋunhi dhäruktja bäyŋu ŋula dharaŋana, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan mayali' waŋan.
LUK 2:51 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur walal marrtjinan roŋiyinan balayi Nätjuritjlila wäŋalil, ga ŋunhiliyin wäŋaŋur ŋayi gan ŋunhi wiyindja nhinan. Ga bitjarra bili ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja dhäruktja maṉḏany märraŋala yan. Yurr ŋayiny ŋäṉḏi'mirriŋuynydja nhanukal gan guyaŋanan yan ŋunhin bili dhäruktja mala ŋunhi nhaltjarr gan maḻŋ'thurr, murrŋan gan yan warr'warryurr.
LUK 2:52 Bala ŋayi Djesuny marrtjin ŋuthara yindithinan ḏirramuyinan, ga guyaŋanhawuynydja nhanŋu ŋunhi ŋutharyi bulun dhika ḏälthinan. Bala gan God-Waŋarrnydja nhanŋu mirithinan marrkapthurr, ga bitjarryi bili walalnydja gan ŋunhi yolŋuny walal nhanŋu marrkapthurryi.
LUK 3:1 Ga balanyamirriyyi bili yan waluy yolŋu gan nhinan ŋurruŋu buŋgawa yäku Daypiriya,* yurr buŋgawany ŋayi ŋunhi ŋuriki bukmakku yan wäŋawnydja malaŋuw. Ga märr wiyinnha ŋayi gan ŋunhi buŋgawany nhinan, 15-nha dhuŋgarrany. Ga wiripuwurrnydja ḏirramuwurr nhanukal ŋurikalyiny buŋgawawal ŋoyŋura gan nhinan Daypiriyawalnydja yolŋuwal yäkuwal, waṉan mala nhanŋu, ga waŋganydja yäku Bundiyatj-Bäylittja,* buŋgawa Djudiyapuywu* wäŋaw. Ga ŋayiny Yarittja* buŋgawa ŋuruk Galalipuywu* wäŋaw, ga ŋayiny Yaritkuny yukuyuku'mirriŋu yäku Biliptja,* ŋayiny buŋgawa märrmaw'nha wäŋaw, Yituriyawuywun* wäŋaw ga Durakanitjkun* wäŋaw. Ga ŋayiny Lutjaniyany* yolŋu yäku buŋgawa Yapaliniyawuywun wäŋaw.
LUK 3:2 Ga balanyamirriyyi bili waluy, märrma' gan yolŋu maṉḏa nhinan ŋunhi maṉḏa ŋurruḏawalaŋu djirrikaymirra maṉḏa, dhuwal maṉḏa yäku gam', Yanatj* ga Gäyapatj.* Ga balanyamirriyyi bili ŋunhi Djondja yolŋu, gäthu'mirriŋu Djakarayawnydja, gan nhinanan ŋunhiliyin nharaŋŋura wäŋaŋur. Bala ŋayi God-Waŋarrnydja waŋanan nhanukal Djongalnydja, djuy'yurra ŋayi ŋanya lakaranharawnha dhäwuwnha birrŋ'maranharaw.
LUK 3:3 Bala ŋayi Djondja gan marrtjinany wäŋalila ga wäŋalila, buku-ḻiw'maraŋala ŋuliwitjarryiny wäŋakurr mayaŋgurrnydja Djodingurrnydja. Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja yolŋuwalnydja walalaŋgal gam', “Way walal, bilyunna nhuma dhu dhipuŋuryiny yätjkurruŋurnydja nhumalaŋgiyingalaŋaŋur, bala nhuma dhu ḻiya-ḻupthunna, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhumalaŋ bäy-lakaraman yätjkurruwuynydja.” Bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Djondja waŋan walalaŋ.
LUK 3:4 Ŋäthilnydja baman'tja yolŋuy djawarrkmirriy yäkuy Yitjayay gan wukirri dhuwal dhäruk bitjarr gam', “Ŋunhalnydja nharaŋŋurnydja wäŋaŋur ḏiltjiŋurnydja yolŋu dhu boŋguŋ djawarrkthurr, yurr waŋiny ŋayi dhu gi ŋunhi biyakun gam', ‘Girri-ŋamathin walal, ga dhukarr-buŋun Garraywuny, bili galkin ŋayi dhu bunan. Dhunupayaŋun biyakun dhukarrnydja nhanŋu marrtjinyarawnydja.
LUK 3:5 Bukuny mala ŋunhi wäŋa bukmaknha dhu yarrpalanydhirra, ga ŋunhiyi yarrpalanydja dhu wäŋa bukmaknha rur'yunna, märr dhu ŋunhiyiny warrpam'thunna yarrpalanydhirr. Biyakun ŋunhiyiny buku-wirwiryunamirrnydja dhukarr dhunupayaŋun waŋganyguŋun, ga djämayi ŋunhi ḻunguḻungu'mirrnydja dhukarr buyuwuyukuŋun.
LUK 3:6 Bili Garraynydja dhu ŋunhi marrtjin rälin, bala dhu bukmakthun yolŋuynydja walal nhäŋuny ŋunhi nhalayak ŋayi dhu God-Waŋarryu yolŋu'-yulŋuny walŋakuŋ.’” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Yitjayaynydja lakaraŋal ŋäthilmirriyaŋalnydja ŋunhi Djonguny dhäwu, ŋunhi ŋayin dhu ga yalalany Djondhun bitjandhiny lakaram.
LUK 3:7 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur bala gan ŋunhi dharrwaynha mirithirra yolŋuynydja walal guwatjmarnydja ŋanya Djonnhany, märr ŋayi walalany gan ḻiya-ḻupmaramaŋala. Yurr wiripuwurruynydja ŋanya ŋunhi guwatjmar, yan nhakun guyaŋanharay walalaŋgiyingal walal yanbi walal manymakmirra, bala ŋayi Djondja walalaŋ gan waŋanan bitjarra, “Nhumany dhuwal yolŋu'-yulŋu be nhän mala yan, mayali'-wilkthunamirra mala. Yolthu nhumalany dhuwal waŋanany balanyarawyiny, yanbi nhuma dhu waṉḏirr winya'yun Godkalaŋaŋuŋurnydja, ŋunhi ŋayiny dhu galki bunan, dhä-gir'yunarawnha nhumalaŋ?
LUK 3:8 Ma', bilyurra walal biyakun yuwalkkuŋun yan, bala djäman yan ŋamakulin' romdja. Yaka gi waŋi biyakuny, ‘Ŋarranhany dhu dhuwal God-Waŋarryu bäyŋu warray dhä-gir'yun, bili ŋarrakuny dhuwal mala-ŋurrkanhayŋu Yipurayim warray.’ Bäyŋun yan nhuma dhu ga ŋunhi bitjandhiny lakaranhamirr ŋapatjkunhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma. Bili God-Waŋarryu warray ga dhuwal ganydjarrnydja ŋayatham ŋula nhakuny malaŋuw djämaw; ŋayiny balaŋ märraŋun dhuwanna ŋunhi guṉḏan mala, bala ŋayi ŋuli yan djäman bilmaraŋun yolŋukuŋun dhipuŋurnydja ŋunhi guṉḏaŋurnydja, bala walalnha balaŋ ŋunhi djamarrkuḻiny' nhanŋun Yipurayimguny.
LUK 3:9 God-Waŋarrnydja ga dhärra girri'-ŋamathinyawuynha, bitjanna nhakun yolŋu ŋuli ga dhärra goŋ-ḏakulmirr djatthunarawnha, ŋayi dhu djatthundja dhä-mälkum yan yuṯuŋgurrwurr dharpanhany malaŋuny. Ga ŋunhiyiny dharpa malany borummiriwnhany, ŋayi dhu yan djalkthunna gurthalila. Yo. Bitjandhin ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryu yolŋunhany dhä-gir'yun ŋayaŋu-waŋaranhany.”
LUK 3:10 Bala walal dhä-birrka'yurra ŋanya Djonnhany bitjarra, “Nhaltjan dhika napurr dhu yulŋuny?”
LUK 3:11 Ga ŋayiny walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarr, “Djämany gi ŋamakurrnha yan ga dhunupan romdja. Ŋuli nhe ga ŋayatham märrmany' gumurrpuy, waŋganydja nhe dhu gurrupan ŋurikin yolŋuw ŋunhi ŋayi gi bäyŋun ŋayathul gumurrpuy. Ga ŋuli nhe ga ŋathamirrnydja nhina, nheny dhu gurrupan ŋurikin ŋunhi wiripuŋuwnha yolŋuw, ŋunhi ŋayi ga ŋathamiriw nhina.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djondhu lakaraŋalnydja walalaŋ.
LUK 3:12 Ga wiripuny ŋunhi rrupiya-märranhmirra yolŋu walal gapmangun marrtjin balayi ḻiya-ḻupthunaraw, bala walal dhä-birrka'yurra ŋanya Djonnhany bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr, nhaltjan dhika ŋanapurrnydja dhu?”
LUK 3:13 Ga ŋayiny walalaŋ waŋan Djondja bitjarr, “Ŋunhi nhuma dhu ga yolŋu'-yulŋunhany mala rrupiyany gombu'-gombum ŋurikiny ŋunhi buŋgawawnydja, yurr ŋunhi bili yan dhunupa nambany rrupiyany lakaraŋ; yakan buluny gombuŋ ḏämbulilnydja ŋal'maraŋ, ga goŋ-djuḻuḻ'yurrnydja nhumalaŋguwuynydja nhuma.”
LUK 3:14 Ga wiripuny ŋunhi yolŋu walal marrtjin miriŋun mala nhanukal Djongal, ga dhä-birrka'yurr walal ŋanya bitjarr, “Nhä dhika ŋanapurrnydja dhu djäma?” bitjarr. Ga ŋayiny Djondja waŋan walalaŋgal bitjarr, “Yaka nhuma dhu ŋula yolnha yolŋuny dharrwunum rrupiyawnydja ŋula nhakuny märranharaw, ga yaka nyäḻ'yurrnydja lakaraŋ ŋula yolnhany yolŋuny djarrma-gäŋuny. Ga ŋunhi nhuma dhu märramany rrupiyany nhumalaŋguwuy nhuma djämapuynydja, yakan nyumukuṉiny' lakaraŋuny ŋunhiyiny rrupiya.”
LUK 3:15 Yo. Ga wiyinnha walal gan ŋunhi Yitjuralnydja bäpurru galkurr ŋurikiyiny ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuywuny yolŋuw, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhawu'mirriyaŋal be ŋäthil. Ga buluny walal nhakun ŋunhi ŋäkul ŋanyanhan Djonnhan, bala walal yan mirithinan goŋmirriyinany dhika, ga waŋanhaminany walal gan ŋunhi bitjanminan, “Dhuwaliyin mak ŋayi ŋunhiyiny yolŋu bäy Maŋutji-dhunupayanhawuynydja?”
LUK 3:16 Bala ŋayiny Djondhuny lakaraŋal balany walalaŋ bitjarra, “Yaka dhuwal ŋarrany ŋunhiyi. Ŋarrany ŋuli ga dhuwal nhumalany gapuy warray waŋganydhu buku-ḻupmaram. Yurr dhikayi ga wiripuny yolŋu marrtji mirithirra yindi, ganydjarr-ḏumurra, djuḻkmaraman ŋayi ga ŋarranhany. Ga yaka ŋarra dhuwal dhuwurr-dhunupany djämawnydja nhanukalaŋaw ŋula nhakuny malaŋuw, balanyarawnydja nhakun dhapathuŋ'kuny nhanukalaŋaw yupmaranharaw. Ŋayiny nhumalany dhu gi ŋunhi ḻiya-ḻupmaraŋ Dhuyu-Birrimbirryun ga gurthaynha ŋäṉarryun.
LUK 3:17 Ga ŋayin ga ŋunhiyin yolŋu dhärra girri'-ŋamathinyawuynha, mala-djarr'yunarawnha barrkuwatjkunharawnha yolŋuwnha walalaŋ. Biyakun ŋayi dhu marrtji ŋunhi rurr'rurryurra ŋathany birraliny yan maŋutji, gänaŋ'maraŋun beŋurnydja ŋunhi dhukunŋurnydja. Bala ŋayi dhu ŋunhi ḏarrtjalktja ŋatha rulwaŋdhurra balan nhanukiyingala ŋayi wäŋalil, ga ŋunhi dhukundja ŋunhiŋuwuyyi ŋathapuy ŋayi dhu djalkthurra gurthalila, ŋunhiwiliyin gurthalil ŋunhi ga nhäran bitjanna bili yan bulŋuyukthinyamiriwnha.” Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Djondhu lakaraŋalnydja yolŋu'-yulŋuwalnydja.
LUK 3:18 Ga dharrwakurr dhukarrkurr ŋayi gan ŋunhi Djondhuny lakaraŋal ŋunhi manymaktja dhäwu yolŋuwnydja walalaŋ Djesuwalaŋuwuynydja. Yurr ŋayi gan ŋunhi waŋanany walalany mirithinan yan raypirri'yurra gan ḏälyun dhärukthuny, bilmaraŋala ŋayi walalany gan beŋura ŋunhi walalaŋgalaŋaŋur ŋäthiliŋuŋura romŋur.
LUK 3:19 Ga ŋanyanhany ŋayi Djondhu ŋunhi buŋgawanhany yolŋuny yäkuny Yaritnhany,* waŋandhi ŋurru-dhunupa yan bili ŋayi miyalknha djaw'yurr wäwa'mirriŋuw nhanukiyingalaŋuw ŋayi yäkuny Yirutiyany. Ga bulu ŋayi gan djämayi ŋula nhä malany wiripu wiripu yätjkurr mirithirr rom malany.
LUK 3:20 Ga buluny ŋayi ŋunhi Yaritthu djäma yätjkurr ŋapalil ŋal'maraŋal nhanŋuwuy ŋayi ŋunhi ŋayi Djonnhan galkar dharruŋgulila.
LUK 3:21 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi gan Djondhu ḻiya-ḻupmaraŋalnydja yolŋunhany walalany, bala ŋayipiny Djesuny marrtjinan balan Djongala, bala yan ŋayi ŋanya Djondhuny buku-ḻupmaraŋala. Ga dhäŋur beŋuryiny, bala ŋayi Djesuny gan dhärranan bukumirriyaŋala ŋunhiliyin. Bala ŋayiny ŋunha djiwarrny'tja wäŋa dhunupan ḻapthurra,
LUK 3:22 bala ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja marrtjin dhuryurrnydja räliny yuwalknha yänan, yurr rumbalnydja ŋunhi balanya nhakun murryil, bala ŋayi nhinanan nhanukal Djesuwalnydja. Ga dhunupan ŋayiny God-Waŋarrnydja waŋanan beŋur djiwarr'ŋurnydja bitjarra, “Nheny dhuwal ŋarrakuwuy warray Gäthu ŋunhin marrkapmirra. Ga ŋarrany nhokal dhuwal mirithinan yan ŋayaŋu-djulŋithinany.”
LUK 3:23 Ga ŋunhi ŋayi Djesu 30-mirriyinany dhuŋgarramirriyin, bala ŋayi ŋurruyirr'yurra gan djawarrkthurra dhäwun lakaraŋal. Ga yolŋuynydja walal gan ŋunhi guyaŋanany ŋanya Djesunhany bitjarra, yanbi ŋayi ŋunhi Djawutjipkun* gäthu'mirriŋu; ga yuwalknha ŋayi ŋunhi Djawutjipthuny ŋanya goŋdhu-märraŋalnydja ŋanya Djesunhany, bala ŋayi nhanŋu ŋunhi bäpayinan. Yo, ŋayiny ŋunhi Djawutjiptja gäthu'mirriŋu Yeliw,
LUK 3:24 ga ŋayiny Yeliny ŋunhi gäthu'mirriŋu Mathatku,* ga ŋayiny Mathattja yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Lebaywu,* ga ŋayiny Lebaynydja gäthu'mirriŋu Milkiw,* ga Milkiny gäthu'mirriŋu Djanaywu,* ga ŋayiny Djanaynydja gäthu'mirriŋu wiripuŋuw yolŋuw Djawutjipku,
LUK 3:25 ga ŋayiny ŋunhiyiny Djawutjiptja yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Matathiyatjku,* ga ŋayiny Matathiyatjtja ŋunhi gäthu'mirriŋu Waymutjku,* ga Waymutjtja gäthu'mirriŋu Näyamgu,* ga ŋayiny Näyamdja ŋunhi gäthu'mirriŋu Yitjiliw,* ga Yitjiliny gäthu'mirriŋu Naykiw,
LUK 3:26 ga Naykiny gäthu'mirriŋu Mäyatku,* ga ŋayiny Mäyattja gäthu'mirriŋu nhanŋu Matathayaw,* ga ŋayiny ŋunhiyi yolŋu Matathayany yäku gäthu'mirriŋu Djiminiw,* ga ŋayiny Djimininy ŋunhi gäthu'mirriŋu Djotjikku,* ga ŋayiny Djotjiktja gäthu'mirriŋu Djodaw,
LUK 3:27 ga Djodany ŋunhi gäthu'mirriŋu Djowanangu,* ga ŋayiny Djowanandja yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Ritjaw,* ga Ritjany Djirabaybulwu,* ga ŋayiny Djirabaybulnydja gäthu'mirriŋu Djiyaltiyalwu,* ga ŋayiny Djiyaltiyalnydja ŋunhi gäthu'mirriŋu Neriw,
LUK 3:28 ga ŋayiny Neriny yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Milkiw,* ga ŋayiny Milkiny ŋunhi gäthu'mirriŋu Yatiw,* ga Yatiny gäthu'mirriŋu Gutjamgu,* ga ŋayiny Gutjamdja gäthu'mirriŋu Yilmatamgu,* ga ŋayiny Yilmatamdja gäthu'mirriŋu Yuwaw,
LUK 3:29 ga Yuwany ŋunhi gäthu'mirriŋu Djatjuwaw,* ga ŋayiny Djatjuwany gäthu'mirriŋu Läyitjaw,* ga Läyitjany ŋunhi gäthu'mirriŋu Djorimgu,* ga ŋayiny Djorimdja yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Mathatku,* ga Mathattja gäthu'mirriŋu Lebaywun.
LUK 3:30 Yo. Ga Lebaynydja ŋunhi gäthu'mirriŋu nhanŋun Djimiyangun,* ga ŋayiny Djimiyandja ŋunhi gäthu'mirriŋu Djudawnha,* ga Djudany gäthu'mirriŋu Djawutjipku,* ga ŋayiny Djawutjiptja ŋunhi gäthu'mirriŋu Djonamgu,* ga ŋayiny Djonamdja gäthu'mirriŋu Yiliyakimgu.
LUK 3:31 Ga ŋayiny Yiliyakimdja ŋunhi gäthu'mirriŋu Meliyaw,* ga Meliyany gäthu'mirriŋu Menaw,* ga ŋayiny ŋunhi Menany yäku yolŋu gäthu'mirriŋu Matathaw,* ga ŋayiny Matathany gäthu'mirriŋu Naythangu,* ga ŋayiny Naythandja gäthu'mirriŋu Daybitku.
LUK 3:32 Ga ŋayiny Daybittja yäku yolŋu gäthu'mirriŋu Djitjiw,* ga Djitjiny gäthu'mirriŋu Wopitku,* ga ŋayiny Wopittja gäthu'mirriŋu Bawatjku,* ga ŋayiny Bawatjtja gäthu'mirriŋu Djalmangu,* ga ŋayiny Djalmandja gäthu'mirriŋu nhanŋu Nätjungu.
LUK 3:33 Ga Nätjundja yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Minadapku, ga ŋayiny Minadaptja ŋunhi gäthu'mirriŋu Yadmingu, ga ŋayiny Yadmindja gäthu'mirriŋu Yäniw,* ga Yäniny gäthu'mirriŋu Yitjurungu,* ga ŋayiny Yitjurundja gäthu'mirriŋu Beratjku,* ga Beratjtja gäthu'mirriŋu Djudaw.*
LUK 3:34 Ga ŋayiny Djudany yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Djaykupku,* ga ŋayiny Djaykuptja ŋunhi gäthu'mirriŋu Yitjakku,* ga Yitjaktja gäthu'mirriŋu nhanŋu Yipurayimgu,* ga ŋayiny Yipurayimdja gäthu'mirriŋu Djeraw,* ga ŋayiny Djerany ŋunhi gäthu'mirriŋu Näyuw.
LUK 3:35 Ga Näyuny ŋunhi gäthu'mirriŋu Djerakku,* ga ŋayiny Djeraktja gäthu'mirriŋu Reyuw,* ga ŋayiny Reyuny yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Biliyakku,* ga ŋayiny Biliyaktja gäthu'mirriŋu Yepaw,* ga ŋayiny Yepany gäthu'mirriŋu Djelaw.
LUK 3:36 Ga Djelany yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Gayinangu,* ga ŋayiny Gayinandja gäthu'mirriŋu Yäpakatku,* ga ŋayiny Yäpakattja gäthu'mirriŋu Djimgu,* ga ŋayiny Djimdja ŋunhi gäthu'mirriŋu Nawaw,* ga ŋayiny Nawany gäthu'mirriŋu Lamikku.
LUK 3:37 Ga ŋayiny Lamiktja yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Mathitjilaw,* ga ŋayiny Mathitjilany gäthu'mirriŋu Yenukku,* ga ŋayiny Yenuktja gäthu'mirriŋu Djäritku,* ga Djärittja ŋunhi gäthu'mirriŋu Mayalaliw,* ga ŋayiny Mayalaliny gäthu'mirriŋu Genangu.
LUK 3:38 Ga ŋayiny Genandja yolŋu yäku gäthu'mirriŋu Yenutjku,* ga ŋayiny Yenutjtja gäthu'mirriŋu Djäpku,* ga ŋayiny Djäptja gäthu'mirriŋu Yadamgu, ŋunhi ŋayiny Yadamdja yolŋu yäku gäthu'mirriŋu nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun Bäpawnha.
LUK 4:1 Ga ŋunhi ŋayi Djesu roŋiyinany beŋurnydja ŋunhi buku-ḻupthunaŋurnydja Djodinŋurnydja, ŋunhiny ŋayi roŋiyinany dhaŋaŋnha Dhuyu-Birrimbirrwalaŋumirra. Bala ŋanya ŋayi yan ŋuriŋi Dhuyu-Birrimbirryuny Djesunhany mel-warryurrnydja balan nharaŋlila wäŋalilnydja, gapu-ranhdhaklila.
LUK 4:2 Ga ŋunhiliyiny ḏiltjiŋurnydja wäŋaŋur, bala ŋanya ŋayi gan guwaḻ-ṉirr'maraŋala ŋuriŋiyiny buŋgawaynydja Mokuyyu, birrka'yurra ŋayi ŋanya gan Djesunhan, yanbi balaŋ ŋayi ŋunhi nhanŋu malthuna. Ga nhinanany ŋayi gan ŋunhi Djesuny ŋunhiliyiny 40 munhany ga 40 waluny, yurr ŋoy-ŋathamiriwnha. Bala yan ŋayi dhunupan marrya'yinan.
LUK 4:3 Bala ŋayi ŋanya ŋunhi Mokuyyuny waŋanan Djesunhany bitjarra, “Ŋuli nhe be God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu, gatjuy mak waŋi dhuwal guṉḏany, märr ŋayi dhu bilyun ŋathathirr nhuŋu.”
LUK 4:4 Yurr ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal bitjarr, “Yaka. Bili ŋunha dhuyuynydja djorray' ga lakaram bitjan, ‘Bäyŋun dhu dhuwal yolŋu walŋathirr ŋathaynydja yan waŋganydhuny.’”
LUK 4:5 Ga dhäŋur beŋuryiny bala yan ŋayi ŋanya ŋunhi ŋuriŋiyi Mokuyyuny garr'yurra Djesunhany balan bitjarra garrwarlila wäŋalil dhiŋgilila, ga ŋunhiliyiny ŋayi gan bukuŋurnydja wäŋaŋur milkuŋala nhanukal Djesuwalnydja wäŋanhan ŋarakanhan malany ga bukmaknhan bäpurruny yolŋuny walalany.
LUK 4:6 Bala yan ŋayi ŋunhi buŋgawany Mokuy waŋanan nhanukal bitjarra, “Nhäma nhe ga ŋunha wäŋa mala? Ŋunhayiny wäŋa mala bukmaknha yan ŋarra dhu gurrupanna nhuŋun, nhen dhu ŋurikiyiny malaŋuw wäŋaw buŋgawa, ga walalnydja dhu ga ŋunhi yolŋuny mala goŋmirriyirrnydja nhuŋun. Ŋunhayiny ŋunhi wäŋa malany ŋarrakiyingala goŋŋur, ga ŋuli balaŋ ŋarra dhu djälthirr gurrupanarawnydja ŋula yolkuny, ŋarrany dhu ŋunhi gurrupanna yan nhanŋu.
LUK 4:7 Yo. Yurr ŋarra dhu dhuwal gurrupandja nhuŋun bukmakkuman yan, ŋuli nhe dhu bun'kumu-djipthun ga buku-ŋal'yun ŋarrakuny.”
LUK 4:8 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarra, “Dhuyuŋurnydja djorra'ŋur ga ŋunha dhäruktja waŋa bitjan warray, ‘Nheny dhu bun'kumu-djipthun, ga buku-ŋal'yun ŋuriki bili yan waŋganygu Waŋarrwu, nhokiyingalaŋaw yan Garraywu God-Waŋarrwu; ŋanyapinya yan waŋganynha nhe dhu ga dhäruktja märram.’”
LUK 4:9 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi ŋuriŋiyi Mokuyyuny garr'yurra Djesunhany balan Djurutjalamlila, bala ŋayi ŋanya Djesunhany nhirrparnydja ŋunhiwilin buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja, ŋunhawala gal'ŋu garrwarlila mirithirra, bala ŋayi waŋanan nhanŋu bitjarra, “Ŋuli nhe be God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu, gatjuy mak ŋurrkanhamirr nhunapinya nhe dhipuŋur bala ŋoylil, munatha'lil ya ŋunhawal.
LUK 4:10 Bili ŋunha dhuyuŋurnydja djorra'ŋur ga waŋa bitjan gam', ‘Ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny waŋan nhanŋuwuynydja ŋayi djiwarr'puynhany dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany guŋga'yunarawnha nhuŋu.
LUK 4:11 Guŋga'yunna walal nhuna dhu goŋdhun ŋayatham walalaŋgiyingal, märr nhe dhu yakan galkirriny ga ŋula burakirrnydja ḻukuny guṉḏaynydja.’”
LUK 4:12 Ga ŋayiny Djesuny buku-roŋanmaraŋal nhanŋu bitjarra, “Wiripuny ga ŋunha God-Waŋarrwu Dhäruk waŋa bitjan, ‘Yaka nhuŋuwuy nhe God-Waŋarrnha birrka'yurr.’”
LUK 4:13 Ga ŋunhi ŋayi ŋunhiyi buŋgawany Mokuy ḏaḏawyurrnydja birrka'yunaŋurnydja nhanukal, bala ŋayi yan ŋanya ganarrthaŋala, yurr märr-gurriri ŋanya ŋayi ŋunhi ganarrthaŋalnydja.
LUK 4:14 Dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuny marrtjinan roŋiyinan Galalilila wäŋalil. Ga ŋuriŋiyi Dhuyu-Birrimbirrmirriy ganydjarryu ŋayi gan marrtjinany dhaŋaŋnha. Bala ŋayi gan djämany mirithirra yan ganydjarrmirra romdja. Ga dhäwuny' nhanukalaŋuwuy gan ŋunhi ḻatjuwarr'yurra bawalamirra ŋunhiliyiny Galaliny wäŋaŋur.
LUK 4:15 Ga marŋgikuŋalnydja ŋayi gan ŋunhi yolŋunhany walalany ŋunhiliyin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirriŋura buṉbuŋurnydja mala. Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuny walal bukmaknha wokthurrnydja nhanŋu.
LUK 4:16 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuny roŋiyinan nhanukiyingala ŋayi wäŋalil Nätjuritjlila, ŋunhiwili wäŋalil ŋunhi ŋayi Djesu ŋuthar. Ga balanyamirriynydja ŋunhi Nhinanhamirriynydja Waluy, bala yan ŋayi Djesuny dhunupan marrtjinan balan Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirrilila buṉbulil, bili ŋayi ŋuli ganha bitjana muka bili marrtjinya yan ŋunhiwiliyiny wäŋalil. Bala ŋayi dhunupan dhärranan maŋutji-ḻaw'maranharawnha dhuyuwnha djorraw'.
LUK 4:17 Bala walal goŋ-gurruparnydja nhanukal ŋunhiyin djorrany' ŋunhi djawarrkmirriwuŋun wukirriwuynydja Yitjayawuŋun. Bala ŋayi ŋunhiyi dhoṯkunhawuynydja djorra' ḻapmaraŋala, bala ŋayi maḻŋ'maraŋalnydja ŋunhin dhäruktja ŋunhi gan waŋan bitjarra gam',
LUK 4:18 “Walŋamirrnydja Birrimbirr Garraywuny dhuwanna ŋarrakala, bili Garrayyu ŋunhi ŋarranhany djarr'yurr; ŋayipi yan ŋunhi ŋarranhany djuy'yurr, ŋarra dhu marrtjin, ga lakaraman, dhuwaliyin ŋunhi ŋamakurrnha dhäwu yolŋuwalnha walalaŋgal ŋurruwuykmirriwala. Ŋayi ŋunhi ŋarranhany djuy'yurr ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ga nhina garrpinamirriŋur romŋur, märr dhu ŋarra lakaraman walalaŋgal ŋunhi ŋayiny Garrayyuny walalany bilin dhawaṯmaraŋala. Ga bulu ŋayi ŋarrany djuy'yurr bambaymirriwal yolŋuwal walalaŋgal, märr ŋarra walalany dhu maŋutjimirriyaman. Ga bulu ŋayi ŋarrany djuy'yurr ŋurikiwurruŋgal ŋunhi walal ga nhina baku-ŋayathanhamirriŋur romŋur, märr ŋarra dhu dhawaṯmaraman walalany beŋuryiny ŋunhi garrpinamirriŋurnydja romŋur.
LUK 4:19 Yo. Ga bulu ŋayi ŋarrany djuy'yurr bukmakkala yan yolŋuwal walalaŋgal dhäwuwnha lakaranharaw, bili dhuwanna ŋunhi waluny ŋayi dhu Garrayyuny marrtji walŋakuman ŋunhiwurrunhany ŋunhi nhanŋuwuynydja yolŋuny walalany.” Ga dhuwaliyiny ŋunhi dhäruk ŋayi Djesuy maŋutji-ḻaw'maraŋal beŋura ŋunhi ŋäthiliŋuŋur djorra'ŋur, Yitjayawuŋun wukirriwuy.
LUK 4:20 Ga ŋunhi nhakun ŋayi dhawar'yurrnydja djorra'ŋurnydja maŋutji-ḻaw'maranhaŋur, bala ŋayi ŋunhi djorrany' dhoṯkuŋala, bala gurrupara roŋanmaraŋala ŋurikala yolŋuwal ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäga ŋurikiyi djorraw' malaŋuw. Bala ŋayi nhinanan. Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋala ŋanya, galkurra manapar walal gan nhanŋu waŋanharawnha.
LUK 4:21 Bala ŋayipiny Djesuny waŋanan walalaŋgal bitjarra, “Dhuwaliyiny dhäruk ŋunhi nhuma ŋäkul maŋutji-ḻaw'maranhawuy beŋur yan God-Waŋarrwal djorra'ŋur, ga dhuwaliyin ŋunhi yuwalknha yan maḻŋ'thurrnydja dhiyala nhumalaŋgala gäthurnydja. Bili dhiyaŋiyiny ga dhäwuy lakaram ŋarranhan.”
LUK 4:22 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal bukmakthun ŋäkulnydja ŋanya ṉirr'yurra, märr-maŋmaŋdhurra bitjarra dhärukkun nhanŋu bala walal gan dhä-birrka'yunminan, “Nhaka dhuwandja ŋayi gan buŋgawayaŋala waŋan. Yol bili ŋayi ŋunha, ŋunhi Djawutjipku gäthu'mirriŋu muka?” bitjarr.
LUK 4:23 Ga ŋayiny Djesuny walalaŋ buku-bakmaraŋal bitjarr, “Wiripuny mak nhuma dhu ŋunhi waŋa ŋarrakuny bitjanna, ‘Way marrŋgitj, ŋathil ḏukmaranhamirr nhunapinya nhe. Napurrnydja nhuna gan dhuwal ŋäkul ŋunhi nhe gan djäma yindiy ganydjarryu ŋunhalnydja Gapuniyamdja wäŋaŋur. Gatjuy mak, biyakiyi bili djäma dhiyalnydja nhokiyingalnydja nhe wäŋaŋur.’ Bitjanna nhuma dhu ŋunhi wiripuny waŋa.
LUK 4:24 Yuwalknha yan ŋarra dhu dhuwandja nhumalaŋ lakaram. Ŋuli ŋayi dhu yolŋu djawarrkmirr marrtji nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil, ga walalnydja dhu ŋunhi nhanŋuwuynydja yolŋu walal yakan gumurr-ŋamathirr nhanŋu, ga yakan walal dhu ŋunhi nhanukuŋ dhäwuny märram.
LUK 4:25 Ŋäkun walal ŋarrany. Ŋäthil be baman' balanyamirriy waluy ŋunhi gan Yilaydja* nhinan, dhuwandja gan wäŋa dhärran baṉḏanynha, räwaknha ga ŋathamiriwnha, bili wiyinnha gan dhuwal wäŋany dhärran waltjaṉmiriwnha, ḻurrkun'nha dhuŋgarrany. Ga dharrwa gan miyalkkurruwurr buku-gurthapuy mala nhinan ŋunhiliyi wäŋaŋur Yitjural, balanyamirriyyiny.
LUK 4:26 Yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny yaka djuy'yunna ŋanya Yilaydjanhany ŋula yolkalnydja miyalkkal wäŋa-Yitjuralpuywalnydja, djuy'yurrnydja ŋayi ŋanya ŋunhi balan bitjarra mulkuruwala miyalkkal, ŋunhi ŋayi gan nhinan ŋunhala Djarapatnha* wäŋaŋur, makarrŋur wäŋaŋur yäkuŋur Djäydan. Ga ŋayiny nhanŋu ŋunhiyiny miyalk mulkuruny gumurr-ŋamathinan yan.
LUK 4:27 Ga balanyamirriy waluy ŋunhi ŋayi gan djawarrkmirr yolŋu yäku Yilaydja* nhinan, ga dharrwa gan ŋunhi mirithirr Yitjuralnydja mala yolŋu walal burakin burrunhdhiyay'nha balanyamirriyyiny. Yurr bäyŋun ŋunhi ŋula waŋgany yolŋu baḏarraŋdhinyany beŋuryiny rerriŋur, ŋany waŋganynha yan yolŋu mulkurun ḏirramu yäku Naymannha* yan baḏarraŋdhinany ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ŋunhi ŋayi ŋunhiyiny yolŋu wiripuŋuwuynha, wäŋapuy makarrpuy Djiriyapuynha.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 4:28 Ga ŋuriŋiyiny dhärukthuny nhanukal Djesuwalnydja walalanhany ŋunhi ŋoynha dharpuŋal, bala walal gan bukmaknha ŋunhiliny ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'maranhamirriŋurnydja buṉbuŋur ŋaramurryinan nhanŋuny mirithinan yan dhika. Yakan walal ga ŋunhi buluny djälthin dhäwuwnydja buthuru-bitjunaraw.
LUK 4:29 Ga dhunupan walal ŋunhi dhärranany bala walal ŋanya ŋayathaŋala yan bala marrtjin warryu'-warryurra ŋanya beŋuryiny ŋunhi buṉbuŋur balan bitjarra bukulila wäŋalil, ŋunhi marrtjin bala' malany dhärra'-dharran, walal balaŋ ŋanya ḏur'yunan rakunygunhan ŋunhiliyin bukuŋura.
LUK 4:30 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny bilyurr, bala yan djartjaryurra ṉapuŋga'wurra walalaŋgalaŋuwurr marrtjinan ŋayi wiripuŋulila wäŋalil.
LUK 4:31 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala ŋayi Djesuny marrtjinan ga yan bili ga bunanany ŋayi Gapuniyamnha* wäŋaŋur, makarrŋurnydja Galalin wäŋaŋur. Ga balanyamirriyyiny ŋunhi Nhinanhamirriynydja waluy ŋayi marrtjinan ŋunhiwilin buṉbulila buku-ḻuŋ'thunamirrilila, ga ŋunhiliyin ŋayi gan ŋunhi marŋgikuŋalnydja yolŋunhany walalany.
LUK 4:32 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuny walal mirithinan yan buthuru-bitjurrnydja, ganyim'thurra manapar bitjarr, bili ŋayi gan ŋunhi waŋanany dhärukthuny ganydjarrmirriynha.
LUK 4:33 Ga ŋunhiliyi gan Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur yolŋu nhinan ḏirramu yätjkurr birrimbirrmirr. Bala yan ŋayi ŋunhiyi birrimbirrnydja waŋanan nhanukal ŋurikalyiny ḏirramuwalnydja dhärukkurra, yurr mirithinan ŋayi ŋunhi waŋanany yatjurra bitjarrnha,
LUK 4:34 “Way Djesu, wäŋa-Nätjuritjpuy! Nhaltjanna nhe dhu napurruny dhuwal yulŋuny? Nheny dhuwal räli marrtjin, nhe dhu napurruny baḏuwaḏuyuna muka? Ŋarrany dhuwal nhuŋu marŋgi, nheny dhuwal ŋunhiyin dhäwu-gänhamirra yolŋu, djuy'yunawuynha God-Waŋarrwuŋun beŋura djiwarr'ŋura.”
LUK 4:35 Bala ŋayiny Djesuny dhunupan waŋanan ŋurikiyiny yätjkurruwnydja birrimbirrwu bitjarra, “Mukthurra ma' waŋanhamiriwnha! Gatjuy dhawaṯthurra dhiyakalnydja yolŋuwal rumbalŋur,” bitjarr. Bala ŋayi ŋuriŋiyi birrimbirryuny ŋurrkaŋalnydja ŋunhi ḏirramunhany gumurrlila yan walalaŋgal, bala yan waṉḏinan dhawaṯthurra. Yurr ŋayi ŋunhiyi ḏirramuny yakan ŋula burakinyany nhanukuŋ ŋurrkanhawuynydja.
LUK 4:36 Bala walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnydja ganyim'thurra, ga waŋanhaminany walal gan ŋunhi bitjanminan, “Way nhän dhuwandja? Yuṯan ganydjarr muka? Waŋany ŋayi ga dhuwal dhärukthuny ganydjarrmirriynha ŋurukuny yätjkurruwnydja birrimbirrwu malaŋuw, ga walalnydja ga ŋunha dhäruktja ŋanya märraman yan, bala dhunupan yan dhawa-yawaṯthunna.”
LUK 4:37 Ga dhäwuny' gan ŋunhi ḻatjuwarr'yurra Djesuwalaŋuwuynydja, warrpam'nha ŋunhi wäŋany ŋarakany Galaliny ŋayathaŋala.
LUK 4:38 Yo. Ga dhunupan ŋayi ŋunhi Djesuynydja ganarrthaŋala ŋunhiyiny Djuw-malawnydja buku-ḻuŋ'maranhamirrnydja buṉbu, bala ŋayi marrtjinany Djäymangala wäŋalil. Ga ŋunhiliyi bala'ŋur gan ŋorran rerrimirr miyalk, yurr ŋayi ŋunhi mukul'mirriŋu rumaru' nhanŋu Djäymangu. Ga rirrikthurrnydja ŋayi gan ŋunhi gorrmur'yu rerriynydja. Bala walal waŋanan ŋanya Djesunhany bitjarra, “Way buku-djulŋi, ŋathil guŋga'yurr ŋanya go.”
LUK 4:39 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny marrtjin, bala yan dhärranan nhanukal galkin, ga dhunupan ŋayi waŋanan nhanukal ŋaŋ'ŋaŋ'thurra yarrkmaraŋala ŋunhiyi gorrmur'nhany rerriny. Bala yan dhunupan nhakun ŋuriŋiyi rerriynydja ŋanya ganarrthaŋala, bala ŋayi yan ḏäwalayinan. Ga dhunupan ŋayi ŋunhi miyalktja rur'yurra, bala galŋarrarrayurra ŋathawnha walalaŋgalaŋaw, ga djägan ŋayi gan walalaŋ, ŋathan walalany gurrupar.
LUK 4:40 Ga dhäŋur walu-gärrinyaŋurnydja, bala walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal dharrwaynha marrtjin gäŋa'-gaŋal rerrimirrinhany walalany, ḻundu'mirriŋunhany walalaŋguwuy walal balan nhanukala Djesuwala, yurr dharrwan mirithirra ŋunhiyi yolŋuny walal. Ga rerriny mala walalaŋ ŋunhi barrkuwatj walal gan ŋayathaŋal. Bala ŋayi Djesuny marrtjin goŋ-ŋal'yurra walalaŋgal waŋga'-waŋganygala yan, bala walal marrtjin walŋathinan bukmaknha.
LUK 4:41 Ga märr dharrwawala ŋayi gan ŋunhi yolŋuwalnydja walalaŋgal wakinŋunhany birrimbirrnha mala dhawaṯmaraŋal, yurr dhä-rirrakaymirra gan ŋunhi dhawaṯthurrnydja. Ga yatjurrnydja walal marrtjin ŋunhi bitjarra, “Nheny dhuwal Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu muka?” Bala dhunupan ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja waŋanan dhäruk-mukmaraŋala walalany ŋunhiyi birrimbirrnhany mala, märr walal yakan lakaranhany ŋanya ŋunhi yolŋuwalnydja walalaŋgal, bili walalnydja ŋunhiwurryiny yätjkurrnydja mala birrimbirr marŋgithinan yan nhanŋuny Djesuwnydja, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyin Walŋakunhamirra yolŋu beŋura God-Waŋarrwuŋun, yäku Maŋutji-dhunupayanhawuynha.
LUK 4:42 Ga ŋunhi wiripuny walu djaḏaw'yurr, bala ŋayi Djesuynydja ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, ga marrtjinany ŋayi ŋunhi balan bitjarra gänaŋulila wäŋalilnydja. Ga ŋunhiliyiny banydji wäŋaŋurnydja walalnydja gan ŋunhi yolŋuny walal ḻarruŋala nhanŋu, ga yan bili ga maḻŋ'maraŋal yan walal ŋanya. Bala walal waŋanan nhanukal bitjarra, “Way, nhämirr nhe ŋuli gi dhuwal nhini dhiyala banydjin ŋanapurruŋgala?”
LUK 4:43 Ga ŋayiny walalaŋ bitjarr waŋan, “Dhuwal, ŋarrany dhu ga dhuwal lakaraman ŋunhi manymaknha dhäwu Godkalaŋuwuynha rombuy, bawalamirriŋura wäŋaŋur malaŋuŋur, bili dhiyakiyi muka ŋarrany ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny djuy'yurr räliny.”
LUK 4:44 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi gan marrtjinan wäŋakurra malaŋuwurr, dhäwun' marrtjin lakaraŋal birrŋ'maraŋala ŋunhilin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirriŋura buṉbuŋur mala, ŋunhiliyiny makarrŋur Djudiyany.
LUK 5:1 Waŋganymirrnydja waluy ŋayi gan Djesu dhärranan raŋiŋura, yurr guḻun ŋunhiyi wäŋany yäku Ginitjara,* wiripuny ŋayi yäku Galali. Ga walalnydja marrtjin yolŋu'-yulŋuny dharrwan nhanukal ḻuŋ'thurrnydja, giṯthurra marrtjin yolŋuny walal, ŋapa-ŋal'maranhaminan marrtjin bitjarra ḏur'-ḏuryunminan, bili walal gan ŋunhi djälthin Godkalaŋawnha dhärukkun ŋänharaw.
LUK 5:2 Bala ŋayi yan Djesuynydja nhäŋala märrman' marthaŋay maṉḏa gan dhärran raŋiŋura, ga walalnydja ŋunhi guya-djämamirrnydja yolŋu walal gan ḏiltjiŋura nhina'-nhinan raŋiŋura, ŋäthil yan walal ŋunhi marthaŋayŋurnydja ḏuwa-ḏuwaṯthurr, bala walal gan ganybun mala rurrwuyurr ŋunhiliyin raŋiŋura.
LUK 5:3 Bala ŋayipiny ŋunhi Djesuny wapthurra waŋganylila marthaŋaylil, yurr ŋunhiyi waŋganydja marthaŋay Djäymangu. Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan ŋanya Djäymannhany bitjarra, “Dhuwal nhe dhu marthaŋay märr gaŋga dhathar'maram märr-dhulmulil,” bitjarr. Ga beŋuryin ŋayi gan ŋunhi marthaŋayŋura Djesuny waŋan marŋgikuŋalnydja gan yolŋunhany walalany, bili yolŋuny walal ŋunhi mirithinan dhika dhaŋaŋdhinan ŋunhiliyiny raŋiŋurnydja.
LUK 5:4 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi dhäwuŋurnydja lakaranhaŋur dhawar'yurr, bala ŋayi waŋanan Djäymangalnydja bitjarra, “Go nheny wapthurra rälin dhipala marthaŋaylila, ga dhathar'maramany nhe dhu balan bitjanna dhulmulila, nhe ga ŋuriŋiwurruy ŋunhi guŋga'yunamirriy mala nhokal, bala ŋurrkamany nhuma dhu ganybuny ŋunhiliyin. Bala nhuma dhu ŋunhi gaṯmaraman guyany mala dharrwan mirithirra.”
LUK 5:5 Ga ŋayiny Djäymandja waŋan, “Buŋgawa, bili muka ŋanapurr gan dhuwal munha-ŋupar djalkthurrnydja, ga bäyŋu ŋanapurr ŋula guya märranha. Yurr ŋarra dhu dhuwal bulu nhakun birrka'yun ŋurrkam, bili nhen dhuwali buluny nhakun waŋan.”
LUK 5:6 Ga bulu walal dhathar'maraŋal bala bitjarr märr-dhulmulila bala walal ŋurrkaŋala ganybuny. Ga dhunupan ŋunhi ganybuny dhaŋaŋdhinan guyaynydja, dharrwan mirithirra dhika ŋula nhämunan', galki balaŋ ŋunhiyi ganybuny gulk-gulkthunan.
LUK 5:7 Bala walal gan ŋunhi beŋuryiny marthaŋayŋur waṉa'yurra, wäthurra balan bitjarra wiripuŋuwnha marthaŋaywu, guŋga'yunarawnha. Ga ŋunhi ŋayi wiripuny marthaŋay marrtjin ga bunan walalaŋ, ga märrma'yinan ŋunhi marthaŋaynydja maṉḏany dhaŋaŋguŋal guyaynydja malaŋuy, galki balaŋ ŋunhi marthaŋaynydja maṉḏany guḻwuḻyunan.
LUK 5:8 Ga ŋunhi ŋayi Djäyman Betay nhäŋalnydja, bala yan ŋayi bun'kumu-djipthurra nhanukal Djesuwalnydja ḻukulila, ga waŋanany ŋayi ŋunhi nhanukal bitjarra, “Garray, barrkun ŋarrakalaŋuŋur! Bili ŋarrapiny dhuwal yätjkurra yolŋu, yakan ŋamakurr.”
LUK 5:9 Yo. Yurr ŋaypiny ŋunhi Djäymandja ga wiripuwurrnydja djämamirr walal mirithinan märr-maŋmaŋdhurrnydja ŋuriŋiyi guyaynydja malaŋuy, bili dharrwan ŋunhi mirithirra dhika.
LUK 5:10 Ga bitjarryi bili maṉḏany ŋunhi Djäymangalnydja guŋga'yunamirriy maṉḏa ganyim'thurryi yan nhäŋal maṉḏany Djayimdhuny* ga Djondhuny,* yurr maṉḏa ŋunhi gäthu'mirriŋuny maṉḏa Djipitiw. Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan Djäymannhany bitjarra, “Way, yaka barrariny ŋini? Dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur nhe dhu gaṯmaram yolŋunhan walalany ŋarraku.”
LUK 5:11 Ga dhäŋur beŋuryiny walal ŋunhi marthaŋaynhany warryurra balan ḏuwaṯmaraŋala ḏiltjilila, bala walal yan ganarrthaŋala bukmak yan ŋunhi nhäny mala, bala malthurra nhanŋun Djesuwnha.
LUK 5:12 Waŋganydhuny waluy ŋayi Djesu bunan buṉbu-dharrwamirriŋura wäŋaŋur, ga ŋunhili gan wäŋaŋur waŋgany yolŋu nhinan burrunhdhiya'mirr. Ga ŋunhi nhakun ŋayi nhäŋalnydja ŋanya Djesunhany, bala ŋayi yan dhunupan bun'kumu-djipthurra nhanukal, ga waŋanany ŋayi dhä-gurrupuruŋala bitjarra, “Buŋgawa, ŋuli nhe djälnydja ŋarraku guŋga'yunarawnydja, nheny dhu ŋarrany ḏukmaraman yan.”
LUK 5:13 Bala ŋayi yan Djesuny dhunupan goŋ-djarryurra ŋayathaŋalnydja ŋanya bala ŋayi nhanŋu bitjarra waŋanany, “Yo, djäl ŋarra dhuwal nhuŋu guŋga'yunaraw. Ma', walŋathin!” Bala dhunupan yan ŋayi ŋunhiyi ḏirramuny walŋathinan; rerriynydja ŋanya ganarrthaŋala.
LUK 5:14 Bala ŋayi beŋuryiny Djesuny bilyurra, ga waŋan ŋayi nhanukala dhäruk-gurrupanmin, raypirri'yurra manapar ŋanya bitjarra, “Way, yakan lakaraŋ ŋula yolkalnydja yolŋuwal,” bitjarr. “Ga gatjuy marrtjin dhunupan yan ŋunhiwilin buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja, märr ŋayi nhuna dhu ŋunhi djirrikaymirriynydja yolŋuy nhäman ŋunhiliyin. Ga ŋuli nhuna ŋayi dhu ŋunhi manymak-lakaramany nhäma, nheny dhu mundhurrnha bathan God-Waŋarrwun, buku-gurrpanna ŋanya, biyak yan bili nhakun ŋunhi Mawtjitjthu rom-nhirrpar ŋäthil, märr dhu bukmakthuny yolŋuy walal nhämany nhuna, bala manymak-lakaraman ŋunhi nheny dhuwali bilin walŋathinan.”
LUK 5:15 Yo. Ga dhäwuny' gan ŋunhi bilin nhakun ḻatjuwarr'yurra bukmakkurra yan wäŋakurrnydja malaŋuwurr nhanukalaŋawuynydja Djesuwalaŋuwuynydja, bala yolŋuny walal marrtjin dharrwan ḻuŋ'maranhaminany, bili walal ŋunhi mirithinan djälthin nhanŋu Djesuwnydja ŋänharaw, ga wiripuny walal bitjarryi bili djälthindhi nhanŋu Djesuw, ŋayi dhu walalany walŋakuman rerriŋura.
LUK 5:16 Yurr bitjana bili ŋayi ŋuli ganha ŋunhi Djesuny marrtjinya yan balany ŋunhi ŋayilpi'lilnydja wäŋalil, ga ŋunhiliyin ŋayi ŋuli ganha ŋunhi bukumirriyanhany God-Waŋarrwalnydja gänan.
LUK 5:17 Yo. Waŋganymirrnydja ŋayi gan Djesuy marŋgikuŋala yolŋunhan walalany, ga ŋunhiliyi gan nhinan ŋaḻapaḻmirr yolŋu walal Baratji mala, ga rom-marŋgikunhamirr mala, ŋäkul walal gan ŋanya Djesuny dhäwulil lakaranhalil, ga wäŋgaŋalnydja walal gan ŋunhi barrkuwatjŋur wäŋaŋurnydja mala beŋur makarrŋur Galaliŋur ga Djudiyaŋur, ga wiripuny beŋura bala Djurutjalamŋura wäŋaŋur. Ga God-Waŋarrwuny ŋunhi ganydjarr nhanukalnydja Djesuwalnydja bilin dhaŋaŋdhinan ḏukmaranharawnydja ŋurikiwurruŋdhiny rerrimirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
LUK 5:18 Ga ŋuriŋiyi bili yan waluy ḏämbumiriwyu ḏirramuwurruy marrtjin djaṉdjandhurr gaṉuŋnha ḏirramuny, yurr gäŋalnydja walal ŋanya marrtjin ŋunhi miṉdhalaynha. Yurr walal gan ŋunhi djälthinany walal balaŋ gänhany ŋanya djinawa'lil yan buṉbulil, ga rulwaŋdhuna balaŋ walal ŋanya gumurrlil yan nhanukal Djesuwal. Yurr dhaḻakarrnha walalaŋ ŋunhi bäyŋuthinany gärrinyarawnha, bili dharrwathinan gan ŋunhiliyiny yolŋun walal. Ga balany' gan ŋunhi dhärran ḏämbuny bilkpilk, bala walal ŋunhiwurryiny ḏämbumiriwnydja yolŋu walal dhunupan yan ŋal'yurra ŋapalila buṉbulil, bala walal ḻapmaraŋala ŋunhin balan' ŋapan, bala walal ŋuliwitjarryiny ŋarŋgakurrnydja yupmaraŋala marrtjin ŋunhiyin gaṉuŋnhan yolŋuny gayanh'thamirrinhan yan, ga rulwaŋdhurrnydja walal ŋanya ŋunhi galkin yänan gumurrlila nhanukal Djesuwal.
LUK 5:20 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋalnydja walalany ŋunhiwurrunhany ŋunhi ḏirramuwurrunhany ŋunhi walal gan nhanukal mirithin märr-nhirrpanmin, bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikalyiny ŋunhi rerrimirriwalnydja yolŋuwal bitjarra gam', “Ḻundu ŋarraku marrkapmirr, nhuŋu yätjkurrnydja dhuwurr dhuwal bilin bäy-lakaranhawuynha.”
LUK 5:21 Bala walalnydja gan ŋunhi rom-marŋgikunhamirriynydja walal ga Baratjiynydja mala guyaŋanany bitjarra, “Yol dhuwal ŋayi yolŋuny? Nhäŋu ŋathil ŋanya, dhuwal ŋayi ga dhä-wiripuŋuyirra waŋa God-Waŋarrwun bitjandhiny. Ŋayipin ŋuli ga dhuwal waŋganydhun yan God-Waŋarryun bäy-lakaramany yätjkurruwuynydja dhuwurrpuy, yakan ŋula yolthuny yolŋuy.”
LUK 5:22 Yurr ŋayiny ŋunhi Djesuny ŋäthil yan marŋgithin, nhaltjarr walal gan guyaŋan, bala ŋayi waŋanan ŋunhi ŋaḻapaḻmirriwnydja bitjarra, “Nhaku nhuma dhuwal bitjarryiny guyaŋan? Nhaltjan nhuma ga guyaŋany?
LUK 5:23 Nhä dhuwal gumurr-ḏäl ŋarrakuny waŋanharaw? Ŋunhi ŋarra dhu bitjandja waŋa gam', ‘Bilin nhuŋu dhuwal yätjkurrnydja rom bäy-lakaranhawuynha?’ Ŋany nhä dhika ga nhumalaŋgalnydja gumurr-ḏälthirr? Nhaltjan dhika ŋarra dhu waŋany? … bitjan gam', ‘Go rur'yurra bala marrtjin,’ bitjanna.
LUK 5:24 Dhuwalatjanna nhuma dhu ŋunhi marŋgithirrnydja gam'. Ŋarrany nhumalaŋgal dhu dhuwal milkuman, ŋunhi ŋarrakuny dhuwal dhunupa warray Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw ŋarra dhu bäy-lakaram yätjkurruwuynydja dhuwurrpuy dhiyalnydja munatha'ŋurnydja. Bala ŋayi Djesuny bilyurra, bala waŋanan ŋurikalyiny gaṉuŋgalnydja yolŋuwal bitjarra gam', ‘Ma', nheny rur'yurra, ga märraŋun nhuŋuwuy nhe gayanh'thany, bala marrtjin wäŋalila.’”
LUK 5:25 Bala ŋayi ŋunhi gaṉuŋdja yolŋu dhunupan rur'yurra, ga märraŋal nhanŋuwuy ŋayi gayanh'thany, bala djartjaryurra bala nhanukiyingala wäŋalila, yurr ŋayi marrtjin ŋunhi waṉḏinany bala, märr-yiŋgathinan wokthurra manapar God-Waŋarrwun.
LUK 5:26 Bala walalnydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja ŋanya wiyinnha nhäŋal märr-maŋmaŋdhurra nhanŋu, barrarinan manapar. Ga bitjarra walal gan ŋunhi märr-yiŋgathinany God-Waŋarrwalnydja gam', “Nhän dhuwandja ŋamakurrnha rom limurr nhäŋal gäthurnydja, muka?”
LUK 5:27 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi gan Djesuny marrtjinan dhukarr-ŋupara, bala yan ŋayi nhäŋala rrupiya-märranhamirrinhan yolŋuny gapmangun, yäkuny Lebaynha, ŋayi gan nhinan ŋunhiliyi djämamirriŋur wäŋaŋur nhanukiyingal. Bala ŋayi Djesuny waŋanan nhanŋu bitjarra, “Way yolŋu, go malthurra ŋarrakun.”
LUK 5:28 Bala yan ŋayiny ŋunhi yolŋuny dhunupan rur'yurra, ganarrthaŋala ŋayi bukmaknha yan ŋunhi nhäny malany, bala malthurra nhanŋun Djesuwnha.
LUK 5:29 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi gan ŋuriŋiyiny Lebayyuny ḏirramuy ŋäthilmirriyaŋala djäman dharrwan ŋatha wäŋaŋur nhanukiyingala ŋayi. Ga dharrwan ŋunhi rrupiya-märranhamirrnydja yolŋu walal marrtjin balayiny wäŋalilnydja nhanukal, ga wiripuwurrnha yolŋu walal, nhinanan walal marrtjin ŋathan ḻukan walalnha rrambaŋin Djesuynha.
LUK 5:30 Bala walalnydja ŋunhi Baratjiynydja walal ga rom-marŋgikunhamirriynydja walal gan gupa-waŋanan ŋanyanhany Djesunhany malthunamirriwala mala nhanukalaŋuwal bitjarra, “Nhaku nhuma ga dhuwal ŋatha ḻuka rrambaŋiny ŋunha rrupiya-märranhamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ga wiripuwurruŋgalnydja dhuwurr-yätjmirriwal?” Bitjarra walal gan waŋan.
LUK 5:31 Bala ŋayiny Djesuynydja ŋäkula walalany, bala ŋayi waŋanan walalaŋ buku-bakmaraŋala bitjarra, “Ḏäwalamirrnydja yolŋu walal rerrimiriwnydja mala ŋuli yakan marrtji marrŋgitjkal ḏukmaranharaw, ŋany ŋunhin yolŋu rerrimirra yan ŋuli marrtjiny gänhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi marrŋgitjkalnydja.
LUK 5:32 Ŋarrany dhuwal yaka marrtjinya ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ga nhina yanbi walal be dhuwurr-dhunupan mala. Ŋarrany dhuwal räli marrtjin dhuwurr-yätjmirriwnha yan yolŋuwnydja walalaŋ, märr walalnydja dhu bilyunna, bala gananna walalaŋguwuy dhuwurr-yätjkurrnydja rom mala, märr walalnydja dhu walŋathirra.”
LUK 5:33 Wiripuwurrnydja yolŋu walal marrtjin bala Djesuwal, bala walal ŋanya gan waŋanan dhä-birrka'yurra bitjarra gam', “Way, ŋunha Djonguny malthunamirr walal ŋuli ga dharrwamirr bukumirriyam ŋoy-ŋathamiriwnha mala, ga wiripuny ŋunhawurr ŋunhi yolŋu walal Baratjiw malthunamirr mala, walalnydja ŋuli ga ŋunhi bitjandhi bili yan ŋoy-ŋathamiriwyi yan buku-ŋal'yun. Yurr nhokalnydja malthunamirriy walal ŋuli ga dhuwal bitjan warray bili ḻuka yan ŋatha ga gapu; bäyŋu walal ŋuli gi dhuwali ŋathamiriwnydja nhini. Nhaku walal ŋuli gi ŋunhi yakany malthurr ŋurikiyiny romgu, ga ŋathawnydja walal ŋuli gi ŋunhi bäyŋun yan gurr'yurr?”
LUK 5:34 Bala ŋayiny Djesuynydja buku-bakmaraŋala, lakaraŋala walalaŋ mayali'kurra dhäwu bitjarra gam', “Ŋunhi ŋuli yolŋuny walal marrtji ḻuŋ'thun waŋgany-manapanmirrnydja, gumurr-ŋamathinyarawnydja ŋurikiny yolŋuw ḏirramuw ŋunhi ŋayi dhu märraman nhanŋuwuy ŋayi miyalknhan, bala nhaltjanna walalnydja ŋuli ŋunhi yolŋuny walal? … ŋoy-ŋathamiriwnha ga nhina? Bäyŋu warray. Yänan walal ŋuli marrtji ŋunhi ḻukan bala ŋathany, goŋmirriyirra manapan ŋurikalyiny ḏirramuwala, ga yan bili ga ganan ŋayi dhu walalany.
LUK 5:35 Ga ŋarrakuny dhuwandja malthunamirr walal balanyayi nhakun ŋunhiwurryi yolŋu walal, ga ŋarrany dhuwal balanyayin nhakun ŋunhi ḏirramun. Yo. Dhiyaŋuny bala walal ga dhuwal ŋayaŋu-djulŋithirr nhina, ga yalalaŋumirriynydja ŋunhi ŋarra walalany dhu ganarrthulnydja, bala walal dhu gi ŋunhi ŋoy-ŋathamiriwnha nhini biyakiyin bili yan, bili warwuynha walalany dhu ŋunhi ŋayathul.”
LUK 5:36 Bala ŋayi Djesuy wiripuny muka dhäwu lakaraŋal mayali'wurryi yan bitjarr gam', “Ŋäthiliŋuny dhuwal rom balanya nhakun ŋunhi gumurrpuy ŋäthiliŋu girri'. Ŋunhi ŋuli yolŋuw ŋäthiliŋuny gumurrpuy barr'yuna, ga yakan ŋayi dhu ŋunhi yuṯany girri' yarrar'maram, bala dhä-manapan mam'maram ŋunhawalnydja ŋunhi ŋäthiliŋulilnydja girri'lil, buluyi nhakun manymakkumany. Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi dhä-manapandja rrambaŋikumany maṉḏany, ŋäthiliŋunhany ga yuṯanhany girriny', ŋunhiny nhakun ŋayi dhu miḏikumanna ŋunhi yuṯanhan girriny', ga ŋayiny dhu ŋunhiyiny ŋäthiliŋuny yakan ŋamathirr balanyarayyiny, bili ŋunhiyi yuṯany wiripun, gänaŋ'thuna ga beŋuryiny ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja, märr dhu yolŋuy yaka yuṯany romnha waŋgany-manapan ŋäthiliŋulilnydja rrambaŋiyamany maṉḏany.
LUK 5:37 Ga wiripuny ŋayi Djesuy bitjarryi bili lakaraŋalyi mayali'mirryi yan dhäwu, dhuwal gam', “Ŋarrakuny dhuwal rom balanya nhakun ŋunhi yuṯa borum wiyika' djämapuy. Ŋunhi ŋuli yolŋuy djäma yuṯany borum wiyika', yakan ŋayi dhu ŋunhi rarryun ŋunha ŋäthiliŋulilnydja bathilil, balanyalilnydja nhakun ŋäthiliŋu bathi yäku ḏimbuka. Bili ŋunhiyiny ŋäthiliŋuny bathi mak dhu barr'yuna ŋuriŋiyiny yuṯaynydja wiyikay', bala dhu ŋunhi wiyikany' djalkthunmirra, dhawar'nha dhu, ga bathiny dhu ŋunhi yätjirra buruŋgulkthirra.
LUK 5:38 Ga ŋuli ŋayi dhu yolŋuy märram yuṯany borum wiyika, ŋunhiny ŋayi dhu rarryundja yuṯalila yan bathililnydja.”
LUK 5:39 Ga wiripuny ŋayi Djesuy lakaraŋal mayali'mirr dhäwu bitjarr gam', “Ŋunhi ŋuli yolŋuy ḻuka ŋäthiliŋuny borum wiyika, bala ŋayi ŋuli waŋany bitjanna gam', ‘Dhäkay-manymak dhuwal ŋäthiliŋuny wiyika bay. Yaka ŋarra djäl yuṯawnydja.’ Yo. Yolŋuynydja walal ŋuli yaka bondi ganurr ŋunhi ŋäthiliŋunhany romnha, bala marrtjin yuṯakurra romgurr.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 6:1 Waŋganydhuny waluy Djesuny ga nhanŋu malthunamirrnydja walal marrtjin wäŋgaŋala dhukarr-ŋupara, yurr ŋunhi waluynydja Nhinanhamirriynha. Ga gali'ŋurnydja gali'ŋurnydja marrtjin dhärran ŋathan mala birralin. Bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal gulkthurra ŋunhi ŋathany mala burumun'tja, bala walal marrtjin buryiwuryi'yurra goŋlila, barrwaṉ' djalkthurra, ga ŋunhi maŋutjiny walal marrtjin ḻukanan.
LUK 6:2 Bala walalnydja ŋunhi Baratjiynydja yolŋuy walal nhäŋala walalany ŋunhiwiliyin nyaŋ'thunalila, ga dhunupan walal ŋunhi waŋanany nhanŋu Djesuwnydja ga ḻundu'mirriŋuwnydja mala nhanukalaŋaw bitjarra gam', “Way, nhaku nhuma ga dhuwal bitjandhiny djäma dhiyaŋuny ŋunhi Nhinanhamirriynydja waluy? Yaka yanbi dhuwal dhunupa ŋula yolkuny yolŋuw ŋayi dhu ga goŋdhuny djäma ŋula nhäny mala.”
LUK 6:3 Bala ŋayipiny nhakun Djesuny buku-bakmaraŋala walalaŋ bitjarra, “Way walal. Yaka yan nhuma dhuwal dhäwuwny'tja marŋgi muka? … ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan ŋäthil djäma ŋuriŋi ŋunhi ŋurruŋuy yolŋuy yäkuy Daybitthu? Waŋganymirrnydja ŋayi Daybittja ga ḻundu'mirriŋuny walal nhanŋu mirithinan djaṉŋarrthin, bäyŋun walalaŋ ŋula ŋathany.
LUK 6:4 Bala dhunupan ŋayiny Daybittja gulŋiyinan ŋunhiwiliyin ŋunhi God-Waŋarrwala Buṉbulilnydja, bala ŋayi märraŋala ŋunhiyin dhuyun ŋathany, rrothin yäku, ŋunhi mundhurr rulwaŋdhunawuy God-Waŋarrwun. Ga ŋayiny ŋunhi Daybitthuny ŋunhiyiny dhunupan ḻukanan yan, ga bitjarryi bili ŋayi gurruparyi ŋunha malanhany nhanŋuwuy. Yurr yakan yanbi ŋunhi dhunupa bukmakkuny yolŋuw ḻukanharaw, bili ŋunha romdja ga waŋa, ŋunhiyiny ŋatha dhu ḻuka walalawuynha yan djirrikaymirriynha mala bäyŋun ŋula wiripuŋuynydja yolŋuy. Yurr walalnydja ḻukan yan ŋunhiyi dhuyu ŋatha.”
LUK 6:5 Bala ŋayi Djesuny waŋan dhawar'maraŋalnydja bitjarra gam', “Ŋarran dhuwal Yolŋun Gäthu'mirriŋu, buŋgawany gal'ŋu dhiyakiyiny ŋunhi Nhinanhamirriwnydja waluw.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu lakaranhaminany ŋanyapinya ŋayi.
LUK 6:6 Ga bulu nhakun wiripuŋuynha Nhinahamirriy waluy, Djesuny ŋunhi marrtjinan balan Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirrilila buṉbulil, bala ŋayi gan marŋgikuŋala yolŋunhan walalany ŋunhiliyiny. Ga ŋunhiliyi gan yolŋu ḏirramu nhinan goŋ-dhoṯ, yurr dhunupa'ŋu ŋayi ŋunhi goŋdja miḏiku'ŋuny.
LUK 6:7 Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja rom-marŋgikunhamirr walal ga Baratji walal, nhinanan walal gan ŋunhiliyi djinawan' buṉbuŋura, nhäŋala walal gan ŋanyanhan Djesunhan rukitjthinan gan nhanŋu, nhaltjan ŋayi dhu walŋakum ŋunhiyi ḏirramuny ŋuriŋiyi Nhinanhamirriy waluy, märr walal ŋanya dhu rom-nyamir'yunna.
LUK 6:8 Yurr ŋayipiny Djesuny ŋäthil yan walalaŋ marŋgithin, nhaltjarr walal gan ŋunhi guyaŋan, bala ŋayi wäthurra ŋurikiyiny goŋ-dhoṯkuny ḏirramuw, “Go, rur'yurra rälin marrtji dhipala,” bitjarr. Bala yan ŋayiny ŋunhiyiny goŋ-dhoṯtja ḏirramu rur'yurra bala guwatjmara Djesunhan.
LUK 6:9 Ga ŋayiny Djesuny bilyurra, ga waŋan ŋathil ŋayi ŋurruŋuny dhä-birrka'yurr walalany bitjarr, “Nhä dhika limurruŋ ŋula romdja dhiyakiyiny waluw Nhinanhamirriwnydja? Nhaltjan limurr dhu guŋga'yun muka ŋula yolŋunhany walalany? Ŋany nhaltjanna … ŋayaŋu-yätjaman walalany muka? Nhaltjan dhika limurr dhu walŋakum walalany, wo yänan ga nhäman walalany ganarrthaman?”
LUK 6:10 Bala ŋayi Djesuynydja marrtjin nhäŋala walalany ḻiw'maraŋala yanan, bala ŋayi waŋanan ŋurikiyiny goŋ-dhoṯkuny ḏirramuw bitjarra, “Ma', go, nheny goŋ-djarryurra rälin ŋarrakala.” Bala ŋayiny dhunupan yan goŋdja djarryurra, bala yan nhanŋu ŋunhi goŋdja dhunupayinan, ḏukthurra manapar.
LUK 6:11 Ga walalnydja ŋunhi rom-marŋgikunhamirrnydja walal ga rom-ŋayathanhamirrnydja yolŋu mala, mirithinan nhanŋu Djesuwnydja maḏakarritjthin, bala walal marrtjin ŋunhi waŋanhaminan nhanŋu bunharawnha.
LUK 6:12 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuny marrtjinan balan bukulila bukumirriyanharawnha, ga ŋunhiliyin ŋayi gan bukumirriyaŋalnydja God-Waŋarrwalnydja munha-ŋupara.
LUK 6:13 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin waluny dhawaṯthurr dhiyaŋ muka bili yan, bala ŋayi Djesuynydja ḻuŋ'maraŋala ŋunhi malthunamirrinhany walalany nhanŋuwuy ŋayi, bala ŋayi beŋuryin ŋunhi malaŋur djarr'yurrnydja walalany 12-nhany galkipuynhany yan malthunamirriny mala nhanŋuwuy ŋayi, bala ŋayi waŋanan walalaŋgal bitjarra, “Nhumany dhu dhuwalawurrnydja Djuy'yunawuynha mala ŋarrakun.”
LUK 6:14 Ga dhuwalawurr ŋunhi Djuy'yunawuynydja yolŋu walal yäku gam', Djäyman,* ŋunhi ŋayi Djesuy ŋanya yäku-lakaraŋal Beta,* ga wäwa'mirriŋu nhanŋu yäku Wanduru,* ga Djayim,* ga Djon,* ga Bilip* ga Bäthalamiyaw,
LUK 6:15 ga Mathuyu,* ga Dumitj,* ga wiripu Djayim,* ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋu Yalpayatjku, ga wiripuny ŋunhi yolŋu Djäyman* yäku, ŋunhi walal ŋuli ganha yäku-lakaranha ŋanya rom-ḏäl ḏirramu,
LUK 6:16 ga Djudatj* ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋu Djayimgu,* ga Djudatj-Gariyat, ŋunhin yolŋu ŋunhi ŋayi dhu goŋ-gurrupanna ŋanya Djesunhan miriŋuwala walalaŋgal goŋlil. Ga dhuwalawurrunydhi malanhany ŋayi ŋunhi Djesuynydja märraŋal gänaŋ'maraŋalnydja nhanŋuwuynydja ŋayi ḻundu'mirriŋuny walalany galkipuynhany.
LUK 6:17 Yo. Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu ŋunhi 12-tja, marrtjinan yarrupthurra beŋuryiny ŋunhi bukuŋurnydja, bala walal gan dhärra'-dharranany ŋunhiliyin yarrpalanyŋura wäŋaŋurnydja, rrambaŋin walalnha ŋunhiwurrnha ŋunhi wiripuwurrnha malthunamirr mala nhanŋu. Ga beŋuryiny bulun dharrwan mirithirra dhika yolŋu walal marrtjin ḻuŋ'thurr walalaŋgal. Yurr guwatjmarnydja walalany gan ŋunhi yolŋuynydja walal wiripuŋuŋura wiripuŋuŋura wäŋaŋurnydja mala, beŋur Djudiyaŋur* ga Djurutjalamŋur* wäŋaŋur, ga beŋur bala gali'-moṉukŋur wäŋaŋur yäkuŋur Däyaŋur* ga wiripuny Djäydanŋura.
LUK 6:18 Dhuwalawurryiny marrtjin yolŋu walal ḻuŋ'thurr nhanukal Djesuwal buthuru-bitjunarawnha nhanŋu. Ga wiripuny walal gan ŋunhi djälthin nhanŋu Djesuw, ŋayi walalany dhu marrtji ḏukmaraman rerriŋura. Ga wiripuwurrnydja ŋunhi yolŋu walal marrtjin balayi yätjkurr birrimbirrmirra mala, bala ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja walalany bukmaknhan ḏukmaraŋalnydja.
LUK 6:19 Ga bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal djälthinany nhanŋu Djesuwnydja ŋayathanharawnha, bili nhanukalaŋuŋur marrtjin ŋunhi dhawaṯthurrnydja yindin mirithirra ganydjarrnydja, bala bukmaknha yan walal marrtjin ŋunhi ḏukthurrnydja nhanukuŋ.
LUK 6:20 Bala ŋayi Djesuynydja marrtjin nhäŋala nhanŋuwuy ŋayi malthunamirrinhan walalany, bala ŋayi lakaraŋalnydja walalaŋ bitjarra, “Nhumany dhu ŋunhi ŋurruwuykmirrnydja yolŋu walal ga nhina ŋoy-ŋamathirra yan, bili God-Waŋarrwuŋuny rom ŋunhi nhumalaŋgun ŋurukuwurruŋdhin yolŋuw walalaŋ ŋunhi ŋurruwuykmirriwnha.
LUK 6:21 Ga nhumany ŋunhi nhuma ga djaṉŋarrthirr dhiyaŋ bala, nhumany dhu ga ŋayaŋu-djulŋithirra, bili God-Waŋarryuny nhumalany dhu maranhu-gurrupanna yalalaŋumirriynydja ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja. Ga nhuma ŋunhi nhuma ga galŋa-yätjirr dhiyaŋ bala ŋäthinyaray, biyakun walal ŋayaŋu-djulŋithin, bili yalalaŋumirrnydja nhuma dhu ŋunhi ŋunhalnydja gi mirithin yan ŋoy-ŋamathi.”
LUK 6:22 “Yo. Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi malthundja Gäthu'mirriŋuwnydja Yolŋuw yuwalkkumany yan, bala walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋuyulkthirra nhumalaŋguny, ŋaŋ'ŋaŋ'thunna walal dhu ga nhumalany, ga waŋany walal dhu ga ŋunhi nhumalany yätjkurr-lakaraman. Bala nhumalany walal dhu ga ŋunhi ŋayaŋu-yätjaman, bitjan yan bili nhakun walalaŋgal gan mala-ŋurrkanhayŋuy walal ŋayaŋu-yätjaŋal ŋunhi God-Waŋarrwu djawarrkmirriny yolŋuny walalany be ŋäthil. Yurr nhumapiny dhu ga ŋayaŋu-djulŋithirra, goŋmirriyirra manapan, bili nhumany ŋuli ga dhuwal nhinany nhanukala God-Waŋarrwala goŋŋurnydja. Yo, biyakun gi yänan ŋayaŋu-djulŋithin, märr-ŋamathin manapul, burr'yurra gi buŋgulnha djäma, ŋunhi walalnydja dhu ga bäynha nhuŋu mariny djäma, bili ŋunha djiwarr'ŋurnydja ga God-Waŋarryuny ŋayatham nhumalaŋguny bulu warray ŋamakurr yalalaŋumirriwnydja märranharaw.”
LUK 6:24 “Ga nhumany ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi nhuma ga dhiyaŋ bala nhina girri'-dharrwamirr, ga walŋany nhumalaŋ manymaknha mirithirra, yalalaŋumirriynydja ŋunhalnydja nhuma dhu boŋguŋ wakinŋun gi nhini, goŋ-waŋaran ŋula nhämiriwnha.
LUK 6:25 Ga nhuma, ŋunhi nhuma ga dhiyaŋ bala maranhu nhina dharrway ŋathay, ga dhurrwaraŋur dhiŋganhaŋurnydja, ŋunhalnydja yalalany, nhumany dhu gi marryan' nhini dhäparŋ'nha yan ŋula nhämiriwnha. Ga nhuma wiripuwurr, ŋunhiwurr ŋunhi nhuma ŋuli ga dhiyaŋ bala gitkitthunmirr, ga beyarrmakthirr nhumalaŋgal ŋuli ga, ŋunhalnydja nhuma dhu boŋguŋ yalalaŋumirrnydja gi galŋa-miḏikin nhini, ŋäthinyamirra yan.”
LUK 6:26 “Yo. Ga ŋuli nhumalany dhu ga ŋunhi bukmakthuny yolŋuy walal lakaram yanbi nhumany be manymakmirra, ŋunhiyiny yakan ŋamakurr, bili ŋäthilnydja ŋunhi walalaŋgal mala-ŋurrkanhayŋuy mala gan manymak-lakaraŋal ŋunhiwurruny djawarrkmirriny walalany ŋunhi nyäḻ'mirrinhan, ŋunhi walalnydja yakan yuwalk God-Waŋarrwu yolŋu walal. Ga ŋuli walal dhu ga nhumalanhany bitjandhi manymak-lakaram, ŋunhiyiny nhakun nhumany yakan yuwalk ŋarrakuny malthunamirr mala. Bala yalalaŋumirrnydja nhumany dhu ŋunhi galŋa-yätjiny mirithin yan.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy marŋgikuŋalnydja walalany.
LUK 6:27 “Yo ŋarrany dhu dhuwal lakaraman nhumalaŋ ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi nhuma ga buthuru-bitjun ŋarraku, ga dhuwanna ŋunhi dhäruktja gam'. Märr-ŋamathiny gi mirithin yan ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhuŋu mari djäma. Ga djämany gi manymaknha yan guŋga'yurra ŋunhiyiny yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋuyulkthirrnydja nhuŋu.
LUK 6:28 Ga ŋuli dhu ŋula yol yolŋu nhuŋu waŋa gumurr-dhar'yundja nhuna, nheny nhanŋuny buku-roŋanmaraŋ ŋamakurrnha yan dhäruk, guŋga'yunamirra. Ga ŋuli nhuna dhu ŋula yolthu bumany, ga nheny dhu yänan nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw bukumirriyaman.
LUK 6:29 Ga ŋuli nhuna dhu ŋula yolthu bartjunmaram waŋganydja dhakal, ga nheny wiripuny dhakal yänan gurrupanmirra nhanŋu. Ga ŋuli nhuŋu dhu ŋula yolthu yolŋuy djaw'yun gumurrpuynydja girri', nheny nhanukal yänan dhayuŋula, ga biyakiyi bili gurrupulyi nhanukal ŋunhi wiripuny girri' nhuŋuwuy nhe.
LUK 6:30 Biyakiyi bili gurrupulyi ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu ŋäŋ'thundja nhuna ŋula nhakuny malaŋuw. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy nhuŋu djaw'yundja ŋula nhäny mala, nheny yakan waŋi mirithi ŋupulnydja roŋanmaraŋuny ŋunhiyiny girriny' nhuŋuwuy nhe.
LUK 6:31 Nheny djäl muka ŋunhi wiripuwurruynydja dhu ga djäma ŋamakurr nhuŋuny? Ga nheny biyakiyi bili walalaŋguny djämayi ŋamakurryi yan balany.”
LUK 6:32 “Ŋuli nhe ga märr-ŋamathirr ŋurikiwurruŋguny bili yan, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋamathirr nhuŋu, God-Waŋarryuny nhuŋu dhu bäyŋun buku-roŋanmaram balanyawuyyiny märr-ŋamathinyawuy. Ŋunhiwurrnydja yolŋu walal dhuwurr-yätjmirrnydja, walalnydja ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirr muka ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋamathirr walalaŋ.
LUK 6:33 Ga ŋuli nhe dhu ga djäma ŋamakurr ŋurukuwurruŋguny bili yan yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga djäma ŋamakurr nhuŋu, ga nhaltjanna ŋayiny dhu God-Waŋarryuny, gurrupan muka buku-roŋanmaram nhuŋuny ŋunhiŋuwuyyiny? Ŋuruŋurruynydja ŋuli ga ŋunhi dhuwurr-yätjmirriynydja yolŋuy walal djäma ŋamakurryi yan ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga djäma manymakkum walalaŋ.
LUK 6:34 Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi guwarrnydja yan gurrupan ŋula nhä mala ŋurikiwurruŋguny yolŋu'-yulŋuw, ŋunhi nheny marŋgi walalaŋ walal dhu yalala nhuŋuny buku-roŋanmaramdhi, God-Waŋarrnydja dhu yakan nhuŋuny wokthun balanyawuyyiny djämapuy, bili bitjandhin ŋuli ga ŋunhi dhuwurr-yätjmirriynydja yolŋuy walal djäma.
LUK 6:35 Yurr God-Waŋarrwuny dhuwal rom gäna warray, gänaŋ'thun ga beŋurnydja ŋunhi dhuwurr-yätjmirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal romŋur. God-Waŋarrwuny dhuwal rom balanya warray gam'. Märr-ŋamathi gi nhininy ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga ŋayaŋu-yätjam nhuna, ga djämany nhe dhu ga ŋamakurra yan walalaŋguny. Gurrupulnydja walalaŋ gi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ wetjthuny dhapinyaynha, ga yakan gi guyaŋiny ŋula yaŋara'-bakmaranharawnydja. Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi bitjandhiny djäma, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhumalaŋ yaŋara'-bakmaraman nhanukiyingalnydja ŋayi wetjthu ŋayaŋuynydja dhapinyaynha yan, ga ŋunhiyiny nhakun nheny dhu nhanŋun gäthu'mirriŋuny God-Waŋarrwun, ŋurikiyin ŋunhi ŋayiny bulu warray dhika garrwar ga yindi. Bili ŋayiny ŋuli ŋunhi God-Waŋarryuny gurrupan yan nhä malany manymak ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi djäl-gänaŋumirriwnydja ga wiripuny ŋunha dhuwurr-yätjmirriw yolŋuw walalaŋ.
LUK 6:36 Yo. Biyak gurrum'thurr marrtji mel-wuyurrnydja bukmakku yan, biyak nhakun ŋayipi ga Bäpa'mirriŋu nhumalaŋ djiwarr'puy ŋuli ga mel-wuyun bukmakku yan.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 6:37 Ga bitjarr ŋayi wiripuny Djesu waŋan gam', “Yaka gi wiripuŋunhany yolŋuny rom-nyamir'yurr, märr ŋayiny dhu God-Waŋarryuny yaka muka nhunanhany rom-nyamir'yun. Yaka gi wiripuŋunhany yolŋuny yätjkurr-lakaraŋ, märr ŋayiny dhu God-Waŋarryuny yakayi nhunanhany yätjkurr-lakaram. Nheny bäy-lakaraŋun wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, märr dhu ŋayiny God-Waŋarryuny bäy-lakaramdhi muka nhuŋuny.
LUK 6:38 Mukthurr marrtji bala gurrupulnydja walalany wiripuwurrunhany yolŋuny walalany biyak bili yan, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuŋuny yänan gurrupanna. Yo. Ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny nhuŋu gurrupan dhaŋaŋ warray mirithirr, dhurrwarakurrnydja dhu marrtji ŋunhi djalkthunmirra, märryuny dhapinyaynha yan. Ŋuli nhe dhu ga gurrupan märr-ŋuyulkmirriynydja, ga nyumukuṉiny'tja ŋula nhä malany, ga ŋayiny dhu God-Waŋarryuny bitjandhi bili yan nhunanhany gurrupan maŋutji-yarrkthundhi. Ga ŋuli nhe dhu gurrupan märryu-dhapinyaynydja, ga ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuŋuny bitjandhi bili yan gurrupan märryu-dhapinyayyi yan, bukulil ŋal'maram dhu marrtji bala.”
LUK 6:39 Yo. Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋala walalaŋgal dhäwun' mayali'mirra bitjarra gam', “Ŋuli maṉḏa dhu ga ŋunhi bambaynydja yan yolŋu maṉḏa waṉa-ŋayathanhamirr, maṉḏany dhu ŋunhi rrambaŋin galkirriny ŋarŋgalilnydja.
LUK 6:40 Yakan ŋayi dhu ŋunhi ŋula marŋgithinyamirriynydja yolŋuy djuḻkmaram nhanŋuwuy ŋayi marŋgikunhamirrinhany; bili ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu marŋgithinyamirrnydja ŋoyŋura. Yurr ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi buthuru-bitjun ŋamathamany yan nhanukiyingalaŋaw ŋayi marŋgikunhamirriw, ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu marŋgithirra warrpam'nha nhanukuŋ ŋurukuŋunydhiny marŋgi-gurrupanamirriwuŋuny, ga yalalany ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu marŋgin, balanyan bili yan nhakun ŋunhiyin yolŋu marŋgi-gurrupanamirra nhanŋu.”
LUK 6:41 “Nhaku nhe ŋuli ŋunhi nhäma wiripuŋuwalnydja yolŋuwal maŋutjilil ŋunhi nyumukuṉiny'tja dhukun? Nheny ŋathil dhu nhänhamirr nhunapinya nhe maŋutji; dhuwali nhokalnydja ga gulŋiyirryi maŋutjiŋur yindi warray dharpa.
LUK 6:42 Ŋuli dhu ga yolŋuwal maŋutjiŋur gärri ŋula nhäny nyumukuṉiny'tja dhukun, ga dhuwali nhokalnydja ga gärri maŋutjiŋur yindiny, yakan nhanŋu nhe dhu ga ŋunhi waŋa bitjandja, ‘Go, ŋarra nhuŋu wilaŋ'thun, dhukun dhuwali dhawaṯmaraman maŋutjiŋur nhokal.’ Bitjandja nhe dhu yaka yan waŋa. Ŋurruŋuny ŋathil nhe dhu ŋurrkam dhuwali nhokiyingal nhe dhipuŋuryi maŋutjiŋur, märr nhe dhu ŋathil nhäma ŋamathamany, ga yurrnha nhe dhu ŋunhi ŋanyanhany guŋga'yun, märr dhu ŋayiny nhäma ŋamathaman yan.”
LUK 6:43 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal wiripun dhäwu mayali'mirr bitjarr gam', “Ŋuli dhu ga dharpa dhärra walŋany yan ga marramirrnydja, ga dhakalnydja dhu ga ŋunhi ŋathany ŋunhiŋuwuyyi dharpapuy ŋamathirryi yan ŋuthan; yakan dhu yätjirr. Ga ŋuli dhu ga dharpa ŋuthan yätjkurrthirrnydja, ga borumdja dhu ŋunhiŋuwuyyi miḏikirryi yan, yakan dhu ŋamathirr.
LUK 6:44 Yo, nhäma nhuma dhu ga dharpa malany borummirrnydja dharaŋana, nhaltjan ga ŋunhi borum malany dharpaŋur ŋuthan, wanha manymak borum ga wanha yätjkurr borum. Bäyŋun nhuma dhu ŋunhi gäŋanhany borumnha maḻŋ'maram ŋayi dhu ga gorrum burrpu'ŋurnydja dharpaŋur, ga muthirny'tja ŋuli yakan ŋuthul ḏirriṯirriŋurnydja dharpaŋur.
LUK 6:45 Manymakthuny ŋuli ga yolŋuy ruwamŋuyam manymaknha yan nhä malany nhanukiyingal ŋayi ŋayaŋulil, bala ŋuli ga ŋunhi dhäruktja nhanukal dhawaṯthundja manymaknha yänan. Ga yätjkurrnydja ŋuli dhäruk dhawaṯthun yolŋuwal yätjkurruwala yan, bili ŋayi ŋuli ga ŋunhi ruwamŋuyamany yätjkurra yan ŋayaŋulilnydja nhanukiyingal ŋayi. Bili dhäruktja ŋunhi ŋayi ŋuli ga yolŋuny waŋa, balanyan bili yan dharaŋanan nhakun nhäthinya ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋuy nhanukiyingal ŋayi ŋayatham.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja marŋgikuŋalnydja walalany.
LUK 6:46 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan walalaŋgal bitjarr gam', “Nhaku nhuma ŋuli ga ŋunhi yäku-lakaramany ŋarrany bitjandja, ‘Garray! Garray!’ bitjandja, yurr yaka warray nhuma ŋuli gi djämany ŋunhi dhäruk-gurrupanminyawuynydja ŋarrakuŋ?
LUK 6:47 Dharr ŋäkun walal. Ŋarra nhumalaŋ dhu lakaraman dhäwun' mayali'mirra. Ŋuli nhe dhu ŋula yol yolŋu galkithirrnydja ŋarrakal, ga dhäruktja ŋarrany märram,
LUK 6:48 nheny dhu ŋunhiyiny yolŋu balanyan nhakun ŋunhin yolŋu ŋunhi ŋayi dhuḻ'yurr bala' nhanŋuwuy ŋayi guṉḏamirrilil wäŋalil. Ŋurruŋuny ŋathil ŋayi yaw'yurr munatha' ḏandjakuŋal yan, ga yurrnha ŋayi ŋunhi ḻukuny rulwaŋdhurr ŋurikiyiny buṉbuwnydja dhärranharaw. Ga ŋunhi nhakun ŋayi gapuny riyala-waṉḏin, bala ŋayi gan ŋunhi buṉbunhany dhurrwuyurrnydja, galkirrinyamaraŋalnydja gulkurun, ŋayiny gan dhärranan ŋunhiyi buṉbuny ḏälnha mirithirra, bili buṉbuwalnydja gan yuṯuŋgurryuny ŋayathaŋal ŋunha guṉḏanhan.
LUK 6:49 Ga ŋuli nhe ga ŋula yolthu yolŋuy ŋämany ŋarrany dhäruk bäykarraramany, yakany nhe dhu märram ŋunhiyi dhäruk ŋarrany, ŋunhiyiny nhe yolŋu balanyan nhakun ŋunhin yolŋu ŋunhi ŋayi buṉbu nhanŋuwuy dhuḻ'yurr djalkiri-munatha'lil, bili yaka ŋayi ŋula ŋäthil rulwaŋdhunna buṉbupuy ḻuku ŋunha djinawa'lil munatha'lil. Ga ŋunhi nhakun ŋayi gapuny waṉḏin mayaŋdja, bala wutthurra yan ŋunhiyi buṉbunhany, ga dhunupan nhakun ŋunhiyi buṉbuny buḻ'waŋdhurra, buku-ḻarryurra yan munatha'lila warrpam'thurra yan yindiynha dhika rirrakayyuny!” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ dhäwuny' ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal gan malthurr nhanŋu.
LUK 7:1 Yo. Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrnydja marŋgikunhaŋurnydja yolŋuwalnydja walalaŋgal, bala ŋayi marrtjinan Gapuniyamlila wäŋalil.
LUK 7:2 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur yolŋu gan nhinan ŋunhi ŋayi ŋurru-warryunayŋu miriŋuw malaŋuw. Ga ŋuriŋiyi gan yolŋuy buŋgaway ŋayathaŋal djämamirriny nhanŋuwuy ŋayi, ga mirithin yan ŋayi gan ŋunhi ŋunhiyiny buŋgawany märr-ŋamathin nhanŋu ŋunhi djämamirriwnydja yolŋuw nhanŋuwuy ŋayi, yurr ŋayi gan ŋunhi djämamirrnydja yolŋu rirrikthurrnydja mirithinan; galki balaŋ ŋayi ŋunhi dhiŋganhan.
LUK 7:3 Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋäkula ŋanya Djesunhany, bala yan ŋayi djuy'yurra Djuw-nhan yolŋuny walalany ŋaḻapaḻmirrinhan balayin Djesuwnha garr'yunaraw, märr ŋayi dhu marrtji bala ḏukmaraman ŋunhiyin yolŋuny djämamirrinhan.
LUK 7:4 Bala walal ŋunhi dhäwumirrnydja mala marrtjinan ga burnha bunan nhanŋu Djesuwnydja, ga waŋan walal bitjarr, “Wäy, marrkapmirr, buku-djulŋi, nhämirr nhe dhu marrtji ga guŋga'yun ŋanya ŋunha Rawumbuynha buŋgawany,” bitjarr. “Ŋamakurr yan ŋayi ŋunha yolŋuny, ŋunhiyiny buŋgawany.
LUK 7:5 Ga mirithirr yan ŋayi ga märr-ŋamathirrnydja ŋilimurruŋguny Djuw-malawnydja, ga bitjarryi bili ŋayi buṉbuny dhuḻ'yurryi ŋilimurruŋ buku-ḻuŋ'thunamirrnydja.” Ga bitjarra walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhanukal.
LUK 7:6 Bala ŋayiny Djesuny malthurra yan walalaŋ. Yurr ŋayiny gan ŋunhi Djesuny marrtjin ŋunha märr-barrku yan, yuṯa muka ŋayi marrtjin bitjarr bukuy-märraŋal ŋunhiyin wäŋa ŋunhi ŋurikiyin ŋurru-warryunayŋuwnha miriŋuw, märr galkithinan marrtjin, ga ŋayiny nhakun ŋunhi ŋunhiyiny ŋurru-warryunayŋuny buluyi dhäruk djuy'yunmin nhanŋu Djesuwnydja nhanukiyingalaŋuwala ŋayi ḻundu'mirriŋuwala walalaŋgal. Ga bunan walal nhanŋu Djesuw, bala walal waŋanan nhanŋu bitjarra gam', “Buŋgawa, yaka ŋuyulkkunhamirrnydja nhunapinya nhe. Ŋarrany dhuwal yaka gana' nhuŋu ŋunhi nhe dhu marrtji räliny ŋarrakalnydja wäŋalil.
LUK 7:7 Ga guyaŋanhamirr ŋarra ga dhuwal ŋunhi ŋarrapiny dhuwal yakayi yan gana' ŋarra dhu ŋarrapiny gänany marrtji guwatjmandja nhuna. Yaka ŋarra nhuna dhu ga dhuwal ŋuyulkkumany, ŋany yänan biyakun dhäruknha gurrupanmirr nhunapinya nhe, bala ŋarraku dhu ŋunhayi djämamirrnydja yolŋu walŋathirra.
LUK 7:8 Ŋarrany dhuwal ŋurruŋu yolŋu waṉa-nhirrpanawuy ŋurukuŋun ŋunhi yindiwuŋun ŋurruḏawalaŋuwuŋ yolŋuwuŋ; bitjan bili ŋarra ŋuli ga dhuwal dhäruktja ŋanya märram yan ŋunhiyiny yolŋuny ŋarrakuwuynydja ŋarra buŋgawa'mirriŋuny. Ga ŋarrapiny dhuwal buŋgawayi muka ŋurukun yolŋuw walalaŋ ŋunhi miriŋuwnha malaŋuw. Ga dhäruktja ŋarrany walal ŋuli ga ŋuruŋurruydhiny märram yan. Ŋunhi ŋarra ŋuli waŋa ŋula yolku waŋganyguny yolŋuw bitjandja, ‘Gatjuy marrtjin,’ bitjandja, ŋayiny ŋuli marrtjin yan. Ga ŋunhi ŋarra ŋuli wiripuŋuw yolŋuw waŋa bitjan, ‘Go marrtjin rälin,’ bitjandja ga ŋayiny ŋuli dhunupan marrtjin yan guwatjmanna ŋarrany. Ga ŋunhi ŋarra ŋuli waŋa ŋarrakuwuy ŋarra ḏapmaranhawuynha yolŋuny bitjandja gam', ‘Ma', biyakun djäman,’ bala ŋayiny ŋuli djäman yänan. Ga nheny dhu bitjandhiyin dhäruknha yan waŋganynha gurrupanmirr, bala ŋayiny dhu ŋunhi rerrimirrnydja yolŋu ŋunhalnydja ḏukthunna.”
LUK 7:9 Bala ŋayiny ŋunhi Djesuynydja ŋäkulnydja ṉirr'yurra ŋunhiyi dhäruktja ŋanya balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala ŋayi bilyurra, ga waŋan ŋayi ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi walal gan malthurr nhanŋu bitjarra, “Way, ŋuruŋuny dhuwal mulkuruynydja ḏirramuy ŋarrany mirithin warray märr-yuwalkthin, ŋunhi ŋayiny yaka warray Djuw mala. Ga yaka ŋarra maḻŋ'maranha balanyayi märr-nhirrpanminyawuy ŋula yolkal waŋganygal yolŋuwal Yitjuralpuywal ŋäthilnydja; bäyŋun ŋula waŋgany ŋarrakuwuynydja mala märr-nhirrpanminya ŋuli ganha bitjanayi.”
LUK 7:10 Bala ŋunhi dhäwumirrnydja yolŋu walal roŋiyinan balayin ŋurikalyin buŋgawa'mirriŋuwala wäŋalil, ga maḻŋ'maraŋalnydja walal ŋunhi djämamirrinhany yolŋuny manymaknha, nhinanan gan ḏäwalan, bilin walŋathinan beŋuryiny ŋunhi rerriŋurnydja.
LUK 7:11 Ga wiripuŋuynydja waluy ŋayi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjinan balan wäŋalil yäkulil Nayinlila, ga wiripuwurrnydja yolŋu walal malthurryi marrtjin nhanŋu Djesuw ŋula nhämunha' mala.
LUK 7:12 Wäŋgaŋalnydja walal marrtjin bala-a-a, ga ŋunhiliny wäŋaŋur ṉapuŋgany', bala walal gumurr-bunanhaminan wiripuwurrnha yolŋu walal, gäŋal walal marrtjin yolŋuny rakunynha, dhawaṯmaraŋala rälin beŋura wäŋaŋura. Ga ŋayiny marrtjin miyalktja ŋäthin bala malthurr walalaŋ. Yurr ŋayi ŋunhiyi miyalktja ḻunin buku-gurthapuynha, ga ŋunhiyi ḏirramunhany walal marrtjin dhiŋganhawuynhany gäŋal, ŋurikiyin miyalkkun buku-gurthapuywun waku'mirriŋuny, yurr ŋunhin bili yan waŋganynha nhanŋu ŋunhi waku'mirriŋuny, ga bilin. Ga walalnydja marrtjin dharrwany yolŋu walal malthurryi nhanŋu ŋurikiyi miyalkkuny.
LUK 7:13 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Djesuy nhäŋalnydja ŋunhiyi ŋäṉḏi'mirriŋunhany ŋäthinyawuynydja, bala yan ŋayi wuyurra nhanŋu, ga waŋan ŋayi bitjarr, “Way miyalk, yaka ŋäthi!” bitjarr.
LUK 7:14 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan bala yan ŋayathaŋala ŋunhi bathin yolŋumirra, ga walalnydja ŋunhi yolŋu walal ŋunhi walal marrtjin gäŋal ŋunhiyi dhiŋganhawuynha yolŋuny gulyurra yan, bala gan dhärra'-dharranan dharraḏan. Bala ŋayi Djesuny dhunupan waŋanan ŋurikiyiny dhiŋganhawuyguny yolŋuw bitjarra, “Way ḏirramu, dhuwal ŋarra nhuŋu dhu waŋan. Go rur'yurra!”
LUK 7:15 Ga dhunupan ŋayi ŋunhiyi dhiŋganhawuynydja ḏirramu rur'yurra, bala ŋayi yan waŋanan. Bala ŋayi Djesuynydja roŋanmaraŋala ŋanya ŋunhiyi ḏirramunhany balayin ŋäṉḏi'mirriŋuwala nhanukalaŋuwal.
LUK 7:16 Ga bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal märr-maŋmaŋdhurra, bala walal gan wokthurrnydja God-Waŋarrwuny bitjarra gam', “Dhuwandja ŋanapurruŋgal maḻŋ'thurr ŋunhiyin muka God-Waŋarrwun djawarrkmirr.” Ga wiripuwurruynydja gan yolŋuy walal lakaraŋal ŋanya bitjarra, “Dhuwandja ŋayipin God-Waŋarrnha muka yarrupthurr walŋakunharawnha nhanukiyingalaŋawnha ŋayi yolŋu'-yulŋuw!”
LUK 7:17 Ga dhäwuny' gan ŋunhi nhanukalaŋuwuynydja Djesuwalaŋuwuynydja ḻatjuwarr'yurra bukmaklila wäŋalil, ga bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal lakaranhaminan ŋunhiŋuwuyyiny manymakpuynydja rombuy, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Djesuy djäma.
LUK 7:18 Yo, ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu Djondja gan gulŋiyinan dharruŋguŋura, yurr walalnha gan ŋunhi malthunamirriynha mala nhanukal Djongal lakaraŋalnydja dhäwuny' nhanŋuny Djonguny Djesuwalaŋuwuynydja, nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy djäma.
LUK 7:19 Bala yan ŋayi Djondhuny djuy'yurra märrma'nhan malthunamirriny maṉḏany nhanŋuwuy ŋayi, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi maṉḏaŋgal bitjarra, “Gatjuy marrtjin maṉḏa balan Djesuwala, ga dhä-birrka'yun nhuma dhu ŋanya bitjan, ‘Yol dhuwal nheny yolŋu? Nheny dhuwal ŋunhiyin yolŋu muka? … ŋunhi God-Waŋarrwuŋun wäwungunhawuy? Ŋany dhika ŋanapurr dhu ga wiripuŋuw yolŋuw galkun?’” Bitjarr.
LUK 7:20 Bala maṉḏa yan dhunupan marrtjinan, ga dhä-birrka'yurrnydja maṉḏa ŋanya ŋunhi Djesunhany ŋanyapinyan Djonnhan dhäruktja wanaŋguŋal bitjarra, “Yol dhuwal nhe yolŋuny? Nheny dhuwal ŋunhiyi muka God-Waŋarrwuŋ wäwungunhawuy? … ŋunhi ŋanapurr ga dhuwal galkunna gatjpu'yunna nhanŋu? Ŋany yol nhe dhuwal yulŋuny? … Wo dhika ŋanapurr dhu ga baḏak yan galkun ŋula wiripuŋuw yolŋuw?”
LUK 7:21 Ga balanyamirriyyiny waluy ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja ḏukmaraŋala yolŋunhany walalany rerriŋurnydja, ga wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋayi gan dhawaṯmaraŋal yätjkurrunhan birrimbirrnha mala, ga bulu ŋayi gan yolŋuny walalany maŋutjimirriyaŋal mel-bambaymirriny. Yurr ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja djämany ŋula nhäny mala djalkthurr milman ŋurikalyiny maṉḏaŋgal märrma'wala ḏirramuwal, maṉḏany ŋanya gan nhäŋala ŋunhiwiliyiny djämalil.
LUK 7:22 Bala ŋayi Djesuny waŋanan balany buku-roŋanmaraŋal ŋurikalyiny maṉḏaŋgal dhäwu-gänhamirriwalnydja yolŋuwal maṉḏaŋgal, ŋunhi ŋayi Djondhu maṉḏany djuy'yurr nhanukal Djesuwal, ga bitjarra, “Gatjuy roŋiyin maṉḏa ga lakaraŋun nhanukal Djongalnydja ŋunhi bili yan, nhä nhuma nhäŋal ga ŋäkul dhiyal. Bili bambaymirriynydja ga dhuwal nhäman, ga bundhurrnydja ga yolŋu walal marrtjin, ga burrunhdhiya'mirrnydja yolŋu walal gan ḏukthurra, ga buthuru-dhumukmirriynydja ga ŋäman, ga dhiŋganhawuynydja mala yolŋu walal gan walŋathinan, ga ŋurruwuykmirriynydja ga yolŋuy walal märraman manymaktja dhäwu.
LUK 7:23 Ŋunhiyin yolŋu ŋuli ga dhuwal ŋayaŋu-djulŋithirrnydja nhina ŋunhi ŋayi ŋuli gi yakan märr-dhumbal'yurr ŋarraku. Maṉḏa bitjan nhuma dhu ŋunhi lakaramany nhanukal Djongalnydja.” Bitjarra ŋayi Djesu dhäruk-gurrupanminany maṉḏaŋgal.
LUK 7:24 Bala yan maṉḏa ŋuriŋiyi yolŋuynydja maṉḏa dhäwumirriynydja maṉḏa ganarrthaŋala Djesunhany, ga ŋayiny beŋuryiny Djesuny bilyurra ga waŋan ŋunhi yolŋunhan walalany, lakaraŋala ŋayi gan Djonnhan bitjarra, “Nhäthinya nhuma ŋunhiyiny yolŋuny nhäŋal ŋunhi nhuma marrtjinany nhanukal balayiny nharaŋlilnydja wäŋalil? Nhäthiny ŋayi ŋunhi yulŋuny, balany nhakun gupa-wiyin mulmu gupa-nyaḻwaŋ'thurr gan wäŋiwuŋ boy'yunawuy?
LUK 7:25 Nhäthinyaraw yolŋu nhuma maŋutji-ḏukṯukmirriyinany nhänharawnydja? Nhä ŋayi be yolŋuny girri' manymakmirr ga latju'kunhamirr ŋayi ŋuli ga dhaṯthunmirrnydja? Balanyayiny dhuwal yolŋu walal girri' manymakmirrnydja mala ga wäŋa manymakmirrnydja mala ŋuli ga ŋal'yunmirr ŋunhan buŋgawawala gal'ŋu yindiŋura wäŋaŋur.
LUK 7:26 Yolku bili nhuma ŋunhi nhänharawnydja marrtjin. Nhä bili ŋayi ŋunhi yolŋuny djawarrkmirr muka? Ŋe yuwalk warray ŋayi ŋunhi djawarrkmirrnydja yolŋu! Ŋarra nhumalaŋ lakaraman, yaka yan ŋayi ŋunhi djawarrkmirrnydja.
LUK 7:27 Ŋunha ŋäthiliŋuŋurnydja djorra'ŋur God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhi Djonnhany bitjarr lakaraŋal ŋunhi ŋayi nhanŋu dhäwu-gänhamirr, ga bitjarr ŋayi ŋanya ŋunhi lakaraŋalnydja gam', ‘Ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu ŋunhi djuy'yun ŋarrakuwuy ŋarra yolŋuny dhäwu-gänhamirriny, ŋayi dhu ŋäthilmirriyaman dhukarrnha yäkthun nhuŋun.’”
LUK 7:28 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Yo, Djondhuny ga ŋunhi djuḻkmaram nhämunharany' yolŋuny walalany dhiyal munatha'ŋur. Yurr ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga ŋäman ŋarrany dhäruknha, ga nhinan ŋayi dhu ga God-Waŋarrwala yan romŋur, ŋuriŋiyin dhu yolŋuy djuḻkmaram ŋanyanhany Djonnhany, bäydhi ŋayi ŋunhiyi yolŋu ŋula gali'puynydja, nhä mak wakinŋuny.” Bitjarra ŋayi Djesu waŋanany.
LUK 7:29 “Yo. Ga bukmakthun gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋäkula dhäwuny' ŋunhi ŋayi gan Djondhuny lakaraŋal. Ga walalnydja gan ŋunhi rrupiya-märranhamirriynydja yolŋuy mala, ga wiripuwurruynydja ŋunhi yolŋuy walal gali'puyyuny mala dhäruk-märraŋal warray, bala gan ḻiya-gulinybunhaminan bala gan bilyurra God-Waŋarrwala, ŋunhiwilin dhuwurr-dhunupalila romlil, ga dhunupan yan ŋayiny gan walalany Djondhuny ḻiya-ḻupmaraŋala.
LUK 7:30 Yurr walalnydja gan ŋunhi ḏilkurruwurruynydja Baratjiynydja mala ga rom-marŋgikunhamirriynydja yolŋuy walal, ŋapay-ŋurrkaŋal ŋunhiyi dhäwu; yaka walal gan djälthin ŋurikiyi romgu ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu nhirrpar walalaŋ. Bala ŋayi Djondhuny yakan ganha ḻiya-ḻupmaranhany walalany.”
LUK 7:31 Ga bulu ŋayi Djesuy marŋgikuŋal walalany bitjarr gam', “Ga nhumany ŋunhi dhuwalawurrnydja, dhuwal nhuma ga nhina dhiyaŋ bala,
LUK 7:32 balanyan nhumany dhuwal nhakun ŋunhi djamarrkuḻi' ŋunha dhukarrŋur, ŋunhi walal ŋuli ga ŋuyulkthirr, yaka walal ŋuli gi djälthi buḻ'yunaraw. Ga walal wiripuwurr djamarrkuḻi' ŋuli ga waŋa walalaŋ bitjan ŋurukuwurruŋdhi, ‘Nhaku nhuma ga dhuwal djälthirrnydja? Napurrnydja gan buḻ'yurr yiḏakiy ga biḻmay, galŋa-djulŋithinyamaraŋal nhumalany, yurr nhumany yaka warray rur'yunna giritjinyaraw. Ga wiripuny ŋanapurr gan ḏar'ṯaryurr manikay mokuywal bäpurrulil, ŋäthin manapar, ga nhumany yaka warray ŋanapurruŋgal mala-manapanna ga ŋäthinyaminya,’ bitjanna. Nhän nhumany dhuwal yolŋu'-yulŋuny, nhakun ŋunhiwurryin muka djamarrkuḻin'?
LUK 7:33 Ŋunhi ŋayi Djondja bunan dhiyalnydja, ŋayiny ŋuli ganha nhinanha galŋa-yätjinya, ŋoy-ŋathamiriw warray, ga ŋänitji-ḻukanhamiriw, bala nhumany ŋuli ganha lakaranhany ŋanya bitjana warray? ‘Ŋunhany nhanukal ga wakinŋun birrimbirr gulŋiyirr,’ bitjanan.
LUK 7:34 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋarrany Yolŋuny Gäthu'mirriŋu marrtjin räli, ga ḻukanany ŋarra gan ŋunhi ŋathany ga gapuny yolŋuwalnydja walalaŋgal, galŋa-djulŋithinany manapar walalaŋ, ga nhumany ŋarranhany ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirr bitjanmirra, ‘Nhäŋu walal ŋunha yolŋuny! Ŋunhi ŋatha-dharrwamirriny ga ŋänitji-ḻukanhamirriny! Ga ḻundun ŋayi ŋunha yindin mirithirra ŋurukuwurruŋguny ŋunhi rrupiya-märranhamirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ga dhuwurr-djarrpi'mirriwnydja.’ Ga bitjanmirra nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirrnydja, nhakun nhuma ŋuli gi ŋunhiyiny yakan yuwalkkuŋuny djälthi linyalaŋgun, ŋarrakun ga Djongun.”
LUK 7:35 “Yo. Yurr waŋany nhuma ŋuli ga ŋunhi bitjandhiyiny, bili yaka nhuma ŋuli gi ŋunhi yuwalkkuŋuny dharaŋul. Ga ŋunhiyiny yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga märr-yuwalkthirr God-Waŋarrwuny, walalnydja ŋunhiwurryiny marŋgin ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrnydja gaḏaman warray mirithirr, ga marŋgi walal ŋunhi nhanŋuny rom märr-yuwalk warray.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuny waŋan.
LUK 7:36 Wiripuny yolŋu marrtjin Baratjin yäku Djäymannha, bala yan ŋayi Djesunhany garr'yurra wäŋalila nhanukiyingal ŋayi ŋathawnha ḻukanharaw. Bala yan ŋayi Djesuny marrtjinan.
LUK 7:37 Ga ŋunhiliyi bili wäŋaŋur waŋgany miyalk gan nhinan, yurr ŋayi ŋunhiyi miyalktja dhuwurr-yätjkurr galŋa-marramba'mirr balanya; dhayuŋanminya ŋayi ŋuli ganha ŋanyapinya ŋayi ḏirramurruŋgala rrupiyaw. Bala ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthuny ŋäkula ŋanya Djesunhany Djäymangala wäŋalilnydja, ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi märraŋalnydja buŋgan bäw'nha wiyikan' manymakmirra yan banikin'mirrnydja.
LUK 7:38 Gärrinany ŋayi ŋunhi miyalktja ga dhärranany ŋayi ḏiltjiŋurnydja nhanukala Garraywala, galkin yänan ḻukuŋura nhanukal. Yurr ŋayi gan ŋunhi dhärranany ŋäthinan manapar ga milkarriny nhanŋu gan ŋunhi djuḻ'yurrnydja balan Djesuwala ḻukulilnydja. Bala ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthuny ḻukuny ŋanya Garraynhany mulka'kuŋalnydja marwatthun nhanukiyingal ŋayi, bala ŋayi ŋanya ḻukuny wälkuŋala, bala wiyikan' nhanukal ŋayi rarryurr ḻukulilnydja.
LUK 7:39 Ga ŋunhi ŋayi Djäymandhu nhäŋalnydja ŋanya ŋunhiyi miyalknhany, ŋuriŋiyiny yolŋuy bala'-waṯaŋuynydja, bala ŋayi gan ŋunhi gayulnha waŋanhaminany bitjanminan, “Way! Ŋuli balaŋ ŋayi dhuwal ḏirramu yuwalktja be God-Waŋarrwuŋuny djawarrkmirr, ŋayiny balaŋ yan marŋgithinyan nhanŋu dhiyakuny gay'yi miyalkku ŋunhi ŋayi ga ŋayatham ŋanya, bala ŋayi balaŋ djuy'yunan ŋanya, bili yätjkurra ŋayi dhuwandja miyalk mirithirra.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi guyaŋanany murrŋan Djäymandhuny.
LUK 7:40 Bala ŋayi Djesuny bilyurra ga waŋanany ŋayi Djäymangalnydja bitjarra, “Djäyman, ŋarra nhuŋu lakaraman.” Bala ŋayi Djäymandja waŋanan bitjarra, “Yo Marŋgikunhamirr, go lakaraŋun ŋarraku.”
LUK 7:41 Bala ŋayi Djesuynydja dhäwun' nhanŋu Djäymanguny lakaraŋal mayali'kurra bitjarra gam', “Waŋganymirrnydja waluy märrmay' ḏirramuy maṉḏa gombuŋal rrupiya waŋganynha ḏirramuny yolŋuny buŋgawany, yurr maṉḏa gan ŋunhi dhukarrarrayurr ŋanya; waŋganydhuny ŋanya dhukarrarrayurr 500 namba rrupiya, ga wiripuŋuynydja ḏirramuy dhukarrarrayurr ŋanya ga 50 namba rrupiya.
LUK 7:42 Yurr maṉḏa gan ŋunhi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja maṉḏa bäyŋun rrupiyany ŋayathaŋal ŋula yaŋara'-bakmaranharawnydja gurrupanaraw balany roŋanmaranharawnydja. Bala ŋayipiny ŋuriŋiyi buŋgawaynydja bäy-lakaraŋala maṉḏaŋ bukmakpuynha yan ŋunhiŋuwuyyiny rrupiyapuy. Ga ŋunhiyi ḏirramu maṉḏa märrma', yurr yolnha nhakun gan mirithinany märr-ŋamathin ŋuriki buŋgawawnydja yolŋuw? Ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋanya ŋäŋ'thurr yindi rrupiya 500, ŋany yol? Ŋunhi ḏirramu ŋunhi ŋayi ŋanya gombuŋal märr nyumukuṉiny' rrupiya, 50 yan?” Ga bitjarr ŋayi Djesuynydja ŋäŋ'thurr ŋanya ŋunhi Baratjinhany yäkuny Djäymannhany.
LUK 7:43 Ga ŋayiny ŋuriŋiyi Baratjiynydja buku-bakmaraŋal nhanŋuny Djesuwnydja bitjarra gam', “Yaka! Ŋunhiyi yolŋu ŋunhi ŋanya ŋayi yindi rrupiya dhukarrarrayurr. Ŋayin nhakun gan ŋunhiyin yolŋu mirithinany märr-ŋamathin ŋurikiny buŋgawawnydja, bili ŋayi nhakun bäy-lakaraŋala nhanŋu ŋunhiŋuwuyyin yindipuynha rrupiyawuy, 5,000-buynha.” “Ma', lakaraŋun ŋarrakal,” bitjarr ŋayiny Djesuny.
LUK 7:44 Bala ŋayi Djesuny dhunupan bilyurra ŋurikalyin miyalkkala, bala ŋayi waŋanan nhanŋu bitjarra, “Djäyman, nhäma nhe ga dhuwal miyalknha? Ŋarrany ŋunhi marrtjin räliny nhokalnydja wäŋalil, nheny bäyŋu warray ŋarraku gurrupana gapu ḻukuwnydja ḻupthunaraw. Ga ŋayin dhiyaŋun gay'yi miyalkthu ḻukuny ŋarrany ḻupmaraŋal milkarriynha nhanukiyingal ŋayi, ga bulu ŋayi ŋarrany mulka'kuŋalnydja muka ḻukuny marwatthuny nhanukiyingal ŋayi.
LUK 7:45 Ga bulu nhe ŋarrany bäyŋu wälkunha ŋunhi ŋarra nhuŋu bunanany, ga ŋayiny ŋarrany dhiyaŋuny gay'yi miyalkthu ḻukuny wälkuŋal märr-wiyin warray, beŋur bili ŋunhi ŋarra bunan dhiyal, ga dhuwal baḏak.”
LUK 7:46 “Limurruŋguny ŋunhi Djuw malawnydja rom balanya gam'. Ŋunhi dhu ŋurruḏawalaŋuny yolŋu buna dhiyalnydja ŋunhi limurruŋgalnydja wäŋaŋur, limurrnydja ŋathil dhu wiyika' rarryun ḻiyalil nhanukal. Ga ŋunhiyiny rom nhakun limurr dhu gumurr-ŋamathirra nhanŋu. Yurr bäyŋu warray nheny rarryuna ŋarrakalnydja ḻiyalil wiyika' ŋunhi ŋarra gärrinany räli. Ga dhiyaŋun ŋunhi miyalkthun ŋarrakal ḻukulilnydja rarryurr buŋgan bäwny'tja.
LUK 7:47 Dharr guyaŋin. Dhuwal ŋarra dhu lakaraman nhuŋu, Djäyman. Bilin ŋarra nhanŋu ŋunhi dhiyakuny miyalkku dhuwurr-yätjkurrnydja mala bäy-lakaraŋala, ga ŋayiny ŋunhi mirithinan yan ŋarrakuny märr-ŋamathin ŋunhiŋuwuyyiny. Ga nhokalnydja ga dhuwal Djäyman dhuwurr-yätjkurrnydja rom ŋorra yan, yurr bäyŋu nhe gi ŋula nhänhamirr nhunapinya nhe manymakkunhamirr, ga lakaranhamirr nhe gi ŋula ŋäŋ'thurr ŋarrany bäy-lakaranharaw bäyŋu. Nheny ŋuli ga dhuwal bäy-lakaranhawuynydja dhäkay-ŋäma gaŋgan ga yurrnha nhakun nhe ga dhuwal ŋarrakuny gaŋgany märr-ŋamathirr.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja nhanŋu Djäymanguny.
LUK 7:48 Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikalyiny miyalkkalnydja bitjarra, “Nhuŋu dhuwurr-yätjkurrnydja dhuwal bilin bäy-lakaranhawuynha ŋarrakuŋuny,” bitjarr.
LUK 7:49 Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja yolŋu'-yulŋuy ŋunhi walal marrtjin nhina'-nhinan galki Djesuwal, ŋäkula walal ŋanya gan, bala waŋanhaminany walal bitjanminan gam', “Yol dhuwal ŋayi yolŋuny? … ŋunhi ŋayi ŋuli ga bäy-lakaramany yätjkurruwnydja malaŋuw?”
LUK 7:50 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra ŋurikiyiny miyalkkuny, “Bilin nhe dhuwal walŋathinan dhuwalatjarra ŋunhi nhe märr-yuwalkmirriyinan ŋarraku. Gatjuy marrtjin bala yan ŋoy-yal'yunan,” bitjarr.
LUK 8:1 Ga yalalan dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala ŋayi gan Djesuny marrtjinan wäŋakurra malaŋuwurr, ga ŋunhiliyiny mala wäŋaŋur ŋayi gan lakaraŋala manymaknha mala dhäwu ŋunhi Godkalaŋuwuynha rombuy yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga walalnydja ŋunhi 12-tja malthunamirr walal gan malthurryi nhanŋu Djesuw.
LUK 8:2 Ga wiripuny miyalkkurruwurr gan malthurr nhanŋu, ŋunhiwurrnha ŋunhi ŋayi gan ḏukmaraŋal walalany rerriŋura mala, ga wiripuny miyalkkurruwurr gan nhanŋu malthurr ŋunhiwurrnha ŋunhi ŋayi gan walalaŋgal dhawaṯmaraŋal yätjkurrunhan birrimbirrnha mala. Ga dhuwalawurr ŋunhi miyalkkurruwurrnydja yäkuny ŋunhi walal gan malthurrnydja nhanŋu, Meri, wäŋa-Maktalapuy, ŋurikalyiny miyalkkal ŋayi ŋunhi Djesuy dhawaṯmaraŋalnydja 7-nhany yätjkurruny birrimbirrnha ŋäthilnydja,
LUK 8:3 ga wiripuny yäku miyalk Djawina,* ŋunhi ŋayi miyalktja ḏirramuw yäkuw Djuwitjaw,* ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu ŋurruŋu djämamirr ŋurikin buŋgawawnha yäkuw Yaritkun,* ga wiripuny miyalk yäku Djotjana, ga wiripuwurr gan miyalkkurruwurr malthurryi nhanŋu. Yo. Yurr djämany walal gan ŋunhi malthurrnydja nhanŋu ŋunhi miyalkkurruwurruynydja walalaŋgiyingala rrupiyaynydja guŋga'yurrnydja marrtjin bala ŋanya Djesunhany ga malthunamirrinhany mala nhanŋu.
LUK 8:4 Yo. Ga dharrwan mirithirra gan ŋunhi yolŋuny walal wäŋgaŋal guwatjmarnydja ŋanya Djesunhany wäŋaŋura ga wäŋaŋura bawalamirriŋura yan. Bala ŋayiny Djesuynydja lakaraŋala ŋunhiyin mayali'kurra dhäwuny' walalaŋgal bitjarra gam',
LUK 8:5 “Waŋganydhu ḏirramuy gätni-djämamirriy marrtjin dholkuŋal ŋatha mala maŋutji birrali, ga djalkthurrnydja ŋayi marrtjin ŋunhi ŋathany mala maŋutjiny munatha'lila. Yurr wiripuny ŋunhi maŋutji ŋatha galkirrin ḏällil munatha'lil dhukarrlila, bala yolŋuynydja walal marrtjin ŋunhi dhurrpa'-dhurrparaŋala, ga warrakan' mala gan buṯthurr, bala marrtjin ḻukanan ŋunhi ŋathany mala maŋutjiny, ŋunhi marrtjin ŋorra'-ŋurran ŋunhili dhukarrŋur.
LUK 8:6 Ga wiripuny ŋunhi maŋutji ŋatha galkirrin guṉḏamirrilila munatha'lil, munatha'-ḏaŋawuklila, ga dhunupan yan ŋunhiyi ŋathany dhamany'tjurra, bala ŋayiny waluynha ŋunhi nhäŋal räwakkuŋala, bili ŋunhi munathany' baṉḏanynha gapumiriwnha.
LUK 8:7 Ga wiripuny marrtjin maŋutji birrali galkirrin ḏirriṯirrimirrilila munatha'lil, nhämunha' ŋunhi marrtjin ŋorra'-ŋurran ḏirriṯirri dhakal ŋunhiliyi. Bala maṉḏa ŋunhi ŋutharnydja marrtjin rrambaŋin. Ga ŋuriŋiyi ḏirriṯirriynydja garrpirnha ŋunhiyi birralinhany, bala ŋunhi birraliny warrpam'nha räwakthin.
LUK 8:8 Ga wiripuny maŋutji birrali galkirrin marrtjin manymaklila munatha'lil dhika, ga ŋunhiliyiny maŋutji ŋatha ŋuthar manymakthinan dhika dharrwathinan, 100-nha burumun' waŋga'-waŋganyŋur yaŋara'ŋur.” Bala ŋayi dhawar'maraŋalnydja Djesu waŋan bitjarra, “Buthuru-bitjurrnydja walal manymakkuŋ yan ŋini?”
LUK 8:9 Bala walalnydja ŋuruŋiwurruynydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal Djesuwal dhä-birrka'yurrnydja ŋanya Djesunhany bitjarra gam', “Way Garray, nhä ga dhiyaŋ dhäwuy mayaliny' lakaram?”
LUK 8:10 Ga ŋayiny Djesuny waŋan balany walalaŋguny bitjarra, “Nhumany dhuwal malthunamirrnydja mala ŋarraku, bilin nhumany dhuwal marŋgimirra ŋurukuny ŋunhi Godkalaŋawnydja romgu, ŋurikiyiny ŋunhi djinawa'wuywuny mayaliw', bili God-Waŋarryuny nhumalaŋgal gan ŋunhi bilin dhawaṯmaraŋala. Yurr wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal yaka gulŋiyinya dhipaliyi romlil God-Waŋarrwal, ŋurikiwurruŋdhin ŋarra dhu ga ŋunhi lakaram mayali'wurrnydja, yurr yaka ŋarra dhu dhawaṯmaramany lakaram walalaŋ. Nhäma warray walal dhu ŋunhi yulŋuny, yurr bäyŋun walal dhu ŋunhi dharaŋandja nhäma; ga ŋäma walal dhu ga, yurr bäyŋun dharaŋanarawnydja ŋänharaw.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
LUK 8:11 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋal walalaŋgal bitjarra, “Dhuwanna ŋunhi mayaliny' ŋurikiyiny dhäwuw gam'. Ŋathaynydja ŋuriŋiyi burumun'thuny ga mayaliy' maŋutji-lakaram God-Waŋarrwun dhäruk.
LUK 8:12 Ga ŋunhi ŋatha mala maŋutji marrtjin galkirrin dhukarrlilnydja, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhiwurrunhan yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ŋäma God-Waŋarrwu dhäruk, bala dhunupan ŋayiny ŋuli ŋunhi buŋgawany Mokuy marrtjiny bala yan djaw'yunna ŋayaŋuŋurnydja walalaŋgalaŋaŋur ŋunhiyiny God-Waŋarrwuny dhäwu, märr walal ŋuli ŋunhi bäyŋun märr-yuwalkmirriyiny, ga walŋathiny ŋuriŋiyiny dhärukthuny.
LUK 8:13 Ga ŋunhi wiripuny maŋutji mala galkirrin guṉḏamirrililnydja wäŋalil ŋuriŋiyiny ga ŋathay burumun'thu maŋutji-lakaram ŋunhiwurrunhan yolŋuny mala ŋunhi walal ŋuli nhakun bili ŋäma warray dhäwuny', bala ŋuli yan märraman ŋoy-djulŋithinyaraynha. Yurr yakayi ŋayi ŋuli ŋunhi yuwalkkuŋuny gärri ŋunhawalnydja ŋunhi ŋayaŋulilnydja walalaŋgal djinawa'lilnydja. Yaka walal ŋuli ŋunhi yuwalkkuŋuny märraŋ; gurriri yan walal ŋuli ŋunhi märr-yuwalkmirriyirrnydja. Ga ŋuli nhanŋu dhu ŋunhi mariny maḻŋ'thun, ga ŋayaŋu-miḏikinyamirrnydja rom, yan nhakun ŋanya birrka'yundja, ŋayiny ŋuli ŋunhi dhunupan gulyunna God-Waŋarrwalnydja märr-yuwalkthinyaŋur.
LUK 8:14 Ga wiripuny ŋunhi ŋatha maŋutji galkirrin ḏirriṯirrimirrilila gunbukpukmirrilila munatha'lil, ŋuriŋiyiny ga dhunupamirriyam lakaram ŋunhin yolŋuny, ŋunhi ŋayi ŋuli ŋäma warray God-Waŋarrwu dhäruktja, yurr bitjanna bili ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋurruŋuyamany dhuwalaŋuwuynhan yan munatha'wuynhan ŋula nhäny mala, ga bitjanna bili ŋayi ŋuli ga buku-manguman girrin', dhika nhän, rrupiyan, dharrwan. Yo. Bala ŋuli ga ŋunhi dhiyaŋiyin mala romdhu nyumukuṉiny'kumany God-Waŋarrwuny dhäruk, ga yakan ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋuny ŋuthan ŋamathamany; walalnydja ŋunhi balanya nhakun yaŋaran' borumgun burumun'miriwnha.
LUK 8:15 Ga wiripuny mala ŋunhi ŋatha maŋutji galkirrin manymaklila mäniyalila munatha'lil, ga ŋuriŋiyiny ga ŋathay mayali' lakaram ŋunhiwurrunhan yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga ŋäma God-Waŋarrwu dhäruk manymakkuman yan dhika, ga märram walal ŋuli ga yuwalkkum yan ŋanya dhäruk, bala ŋayathaman walal ŋuli ga ŋanya ŋunhi dhäruktja baṯ-bitjanna walalaŋgiyingal ŋayaŋuynydja. Ga nhinany walal ŋuli ga ŋunhi ŋunhiliyin manymakŋura romŋurnydja, ga yan bili-i-i ga borum ŋuli dharrwathirr.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy rom lakaraŋalnydja, mayaliny' dhawaṯmaraŋal walalaŋgal.
LUK 8:16 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Ŋunhi ŋuli yolŋuy lanhdhirrany dhuŋgur'yun, ga wanhawal ŋayi ŋuli ŋunhi nhirrpandja? Dhurrthurryunna ŋayi ŋuli banikin'thun? … ŋany gungaman ŋayi ŋuli muka ḻoḻuynha? Bäyŋu! Yan ŋayi dhu ŋunhiyi märramany, bala ŋal'maraman garrwarlila, märr dhu yolŋuynydja walal nhäman ŋunhiyi baḏayalany' ŋunhi walal dhu marrtji gärrinyamirrnydja.”
LUK 8:17 “Nhä mala marrtji ŋorra djuḻuḻ'yunawuy, yalalany dhu gi ŋunhi gaykarraŋlila warraŋullila dhawaṯthurra. Ga nhä mala dhiyaŋ bala ga ŋorra ŋapa-dhurrthurryunawuynydja, ŋayiny dhu gi ŋunhiyiny milman maḻŋ'maraŋ yolŋuwal walalaŋgal, bala dhu djarraṯawun'lila dhawaṯmaraŋ.”
LUK 8:18 “Yo. Buthuru-bitjurrnydja walal marrtji ŋamathaŋ yan ga yuwalkkuŋun, bili ŋuli ŋayi ga ŋula yolthu yolŋuy ŋayatham Garraywuŋuny marŋgi-gurrupanawuy, ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy märraŋ bulun dharrwan mirithirra bukulil ŋal'maraŋ dhu marrtji. Ga ŋuli nhe ga ŋula yolthu yolŋuy bäyŋuny ŋayathul Garraywuŋ marŋgi-gurrupanawuy, ga ŋuli nhe ga guyaŋanhamirr yanbi nheny marŋgin, ŋayiny dhu gombuman nhuna, bäydhi ŋunhi nyumukuṉiny'tja.” Bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 8:19 Baḏak yan ŋayi gan ŋunhi Djesuy dhäwuny' walalaŋ lakaraŋal, bala walalnydja nhanŋu ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny ga yukuyuku'mirriŋuny mala bunanan, yurr dhärra'-dharranany walal gan ŋunhi ŋunhal banydji yan warraŋul ŋunhili buṉbuŋurnydja, djälthin walal gan ŋunhi Djesuw nhänharaw. Yurr dharrwan gan ŋunhi yolŋuny mala nhinan ḻiw'maraŋal, gungaŋal ŋanya.
LUK 8:20 Bala ŋayi waŋganydhuny yolŋuy waŋanan ŋanya Djesunhany bitjarra, “Way Garray, ŋunha nhuŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga yukuyuku'mirriŋu walal, dhärra'-dharra walal ga warraŋul. Djälthirr walal ga nhuŋu nhänharaw.”
LUK 8:21 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr walalaŋgal bukmakkal yolŋu'-yulŋuwal, “Ŋarrakuwuynydja dhuwal ŋäṉḏi'mirriŋu ga yukuyuku'mirriŋu walal ŋunhiwurrnha yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga ŋäman God-Waŋarrwun dhäruk, bala märraman ŋanya,” bitjarr.
LUK 8:22 Waŋganydhuny waluy ŋayipiny ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu ŋal'-ŋalyurra marthaŋaylila, bala ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋgal bitjarra, “Go limurr marrtjin ŋunha gali'lila, buḏapthunna dhiyakuny guḻungu,” bitjarr. Bala walal yan dhunupan marrtjinan.
LUK 8:23 Marrtjinany walal gan ŋunhi bala-a-a, yurr ŋayipiny marrtjin Djesuny ŋunhi yakurrnha ŋorran balanyamirriyyiny ŋunhiliyiny marthaŋayŋurnydja. Ga dhulmuŋura ŋunhilin gandarrŋura bala ŋayiny marrtjin bäy watan yindin bunan, ga bulu ḏowu rur'yurr yindi mirithirr. Bala marrtjin ŋunhi gapuny wapthurra marthaŋaylilnydja; galki balaŋ ŋunhi marthaŋaynydja guḻwuḻyunan. Yurr ŋayiny marrtjin ŋunhi Djesuny baḏak yan ŋorran yakurr.
LUK 8:24 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu waṉḏinany, bala yan dhirr'yurra ŋanya. “Way Buŋgawa, Buŋgawa! Go rur'yurra! Galki limurr dhu dhuwal ḻupthunna bala dhiŋgaman!” bitjarr. Bala ŋayiny Djesuny rur'yurrnydja, bala dhunupan waŋanan ŋurikiyi watawnydja ga gapuwnydja bitjarra, “Way bilin gulyurra, dharraḏayin!” Bala yan ŋunhi wäŋiny ga ḏowuny gulyurra, wapurarryinan warrpam'thurra.
LUK 8:25 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala ŋayi ŋunhi Djesuny bilyurra, bala ŋayi waŋanany walalaŋguny bitjarra, “Wanha dhika nhumalaŋ märr-nhirrpanminyawuynydja? Nhaku nhuma bäyŋuny ŋarraku märr-yuwalkmirriyinya?” Bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu märr-maŋmaŋdhuna, barrarinan manapar. Bala walal gan mel-nhänhaminan, ga waŋanhaminany walal ŋunhi bitjanminan, “Yol ŋayi dhuwal yuwalktja yolŋu? Ŋunhi ŋayi dhuwal dhäruk-gurrupanmin watawnydja ga ḏowuwnydja ga maṉḏany ŋanya dhuwal dhäruktja märraŋala yan?” bitjarr.
LUK 8:26 Djesuny ga malthunamirrnydja walal nhanŋu wäŋgaŋal beŋurnydja ŋunhi Galaliŋurnydja wäŋaŋur, yurr buḏapthurra walal ŋunhi guḻunguny, balan ŋunha gali'lila ḻaypalila wäŋalil yäkulil Gadaralila.
LUK 8:27 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu marthaŋayŋurnydja wapthurr, ga dhunupan ŋayiny ŋunhi yolŋuynydja ŋanya guwatjmara, wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny, yurr ŋanya gan ŋunhi ŋunhiyiny ḏirramunhany ŋayathaŋal wakinŋuy birrimbirryu malaŋuy. Wiyinnha ŋayi gan ŋunhiyi ḏirramuny nhinan warraŋulnydja girri'miriwnydja, ga yakan ŋayi gan ŋunhi nhinan waŋganyŋurnydja wäŋaŋur nhanukiyingalnydja; ŋany nhinanany ŋayi gan ŋunhala bili yan mathirraŋura, yurr molumirriŋur.
LUK 8:28 Ga ŋunhi ŋayi nhäŋal Djesunhany, bala yan ŋayi yatjurrnydja mirithinan, ga ŋurrkanhaminany ŋayi ŋanyapinya Djesuwala ḻukulilanydja, bala ŋayi waŋanan nhanukal yindiynha rirrakayyuny bitjarra, “Djesu, Gäthu'mirriŋu Ŋurruḏawalaŋuw Waŋarrwu God-Waŋarrwu. Nhaltjanna nhe ŋarrany dhu dhuwal yulŋuny? Buku-djulŋi, yaka ŋarrany dhä-gir'yurrnydja ga ŋula ŋayaŋu-miḏikumulnydja!”
LUK 8:29 Yo. Bitjarryiny ŋayi ŋunhi waŋan, bili ŋayipiny ŋunhi Djesuynydja bilin dhäruktja gurrupanminan ŋurikalyiny yätjkurruwnydja birrimbirrwu dhawaṯthunarawnha nhanukalaŋuŋur ŋurikalyiny ḏirramuwalnydja rumbalŋur. Yo bitjana bili ŋayi ŋuli ganha ŋunhi ŋuriŋiyi birrimbirryuny ŋanya bawa'-gurrupanan yan, bala walalnydja ŋuli yolŋu'-yulŋuynydja ŋanya garrwi'-garrwiyunan ganha rakiy'nha ga djimukuy'nha ḏälyun, ḻuku maṉḏany ḏapmaranha ga goŋ maṉḏany. Yurr ŋayiny ŋuli ganha ŋuriŋiyi yolŋuynydja bakmaranha werunha yan rakiny' ŋunhi ga djimukuny', bala ŋanya ŋayi ŋuli ga ŋuriŋiyi birrimbirryuny gänhan djaw'yunan balan ḏiltjilila, wäŋalil yolŋumiriwlila.
LUK 8:30 Bala ŋayi Djesuynydja dhä-birrka'yurra ŋanya ŋunhiyi ḏirramunhany, “Yol bili nhe dhuwal yäkuny?” bitjarr. Ga ŋayiny lakaranhamin, “Ŋarrany dhuwal yäku dharrwa,” bitjarr, bili dharrwa nhanukal gan ŋunhi wakinŋuny mala birrimbirr gärrin.
LUK 8:31 Bala ŋuriŋiyi birrimbirryuny malaŋuy gan waŋanany ŋanya ŋunhi Djesunhany mirithinan ŋayi dhu yaka walalany, “Djuy'yun balany wäŋalil dhä-gir'yunamirrililnydja.”
LUK 8:32 Ga ŋunhiliyi bukuŋurnydja marrtji ḏäpthurr bikipikin mala dharrwa mirithirr, ḻukan walal marrtjin ŋatha. Bala walal ŋunhi birrimbirrnydja mala waŋanany nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Way, balan napurruny djuy'yurrnydja ŋunha bikipikiwala mala.” Bala ŋayi yan Djesuny yoraŋal walalaŋ.
LUK 8:33 Bala gan ŋunhi wakinŋuny birrimbirr mala dhawaṯthurra ŋurikalyiny ḏirramuwalnydja, ga gulŋiyinany gan ŋurikiwurruŋgalyin ŋunhi bikipikiwala mala. Bala walalnydja gan ŋunhi bikipikiny mala dhunupan yan gundupuŋala beŋuryiny ŋunhi bukuŋurnydja balan bitjarra, bala walal gan gapulila ḻupthurr, ga dhiŋgaŋalnydja ŋunhi warrpam'thurra yan.
LUK 8:34 Ga walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruy bikipiki-djämamirriynydja yolŋuy walal gan nhäŋal ŋunhi nhä gan maḻŋ'thurr, bala walal yan waṉḏi'-waṉḏinan roŋiyinan balayin wäŋalil, bala dhäwun' marrtjin lakaraŋal ḻiw'maraŋal.
LUK 8:35 Ga yolŋuny walal gan ŋunhi dharrwan wäŋgaŋal balayiny nhänharawnydja. Ga ŋunhi walal marrtjinany nhanukal Djesuwalnydja, bala walal nhäŋala ŋunhiyiny ḏirramunhany, ŋayi gan nhinanany galkin yänan nhanukal Djesuwala. Yurr girri'mirra ŋayi gan ŋunhi nhinanany, ga ḻiya ḏatjunan ŋamakulin', bilin nhanukal ŋunhi wakinŋuny mala birrimbirr waṉḏinan. Ga nhäŋalnydja ŋanya walal gan ŋunhi, bala dhunupan yan walal ŋunhi barrarinan.
LUK 8:36 Ga walalnydja gan ŋunhi maŋutji marŋgimirriynydja yolŋuy walal lakaraŋal walalaŋgal wiripuwurruŋgala yolŋu'-yulŋuwal, ŋurikalaŋuwuyyin ḏirramuwalaŋuwuynha, ŋunhi nhaltjarr ŋanya Djesuy ḏukmaraŋal.
LUK 8:37 Bala walalnydja gan ŋunhi wäŋa-nininyŋuynydja yolŋuy walal waŋanan ŋanya Djesunhany ŋaŋ'ŋaŋ'thurra beŋuryiny wäŋaŋur, bili walal ŋunhi mirithinan barrarinany. Bala ŋayipiny Djesuny dhunupan marrtjinan, bala wapthurra marthaŋaylila, bala yan ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa.
LUK 8:38 Ga yurrnha ŋayi ŋunhi Djesu marrtjinany beŋuryiny wäŋaŋur, ŋayiny ŋathil ŋanya ŋuriŋiyiny ḏirramuy guwatjmar ŋunhi ŋayi nhanukal gan Djesuy wakinŋuny birrimbirrnha dhawaṯmaraŋal, bala ŋayi waŋanan nhanukal bitjarra, “Way, ŋarrany dhuwal djäl ŋarra dhu nhuŋun malthun,” bitjarr. Ga ŋayiny ŋanya Djesuynydja roŋanmaraŋal waŋan bitjarr,
LUK 8:39 “Gatjuy roŋiyi wäŋalil, ga lakaraŋ walalaŋgal biyak, ŋunhi nhaltjarr ŋayi nhuna God-Waŋarryu walŋakuŋal.” Bala ŋayi ŋunhiyiny ḏirramuny bilyurra, ga marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ḻiw'maraŋala, lakaraŋalnydja marrtji bukmakkal yolŋuwalnydja walalaŋgal, ŋunhi nhaltjarr ŋayi ŋanya Djesuy walŋakuŋal.
LUK 8:40 Ga ŋunhi ŋayi Djesu roŋiyinany beŋurnydja, ga ŋunhi wiripuŋuŋurnydja gali'ŋur wäŋaŋur. Bala yan ŋunhi yolŋuny walal nhanŋu gumurr-ŋamathinan, bili walal gan ŋunhi galkurr nhanŋu ŋunhiliyiny wäŋaŋur.
LUK 8:41 Ga waŋgany yolŋu yäku Djäratjtja bunan nhanŋu Djesuwnydja, yurr ŋayi ŋunhi yolŋuny ŋurruḏawalaŋu gapman ŋuriki Djuw malaw buku-ḻuŋ'maranhamirriw buṉbuw. Bala yan ŋayi ŋurrkanhaminany ŋanyapinya ŋayi Djesuwala ḻukulilnydja, bala ŋanya ŋayi gan ŋäŋ'thurra mirithinan yan, “Buku-djulŋi Garray, go marrtji balan wäŋalil ŋarrakal,
LUK 8:42 bili waŋganynha yan ŋunha ŋarraku gäthu'mirriŋuny miyalktja, ga mirithirra yan ŋayi ga ŋunha rirrikthundja. Yurr ŋayi ŋunha 12-mirr yan dhuŋgarramirrnydja. Ga galki ŋayi dhu ŋunha dhiŋgaman yulŋuny,” bitjarr. Bala ŋayiny yan Djesuny malthurra nhanŋu ŋurikiyi ḏirramuwnydja, ga walalnydja marrtjin wiripuwurrnydja malthurryi maṉḏaŋ dharrwa mirithirr yolŋu walal, yurr walal marrtjin ḏur'-ḏuryunminan bala wäŋgaŋalnydja dhukarrkurrnydja.
LUK 8:43 Ga ŋurikiwurruŋgalyi yolŋuwal walalaŋgal malaŋur waŋgany gan miyalk marrtjin, yurr ŋayi gan ŋunhi rirrikthurrnydja ŋurru-yätjthuny wiyinŋumirra; 12-nha dhuŋgarrany. Ga dharrwamirr ŋayi ŋuli ganha marrtjinya marrŋgitjkal walalaŋgal ḏukmaranharaw, yurr gulkurun. Ga yänan ŋayi gan ŋunhi djalkthurrnydja rrupiyan nhanŋuwuy ŋayi ŋurikiwurruŋgalyiny marrŋgitjkalnydja malaŋuwal.
LUK 8:44 Bala ŋayi marrtjinan ŋapawnha malthurr nhanŋu Djesuwnydja, ga dhunupan ŋayi goŋ-djarryurrnydja, baṯnha ŋayathaŋal girrin' nhanŋu. Bala dhunupan yan nhanŋu ŋuriki miyalkkuny ŋurru-yätjtja gulyurra.
LUK 8:45 Bala yan ŋayi Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Way walal, yolthu ŋarrany dhikany ŋayathaŋal?” Ga walalnydja wiripuwurrnydja yolŋu walal bäyŋu'yunmin. Ga ŋayiny Betany waŋan bitjarra, “Way Buŋgawa, dharrwan dhuwal mirithirra yolŋuny walal ŋapa-monygunhamirra ga dhärrany, ḻiw'maraŋala walal nhunanhany,” bitjarr.
LUK 8:46 Yurr ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Dhikayi waŋganydhu yolŋuy ŋarrany ŋayathaŋal, bili ŋarra dhäkay-ŋäkul ganydjarrny ŋayi dhawaṯthurra ŋarrakalaŋaŋur.”
LUK 8:47 Bala ŋayiny ŋuriŋiyiny miyalkthuny nhäŋal dharaŋar ŋunhi ŋayipiny Djesuny marŋgithin nhanŋu, bala yan ŋayi marrtjin marrmarryurr mirithinan yan dhikan, bala ŋurrkanhaminan ŋanyapinya ŋayi ḻukulila nhanukal Djesuwalnydja. Ga ŋunhiliyin ŋayi ŋunhi lakaranhaminany ŋanyapiny ŋayi milman bukmakkal yolŋuwalnydja walalaŋgal, nhaku ŋayi ŋanya ŋunhi ŋayathaŋal, ga nhaltjarr ŋayi ŋunhi ḏukthurr beŋuryi rerriŋur balanyamirriy bili yan waluy.
LUK 8:48 Bala ŋayi Djesuny waŋanan nhanŋu ŋurikiyi miyalkkuny bitjarra, “Way gäthu ŋarraku, nheny dhuwal bilin manymakthinan, märr-nhirrpanminyaraynha nhokal. Gatjuynha, marrtjin mägayaynha romdhuny.”
LUK 8:49 Ga ŋayiny gan ŋunhi Djesuny, baḏak yan waŋan, ga ŋayiny bäy dhäwumirrnydja yolŋu beŋurnydja ŋunhi Djäratjkalnydja wäŋaŋur bunanan, bala lakaraŋala nhanukal bitjarra, “Way dhuḏitjnha dhuwal. Gäthu'mirriŋuny nhuŋu ŋunha bilin dhiŋgaŋala. Yakan ŋanya Marŋgikunhamirrinhany ŋuyulkkuŋ.”
LUK 8:50 Bala ŋayiny ŋunhi Djesuynydja ŋäkul, bala ŋayi waŋanan Djäratjkalnydja bitjarra, “Yaka barrari. Märr-nhirrpanmirra yan, bala ŋayiny dhu nhuŋu ŋunha gäthu'mirriŋuny walŋathirra.”
LUK 8:51 Ga marrtjinany walal gan ŋunhi burnha bunan ŋunhiliyin wäŋaŋur Djäratjkala. Bala ŋayi Djesuynydja dharrwanhany yolŋuny walalany gulmaraŋala, ga garr'yurrnydja ŋayi walalanhan Betanhan* ga Djayimnhan* ga Djonnhan, ga ŋunhin maṉḏapin ŋäṉḏi'mirriŋun ga bäpa'mirriŋun ŋurikiyin yothuwnha, bala walal yan gärrinan.
LUK 8:52 Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋurnydja bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal ŋäthinyaminan ŋurikiyiny yothuwnydja. Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Yaka walal ŋäthinyamirr. Yaka ŋayi ŋunha rakuny; ŋunha ŋayi ga ŋorra yan yakurr.”
LUK 8:53 Bala walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal warku'yurra ŋanya Djesunhany, bili walalnydja marŋgi ŋunhi ŋayi gan ŋorranany rumbalnydja dharraḏan rakunynha.
LUK 8:54 Yurr ŋayipiny Djesuny galkithinan, bala goŋ-djarryurra baṯnha ŋanya goŋnha, ga bitjarra ŋayi waŋanany, “Way yothu rur'yurra!”
LUK 8:55 Bala yan dhunupan ŋunhi yothuny rur'yurra walŋathinan. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋ bitjarra, “Ma', gurrupula walal nhanŋu ŋathan, ŋayi dhu ḻukan.”
LUK 8:56 Ga maṉḏany ŋunhi bäpa'mirriŋuny ga ŋäṉḏi'mirriŋuny mirithinan ṉirr'yurr, ŋunhi maṉḏa nhäŋalnydja ŋunhiyi yothunhany walŋathinyawuynydja. Bala ŋayi Djesuynydja maṉḏany waŋanan dhä-mukmaraŋala, yakaŋuwnha lakaranharawnha ŋula yolkalnydja yolŋuwal.
LUK 9:1 Ga waŋganymirrnydja waluy ŋayi Djesuy ḻuŋ'maraŋala nhanŋuwuy ŋayi ŋunhi 12-nhan malthunamirriny walalany, bala ŋayi gan ganydjarrnydja gurrupara walalaŋgal, märr walal dhu ga ŋunhi ŋuriŋiyiny ganydjarryuny nhanukal dhawaṯmaraman ŋunhi wakinŋunhan birrimbirrnha malaŋuny, ga bitjandhi bili walal dhu ga ŋunhi walŋakuman yolŋunhany walalany rerriŋurnydja.
LUK 9:2 Bala ŋayi gan dhunupan djuy'yurra walalany lakaranharawnha God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy, ga ḏukmaranharaw yolŋuwnha walalaŋ rerrimirriwnha mala.
LUK 9:3 Ga bulu ŋayi waŋan walalaŋgal, “Yaka gäŋu dharpa gaṉdji'yunminyawuy, nhä mak ŋatha, nhä mak ŋula nhä rrupiya, nhä mak bathi rrupiyawuy, ga yaka gäŋu ŋula nhä mala bäythinyawuy girri'.
LUK 9:4 Ga ŋunhi nhuma dhu bunany ŋula wanhaminy wäŋaŋur buṉbu-dharrwamirriŋurnydja, ga ŋuli nhumalaŋ dhu ŋula yol yolŋu wäthundja nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil, nhumany dhu dhunupan marrtjin, bala nhinan ŋunhiliyin, ga yan bil-i-i ga ganan nhe dhu ŋunhiyi wäŋa.
LUK 9:5 Ga ŋuli ŋayi dhu nhuŋu yolŋu yakany gumurr-ŋamathirr, nheny ganarrthula ŋunhiyiny wäŋa, bala ḏawaṯawayurra munathany' ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy djalkiriŋurnydja nhokiyingal nhe bala yan marrtjin, märr walal dhu nhänhamirrnydja ŋulatjandhin.” Bitjarr ŋayi gan Djesu waŋanany walalaŋ. Bala walal marrtjinan.
LUK 9:6 Marrtjinany walal gan ŋunhi wiripuŋulila wäŋalilnydja wiripuŋulila, lakaraŋalnydja marrtjin dhäwuny' yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga bitjarryi bili walal marrtjin ŋunhi yolŋunhany bawalamirrinhany walŋakuŋal.
LUK 9:7 Ga balanyamirriyyi waluy yolŋu gan nhinan buŋgawany yäku Yarit* ŋuriki Galalipuywuny wäŋaw. Bala ŋayi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋäkula Djesuwalaŋuwuynydja dhäwu ŋunhi nhä mala ŋayi gan djäma, yurr dharrwathinan nhanukal ŋunhi guyaŋanhawuynydja, bili wiripuwurruynydja gan yolŋuy walal lakaraŋal yanbi ŋunhi Djonnha ŋunhi Ḻiya-ḻupmarahamirra yolŋu walŋathin rakunyŋura.
LUK 9:8 Ga wiripuwurruy gan ŋunhi lakaraŋal yanbi Yilaydjan walalaŋ bunan. Ga walal wiripuwurruy gan yolŋuy walal lakaraŋal, yanbi ŋunhi djawarrkmirra yolŋu baman'ŋuwuynha walŋathin.
LUK 9:9 Ga ŋayipiny ŋunhi buŋgawany Yarittja waŋan bitjarra, “Way Djonnhany ŋunhi yolŋuny ŋarra bili muka gupa-gulkthun rakunynha ŋayi, ga yolnha ŋayi dhikayiny yolŋu, ŋunhi ŋarra ga dhuwal ŋämany nhanukalaŋuwuy dhäwuny mala?” Bala ŋayi gan ŋunhi Yarittja mirithinan yan djälthin nhänharawndja nhanŋu Djesuwnydja.
LUK 9:10 Yo. Bala ŋunhiwurrnydja ŋunhi 12-tja dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal gan gumurr-roŋiyinan. Bala walal gan Djesuwalnydja lakaraŋala ŋunhi nhaltjarr walal gan djäma. Bala ŋayi Djesuynydja garr'yurra walalany walalawuynhan yan wäŋalil yäkulil Bithdjaydalila.
LUK 9:11 Ga ŋunhi walal yolŋuynydja walal ŋäkul, bala walal ḻarruŋala nhanŋu. Ga ŋayipiny walalaŋ Djesuny gumurr-ŋamathinan, bala ŋayi gan lakaraŋala walalaŋ God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy, ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhi walŋakuŋalyi rerrimirrinhany yolŋuny walalany ŋunhiliyiny.
LUK 9:12 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin waluny gulŋiyin, bala nhanŋu ŋunhi 12-tja malthunamirrnydja mala marrtjinan, bala walal waŋanan nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Way! Djuy'yurra dhuwal yolŋunhany walalany, walal dhu marrtjin balan wäŋalila malaŋulil walalaŋgiyingal, ga bäyim walal dhu ŋatha walalaŋguwuy walal maranhuw, ga ŋula walal dhu wäŋa maḻŋ'maram walalaŋguwuy walal ŋorranharaw, bili dhuwandja wäŋa ŋayilpin' yolŋumiriwnha nhämiriwnha.”
LUK 9:13 Ga ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal bitjarra, “Nhumapi yan walalany maranhu-gurrupul,” bitjarr. Ga walalnydja ŋunhiwurryiny 12-tja yolŋu walal waŋan bitjarra, “Bäyŋun dhuwal ŋanapurr gi ŋula ŋathany ŋayathul ganany'. Goŋ-waŋgany yan napurr ga dhuwal ŋathany ŋayatham, ga märrma' guya, dhuwanna bili ga bilin. Nheny dhuwal djäl napurruŋ, napurr dhu marrtji ga bäyim ŋunha dharrwa ŋatha, märr napurr dhu maranhu-gurrupan bukmaknha yan walalany?” bitjarr.
LUK 9:14 Bili dharrwan ŋunhi mirithirra yolŋuny walal, 5,000-nha ḏirramuwurrnydja, ga miyalkkurruwurrnydja dharrwayi muka yan, ga djamarrkuḻiny'. Bala ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi malthunamirriwnydja mala nhanukiyingalaŋaw ŋayi bitjarra, “Waŋi walal dhuwali yolŋuny walalany, walal dhu nhinany malaŋura ga malaŋura ga malaŋura,” bitjarr.
LUK 9:15 Bala walal marrtjin mala-gulk-gulkmaranhaminan ŋunhi yolŋuny walal malalila malaŋulil, nhinanan walal marrtjin bukmaknha yan.
LUK 9:16 Bala ŋayi beŋuryiny Djesuynydja märraŋala ŋunhi goŋ-waŋganydja ŋatha ga märrmany' guya, bala ŋayi buku-garrwarthinan balan djiwarr'lila, bala ŋayi waŋanan buku-gurrparnydja ŋurikiyi ŋathawnydja God-Waŋarrnhan. Ga bakmaraŋal ŋayi ŋunhiyi ŋathany ga guya, bala marrtjin gurru'-gurrupara malthunamirriwala mala nhanukiyingalaŋuwal ŋayi, ga walalnydja marrtjin ŋunhi gurrupar ŋunhiwurrunhan ŋunhi yolŋunhan walalany.
LUK 9:17 Ga bukmakthun walal marrtjin ŋunhi yolŋuynydja walal ḻukanany, ga yan bili ga maranhin walal warrpam'thurr yan. Bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja walal marrtjin wapmaraŋala ŋunhi bäythinyawuynydja ŋatha malany ga guyany, ga bäythinyawuyyuny ŋuriŋiyi ŋathay muṉguyyuny dhaŋaŋguŋalnydja 12-nha bathiny.
LUK 9:18 Waŋganymirrnydja ŋayi gan Djesu bukumirriyaŋala gänan, ga walalnydja nhanŋu ŋunhi malthunamirrnydja mala galki yan ŋunhiliyi. Bala ŋayi walalany dhä-birrka'yurra bitjarra, “Yolnha ŋuli ga ŋunhi yolŋuynydja walal lakaram ŋarranhany?” bitjarr.
LUK 9:19 Ga walalnydja waŋan buku-bakmaraŋal bitjarr, “Wiripuwurruynydja ŋuli ga ŋunhi nhuna lakaram yanbi nhe Djonnha, ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranhamirra yolŋu;* ga wiripuwurruynydja nhuna ŋuli ga ŋunhi lakaram yanbi nhe Yilaydjan yolŋu; ga wiripuwurruynydja nhuna ŋuli ga dhuwal lakaram bitjanna, yanbi nhe dhuwal be djawarrkmirra yolŋu baman'ŋuwuynha walŋathin dhiŋganhaŋura.”
LUK 9:20 Ga bulu ŋayi dhä-birrka'yurr walalany bitjarr, “Ga nhumany ŋuli ga ŋunhi nhaltjanna guyaŋa, yanbi yolnha ŋarrany yolŋu dhuwal?” Ga ŋayiny Betany buku-bakmaraŋal bitjarra, “Nheny dhuwal ŋunhiyin yolŋu ŋunhi Walŋakunhamirra yäku Maŋutji-dhunupayanhawuynha, God-Waŋarrwuŋun djuy'yunawuy,” bitjarr.
LUK 9:21 Bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny Djesuynydja waŋanan walalany mirithinan yan ḏälyun dhärukthuny bitjarra, “Yakan nhuma dhu lakaram ŋula yolkalnydja yolŋuwal,” bitjarr.
LUK 9:22 Ga dhäŋur beŋurnydja ŋunhi walal nhanŋu ḻundu'mirriŋuny mala bilin marŋgimirra, bala ŋayi Djesuny lakaranhaminan walalaŋgal, “Yolŋuny Gäthu'mirriŋu dhu ŋunhi mirithirra yan dhaŋga-ḏirryun. Walalnydja ŋanya dhu ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja yolŋuy walal, ga ŋurru-warryunayŋuynydja ŋaḻapaḻmirriy mala, ga rom-marŋgikunhamirriynydja mala; ŋapa-ŋurrkaman bala goŋ-gurrupanna bunharawnha murrkay'kunharawnha. Yurr ḻurrkun' dhu ŋunhi waluny djuḻkthurr, bala ŋayi dhu walŋathin dhiŋganhaŋurnydja.”
LUK 9:23 Ga buluyi ŋayi Djesu waŋan bitjarra, “Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu djäl ŋarrakuny malthunaraw, nheny dhu monhamirra nhunapinya nhe, bala nhe dhu ḻaw'maraman nhuŋuwuy nhe dharpany mälakmaranhawuynydja bala malthunna ŋarrakun.
LUK 9:24 Ga ŋuli nhe djäl nhe dhu walŋakum dhuwaliyiny ŋunhi walŋanhany nhuŋuwuy nhe, nheny dhu yan baḏatjunna nhuŋuwuy nhe walŋany. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi walŋa gurrupanmirr ŋarrakuny, nheny dhu yan walŋathirra.”
LUK 9:25 “Yo, ŋuli ŋayi dhu marrtji ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy ḻuŋ'maramany buku-mangumany nhanukiyingallilyamany ŋayi, ŋunhi ŋula nhä malany dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja, ŋayiny dhu ŋunhiyiny bäyŋun märram yuwalktja walŋa ŋunhalnydja God-Waŋarrwuŋuny gurrupanawuy. Bala ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu ŋunhalnydja dhärra yalalany goŋ-waŋaran, ŋula nhämiriwnha; bäyŋun ŋayi dhu ga walŋany nhina ŋunhalnydja galkiny God-Waŋarrwalnydja.
LUK 9:26 Yo, ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu gorany ŋarrakalnydja yäku-lakaranharay, ga ŋuyulkthirr ŋayi dhu ga ŋarrakuny dhärukku, ga ŋarrany dhu ŋunhi bitjandhi bili yan goriyi nhanŋuny ŋurikiyiny yolŋuw. Yo, yalalaŋumirrnydja ŋarrany dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu buluyi roŋiyi räli beŋur djiwarr'ŋurnydja, ŋarrakiyingalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwal djeŋarrayny'tja manymakthun, ga walalnydja dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny dharrpalnydja dhäwu-gänhamirr mala ga malthurryi ŋarraku. Ga balanyamirriyyin ŋarra dhu ŋunhi ḻiya-dhumukthiny yolŋuwnydja walalaŋ, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal ŋuli ga dhiyaŋ bala ŋarraku ŋathil ŋuyulkthirr.”
LUK 9:27 “Märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Wiripuny nhuma, ŋunhi nhuma ga dhärra dhiyal malaŋur, nhumany boŋguŋ bäyŋu dhiŋguŋ yänayiny, ŋany bäy ŋathil nhuma dhu boŋguŋ nhäŋu God-Waŋarrwu latju' dhika ŋunhi rom, manymak mirithirr.” Bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 9:28 Ga wiripuŋuynha munhay waŋgany Djandi djuḻkthurr, bala ŋayi Djesuynydja gaḏaymara nhanŋuwuy ŋayi ḻundu'mirriŋunhany walalany ḻurrkun'nhany, Betanhany* ga Djayimnhany* ga Djonnhany, bala walal marrtjinan bukulila wäŋalil bukumirriyanharawnha.
LUK 9:29 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu bukumirriyaŋalnydja, bala nhanŋu ŋunhi bukuny manymakthinan dhika wiripuŋuyinan, ga girriny' ŋunhi nhanŋu, mirithinan watharrthin dhika, djeŋarra'yinan.
LUK 9:30 Ga balanyamirriy bili yan, bala maṉḏany märrmany' yolŋu maṉḏa Mawtjitjtja* ga Yilaydjany* maḻŋ'thurra, yurr djiwarr'puyyu ŋunhi baḏayalayny'tja ga djeŋarrayny'tja maṉḏa maḻŋ'thurr, bala maṉḏa gan ŋunhi dhärranany galkin yänan nhanukal Djesuwala, ga lakaranhaminany walal gan ŋunhi ŋunhiŋuwuynha walupuynydja ŋunhi ŋayi dhu dhiŋguŋun ŋunhala Djurutjalamnha wäŋaŋur, ga ŋuliwiyakiyin boŋguŋ ŋunhi nhanukalaŋuwurra dhiŋganhawurrnydja warrpam'nha dhu dhawar'yurra nhäny mala ŋunhi ŋayi nhanŋu ŋäthil God-Waŋarryu nhirrpar.
LUK 9:32 Ga walal Betany, Djayimdja ga Djondja ŋorranan walal gan yakurrnha. Ga ŋunhi walal bira'yurrnydja bala walal nhäŋala ŋanya Djesunhany wiripuŋuyinyawuynha rumbalnydja, dhärranany ŋayi gan dhika djeŋarran' wapthurra galumanyaŋnha, ga bitjarryi bili walal nhäŋalyi ŋunhi märrma'nhany yolŋunhany maṉḏany, maṉḏa gan dhärranany galkin yänan nhanukala Djesuwala.
LUK 9:33 Ga yuṯa muka balaŋ maṉḏa bitjana ganarrthanhan ŋanya Djesunhany, bala ŋayiny Betany waŋanan nhanukal Djesuwalnydja bitjarra, “Way Garray! Manymaknha dhuwaliyiny, ŋunhi napurrnydja nhakun dhuwal dhiyal dhiyaŋuny bala. Napurrnydja dhu dhuwal ḻurrkun'nha warrawny'tja djäma, waŋganydja nhuŋuwuy, ga waŋganydja Mawtjitjku, ga waŋganydja Yilaydjaw.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Betany waŋan, yurr waŋanany ŋayi gan ŋunhi guyaŋanharaynydja dharaŋanamiriwyun.
LUK 9:34 Ga ŋunhi ŋayi gan baḏak yan Betany waŋan, bala ŋayiny yan dhunupan molnydja maŋan maḻŋ'thurra bala yan dhurrthurryurra walalany, ga walalnydja ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu Djesuwnydja ŋayaŋuny barrarinan mirithinan.
LUK 9:35 Ga beŋuryiny ŋunhi maŋanŋurnydja rirrakaynydja gan dhawaṯthurr waŋanany bitjarra, “Dhuwaliyin ŋunhi ŋarrakuwuynydja Gäthu'mirriŋu, ga ŋarrakiyinguŋdhi yan ŋayi dhuwali gänaŋ'maranhawuynydja. Buthuru-bitjurra walal nhanŋu, bala yan märraŋun ŋanya walal gi dhäruktja.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrnydja waŋan walalaŋgal.
LUK 9:36 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi rirrakaynydja winya'yurr, bala ŋayipin gan waŋganynha Djesun yan dhärranany ŋunhiliyiny walalaŋgal. Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja ḻundu'mirriŋuynydja walal nhanukal gan ŋayathaŋalnydja ŋayaŋuynha yänan, gayulnha walalawuynha. Yakan walal balanyamirriyyiny lakaranha ŋula yolkalnydja ŋunhi nhä walal gan nhäŋal, nhaltjarr gan maḻŋ'thurr ŋunhiliyi bukuŋur.
LUK 9:37 Ga wiripuŋuynydja waluy walalnydja ŋunhi Djesuny ga ḻundu'mirriŋu walal nhanŋu ŋunhi ḻurrkun' marrtjin yarru'-yarrupthurra beŋurnydja bukuŋurnydja, bala ŋunhi dharrwan yolŋuny walal gumurr-waṉḏinany nhanŋu.
LUK 9:38 Ga ŋayiny waŋganydja ḏirramu beŋuryiny malaŋur waŋan yatjurra Djesuwalnydja bitjarra, “Marŋgikunhamirr buku-djulŋi, walŋakuŋ ŋarraku dhuwal ḏirramuny gäthu'mirriŋuny. Nhäŋu ŋathil ŋanya ŋunha, ya ŋunha, ŋunhan bili ŋarraku waŋganynha yan yothuny walkurnydja.
LUK 9:39 Wiripuny ŋanya ŋuli ga dhuwal yätjkurr birrimbirryu mokuywal ŋayathaman, bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi yothuny ga yatjundja mirithirra, bala ŋayi ŋuli ŋanya ŋurrkamany munatha'lila, bala nhanukal ŋuli ga dhurrwarakurrnydja nhakun ŋälnydja-waṉḏirra. Bitjanna bili ŋayi ŋuli ga dhuwal buman yan rerrikmaraman, ga bäyŋu ŋanya ŋayi ŋuli ŋula ganarrthulnydja.
LUK 9:40 Ga waŋan ŋarra dhuwal ŋunhi malthunamirrinhany mala dhiyakiyi wakinŋuw birrimbirrwu dhawaṯmaranharaw, ga walalany gan ŋunhi birrka'yurr dhawaṯmaraŋal gulkurun.”
LUK 9:41 Bala ŋayi Djesuny waŋanan, “Nhä bili nhuma dhuwal? … märr-yuwalkthinyamiriwnydja mala? Baḏak yan nhuma ga dhuwal guyaŋany djarrpi'kum yan muka? Nhämunha'mirra ŋarra nhumalaŋ dhu dhiyalnydja nhina, galkundja nhumalaŋ? Nhäthan nhuma dhu märr-yuwalkthirrnydja?” Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiyi bäpa'mirriŋuwnydja bitjarra, “Go gäŋun ŋanya rälin ŋarrakala dhuwaliyi gäthu'mirriŋunhany nhuŋuwuy nhe.”
LUK 9:42 Ga ŋunhi ŋayi ŋanya gan bäpa'mirriŋuynydja gäŋal Djesuwalnydja, bala dhunupan ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyiny wakinŋuynydja birrimbirryu ŋurrkaŋala ŋunhiyi yothunhany balan munatha'lila, bala ŋayi gan ḏur'yunminan, ga dhäkurrnydja marrtjin ŋunhi ŋälnydja waṉḏinan. Bala yan ŋayi Djesuny dhunupan waŋanan dhawaṯmaraŋala ŋunhiyiny wakinŋunhany birrimbirrnha beŋuryiny yothuwalnydja. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi yothuny walŋathinan, bala ŋanya ŋayi Djesuynydja gurrupara ŋunhiyiny yothunhany roŋanmaraŋala bäpa'mirriŋuwala goŋlil.
LUK 9:43 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnydja ganyim'thurra dhika mirithinan ŋunhi God-Waŋarrwuny ganydjarr yindiny. Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja baḏaknha guyaŋan, märr-maŋmaŋdhurra manapar, ŋurikiyin Djesuwnha manymakkun djämaw. Bala ŋayi Djesuny bilyurra, ga waŋan ŋayi nhanŋuwuy ŋayi malthunamirrinhan walalany bitjarra,
LUK 9:44 “Buthuru-bitjurrnydja walal ŋamathaŋun yan dhiyakuny dhärukku ŋunhi ŋarra dhu lakaram, ga galkurra nhokiyingal nhe ḻiyalila. Waluny dhuwal galkin, ŋunhi walal dhu Gäthu'mirriŋunhany Yolŋuny goŋ-gurrupanna ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi yolŋuwala walalaŋgal ganydjarrlil,” bitjarr.
LUK 9:45 Yurr walalnydja nhanukal ŋunhi ḻundu'mirriŋuynydja walal yaka warray dharaŋana ŋunhiyi dhäruk, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan lakaraŋal walalaŋgal. Bili mayaliny' gan ŋunhi ŋorran djuḻuḻ'yurra; bäyŋun walal dharaŋana. Ga bäyŋun walal ŋanya ŋunhi dhä-birrka'yunany, bili walal gan ŋunhi rum'rumdhurra nhanŋu waŋanharawnydja.
LUK 9:46 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, walalnydja gan ŋunhi ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu Djesuwnydja waŋanhaminan dhä-ḏälthinyaminan, yol ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu ŋurruŋu ŋunhili walalaŋgal malaŋur.
LUK 9:47 Bala ŋayi Djesuny marŋgithinan yan walalaŋ nhaltjarr walal gan ŋunhi waŋanhamin, ga märraŋal ŋayi yothuny ḻaw'maraŋal, bala nhirrpara ŋanya nhanukiyingala ŋayi gali'lil.
LUK 9:48 Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi waŋanan walalaŋgal bitjarra, “Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirr nyumukuṉiny'kuny yothuw balanyarawnydja nhakun dhuwal gay'yi, ŋarrakalnydja yäkuy, ŋunhiyiny nhakun ŋayi ga bitjandhi bili yan gumurr-ŋamathirryi ŋarrakuny; ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirr ŋarrakuny, ŋunhiyiny ŋayi ga bitjandhi bili yan gumurr-ŋamathirryi nhanŋuny ŋurikiyiny ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga yolŋu nyilŋ'maranhamirrnydja, ga nyumukuṉiny'kunhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi, ŋayiny dhu ŋunhiyin yolŋu yuwalktja ŋurruŋu.”
LUK 9:49 Bala ŋayi Djondja waŋanan bitjarra, “Way Garray, ŋunha ŋanapurr yolŋuny nhäŋal, ŋayi gan dhawaṯmaraŋal wakinŋuny birrimbirrnha mala nhokal yäkuy. Ga ŋanapurrnydja ŋanya waŋan ḏaḏawmaraŋal, bili ŋayi ŋunhi yaka napurruŋgal malaŋur.”
LUK 9:50 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal waŋan walalaŋguny bitjarra, “Ganarrthul walal ŋanya, bäy ŋayi dhu ga djäma; yaka ŋanya ḏaḏawmaraŋ. Ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli gi bäyŋu ṉuŋgaṯmaraŋ nhumalany, ŋunhiyiny yolŋu nhumalaŋgala gali'ŋur; guŋga'yunamirra nhumalaŋ.”
LUK 9:51 Yo, waluny marrtjin ŋunhi djuḻkthurra, ga nhanŋuny walu Djesuwnydja marrtjin galkithinan ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryuny ŋanya märraman balan djiwarr'lila. Bala yan ŋayi Djesuny ḻiya-ŋamaŋamayunminan, bala yan ŋayi marrtjinan balan Djurutjalamlila.
LUK 9:52 Bala yan ŋayi djuy'yurr märrman'nha dhäwumirriny maṉḏany, maṉḏa dhu ŋäthilmirriyaman wäŋan nhanŋu Djesuwnha. Ga marrtjin maṉḏa ga bunan maṉḏa waŋganyŋur wäŋaŋur yäkuŋur Djamariyan ŋarakaŋur wäŋaŋur.
LUK 9:53 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur yolŋuny walal ŋunhi yakan ganha djälthinya nhanŋu Djesuwnydja, bili walal marŋgithin nhanŋu ŋunhi ŋayi ḻiya-ŋamaŋamayunminan ŋayi dhu marrtjin balan Djurutjalamlila.
LUK 9:54 Bäyŋun nhanŋu walal ŋunhi gumurr-ŋamathinyany, yänan walal ŋanya gan ŋunhi ḻikandhu ŋurrkaŋala, bala maṉḏany ŋunhi Djondja* ga Djayimdja mirithinan yan maḏakarritjthinany walalaŋ, bala maṉḏa waŋanan bitjarra Djesuwnydja, “Way Garray, nhämirr balaŋ linyu dhu wäthun gurthawnha ŋayi dhu rälin yarrupthun djiwarr'ŋurnydja, bala dhu bathanna dhuwal yolŋunhany walalany warrpam'thunna yan? Balanyarawnydja nhe ŋula djäl muka?”
LUK 9:55 Ga dhunupan ŋayiny Djesuny bilyurrnydja, bala ḏaḏawmaraŋala maṉḏany bitjarra, “Yaka maṉḏa biyakiyi! Dhuwaliyiny yätjkurr,” bitjarr.
LUK 9:56 Bala walal ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala marrtjinan wiripuŋulila wäŋalil.
LUK 9:57 Ga ŋunhi walal marrtjin Djesu ga ḻundu'mirriŋu mala wäŋgaŋalnydja bala dhukarrkurrnydja Djurutjalamlila, ga ŋunhiliyi gandarrŋurnydja bala ŋayi waŋganydhuny yolŋuy waŋanan ŋanya Djesunhany bitjarra, “Way Garray, ŋarrany dhuwal djälnha malthunarawnha nhuŋu, ŋunhi ŋula nhäkurr nhe dhu marrtji.”
LUK 9:58 Ga ŋayiny Djesuny nhanŋu buku-bakmaraŋal waŋan bitjarr, “Ḏäl dhuwal yolŋuwnydja malthunaraw ŋarrakuny. Ŋunha wakinŋuwnydja warrakan'ku ga, wäŋa ŋarŋga' dhärra, wäŋamirr walal ŋunhi warrpam', ga buṯthunamirriwnydja warrakan'ku mala marrtji yalu' gorru'-gurrum. Yurr ŋarrakuwuynydja Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw bäyŋu ŋula wäŋa ŋorranharaw.”
LUK 9:59 Ga bala ŋayi Djesu waŋan ŋunhi wiripuŋuw yolŋuw bitjarr, “Go malthurra ŋarrakun.” Yurr ŋayiny ŋunhi yolŋuny waŋan bitjarr, “Bulnha ŋathil, ga bäy ŋarraku dhu bäpa'mirriŋu dhiŋgam ga dholkuŋ ŋarra ŋanya dhu, ga dhäŋur beŋuryin ŋarra dhu malthurrnydja nhuŋu.”
LUK 9:60 Ga ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra, “Ŋuriŋiwurruynha yolŋuy walal dhu ga dholkum dhiŋganhawuynhany yolŋuny walalany, ŋunhi walal ga nhina dhiŋganhamirriŋura yan romŋur. Nheny dhu marrtjin, ga dhäwun' lakaram birrŋ'maraman yolŋuwala walalaŋgal, ŋunhi God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy.”
LUK 9:61 Ga wiripu yolŋu ḏirramu waŋan Djesuw bitjarr, “Garray, ŋarrany dhu dhuwal malthunna nhuŋun. Yurr ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu balayi roŋiyirryi, ga waŋa ŋarra dhu walalany ŋunha ŋunhi gurruṯumirriny ŋarrakuwuy ŋarra, nhäma marrtji ŋarra dhu walalany, ga yurrnha ŋarra dhu malthundja nhuŋu.”
LUK 9:62 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanŋuny bitjarr, “Ŋuli ŋayi dhu yolŋuy ŋurruyirr'yun munathany' marrtji baw'maram, buḻŋu'kumany dhu marrtji bala, ŋayiny ŋathil dhu ŋurruŋuny nhäma bäkumirriyam, dhunupayam wanhawal ŋayi dhu ga ŋunhi marrtji. Ga ŋuli ŋayi dhu marrtji ŋunhi ḏawa'-ḏawa'yundja, roŋiyirryi marrtji nhäma balayi dhuḏitjthuny, balanyayiny yolŋu yakan nhakun gana' nhinanharaw ŋurukuny ŋunhi God-Waŋarrwalaŋuwnydja romgu.” Bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 10:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuy gänaŋ'maraŋal wiripuwurrunhany ḏirramuwurruny, 72-ny ŋunhi malanhany, bala ŋayi gan djuy'yurr walalany märrma'-märrma'nhan. Bala walal nhakun ŋurruŋuny wäŋgaŋal bawalamirrilil yan wäŋalilnydja malaŋulil, ga yalalany dhä-dhuḏitjtja ŋayipin marrtjin Djesun.
LUK 10:2 Ga yurrnha walal ŋunhi marrtjinany, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi walalaŋ waŋan bitjarr gam', “Dharrwan mirithirra ga dhuwal yolŋuny mala nhina, gatjpu'yunna ga, galkunna ga Godkalaŋawnydja romgu. Ga balanyan walal ŋunhi yolŋuny walal nhakun ŋunhi borumnha mala, ḻami-borumnha, galki borumdhirra marrtji, galkundja walal ga gulkmaranharawnha, yurr märr ḻurrkun' dhika yolŋuny mala djämamirrnydja gulkthunarawnydja ŋurikiny borumguny, waŋgany-manapanarawnydja. Yänan biyakun bukumirriyaŋun, ŋäŋ'thurr God-Waŋarrnhan, märr ŋayi dhu djuy'yundja dharrwanhan yolŋuny walalany djämamirrinhany ŋurukuwurruŋdhiny ḻuŋ'maranharawnydja.”
LUK 10:3 “Gatjuy nhumany marrtjin!” bitjarra ŋayi Djesuny waŋan walalaŋ. “Ŋarrany nhumalany dhu dhuwal djuy'yunna dhäwu-gänhamirra mala. Yurr wiripuwurrnydja yolŋu walal nhumalaŋ dhu ŋunhi maḏakarritjthirra, bitjanna nhakun ŋuli wakinŋu wuŋgan wärraŋ ŋayan'mirr ga dhärra boḏinymirriw warrakan'ku malaŋuw.
LUK 10:4 Yo. Yurr yakan gi gäŋu ŋunhi bathiny nhuŋuwuy nhe rrupiyawuynydja, nhä mak wiripuny dhapathuŋ' nhuŋuwuy nhe ŋula. Ga yaka gandarrŋur gulmaraŋ ŋula yolŋuny, ga walu ḻuki, ŋunhi nhuma dhu gumurr-bunanhamirrnydja dhukarrŋurnydja.
LUK 10:5 Ga ŋunhi nhe dhu bunany ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga gärri nhe dhu ŋula yolkal bala'lil, bala waŋiny biyakun, ‘Way walal! Märraŋun walal ŋoy-yal'yunamirrnydja rom God-Waŋarrwuŋuny!’ biyakun.
LUK 10:6 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu djälthirr ŋurikiyi ŋunhi Godkalaŋawnydja mägayawnydja romgu, bala ŋayiny dhu yänan märraman nhokuŋ. Ga ŋuli ŋayi gi ŋula yolŋu-yulŋu yakany djälthi ŋurikiyi romgu, ŋayiny dhu yakan märram ŋunhiyiny God-Waŋarrwuny mägayamirrnydja rom.
LUK 10:7 Yo. Nhinany nhuma dhu ga ŋunhi ŋunhili bili yan waŋganyŋur bala'ŋurnydja, ga nyaŋ'thurr bawalamirr ŋunhi nha walal dhu nhuna gurrupan. Bili nhumany dhu ga ŋunhi djämamirriynydja walal märramdhi nhumalaŋgiyingalaŋuwuy djämapuynydja. Yaka gi marrtji ḻiw'maraŋuny bala'kurrnydja malaŋuwurr; nhininy gi waŋganyŋur yan dharapulŋur.”
LUK 10:8 “Yo. Ŋunhi nhuma dhu buniny boŋguŋ ŋula wanhaminy wäŋaŋur, ga ŋuli walal dhu yolŋuny walal nhumalaŋ gumurr-ŋamathirrnydja bala gurrupanna nhumalany ŋathany, nhumany yänan ḻukin ŋunhi ŋula nhä malany nhumalany walal dhu gurrupan.
LUK 10:9 Bala dhunupan walŋakuŋun rerrimirrinhany mala yolŋu'-yulŋuny wäŋa-ŋunhiŋuwuynhany mala, ga lakaraŋuny walalaŋgal biyakun, ‘God-Waŋarrwuny rom dhuwal dhiyaŋuny bala dhuwanna galkin. Nhininy walal nhanukala romŋurnydja.’
LUK 10:10 Ga ŋuli nhuma dhu ŋula wanhami wäŋaŋur buna, ga ŋuli walal dhu bäyŋuny nhumalaŋ gumurr-ŋamathirr, nhakun bäyŋun walal dhu djälthirr nhumalaŋgalaŋaw dhäwuw'nha, nhumany dhu yan rur'yunna, bala dhärrany dhukarrŋura, ga waŋiny walalaŋgal biyakun gam',
LUK 10:11 ‘Linyuny dhu dhuwal gananna dhuwandja wäŋa, djalk-djalkthunna linyu ga dhuwal munathany' dhuwalaŋuwuynydja wäŋapuy ḻukuŋurnydja linyalaŋgiyingal linyu. Yurr guyaŋiny walal gi dhuwanna gam'. God-Waŋarrwuny dhuwal rom bilin galkithinan nhumalaŋgala.’”
LUK 10:12 “Ga dhuwanna ŋunhi gam' ŋarra dhu lakaraman nhumalaŋgal; yalalaŋumirriynydja ŋunhi mala-djarr'yunamirriynydja waluy Godthuny boŋguŋ ŋunhi dhä-gir'yurra wäŋa Djudumbuynhany yolŋuny walalany yurr märr gaŋgan yan. Yurr mirithiny ŋayi dhu ŋunhi dhä-gir'yurr wäŋa dhuwalaŋuwuyyin yolŋuny walalany.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ.
LUK 10:13 Yo. Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Buthuru-bitjurrnydja walal ŋarraku manymakkuŋun yan, ga ŋäku walal nhumany yolŋu'-yulŋuy wäŋa Guratjinbuyyuny* ga Bithdjaydawuyyuny.* Yindin mirithirra nhumalaŋguny dhu mari maḻŋ'thurr. Bili muka nhuma gan ŋunhi nhäŋal ganydjarrnydja ŋarraku, ŋunhi ŋarra gan djäma ŋuriŋiyi ŋoy-ganyim'thunamirriy romdhu ŋunhiliny nhumalaŋgalnydja wäŋaŋur, yurr bäyŋu warray nhumany ganarrthanha ga ḏiltji-bilyuna nhumalaŋgiyingalaŋuŋur yätjkurruŋurnydja romŋur, bala bilyunan. Ga ŋunhi balaŋ ŋarra ganha djäma dhuwaliyi ŋayaŋu-ganyim'thunamirr rom ŋunhalnydja ŋunhi Däyany* wäŋaŋur ga Djäydandja, bitjana bili nhakun ŋarra gan ŋunhi dhiyaliyi djäma, ga walalnydja balaŋ ŋunhi wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny yolŋu walal bilyunan yätjkurruyŋurnydja romŋur mala, ga nhinanha walal balaŋ ganha ŋamathanhan.
LUK 10:14 Yo. Ga ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny dhä-gir'yurr ŋunhayiny yolŋuny walalany wäŋa-Däyapuynhany ga wäŋa-Djäydanpuynhany märr gaŋgan yan, ga nhumalanhany ŋayi dhu dhä-gir'yurr mirithin yan balanyamirriynydja waluy ŋunhi mala-djarr'yunamirriynydja.
LUK 10:15 Ga nhumany ŋunhi wäŋa-Gapuniyambuyyuny yolŋuy walal ga nhaltjanna guyaŋa? … garrwarkunhamirra nhumalanhawuynha nhuma ga balan djiwarr'lila? Yurr ŋayipiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny boŋguŋ ŋurrkuŋun nhumalany balan biyakun burralkulila.”
LUK 10:16 Ga wiripuny ŋayi Djesuy lakaraŋal nhanukalaŋuwal ŋayi malthunamirriwal walalaŋgal bitjarr, “Ŋuli ŋayi dhu ga ŋula buthuru-bitjundja nhumalaŋgalaŋaw dhäwuwny'tja manymakkumany, ga märramany ŋayi dhu ga ŋunhiyiny dhäruktja ŋarranhany. Ga ŋuli ŋayi yolŋu bäyŋuny ga nhumalaŋgalaŋaw dhäwuw buthuru-bitjun, gänaŋ'maranhamirra ŋanyapinya ŋayi ga nhumalaŋgalaŋaŋur, ga ŋarrakalaŋuŋurnydja ŋayi ga ŋunhi bitjandhi bili yan yarrkmaranhamirryi. Ga bitjandhi bili ŋayi ga ŋunhi yarrkmaranhamirra ŋanyapinyan ŋayi God-Waŋarrwala, ŋurikala ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli dhipal.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu dhäruk-gurrupanminany ŋanyapinya ŋayi walalaŋgalnydja ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi 72-walnydja ḏirramuwurruŋgal. Bala walal yan wäŋgaŋalnha barrkuwatjthinan.
LUK 10:17 Ga ŋunhi walal ŋunhiwurryiny ŋunhi 72-ny ḏirramuwurr roŋiyinany Djesuwalnydja, yurr walal ŋunhi mirithinan dhika goŋmirriyinany, bala walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja bitjarra, “Way Garray! Ŋanapurrnydja gan dhuwal waŋan dhawaṯmaraŋal ŋunhi wakinŋunhany birrimbirrnha malany nhokala yäkuy, bala walalnydja gan ŋunhi dhunupan yan dhäruktja napurruny märraŋala, bala gan yan dhawaṯthurra yolŋuwalnydja walalaŋgal!”
LUK 10:18 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan yoraŋala yan walalaŋ, “Yo, manymak!” bitjarra. “Bili ŋarrapiny ŋunhi nhäŋalyi Djaytinnhany, ŋayi marrtjin dhur'-dhuryurra beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja rälin, bala ŋayi ŋunhi galkirrinany gut bitjarryi, bitjan nhakun ŋuli marrtji ŋunhi ganyu ḻarryun munatha'lil.
LUK 10:19 Ŋäkuny walal ŋamathaŋun. Bilin ŋarra dhuwal ganydjarrnydja nhumalaŋgal gurrupara, bala nhumany dhu marrtji ŋunhi dhurrpa'-dhurrparaman bäpinhany mala ga buthuŋunhany. Ga djuḻkmaraman nhuma dhu ŋunhi ganydjarr ŋurikiny miriŋuwnydja nhumalaŋgalaŋaw Djaytinguny, yakan ŋayi dhu ŋunhi nhumalanhany bumany dhiŋganhamaramany nhä mak ḏaw'maramany, bili nhanŋuny ŋunhi ganydjarr bilin bakthunawuynha.
LUK 10:20 Yo. Yuwalk warray walalnydja nhumalany dhu ga ŋunhi yätjkurruynydja birrimbirryu mala dhäruktja nhumalany märram, yurr yaka walal ŋuriŋiyiny galŋa-goŋmirriyi. Dhiyaŋun yan waŋganydhun gämurruy' nhuma dhu ŋunhi galŋa-goŋmirriynydja ŋunhi nhuma bilin yäkuny ga dhärran ŋunhany djiwarr'ŋurnydja.”
LUK 10:21 Ga balanyamirriyyiny nhanŋu ŋunhi Djesuwnydja ŋayaŋuny dhaŋaŋdhinan Dhuyu-Birrimbirryuny, mirithinan ŋayi ŋunhi goŋmirriyinany, bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Bäpa, nheny Garray ŋuruk djiwarr'puywu wäŋaw, ga dhiyak munathaw'. Bäpa, ŋarrany nhuna dhuwal buku-gurrpara mirithinan yan, bili nhe maḻŋ'maraŋala warraŋulkuŋala nhuŋuwuy nhe romdja dhiyakuwurruŋgala ŋunhi märr-dhuŋamirriwala yolŋuwalnydja walalaŋgal, ŋunhiyin rom mala ŋunhi nhe gan djuḻuḻ'maraŋal be djambatjmirrwal ga marŋgimirriwal yolŋuwal walalaŋgal. Yo. Mäḻu' nheny ŋunhi milkunhaminany nhunapinya nhe dhiyakuwurruŋgala ŋunhi märr-dhuŋamirriwala, bili dhuwaliyin nhuŋu ŋunhi ŋayaŋuny.”
LUK 10:22 “Yo. Bäpaynydja ŋarrakal ŋunhi dhayuŋar bukmaknha yan romdja malany ŋarrakala goŋlilnydja. Bäyŋun ŋunhi ŋula yol marŋgi Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw, yol ŋayi ŋunhi; ŋayipin yan ŋunhi Bäpan yan nhanŋu marŋginy. Ga balanyayi bili, bäyŋuyi yan dhuwal ŋula yol yolŋu marŋgi God-Waŋarrwuny Bäpawnydja, yol ŋayi ŋunhi; ŋarrapin yan dhuwal Gäthu'mirriŋun nhanŋu marŋginy mirithirr Bäpawnydja, ga ŋunhiwurrnha dhu yolŋuny walal marŋgithirr nhanŋu, ŋunhi ŋayin dhu Gäthu'mirriŋuynha warralkum ŋanya walalaŋgal, ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi ŋarra walalaŋ ga djälthirr.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 10:23 Bala ŋayi beŋuryiny Djesuny bilyurra, bala waŋanan nhanŋuwuy ŋayi malthunamirrinhany walalany, gänan walalawuynha ŋapa, ga bitjarra ŋayi ŋunhi waŋanany gam', “Nhumany dhuwalawurrnydja yolŋu walal goŋmirra God-Waŋarrwalnydja, bili nhakun nhuma ga nhäman dharaŋana nhanŋu romdja mala.”
LUK 10:24 Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany walal. “Ŋäthil baman' dharrwa mirithirr djawarrkmirr yolŋu walal, ga buŋgawa mala yolŋu walal gan djälthin nhänharaw dhiyakiyi mala, dhuwal nhuman ga nhäma dhiyaŋun bala, bili bäyŋu walalnydja ŋunhi nhänha. Ga mirithin yan walal gan ŋunhi djälthin ŋänharawnydja dhiyakuny dhäwuw, ŋunhi nhuman ga ŋäma dhiyaŋun bala, bili walalnydja gan ŋunhi bäyŋu balanyayi dhäwu mala ŋäkul.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ.
LUK 10:25 Waŋganydhuny waluy rom-marŋgikunhamirr yolŋu marrtjin, bala ŋayi dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhan, yan nhakun ŋayi ŋanya gan birrka'yurr bitjarr, “Way Garray, nhaltjan dhika ŋarra dhu yulŋuny, märr ŋarra dhu ga walŋany yan nhina wiyinŋumirrnydja?” bitjarr.
LUK 10:26 Bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurr balany ŋanyanhany bitjarra, “Nhä? Bili nhaltjan ga ŋunhi dhuyuŋurnydja djorrany' waŋa? Nhaltjan nheny ŋuli ga ŋunhi maḻŋ'maram ŋunhiyiny dhäruk?”
LUK 10:27 Bala ŋayi ŋunhi yolŋuny waŋan bitjarra, “Ŋunha djorrayny'tja ga ŋunhi lakaram bitjan gam', ‘Märr-ŋamathirrnydja nhe dhu ga nhokiyingalaŋaw nhe Garraywuny God-Waŋarrwuny bukmakthu yan nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja ga walŋaynydja ga ganydjarryuny ga guyaŋanhawuyyuny, ga wiripuny nhe dhu ga ŋunhi märr-ŋamathirr yolŋuw walalaŋ wiripuwurruŋ, biyak yan bili nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirr nhuŋuwuy nhe. Biyakun guyaŋiny ŋunhiwurruny wiripuwurrunhany mulkurunhany yolŋuny walalany, nhakun walal nhuŋun galkipuynha yolŋu walal.’”
LUK 10:28 “Yo, yuwalk dhuwaliyiny. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bitjandhiyiny djäma, nheny dhu ga walŋan yan nhina.” Ga bitjarr ŋayiny Djesuny waŋan.
LUK 10:29 Bala yan ŋayi ŋunhi rom-marŋgikunhamirrnydja yolŋu djälthinany mirithinan yan ŋayi dhu wiripuwurruŋgalnydja maŋutjiŋur dhuwurr-ŋamathirra. Ga bulu ŋayi dhä-birrka'yurr ŋanya Djesuny bitjarr, “Yol bili dhika ŋarraku galkipuynydja yolŋu?”
LUK 10:30 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋala nhanŋuny ŋurikiyi rom-marŋgikunhamirriwnydja yolŋuw mayali'kurra dhäwuny' bitjarrnha gam', “Waŋganydhuny waluy yolŋu gan marrtjin dhukarr-ŋupar beŋur Djurutjalamŋur* bala Djarikawlil wäŋalil, yurr Djuw mala ŋayi ŋunhi yolŋuny. Yo. Marrtjinany ŋayi gan ŋunhiyi dhukarr-ŋuparnydja, bala walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruynydja manaŋa-ḏilkurruynydja yolŋuy walal ŋayathaŋala ŋanya, bumarnydja ŋanya walal gan ŋunhi-i-i, batnha ŋurrkaŋal, bala walal nhanŋu djaw'-djawyurra rrupiyany, ga girriny' walal gan ḻarrmaraŋala nhanukal, bala ganarrthaŋala ŋanya. Ga ŋorranany ŋayi gan ŋunhi gali'ŋura dhukarrŋurnydja, galki balaŋ ŋayi ŋunhi dhiŋganhan.
LUK 10:31 Yaka wiyin, bala ŋayiny gan djirrikaymirrnydja yolŋu marrtjinan ŋuliwitjarryi bili yan dhukarrkurr. Ga nhäŋal ŋayi ŋunhiyi yolŋuny gaṯpurr'nhany, ŋayi gan ŋorranan, ga gilipuŋala ŋayi nhanŋu, djuḻkmaraŋal ŋanya, yaka ŋayi ŋanya guŋga'yunna.
LUK 10:32 Ga yaka wiyin, ga wiripuny muka yolŋu marrtjin ŋunhi Lebaywalnydja yarraṯaŋur, ga ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu Godkalaŋawnha buṉbu-djägamirra ga marrtjinany ŋayi ŋunhiyi yolŋuny galkikurra nhanukalaŋuwurr, bala ŋanya ŋayi nhäŋala ŋunhiyi gaṯpurr'nhany yolŋuny, ga yakayi ŋayiny ŋanya guŋga'yunna, nhäŋala ŋayi ŋanya ganarrthaŋala.”
LUK 10:33 “Ga bulu wiripuny muka yolŋu marrtjin, ga ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu wiripuŋuwuynha wäŋapuy, wiripun bäpurru Djamariyapuynha. Bala ŋayi ŋanya nhäŋala ŋunhiyiny gaṯpurr'nhany ŋayi gan ŋorran, bala nhanŋu ŋayaŋuny-warwumirriyinan dhika mirithinan.
LUK 10:34 Bala ŋayi marrtjinan galkithinan nhanukal, ga rarryurr ŋayi nhanukal wiyikan' djetjilil malaŋulil, ga garrpi'yura ŋayi ŋanya marrtjin ŋunhi djetjiny mala manydjarrkay'nha, bala ŋayi ŋal'maraŋala ŋanya yarraman'lil nhanukiyingalnha ŋayi, bala yan dhunupan gäŋala ŋanya. Marrtjinan maṉḏa gan, ga yan bili ga bunan maṉḏa ŋunhili bala'ŋur ŋunhi walal ŋuli ganha dharrwa yolŋu walal ŋorranha buṉbuŋur. Ga ŋunhiliyin ŋayi ŋunhiyi Djamariyawuynydja yolŋu gan djägany nhanŋu ŋurikiyiny ŋunhi gaṯpurr'wuny ḏirramuw.
LUK 10:35 Ga wiripuŋuynydja munhay ŋayi waŋan ŋanyanhan ŋunhin buṉbu-waṯaŋunhan yolŋuny bitjarra, ‘Ŋay', dhuwal rrupiyany märrma' ŋaraka. Gatjuy djägan nhe dhu ga dhiyakiyiny yolŋuw, ga ŋuli dhu dhuwaliyi rrupiya yakany gana'yirr nhokal, ga räliyi ŋarra dhu boŋguŋ roŋiyi, ga bulu ŋarra dhu gurrupul nhuna wuŋuḻi'yurr.’” Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Djesuy dhäwuny' lakaraŋal.
LUK 10:36 Bala ŋayi Djesuny waŋanan ŋurikiyiny yolŋuw rom-marŋgikunhamirriwnydja bitjarrnha, “Yo, nhaltjanna nheny ga guyaŋa? Yolnha nhanŋu ŋunhi yolŋuthinany ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi walal gan manaŋa-ḏilkurruy bumar?”
LUK 10:37 Bala ŋayiny ŋunhi rom-marŋgikunhamirrnydja yolŋu buku-bakmaraŋala nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Mak ŋunhiyi bäy, ŋunhi ŋayi wuyurr nhanŋu, bala guŋga'yurra ŋanya.” Bala ŋayiny Djesuny nhanŋu waŋan bitjarra, “Gatjuynha nheny dhu marrtjin, ga djämany nhe dhu bitjandhi bili yan, dhuwali bili yan romdja waŋgany.”
LUK 10:38 Dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuny ga ḻundu'mirriŋuny walal nhanŋu marrtjin wäŋgaŋala, ga bunanany walal ŋunhala wäŋaŋur yäkuŋur Bithinin,* bala ŋayiny waŋganydhuny miyalkthu yäkuy Mäthaynydja gaḏaymara ŋanya Djesunhany nhanukiyingala ŋayi wäŋalil.
LUK 10:39 Bala ŋayi gärrinan, dhutnha nhinan, ga ŋayiny Mäthawnydja yapa'mirriŋu Meriny yäku marrtjin, ga nhinan galkin yan nhanukal Garraywala ḻukuŋur. Nhinanany ŋayi gan ŋunhi Meriny, buthuru-bitjurra gan nhanŋun Djesuwnha, ŋunhi ŋayi gan marŋgikuŋal dhäwu lakaraŋal ŋunhiliyi djinawa' buṉbuŋur.
LUK 10:40 Ga ŋayiny gan Mäthaynydja gänan djäma ŋayipin, yurr dharrwathinan nhanukal ŋunhi gumurrŋurnydja djämany mala, bala yan ŋayi ŋoy-dhärranan, bala ŋayi waŋanan Djesuwalnydja, “Way Garray, yaka nhe gi dhuwal guyaŋi ŋarranhany? Dhuwal ŋayi yukuyuku'mirriŋuynydja ŋarrakal ganarrthaŋala djämany warrpam'nha ŋarrakiyingala yan. Waŋi ŋanya, ŋayi dhu guŋga'yun ŋarrany.”
LUK 10:41 Bala ŋayi Djesuny waŋan nhanŋuny buku-bakmaraŋal yäku-lakaraŋala ŋanya bitjarra, “Mätha! Mätha!” bitjarr. “Nheny ga dhuwal ḻay-ḻayyun dharrway romdhu malaŋuy, ga dhiyakiyin mala nhe ga ŋunhi mirithirrnydja warwuyun, ga yurrnha nhakun nhe ga dhuwali ŋayaŋu-miḏikirrnydja.
LUK 10:42 Yurr waŋgany yan dhuwal manymaktja ga ŋurruŋuny rom ŋula yolkuny yolŋuw, ga ŋayiny dhiyaŋuny gay'yi Meriynydja bilin djarr'yurra ŋunhi ŋamakurrnydja rom, ga yakan dhu ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy dhuwaliyi djaw'yundja nhanukal.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuny waŋan.
LUK 11:1 Waŋganydhuny waluy ŋayiny gan Djesuny bukumirriyaŋala ŋula wanhamin wäŋaŋur, ga ŋunhi ŋayi dhawar'yurrnydja bukumirriyanhaŋurnydja, bala ŋayiny waŋganydja malthunamirr nhanŋu waŋan bitjarra, “Way Garray, Djondhuny gan ŋunhi marŋgikuŋal nhanŋuwuynydja ŋayi malthunamirriny walalany ŋunhi nhaltjan walal dhu ga bukumirriyam. Ga nheny dhu napurrunhany marŋgikumdhi, ŋunhi nhaltjan napurr dhu ga bukumirriyam?”
LUK 11:2 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋguny bitjarra, “Ŋuli nhuma dhu bukumirriyamany ga, bitjanna nhuma dhu ŋunhi waŋany gam', ‘God-Waŋarr Mäḻu' ŋanapurruŋ, nheny ŋunhi yäku yindi warray, ga wokthunamirr. Ŋanapurr nhuna ga dhuwal ŋäŋ'thundja nhe dhu dhanuŋdhunna God-Waŋarrwuny rom ŋanapurruŋgala ŋayaŋulilnydja.
LUK 11:3 Ŋathany ŋanapurruny maranhu-gurrupula dhiyakuny bala waluw.
LUK 11:4 Bäy-lakaraŋ ŋanapurruŋ yätjkurruwuynydja djämapuy, biyak yan bili nhakun napurr ŋuli ga bäy-lakaram ŋurikiwurruŋ ŋunhi wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga ŋanapurruny ŋayaŋu-yätjam. Yaka ŋanapurruny gäŋu gumurr-ḏälkurrnydja romgurr, birrka'yurrnydja ŋanapurruny ga mala-djarr'yurrnydja. Ga bitjanna nhuma dhu ŋunhi bukumirriyamany.’”
LUK 11:5 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan nhanukiyingalaŋaw ŋayi malthunamirriw walalaŋ bitjarr, “Ŋuli balaŋ nhe dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu marrtji nhokiyingalaŋuwal nhe ḻundu'mirriŋuwalnydja wäŋalil, ŋunhi ŋula nhaliynydja waluy mak djeḏany, ga ŋäŋ'thun nhe dhu ŋanya ŋula nhaku ŋathaw bitjan, ‘Way ḻundu marrkapmirr, ŋatha ŋarrany gurrupul go,
LUK 11:6 bili ḻundu'mirriŋu ŋarraku ŋunha bunan beŋur barrkuŋur wäŋaŋur, ga ŋarrapiny dhuwal dhäparŋ'nha, ŋathamiriwnha.’
LUK 11:7 Ga ŋunhi ŋayi dhu ḻundu'mirriŋuny nhuŋu waŋa buku-bakmaram bitjandja, ‘Gatjuy waṉḏin, yaka ŋarrany yakurr dhirr'yurr! Dhurrwarany dhuwal bilin ḏälnha dhaḻ'yunawuynha, ga bulu napurr dhuwal yakurr yindin ga ŋorra, napurr djamarrkuḻi' ŋarraku ga ŋarrapi. Yakan ŋarra dhu rur'yun nhuŋu ŋula nhakuny gurrupanaraw.’ Ga bitjanna ŋayiny dhu ŋunhi ḻundu'mirriŋuny nhuŋu buku-bakmaram.
LUK 11:8 Mak ŋayi dhu ŋunhi yakan djälthirr nhuŋu guŋga'yunaraw, ga gurrupan ŋayi nhuna dhu ŋula nhäny bäyŋun, bäydhi ŋayi ŋunhi galkipuynydja ḻundu'mirriŋu. Yurr rur'yun yan ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu, bala ŋayi dhu gurrupanna nhuŋu ŋunhi nhaku nhe ga djälthirr, bili nheny dhu ga ŋunhi buku-ḏuwaṯthunna ŋäŋ'thun.
LUK 11:9 Walal, dhuwandja ŋarra nhumalaŋ dhu lakaraman. Ŋäŋ'thurr God-Waŋarrnhany ŋula nhakuny, märr ŋayi dhu nhuna gurrupanna yan. Gatjuy ḻarruŋun, bala nheny dhu maḻŋ'maraman. Ga dhurrwarany wutthu'-wutthurra, galkithin nhanukal, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny nhuŋu dhurrwarany ḻapmaraman, gumurr-ŋamathirra manapan nhuŋu.
LUK 11:10 Bili ŋuli balaŋ dhu ŋula yolthu walal ŋäŋ'thundja ŋanya God-Waŋarrnhany, bala walalnydja dhu ŋunhi yänan märraman nhanukuŋuny, ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga yuwalkkumany yan ḻarrum, ŋayiny dhu God-Waŋarrwuŋuny maḻŋ'maraman yan. Ga wiripuny ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga bitjan bili dhurrwara wutthu'-wutthun, ga galkithirr nhanukal, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhanŋu ḻapmaraman, galkikuman manapan ŋanya nhanukiyingala ŋayi.
LUK 11:11 Nhuma ŋunhi bäpa'mirriŋu walal, ŋunhi nhumalany ŋuli gäthu'mirriŋuynydja walal nhumalaŋgal ŋäŋ'thun guyawnydja, ga nhän nhumany ŋuli gurrupan walalaŋguny … bäpin? Ŋany nhä?
LUK 11:12 Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna yothuy nhokal ŋäŋ'thun mapuwny'tja, ga nheny dhu nhän nhanŋuny gurrupan? … buthuŋun?
LUK 11:13 Yurr bäydhi nhuma ŋunhi dhuwurr-yätjkurrnydja bäpa'mirriŋu walal, yurr nhuma ŋuli ga ŋunhi gurrupandja nhumalaŋgalaŋaw gäthu'mirriŋuwnydja walalaŋ manymak yan nhäny mala. Ga nhumalaŋguny Bäpa'mirriŋu djiwarr'puynydja bulu warray wetj-ḏumurr, djuḻkmaraman ŋayi ga nhumalanhany nhanukiyingalnydja ŋayi wetjthu. Ga yuwalk yan ŋayi dhu ŋunhi gurrupandja ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnhany ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal dhu ga ŋäŋ'thundja ŋanya.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
LUK 11:14 Yo. Waŋgany yolŋu gan nhinan dhärukmiriw muŋmuŋ, yakan ŋayi ŋuli ganha ŋunhi waŋanhany, bili wakinŋuy birrimbirryu ŋanya gan ŋunhi ŋayathaŋalnydja dhärukmiriwyaŋalnydja. Yurr ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja ŋunhiyi birrimbirrnhany mala dhawaṯmaraŋala ŋurikalyiny ḏirramuwal, ga dhunupan ŋayi ŋunhiyi ḏirramuny dhärukmirriyinan, waŋanan gan dhika manymakkuŋala. Bala walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal gan ŋäkulnydja ŋanya ganyim'thurra waŋanhawuynydja.
LUK 11:15 Ga walalnydja gan ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal waŋanhaminan lakaranhaminan bitjanminan, Ŋunhiny ŋayi gan ŋurikalyin Beltjibulwala ganydjarryu dhawaṯmaraŋal ŋunhiyiny wakinŋumirrinhany birrimbirrnha mala, ŋunhi ŋayi buŋgawan walalaŋ ŋurikiyin ŋunhi birrimbirrwun malaŋuw.
LUK 11:16 Ga wiripuwurruy yolŋuy walal birrka'yurr ŋanya, yan walal gan maḻŋ'maraŋal nhanukal waŋan bitjarr, “Way, ŋuli nhe gi dhuwal God-Waŋarrwalnydja ganydjarryu djäma, gatjuy mak bulu nhe dhu djäma ŋuriŋiyi ŋoy-ganyim'thunamirriy romdhu märr napurr dhu nhäma.”
LUK 11:17 Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesuny marŋgithin walalaŋ, ŋunhi nhaltjarr walal gan guyaŋan djarrpi'kuŋal, bala ŋayi waŋanan walalaŋ bitjarra, “Nhalayak balaŋ ŋunhi mokuywalnydja ganydjarryu dhawaṯmaraŋ ŋunhi mokuynhany birrimbirrnha? Ŋuli dhu ga ŋunhi yolŋu walal mala-wulkmaranhamirrnydja waŋganyŋurnydja wäŋaŋur, bala walal dhu ga bunhamirra bala räli'yunmirra, bala dhu ŋunhi malany walal dhawar'yunna. Ga ŋuli dhu ga gurruṯumirr mala bitjandhi bili yan barrkuwatjkunhamirr, bala dhu ga bunhamirra nhakun, ŋunhiyiny walal dhu malany dhawar'yunna yan warrpam'nha.
LUK 11:18 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi djaytindhu buma djaytinnhany yan, nhanŋuny dhu ŋunhi romdja dhawar'yunna, winya'yunna dhu. Ga nhumany ŋuli ga ŋunhi bitjan lakaram yanbi ŋarrany ŋuli gi ŋunhi dhawaṯmaraŋ ŋunha wakinŋunhany mala birrimbirrnha ŋurikalyin ganydjarryuny Beltjibulwalnha?
LUK 11:19 Ga nhämirr ŋunhi nhumalaŋguwuynydja malthunamirr walal? Yolkal walalnydja ŋuli ga ŋunhi ganydjarryu bitjandhiyi djäma? Ŋurikalyi bili yan yätjkurruwal? Ŋany bäyŋu, muka? Yo. Ŋuriŋiwurruy bili yan nhumalaŋgal yan malthunamirriy walal ŋuli ga ŋunhi nhumalanhany yätjkurr-lakaram.
LUK 11:20 Yo. Ŋarrany ŋuli ga dhuwal dhawaṯmaram ŋunhi wakinŋunhany birrimbirrnha mala ŋuriŋi bili yan waŋganydhu, God-Waŋarrwal yan ganydjarryuny, ga dhuwalatjandhin nhuma dhu ŋunhi dharaŋandja, ŋunhi God-Waŋarrwuny rom bilin maḻŋ'thurra dhiyalnydja nhumalaŋgalnydja.”
LUK 11:21 “Yo. Ŋunhi ŋayi yolŋu ganydjarr-ḏumurrnydja, ŋayiny dhu ga dhärran girri'-ŋamathinyawuynha, goŋ-garamirra, ḏälnha, djägan ŋayi dhu wäŋawnydja nhanukiyingalaŋaw ŋayi ga girriwny'tja manymakkuman, ga yakan dhu ŋunhi nhanukalaŋuŋur ŋula djaw'yun yolthuny.
LUK 11:22 Ga ŋunhiyi ḏirramu ganydjarr-ḏumurrnydja ŋunhi ŋayi ŋuli ga märr-yuwalkthirr, ga märr-nhirrpanmirr ŋurikiyin bili yan maripuywun girriw' nhanukiyingalaŋaw ŋayi. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi wiripu yolŋu marrtji bulun gal'ŋu ganydjarr-ḏumurr, ḏälnha mirithirra, bala ŋayi dhu buman ŋunhi wiripuŋunhany yolŋuny, ŋunhi ŋayi ŋuli ga guyaŋanhamirr ŋanyapinya ŋayi yanbi ŋayi ganydjarr-ḏumurra. Ŋayiny ŋanya dhu wiripuŋuynydja yolŋuy djuḻkmaraman, bala nhanŋu dhu ŋunhi girriny' mala maripuynydja djaw'-djawyunna, bukmaknha. Djaw'yunna ŋayi dhu ŋunhi girriny' mala nhanŋu, bala mala-wulkmaraman marrtji, bala dhu gurrupanna marrtji wiripuwurruŋgun yolŋuw walalaŋ.”
LUK 11:23 “Ga ŋuli ŋayi ŋula yol yolŋu yakany ŋarrakalnydja gali'ŋur, ŋayiny ŋunhiyiny marimirra ŋarraku. Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yolthu yolŋuy bäyŋuny ḻuŋ'maram räliny ŋarrakalnydja, ŋunhiyiny ŋayi yolŋu balanyayiny ḻatjuwarr'maranhamirra, ŋaŋ'ŋaŋ'thunna ga yolŋunhan walalany ŋarrakalaŋaŋurnha.”
LUK 11:24 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuy lakaraŋal bitjarra gam', “Ŋunhi ŋuli yätjkurrnydja birrimbirr dhawaṯthun yolŋuwalnydja ŋayaŋuŋur, bala ŋayi ŋuli ŋunhi marrtjin ḻarruman wiripuŋuwnha wäŋaw, wanhal ŋayi dhu maḻŋ'maram wiripun wäŋa bala nhinan. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi bäyŋuny maḻŋ'maram, bala ŋayi ŋuli waŋanhamirra ŋanyapinya ŋayi bitjanmirra, ‘Roŋiyirra ŋarra dhu dhuwal balayi bili wäŋalil ŋunhi wanhami ŋarra gan ŋäthil nhinan.’
LUK 11:25 Bala ŋayi ŋuli marrtjin roŋiyirra balayi bili wäŋalil, ga nhämany ŋayi ŋuli ŋunhiyi wäŋany manymaknha, ḏarrtjalknha ga yolŋumiriwnha, ŋayilpin',
LUK 11:26 bala ŋayi ŋuli ŋunhi dhunupan marrtjin, bala wiripuwurrunhan garr'yun bulu 7-nhan yätjkurruny birrimbirrnha mala, ḏälmirra mirithirra. Ga ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu ŋayaŋu-waṯaŋuny mirithirra yätjirr walalaŋgal ŋayathanharaynydja, djuḻkmaraman ŋayi dhu ŋunhi nhäthinya ŋayi gan ŋäthil nhinan.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja lakaraŋal.
LUK 11:27 Yo. Dharrwan ga ŋunhi mirithirra yolŋuny walal buthuru-bitjurrnydja nhanŋu Djesuwnydja. Ga ŋayiny bäy marrtjin waŋganydja miyalk yatjurr warray ŋunhiliyiny malaŋur bitjarr gam', “Nhuŋuny mak ŋuli ga dhuwal ŋäṉḏi'mirriŋu mirithirr ŋayaŋu-djulŋithirr, nhokal muka ŋunhi ŋayi gan gäŋal nhuna ga djäga nhuŋu ŋayi gan nyumukuṉiny'ku.”
LUK 11:28 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal balany bitjarra, “Yaka. Buluny ga mirithirrnydja ŋayaŋu-djulŋithirr ŋunhiwurrnha yolŋuny walal ŋunhi walal ŋuli ga ŋäman God-Waŋarrwun dhäruk, ga bulu walal ŋuli dhäruk nhanŋu märram, bala yan djäman.”
LUK 11:29 Ga dharrwan mirithirra ŋunhi yolŋuny walal marrtjin ḻuŋ'thurr nhanukalnydja Djesuwalnydja, bala ŋayiny waŋanan walalany bitjarra, “Dhuwal nhuma yolŋu walal ŋunhi nhuma ga dhiyaŋ bala nhina dhiyal, dhuwandja nhumany dhuwurr-yätjmirra yan mirithirra, bili nhuma ganha ŋunhi yaka märr-yuwalkthinya ŋarraku. Nhumany ga dhuwal dhar'thar-gurrupan ŋarrany djämaw manymakku ŋoy-ganyim'thunamirriw romgu milkunharaw. Yurr ŋarrany dhu dhuwal yaka yänayiny djäma milkumany nhumalaŋgal. Ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi wäŋa-Ninapawuyyuny* mala bilin gan nhäŋala, bala yan walal ŋunhi dharaŋara God-Waŋarrwuny ganydjarr, ŋunhi ŋayi Djawuna dhawaṯthurr beŋur ŋunhi ŋarirri'wal guḻunŋur walŋa yan.
LUK 11:30 Yo, ŋuriŋiyin ŋayin gan Djawunaynha yolŋuy maŋutji-dhunupayaŋalnydja walalaŋguny Ninapalilnydja wäŋalil. Ga balanyayi bili nhakun ŋunhi Djawuna yolŋu, ŋayiny dhu ga Yolŋuynydja Gäthu'mirriŋuy lakaram dhunukthunukman nhumalanhan ŋunhiwurrunhan ŋunhi nhuma ga dhiyaŋun bala gäthurnha nhina.
LUK 11:31 Ga be baman'tja ŋäthil buŋgawa miyalk wäŋa-Djepawuy* marrtjin beŋur barrkuŋur wäŋaŋur, ŋänharaw nhanŋu Djalamangu, bili ŋayi ŋunhi mirithirr ḻiya-djambatj balanya yolŋu ya, ga ŋayiny gan ŋunhiyi miyalktja mirithin yan djälthin marŋgithinyarawnydja nhanukalaŋaw dhäwuwny'tja. Ga balanyamirriy waluy dhä-dhawar'yunamirriynydja ŋunhi, ŋayiny boŋguŋ ŋunhiyiny miyalk wäŋa-Djepawuynydja dhärriny, bala ŋayi dhu waŋiny, yätjkurr-lakaraŋun nhumalanhan, ŋunhi nhuma ga dhiyaŋun bala nhina. Bili waŋgany yolŋu dhiyal nhumalaŋgal malaŋur mirithirra ŋayiny ḻiya-djambatj, djuḻkmaraman ŋayi ga ŋunhiyiny ḏirramuny yäkuny Djalamannhany, bala nhumany ga ŋapay-ŋurrkaman ŋanya, ŋuyulkthirra manapan nhanŋuny.
LUK 11:32 Yo. Ga walalnydja dhu ŋunhi wäŋa Ninipawuynydja yolŋu walal dhärriny nhuman rrambaŋin, bala walal dhu yätjkurr lakaraŋun nhumalanhany, bili walalnydja bilyurr warray walalaŋgiyingalnydja dhuwurr-yätjŋur romŋur ŋunhi walal ŋäkulnydja manymaktja dhäwu nhanukuŋuny Djawunawuŋuny lakaranhawuy. Ga waŋgany yolŋu dhiyal nhumalaŋgal malaŋur, ŋunhi ŋayi ga bulun gal'ŋu djuḻkmaram Djawunanhany, ga nhumany bäyŋu warray buthuru-bitjunna dhärukku.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja mayali'kurrnydja.
LUK 11:33 “Yo. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy dhuŋgur'yun lanhdhirrany, ga yakan ŋayi dhu ŋunhi nhirrpan djuḻuḻ'maramany, nhä mak ŋurrwu'lilnydja nhirrpan; ŋany yänan ŋayi dhu ŋunhi gaykarraŋlila nhirrpandja, märr dhu ga bukmakkun yolŋuwnydja walalaŋ buṉbunhany djeŋarra'yamany.
LUK 11:34 Yo. Maŋutjiny maṉḏany dhuwal balanya nhakun baḏayala' nhuŋu rumbalwu. Ga ŋunhi nhe ŋula mel-ḏarrtjalktja, ŋunhiyiny nhakun nhuŋu walŋany baḏayala'mirra, rumbal manapanna warrpam'. Ga ŋunhi nhe maŋutji-yätjkurrnydja, ga ŋunhiyi nhe rumbalnydja buku-munhan' warrpam'nha.
LUK 11:35 Gatjuy djägany nhuŋuwuy nhe gi manymakkuŋun yan. Yaka gi biyak wawuny nhini, ŋayaŋu-buku-munhany, yanbi nhe ŋayaŋu-djarraṯawun'mirra.
LUK 11:36 Yo. Ga ŋuli nhuŋu dhu rumbal warrpam'nha baḏayala'mirr, ga bäyŋun nhokal dhu ga ŋula nhäny buku-munhany' gärri, ŋunhiyiny nhe ga nhina baḏayala'ŋura yan, bitjan bili yan nhakun ŋuli ga ŋuriŋi lanhdhirray nhuna djarraṯawun'kum.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 11:37 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurr waŋanhaŋurnydja, bala waŋganydja yolŋu Baratjiny marrtjinan, bala ŋayi garr'yurra ŋanya Djesunhany balan nhanukiyingala ŋayi wäŋalil ŋathawnha ḻukanharaw. Bala ŋayi Djesuny marrtjinan, djuḏupnha gärrin wäŋalila nhanukal, dhutnha nhinan ŋathawnha ḻukanharaw.
LUK 11:38 Ga ŋayiny ŋuriŋiyiny yolŋuy Baratjiynydja ganyim'thurra ŋanya nhäŋalnydja, bili ŋayi ŋunhi Djesuynydja dhunupan yan ḻukanan, yakan ŋayi rurrwuyunminyany ŋanyapinya ŋayi goŋdja. Bili rom walalaŋ gan ŋunhiliyi ŋorran yäku goŋ-rurrwuyunminyawuy.
LUK 11:39 Bala ŋayi Garraynydja waŋanan nhanukal bitjarra, “Nhuma Baratjiynydja yolŋuy walal ŋuli ga ŋayatham ŋunhiyi rom banikin'puy rurrwuyunawuy, yurr ŋunha ŋayaŋuny nhumalaŋ djinawany' yätjkurra yan mirithirra, ga bitjanna bili nhuma ŋuli ga ŋunhi djaw'-djawyunna yan wiripuwurruŋguny ŋula nhä malany.
LUK 11:40 Nhä nhuma dhuwal, ḻiya-dhumukmirr yan muka? Ŋayipi muka ŋunhi God-Waŋarryu djäma dhuwal warraŋulnydja rumbal, ga ŋunha djinawa'puynydja rumbal.
LUK 11:41 Gatjuy, ŋunha djinawany' djämayi ḏarrtjalkkuŋdhi. Biyakun wuyurra ŋurukuwurruŋguny ŋunhi gurrupuruŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ga yänan gurrupula walalaŋ ŋunhi nhe ga ŋula nhäny ŋayatham, bala dhu bukmaknha ŋunhi ŋula nhäny mala nhumalaŋ warrpam'thunna ḏarrtjalkthirra.”
LUK 11:42 “Yo. Nhumany dhuwalawurrnydja ŋunhi Baratjiny yolŋu walal, mariny nhumalaŋ dhu yindin yan maḻŋ'thurr! Nhumany ŋuli ga dhuwal gurrupan God-Waŋarrwuny bukupuynha yan mala-wulkmaranhawuynha ŋunhi nhä nhuma ŋuli lämu-nhirrpan balanya nhakun ŋunhi ŋathapuy dhäkay-ŋamathinyawuy mala. Ga yakan nhuma ŋuli gi ŋunhi yolŋunhany walalany nhäŋu ŋamathaŋuny, ga yakayi nhuma ŋuli gi ŋunhi märr-ŋamathi nhanŋuny God-Waŋarrwuny. Nhumany yanbi dhu ga ŋunhi rom-dhunupayirra ga ŋayaŋu-wuyunna wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ga bitjan yan bili nhuma dhu ga ŋunhi mala-wulkmaram nhanŋuny God-Waŋarrwuny.”
LUK 11:43 “Yo. God-Waŋarryuny dhu ŋunhi nhumalanhany Baratjinhany yolŋuny walalany dhä-gir'yurrnydja mirithin yan. Nhumany ga dhuwal guyaŋanhamirr yanbi nhumany be garrwarnha. Ŋunhi nhuma ŋuli marrtji balany ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'thunamirrililnydja buṉbulil, bala nhuma ŋuli ŋunhi nhinany ŋunhiwilin nhinanhawuylilnydja manymaklila, ga bitjandhi bili nhuma ŋuli ga djälthirr yolŋuwnydja walalaŋ, walal dhu ga waŋa märr-ŋal'yun nhumalaŋ ŋunha dhukarrkurr.
LUK 11:44 Yo. Yuwalk yan nhuma dhu ŋunhi mariny märraŋ yindin yan. Nhumany dhuwal balanya nhakun ŋunhi molu mala yolŋuw walalaŋ, ŋunhi ŋuli marrtji yolŋuynydja walal dhurrpa'-dhurrparamany wawun ŋunhiyiny moluny mala, bili ŋayi ŋuli ga ŋunhi nhämany warraŋul yan manymaktja, yurr djinawany' ŋunha ŋunhi yakan manymak. Ŋunhi ŋayi dhu ŋula yol yolŋu galkithirrnydja nhumalaŋgal, yanbi nhumany manymak, ga ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu barrkuthirra God-Waŋarrwala nhumalaŋgala yätjkurruy.”
LUK 11:45 Ga ŋayiny wiripuŋuynydja waŋganydhuny yolŋuy rom-marŋgikunhamirriy waŋan Djesuny bitjarr, “Way Marŋgikunhamirr, ŋunhi nhe ŋuli bitjandhiny waŋa, ŋunhiyiny nhakun nhe ga yätjkurr-lakaramany napurrunhan bitjandhiny.”
LUK 11:46 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan buku-bakmaraŋala balany nhanŋuny bitjarra, “Yo. Biyakiyi bili muka ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny nhumalanhany rom-marŋgikunhamirrinhany mala dhä-gir'yurryi, bili nhuma ŋuli ga ŋunhi romnhan yindikumany, nhakun nhuma ŋuli ga ŋunhiyiny yolŋunhan walalany ḏiltjin ŋonuŋgum, ga bäyŋuyi nhumany ŋuli ŋunhi walalanhany guŋga'yurr.
LUK 11:47 Yo. Yuwalk yan nhuma dhuwal yindiŋurnydja mariŋurnydja. Dhuwal nhuma gan latju'-latjukuŋal djäma moluny mala ŋunhi djawarrkmirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋurikiwurruŋdhiny ŋunhi nhumalaŋgal gan mala-ŋurrkanhayŋuy walal bumar walalany murrkay'kuŋal yan ŋäthil, yanbi nhuma ŋuli gi ŋunhi märr-ŋal'yurra walalaŋ.
LUK 11:48 Bala nhuma ŋuli ga ŋunhi waŋany bitjanna, ‘Manymaknha ŋunhiyiny. Murr' muka walalany gan bumar,’ bitjanna. Yurr djämany nhuma ŋuli ga ŋunhi mathirrany mala walalaŋ manymakkuman dhika mirithirra.
LUK 11:49 Ga ŋurikin ŋayaŋuwnydja, ŋäthilnydja be baman'tja ŋayi God-Waŋarrnydja waŋan bitjarrnydja, ŋunhiyin God-Waŋarr ŋunhi ŋayi yäku Ḻiya-djambatjnha, ‘Ŋarrany dhu dhuwal walalaŋ dhäwu-gänhamirrinhan ga djawarrkmirrinhan malany djuy'yun, yurr wiripuwurrunhany walal dhu buman murrkay'kuman, ga wiripuwurrunhany walal dhu buma ŋayaŋu-yätjaman,’ bitjarr.
LUK 11:50 Yo. Beŋur bili baman'ŋuŋur yolŋuy walal ŋuli ganha bunha murrkay'kunha ŋunhi djawarrkmirrinhany yolŋuny walalany, beŋur bili ŋurruyirr'yurr nhanukal Waybulwal ga yan warray bili ga wapthurr Djakarayawal, ŋunhi wala ŋanya bumar murrkay'kuŋal ŋunhal ŋunhi God-Waŋarrwala dhuyuŋura buṉbuŋura, ŋunhi gan djimuku' bulaymirr dhärran yurr ṉapuŋgan'. Yo. Dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal djawarrkmirrnydja mala gulaŋ-waṉḏinany, yurr ŋayin dhu nhumalanhany God-Waŋarryun dhä-gir'yurr, ŋunhi nhuma ga dhiyaŋ bala waluy dhuwal nhina; ŋayin boŋguŋ nhumalanhany dhä-gir'yurr ŋurikiwurruŋgalyiny bukmakkala yan, ŋunhi walal marrtjin dhiŋgaŋal beŋur bili ŋurruyirr'yunaŋur ga yan bili ga dhiyaŋun bala gäthura.”
LUK 11:52 “Ga nhumalanhany dhu ŋunhi rom-marŋgikunhamirrinhany walalany God-Waŋarryuny dhä-gir'yurr mirithiyi yan. Ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal djäl muka marŋgithinyaraw God-Waŋarrwuny, yurr nhumany gan djaw'-djawyurr ŋunhi gonydjiŋ walalaŋgalaŋuŋur, bala nhuma gan dhurrwarany dhaḻ'-dhaḻyurra, märr walalnydja dhu yakan gärri ga marŋgithirr. Nhumapiny dhuwal yaka warray gulŋiyinya; yan nhuma ŋuli ga gulmaram ŋunha wiripuwurruny, ŋunhi walal ŋuli ga djälthirr God-Waŋarrwu dharaŋanaraw.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ dhärukthuny wuṉḏaŋarryun.
LUK 11:53 Dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuynydja ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, ga walalnydja ŋunhi rom-marŋgikunhamirriynydja yolŋuy walal ga Baratjiynydja walal gan ŋarrtjurra ŋanya, yätjkurruyaŋala. Ga dhäŋur beŋuryiny walal gan bitjarra bilin dhä-birrka'yurra ŋanya, yanbi balaŋ walal ŋanya bawa'-gurrupana, yan nhakun walal ŋanya gan warku'yurra, bili walal gan ŋunhi balanyamirriyyiny ŋayan'mirra mala nhinanany nhanŋu, yanbi balaŋ walal maḻŋ'maranha nhanukal ŋula nhä yätjkurr dhäruk.
LUK 12:1 Ga dharrwan ŋunhi yolŋuny walal ŋula nhämunhan' mala marrtjin ḻuŋ'thurrnydja balayiny Djesuwalnydja, ŋapa-ŋal'maranhaminan marrtjin ḏur'-ḏuryunminan. Yurr ŋayipiny ŋathil Djesuny waŋan nhanukiyingalaŋuwnydja ŋayi malthunamirriw walalaŋ bitjarr gam', “Nhumany dhu walal djägan nhumalaŋguwuynydja nhuma, märr nhuma dhu bäyŋu malthun ŋurukuwurruŋguny romgu ŋunhi Baratjiwnydja walalaŋ, bili ŋunhiwurryin ŋunhi yolŋu walal rom gali'-märrma'mirrnydja. Bäyŋun nhumany dhu ga bitjandhi nhakun ŋunhawurryi yolŋu walal.
LUK 12:2 Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋula nhä djuḻuḻ'maram dhiyaŋ bala, ga yalalany dhu ŋunhiyi warrpam'nha maḻŋ'thurr, warraŋulthin dhu.
LUK 12:3 Ga ŋunhi nhe gan ŋula nhaltjarr waŋan buku-munhaŋur, ga yalalany dhu gi ŋunhi boŋguŋ nhuna ŋäkun waŋanhawuynydja walupuynha gaykarraŋŋura. Ga ŋunhi nhuma gan waŋanhamin ŋula gayulnydja yawyawyunminany djinawany' buṉbuŋurnydja dhurrwara-gunganhawuyŋurnydja, ga yalalany walal dhu gi ŋunhi ŋäkun mirithinyawuynha waŋanhawuy yatjunawuynha, ŋunhala garrwarnha ŋapaŋura buṉbuŋur.”
LUK 12:4 “Ḻundu walal ŋarraku, ŋarra nhumalaŋ lakaraman. Yaka walal barrari ŋula yolku yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu nhunany buma murrkay'kum; ŋunhiyiny walal nhunany dhu rumbal yan buwayakkum waŋgany, ga bilin.
LUK 12:5 Yuwalktja nhuma dhu ga ŋunhi barrarirrnydja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, bili ŋayipin ga waŋganydhun ŋunhi ganydjarrnydja ŋayatham märrmaw'nha yan ŋurruwnydja, rakunygunharaw bala ŋurrkanharawnha balan ŋunhi dhä-gir'yunamirrilila wäŋalil. Yo. Barrariny gi waŋganygun God-Waŋarrwun yan nhanŋuwuynha ga bilin.”
LUK 12:6 “Yo, nhumany dhuwal goŋmirr warray nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja. Nyumukuṉiny'tja dhuwal warrakan' djikayny'tja märr gaŋga, ga ŋunhi ŋuli yolŋuy bäyim goŋ-waŋganydja djikay' mala nyumukuṉiny'thuny rrupiyay, märrmayny'tja yan ŋarakay, yurr yakan ŋayiny ŋuli ŋunhi God-Waŋarryuny ŋunhi waŋganydja moŋu. Ga balanyayi bili nhuŋuwuynydja ŋayi God-Waŋarr marŋgiyi yan bukmakku, balanya nhakun ŋayi marŋgi marwatku nhokalaŋaw, nhämunha' nhuŋu marwat ga gorrum ḻiyaŋur. Yakan nheny barrari. Dhuwal nhumany yolŋu walal goŋmirr warray God-Waŋarrwal yan goŋŋur, bulu warray ga djuḻkmaram ŋunha warrakan'nhany mala.”
LUK 12:8 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaramany. Ŋuli nhe dhu ga lakaranhamirr nhunapinya nhe yolŋuwalnydja walalaŋgal bitjanmirrnydja, ‘Ŋarrany dhuwal yolŋu Garraywalaŋumirr,’ bitjandja, bala ŋarrany nhuna dhu Yolŋuynydja Gäthu'mirriŋuy bitjandhi bili yan lakaram ŋurukuwurruŋgalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhäwu-gänhamirriwal walalaŋgal bitjanna, ŋunhi nheny dhuwal ŋarraku warray yolŋu.
LUK 12:9 Ga ŋuli nhe dhu ga nhunapinya nhe yolŋuwal walalaŋgal lakaranhamirr bitjanmirrnydja, ‘Ŋarrany dhuwal yaka Garraywalaŋumirr,’ bitjandja, bala ŋarrany dhu nhuŋuny ŋunhi biyakiyi bili yan dhumbal'yurr milman yan gumurrŋura ŋurukuwurruŋgala ŋunhi djiwarr'wuywala dhäwu-gänhamirriwala walalaŋgal, bitjanna gam', ‘Dhuwandja yolŋu yaka ŋarraku,’ biyakun.”
LUK 12:10 “Ga ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu dhä-wiripuŋuyirr waŋa Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw, yurr ŋathil ŋayi dhu bilyun beŋuryi nhanukiyingal ŋayi yätjkurruŋur, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhanŋu bäy-lakaraman ŋunhiŋuwuyyiny. Yurr bäyŋuny ŋayi dhu God-Waŋarryu bäy-lakaram ŋurikiyin yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu dhä-wiripuŋuyirr waŋa Godkalaŋuwnha Dhuyu-Birrimbirrwun.”
LUK 12:11 “Yo. Yakan nheny wilwilyurr ga warwuyurr ŋunhi walal nhuna dhu gämany balany ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'maranhamirrililnydja buṉbulil, ŋurruḏawalaŋuwalnydja walalaŋgal ga buŋgawawalnydja, märr walal dhu mariny nhuŋu djäma bili nheny dhuwal ŋarrakalaŋumirra. Yaka ŋurru-ḏakthurr ŋunhi nhaltjan nhe dhu ga waŋa,
LUK 12:12 bili ŋayin dhu ŋuriŋin Dhuyu-Birrimbirryun nhunanhany gurrupan dhäruk waŋanharawnydja, balanyamirriy bili yan ŋunhi nhe dhu rur'yun waŋanharaw.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuny waŋan.
LUK 12:13 Yo. Dharrwan gan ŋunhi mirithirra yolŋuny walal buthuru-bitjurrnydja nhanŋu Djesuwnydja. Ga ŋayiny bäy waŋgany ḏirramu waŋan nhanŋu Djesuw bitjarr gam', “Wäy Marŋgikunhamirr! Nhämirr nhe dhu marrtji ga waŋa ŋunha wäwa'mirriŋuny ŋarraku, ŋayi dhu mala-wulkmaraman ŋarrakuny ŋula nhä malany, ŋunhi ŋayi bäpa'mirriŋuy linyalaŋgal ganarrthaŋal.”
LUK 12:14 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan buku-roŋanmaraŋalnydja nhanŋu bitjarra, “Way ḏirramu! Nheny ga nhaltjan dhuwal ŋarranhany guyaŋa, yanbi ŋarrany dhuwal nhä, mala-djarr'yunamirra yolŋu? Bäyŋu warray ŋarraku dhuwali ŋula yolthuny yolŋuy gurrupar djäma mala-wulkmaranharawnydja.”
LUK 12:15 Bala ŋayi Djesuny bilyurra, ga waŋan bukmakkun yolŋuw walalaŋ bitjarra, “Guyaŋiny walal gi barrku-ḏakthurra, märr nhumalany dhu yakan garrwi'yun buku-mangunhamirriynydja romdhu. Bäyŋun nhe dhu ŋunhi girri'-dharrwamirriynydja yolŋuy wiyingum nhuŋuwuy nhe walŋany ŋuriŋiny rrupiyaynydja nhokiyingal nhe. Bäydhin nhe dhu gi ŋayathulnydja bukmaktja ŋula nhä malany ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja. Bäydhi mak nhe ŋunhi ŋula ḻukunydjany' yolŋu.”
LUK 12:16 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuy dhäwun' lakaraŋal mayali'kurra bitjarra gam', “Waŋganymirrnydja yolŋu gan nhinan ḻukunydja' mirithirr, yurr ŋayi ŋunhiyi yolŋuny ŋatha-lämu-nhirrpanamirr, ga ŋathany ŋunhi nhanukuŋ gan ŋutharnydja manymakthinan ga dharrwathinan.
LUK 12:17 Bala ŋayi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja guyaŋanan bitjarra, ‘Dhuwal ŋarraku buṉbuny ŋathapuynydja nyumukuṉiny' yan? Wanhawala ŋarra dhu dhuwal rulwaŋdhundja ŋathany mala ŋarrakuwuy ŋarra?’
LUK 12:18 Bala ŋayi gan guyaŋana-a-any, bala ŋayi waŋanhaminan bitjanminan, ‘Dhuwal ŋarra dhu dhuwal bili wäŋa wutthun bakmaram, bala ŋarra dhu yindikuman djäma, märr ŋarra dhu ŋathany mala galkan balayin yindilila bala'lilnydja, ga wiripuny ŋarra dhu girri' mala ŋarrakuwuy ŋarra galkan ŋunhiwiliyi bala'lil.
LUK 12:19 Bala ŋarra dhu ŋunhi waŋanhamirra ŋarranhawuynha ŋarra bitjanmirra: Ŋarrany dhuwal ḻukunydja' mirithirra. Bilin ŋarra gan rulwaŋdhurra ŋathany mala ga ŋula nhäny mala ŋarrakuwuy ŋarra, märr ŋarra dhu ga nhinany yänan. Ga ḻukany ŋarra dhu ga ŋathan yan ga gapun, ga nhinany ŋarra dhu ga goŋmirriyirra mirithirra bitjanna bili yan dhuŋgarra-ŋupanna,’ bitjarr.”
LUK 12:20 “Yurr ŋayiny God-Waŋarrnydja waŋan ŋurikiyi ḏirramuwnydja bitjarra, ‘Nhä nhe dhuwal yolŋuny, bawa'mirra? Dhuwal nhe dhu dhiyaŋuny bala gäthurnydja dhiŋgaman. Ga yolnha dhika dhu nhokalnydja dharapulŋur ḻukunydja'yirr ŋurikiny ŋunhi nhe gan ŋäthil girri' malany märraŋal nhuŋuwuy nhe?’”
LUK 12:21 Bala ŋayi Djesuny waŋan dhawar'maraŋalnydja bitjarra, “Ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu ḻay-ḻayyun ŋula nhaliynydja malaŋuy munathawuyyuny, bukulilnydja ŋal'maram dhu marrtji ŋula nhä malany nhanŋuwuy ŋayi, ŋunhiyiny nhakun ŋayi balanyayiny yolŋu ḻiya-dhumuknha bawa'mirra, bili ŋunhalnydja ŋayi dhu gi ŋunhi God-Waŋarrwalnydja gumurrŋur boŋguŋ dhärri goŋ-waŋaran, dhäparŋ'nha.”
LUK 12:22 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan nhanŋuwuy ŋayi malthunamirrinhany walalany bitjarra, “Ga balanyan dhuwal dhäwuny' ŋarra dhu lakaraman nhumalaŋ gam'. Yaka nhuma dhu ga ŋunhi warwuyun mirithirr ŋathawnydja ḻukanharaw maranhuyinyarawnydja, ga nhaltjan nhuma dhu ga nhina walŋa. Ga yakan gi warwuyurr girriwny'tja ŋunhi nhä malany nhe dhu ga gurrukam rumbalyu nhokiyingal nhe;
LUK 12:23 ŋany guyaŋany nhe dhu ga ŋanyapinyan God-Waŋarrnhan yan, ga nhanŋun ŋula nhä malany. Nheny dhuwal yolŋu, ga djäma ŋayi nhuna ŋunhi rumbal yolŋukuŋal yan, märr nheny dhu ga ŋunhi nhina walŋan yänan nhanukala goŋŋurnydja ŋamathaman yan. Yaka ŋayi nhuna ŋunhi djäma ŋathawnydja yan ḻukanharaw ga girriwny'tja dhaṯthunminyaraw, ga bilin. Ŋayiny nhuna ŋunhi djäma manymakku mala yan gämurruw'.
LUK 12:24 Guyaŋi ŋathil walal ŋunha ŋunhi warrakan'nha wäknha malaŋuny. Yaka walalnydja ŋuli gi ŋunhi munathany' buḻŋu'kuŋ, ga dholkuŋuny marrtji lämu-nhirrpulnydja ŋathany mala maŋutjiny, ga bulu marrtji gulkthurrnydja ŋunhi ŋathanhany, bala yan'thawuŋuny muka bala'lilnydja ŋurukuny wiripuŋuwnydja waluw. Yurr ŋayipi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarryu maranhu-gurrupandja walalany. Ga nhumany dhuwal yolŋu walal, djuḻkmaraman ga ŋunhayiny ŋunhi warrakan'nhany malaŋuny.
LUK 12:25 Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi warwuyundja yan ga guyaŋa nhe dhu ga bitjandja gam', ‘Ye-e-e, wanha balaŋ ŋarra gi dhuwal walŋan yan wiyinnha nhini dhiyalnydja wäŋaŋur?’ Ga nhaltjanna nhe dhu ga ŋunhi balanyarayyiny guyaŋanharay? Yuwalk muka nhe dhu ga ŋunhi walŋa-wiyindja nhina dhiyalnydja wäŋaŋur?
LUK 12:26 Bäyŋu. Yaka nhe dhu ga walŋa nhuŋuwuy nhe wiyingum balanyarayyiny warwuyunaraynydja nhokiyingal nhe. Yaka nhuŋu dhuwal manymak warwuyunaraw, nhe dhu ga warwuyun ŋula nhaku malaŋuw.
LUK 12:27 Ŋunha ŋathil nhäŋuny wurrkiny' mala ya ŋunha ŋuthanawuy. Bäyŋu walalnydja ŋuli gi ŋunha djäma, ga girri' mala walal ŋuli gi bäyŋuyi yan barrtjurr walalaŋguwuy walal. Ga be ŋäthil buŋgawa yäku Djalaman gan nhinan yurr ŋayi ŋunhi ḏirramuny mirithirr ḻukunydja' ga girriny' mala nhanŋu ŋunhi mirithirr yan latju'mirr dhika. Yurr bäydhi ŋayi ŋunhi yolŋu girri'-manymakmirrnydja, yurr wurrkin' mala ŋunhi buluny gal'ŋu latju', djuḻkmaraman ga ŋunhiyiny ŋunhi nhanŋuny Djalamanguny girri' malany.
LUK 12:28 Bili God-Waŋarryu ŋayipi ŋuli ga ŋunhi mulmunhany mala ŋuthanmaram, ga djägany ŋuli ga manymakkumany, bäydhi ŋuli ga ŋunhi gurririny ŋayi walŋa dhärra, nhakun dhiyaŋ bala ga dhärra walŋa, bala dhu ŋunhi mulmunhany dhuŋgur'yurra räwakkuŋun. Yurr yolŋuny dhuwal mirithirr warray ŋurruŋu God-Waŋarrwalnydja ŋayaŋuŋur, djuḻkmaraman ga mulmunhany, ga yuwalknha ŋayi dhu ga ŋunhi djägany nhumalaŋ manymakkumany. Ga nhä nhumany dhuwal, dhä-märr-yuḻk yan yolŋu walal? Gaŋga yan nhuma ŋuli ga dhuwal märr-nhirrpanmirr God-Waŋarrwalnydja muka?”
LUK 12:29 “Yakan nheny dhu ga ŋunhi warwuyun ŋathawnydja ga gapuwnydja.
LUK 12:30 Ŋunhiwurrnha dhuwal bäpurru yolŋu walal ŋuli ga mirithirrnydja warwuyun ŋunhi walal dhuŋamirra God-Waŋarrwu. Yo, ŋayiny ŋunhi nhuŋuny Bäpa'mirriŋu marŋgi warray mirithirr nhuŋuny, ŋunhi nhaku mala nhe ga dhuwaliyi djälthirr.
LUK 12:31 Nheny gi ŋurruŋuyaŋuny God-Waŋarrwun yan romdja ga nhä malany ŋunhi nhanŋun; bala nhä malany ŋunhi bukmaktja dhu nhuŋun.”
LUK 12:32 “Yo. Nhuma dhuwalawurr ŋunhi djamarrkuḻi' ŋarraku ḻurrkun', yaka walal barrariny, bili nhumalaŋgal djiwarr'puyyuny Bäpa'mirriŋuy nhumalany dhu gurrupanna nhanŋuwuynydja ŋayi rom nhumalaŋgun.
LUK 12:33 Yaka gi ŋayathul baṯ-biyakuny ŋunhi dhuwalaŋuwuynhany munatha'wuynhany ŋula nhä malany; biyakun gurrupula marrtji ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurruwuykmirriwnydja yolŋuw walalaŋ, märr nheny dhu märram nhuŋuwuynydja nhe ŋunhi yuwalknha, ŋunhaŋuwuynha djiwarr'puynha ŋula nhä malany, ŋunhiyin ŋunhi dhu yakan ŋäthiliŋuyirr ga gararrkararryirr. Märryuny ŋupul gi ŋunhiyin bili yan djiwarr'puynha yan nhä malany. Ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga bukulila ŋal'maram nhuŋuwuy manymakmirr ŋunhaŋuwuynha djiwarr'puynha; ga ŋunhiyiny dhu ga nhä malany bitjanna bili yan ŋorran wiyinŋumirra. Yakan dhu ŋunhiyiny ŋula yolthuny djaw'yun, ga ŋula gälkalyuny dhu gi bäyŋun ḻuki.
LUK 12:34 Ŋuli nhe dhu ga ḻuŋ'maram buku-mangum munatha'wuynydja yan ŋula nhä malany, ga ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga märr-ŋamathirrnydja dhuwalaŋuwuywun bili yan munatha'wuywun. Ga ŋuli nhe dhu ga guyaŋa ŋunhaŋuwuynydja bili yan djiwarr'puynydja ŋula nhä malany, ŋuriŋiyiny nhuŋu ga maŋutji-lakaram ŋunhiyiny nhakun nhe ga märr-ŋamathirrnydja ŋurikiyin bili wäŋawnydja, nhakun ŋunhiyin nhuŋuny wäŋa.”
LUK 12:35 “Yo. Nhininy gi biyakun bira'yurra, dhaṯthunmirra gi girriyny'tja, ga lanhdhirrany nhuŋu dhu ga nhäran yan; dhärrin gi biyakun girri'-ŋamathin.
LUK 12:36 Dhärriny gi, biyakun nhakun ŋuli ga ŋunhi djämamirr yolŋu dhärra, galkunna ŋayi ŋuli ga nhanukiyingalaŋaw ŋayi buŋgawa'mirriŋuwnha, ŋunhi ŋayi dhu roŋiyirra rälin beŋura buŋgulŋura. Ga ŋunhi ŋayi nhanŋu dhu buŋgawa'mirriŋuny buna, bala ŋayi dhu dhurrwaran wutthu'-wutthun, ga dhunupan nhakun yan ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny djämamirriynydja nhanukal dhurrwarany nhanŋu ḻapmaraman.
LUK 12:37 Yo. Walalnydja dhu ŋunhiwurryiny ŋunhi djämamirrnydja mala mirithirra galŋa-djulŋithirrnydja, ŋunhi ŋayi dhu buŋgawa'mirriŋuny walalaŋ roŋiyirr ga maḻŋ'maramany walalany girri'-ŋamathinyawuynha ga bira'yunawuynha. Yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Dhunupan yan ŋayi dhu ŋunhiyiny buŋgawa'mirriŋuny waŋany ŋurr'maraman walalany ŋunhiwiliyin nhanukiyingala ŋayi wäŋalilnydja, bala ŋayi dhu walalaŋ ŋathan djäma.
LUK 12:38 Yo. Yurr ŋayi dhu mak ŋunhi bunany djeḏa, guwaḻyun munhay, nhä mak ŋayi dhu buna bäy galki djaḏaw'yunaraynha, bala walalnydja dhu ŋunhiwurrnydja djämamirrnydja mala ŋayaŋu-djulŋithirra yänan, ŋuli ŋayi dhu buŋgawa'mirriŋuynydja walalany maḻŋ'maram bira'yunalilnydja ga dhukarr-nhänhalilnydja.
LUK 12:39 Guyaŋa nhuma dhu dhuwal ŋunhi gam'. Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi yolŋu wäŋa-waṯaŋu marŋgithirrnydja nhaliy waluy ŋayi dhu ŋunhi manaŋa-ḏumurr yolŋu buna, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu bira'yundja ŋäthil yan, ga nhinany ŋayi dhu ga dhukarr-nhäman, märr ŋayi dhu yakan ŋunhiyiny manaŋa-ḏumurrnydja yolŋu gärri ga djaw'yun ŋula nhäny beŋuryiny wäŋaŋurnydja nhanukal.
LUK 12:40 Ga bitjandhin nhumany dhu ga ŋunhi nhinany bira'yunna girri'-ŋamathinyawuynha, bili ŋunhiyiny Yolŋuny dhu Gäthu'mirriŋu bunany ŋuriŋiyin waluynydja ŋunhi nhuma gi yakan gatjpu'yurr nhanŋu bunanharawa.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuny waŋan.
LUK 12:41 Ga ŋayi Betay dhä-birrka'yurr ŋanya Djesuny bitjarr, “Way Garray, yolku nhe ga dhuwal mayali'kurrnydja dhäwu lakaram? … ŋanapurruŋguwuy yan? … Ŋany yolku, dhiyakuwurruŋ bukmakku muka?”
LUK 12:42 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋal wiripun dhäwu mayali'mirryi yan bitjarr gam', “Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi buŋgawany yolŋu märr-gurku'yun wiripuŋulilnydja wäŋalil, yan nhakun guwarr, ga yolkala goŋlil ŋayi dhu ŋunhi nhirrpan ŋunha ŋunhi wiripuwurrunhany djämamirrinhany mala nhanŋuwuy ŋayi? Yänan ŋayi dhu nhirrpandja walalany ŋurikala bili yan goŋlilnydja ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma yuwalkkum yan, ga malthunayŋu ŋayi; ŋayin dhu ga ŋunhiyin djägany walalaŋ manymakkumany, ga maranhu-gurrupandja ga walalany.
LUK 12:43 Ga ŋunhi nhakun ŋayi dhu buŋgawa'mirriŋuny roŋiyirr ga bunany walalaŋ, bala ŋayi dhu ŋunhi maḻŋ'maramany djämamirrinhany yolŋuny ŋayi dhu ga djägany walalaŋ manymakkum yan, bala yan ŋayi dhu ŋunhi buŋgawa'mirriŋuny märr-ŋamathirra nhanŋu wokthunna manapan, ga ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu djämamirrnydja bitjandhi bili yan goŋmirriyirryi.
LUK 12:44 Yo. Dhuwandja ŋarra ga märr-yuwalknha nhumalaŋ lakaram. Ŋuriŋiyiny buŋgawa'mirriŋuynydja dhu bukmaknha gurrupan nhanukiyinguŋuny ŋayi ŋula nhä malany warrpam'thunna yan ŋurikalyin djämamirriwala yolŋuwal djägalilnydja.
LUK 12:45 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋuriŋiyi djämamirriy yolŋuy guyaŋa bitjandja gam', ‘Dhika ŋunhi buŋgawa'mirriŋuny ŋarraku ga wiyinnha nhina muka, yakan ŋayi dhu ŋunhi bondiny roŋiyirr,’ bitjandja, bala yan ŋayi dhu ŋuriŋiyiny djägamirriynydja yolŋuy buman ga wiripuwurrunhany djämamirriny walalany, miyalkkurruwurruny ga ḏirramuwurruny, bala ŋayipiny dhu ga ŋunhi ḻay-ḻayyunna ŋathaŋura yan ḻukanhaŋur, ga leŋun ŋayi dhu ga, dhika nhaltjanna.
LUK 12:46 Bala ŋayiny dhu ŋunhiyiny buŋgawa'mirriŋuny yolŋuny gumurr-roŋiyirrnydja ŋuriŋi bili yan waluynydja ŋunhi ŋayi gi yaka ŋanya guyaŋi, bili yakan ŋayiny marŋgi nhätha ŋayi dhu ŋunhiyi buŋgawa buna. Ga dhunupan ŋayi dhu ŋunhiyiny buŋgawa'mirriŋuny mirithirra maḏakarritjthirrnydja nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw djämamirriwnydja, bala dhu ŋayi ŋanya ŋunhi dhä-gir'yundja mirithirra yan; bili ŋayi ŋunhi dhäruk-märranhamiriw yolŋu.”
LUK 12:47 “Ga ŋuli ŋayi yolŋu djämamirr marŋginy ŋunhi nhaku ŋayi buŋgawa'mirriŋu nhanŋu djälthin djämaw, ga ŋuli ŋanya ŋayi dhu bäyŋuny dhäruk märram ŋunhiyiny ŋayi dhu ŋuriŋiyiny djämamirriynydja märram dhä-gir'yunawuynydja yindin mirithirra nhanukuŋ.
LUK 12:48 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋuriŋiyi djämamirriy yolŋuy djäma märr djarrpi'kumany, bili yaka ŋayi marŋgi nhaku ŋayi ŋunhi buŋgawa'mirriŋu nhanŋu djälthin djämaw, ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny djämamirriy yolŋuy dhä-gir'yunawuynydja märraŋ märr gaŋga yan. Yo. Ga ŋuli nhe ŋuli ga märram dharrwany mirithirrnydja nhanukuŋ God-Waŋarrwuŋuny, ŋayiny ga God-Waŋarrnydja nhuŋu djälthirr, nheny dhu ga ŋunhi balanyayi bili yan dharrwayi yan gurrupan. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga God-Waŋarryu gurrupan nhokalnydja djägalil dharrwany mirithirrnydja, ga ŋunhiyiny nheny dhu ga djäma God-Waŋarrwuny mirithirryi yan, bala ŋayi dhu waŋany nhuŋu bitjanna, ‘Nheny dhu ga balanyayi bili yan gurrupan dharrwayi yan mirithirr ŋarrakuny roŋanmaramany.’”
LUK 12:49 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesu waŋan bitjarra, “Yo. Marrtjinany ŋarra dhuwal räliny dhipalnydja munatha'lilnydja märr ŋarra dhu dhuŋgur'yunna gurthan, ŋunhi ŋayi dhu nhärany bawalamirriwurra wäŋakurrnydja. Ye-e-e, wanha balaŋ ŋayi dhuwal ŋäthil yan nhäranha!
LUK 12:50 Galŋa-yätjinany ŋarra dhuwal mirithinan yan galŋa-ŋonuŋdhinan manapar, ga yan bili ga dhawar'yurr dhu boŋguŋ.
LUK 12:51 Nhumany ŋuli ga guyaŋa yanbi ŋarrany ŋunhi marrtjin räliny, yanbi dhu ga ŋunhi yolŋuny walal nhina dhiyal munatha'ŋurnydja mägayan? Bäyŋu warray. Yolŋuny walal dhu ga ŋunhi ŋarrakalnydja yäkuy barrkuwatjkunhamirra. Yakan dhu ga ŋunhi bukmaktja djälthirr ŋarrakalaŋaw galkiwnydja nhinanharaw.
LUK 12:52 Dhiyaŋuny bala gurruṯumirrnydja walal dhu ga ŋunhi mala-wulkmaranhamirra, ḻurrkun' yolŋu waŋganyŋur gali'ŋur, mak märrmany' dhu ŋunhala bala gali'ŋur, bitjanna dhu ga.
LUK 12:53 Mak dhu ŋunhi bäpa'mirriŋuny dhiyala gali'ŋur ŋarrakala, ga gäthu'mirriŋuny nhanŋu dhu ŋunhala bala wiripuŋuŋura gali'ŋur. Nhä mak ŋayi dhu gäthu'mirriŋu nhanŋu ŋarrakalnydja gali'ŋur, ga ŋayiny mak dhu bäpa'mirriŋuny nhanŋu ŋunhala bala gali'ŋur, wiripuŋumin. Ga ŋäṉḏi'mirriŋuny dhu ga waŋganyŋur gali'ŋur, ga ŋayiny dhu mak yothuny miyalktja nhanŋu ŋunhala bala wiripuŋuŋura gali'ŋur. Ga ŋayi dhu mukul'mirriŋu waŋganyŋur gali'ŋur, ga ŋayiny dhu gäthu'mirriŋuny ga ŋunhala bala wiripuŋuŋura gali'ŋur. Yo, galkipuynha dhu ga ŋunhi gurruṯumirr walal bitjandhiny barrkuwatjkunhamirr, bili wiripuwurrnydja dhu ga ŋunhi djälthirr ŋarrakun malthunaraw, ga wiripuwurrnydja dhu ŋunhi bäyŋun ŋarraku malthun.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 12:54 Ga wiripuny ŋayi Djesuy lakaraŋal bitjarra gam', “Ŋunhi nhuma ŋuli nhäma gurrŋan'thinyawuy maŋan dhiyal bala gali'-bärra'ŋur, bala nhuma ŋuli ŋunhi waŋany bitjanna, ‘Way, dhuwandja limurruny dhu dharyunna!’ Ga yuwalknha yan ŋayi ŋuli ŋunhi dharyundja.
LUK 12:55 Ga wiripuny nhuma ŋuli dhäkay-ŋäma watany, ŋayi ŋuli galkirri beŋur bala gali'-djalathaŋŋur, bala nhuma ŋuli waŋan bitjanna, ‘Wäŋany dhu dhuwal gorrmur'yirra bäy?’ Bala yuwalknha ŋayi ŋuli ŋunhi gorrmuryirra wäŋany.
LUK 12:56 Nhumany dhuwal dhä-warku'-ḏilkurr yan yolŋu walal. Ŋunhi nhuma ŋuli nhäma ŋunha djiwarrny'tja wäŋa ga dhuwandja munathany', bala nhuma ŋuli ga lakaranhamirra ga guyaŋany nhuma ŋuli ŋayi dhu ŋula nhän maḻŋ'thun, yanbi nhuma dhuwal ḻiya-djambatjnha mala. Yurr nhä nhuma dhuwal, dhuwal nhuma baḏak yan bambaymirr mala? Bili dhuŋamirr yan nhuma dhuwal, bäyŋu nhuma ga dharaŋan ŋunhi nhä mala marrtji maḻŋ'thunna dhiyaŋuny bala, ga nhä boŋguŋ ŋunhi maḻŋ'thurr yalalaŋumirriy.”
LUK 12:57 “Nhaku nhuma ŋuli gi dhuwal yakany guyaŋi ga mala-djarr'yurr nhä ŋunhi ŋamakurr ga dhunupa nhumalaŋ djämaw?
LUK 12:58 Ga ŋuli ŋayi nhuna dhu ŋula yolthu marililnydja galkan romgurrnydja, nheny ŋathil ŋurruŋuny nhepi nhanŋu buni, ga waŋanhamirr maṉḏa dhunupayanhamirr ŋunhiyi djarrpi'kunhawuy nhumalaŋguŋ, biyakun ḻundukunhamirra maṉḏa, märr ŋayi dhu yaka muka nhuna gäma ŋärra'lilnydja. Ŋayi ŋuli bäynha nhuna ŋula ŋuriŋin ŋaḻapaḻyun romgu mala-djarr'yunamirriynha yolŋuy waŋi yätjkurr-lakaraŋun, bala ŋayi ŋuli goŋ-gurrupula nhuna balan ŋunhi ŋamakuli'ŋuwala, ga ŋayiny balaŋ nhuna galkurr dharruŋgulila.
LUK 12:59 Ga ŋunhiliyin nhe dhu ga nhinany dharruŋguŋura, yakan yan nhe dhu ŋunhi beŋuryiny yänayiny dhawaṯthurr, ga bäy ŋathil nhe dhu gurrupul bukmak yan ŋula nhä malany buku-roŋanmaraŋ, yaŋara'-bakmaraŋ walalaŋ.” Bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 13:1 Ga balanyamirriyyi waluy wiripuwurruynydja gan yolŋuy walal lakaraŋal Djesuwal bitjarrnha, “Ŋuriŋiny buŋgaway yäkuy Bäylitthuny* gan bumar rakunyguŋalnha yolŋunhany walalany wäŋa-Galalipuynhany mala, ŋuriŋi bili yan waluynydja ŋunhi walal gan mundhurr gurrupar God-Waŋarrwu warrakan'nha malaŋuny maŋgu', ŋunhiliyi djinawa' buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur.”
LUK 13:2 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal balany walalaŋguny bitjarra, “Nhumany walalany ga guyaŋa ŋunhi walalnydja dhiŋgaŋal yanbi walal yätjkurra mirithirra muka? … wiripuwurruŋgalnydja wäŋa-Galalipuywal yolŋuwal walalaŋgal?
LUK 13:3 Yurr bäyŋu warray. Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋuli nhuma dhu yakany bilyun nhumalaŋgal yätjkurruŋur romŋur, bala ganarrthaman ŋunhiyiny muŋbunumany, nhumany dhu bukmaknha dhiŋga'-dhiŋgaman bitjandhi bili yan nhakun ŋunhiwurryi ŋunhi yolŋu walal.
LUK 13:4 Nhuma dhu guyaŋa ŋathil ŋunhiwurruny yolŋuny walalany 18-nha ŋunhi walal murrmurryurr ŋunhal wäŋaŋur Djurutjalam,* balanyamirriy waluy ŋunhi walalaŋ guṉḏa buku-wiyin dhuḻ'yunawuy yäku Djäylam buku-ḻarryurr, bala yan dhä-monyguŋalnha walalany. Nhä warray ŋunhiwurryiny dhiŋgaŋal? Nhumany mak ŋuli ga guyaŋa walalanhany, yanbi walalnydja gänan yätjkurra mirithirra wiripuwurruŋgalnydja ŋunhi wäŋa-Djurutjalambuywal yolŋuwal walalaŋgal, muka?
LUK 13:5 Bäyŋu warray. Ŋarrany nhumalaŋ dhu dhuwal yuwalknha yan lakaramany. Ŋuli nhuma dhu dhuwal bäyŋuny bilyun nhumalaŋgiyingal nhuma yätjkurruŋur romŋur, bala ganarrthaman muŋbunuman, nhumany dhu boŋguŋ biyakiyi bili yan dhiŋgu'-dhiŋguŋ nhakun ŋunhiwurryi yolŋu walal.” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ.
LUK 13:6 Bala ŋayi Djesuy dhuwandja dhäwu mayali'mirra lakaraŋal bitjarrnha gam', “Waŋgany yolŋu gätni-waṯaŋu gan nhinan, ga ŋunhiliyi nhanukal gätniŋurnydja gan dhärran dharpa gupa-borummirr. Ga waŋganymirrnydja ŋayi marrtjinan ŋunhiyin dharpan nhäŋal borumgun. Marrtjinany ŋayi ga-a-an, ga ŋunhi nhakun ŋayi nhäŋalnydja dharpany bäyŋu yan, waŋara borummiriw.
LUK 13:7 Bala ŋayi waŋanan ŋurikalyiny djämamirriwalnydja nhanukiyingalaŋuwal ŋayi bitjarrnha, ‘Way, dhuwal ŋarra marrtjinany ḻurrkun'nha dhuŋgarrany mil'thurrnydja dhiyakuny borumguny, yan bäyŋu. Gatjuy djatthurra. Nhaku ŋayi ga dhuwal dharpa dhärra gupa-borummiriwnydja yänany waŋarany?’
LUK 13:8 Bala ŋayi djämamirrnydja waŋan bitjarrnha, ‘Ganarrthul ŋathil! Ŋayi dhu dhärra bulu waŋgany dhuŋgarra. Ŋarrany nhanŋu dhu ga djäga manymakkum dhiyakiyiny, munatha' ŋarra dhu ga yaw'yun ḻiw'maram, bala gapun ŋarra dhu ga rarryu'-rarryun, ga miniwany' muka ŋarra dhu djalkthun, ŋuthanmaramany ŋanya.
LUK 13:9 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋuthan borummirriyirrnydja dhiyaŋuny bala, ga ŋunhiyiny manymak warray. Ga ŋuli ŋayi dhu ga dhärra borummiriwnydja yan bitjandja bili, ga ŋunhiyin nhuŋu djatthunarawnydja.’” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy mayali'kurrnydja dhäwu lakaraŋal.
LUK 13:10 Ga waŋganymirrnydja waluy balanyamirriy ŋunhi Nhinanhamirriy, ŋayiny gan Djesuny nhinan ŋunhilin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirriŋura buṉbuŋur, yurr ŋayi gan ŋunhi lakaraŋala marŋgikuŋala yolŋunhan walalany.
LUK 13:11 Ga ŋunhiliyi buṉbuŋur gan waŋgany miyalk nhinan rerrimirr, yurr ŋayi gan ŋunhi rirrikthurrnydja wiyinŋumirra, 18-nha dhuŋgarrany, bili ŋuruŋiyi yätjkurruy birrimbirryu ŋanya gurrupar rerri ḏiltjilil; marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ḏiltji-baḻwaḻyunan yan bitjarra bili, ga bäyŋun ŋayi ŋuli ganha dhärranha dhunupany.
LUK 13:12 Bala ŋayi ŋunhi Djesuynydja nhäŋalnha ŋanya ŋunhiyi miyalknhany, bala ŋayi nhanŋu wäthurra, galkikuŋalnha ŋanya bitjarrnha, “Way miyalk, bilin nhe dhuwal dhiyaŋuny bala ḻayyurrnha beŋuryiny ŋunhi rerriŋurnydja,” bitjarr.
LUK 13:13 Bala ŋayi yan Djesuny goŋ-ŋal'yurra dhunupan ḏiltjilila nhanukal, bala yan ŋayi ŋunhiyiny miyalktja ḏiltjiny dhunupayinan, ga mirithinan nhakun ŋayi dhika buku-gurrparnydja, goŋmirriyinan manapar God-Waŋarrwuny.
LUK 13:14 Bala ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny gapman djägamirrnydja yolŋu ŋurikiyiny ŋunhi Djuw malawnydja buku-ḻuŋ'maranhamirriw buṉbuw mirithinan maḏakarritjthinany nhanŋu Djesuwnydja, bili ŋayi ŋunhi yolŋuny ḏukmaraŋal ŋuriŋiyin ŋunhi Nhinanhamirriynha waluynydja. Bala ŋayi ŋunhiyiny yolŋu waŋanany bukmakkun yolŋuwnydja walalaŋ bitjarrnha gam', “Waluny dhuwal djämawnydja waŋgany yan goŋ ga waŋgany bäythinyawuy. Ŋuli nhuma dhu ga ḏukmaranhaminyarawnydja nhumalaŋguwuy nhuma djälthirr, marrtjiny gi räliny dhipalnydja djämamirriy yan waluy. Ga nhinanhamirriynydja waluy nhe dhu yakan marrtji räli walŋakunharaw.”
LUK 13:15 Bala ŋayipiny Garraynydja waŋanan buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarrnha, “Nhä nhuma dhuwal yolŋuny walal, rom gali'-märrma'? Ŋunhi balaŋ nhuŋu gi duŋ'ki nhä mak bulikiny dhärri garrpinawuynydja yan wäŋaŋurnydja nhokal, nheny balaŋ ŋunhi yakan rakiny' yapmaraŋ mayaŋŋurnydja nhanukal, ga gäŋuny ŋanya balany ŋunhi gapuwnydja gurrupanaraw ŋuriŋiyiny waluy Nhinanhamirriynydja?
LUK 13:16 Ga dhuwandja ŋunhi miyalk beŋur warray yarraṯaŋur Yipurayimgal,* yurr ŋayi dhuwal ganydjarrpuynydja garrpinawuynydja mokuywuŋ, Djaytinguŋun yulŋuny, ŋayi ŋanya gan ŋayathaŋalnydja garrpirnydja wiyinnha, 18-nha dhuŋgarrany. Ga nhakun nhuma ga ŋarranhany gulmaram ŋunhi ŋarra dhu walŋakumany ŋanya dhuwal miyalknhany dhiyaŋuny ŋunhi Nhinanhamirriynydja waluy?”
LUK 13:17 Ga dhiyaŋiyi dhärukthu nhanukiyingal ŋayi Djesuy gora-gurruparnydja ŋunhi, ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal gan rom-nyamir'yurr ŋanya Djesuny. Yurr wiripuwurrnydja yolŋu walal mirithinan goŋmirriyinan nhanukal Djesuwal, ŋunhi ŋayi gan djäma yindi mirithirr ganydjarr milkuŋal; latju' mirithirr dhika ŋula nhä malany gan maḻŋ'thurr nhanukalaŋuwurr.
LUK 13:18 Ga bulu ŋayi Djesuy ŋäŋ'thurr bitjarr, “Nhäthinya dhika ŋunhi God-Waŋarrwuny rom? Yolkal ŋarra dhu ŋula munatha'wuywalnydja romlil mam'maram, dharaŋanarawnydja nhumalaŋ
LUK 13:19 God-Waŋarrwuny dhuwal rom walŋa warray, ga ŋuthanamirr, balanya dhuwal nhakun ŋunhi genydja' nyumukuṉiny maŋutji borum. Yo. Genydjany' dhuwal maŋutji mirithirr nyumukuṉiny', ga ŋunhi ŋuli yolŋuynydja nhakun lämu-nhirrpandja ŋunhiyiny maŋutji munatha'lilnydja, bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi maŋutjiny dhamany'tjunna, bala marrtji ŋuthanna yindithirra, bala walalnydja ŋuli warrakan'tja mala buṯthunna, bala marrtji nhinan ŋunhiwiliyiny dharpalil, ga djämany walal ŋuli wäŋan walalaŋguwuy walal yalun ŋunhiliny waṉaŋurnydja malaŋuŋur.”
LUK 13:20 Ga bulu nhakun ŋayi Djesuy dhä-birrka'yurr bitjarr, “Nhaltjan bili ŋarra nhumalaŋgal dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny rom dhuwurr-lakaram?
LUK 13:21 Balanya ŋayi dhuwal ŋunhiyiny rom nhakun miyalkthu ŋuli märram banikin', bala dharrwan ŋayi ŋuli ŋunhi rarryun ŋathany ŋunhiwiliyi banikin'lilnydja. Bala ŋayi ŋuli ŋunhi ŋathapuynydja ḏambakunhawuy djalkthun ḻurrkun'nha yan, mel-manapandja ŋunhiwiliyiny. Ga yaka wiyin, bala ŋayi ŋuli ŋunhi ŋathany ḏulul'yunna yindithirra ŋuli marrtji, wiripuŋuyirra, yurr ḏiku yan ŋunhi ŋathany.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
LUK 13:22 Yo. Djesuny gan ŋunhi baḏak yan marrtjinany bala Djurutjalamlilnydja. Yurr gulŋi'-gulŋiyin ŋayi marrtjin wäŋalilnydja malaŋulil, bitjarr bili yan bala. Gärri'-gärrinany ŋayi marrtjin ŋunhi, marŋgikuŋal marrtjin yolŋuny walalany.
LUK 13:23 Ga ŋayiny waŋganydhu yolŋuy ŋanya dhä-birrka'yurr bitjarr, “Way Garray, nhämunhan' dhu ŋunhi yolŋuny walŋathirr muŋbunumany? Märr-ḻurrkun' yan? Ŋany nhämunha', dharrwa mirithirr muka?” Bala ŋayiny Djesuynydja lakaraŋala nhanŋuny ŋurikiyiny yolŋuw balany bitjarra,
LUK 13:24 “Mirithi yan gi birrka'yurrnydja ŋurukuny ŋunhi gärrinyaraw Godkalaŋawnydja romgu, bili mirithirr ŋunhi nyumukuṉiny' dhurrwarany. Dharrwa warray dhu ga yolŋuny walal djälthirr gulŋiyinyarawnydja balany God-Waŋarrwalnydja wäŋalil, yurr yakan walal dhu ŋunhi gärriny, bili gumurr-ḏälnha nhakun walalaŋ ŋunhi balayiny gärrinyaraw.
LUK 13:25 Bili ŋayiny dhu boŋguŋ ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋuny yolŋu rur'yurrnydja, bala ŋayi dhu yan dhurrwarany gunguŋun. Mak nhumany dhu gi boŋguŋ ŋunhi dhärri'-dharriny ŋunhilin banydjin yan warraŋulnha, dhurrwaran mak nhuma dhu gi wutthu'-wutthurr, ga waŋiny nhuma dhu gi ŋunhi biyakun, ‘Way Garray! Ḻapmaraŋ ŋanapurruŋ dhurrwara!’ biyakun. Ga ŋayiny mak dhu ŋunhi buku-bakmaram nhumalaŋguny beŋurnydja djinawa'ŋurnydja biyakun, ‘Yaka ŋarra nhumalaŋ dhuwal marŋgi. Wanhaŋuwuy mala nhuma dhuwali?’ biyak.
LUK 13:26 Ga nhumany dhu buku-bakmaraŋ balany nhanŋuny biyak, ‘Garray, bili muka napurr ŋunhi ŋathany ḻukan nhokal, ga gapuny. Ga marŋgikunhany nhe ŋuli ganha napurrunhany ŋunhal ŋunhi ŋanapurruŋgiyingal wäŋaŋur mala.’
LUK 13:27 Yurr ŋayiny dhu bulu boŋguŋ waŋi nhumalaŋguny biyakun, ‘Yakan dhuwal ŋarrany marŋgi nhumalaŋguny. Wanhaŋuwuy mala nhuma dhuwali? Gatjuy ḻatjuwarr'yurra walal ŋarrakalaŋaŋur, nhumany dhuwalawurryiny dhuwurr-yätjmirrnydja yolŋu walal bukmaknha yan.’
LUK 13:28 Bala nhumany boŋguŋ gi ŋunhi ŋäthinyamirra mirithin yan, ḻirra-ḻawunhamirra manapul, bili nhumalanhany dhu ŋunhi djalkthurr balan ŋunhi warraŋullila, bili nhuma dhu boŋguŋ ŋunhi nhäŋun walalanhan Yipurayimnhan* ga Yitjaknhan* ga Djaykupnhan, ga wiripuwurruny ŋunhi djawarrkmirriny walalany, walal dhu gi ŋunhi nhininy ŋunhaliyin God-Waŋarrwalnha wäŋaŋurnydja.
LUK 13:29 Yo. Yolŋuny walal dhu marrtji ŋunhi ḻuŋ'thurra bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja malaŋuŋur ŋunhiwiliyin waŋganylila wäŋalilnydja; beŋur bala gali'-djalathaŋŋur, ga bärra'ŋur gali'ŋur, ga beŋur bala gali'-dhimurru'ŋur, ga ŋulaŋur bala ḻuŋgurrmaŋur gali'ŋur, gulŋiyin boŋguŋ marrtji dhaŋaŋnha God-Waŋarrwalnydja wäŋalil, bala marrtji dhu ŋathan ḻuki.
LUK 13:30 Yo. Ga balanyamirriyyiny waluy boŋguŋ dhu ŋunhaliyiny ŋathamirriŋurnydja ŋurruŋuyiny ŋunhiwurrnha yolŋu walal ŋunhi nhuma ŋuli ga gali'puy lakaram walalany. Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ga dhiyaŋ bala ŋurruŋu dhärra, ga balanyamirriyyiny walalnydja dhu gi ŋunhiwurryiny dhuḏiŋun dhärri.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 13:31 Ga ŋuriŋi bili waluy yolŋu walal marrtjin ŋunhi Baratji mala, bala waŋanan ŋanya Djesuny bitjarrnha gam', “Way Garray, ganarrthaman nhe dhu dhuwandja wäŋa, bala marrtjin wiripuŋulila wäŋalil. Bili buŋgawany ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny Yarittja yäku nhuŋu ga djälthirr bunharawnha.”
LUK 13:32 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Gatjuy nhumany dhu lakaraman nhanukal ŋurikalyiny yolŋuwal ḻiya-dharrwawalnydja bitjanna, ‘Dhiyaŋuny bala waluy gäthurnydja ŋarrany dhu ga dhuwal djäman dhawaṯmaram ŋunhi wakinŋunhan birrimbirrnha malaŋuny yolŋuwalnydja walalaŋgal, ga rerrimirrinhany mala ŋarra dhu ga ḏukmaram. Ga boŋguŋ goḏarr' ŋarra dhu biyakiyi bili yan djäma. Ga ŋuriŋin bala wiripuŋuynha waluy, ŋunhiyiny ŋarra dhu goŋ-dhawar'yurra djämaŋurnydja.’
LUK 13:33 Yo. Marrtjinyarawnydja ŋarraku dhuwal dhiyaŋ bala gäthur ga boŋguŋ, ga ŋuriŋi bala waluy. Bili yaka dhuwal dhunupa God-Waŋarrwalaŋuwnydja djawarrkmirriw yolŋuw ŋayi dhu dhiŋgam ŋula bawalamirriŋurnydja wäŋaŋur ŋany ŋunhili bili yan ŋayi dhu dhiŋgam Djurutjalam yan.”
LUK 13:34 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesu waŋan bitjarrnha, “Nhuma wäŋa-Djurutjalambuy yolŋu walal! Nhumany gan dhuwal bumar murrkay'kuŋal yan ŋunhi God-Waŋarrwuny djawarrkmirriny yolŋuny walalany, ga bitjarryi bili nhuma gan ŋunhi guṉḏaynydja bumar ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarryu djuy'yurr walalany nhumalaŋgal dhipaliyi. Yurr ŋarrapiny ga dhuwal mirithirr yan märryu-ḏapmaram ŋunhi Djurutjalamnhany wäŋany. Dharrwamirr muka ŋarra balaŋ ganha dhuwal nhumalany ḻuŋ'maranhany ŋarrakiyingalnydja ŋarra, bitjanan dhangi'yunan ganha nhumalany ŋarrakiyingalnha ŋarra waṉay, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi gurrwawuy ḻuŋ'maram nhanŋuwuy ŋayi djamarrkuḻiny', ga binbarryuny ŋayi ŋuli ga galmuman ŋula nhäŋura malaŋuŋur. Yurr nhumany yaka warray gurrupanminya ŋarrakalnydja.
LUK 13:35 Ŋarra balaŋ nhumalany ganha walŋakunha warray, yurr dhiyaŋuny bala ŋayi dhu God-Waŋarryuny ganarrthaman dhuwal nhumalaŋ buṉbuny buku-ŋal'yunawuynydja. Yakan nhuma dhu bulu nhäma ŋarranhany, yan bili ga walu ŋarraku dhu gilitji, ga balanyamirriyyin waluy nhuma dhu ŋunhi märr-dharaŋulnydja, gumurr-ŋamathiny manapul, bala nhuma dhu ŋunhi biyakuny waŋiny, ‘Dhuwanna ŋunhi yolŋuny marrtji ga yäkuynydja Garraywalnydja. Go limurr buku-ŋal'yunna nhanŋu.’” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja ŋunhi yalalaŋumirriwnydja waluw.
LUK 14:1 Waŋganydhu Nhinanhamirriy waluy, yolŋuy ŋurruḏawalaŋuy Baratjiy garr'yurr Djesuny nhanukiyingal ŋayi wäŋalil ŋathaw ḻukanharaw. Bala walalnydja gan wiripuwurrnydja yolŋu walal rukitjthinan nhanŋu Djesuw, yanbi balaŋ ŋayi djäma ŋula nhä yätjkurr.
LUK 14:2 Bala ŋayiny waŋganynha yolŋu marrtjin rerrimirra nhanukal Djesuwal, waṉa-ḏulmuŋgurr'yunan ga yaŋara-ḏulmuŋgurr'yunna, rumbal-manapar ŋayi gan ŋunhi rirrikthurrnydja.
LUK 14:3 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan dhä-birrka'yurra ŋunhiwurrunhan ḏilkurruwurrunhan rom-marŋgikunhamirrinhan walalany ga Baratjinhan mala bitjarra, “Nhaltjan ga limurruŋguny rom waŋa? Muka manymak ŋunhi ŋarra dhu ga dhiyaŋuny ŋunhi waluy nhinanhamirriynydja ḏukmaram yolŋuny walalany? Ŋany nhä? … yakan muka?”
LUK 14:4 Bala walalnydja marrtjin yänan ŋunhi ḏäpthurr muŋamuŋan dhärukmiriwnha. Bala yan ŋayiny Djesuynydja waṉan ŋayathaŋal ŋunhi yolŋunhan rerrimirrinhany, bala ŋanya ŋayi walŋakuŋalnha. Ga dhunupan yan ŋayi ŋanya djuy'yurra wäŋalila.
LUK 14:5 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋguny ŋurikiwurruŋguny ḏilkurruwurruŋguny bitjarrnha, “Ŋuli balaŋ nhumalaŋ yothu nhä mak bulikiny gulŋiyi maŋutjilil gapulilnydja balanyaraynydja ŋunhi Nhinanhamirriynydja waluy, yakan balaŋ nhumany ŋunhi warryurr ŋanya dhawaṯmaraŋuny walŋakuŋuny, bäydhi ŋunhi dhuyuynydja waluy?” Ga bitjarrnha ŋayi ŋunhi Djesuny waŋan walalaŋ.
LUK 14:6 Bala walalnydja gan ŋunhi mukthurra yan nhinanany, waŋanhamiriwnha, bäyŋun walal ŋula dhäruktja maḻŋ'thuna waŋanha balany nhanŋuny buku-bakmaranha.
LUK 14:7 Bala ŋayi Djesuynydja nhäŋalnha walalany ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany, ŋunhi walal marrtjin ŋunhiwiliyi wäŋalil ŋathaw ḻukanharaw. Walal marrtjin mala-djarr'yurr wäŋan mala nhinanharawnha, ga ŋunhi nhakun walal nhinanany ŋurikalnha yänan galkin wäŋa-waṯaŋuwalnha yolŋuwalnydja, ŋunhiwiliyi dharapullil ŋunhi ŋayi wäŋa-waṯaŋuy gänaŋ'maraŋal ŋula yolku balanyarawnha nhakun ŋurruŋuwnha yolŋuw. Bala ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋgal bitjarrnha,
LUK 14:8 “Way walal, ŋuli balaŋ nhumalany dhu yolŋuynydja garr'yun ŋathawnydja ḻukanharaw, yaka nhini balany ŋunhi ŋurruŋuwalnydja yolŋuwal walalaŋgal dharapul-djaw'yurr. Ŋayi ŋuli bäynha ŋula marrtji ŋunhi ŋurruŋun yolŋu, ŋunhi ŋayi ga djuḻkmaraman nhunanhany,
LUK 14:9 bala ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu wäŋa-waṯaŋuny marrtjin, bala waŋany ŋayi dhu nhuna bitjanna, ‘Way, rur'yurra dhipuŋurnydja, ŋunhal bala nhini, bili dhuwandja wäŋa dharapul dhiyak yan yolŋuw ŋurruŋuw,’ bitjanna. Bala nheny dhu ŋunhi goran, bala nhe dhu dhathar'yunna, ga nhinany nhe dhu ŋunhala bala gali'ŋur.
LUK 14:10 Yo. Ga ŋunhi nhe dhu gulŋiyirrnydja, yan nhe dhu marrtjiny nhinany ŋunhala bala gali'ŋurnydja wiripuŋumin, bala ŋayi dhu ŋunhi wäŋa-waṯaŋuny yolŋu marrtjin nhokal, ga waŋany ŋayi nhuna dhu bitjanna, ‘Way ḻundu rur'yurra, bala marrtjin biyakun bala, ŋurruŋuwala yolŋuwal dharapullilnydja nhini.’ Bala yurrnha dhu ŋunhi yolŋuynydja walal bukmakthuny nhämany nhuna dharaŋandja, bala dhu walal manymak-lakaraman nhuŋu.
LUK 14:11 Bili ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi dhu ga garrwarkunhamirr ŋanyapinya ŋayi, God-Waŋarryuny ŋanya dhu ŋunhi nyilŋ'maraman ŋunhan ŋunhi ŋayaŋuny nhanŋu. Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋu nyilŋ'maranhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi, God-Waŋarryuny ŋanya dhu ŋunhiyiny yolŋuny rur'maraman garrwarkuman, bala dhu nhirrpanna ŋanya ŋunhawalnha ŋunhi garrwarlila.” Bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal.
LUK 14:12 Bala ŋayi Djesuny bilyurra, ga waŋan ŋunhi wäŋa-waṯaŋunhan yolŋuny bitjarrnha, “Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋäthilmirriyamany ŋathany ga ŋula nhäny mala, yaka märraŋ yolŋunhany gurruṯumirrinhany yan nhuŋuwuy nhe, ga ŋula yolnhany yolŋuny ḻundu'mirriŋunhany nhuŋuwuy nhe, ga ŋunhi girri'-dharrwamirrinhany yolŋuny walalany; yaka walalany garr'yurr ŋunhiwiliyi, bili walalnydja dhu ŋunhi yalalany nhunanhany bitjandhi bili märram ŋathaw nyaŋ'thunaraw walalaŋgiyingalnydja wäŋalil. Ga bitjandhi bili dhu ŋunhi nhuŋuny yaŋara'-bakmaram walalnydja.
LUK 14:13 Yo. Ŋunhi nhe dhu ŋäthilmirriyam ŋathany, marrtjiny nhe dhu ŋunhi, bala gaḏaymandja ŋunhiwurruny rerrimirrinhan ga bundhurrnhan malany yolŋu'-yulŋunhany, ga bambaymirrinhan, ga ŋurruwuykmirrinhan.
LUK 14:14 Maranhu-gurrupulnydja gi ŋunhiwurrunydhi yolŋunhany walalany, yolŋumiriwnhan malany ga djägamiriwnhan, bala nhepiny dhu galŋa-djulŋithirra. Bili ŋuriŋiwurruyyiny dhu yolŋuy walal yaka nhuŋuny yaŋara'-bakmaram. Yurr God-Waŋarryun dhu nhuŋuny ŋunhi buku-roŋanmaraŋ, balanyamirriynha waluy ŋunhi dhu gi dhuwurr-ŋamakuliny' yolŋu walal walŋathiny beŋur moluŋurnydja.”
LUK 14:15 Ga ŋayi waŋganydhu yolŋuy ŋanya Djesuny ŋäkul ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan lakaraŋal walalaŋgal ŋunhiliyi ŋatha-ḻukanhamirriŋur bala'palaŋur. Ga waŋanany ŋayi nhanŋu Djesuwnydja bitjarrnha, “Ŋunhiwurrnydja yolŋu ŋunhi walal boŋguŋ ŋatha ḻuki ŋunhal God-Waŋarrwal wäŋaŋur, ŋunhiwurryin dhu ga mirithirrnydja ŋoy-djulŋithirr.”
LUK 14:16 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋala waŋanan dhärukthu mayali'mirriynha bitjarra, “Waŋganydhu yolŋuy guyaŋan ŋayi dhu ŋatha ŋäthilmirriyam djäma bukmakku yan yolŋuw walalaŋ. Bala ŋayi dhäwumirrinhan djuy'yurr wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ garr'yunarawnha, yurr ŋula nhämunhany' ŋunhi malany, walal dhu marrtji yalala ŋunhiwiliyi ŋuriki ŋathaw ḻukanharaw.
LUK 14:17 Bala walal marrtjin djäman, ŋäthilmirriyaŋala ŋunhi ŋathan mala. Ga bulu nhakun ŋayi ŋuriŋiyi ḏirramuy djuy'yurr nhanŋuwuy ŋayi yolŋuny djämamirriny walalany ŋayi dhu marrtji ŋurukuwurruŋdhi bili yan yolŋuw walalaŋ ŋunhi ŋayi walalany ŋäthil gaḏaymar. Bala ŋayi ŋunhiyi djämamirrnydja yolŋu marrtjinan, ga waŋanany ŋayi bitjarrnha, ‘Go, ḻaw'yurra walal! Bili ŋunha ŋathany nhumalaŋ bilin ŋamaŋamayunawuynha ŋäthilmirriyanhawuynha ŋorran marrtji!’ bitjarr.”
LUK 14:18 “Bala ŋunhiwurryiny yolŋuny walal bukmaknha waŋanany buku-bakmaraŋalnydja ŋurikiny djämamirriwnydja wiripun wiripun dhäruktja. Waŋganydja yolŋu waŋan yaka'yurr nhanŋu bitjarr, ‘Way marrkapmirr, bäydhi mak! Yakan ŋarrany dhu marrtji, bili ŋarra dhuwal märraŋalnydja rrupiyay manymaknha yan wäŋany ŋarakany. Dhuwandja ŋarra dhu marrtjin nhäman ŋunhan ŋunhi wäŋan ŋarrakuwuy ŋarra.’”
LUK 14:19 “Ga wiripuny yolŋu waŋan bitjarr, ‘Bäy-lakaraŋ ŋarraku? Yakan ŋarra dhu dhuwal marrtji, bili ŋarra ŋunha buliki' mala bäyim ŋarrakuwuy ŋarra gäthur, ŋarra dhu ga ŋunha djäman munathan' buḻŋu'kuman. Ŋarrany dhu marrtjin ga birrka'yunna ŋunhiyi bulikiny mala djämawnha.’”
LUK 14:20 “Ga wiripuny yolŋu waŋan bitjarr, ‘Ŋarrany barpuru dhuwal miyalk märram, ga dhiyaŋiyin ŋarra ga dhuwal ḻay-ḻayyundja,’ bitjarr.”
LUK 14:21 “Bala ŋayiny ŋunhi djämamirrnydja yolŋu roŋiyinan, bala lakaraŋalnydja ŋurikin buŋgawa'mirriŋuwnydja yolŋuw bitjarrnha, ‘Ḻay-ḻayyunna walal ga ŋunha wiripuŋuynha wiripuŋuynha ŋula nhaliynha malaŋuy. Yakan walal dhu ŋunha marrtji räliny dhiyakuny ŋathawnydja ḻukanharaw ŋunhi nhe djäma ŋäthilmirriyaŋal walalaŋ.’ Bala ŋayiny ŋunhiyiny wäŋa-waṯaŋuny mirithinan ŋoy-dhärran, bala ŋayi waŋanan bitjarra, ‘Gatjuynha, dhipuŋurnydja nhe dhu marrtjin bondin yänan, ga garr'yurr ŋunhi bundhurrnhan malaŋuny yolŋuny walalany, ga ŋurruwuykmirrinhan, ga bambaymirrinhan yolŋu'-yulŋuny. Marrtjiny gi dhukarrkurrnydja bawalamirriwurr yan wäŋakurrnydja; ḻuŋ'maraŋuny marrtji ŋunhiwurrunhan bili yan yolŋunhany walalany ŋunhi walal ga nhina goŋ-gäna mala; walalnha dhu marrtjiny räliny dhiyakuny ŋathawnydja ḻukanharaw.’”
LUK 14:22 “Marrtjinany ŋayi ŋunhi djämamirrnydja yolŋu, bala ḻuŋ'maraŋala marrtjin ŋunhin ŋurruwuykmirrinhan yolŋuny walalany dharrwanhan. Ga dhäŋur beŋuryiny nhakun ŋayi waŋan ŋurikin buŋgawawnha bitjarr, ‘Dharrwanhan ŋarra gan dhuwal yolŋunhany walalany ḻuŋ'maraŋalnydja, yurr dhuwal wiripuny dhaḻakarr ga dhärra bäynha bala bäythinyawuynydja.’”
LUK 14:23 “Ga bulu ŋayi ŋuriŋi buŋgawa'mirriŋuy djuy'yurr ŋanya ŋunhiyi djämamirriny nhanŋuwuy ŋayi bitjarr, ‘Gatjuy marrtjin bala yan wiripuŋulila ga wiripuŋulila wäŋalilnydja, mirithin yan waŋiny gaḏaymulnydja gi biyak bili yan gali'puynhan yolŋunhany walalany, walal dhu bukmaknha yan marrtjiny räli, ga bäy dhu dhuwal wäŋa ŋarraku dhaŋaŋdhirr yolŋuynha walal.’
LUK 14:24 Yo. Yuwalk muka ŋarra nhumalaŋ ga lakaramany dhuwal. Ŋunhiwurrnydja ŋäthiliŋuny ŋarrakuŋ garr'yunawuy yolŋu walal dhu yakan gulŋiyi ŋunhawalnydja ŋarrakalnydja wäŋalil; bäyŋun dhu waŋganydhuny beŋuryi malaŋur ŋatha ḻuki ŋarrakalnydja.” Ga bitjarrnha ŋayi gan Djesuny dhawar'maraŋalnydja waŋan.
LUK 14:25 Dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ŋayi gan Djesu marrtjin räli dhukarr-ŋupar, yolŋu walal marrtjin dharrwa mirithirr malthurr nhanŋu. Bala ŋayi bilyurra ga waŋan bitjarra,
LUK 14:26 “Ŋuli nhe ŋula yol yuwalktja gi djälthi ŋarrakuny malthunaraw, nheny dhu ŋathil ŋunhiyiny ŋurruŋu-nhirrpandja ŋarrany, nhakun nhe dhu ŋunhiyiny ḏiltji-bilyuna ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja ga bäpa'mirriŋuwnydja nhokiyingalaŋaw nhe, ga galay'mirriŋuwnydja ga djamarrkuḻiwny'tja, wäwa'mirriŋuwnydja ga yapa'mirriŋuwnydja walalaŋ, ga bitjandhi bili nhe dhu ŋunhi ganandhi nhuŋuwuy nhe guyaŋanhawuynydja ŋunhi djälnydja. Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋurruŋuny dhäruk märram nhuŋuwuy nhe gurruṯumirrinhany walalany, ga malthun nhe dhu ga ŋunhi nhuŋuwuynydja yan nhe djälwu, ŋunhiyiny nhakun nhe yakan ŋarrakuny malthunamirr.
LUK 14:27 Yo. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi bäyŋuny ganan nhuŋuwuy nhe djälnha, ga bäyŋuny nhe dhu ḻaw'maram dharpa nhuŋuwuy nhe mälakmaranhawuynydja, ga ŋuli nhe dhu ŋunhi yakany ga dhärukku malthun ŋarrakuny, ŋunhiyiny nhakun nhe balanyayiny yolŋu yakan yuwalktja ŋarrakuny malthunamirr.”
LUK 14:28 “Ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuy guyaŋa bitjandja, ŋayi dhu djäma wäŋa nhanŋuwuy ŋayi, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ga nhina, bala bothurrun ŋayi dhu nhanŋuwuy ŋayi rrupiyan, nhämunha' nhanŋu ga rrupiya ŋorra, nhä gana' ga ŋorra, wo bäyŋu. Bitjandhi ŋathil ŋayi ŋuli ŋunhi ŋurruŋuny guyaŋa ŋuriŋiyiny yolŋuynydja, yurrnha ŋayi dhu ŋunhi ŋurruyirr'yundja dhuḻ'yundja, märr ŋayi dhu dhawar'maramany ŋunhiyi buṉbuny, ga yaka ŋula gandarrŋurnydja gulyun.
LUK 14:29 Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋurruŋuny waŋgany yan ḻukuny nhirrpan, bala beŋuryiny nhanŋu dhu rrupiyany dhawar'yunna, bala walal dhu bukmakthuny yolŋuy walal nhäman ŋunhiyi, bala walalnydja dhu gitkitthunmirra nhanŋu, ga bitjanna walal dhu ŋunhi waŋany nhanŋu,
LUK 14:30 ‘Dhiyaŋuny muka ŋunhi yolŋuy ŋurruyirr'yurr wäŋaw dhuḻ'yunaraw, yurr yakan ŋayi dhu ŋunhiyi dhawar'maramany. Wanhan dhika be nhanŋu wäŋany manymaktja yuṯany?’”
LUK 14:31 “Yo. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋuriŋiyi buŋgawaynydja ŋurruḏawalaŋuynydja ŋämany wiripuŋunhany buŋgawany, ŋunhi ŋayi dhu ga marrtji räli dharrwamirr dhika mirithirr ŋapa-miriŋumirr, ga ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ŋunhiyi buŋgawany nhina, ga mala-djarr'yun, ga bothurru' nhanŋuwuy ŋayi miriŋuny malany.
LUK 14:32 Ga ŋuli ŋayi dhu maḻŋ'maram nhanŋuwuynydja ŋayi malany märr ḻurrkun'tja, ŋunhiyiny mak ŋayi dhu ga yakan marrtji balany marililnydja; gulyunna ŋayi dhu. Yan ŋayi dhu djuy'yunna dhäwumirrinhan ŋurukuny bala ŋunhi wiripuŋuwnydja buŋgawaw balanyarawyiny bili ŋapa-malamirriw, ŋunhi ŋayiny be muka banydji yan ḏapthun ga baḏak, bala ŋayi dhu ŋunhi bitjanna dhäruk-gurrupanmirrnydja, ‘Wäy, ŋali ḻundukunhamirra ŋani? Yakan ŋaliny dhu ga bunhamirr,’ bitjanna.”
LUK 14:33 Bala ŋayi Djesuy bitjarrnha dhawar'maraŋalnydja lakaraŋal, “Yo. Yaka balaŋ nhuma ŋarraku ŋunhi malthuna guyaŋanhamiriwnydja. Guyaŋi ŋathil gi mala-djarr'yurr, märr nhe dhu ŋunhi malthundja ŋarraku, ga yakan ḏaḏawyundja ŋula gandarrŋurnydja. Ŋuli nhe dhu bäyŋuny ganan ŋunhi bukmak nhä malany ŋunhi nhe ga ŋayatham, ŋunhiyiny nhe nhakun yakan ŋarrakuny yuwalktja malthunamirr.”
LUK 14:34 “Yo. Dje'lany dhuwal manymak mirithirr, dhiyaŋuny ŋuli ga ŋunhi ŋathanhan dhäkay-manymakkum. Ga ŋuli dhu ŋunhi dje'lany dhäkaymiriwyirr, ga ŋunhiyiny ŋula nhä nhakun yätjkurra, makinynha, yakan dhu ŋula yolthu buluny dhäkaymirriyam ŋunhiyi, ŋunhi ŋayi dhu dhäkaynydja ŋula winya'yun.
LUK 14:35 Yo, dje'lany ŋunhi ŋayi dhu dhäkaymiriwyirra, ŋunhiny nhäŋiniŋ'nha. Bäyŋun mak dhu yolŋuy märram ga rulwaŋdhun gätnililnydja miniwa'kumany; yänan bala ŋayi dhu djalkthuna. Ŋäkuny ŋamathaŋun ŋuli balaŋ nhe buthurumirrnydja, ga maḻŋ'maraŋuny ŋunha djinawa'wuynha ŋunhi mayaliny'.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 15:1 Waŋganydhuny waluy dharrwa yolŋu walal dhuwurr-yätjmirr mala ga rrupiya-märranhamirr yolŋu walal marrtjin ḻuŋ'thurr nhanukal Djesuwal, bili yan walal gan ŋunhi djälthin ŋänharaw nhanŋu.
LUK 15:2 Ga walalnydja gan ŋunhi Baratjiny walal ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala morrumurrun nhanŋuny Djesuwnydja, ga waŋanhaminany walal marrtjin yawyawyunminan, bitjanminan gam', “Nhaku ŋayi ŋuli ga dhuwal walalaŋ gumurr-ŋamathirrnydja ŋurukuwurruŋguny ŋunhi dhuwurr-yätjmirriwnydja yolŋuw walalaŋ? Wiripuny muka ŋayi ŋuli ga dhuwal marrtji ga ŋatha ḻuka walalaŋgal wäŋaŋur. Nhä ŋayi ŋunha yätjkurrnydja yolŋu.”
LUK 15:3 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋala walalaŋgal mayali'kurrnha dhäwun' bitjarrnha gam,
LUK 15:4 “Ŋuli balaŋ dhu ga warrakan'-djägamirriy yolŋuy ŋayatham 100-tja namba bimbiny mala, ga waŋganydja dhu nhanukal ŋunhi winya'yunna, bala nhaltjanna ŋayiny dhu ŋunhi? Dhunupan ŋayi dhu ganarrthaman wiripuwurrunhany ŋunhi bimbiny malany ŋunhiwilin wäŋalil mulmumirrilila, bala ŋayi dhu yan ḻarruman ŋurikiny ŋunhi waŋganygun winya'yunawuywun. Ḻarrumany ŋayi dhu ga ŋunhi, ga yan bili-i-i ga maḻŋ'maram yan ŋayi dhu ŋunhi waŋganynhany winya'yunawuynhany.
LUK 15:5 Ga ŋunhi ŋayi dhu maḻŋ'maramany, bala ŋayi dhu galŋa-djulŋithirrnydja mirithirra dhikan, ga ḻaw'maramany ŋayi dhu ŋunhi ŋanya ḻambarryu nhanukiyingal ŋayi,
LUK 15:6 bala ŋayi dhu gäman wäŋalila roŋiyirra. Bala ŋayi dhu wäthunna nhanukiyingalawnha ŋayi ḻundu'mirriŋuwnha mala, ga gurruṯumirriwnydja walalaŋ, ga bitjanna ŋayi dhu ŋunhi waŋany, ‘Go, limurr ŋoy-djulŋithirra walal, bili dhuwanna ŋarraku ŋunhi bimbiny winya'yunawuynydja, dhuwanna bilin maḻŋ'maraŋalnha ŋarra. Go limurr galŋa-djulŋithirra, burr'yunna manapan buŋgulnha djäma nhanŋu.’”
LUK 15:7 Bala ŋayi Djesuy dhawar'maraŋalnydja waŋan bitjarrnha, “Märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwandja lakaram. Ŋunha djiwarr'ŋurnydja God-Waŋarrwuny yolŋu walal ga ŋoy-djulŋithirra 99-guny dhuwurr-dhunupamirriwnydja yolŋuw mala ŋunhi walal ga nhina ŋunha nhanukal Garraywal goŋŋur, yurr mirithirrnydja walal dhu ga ŋunha goŋmirriyirr ŋurikin bili yan waŋganygun dhuwurr-yätjkurruwnha yan yolŋuwnydja, ŋunhi ŋayi bilin bilyurra yätjkurruŋurnydja romŋur nhanukiyingal ŋayi.”
LUK 15:8 Bala ŋayi Djesuy lakaraŋal wiripuny muka dhäwu mayali'kurryi yan bitjarr, “Wiripuny gan miyalk nhinan, yurr ŋunhi mel-wiḏi'mirrnydja mala guṉḏa mala nhanŋu goŋ-märrma'. Ga ŋunhi nhakun nhanŋu dhu waŋganydja ŋula mel-wiḏi'mirr guṉḏa winya'yun, bala nhaltjanna ŋayiny dhu? Ŋayiny dhu ŋunhi dhunupan dhuŋgur'yunna lanhdhirran, bala yan ŋayi dhu ḻarruman ga, ga riwaḻ'yundja muka ŋayi dhu warrpam'thun yan, ga yan bili-i-i, ga maḻŋ'maram yan ŋayi dhu dhäkay ŋunhiyi waŋgany mel-wiḏi'mirr guṉḏa.
LUK 15:9 Bala ŋayi dhu dhunupan wäthunna nhanukiyingalawnha ŋayi gurruṯumirriwnha walalaŋ ga ḻundu'mirriŋuwnha walalaŋ. Ga bitjanna ŋayi dhu ŋunhi waŋany, ‘Go ŋoy-djulŋithin walal ŋarrakuny, bili dhuwal ŋarra rrupiyany ŋarakany winya'yunawuynydja bilin maḻŋ'maraŋala. Go limurr goŋmirriyirra, ḏar'ṯaryunna, buŋgulnha manapan djäma.’”
LUK 15:10 “Ga yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋunha djiwarr'ŋurnydja God-Waŋarrwuny ŋunhi dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal ga mirithirra yan goŋmirriyirr ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula yol waŋgany yolŋu bilyun nhanukiyingal ŋayi yätjkurruŋur romŋur, bala marrtjin roŋiyirra balan God-Waŋarrwalnha goŋlil.”
LUK 15:11 Ga bitjarryi bili ŋayi Djesuy lakaraŋalyi wiripuny muka dhäwu bitjarr gam', “Waŋgany ḏirramu gan nhinan, yurr gäthu'mirriŋuny maṉḏa nhanŋu ŋuriki märrma'.
LUK 15:12 Waŋganymirrnydja ŋayi ŋuriŋiyi malpuraynydja waŋanan ŋanya bäpa'mirriŋunhany bitjarra, ‘Way Mäḻu', ŋarrakuny nhe dhu mala-wulkmaraman rrupiya, ga wiripu nhä mala nhe ga ŋayatham. Dhiyaŋun bala yan nhe dhu ŋarrakuny gurrupan.’ Bala ŋayi marrtjin ŋunhi bäpa'mirriŋuynydja mala-wulkmaraŋala ŋunhiyi nhäny mala, bala yan gurrupara nhanŋu.
LUK 15:13 Ga märr gurriri dhäŋur beŋuryiny, bala ŋayi ŋuriŋi ḏirramuynydja gäthu'mirriŋuynydja waŋgany-mana'-manaparnydja marrtjin ḻuŋ'maraŋalnydja ŋula nhän mala ŋunhi nhanŋuwuy ŋayi, bala yan ŋayi dhunupan marrtjinan wiripuŋulila wäŋalil barrkulila. Ga ŋunhiliyin wiripuŋumin wäŋaŋur, bala ŋayi yan djalkthurra gan ŋula nhäny mala ŋunhi nhanŋuwuynydja ŋayi, nhakun ŋänitji'ŋurnha ga miyalkkurruwurruŋgalnha ga ŋula nhäŋura mala, ga yan bili ga rrupiya nhanŋu warrpam'thurr dhawar'yurr.”
LUK 15:14 “Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhiyiny wäŋa räwakthinan baṉḏanydhinan gapumiriwyinan, ga wiripuny ŋathan walalaŋ marrtjin dhawar'yurr, ga ŋayi ŋunhiyiny ḏirramu mirithinan djanŋarrthin, galki balaŋ ŋayi dhiŋganhan.
LUK 15:15 Bala ŋayi marrtjin ŋäŋthu'-ŋaŋthurra djämawnha. Ga ŋayiny waŋganydhuny yolŋuy wäŋa-nininyŋuy gurrupar nhanŋu djäman, ga bitjarr ŋayi nhanŋu ŋunhi waŋanany, ‘Djämany nhuŋu dhuwal, djäga nhe dhu ga bikipikiw malaŋuw ŋarrakalaŋaw,’ bitjarr.
LUK 15:16 Yurr ŋayiny ŋunhi ḏirramuny mirithinan dhika djaṉŋarrthinany, bala ŋayi guyaŋanany ŋunhan bikipikiwnha ŋathany ḻukanharawnydja, märr ŋayi dhu maranhukunhamirr, bili bäyŋun nhanŋu ŋunhi ŋula yolŋuynydja gurrupanna ŋathany ḻukanharawnydja.”
LUK 15:17 “Waŋganymirrnydja ŋayi gan ŋunhi nhinanan guyaŋanan, bala ŋayi gan ḻiya-ŋarrtjunminan ŋanyapinya ŋayi. Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi guyaŋanany, ‘Yä-ä-ä! Nhä ŋarra dhuwal bawa'mirr? Ŋunha ŋarrakalaŋuwalnydja bäpawal wäŋaŋur ŋula nhämunha' warray djämamirr walal ga nhinany walal ga ŋunha maranhun yan, walalaŋguny ŋunha ŋatha dharrwan mirithirra. Ga dhuwanna ŋarrany ga nhina djaṉŋarrnha, dhäparŋ'nha yan, galki ŋarra dhu dhuwal dhiŋgaman.
LUK 15:18 Ŋarrany dhu dhuwal rur'yunna, bala ŋarra dhu marrtjin roŋiyirra balan bäpa'mirriŋuwalnha ŋarrakalaŋuwal, ga waŋany ŋarra dhu nhanŋu bitjanna, Mäḻu', djämany ŋarra dhuwal yätjkurra mirithirra djarrpin', ŋayaŋu-miḏikumarnydja God-Waŋarrnhany ga nhunanhany.
LUK 15:19 Yakan ŋarrany nhe dhu buluny gurrpan gäthu'yundja, bili ŋarrapiny dhuwal mirithirra dhuwurr-yätjkurra. Ga nhinany ŋarra dhu ga dhuwal dhiyalnydja djämamirra yan nhuŋun.’ Ga bitjarryiny ŋayi gan ŋunhi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja guyaŋanany.
LUK 15:20 Bala ŋayi yan dhunupan rur'yurra, bala marrtjinan roŋiyinan bäpa'mirriŋuwalnha nhanukiyingalaŋuwal ŋayi.” “Yo, marrtjinany ŋayi gan bala-a-a, ga ŋunhi nhakun ŋayi marrtjin gumurr-galkithinany wäŋany, bala ŋayiny ŋanya bäpa'mirriŋuynydja nhäŋal barrkulil warray, winy'kaḻalil, ŋayi gan marrtjin räli, roŋiyinan wäŋalila. Bala ŋayi bäpa'mirriŋuny nhanŋu mirithinan ŋayaŋu-gurrupurumirriyinany, bala ŋayi waṉḏinan gumurr'yurra nhanŋu, ga dhunupan ŋayi ŋanya dhangi'yurra wälkuŋalnha manapar.
LUK 15:21 Ga ŋayiny ŋunhi gäthu'mirriŋuny nhanŋu waŋan bitjarra, ‘Mäḻu', yätjkurra mirithirra ŋarra dhuwal yolŋuny. Djämany ŋarra gan yätjkurra djarrpin' mirithirra, ŋayaŋu-wutthurrnydja God-Waŋarrnhany ga nhunanhany. Yakan nhe ŋarrany dhu ga buluny gurrpan gäthu'yundja,’ bitjarr.”
LUK 15:22 “Yurr ŋayiny nhanŋu ŋunhi bäpa'mirriŋuny wäthurra nhanukiyingalaŋaw djämamirriwnydja walalaŋ bitjarr, ‘Bondi go! Gäŋu walal nhanŋu manymaknha yan girriny', bala nhirrpula nhanukal, ga goŋbuynydja girri' bulaynydja nhanukal nhirrpulyi, ga ḻukulilnydja dhapathuŋ'nha.
LUK 15:23 Bondi marrtji, ga wutthurr djukurr'mirr yan warrakan'tja bulikiny, bala bathulnha. Limurr dhu ḻukan, goŋmirriyirra manapan, buŋgulnha djäma.
LUK 15:24 Ŋarrapiny dhuwal mirithinan yan märr-ŋamathinany, bili ŋarraku dhuwal gäthu'mirriŋuny bili muka dhiŋgaŋal, ga dhuwanna ŋayi walŋathindhi bulu. Winya'yurr ŋayi ŋarrakal, ga buluyi ŋayi dhuwal roŋiyindhi ŋarrakal.’ Bala walal gan ḻukanan ŋoy-djulŋithinan dhikan mirithinan, manikaynha ḏar'ṯaryurr buŋgulnha manapar djäma.”
LUK 15:25 “Ga ŋayiny ŋunhi wiripuny gäthu'mirriŋu nhanŋu maḻamarrnydja gan baḏak yan ḏapthurr djämaŋur, yurr märr barrku ŋunhiyi wäŋany beŋuryiny, ga yaka ŋayi marŋgi ŋurikiyiny nhanukiyingalaŋaw ŋayi yukuyuku'mirriŋuwnydja ŋunhi ŋayi roŋiyinany. Ga ŋunhi nhakun ŋayi marrtjin roŋiyinany balany wäŋalilnydja, bala ŋayi yan ŋäkulnha rirrakaynha, walal gan ḏar'ṯaryurra manikaynha, giritjinan manapar, goŋmirriyinan dhika.
LUK 15:26 Bala ŋayi dhä-birrka'yurra waŋganynhan djämamirriny bitjarra, ‘Way, nhaltjan walal ga dhuwandja?’
LUK 15:27 Ga ŋayiny ŋuriŋiny djämamirriynydja lakaraŋal bitjarr, ‘Ŋunhi muka yukuyuku'mirriŋu nhuŋu bilin dhuwanna roŋiyinan, ga ŋunha bäpa'mirriŋuynydja nhumalaŋgal wutthurrnydja djukurr'mirra dhulthulnha warrakan'tja, bili ŋayi märr-ŋamathin nhanŋu mirithin, ŋunhi ŋayi roŋiyin walŋa yan dhuwal.’”
LUK 15:28 “Bala ŋayiny ŋunhiyiny maḻamarrnydja gäthu'mirriŋu nhanŋu mirithinan maḏakarritjthin, yakan ŋayi marrtjinya ga gulŋiyinya ŋunhiwiliyiny buṉbulil. Bala ŋayiny ŋunhi bäpa'mirriŋuynydja guwatjmara ŋanya, ga waŋan ŋayi ŋanya bitjarr, ‘Go marrtji rälin. Limurr ŋoy-djulŋithirra ŋurukun yukuyuku'mirriŋuwnha nhokalaŋaw,’ bitjarr.
LUK 15:29 Ga ŋayiny ŋunhiyiny maḻamarrnydja waŋan bitjarr, ‘Yakan. Beŋur bili ŋarrany gan nhinan dhiyal, ga djäma ŋarra gan nhuŋu, nhakun ŋarrany ḏapmaranhawuynha yolŋu. Bitjana bili ŋarra ŋuli ganha dhäruk-märranha yan nhuna, ga yaka ŋarra waṉḏinya ganarrthanha nhuna. Ga ŋula nhä nhe gurrupana ŋarrakuny buŋgul bäyŋu. Yaka nhe ŋula nhä nyumukuṉiny' nanikut wutthuna ŋarrakuny, märr balaŋ ŋarrany goŋmirriyinya muka ŋarrakalaŋawnydja ḻundu'mirriŋuw walalaŋ.
LUK 15:30 Ga dhuwaliyi nhuŋu gäthu'mirriŋu, ŋayiny gan djalkthurr bukmak nhä malany nhuŋu; djalkthurrnydja ŋayi gan ŋunhiyi miyalkkurruwurruŋgal yätjkurruwalnha, nhakun ŋayi gan djalimnha. Ga dhuwandja ŋayi roŋiyinany räliny, bala nheny nhanŋu warrakan'nhan wutthurr dhulthulnha yan djukurr'mirra.’”
LUK 15:31 “Bala ŋayiny ŋunhi bäpa'mirriŋuny waŋan nhanŋu bitjarra, ‘Gäthu ŋarraku marrkapmirr! Nheny ŋuli ga dharraḏa warray nhina dhiyal ŋarrakal bitjan bili yan, ga bukmak dhuwal nhä malany ŋarra ga ŋayatham nhuŋuwuy yan warrpam'.
LUK 15:32 Manymak dhuwal limurruŋ balanyarawyiny, limurr dhu ga goŋmirriyirrnydja, ŋayaŋu-djulŋithirr ŋuriki nhokalaŋaw yukuyuku'mirriŋuw, bili ŋayiny ŋunhi bili muka dhiŋgaŋal, yurr dhuwanna ŋayi bulu nhakun walŋathindhi. Ŋunhi ŋayi bili muka winya'yurr, ga bulu ŋayi dhuwal roŋiyindhi.’ Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi bäpa'mirriŋuny waŋan.” Ga dhuwaliyiny gan ŋunhi mayali'wurrnydja dhäwu lakaraŋal Djesuynha.
LUK 16:1 Yo. Bala ŋayi Djesuynydja dhäwuny' lakaraŋala nhanukiyingalaŋuwalnydja ŋayi malthunamirriwalnydja walalaŋgal, dhuwandja ŋunhi dhäwu gam', “Waŋganydja yolŋu gan nhinan girri'-dharrwamirr, bala ŋayi yan gurruparnydja djägalilnydja waŋganygala yolŋuwal djämamirriwalnha bukmak nhanŋuwuy ŋayi girriny' mala, wäŋany ŋarakany, rrupiyany ga ŋula nhäny mala nhanŋuwuy ŋayi. Ga waŋganymirrnydja waluy ŋayi ŋuriŋi yolŋuy girri'-dharrwamirriynydja ŋäkulnha ŋanya ŋunhiyi djägamirrinhany yolŋuny, ŋayi gan djalkthurra nhanŋu rrupiyany ŋula nhäŋur malaŋuŋur.
LUK 16:2 Bala ŋayi buŋgawa'mirriŋuny ŋunhi wäthurra nhanŋu ŋuriki djämamirriwnydja yolŋuw, bala waŋanan bitjarrnha, ‘Ŋäma'-ŋama ŋarra ŋuli ga dhuwal dhäwuny' nhokalaŋawuy. Gatjuynha, nheny dhu märraman ŋunhiyi rrupiyawuynydja djorrany' rälin ŋarrakalnha, märr ŋarra nhokal dhu maḻŋ'maram, nhaltjarr nhe gan ŋunhiyi djäma ŋuriŋiyi rrupiyay ŋunhi ŋarra märr-nhirrpanmin nhokal djägalil. Ŋarrakuny dhu rrupiya ga ŋula nhä malany yakan buluny nhokalnydja djägaŋur.’
LUK 16:3 Bala ŋayi gan ŋuriŋi djägamirriynydja guyaŋanany bitjarrnha, ‘Nhaltjanna ŋarra dhu dhuwal? Buŋgawaynydja ŋarrakal ŋarrany dhu dhuwal dhawaṯmaraman beŋuryiny djämaŋurnydja. Nhän dhika ŋarra dhu buluny djäma? Yaka ŋarra dhu gi dhuwal munathany' yaw'yurr, bili ŋarra dhuwal yalŋgin. Ŋunhi ŋarra dhu ga dhuwal baḻ'yundja wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋula nhaku rrupiyaw ga ŋathaw, ŋunhiyiny nhakun ŋarra dhu ga mirithirra gora.’ Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi guyaŋanany, ga yan bili-i-i, ga maḻŋ'maraŋal yan ŋayi guyaŋanharay.
LUK 16:4 ‘Yo,’ bitjarr. ‘Dhiyaŋuny bala ŋarra dhu gi ŋunhi mukthurra ŋayathul nhanŋu ŋunhi nhäny mala ŋarrakiyingalyi yan djägaŋur, ŋarra dhu gi djäman ŋuriŋiyiny nhanukalnydja rrupiyay, guŋga'yurra dhu gi ŋunha wiripuwurrunhan yolŋuny walalany, nhakun dhu gi ḻundukuŋun galkikuŋun walalany, märr dhu ŋunhi yalalany ŋarrakuwuynydja djämany dhawar'yurr, bala walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurrnydja gumurr-ŋamathiyi muka ŋarrakuny ŋunhal walalaŋgiyingalnydja wäŋalil.’ Bitjarra ŋayi gan ŋunhi guyaŋanany ŋuriŋiyiny djämamirriynydja yolŋuy.”
LUK 16:5 “Bala dhunupan ŋayi djuy'yurra yolŋuwnydja walalaŋ dhäwun', bukmakku yan ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal gan ŋäthil märraŋal rrupiya ga ŋula nhä malany nhanukalaŋuwal buŋgawa'mirriŋuwal, ga baḏak walal ŋanya gan ŋunhi yulŋuny dhukarrarrayurr, bäyŋu yan walal buku-roŋanmaranhany balany nhanŋuny ŋunhiŋuwuyyiny. Bala ŋayi waŋganynhan ḏirramuny dhä-birrka'yurr bitjarrnha gam', ‘Nhä muka nheny märraŋal ŋarrakalaŋuwuŋ buŋgawa'mirriŋuwuŋuny? Ga nhämunha' nhe rrupiyany gombuŋal ŋanya?’
LUK 16:6 Ga ŋayiny buku-bakmaraŋal bitjarr, ‘Ŋarrany ŋanya ga dhuwal baḏak dhukarrarrayun yan 100 banikin'mirr wiyika. Bäyŋu yan ŋarra nhanŋu gurrupulnydja buku-roŋanmaraŋuny.’ Bala ŋayiny ŋunhi djägamirrnydja yolŋu waŋan bitjarrnha, ‘Go dhiyala nhininy bala wukirrin dhipal djorra'lilnha nhanŋuny, märr nhe dhu ŋanya gurrupandja ḻurrkun'nha, 50 yan namba banikin'mirrnydja mala wiyikany'. Ga wiripuny mala ŋarra bäy-lakaraŋalnha, ganarrthaŋala.’”
LUK 16:7 “Ga bulu ŋayi dhä-birrka'yurr wiripuŋunhany ḏirramuny bitjarr, ‘Nhämunha' muka nheny ŋanya gombuŋal? Ga nhämunha' nheny dhu nhanŋuny balany gurrupan buku-bakmaramany?’ Ga ŋayiny waŋan bitjarr, ‘Ŋarrany ŋanya ga dhuwal baḏak dhukarrarrayun dharrwa mirithirr, 1,000 gärruŋmirr birrali,’ bitjarr. ‘Ga go, nheny dhu bitjandhi bili yan dhipal nhina, ga wukirriny nhe dhu ŋunhi dhipala djorra'lila märr ḻurrkun'nha nambany, 800-nha. Dhuwalin bili yan ganan'.’ Ga bitjarrnha ŋayiny ŋunhiyiny djägamirrnydja yolŋu waŋan. Bitjarrnha bili ŋayi marrtjin bala dhä-birrka'yurrnydja yolŋunhany walalany, gombu'-gombuŋalnydja märr ḻurrku'-ḻurrkun'nha.”
LUK 16:8 “Yo. Ŋayiny ŋunhiyiny djägamirrnydja yolŋu nhawi nhakun dhuwurr-djarrpi' yolŋu, yaka ŋayi ganha djäma dhunupa. Yurr ŋunhiyiny yolŋu buŋgawa'mirriŋuny wokthurr nhanŋu gan, bili ŋayi ŋunhi mirithirr yolŋuny ḻiya-djambatj djämawnydja, bäydhi ŋayi ŋunhi dhuwurr-djarrpiny' yolŋu. Bili dhuwalaŋuwuyyuny yolŋuy walal ŋuli ga munatha'wuyyuny djäma walalaŋgiyingalnydja walal ḻiya-djambatjthun, märr walal dhu ga nhinany goŋmirriyirra dhikan dhiyal munatha'ŋurnydja. Yo. Ḻiya-djambatjthun walal ŋuli ga djämany, djuḻkmaraman walal ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋuny walalany, ŋunhi walal ŋuli ga nhina baḏayala'mirriŋurnydja.”
LUK 16:9 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Yuwalknha yan ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwandja lakaram. Dhuwandja rrupiyany dhuwalaŋuwuy banydjiŋuwuy munatha'wuy wäŋapuy. Dhiyaŋiyi rrupiyaynydja nhokiyingal nhe, nheny dhu ga guŋga'yunna ḻunduthirra ŋunha ŋunhi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ. Ga yalalany ŋunhi nhuŋu dhu rrupiyan dhawar'yun dhiyal, bala walalnydja ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ga ŋäthil ŋunha djiwarr'ŋur nhina, walalnydja nhuŋu dhu gumurr-ŋamathirra ŋunhalnydja wäŋaŋur, ŋurikin wiyinŋumirriwnha nhinanharawnydja.”
LUK 16:10 “Yo. Ŋuli dhu ga ŋunhi yolŋuy djäma manymakkumany, bäydhi märr-ḻurrkun' djäma ŋunhi ŋayi ga ŋayatham nhanukiyingal ŋayi goŋdhu, ŋayin dhu ga ŋunhi ŋuriŋiyin yolŋuy djäma manymakkumany ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi dhu ga ŋayatham ŋula nhä malany yindi mirithirr, ŋunhi ŋayi dhu ŋula yolthu nhanukal goŋ-gurrupan djägalil. Ga ŋuli dhu ga yolŋuy djäma yätjkurrkumany, ga yakany ga djäga ŋamatham ŋurikiyi ŋunhi ŋula nhakuny nyumukuṉiny'kuny malaŋuw, ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu yakan djäga ŋurikiyiny yindiwnydja ŋula nhaku malaŋuw. Yakan dhu nhanukal dharrwany goŋ-gurrupan djägalilnydja ŋula yolthuny.
LUK 16:11 Yo. Ŋuli nhe dhu ga yakany djäma ŋamatham ŋuriŋiyiny ŋunhi rrupiyay munatha'wuyyuny, ga ŋula nhaliy malaŋuy ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar nhokal djägalil, yänan nhakun nhe dhu ga djalkthunna, ŋayiny dhu God-Waŋarrnydja yakan märr-nhirrpanmirr nhokalnydja, ga gurrupan ŋayi dhu djiwarr'puynydja ŋula nhä malany nhokalnydja djägalil bäyŋun yan.
LUK 16:12 Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi miḏikumandja djäga, djalkthundja yan ŋunhi nhä malany ŋayi God-Waŋarryu nhokal gurrupar djägalil dhipal munatha'lilnydja, yan nhakun ŋunhiyiny djägaw guwarrwu dhiyak nhakun, yurr ŋunhalnydja ŋayi dhu God-Waŋarryuny yakan nhuna gurrupul nhä malany nhanŋuwuynydja ŋayi ŋayathanharaw nhuŋu gupaḏalwuny.”
LUK 16:13 “Yakan nhe dhu ŋunhi djämamirr märrmawny'tja buŋgawaw, rrambaŋiny maṉḏaŋ; waŋganyguny nhe dhu ŋuyulkthirra, ga wiripuŋuwnha nhe dhu ŋunhi märr-ŋamathirrnydja. Nheny dhu ŋunhi galkithirrnydja waŋganygala yan, bala nhe dhu ga ŋayathamany ŋanya baṯ-bitjanna goŋdhuny märrmay'nha yänan, ga gänaŋ'maranhamirrnydja nhe dhu beŋurnha ŋunhi wiripuŋuwalnha, nhakun ŋayiny ŋula nhän nhäŋiniŋ'nha. Yolku dhika nheny ga buku-ŋal'yun? God-Waŋarrwu? … ŋany rrupiyaw, muka? Yaka nhe dhu ga rrambaŋiyamany waŋarrkum ga buŋgawakum maṉḏany God-Waŋarrnhany ga rrupiyanhany, bäyŋu yan.”
LUK 16:14 “Yo. Yaka dhu ga ŋula yol yolŋu buku-ŋal'yun märrmawny'tja, God-Waŋarrwuny ga rrupiyawnydja rrambaŋiyamany maṉḏaŋ.” Ga bitjarr ŋayi Djesuny waŋan. Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja Baratjiynydja yolŋuy walal ŋäkulnha, bala beyarrmakkuŋal warray ŋanya dhäruk, bili walal gan ŋurruŋuyaŋal rrupiya yan.
LUK 16:15 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋ bitjarr, “Nhumany ŋuli ga dhuwal djäma yolŋuw warray walalaŋ maŋutjiw, märr nhumalany walal dhu ga nhäma, bala manymak-lakaraman. Yurr ŋayipiny ga God-Waŋarryuny nhuŋu nhäma ŋunhan ŋunhi ŋayaŋun; marŋgi ŋayi nhuŋu warrpam', nhäthinya nhuŋu ŋunhi yolŋuw ŋayaŋu. Yo, ŋayipiny God-Waŋarryuny ŋuli ga yätjkurr-lakaraman ŋunhiny mala ŋunhi nhä mala ŋuli ga yolŋuy walal manymak-lakaram.”
LUK 16:16 “Ga ŋunhiny rom ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar Mawtjitjkal, ga wiripuwurruŋguŋ djawarrkmirriwuŋ walalaŋguŋ wukirriwuy, beŋur bili gan dhärran yan, ga yan bili-i-i ga balanyamirriynha ŋunhi ŋayin Djonnha bunan ŋunhi Ḻiya-ḻupmaranhamirra yolŋu, bala gan ŋunhi manymaktja dhäwu ḻatjuwarr'yurra, ŋunhi God-Waŋarrwalaŋuwuynydja rombuy. Ga dhiyaŋuny bala ga dhuwal dharrwan mirithirra yolŋu walal gumurrmirra birrka'yun mirithirra yan gulŋiyinyaraw ŋunhiwiliyiny romlil.
LUK 16:17 Yo, ŋunha ŋunhi garrwarnydja wäŋa ga dhuwandja munathany' wäŋa ŋaraka winya'yunna dhu buwayakthirra, yurr God-Waŋarrwuny rom dhu ga dhärran yan bitjanna bili; yakan dhu ŋula waŋganydja nyumukuṉiny'tja dhäruk winya'yun.”
LUK 16:18 “Yo. Ŋuli ŋayi dhu ḏirramuy yolŋuy ŋula ganan miyalknhany nhanŋuwuy ŋayi, bala ŋayi dhu märraman wiripuŋunhan miyalknha, ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu marramban' djäma. Ga ŋuli ŋayi dhu ḏirramuy märram miyalknha ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthu ganarrthaŋal nhanŋuwuy ŋayi dhuway'mirriŋuny, ŋunhiyiny balanyayi bili yan marramba'yi.” Bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋal walalaŋ dhäwuny'.
LUK 16:19 Djesuy lakaraŋal wiripuny muka dhäwu mayali'kurryi yan dhuwal gam', “Waŋganydja yolŋu gan nhinan girri'-dharrwamirr dhika mirithirr, dhaṯthunminany ŋayi gan ŋunhi girriyny'tja manymakkunhamin yan, ga balanyayi bili ŋathany mala ŋayi gan ḻukan dharrwan mirithirra, bitjarrnha bilin yan walu-ŋuparnha.
LUK 16:20 Ga ŋunhiliyi wiripuny gan yolŋu nhinan yäkuny ŋayi ŋunhi Lätjuritj, yurr ŋayi ŋunhi yolŋuny gurrupuruŋun, ga yalŋgin mirithirra djetjimirra dhikan; warrpam'thurra ŋanya djetjiynha rumbalnydja ŋayathaŋal. Bitjarra bili walu-ŋupara walal gan nhanukal gurruṯumirriynydja ŋanya gäŋa'-gaŋalnha, ga nhirrparnydja ŋanya walal gan ŋunhiwilin girri'-dharrwamirriwalnha yolŋuwal wäŋalilnydja, galki dhurrwaralila,
LUK 16:21 märr ŋayi gan ḻukan ŋathany ŋunhi muṉguynha bala maranhuyinan, ŋunhiyi ŋatha muṉguy malany ŋunhi ŋayi gan djalkthurr ŋuriŋiyi girri'-dharrwamirriy yolŋuy. Wiripuny gan wuŋgannha mala marrtjin, bala biḻaŋ'thurra marrtjin ŋunhi djetjin mala ŋanya Lätjuritjnha. Yurr yolŋuny nhanŋu gan bäyŋun ŋula nhinan djägamirrnydja.”
LUK 16:22 “Dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi ŋunhiyiny gurrupuruŋuny yolŋu dhiŋgaŋalnha, bala God-Waŋarrwal dhäwu-gänhamirriynydja yolŋuy walal gäŋalnha ŋanya balan djiwarr'lila, bala ŋayi ŋunhalnydja gan nhinan gali'ŋurnydja Yipurayimgalnha, bala walal gan ḻukanan ŋathan ŋunhi manymaknha mirithirra dhikan. Ga ŋayiny muka ŋunhiyiny dhiŋgaŋal girri'-dharrwamirrnydja yolŋu ḏirramu, bala walal dholkuŋalnha ŋanya molulila.
LUK 16:23 Ga ŋayiny gan ŋunhiyiny yolŋu nhinan girri'-dharrwamirrnydja ŋunhala bala burralkun, ga nhinanany ŋayi gan ŋunhi dhaŋga-ḏirryurrnydja mirithinan yan dhika. Ga ŋunhi nhakun ŋayi buku-garrwarthinany bitjarrnydja, bala ŋayi yan nhäŋalnydja Yipurayimnhany, ŋayi gan nhinanany barrkun, ga bitjarryi bili ŋayi nhäŋalyi ŋunhiyi Lätjuritjnhany ŋunhi gurrupuruŋunhany yolŋuny, ŋayi gan nhinanany galkin yan nhanukala Yipurayimgalnha.”
LUK 16:24 “Bala ŋayi ŋunhiyiny girri'-dharrwamirrnydja yolŋu wäthurra bitjarrnha, ‘Way Mäḻu' Yipurayim, wuyurr ŋathil ŋarraku go. Djuy'yurr dhuwali Lätjuritjnha räli, ŋayi dhu guŋga'yun ŋarrany; ŋayi dhu marrtji ga goŋ-ḻupthun gapulil, bala ŋäṉarrnha ŋarrany dhu ŋayatham yal'maraman, bili ŋarra ga dhuwal mirithirra dhaŋga-ḏirryundja, ŋoy-wulkthunna ŋarra dhu dhuwal dhiyaŋuny gurthaynydja.’”
LUK 16:25 “Ga ŋayiny Yipurayimdja buku-bakmaraŋal waŋan nhanŋuny bitjarr, ‘Gäthu ŋarraku, gatjuy guyaŋin, ŋunhi nhe märraŋal nhä malany manymak nhuŋuwuy nhe ŋunhili banydji muka yan munatha'ŋur, ŋunhi nhe gan nhinan ŋäthil ŋunhiŋumirryi. Ga dhuwandja Lätjuritjtja bäyŋu ŋayi märranha ŋula nhä ŋamakurr; nhanŋuny balanyayi bili yan yätjkurryi bunan ŋunhiliyiny munatha'ŋurnydja wäŋaŋur. Ga dhiyaŋuny bala ŋayi ga dhuwal nhina galŋa-ŋamathirra dhiyalnydja wäŋaŋur, ga nheny ga dhuwali nhina galŋa-yätjirra mirithirra.
LUK 16:26 Yakan dhu dhipuŋurnydja yolŋu marrtji balany buḏapthundja dhipaliyiny wäŋalil, ga bäyŋuyi dhu ŋula yol buḏapthun dhipuŋuryiny wäŋaŋur räliny dhipalnydja wäŋalil, bili dhuwaliyiny ga ŋunhi ṉapuŋgany' dhärra dhulmu-ḻuḻnyin'nha mirithirra, ben bala ḏandjan.’”
LUK 16:27 “Ga buluny ŋayi ŋunhiyi girri'-dharrwamirrnydja yolŋu waŋan Yipurayimgal bitjarr, ‘Mäḻu' Yipurayim buku-djulŋi, nhämirr balaŋ nhe dhu djuy'yun ŋanya Lätjuritjnhany balayi munatha'lilyi, ŋayi dhu marrtji bala wäŋalil ŋarrakalaŋuwalnha bäpa'mirriŋuwalnydja. Lakaram ŋayi dhu guyaŋanhamirriyam wäwa'mirriŋuny walalany ŋarraku ŋunhi goŋ-waŋganynhan, biŋga'maram walalany, märr walal dhu bilyunna walalaŋgiyingalaŋuŋur romŋurnydja mala, märr walal dhu yakan marrtji dhipalnydja wäŋalil galŋa-yätjinyamirrililnydja.’”
LUK 16:29 “Ga ŋayiny Yipurayimdja waŋan bitjarr, ‘Ŋunhayi nhokalnydja wäwa'mirriŋuy walal ga ŋayatham muka ŋunhi Mawtjitjkuŋuny rom, ga dhäwu ŋunhi God-Waŋarrwuŋ ŋunhi walal gan djawarrkmirriy yolŋuy walal wukirri; ŋuriŋiyin dhärukthu walalany dhu ga ŋunhi waŋany raypirri'yundja yätjkurruŋurnydja. Ŋurikiyin walal dhu ŋunhi buthuru-bitjundja, bala walal dhu yurrnha walŋathirrnydja.’”
LUK 16:30 “Ga bulu ŋayi ŋunhiyi girri'-dharrwamirr yolŋu waŋan bitjarr, ‘Mäḻu' Yipurayim buku-djulŋi, yakan walal dhu ga ŋunha buthuru-bitjundja ga ŋämany. Yurr mak walal dhu ŋunha buthuru-bitjundja, ga ganarrthamany ŋunhiyi walalaŋguwuy yätjkurrnydja malany rom, ŋuli balaŋ ŋayi dhu waŋgany yolŋu dhiŋganhawuy marrtji walalaŋgal beŋura ŋunhi dhiŋganhamirriŋura wäŋaŋur bala walalnydja dhu buthuru-bitjandja nhanŋun bala yan bilyuna God-Waŋarrwalnha.’”
LUK 16:31 “Bala ŋayi Yipurayimdja buku-bakmaraŋal bitjarrnha, ‘Ŋuli walal dhu ŋunhi bäyŋuny märram dhäruk Mawtjitjkuŋuny, ga ŋurikiwurruŋguŋuny ŋunhi djawarrkmirriwuŋuny mala, ga bäyŋuyi yan walal dhu ŋunhi märr-yuwalkthirr ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu ŋula walŋathirr rakunyŋurnydja.’” Bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja mayali'kurrnydja dhäwu.
LUK 17:1 Bala ŋayi yan Djesuy lakaraŋalnha nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi malthunamirriw walalaŋ bitjarra, “Wiripuny dhu ŋunhi yolŋu bilyun yätjkurrulila ŋula yolkuŋ ŋunhi dharrwununhawuynydja, yurr nhanŋu dhu marin ŋurikiyiny yindin maḻŋ'thun, ŋunhi ŋayi ŋanya bilmaraŋal yätjkurrulil gäŋal.
LUK 17:2 Bili God-Waŋarryuny dhu yuwalkkum yan dhä-gir'yun mirithirr yan ŋunhiyiny yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli wiripuny yolŋuny galkirrinyamaram yätjkurrulil. Bala ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu waŋan bitjanna, ‘Ye-e-e! Wanha balaŋ ŋarrany ŋula yolthu yolŋuy ŋurrkanha garrpinawuynha mayaŋ-guṉḏamirra balan gapulilnha ŋunhi dhulmulila, märr balaŋ ŋarra yakan bitjanayi djäma yätjkurr, bilmaranha yolŋunhany yätjkurrulilnydja,’ bitjanna dhu waŋa.
LUK 17:3 Yurr biyakun djägan nhuŋuwuy nhe, märr nhe dhu yakan bilmaram ŋula yolnhany yolŋuny galkirrinyamaramany.” “Yo. Ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy nhokal wäwa'mirriŋuy Garraywalaŋumirriy djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja, gatjuy nheny ŋanya dhu ŋunhiyiny yolŋuny raypirri'yunna, ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi bilyundja beŋuryi yätjkurruŋurnydja, ga ŋunhiyiny nheny dhu dhunupan yan nhanŋu bäy-lakaraman.
LUK 17:4 Ga ŋuli ŋayi dhu nhuna ŋayaŋu-miḏikuman, buku-7-mirrnydja ŋuriŋiyiny bili yan waŋganydhu waluy. Ga ŋuli ŋayi dhu ga marrtjiny ga yan nhokal lakaranhamirrnydja dhu ga bitjanmirrnydja, ‘Way ŋarrany nhuŋu dhuwal mirithinan ḏämbu-goranany. Buku-djulŋi ŋathil ŋarraku bäy-lakaraŋ?’ bitjandja, ga nheny nhanŋu yan bäy-lakaraŋun.”
LUK 17:5 Ga walalnydja ŋunhi 12-tja djuy'yunawuy mala waŋan nhanukal Garraywal bitjarr, “Garray, djäman ŋanapurruŋgal ŋayaŋulilnydja, märr napurr dhu märr-nhirrpanmirra yuwalkkuman nhokal.”
LUK 17:6 Ga ŋayiny Garraynydja waŋan bitjarr, “Ŋuli nhe gi yuwalktja dhärukku ŋarrakuny märr-yuwalkmirriyi, märr-dharaŋulnydja manapul ŋarrany, bäydhi ŋunhi nhuŋu märr-nhirrpanminyawuynydja nyumukuṉiny'tja balanyany nhakun ŋunhi genydjany' maŋutji, yurr nheny dhu ga ŋunhi djämany bitjanna bili yan mirithirrnydja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun ŋuriŋi bili yan nhokal märr-nhirrpanminyawuyyuny. Yo, bäydhi nhumalaŋ ŋunhi gumurr-ḏälnydja, nhumany dhu ga ŋunhi bitjanna bili djäman yan.”
LUK 17:7 Ga bulu ŋayi Djesuy lakaraŋal mayali'wurr dhäwu bitjarr gam', “Yo, bitjan bili ŋayi ŋuli ga walu-ŋupan yan nhokalnydja djämamirriy djäma yan ŋunhalnydja ŋunhi warraŋulnydja, yaw'yun ŋuli marrtji munatha', ga djäga ŋayi ŋuli ga warrakan'ku malaŋuw. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji wäŋalilnydja roŋiyirr, ga nheny ŋuli ŋunhi buŋgawa'mirriŋuny nhanŋu nhaltjanna waŋa? ‘Dhipal nhini, bala ŋathan ḻuki!’ Bitjanna nheny ŋuli ŋunhi waŋa nhanŋu?
LUK 17:8 Bäyŋu. Nhuŋu warray dhunupany waŋanharaw, bili ŋayiny ŋunhi nhuŋu djämamirr yan. Nhe ŋanya dhu ŋunhi waŋa bitjandja, ‘Ma', ŋatha ŋarraku ŋunhi ŋäthilmirriyaŋ, bala gäŋun rälin dhipala, ŋarra ŋathil dhu ḻuka ŋurruŋuny, ga nheny dhu djäma ŋarraku. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarrakalnydja, bala nheny dhu yurrnha ḻuka.’ Bitjan nhe dhu ŋunhi buŋgawa'mirriŋuny waŋa.
LUK 17:9 Yakan nhe ŋuli ŋunhi buku-gurrpulnydja nhuŋuwuy nhe djämamirrinhany yolŋuny, ŋunhi ŋayi nhuna ŋuli ga dhäruktja nhuna märram? … bili ŋunhiyiny nhanŋu muka djäma.
LUK 17:10 Yo. Ga nhumany dhuwal balanyayi muka bili God-Waŋarrwuyi yan djämamirr mala. Gatjuy djämany gi ŋamathaŋun yan nhanŋuwuynha, ga dhäruktja ŋanya gi märraŋun yan. Yaka warray gi biyakuny bili gatjpu'yurr ŋurikiny ŋunhi wiripuwurruŋgalaŋawnydja yolŋuw walalaŋ buku-gurrpanawuywu ga märr-yiŋgathinyawuywu. Nheny dhu nhepi yan gäna lakaranhamirr nhunapinya nhe God-Waŋarrwal biyak gam', ‘Ŋarrany dhuwal nhuŋuwuynha yan djämamirr, ŋarrapiny dhu dhuwal nyumukuṉiny'kunhamirra. Dhäruktja ŋarra nhuna dhu ga dhuwal märraman, bala dhunupan yan djämamirriyaman, bili dhuwaliyin ŋunhi dhunupany ŋarraku djämaw balanyarawyin.’”
LUK 17:11 Djesuny gan baḏak yan marrtjin dhukarr-ŋupar balan bitjarra Djurutjalamlila,* yurr marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ŋuliwitjarra dhukarrkurrnydja, ŋunhi Djamariyapuyyu* wäŋay ga Galalipuyyu wäŋay ṉapuŋga'yaŋal ŋunhiyi dhukarrnhany.
LUK 17:12 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin bukuy-märraŋal waŋganynhan wäŋany ŋunhiyin, ga walalnydja bäy nhäŋal ŋanya 10-dhuny yolŋuy walal burrunhdhiya'mirriynydja mala, yurr walal gan ŋunhi dhärra'-dharranany märr barrku.
LUK 17:13 Bala walal wäthurrnydja mirithinan bitjarr, “Djesu! Buŋgawa! Wuyurr ŋanapurruŋ go!” bitjarr.
LUK 17:14 Bala ŋayi Djesuynydja nhäŋalnha walalany, ga waŋan bitjarra, “Gatjuy marrtjin walal balan buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja, bala nhuma dhu ŋunhi ŋunhiliyin milkunhamirra ŋurikalnha yolŋuwal walalaŋgal djirrikaymirriwalnha mala, märr walalnha dhu nhumalany nhäma'-nhämany, bala walal dhu lakaramany nhumalany baḏarraŋdhinyawuynha.” Ga dhunupan ŋunhiwurryiny 10-dja burrpuymirrnydja walal marrtjinan, ga ŋunhi walal marrtjin wäŋgaŋalnydja dhukarr-ŋuparnydja, bala ŋunhiliyin walal marrtjin baḏarraŋdhinany djetjimiriwyinany dhukarrŋur yänan.
LUK 17:15 Ga ŋayiny waŋganydja yolŋu ŋunhiyi burrpuymirrnydja nhänhamin ŋanyapinya ŋayi manymakthinyawuynha, bala ŋayi yan yatjurra bitjarr, “Way, baḏarraŋnha dhuwal ŋarrany?” bitjarr. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi bilyurrnydja, bala waṉḏinan roŋiyinan balayi Djesuwalyi. Yurr waṉḏinany ŋayi gan ŋunhi dhä-rirrakaymirra dhikan, wokthurrnydja manapar God-Waŋarrwun.
LUK 17:16 Ga ŋunhi nhakun ŋayi bunanany nhanŋu, bala ŋayi nhakun dhunupan yan ŋurrkanhaminan nhanukal ḻukulila Djesuwalnydja, buku-gurrpara ŋayi manapar ŋanya. Ga ŋunhiyiny yolŋu Djamaritin balanya bäpurru, yaka Djuw malany.
LUK 17:17 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanukal bitjarrnha, “Way, 10 muka balaŋ ŋunhi yolŋuny baḏarraŋdhinya. Ga wanhan ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal 9-nydja?
LUK 17:18 Ga bäyŋun ŋunhi Djuw-ny yolŋu walal roŋiyinya buku-gurrpanaraw; waŋganynha dhuwal yolŋuny roŋiyin ŋunhin mulkurun, muka?”
LUK 17:19 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan ŋanya bitjarra, “Gatjuy rur'yurra, bala marrtjin wäŋalila. Dhiyaŋiyi nhokiyingal nhe märr-nhirrpanminyaray nheny baḏarraŋdhinan warrpam'thurra,” bitjarr.
LUK 17:20 Waŋganydhuny waluy Baratjiy yolŋuy walal dhä-birrka'yurr ŋanya Djesuny bitjarr, “Way Garray, nhätha ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny rom buna? Nhäthan ŋayi dhu ŋunhi ŋurruŋuyirrnydja dhiyakuny wäŋaw munatha'wuywuny?” Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny rom, nhänhamiriwnha.
LUK 17:21 Ga bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, ‘Way, dhuwanna ŋayi,’ bitjandja, ga yakan dhu ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja, ‘Ŋunhan, ya ŋunhan God-Waŋarrwuny rom,’ bitjandja. Bili God-Waŋarrwuny dhuwal rom dhuwalin nhumalaŋgala.”
LUK 17:22 Bala ŋayi Djesuy lakaraŋala bitjarrnha nhanukiyingalaŋuwalnydja ŋayi malthunamirriwal walalaŋgal bitjarra, “Yo. Waluny dhu ŋunhi buni, nhumany dhu ŋunhi waŋi biyakun, ‘Ye-e-e, nhätha dhu ŋunhi Gäthu'mirriŋuny Yolŋuny buni?’ Biyakun nhuma dhu ŋunhi gatjpu'yurrnydja nhanŋu nhänharawnha. Yurr yaka nhuma dhu nhämany ŋanya balanyamirriyyiny.
LUK 17:23 Wiripuny dhu yolŋu waŋa bitjanna, ‘Ŋunhan ŋayi, ya ŋunhan,’ bitjanna. Ga biyakun walal dhu waŋi, ‘Go, dhuwal ŋayi, bilin bunanan,’ biyak. Yurr yaka nhuma dhu ga walalaŋ buthuru-bitjundja ga märr-yuwalkmirriyirrnydja, ga marrtjiny nhuma dhu ga ḻarrumany nhanŋu buku-ḻiw'maramany bäyŋun.
LUK 17:24 Bili balanyamirriyyin ŋayi dhu ŋunhi Yolŋuny Gäthu'mirriŋu buna, ŋayi dhu ga marrtjiny räli djeŋarra'yirr mirithirr yan, ga bukmakthun ŋanya dhu ŋunhi nhämany, bitjanna nhakun ŋuli ŋunhi bukmakthu yolŋuy walal nhäma ŋunhi ŋayi ŋuli djaḻkarr'yun baḏayala'mirriyam wäŋany bukmak dhuwal.
LUK 17:25 Yurr ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ŋunhiyiny Yolŋuny Gäthu'mirriŋu buraki. Yo, yolŋu walal ŋunhi ga dhiyaŋ bala nhina dhiyal, walalnha ŋarrany dhu ŋunhi bukuy-ŋurrkuŋuny boŋguŋ, bala dhu buŋun.”
LUK 17:26 “Yo, balanyamirriynydja waluy ŋunhi ŋayi dhu Yolŋuny Gäthu'mirriŋu roŋiyiny räliny, dhuwandja dhu wäŋa boŋguŋ biyakun nhakun ŋunhi Nawamirriynha waluy, ŋäthil ŋunhi baman'. Biyakiyiny ŋayi dhu dhuwal wäŋany dhuwurrnydja nhakun ŋunhiyi.
LUK 17:27 Balanyamirriyyi gan ŋunhi yolŋu walal nhinan wawu yan; bitjarr bili walal gan marrtjin ga ḻukan ŋatha ga gapu, miyalk ga ḏirramu gan märranhamin, ga yan bili-i-i ga ŋuriŋin waluy ŋunhi ŋayi Nawa gulŋiyinan balan marthaŋaylila. Bala dhunupan yan ŋunhi gapuynydja buku-ḻupmaraŋalnha warrpam'thurra buwayakkuŋalnha wäŋanhany.
LUK 17:28 Ga balanyamirriynydja ŋunhi Lutmirriynydja* waluy, walalnydja gan ŋunhi bitjarryi bili yan yolŋuynydja mala ḻukandhi ŋatha ga gapu, bäyim walal gan ŋula nhä mala, lämu-nhirrpar marrtjin ŋatha malany, ga buṉbu marrtjin dhuḻ'yurr. Yurr walal gan ŋunhi nhinanany bitjarryi bili yan wawuyi, ga yan bili-i-i ga ŋuriŋin waluy ŋunhi ŋayi Lutthu ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa Djudumdja. Ga dhunupan ŋunhi balanyamirriyyiny waluy gurthan bunan beŋura djiwarr'ŋura, bala walal yan warrpam'thurra nhäranany gurthaynha buwayakkuŋal.
LUK 17:30 Yo. Ga biyakiyi dhu gi ŋunhi yolŋuny walal nhini wawun balanyamirriyyiny waluy ŋunhi dhu Yolŋuny Gäthu'mirriŋuny maḻŋ'thurr warraŋulthiny dhiyalnydja.”
LUK 17:31 “Ga ŋuli nhe ŋula yol yolŋu dhu gi ŋunhi nhininy galkunmirrnydja nhunapinya nhe ŋunhiliny ŋunhi galkiny nhokiyingalnydja wäŋaŋur, ŋuriŋiny waluy ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ Yolŋuny Gäthu'mirriŋu bunin, ga dhunupan bala nhakun nheny dhu waṉḏin yänan, ga bäyŋun nhe dhu ŋunhi roŋiyiny bala'lilnydja djinawa'lilnydja girriwny'tja wapmaranharaw. Ga ŋuli nhe dhu gi djäma nhokiyingal nhe gätniŋur ŋuriŋiyi waluy, ga nheny dhu ŋunhi dhunupan ṉaŋ'thurra, yakan roŋiyiny bala'lilnydja nhokiyingal nhe ŋula nhakuny malaŋuw märranharaw.
LUK 17:32 Gatjuy guyaŋi ŋathil roŋiyi ŋunhi Lutku miyalknha, ŋunhi ŋayi ḏawa'yurr roŋiyin nhäŋal yindi wäŋa yäku Djudum, balanyamirriy bili yan waluy ŋunhi ŋayi God-Waŋarryuny Bäpaynydja dhuŋgur'yurra buwayakkuŋalnha ŋunhiyiny wäŋa. Ga ŋayiny ŋunhiyiny Lutkuny miyalk dhunupan yänan djambin guṉḏathinan.”
LUK 17:33 “Yo. Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy bitjandja bili ŋarranhany gumurr-ganan, bili ŋayi ga ŋunhi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ barrarirr muka, walal ŋuli ŋula bäynha marin nhanŋu djäma, ŋayiny dhu ŋunhi balanyayiny yolŋu yuwalknha dhiŋgam. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga bitjanna waŋa gam', ‘Ŋarrany dhu dhuwal monhamirra ŋarranhawuynhany ŋarra, bala ŋarra dhu ga djämany nhanukiyingalnha yan Garraywalnha djälyuny,’ bitjandja ŋayi dhu ga waŋa, bala ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhina walŋan yan bitjanna bili wiyinŋumirra.
LUK 17:34 Ga balanyamirriyyiny ŋunhi ŋayi dhu Gäthu'mirriŋuny Yolŋuny buni, maṉḏany mak dhu gi ŋunhi yolŋu märrmany' ŋorri waŋganyŋur, bala waŋganynhany ŋayi dhu djaw'yurra, ga waŋganynhany ŋayi dhu ganarrthula ŋunhiwilin banydjiwalnha yan ŋorranhalila.
LUK 17:35 Ga wiripuny dhu gi märrmay' miyalkthu maṉḏa djäma ŋatha buḻŋu'kuŋ rrambaŋi, bala dhu waŋganynhany ŋayi märraŋun, djaw'yurra dhu, ga waŋganynhany ŋayi dhu ŋunhi ganarrthula ŋunhiwilin banydjiwalnha.
LUK 17:36 Ga balanyayi bili ḏirramuy maṉḏa dhu gi djäma gätni, ga waŋganynhany ŋayi dhu djaw'yurra, ga waŋganynhany ŋayi dhu gananna.” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy ŋäthilmirriyaŋalnydja lakaraŋal.
LUK 17:37 Ga walalnydja ḻundu'mirriŋuynydja nhanukal waŋan dhä-birrka'yurr ŋanya bitjarr, “Wanhamin dhika dhu ga wäŋaŋur bitjandhiny maḻŋ'thun?” Ga ŋayiny Djesuynydja buku-bakmaraŋal mayali'kurr lakaraŋal bitjarr, “Ŋunhili muka wäŋaŋur ŋunhi wanha ga warrakan' ŋorra dhiŋganhawuy, ŋunhiwiliyin dhu ga wäŋalil ŋunhi wäktja mala marrtji, waŋgany-manapanmirrnydja dhu marrtji ḻukanharawnydja ŋanakkuny barrpawny'tja.”
LUK 18:1 Bala ŋayi Djesuynydja dhulmu-mayali'mirra dhäwuny lakaraŋala walalaŋgalnydja yolŋu'-yulŋuwalnydja, marŋgikuŋala ŋayi walalany, märr walal dhu ga bitjanna bili yan bukumirriyaman God-Waŋarrwalnydja, ga yaka walal dhu gandarrŋurnydja djawaryun ga ḏaḏawyundja.
LUK 18:2 Ga dhuwal ŋunhi ŋayi dhäwuny' lakaraŋal gam', “Waŋganyŋur wäŋaŋur yolŋu gan nhinan maramba' ŋunhi ŋayi romgu mala-djarr'yunamirr, yurr yaka ŋayi gan ŋunhi märr-ŋal'yurr God-Waŋarrwuny, ga yaka ŋayi gan mirithin djälthin yolŋuw walalaŋ guŋga'yunaraw.
LUK 18:3 Ga ŋunhiliyi bili wäŋaŋur yolŋu gan nhinan miyalk dhuwaymiriw, buku-gurthapuy, ga bitjarr bili yan ŋayi gan ŋuriŋi miyalkthuny guwatjmar ŋanya ŋunhiyi maramba'nhany yolŋuny, märrliliyanhaminan ŋanyapinya ŋayi gan nhanukal ŋurikalyi buŋgawawal bitjarr, ‘Way buŋgawa, buku-djulŋi guŋga'yurr ŋarrany, bili ŋuruŋuny yolŋuy ŋarrany ŋuli ga dhuwal bitjanna bili bawa'-gurrupanna yan. Ŋarrany dhuwal djäl nhe dhu romdhu dhunupay yan mala-djarr'yundja.’
LUK 18:4 Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi miyalktja waŋan ŋurikalyiny maramba'walnydja yolŋuwal. Yurr yakan ŋayiny gan ŋunhi nhanŋu buthuru-bitjurr. Yurr ŋayiny ŋuriŋiyiny miyalkthuny gan bitjarr bili yan dhurrarratjurr guwatjmar ŋanya, ga waŋanha ŋayi ŋuli ganha ŋuriŋi bili yan waŋganydhu dhärukthuny bitjana, ‘Guŋga'yurr ŋarrany, go,’ bitjana, ga yän bili ga bäy ŋayi djawaryurr ŋunhiyi maramba' yolŋu nhanukal. Bala ŋayi waŋanhaminan ŋanyapinya ŋayi bitjanminan, ‘Bäyŋu ŋarra ŋuli gi dhuwal märr-ŋal'yurr God-Waŋarrwalnydja, ga yaka ŋarra ŋuli gi dhuwal djälthi ŋarra dhu ga guŋga'yun yolŋunhany walalany.
LUK 18:5 Yurr dhuwandja ŋunhi miyalk ŋuli ga marrtji bitjan bili yan ŋarrakal, nhakun ŋayi ŋuli ga ḻay-ḻaymaraman ŋarrany. Ŋarrany nhanŋu dhu ŋunhi dhunupayaman yan ŋunhi ŋula nhäny mala. Ŋuli ŋarra dhu nhanŋu ŋunhi yakany djäma ŋamatham, ŋayiny balaŋ ŋarrany gi dhuwal dhurrarratjurra yan biyakun bili, djawar-gurrupula ŋarranhan!’”
LUK 18:6 Bala ŋayi Djesuy dhawar'maraŋalnydja lakaraŋal bitjarrnha, “Bili muka nhuma gan ŋunhi ŋäkulnydja ŋunhi nhaltjarr ŋayi ŋunhi maramba' yolŋu.
LUK 18:7 Yurr God-Waŋarrnha ŋunhi ŋayipin waŋganynha yan dhunupany mala-djarr'yunamirr; yuwalktja dhu ga ŋunhi ŋayipin God-Waŋarryun guŋga'yun nhanŋuwuynydja yolŋuny mala, ŋunhi walal ŋuli ga bitjan bili märrliliyanhamirr wäthun nhanŋu munhawu ga walupuy. Yakan ŋayi dhu ga ŋunhi galkun wiyindja.
LUK 18:8 Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ lakaramany, ŋayiny dhu bondi yan mala-djarr'yun dhunupayam nhä malany ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhe ŋuli ga bitjan bili bukumirriyam, ga bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi djawaryundja. Yurr ŋunhi ŋayi dhu Yolŋuny Gäthu'mirriŋu marrtjiny räliny munatha'lilnydja, ga nhän ŋayi dhu ŋula boŋguŋ maḻŋ'maraŋuny, märr-nhirrpanminyawuynha? Bitjanna bili dhu ga ŋunhi yolŋuny walal märr-nhirrpanmirra yan nhanukal? … ga yakan dhu ŋula djawaryundja?”
LUK 18:9 Ga wiripuny ŋayi Djesuy lakaraŋal dhäwu mayali'mirr ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ganha guyaŋanhaminya walalanhawuynha walal rom-dhunupa mala, ga wiripuwurrnydja walalaŋgal ŋayaŋuŋur goŋ-gäna, läypuy.
LUK 18:10 Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja gam', “Märrma' yolŋu maṉḏa marrtjin bala God-Waŋarrwal buṉbulil bukumirriyanharawnha, yurr waŋganydja ŋunhi Baratji yolŋu, ga wiripuny ŋunhi yolŋu rrupiya-märranhamirra yolŋu gapmangun.
LUK 18:11 Yo, marrtjinany maṉḏa ŋunhi bala dhunupan gärrinan buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulila, ga ŋayiny ŋunhi Baratjiny yolŋu marrtjin balan yänan gumurrlila, bala dhärranan ŋayi gan bukumirriyaŋala gänan ŋayipin, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi bitjarrnha gam', ‘God-Waŋarr, ŋarrany nhuna ga dhuwal buku-gurrpan mirithirr yan, ŋunhi ŋarrany dhuwal manymak yan yolŋu. Yaka ŋarra dhuwal yätjkurrnydja balanya nhakun ŋunha wiripuwurrnydja yolŋu walal; ga yaka ŋarra dhuwal manaŋa-ḏumurr, ga yaka ŋarra ŋuli gi mayali'-wilkthurr wiripuwurruny yolŋuny walalany, ga yaka ŋarra ŋuli gi marramba' djäma, ga bäyŋu ŋarra ŋuli gi djäma ŋula nhä yätjkurr nhakun dhiyaŋ rrupiya-märranhamirriy yolŋuy.
LUK 18:12 Wiripuny muka ŋarra ŋuli dhuwal gurr'yun, yaka ŋarra ŋuli gi ŋatha ḻuki, yurr dharrwamirra ŋarra ŋuli ga ŋunhi bitjandhiny nhina, ga bitjan bili ŋarra ŋuli ga ŋunhi mala-wulkmaram beŋurnydja ŋunhi nhämunha' ŋarra ŋuli märram wuburrpuy ŋarrakiyingalaŋuwuy.’ Bitjarra ŋayi gan ŋunhiyi Baratjiny yolŋu bukumirriyaŋal.”
LUK 18:13 “Ga ŋayiny ŋunhi rrupiya-märranhamirrnydja yolŋu marrtjin ga ŋunha barrku warray dhärran, ga yakan ŋayi ŋunhi buku-garrwarthinany djiwarr'lilnydja; yänan ŋayi gan ŋunhi dhärranany buku-yirryirryurra, bili ŋayi ŋunhi mirithinan goranany ŋuriŋiyin ŋunhi yätjkurruynha nhanukiyingal ŋayi. Yurr ŋayi gan ŋunhi gumurrnha bunhaminany, ga bitjarra ŋayi ŋunhi bukumirriyaŋalnydja, ‘God-Waŋarr Garray, wuyurr ŋarraku. Ŋarrany dhuwal yätjkurr mirithirr yolŋu. Bäy-lakaraŋ ŋarraku,’ bitjarr.”
LUK 18:14 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋala bitjarrnha, “Yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwandja lakaram. God-Waŋarryuny ŋunhi bäy-lakaraŋal ŋurikiyin yolŋuw rrupiya-märranhamirriwnha yakan ŋurikiyiny Baratjiwnydja yolŋuw, ga roŋiyinany ŋayi ŋunhiyi wäŋalilnydja ḏarrtjalknha ŋayaŋuny, dhuwurr-dhunupan ŋayi ŋunhi nhanukiyingalnydja God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur. Yo. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋal'maranhamirrnydja nhunapinya nhe, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuna dhuḏi'maraman ŋoylila, ga ŋuli nhe dhu nyilŋ'maranhamirr dharraḏakunhamirr, ŋayiny dhu nhuna God-Waŋarryuny ḻaw'maraman ŋurruŋuyaman.” Bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 18:15 Yo. Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal marrtjin gäŋa'-gäŋal djamarrkuḻi'nhan walalaŋguwuy walal balan nhanukalnha Djesuwala, märr ŋayi dhu walalaŋgal goŋ-ŋal'yun marrtji ŋurikiwurruŋgalyi djamarrkuḻi'wal. Ga walalnydja bäy ŋuriŋiwurruynydja malthunamirriynydja nhanukal nhäŋalnha walalany, bala yan waŋanany dhärukthun ḏälyun, ŋaŋ'ŋaŋ'thurrnydja.
LUK 18:16 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuynydja walalany nhäŋal ŋunhiwiliyi, bala ŋayi wäthurra walalaŋ bitjarra, “Way, gäŋu walal dhuwaliyi djamarrkuḻiny' räli ŋarrakal. Yaka nhuma dhu walalany ŋaŋ'ŋaŋ'thun. Bili yuwalktja ŋunhi nhanŋuwuynydja God-Waŋarrwuny yolŋu walal, balanyayin mala nhakun dhuwalawurryin; ŋuli ŋayi yolŋu ŋayaŋu balanya nhakun dhuwalawurryiny djamarrkuḻiny', ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny nhina yuwalkkuman yan God-Waŋarrwalnha romŋurnydja.
LUK 18:17 Yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋuli nhe dhu ga ŋula yolthu yolŋuy gumurr-ŋamathinyawurr märram ŋunhi God-Waŋarrwu rom bitjan nhakun ŋunhi yothu ŋuli ga gumurr-ŋamathirr ŋarraku, ŋunhiyin nhe dhu ŋunhi yolŋu gärri balany God-Waŋarrwalnydja wäŋalil.”
LUK 18:18 Ga waŋganydhuny yolŋuy buŋgaway dhä-birrka'yurr ŋanya Djesuny bitjarr, “Way Marŋgikunhamirr, nheny dhuwal ŋamakurr mirithirr, nhaltjan dhika ŋarra dhu, märr ŋarra dhu ga nhina ŋunhal God-Waŋarrwalnydja wäŋaŋur, bitjandja bili wiyinŋumirrnydja?” bitjarr.
LUK 18:19 Ga ŋayiny Djesuynydja ŋanya waŋan bitjarr, “Nhaku nhe ga dhuwal ŋarrany manymak lakaraŋalnydja? Yaka dhuwal ŋula yol yolŋu manymak; ŋayipin dhuwal waŋganynha God-Waŋarrnha yan ŋamakurrnydja mirithirrnydja.
LUK 18:20 Marŋgi muka nhe dhuwal dhiyakuny ŋunhi dhäruk-nhirrpanminyawuywu gam', ‘Yaka marramba'yiny, ga yaka buŋu murrkay'kuŋuny yolŋunhany, ga yakayi yan manaŋiny, ga yaka nyäḻ'yurrnydja lakaraŋ, ga märr-ŋal'yurr muka gi yuwalkkuŋ nhokiyingalaŋawnha nhe bäpa'mirriŋuwnydja ga ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja.’”
LUK 18:21 Ga ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Way Garray, dhuwandja mala ŋunhi dhäruk-nhirrpanawuy rom mala ŋarra gan ŋayathaŋala yan, beŋur bili yan ŋunhi ŋarrany yothu muka yan.”
LUK 18:22 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Djesuy ŋäkulnydja ŋanya balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala ŋayi waŋan nhanŋu bitjarrnha, “Yo manymak dhuwali. Yurr waŋganynha nhe ga dhuwali momany. Nheny dhuwal yolŋu girri'-dharrwamirr. Gatjuy gurrupula nhuŋuwuy nhe ŋunhi nhäny mala, warrpam'thurr yan djalkthurrnydja, gurrupulnydja ŋurukuwurruŋgun ŋunhi ŋurruwuykmirriwnha yolŋuwnydja walalaŋ, bala ŋayiny dhu nhuŋun gurrupan ŋayipin yan God-Waŋarryun, bulun ŋamakurrnha ŋunhi nhä malany ŋunhaŋuwuynha yan djiwarr'puynha, märr nhe dhu yuwalktja ḻukunydja'yirr ŋuriŋiyin. Gatjuy marrtjin, ga djämany nhe dhu ga bitjandhin, bala roŋiyiny, bala malthurra ŋarrakun.”
LUK 18:23 Ga ŋunhi ŋayi gan ŋuriŋiyi yolŋuy ŋäkulnydja balanyawuyyiny waŋanhawuy Djesunhany, bala yan ŋayi ŋurru-yupthurrnydja mirithinan yan, warwuyurra manapar, bili ŋayi ŋunhi mirithirr ḻukunydja' yolŋu.
LUK 18:24 Bala ŋayi gan Djesuynydja ŋanya nhäŋala galŋa-miḏikinyalila, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Ḏälnha dhuwal ḻukunydjawny'tja yolŋuw gulŋiyinyaraw God-Waŋarrwalnydja romlil! Nhä ŋunhi ṉelwuny dhawaraŋ', gana' muka gamuḻwuny gärrinyaraw? Bäyŋu warray, bili mirithirr ŋunhi nyumukuṉiny' dhawaraŋ'tja. Ga balanyayi bili ŋurikiny ŋunhi yolŋuw girri'-dharrwamirriwnydja; gumurr-ḏälyi yan nhanŋu gulŋiyinyaraw balany God-Waŋarrwalnydja romlil.”
LUK 18:26 Ga walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja ŋäkulnydja ganyim'thurra, bala walal dhä-birrka'yurrnydja ŋanya Djesunhany bitjarrnha, “Yol dhika dhu ga yolŋu walŋany nhina?”
LUK 18:27 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarrnha, “Yolŋuny dhu ŋunhi bäyŋun walŋakunhamirr ŋanyapinyany ŋayi ŋula nhaliynydja romdhu. Yurr God-Waŋarryuny dhu ŋunhi djäman bala yan.”
LUK 18:28 Bala ŋayi Betany waŋanan bitjarrnha Djesuwnydja, “Garray, ŋanapurrnydja ŋunhi ganarrthaŋal napurruŋguwuynydja wäŋa malany ga ŋula nhä bukmak yan, bala yan ŋanapurr malthurrnydja nhuŋun,” bitjarr.
LUK 18:29 Ga ŋayiny Djesuny bilyurr ga waŋan bitjarr, “Yo. Yurr yuwalk ŋarrany ga dhuwal nhumalaŋ lakaram. Ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy ganarrthamany nhanŋuwuy ŋayi nhäny malany bukmakkumany, balanya nhakun wäŋa, ga miyalknha nhanŋuwuy ŋayi, ga wiripuny nhakun wäwa'mirriŋuny ga ŋäṉḏi'mirriŋuny, ga bäpa'mirriŋuny nhanŋuwuy ŋayi ga djamarrkuḻiny', God-Waŋarrwalaŋuwnha romgu malthunaraw,
LUK 18:30 ŋurikiyiny dhu yolŋuw God-Waŋarryuny gurrupan bulun dhika ŋula nhä malany ŋamakurr, bukulila ŋal'-ŋalmaram marrtji dhu dhiyaŋuny bala dhiyalnydja munatha'ŋurnydja, ga ŋunhalnydja ŋayi dhu ga nhina walŋan yanan, bitjanna bili wiyinŋumirra.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuny waŋan.
LUK 18:31 Bala ŋayi marrtjin Djesuynydja ḻuŋ'maraŋala walalany waŋganylila nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi malthunamirriny mala ŋunhi 12-nhany. Bala ŋayi lakaraŋalnydja walalaŋgal bitjarrnha, “Ŋäkuny walal ŋamathaŋ yan. Dhuwandja limurr ga marrtjin balan Djurutjalamlila. Ga nhä mala walal gan ŋunhi djawarrkmirriy mala ŋäthil wukirri nhanukalaŋuwuy, lakaraŋal gan ŋunhiyi Yolŋuny Gäthu'mirriŋuny, dhiyaliyin wäŋaŋur dhu gi boŋguŋun maḻŋ'thurr.
LUK 18:32 Walal ŋarrany dhu dhayuŋanna wiripuwurruŋgalnha yolŋuwal walalaŋgal goŋlil, ŋurikiwurruŋgala ŋunhi walal yakan Djuw mala, bala dhu ŋuriŋi Djan'tayilyuny yolŋuy walal ŋarranhany wakalkuman, warku'yunna manapan ŋarrany dhu, ga dhupthunna dhu ga.
LUK 18:33 Walal dhu marrtji burruṯiŋuynha bartjunmaram ŋarrany, bala dhu buman murrkay'kuman. Yurr ŋarrapiny dhu rur'yurr warray, bulu dhu ŋarra walŋathiyi ŋuriŋiny ŋunhi dhu märrma' munha djuḻkthurr.”
LUK 18:34 Ga bitjarr ŋayi gan Djesu lakaranhaminany ŋanyapinya ŋayi, ga walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja walal nhanukal ŋäkul ŋanya, yurr bäyŋu walal ŋanya dharaŋanany. Baḏak yan gan ŋunhi bitjarr bili mayaliny' ŋorran djuḻuḻ'yunawuy walalaŋ, yaka walal marŋgi nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi Djesu lakaranhamin.
LUK 18:35 Yo. Djesu ga nhanŋu malthunamirr walal wäŋgaŋal marrtjin dhukarr-ŋupar bala, yurr galkin bukuy-märraŋalnha marrtjin Djarikawnydja wäŋa, ga ŋunhiliyi galki dhukarrŋur waŋgany gan yolŋu nhinan bambay, dhä-ŋäŋ', ŋäŋ'thurr ŋayi gan yolŋuny walalany rrupiyaw.
LUK 18:36 Bala ŋayi ŋäkulnha rirrakaynha yolŋunhan walalany, walal marrtjin räli wäŋgaŋal ŋuliwitjarryi dhukarrkurr djuḻkmaraŋal. Bala ŋayi dhä-birrka'yurr yolŋu'-yulŋunhany bitjarrnha, “Way nhaltjan marrtji dhikany?”
LUK 18:37 Ga walalnydja lakaraŋal nhanukal bitjarr, “Djesu ga dhuwal marrtji djuḻkthun ŋunhi wäŋa-Nätjuritjpuy,” bitjarr.
LUK 18:38 Bala ŋayi dhunupan wäthurra bitjarr ŋunhiyiny bambaynydja ḏirramu, “Way Djesu, gäthu'mirriŋu Daybitku, buku-djulŋi ŋathil ŋarraku wuyurr go.”
LUK 18:39 Bala nhakun ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi walal gan ŋurruŋu marrtjin, walalnydja way'yurra ŋanya, yurr ŋayiny yaka mukthunna ŋunhiŋuwuyyiny way'yunawuynydja walalaŋguŋ; ŋayiny gan bitjarra bili yan yatjurrnha, yäku-lakaraŋalnha ŋanyanhan Djesunhan bitjarr, “Djesu, Gäthu'mirriŋu Daybitku, wuyurr ŋarraku go,” bitjarr.
LUK 18:40 Bala ŋayi Djesuynydja ŋäkula ŋanya, bala dhärranan gan, ga waŋan bitjarrnha, “Go, gäŋu walal ŋanya räli ŋarrakal.” Bala ŋayi yan dhunupan wapthurrnydja, bala nhinan djartjaryurra Djesuwalnha. Ga ŋayi Djesuynydja ŋanya dhä-birrka'yurr bitjarr,
LUK 18:41 “Nhaku nhe djäl? Nhaltjan ŋarra nhuna dhu dhika yulŋuny?” bitjarr. “Garray, ŋarrany dhuwal djäl nhänharawnha, ŋarra dhu ga nhäman,” ga bitjarr ŋayiny bambaynydja buku-bakmaraŋal nhanŋuny.
LUK 18:42 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋal bitjarrnha nhanŋuny, “Ma', bira'yurra nhäŋun! Bili nhokiyingal dhiyaŋi märr-yuwalkthinyaray nhe dhuwali manymakthinany.”
LUK 18:43 Bala yan ŋayiny dhunupan maŋutjimirriyinan nhäŋalnha, bala ŋayi yan malthurra nhanŋun Djesuwnha dhukarr-ŋupara, buku-gurrparnydja ŋayi mirithinan God-Waŋarrnhany. Ga ŋunhi nhakun bukmakthun yolŋuynydja walal nhäŋalnydja ŋanya, bala yan walal buku-gurrpara God-Waŋarrnha, wokthurra manapar.
LUK 19:1 Yurr ŋayiny gan ŋunhi Djesuny baḏak yan marrtjin, ga yan bili ga gulŋiyin ŋayi wäŋaŋur yäkuŋur Djarikaw, yurr ŋayi gan ŋunhi djuḻkthurr yan marrtjinany.
LUK 19:2 Ga ŋunhiliyi gan nhinan waŋgany yolŋu ḏirramu yäku Djakiyatj, ga djämany nhanŋu ŋuriki, ŋayi ŋuli marrtjinya gombu'-gumbunha rrupiya gapmangu yolŋuny walalany. Ga ŋayipiny ŋunhiyiny yolŋu Djakiyatjtja balanyayi bili ŋurruḏawalaŋu yan ŋuriki rrupiyaw malaŋuw märranharaw, ga yolŋuny ŋayi ŋunhi mirithirra ḻukunydjan'.
LUK 19:3 Bala ŋayi ŋunhi Djakiyatjthuny ŋäkulnha ŋanya Djesunhany, ŋunhi ŋayi gan marrtjinany Djesuny ŋuliwitjarryin wäŋakurrnydja, ga bulu nhakun ŋayi ŋunhi djälthinany nhanŋu nhänharawnydja mirithinan, nhäthinya ŋayi ŋunhi yolŋuny Djesuny. Yurr dharrwaynha ŋunhi mirithirra yolŋuynydja walal gungaŋalnydja dhukarrnydja warrpam'thurra, bala ŋayi yan Djakiyatjthuny gan nhäŋalnydja ŋanya rurraŋ'-rurraŋ'thurra, yurr bäyŋu ŋayi ŋanya nhäŋalnydja, bili ŋayi ŋunhi gurruri mirithirr ḏirramu.
LUK 19:4 Bala ŋayi beŋuryiny Djakiyatjtja waṉḏinan ḻirraŋun, bala ŋal'yurra dharpalila, ga ŋunhiliyin ŋayi gan ŋunhi dharpaŋura gorruŋalnydja nhinanany, galkurra ŋayi gan nhanŋu Djesuw ŋunhi ŋayi gan marrtjin ŋuliwitjarryin dhukarrkurrnydja.
LUK 19:5 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny marrtjin, bala ŋayi yan dhärranany galkin, ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi dhupuŋalnydja garrwarlila, bala waŋan bitjarra, “Go Djakiyatj, yarrupthurra bondin rälin. Ŋarrany muka dhu dhuwal nhina nhokal wäŋaŋur dhiyaŋuny bala waluy.”
LUK 19:6 Bala ŋayi yan Djakiyatjtja mirithinan dhikan märr-ŋamathinany, goŋmirriyinan manapar, bala ŋayi yan dharpaŋurnydja yarrupthurr ganydjarryun, bala yan gaḏaymara ŋanya Djesuny dhunupan nhanukiyingalnha ŋayi wäŋalilnydja.
LUK 19:7 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja nhäŋalnha maṉḏany, maṉḏa marrtjin bala waṉḏinan, bala walal waŋanhaminan walalanhawuynha walal, gupa-waŋanany walal ŋanya gan Djesunhany bitjarra, “Nhaku ŋayi ŋunha marrtjin balany ŋurukalnydja yolŋuwal wäŋalil dhuwurr-yätjkalnydja?” bitjarr.
LUK 19:8 Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋurnydja nhanukal Djakiyatjkalnydja, bala ŋayi dhärranan gumurrŋura nhanukal Djesuwalnha, bala ŋayi Djakiyatjtja waŋanany bitjarrnha, “Way buŋgawa nhäŋun! Ŋarrany dhu dhuwal mala-wulkmaraman märrma'lila bukmak nhä malany ŋunhi ŋarra ga dhuwal ŋayatham, bala ŋarra dhu waŋganydja mala-wulkthunna ga gurrupan ŋurukuwurruŋgun ŋunhi ŋurruwuykmirriwnha yolŋuw walalaŋ. Ga bitjandhi bili ŋarra dhu gurrupandhi buku-roŋanmaramdhi ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi ŋarra walalany gan ŋäthil gombu'-gombuŋal ŋarrakuwuy ŋarra ḻukunydja'kunhaminyaraw; ŋarra walalaŋ dhu roŋanmaramany bulu dharrwa, bukulilyi ŋal'maram ŋunhiwiliyi ŋunhi ŋarra walalaŋ gan ŋäthil djaw'-djawyurr.” Ga bitjarra ŋayi gan Djakiyatjtja Djesuwalnydja waŋan.
LUK 19:9 Bala ŋayipiny Djesuny waŋan bitjarrnha, “Gäthurnydja dhuwal dhiyaŋuny bala, ŋunhin walŋamirrnydja rom bilin maḻŋ'thurra dhiyalnydja nhumalaŋgalnydja ŋunhi nhuma ŋuli ga ŋorra dhiyal wäŋaŋur, bili dhuwandja ḏirramu yuṯan, bilin ŋayi yuṯathinan mirithinan, ga yuwalknha ŋayi dhuwal Yipurayimgalnha yarraṯaŋurnydja.
LUK 19:10 Bili ŋarrany räli yarrupthurr dhuwal Gäthu'mirriŋuny Yolŋuny, ḻarrunharaw muka ga walŋakunharaw ŋurikiwurruŋ yan ŋunhi walal winya'yunawuy mala.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 19:11 Yo. Yolŋuny walal gan ŋunhi buthuru-bitjurra nhanŋuny Djesuwnydja, ŋunhi ŋayi marrtjin lakaraŋal walalaŋ bitjarr, “Ŋarrany dhuwal marrtjin räliny walŋakunharaw ŋurikiwurruŋ ŋunhi winya'yunawuywu yolŋuw walalaŋ.” Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi lakaraŋal walalaŋ wiripun muka dhäwu mayali'mirra, bili galki walal marrtjin ŋunhi ŋayathaŋala Djurutjalamdja wäŋa, ga walalnydja yolŋu'-yulŋuynydja guyaŋan djarrpi'kuŋala, “Galki dhu God-Waŋarrwuny rom maḻŋ'thunna, bili ŋayi dhu ŋunhi Djesuy Djurutjalamdja wäŋa ŋayatham, bala ŋayin dhu buŋgawathirrnydja limurruŋguny dhiyakuny wäŋaw.” Ga bitjarryin walal marrtjin ŋunhi guyaŋanany.
LUK 19:12 Bala ŋayipiny Djesuynydja dhäwu lakaraŋal mayali'mirra bitjarra gam', “Waŋgany gan yolŋu nhinan ŋurruḏawalaŋu, yurr waŋganydhuny waluy ŋayi ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa nhanŋuwuynydja ŋayi, bala marrtjinan bitjarra bala barrkulila, märr ŋayi dhu ŋunhiliyin ŋurruŋuyirrnydja buŋgawathirrnydja, ga roŋiyirryi ŋayi dhu balayi bili nhanukiyingalyi wäŋalil, bala ŋayi dhu ga nhinan bitjanna bili ŋurruŋun yan, buŋgawan ŋayi dhu ŋunhiliyiny wäŋaŋur nhanukiyingalnydja ŋayi.”
LUK 19:13 “Yo. Ga yurrnha ŋayi ŋuriŋiyi buŋgaway ganarrthaŋalnydja ŋunhiyiny wäŋa, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi wäthurr ŋurikiwurruŋ ŋunhi djämamirriw mala nhanukalaŋaw, 10-gu yolŋuw walalaŋ, bala ŋayi ŋunhi gurruparnydja walalaŋgal djägalilnydja waŋga'-waŋganynha ŋarakany rrupiyany, yurr ḏilkurra mirithirra ŋunhi yulŋuny. Bala ŋayi lakaraŋalnydja bitjarrnha, ‘Ŋay', djämany gi dhiyaŋuny ŋuthanmaraŋun marrtji yindikuŋun bala, yan bili ga bäy ŋarra dhu roŋiyi,’ bitjarr. Bala ŋayi yan marrtjinan ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa.”
LUK 19:14 “Manymak. Yurr nhanŋuwuynydja ŋunhi yolŋu walal ŋuyulkthinan gan nhanŋuny ŋunhi buŋgawawnydja, bala walal djuy'yurrnydja dhäwumirrinhan walalany, bala walalnydja marrtjinan ŋunhiwiliyin wäŋalil barrkulila, ga lakaraŋalnydja walal ŋunhi bitjarrnha, ‘Yakan ŋanapurr ŋurikiyiny yolŋuw djäl ŋayi ŋanapurruŋ dhu ŋurruŋuyirr ga buŋgawayirr,’ bitjarr.
LUK 19:15 Yurr yuwalk yan ŋayi ŋunhiyiny ḏirramu ŋunhaliyiny wäŋaŋur ŋurruŋuyinany, ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi roŋiyinan balayin. Bala ŋayi yan dhunupan gawaw'yurra ŋurikiwurruŋguny djämamirriwnydja mala nhanukalaŋaw, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋayi gurrupar ŋäthil walalaŋgal djägalil ŋunhiyi rrupiya mala 10-ŋaraka. Bala walal marrtjinan nhanukal märr ŋayi dhu maḻŋ'maraman walalaŋgal, nhaltjarr walal gan djäma ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi gurrupar walalaŋgal djägalil.”
LUK 19:16 “Ga ŋayiny ŋathil waŋgany yolŋu marrtjin nhanukal ŋurikalyiny ŋurruḏawalaŋuwal, bala ŋayi lakaraŋalnydja bitjarrnha, ‘Buŋgawa, ŋarrany gan dhuwal djäma ŋuriŋiyi ŋunhi nhe ŋarrakal gurrupar goŋlil ŋäthil waŋgany ŋaraka. Ga buluny nhakun ŋarrapin bukulilnydja ŋal'maraŋal dharrwany ŋunhiwiliyiny waŋganylilnydja ŋarakalil, 10-guŋalnydja.’
LUK 19:17 Ga ŋayiny ŋunhi buŋgawany yolŋu waŋan bitjarra, ‘Way, dhuwal nheny manymak warray djämamirr. Nheny gan dhuwal djäma manymakkuŋal yan ŋuriŋiyiny ŋunhi nyumukuṉiny'thuny rrupiyay ŋunhi ŋarra nhokal goŋ-gurrupar, ga dhuwal ŋarra dhu bulun gurrupan dharrwan mirithirra nhokalnydja djägalil. Nheny dhu ŋunhi djägamirr ŋurikin ŋunhi wäŋaw malaŋuw goŋ-märrmaw'nha.’”
LUK 19:18 “Bala wiripuny muka yolŋu djämamirr marrtjin ŋunhiwiliyi buŋgawawal, ga lakaraŋal ŋayi bitjarr, ‘Buŋgawa, ŋarrany gan dhuwal djäma ŋuriŋiyi ŋunhi nhe ŋarrakal gurrupar djägalil, ga ŋarrany bulu nhakun ŋunhiwiliyi bukulil ŋal'maraŋal balanyayi bili dharrwa, 5-kuŋala,’ bitjarr.
LUK 19:19 Ga ŋayiny waŋan ŋunhiyiny buŋgawany, ‘Manymak dhuwaliyi,’ bitjarr. ‘Ga nheny dhu ga djäga ga 5-ku yan wäŋaw malaŋuw.’”
LUK 19:20 “Ga dhäŋur beŋuryiny wiripun yolŋu djämamirr marrtjin ga lakaraŋal nhanukal bitjarr, ‘Buŋgawa, ŋay', dhuwanna ŋunhi bili yan nhokiyinguŋ rrupiya ŋunhi nhe ŋarrakal gurrupar djägalil. Ŋarrany gan ŋunhiyi ŋayathaŋal garrpinawuy manydjarrka'mirr yan, bala yan ŋarra djuḻuḻ'maraŋala, märr ŋayi bäyŋun winya'yunany.
LUK 19:21 Ŋarrapiny nhuŋu dhuwal märr-barrarin, bili nhepiny dhuwal ḏäl mirithirr buŋgawa. Nhe ŋuli ga ŋunhi djälthirr dharrwawnha märranharaw ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal djämaŋur mala.’
LUK 19:22 Ga ŋayiny ŋunhi buŋgawany waŋan bitjarr ŋurikiyiny djämamirriwnydja, ‘Nheny dhuwal djäma-yätjmirr. Ŋuriŋiyiny dhäwuyny'tja nhokal ŋarrany nhuna dhu dhuwal yätjkurr-lakaraman. Nheny ŋarrany gan ŋunhi bitjarryin guyaŋan, yanbi ŋarra dhuwal ḏälnha ḏirramu? Ga bulu nhe ŋuli ga ŋunhi guyaŋa bitjan, yanbi ŋarra ŋuli gi djälthi märranharawnha roŋanmaranharaw dharrwawnha ŋurikin ŋunhi nhä malany ŋarra nhokal gurrupar?
LUK 19:23 Yurr nhaku nheny bäyŋu ganha djäma ŋamathanha ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋarra nhokal gurrupar? Ŋuli balaŋ nhe rulwaŋdhuna ŋula djorra'lilnydja ŋunhiyiny rrupiya, ŋarrany balaŋ ŋunhi märranha bulun dharrwa bukulil ŋal'maranhawuynydja ŋunhiwiliyiny rrupiyalil beŋurnydja ŋunhi ŋarra roŋiyinany dhuwal.’”
LUK 19:24 “Bala ŋayi buŋgawany ŋunhi bilyurra, ga waŋan ŋurikiwurruŋgalnha wiripuwurruŋgalnha ŋunhi walal gan dhärra'-dharran ŋunhiliyi, ‘Ma', märraŋun walal ŋunhany rrupiyany ŋarakany ŋunhi ŋarra nhanukal gurrupar, ga gurrupul ŋurikalnha yolŋuwal ŋunhi ŋayi ga ŋayatham 10 ŋaraka.’
LUK 19:25 Ga walalnydja waŋan bitjarr, ‘Way Buŋgawa, ŋunha ŋayiny ga dharrwa mirithirr ŋayatham.’”
LUK 19:26 “Ga ŋayiny waŋan ŋunhi buŋgawany yolŋu bitjarra, ‘Yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaram. Ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula yolthu yolŋuy ŋayatham baṯ-bitjandja ŋarrakuŋuny gurrupanawuy, ŋarrany dhu nhanŋu gurrupan ŋurikiyiny yolŋuw mirithirra dharrwa. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga nhina dhäparŋ'tja, bäyŋu ŋayi gi ŋayathul ŋula nhä ŋarrakuŋ gurrupanawuy, bala ŋarrany dhu ŋurikalyiny yolŋuwal djaw'yunna märraman ŋunhi ŋula nhä malany ŋayi ga ŋayatham nyumukuṉiny'.’
LUK 19:27 Ga bulu nhakun ŋayi waŋan ŋunhiyi buŋgawa bitjarr, ‘Go gäŋun walal rälin ŋunhi miriŋunhany mala ŋarraku, ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal yaka ga djälthirr ŋarraku buŋgawathinyaraw. Gäŋun walalany rälin dhipala ŋarrakalnha, bala buŋun. Yakan walal dhu ga nhina dhiyalnydja ŋarrakalnydja.’” Bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Djesuy mayali'wurrnydja dhäwu lakaraŋal.
LUK 19:28 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja dhäwuny', bala walal yan marrtjinan dhukarr-ŋupara balan bitjarra buku Djurutjalamlila. Yurr ŋayipiny gan ŋunhi Djesuny marrtjin ŋurruŋu, ga walalnydja gan ŋunhi malthunamirrnydja walal nhanŋu marrtjin dhuḏikurr ŋapa-rurraŋ'thurra ŋanyanhan.
LUK 19:29 Ga marrtjinany walal ga-a-an, yan bili Baṯpatjtja* ga Bithininy* wäŋaŋur, yurr bukuŋura yäkuŋur Wolipnha,* ŋayiny ŋunhi gumurr-galkithinan wäŋa Djurutjalamdja. Ga ŋunhiliyiny ŋayi Djesuy waŋanan märrmany' malthunamirriny maṉḏany nhanŋuwuy ŋayi bitjarra,
LUK 19:30 “Gatjuy marrtjin maṉḏa ŋunhawalnha wäŋalil, ya ŋunhawalnha. Ga ŋunhi nhuma dhu bunany ŋunhiliyiny, bala nhuma dhu maḻŋ'maraman duŋ'kinhany, yurr yuṯa ŋunhi yulŋuny, yaka ŋula yolŋuwuŋuny ŋäthiliŋuwuy bäkiwuy, ga dhärrany ga ŋunhi garrpinawuy. Yupmaramany nhuma dhu ŋunhiyi duŋ'kinhany, bala gäman rälin ŋarrakalnha.
LUK 19:31 Ga ŋuli dhu ŋula yolthu yolŋuy dhä-birrka'yundja nhumalany bitjan, ‘Way, nhaku nhuma dhuwal yupmaraŋalnydja dhuwaliyiny?’ bitjandja, ga nhumany dhu lakaram bitjan, ‘Garray dhuwal djälthin dhiyak.’ Bitjan nhumany dhu lakaram.”
LUK 19:32 Bala maṉḏa marrtjinan ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋunhi bili yan ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djesuy lakaraŋal maṉḏaŋgal.
LUK 19:33 Yupmaraŋalnydja maṉḏa ŋunhiyi duŋ'kinhany, bala ŋayiny ŋuriŋiny wäŋa-waṯaŋuynydja yolŋuy nhäŋalnha, ga waŋan bitjarr warray, “Way maṉḏa, nhaku nhuma ga dhuwali yupmaramany?” bitjarr.
LUK 19:34 Ga maṉḏany buku-roŋanmaraŋal nhanŋuny bitjarra, “Garray djälthin dhiyak,” bitjarr.
LUK 19:35 Bala maṉḏa gäŋalnha ŋunhiyi duŋ'kinhany balan Djesuwalnha. Bala walal bukmakthun yan marrtjin ḻarrmaraŋalnydja walalaŋguwuy walal girriny' malany, bala ŋal'maraŋala marrtjin girriny' mala ḏiltjilila ŋurikalyiny duŋ'kiwalnha, bala ŋayi Djesuny ŋal'yurra ŋurikalyin warrakan'kalnydja ḏiltjilila.
LUK 19:36 Marrtjinany ŋayi gan bala, gorruŋalnha ŋayi marrtjin ŋurikalyin duŋ'kiwalnha ḏiltjiŋurnydja, bala dharrwaynha yolŋuynydja walal marrtjin ḻarrmaraŋalnydja girriny' mala, bala miṉdha'-miṉdhalaraŋalnha marrtjin dhukarr-ŋupara bala, dhukarrnha walal marrtjin djäma manymakkuŋalnha nhanŋu Djesuwnha marrtjinyaraw.
LUK 19:37 Wäŋgaŋalnydja walal marrtjin ŋunhi, balany yarrupthurrnydja Djurutjalamlila, yurr ŋulawitjarra dhukarrkurrnydja bukukurrnydja Wolipkurra, ga ŋunhiliyiny bukuŋur dharrwan gan mirithirra yolŋuny walal yatjunminany, wokthurra gan God-Waŋarrwun, buku-gurrpara gan God-Waŋarrnhan ŋunhiŋuwuynha ŋunhi walal nhäŋal mirithirr ganydjarr-ḏumurr rom nhanukal Djesuwal djämalil.
LUK 19:38 Ga bukmaknha walal marrtjin ŋunhi wäŋgaŋalnydja märr-yiŋgathinan, wokthurra nhanŋu mirithinan, goŋmirriyinany gan bitjarrnha gam', “Nheny dhuwal napurruŋ ŋurruŋu buŋgawa. Nheny ga dhuwal marrtji Garraywalaŋuwurr warray yäkukurr, ga God-Waŋarrnydja nhuŋu ŋuli ga ŋunhi marrkapthundja mirithirra. Galkin ŋanapurr dhu dhuwal nhinan ŋayaŋu-yal'yunan ŋula nhämiriwnha marimiriwnha, nhanukalnha djiwarr'puywalnha romŋurnydja. Go limurrnydja wokthunna God-Waŋarrwun.” Bitjarrnha walal gan ŋunhi yatjunminany, märr-yiŋgathinany marrtjin bala.
LUK 19:39 Ga ŋunhiliyi malaŋur wiripuwurr gan yolŋu walal Baratji mala malthurr nhanŋu, bala walal waŋanan Djesuwalnydja bitjarrnha, “Way Marŋgikunhamirr, mukmaraŋ dhuwali yolŋuny walalany, malthunamirriny mala nhuŋuwuy nhe.”
LUK 19:40 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋguny balany bitjarr warray, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaramany. Ŋuli balaŋ dhu dhuwalawurrnydja yolŋuny walal mukthun, bala walalnydja dhu ŋunhi dhuwanna guṉḏan mala yatjunmirrnydja, wokthundja walalnha dhu God-Waŋarrwuny.”
LUK 19:41 Yo. Ga marrtjinany ŋayi gan ŋunhi Djesuny balany, ga yan bili ga galkithinan marrtjin Djurutjalamdja wäŋa. Bala ŋunhiliyin ŋayi gulyurrnydja, bala nhäŋalnha ŋayi gan ŋunhiyin wäŋan, wuyurra manapar ŋayi ŋurikiyin wäŋawnha. Bala yan ŋayi ŋäthinan.
LUK 19:42 Ga bitjarrnha ŋayi ŋunhi waŋanany, “Nhumany djäl nhuma dhu ga nhina romŋur mägayaŋura yan. Ga dhuwanna dhiyaŋuny bala ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu mägayakunhamirrnydja ga nhina nhumalaŋgala, yurr yakan nhumany ŋuli ŋunhi märraŋuny ŋanya. Ga dhiyaŋuny bala nhuma dhu yakan ga nhina mägayaŋurnydja, bili nhuma gi yakan nhäŋu dharaŋulnydja ga marŋgithiny gi; bili nhuma ga dhuwal nhinany warrpam'nha maŋutji-gunganhawuynha walal.”
LUK 19:43 “Yo, galki dhu miriŋuny dhipal wäŋalil marrtjin, bala walal dhu ḻirra-garrpina dhärrany marrtji, wäŋany dhu dhuwal gungaman nhumalaŋ, ga bäyŋuthirra dhu nhumalaŋguny dhaḻakarr waṉḏinyarawnydja winya'yunarawnydja.
LUK 19:44 Dhunupa walal dhu marrtji dhuwal wäŋany mala ḏiwirrkthunna, ga yolŋunhany walalany walal dhu bitjandhi bili yan bumayi dhawar'maramdhi, warrpam'thunna dhu buwayakkuman. Ga bäyŋun dhu ga ŋula waŋganydja guṉḏany dhärra bäythinyawuynydja; warrpam'thunna dhu buḻ'waŋmaramany, muṉguynha marrtji dhu ŋorrany, bili nhuma yaka ŋanya nhänha dharaŋana ŋunhi ŋayi God-Waŋarryuny guwatjmar räliny nhumalanhany, walŋakunharaw muka nhumalaŋ.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja wäŋa-Djurutjulambuywuny yolŋuw walalaŋ.
LUK 19:45 Ŋunhi nhakun ŋayi Djesuy Djurutjalamdja wäŋa ŋayathaŋal, ga dhunupan ŋayi ŋunhi marrtjinany buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja. Ga dhunupan nhakun ŋayi Djesuynydja nhäŋalnha yolŋunhan walalany ŋunhiwiliyin God-Waŋarrwalnha buṉbulil, walal gan yolŋuny walal gurrupanminan buku-djuḻkmaranhaminan rrupiyany, ga djalim walal gan warrakan' mala ŋunhiliyin djinawan' God-Waŋarrwalnha buṉbuŋur. Bala yan ŋayiny dhunupan Djesuynydja ŋaŋ'ŋaŋ'thurra walalany gan dhawaṯmaraŋala ŋunhiyiny yolŋu'-yulŋunhany,
LUK 19:46 bala ŋayi waŋanan walalaŋ bitjarra, “Dhuwal djorrayny'tja ga lakaram God-Waŋarrwuny dhäruk bitjan gam', ‘Ŋarrakuny dhu ga ŋunhi buṉbu dhärra gäna yan, waŋganygu yan gämurruw' buku-ŋal'yunaraw, ga bilin,’ bitjan. Ga nhumany dhuwaliyiny ŋunhi buṉbu bilmaraŋal warray, ŋula nhakun malaŋuw djalimgun, manaŋinyarawnha rrupiyawnha wiripuwurruŋgalaŋaŋurnha yolŋuwal walalaŋgal djaw'yunarawnha. Bitjanna nhuma ŋuli ga dhuwali djämany bilmaramany. Gatjuy waṉḏi'-waṉḏin walal dhipuŋurnydja.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuny waŋan dhawaṯmaraŋalnydja walalany.
LUK 19:47 Bala yan ŋayi gan Djesuynydja marŋgikuŋalnha yolŋunhany walalany bitjarrnha bili walu-ŋupara ŋunhiliyiny buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur. Ga walalnydja gan ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala ga wiripuwurrnydja ŋunhi yolŋu walal, djälthinany nhanŋu Djesuwnydja bunharawnha.
LUK 19:48 Yurr bäyŋu walal ŋula dhukarrnydja maḻŋ'maranha ŋayathanharawnydja nhanŋu, bili walal gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuy bitjarr bili ṉapuŋga'yaŋal ŋanya, mirithin walal gan buthuru-bitjurr nhanŋu dhärukku, märr walal yaka waŋgany ŋula dhäruk meṉgunha.
LUK 20:1 Waŋganymirrnydja waluy ŋayiny gan ŋunhi Djesuny nhinanan ŋunhiliyin buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja, marŋgikuŋalnha ŋayi gan yolŋunhan walalany, ŋunhi God-Waŋarrwun ŋamakurrnha dhäwu. Ga walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja yolŋu walal ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala, ga ŋurru-warryunayŋuny ŋaḻapaḻmirr mala marrtjinan,
LUK 20:2 bala walal gan dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhany bitjarrnha, “Gatjuy mak lakaraŋun napurruŋgal, yolthu nhuna dhuwal waŋanany balanyarawyiny djämaw? Ga yolthu nhuna dhuwal waṉa-nhirrparnydja?”
LUK 20:3 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋala balany walalaŋguny bitjarr, “Ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu nhumalany dhä-birrka'yun. Nhuma ŋathil dhu lakaramany ŋarraku.
LUK 20:4 Yolthu ŋunhi waṉa-nhirrpar Djonnhany yolŋuny? Ga yolthu ŋanya ŋunhi waŋan ḻiya-ḻupmaranharawnydja yolŋuwnydja walalaŋ? God-Waŋarryu? Ŋany yolthu, yolŋuy walal muka?”
LUK 20:5 Bala walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny mala waŋanhaminan bitjanminan, “Way, nhaltjanna dhika limurrnydja dhu lakaram balany nhanŋuny buku-bakmaramany? Ŋuli limurr dhu ŋunhi bitjandja lakaram, ‘God-Waŋarryu muka ŋunhi ŋanyanhany waṉa-nhirrpar Djonnhany,’ bitjandja, bala ŋayiny dhu ŋunhi waŋa limurruny bitjanna, ‘Nhakun nhuma ŋunhi yakany märr-yuwalkthinya nhanŋuny Djonguny dhärukku?’ Bitjanna ŋayi dhu.
LUK 20:6 Ga ŋuli limurr dhu lakaram nhanukal bitjan, ‘Yolŋu'-yulŋuwuŋ yan ŋayi ŋunhi waṉa-nhirrpanawuynydja ŋurikiyiny djämaw,’ bitjandja, ga walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal maḏakarritjthirrnydja limurruŋgun, bala walal dhu ga buman limurruny guṉḏaynha rakunyguman yan. Bili walalnydja ga ŋunha märr-yuwalkthirr nhanŋu ŋayiny ŋunha Djondja yolŋu God-Waŋarrwun djawarrkmirr.”
LUK 20:7 Bala walal waŋanan Djesuwnydja bitjarrnha, “Yaka dhuwal napurrnydja marŋgi yolthu ŋanya ŋunhi Djonnhany nhirrpar ŋurikiyiny djämaw.”
LUK 20:8 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋguny bitjarrnha, “Nhumany ŋunhi yaka warray lakaranha ŋarrakuny ŋunhiyiny, yolthu ŋanya ŋunhi Djonnhany nhirrpar, ga ŋarrany dhu yakayi yänayiny nhumalaŋguny lakaram, yolthu dhuwal ŋarranhany djämaw nhirrpar.” Ga bitjarrnha ŋayi gan Djesu waŋanany walalaŋguny balany.
LUK 20:9 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi nhakun Djesuy bulu lakaraŋal dhäwu mayali'kurr ŋurikiwurruŋgalyiny yolŋuwal walalaŋgal, ga dhuwal ŋayi ŋunhi dhäwuny' lakaraŋal gam', “Ŋunhiliyi yolŋu gan nhina wäŋa-waṯaŋu, ga ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu djälthin wäŋa-waṯaŋuny ŋayi dhu ga ŋuthanmaram ŋamakurr mala borum. Bala ŋayi lämu-nhirrpara ŋunhiwiliyiny wäŋalil borumnha mala dharpan. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi djarr'yurra yolŋunhany walalany ŋurukiyin djägawnha, djägamirriyaŋala walalany, märr ŋayi dhu ŋunhiyiny wäŋa-waṯaŋuny marrtjin wiripuŋulila wäŋalil, yurr märr wiyinnha ŋayi dhu ŋunhi marrtjiny. Bala ŋayi waŋanany djägamirriwalnydja walalaŋgal bitjarrnha, ‘Dhiyakuny nhuma dhu ga djäga ŋamatham yan ŋarrakalaŋaw, ga ŋunhi ŋayi dhu balwurthirrnydja borumdja, ga nhumany dhu ŋunhi mala-wulkmaraman ŋarrakuny gänaŋulila,’ bitjarr. Bala ŋayi marrtjinan ŋunhiyiny wäŋa-waṯaŋuny yolŋu wiripuŋulila wäŋalil.”
LUK 20:10 “Yo. Nhinanany ŋayi gan ŋunhiyi wäŋa-waṯaŋuny yolŋu, yan bili ga walu marrtjin galkithin borumgun ŋuriki borumdhinyarawnha, bala ŋayi wäthurra waŋganygun yolŋuw djämamirriwnha, bala ŋayi waŋanany nhanŋu bitjarrnha, ‘Gatjuy nheny dhu marrtjin balan ŋarrakalnha wäŋalil, ga beŋuryi nhe dhu märram ŋunhiyi borum ŋarraku, ga gämany nhe dhu rälin ŋarraku.’ Bala ŋayi yan dhunupan marrtjinan ŋunhiyiny djämamirrnydja yolŋu.” “Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja borum-djägamirriynydja walal nhäŋalnha ŋanya ŋunhiyiny yolŋuny, bala ŋayathaŋalnha ŋanya, bumarnha ŋanya marrtjin, bala djuy'yurrnydja walal ŋanya dhäparŋ'nha goŋ-waŋaran roŋanmaraŋalnydja.”
LUK 20:11 “Ga bitjarryi bili ŋayi wiripuŋunhany muka djämamirriny yolŋuny djuy'yurr. Bala walalnydja ŋanya ŋuruŋiwurruyyi bili yan bitjarryi bili bumaryi yätjkurruyaŋal. Bala walal ŋunhi djuy'yurrnydja ŋanya balanyayi bili yan goŋ-waŋarayi yan.
LUK 20:12 Ga bulu nhakun ŋayi djuy'yurr wiripuŋunhany muka djämamirriny, ga walalnydja ŋanya bitjarryi bili bumaryi, galki balaŋ ŋayi dhiŋganhan, ga ŋurrkaŋalnydja walal ŋanya ŋunhi balan dhawaṯmaraŋalnha warraŋullila.”
LUK 20:13 “Bala ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuynydja yolŋuy guyaŋanany bitjarrnha, ‘Nhaltjan dhika ŋarra dhu yulŋuny? Manymak, ŋarrany dhu dhuwal djuy'yun dhuwanna ŋarrakuwuynha ŋarra marrkapmirrinhan gäthunhan, märr walal dhu ga nhanŋun märr-ŋal'yundja.’ Bala yan ŋayi djuy'yurra ŋunhiyin nhanŋuwuynha ŋayi gäthu'mirriŋuny.
LUK 20:14 Ga ŋunhi walal nhäŋalnydja ŋanya ŋuriŋiwurruyyiny borum-djägamirriynydja yolŋuy walal, bala walal waŋanhaminany bitjanminan, ‘Way, dhuwandja ŋunhi yolŋu ŋunhiyin muka? … nhanŋun ga gäthu'mirriŋu marrtji räli, ŋunhiyin ŋunhi ŋayi dhu yalalaŋumirriynydja märram dhuwandja wäŋa ga ŋula nhä malany, dhäŋur beŋurnydja ŋunhi nhanŋu dhu bäpa'mirriŋuny dhiŋgaman. Go, limurrnydja ŋanya dhu buman murrkay'kuman, märr dhu dhuwandja wäŋa limurruŋguwuy yan.’
LUK 20:15 Bala walal yan ŋunhiyiny gäthu'mirriŋunhany nhanŋu yolŋunhany ŋayathaŋalnha, bala walal ŋanya ŋunhi ŋurrkaŋalnydja balan yänan dhawaṯmaraŋalnha warraŋullila, ga bumarnydja walal ŋanya ŋunhi dhiŋganhamaraŋalnha yan.” Bitjarr ŋayi gan Djesuy dhäwuny' lakaraŋal mayali'kurrnydja. Bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny Djesuy dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Nhaltjanna dhika ŋayi dhu ŋuriŋiyi wäŋa-waṯaŋuynydja ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany borum-djägamirrinhany mala?
LUK 20:16 Bitjanna ŋayi dhu ŋunhi gam'. Marrtjiny ŋayi dhu ŋunhi, ga dhunupan ŋayi dhu buman ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany djägamiriwnhany mala, bala ŋayi dhu ŋunhiyiny wäŋa gurrupan wiripuwurruŋgalnha yolŋuwal walalaŋgal djägalil.” Ga ŋunhi walal yolŋu'-yulŋuy ŋäkulnydja, bala walal waŋanan bitjarrnha, “Way, yaka dhu dhuwal bitjandhi dhuwandja wäŋa.”
LUK 20:17 Bala ŋayi Djesuynydja nhäŋalnha walalany, ga waŋanany ŋayi bitjarra, “Nhä ŋunha mayaliny' ŋunhi ga ŋuruŋ djorrayny'tja lakaram bitjandja gam', ‘Bala'-dhuḻ'yunamirriy walal yolŋu'-yulŋuy guṉḏa marrtjin ŋal'maraŋal, walal dhu dhuḻ'yun bala'. Ga ŋunhiyi waŋganydja guṉḏa walal nhäŋal, bala nyamir'yurra, bala walal yan ŋurrkaŋalnha. Yurr God-Waŋarryuny walalaŋguŋ ŋunhiyi guṉḏa ŋurrkanhawuynydja märraŋala, bala nhirrpara balaw'nha ŋunhiyiny yuṯuŋgurrnydja; bukmaktja wiripuny malany guṉḏa dhu ga dhärra ŋunhiliyin waŋganyŋura guṉḏaŋur.’”
LUK 20:18 “Ga ŋarrany dhuwal balanyayi nhakun ŋunhiyi guṉḏa. Ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu ḏaŋgalkthundja beŋuryiny guṉḏaŋur, ŋanyanhany dhu buḻ'waŋmaraman muṉguykuman ŋuriŋiyiny guṉḏay, ga ŋuli dhu ŋunhiyi guṉḏa yupthundja ŋula yolkalnydja yolŋuwal, ga ŋanyanhany muka dhu dhurrparam ŋuriŋiyiny guṉḏay.” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja mayali'wurrnydja, yurr ŋurikiwurruŋ ŋunhi yolŋuw walalaŋ dhäwuny' märr-yuwalkthinyamiriwwu mala, nhaltjanna walalany ŋayi dhu ŋunhi walŋany dhä-gir'yun yalalaŋumirriynydja waluy ŋuriŋiny ŋunhi mala-djarr'yunamirriynydja.
LUK 20:19 Ga ŋuriŋiwurruyyiny ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja yolŋuy walal ga ŋunhi rom marŋgikunhamirriynydja mala dharaŋarnha ŋunhiyi mayaliny', ŋunhi ŋayi gan Djesuy lakaraŋal walalany, bala yan walal dhunupan guyaŋanan ŋayathanharawnha nhanŋu Djesuwnydja. Yurr yaka walal ŋanya yänayiny ŋula ŋayathanha, bili walal gan barrarin ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ;
LUK 20:20a yänan walal gan galkurra wiyinnha dhukarr-nhäŋalnydja, wanhawitjan walal dhu ŋanya dhu Djesuny ŋayatham.
LUK 20:20b Bala ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu walal ŋayan'mirra gan nhinanany nhanŋuny Djesuwnydja, bala walal ŋunhi wiripuwurrunhany ḏirramuwurruny rrupiyaynha wuŋuḻi'yurr, märr walal ŋanya dhu mayali'-gäma bala dhä-birrka'yunna, ga goŋ-gurrupandja ŋanya walal dhu ŋunhi ŋurikalnha Rawumbuywalnha buŋgawawalnydja dhä-gir'yunarawnydja.
LUK 20:21 Bala walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnydja mil'ŋuny mala marrtjinan malthurra Djesuwnha. Ga waŋanany walal ŋunhi nhanŋu Djesuwnydja bitjarrnha, “Way Garray, napurrnydja dhuwal marŋgi nhuŋu, ŋunhi nheny ŋuli ga dhunupan yan waŋa dhäruk. Yaka nhe ŋuli gi djambi nhunapinya nhe dhäruk, ga wiripu wiripu lakaram yolŋuw walalaŋ. Yuwalk muka nhe ŋuli ga ŋunhi dhunupany lakaram God-Waŋarrwuny rom, marŋgikumany ŋuli ga yolŋu'-yulŋunhany.
LUK 20:22 Go mak napurruŋgalnydja lakaraŋun. Nhä dhuwal dhunupa limurruŋ ŋunhi limurr dhu rrupiyany gurrupan ŋurikiyiny ŋurruŋuwnydja buŋgawaw yäkuw Djetjawnydja? Nhaltjan limurr dhu yulŋuny?”
LUK 20:23 Yurr ŋayipiny Djesuny marŋgithin walalaŋ ŋäthil yan, ŋunhi nhaltjarr walal gan ŋanya mayali'-gäŋal dhä-birrka'yurr, bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarra,
LUK 20:24 “Go gurrupulnha walal ŋarrakalnha dhuwali rrupiyany ŋarakany, ŋarra mak nhäma.” Bala walal gäŋalnha, bala gurruparnha walal nhanukal goŋlila. Bala ŋayiny Djesuynydja dhä-birrka'yurra walalany bitjarrnha, “Yol dhuwal wuŋuḻiny' ga yäkuny dhiyalnydja gay'yi rrupiyaŋur ŋarakaŋur?” bitjarr. Ga walalnydja buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarr, “Dhuwaliny yäku ga mali' ŋayin ŋunhiyin ŋurruŋun buŋgawa Djetjan,” bitjarr.
LUK 20:25 Ga ŋayiny Djesuny walalaŋ bitjarra waŋan, “Yo nhumany dhu gurrupanna roŋanmaraman ŋurikiyiny ŋunhi ŋurruŋuwnydja buŋgawaw ŋunhi nhä malany nhanŋuny, ga biyakiyi bili roŋanmaraŋdhi gurrupul nhanŋuny God-Waŋarrwuny ŋunhi ŋula nhä malany.”
LUK 20:26 Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny mayali'-gänhamirriynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany dhäruktja ṉirr'yurra, bala walal ŋanya ŋunhi yakan ŋunhiŋuwuyyi dhärukpuynydja ŋayathanha yolŋuwalnydja walalaŋgal gumurrŋur. Bala walal gan mukthurra nhinanany, yakan walal ganha buluny ŋanya dhä-birrka'yuna.
LUK 20:27 Ga dhäŋur beŋuryiny wiripuwurrnha ŋurruḏawalaŋu yolŋu walal dhä-birrka'yunaraw marrtjin nhanŋu Djesuw, yurr yolŋuny walal ŋunhi Djatutjin.* Ga dhiyaŋuwurruyyiny yolŋuy walal ŋuli ganha ŋunhi guyaŋanha bitjana, yanbi dhu yolŋu walal bäyŋu walŋathi dhäŋur beŋurnydja ŋunhi dhu rumbal walalaŋ dhiŋguŋ. Bala walal dhuwalawurryiny marrtjinan bala Djesuwala ga waŋan ŋanya bitjarra,
LUK 20:28 “Way Garray, ŋunhi Mawtjitjthuny rom rulwaŋdhurr bitjarr warray, ‘Ŋunhi dhu ḏirramuny dhiŋgam yothumiriwnydja, nhakun bäyŋun nhanŋu ŋula walkurnydja, bala nhanukala dhu yukuyuku'mirriŋuynha märram nhanŋu ŋunhi miyalknhany, märr ŋayin dhu ŋuriŋiyi miyalkthu yothuny gäma ŋuriki bili yan dhiŋganhawuywuny ḏirramuw.’
LUK 20:29 Ga nhämirr ŋunhi dhuwandja gam'? Waŋganymirrnydja ḏirramuwurrnha gan nhinan wäwa'manydjiwurra goŋ-waŋgany ga märrma' bäythinyawuy, ga ŋayi ŋuriŋiyi maḻamarryuny wäwa'mirriŋuynydja märraŋala miyalknhan. Ga nhinanan maṉḏa gan, bala dhiŋgaŋala ŋayi ŋunhi wäwa'mirriŋuny ŋurruḏawalaŋuny yothumiriw yan.
LUK 20:30 Bala beŋuryiny malpuraynha yukuyuku'mirriŋuynha nhanukal märraŋal ŋunhiyi miyalknhany, ga nhinan maṉḏa gan märr-gurriri, bala ŋayiny muka bitjarryi bili dhiŋgaŋalyi yothumiriw yan malpurany.
LUK 20:31 Ga bitjarryi bili märr-gandarrpuyyuny märraŋal ŋunhiyi bili miyalknha, ga yothumiriwyi yan ŋayi dhiŋgaŋal bitjarryi bili. Ga bitjarr bili yan walal gan bukmakthu ŋuriŋiwurruyyi ḏirramuwurruy märraŋalnydja ŋunhiyi miyalknhany, ga dhiŋga'-dhiŋgaŋal walal djamarrkuḻi'miriw yan, bukmakthin walal yan.
LUK 20:32 Ga yalalaŋumirriynha dhuḏi-yapalan ŋayiny dhiŋgaŋal miyalktja.
LUK 20:33 Ma' lakaraŋun napurruŋgal. Ŋunhi dhu yolŋu walal walŋathirr dhiŋganhaŋurnydja, bala yolkun ŋayi dhu ŋunhiyi miyalktja? … bili ŋayi gan ŋunhi nhinanany beŋur bili wäwa'mirriŋuwalaŋaŋur ga yan bili ga yukuyuku'mirriŋuwal walalaŋgal wapthun.” Ga bitjarrnha walal gan ŋunhi dhä-birrka'yurr ŋanya Djesunhany, yan walal gan nhakun ŋanya mayali'-gäŋal.
LUK 20:34 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋala walalaŋguny bitjarrnha, “Dhiyal ŋuli ga munatha'ŋur ŋunhiyiny miyalkkurruwurr ga ḏirramuwurr bitjandhiny märranhamirr.
LUK 20:35 Yurr ŋunha djiwarr'ŋurnydja wiripu warray rom. Yaka warray gi dhärri dhawu'-nhirrpanminyaraw ga gurrupanminyaraw miyalkku ga ḏirramuw ga djamarrkuḻiw' mala-bunharaw. Ga yalalaŋumirriynydja ŋunhi, God-Waŋarryuny dhu boŋguŋ marrtji ŋunhi walŋakuŋun dhiŋganhaŋurnydja ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi yol walal nhanukal gan maŋutjiŋur dhuwurr-dhunupayin. Ga ŋunhaliyin walal dhu gi ŋunhi nhininy nhanukala God-Waŋarrwalnha wäŋaŋurnydja biyakun bili wiyinŋumirra, bitjanna nhakun ŋunha djiwarr'puynha yolŋu walal dhäwu-gänhamirra mala nhanŋu.”
LUK 20:37 “Yo. Nhumany ŋuli ga ŋunhi lakaram dhiŋganhawuynhany yolŋuny walalany, yanbi walalnydja ŋuli ŋunhi gupaḏalnha dhiŋgam. Yuwalk ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋuny nhina walŋany, dhäŋur beŋurnydja ŋunhi nhanŋu dhu rumbalnydja dhiŋguŋ. Mawtjitjthuny gan ŋunhi lakaraŋal dhunupa dhäwu, balanyamirriynydja ŋunhi ŋayi gurthan ŋäṉarrnha nhäŋal ŋunhiwiliyi dharpalil marralil; ŋayiny yäku-lakaraŋala God-Waŋarrnhany bitjarra gam', ‘Nheny dhuwal God-Waŋarr Yipurayimgu* ga Yitjakku* ga Djaykupku.’
LUK 20:38 Bitjarra ŋayi gan Mawtjitjthu God-Waŋarrnhany waŋan, yurr ŋunhiyi yolŋu walal ŋäthil muka yan dhiŋga'-dhiŋgaŋal. Yurr ŋuriŋiwurruyyi ga lakaram limurruŋgun, bili ŋunhiwurryiny baman'ŋuwuynydja yolŋu walal walŋamirra, bäyŋun rakuny, bili God-Waŋarrnydja ŋunhi Waŋarr walŋamirriw yolŋuw walalaŋ, yaka dhiŋganhawuywu. Nhumany ŋuli ga ŋunhi guyaŋa yanbi ŋunhi baman'puynydja yolŋu walal rakunynha, yurr walal ga bukmak nhinanany birrimbirrnydja walŋa yan.”
LUK 20:39 Bala wiripuwurruynydja rom-marŋgikunhamirriynydja walal waŋan ŋanya bitjarr, “Way Marŋgikunhamirr, manymaknha dhuwandja buku-roŋanmaranhawuy nhokuŋ muka,” bitjarr walal waŋanany ŋanya ŋunhi, bili walal ŋunhi barrarin manapar nhanŋu, ga yakan ŋula waŋganydhuny buluny ŋanya dhä-birrka'yuna.
LUK 20:41 Yo, ŋunhiliyi buṉbuŋur buku-ŋal'yunamirriŋur ŋayi gan Djesuy lakaraŋala marŋgikuŋala yolŋunhan walalany, bala ŋayi dhä-birrka'yurrnydja walalany bitjarra, “Nhaku walal ŋuli ga ŋunhi lakaram ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuynydja be gäthu'mirriŋu Geŋ-Daybitku? bitjandja.
LUK 20:42 Bili ŋayipiny ŋunhi Daybitthuny yäku-lakaraŋal ŋanya bitjarr warray gam', ‘God-Waŋarrnydja waŋan ŋarrakalaŋuwalnydja Garraywal bitjarr, Nhininy gi dhiyalnha ŋarrakiyingalnha yan gali'ŋurnydja,
LUK 20:43 bäy ŋarra nhuŋu dhu ŋunhi miriŋuny bakmaram warrpam'thun yan, bala nhen dhu ŋunhi ŋurruŋuyirrnydja walalaŋ.’”
LUK 20:44 “Yo. Bitjarryin ŋayiny ŋanya gan ŋunhi Daybitthuny lakaraŋal ŋunhiyiny ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yolŋuny. Ga ŋuli ŋayi ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuy gäthu'mirriŋuny nhanŋu Daybitkuny, ga nhakun ŋayi ŋunhi Daybitthu ŋanya lakaraŋal bitjarrnydja, ‘Garray ŋarraku,’ bitjarrnydja?” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi Djesuy dhä-birrka'yurrnydja walalany.
LUK 20:45 Ga bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal balanyamirriyyiny buthuru-bitjurrnydja nhanŋun Djesuwnha dhärukku. Bala ŋayi Djesuny waŋanan nhanukiyingalaŋuwalnydja ŋayi malthunamirriwal walalaŋgal bitjarrnha,
LUK 20:46 “Go walal, djäga nhumalaŋguwuy nhuma gi dhiyakuwurruŋgalnydja ŋunhi rom-marŋgikunhamirriwalnydja walalaŋgal. Walalnydja ga ŋunha djälthirrnydja nhumalaŋ, nhuma dhu ga nhäma walalany, bala ŋurruḏawalaŋun lakaram, bala nhuma dhu ga wokthunna walalaŋ, ŋunhi nhuma dhu walalaŋ bunany ŋula wanhaminy wäŋaŋur. Ga ŋunhi walal ŋuli marrtji balany ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'maranhamirrililnydja wäŋalil, ga nhinany walal ŋuli nhinanhamirriŋurnydja dharrpalŋur yan manymakŋur. Ga ŋunhi walal ŋuli marrtji ḻuŋ'maranhamirr ŋathawnydja ḻukanharaw, bala walal ŋuli marrtji ŋorra'-ŋurrany manymaklila yänan miṉdhalalila.
LUK 20:47 Yo. Ŋunhiyi rom-marŋgikunhamirr yolŋu walal ŋuli gi yaka goŋ-ŋayathanhamirr dhuwaymiriwwuny yolŋuw walalaŋ, bala ŋuli marrtji bawa'-gurrupanna walalany, bala djaw'-djawyunna ŋula nhän mala walalaŋ. Bala beŋuryiny walal ŋuli ŋunhi bukumirriyamany ga wiyinnha, yänan nhakun maŋutjiwnha yolŋuwnha walalaŋ, yanbi walal dhuwurr-dhunupan mala. Yurr ŋurukuwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ dhu God-Waŋarryuny gurrupul yindin mirithirra dhä-gir'yunawuynydja, gumurr-ḏälnha.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 21:1 Ga dhäŋur beŋuryiny Djesuny gan nhinan ŋunhiliyi God-Waŋarrwalnha buṉbuŋur, nhäŋalnha ŋayi gan yolŋu'-yulŋunhan ŋunhi walal marrtjin rulwaŋdhurra rrupiyan ŋunhiwiliyin bathilil rrupiyawuylila, mundhurrnha God-Waŋarrwun. Dharrwaynydja ŋunhi yolŋuy walal ḻukunydjayny'tja mala rulwaŋdhurra marrtjin ŋunhiwiliyin bathilil dharrwan mirithirra rrupiyany.
LUK 21:2 Ga buluny waŋganynha miyalk marrtjin ŋunhi buku-gurthapuynha ŋurruwuyknha, bala ŋayi yan galkarnydja ŋarakany märrman' rrupiyany, yurr nyumukuṉiny'nha maṉḏany ŋunhiyi rrupiyany, yaka ŋula nhä yindi.
LUK 21:3 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Nhäŋu ŋathil walal ŋunha miyalknha ŋurruwuyknha. Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaramany. Ŋuriŋiyiny miyalkthu rulwaŋdhurr ŋunhiwiliyi bathilil mirithirra yindin God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur, djuḻkmaraŋala ŋayi rrupiya-dharrwamirriwuŋuny yolŋuwuŋ walalaŋguŋ wetjpuy.
LUK 21:4 Bili ŋuriŋiwurruyyiny gan wiripuwurruynydja rulwaŋdhurr balayi bäythinyawuy yan rrupiya mala, ga wiripuny walal ŋuli ga dhuḏi'maraman walalaŋguwuynha walal ŋunhi mirithirrnydja yindiny rrupiya. Yurr ŋuruŋuny miyalkthu rulwaŋdhurr bukmak yan nhämunha' ŋayi gan ŋunhi ŋayathaŋal, yakan ŋayi dhuḏi'maranha nhanŋuwuynydja ŋayi rrupiya, bukmak yan ŋayi gurruparnydja God-Waŋarrwun.” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 21:5 Ga wiripuwurrnydja gan ŋunhi Djesuw malthunamirr mala lakaranhamin ŋunhiŋuwuynha buku-ŋal'yunamirriwuynha buṉbupuy bitjanmin, “Nhän dhuwandja buṉbu, mirithirra latju' muka? Ŋunha nhäŋu ŋathil guṉḏa malany mirithirra latjun dhika, ga mirithirr latju'mirryi ŋunhi mundhurr yolŋuwuŋuny walalaŋguŋ gurrupanawuy God-Waŋarrwu.”
LUK 21:6 Ga ŋayiny Djesuynydja lakaraŋal bitjarra, “Ŋunhayiny nhuma ga nhäma buṉbu, ŋayi ga dhärra manymaknha yan dhiyaŋuny bala, yurr galki dhu ŋunhayi buṉbuny ḏaw'yunna, buḻ'waŋdhunna dhu, yakan dhu ga bulu waŋgany ŋula nhä guṉḏa dhärra ŋapa-ŋal'maranhamirr; bukmaknha dhu marrtji ŋunhi ŋorrany barrkuwatjnha, warrpam'nha dhu muṉguythirra.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 21:7 Ga walalnydja ŋanya dhä-birrka'yurr bitjarr, “Garray, nhätha dhu dhika bitjandhiny? Nhä ŋunhi dhu ŋurruŋuny maḻŋ'thun? Mak ŋanapurruŋ gi lakaraŋ, märr ŋanapurr dhu nhäma ŋunhiyi dharaŋan ga marŋgithirr galkithinyawuy walu ŋurikiyiny maḻŋ'thunaraw.”
LUK 21:8 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal balany bitjarr, “Bira'yurr yan gi nhininy, märr nhumalany dhu yaka muka ŋula yolthuny yolŋuy maŋutji-gämany. Bili yolŋuny mala dhu ga ŋunhi marrtjiny ŋarrakalnha yäkuynydja, bala walal dhu marrtji yäku-lakaranhamirrnydja bitjanmirra, ‘Ŋarrany dhuwal ŋunhiyi Maŋutji-dhunupayanhawuy, God-Waŋarrwuŋ,’ bitjanna walal dhu marrtji ŋunhi lakaranhamirrnydja. Ga wiripuwurruynydja malay walal dhu ga ŋunhi lakaram bitjanna, ‘Dhuwanna ŋunhiyiny walu dhä-dhawar'yunamirrnydja bilin bunanan.’ Yurr yaka nhumany dhu märr-yuwalkthirr walalaŋ dhärukkuny, ga yaka yan walalaŋ malthurrnydja.
LUK 21:9 Ga ŋuli nhuma dhu nhäma mari yindiny, ga ŋula nhä bunhaminyawuynydja, yaka walal ŋula ŋuriŋiyiny ŋoy-gärri. Yuwalk yan ŋayi dhu ŋunhiyiny nhä malany maḻŋ'thun ŋurruŋuny, yurr yaka yan ŋunhiyiny dhä-dhawar'yunamirrnydja walu.”
LUK 21:10 Ga bitjarryi bili ŋayi Djesuy lakaraŋalyi bitjarr gam', “Yo, bawalamirriŋura wäŋaŋur ŋarakaŋur dhu marrtji ŋunhi bäpurruny mala bunhamirra, ga nhä mala ŋunhi rom dhuwalaŋuwuy munatha'wuy bitjandhi bili dhu marrtji bunhamirr.
LUK 21:11 Yo, ga wäŋany dhu boŋguŋ marrtji dhuwandja munathany' barr'parryurra. Ga yolŋuny walal dhu marrtji ŋunhi marryayny'tja murrmurryurra, bili dhu gi ŋunhi wäŋany dhärri räwakthin, waltjaṉmiriwyin ga ŋathamiriwyin, ga rerriny mala dhu ŋunhi barrkuwatjthin bawalamirriŋurnydja wäŋaŋur. Ga barrarinyamirra dhu gi ŋunhi ŋula nhäny mala maḻŋ'thurr ŋunhalnydja ŋunhi garrwarŋurnydja. Ga dhiyaŋiyin mala dhu ga ŋunhi maŋutji-lakaramany ŋunhiyin nhakun waluny galkin dhä-dhawar'yunamirriynydja.”
LUK 21:12 “Yo, ga yurrnha dhu ŋunhi dhuwaliyiny mala maḻŋ'thun, ŋurruŋuny ŋathil dhu nhumalany ŋunhi walal ŋayathul, bala yan walal dhu buŋun nhumalany ŋayaŋu-yätjaŋun. Ga gäŋuny walal dhu nhumalany ŋunhi balan dhä-birrka'yunarawnha ŋunhiwilin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirrilila wäŋalilnydja, bala nhumalany walal dhu gi dharruŋgulila galkurr. Ga nhirrpulnydja walal dhu nhumalany ŋunhi gumurrlilnydja ŋurikiwurruŋgalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal Rawumbuywalnha buŋgawawalnydja mala, bala walal dhu gi waŋan dhä-birrka'yurra nhumalany, bili nhumany dhuwal ŋarraku muka yolŋu walal.
LUK 21:13 Ga balanyamirriyyiny waluy nhumany dhu gi ŋunhi lakaraŋuny yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋarrakalaŋuwuynha.
LUK 21:14 Ga ŋunhi nhumalany walal dhu ga gämany balayiny dhä-birrka'yunarawnydja, nheny yaka yänayiny warwuyurr nhaltjan nhe dhu ga ŋunhi waŋa,
LUK 21:15 bili ŋarra warray dhu nhuŋuny dhäruk gurrupan waŋanharaw, nheny dhu ga ŋunhi dhärukthuny waŋa mirithirra djambatjthun, märr walalnydja dhu ŋuriŋiwurruyyiny miriŋuynydja mala bäyŋun maḻŋ'maram ŋula nhäny ŋunhiliny nhokalnydja dhärukŋur walalaŋguwuynydja walal ḏiltji-ḏuwaṯthunarawnydja waŋanharaw.”
LUK 21:16 “Yo. Ga balanyamirriyyin ŋunhi, walalnydja dhu gurruṯumirriynydja mala nhumalaŋgal nhumalanhany ḻikandhu-ŋurrkaman, ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuy nhokal ga bäpa'mirriŋuynydja ga yukuyuku'mirriŋuynydja ga wäwa'mirriŋuy ga ḻundu'mirriŋuy walal nhokal, ga wiripuwurrnydja mala nhuma dhu ŋunhi burakin rakunygun.
LUK 21:17 Bawalamirriŋura dhu ga ŋunhi yolŋuny walal ŋuyulkthirrnydja ga nyamir'yundja nhumalany bili nhumany ŋunhi ŋarraku yolŋu walal.
LUK 21:18 Yurr nhumany dhuwal God-Waŋarrwalnha goŋŋur, bäyŋun nhuŋu dhu ŋula birrimbirrnydja ŋayatham, bili ŋayi warray dhu ga nhuŋuny djäga.
LUK 21:19 Nheny gi dhärrin ḏälnha yan birr-biyakun, ga yakan waṉḏiny ḏiltjiny-gurrupanmirr ŋarraku. Bili ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi dhu ga bitjandja bili malthun ŋarrakuwuynydja yan, bäydhi ŋunhi ŋuliwitjandja marikurrnydja, ŋunhiyin dhu ga yolŋu nhina walŋany ŋunhalnydja ŋarrakalnydja.”
LUK 21:20 “Yo, ŋunhi nhuma dhu nhäma miriŋunhany malaŋuny, walal dhu ga wäŋgamany ḻiw'maraman dhuwandja wäŋany Djurutjalamnhany, bala nhuma dhu walalaŋ marŋgithirra ŋunhi dhuwaliyiny wäŋa dhu galki baḏuwaḏuyuna, buḻ'waŋmaraman.
LUK 21:21 Ga nhumany ŋunhi yolŋu walal ŋunhi nhuma ga nhina dhiyal Djudiya makarrŋur wäŋaŋur, nhumany dhu ŋunhi dhunupan waṉḏirrnydja balan bitjanna bukumirrilila wäŋalilnydja. Ga nhuma wiripuwurr yolŋu walal ŋunhi nhuma dhu ga nhina dhiyal wäŋaŋur Djurutjalam balanyamirriyyiny, dhunupan nhakun nhumany dhu ŋunhi waṉḏi'-waṉḏirryi ganarrthaman dhuwandja wäŋanhany. Ga nhuma wiripuwurr yolŋu walal ŋunhi nhuma dhu ga nhina warraŋul ga gali'ŋur ga gaykarraŋŋur wäŋaŋur, yakan roŋiyi räliny wäŋalilnydja; waṉḏin balan biyakun barrkulila wäŋalil.
LUK 21:22 Bili balanyamirriyyiny God-Waŋarryuny dhu mirithirra yan dhä-gir'yundja ŋunhi wäŋa-dhuwalaŋuwuynhany yolŋuny walalany; yuwalk yan ŋayi dhu dhä-gir'yundja walalany mirithirrnydja, bitjan yan bili nhakun ŋunha djorray' ga lakaram ŋäthilmirriyam.
LUK 21:23 Yurr ḏälnha dhuwal yulŋuny ŋurikiny yolŋuw miyalkkuny ŋunhi ŋayi dhu ga yothuny gäma guḻundhuny, ga ŋurikiyi ŋäṉḏi'mirriŋuw yothu-yalŋgimirriwnydja.
LUK 21:24 Yurr miriŋuny dhu ŋunhi bunin, bala dhu marrtji buŋun murrkay'kuŋun yolŋunhany walalany, mandjawakthun dhu marrtji barrtjurr. Ga wiripuwurrunhany dhu ŋunhi yolŋu'-yulŋuny yänan marrtji djaw'-djawyurra balan biyakun wiripuŋulila wäŋalil wiripuŋuwalnha bäpurrulil mala barrkulila. Yurr dhuwaliyiny dhu ŋunhi wäŋa Djurutjalamdja goŋŋur ŋurikiwurruŋgalnha Djan'tayilwalnha yolŋuwal walalaŋgal, bala walal dhu ŋunhiyiny mulkuruny yolŋu walal marrtjiny bala dhurrpa'-dhurrparaŋun dhuwaliyiny wäŋa, yan bili-i-i ga bäy walalaŋ dhu walu dhawar'yurr.”
LUK 21:25 “Balanyamirriynydja ŋunhalnydja ŋunhi garrwarnydja dhu gi maḻŋ'thurr ŋula nhän mala ŋoy-gärrinyamirra, bili ŋaḻindiny dhu ŋunhi ga waluny ga ganyuny mala wiripuŋuyin, ga dhiyalnydja munatha'ŋurnydja yolŋuny walal dhu gi ŋunhi ŋapa-ŋayathula, wilwilyurra manapul, bili gapuny dhu gi ŋunhi ŋunhany moṉuktja ŋoynydja waŋan rirrakaymirriyin, mirithin yan dhika, ga ḏowuny dhu gi ŋunhi ŋal'yurra yindithin.
LUK 21:26 Yurr yolŋuny walal dhu marrtji ŋunhi ḻiyany balanyamirriyyiny wirrmuryurra dhika mirithin yan, bala walal dhu marrtji burrumunuŋ'thin ḏälthin barrariynydja walalaŋgiyingal, ga ŋuliwiyakiyin ŋunhi barrariwurrnha dhaḻakarrwurr walal dhu gi ŋunhi galkurrnydja ŋurikiny ŋunhi yindiwnydja mariw, ŋunhi dhu boŋguŋ maḻŋ'thurrnydja bawalamirraŋura. Bili ŋunhi bukmak ganydjarr mala beŋur garrwarŋurnydja dhu marrtji burrul'yurra räli ŋapa-malamirra, ga yakan walal dhu gi ŋunhi marrtji biyakuny nhakun ŋunhi nhäthinya walalaŋ ŋäthiliŋu goyurr malany marrtjinyawuy.
LUK 21:27 Ga balanyamirriyyin ŋunhi, walalnydja dhu nhäman ŋanyanhany Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny ŋayi dhu ga marrtjin rälin maŋandhun, yurr marrtjiny ŋayi dhu ga ŋunhi ganydjarrnydja yindin mirithirra, ga djeŋarrayny'tja ŋanya dhu ŋunhi gungamany djarraṯawun'thuny, manymakthun yan dhika.”
LUK 21:28 “Yo, ga ŋunhi dhu ŋunhiyi nhäny mala nhakun bitjandhiny ŋurruyirr'yundja marrtji maḻŋ'thundja, nhumany dhu yakan barrarirr; yänan gi dhärriny birr-biyakun barrarimiriwnha, ga dhupuŋuny gi djiwarr'lila yan, bili ŋunhiny dhu nhuŋuny Walŋakunhamirr marrtjin rälin, galki ŋayi dhu bunan dhawaṯmaranharawnha nhumalaŋ.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy marŋgikuŋalnydja walalany ŋäthilmirriyaŋalnydja.
LUK 21:29 Ga buluny ŋayi Djesuy lakaraŋal walalaŋgal mayali'kurra bitjarra gam', “Guyaŋi ŋathil ŋunhi dharpany genydjany' ga wiripu malany dharpa, bala yan marŋgithin.
LUK 21:30 Ŋunhi nhe ŋuli nhäma ŋathil marwat dhamany'tjunawuy, bala nhe ŋuli ŋunhi marŋgithirra, bala nhe ŋuli waŋan bitjanna, ‘Way, galkin dhuwandja borummirra walu, muka?’ bitjanna.
LUK 21:31 Ga balanyawuyyin nhe dhu ŋunhi nhämany ŋayi dhu marrtji bitjandhin maḻŋ'thundja, bala nheny dhu yänan marŋgithirra, ŋunhi galkin ŋayi dhu God-Waŋarrwuny rom bunan.”
LUK 21:32 “Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany nhumalaŋ. Nhuma bukmak yolŋu walal ŋunhi nhuma ga dhiyaŋ bala nhina dhiyal, wiripuwurrnydja nhuma dhu ŋunhi yolŋu walal yaka yänayiny dhiŋguŋ, ga yan bili ga bäy ŋayi dhu boŋguŋ ŋunhi ŋula nhän mala warrpam'thurra maḻŋ'thurr, ga dhäŋur beŋuryin ŋunhi, bala ŋayiny boŋguŋ Yolŋuny Gäthu'mirriŋu ŋurruḏawalaŋuyin bukmakkun yan wäŋawnydja malaŋuw.
LUK 21:33 Ŋunha ŋunhi garrwarnydja wäŋa ga dhuwandja munathany' wäŋa buwayakthirra dhu marrtji warrpam'thunna, yurr Dhäruktja ŋarraku dhu yaka warray buwayakthirr ga dhawar'yun; dhärran dhu ga yan bitjanna bili.”
LUK 21:34 “Biyakun djägan nhumalaŋguwuy nhuma gi. Yaka yan gi ḻay-ḻayyurr ŋuriŋiny ŋunhi munatha'wuyyuny ŋula nhaliy malaŋuy. Ŋuli nhe dhu ga bitjan bili guyaŋa ŋathany yan ga ŋänitjiny, ga bitjan bili nhe dhu ga warwuyun ŋula nhakuny malaŋuw yan, bala ŋuriŋiyin malaŋuy nhunanhany dhu ga ŋunhi baku-ŋayathamany, ga ŋunhiyiny mak nhe dhu ga yakan girri'-ŋamathirr nhanŋuny Djesuwnydja, balanyamirriyyiny ŋunhi ŋayiny dhu marrtjin rälin. Bili nhanŋuny dhu walu ŋunhi maḻŋ'thun ganydjarryu warray. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhiyiny dhu nhakun dhuḏitjnha bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ bawalamirriwuywun wäŋapuywuny.
LUK 21:36 Yänan mak nheny dhu ga nhinany bira'yunna, galkurra gi yan, ga biyakun bili gi bukumirriyaŋun, märr nheny dhu ga dhärrany ḏälnha yan ŋunhi ŋayi dhu yindiny mari maḻŋ'thun, bala nhe dhu ga ŋunhi dhärrany goramiriwnha yan ŋula nhämiriwnha, gumurrŋurnydja nhanukalnha Yolŋuwalnha Gäthu'mirriŋuwalnydja ŋunhal djiwarr'ŋurnydja.” Bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
LUK 21:37 Ga bitjarra bili walu-ŋupara ŋayi gan ŋunhi Djesuy marŋgikuŋalnydja yolŋunhany walalany ŋunhiliyiny buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur, ga munhawuyinany nhanŋu gan ŋunhala bukuŋura wäŋaŋur yäkuŋur Wolipnha.
LUK 21:38 Ga bitjarr bili walu-ŋupar munhawumirr gan ŋunhi yolŋuny walal marrtjin balany ŋunhi buku-ŋal'yunamirrililnydja buṉbulil, dharrwan mirithirra malany, bili walal gan ŋunhi mirithin yan djälthinany ŋänharawnydja nhanŋu Djesuwnydja dhärukku.
LUK 22:1 Galkin ŋunhi waluny walalaŋ guyaŋanhamirra yäku Ḻäy-djuḻkmaranhamirra, ŋunhi walal ŋuli ganha ḻukanha ŋatha ḏambamiriw.
LUK 22:2 Ga ŋunhiyi mala ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirr yolŋu walal, ga rom-marŋgikunhamirr mala, ḻarruŋal walal gan dhukarrwun nhaltjan walal dhu ŋayathamany ŋany Djesuny, bala yan buman ŋanya murrkay'kuman. Yurr walal gan ŋunhi gayulnha guyaŋanany ŋayathanharawnydja nhanŋu, bili walal gan ŋunhi barrarinany yolŋuwnha walalaŋ.
LUK 22:3 Ga balanyamirriyyin waluy ŋayiny ŋunhi Djaytindja gulŋiyinan nhanukalnydja Djudatj-Gariyatkalnydja, yurr ŋayiny ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu beŋuryin malaŋur 12-kala malthunamirriwal nhanukala Djesuwala.
LUK 22:4 Ga dhäŋur beŋuryiny, bala ŋayi ŋunhi Djudatjtja marrtjinan ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriwalnha yolŋuwal walalaŋgal, ga ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi walal ŋurruŋu mala ŋurikiwurruŋdhin ŋunhi walal buku-ŋal'yunamirriw buṉbu djägamirr mala, bala ŋayi waŋanany walalaŋgal bitjarrnha, “Way walal, ŋarrany dhu dhuwal gurrupanna nhumalaŋgalnha goŋlil Djesunhany,” bitjarr.
LUK 22:5 Ga ŋunhi nhakun walal ŋanya ŋäkulnydja dhäruktja balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala walal yan mirithinan goŋmirriyinany, ga waŋanany walal ŋunhi bitjarra, “Yo, ŋanapurrnydja nhuna dhu gurrupanna rrupiyan ŋunhiŋuwuyyiny,” bitjarr.
LUK 22:6 “Yo, manymaknha dhuwaliyiny,” bitjarr ŋayi Djudatjtja. Bala ŋayi gan yan guyaŋanan dhukarrnha nhaltjan ŋayi dhu ŋunhi gurrupan ŋanya Djesuny walalaŋgal goŋlil ŋurukuwurruŋgalyi, yurr gayulnha ŋayi gan ŋunhi guyaŋanany bitjarryiny, märr walal dhu yolŋu walal yaka marŋgithirr nhanŋu.
LUK 22:7 Yo. Ŋunhiyi guyaŋanhamirrnydja walu bilin bunanan ŋurikiyiny ḏambamiriwwuny ŋathaw ḻukanharaw. Ŋäthil baman'tja ŋunhi, walal ŋuli nhakun balanyarayyi waluy wutthunna warrakan'nha bimbiny, bala ḻukanhan walal ŋuli balanyamirriyyi waluy Ḻäy-djuḻkmaranhamirriy.
LUK 22:8 Bala ŋayi Djesuy djuy'yurra Betanhan ga Djonnhan bitjarrnha, “Maṉḏa, nhumany dhu marrtjin ŋäthilmirriyaman ŋathan limurruŋ, märr limurr dhu ḻukan ŋunhiyi ŋathany Ḻäy-djuḻkmaranhamirrnydja rrambaŋin.”
LUK 22:9 Ga maṉḏany dhä-birrka'yurr ŋanya bitjarr, “Wanha dhika linyu dhu ŋäthilmirriyam wäŋany, märr limurr dhu ŋathany ḻuka, wanhal wäŋaŋurnydja?” bitjarr.
LUK 22:10 Ga ŋayi Djesuny waŋan bitjarr, “Ŋäku ŋathil maṉḏa ŋamathaŋ. Ŋunhi nhuma dhu marrtji bala Djurutjalamlilnydja, ga nhämany nhuma dhu ŋunhi yolŋunhany ŋayi dhu ga banikin'tja gäma yindi gapumirr ḻambarryu. Bala nhumany dhu ŋunhi yänan malthunna nhanŋu ŋurikiyiny ḏirramuw, ga ŋunhi ŋayi dhu gulŋiyirr ŋula nhäkurrnydja wäŋalil, ga nhumany dhu yan gulŋiyirryi malthundhi nhanŋu.
LUK 22:11 Ga waŋany nhuma dhu ŋunhi ŋurikiny wäŋa-waṯaŋuwnydja yolŋuw bitjanna, ‘Way, bitjarr ŋunha Marŋgikunhamirrnydja waŋan, wanha dhika wäŋany dhaḻakarrnydja ŋanapurruŋ ŋarrakuny ga malthunamirriwnydja mala ŋarrakalaŋaw, napurr dhu ŋathany ḻuka ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirra yäku?’ Ga bitjanna nhuma dhu ŋunhi waŋany.
LUK 22:12 Ga ŋayiny dhu nhumalany ŋunhi ŋuruŋiyiny yolŋuy gäman balan bitjanna garrwarlila yindilila mungurrlilnydja, ga ŋunhiliyin nhumany dhu ŋunhi ŋathany ŋäthilmirriyam djäma limurruŋ.”
LUK 22:13 Bala maṉḏa ŋunhi marrtjinan, ga ŋunhalnydja Djurutjalamdja maṉḏa maḻŋ'maraŋalnydja ŋunhiyi bili yan ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋal maṉḏaŋgal. Bala maṉḏa gan djäman ŋäthilmirriyaŋalnha ŋunhiyin ŋatha Ḻäy-djuḻkmaranhamirra.
LUK 22:14 Yo. Ga ŋunhi nhakun waluny nhanŋu galkithin, Djesuwnydja bala ŋayi nhinan ŋunhiliyin ŋathamirriŋura bala'palaŋur, walalnha rrambaŋin ŋunhiwurrnha ŋunhi djuy'yunawuynha yolŋu walal.
LUK 22:15 Bala ŋayi waŋanany bitjarrnha walalaŋgal, “Mirithin yan ŋarra dhuwal djälthinany dhiyakuny, ŋunhi ŋarra dhu ḻukany dhuwal Ḻäy-djuḻkmaranhamirrnydja ŋatha mala-manapandja nhumalaŋgal, yurrnha nhakun ŋarra dhu ŋunhi burakirrnydja.
LUK 22:16 Bili yakan ŋarra dhu ŋunhi buluny ḻuka dhuwaliny ŋatha, ga bäy dhu ŋunhi God-Waŋarrwu rom maḻŋ'thun yuwalkthirr yan.”
LUK 22:17 Bala ŋayi yan wiyikany' märraŋalnha banikin'mirrnydja, ga dhunupan ŋayi ŋunhi buku-gurrparnha God-Waŋarrnhan, ga waŋanany bitjarrnha, “Ŋay', dhuwandja märraŋun bala ḻukin, gurrupanmirra walal marrtji nhumalanhawuynhany nhuma,
LUK 22:18 bili yuwalknha ŋarra nhumalaŋ ga dhuwandja lakaram, bäyŋun ŋarra dhu ŋunhi buluny ḻuka dhuwaliyiny wiyika borum, ga bäy dhu ŋunhi God-Waŋarrwu rom maḻŋ'thun yuwalkthirr yan.”
LUK 22:19 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuy märraŋal ŋathany muka, bala ŋayi buku-gurrparnha God-Waŋarrnhan, ga bakmaraŋalnydja ŋayi ŋunhi, bala yan gurruparnha marrtjin walalany, ga waŋanany ŋayi bitjarrnha, “Ŋay', dhuwanna ŋarra ŋunhi rumbalnydja ŋunhi ŋarra dhu gurrupanmirra. Ŋarran dhu dhuwal nhumalaŋgalnydja dharapulŋur burakirr. Ma', ḻukin, ga guyaŋiny balayi roŋiyi dhuḏitjthu ŋarrany.”
LUK 22:20 Ga dhäŋur ŋathaŋurnydja ŋayi bitjarryi bili yan gurruparyi banikin' wiyika'mirr walalaŋ, ga waŋan ŋayi bitjarr, “Ŋay', dhuwanna ŋarraku maŋguny'. Dhiyaŋuny ga maŋutji-lakaram, ŋunhi ŋarrany dhu gulaŋ-waṉḏirra, nhumalaŋgun dharapul djaw'yun. Ga dhuwanna ŋunhi God-Waŋarrwuny yuṯany gumurrkunhaminyawuy rom, ŋarrakalaŋuwurra maŋgu'-waṉḏinyawurr.”
LUK 22:21 “Yo. Ga märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwandja lakaram. Dhiyal nhakun malaŋur limurruŋgal, yolŋu ga waŋganydja nhina, ḻuka ŋayi ga ŋatha ga gapu dhiyal limurruŋgal, yurr ŋayi dhu ŋunhi ḏiltji-bilyuna ŋarrakuny, bala ŋayi dhu goŋ-gurrupandja ŋarrany goŋlilnydja miriŋuwalnha walalaŋgal.
LUK 22:22 Yuwalk yan dhuwandja, ŋarrany dhu Yolŋuny Gäthu'mirriŋu dhiŋgaman, bili ŋunhi bili yan dhukarrnydja ŋunhi ŋayipi ŋarraku God-Waŋarryu nhirrpar. Yurr yindi nhanŋuny dhu mari dhawaṯthun ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋarrany dhu dhayuŋan walalaŋgala goŋlil miriŋuwalnydja.”
LUK 22:23 Bala walalawuynydja nhakun dhä-birrka'yunminan bitjanminan, “Yol dhika yolŋuny? Yolthu dhu gurrupandja ŋanya?”
LUK 22:24 Yo. Ga dhäŋur beŋuryiny nhanŋuny ŋunhi Djesuwnydja malthunamirr mala gan waŋanhaminan dhä-ŋurrkanhaminan walalanhawuynhany walal, yol nhakun dhu ŋurruŋuyirr.
LUK 22:25 Bala ŋayi Djesuynydja walalaŋ lakaraŋal bitjarrnha gam', “Ŋunhiwurr dhuwal buŋgawany yolŋu mala dhiyalnydja munatha'ŋurnydja, ŋunhi walal ŋuli ga ganydjarr-gurrupan wiripuwurruny yolŋuny walalany dhärukthu ḏälyu walalaŋgiyingal walal, bala walal ŋuli ŋunhi lakaranhamirrnydja bitjanmirra, ‘Ŋarrany dhuwal guŋga'yunamirr warray ga bulu ŋarra rrupiya-gurrupanamirr ŋarrakalaŋawnydja yolŋuw walalaŋ,’ bitjanmirra.
LUK 22:26 Yurr God-Waŋarrwuny ŋunhi rom gänaŋ'thun warray ga dhipuŋurnydja munatha'wuywalnydja romŋur. Ŋuli nhe ŋunhi yolŋu ŋurruŋuny ŋarrakalaŋawnydja romgu, nheny dhu ga ŋunhi bitjanna nhinany nhakun ŋunhi yuṯan yolŋu, nyilŋ'maranhamirra, yakan nhe dhu ga ŋunhi buŋgawakunhamirrnydja; yanan nhe dhu ga ŋunhi mukthunna djämany guŋga'yundja nhuŋuwuy nhe yolŋunhany walalany, ŋunhiyiny nhakun nhe dhu balanyayiny walalaŋgun djämamirr.
LUK 22:27 Yo. Djämamirriynydja yolŋuy ŋuli ga ŋunhi gäma ŋatha ŋuriki wiripuŋuw yolŋuw, ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhina galkun ŋathaw ḻukanharaw, bili ŋayipiny ŋunhi yolŋu buŋgawany garrwar warray ŋurikalyiny yolŋuwal djämamirriwalnydja. Ga ŋarrapiny dhuwal nhakun djämamirryi dhiyal nhumalaŋguny, yaka dhuwal ŋarra buŋgawa balanyany gumurr-ḏälnydja dhäruk-gurrupanamirr.”
LUK 22:28 “Yo, nhumany dhuwalawurrnydja galki warray gan nhinan ŋarrakal bitjarr bili yan ŋuliwitjarr ŋarrakalaŋuwurr ŋayaŋu-yätjinyawurr romgurr, ga yaka nhakun nhuma ŋarrany gananna.
LUK 22:29 Bala ŋarra ga dhuwal buŋgawayaman nhumalany ŋarrakalaŋawnydja yolŋuw walalaŋ nhuma dhu buŋgawayirra walalaŋguny, bitjan yan nhakun ŋarrakal Bäpay nhirrpar ŋarrany ŋurruŋuyaŋal, märr ŋarran dhu ga nhina ŋurruŋuny bukmakkun yan yolŋuw walalaŋ.
LUK 22:30 Yo, ga rrambaŋin limurr dhu gi ŋunhi nhininy ŋunhalnydja ŋarrakalnydja romŋur. Ga ḻukiny limurr dhu ŋunhi rrambaŋin waŋganyŋura yan ŋathany ga gapuny, ga nhinany nhuma dhu ga ŋunhi ŋunhiliyin nhinanhawuyŋura mala, mala-djarr'yunamirra mala ŋurikiwurruŋgun ŋunhi yolŋuwnha walalaŋ Yitjuralwun bäpurruw 12-kun.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesu waŋanany.
LUK 22:31 Bala ŋayi Djesuny bilyurra ga waŋan Betawnydja bitjarra gam', “Djäyman! Djäyman!” bitjarr. “Djaytindja ga ŋunha djälthirra ŋayi dhu nhunany yan nhakun birrka'yun, ga God-Waŋarrnydja nhanŋu ŋuriki yoraŋal, bala ŋayi nhunany dhu birrka'yunna bitjan nhakun ŋuli marrtji ŋunhi yolŋuy ŋatha-djämamirriy rurr'rurryun dhukun ŋathaŋur malany maŋutjiŋur.
LUK 22:32 Yurr ŋarrany nhuŋu gan dhuwal bukumirriyaŋal, Djäyman, märr nheny dhu marrtji bitjan bili yan märr-nhirrpanmirrnydja ŋarrakiyingal, ga yaka ŋula galkirriny ga ganurrnydja ŋarrany. Ga dhäŋur beŋurnydja ŋunhi nhe dhu roŋiyirrnydja ŋarrakal, nheny dhu ga guŋga'yunna ga marrparaŋgum muka gäma walalany ŋunhi nhuŋuwuynydja nhe yukuyuku'mirriŋunhany walalany.”
LUK 22:33 Ga ŋayiny Betany buku-ḏuwaṯthurr warray waŋan bitjarr, “Garray, yaka ŋarrany nhuna dhu dhuwal ganan. Ŋarrany dhu galki yan bitjan bili nhokal, ŋunhi ŋula wanhaminy nhe dhu dharruŋguŋurnydja nhä mak dhiŋganhamirriŋurnydja romŋur. Bäyŋun dhu dhuwal ŋarrapiny nhunany ganan.”
LUK 22:34 Yurr ŋayi Djesuny waŋan bitjarr, “Beta, yuwalk ŋarra nhuŋu ga dhuwal lakaramany, nhepiny dhu ŋunhi dhumbal'yunna ŋarrakuny buku-ḻurrkun'mirra, yurrnha dhu ŋunhi guḻawurrnydja ŋäthi djaḏaw'maramany.”
LUK 22:35 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuy dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Balanyamirriynydja waluy ŋunhi ŋäthilnydja ŋarra nhumalany djuy'yurr muka lakaranharaw, dhäwuw birrŋ'maranharaw, ga nhumany ŋunhi marrtjinany rrupiyamiriwnha mala ga dhapathuŋ'miriwnha ŋula nhämiriwnha, yakan nhuma ganha gänha bathiny mala girri'mirrnydja. Ga nhän nhuma gan ŋunhi, marryan' nhinanany? Ŋathamiriwnydja ga girri'miriwnydja?” bitjarr. Ga walalnydja waŋan bitjarr, “Bäyŋu! Yaka napurr ganha nhinanha ŋathamiriw ga girri'miriw,” bitjarr.
LUK 22:36 Bala ŋayipiny Djesuynydja lakaraŋal bitjarrnha, “Dhiyaŋun bala nhuma dhu ga marrtjiny ḏälkurra romgurr. Ŋuli nhuma ga ŋayatham rrupiyany, gäŋun ŋunhiyiny, ga biyakiyi bili märraŋdhi bathi girri'mirrnydja nhuŋuwuy nhe. Ga ŋuli nhuŋu bäyŋuny mandjawak, ga nheny dhu djalim bätjupatjun nhuŋuwuy nhe, bala nhe dhu ŋunhi märraman mandjawaktja.
LUK 22:37 Bili ŋunha ŋunhi djorrayny'tja ga lakaram ŋarranhany bitjanna gam', ‘Walal lakaraŋal ŋanyanhany, be ŋayiny dhuwurr-yätjkurr yolŋu, bala walal bumarnydja ŋanya murrkay'kuŋalnha,’ bitjan ga ŋunhi Djorrayny'tja dhuyuynydja lakaram ŋarranhany, ga galki dhu ŋunhiyiny maḻŋ'thunna, dhawaṯthunna dhu ŋarrakalaŋuwuynydja.”
LUK 22:38 Ga ŋunhiwurryiny ŋunhi malthunamirrnydja walal waŋan bitjarr, “Garray, dhuwal ŋunhi märrma' maṉḏany mandjawak ŋanapurr ga ŋayatham.” Ga ŋayiny Djesuny bitjarr warray waŋan, “Ma', bilin. Ḏaḏawyurra,” bitjarr.
LUK 22:39 Yo. Ga dhäŋur beŋuryiny Djesuynydja ganarrthaŋala ŋunhiyiny Djurutjalamdja wäŋa, bala ŋayi yan marrtjinan dhunupan balan bukulila wäŋalil yäkulil Woliplila, ŋunhiwiliyin wäŋalil ŋunhi ŋayi gan bitjarr bili marrtjin yan balayi. Ga walalnydja nhanŋu ŋunhi malthunamirrnydja mala malthurryi nhanŋu.
LUK 22:40 Ga ŋunhi nhakun walal ŋayathaŋalnydja ŋunhiyiny wäŋa, bala ŋayi waŋanan walalaŋgal bitjarrnha, “Bira'yun nhuma dhu ga nhinany, ga bukumirriyaman ga, märr nhuma dhu yaka muka galkirriny ŋunhi ŋayi dhu mokuyyuny dharrwunumany nhumalany.”
LUK 22:41 Bala ŋayi Djesuynydja ganarrthaŋala walalany, ga marrtjinany ŋayi ŋunhi märr-gurriri, bala yan bun'kumu-djipthurra, bala bukumirriyaŋala gan.
LUK 22:42 Waŋanany ŋayi gan ŋunhi bitjarrnha, “Bäpa, ŋarrany djälnha nheny dhu djaw'yunna ŋarrakal märraman dhuwandja ŋunhi galŋa-ŋonuŋdhinyamirrnydja rom. Yurr ŋarrapiny nhuŋuwuy dhu ga yan märrwuny malthun, yaka ŋarrakuwuynydja ŋarra märrwu.” Bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja bukumirriyaŋal.
LUK 22:43 Bala ŋayi ŋunhi God-Waŋarwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu dhunupan maḻŋ'thurra nhanukal, bala yan ŋayi ŋanya marrparaŋguŋalnha, ḏälkuŋalnha manapar ŋanya.
LUK 22:44 Yo, ŋayaŋuny nhanŋu ŋunhi mirithinan yan dhika galŋa-ŋonuŋdhinany, ga buluny ŋayi gan ŋunhi bukumirriyaŋal ŋayaŋuynha. Bala nhanŋu marrtjin ŋunhi worrny'tja rumbalŋurnydja djuḻ'-djuḻyurrnydja munatha'lilnydja bitjarrnha nhakun maŋgun'.
LUK 22:45 Ga dhawar'yurrnydja ŋayi ŋunhi beŋuryiny bukumirriyanhaŋurnydja, bala ŋayi rur'yurra, balayi ŋayi roŋiyindhi malthunamirriwal mala nhanukalaŋuwal, ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋayi ŋunhi walalany yakurrlila, bili ŋuriŋin warwuynha walalany ŋunhi djawar-gurruparnydja.
LUK 22:46 Bala ŋayi waŋanany walalaŋ bitjarrnha, “Walal, nhaku nhuma ga dhuwal wawuny ŋorra? Biyakun bira'yurra walal nhininy, ga bukumirriyaŋ muka gi yulŋuny, märr nhuma dhu yakan galkirrin ŋunhi ŋayi dhu ŋuruŋiyi mokuyyuny dharrwunumany nhumalany.”
LUK 22:47 Yo. Djesuynydja gan ŋunhi baḏak yan waŋan walalany, bala walalnydja ŋunhi balanyamirriy bili yan yolŋuny walal dharrwan bunanany, yurr ŋayi ŋunhi Djudatjthu walalany gan ŋurru-warryurrnydja, ŋuriŋiyi yolŋuy ŋunhi ŋayi galkipuynha malthunamirra nhanŋu Djesuw, beŋura ŋunhi 12-ŋura malaŋur. Marrtjinany ŋayi ŋunhi galkithinan yan nhanukal Djesuwalnydja, bala ŋayi yan wälkuŋalnha ŋanya.
LUK 22:48 Ga ŋayi Djesuny waŋan bitjarr, “Djudatj, dhuwandja nhe ŋarrany milkuŋalnha miriŋuwalnha gurrupar muka? … wälkuŋalnydja ŋarrany?”
LUK 22:49 Ga walalnydja ŋuriŋiwurruy malthunamirriynydja mala nhanukal, ŋunhi walal gan dhärra'-dharran ŋunhiliyi Djesuwal galki, walal nhäŋalnha ŋunhiwiliyiny ŋanya, bala dharaŋarnha yan ŋunhi walalnydja ŋunhiwurryiny yolŋu walal marrtjin ŋayathanharawnha nhanŋun Djesuwnha. Bala walal waŋanan bitjarra, “Garray, nhaltjanna ŋanapurrnydja dhu dhika walalanhany? … buman dhiyaŋun mandjawakthun?” bitjarr.
LUK 22:50 Ga waŋganydhuny Djesuwal malthunamirriy warryurr mandjawaknha nhanŋuwuy ŋayi, ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi djatthurra, gulk-bitjarryi, ŋuriki ŋurruḏawalaŋuw djirrikaymirriw ḏapmaranhawuynha yolŋuny buthuru yan dhunupa'ŋu gulkthurr.
LUK 22:51 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Yaka biyak ye, ḏaḏawyurra,” bitjarr. Bala yan ŋayi goŋ-djarryurra, ga ŋayathaŋal ŋunhi buthuruny yolŋunhany, bala dhunupan yan ḏukmaraŋala.
LUK 22:52 Bala ŋayi Djesuny bilyurra, ga waŋan walalaŋ ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriwnha yolŋuw walalaŋ ga ŋurikiwurruŋ ŋunhi walal buku-ŋal'yunamirriw buṉbuw djägamirr mala, ga wiripuwurruŋ ŋaḻapaḻmirriw bitjarrnha gam', “Nhaku nhuma dhuwal marrtjin goŋ-mandjawakmirrnydja mala ga goŋ-birku'mirrnydja ŋarrakuny? Nhä dhika ŋarrany? … rom-bakmaranhamirr yolŋu
LUK 22:53 Ŋarrany gan ŋunhi bitjarr warray bili walu-ŋupar nhinan ŋunhalnydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur; ga nhumany balaŋ ŋunhi marrtjinya ga ŋayathanhan ŋarrany. Yurr dhuwandja nhumalaŋgun walu, ŋayan'tharran nhuma ga dhuwali ŋarraku ŋayathanharawnha, dharrwununharaynha ŋurikalnha ŋunhi buŋgawawal dhuwalaŋuwuywalnha buku-munha'wuywal ganydjarryu.”
LUK 22:54 Dhäŋur beŋuryiny walal ŋanya Djesunhany ŋayathaŋalnha, ga gäŋalnydja ŋanya walal balan ŋurikalnha ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwalnha djirrikaymirriwal wäŋalil, ga ŋayiny gan ŋunhi Betany marrtjin dhuḏikurr, märr-barrku munguyurryi ŋanya marrtjin bala.
LUK 22:55 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Beta gulŋiyinany ŋunhiwiliyiny ŋärra'lil, bala ŋayi nhäŋalnydja yolŋunhany walalany, walal marrtjin dhaŋalkuŋalnha gurthan ḻithanmaranhaminyarawnha walalaŋguwuy walal. Bala ŋayiny Betany dhunupan marrtjin, dhutnha nhinan walalaŋgal.
LUK 22:56 Ga ŋayiny waŋganydhuny miyalkthu djämamirriynydja nhäŋala ŋanya Betanhany ŋayi gan nhinanany gurthaŋura, bala yan ŋayi ŋanya gan nhäŋalnydja dharr-bitjarra wiyinnha, ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi waŋanany bitjarrnha, “Way, dhuwandja ŋunhi yolŋu Djesuwnha malthunamirr muka?”
LUK 22:57 Ga ŋayiny Betany dhumbal'yurr waŋan bitjarr warray, “Yaka ŋarra dhuwal marŋgi nhanŋu,” bitjarr.
LUK 22:58 Ga dhäŋur beŋuryiny yaka wiyin, bala wiripuŋuynydja muka yolŋuy ŋanya nhäŋal dharaŋaryi yan, bala waŋanan nhanŋu bitjarra, “Way, nheny dhuwal yolŋu nhanŋu Djesuw malthunamirr, muka?” Ga ŋayiny Betany buku-bakmaraŋal bitjarra, “Yaka ŋarra dhuwal nhanŋu yolŋu, bäyŋu,” bitjarr.
LUK 22:59 Ga yaka wiyin ga wiripuŋuynydja muka yolŋuy ŋanya nhäŋal, bala ŋayi waŋanany ŋanya Betanhany mirithinan bitjarrnha, “Yuwalk muka ŋayi dhuwal malthunamirrnydja yolŋu nhanŋuwuy yan Djesuw, bili ŋayi dhuwal yolŋuny ŋunhaŋuwuy wäŋa-Galalipuy,” bitjarr.
LUK 22:60 Ga ŋayiny Betany bulu waŋan dhumbal'yurr nhanŋu bitjarr, “Way yolŋu, nhä nhe ga dhuwal lakaramany? Bawa'yunna nhe ga dhuwal!” Ŋunhi ŋayi gan Beta bitjarrnydja waŋan, ga ŋayiny dhunupan guḻawurrnydja ŋäthinan.
LUK 22:61 Bala ŋayi Djesuny ḏawa'yurra, dharrnha nhäŋal ŋanya Betanhany. Bala ŋayi Betaynydja dhunupan guyaŋanan ŋunhi nhaltjarr ŋayi Garray waŋanan nhanukal ŋäthil bitjarr gam', “Nheny dhu ŋarraku dhuwal dhumbal'yun buku-ḻurrkun'mirr, yurrnha dhu ŋunhi guḻawurrnydja ŋäthi.”
LUK 22:62 Bala ŋayi yan dhunupan Betany dhawaṯthurrnydja, ga ŋäthinany ŋayi ŋunhi murruy'-murruyyurra dhikan.
LUK 22:63 Ga ŋunhiwurrnydja ḏirramuwurr ŋunhi walal gan ŋayathaŋal ŋanya Djesuny, djäga manapar nhanŋu, ŋuriŋiwurruyyiny gan bartjunmaraŋalnha, ga maŋutji walal ŋanya dhurrthurryurr bambaykuŋal, bala walal ŋanya gan warku'yurr bitjarrnha, “Nhä nhe dhuwal yolŋu, dhäwu-lakaranhamirr muka? Mak lakaraŋ ŋanapurruŋgal, yolthu nhuna marrtjin be bartjunmaraŋalnydja?” bitjarr.
LUK 22:65 Ga bulu nhakun walal ŋanya gan Djesuny waŋandhi ŋayaŋu-miḏikumaryi dhärukthu mala walalaŋgiyingal walal.
LUK 22:66 Ga ŋunhi nhakun wäŋany djaḏaw'yurr, bala walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja mala ga ŋurru-warryunayŋuynydja yolŋuy walal ga rom-marŋgikunhamirriynydja mala, gäŋalnha Djesunhany, ga nhirrparnydja ŋanya walal ŋunhi gumurrlilnydja ŋurikiwurruŋgala rom-djägamirriwala mala yolŋuwalnydja walalaŋgal.
LUK 22:67 Bala walal ŋanya gan dhä-birrka'yurra bitjarra, “Ŋuli nhe dhuwal yuwalktja yolŋu ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja, mak lakaraŋun ŋanapurruŋgal biyakun dhawaṯmaraŋun.” Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋunhi ŋarra dhu dhuwal lakaramany nhumalaŋgal, ga nhumany dhu ŋunhi yakan märr-yuwalkmirriyirr ŋarrany.
LUK 22:68 Ga ŋuli ŋarra dhu ŋunhi nhumalanhany dhä-birrka'yun, ga nhumany dhu ŋunhi bäyŋun ŋarrakuny buku-bakmaram waŋa.
LUK 22:69 Ga dhipuŋurnydja dhurrwaraŋur nhuma dhu nhäman ŋarranhany Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny, ŋarrany dhu ga nhinany ŋurruḏawalaŋun, dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja, ŋurikalyin ŋunhi ŋayi God-Waŋarr Ŋutu' Ḏäl.”
LUK 22:70 Bala walal yan bukmakthun ŋuriŋiwurruyyiny dhä-birrka'yurrnydja ŋanya bitjarrnha, “Yol bili nhe dhuwal yolŋuny? Dhuwal nhe ŋunhi God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu?” Ga ŋayiny waŋan balany bitjarr, “Dhuwaliny nhuma ga dhunupa muka yäku-lakaram ŋarrany.”
LUK 22:71 Bala walal yan yatjunminan bitjarrnha, “Yakan dhu ga buluny ŋula yolthuny ŋanya lakaram, bili dhuwal limurr bukmakthun ŋanya ŋäkulnydja lakaranhaminyawuynha, ŋunhi ŋayi gan yäku lakaraŋal warku'yurr God-Waŋarrnha.”
LUK 23:1 Bala ŋunhi bukmaknha yan rom-djägamirrnydja yolŋu walal ḻaw'yurra, gäŋalnydja marrtjin ŋanyanhany Djesunhany balan ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwala yolŋuwal yäkuwal Bäylitkala.
LUK 23:2 Bala walal nhirrparnydja ŋanya Djesunhany ŋurikalyin yolŋuwalnydja ŋurruŋuwalnha, ga waŋanany walal gan ŋunhi mirithinan, rom-nyamir'yurrnydja ŋanya Djesunhany. Yo bitjarra walal gan ŋanya ŋunhi lakaraŋalnydja, “Dhuwandja ŋunhi ḏirramuny ŋanapurr gan ŋäkul, ŋayi gan dhar'thar-gurrupar dhuwal limurr bäpurruny yolŋuny walalany ŋurikin ŋunhi yätjkurruwnha djämawnydja. Lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuwalnydja bitjarrnha, ‘Yakan rrupiyany gurrupul wuŋuḻi'yurrnydja ŋanya ŋunhany ŋunhi ŋurruŋunhany buŋgawany Rawumbuynhany,’ bitjanna ŋayi ŋuli ga ŋunhi waŋany dhuwal. Ga wiripuny ŋayi ŋuli ga dhuwal lakaranhamirr yanbi ŋayi dhuwal be Maŋutji-dhunupayanhawuynha yolŋu.”
LUK 23:3 Bala ŋayi ŋuriŋiyiny ŋurruḏawalaŋuynydja yolŋuy yäkuy Bäylitthuny dhä-birrka'yurrnydja ŋanya bitjarrnha, “Way, yol nhe dhuwal yolŋuny? … muka dhuwandja nheny ŋurruḏawalaŋu buŋgawa Djuw malaw?” Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Dhunupa dhuwali bili dhäruktja ŋunhi nhaltjarr nhe lakaraŋal.”
LUK 23:4 Bala ŋayi ŋuriŋiyiny Bäylitthuny lakaraŋala ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriwalnha walalaŋgal ga wiripuwurruŋgal yolŋu'-yulŋuwal bitjarra, “Yaka warray ŋarra dhuwal maḻŋ'maranhany nhanukal ŋula nhäny yätjkurrnydja dhiyakalnydja gay'yi ḏirramuwal. Nhäpuy dhika ŋurrupuynydja nhuma ŋanya dhu bumany?”
LUK 23:5 Yurr walalnydja gan ŋunhi buku-ḏuwaṯthurra yan waŋanany rom-nyamir'yurrnydja ŋanya bitjarrnha, “Dhuwaliyiny ŋayi mari djämamirra yolŋu. Djarrpi'kuŋal ŋayi gan dhuwal marŋgikuŋal yolŋuny walalany dhiyalnydja Djudiyany makarrŋur wäŋaŋur. Ŋäthilnydja ŋayi gan ŋunhi bitjarryi djäma ŋunhal Galali, ga dhiyaŋuny bala ŋayi ga dhuwalatjanna limurruŋgalaŋuwurra wäŋakurr djäma.”
LUK 23:6 Ga ŋunhi ŋayi Bäylitthu ŋäkulnydja walalany balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala ŋayi dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Wanhaŋuwuy bili ŋayi dhuwal yuwalktja yolŋu? … wäŋa-Galalipuy?” Ga walalnydja yoraŋal, “Yo,” bitjarr.
LUK 23:7 Bala ŋayiny yan dhunupan Bäylitthuny* djuy'yurra ŋanya Djesunhany balan Yaritkalnha,* bili ŋayiny ŋunhi Yarittja buŋgawa muka ŋurikiyi Galalipuywuny wäŋaw, ga balanyamirriyyiny ŋunhi waluy ŋayipiny ŋunhi Yarittja ŋunhala Djurutjalamnha wäŋaŋur.
LUK 23:8 Yurr ŋayipiny ŋunhi Yarittja mirithinan nhakun gumurr-ŋamathin nhanŋuny Djesuwnydja ŋunhi walal gäŋalnydja ŋanya balayiny nhanukalnydja, bili dharrwamirr ŋayi gan ŋunhi Yaritthuny ŋäkul Djesuwalaŋuwuynydja dhäwu mala, ga yuwalkkuŋalnha yan ŋayi gan ŋunhi djälthinany mirithinan yan nhänharawnydja nhanŋu. Ga gatjpu'yurrnydja ŋayi gan ŋunhi Yarittja ŋayi dhu ga Djesuy milma yan ŋayaŋu-ganyim'thunamirr rom mala djäma.
LUK 23:9 Bala ŋayi gan ŋanya Yaritthuny buku-ḏuwaṯthurra dhä-birrka'yurrnydja Djesunhany dharrwawnha romguny malaŋuw, ga ŋayiny gan ŋunhi Djesuny mukthurra yan dhärran, bäyŋun ŋayi ŋula waŋgany dhäruk buku-roŋanmaranha waŋanha nhanŋuny Yaritkuny.
LUK 23:10 Ga walal ŋunhiwurrnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga rom-marŋgikunhamirrnydja yolŋu walal, bukmaknha yan walal ŋunhi djalkiri-dhathar'yurrnydja, galkikuŋala ŋanyanhan Yaritnhan guwatjmar, bala walal gan lakaraŋalnydja nhanŋu Yaritkuny dhäwuny', yätjkurra lakaraŋal ŋanya walal gan Djesunhany, rom-nyamir'yurra manapar.
LUK 23:11 Bala ŋayipiny nhakun Yaritthuny ga miriŋuynydja nhanukal gan warku'yurra ŋanya, biyarrmakkuŋalnha gan. Bala yan walal ŋanya dhaṯthurra girriyny'tja miny'tjimirriynha manymakthun dhikan, nhakun walal nhanukal gan ŋunhi buḻ'yurra, ga balayi walal ŋanya roŋanmaraŋalyi djuy'yurr Bäylitkal.
LUK 23:12 Ŋäthilnydja ŋunhi maṉḏaŋguny Yaritkuny ga Bäylitkuny gan mari ŋorran maṉḏaŋguwuynydja; yurr balanyamirriyyiny waluy bala maṉḏa ŋunhi nhakun ḻundukunhaminan.
LUK 23:13 Bala ŋayi Bäylitthuny ḻuŋ'maraŋala ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrinhany walalany ga wiripuwurruny ḏilkurruwurruny ga bukmaknhan yan yolŋuny walalany,
LUK 23:14 bala ŋayi waŋanan walalaŋgal bitjarrnha, “Nhumany gäŋal dhuwandja yolŋuny räli ŋarrakalnydja, bala nhuma gan dhuwal lakaraŋalnydja ŋanya bitjarrnha yanbi ŋayi ŋuli gi bilmaraŋ yolŋuny walalany yätjkurruwnha djämaw. Yurr ŋarrapiny ŋanya gan dhuwal dhä-birrka'yurrnydja dhiyalnydja nhumalaŋgalnydja bukmakkalnydja gumurrŋur, ga bäyŋu warray ŋarra maḻŋ'maranhany ŋula nhäny nhanukal yätjkurrnydja.
LUK 23:15 Ga ŋayi Yaritthu bitjarryi bili maḻŋ'maraŋal nhanukal bäyŋuyi yan ŋula nhäny yätjkurrnydja, bili ŋayiny ŋunhi roŋanmaraŋalyi djuy'yurr ŋanya räliyi ŋarrakal, yakan ŋanya ŋayi ŋula djuy'yunna dhä-gir'yunarawnydja. Ga nhaku nhumany ga djälthirr bunharawnydja nhanŋuny dhiyakuny gay'yi ŋunhi yolŋuw? Bäyŋu ŋayi gi dhuwal djäma ŋula nhäny yätjkurr.
LUK 23:16 Ŋarrany dhu dhuwal dhäruknha yan waŋganynha gurrupan ŋula yolkalnha yolŋuwal, ŋayin ŋanya dhu ŋunhi bartjunmaramany burriṯiŋuynydja, bala djuy'yunna.” Bitjarr ŋayi ŋunhiyi Bäylittja waŋan.
LUK 23:17 Ga bitjarr bili dhuŋgarra-ŋupar ŋayiny ŋuli ganha Bäylitthuny waŋganynhany yolŋuny dhawaṯmaranha yan beŋuryi dharruŋguŋurnydja balanyamirriynydja waluy ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirriynydja.
LUK 23:18 Ga ŋunhiny balaŋ ŋayi Bäylithuny dhawaṯmaranha ŋanyanhan Djesunhan, yurr walalnydja bukmak yan yolŋuny walal waŋan yatjunmin bitjarr, “Yaka ŋanapurr dhiyakiyiny yolŋuw djäl. Yänan buŋun ŋanya. Ga ŋunhi ŋanapurruŋguny yolŋuny yäkuny Barabatjnhany dhawaṯmaraŋun go, bili ŋanapurrnydja dhiyakiyi yolŋuw djäl.”
LUK 23:19 Yurr ŋayiny ŋunhiyiny Barabatjtja yolŋu yäku yätjkurr yan, dhuwurr-djarrpi'. Galkarnydja walal ŋanya ŋunhi ŋäthil yan dharruŋgulilnydja Barabatjnhany, bili ŋayin gan ŋunhi ganuny' gäŋal yolŋuwnydja walalaŋ, ga yan bili ga yindithin bunhaminyawuy rom walalaŋ, ga ŋayipiny bitjarryi bili murrkay'yi gan yan bumar yolŋuny.
LUK 23:20 Yo. Baḏak yan ŋayi gan ŋunhi Bäylittja djälthin dhawaṯmaranharaw nhanŋu Djesuwnydja, bala nhakun ŋayi bulu waŋan mirithinan dhikan yolŋuwnha walalaŋ bitjarrnha, “Ŋarrany nhumalaŋgal dhu dhuwal dhawaṯmaraman dhuwandja yolŋuny Djesunhany,” bitjarr.
LUK 23:21 Ga walalnydja ŋunhi bukmaknha yan yolŋuny walal waŋanany gan mirithinan baḏaknha, yatjunminan bitjarrnha gam', “Yanan buŋun ŋanya! Buŋun ŋanya murrkay'kuŋun! Dharpalila ŋal'maraŋ!”
LUK 23:22 Ga bulu ŋayi Bäylitthu waŋan dhä-birrka'yurr walalany bitjarr, “Nhäŋur dhuwandja? Nhä ŋayi ŋula djäma yätjkurrnydja? Bäyŋu warray ŋarra maḻŋ'maranhany ŋula nhä yätjkurrnydja nhanukal dhiyakalnydja yolŋuwal. Nhaku limurr ŋanya dhu buma murrkay'kumany? Ŋarrapiny dhuwal dhu waŋgany yan dhäruk-gurrupanmirr bartjunmaranharaw yan nhanŋu, bala ŋarra dhu djuy'yunna ŋanya.”
LUK 23:23 Yurr walalnydja gan baḏak yan ŋoy-warrwarryurr waŋan ŋanya Bäylitnha bitjarr, “Buman yan ŋanya murrkay'kuman, ŋal'maraman dharpalila.” Bitjarra bili walal gan ŋunhi waŋanany, ga yan bili-i-i ga bäy ŋayi Bäylit märr-djawaryurr walalaŋgal, bala ŋayi waŋanan, “Manymak,” bitjarra. “Gatjuy djaw'yurra walal ŋanya, bala ŋal'maraŋun dharpaliliyaŋun.”
LUK 23:25 Bala yan ŋayi Bäylitthuny dhawaṯmaraŋalnha ŋunhiyiny yolŋuny yätjkurrunhany murrkay'-bunhamirrinhany Barabatjnhany, bili ŋurikiyi muka yolŋuw walalnydja gan ŋunhi djälthin. Bala ŋayi Djesunhany dhayuŋarnha walalaŋgal goŋlil, walalawuynha dhu djämany ŋula nhaltjandja bumany ŋanya walalaŋgiyingalnha walal djälyu.
LUK 23:26 Ga ŋunhi walal ŋanya Djesuny märraŋalnydja, ga gäŋalnydja walal marrtjin ŋanya ŋuliwitjarryin dhukarrkurrnydja. Ga ŋayipiny marrtjin ŋunhi Djesuynydja gäŋal dharpan, yurr ŋonuŋnha ŋunhi yulŋuny. Ga ŋunhi walal marrtjin wäŋgaŋalnydja bala, bala walal gumurr-bunanhaminan waŋgany yolŋu yäku Djäyman,* wäŋa-Djäriniwuynha,* ŋayi gan marrtjin räli Djurutjalamlila, beŋur bala barrkuŋur wäŋaŋur. Ga dhunupan walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny miriŋuynydja walal ŋayathaŋala ŋanya, ga ŋal'maraŋalnydja walal nhanukal ḻambarrlilnydja ŋunhiyin dharpan mälakmaranhawuynha, märr ŋayin gan ŋunhi gäŋalnydja ŋunhiyiny dharpany ŋuriŋiyin yolŋuy Djäymandhun. Bala yan malthurra ŋayiny marrtjin ŋunhiyiny yolŋu Djäymandja nhanŋun Djesuwnha.
LUK 23:27 Yo. Ga dharrwany mirithirrnydja yolŋu walal marrtjin malthurryi nhanŋu Djesuw ŋuliwitjarryi dhukarrkurr. Ga ŋunhiliyi malaŋur miyalkkurruwurrnydja marrtjin ŋäthinyaminan, galŋa-miḏikin warwuyurr manapar Djesuwnha.
LUK 23:28 Ga ŋayiny Djesuny bilyurr, bala ŋayi waŋanan walalaŋ bitjarra gam', “Way miyalkkurruwurr, nhuma ŋunhi dhuwalaŋuwuy wäŋa-Djurutjalambuy mala, yaka nhuma dhu ŋäthinyamirrnydja ŋarraku. Nhumany dhu ga ŋäthinyamirrnydja nhumalaŋguwuy nhuma yan ga djamarrkuḻiw' nhumalaŋgalaŋaw.
LUK 23:29 Bili dhiyalnydja dhu wäŋaŋur galkin mariny dhawaṯthunna yindin mirithirra, bala dhu yolŋuny walal waŋin biyakun, ‘Ye-e-e, wanha balaŋ ŋarra yaka gänha yothuny. Manymaktja dhuwal ŋurikin miyalkku yothumiriwwun, ŋunhi ŋayi ŋäthil ŋula bäyŋu yothu gänha, ga dhangi'yuna ŋayi ganha ŋamini gurrupana bäyŋu.’
LUK 23:30 Ga balanyamirriyyiny dhu ŋunhi waluy, yolŋuny walal dhu ga mirithirra barrarirrnydja, mirithirra walal dhu ga ŋunhi gatjpu'yundja dhiŋganharawnha yan, bala walal dhu waŋany bitjanna, ‘Way, nhumany ŋunhi bukuny mala wäŋa, ḏämbu-yupthurra go, bala dhä-monyguŋun ŋanapurrunhany dhiŋganhamaraŋun; napurrnydja djälnha dhuwal dhiŋganharawnha.’ Ga bitjanna walalnydja dhu ga ŋunhi waŋany, bili mariny ŋunhi yuwalknha dhu yindin mirithirra bunany, dhawaṯthundja dhu nhumalaŋ.
LUK 23:31 Nhäma nhuma ga dhuwandja ŋunhi nhaltjan walal ga djäma ŋarraku, ŋunhi ŋarrany dhuwal balanya nhakun ŋunhi dharpa walŋa? Ga nhaltjan dhu walalnydja djäma nhumalanhany, ŋunhi nhumany dhuwal balanya nhakun ŋunhi räwak dharpa mala, walŋamiriwnha?” Ga bitjarrnha ŋayi marrtjin ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ dhukarr-ŋuparnydja bala.
LUK 23:32 Ga bitjarryi bili walal marrtjin ŋunhi gäŋalyi märrma'nhany yolŋuny maṉḏany ŋunhi rom-bakmaranhamirrinhany maṉḏany, maṉḏany dhu ŋunhiyiny maṉḏa burakirryi yan rrambaŋi walal Djesu.
LUK 23:33 Bala walal ŋayathaŋala ŋunhiyiny bukuny wäŋa yäku “Ḻiya Ŋarakany.” Ga ŋunhiliyin walal ŋanya bumarnydja ŋal'maraŋalnydja dharpalilyaŋalnydja. Ga bitjarryi bili walal ŋunhi märrma'nhany yolŋuny maṉḏany rom-bakmaranhamirrinhan maṉḏany ŋal'maraŋalyi; waŋganynhany walal ŋal'maraŋal nhanukal dhunupa'ŋulil gali'lil, ga waŋganynhany ga wiṉ'kuŋulila gali'lil.
LUK 23:34 Bala ŋayi Djesu bukumirriyaŋalnydja bitjarrnha, “Bäpa, bäy-lakaraŋ walalaŋ, bili walal dhuwal dhuŋamirr, yaka walal marŋgi nhaltjan walal ga dhuwal djäma,” bitjarr. Ga dhäŋur beŋuryiny bala walalnydja ŋunhi miriŋuynydja mala girrin' nhanŋu märraŋal Djesuwnydja, bala walal gan dopulun buḻ'yurr ŋuriŋiyi girriyny'tja nhanukal, yurr walal gan ŋunhi ŋurru-ḏakthunminan yolthun dhu ŋunhiyi girriny' märram nhanukuŋ.
LUK 23:35 Ga walalnydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuny baḏak yan dhärra'-dharran ŋunhiliyi banydji yan, nhäŋalnha walal gan ŋunhi Djuw malanhan ŋurruḏawalaŋuny mala, ŋunhi walal gan warku'yurra ŋanya Djesunhan. Waŋanany walal gan ŋunhi bitjarra, “Yo-yu-u-y! Ŋunha ŋayi ŋuli ganha wiripuwurruny yolŋunhany walalany walŋakunha. Ŋuli balaŋ ŋayi be Maŋutji-dhunupayanhawuynydja God-Waŋarrwuŋuny, nhämirr balaŋ ŋayi dhu walŋakunhamirra ŋanyapinya ŋayi.”
LUK 23:36 Ga ŋuriŋiwurruyyi miriŋuynydja mala, bitjarryi bili walal gan warku'yurryi yan ŋanya; ḻuŋ'thurra walal marrtjin nhanukal galkithinan, dhärranany walal marrtjin ḻiw'maraŋala ŋanya, gäŋalnydja walal marrtjin gapuny leŋumirr dhäkay-murrkthunna, bala waŋanan nhanŋu bitjarra, “Ŋay', djäl muka nhe dhiyakuny?” bitjarr. Yurr ŋayipiny yakan ḻukanha ŋunhiyi.
LUK 23:37 Bala walal gan waŋanany bitjarrnha, “Way, be muka nhe dhuwal ŋurruḏawalaŋu buŋgawa Djuw malaw. Gatjuy mak walŋakunhamirra nhunapinya nhe.”
LUK 23:38 Ga wiripuwurruynydja gan yolŋuy walal dhäruknha wukirri bilkpilklila dharpalil, bala walal ŋal'maraŋalnydja ŋunhiwiliyi bukulila yan dharpalil ŋunhi Djesu gan gorruŋal. Ga dhäruktja gan ŋunhi barraŋga'yurrnydja bitjarr, “Dhuwandja ŋurruŋu ŋayi buŋgawa Djuw-bäpurruw,” bitjarr.
LUK 23:39 Ga märrma' gan yolŋu maṉḏa gorruŋal ŋunhiliyi rom-bakmaranhamirr maṉḏa. Ga waŋganydhuny gan ŋunhi yolŋuy Djesunhan ŋarrtjurr, bitjarra ŋayi gan waŋanany gam', “Nhä muka nhe dhuwal yolŋuny, Maŋutji-dhunupayanhawuy? Gatjuy mak guŋga'yunmirra nhunapinya nhe walŋakunhamirra, ga linyalanhany nhe dhu walŋakumdhi!”
LUK 23:40 Yurr ŋuriŋi wiripuŋuynydja yolŋuy dhuwurr-yätjkurruy ŋanya waŋan ḏaḏawmaraŋal raypirri'yurr bitjarr, “Way, wanha nhe gi dhuwal barrariny God-Waŋarrwuny? Ŋaliny dhuwali märraŋal dhä-gir'yunawuy bitjarr yan bili nhakun ŋayi ŋunha märraŋal Djesuy.
LUK 23:41 Yurr dhunupan dhuwal litjalaŋguny dhä-gir'yunawuy, bili ŋali warray gan ŋunhi yuwalktja djäma dhuwurr-yätjkurrnydja. Yurr dhiyaŋuny gay'yi yolŋuy, yaka ŋayi ŋula nhä djäma dhuwurr-yätjkurr.”
LUK 23:42 Bala ŋayi ŋunhiyi bili ḏirramu dhuwurr-yätjkurr waŋan nhanukal Djesuwal bitjarra, “Djesu, guyaŋi ŋarranhany ŋani, ŋunhi nhe dhu ŋurruŋuyirrnydja nhokiyingalaŋawnydja nhe wäŋaw.”
LUK 23:43 Bala ŋayi Djesuny bitjarrnha waŋan nhanŋu, “Yo, ŋarrany nhuna dhuwal dhawu'mirriyaŋalnha. Dhiyaŋuny bala nheny dhu ga nhina ŋunhala ŋarrakalnha marra-djulŋiŋura wäŋaŋur.”
LUK 23:44 Djesuny gan baḏak yan gorruŋal ŋunhiliyiny dharpaŋurnydja, ga yan bili-i-i ga ḏämbuynha waluy. Bala balanyamirriyyiny ŋayiny ŋunhi wäŋany mala buku-munha'yinan, bawalamirra ŋunhiliyiny wäŋaŋur ŋarakaŋur, yurr walupuynha ŋayi ŋunhi munhaynydja monyguŋal, yakan ganha ŋula waluynydja baḏayala'mirriyinya ŋunhiyi wäŋa, yan bili ga ḻäy-bilyurr walu.
LUK 23:45 Bala ŋunhalnydja ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur manydjarrkany' ŋunhi barr'yurra märrma'yinan, ŋuriŋiyin ŋuli ganha ŋunhi manydjarrkay' gunganhany ŋunhany ŋunhi ṉuŋgaṯtja wäŋa yolŋuwalnydja walalaŋgal nhänhaŋur.
LUK 23:46 Ga ŋayiny ŋunhalnydja dharpaŋurnydja Djesuny mirithinan yatjurr bitjarrnha, “Bäpa, dhuwandja ŋarra dhu birrimbirrnydja ŋarrakuwuy ŋarra gurrupanna nhokalnha goŋlil,” bitjarr. Bala ŋayi yan dhiŋgaŋalnha.
LUK 23:47 Ga ŋunhiliyi ŋoyŋurnydja dharpaŋur ḏirramu ŋurru-warryunayŋu miriŋuw dhärran ŋayi gan, nhäŋal ŋayi gan Djesuny ŋunhiwiliyi, nhaltjarr ŋayi ŋunhi dhiŋgaŋal, bala ŋayi wokthurra God-Waŋarrwuny bitjarra gam', “Yuwalk muka ŋayi dhuwal manymaktja ḏirramu,” bitjarr.
LUK 23:48 Ga walal wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal marrtjin dhärra'-dharran ḻiw'maraŋal, walalnydja bitjarryi bili nhäŋalyi gan ŋanya, ŋunhi ŋayi nhaltjarr walalaŋgal milma dhiŋgaŋal. Bala walal roŋi'-ruŋiyinan wäŋalila walalaŋgiyingala walal, yurr bulnhan walal marrtjin ŋunhi wäŋgaŋalnydja bala, galŋa-warwumirriyinan.
LUK 23:49 Ga walalnydja ŋunhi galkipuynydja ḻundu'mirriŋuny walal nhanŋu Djesuw dhärra'-dharran gan bitjarr bala märr barrku ŋunhiliyi, ga ŋunhiwurr miyalkkurruwurr wäŋa-Galalipuy mala ŋunhi walal ŋanya gan guŋga'yurr malthurr nhanŋu, ga wiripuwurr yolŋu walal bitjarryi bili dhärra'-dharran gan märr-barrkuyi yan, nhäŋal walal gan nhaltjarr ŋunhiliyi milma walalaŋgal maḻŋ'thurr.
LUK 23:50 Ga ŋunhiliyi gan Djuw yolŋu nhinan yäku Djawutjip,* wäŋa-Yaramathiyawuy,* ga ŋarakany ŋunhiyi wäŋa yäku Djudiya.* Yurr ŋayi ŋunhi yolŋuny manymak mirithirr, dhuwurr-dhunupa, ga nhinanany ŋayi gan ŋunhi dhukarr-nhäŋalnydja waluwnydja ŋurikin ŋunhi dhu God-Waŋarrnha ŋayipin ŋurruŋuyirr bukmakkun yan wäŋaw, bawalamirriwnha. Yurr ŋayipiny ŋunhi Djawutjiptja malaŋur Baratjiwal,* ŋurikiwurruŋgal ŋunhi walal Djesuny goŋ-gurrupar Bäylitkal, yurr ŋayipiny Djawutjiptja yaka walalaŋ yoranha balanyamirriynydja waluy ŋunhi walal marrtjin waŋanhaminan nhanŋu Djesuw bunharawnha.
LUK 23:52 Ga ŋunhi ŋayi Djesu dhiŋgaŋalnydja, ga ŋayiny Djawutjiptja dhunupan marrtjinan ŋurikalnha ŋurruḏawalaŋuwala Bäylitkalnha, bala ŋayi waŋanan ŋanya ŋäŋ'thurra rumbalwun nhanŋu Djesuw. Ga ŋayiny yoraŋal nhanŋu Bäylittja.
LUK 23:53 Bala ŋayi dhunupan yan Djawutjiptja marrtjinan bala yupmaraŋalnha rumbalnydja ŋanya Djesuny beŋuryiny dharpaŋurnydja. Garrwi'yurrnydja ŋayi ŋanya rumbalnydja ŋunhi manydjarrkay'nha, bala märrkitjkuŋala mathirralila. Yurr ŋunhi mathirrany yuṯa moluny yaw'yunawuynydja walalaŋguŋ, guṉḏany ŋunhi, yaka ŋula yolthu yolŋuy ŋäthil dholkunha dhiŋganhawuynha yolŋuny ŋunhiwiliyi mathirralil.
LUK 23:54 Yo, Biraytiny waluy milmitjpayinan ŋayi marrtjin, ŋunhi galkin waluny Nhinanhamirra.
LUK 23:55 Ga walalnydja ŋunhi miyalkkurruwurrnydja, ŋunhi walal gan malthurr nhanŋu Djesuw beŋur Galaliŋur, walalnydja ŋunhiwurryiny malthurryi nhanŋu Djawutjipku, bala walal gan nhäŋalnha ŋunhi nhaltjarr ŋayi ŋanya Djesuny rumbal märrkitjkuŋal ŋunhiwiliyi mathirralil.
LUK 23:56 Ga dhäŋur beŋuryiny bala walal wäŋgaŋala marrtjin roŋiyinan wäŋalila, bala walal gan djäman buŋgan bäw'nha girrin' mala, galkara marrtjin ŋäthilmirriyaŋala, märr walal dhu yalala roŋiyirryi balayi. Ga ŋuriŋiyi Nhinanhamirriynydja waluy walal ŋir'yunminan, bitjarr yan bili nhakun gan ŋunhi rom Mawtjitjku barraŋga'yurr. Ga ŋuriŋiyiny ŋunhi nhinanhamirriynydja waluy Djatatiny, walal ŋuli nhinanhan, bitjarr yan bili nhakun gan Mawtjitjku rom barraŋga'yurr.
LUK 24:1 Ga wiripuŋuynha waluy munhawumirra Djandin,* ŋunhiwurryi miyalkkurruwurr dhunupan walal ŋunhi wäŋgaŋala balan molulila, gäŋalnydja walal marrtjin ŋunhi wiyikan' mala buŋgan bäw'nha ŋunhi walal gan ŋäthilmirriyaŋal djäma Biraytiy waluy.
LUK 24:2 Wäŋgaŋalnydja walal marrtjin ŋunhi bala-a-a, nhäŋalnydja ŋunhi mathirrany dhurrwarany ḻapḻapnha, ga ŋunhi guṉḏany yindiny giṯmaranhawuynha gan dhärran.
LUK 24:3 Bala walal yan gulŋi'-gulŋiyinan ŋunhiwilin djinawa'lila, yurr bäyŋun walal ŋula maḻŋ'maranha rumbalnydja ŋanya Garraynhany Djesunhany; bäyŋu ŋayi ganha ŋorranha buluny ŋunhiliyi mathirraŋurnydja.
LUK 24:4 Ga ŋunhiliyi miyalkkurruwurrnydja gan dhärra'-dharranan, yurr walal gan ŋunhi guyaŋanan ŋayaŋuynha ŋupar, galŋa-miḏikinan manapar, bala dhunupan nhakun yolŋun maṉḏa maḻŋ'thurra walalaŋgal, girri'-watharrmirra maṉḏa, yurr girriny' ŋunhi mirithirra dhikan djeŋarran'.
LUK 24:5 Bala walalnydja ŋunhiwurryiny miyalkkurruwurrnydja mirithinan barrarinany, bala walal yan dhunupan buku-nyilŋ'thurrnydja munatha'lila. Bala maṉḏany ŋunhiyiny yolŋuny maṉḏa waŋanan bitjarra, “Nhaku nhuma ga dhuwal ḻarrumany nhanŋu dhiyalnydja dhiŋganhamirriŋurnydja wäŋaŋur, ŋunhi ŋayiny bilin walŋan warray?
LUK 24:6 Bäyŋun ŋayi dhuwandja; walŋan ŋayi, yaka rakuny. Bilin ŋanya God-Waŋarryuny rur'maraŋala dhipuŋurnydja dhiŋganhamirriŋurnydja romŋur. Guyaŋi ŋathil walal ŋunhi dhäruk ŋanya ŋunhi ŋayi nhumalaŋgal gan lakaraŋal ŋunhal Galali wäŋaŋur ŋäthil yan.
LUK 24:7 Ga dhuwal ŋunhi dhäruktja ŋayi, bitjarr ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋgal gam', ‘Walalnydja ŋarrany dhu ŋunhi Gäthu'mirriŋunhany Yolŋuny gurrupanna goŋlilnydja ŋurikiwurruŋgalnha dhuwurr-yätjmirriwalnha yolŋuwal mala, bala walal ŋarrany dhu buman ŋal'maraman, dhuḻ'yunna dharpalila mälakmaranhawuylila. Ga dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ḻurrkun'ŋurnydja waluŋur ŋarrany dhu walŋathirra dhiŋganhaŋurnydja.’ Bitjarr muka ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋgal ŋunhi ŋäthilnydja.”
LUK 24:8 Bala walal ŋuriŋiwurruyyi miyalkkurruwurruynydja dhäruknha ŋanya guyaŋan Djesunhany, ŋunhi nhaltjarr ŋayi ŋäthil waŋan.
LUK 24:9 Bala walal dhunupan ganarrthaŋala ŋunhiyiny moluny, ga balayi walal ŋunhi gundupuŋalnydja ŋurikiwurruŋgalnha 11-galnha malthunamirriwal walalaŋgal, ga bulu nhakun wiripuwurruŋgal malawal.
LUK 24:10 Bala walal nhakun gan lakaraŋalnha nhaltjarr ŋunhiyi walalaŋgal maḻŋ'thurr. Ga dhuwalawurr ŋunhiyi miyalkkurruwurr yäkuny gam', Meri wäŋa-Maktalawuy* ga Djawina* ga Meri ŋäṉḏi'mirriŋu Djayimgu, ga bulu nhakun wiripuwurr miyalkkurruwurr. Yo, lakaraŋalnydja walal ŋunhi ŋurikiwurruŋgalyiny dhäwu-lakaranhamirriwalnydja walalaŋgal bitjarryin dhäwuny'.
LUK 24:11 Yurr walalnydja ŋunhi yaka märr-yuwalkmirriyinya ŋurikiyiny ŋunhi miyalkkurruwurruŋgalaŋawnydja dhäwuw; walalnydja ŋunhi guyaŋan yanbi walal gan ŋula nhän dhäwuny' lakaraŋal nyäḻ'nha, ḻiyapuynha ŋamaŋamayunawuy.
LUK 24:12 Bala ŋayiny yan dhunupan Betany rur'yurra, ga waṉḏin balayi ŋunhiwiliyi bili yan mathirralil, ga ŋunhi ŋayi buku-nyilŋ'thurrnydja rurraŋ'thurrnydja bitjarrnydja ŋunhi mathirrany, nhäŋalnydja ŋayilpin'. Nhäŋal warray ŋayi ŋunhi manydjarrkany' girriny' ŋunhi walal ŋanya garrpir ŋäthil ŋuriŋiyi, ŋunhin bili gan ŋorranany waŋganynha. Bala ŋayi dhawaṯthurra roŋiyinan, yurr guyaŋanan ŋayi marrtjin ŋunhi mirithinan, dhä-birrka'yunminan ŋanyapinya ŋayi.
LUK 24:13 Balanyamirriy bili yan waluy yurr milmitjpan, yolŋuy maṉḏa märrmay' ganarrthaŋal Djurutjalamdja* wäŋa bala maṉḏa marrtjinan wiripuŋulila wäŋalil yäkulil Yimayatjlila, yurr märr barrku ŋunhiyi wäŋany.
LUK 24:14 Ŋunhi maṉḏa gan marrtjinany dhukarr-ŋuparnydja, bala maṉḏa marrtjin ŋunhi dhäwun lakaranhaminany, ŋunhiŋuwuynydja dhäwu ŋunhi nhaltjarr gan maḻŋ'thurr ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur.
LUK 24:15 Ga ŋunhi maṉḏa marrtjin waŋanhaminany lakaranhaminany, ŋayipiny nhakun Djesuny maṉḏaŋ bunanan, bala walal marrtjin wäŋgaŋalnydja rrambaŋin bala.
LUK 24:16 Bili warray maṉḏa ŋanya ŋunhi nhäŋalnydja, yurr maṉḏany gan ŋunhi ŋetj-moŋal ŋanya yulŋuny, yanbi ŋayi ŋula yolnha yolŋu.
LUK 24:17 Bala ŋayi Djesuny waŋanan maṉḏaŋ bitjarrnha, “Way maṉḏa, nhaku nhuma marrtji dhuwal waŋanhamirrnydja?” Bala maṉḏany dhärranan, yurr mukthurra maṉḏa gan ŋunhi dhärranany, ga bukuny maṉḏa ŋunhi wiripuŋuyinan, warwumirriyinan.
LUK 24:18 Ga waŋganydhuny yolŋuy yäkuy Gilupatjthuny Djesunhan dhä-birrka'yurr bitjarra, “Nhä nhe dhuwal yolŋuny, mulkuru? Ŋunha wäŋa-Djurutjalambuynydja yolŋu walal warrpam'nha marŋgin, ŋurikiny ŋunhi nhaltjan yawungu maḻŋ'thun. Yaka barpuruny nheny ŋunhiyiny dhäwu ŋäku?”
LUK 24:19 “Ŋe? Nhä barpuru maḻŋ'thundja?” bitjarr ŋayiny Djesuny waŋan. Ga maṉḏany buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋunhi muka barpuru walal miḏikuman Djesuny, wäŋa-Nätjuritjpuynha. Ŋunhiyiny dhuwal yolŋu God-Waŋarrwun djawarrkmirr, ga bulu ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwalnydja ŋayaŋuŋur. Ga bitjarryi bili gan ŋunhi yolŋuny walal nhanŋu wokthurryi, bili ŋayiny ŋunhi gan djäma yindi warray mirithirr ganydjarr mäwilimirr. Ga dhärukthuny nhanukal gan bulu warray djuḻkmaraŋal ŋula yolnhany yolŋuny. Ga manymaknha yan ŋayi ŋunhiyiny yolŋu mirithirra.
LUK 24:20 Yurr walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga ŋurru-warryunayŋuny mala limurruŋ yaka warray ganha djälthinya nhanŋu. Walalnydja ŋanya ŋunhi gurrupar ŋurikala ŋunhi yolŋuwal Rawumbuywala buŋgawawal, märr ŋayiny ŋunhi dhäruk ŋurrkaŋal balan walalaŋgal bunharawnha nhanŋu. Bala walal ŋanya ŋunhi buman ŋal'maraman dharpalila.
LUK 24:21 Ŋanapurrnydja gan ŋunhi guyaŋan ŋanya, ga gatjpu'yurr nhanŋu, yanbi ŋayiny ŋunhi Walŋakunhamirra yolŋu, märr balaŋ ŋayin dhawaṯmaranha ŋunhi Djuw-nhany malany beŋurnydja ŋunhi Wäŋa-Rawumbuywalnydja yolŋuwal walalaŋgal romŋur gaṯkaṯmirriŋurnydja. Yurr dhuḏitjnha dhuwal. Yurr dhiyaŋuny bala dhuwal ḻurrkun'nha munhany nhanŋu ŋunha moluŋurnydja.”
LUK 24:22 “Gäthur munhawumirr wiripuwurrnydja nhanŋu malthunamirr mala Djesuw miyalkkurruwurrnydja, wäŋgaŋal walal bala molulil nhanukal, marrtjin dhäwuny maḻŋ'maraŋal wiripun warray, ŋayaŋu-ganyim'thunamirra dhäwuny', nhä mak ŋunhi yuwalk, nhä mak nyäḻ'.
LUK 24:23 Yurr ŋuriŋiwurruyyiny miyalkkurruwurruynydja bäyŋun ŋanya ŋula Garraynhany maḻŋ'maranha rumbalnydja, ga moluny gan ŋunhi dhärran dhulmu-waŋaran. Bala walal ŋunhi nhäŋalnydja djiwarr'puynhan yolŋunhany maṉḏany malin', bala ŋunhi ŋuriŋiyin djiwarr'puyyun yolŋuynydja maṉḏa lakaraŋalnydja Djesunhany walŋathinyawuynydja. Bitjarryin walalnydja gan ŋunhi miyalkkurruwurruynydja lakaraŋal ŋunhi walal roŋiyinany beŋurnydja moluŋurnydja.
LUK 24:24 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi walal roŋiyinany miyalkkurruwurrnydja beŋurnydja moluŋurnydja, ga wiripuwurrnydja muka nhanŋu Djesuw malthunamirr mala wäŋgaŋal balayi molulil, ga walal maḻŋ'maraŋalnydja mathirrany dhulmu-waŋaran, bitjarryi bili yan nhakun ŋunhi miyalkkurruwurruy walalaŋgal lakaraŋal ŋäthil. Yurr walalnydja ŋuriŋiwurruyyiny yakayi ŋanya nhänha Djesunhany.” Bitjarryin gan ŋunhi maṉḏany märrmayny'tja ḏirramuy maṉḏa Djesuny mulkuru-lakaraŋal, ŋunhi walal marrtjin wäŋgaŋalnydja bala dhukarr-ŋuparnydja.
LUK 24:25 Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesuny waŋan maṉḏaŋgal bitjarra gam', “Nhä nhuma dhuwal, baḏak yan nhuma dhuwal ḻiya-dhumuk? Gaŋga nhuma ŋuli ga dhuwal märr-yuwalkthirrnydja ŋunhi djawarrkmirrinhany walalany dhäruk?
LUK 24:26 Dhuŋa yan nhuma dhuwal ŋunhi ŋayi dhu ŋunhiyiny Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu ŋurruŋuny ŋathil dhaŋga-ḏirryun yolŋuwal walalaŋgal romdhu, ga yorrnha ŋayi dhu ŋunhi gulŋiyirrnydja nhanukiyingal djeŋarra'mirrililnydja wäŋalil.” Ga bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja maṉḏaŋgal.
LUK 24:27 Bala ŋayi marrtjin ŋunhi Djesuy rom-lakaraŋalnha maṉḏaŋgal, mayalin' dhunupayaŋal, ŋunhi nhaltjan ga djorray' lakaram nhanukiyingalaŋuwuy. Ŋurruŋuny ŋayi lakaraŋal maṉḏaŋgal ŋunhi Mawtjitjkuŋ wukirriwuy dhäwu, ga yurrnha wiripuwurruŋguŋuny djawarrkmirriwuŋ walalaŋguŋ dhäwu malany. Ga bitjarryin ŋayi marrtjin ŋunhi rom-lakaraŋalnydja maṉḏaŋgal nhaltjarr walal gan ŋunhi ŋäthil wukirri nhanukalaŋuwuy.
LUK 24:28 Yo. Baḏak walal marrtjin ŋunhi wäŋgaŋalnydja rrambaŋi yan bala-a-a, ga yan bili ga ŋunhiliyin wäŋaŋur ŋunhi maṉḏa gan marrtjin ŋunhiwiliyi wäŋalil. Yurr ŋayipiny Djesuny djuḻkthuna muka balaŋ marrtjinya,
LUK 24:29 yurr maṉḏany ŋanya roŋanmaraŋal, ga waŋan bitjarr ŋanya, “Dhiyal linyalaŋgal nhini, bili waluny dhuwal nyumukuṉiny'thinan milmitjpayinan, ŋayi dhu galki munhawuyirra.” Bala ŋayi gärrinan bala'lila maṉḏaŋgal, bala walal nhinanan.
LUK 24:30 Nhinanan walal ŋathawnha ḻukanharaw, bala nhakun ŋayipiny Djesuynydja ŋathany märraŋala, bala yan ŋayi dhunupan buku-gurrparnha God-Waŋarrnhan ŋuriki ŋathawnydja, bala ŋayi bakmaraŋala bala yan gurruparnha maṉḏany.
LUK 24:31 Ga dhunupan yan maṉḏany ŋunhi nhäŋalnydja dharaŋarnha ŋanya. Ga ŋunhiliyin nhakun ŋayi ŋunhi maṉḏaŋgal winya'yurrnydja buwayakthinany.
LUK 24:32 Bala maṉḏa marrtjin ŋunhiyi ḏirramuny maṉḏa lakaranhaminany bitjanminan, “Nhanŋu ŋunhi dhäruktja mirithirr yan ŋayaŋu-buŋgaṯmaranhamirr; ŋayaŋuny ŋarraku marrtjin ŋunhi ŋamathaŋalnha dhika, ḻaymaraŋalnha nhanukal dhärukthuny, ŋunhi ŋayi marrtjin lakaraŋalnydja litjalaŋgal dhukarr-ŋuparnydja räli ŋunhi ŋäthiliŋuny dhäwu beŋurnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja djorra'ŋur.” Bitjarra maṉḏa gan lakaranhaminany.
LUK 24:33 Ga dhäŋur beŋuryiny maṉḏa dhunupan rur'yurra, bala roŋiyinan balayi Djurutjalamlilyi. Ga bunanany maṉḏa ŋunhi Djesuwalaŋuw malthunamirriwnha walalaŋ, ga bulu wiripuwurruŋ ḻundu'mirriŋuw mala, walal gan ŋunhi nhinanany waŋganyŋura yan wäŋaŋurnydja. Marrtjinany maṉḏa ŋunhi, djuḏupnha gärrin, ga yuṯa muka maṉḏa bitjarr dhä-wapthurr lakaranharawnha dhäwuwnha,
LUK 24:34 bala maṉḏa ŋäkulnha walalany dhäruknha lakaranhaminyawuynha balanyawuynha, “Yuwalknha yan ŋayi dhuwal Garraynydja walŋathin. Bilin ŋayi ŋanyapinya ŋayi Djäymangalnydja milkunhaminan.”
LUK 24:35 Bala maṉḏany yurrnha lakaraŋal walalaŋgal bitjarrnha, “Wiripuny dhuwal linyu muka nhäŋal ŋanya.” Bala maṉḏa gan lakaraŋalnha ŋunhiŋuwuyyiny ŋunhi nhaltjarr ŋayi maḻŋ'thurr maṉḏaŋgal ŋunhiliyi gandarrŋur. Ga bulu nhakun maṉḏa gan lakaranhamin maṉḏanhawuynhan maṉḏa bitjanmin, “Linyuny ŋunhi yaka ŋanya yänayiny dharaŋana ga yan bili-i-i, ga balanyamirriynha linyu ŋanya yuwalktja dharaŋar bäy ŋayi ŋathan bakmaraŋal bala buku-gurrparnha. Ŋunhiwiliyin linyu ŋanya ŋunhi yuwalktja dharaŋar,” bitjarr.
LUK 24:36 Yo. Balanyamirriy bili yan waluy ŋunhi maṉḏa gan lakaraŋal ŋurikiwurruŋgal wiripuwurruŋgal yolŋuwal walalaŋgal, bala ŋayipiny ŋunhi Garraynydja maḻŋ'maranhaminan rumbalnha walalaŋgal, ŋunhili banydji yan djinawa' buṉbuŋur, bala ŋayi waŋanany walalaŋgal bitjarrnha, “Way walal, nhininy walal gi ŋayaŋu-yal'yurra yan.”
LUK 24:37 Yurr walalnydja ŋanya ŋunhi nhäŋalnydja bala yan barrarinan, ŋoynydja walal marrtjin ŋunhi marrmarryurra mirithinan, yanbi walal ŋunhi ŋula nhän mokuynhan nhänha.
LUK 24:38 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan walalaŋ bitjarrnha, “Nhaku nhuma dhuwal barrarinany mirithinany? Ga nhaku nhuma ga dhuwal ŋayaŋu-dhumbal'yundja?
LUK 24:39 Nhäŋun walal ŋarrany dhuwal goŋnha ga ḻukun maṉḏany. Dhuwandja dhuwal ŋarra muka. Go, ŋayathula walal ŋarrany, märr nhuma dhu marŋgithirra bala dharaŋana yan ŋarrany, bili ŋarrany dhuwal ŋanakmirr yan ga ŋarakamirr warray. Ŋayiny ŋunhi mokuynydja yaka balanyayi ŋanakmirr ga yaka warray ŋarakamirr balanya nhakun dhuwal ŋarra.”
LUK 24:40 Bitjarrnha ŋayi Djesu lakaranhaminany. Bala ŋayi Djesu milkunhaminany ŋanyapinya ŋayi goŋnha maṉḏany ga ḻukun maṉḏany.
LUK 24:41 Yurr walalnydja ŋunhi yaka yänayi nhanŋu märr-yuwalkthinya, bili walal ŋunhi ṉirr'yurrnha nhäŋalnydja ŋanya, goŋmirriyinan manapar mirithinan dhika. Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan dhä-birrka'yurra walalany bitjarrnha, “Way, wanha balaŋ ŋula ŋathany ŋarraku? Ŋarra dhu ḻuka.”
LUK 24:42 Bala walal nhanŋu gurruparnydja ŋarirrin borumnha,
LUK 24:43 bala ŋayi märraŋalnydja ŋunhiyi, ga dhunupan ŋayi ḻukanan milman walalaŋgal.
LUK 24:44 Bala ŋayi Djesuny waŋanan maṉḏaŋgal bitjarrnha, “Bili muka ŋarra gan ŋunhi ŋäthil yan lakaraŋalnydja dhuwaliyiny mala nhumalaŋ, balanyamirriy yan ŋunhi ŋarra gan nhinan nhumalaŋgal dhiyal: bukmak nhä mala ŋunhi Mawtjitjkalnydja* romdhu gan lakaraŋal, ga bukmakthu ŋuriŋiwurruyyi ŋunhi djawarrkmirriy walal gan wukirri ga lakaraŋal, ga ŋunha Manikayŋur Mala gan lakaraŋal, yo bukmakthu walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋarrany muka, ga ŋunhiyiny mala barpuru bilin maḻŋ'thunna yuwalkthirra yan.”
LUK 24:45 Bala ŋayi ŋunhi Djesuynydja ḻiyany walalaŋ ḻapmaraŋala guyaŋanhamirriyaŋalnha, märr walal gan ŋunhi ŋäkulnydja dharaŋarnha God-Waŋarrwuny dhäruk-nhirrpanminyawuy ŋäthilmirriyanhawuynydja.
LUK 24:46 Bala ŋayi waŋanany walalaŋgal bitjarrnha, “Yo, dhiyaŋiyiny ga ŋunhi dhärukthu lakaram bitjanna gam', Ŋunhi dhu Maŋutji-dhunupayanhawuynydja, yolŋu burakirra rakunygun, ga dhäŋur märrma'ŋurnydja munhaŋur ŋayi dhu buluyi nhakun walŋathirryi dhiŋganhaŋurnydja.”
LUK 24:47 “Ga nhanukalaŋuwurra yäkukurrnydja walalnydja dhu ga ŋunhi Godkalaŋumirriynydja mala lakaramany dhuwaliyin dhäwuny' ḻiya-gulinybunhaminyarawnha ga bäy-lakaranhaminyarawnha bawalamirriwala bäpurruwalnydja malaŋuwal. Ŋurruŋuny dhu walal ŋurruyirr'yurrnydja lakaramany dhiyal wäŋaŋur Djurutjalam, ga yurrnha bawalamirriŋurnydja wäŋaŋur.
LUK 24:48 Yo, nhumany dhuwal marŋgin muka dhiyakiyiny mala, bili nhuma nhäŋalnha nhumalaŋgiyingal nhuma maŋutjiynha, bala nhuma dhu lakaraman ŋurikiwurruŋ wiripuwurruŋgun yolŋuw walalaŋ bukmakkun.
LUK 24:49 Yurr ŋarrapiny dhu nhumalaŋ dhuwal djuy'yunna ŋunhi ŋarrakalaŋuwuŋun Bäpawuŋ wäwungunhawuy, Dhuyu-Birrimbirrnhan, märr ŋayi dhu ga nhinan nhumalaŋgalnha. Yurr nhuma dhu ga nhinany galkunna dhiyalnydja wäŋaŋur Djurutjalamdja, ga yan bili ga Dhuyu Birrimbirr boŋguŋ yarrupthurr beŋur djiwarr'ŋur nhumalaŋ ḏälkunharaw ga ganydjarr-gurrupanaraw.” Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋal ŋäthilmirriyaŋalnydja.
LUK 24:50 Dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuy walalany gäŋalnha beŋurnydja ŋunhi yindiŋurnydja wäŋaŋur Djurutjalamŋurnydja, ga yan bili ga galki Bithininy wäŋaŋur bala ŋayi gulyurra, bala ŋayi goŋ-garrwarthinan, bukumirriyaŋalnha manapar walalaŋ.
LUK 24:51 Ga ŋunhiyi nhakun ŋayi gan baḏak walalaŋ bukumirriyaŋalnydja, bala ŋayi ganarrthaŋala walalanhany marrtjinan, bili God-Waŋarryun ŋanya ŋunhi djaw'yurra, balan ŋanya ŋayi ŋunhi gäŋalnydja roŋanmaraŋala djiwarr'lila.
LUK 24:52 Ga walalnydja nhanŋu ŋunhi malthunamirrnydja yolŋu walal buku-ŋal'yurra gan nhanŋu, ga dhäŋur beŋuryiny walal marrtjin roŋi'-ruŋiyinan balayi Djurutjalamlil, yurr wäŋgaŋalnydja walal gan ŋunhi mirithinan dhikan ŋayaŋu-djulŋithinany, goŋmirriyinan manapar.
LUK 24:53 Ga bitjarra bili walal gan ŋunhi wokthurra God-Waŋarrwuny ŋunhiliyiny buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur, buku-gurrparnha manapar walal gan ŋanya God-Waŋarrnhan.
JOH 1:1 Baman'tja ŋurruṉaŋgalnydja, balanyamirriynydja waluy ŋunhi yaka muka yan dhuwandja wäŋany maḻŋ'thuna, ŋäthilnydja ŋunhi waŋgany gan nhinan ŋunhal God-Waŋarrwalnydja Bäpawalnydja wanydji'ŋur, yäkuny ŋayi ŋunhiyi Dhäruk, yurr ŋayi ŋunhi balanya bili yan dharaŋana nhakun God-Waŋarrnha Bäpan; rrambaŋin maṉḏa ŋunhi waŋganynha yan, yakan ŋula barrkuwatj.
JOH 1:2 Yo, balanyamirriyyiny ŋäthilnydja ŋayiny gan ŋunhiyi Dhäruktja nhinan ŋunhal God-Waŋarrwal yan muka,
JOH 1:3 yurrnha gan ŋunhi ŋula nhäny mala maḻŋ'thurr yalalan. Yurr warrpam' ŋunhiyi ŋula nhäny mala gan maḻŋ'thurrnydja ŋuliwitjarryin nhanukiyingalaŋuwurra yan Dhärukkalaŋuwurra, ga bäyŋun nhakun nhanukuŋ ŋula nhäny waŋganydja monhawuy. Yo, djämany maṉḏa gan ŋunhi rrambaŋi yan Dhärukthuny ga God-Waŋarryuny.
JOH 1:4 Yo, ŋayipiny ŋunhi Dhäruktja yäku walŋamirr warray, ga bulu nhakun ŋayi walŋa-gurrupanamirr, ga ŋuriŋiyin nhanukal walŋay limurrnydja ŋuli ga ŋunhi yolŋuny walal nhina baḏayala'ŋurnydja.
JOH 1:5 Ga ŋuriŋiyi baḏayalayny'tja ŋuli ga ŋunhi djeŋarra'yamany buku-munha'nhan, ga bäyŋun ŋanya dhu buku-munhaynydja djuḻkmaram ŋunhiyi baḏayala'nhany.
JOH 1:6 Waŋgany yolŋu gan nhinan ŋunhiliyi dhäwu-lakaranhamirr God-Waŋarrwu, yäkuny ŋayi ŋunhiyi Djon.
JOH 1:7 Yurr marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu maŋutji-marŋgin ŋurikiyin baḏayalaw'nha lakaranharawnha, märr dhu ŋunhi bukmaktja yolŋu walal märr-yuwalkthirrnydja nhanukalaŋawurra.
JOH 1:8 Djondja ŋunhi yolŋu yaka ŋunhi ŋayiny baḏayala'; yan warray ŋayiny ŋunhi marrtjin lakaranharaw dhunupayanharaw ŋurikiyi baḏayalaw'.
JOH 1:9 Yurr yuwalktja ŋunhi baḏayalany' ŋayipin yan ŋunhi ŋayi marrtjin räli dhipal munatha'lil, ga ŋayin ŋuli ga ŋunhi djeŋarra'yamany bukmaknhan yan ŋayaŋuny yolŋunhany walalany, ŋunhi walal ŋuli ga nhina dhiyal munatha'ŋur.
JOH 1:10 Yo, nhinanany ŋayi gan ŋunhi dhiyala wäŋaŋurnydja munatha'ŋura, ŋunhiyi Dhäruktja yäku. Yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny dhuwandja munathany' wäŋa djäma ŋurikalaŋuwurryin muka Dhärukkalaŋuwurra, ga bitjarryi bili ŋayi djäma yolŋunhany walalany bukmaknha yan. Yurr walalnydja ŋunhi yaka warray dharaŋana ŋanyanhany ŋunhiyiny Dhäruknhany; nhäŋalnydja walal ŋanya gan ŋunhi buku-moŋal warray, yanbi ŋayiny ŋunhi ŋula yolnha yolŋu.
JOH 1:11 Yo, marrtjinany ŋayi ŋunhi räliny dhipalnydja munatha'lilnydja wäŋalil, bili nhanukiyinguŋ muka ŋunhi dhuwandja munathany' wäŋa djämapuy. Yurr ŋuriŋiwurruynydja yolŋuynydja walal ŋunhi ŋayipi muka walalaŋ ŋuyulkŋuny, yaka warray ŋanya märranha.
JOH 1:12 Yurr wiripuwurruynydja ŋunhi bilin ŋanya märraŋalnha Dhäruknhany, bala nhakun walal yan märr-yuwalkmirriyinan nhanŋu, bala ŋayiny yan walalany märraŋala, walalnydja gan ŋunhi nhinanany nhanŋuwuynha God-Waŋarrwun yan djamarrkuḻiny'.
JOH 1:13 Yurr yaka walal ŋunhi gärrin God-Waŋarrwalnydja yarraṯalil ŋuriŋiyiny ŋunhi walal gan maḻŋ'thurr ŋäṉḏi'mirriŋuwal ga bäpa'mirriŋuwal munatha'wuywalnydja, ŋany yuwalktja walal ŋunhi ŋayaŋuny walŋathin ŋunhi walal bulu nhakun dhawal-guyaŋan God-Waŋarrwala walŋay, balanyamirriy waluy ŋunhi walal märr-yuwalkmirriyinan nhanŋun Dhärukkun.
JOH 1:14 Yo, Dhäruktja ŋunhi yolŋuthinan, ga yolŋun yan rumbalnydja ŋayi gan nhinanany ŋanapurruŋgalnydja dhiyalnydja ŋunhi munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, ga ŋanapurrnydja nhäŋala gan nhanŋu ŋunhi djeŋarra'mirrnydja rom. Dharaŋanan yan ŋayi ŋunhi yulŋuny balanyan bili yan nhakun God-Waŋarrnha Bäpan djeŋarra'mirra, bili ŋayipiny ŋunhi Dhäruktja waŋgany warray God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu. Ŋanapurrnydja gan ŋanya ŋunhi nhäŋala, ga romdja nhanŋu gan ŋunhi marrtjin mirithirra buḻaŋgitjnha ga märr-ŋamathinyamirra, ga yuwalknha yan, ga märr-dhunupan.
JOH 1:15 Djondhuny gan ŋunhi lakaraŋal dhunupanmirriyaŋalnydja ŋanya Dhäruknhany bitjarra, “Dhuwanna ŋayi ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋarra gan dhäwuny' lakaraŋal nhanukalaŋuwuy bitjarrnydja, ‘Yolŋu dhu ŋunhi marrtji dhuḏikurr ŋarrany ŋapa-munguyurr. Ga dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu bulun ŋayi ga djuḻkmaram ŋarranhany, bili ŋayiny beŋur warray bili, ŋurruŋu warray gan nhinan walŋa yan ŋäthil, yurrnha ŋarrany dhuwal dhawal-guyaŋan dhä-gandarrkurra.’” Bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djondhuny lakaraŋal ŋanya.
JOH 1:16 Ŋayiny ŋunhi Dhäruktja märr-ŋamathinyamirr warray, ga ŋamakurr dhika, ŋunhi nhanukal märr-ŋamathinyaraynydja dhu marrtji dhaŋaŋguman limurrunhany, bala ŋayi yan gurrupanminan ŋanyapinyany ŋayi limurruŋgun.
JOH 1:17 God-Waŋarryuny ŋunhi bili muka romdja gurrupar yolŋu'-yulŋuwnydja Mawtjitjkala goŋlilnydja. Yurr yindiny ŋunhi mirithirrnydja märr-ŋamathinyawuy, ga yuwalktja, maḻŋ'thurr limurruŋguny Djesuwalaŋuwurra ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuynha.
JOH 1:18 Yaka dhuwal ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy nhänha God-Waŋarrnhany. Ŋayin ga ŋunha nhina galkiny God-Waŋarrwalnydja wanydji'ŋur ŋunhiyin Gäthu'mirriŋun, ga ŋayin limurruŋ ŋunhi dhawaṯmaraŋalnydja ŋanya God-Waŋarrnhany.
JOH 1:19 Yo, walalnydja ŋunhi wäŋa-Djurutjalambuyyuny ŋurruḏawalaŋuy mala Djuw bäpurruy djuy'yurra wiripuwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi djirrikaymirrinyhany mala balan nhanukala Djongala, ga wiripuny Lebaywala yarraṯaŋur. Ga djuy'yurrnydja walal ŋunhi walalany Djongalnydja, märr walal dhu maḻŋ'maram nhanukal, yol ŋayi ŋunhi yolŋu. Ga ŋayiny walalaŋgal lakaranhamin dhunupa yan bitjarr,
JOH 1:20 “Bäyŋu! Yaka ŋarra dhuwal ŋunhiyi Maŋutji-dhunupayanhawuy,” bitjarr ŋayiny Djondja buku-bakmaraŋal walalaŋguny.
JOH 1:21 “Yol bili nhe dhuwal? … Yilaydja nhe dhuwal muka?” bitjarr walalnydja dhä-birrka'yurr ŋanya. “Yaka dhuwal ŋarra Yilaydja,” bitjarr ŋayiny Djondja. “Ŋany yolnha dhuwal nhe yolŋuny? Dhuwandja nheny ŋunhiyin yolŋu djawarrkmirra muka, ŋunhi napurr gan galkurr nhanŋu?” “Yaka dhuwal ŋarra ŋunhiyi,” bitjarr ŋayiny Djondja lakaranhamin walalaŋ.
JOH 1:22 Ga bulu walal ŋanya waŋan, “Yol dhuwal nhe yolŋuny? Ma', lakaranhamirra nhunapinya nhe ŋanapurruŋgal, märr napurr dhu dhäwun' gäma ŋurukuwurruŋgun yolŋuw walalaŋgal ŋunhi walal napurruny djuy'yurr räli. Yol dhuwal nhe yuwalktja yolŋu?” Bitjarra walal gan ŋunhi Djonnhany dhä-birrka'yurr.
JOH 1:23 Bala ŋayi Djondja lakaranhaminan walalaŋgal bitjarra, “Ŋarrany dhuwal yolŋu ŋunhiyi muka ŋunhi ŋäthil gan waŋganydhu yolŋuy djawarrkmirriy lakaraŋal ŋarrakalaŋuwuy bitjarr, ‘Waŋganydja dhu ŋunhi yolŋu buna dhiyal, ga djawarrkthundja ŋayi dhu ga ŋunhi dhäwuny' lakaram ŋunhala nharaŋŋura wäŋaŋurnydja.’ Ga bitjanna ŋayi dhu ga ŋunhi waŋany gam', ‘Dhunupayaŋun marrtji yäkthurra dhukarrnydja Garraywuny.’” “Yo. Dhuwanna ŋarra ŋunhiyiny yolŋu, ŋunhi ŋayi gan Yitjayay lakaraŋal ŋarrany ŋäthil. Ga lakaramany ŋarra ga dhuwal bitjanna gam', ‘Gumurr-ŋamathin walal, bili galki ŋayi dhu Garraynydja bunan.’” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djondhu lakaraŋalnydja.
JOH 1:24 Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja yolŋu'-yulŋuynydja ŋunhi walal djuy'yunawuy ŋurruḏawalaŋuwuŋ walalaŋguŋ, Baratjiwuŋ walalaŋwuŋ,
JOH 1:25 bulu walal dhä-birrka'yurr ŋanya Djonnha bitjarr, “Ŋuli nhe dhuwal yakany be Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu, ga yakany nhe Yilaydja, ga yaka nhe dhuwal ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi djawarrkmirrnydja, ga nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi yolŋunhany walalany ḻiya-ḻupmaram?”
JOH 1:26 Ga ŋayiny Djondja buku-bakmaraŋal walalaŋguny bitjarra, “Ŋarrany ŋuli ga ŋunhi ḻiya-ḻupmaram gapuy warray waŋganydhu yan, yurr ŋayiny ŋunhiyiny waŋganydja yolŋu dhuwanna limurruŋgala, yurr bäyŋun nhuma ŋanya gi dhuwal dharaŋulnydja nhäŋu,
JOH 1:27 ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy ŋarranhan ŋapa-munguyun, ga ŋunhiyin yolŋu buluny gal'ŋu barrku ŋarrakalnydja; yaka ŋarrany dhuwal dhunupa nhanukalaŋaw dhapathuŋ'kuny yupmaranharaw.” Ga bitjarryiny ŋayi gan ŋunhi Djondhuny lakaraŋal dhunupamirriyaŋalnydja ŋanyanhan Djesunhan.
JOH 1:28 Yurr ŋunhiyiny ŋayi bitjarryiny gan Djondja waŋan ŋunhala wäŋaŋur yäkuŋur Bithinin, galkin yänan mayaŋŋura yäkuŋur Djodinnha, bili ŋunhiliyin ŋayi gan ŋunhi mayaŋŋurnydja yolŋunhany walalany ḻiya-ḻupmaraŋalnydja Djondhuny.
JOH 1:29 Ga wiripuŋuynydja waluy ŋayi ŋanya Djondhuny nhäŋala Djesunhany, ŋayi marrtjin räli waṉḏin guwatjmar ŋanya. Bala ŋayi Djondhuny lakaraŋala ŋunhi yolŋuwalnydja walalaŋgal bitjarra, “Nhäŋun walal, dhuwanna ŋunhi God-Waŋarrwuny Bimbi, ŋayin dhu ŋunhi djaw'yundja yätjkurrnydja dhuwurr bukmakkala yan yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋayaŋuŋurnydja!”
JOH 1:30 “Dhuwaliyin ŋunhi yolŋunhany, ŋarra gan lakaraŋalnydja nhumalaŋgal ŋäthilnydja. Bitjarr ŋarra gan ŋunhi waŋanany gam', ‘Ŋarranhany dhu ŋapa-munguyun, yolŋu dhu buna mirithirra dharrpal ga buḻaŋgitjnha ga dhuwurr-dhunupan, yakan balanyany nhakun ŋarrany, bili ŋayiny gan nhinan ŋäthilnydja walŋa warray ŋunhal God-Waŋarrwalnydja, yurrnha ŋarrany ŋunhi dhawal-guyaŋan.’
JOH 1:31 Yaka ŋarrany nhanŋu ŋunhi marŋgi ŋäthilnydja, yurr ŋarrany nhumalany gan ŋunhi ḻiya-ḻupmaraŋal gapuy yan waŋganydhu, märr dhu bukmaktja yolŋu walal Yitjuralnydja bäpurru marŋgithirra nhanŋu.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djondhu lakaraŋalnydja.
JOH 1:32 Ga bulu ŋayi Djondhu lakaraŋal bitjarr, “Ga buluny ŋarra nhäŋal Dhuyu-Birrimbirrnhan, ŋayi marrtjin räli dhuryurr djiwarr'ŋur balanyan rumbalnydja nhakun murryilnha, bala yan ŋayi nhinanany nhanukala Djesuwala.
JOH 1:33 Ŋarrany yaka muka yan marŋgi nhanŋu ŋäthilnydja, yan ŋayi ŋarrany ŋunhi manymakkuŋalyi God-Waŋarryu djuy'yurr, märr ŋarra dhu ga gapuy yan waŋganydhu buku-ḻupmaram yolŋunhany walalany; ga waŋanany ŋayi ŋarrany ŋunhi God-Waŋarryuny bitjarr, ‘Nheny dhu nhäman ŋarraku Dhuyu-Birrimbirrnhany, ŋayi dhu marrtji dhuryun djiwarr'ŋur, ga nhinany ŋayi dhu ŋunhi ŋurikalyin ḏirramuwalnydja. Ga dhuwaliyin ŋunhi yolŋuny, dhiyaŋiyin dhu ga ŋunhi yolŋuy ḻiya-ḻupmaram yolŋunhany walalany Dhuyu-Birrimbirryuny.’
JOH 1:34 Bitjarryin ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrnydja waŋan ŋarrakal ŋäthilnydja, ga dhuwandja ŋarra nhäŋala dhä-yuwalknha yänan. Bala ŋarra marŋgithinan nhanŋu, ga dhuwandja ŋarra ga lakaraman nhumalaŋguny yuwalknha yan ga dhunupan. Ŋunhayin ŋayi ŋunhi walkurnydja nhanŋuwuynydja yan God-Waŋarrwuny.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djondhu lakaraŋalnydja.
JOH 1:35 Ga wiripuŋuynha waluy, ŋayiny gan ŋunhi Djondja dhärranan rrambaŋin walalnha ŋunhi malthunamirra yolŋu maṉḏa nhanŋu.
JOH 1:36 Bala ŋayi Djondhuny nhäŋala Djesunhany dhukarrlila ŋayi gan marrtjin, bala ŋayi waŋanan ŋurikalyiny ŋunhi yolŋuwalnydja maṉḏaŋgal bitjarra, “Nhäŋu ŋathil maṉḏa! Ŋunhan ŋunhi God-Waŋarrwuny Bimbi.”
JOH 1:37 Ga ŋunhi maṉḏa ŋäkulnydja Djonnhany dhäruk, bala maṉḏa yan malthurra Djesuwnha.
JOH 1:38 Ŋayiny Djesuny ḏawa'yurr, ga dharrnha maṉḏany nhäŋal, bala ŋayi waŋanan maṉḏaŋ bitjarra, “Way maṉḏa, nhaku nhuma djälnydja? Nhaku nhuma ga dhuwal ḻarrumany?” Ga maṉḏany waŋan nhanukal Djesuwalnydja bitjarra, “Way Rabay, wanhal nhe ŋuli ga dhuwal nhinany?” “Yurr dhuwaliyi Rabaynydja yäku mayali' nhakun Marŋgikunhamirra.” Ga bitjarryi maṉḏa ŋunhi dhä-birrka'yurrnydja Djesunhany.
JOH 1:39 Ga ŋayiny Djesuny waŋan maṉḏaŋgal bitjarra, “Go marrtjin maṉḏa, ga nhumapin dhu nhämany ŋunhi wanhal ŋarra ŋuli ga nhina.” Bala maṉḏa yan malthurra nhanŋu, bala nhäŋala ŋunhiyin wäŋa ŋunhi ŋayi gan nhinan, yurr bunanany walal ŋunhi milmitjpan ḏämbumiriwyun waluynydja, ga nhinanany walal gan ŋunhiliyin nhanukala, ga yan bili ga munha ŋayi yindi yupthurr.
JOH 1:40 Yurr waŋganydja ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi gan ŋäkul Djonnha waŋanhawuy, bala malthurra ŋayi Djesuwnha ŋunhiyiny yolŋu yäku Wanduru,* ga yukuyuku'mirriŋuny ŋayi ŋunhi Djäyman-Betaw.
JOH 1:41 Ga dhunupan yan ŋayiny Wanduruny waṉḏinan ga lakaraŋal wäwa'mirriŋuwala nhanukalaŋuwal ŋayi Djäymangala, ga bitjarra ŋayi ŋunhi waŋanany, “Way wäwa! Go marrtjin! Bilin linyu dhuwal maḻŋ'maraŋala ŋunhiyiny Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yolŋuny.” (Ŋunhiyiny Yeburukurrnydja yäku “Masayany” balanya bili yan mayali' nhakun Maŋutji-dhunupayanhawuy God-Waŋarrwuŋ.)
JOH 1:42 Bala ŋayi Wanduruynydja gäŋala Djäymannhany balan Djesuwala. Ga dhunupan ŋanya ŋunhi Djesuynydja gan nhäŋala rumbi'yurra, bala ŋayi nhanŋu waŋanan Djäymanguny bitjarra, “Nheny dhuwal Djäyman muka? … gäthu'mirriŋu Djongu. Yuṯany nhe dhu dhuwal yäku Djepatjnha.” (Ga dhuwali ŋunhi Djepatjtja mayali' yäku guṉḏa, balanya bili nhakun ŋunhi wiripuny yäku Beta.)
JOH 1:43 Ga wiripuŋuynydja waluy bala ŋayi Djesuny ŋamaŋamayunminan roŋiyinyarawnha Galalilila* wäŋalil. Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur ŋayi maḻŋ'maraŋal waŋganynha ḏirramuny yäkuny Bilipnhan, ga dhunupan ŋayi ŋunhi waŋanany nhanukal bitjarra, “Go malthurra ŋarrakun,” bitjarr.
JOH 1:44 Yurr Biliptja ŋunhi yolŋu wäŋa-ŋunhiŋuwuy Bithdjaydapuy, ŋunhiŋuwuy banydji yan ŋunhi maṉḏa Wanduru ga Beta ŋuli ganha nhinanha ŋunhili wäŋaŋur.
JOH 1:45 Bala ŋayi Biliptja marrtjinan, bala ŋayi bunanan yolŋuw yäkuw Nathanyulwun,* bala ŋayi waŋanan nhanukal, “Way! Ŋanapurrnydja dhuwal bilin maḻŋ'maraŋala ŋunhiyiny yolŋuny ŋunhi ŋanya gan ŋuriŋiyi Mawtjitjkal* wukirriwuyyu mala lakaraŋal, ga walal gan ŋunhi djawarrkmirriy mala lakaraŋal nhanukalaŋuwuy dhäwu. Ŋunhiyiny dhuwal Djesun, gäthu'mirriŋu Djawutjipkun,* ŋunhi wäŋa Nätjuritjpuywun.”
JOH 1:46 Yurr ŋayiny Nathanyulnydja buku-bakmaraŋal Bilipkuny bitjarr, “Bäyŋu ŋuli gi dhuwal ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy-Nätjuritjpuynydja maḻŋ'thurr ŋula ŋamakurr nhä malany.” Ga ŋayi Biliptja waŋan nhanŋu Nathanyulwuny bitjarra, “Go marrtjin, nhe dhu nhepin nhäma.” Bala yan maṉḏa marrtjinan Djesuwala.
JOH 1:47 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋalnydja ŋanya Nathanyulnhany, ŋayi gan marrtjinany räli guwatjmarnydja ŋanya bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋal walalaŋgal ŋanya Nathanyulnhany bitjarra, “Nhäŋu ŋathil walal. Dhuwaliyin ŋunhi yuwalktja gal'ŋu Yitjuralpuynydja yolŋu, dhuwurr-dhunupany, yakany nyäḻ'yunamirr.”
JOH 1:48 Ga ŋayiny Nathanyulnydja buku-bakmaraŋal nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Way, nhaliy nhe dhuwal marŋgithinany ŋarraku?” Bala ŋayiny Djesuny waŋanan nhanukal bitjarra, “Way, ŋunhi muka ŋarra nhuna dhuwal nhäŋalnydja, ŋunhi nhe gan nhinan dhuḏiŋur dharpaŋur yindiŋur, yurrnha ŋayi Bilipthuny nhuna garr'yurr räliny ŋarrakalnydja.”
JOH 1:49 Ga ŋayiny Nathanyulnydja waŋan nhanŋuny Djesuwnydja bitjarra, “Marŋgikunhamirr, nheny dhuwal yolŋu Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwun, ga bulu nhe dhuwal Ŋurruŋu Buŋgawa ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ Yitjuralpuywu bäpurruw.”
JOH 1:50 Ga ŋayiny Djesuny waŋan Nathanyulwuny bitjarra, “Nheny dhuwal bilin marŋgithinan, ga märr-yuwalkthinan nhe ŋarrakuny, bili ŋarra nhuŋu ŋurruŋuny lakaranhamin ŋathil ŋunhi ŋarra nhuna nhäŋal dhuḏilil dharpalil nhe gan nhinan. Yalalany nhe dhu nhäma manymaknha mirithirra dharrpalnha rom, bulun ga djuḻkmaram.”
JOH 1:51 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋgal bitjarra, “Yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany. Nhäman nhuma dhu djiwarrny'tja ḻapthunawuynha, ga nhämany nhuma dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrinhany mala walal dhu ga wäŋgamany bala-rälin, buku-djuḻkmaranhamirra dhu ga beŋurnydja ŋunhi djiwarr'ŋurnydja rälin ŋarrakala, ŋunhi ŋarrany dhuwal yuwalk warray Gäthu'mirriŋu Yolŋu.”
JOH 2:1 Ga märrman' ŋunhi munhany djuḻkthurr, bala dharrwan marrtjin ŋunhi yolŋuny walal ḻuŋ'thurr balan wäŋalil yäkulil Gaynalilnydja,* ŋunhi ŋayi ga ŋunhiyiny wäŋa dhärra makarrŋurnydja Galalin. Ḻuŋ'thurrnydja marrtjin ŋunhi yolŋuny walal ŋathawnha ḻukanharaw, bala walal gan buŋgulnha djäma, ŋayaŋu-djulŋithinany gan dhika mirithinan, bili yolŋu maṉḏa miyalk ga ḏirramu märranhamin ŋunhiliyi wäŋaŋur. Ga ŋayi Djesuw ŋäṉḏi'mirriŋu ŋunhiliyi mala-manaparyi walalaŋgal balanyamirriyyiny.
JOH 2:2 Ga ŋayipi Djesu, ga walal ŋunhi malthunamirr mala nhanŋu marrtjindhi balayi ŋathaw ḻukanharaw, ga ŋurikiyi buŋgulwu mala-manapanaraw, bili walal ŋunhi dhäruk-djuy'yunmin walalaŋ.
JOH 2:3 Yo Ḻukanan walal marrtjin ŋunhi ŋathany, ga yan bili-i-i, bala ŋayi ŋunhili gandarrŋurnydja marrtjin dhawar'yurra borumdja wiyikany' ŋänitjiny. Bala ŋayi ŋunhi Djesuwnydja ŋäṉḏi'mirriŋu marrtjinany, bala ŋayi lakaraŋala nhanukal bitjarra Djesuwalnydja, “Way, gapuny ŋunha wiyikany' bilin dhawar'yurra.”
JOH 2:4 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Way Ŋäṉḏi. Nhaku nhe ga dhuwal lakaramany ŋarrakal dhuwaliyiny? Yaka yan ŋarraku dhuwal waluny galkithinya djämawnydja. Yaka ŋarrany gi gur'kur-gurrupul ŋula nhaku malaŋuw djämaw.”
JOH 2:5 Bala ŋayiny ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu marrtjinany, bala waŋanan ŋunhi djämamirriwalnydja mala bitjarra, “Ŋuli ŋayi dhu nhumalany ŋunha waŋa djäma gurrupan, nhumany dhu djäman yan ŋunhi nhaku ŋayi dhu waŋa nhumalany,” bitjarr.
JOH 2:6 Manymak. Romdja walalaŋ gan ŋunhi dhärran Djuw bäpurruwnydja balanya gam', ŋurruŋuny ŋathil walal gan ŋunhi goŋ rurrwuyunmin walalanhawuynha walal, ga yurrnha nhakun walal gan ŋathany ḻukan. Ga banikin' mala marrtjin ŋunhiliyi buṉbuŋur dhärra'-dharran ḏilkurr, yurr goŋ-waŋgany ga waŋgany bäythinyawuy mala gan ŋunhi banikin'tja dhärran ŋunhiliyiny.
JOH 2:7 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan, bala waŋanan walalany ŋunhi djämamirrinhany mala bitjarra, “Ŋunha banikin' mala dhärra'-dharra marrtji ḻikanŋur, ŋunhiwiliyiny banikin'lil malaŋulil nhuma dhu gapun buma, dhaŋaŋguman yan.” Bala walal marrtjin rarryu'-rarryurra, yan bili-i-i ga dhaŋaŋdhin ŋunhiyi banikin' mala.
JOH 2:8 Ga buluyi ŋayi waŋan walalany bitjarr, “Gatjuy, dhiṯthurra dhuwaliyi gapuny dhipuŋuryiny banikin'ŋurnydja, ga gäŋuny balan ŋurikala yolŋuwalnydja, ŋunhi ŋayi ga djäga dhiyak buŋgulwu,” bitjarr. Bala walal dhiṯthurra märr-ḻurrkun' ŋunhiyi gapuny, bala gäŋala nhanukal.
JOH 2:9 Gäŋala walal marrtjin ŋunhi, ga dhurrnha gurrupar ŋurikalyin. Ga ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy djägamirriynydja märraŋal, bala dhunupan ŋayi dhäkay-birrka'yurra ŋunhiyi gapuny. Yurr dhäkaynydja ŋayi ŋunhi birrka'yurrnydja manymaknha dhika, borumnha yan wiyikan' ŋänitjin. Yaka ŋayi ŋunhi djägamirrnydja ḏirramu marŋgi ŋurikiyi wiyikawny'tja, ŋunhi wanhal walal märraŋal. Walalawuynha yan ŋunhi marŋgimirrnydja ŋunhiwurryin ŋunhi djämamirra mala, wanhal walal ŋunhi dhiṯthurr ŋunhiyi gapuny. Bala beŋuryiny ŋayiny ŋunhiyiny ŋunhi buŋgul-djägamirrnydja ḏirramu wäthurra ŋurikin ḏirramuw wiripuŋuwnha ŋunhi ŋayi märraŋal miyalknha.
JOH 2:10 Marrtjinan ŋayi, bala ŋayi ŋanya waŋanan bitjarra, “Nhä dhuwal wiyika dhäkay nhe maḻŋ'maraŋal dhuḏitjtja, manymaknha muka? Ŋäthilnydja wiripuŋuŋurnydja buŋgulŋur malaŋuŋur, walal ŋuli ganha ḻukanha manymaktja wiyika gapu ŋurruŋu yan, ga bäy walal ŋuli gana'yinyan, ga beŋuryiny märr-dhä-gandarrkurrnydja walal ŋuli maḻŋ'maranha ga gurrupana märr gaŋgan yan ŋamakurr gapu. Ga nheny dhuwal rulwaŋdhurr dhä-dhuḏitjkuny ḻukanharaw manymaknha yan mirithirra wiyika', latjun' yan dhika dhäkay.”
JOH 2:11 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy bitjarryiny djäma ŋunhiyi ŋoy-ganyim'thunamirrnydja rom ŋunhal wäŋaŋur Gayna makarrŋur Galali, ga ŋuriŋiyiny ŋanya ŋunhi maŋutji-lakaraŋalnydja ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrwu warray Gäthu'mirriŋu. Ga ŋunhiliyin ŋunhi nhanŋu ŋurruŋuny gal'ŋu maḻŋ'thurr mäwilimirrnydja rom ga djeŋarra'mirrnydja rom, bala walalnydja nhanŋu ŋunhi Djesuwnydja malthunamirr mala dhunupan yan märr-yuwalkmirriyinan, ga märr-nhirrpanminan nhanukal.
JOH 2:12 Ga dhäŋur beŋuryiny walal marrtjinan Gapuniyamlila wäŋalil yäkulil, ŋayipi Djesu ga ŋäṉḏi'mirriŋu nhanŋu, ga yukuyuku'mirriŋu walal nhanŋu, ga bulu nhanŋu malthunamirr mala.
JOH 2:13 Yo. Bala walal gan ŋunhi nhinanany ŋunhiliyin Gapuniyamnha* wäŋaŋur yan nhakun märr gurriri, bili galkin ŋunhi waluny ŋunhi walal ŋuli ḻuŋ'maranhaminya ŋunhal Djurutjalamdja, wäŋaŋur ŋurikiyin waluw Ḻäy-djuḻkmaranhamirriwnha. Bala ŋayi Djesuny rur'yurra, bala marrtjinan balayin Djurutjalamlila.
JOH 2:14 Yo, ga ŋunhi ŋayi Djesu bunanany ŋunhiliyi Djurutjalamdja wäŋaŋur, bala ŋayi marrtjinan balayin ŋunhi buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulil, ga ŋunhiliyiny ŋayi nhäŋala yolŋunhan walalany, walal marrtjin buku-djuḻkmaranhamin gurrupanmin warrakan' mala, buliki ga bimbi ga murryil, mundhurr-wurrupanarawnha God-Waŋarrwun. Ga wiripuny gan ŋunhi yolŋu walal nhinan bala'palaŋura, rrupiyan walal gan gurrupanmin buku-djuḻkmaranhaminan.
JOH 2:15 Bala dhunupan ŋayiny Djesuynydja märraŋal rakin' mala bala djäman burriṯiŋuyaŋala, bala ŋayi marrtjin warrakan'nhany mala ŋaŋ'ŋaŋ'thurra, dhawaṯmaraŋala warraŋullila beŋuryiny buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur. Ga ŋunhi bala'palany rrupiyapuynydja ŋayi marrtjin dhulmu-bilmaraŋala, ga ŋayiny marrtjin rrupiyany walalaŋ ḻarryurra.
JOH 2:16 Bala ŋayi Djesuy waŋan ḏirramuwurrunhan ŋunhiwurrunhan ŋunhi walal gan warrakan' mala buku-djuḻkmaranhamin gurrupanmin bitjarra gam', “Gatjuynha biyakun dhawaṯmaraŋun walal dhuwali warrakan'nhany malaŋuny. Yaka gi dhuwandja buṉbuny warku'yurr. Dhuwandja buṉbu ŋarrakalaŋaw warray Bäpaw wäŋa. Dhuwandja yaka wäŋa balanyarawyi buku-djuḻkmaranhaminyaraw nhumalaŋgalaŋaw ŋula nhaku malaŋuw rrupiyaw gurrupanminyaraw.” Bitjarra ŋayi marrtjin Djesu waŋanany dhawaṯmaraŋalnydja walalany.
JOH 2:17 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja walal nhanukal gan nhäŋala yan ŋanya, bala walal guyaŋanan ŋanya dhäruknha ŋunhi djorra'ŋura, ŋunhi ga waŋa bitjan gam', “God-Waŋarr Bäpa, ŋarra nhuŋu ga dhuwal buṉbunhany märryu warray ŋayatham mirithirr yan.”
JOH 2:18 Ga walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuynydja mala dhä-birrka'yurr ŋanya Djesuny ŋurikiyi buṉbuw, ḏälyun dhärukthuny bitjarra gam', “Way, yolthu nhuna dhuwal waŋanany balanyarawyiny? Nhaliy romdhu nhe dhuwal bitjarryiny? Go mak milkuŋ ŋanapurruŋgal nhuŋuwuy nhe be ganydjarrnydja. Ma', milkuŋun ŋanapurruŋgal, märr napurr dhu nhäman, bala märr-yuwalkthirra nhuŋu.”
JOH 2:19 Bala ŋayi Djesuny waŋan buku-bakmaraŋalnydja walalaŋ bitjarra, “Gatjuy bakmaraŋ walal dhuwal buku-ŋal'yunamirr buṉbu, ga ŋarrany dhu balayi dhuḻ'yun roŋanmaramdhi ḻurrkun'thuny waluy.”
JOH 2:20 Ga walalnydja buku-roŋanmaraŋal nhanŋu bitjarr warray gam', “Nhäthayi way yanbi nhe dhu dhuwal ḻurrkun'thu waluy dhuḻ'yun dhuwal buṉbuny roŋanmaramdhi?” bitjarr. “Dhiyakuny buku-ŋal'yunamirriw buṉbuw walalany ŋupar djämaw wiyinnha mirithirra dhuŋgarra, 46-nha waltjaṉ.”
JOH 2:21 Yurr yuwalktja ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu lakaraŋal ŋunhin ŋanyapinyan ŋayi rumbalnha.
JOH 2:22 Ga yalalany dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ŋayi Djesu walŋathinany dhiŋganhaŋurnydja, bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja walal nhanukal dhunupan bala yan guyaŋanan ŋunhi dhäruktja ŋanya Djesunhany, bala märr-yuwalkthinan yan ŋunhi wukirriwuynha God-Waŋarrwun dhäruk, ŋunhiyin dhäruk ŋunhi ŋayipi gan Djesuy ŋäthil lakaraŋal.
JOH 2:23 Ga balanyamirriyyi bili waluy Ḻäy-djuḻkmaranhamirriy ŋayiny gan ŋunhi Djesuny nhinanan ŋunhala Djurutjalamnha. Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuny nhanŋu märr-yuwalkmirriyinany, bili walal gan nhäŋala ŋanya ŋunhi ŋayi gan djämany ŋamakurrnha romdja malany ganydjarryuny yindiynha dhika.
JOH 2:24 Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesuny yaka dhayuŋanminya ŋanyapinyany ŋayi walalaŋgal, bili ŋayi ŋäthil yan walalaŋ marŋgithin, yolŋuwnydja walalaŋ.
JOH 2:25 Bäyŋun nhakun nhanŋu ŋula yolthuny yolŋuy Djesuwnydja ŋula nhäny mala lakaranha ŋunha yolŋunhany walalany ŋayaŋu, bili ŋayiny ŋunhi ŋäthil warray marŋgi.
JOH 3:1 Ga waŋgany yolŋu gan nhinan ŋunhiliyi wäŋaŋur, yäkuny ŋayi ŋunhi Nikadimatj, yurr ŋayi ŋunhi Baratji* yolŋuny, ŋurruḏawalaŋu Djuw bäpurruw.
JOH 3:2 Waŋganydhuny munhay bala ŋayi ŋunhiyiny yolŋu Nikadimatjtja marrtjinan balan Djesuwala, ga waŋan nhanukal ŋayi bitjarr, “Way Marŋgikunhamirr. Ŋanapurrnydja dhuwal marŋgi nhuŋu, ŋunhi nheny dhuwal djuy'yunawuy God-Waŋarrwuŋ, bili nhokuŋ djämapuynydja dhuwal yindi mirithirr, ŋoy-ganyim'thunamirr warray. Yakan dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy djäma bitjandhiyiny ŋayipiny gänany, ŋany waŋganydhun yan dhu ŋunhi God-Waŋarrwalnha yan ganydjarryu bitjandhiny djämany.”
JOH 3:3 Ga ŋayiny Djesuny wiripuŋuyaŋal warray buku-bakmaraŋal nhanŋu Nikadimatjkuny bitjarr, “Märr-yuwalk ŋarra nhuŋu ga dhuwal lakaramany. Yakan dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy nhäma God-Waŋarrwuny rom yänayiny. Ŋany yolŋuny dhu ŋunhi gärri God-Waŋarrwalnydja romlil, ŋunhi bili yan ŋunhi ŋathil ŋayi dhu gandarrŋur yuṯathirr, bulu nhakun ŋayi dhu dhawal-guyaŋa.”
JOH 3:4 Ga ŋayiny Nikadimatjtja waŋan bitjarra, “Nhaltjanna bili dhu ŋunhi yindiny yolŋu buluny dhawal-guyaŋa? Yakan ŋayi dhu ŋunhi buluny ŋäṉḏi'mirriŋuwal guḻunlil gärri yindiny yolŋu, ga buluyi nhakun ŋayi dhu dhawal-guyaŋa! Bäyŋun yan!”
JOH 3:5 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋal nhanŋu bitjarra, “Ŋarrany nhuŋu ga dhuwal lakaram märr-yuwalknha ga dhunupan. God-Waŋarrwalnydja dhu romlil gärri ŋunhin yolŋu ŋunhi ŋayi dhu dhawal-guyaŋa märrmay' romdhu, gapuy ga Dhuyu-Birrimbirryu.
JOH 3:6 Ŋunhi ŋayi ŋuli yuṯany yothu dhawal-guyaŋa ŋäṉḏi'mirriŋuwalnydja guḻunŋur, yurr rumbal yan nhanŋu ŋunhi walŋany. Ga ŋunhi ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy dhä-gandarrkurrnydja märram ŋunhi God-Waŋarrwuny Birrimbirr nhanukiyingal ŋayi ŋayaŋulilnydja, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu yuṯathirra, bili ŋayi dhu bulu nhakun ŋunhi dhawal-guyaŋa ŋuriŋin God-Waŋarrwala Birrimbirryu, bala ŋayi dhu ŋurikiyi yolŋuw ŋayaŋuny ga birrimbirrnydja nhanŋu ŋunha djinawany' walŋathirra.”
JOH 3:7 “Yaka dhiyaŋiyi ganyim'thurrnydja, ŋunhi ŋarra lakaraŋal nhuŋu bitjarr gam', ‘Nheny dhu bulu dhawal-guyaŋa.’
JOH 3:8 Marŋgi muka nhe ŋunhi watawnydja? … ŋunhi wanhaŋur ŋayi ŋuli ga galkirri? Wiripuny nhe yakan marŋgi, wanhaŋur ŋayi ŋuli ga ŋunhi galkirri, ga nhälil ŋayi ŋuli ga ŋunhi marrtji. Yan nhe ŋuli ŋunhi ŋämany rirrakaynha waŋganynha, ga bilin. Ga bitjandhi bili nheny dhu ŋunhi bäyŋuyi yan nhäma Dhuyu-Birrimbirrnhany, ŋunhi ŋayi dhu yolŋuwalnydja ŋayaŋulil gärri, yurr yuwalknha yan ŋayi dhu ŋunhiyi yolŋuny yuṯathirrnydja, ga buluyi nhakun dhawal-guyaŋa ŋuriŋiyin God-Waŋarrwalnha walŋay.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋal nhanukal Nikadimatjkalnydja.
JOH 3:9 Bala ŋayi Nikadimatjthuny dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhany bitjarra, “Nhaltjanna dhu dhika bitjandhiny?”
JOH 3:10 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanukal bitjarr, “Nheny muka dhuwal be ŋurruŋu marŋgikunhamirr Yitjuralpuywu, yurr nhä nhe dhuwal, baḏak yan dhuŋa? Yaka nhe marŋgi dhiyakuny romgu?”
JOH 3:11 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Märr-yuwalknha ŋarra ga dhuwal lakaramany nhumalaŋ. Lakaramany ŋanapurr ga dhuwal ŋunhiŋuwuynha rombuynydja ŋunhi napurrnydja bilin marŋgin, ga wiripuny ŋunhiŋuwuynha ŋunhi napurr gan nhäŋala. Yurr bäyŋun nhakun ŋuli ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy waŋganydhuny märr-yuwalkmirriyiny.
JOH 3:12 Yo, bäyŋu nhuma gi dhuwal märr-yuwalkthi ŋarrakuny, ŋunhi ŋarra ŋuli ga lakaram nhumalaŋ dhuwalaŋuwuynydja ŋunhi munatha'wuynydja rom. Ga nhaltjanna nhuma dhu ŋunhi märr-yuwalkmirriyirr djiwarr'puywuny romgu ŋunhi ŋarra nhumalaŋ dhu ga lakaramany?
JOH 3:13 Bäyŋu dhuwal ŋula waŋgany yolŋu marrtjinya balany djiwarr'lilnydja; ŋarrapin yan waŋganynha Gäthu'mirriŋun Yolŋun marŋgi ŋurukuny ŋunhi djiwarr'puywuny romgu, bili ŋarrapi ŋunhi yarrupthurrnydja räliny beŋuryiny djiwarr'ŋurnydja.”
JOH 3:14 Yo, ŋunhalnydja ŋunhi gapu-ranhdhakŋurnydja wäŋaŋur Mawtjitjthuny ŋunhi nhanukiyinguŋuny ŋayi goŋbuynhany djämapuynha bäpiny ŋal'maraŋal dharpalila. Ga bitjandhin dhu ŋunhi yolŋuynydja walal Gäthu'mirriŋunhany Yolŋuny dharpalilnydja ŋal'maram,
JOH 3:15 märr dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirrnydja nhanukal, ŋayiny dhu ŋunhi yänan märraman yuṯanhany walŋany.
JOH 3:16 Yo. God-Waŋarrnydja ŋunhi märr-ŋamathin mirithin yan yolŋuwnydja walalaŋ bawalamirrilila wäŋalilnydja, bala yan ŋayi gurrupara nhanŋuwuynha ŋayi Gäthu'mirriŋunhany, ŋunhin bili yan waŋganynhan, märr dhu ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi dhu ga märr-yuwalkthirrnydja nhanukal, yakan dhu dhiŋgam, nhinany ŋayi dhu ga walŋan yan bitjanna bili wiyinŋumirra.
JOH 3:17 Yo, God-Waŋarryuny ŋunhi djuy'yurrnydja nhanŋuwuy ŋayi Gäthu'mirriŋunhany räliny dhipalnydja munatha'lilnydja, yaka rom-nyamir'yunarawnydja yolŋuwnydja walalaŋ, ŋany walŋakunharawnha walalaŋ.
JOH 3:18 God-Waŋarryuny dhu ŋunhi yakan dhä-gir'yun ŋunhiny yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga märr-yuwalkthirr ŋurikalyi Gäthu'mirriŋuwal nhanukalaŋuwal. Ga ŋuli ŋayi gi ŋula yol yolŋu bäyŋuny nhanŋu märr-yuwalkthi, ŋayiny ŋunhiny yolŋu biliŋuwuynha nhakun rom-nyamir'yunawuynha God-Waŋarrwuŋuny, bili ŋayi yaka ŋanya märr-yuwalkmirriyinya ŋunhi Godkalaŋaw Gäthu'mirriŋuw waŋganygun yan.
JOH 3:19 Ga dhuwalaŋuwuyyin ŋunhi gämurru'wuynydja ŋayipiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny mala-djarr'yurrnydja yolŋunhany walalany. Bili ŋayipiny ŋunhi Gäthu'mirriŋuny nhanŋu balanya nhakun baḏayalan', ga bili muka ŋayi ŋunhi yarrupthurrnydja räliny dhipalnydja munatha'lilnydja, yurr yolŋuny ŋunhi walal yaka ganha djälthinya ŋurikiyiny baḏayalaw', ŋany djälthinany walal gan ŋunhi mirithinany ŋurikiyin bili yan buku-munhaw'nha, bili walal ŋuli ga ŋunhi djämany yätjkurra yan romdja malany.
JOH 3:20 Ŋunhi ŋuli ga yolŋuy djäma yätjkurrnydja yan rom, ŋunhiyiny ŋayi dhu ga yolŋu ŋuyulkthirra baḏayalawny'tja, bili ŋuriŋiyi baḏayalayny'tja ŋuli ga ŋunhi warraŋulkuman, maḻŋ'maraman ŋunhiyin yätjkurrunhan ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma.
JOH 3:21 Ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhina yuwalkthuny yan romdhu ga ŋamathamany, ŋayiny ŋuli ga ŋunhiyiny yolŋu nhina baḏayala'ŋura, märr yolŋuynydja walal dhu ga nhämany ŋanya dharaŋana, ŋunhi ŋayi ŋuli ga djämany nhanukiyingala yan God-Waŋarrwala djälyuny.
JOH 3:22 Ga yalalany dhäŋur beŋurnydja ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirriŋurnydja* waluŋur, bala ŋayiny Djesuny ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu marrtjinan, balan wiripuŋulila wäŋalil, yurr ŋunhili bili makarrŋurnydja wäŋaŋur yäkuŋur Djudiya. Wäŋgaŋalnydja wala marrtjin ŋunhi, bala nhinanan ŋunhiliyiny wäŋaŋur märr-gurriri yan, bala ŋayi gan Djesuynydja ḻiya-ḻupmaraŋala yolŋunhany walalany ŋunhiliyiny wäŋaŋur.
JOH 3:23 Ga ŋayiny Djondhuny* gan yolŋuny walalany ḻiya-ḻupmaraŋal ŋunhal bala wäŋaŋur yäkuŋur Aynan* galki Djaylim, bili balanyayi bili ŋunhiyiny gapumirryi wäŋa. Ga ŋunhi nhakun yolŋuynydja walal ŋanya gan guwatjmarnydja Djonnhany, bala ŋayi gan yan walalany ḻiya-ḻupmaraŋala.
JOH 3:24 “Yurr yalalan dhä-dhuḏitjnha ŋayi Geŋ-Yaritthuny dhäruk-gurrupar miriŋuwala, bala walal ŋanya ŋunhi Djonnhany ŋayathaŋala, bala galkara dharruŋgulila.”
JOH 3:25 Ga walal ŋunhi Djongu malthunamirr mala, ga waŋgany Djuw yolŋu ŋarrtjunminan gan dhä-ŋurrkanhaminan, buku-ḻuppuynha rombuy, ŋunhi walal ŋuli ganha Djuw mala ḻupthuna ḏarrtjalkkunhaminya ŋuliwitjana ŋunhi romgurr walalaŋgiyingalaŋuwurr.
JOH 3:26 Bala beŋuryiny walal ŋunhi Djonguny malthunamirr walal marrtjinan, bala lakaraŋala Djongalnydja bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr, barpuru nhe ga ŋunhi ḏirramuny lakaram, ŋunhi ŋayi nhuŋu barpuru buna ŋunha gali' mayaŋŋur Djodin? … ŋunhan ŋayi ga ḻiya-ḻupmaraman yolŋunhan walalany. Ga bukmaknha ga ŋunha yolŋuny walal marrtjiny nhanukal balayiny dharrwan mirithirra.”
JOH 3:27 Ga ŋayiny Djondhuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Yakan dhu ŋula yolŋuy gänany djäma ŋula nhäny ŋunhi rom ganydjarrmirrnydja; ŋunhiyiny djäma malany ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny goŋ-gurrupanawuy.
JOH 3:28 Bili muka nhumany dhuwal buthuru-marŋgin ŋunhi ŋarra gan bitjarrnydja lakaraŋal gam', ‘Ŋarrapiny dhuwal yaka ŋunhiyi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu, yan ŋayi ŋarranhany dhuwal djuy'yurr ŋäthil, dhukarrwu yäkthunaraw, ŋäthilmirriyanharaw nhanŋu,’ bitjarr.
JOH 3:29 Yo. Marŋgi muka nhuma dhuwal romguny limurruŋgiyingalaŋaw, ŋunhi nhaltjan limurr ŋuli ga Djuw bäpurru märranhamirr ḏirramu ga miyalk. Ŋunhi ŋuli ḏirramu ga miyalk märranhamirrnydja, ŋunhiyiny dhunupa maṉḏaŋ märranhaminyaraw, ga ŋunhiyiny miyalk nhanŋuwuynha yan ŋurukiyin bili yan ḏirramuw. Ga ŋayiny ḻundu'mirriŋuny nhanŋu ŋurikiny ḏirramuwnydja, yan ŋayi ŋuli ga nhakun ŋunhi dhärra, buthuru-bitjun nhanŋu, yurr ŋayi ŋuli mirithirra dhika ŋayaŋu-djulŋithirrnydja ga, ŋunhi ŋayi ŋuli ŋämany nhanŋuwuy ŋayi ḻundu'mirriŋunhany miyalkkalaŋawuynydja märranhawuy. Yo. Ga Djesuny dhuwal balanya nhakun ŋunhiyi ḏirramu dhuway'mirriŋu miyalkku, ga ŋarrany dhuwal Djondja balanyan yolŋu nhakun ŋunhi ḻundu'mirriŋun nhanŋu. Ga dhiyaŋiyiny ŋarrapiny nhakun ŋuli ga ŋunhi mirithirrnydja märr-ŋamathirr.
JOH 3:30 Yo. Ŋayin dhu ŋunhiyin yolŋu Djesun ŋurruḏawalaŋuyirrnydja ga yindithirrnydja, ga ŋarrapiny dhu marrtji nyilŋ'maranhamirra, nhanŋun dhu dhukarr-yarrkthun.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djondhu lakaraŋalnydja.
JOH 3:31 Yo, Djesuny dhuwal yarrupthurr beŋur djiwarr'ŋur, yurr ŋayiny ŋunhi ŋurruŋun, djuḻkmaraman ga bukmaknhany yan ŋula yolnhany mala, bili ŋayiny ŋunhi djiwarr'puy warray yolŋu. Ŋayiny ŋunhi Djondja yäku yolŋu dhuwalaŋuwuy munatha'wuy warray, ga lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi romdja malany ga ŋuyany' dhuwalaŋuwuy yan munatha'wuy. Yurr Djesuny ŋunhi yolŋu ŋunhaŋuwuynha djiwarr'puynha, ga ŋayiny ŋunhi bulu warray garrwar ga barrku, djuḻkmaraman ŋayi ga bukmak ŋula nhä malany dhuwalaŋuwuynhany ŋunhi munatha'wuynhany.
JOH 3:32 Ŋayin ŋuli ga ŋunhi lakaram yuwalktja ga dhunupany, ŋunhi bili yan ŋunhi nhä ŋayi gan nhäŋal ga ŋäkul, yurr bäyŋun ŋuli gi ŋunhi ŋula yolŋuynydja ŋanya dhäruktja märraŋ.
JOH 3:33 Yurr ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi bilin märraŋala ŋanya dhäruktja Djesunhany, ŋurikiyiny yolŋuw ŋayaŋuny bilin marŋgin, ga yoraman ŋayi ŋuli ga ŋurukuny ŋunhi Godkalaŋawnydja dhärukku yuwalkkuny.
JOH 3:34 Yurr Djesuny ŋunhi djuy'yunawuy God-Waŋarrwuŋ warray, ga waŋany ŋayi ŋuli ga ŋunhi dhäruktja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun Bäpawnha, bili ŋayiny ŋunhi dhaŋaŋdhirr warray ŋuli marrtji ŋuriŋi God-Waŋarrwal Birrimbirryuny.
JOH 3:35 Ŋayiny God-Waŋarrnydja Bäpany mirithirr warray ga märr-ŋamathirr nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi Gäthu'mirriŋuw, bala ŋayi nhäny mala bukmaknha yan dhayuŋarnydja warrpam'thurra yan nhanukiyingala goŋlilnydja.
JOH 3:36 Ŋuli nhuma dhu ga ŋula yol mala märr-nhirrpanmirr nhanukiyingalnydja yan Gäthu'mirriŋuwalnydja, märr-yuwalkthirrnydja manapan nhuma dhu ga nhanŋu, ŋunhiyiny nhakun nhuma dhu ga ŋayathaman ŋunhan ŋunhi yuwalknhan walŋany, ga nhinany nhuma dhu ga walŋan yan, bitjanna bili. Ga ŋunhiny dhä-märr-yuḻktja yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli gi yaka dhäruk märraŋ Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny, ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy bäyŋun märraŋ yuwalknhany ŋunhi walŋany God-Waŋarrwuŋuny, ŋayiny dhu ga ŋunhi nhina dhä-gir'yunawuynha bitjanna bili yan.
JOH 4:1 Bala walal ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi Baratjiynydja mala ŋäkula dhäwuny' nhanukalaŋuwuynydja Djesuwalaŋuwuynydja, ŋunhi yolŋuny walal gan dharrwan mirithirra malthurrnydja nhanŋu Djesuwnydja, djuḻkmaraŋala gan ŋunhi Djonguny malthunamirriny walalany. Ga yuwalknha ŋunhi yulŋuny, dharrwan dhika yolŋuny walal gan marrtjinany nhanukal Djesuwalnydja, bala ŋayi gan yan walalany ŋunhi ḻiya-ḻupmaraŋala.
JOH 4:2 Yurr ŋayipiny ganha Djesuynydja ŋunhi yaka yuwalktja ḻiya-ḻupmaranha walalany; walalawuy gan ŋunhi ḻiya-ḻupmaraŋalnydja yolŋunhany walalany malthunamirriy mala yan nhanukal.
JOH 4:3 Yo, ga ŋunhi walal rom-djägamirriynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja ŋunhiyiny dhäwu, bala walal yan mirithinan dhika maḏakarritjthinany, ga ŋunhi ŋayi Djesuy ŋäkulnydja walalany dhäruktja, bala dhunupan ŋayi ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa Djudiyany, bala marrtjinan roŋiyinan Galalilila.
JOH 4:4 Marrtjinany walal gan ŋunhi dhukarr-ŋuparnydja Djamariyakurra wäŋakurrnydja ŋarakawurr, bili ŋunhiyin dhukarr ḻirraŋuny balany Galalililnydja.
JOH 4:5 Marrtjinany walal gan ŋunhi, yan bili ga ŋayathaŋal wäŋa yäku Djayka,* makarrŋur wäŋaŋur Djamariyan. Ŋunhiyiny wäŋa Djaykany galkin yan ŋunhiliyin wäŋaŋur ŋunhi ŋayi ŋäthil Djaykupthu* gurrupar nhanukalaŋaw gäthu'mirriŋuw Djawutjipku.
JOH 4:6 Ŋunhiliyin ŋunhi wäŋaŋur ŋayi Djaykupthuny maḻŋ'maraŋalnydja maŋutjiny gapuny buŋbuŋdhunawuynydja, bala ŋayi yaw'yurra, bala dhuḻ'yurra guṉḏan mala ḻiw'maraŋala ḻoḻuwunuŋala ŋunhiyiny ŋarŋgany gapumirrnydja. Yo marrtjinany walal gan ŋunhi Djesu ga nhanŋu ḻundu'mirriŋuny walal, bala bunanan ŋunhiliyin gapu maŋutjin wäŋaŋur. Ŋayiny Djesuny djawaryurra, bili barrkuŋur ŋayi gan marrtjin, bala ŋayi nhinanan ŋunhiliyin galkin yan gapu-maŋutjin. Yurr bunanany walal ŋunhi ŋunhiliyiny ḏämbuynha waluy ḻäy-bilyunaraynha.
JOH 4:7 Ga walalnydja nhanŋu ŋunhi malthunamirrnydja walal marrtjin balan Djaykalila wäŋalil ŋathawnha bäyimgu, ga ŋayiny Djesuny gan nhinan ŋunhiliyin banydjin. Nhinanany ŋayi gan ŋunhi, dharrnha ŋayi nhäŋal miyalknhan, ŋayi marrtjin waṉḏin balayi guwatjmar ŋanya gapuw dhiṯthunaraw, yurr ŋayi ŋunhi miyalktja Djamaritinnha yolŋu. Marrtjinany ŋayi ŋunhi, bala bunanan, bala ŋayiny Djesuny waŋanan nhanukal, ŋäŋ'thurra ŋanya gapuwnha bitjarra, “Way miyalk ga', gapu rraku gurrupul.”
JOH 4:9 Ga ŋayiny ŋuriŋiyiny miyalkthuny ganyim'thurra ŋanya ŋäkul, bala ŋayi buku-bakmaraŋala balany nhanŋuny bitjarra, “Way! Nhaku nhe dhuwal ŋäŋ'thurrnydja ŋarrany gapuwnydja? Be muka nheny dhuwal Djuw yolŋu, ga ŋarrany dhuwal wäŋa-Djamariyapuy.” Bitjarr ŋayi ŋunhiyi miyalktja waŋan, bili walal ŋuli ganha Djuw bäpurruy yolŋuy walal wäŋa-Djamariyapuynhany yolŋu'-yulŋuny ḻäypuy lakaranha, ga rom walalaŋ gan ŋorran Djuw bäpurruw, walal ŋuli yaka Djamaritinnha yolŋuny ganha dhä-wombunha ḻukanha waŋganydhu banikin'thu.
JOH 4:10 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋala nhanŋuny bitjarra, “Ŋuli balaŋ nhe marŋginy God-Waŋarrwuny, ŋunhi nhäthinya ŋayi dhu nhuŋu gurrupan, ga ŋuli balaŋ nhe ŋarrany dharaŋanany, yol ŋarra dhuwal ŋunhi ŋarra nhuna ga dhuwal ŋäŋ'thun gapuw dhiṯthunaraw, nheny balaŋ ŋunhi ŋäŋ'thunna ŋarrany, märr balaŋ ŋarrany nhuŋuny gurrupanna wiripun gapu, walŋa-gurrupanamirra.”
JOH 4:11 Bala ŋayiny ŋunhi miyalktja waŋanan nhanukal Djesuwalnydja bitjarra, “Way ḏirramu, wanha bili nhuŋu banikin'tja gapuwnydja dhiṯthunaraw? Ga ŋarŋgany dhuwal mirithirra dhuḻupurrnha. Wanhaŋura nheny dhu ŋunhi walŋa-gurrupanamirrnydja gapu dhiṯthun?
JOH 4:12 Dhuwandja gay'yi napurruŋgalaŋuwuŋ mala-ŋurrkanhayŋuwuŋ gapu maḻŋ'maranhawuy, Djaykupkuŋ. Ga ŋayipiny Djaykupthuny ŋuli ganha ḻukanhayi gapu dhipuŋuryiny maŋutjiŋur, ga gäthu'mirriŋuy walal nhanukal, ga warrakan'thu mala walalaŋgal. Ga nhaltjanna nheny ga dhuwal lakaranhamirr nhunapinyany nhe? Yanbi nheny dhuwal yolŋu ŋurruŋun? … djuḻkmaraman nhe ga Djaykupnhany?”
JOH 4:13 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋala nhanŋuny bitjarra, “Ŋunhi dhu ŋula yolthu yolŋuy ḻuka dhuwalaŋuwuynydja maŋutjiwuy gapu, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu bulu nhakun nharaŋdhirr.
JOH 4:14 Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu ḻuka gapu ŋarrakuŋuny gurrupanawuy, ŋayiny dhu ŋunhiyiny bäyŋun buluny nharaŋdhirr. Bili ŋarrakuŋuny gapu ŋunhi ŋarrany dhu gurrupan, ŋunhiny balanyan nhakun ŋayi dhu marrtji buwal-buwalyunna nhanukal ŋayaŋuŋurnydja, bitjanna nhakun ŋunhi gapu maŋutji ŋuli ga buwal-buwalyun, walŋa-gurrupanamirra gapu, ga bitjanna bili ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhinany walŋan yan wiyinŋumirra.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 4:15 “Ga' gurrupula ŋarrany dhuwaliyiny gapu, märr ŋarra dhu yakan buluny nharaŋdhirr, ga yakan ŋarra dhu ga buluny marrtji räli gapuw dhiṯthunaraw,” bitjarr ŋayi ŋunhiyiny miyalktja waŋan nhanukal Djesuwalnydja.
JOH 4:16 Bala ŋayi Djesuny waŋanan nhanŋu bitjarra, “Gatjuy ŋathil marrtji, ga märraŋ nhuŋuwuy nhe dhuway'mirriŋuny, ga roŋiyirryi nhuma dhu märrma'yirr yan räliyi.”
JOH 4:17 Bala ŋayi ŋunhi miyalktja bäyŋu'yurra bitjarra, “Yaw! Bäyŋu ŋarra dhuwal yuwalktja dhuway'miriw,” bitjarr. “Yo, dhunupa nhe dhuwali bäyŋu'yurrnydja,” bitjarr ŋayi Djesuny waŋan. “Yuwalk nhe dhuwali dhuwaymiriwnydja,
JOH 4:18 yurr nhe ŋuli ganha ŋunhi wäŋaranhany ḏirramuwurruŋgalnydja goŋ-waŋganygal ŋäthilnydja, ga dhiyaŋuny bala nhe ga dhuwal nhina ḏirramuwal, ŋurikala ŋunhi ŋayi yakan nhuŋu dhuway'mirriŋu yuwalk. Yo, märr-yuwalk nhe dhuwaliny lakaranhamin nhunapinya nhe.”
JOH 4:19 Bala ŋayi ŋunhi miyalktja dhunupan waŋanan nhanŋu bitjarra, “Ŋarrany nhuŋu dhuwal marŋgi; dharaŋara ŋarra nhunany dhuwal dhiyaŋuny bala. Nheny dhuwal ŋunhiyin yolŋu God-Waŋarrwun djawarrkmirr, bili nhe dhuwal marŋgin ŋarrakalaŋawnydja nhaku malaŋuw warrpam'kun yan.
JOH 4:20 Ŋanapurruŋguny gan dhuwal mala-ŋurrkanhayŋu Djamaritindja mala buku-ŋal'yurr God-Waŋarrwuny dhiyal gay'yi bukuŋur yäkuŋur Garitjim, beŋur bili yan, ga dhiyaŋ bala dhuwal baḏak, ga nhumany ŋuli ga ŋunhi Djuw bäpurruynydja yolŋuy walal lakaram yanbi limurr dhu ga bukmaknha yolŋuny walal God-Waŋarrwuny buku-ŋal'yun ŋunhiliyin bili yan waŋganyŋura wäŋaŋurnydja Djurutjalamnha yan.”
JOH 4:21 Bala ŋayi Djesuny waŋan bitjarra nhanŋu, “Way miyalk, märr-yuwalkthin yan ŋarraku dhiyakuny, ŋunhi ŋarra ga nhä nhuŋu lakaram. Galki dhu dhuwal yuṯany rom buku-ŋal'yunarawnydja maḻŋ'thunna. Yakan dhu ga dhuwal buluny yolŋu'-yulŋuny buku-ŋal'yun dhiyalnydja ŋunhi bukuŋurnydja, ga wiripuny ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur walal dhu ga bäyŋuyi yan buku-ŋal'yun.
JOH 4:22 Nhumany dhuwal Djamariyapuynydja mala dhuŋamirr; yaka nhuma dhuwal yuwalktja mirithirrnydja marŋgi ŋurikiyiny God-Waŋarrwu, ŋunhi nhuma ŋuli ga buku-ŋal'yun nhanŋu. Ŋanapurr dhuwal Djuw bäpurru mala marŋginy nhanŋu ŋurikiyiny God-Waŋarrwu, ŋunhi ŋanapurr ŋuli ga buku-ŋal'yun nhanŋu, bili God-Waŋarrwuny ŋunhi walŋakunhamirrnydja rom maḻŋ'thurr Djuw-walaŋuwurr yan.
JOH 4:23 Yo, waluny marrtji dhuwal galkithirra, yurr dhuwanna ŋayi ŋunhi waluny dhiyaŋun bala, ŋunhi dhu ga yolŋuny mala yuwalkkuman yan buku-ŋal'yundja nhanŋuny God-Waŋarrwuny Bäpawnydja ŋuriŋiyin ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrwala ganydjarryuny. Bili balanyarawyin buku-ŋal'yunaraw ŋayiny ga ŋunha God-Waŋarrnydja djälthirr, ŋunhi dhu ga yolŋuny walal yuwalkkuman yan buku-ŋal'yundja nhanŋu ga märr-ŋal'yundja walalaŋgiyingal walal birrimbirryun ga ŋayaŋuynha.
JOH 4:24 Bili God-Waŋarrnydja dhuwal birrimbirr muka, ga buku-ŋal'yundja nhanŋu dhu ga ŋunhi yolŋuny walal yuwalkkumany ŋuliwitjanna waŋganygalaŋuwurra yan, Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurra.”
JOH 4:25 Bala ŋayi ŋunhiyi miyalktja waŋanan nhanukal Djesuwalnydja bitjarra, “Ŋanapurrnydja ga dhuwal gatjpu'yunna nhanŋun ŋurikiyin yolŋuw Maŋutji-dhunupayanhawuywun. Ŋunhi ŋayi dhu nhakun bunany, bala yan ŋayi dhu warraŋulkuman lakaramany bukmaknha yan ŋunhi God-Waŋarrwuny mala rom.”
JOH 4:26 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr warray, “Dhuwanna muka ŋarra ŋunhiyiny yolŋu, waŋan ŋarra ga nhokal dhiyaŋun bala.”
JOH 4:27 Ga baḏaknha maṉḏa gan ŋunhi waŋanhaminany, Djesuny ga ŋunhiyi miyalktja wäŋa-Djamariyapuynydja, bala yan walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu bunanan. Ga ŋunhi walal nhäŋälnydja maṉḏany waŋanhaminyalilnydja, bala yan walal mirithinan dhika ganyim'thurrnydja. Yurr walal gan ŋunhi nhäŋalnydja maṉḏany dhärukmiriwyun yan; bäyŋun walal ŋula dhä-birrka'yunany ŋanya ŋunhiyiny miyalknhany bitjanany ŋula, “Way, nhaku nhe dhuwal djälnydja?” Ga ŋanya walal Djesuny yakayi dhä-birrka'yuna bitjana, “Nhaku nhe ga dhuwal waŋany nhanukal?” Bäyŋun walal ŋunhi maṉḏany ŋula bitjanany dhä-birrka'yuna.
JOH 4:28 Bala ŋayi ŋuriŋiyi miyalkthuny ganarrthaŋala banikin'tja nhanŋuwuy ŋayi gapumirrnydja, ga dhunupan bala yan ŋayi roŋiyinan balayin wäŋalil Djaykalila. Ga ŋunhi ŋayi bunanany ŋunhiliyiny wäŋaŋur, bala yan ŋayi marrtjin lakaraŋalnydja yolŋuwalnydja walalaŋgal bitjarra,
JOH 4:29 “Way walal! Go, go muka, marrtji walal, nhäŋu dhuwal yolŋuny. Dhuwandja ŋayi gan lakaraŋalnydja warrpam'thurra yan dhunupan ŋarrakal, ŋunhi nhä mala ŋarra gan djäma. Mak dhuwaliyin ŋayi ŋunhiyiny yolŋu, Maŋutji-dhunupayanhawuynydja. Go marrtji walal, nhäŋu ŋanya!”
JOH 4:30 Ga dhunupan bala ŋunhi yolŋuynydja walal ganarrthaŋala ŋunhiyi wäŋany, bala marrtjinan nhanukal Djesuwala.
JOH 4:31 Ga ŋunhalnydja banydjiny gapu-maŋutjiny, walalnydja gan ŋunhi malthunamirriynydja walal nhanukal Djesuwal waŋanan ŋanya guyaŋanhamirriyaŋala bitjarra gam', “Way Marŋgikunhamirr, ŋay'yi, buku-djulŋi ŋathany dhuwanna ḻukin.”
JOH 4:32 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Bilin ŋarra dhuwal maranhun ŋuriŋiyin ŋathay ŋunhi nhuma yakan marŋgi.”
JOH 4:33 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu waŋanhamin bitjanminan, “Mak ŋanya dhuwal ŋula yolthu ŋathany gurrupar.”
JOH 4:34 Ga ŋayiny Djesuny waŋan buku-bakmaraŋal bitjarra, “Ŋarrakuny dhuwal ŋatha dhuwal mala gam', ŋunhi ŋarra dhu ga djäma ŋula nhä mala nhanukalaŋuwurra yan djälkurrnydja, ŋurikalyin ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli, ga bäy ŋarra dhu dhawar'maram yan ŋunhiyi djäma malany ŋunhi ŋayi ŋarrany gurrupar. Yo, dhuwaliyin malany ŋunhi ŋarrakuwuynydja maranhu, ŋuruŋiyin ŋarra ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋu-ganany' marrtji manygarrany.”
JOH 4:35 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋalnydja yolŋunhany walalany, walal marrtjin wäŋgaŋal dhukarr-ŋupar räli guwatjmar ŋanya, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Ŋunhi nhuma ŋuli lämu-nhirrpan maŋutjiny mala ŋathany, bala nhuma ŋuli ŋunhi walun ŋurikiyi lakaram bitjanna, ‘Ḻurrkun' ŋaḻindi dhu djuḻkthun ŋurikiyi ŋathawnydja, bala ŋayi dhu borumdhirra, bala limurr dhu gulkthunna ŋathany mala ḻundukuman.’ Yurr ŋarrany dhuwal nhumalaŋ ga lakaram bitjanna gam'. Nhäŋun dhuwanna yolŋuny walal marrtjin ga gumurr-guwatjmanna rälin limurrunhan. Dhuwandja yolŋu walal balanyan nhakun ŋunhi ŋathan borumnha, bilin galkunna ga gulkthunarawnha ga märranharawnha.
JOH 4:36 Ŋunhi dhu ŋula yolthu yolŋuy gulkthundja marrtji ŋathany mala, bala ḻuŋ'maraman dhu waŋganylila maŋutjilil, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny gurrupanna buku-roŋanmaraman ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy, bili ŋayi ŋuli ga ŋuriŋiyi yolŋuy ḻuŋ'maram yolŋuny walalany walŋamirrilila romlil, balanyarawnha bili gupaḏalwun nhinanharaw. Ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny gurrupan buku-roŋanmaramany manymaknha ŋurikiyiny yolŋuw maṉḏaŋ, lämu-nhirrpanamirriwnydja ga gulkthunamirriwnydja, märr maṉḏa dhu rrambaŋi yan ŋoy-djulŋithirrnydja.
JOH 4:37 Yolŋuynydja walal ŋuli ŋunhi lakaram bitjan gam', ‘Waŋganydhuny yolŋuy ŋuli ŋunhi lämu-nhirrpan ŋatha maŋutji, ga wiripuŋuynydja yolŋuy ŋuli gulkmaraman ŋunhiyi ŋatha.’
JOH 4:38 Ŋarrany nhumalany ŋunhi djuy'yurr ŋarrakuwuynydja ŋarra djämamirriny walalany, yän nhakun ḻuŋ'maranharaw ŋurikiyi ŋathaw, yurr yaka warray ŋunhi nhumalaŋguŋuny nhirrpanawuy, ŋunhiny dhuwal wiripuwurruŋguŋ yolŋuwuŋ walalaŋ lämu-nhirrpanawuy. Yurr yänan nhakun nhumany ŋuli ga ŋunhi märramany beŋuryin walalaŋguŋun djämapuy.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 4:39 Ga ŋunhalnydja ŋunhi wäŋaŋur Djaykany, ŋayiny gan ŋunhi ŋuriŋiyiny miyalkthuny lakaraŋala Djesunhany dhäruk bitjarra, “Dhunupan ŋayi ŋarrany gan ŋunha lakaraŋalnydja ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhä mala ŋarra ŋuli ganha djäma ŋäthil.” Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal Djamariyapuynydja mala märr-yuwalkthinan nhanŋu Djesuwnydja bili ŋurikalyin miyalkkalnha dhäwuy. Bala walal marrtjin ḻaw'yurra yolŋuny walal, bala wäŋgaŋala marrtjin, guwatjmara ŋanya Djesunhan.
JOH 4:40 Wäŋgaŋalnydja walal marrtjin ŋunhi bala, burnha bunan nhanŋu Djesuwnydja, bala waŋanan bitjarra, “Way, ŋula nhe dhu nhina ŋanapurruŋgalnydja muka,” bitjarr. Bala ŋayi nhinanan walalaŋgal ŋunhiliyiny märrman' munhany.
JOH 4:41 Nhinanany ŋayi gan ŋunhiliyiny, lakaraŋala ŋayi walalaŋ gan dhäwun', ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal märr-yuwalkthinany bili ŋuriŋin dhärukthun nhanukal.
JOH 4:42 Bala walalnydja ŋunhi märr-yuwalkthinyamirrnydja yolŋu mala waŋan bitjarra nhanŋu ŋuriki miyalkkuny, “Ŋäthilnydja napurr ŋunhi märr-yuwalkthin nhuŋu dhäwupuy yan, yurr dhiyaŋuny bala napurr yuwalknha yan märr-yuwalkthin, bili napurr ŋunhi bilin ŋäkula ŋanapurruŋgiyingalnydja buthuruy ŋanya dhäruktja waŋanhawuynydja. Bala ŋanapurr dhuwal marŋgin nhanŋu; dhuwaliyin ŋunhi yuwalktja Garray, Walŋakunhamirrnydja bukmakkuny yan bäpurruw wäŋalilnydja malaŋulil.”
JOH 4:43 Yo, nhinanan ŋayi gan ŋunhi Djesuny ŋunhiliyin wäŋaŋurnydja Djamariyany märrman' munhany, bala ŋayi marrtjinan balan roŋiyinan Galalilila, nhanukiyingala ŋayi wäŋalil.
JOH 4:44 Ga ŋäthil muka yan ŋayi ŋunhi Djesuny ŋayipiny waŋan bitjarr, “Djawarrkmirrinhany yolŋuny ŋuli gi dhuwal bäyŋun yolŋuynydja walal märr-dharaŋul, walal malaynydja, ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal wäŋa waŋganymirrnydja mala.”
JOH 4:45 Yo, marrtjinany ŋayi gan ŋunhi, burnha bunan Galalin makarrŋur wäŋaŋur, bala walalnydja nhanŋu yolŋuny walal gumurr-ŋamathinan ŋunhiliyiny, bili walal nhäŋal ŋanya balanyamirriy ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirriy waluy ŋunhi ŋayi gan djäma mirithirr ŋutu' rom ŋunhiliyi Djurutjalam wäŋaŋur, bili walalnydja ŋunhi ŋunhiliyi muka balanyamirriyyiny.
JOH 4:46 Yo, marrtjinany ŋayi gan ŋunhi Djesuny ŋuliwitjarryin wäŋakurrnydja Galaliwurra, yan bili ga bunan ŋayi wäŋaŋur Gayna,* ŋunhiliyin wäŋaŋur ŋunhi ŋayi ŋäthil gapuny wiyika'kuŋal borum. Ga waŋgany yolŋu ŋurruḏawalaŋu gapman djämamirr gan nhinan ŋunhiliyi, ga gäthu'mirriŋu nhanŋu ḏirramu gan ŋorran rerrimirr ŋunhiliyi Gapuniyamdja wäŋaŋur, yurr märr-barrku ŋunhi wäŋany.
JOH 4:47 Yo, ŋäkulnydja ŋayi ŋunhi ŋuriŋiyi buŋgawaynydja yolŋuy Djesunhany bunanhawuy Galalilila beŋura goyurr Djudiyaŋura wäŋaŋur, bala ŋayi marrtjinan ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋayi Djesunhany ŋunhiliyin, bala ŋayi waŋanan nhanŋu ŋunhi ḏirramuny bitjarra, “Way Garray, marrtji muka nhe dhu ŋula balany Gapuniyamlilnydja? Ŋarra nhuŋu djäl nhe dhu walŋakum ŋarraku gäthu'mirriŋuny, bili rirrikthun ŋayi ga ŋunha mirithirr. Galki ŋayi dhu dhiŋgaman.”
JOH 4:48 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanukal bitjarr, “Ŋunhi nhuma ŋuli gi yaka nhäŋu ŋunhi mirithiny yindiny rom, nhumany dhu ŋunhi yakayi ŋarrakuny märr-yuwalkthirr.”
JOH 4:49 Yurr ŋayiny ŋunhiyiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny gapman waŋan bitjarra, “Garray, yan marrtji go. Ŋuli nhe dhu yakany marrtji Garray, ŋarraku dhu ŋunha gäthu'mirriŋuny dhiŋgaman.”
JOH 4:50 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Gatjuy nheny marrtjin. Gäthu'mirriŋuny nhuŋu ŋunhi bilin walŋathinan.” Bala dhunupan yan ŋayiny ŋuriŋiyiny ḏirramuynydja dhäruktja märr-dharaŋara yan Djesunhany bala märr-yuwalkthinan bala ŋayi marrtjinan.
JOH 4:51 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin bala waṉḏinany, ga gandarrŋurnydja, bala yolŋuny nhanŋu dhäwumirrnydja bunanan ŋunhiliyin dhukarrŋura. Bala ŋayi nhanŋu ŋunhi lakaraŋalnydja bitjarra, “Way buŋgawa. Gäthu'mirriŋuny ŋunha nhuŋu ḏirramuny bilin walŋan.”
JOH 4:52 Ga ŋayiny ŋanya dhä-birrka'yurr ŋuriŋiyi buŋgawaynydja bitjarr, “Nhaliy waluynydja ŋayi walŋathinany?” Ga walalnydja lakaraŋal nhanŋu bitjarr, “Ŋuruŋ ḻäy-bilyunaray waluy, yawungu milmitjpa ŋayi ganarrthamany ŋanya ŋuriŋi rerriynydja.”
JOH 4:53 Bala dhunupan yan ŋayi ŋuriŋi nhanukal bäpa'mirriŋuynydja guyaŋanan dhäruknha ŋanyanhan Djesunhan, ŋunhi ŋayi lakaraŋal walu ŋunhi bili yan, “Gäthu'mirriŋuny nhuŋu dhu walŋathirra,” bitjarr. Ga dhunupan nhanŋu ŋunhi gurruṯumirrnydja walal, ga ŋayipi ŋunhiyi ḏirramu märr-yuwalkthinan nhanukal Garraywalnydja mirithinan yan.
JOH 4:54 Ga dhuwaliyiny ḏämbu-märrma'mirra ŋayi djäma mirithirrnydja yindiny rom ŋunhiliyiny Galaliny wäŋaŋur, yurr dhäŋur beŋura ŋunhi ŋayi gan Djudiyaŋura makarrŋur marrtjinan rälin.
JOH 5:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala ŋayi gan Djesuny märr-wiyinnha nhinanany Galaliny* wäŋaŋur, ga bulu nhakun ŋayi marrtjin balan Djurutjalamlila wäŋalil, bili walalaŋ waluny marrtjin galkithinan ŋunhi walal ŋuli Djuw bäpurruw yolŋu walal ḻuŋ'maranhminya ŋuriki dharrpalwu buŋgulwu ŋunhiliyi Djurutjalam wäŋaŋur.
JOH 5:2 Ga ŋunhili Djurutjalam wäŋaŋur, galki dhurrwaraŋurnydja ŋunhi walal ŋuli ganha yäku-lakaranha bitjana “Bimbiw Dhurrwara”, ŋunhiliyiny gan ŋunhi bulyurr gapun guḻunnha, ga Yeburukurrnydja* dhärukkurr ŋayi ŋunhiyi yäku Bithtjatha. Ga ŋunhiliyi goŋ-waŋgany djämapuy warraw' mala marrtjin dhärra'-dharran, ḻiw'maraŋal yan ŋunhiyi gapuny guḻunnha.
JOH 5:3 Ga dharrwan marrtjin ŋunhi rerrimirrnydja yolŋu walal ŋorra'-ŋurran ŋunhiliyiny, balanya nhakun bambay yolŋu, ga bundhurr, ga yalŋgi yolŋu, rerrimirr mala balanya; ŋorranha walal ŋuli marrtjinya ŋunhiliyi, galkuna walal ŋuli ganha gapuw wirwiryunaraw.
JOH 5:5 Ga ŋunhiliyi bili yan yurr galkin yanan gapuŋura gan ŋorran waŋgany yolŋu, ŋunhi ŋayi gan rirrikthurr wiyinŋumirra, 38-nha dhuŋgarra.
JOH 5:6 Bala ŋayi Djesuny marrtjinan ŋunhiwiliyiny wäŋalil, ga nhäŋal ŋayi ŋanya, bala marŋgithinan ŋunhi ŋayi gan rirrikthurr wiyinŋumirr, bala ŋayi waŋanan nhanukal Djesuny, dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarra, “Djäl muka nhe ŋula walŋathinyarawnydja?” bitjarr.
JOH 5:7 Ga ŋayiny ŋunhi rerrimirrnydja ḏirramu waŋan bitjarra, “Ḻundumiriwnha ŋarra dhuwal. Bäyŋu ŋarrany ŋuli gi ŋula yolthu guŋga'yurr, ga gäŋu, ga rulwaŋdhurr ŋunha gapulil. Ŋunhi ŋayi ŋuli ŋunha gapuny wirwiryun, ŋayiny ŋuli wiripun yolŋu ŋäthilnydja ḻupthun, ŋurru-ḏakthundja ŋarranhany, bili ganydjarrmiriwyirra ŋarra ŋuli balayiny marrtjinyaraw gapulilnydja.”
JOH 5:8 Bala ŋayi Djesuny waŋanan nhanŋu bitjarra, “Ma' rur'yurra, ga märraŋun nhuŋuwuy nhe dhuwali miṉdhalany, bala marrtjin.”
JOH 5:9 Bala ŋayi dhunupan yan ŋunhi yolŋuny rur'yurrnydja, ga dhoṯkuŋalnydja nhanŋuwuy ŋayi gayanh'thany, bala yan dhunupan marrtjinan, manymaknha dhikan ḏäwalan. Yurr walŋakuŋalnydja ŋayi ŋanya ŋunhi ŋuriŋiyin dharrpalyun waluynydja Nhinanhamirriynha.
JOH 5:10 Bala walalnydja ŋuriŋi ŋurruḏawalaŋuynydja malaŋuy nhäŋala ŋunhiyi ḏirramunhany ḏukthunawuynhan, ŋayi marrtjin gäŋal gayanh'tha nhanŋuwuy ŋayi. Bala walal waŋanan ŋanya bitjarra, “Way yolŋu! Dhuwandja dhuwal dharrpalnha walu. Yakan yanbi dhuwal dhunupa, ŋayi dhu ga yolŋuy gäma nhanŋuwuy ŋayi gayanh'tha dhiyaŋuny ŋunhi Nhinanhamirriynydja waluy.”
JOH 5:11 Ga ŋayiny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Dhuwandja ŋarrany waŋan ŋuriŋiyin yolŋuy ŋunhi ŋayi ŋarrany walŋakuŋal; ŋayi ŋarraku ŋunhi bitjarrnydja waŋan, ‘Dhoṯkuŋun nhuŋuwuy nhe gayanh'thany, bala marrtjin,’ bitjarr.”
JOH 5:12 “Yol dhika ŋayi yolŋuny? Yolthu nhuna ŋayi waŋanany dhiyakiyiny gayanh'thawnydja märranharaw bala marrtjinyarawnha?” Bitjarr walalnydja dhä-birrka'yurr ŋanya.
JOH 5:13 Yurr ŋayi ŋunhiyi ḏirramuny yaka marŋgi nhanŋuny Djesuwnydja, yolthu ŋanya ŋunhi walŋakuŋal, bili dhaŋaŋdhin gan ŋunhi yolŋuny walal ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga ŋayiny Djesuny ŋunhi gayulnha marrtjin winya'yurr ŋurikalyiny ḏirramuwal.
JOH 5:14 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi walal gan dhä-birrka'yurrnydja ŋanya, ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu dhunupan marrtjinan balayin ŋunhi buṉbulil buku-ŋal'yunamirrilila, ga ŋunhiliyin ŋayi Djesuy maḻŋ'maraŋalnydja ŋanya ŋunhiyiny ḏirramuny, bala ŋayi waŋanan nhanŋu bitjarra gam', “Way, nheny dhuwal bilin walŋan. Ḏaḏawyurra ŋini? … yätjkurruŋurnydja romŋur. Ŋuli nhe dhu ga baḏaktja yan djäma bitjandja yan bili yätjkurrnydja dhuwurr, nhunanhany dhu ŋayatham ŋuriŋiyin ŋoy-yätjinyamirriynha romdhu, bulun yan nhe dhu galŋa-miḏikirr.”
JOH 5:15 Bala ŋayi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja ganarrthaŋala ŋanya Djesunhany, bala marrtjinan, ga lakaraŋala ŋurikiwurruŋgalyin ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwala mala ŋunhi walal ŋanya gan dhä-birrka'yurr ŋäthil, ga bitjarra, ŋayi ŋunhi lakaraŋalnydja, ŋunhi Djesuy ŋanya ḏukmaraŋalnydja.
JOH 5:16 Ga walalnydja ŋunhi ŋunhiwurryiny ŋurruḏawalaŋuny yolŋu walal mirithinan dhika maḏakarritjthinany nhanŋu Djesuwnydja, bili ŋayi ŋunhi ḏirramunhany walŋakuŋal ŋuriŋiyin waluynydja Nhinanhamirriynha.
JOH 5:17 Bala ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋguny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnydja yolŋuw walalaŋ, buku-bakmaraŋalnydja bitjarra, “Ŋarrakalnydja Bäpa'mirriŋuy ŋuli ga dhuwal djäma yan bitjan bili, ga ŋarrany dhu ga bitjandhi bili yan djämayi.”
JOH 5:18 Ga ŋuriŋiyiny dhärukthu walalanhany ŋunhi ŋurruḏawalaŋunhany yolŋuny walalany ŋoy-dhuŋgur'yurra. Ga djälthinany walal gan nhanŋu ŋunhi Djesuwnydja bunharawnha yan murrkay'kunharawnha, bili ŋayi gan ŋunhi romnhan bakmaraŋal Nhinanhamirriwuynha walupuy, ga buluny gal'ŋu walal gan nhanŋu ŋaramurryin bili ŋayi gan God-Waŋarrnha bäpa'yurr, yanbi ŋayi God-Waŋarrnydja nhanŋu be bäpa'mirriŋun, ga dhiyaŋiyin ŋayi gan ŋunhi lakaranhaminany ŋanyapinya ŋunhi maṉḏa dhuwal God-Waŋarrnydja rrambaŋin waŋganyŋura.
JOH 5:19 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋala ŋurruḏawalaŋuwnydja yolŋuw walalaŋ bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋarrany dhu dhuwal Gäthu'mirriŋuynydja yakan gänany djäma ŋarrapiny; nhämany ŋarra ŋuli ga dhuwal Bäpany ŋarrakuwuy ŋarra, bala djäman, wanaŋguman ŋanya. Yo, djämany ŋarra ŋuli ga dhuwal ŋunhiyi bili yan, ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga Bäpay djäma.
JOH 5:20 Bili ŋayiny Bäpa'mirriŋuynydja ŋarrakal, ga mirithirr yan märryuny-ŋayatham ŋarranhany, ga milkumany ŋayi ŋuli ga ŋunhi bukmak yan nhäny mala ŋarrakal, ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga djäma. Ga nhumalaŋgalnydja ŋayi dhu milkum djäma malany bulun yindin dhika mirithirra ŋarrakalaŋuwurrnha, bala nhuma dhu ŋunhi nhämany ṉirr'yunna, märr-maŋmaŋdhunna manapan.
JOH 5:21 Ga ŋayiny ŋuli ga dhuwal God-Waŋarryuny Bäpaynydja rur'maram warray yolŋuny dhiŋganhaŋur, ga bulu ŋayi ŋuli walŋany gurrupandhi, ga ŋarrany ŋuli ga Gäthu'mirriŋuynydja bitjandhi bili walŋa-gurrupandhi ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi yolku ŋarra ŋuli djälthirr walŋakunharaw.
JOH 5:22 Yo, yakan dhu ŋunhi boŋguŋ Bäpaynydja mala-djarr'yurr yolŋunhany walalany; ŋany ŋarrapin dhu gi ŋunhi Gäthu'mirriŋuynha yan mala-djarr'yurrnydja bukmaknhany yolŋuny walalany, bili ŋayiny ŋunhi Bäpaynydja ŋarranhan bäkumirriyaŋal ŋurikiyiny djämaw.
JOH 5:23 Ŋayin ŋarranhany ŋunhi Bäpaynha nhirrpar ŋurruŋuyaŋalnydja, märr dhu ga ŋunhi yolŋuny walal märr-ŋal'yundja ŋarrakun, bala dhäruktja walal dhu ga ŋunhi märramany ŋarranhawuynhan yan, bitjan bili yan nhakun walal ŋuli ga ŋunhi märr-ŋal'yun Bäpaw, ga dhäruk ŋanya märram. Ŋuli nhe gi bäyŋuny märr-ŋal'yurr Gäthu'mirriŋuwalnydja, ga ŋunhiyiny nhakun nhe gi yakayi märr-ŋal'yurr Bäpawnydja, ŋurikiyiny ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli dhipal.”
JOH 5:24 “Yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany, märr-yuwalk dhuwandja. Ŋuriŋiny yolŋuy ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋäma ŋarrany dhäruk bala yan märr-nhirrpanmirra ŋurikalyin ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli, ŋuriŋiyin ga yolŋuy ŋayatham walŋa-wiyinŋumirrnydja; ga yakan ŋayi dhu ŋunhi dhärri mala-djarr'yunarawnydja, ŋany bilin ŋayi ŋunhi dhawaṯthurra beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhamirriŋurnydja romŋur.
JOH 5:25 Märr-yuwalk dhuwal ŋarra ga lakaramany nhumalaŋ. Waluny dhuwal galkin, bilin dhiyaŋuny bala dhuwanna, ŋunhi dhu bukmakthun yan dhiŋganhawuyyuny yolŋuy walal ŋäkun ŋarranhany rirrakay ŋunhiyiny ŋunhi God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋuny. Ga ŋunhi ŋayi dhu ŋarrany ŋula yolthuny yolŋuy dhäruktja märraŋ, ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhina walŋan yan.
JOH 5:26 Walŋamirrnydja ga ŋunha rom ŋayatham ŋarrakalnha Bäpay, ga beŋuryin ŋuli ga ŋunhi yuwalktja gal'ŋu walŋa marrtji nhanukuŋun. Ga bitjandhi bili ŋuli ga ŋunhi walŋa marrtji ŋarrakuŋuny Gäthu'mirriŋuwuŋuny, bili Bäpaynydja ŋunhi nhirrpar nhanŋuwuy ŋayi ŋunhi yuwalktja walŋa ŋarrakalnha.
JOH 5:27 Bala ŋayi Bäpaynydja ŋunhi ŋarranhan waṉa-nhirrpar ŋurikiyiny djämaw, ŋunhi ŋarran dhu ga mala-djarr'yundja yolŋunhany walalany, bili ŋarrany dhuwal Gäthu'mirriŋu muka Yolŋu.”
JOH 5:28 “Yaka walal ṉirr'yurrnydja dhiyaŋiyiny dhärukthu. Waluny dhu ŋunhi bunan, ŋunhi dhu yolŋuny walal ŋunhi walal ga ŋayathanhamirr ŋunha moluŋur, walalnydja dhu bukmakthun yan ŋäkuny ŋarrany rirrakaynydja,
JOH 5:29 bala yan walal dhu walŋathin, dhawa-yawaṯthurra dhu beŋurnydja moluŋurnydja. Yo, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ganha djäma ŋamathanhany yan dhiyal munatha'ŋur, walalnydja dhu ŋunhi ŋunhiwurryiny rur'yurra, bala walŋan yan walal dhu gi nhininy biyakun bili yan. Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ganha djäma yätjkurrnydja yan, walalnydja dhu ŋunhi rur'yurra moluŋurnydja, bala walal dhu gi nhinin galkurra dhä-gir'yunarawnha.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 5:30 Bala ŋayi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwalnydja mala bitjarra gam', “Bäyŋun ŋarra dhu ŋunhi djäma ŋula nhä malany gänany nhakun ŋarrapiny. Ŋarrany ŋuli ga dhuwal mala-djarr'yun bitjan yan bili, ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga God-Waŋarryu lakaram ŋarrakal. Ga mala-djarr'yundja ŋarra ŋuli ga ŋunhi dhunupayaman yan, bili ŋarra ŋuli ga ŋunhi dhärukkuny malthun nhanŋuwuynha yan, ga yaka ŋarra ŋuli gi ŋunhi ŋarranhawuynhany ŋarra djäl-manymakkunhamirr.”
JOH 5:31 “Ŋuli ŋarra dhu ga ŋunhi gänany nhakun lakaranhamirr ŋarranhawuynhany ŋarra nhumalaŋgal, ŋunhiyiny dhunupan nhumalaŋguny nhuma dhu ga yakan ŋarrakuny märr-yuwalkmirriyirr.
JOH 5:32 Yurr waŋgany ga dhuwal nhinany ŋunhi ŋayi ŋuli ga lakaramany ŋarranhany, ga ŋunhiyiny ŋayipin yan God-Waŋarrnha Bäpan; ga lakaramany ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋarranhany yuwalknha yan, yakan ŋayi ŋuli gi ŋunhi nyäḻ'yurrnydja.”
JOH 5:33 “Ŋäthilnydja nhuma ŋunhi djuy'yurr nhumalaŋguwuy yolŋuny walalany Djongal dhä-birrka'yunaraw, yurr ŋayiny gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋgal dhunupan yan ŋarrakalaŋuwuynydja.
JOH 5:34 Manymak ŋayi gan ŋunhi Djondhuny lakaraŋal bitjarryiny yuwalkkuŋal yan ŋarrakalaŋuwuynydja, yurr ŋayipiny ŋunhi yolŋu dhuwalaŋuwuy yan munatha'wuy. Yan ŋarra ga dhuwal lakaramany, märr nhumany dhu marŋgithirra bala yan walŋathirra.
JOH 5:35 Djondja ŋunhi yolŋu balanya nhakun baḏayala', nhäran gan djeŋarra'yin, yan nhakun ŋayi gan milkuŋal, baḏayala' gurrupar, yurr märr-gurriri nhuma ŋunhi galŋa-ŋamathinany nhinan ŋunhiliyiny nhanukalnydja baḏayala'ŋur, bala yan nhuma ganarrthaŋala ŋanya.
JOH 5:36 Djondhuny gan ŋunhi yuwalkkuŋal yan lakaraŋal ŋarrakalaŋuwuynydja, yurr dhiyaŋiyin ŋunhi waŋganydhun ga lakaram ŋarrakiyingalaŋuwuynydja, ŋunhi ŋayi ga bulun djuḻkmaram nhanukuŋuny ŋunhi Djonguŋuny lakaranhawuy. Nhä mala ŋarra ŋuli ga ŋunhi djäma ŋunhiyiny ŋarrakalaŋuwuŋ Bäpawuŋ djäma-gurrupanawuy, ga dhiyaŋiyiny ŋunhi djämay ŋoy-ganyim'thunamirriynydja maŋutji-dhunupayaman ga lakaram ŋarranhan, ŋunhi ŋarrany dhuwal djuy'yunawuy nhanukiyinguŋ yan Bäpawuŋ.
JOH 5:37 Ga ŋayin ŋuli ga ŋunhi Bäpaynha lakaram ŋarranhany, ŋuriŋiyin ŋunhi ŋayi djuy'yurr ŋarrany räli. Yaka warray nhuma ŋanya ŋunhi rirrakaynydja ŋänha God-Waŋarrnhany, ga yaka nhuma nhänhany ŋanya rumbalnydja;
JOH 5:38 ga bäyŋu muka nhuma gi dhuwal ŋayathulnydja ŋanya dhäruktja nhumalaŋgiyingal nhuma ŋayaŋuynydja, bili nhuma gi dhuwal yaka warray märr-yuwalkthiny ŋarraku, ŋunhi ŋayi ŋarranhany djuy'yurr räli Bäpay.
JOH 5:39 Nheny ŋuli ḻarrum ṉiṉ'thun ŋunha dhuyuŋur djorra'ŋur, bili nhuma ŋuli ga guyaŋa yanbi nhe dhu maḻŋ'maram walŋa-wiyinŋumirrnydja dhipuŋuryin djorra'ŋura. Ga yuwalk dhuwali yulŋuny, bili ŋuriŋiyiny ga dhärukthuny lakaram dhunuk-dhunukmandja ŋarrany muka;
JOH 5:40 yurr yaka warray nhumany gi ŋunhi djälthi marrtjinyaraw räliny ŋarrakalnydja, märr nhuma dhu märraman ŋunhiyiny ŋunhi walŋa-wiyinŋumirrinhany ŋarrakuŋun.”
JOH 5:41 “Ŋarrany ŋuli ga dhuwal djäma yaka yolŋuwnydja wokthunaraw.
JOH 5:42 Ga marŋgi ŋarra dhuwal nhumalaŋ ŋayaŋuwnydja yaka nhuma gi dhuwal yuwalktja märr-ŋamathi ŋuli God-Waŋarrwuny.
JOH 5:43 Ŋayipi muka ŋunhi Bäpay ŋarranhany djuy'yurr räliny, ga yäkuynydja ŋarra ŋunhi marrtjinany räliny dhipalnydja nhanukal muka, yurr yakan nhumany ŋunhi ŋarrakuny gumurr-ŋamathinya. Yurr nhuma dhu gumurr-ŋamathirr wiripuŋuw yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli guwatjman nhumalany nhanukiyingal ŋayi yäkuy.
JOH 5:44 Ga ŋarrakuny nhuma gi dhuwal yaka warray märr-yuwalkthi; nhumany dhuwal djäl balanyaraw bili yan ŋunhi dhu ga yolŋu walal nhumalaŋ wokthun, bala nhuma ŋuli ga ŋunhi djäman walalaŋ wokthunarawnydja. Yurr yaka warray nhuma ŋuli gi ŋunhi ḻarruŋ ŋurikiny ŋunhi waŋganyguny wokthunaraw nhanŋuny God-Waŋarrwuny.”
JOH 5:45 “Yolthun nhumalany dhu ŋunhi God-Waŋarrwalnydja Bäpawalnydja rom-nyamir'yun? … ŋarra? Bäyŋu ŋarrany nhumalany dhu ŋunhi nyamir'yun. Nyamir'yundja nhumalany dhu ŋunhi, ŋuruŋ bili yan waŋganydhu ŋunhi Mawtjitjkal yan romdhuny, ŋunhi nhuma ŋuli ga guyaŋa yanbi nhumalany ŋayi dhu walŋakum ŋuriŋiyiny romdhu.
JOH 5:46 Ŋuli balaŋ nhuma yuwalktja gal'ŋu märr-yuwalkthinya Mawtjitjkuny, ŋunhi ŋayi muka dhäruktja nhirrpar, nhumany balaŋ ŋunhi märr-yuwalkthinyany ŋarrakuny, bili ŋarrakalaŋuwuynha ŋayiny gan ŋunhiyiny wukirri.
JOH 5:47 Yurr yaka nhuma ŋuli gi dhuwal märr-yuwalkthi Mawtjitjkalnydja dhärukthu. Ga nhaltjanna nhuma dhu ŋunhi ŋarrakuny märr-yuwalkthirr dhärukku?” Bitjarr ŋayi Djesuny waŋan.
JOH 6:1 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuny buḏapthurra ŋurikiyiny guḻungu Galalipuywuny,* ŋunhi ŋayi wiripuny yäku Däybiriyatj.
JOH 6:2 Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal nhanŋu malthurr, bili walal gan ŋunhi nhäŋal ŋanya, ŋunhi ŋayi gan walŋakuŋal dhaŋaŋnhan rerrimirriny yolŋuny walalany ŋuriŋin ŋunhi ganydjarryuny ŋoy-ganyim'thunamirriynha.
JOH 6:3 Bala ŋayi Djesuny ḏuwaṯthurra bukulila, dhutnha nhinan rrambaŋin walalnha ŋunhi malthunamirra mala nhanŋu.
JOH 6:4 “Yurr waluny ŋunhi galkin Ḻäy-djuḻkmaranhamirra.”
JOH 6:5 Ga ŋunhi walal gan nhina'-nhinanany, bala yan ŋayi Djesuynydja nhäŋala dharrwanhan yolŋunhany walalany, walal marrtjin yurrum'thurr guwatjmar ŋanya. Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan Bilipnhan bitjarra, “Way Bilip, wanha napurr dhu ŋathany maḻŋ'maram dhiyakuwurruŋguny yolŋu'-yulŋuwnydja?”
JOH 6:6 Ga waŋanany ŋayiny ŋunhi ŋanya Bilipnhany Djesuynydja bitjarryiny, yan nhakun ŋayi ŋanya ŋunhi birrka'yurr. Yurr yuwalktja ŋayi ŋunhi marŋgi ŋäthil nhaltjan ŋayi dhu ŋunhi djäma.
JOH 6:7 Ga ŋayiny Biliptja buku-roŋanmaraŋal nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Dharrwan dhuwal mirithirra yolŋuny walal bay? Ŋuli balaŋ limurr ŋunhi 200-dhuny rrupiyay ŋatha bäyim, ŋunhiyiny mak balaŋ yakayi yan gana' dhiyakuwurruŋguny yolŋuwnydja walalaŋ maranhu-gurrupanaraw.”
JOH 6:8 Ga ŋayiny waŋganydja nhanukal malthunamirriy yäkuy Wanduruynydja*, ŋunhi ŋayi yukuyuku'mirriŋu Djäyman-Betaw, ŋäkul ŋayi maṉḏany waŋanhaminyawuy Djesuny ga Bilipnha, bala ŋayi marrtjinan, bala lakaraŋala Djesuwalnydja bitjarra,
JOH 6:9 “Way, dhuwal waŋgany yothu ḏirramu goŋ-ŋathamirrnydja, ga ŋayathamany ŋayi ga dhuwal goŋ-waŋgany yumurrku dämba malany ga märrma' guyany, yurr yaka dhuwal dhaŋaŋdja, ganany' nhakun bukmakkuny yolŋuw walalaŋ.”
JOH 6:10 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Gatjuy waŋin yolŋunhany walalany, walal dhu nhinan, bukmak yan.” Bala walal nhina'-nhinanan bukmaknha yan, yurr mulmumirriŋura wäŋaŋurnydja walal marrtjin ŋunhi nhinanany. Ga yolŋuny ŋunhi malany dharrwan mirithirra, bukmaktja ŋunhi 5,000 ḏirramuwurrnydja, ga bulu miyalkkurruwurr ga djamarrkuḻi' ŋapa-manapar.
JOH 6:11 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Djesuynydja märraŋala ŋunhiyi ḻurrkun'tja dämba yumurrkuny yothuwuŋuny gurrupanawuy, bala ŋayi buku-gurrpara God-Waŋarrnhan ŋurikiyi ŋathawnydja, bala yan gurrupara ḻundu'mirriŋuwala mala nhanukiyingalaŋuwala ŋayi, ga walalnydja marrtjin gurrupar ŋunha yolŋunhan walalany. Ga bitjarryi bili ŋayi guyawnydja, bala walal marrtjin ŋunhi ḻukanany bukmakthun yan, gana'yinan yan maranhinan walal ŋuriŋiyi ŋathaynydja.
JOH 6:12 Ga ŋunhi walal marrtjin wanaŋa-dhawar'yurrnydja ḻukanhaŋurnydja, bala ŋayi Djesuynydja waŋanan nhanŋuwuy malthunamirrinhany walalany bitjarra, “Gatjuy wapmaraŋun walal marrtji dhuwaliyiny ŋatha mala bäythinyawuynydja, märr ŋayi dhu yaka dhuwali ŋatha bäythirr.”
JOH 6:13 Bala walalnydja marrtjin wapmaraŋala muṉguynydja ŋunhi ŋatha bäythinyawuynydja mala, yan bili-i-i ga dhaŋaŋguŋal 12-nha bathiny ŋuriŋiyi ŋathaynydja mala bäythinyawuyyuny.
JOH 6:14 Ga ŋunhi walal gan yolŋuynydja walal nhäŋal ŋunhiyiny ŋunhi nhaltjarr ŋayi Garrayyu djäma mirithirr manymak ŋoy-ganyim'thunamirr rom, bala walal marrtjin waŋanhaminan walalanhawuynha walal bitjanminan, “Way, muka dhuwanna ŋayi ŋunhi djawarrkmirrnydja yolŋu, God-Waŋarrwuŋuny djuy'yunawuy? … ŋunhi limurr gan ŋäkul ŋanya ŋäthil, ŋunhi ŋayi dhu yalalany bunan limurruŋ dhiyala. Go limurr märraman ŋanya, ŋurruŋuyaman, märr dhu ŋayin limurruŋguny buŋgawany.”
JOH 6:15 Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesuny walalaŋ marŋgithin warray ŋunhi walal gan waŋanhaminany nhanŋu walal balaŋ ŋanya buŋgawayanhan walalaŋgiyingala djälyu. Bala yan ŋayiny Djesuny gayulnha marrtjin winya'yurr walalaŋgal balan bitjarra bukulila wäŋalil, gänan ŋayipin.
JOH 6:16 Ga balanyamirriy bili waluy yurr yuṯuŋgurr-munhamirriynha bala walal Djesuw malthunamirrnydja mala yarru'-yarrupthurra, bala wap-wapthurra marthaŋaylila, ga marrtjinany walal ŋunhi balayi roŋiyindhi Gapuniyamlil wäŋalil. Marrtjinany walal ŋunhi dhulmu-ḏakthurra yan, yurr munhawun, ga ŋayiny Djesuny bäyŋu yan walalaŋ bunanha balanyamirriyyiny ŋunhalnydja marthaŋayŋurnydja.
JOH 6:18 Bala ŋayiny bäy wata warray marrtjin bunan ŋunhiliyiny dhulmuŋurnydja, bulun dhika ḏälnha rirri'rirrin, mirithinan gan ŋunhi galkirrinany, ga gapuny ŋunhi rur'yurr bitjarryi bili yan mirithindhi.
JOH 6:19 Manymak, ḻiw'yurrnydja walal gan ŋunhi märr-wiyinnha, bala walal nhäŋala ŋanyanhany Djesunhany, ŋayi gan djartjaryurr räli galkin, yurr ŋapakurra gapukurra ŋayi gan ŋunhi marrtjinany. Marrtjinany ŋayi ga-a-an, galkithinan marrtjin marthaŋaynydja ŋunhi, bala walalnydja ŋunhi mirithinan nhanŋu barrarinany.
JOH 6:20 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan, “Yaka walal barrari. Dhuwandja ŋarra muka.”
JOH 6:21 Bala walalnydja yan goŋmirriyinan nhanŋu mirithinan, bala walal wapmaraŋala ŋanya. Wapthurrnydja ŋayi ŋunhi, bala dhunupan yan ŋunhi marthaŋaynydja djayaŋdhurra gumurrŋura wäŋaŋura ŋunhi wanhawal walal gan marrtjin.
JOH 6:22 Yo. Yolŋuny walal gan ŋunhi bukmaknha ŋorra'-ŋurranan ŋunhiliyin ḻaypan, ga yan bili ga djaḏaw'yurr. Ga ŋunhi walal goḏarrny'tja rur'yurr, bala walal yan dhunupan maŋutji-ḻarruŋala Djesuwnydja. Ga waŋanhaminany walal ŋunhi bitjanminan, “Way barpuruny ga ŋunhi waŋgany yan marthaŋay dhärra dhiyal, ga ŋuriŋiyi marthaŋayyu walalnydja ŋunhi Djesuwnydja malthunamirr mala buḏapthun, yurr walalawuy yan. Ŋayiny Djesuny bäyŋu warray barpuru malthurr walalaŋ; ganandja walal ŋanya ŋunhi dhipal muka yan banydjiwal.”
JOH 6:23 Bala walal marrtjin nhäŋal wiripun marthaŋay malany, ŋunhi gan djarrawurr'yurr beŋura wäŋaŋur yäkuŋur Daybiriyatjŋura; waṉḏinan walal gan ŋunhi räli, bala dhawa-yawaṯthurra, ŋunhilin wäŋaŋur ŋunhi ŋayi Garrayyu wiripuŋuy waluy buku-gurrpar ŋathaw God-Waŋarrnha.
JOH 6:24 Yo. Ḻarruŋalnydja walal nhanŋu gan ŋunhi Djesuwnydja, yurr bäyŋun walal ŋanya ŋunhi maḻŋ'maranhany ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga ŋula nhanŋu malthunamirriny mala, bäyŋun yan. Bala dhunupan bala yan walal wap-wapthurrnydja ŋunhi marthaŋaylila malaŋulil, bala marrtjinan balayin Gapuniyamlila, ḻarruŋala walal nhanŋu.
JOH 6:25 Yo. Ga walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal maḻŋ'maraŋalnydja ŋanya Djesunhany ŋunhiliyin ḻaypan Gapuniyamnha wäŋaŋur, bala walal ŋanya dhä-birrka'yurra bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr! Nhätha nhe dhuwal bunanany?”
JOH 6:26 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋguny bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Nhumany ga dhuwal ḻarrum ŋarrakuny waŋganygu yan gämurruw'; bili nhuma ŋatha barpuru ḻuka, bala nhuma maranhuyirra. Yurr yaka warray nhuma gi ŋunhi dharaŋulnydja ŋuyany' ŋunhiliyi ŋoy-ganyim'thunamirriŋurnydja romŋur malaŋuŋur ŋunhi ŋarra gan djäma.
JOH 6:27 Yaka yan gi djäma ŋurikiny ŋathaw märranharaw munatha'wuywuny ŋunhi ŋayi dhu ŋäthiliŋuyirra bala barrpa'yirra. Ŋany djämany gi ŋurukun ŋunhi ŋathawnydja dhawar'yunamiriwwun, märr nhuma dhu ga walŋan yan nhinany wiyinŋumirra. Dhuwanna ŋunhi ŋathany ŋunhi ŋarrany dhu nhuna Yolŋuynydja Gäthu'mirriŋuy gurrupan, bili ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja Bäpany ŋayaŋu-gananminany ŋarrakiyingala yan waŋganygala.”
JOH 6:28 Bala walal dhä-birrka'yurrnydja ŋanya bitjarra, “Nhaltjan dhika ŋanapurr dhu God-Waŋarrwalnydja djälkurr djäma? Wanhawitjan ŋula dhukarrkurrnydja?”
JOH 6:29 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋ bitjarra, “God-Waŋarrnydja ga ŋunha djälthirr waŋganygu yan dhiyak gam', nhuma ŋathil dhu märr-yuwalkthirr dhiyak ŋunhi yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli.”
JOH 6:30 Ga walalnydja waŋan bitjarr, “Ma', gatjuy mak be djäman ŋula nhäny ŋoy-ganyim'thunamirrnydja rom, maŋutji-wurrupula, märr napurr dhu nhäman bala märr-yuwalkmirriyirra nhuŋu. Ma', biyakun djäman yulŋuny.
JOH 6:31 Be ŋäthilnydja baman'tja napurruŋgalnydja gan ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋuy walal ŋatha ḻukan yäku mana' ŋunhalnydja ŋunhi nharaŋŋurnydja wäŋaŋur. Yurr ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu gan gurruparnydja ŋunhiyiny ŋatha beŋur djiwarr'ŋur walalaŋ ḻukanharawnydja. Bitjandhi ga ŋunha djorrayny'tja lakaram ŋunhiŋuwuyyiny.”
JOH 6:32 Bala ŋayi Djesuny waŋan bitjarra, “Märr-yuwalk yan ŋarra ga dhuwal lakaramany nhumalaŋ. Nhumany ga lakaram yanbi ŋayi ŋunhi Mawtjitjthu nhumalaŋ gurrupar ŋunhiyiny ŋatha djiwarr'puynydja? Yaka, bäyŋu ŋayi gan ŋunhi Mawtjitjthu gurrupana ŋunhiyi ŋatha nhumalaŋgalaŋuwalnydja mala-ŋurrkanhawuywal walalaŋgal; ŋunhiny gan ŋayi God-Waŋarryu Bäpay yuwalktja gurrupar ŋunhiyiny ŋatha.
JOH 6:33 Yo. Yuwalktja dhuwal ŋathany ŋunhiyin Yolŋun God-Waŋarrwuŋun gurrupanawuy, ŋunhi ŋayi bilin yarrupthurra rälin beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja, märr ŋayin dhu ŋunhi walŋa gurrupanmirrnydja yolŋuwnydja walalaŋ bukmakkun yan ŋunhi walal ga nhina dhiyal wäŋaŋur buku-ḻiw'maram.”
JOH 6:34 Bala walal waŋanan bitjarra, “Way Garray! Biyakun bili gi gurrupula ŋanapurrunhany dhuwaliyiny ŋathany go!”
JOH 6:35 Bala ŋayi Djesuny lakaranhaminan ŋanyapinya ŋayi bitjanminan, “Yo. Ŋarra muka dhuwal Ŋatha Walŋa-gurrupanamirrnydja. Ŋuli nhe dhu ŋula yol yolŋu marrtji räliny ŋarrakalnydja, ga märr-yuwalkmirriyirrnydja nhe dhu ŋarraku, nheny dhu yakan buluny djaṉŋarrthirr ga ŋar'ŋaryun ŋunhany ŋunhi birrimbirrnydja nhuŋu djinawany', bili manygarrayirrnydja nhe dhu ga ŋunhi ŋarrakiyinguŋun yan waŋganyguŋun.
JOH 6:36 Bili muka ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋ ŋäthil yan ga nhäŋal muka nhuma ŋarrany bili, yurr yakan nhuma ganha ŋunhi märr-yuwalkthinyany ŋarraku.
JOH 6:37 Bukmaknha ŋunhi nhä mala ŋayi ŋuli ga Bäpay ŋarrakal goŋ-gurrupan, ŋunhiny walal dhu marrtji yan ŋarrakalnha. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu marrtjiny ŋarrakal, ŋarrany dhu ŋanya ŋunhi yakan ŋaŋ'ŋaŋ'thun.
JOH 6:38 Bili ŋarrany ŋunhi marrtjin räliny beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja Bäpawal yan djälyuny dhipalnydja djämaw, ŋurikalyi ŋunhi ŋayi djuy'yurr ŋarrany räli; yaka ŋarra marrtjinya räli gänany djämaw ŋarrakiyingalnydja ŋarra djälyu.”
JOH 6:39 “Ga dhiyakun ŋunhi gämurruwny'tja ŋayi ŋarrany djuy'yurrnydja räliny gam'. Ŋayiny djäl ŋarraku, ŋarra dhu ga ŋayathaman baṯ-bitjanna yan ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi ŋayi gurrupar walalany ŋarrakala goŋlil, märr dhu yakan ŋula waŋganydja winya'yun ŋarrakalnydja goŋŋur. Ŋayiny ŋunha Bäpany djäl ŋarraku, ŋarra dhu ŋunhi rur'maraŋun walalany beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja, märr walal dhu bukmaknha yan nhininy gi walŋamirriŋura yan romŋurnydja ŋuriŋiny ŋunhi waluy dhä-dhawar'yunamirriynydja.
JOH 6:40 Dhiyak ŋarraku ŋayi ŋunha Bäpany djäl gam'. Ŋuriŋiny yolŋuy ŋunhi ŋayiny dhu ŋurruŋuny ŋathil nhäma dharaŋan nhanŋu God-Waŋarrwu Gäthu'mirriŋuny, bala ŋayiny dhu ŋunhi märr-nhirrpanmirra nhanukal, ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhina ŋayaŋu walŋan yan, bala ŋarra dhu yan dhunupan ŋanya rur'maraman ŋuriŋiyiny ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy; walal dhu rur'yurra beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja, bala nhininy ŋayi dhu gi ŋunhi ŋarrakalnydja walŋan yan, biyakun bili yan gupaḏalnha.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 6:41 Ga walanydja nhanŋu gan ŋunhi Djuw bäpurruny yolŋu walal morrumurrun Djesuwnydja, gupa-waŋanan gan ŋanya, bili ŋayi gan ŋunhi lakaranhaminany ŋanyapinya ŋayi bitjanminan, “Ŋarrapin dhuwal Ŋatha ŋunhi Walŋa-gurrupanamirrnydja, ŋunhi ŋarra yarrupthurr räli beŋur djiwarr'ŋur.”
JOH 6:42 Bala walal marrtjin ŋunhi ŋarrtjurra ŋanya Djesunhany, ga bitjarra walal marrtjin ŋunhi waŋanany gam', “Dhuwandja ḏirramu Djesu muka be, Djawutjipku ŋunhi gäthu'mirriŋu. Napurrnydja dhuwal marŋgi warray nhanukalaŋaw bäpa'mirriŋuwnydja ga ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja. Ga nhakun ŋayi ga dhuwal bitjandhiny lakaranhamirr, yanbi ŋayi dhuwal beŋura djiwarr'ŋura? … dhuwaliyiny yaka warray nhanŋu dhunupa ŋayi dhu ga bitjandhiny waŋa!”
JOH 6:43 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋguny bitjarra, “Way walal! Yaka walal gi waŋi, dhä-ḏälthiny morrumurruny ŋarraku.
JOH 6:44 Yakan dhu ŋunhi ŋula yolnydja yolŋu gänany marrtji ŋarrakal; ŋunhiyin bili yolŋuny waŋganynha dhu marrtjiny ŋarrakalnydja ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu djäl-gurrupan ŋanya räli marrtjinyaraw, ŋunhiyin dhu yolŋuny räliny marrtji ŋarrakalnydja, bala ŋayi dhu gurrupanmirra ŋanyapinya ŋayi, ga ŋarrany dhu ŋanya ŋunhi rur'maraŋun rumbalnydja, walŋakuŋun dhu ŋuriŋiyi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy.
JOH 6:45 Ŋäthil baman' djawarrkmirriy mala gan dhäruk wukirri bitjarr gam', ‘God-Waŋarryuny dhu ŋunhi marŋgikuŋ bukmaknhan yan yolŋunhany walalany.’ Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy ŋämany ŋanya Godnhany Bäpanhany, ga marŋgithirrnydja ŋayi dhu marrtji nhanukuŋ, ŋunhiyin dhu yolŋu marrtji räliny ŋarrakalnydja.
JOH 6:46 Yo, yolŋuynydja walal ŋuli ga ŋunhi ŋäma warray God-Waŋarrnhany dhäruk, yurr yakan ŋayi ŋunhi ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy rumbalnydja ŋanya nhänha; ŋarrapin yan waŋganydhun yan ŋanya dhuwal nhäŋalnydja Bäpanhany, bili ŋarrapi muka ŋunhi yarrupthurr räliny beŋuryiny God-Waŋarrwalnydja.
JOH 6:47 Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany. Ŋunhi ŋayi ga ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirrnydja ga märr-nhirrpanmirrnydja ŋarrakal, ŋayiny ga ŋuriŋiyiny yolŋuy bilin nhakun ŋayathaman ŋunhiyiny walŋany dhawar'yunamiriwnhany, bilin nhanŋu ŋayaŋuny walŋathinan.
JOH 6:48 Yo, ŋarrapin dhuwal Walŋa-gurrupanamirrnydja Ŋatha.
JOH 6:49 Baman'tja ŋunhi, nhumalaŋgalnydja gan mala-ŋurrkanhayŋuy ḻukan ŋatha yäku mana' ŋunhal nharaŋŋurnydja wäŋaŋur, yurr walal ŋunhi murrmurryurr warray warrpam'thurr yan.
JOH 6:50 Yurr yuwalktja ŋunhi ŋatha ŋunhaŋuwuynydja djiwarr'puynydja wiripun dhika, gänaŋ'thunna ga. Ŋuli nhe dhu ŋunhiyiny ḻuka yuwalknhany ŋathany, nheny dhu ŋunhiyiny bäyŋun dhiŋgam; nhinany nhe dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
JOH 6:51 Ga ŋarrany dhuwal ŋunhiyin muka walŋa-gurrupanamirra ŋatha ŋunhi ŋarra yarrupthurr beŋur djiwarr'ŋur. Ŋuli nhe dhu ŋula yolthu yolŋuy ḻukany dhuwandja ŋatha, ŋunhiny nhe dhu ga walŋan yan nhina bitjanna bili. Yurr nhä dhuwali mayaliny', ŋunhiyiny ŋatha ŋunhi ŋarrany dhu gurrupan? Dhuwal ŋayi ŋunhi mayaliny' gam'. Ŋarrany dhu ŋunhi ŋarranhawuynhan ŋarra ŋanaktja gurrupanmirr dhiŋganharawnha, märr dhu bukmaknha yan yolŋuny walal walŋathirrnydja.”
JOH 6:52 Ga ŋunhi walal ŋanya gan ŋäkulnydja balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala walal dhunupan yan maḏakarritjthinan nhanŋu, bala walal marrtjin waŋanhaminany, dhä-ŋurrkanhaminan, “Nhaku ŋayi ga dhuwal bitjandhiny lakaranhamirr? Nhaltjan ŋayi ga guyaŋanhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi? Yakan ŋuli dhuwal yolŋu ŋanak-gurrupanmirr ŋanyapinyany ŋayi ḻukanharawnydja.”
JOH 6:53 Ga ŋayiny Djesuny bitjarra waŋan walalaŋ, “Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany. Ŋuli nhe dhu yakany ḻuka ŋanak Gäthu'mirriŋunhany Yolŋuny, ga ŋuḻkthun ŋanya gulaŋdja, ŋunhiny nhe dhu ga bäyŋun ŋayaŋu-walŋany nhina.
JOH 6:54 Ga ŋuli nhe dhu ŋula yolthu yolŋuy ḻukany ŋarrany ŋanaktja, ga bulu ŋuḻkthun nhe dhu ŋarrany gulaŋdja, ŋunhiyiny nheny dhu ga nhina ŋayaŋuny walŋan yan. Bala ŋarra ŋanya dhu rur'maraŋun beŋurnydja moluŋurnydja ŋuriŋiyiny dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy.
JOH 6:55 Bili ŋarrakuny ŋunhi ŋanak yuwalk warray ŋatha birrimbirrwuny nhumalaŋ, ga balanyayi bili ŋarraku gulaŋdja yuwalk yan gapu nhumalaŋ ŋayaŋuwnydja.
JOH 6:56 Ŋuli nhe dhu ŋula yolthu ḻukany ŋarranhany ŋanak, ga gulaŋdja ŋarrany ŋuḻkthun, ŋunhiny nhakun nhe ga nhina ŋarrakalnha ŋayaŋuŋur, ga ŋarra nhokal, ŋunhiny nhakun ŋali biliŋuwuynha waŋgany-manapanminyawuynha.
JOH 6:57 Ŋarrany dhuwal djuy'yunawuy beŋur Bäpawuŋ, ŋurukuŋdhi walŋa-gurrupanamirriwuŋ, ga walŋa yan ŋarra ga dhuwal nhinany, ŋuriŋiyiny nhanukalnydja Bäpawalnydja walŋay. Ga ŋuli nhe dhu ḻuka ŋarranhany ŋanak, ga nheny dhu ga ŋunhi bitjandhi bili yan walŋayi nhina, bili ŋuruŋin ŋarrakalnha walŋay.”
JOH 6:58 “Dhuwaliyin ŋayi ŋunhi yuwalktja gal'ŋu ŋatha djiwarr'puynydja, ŋunhi ŋayi rälin yarrupthurr, yaka dhuwal balanyany nhakun nhumalaŋgal gan mala-ŋurrkanhanyŋuy walal ḻukan ŋäthil, bala walal marrtjin murrmurryurra. Yurr ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu ḻuka ŋunhi yuwalktja ŋatha, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu yakan dhiŋgam, nhinan ŋayi dhu ga walŋan yan, bitjanna bili yan wiyinŋumirra.”
JOH 6:59 Yo. Dhuwaliyin ŋunhi rom walŋamirrnydja ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋ marŋgikuŋalnydja, ŋunhili ŋunhi Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur, wäŋaŋur yäkuŋur Gapuniyam.
JOH 6:60 Ga walalnydja gan ŋunhi bukmakthun yan malthunamirriynydja walal nhanukal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany waŋanhawuynydja balanyawuyyiny, bala walal ŋunhi waŋanany bitjarra, “Way, dhuwandja dhuwal rom gumurr-ḏäl warray bay. Yolthun dhu dhuwaliyiny ŋula dhäruk märram?”
JOH 6:61 Yurr ŋayiny Djesuny marŋgithin yan ŋunhi nhaltjarr walal gan nhanŋu malthunamirr mala waŋanhamin, ga bulu galŋa-mukthurr walal nhanŋu, bala ŋayi yan Djesuny waŋanan walalaŋ bitjarra, “Way walal. Nhaltjarra nhumalany dhiyaŋuny dhärukthu? … ŋoy-yätjaŋala muka? … ŋany nhaltjarr?
JOH 6:62 Ŋuli balaŋ nhuma ŋarrany dhuwal Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny nhäŋu marrtjinyawuynydja roŋiyinyawuynydja balany djiwarr'lilnydja, ga nhalayakun balaŋ nhumalaŋ ŋunhi ŋayaŋuny?
JOH 6:63 Ŋuriŋiyin bili yan waŋganydhun ŋuli ga dhuwal walŋakumany yolŋunhany walalany, God-Waŋarrwala yan Birrimbirryuny. Yolŋuny walal dhuwal bäyŋu, ganydjarrmiriw mala, ŋula nhämiriwnha, yakan gi dhuwal ŋula yolŋuy ganydjarr gäŋu walŋakunharawnydja. Yurr ŋarrakuny ŋunhi dhäruk, ŋunhi ŋarra gan bilin nhakun lakaraŋala nhumalaŋgal, ŋunhiyiny dhuwal dhäruk ŋunhaŋuwuy warray djiwarr'puy, walŋamirr warray; ŋuriŋiyin dhärukthun ŋarrakal nhuma dhu ŋunhi walŋathirrnydja, God-Waŋarrwalnha yan Dhuyu-Birrimbirryuny waŋganydhun.
JOH 6:64 Yurr wiripuwurrnydja nhuma gi dhuwal bäyŋu warray märr-yuwalkmirriyi ŋurikiyi dhärukku mala.” Yurr ŋayiny ŋunhi Djesuny ŋäthil warray marŋgi beŋur bili yan ŋurikiwurruŋguny dhä-märr-yuḻkmirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ga ŋuriki ŋunhi yolŋuw ŋunhi yolthu ŋanya dhu goŋ-gurrupan miriŋuwal mala.
JOH 6:65 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Dhiyakun ŋunhi ŋayaŋuwnydja ŋunhi ŋarra gan lakaraŋalnydja nhumalaŋgal bitjarrnydja gam', ‘Yakan dhu ŋunhi ŋula yolnydja yolŋu gänany marrtji märr-yanany räli ŋarrakal; ŋany ŋunhin bili dhu ŋunhi yolŋuny marrtji räli ŋarrakalnydja ŋunhi ŋayi dhu Bäpay ŋanya djäl-gurrupan.’”
JOH 6:66 Bala dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal, malthunamirrnydja mala nhanŋu, ŋapa-bilyurra, ga yakan walal gan ŋunhi buluny nhanŋu malthuna, bili yaka walal ganha ŋunhi ŋurikiyiny gumurr-ḏälwuny dhärukku djäl-ŋamathinya.
JOH 6:67 Bala ŋayi Djesuny waŋanan walalaŋguny nhanukiyingalaŋawnha ŋayi malthunamirriw walalaŋ ŋuriki 12-gun bitjarra, “Way walal, nhaltjan ga nhumany guyaŋa? Nhumany dhu dhuwal bitjandhi bili ganandhi ŋarrany?”
JOH 6:68 “Yaw, bäyŋu warray Garray,” bitjarr ŋayiny Djäyman-Betany buku-bakmaraŋal. “Ŋuli balaŋ ŋanapurr nhuna dhuwal ganarrthulnydja, ga yolkun ŋanapurr dhu wiripuŋuwnydja yolŋuw malthun? Nhepin dhuwal waŋganydhun ga yuwalktja walŋamirrnydja dhäruk lakaram.
JOH 6:69 Bilin dhuwal ŋanapurr gan märr-yuwalkmirriyinan nhuŋuwuynha yan; ga dhuwanna ŋanapurr marŋgin nhuŋu yol nhe dhuwal yolŋu. Nheny dhuwal ŋunhiyin Yolŋu Dharrpalnha God-Waŋarrwuŋun djuy'yunawuy.”
JOH 6:70 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Nhumalany muka ŋarra ŋunhi gänaŋ'maraŋalnydja dhuwalawurruny 12-nha, yurr waŋganydja yolŋu dhiyal nhumalaŋgal malaŋur, djämamirrnydja ŋayi ŋunhi bilin ŋurikin Mokuywun.”
JOH 6:71 Ŋunhiny ŋayi gan lakaraŋalnydja bitjarryiny ŋanyanhan Djudatj-Gariyatnhan* yäkuny, ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋu Djäyman-Gariyatkun, bili galkin ŋayi dhu Djudatj-Gariyatthuny goŋ-gurrupanna Djesunhany miriŋuwalnha walalaŋgal, bäydhi ŋayi ŋunhi galkipuynydja yolŋu nhanŋu beŋuryiny malaŋur 12-ŋurnydja.
JOH 7:1 Dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi gan Djesuy marŋgikuŋalnydja yolŋunhany walalany bitjarryiny, bala ŋayi gan marrtji'-marrtjinan nhakun wäŋalila ga wäŋalila, ḻiw'maraŋala ŋulatjarr banydji ŋathil yan Galalikurr* makarrkurr wäŋakurr. Yaka ŋayi yänayiny balanyamirriyyiny marrtjinya balany Djudiyalilnydja makarrlil wäŋalil, bili ŋunhiliyiny Djudiyany wäŋaŋur gan ŋurruḏawalaŋuny yolŋu mala nhinan ŋayan'mirra nhanŋu Djesuwnydja.
JOH 7:2 Yurr galkin ŋunhiyi waluny yäku Warraw'-nhirrpanamirra, ŋunhi walal ŋuli Djuw mala ḻuŋ'maranhaminya barrkuwatjŋur wäŋaŋur mala, waŋgany-manapanminyan walal ŋuli ŋunhal wäŋaŋur Djurutjalamnha buŋgulwun.
JOH 7:3 Bala walalnydja ŋunhi Djesuwnydja yukuyuku'mirriŋu mala waŋanan nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Way, nhämirr nheny dhu roŋiyirra balan Djudiyalila? … märr walal dhu ga malthunamirriy mala nhokal nhäma nhä nhe dhu ga djäma.
JOH 7:4 Bäyŋun dhu ŋunhi yolŋuny walal nhuŋu marŋgithirr ŋuli nhe dhu ga djuḻuḻ'yundja djäma. Ŋuli nhe ŋunhi djäl balanyarawyiny ŋunhi ŋayaŋu-ganyim'thunamirriwnydja romgu djämaw, gatjuy maŋutji-wurrupanmirra yolŋuwalnydja walalaŋgal, märr walal dhu ga bukmakthun nhämany.”
JOH 7:5 Bitjarryin gan ŋunhi waŋan yukuyuku'mirriŋuny walal nhanŋu, bili walal gan ŋunhi yaka märr-yuwalkthinya nhanŋu Djesuwnydja.
JOH 7:6 Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesuny waŋan walalaŋgal bitjarra, “Yaka muka dhuwal ŋarraku waluny galkithinya, … milkunhaminyarawnydja ŋarrakuwuy ŋarra. Yurr nhumalaŋguny ŋunhi walu bawalamirr warray djämaw.
JOH 7:7 Yo, walalnydja ŋuli gi ŋunhi wäŋa dhuwalaŋuwuynydja mala yolŋu walal yaka nhumalaŋ ŋuyulkthi, ŋany yuwalktja walal ŋuli ga ŋunhi ŋarraku warray ŋuyulkthirrnydja, bili ŋarra muka walalany ŋuli ga ŋunhi nyamir'yundja yätjkurr-lakaramany yätjkurruwuynydja djämapuy.
JOH 7:8 Gatjuy nhumany ŋäthila ḻaw'yurr balayin buŋgullila. Ŋarrapiny dhu dhuwal yakan marrtji, bili waluny ŋarraku dhuwal yaka muka yan galkithinya.”
JOH 7:9 Bala walal yan ḻaw'yurra ŋunhiwurryiny, ga ŋayiny Djesuny gan nhinanan ŋunhiliyin banydjin yan Galalin wäŋaŋur.
JOH 7:10 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi walal nhanŋu yukuyuku'mirriŋuny walal ŋäthila wäŋgaŋal balan Djurutjalamlila, buŋgullila yäkulil Warraw'-nhirrpanamirrilila, bala ŋayiny Djesuny gänan marrtjin, ŋayipin gayulnha; yaka ŋayi marrtjinya milmany yolŋuwalnydja walalaŋgal.
JOH 7:11 Ga ŋunhili buŋgulmirriŋurnydja bala walal gan maŋutji-ḻarruŋala nhanŋu Djesuwnha, ŋunhiwurrnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu mala, bala walal gan dhä-birrka'yunminan bala-räli'yunminan bitjarra, “Wanha dhika ŋayi ŋunhiyiny yolŋu?”
JOH 7:12 Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal lakaranhaminany ŋanya Djesunhany gayulnydja, yawyawyunminany. Wiripuwurruynydja ŋanya gan manymak-lakaraŋal, ga wiripuwurruynydja ŋanya gan rom-nyamir'yurra bitjarra, “Ŋunhiyiny dhuwal yolŋu mayali'-gänhamirra,” bitjarr.
JOH 7:13 Yurr yakan walal gan ŋunhi lakaranhaminany ŋanya ŋula dhä-garramattja, bili walal gan barrarinan ŋurikiwurruŋgun ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnha yolŋuw walalaŋ Djuw bäpurruwnha.
JOH 7:14 Yo. Ga buŋgulnydja gan ŋunhili marrtjin märr-ḻurrkun'nha waluny, ga gandarrŋura buŋgulŋur, bala ŋayiny Djesuny bunanan, bala ŋayi yan dhunupan marrtjinany balan buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja, ga dhunupan ŋayi ŋurruyirr'yurra marŋgikuŋala yolŋunhan walalany.
JOH 7:15 Ga walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja gan ŋanya dhäruktja ṉirr'yurra, bala walal ŋunhi waŋanany bitjarra, “Nhaliy ga dhuwandja yolŋu marŋgithirr? Dhuŋa ŋayi dhuwal.”
JOH 7:16 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋala walalaŋguny bitjarra, “Dhuwandja dhäruk ŋarrany ŋuli ga lakaram yaka warray ŋarrakiyinguŋuny; dhuwandja God-Waŋarrwuŋ, ŋurukuŋdhi ŋunhi, ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli dhipal munatha'lil.
JOH 7:17 Ŋuli nhe ŋula yol ŋayaŋu-yoranhamirrnydja yolŋu Godkalaŋawnydja ŋayaŋuw malthunaraw, nheny dhu dharaŋanna ŋarranhany dhäruk, ŋunhi ŋarrakuny dhuwal dhäruk beŋur warray God-Waŋarrwuŋ; yaka dhuwal ŋarrakiyinguŋuny guyaŋanhawuy.
JOH 7:18 Ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga lakaram nhanukiyingalnydja ŋayi guyaŋanharay, ŋunhiyiny nhakun ŋayi ŋuli ga gänan yan lakaram, märr walal dhu ga yolŋuy walal marŋgi-lakaram ŋanya, wokthun manapan nhanŋu. Yurr ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ga djälthirr yolŋuw walalaŋ walal dhu ga wokthun nhanŋuwuynydja yan God-Waŋarrwuny, ŋurikin ŋunhi ŋayi ŋanya djuy'yurr räliny, ŋunhiyin yolŋu märr-dhunupany, bäyŋun ŋayi ŋayaŋu-djarrpi' yolŋu ga mayali'-gänhamirr.”
JOH 7:19 “Nhä bili ŋayi ŋunhi Mawtjitjthuny nhumalaŋ romdja gurrupar nhanukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny? Yurr yakan nhuma gan ŋunhi ŋula yol waŋgany yolŋu malthunany ŋurikiyiny romgu. Ga nhakun nhuma ga dhuwal ŋayan'tharra ŋarrakuny bunharaw?”
JOH 7:20 Ga walalnydja ŋunhi yolŋuny walal waŋan bitjarra gam', “Way, dhuwandja nhokal ga wakinŋun birrimbirr gärri! Yol bili nhuŋu ga dhika yolŋuny walal ŋayan'thärra?”
JOH 7:21 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Barpuruny ŋarra dhuwal djäma ŋoy-ganyim'thunamirra rom, yindin ganydjarrnydja, yolŋuny barpuru ŋarra djäma ḏukmaram ŋamatham yan, ga nhumany barpuru ŋunhi bukmaknha yolŋuny walal ṉirr'yunan ŋurikiyi.
JOH 7:22 Ŋunha ŋunhi Mawtjitjkalnydja ga romdhu lakaram bitjan warray gam', Nhuma dhu ga ḏarrtjalkkum nhumalaŋguwuy djamarrkuḻiny'. Yo yurrnha ŋayiny ŋunhi Mawtjitjthuny rom rulwaŋdhurr djorra'lilnydja, ŋurruŋuny ŋathil gan ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋuy walal nhumalaŋgal ŋunhiyi rom mala bäki, bitjarryi walalnydja gan ŋunhi ḏarrtjalkkuŋal walalaŋguwuynydja djamarrkuḻiny' balanyaray Nhinanhamirriy waluy. Ga nhakun nhuma dhuwal ŋarrakuny maḏakarritjthin? Ga lakaramany nhuma ga dhuwal ŋarranhany yanbi ŋarrany dhuwal rom-bakmaranhamirra yolŋu, … bili ŋarra yolŋuny ḏukmaraŋal dhiyaŋ ŋunhi Nhinanhamirriy waluy. Nhumany ŋuli ga ŋunhi bitjandhi bili yan djämayi ŋuriŋiyi Nhinanhamirriy waluy.
JOH 7:24 Yaka gi mala-djarr'yurr yolŋuny ŋuriŋiny romdhu warraŋulpuyyuny; yuwalkkuŋ yan gi ḻarruŋuny ṉiṉ'thurr ga ŋuriŋiyin mala-djarr'yurrnydja dhunupayaŋuny.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesu waŋanany.
JOH 7:25 Yo ŋayiny gan ŋunhi Djesuny dhärran gaykarraŋŋura, ŋunhalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja buṉbuŋur, yurr marŋgikuŋala ŋayi gan ŋunhi yolŋunhan walalany. Ga walal wiripuwurrnydja yolŋu walal waŋanhamin dhä-birrka'yunmin bitjanminan, “Way, dhiyakuny gay'yi yolŋuw ŋayan'mirr ga nhina ŋunha ŋurruḏawalaŋuny yolŋu walal … walal dhu buman ŋanya?
JOH 7:26 Nhäŋu ŋathil walal ŋanya, ya ŋunhan. Ŋunha ŋayi ga waŋany ṉapuŋgan', bukmakkalnha yolŋu'-yulŋuwalnydja, ga walalnydja ŋunha ŋurruḏawalaŋunydja mala gi yakan waŋany, ḏaḏawmaraŋuny ŋanya. Mak walal dhuwal ŋurruḏawalaŋuny mala marŋgimirra nhanŋu bäy; mak ŋayi dhuwal ŋunhiyin yolŋuny Maŋutji-dhunupayanhawuynha.”
JOH 7:27 “Yo-o-ow? Mak ŋayi dhuwaliyin bäy ŋunhiyiny yolŋu, mak bäyŋu. Bili yakan dhuwal ŋula yol waŋgany yolŋu marŋgi ŋunhi wanhaŋur ŋayi dhu ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuy yolŋu buna. Bitjarryin walal gan ŋunhi ŋäthilnydja lakaraŋal. Yurr napurrnydja dhuwal marŋgi warray nhanŋuny dhiyakuny gay'yi yolŋuw, wanhaŋuwuy ŋayi dhuwali wäŋapuy. Dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu wäŋa-Nätjuritjpuynha.”
JOH 7:28 Yo. Bala ŋayi gan Djesuynydja marŋgikuŋala yolŋunhany walalany ŋunhilin buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋur. Ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi dhä-garramatnha mirithinan bitjarra, “Wäy, yuwalk muka nhuma dhuwal marŋginy ŋarraku? … wanhaŋuwuy ŋarra dhuwal yolŋu? Yurr bäyŋu warray nhuma dhuwal yuwalktja marŋgi ŋarraku. Yaka ŋarra dhuwal gänany ŋarrapiny marrtjinya räli. Ŋarrany dhuwal djuy'yunawuy ŋurukuŋdhi ŋunhi nhanŋu romdja yuwalk yan. Yurr nhumany yakan nhanŋu marŋgi.
JOH 7:29 Ŋarrapin marŋginy nhanŋu, bili ŋarrapi beŋuryiny nhanukalnydja, ŋayipi ŋarranhany djuy'yurr räli.”
JOH 7:30 Bala walal ŋuriŋiwurruynydja ŋurruḏawalaŋuynydja mala ŋäkulnha ŋanya balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala walal yan waŋanhaminan bitjanminan, “Go limurr ŋayathaman ŋanya dhiyaŋun bala yan.” Yurr yaka ŋula waŋgany yolŋu goŋ-ŋal'yunany nhanukal, bili yaka muka yan nhanŋu ŋunhi waluny galkithinya.
JOH 7:31 Ga dharrwan ga ŋunhi yolŋuny walal märr-yuwalkmirriyinany nhanŋu, ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany gam', “Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi dhikayiny Maŋutji-dhunupayanhawuy buni, ga ŋula muka ŋayi dhu djämany yindin mirithirra romdja ŋayaŋu-ganyim'thunamirra? … märr ŋayi dhu djuḻkmaraman dhiyakkuŋuny gay'yi yolŋuwuŋ djämapuy?” Bitjarrnha walal gan ŋunhi lakaranhaminany ŋanya.
JOH 7:32 Bala ŋunhi walal Baratjiynydja walal ŋäkula ŋunhi yolŋunhany walalany, ŋunhi walal gan lakaranhamin ŋanya Djesuny gayul, yurr walal gan ŋunhi manymak-lakaraŋala ŋanya yulŋuny, ga märr-yuwalkthinan manapar nhanŋu. Bala walal yan mala-ḻuŋ'maranhaminan waŋanhaminyarawnha ŋunhiwurryiny ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga wiripuwurrnydja Baratji mala, bala yan walal ŋunhi djuy'yurra miriŋunhan ŋayathanharawnha nhanŋu Djesuwnydja, ŋunhiwurrunhan yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga buku-ŋal'yunamirriwnha buṉbuw djäga.
JOH 7:33 Ga ŋayiny Djesuny waŋanan walalaŋ bitjarra, “Ŋarrany dhu dhuwal nhumalaŋgal dhiyalnydja märr-gurririn, bala ŋarra dhu yan dhunupan marrtjin gananna nhumalany, roŋiyirra ŋarra dhu balayin ŋurikalyin ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli.
JOH 7:34 Ḻarruŋuny nhuma ŋarraku dhu-u-u, yurr bäyŋun nhuma ŋarrany dhu ŋunhi maḻŋ'maraŋuny, bili yakan nhuma dhu ŋunhiwiliyiny wäŋalil marrtji ŋunhi wanhami ŋarra dhu gi nhini.”
JOH 7:35 Bala walal ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu mala waŋanhaminany bitjanminan, “Wanhawal dhika ŋayi dhu marrtjiny, märr limurr dhu ŋanya yakany maḻŋ'maraŋ? Mak ŋayi dhu dhuwal marrtjiny ŋunhawalnha bala bay, napurr malawalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhi walal ga nhina ŋunha mulkuruwal wäŋaŋur malaŋuŋur. Mak bäy ŋayi dhu ŋunhiliyin marŋgikumany ga Guriknhan yolŋunhany walalany, ŋunhi walal yakan Djuw mala.
JOH 7:36 Bili ŋayipiny ŋunha lakaranhaminany bitjarrnha, yanbi limurr dhu ga ŋunhi ḻarruŋun nhanŋu, ga bäyŋun limurr dhu ŋanya ŋunhi maḻŋ'maraŋuny. Ga bulu ŋayi waŋan bitjarr, ‘Nhumany dhu ŋunhi yakan ŋunhalnydja ŋarrakalnydja wäŋaŋur, ŋunhi wanhawal ŋarra dhu marrtji.’ Nhä dhuwal mayali' ŋunha ŋayi ga bitjandhiny waŋa?”
JOH 7:37 Yurr ŋunhi buŋgulnydja yäku Warraw'-nhirrpanamirrnydja galkin marrtjin dhä-dhawar'yurra, ga ŋunhiyiny walu dhawar'yunamirrnydja, ŋunhiyiny nhakun mirithirra dharrpalnha, gurriri-wulknha, bala ŋuriŋiyiny waluy dhunupan ŋayiny Djesuny dhärranan ŋunhiliyiny buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur, bala ŋayi waŋanan mirithinan dhä-garramatnha bitjarra gam', “Way yolŋu walal! Nharaŋdhirr muka nhuma ga dhuwal yulŋuny? Go marrtjin walal räli ŋarrakalnha. Ŋarrany dhu nhumalaŋ gurrupan ŋunhin yuwalknha gapu. Go marrtjin walal, bala ḻukin.
JOH 7:38 Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu märr-yuwalkmirriyirrnydja ŋarraku, nhokalnydja dhu marrtji ŋayaŋuŋurnydja ŋunhi yänan dhaŋaŋdhirra bulun ŋunhi walŋa-gurrupanamirrnydja gapu, bitjanna dhu marrtji ŋuwapthundja nhakun ŋuli ga ŋunhi gapu riyala walma, bala ŋayi ŋuli waṉḏirra. Bitjanna ga ŋunha djorrayny'tja lakaram.” Ga bitjarra ŋayi ŋunhi Djesuny waŋan ŋunhiliyiny buṉbuŋur buku-ŋal'yunamirriŋurnydja.
JOH 7:39 Yurr ŋayi gan ŋunhi bitjarryiny Djesuy yuwalktja lakaraŋal ŋanyanhan Dhuyu-Birrimbirrnhan, yalalaŋuwnha märranharaw ŋurikiwurruŋgun yolŋuw walalaŋ märr-yuwalkthinyamirriwnha mala. Yurr balanyamirriyyiny ŋunhi ŋayi gan Djesuy lakaraŋal yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhiliny buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur, ŋayiny ŋunhi yaka muka yan God-Waŋarryuny moluŋurnydja ŋanya Djesunhany walŋakunhany, ga bäyŋuyi yan ŋanya ŋayi nhirrpanany ŋurruŋuyanhany ŋunhawalnydja ŋunhi wäŋalil djeŋarra'mirrililnydja. Ga yalalan dhä-dhuḏitjnha bala ŋayiny ŋunhiyiny Dhuyu-Birrimbirrnydja bunanan ŋurikiwurruŋguny ŋunhi yolŋuw walalaŋ märr-yuwalkthinamirriwnydja mala.
JOH 7:40 Yo. Walalnydja gan ŋunhi dharrwaynha yolŋuynydja walal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany dhäruktja ŋunhi ŋayi waŋan bitjarrnydja gam', “Ŋuli nhe ga ŋula yol yolŋu nharaŋdhirrnydja, nheny marrtjin yänan rälin ŋarrakalnha, bala ḻukin.” Ŋäkulnydja walal ŋunhi balanyawuyyiny ŋanya waŋanhawuy, bala yan walal dhunupan märr-yuwalkthinan nhanŋu, dharaŋarnha manapar ŋanya. “Walal yuwalk muka dhuwandja ŋunhiyin yolŋu Djawarrkmirra,” bitjarra walal marrtjin ŋunhi yolŋuny walal lakaranhamin ŋanya.
JOH 7:41 Ga walal wiripuwurruynydja lakaraŋal ŋanya bitjarr, “Dhuwaliyin ŋayi ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu.” Ga walal wiripuwurr yolŋu walal waŋan bitjarr, “Bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu maḻŋ'thun beŋurnydja Galaliŋurnydja wäŋaŋur.”
JOH 7:42 “Be muka ŋayi dhu dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu Maŋutji-dhunupayanhawuynydja dhawal-guyaŋa ŋunhal Bithiliyam Daybitkal wäŋaŋur, bitjan muka ŋayi ga ŋunha Djorrayny'tja lakaram.” Ga bitjarr walalnydja gan ŋunhi lakaraŋal wiripuwurruynydja malay.
JOH 7:43 Bala walal ŋunhi mala-wulkmaranhaminany märrma'lila malalilnydja.
JOH 7:44 Wiripuwurrnydja yolŋu walal märr-yuwalkthinan nhanŋu Djesuw, ga wiripuwurruynydja malay ŋunhi guyaŋan ŋayathanharawnha nhanŋu Djesuw, balan galkanarawnha dharruŋgulila; yurr yakan ŋanya ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy ŋayathanhany.
JOH 7:45 Ga ŋunhi walal buṉbu-djägamirrnydja miriŋu mala roŋiyinany goŋ-waŋaran balany walalaŋgalnydja ŋunhi Baratjiwalnydja mala ga ŋurruŋu djirrikaymirriwalnydja walalaŋgal, bala walalany walal gan ŋunhi dhä-birrka'yurrnydja bitjarrnha gam', “Nhaku nhuma ŋanya Djesuny yakany räli gäŋal?”
JOH 7:46 Ga walalnydja ŋunhi buku-bakmaraŋal waŋan bitjarra, “Nhanŋuny ŋunhi dhäruk dhunupa warray ga ganydjarrmirr. Bäyŋun ŋuli gi dhuwal dhiyalnydja ŋula yol yolŋu waŋi biyakiyiny, nhakun ŋayi ŋuli ga ŋunhayi yolŋu waŋa.”
JOH 7:47 Ga walalnydja ŋunhiwurrnydja ŋunhi Baratjiny yolŋu walal waŋan walalaŋ balany bitjarra, “Way, nhumalanhany ŋayi dhuwal bitjarryi bili mayali'-gaŋal?
JOH 7:48 Bäyŋu gan dhuwal waŋgany ŋula ḻiya-ŋärra'mirr yolŋu ga Baratjiny yolŋu walal märr-yuwalkmirriyinya nhanŋu.
JOH 7:49 Ŋunhany ŋunhi yolŋu walal baḏak yan dhuŋamirr ŋurikiny ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja romgu, bala ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny walalany gumurr-dhar'yunna.” Ga bitjarr walalnydja lakaraŋal.
JOH 7:50 Ga yolŋu yäku Nikadimatj ŋunhi ŋayi beŋuryi malaŋur ŋunhi rom-djägamirriwal malaŋuwal, dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi dhä-ŋäthilmirr Djesuny guwatjman munhawu, bitjarr ŋayi waŋan gam',
JOH 7:51 “Way, yaka dhuwal dhunupa napurruŋ balanyarawyiny, napurr dhu yolŋuny yänayiny rom-nyamir'yun. Ŋurruŋuny ŋathil napurr dhu ŋanya dhä-birrka'yun, nhä ŋayi ŋuli ga ŋunhi djäma. Bitjanna ga ŋunha romdja waŋa napurruŋ.”
JOH 7:52 Ga walalnydja nhanŋu waŋan Nikadimatjkuny, märr-warku'yurr warray manapar ŋanya bitjarr, “Nhe dhuwal wiripuny muka wäŋa Galaliwuy yolŋu? Gatjuy nhäŋun dhuwali djorran', God-Waŋarrnhan Dhäruk, yuwalkkuŋ yan ḻarruŋuny, bili ŋunhiliny nhe dhu maḻŋ'maram, ŋunhi bäyŋun ŋula waŋgany djawarrkmirriny ŋunhaŋuwuyyiny wäŋa-Galalipuynydja.”
JOH 7:53 Bala walal bukmak yolŋu'-yulŋuny marrtjin wäŋgaŋala roŋi'-ruŋiyinan wäŋalila malaŋulil walalaŋgiyingal walal.
JOH 8:1 Ga dhäŋur beŋurnydja bala ŋayiny Djesuny marrtjinan balan bitjarra ḻaypalila, bukulila ŋunhiwiliyin wäŋalil, yäkulil Woliplila. Djon 8.1-11 Nhinanany ŋayi gan ŋunhi Djesuny ŋunhiliyin bukuŋura munhawuny, ga yan bili ga djaḏaw'yurr nhanŋu.
JOH 8:2 Ga munhawumirra wiripuŋuynha waluy bala ŋayi yan Djesuny roŋiyinan balayin buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulil. Ga walalnydja ŋunhi yolŋuny walal marrtjin ḻuŋ'thurra nhanukal, guwatjmara ŋanya. Ga dhunupan yan ŋayiny Djesuny nhinanan, bala gan marŋgikuŋala walalany.
JOH 8:3 Ga walalnydja ŋunhi rom-marŋgikunhamirriynydja mala, ga bulu nhakun wiripuwurruy mala Baratjiynydja bäpurruy, gäŋala miyalknhan balayin Djesuwala, ga nhirrparnydja walal ŋanya ŋunhi ṉapuŋga'lila. Ga ŋunhiyiny miyalk galŋa-märramba'mirr.
JOH 8:4 Ga lakaraŋalnydja walal ŋunhi bitjarra gam', Djesuwalnydja, “Marŋgikunhamirr, dhuwandja walal maḻŋ'maraŋal miyalknha ŋunhal wiripuŋuwal ḏirramuwal ŋunhi ŋayi yaka nhanŋu dhuway'mirriŋu.
JOH 8:5 Dhuwandja ga Mawtjitjkuŋuny rom-nhirrpanawuy barraŋga'yun bitjan, limurr dhu buman yan ŋanya balanyaranhany miyalknha guṉḏaynha, ga yan warray bili ga dhiŋgam ŋayi dhu. Ga nhaltjanna ga nheny nhanŋu guyaŋa? Nhaltjan ŋanapurr ŋanya dhu?”
JOH 8:6 Yän nhakun walal ŋanya ŋunhi Djesuny mayali'-gäŋal, ŋunhi walal dhu ŋanya rom nyamir'yun nhakun, ŋunhiŋuwuy rombuy bakmaranhawuy. Bala ŋayiny Djesuny yakan buku-bakmaranha walalaŋguny; yänan nhakun ŋayiny gan ŋunhi mukthurra wukirrin munatha'lila goŋdhun nhanukiyingal ŋayi.
JOH 8:7 Yurr walalnydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja mala buku-ḏuwaṯthurra dhä-birrka'yurra ŋanya, nhaltjan ŋayi dhu ŋurikiyi miyalkku guyaŋa. Bala ŋayi Djesuny dhunupayinan, bala ŋayi waŋanan bitjarrnha gam', “Ŋuli nhe ŋula yol yolŋu dhiyaliyiny malaŋur yuwalktja dhuwurr-dhunupa, bäyŋun nhen ŋula djäma dhuwurr-yätjkurrnydja, gatjuy nhe ŋanya wutthurr guṉḏaynydja.”
JOH 8:8 Ga bulu nhakun ŋayi Djesu nyilŋ'thurr, ga bulu ŋayi wukirri goŋdhu munatha'lil.
JOH 8:9 Bala walalnydja marrtjin ŋunhi winya'-winyayurrnydja waŋga'-waŋganynha yan ŋunhiwurryiny yolŋu walal rom-djägamirrnydja mala ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala, ga yan bili ga dhuḏi-dhawar'yurr yolŋu walal beŋuryi, ŋunhi walal gan dhärran ŋunhiliyi Djesuwal gumurrŋur.
JOH 8:10 Ga beŋuryiny ŋayiny Djesu dhärranan, bala nhäŋala ŋanyan ŋunhiyiny miyalknhan ŋayi gan dhärranany ŋayipin waŋganynha. Bala ŋayi nhanŋu waŋanan bitjarra, “Way miyalk, wanhan walal dhipuŋurnydja? Bäyŋun nhuna dhuwal ŋula waŋganydhuny yolŋuy rom-nyamir'yuna muka.” Djesuy waŋanany ŋanya ŋunhi miyalknhany.
JOH 8:11 Ga ŋayiny miyalktja buku-bakmaraŋal nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Yo. Bäyŋun.” Ga bulu ŋayi Djesuny waŋan nhanŋu bitjarr, “Ga ŋarrapiny nhuna dhu dhuwal yakayi rom-nyamir'yun. Gatjuy marrtjin, ga yakan buluny djäma dhuwurr-yätjkurrnydja rom,” bitjarr.
JOH 8:12 Ga balanyamirriynydja ŋunhi Warraw'-nhirrpanamirriynydja waluy, Djesuynydja gan waŋan walalany rom-djägamirrinhan walalany ŋunhiliyiny buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur God-Waŋarrwalnydja; lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi bitjarr, “Ŋarrany dhuwal baḏayala' yolŋuw walalaŋ bukmakku yan. Ŋunhi nhe dhu ŋula yol malthundja ŋarraku, nheny dhu ga marrtji baḏayala'mirriwurra yan, walŋamirriwurr yan dhukarrkurrnydja; bäyŋun nhe dhu ga marrtji buku-munha'wurrnydja.” Bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Djesu lakaranhaminany ŋanyapinyan ŋayi.
JOH 8:13 Ga walalnydja ŋunhi Baratjiynydja yolŋuy mala waŋan ŋanyanhany bitjarr, “Nhaltjan nhe ga dhuwal lakaranhamirrnydja nhunapinya nhe? Dhuwandja nhe ga yänan yindikunhamirra. Ŋula muka nhuŋu ga wiripuny yolŋu nhina maŋutji-marŋgi? … märr ŋayi dhu yuwalkkum yan lakaram napurruŋguny nhokalaŋuwuynydja?”
JOH 8:14 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋguny bitjarra, “Ga bäydhi ŋarra ŋuli ŋunhi ŋarrapiny lakaranhamirr nhakun, ŋunhiyiny yuwalk yan dhäruk, märr-yuwalk, bili ŋarrany marŋgi warray ŋarrakuwuynydja ŋarra, wanhaŋur ŋarra ŋunhi bunan, ga wanhawal ŋarra dhu marrtji roŋiyirr. Bäyŋu nhuma dhuwal marŋgi ŋarrakalaŋawnydja wäŋaw, wanhaŋur ŋarra ŋunhi marrtjin räliny dhipalnydja, ga dhuŋayi nhuma dhuwal wanhawal ŋarra dhu ŋunhi wäŋalil roŋiyi.
JOH 8:15 Nhumany ŋuli ga ŋunhi mala-djarr'yun wiripuŋunhany yolŋuny, dhuwalaŋuwuyyu munatha'wuyyu romdhu, yolŋuwal warray guyaŋanharay, yurr ŋarrapiny ŋuli gi dhuwal bäyŋu warray biyakiyi mala-djarr'yurr yolŋuny.
JOH 8:16 Ŋuli balaŋ ŋarra yuwalktja mala-djarr'yurr nhumalany, ŋarrakuny dhuwal mala-djarr'yunaraw dhunupa warray, bili ŋarrany ŋuli gi dhuwal yaka warray gäna waŋi; linyu warray rrambaŋi ŋuli ga waŋa, Bäpa ŋarraku ga ŋarra, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli.
JOH 8:17 Nhumalaŋgalnydja romdhu ga lakaram bitjan gam', ‘Ŋuli dhu ŋunhi märrmany' yolŋu mel-marŋginy maṉḏa yoranhamirr ŋula nhakuny dhäwuw, ŋunhiny ŋunhin bili yan dhäwu yuwalknha ga dhunupan.’
JOH 8:18 Linyuny ga dhuwal lakaram waŋgany yan dhäwuny, ŋarrapi ga Bäpay ŋarrakal, ŋuruŋi ŋunhi ŋayi djuy'yurr ŋarrany räli; lakaramany linyu ga dhuwal ŋunhi bili waŋgany yan dhäwuny' ŋarrakalaŋuwuy; bäyŋun ŋarra ŋuli gi dhuwal gänany lakaraŋ dhäwu ŋarrakiyingalaŋuwuynydja ŋarra.”
JOH 8:19 Ga walalnydja ŋunhi dhä-birrka'yurr ŋanyanhany Djesunhany bitjarr, “Wanha bili nhuŋu dhika bäpa'mirriŋuny?” bitjarr. Ga ŋayiny Djesuynydja buku-bakmaraŋal bitjarr, “Bäyŋu nhuma dhuwal marŋgi ŋarrakuny, ga balanyayi bili nhuma yakayi yan marŋgi ŋarrakalaŋaw Bäpawnydja. Ŋuli balaŋ nhuma marŋginy ŋarraku, nhumany balaŋ ŋunhi marŋgiyi ŋarrakalaŋaw Bäpa'mirriŋuwnydja.”
JOH 8:20 Yo. Lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja, marŋgikuŋalnydja walalany ŋunhiliyin buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja, yurr ŋunhala djinawan' mungurrŋura, ŋunhi walal ŋuli ganha rulwaŋdhuna rrupiya malany ŋunhiwiliyi bathilil malaŋulil. Yurr yaka ŋanya ŋunhi ŋula yolthuny waŋganydhuny yolŋuy märranha, bili yaka muka yan nhanŋu ŋunhi waluny galkithinya.
JOH 8:21 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan ŋurikiwurruŋgala ŋunhi rom-djägamirriwala yolŋuwal walalaŋgal, ga lakaraŋalnydja ŋayi ŋunhi bitjarra, “Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin, ga nhumany dhu ŋunhi dhiyalnydja ŋarraku ḻarruman, yurr bäyŋun nhuma dhu ŋarrany ŋunhi maḻŋ'maramany. Bala nhuma dhu dhiŋgamany ŋunhili bili yan nhumalaŋgiyingal yätjkurruŋura romŋurnydja. Yakan nhuma dhu ŋunhi marrtji balany, ŋunhawalnydja wäŋalil ŋunhi ŋarra dhu marrtji ŋunhiwiliyi.”
JOH 8:22 Yurr walal ŋuriŋiwurruy ḏilkurruwurruynydja yaka warray dharaŋana ŋanya dhäruktja, bala walal ŋunhi waŋanhaminany bala-räli'yunminany bitjanminan, “Nhaltjan ŋayi ga ŋunha waŋa bitjandja, ‘Nhumany dhu yaka marrtji balany ŋunhiwiliyiny ŋunhi wäŋalil ŋunhi ŋarran dhu marrtji ŋunhiwiliyiny?’ Nhaku ŋayi ga ŋunha bitjandhiny waŋa? Nhaltjan ŋayi dhu yulŋuny? … dharpunhamirr ŋanyapinya ŋayi murrkay'kunhamirr? Ŋany nhaltjanna ŋayi dhu?”
JOH 8:23 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Way walal, nhumany dhuwal dhuwalaŋuwuy warray munatha'wuy yolŋu walal, ga ŋarrany yaka dhuwalaŋuwuy munatha'wuy; ŋarrany dhuwal ŋunhaŋuwuy djiwarr'puy warray. Yo, nhuma dhuwal dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja yolŋu mala,
JOH 8:24 ga dhuwaliyin ŋarra gan ŋunhi gämurruny' lakaraŋal bitjarrnydja, ‘Nhumany dhu ŋunhi dhiŋgaman bala yan nhumalaŋgiyingala nhuma yätjkurruynha romdhu.’ Ŋuli nhuma dhu yakany märr-yuwalkthirr ŋarraku ŋunhi ŋarrany ŋunhiyi bili ŋunhi ŋayi lakaranhamin ŋäthil Mawtjitjkal bitjanmin, ‘Ŋarrany dhuwal ŋunhiyi Dhärranhayŋu Nininyŋu,’ ŋuli nhuma dhu yakany märr-yuwalkmirriyirr ŋurukiyi, ŋunhiny nhuma dhu yuwalknha yan dhiŋgam ŋunhiŋumirra bili yan dhuwurr-yätjmirra.”
JOH 8:25 Ga walalnydja ŋanya dhä-birrka'yurr bitjarr, “Yol bili nhe dhuwal yolŋuny?” Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal walalaŋguny bitjarr, “Ŋunhiyi muka bili yan waŋgany ŋunhi ŋarra gan bili lakaranhamin nhumalaŋgal ŋunhi dhä-ŋäthil.
JOH 8:26 Ŋarrany dhuwal bulu warray marŋgi nhumalaŋ. Ŋuli balaŋ ŋarra dhuwal djälthiny, ŋarra balaŋ dhunupan lakaraŋun nhumalaŋ, dhawaṯmaraŋun warralkuŋun yan nhumalaŋ yätjkurrnydja malany rom. Yurr yaka ŋarra gi dhuwal gänany lakaraŋ. Ŋarrany ŋuli ga dhuwal lakaram yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhiyi bili yan ŋunhi nhä ŋarra ŋuli ŋäma nhanukuŋ, ŋurukuŋdhi ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli. Ga ŋayin ŋuli ga ŋunhi yuwalktja lakaram.”
JOH 8:27 Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja Bäpa'mirriŋunhany nhanŋuwuy ŋayi, yurr walalnydja ŋuriŋiwurruy ŋaḻapaḻmirriynydja yaka warray dharaŋana ŋanya dhäruktja.
JOH 8:28 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋala walalaŋgal bitjarra, “Yolŋunhany Gäthu'mirriŋunhany nhuma dhu dhuwal boŋguŋ dharpalilyaŋun ŋal'maraŋun, ga balanyamirriyyin waluy nhuma dhu dharaŋulnydja nhäŋuny ŋarranhany, ŋunhi ŋarrany dhuwal Dhärranhayŋu warray Nininyŋu. Ga wiripuny nhuma dhu marŋgithirra bala dharaŋana, ŋunhi ŋarra ŋuli ga dhuwal djämany yaka ŋarrakiyingalnydja ŋarra djälyu, bili ŋarra ŋuli ga dhuwal lakaramany ŋunhi bili yan ŋunhi nhä malany ŋayi ŋarrakal Bäpay marŋgi-gurrupar ŋarrany.
JOH 8:29 Ga ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurrnydja räliny, dhuwal ŋayi yulŋuny ŋarrakal; bäyŋu ŋayi ŋuli ŋula ganarrthulnydja ŋarrany gänaŋulilnydja nhakun ŋarranhawuynhany, bili ŋarra ŋuli ga ŋunhi djämany nhanukiyingala yan djälkurrnydja.”
JOH 8:30 Bala dharrwany yolŋu walal märr-yuwalkthinan gan nhanŋu Djesuwnydja, ŋunhi walal gan ŋäkulnydja ŋanya balanyawuyyiny lakaranhawuy.
JOH 8:31 Bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋalnha walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalnydja Djuw malawalnydja ŋunhi walal gan märr-yuwalkmirriyin nhanŋu, bitjarra ŋayi ŋunhi lakaraŋalnydja gam', “Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi ŋarranhawuynhany dhäruk märram, bala nhuma dhu ga ŋunhi nhinan nhakun ŋuriŋiyin romdhu, ŋunhiwurryin nhuma ŋunhi yuwalktja ŋarrakuny yolŋu mala malthunamirr.
JOH 8:32 Yo, ga ŋuli nhe dhu ga ŋula yol yolŋu yuwalkkumany marrtji ŋarrakiyingalnydja yan dhärukthu, nheny dhu dharaŋana ŋunhi yuwalknhany romnha, ga ŋuriŋi yuwalkthuny romdhu nhuna dhu ŋunhi dhawaṯmaraman garrpinamirriŋurnydja romŋur.”
JOH 8:33 Ga walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny buku-bakmaraŋal nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Ŋanapurrnydja dhuwal be muka Yipurayimgal yarraṯaŋur, nhanukuŋ mala-bunhawuy. Yaka dhuwal ŋanapurr ḏapmaranhawuy djämamirr mala ŋula yolkuny yolŋuw buŋgawawnydja, beŋur bili baman'ŋuŋur ga yan bili ga dhiyaŋun bala dhuwanna, bäyŋu yan. Ga nhakun nhe ga dhuwal waŋa bitjandja, yanbi ŋanapurr dhu dhawaṯthun beŋur ŋunhi garrpinamirriŋur romŋur?”
JOH 8:34 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwandja lakaram. Ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma bitjan bili yätjkurrnydja yan dhuwurr, ŋunhiyiny ŋayi yolŋu bilin nhakun garrpinawuynha ŋurukuŋdhin ŋunhi yätjkurruwuŋun dhuwurrwuŋ.
JOH 8:35 Ga ŋuli ŋayi ga ḏirramuy buŋgaway ŋayatham balanyayi ŋunhi yolŋuny ḏapmaranhawuynha djämamirriny nhanŋuwuy ŋayi, yakan mak ŋayi dhu ga ŋanya ŋunhi wiyindja ŋayatham ŋunhiliyiny. Yurr gäthu'mirriŋun nhanŋu dhu ga ŋunhi ŋurikiyi buŋgawaw nhina bäpa'mirriŋuwalnydja wäŋaŋur bitjandja bili yan wiyinŋumirrnydja, bili ŋayiny ŋunhi ŋunhiŋuwuyyi warray wäŋapuy, rrambaŋi maṉḏa bäpa'mirriŋu nhanŋu.
JOH 8:36 Yo, ŋuli dhu nhuna ŋunhi Gäthu'mirriŋuynydja märram ga dhawaṯmaram beŋurnydja ŋunhi garrpinamirriŋurnydja romŋur, ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga yänan nhina ŋayaŋu-ḻayyunan, baḻanydjarratjarran, ga yakan nhuna dhu ga ŋunhi buluny nhakun dhuwurr-yätjkurruynydja garrpin, bitjandja nhakun ŋunhi ḏapmaranhawuynhany yolŋuny.”
JOH 8:37 “Ŋarrany dhuwal marŋgi nhumalaŋ ŋunhi nhumany mala-bunhawuy Yipurayimguŋ, nhanukal yarraṯaŋur. Yurr nhumany ga nyinyaŋdhun warray ŋarrakuny, ga djälthirr nhuma ga bunharawnha murrkay'kunharawnha ŋarrakuny, bili yaka nhuma gi dhuwal ŋayathulnydja ŋarraku dhäruktja.
JOH 8:38 Ŋarrany ga dhuwal lakaram waŋgany yan, ŋunhiyi bili yan romdja ŋunhi nhä ŋarrakal gan Bäpa'mirriŋuy milkuŋal, ga nhumany ga djäma ŋunhiyi bili yan ŋunhi nhä nhumalaŋgal gan bäpa'mirriŋuy walal djäma-lakaraŋal nhumalaŋ.”
JOH 8:39 Ga walalnydja nhanŋu ŋunhi Djesuwnydja buku-bakmaraŋal bitjarra, “Yaw! Waŋgany muka dhuwal ŋanapurruŋguny bäpa'mirriŋu Yipurayim yan.” Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra walalaŋgun, “Ŋunhi balaŋ nhuma yuwalktja djamarrkuḻi' mala-bunhawuy Yipurayimguŋuny, nhumany balaŋ ganha ŋunhi djämany balanyayin bili yan ŋupanayŋun romdja, nhakun ŋunhi ŋayi ŋuli ganha Yiprayimdhu djäma. Yurr nhumalaŋguny ga dhuwaliyi rom gänaŋ'thuna beŋurnydja ŋunhi nhanukalnydja djämaŋur.
JOH 8:40 Ŋarran nhumalaŋ ga dhuwal yuwalktja rom lakaram, ŋunhi ŋarra gan ŋäkul ŋarrakalaŋuwuŋ Bäpa'mirriŋuwuŋ, ga nhumany ga dhuwal mari-buna warray ŋarrakuny, bunharaw warray ga djälthirr murrkay'kunharaw. Yurr Yipurayimguny ŋunhi yaka warray balanyayi rom ga ganda'. Bäyŋu warray.
JOH 8:41 Nhumany ga dhuwal djäma balanya bili yan dharaŋanna nhakun nhumalaŋgal gan bäpa'mirriŋuy walal djäma.” “Nhäthayi! Yaka ŋanapurrnydja dhuwal goŋ-gäna djamarrkuḻi', ŋula yolkuŋuny mala-bunhawuy. Waŋgany muka dhuwal ŋanapurruŋguny bäpa'mirriŋu, God-Waŋarr yan ŋayipi, ga dhuwal ŋanapurr nhanŋuwuy God-Waŋarrwu yan djamarrkuḻiny',” bitjarr.
JOH 8:42 Yurr ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋ bitjarra, “Ŋuli nhuma balaŋ God-Waŋarrwuny djamarrkuḻi', nhumany balaŋ ŋunhi märr-ŋamathinyan ŋarrakuny, bili ŋarrany dhuwal beŋuryi warray Bäpawal. Yaka ŋarra dhuwal marrtjinya räli gänany ŋarrapiny, ŋany ŋayipi ŋarrany dhuwal God-Waŋarryu yan Bäpay djuy'yurr räliny dhipalnydja.
JOH 8:43 Nhaku nhuma ga dhuwal yakany dharaŋul ŋarrany dhäruktja? Dhuwandja nhuma ga ŋunhi dhäruktja ŋarrany yakan märraŋ, bili nhuma ga dhuwal buthurun gunganhamirr nhumalanhawuynhany nhuma ŋänhaŋurnydja ŋarrakal dhärukŋurnydja.
JOH 8:44 Nhumany ga dhuwal buthuru-djaw'yunmirra ŋarrakuny dhärukku, bili nhuma dhuwal djamarrkuḻiny' ŋurikiyin buŋgawawnha Mokuywu. Yo, nhumalaŋguny dhuwal bäpa'mirriŋu dhuwaliyin, Mokuynha ŋayipin, bala nhuma ŋuli ga ŋunhi djämany nhanukiyingalaŋuwurra yan djälkurrnydja.” “Yurr ŋayi ŋunhi dhuwaliyi Mokuynydja murrkay'-bunhamirra; beŋur bili ŋurruyirr'yunaŋur ŋayi gan ŋunhi djälthinany bunharawnydja murrkay'kunharawnha yan, yakan ŋayi gan ŋunhi nhinan yuwalkŋurnydja ŋunhiliny romŋur, bili nhanŋuny ŋunhi rom gänaŋ'thun warray ga. Ŋayiny ŋunhi nyäḻ'-ḏumurr warray, bala ŋayi ŋuli ga ŋunhi lakaramany nyäḻ'yunna dhäruktja, bili romdja nhanŋu ŋunhi nyäḻ'yunamirr yan, ga ŋurruŋu ŋayipiyi yan ŋurikiyiny romgu, bala bukmaknha nyäḻ'yunamirrnydja dhäruk ŋuli ga ŋunhi dhawaṯthundja Mokuywalnha yan guyaŋanharaynydja.
JOH 8:45 Ga ŋarrany ga dhiyalnydja yuwalktja ŋunhi lakaram, ga nhumany gi yaka warray ŋarrakuny märr-yuwalkthi.
JOH 8:46 Nhumany dhuwal marŋgi ŋarrakuny, ŋunhi ŋarrany ŋuli ga dhuwal djäma manymak yan romdja, bäyŋu ŋarra ŋula waŋgany rom yätjkurr djäma, ga yuwalknha yan ŋarra ŋuli ga dhuwal lakaramany ŋunhi romdja malany. Ga nhaku nhuma gan ŋunhi yakany märr-yuwalkthin ŋarrakuny?
JOH 8:47 God-Waŋarrwuny Bäpawnydja djamarrkuḻi' ŋuli ga ŋunhi buthuru-bitjun muka nhanŋuny God-Waŋarrwuny dhärukku. Ga nhumany yaka warray ŋuli gi dhuwal buthuru-bitjurr, bili bäyŋu muka nhuma dhuwal djamarrkuḻi' God-Waŋarrwuny.” Ga bitjarra ŋayi Djesuy gan lakaraŋalnydja walalaŋgal.
JOH 8:48 Bala walalnydja ŋunhi Djuw malany waŋanan nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Yuwalk muka ŋanapurr nhuna gan ŋunhi ŋäthilnydja yäku-lakaraŋal bitjarrnydja wäŋa-Djamariyawuy yolŋu, ga gulŋiyirr nhokal ga dhuwal wakinŋu birrimbirr mala.”
JOH 8:49 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarra, “Bäyŋu ŋarrakalnydja gi dhuwal wakinŋu birrimbirr gärri. Ŋarrany ŋuli ga dhuwal märr-ŋal'yun ŋarrakiyingalaŋuw warray Bäpa'mirriŋuw, yurr nhumany ŋuli gi dhuwal bäyŋun ŋarraku märr-ŋal'yurr.
JOH 8:50 Ŋarrany ŋuli gi dhuwal yaka ḻarruŋ wokthunaraw, ga bäyŋuyi yan ŋarra ŋuli gi dhuwal ŋarranhawuynhany ŋarra ŋurruŋukunhamirr; ŋayipi yan dhuwal ŋarranhany ŋurruŋuyam God-Waŋarryu Bäpay, ga ŋayipiyi yan dhuwal mala-djarr'yunamirrnydja.
JOH 8:51 Yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋuli nhe gi ŋula yolthu yolŋuy baṯ-biyakuny ŋayathul ŋarrakuwuynydja yan dhäruk, nheny dhu ŋunhi yakan dhiŋgam,” bitjarr ŋayi gan Djesuny waŋa.
JOH 8:52 Bala walalnydja waŋan märr-warku'yurra manapar ŋanya bitjarra, “Bilin muka, dhuwandja nhokal ga yuwalk muka yan wakinŋuny birrimbirr gulŋiyirr. Ŋayiny ŋunhi Yipurayimdja bili muka dhiŋgaŋal, ga wiripuwurr ŋunhi djawarrkmirr mala, bukmaknha yan walalnydja ŋunhi murrmurryurra. Bala nhe ga dhuwal dhuḏitjtja lakaranhamirra bitjanmirra, ‘Ŋunhi ŋarrakuŋuny dhu ga yolŋuy dhäruk ŋayatham baṯ-bitjandja, ŋayiny dhu yakan dhiŋgam.’ Bitjanna nheny ga dhuwal lakaranhamirr.
JOH 8:53 Yo, ŋanapurruŋguny ŋunhi bäpa'mirriŋu Yipurayimdja dhiŋgaŋal ŋäthil muka yan. Ga walal ŋunhi wiripuwurr djawarrkmirr mala bitjarryi bili dhiŋga'-dhiŋgaŋal. Ŋany yolnha dhuwal nheny yolŋu, wanhaŋuwuynha? … ganydjarr ḏumurra mirithirra muka? … djuḻkmaraman ga ŋanyanhany Yipurayimnhany? Ŋany yolnha bili nheny ga dhuwal yolŋu waŋa?”
JOH 8:54 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋala bitjarra, “Ŋuli balaŋ ŋarra gi ŋurruŋukunhamirrnydja ŋarranhawuynha ŋarra, ŋunhiyiny balaŋ ŋarra bäyŋun, dhärukmiriwnha, waŋaran. Yurr ŋayin dhuwal Bäpa'mirriŋun ŋarraku ŋuli ga wokthundja, ŋurruŋu-lakaramany ŋarrany, ŋuriŋi ŋunhi nhuma ŋuli ga bitjan ŋanya lakaram ‘Ŋayiny dhuwal ŋanapurruŋ God-Waŋarr’ bitjan.
JOH 8:55 Yurr nhumany nhanŋu dhuwal dhuŋamirr yan baḏak. Yaka muka yan nhuma dhuwal nhanŋu Bäpawnydja marŋgi, ŋarrapin dhuwal yuwalktja nhanŋu marŋgi. Ŋuli balaŋ ŋarra lakaranhaminya bitjana, ‘Dhuŋa dhuwal ŋarra nhanŋu. Yaka ŋarra marŋgi,’ bitjanany, ŋarrany balaŋ ŋunhiyiny nyäḻ'yunminyan lakaranhaminya, nhakun nhuma ŋuli ga nyäḻ'yunmirr lakaranhamirr. Yo, yuwalk yan ŋarrapi marŋginy nhanŋu, bala ŋarra ŋuli ga dhäruktja nhanŋu ŋayathaman baṯ-bitjanna.
JOH 8:56 Yo nhumalaŋgalnydja mala-ŋurrkanhayŋuy Yipurayimdhuny gan ŋunhi dhukarr-nhäŋal ga gatjpu'yurr ŋurikiny waluw ŋarrakalaŋumirriwnydja ŋunhi ŋarra dhu maḻŋ'thun dhiyal. Ga yuwalk yan ŋayi ŋunhi nhäŋalnydja, bala ŋayi yan mirithinan dhika märr-ŋamathinany, goŋmirriyinan manapar.” Bitjarra ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 8:57 Bala walalnydja waŋanany nhanŋu bitjarra, “Nheny dhuwal yolŋu yuṯa yan. Nhäŋal muka nhe ŋanya Yipurayimnhany?”
JOH 8:58 Bala ŋayi Djesuny waŋan bitjarra, “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Ŋarrany dhuwal walŋa yan beŋur bili ŋurruyirr'yunaŋur, ga yurrnha ŋayi Yipurayimdja dhawal-guyaŋan,” bitjarr.
JOH 8:59 Bala walalnydja marrtjin ŋoy-dhärran warray nhanŋu, bala walal yan guṉḏan djoṉguŋal bunharawnha nhanŋu, murrkay'kunharawnha. Bala ŋayiny Djesuny winya'yurra walalaŋgal, bala ganarrthaŋala ŋunhiyiny buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu, bala marrtjinan.
JOH 9:1 Waŋganydhuny waluy ŋuriŋi Nhinanhamirriynydja, walalnydja ŋunhi Djesuny ga malthunamirrnydja mala nhanŋu wäŋgaŋala marrtjin bala dhukarr-ŋupara ŋulatjarryin Djurutjalamgurra wäŋakurrnydja. Bala walal nhäŋala bambaynhan yolŋunhany ḏirramunhan ŋayi gan nhinan gali'ŋur dhukarrŋur, ŋäŋ'thurr ŋayi gan rrupiyaw. Yurr ŋayi ŋunhi yolŋuny bambay beŋur bili yan ŋunhi ŋayi dhawal-guyaŋan.
JOH 9:2 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhany bitjarra, “Way Marŋgikunhamirr, nhaliy romdhuny ŋayi dhuwal dhawal-guyaŋan bambaynydja yan? Yolkal yätjkurruy? … nhanukiyingal ŋayi? … ŋany yolkal? … ŋäṉḏi'mirriŋuwal ga bäpa'mirriŋuwal maṉḏaŋgal yätjkurruy muka?”
JOH 9:3 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋalnydja walalaŋ bitjarra, “Yaka ŋayi dhuwali bambaythin ŋula yolkal yätjkurruy, nhanukiyingal ŋayi, ga ŋula ŋäṉḏi'mirriŋuwal ga bäpa'mirriŋuwal. Bäyŋu warray. Dhuwaliny ŋayi bambaythinany, märr dhu nhanukalaŋuwurrnydja yolŋuynydja walal nhäman ŋunhi God-Waŋarrwuny rom ŋunhi manymaktja.
JOH 9:4 Yo, dhiyaŋuny bala dhuwal waluny balanya nhakun ŋunhi walupuynha djämawnydja ŋarraku, ŋarrany dhu ga dhuwal djäman yan dhiyaŋuny bala, bili waluny ŋarraku dhuwal djämapuynydja galki dhawar'yunna dhu. Ŋunhi dhu munhany yupthun, bala ŋayiny dhu ŋula yolthuny yolŋuy bäyŋun nhakun buluny djäma, dhuḏitjnha ŋunhiyiny.
JOH 9:5 Ŋuli ŋarra dhu ga baḏaktja nhina dhiyal munatha'ŋurnydja, ŋarrany dhu baḏayala'yaman bukmaknhan yan yolŋunhany walalany buku-ḻiw'maraman dhika, bili ŋarra muka dhuwal baḏayalany' bukmakkuny yan yolŋuw walalaŋ.”
JOH 9:6 Ga dhäŋur beŋuryiny waŋanhaŋurnydja, bala ŋayi yan Djesuynydja dhupthurr munatha'lila, ga djämany ŋayi ŋunhi ŋurruk-nhirrparnydja djuḏum'kuŋala ŋuriŋi ŋälyuny nhanukiyingal ŋayi. Bala yan ŋayi ŋunhi mam'maraŋalnydja nhanukalnha bambaywalnha yolŋuwalnydja maŋutjilil, maŋutjin biḏi'yurr.
JOH 9:7 Ga nhanukal ŋayi buluny waŋan bitjarra, “Gatjuy marrtjin, bala bukun nhe dhu ḻupthun rurrwuyunmirra nhunapinya nhe ŋunhilin gapuŋurnydja guḻunŋura yäkuŋur Djäylamnha.” (Ga ŋunhiyi mayali' dhäruk Djäylamdja nhakun ‘djuy'yunawuy’.) Bala dhunupan ŋayi ŋunhiyi ḏirramuny marrtjinan, bala yan rurrwuyunminan bukun ŋanyapinya ŋayi, ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi maŋutjimirriyinan yulŋuny, nhäŋalnydja ŋayi manymakkuŋalnha dhikan, bala ŋayi roŋiyinany djartjaryurra nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil maŋutjimirra.
JOH 9:8 Bala walalnydja ŋunhi gurruṯumirriynydja walal nhanukal, ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi walal ŋuli ganha ŋanya nhänha ŋäthil ŋäŋ'thunawuy, walal nhäŋalnydja ŋanya, ŋayi gan marrtjinany räliny maŋutjimirra, bala walal waŋanhaminany bitjanminan, “Way, dhuwandja yolnha yolŋu? Dhuwandja ŋunhiyin bambaynha ḏirramu muka? … ŋunhi ŋayi ŋuli ganha ŋäthil nhinanha, ga ŋäŋ'thuna yolŋuny walalany?”
JOH 9:9 Ga walal wiripuwurrnydja waŋan bitjarr, “Yo, ŋunhayin ŋayi ŋunhi yolŋuny.” Ga wiripuwurrnydja waŋan bitjarr, “Yaka ŋayi ŋunha ŋunhiyi yolŋu. Ŋunhany wiripun yolŋu, yurr balanya bili rumbalnydja dharaŋanan nhakun ŋayi.” Bala ŋayiny ŋayipin lakaranhamin ŋunhiyin yolŋu ḏirramun bitjanminan, “Ŋarra muka dhuwal ŋunhiyi bili yan yolŋu, waŋgany yan,” bitjarr.
JOH 9:10 Bala walal ŋanya dhä-birrka'yurra bitjarr, “Nhaliy dhuwal nhe maŋutjimirriyinany?”
JOH 9:11 Ga ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ḏirramuy dhuwal yolŋuy yäkuy Djesuy djäma munatha' djuḏum'kuŋal ŋälyu nhanukiyingal ŋayi, bala ŋayi mam'maraŋala ŋarrakal maŋutjilila, bala ŋayi waŋanan djuy'yurra ŋarrany balan gapulilnydja gulunlila yäkulil Djäylamlila rurrwuyunminyarawnha. Bala ŋarrany marrtjinan yan ŋunhiwiliyin gapulil, ga dhunupan ŋarra ḻupthurra rurrwuyunminan marrtjin ŋunhiliyin, bala yan ŋarra maŋutjimirriyinan yulŋuny, bira'yurra dhunupan.”
JOH 9:12 Ga walal ŋanya dhä-birrka'yurr bulu bitjarr, “Wanha dhika ŋayi yulŋuny ŋunhiyiny ḏirramu?” Ga ŋayiny buku-bakmaraŋal walalaŋguny bitjarr, “Yu-u-uw? Dhuŋa ŋarra. Yakan ŋarra marŋgi,” bitjarr.
JOH 9:13 Bala walal yolŋuynydja walal garr'yurra ŋanya ŋunhiyiny ḏirramuny ŋunhi ŋayi dhawal-guyaŋan bambay, ga ŋunhi walal gäŋalnydja ŋanya balan Baratjiwala yolŋuwalnydja walalaŋgal.
JOH 9:14 Yurr ŋayi ŋanya ŋunhi Djesuynydja ḏukmaraŋalnydja waluynydja ŋuriŋi Nhinanhamirriynha.
JOH 9:15 Ga walalnydja ŋunhi Baratjiynydja yolŋuy mala dhä-birrka'yurr ŋanya bitjarra, “Way, nhaliy nhe dhuwal maŋutjimirriyinany?” Bala ŋayiny ŋuriŋiyiny ḏirramuynydja lakaraŋal bitjarra, “Munatha' dhuwal ŋayi djäma Djesuy djuḏum'kuŋal, bala yan ŋayi mam'maraŋalnha ŋarrakal maŋutjilila. Bala ŋarra yan dhunupan rurrwuyunminany bukuny, bala yan ŋarra nhäŋala.”
JOH 9:16 Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja Baratji mala waŋan bitjarra, “Dhuwaliyiny ŋunhi ḏirramu ŋunhi ŋayi bitjarryiny djäma, yakan nhakun ŋayi ŋunhiyiny God-Waŋarrwuŋuny djuy'yunawuy; ŋunhiny ŋayi rom-bakmaranhamirra yolŋu, bili ŋayi gi dhuwal yakan nhakun malthurr romguny dhiyakuny ŋunhi Nhinanhamirriwnydja waluw.” Ga walal wiripuwurruynydja waŋan ŋanya bitjarr, “Dhuwurr-yätjkurruynydja yolŋuy ŋuli gi dhuwal yakan balanyayiny djäma ganydjarr yindiny ga ŋoy-ganyim'thunamirrnydja rom, nhakun ŋayi ŋuriŋiyi ḏirramuy.” Bala walal gan yan mala-wulkmaranhaminan märrma'lila maŋutjilil; wiripuwurrnydja yolŋu walal gali'ŋur dhärran nhanukal Djesuwala, ga wiripuwurruynydja gan nyamir'yurra ŋanya, yätjkurr-lakaraŋala.
JOH 9:17 Ga bulu walal dhä-birrka'yurr ŋanya ŋunhiyiny ḏirramuny bitjarr, “Ŋayi nhuna dhuwal maŋutjimirriyaŋalnydja muka? Nhaltjanna nheny ga ŋanya guyaŋa? Yol bili ŋayi ŋunhi yolŋuny?” Ga ŋayiny buku-bakmaraŋal walalaŋguny bitjarr, “Ŋunhiyiny dhuwal yolŋu God-Waŋarrwun djawarrkmirr,” bitjarr.
JOH 9:18 Ga walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny Djuw mala yolŋu mala bäyŋun märr-yuwalkmirriyinya ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi dhawal-guyaŋan bambay yan. Bala walal wäthurra ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu walal ŋäṉḏi'mirriŋuwnha nhanukalaŋaw ga bäpa'mirriŋuwnha.
JOH 9:19 Bala walal gan dhä-birrka'yurra maṉḏanhany bitjarra, “Way maṉḏa, muka dhuwandja nhumalaŋ yothu ḏirramu? Ga nhumany ga nhaltjanna ŋanya lakaram? Bambay ŋayi dhawal-guyaŋan? Dhuwal ŋayi ga nhäman dhiyaŋuny bala. Ga nhaliynha ŋayi dhuwal maŋutjimirriyinany?” bitjarr.
JOH 9:20 Ga maṉḏa nhanŋu ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny ga bäpa'mirriŋuny bitjarr buku-bakmaraŋal walalaŋguny, “Marŋgi linyu dhuwal, linyalaŋ muka dhuwali yothuny ḏirramuny. Yuwalk ŋayi dhuwali bambaynydja yan dhawal-guyaŋan.
JOH 9:21 Yurr yakan linyu dhuwal marŋgi nhaliy ŋayi dhuwali maŋutjimirriyin, ga bäyŋuyi yan linyu marŋgi yolthu ŋanya dhuwal yolŋuy maŋutjimirriyaŋal. Gatjuy, nhumapi ŋanya dhu dhä-birrka'yun; bilin ŋayi ŋunhi yindin yolŋu. Ŋayi dhu gänan lakaranhamirr nhumalaŋgal.”
JOH 9:22 Ga ŋunhi maṉḏa ŋäṉḏi'mirriŋuynydja nhanukal ga bäpa'mirriŋuynydja bitjarryiny lakaraŋal, bili maṉḏa gan ŋunhi barrarin ŋurikiwurruŋ ŋunhi ŋurruḏawalaŋuw yolŋuw walalaŋ, bili ŋuriŋiwurruy ŋurruḏawalaŋuynydja yolŋuy walal ŋäthil yan dhäruktja nhirrpar bitjarrnydja, “Ŋunhi dhu ŋayi ŋula yolthu yolŋuy lakaram Djesunhany bitjandja ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuy yolŋu bitjandja, ŋanapurrnydja ŋanya dhu ŋunhiyiny yolŋuny dhunupan ŋurrkaman, dhawaṯmaraman beŋurnydja ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur.”
JOH 9:23 Yo, maṉḏany ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny ga bäpa'mirriŋuny nhakun barrarinan dhunupawnydja lakaranharaw, bala maṉḏa waŋan bitjarra, “Gatjuy, dhä-birrka'yurra walal ŋanyapinyan; bilin ŋayi ŋunhi yindin yolŋu.”
JOH 9:24 Ga bulu nhakun walal wäthurr nhanŋu ŋurikiyi yolŋuw ŋunhi ŋayi dhawal-guyaŋan bambay, bala walal waŋanany nhanŋu bitjarra, “Go, yuwalknha yänan lakaraŋuny ŋanapurruŋgal, wokthurra manapul nhanŋu God-Waŋarrwuny, bili ŋanapurrnydja marŋgi warray nhanŋu ŋurikiyiny ḏirramuw yäkuw Djesuwnydja; dhuwurr-yätjkurra ŋayi ŋunhiyiny yolŋu.”
JOH 9:25 Ga ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu bitjarr warray waŋan, “Mak ŋayi bäy dhuwurr-yätjkurr, nhä mak bäyŋu. Yaka ŋarrany dhuwal marŋgi. Yurr waŋganygu yan ŋarra dhuwal marŋginy, dhiyak yan gam'. Ŋäthilnydja ŋarra ŋunhi bambay yan muka, ga dhiyaŋuny bala ŋarra ga dhuwal nhäman.”
JOH 9:26 Ga buluyi walal ŋanya dhä-birrka'yurr bitjarr gam', “Nhaltjarr bili ŋayi nhuna djämany? Nhaliy ŋayi nhuna ŋula maŋutjimirriyaŋalnydja?”
JOH 9:27 Ga ŋayiny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Bili muka ŋarra nhumalaŋgal gan ŋunhi lakaraŋalnydja, yurr nhumany ŋunhi bäyŋu warray buthuru-bitjuna. Nhaku nhumalaŋgal ŋarra dhu ga buluny lakaram? Nhaltjan bili nhuma ga dhuwal, djälthirra nhanŋu malthunarawnha? Nhuma wiripuny dhuwalawurr?”
JOH 9:28 Bala walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu walal ŋoy-dhärran nhanŋu, ŋarrtjurra manapar ŋanya, ga waŋanany walal nhanŋu bitjarra, “Nhe mak nhanŋu ŋurikiyiny malthunamirr; ŋanapurrnydja dhuwal Mawtjitjku warray malthunamirr.
JOH 9:29 Ŋanapurrnydja dhuwal marŋgi ŋunhi God-Waŋarrnydja gan dhuwal waŋan Mawtjitjkal warray. Yurr dhuwaliyiny ḏirramu mulkurun, ŋula wanhaŋuwuynha, yakan ŋanapurr marŋgi nhanŋu dhiyakiyiny ḏirramuw.”
JOH 9:30 Ga ŋayiny ŋunhiyi ḏirramuny waŋan bitjarr, “Nhä? Ŋayi muka dhuwal ŋarranhany ḏukmaraŋal, maŋutjimirriyaŋalnydja ŋuriŋiyi ḏirramuy. Ga nhumany ga dhuwal lakaram ŋanya yanbi ŋayiny ŋula wanhaŋuwuynha? Bawa'mirra nhumalaŋguŋ dhuwaliyi guyaŋanhawuynydja mayali'miriwnha!
JOH 9:31 Marŋgi muka napurr dhuwal God-Waŋarrwuny. Yaka muka ŋayi ŋuli gi buthuru-bitjurr yätjkurruwnydja yolŋuw; yuwalktja ŋayi ŋuli ga ŋunhi buthuru-bitjundja ŋurikiwurruŋgun yan yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋal'yun nhanŋu, buku-ŋal'yun manapan manymakkum, ga dhäruk walal ŋuli ga märram ŋanya. Ga balanyarawyin yolŋuw walalaŋ ŋayiny ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrnydja buthuru-bitjun.”
JOH 9:32 “Yakan gi dhuwal ŋula yolthuny yolŋuy ganydjarr gäŋu maŋutjimirriyanharawnydja ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli dhawal-guyaŋa bambay. Beŋur bili ŋurruyirr'yunaŋur, limurr bäyŋu ŋula ŋänha balanyayi yolŋuny.
JOH 9:33 Ŋuli balaŋ ŋayi Djesu ŋula yolnydja yolŋu, ga yakany God-Waŋarrwuŋ djuy'yunawuy, ŋayiny balaŋ ganha ŋunhi bäyŋun djäma bitjanayiny.”
JOH 9:34 Ga walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu walal waŋan balany nhanŋuny bitjarr warray, “Nheny dhuwal yätjkurr yan yolŋu, beŋur bili yan ŋunhi nhe dhawal-guyaŋan, ga baḏak dhuwal. Nhaltjanna nhe ga dhuwal guyaŋany? … ŋanapurrunhan nhe ga dhuwal marŋgikumany?” Bala walal ŋanya ŋurrkaŋala dhawaṯmaraŋala beŋuryiny buṉbuŋurnydja buku-ḻuŋ'maranhamirriŋurnydja.
JOH 9:35 Ga dhunupan ŋayi ŋunhi Djesuynydja ŋäkula ŋunhi ḏirramunhany ŋunhi walal ŋanya ŋurrkaŋal dhawaṯmaraŋal, bala ŋayi marrtjin ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋanya warraŋulnha, ga dhä-birrka'yurrnydja ŋayi ŋanya ŋunhi bitjarra, “Way, nhaltjan nhe ga dhuwal? … ŋula muka nhe ga Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw märr-yuwalkmirriyirr?”
JOH 9:36 Ga ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋäthilnydja bambay yan gan nhinan, waŋan ŋayi bitjarr, “Yol bili ŋayi dhikany yolŋu? Lakaraŋun ŋarrakal go, märr ŋarrany dhu märr-yuwalkthirra nhanŋu.”
JOH 9:37 “Bili muka nhe ŋanya dhuwal nhäŋalnydja,” bitjarr ŋayiny Djesuny. “Ga dhuwanna ŋayi yulŋuny waŋan ga nhokal ŋunhiyiny yolŋu.”
JOH 9:38 Ga dhunupan ŋayi ŋunhiyiny yolŋu waŋan bitjarra, “Garray, ŋarrany nhuŋu dhuwal märr-yuwalkthinan,” bitjarr. Bala ŋayi yan bun'kumu-djipthurra, ga bulu nhakun ŋayi buku-ŋal'yurrnydja muka nhanŋu.
JOH 9:39 Ga dhäŋur beŋuryiny yalalany ŋayi Djesuny waŋan walalaŋ yolŋu'-yulŋuwnydja bitjarra, “Dhiyakiyin ŋarra ŋunhi gämurruwny'tja marrtjin räliny dhipalnydja munatha'lilnydja, märr dhu yolŋuw walalaŋ yätjkurrnydja mala rom warraŋulthirra; ga dhuwalatjandhin dhu ŋunhi yolŋuy walal bambaymirriynydja nhäman. Ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga lakaranhamirr ŋanyapinya ŋayi yanbi ŋayi maŋutjimirr, ŋunhiyiny dhu ga yolŋu bambaynha yan nhina.”
JOH 9:40 Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja Baratjiy mala ŋäkula ŋanya Djesunhany balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala walal waŋanan bitjarra, dhä-birrka'yurrnydja ŋanya Djesuny, “Way, ŋanapurruny nhe ga dhuwal bambay lakaramany?”
JOH 9:41 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Ŋuli nhuma yuwalktja bambay, God-Waŋarryuny nhuna dhu yakan dhä-gir'yun ŋunhiŋuwuyyi yätjkurruwuynydja djämapuy. Yurr nhumany ga dhuwal lakaranhamirr yanbi nhuma maŋutjimirr mala, ga yanbi nhuma marŋgin bukmakkun Godkalaŋawnydja romgu, yurr God-Waŋarryuny nhumalany dhu ŋunhi dhä-gir'yunna yan, bili nhuma ŋuli ga ŋunhi romnha nhanŋu bakmaram.”
JOH 10:1 Djesuny ŋunhi waŋan bitjarr, “Yuwalknha ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwandja lakaram. Warrakan'-djägamirriynydja yolŋuy ŋuli ŋunhi galkan nhanŋuwuynydja ŋayi bimbiny mala wäŋalil ḻoḻulil, ga ŋayipiny ŋuli ŋunhiyi wäyin-djägamirrnydja yolŋu gulŋiyirryi ŋuliwitjandhi dhurrwarakurr. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu ŋal'yun gandarrkurrnydja, ga yakany ŋayi dhu gärri ŋuliwitjandja ŋunhi dhunupawurrnydja dhurrwarakurr, ŋunhiyiny ŋayi yolŋu balanyayiny rom-bakmaranhamirra, manaŋinyarawnha ŋayi dhu ga marrtji ga bunharawnha.
JOH 10:2 Ga dhunupany ŋayi dhu ŋunhi yolŋu gärri ŋuliwitjandhi dhurrwarakurrnydja yan, ŋunhiyin ŋayi ŋunhi yuwalktja yan djägamirr ŋurikiyi warrakan'kuny malaŋuw.
JOH 10:3 Bala ŋayi ŋuli ŋunhiyi wiripuny yolŋu dhurrwara-djägamirrnydja marŋgithirra nhanŋuny ŋurikiny yolŋuw djäga-manymakmirriwnydja, bala ŋayi ŋuli yan ḻapmaraman nhanŋu dhurrwarany. Ga bimbiynydja malaŋuy ŋuli ŋunhi ŋämany dharaŋana rirrakaynydja ŋunhi djägamirrinhany walalaŋguwuy walal. Ŋayi ŋuli ŋunhi warrakan'kuny malaŋuw nhanukiyingalaŋaw ŋayi wäthundja, waŋga'-waŋganynha yan ŋayi ŋuli walalany yäku-lakaramany, bala ŋayi ŋuli dhawaṯmaraman yan walalany ŋurru-warryunna.
JOH 10:4 Ŋunhi ŋayi ŋuli bitjandhiyiny dhawaṯmaramany nhanŋuwuy ŋayi ŋunhi warrakan'nhany, ga ŋayipiny ŋuli ga ŋunhi marrtji ŋurruŋun, ga walalnydja ŋuli marrtji malthunna nhanŋu, bili walalawuynydja ŋunhi warrakan'tja mala marŋgi muka nhanŋu rirrakaywuny.
JOH 10:5 Yakan walal dhu ga ŋunhi bimbiny mala malthun ŋula yolkuny yolŋuw wiripuŋuwnydja; yänan mak walal ŋuli ŋunhi barrkuwatjthirra mulkuruwalnydja yolŋuwal, bili yakan walal marŋgi ŋurikiyiny mulkuruwnydja yolŋuw rirrakaywu.”
JOH 10:6 Yo. Ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja dhuwaliyiny dhäruk lakaraŋal dhulmu-mayali'mirrnydja ŋurikiwurruŋgun ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnha yolŋuwnydja walalaŋ ga rom-djägamirriwnha mala, yurr walalnydja ŋunhi yaka warray nhanŋu mayali' dharaŋana ga märranha.
JOH 10:7 Ga bulu nhakun ŋayi Djesu lakaranhamin ŋanyapinya ŋayi bitjanmin gam', “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwandja lakaram. Ŋarra dhuwal dhurrwarany ŋurikiyiny ŋunhi bimbiwnydja malaŋuw gärrinyaraw.
JOH 10:8 Ŋäthilnydja ŋunhi wiripuwurr muka yolŋu walal marrtjin räli, bala walal gan ŋunhi lakaranhaminany bitjanminan, ‘Ŋarra dhuwal yuwalktja wäyin-djägamirr,’ bitjarra. Yurr yolŋuny walal ŋunhi yuwalktja ŋunhiwurryin rom-bakmaranhamirra mala. Ga walalnydja ŋunhi bimbiynydja mala ŋäkulnydja rirrakaynydja walalany ŋamuŋala, ga bäyŋuyi yan walal ŋunhi malthunany walalaŋ.
JOH 10:9 Yo, ŋarrapi muka dhuwal dhurrwarany. Ŋuli nhe dhu ŋula yol yolŋu gärri ŋarrakalaŋuwurrnydja, nheny dhu ga walŋan yan nhina; marrtjiny nhe dhu ga ŋunhi bala-rälin gärriny ga dhawaṯthundja ŋarrakalaŋuwurra gunganhawurrnydja, bala nhe dhu ŋunhi maḻŋ'maramany bulun manymaknha dhikan ŋathany mala.
JOH 10:10 Ŋayiny ŋuli ga ŋunhi manaŋa-ḏumurrnydja yolŋu marrtji räliny manaŋinyaraw ga bunharaw murrkay'kunharaw, baḏuwaḏuyunaraw yan. Ga ŋarrany dhuwal marrtjin räli, märr nhumany dhu ga walŋan yan nhina, bulun dhika walŋa manygarrayinyamirra.”
JOH 10:11 “Yo. Ŋarra muka dhuwal djäga-manymakmirrnydja. Ŋarrany ŋuli ga ŋunhi djäga nhumalaŋ ŋamatham yan, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi warrakan'-djägamirr yolŋu manymakkum yan djäga warrakan'ku malaŋuw nhanukiyingalaŋuw ŋayi. Ŋayin ŋunhi djäga-manymakmirra yolŋu dhu gurrupanmirrnydja ŋanyapinya ŋayi dhiŋganharawnydja, märr walalnydja dhu ga bimbiny mala nhanŋu walŋan yan nhina.
JOH 10:12 Ga ŋuli balaŋ walal dhu ŋunhi wiripuŋuwalnydja yolŋuwal djägaŋur, ŋurikalnydja ŋunhi ŋayi yaka yuwalk maraŋu warrakan'-djägamirr, ga yakayi yan ŋayi ŋunhi yuwalktja yolŋuny bimbi-waṯaŋuny, ŋunhi ŋayi dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy nhäma maḏakarritjnhany wärraŋnha marrtjinyawuynydja räliny, bala ŋayi dhu ŋunhi dhunupan yan waṉḏirra, ŋapa-ŋayathaman dhu nhanŋu, barrarirra manapan, bala dhunupan bala yan ŋayi dhu ganarrthaman ŋunhi bimbinhany malaŋuny. Bala ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny wakinŋuynydja wuŋgandhu wärraŋdhuny djaw'-djawyunna marrtji, buman barrkuwatjkuman ŋunhiyi bimbinhany malaŋuny.
JOH 10:13 Yo, ŋayiny dhu ŋunhi wiripuny yolŋu waṉḏirra, ganarrthaman ŋayi dhu ŋunhi bimbinhany malaŋuny, bili ŋayiny ŋuli ga ŋunhi djämany, märranharaw ŋula nhaku malaŋuw rrupiyaw yan; yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi yuwalkkuŋuny märryuny ŋayathul ŋunhi bimbinhany mala.”
JOH 10:14 “Yo, ŋarrapi dhuwal djäga-manymakmirrnydja. Ga ŋarrany dhuwal marŋgi ŋarrakiyingalaŋawnydja ŋarra yolŋuw walalaŋ, ga walal marŋgi ŋarraku, balanya bili yan dharaŋana nhakun ŋayi Bäpa ŋarraku marŋgi, ga ŋarra nhanŋu Bäpaw marŋgi. Yo, ŋarrany warray dhu ŋarrapiny dhiŋgam, walŋa-gurrupanmirra ŋarra dhu ŋarrakalaŋawnydja yolŋuw walalaŋ, märr walalnydja dhu yakan dhiŋgam, walŋan yan walal dhu ga nhina.
JOH 10:16 Ga wiripuny mala ŋarraku bimbi ga nhina ŋunha bala wiripuŋuwal goŋŋur; ŋarrany dhu märraman walalany, bala walal dhu ŋäman ŋarrany rirrakaynydja dharaŋana yan, bala yan marrtjin ŋarrakal, waŋgany-manapanmirra dhu waŋganylila. Yo, walalnydja dhu ŋunhiwurryiny ŋarrakalaŋumirrnydja yolŋu walal bukmaknha yan waŋganynha malany, ga ŋarrapi dhu yan waŋgany walalaŋ djägamirrnydja.”
JOH 10:17 “Yo, God-Waŋarryuny Bäpaynydja ŋarranhany mirithirr warray ga märryu-ŋayatham, bili ŋarrany dhu dhuwal gurrupanmirra dhiŋganharawnha, märr ŋarrany dhu walŋa muka märramdhi ŋarrakuwuynydja ŋarra.
JOH 10:18 Bäyŋu gi dhuwal ŋula yolthu ganydjarrnydja gäŋu bunharawnydja rakunygunharawnydja ŋarraku, yakan dhu ŋunhi ŋula yolthuny djaw'yun ŋarrakuny walŋa. Ŋany ŋarrapi yan dhu ŋunhi walŋany gurrupanmirr ŋarranhawuynhany ŋarra dhiŋganharawnydja, ga ŋarrapiyi yan ga dhuwal ganydjarrnydja gäma märranharawnydja roŋanmaranharawnydja ŋarrakuwuynydja ŋarra walŋaw beŋuryiny ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, bili bitjarryin ŋayi ŋunhi Bäpaynydja ŋarrakal romdja nhirrpar ŋarraku.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu lakaranhaminany ŋanyapinyany ŋayi.
JOH 10:19 Ga walalnydja ŋunhi Djuw malany yolŋu walal barrkuwatjkunhamirra märrma'lila malalil ŋuriŋiny dhärukthu.
JOH 10:20 Wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋanya gan Djesunhany lakaraŋal bitjarra, “Bawa'mirra ŋayi dhuwali. Wakinŋun nhanukal ga dhuwal birrimbirr gärri. Yakan walal buthuru-bitjurr nhanŋu dhärukku.”
JOH 10:21 Ga walal ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu'-yulŋu waŋan bitjarra, “Yaka dhuwal ŋayi wakinŋumirr birrimbirrmirr. Nhanŋuny ŋunhi dhäruk latju' warray dhika. Bili yakan ŋuli gi dhuwal wakinŋumirriynydja birrimbirrmirriy maŋutjimirriyaŋ bambaynhany yolŋuny.”
JOH 10:22 Yo. Ŋunhiyiny walu bilin bunanan ŋurikiyiny buŋgulwu ŋunhi walal gan märr-yiŋgathin, buku-gurrpar ŋuriki Godkalaŋawnha buṉbuw. Ga dharrwan yolŋuny walal marrtjin ŋunhi ḻuŋ'maranhaminany Djurutjalamlilnydja wäŋalil, yurr wäŋany ŋunhi dharratharrayan balanyamirriyyiny.
JOH 10:23 Ga ŋuriŋiyiny waluy, bala ŋayiny gan ŋunhi Djesuny marrtji'-marrtjinan ŋuliwitjarryin buku-ŋal'yunamirriwurra buṉbukurr, yurr warraŋulkurra, ŋunhi walal ŋuli ganha lakaranha ŋunhiyi “Djalamangu Warraw' Nhinanhapuy”.
JOH 10:24 Bala walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋala ŋanya, bala walal marrtjin dhunupan ḻuŋ'thurra, bala dhä-birrka'yurrnydja walal ŋanya bitjarra gam', “Nhämunha'mirr ŋanapurr dhu dhika galkundja? Gatjuy mak lakaraŋun napurruŋgal dhunupan yan. Yol nhe dhuwal yolŋuny? Dhuwanna nhe ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu muka?”
JOH 10:25 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋala waŋan bitjarra, “Bili muka ŋarra nhumalaŋgal gan ŋunhi lakaraŋalnydja, ga nhumany yaka warray ŋarrakuny märr-yuwalkthinya. Ŋarrany ŋuli ga dhuwal djäma ŋarrakalaŋuwal Bäpawal yäkukurr. Nhäŋu ŋathil walal ŋarraku djäma, bala marŋgithin, yol bili ŋarra dhuwal yolŋuny.
JOH 10:26 Yurr yakan nhuma ŋuli gi dhuwal märr-yuwalkthiny ŋarraku, bili nhumany dhuwal ŋunhiwurryiny yolŋu walal yakan ŋarrakalaŋumirrnydja mala.”
JOH 10:27 “Yo. Ŋarrakalnydja yolŋuy walal ŋuli ga ŋunhi dharaŋan warray ŋarranhany rirrakay, ga ŋäma walal ŋuli ga, bala walal ŋuli yan malthunna ŋarraku, bitjan nhakun ŋuli ŋunhi bimbiy ŋäma dharaŋan nhanŋuwuy ŋayi djägamirrin rirrakay, bala yan malthunna nhanŋu ŋuli ŋurikiyi yolŋuwnydja. Ŋarrany dhuwal marŋgi ŋarrakalaŋawnydja yolŋuw walalaŋ, bala walal ŋuli yan malthunna ŋarrakuny.
JOH 10:28 Ŋarran ŋuli ga ŋunhi walalaŋguny gurrupan walŋa wiyinŋuwnydja nhinanharaw. Ga bäyŋun walalany dhu ŋunhi djaw'yundja ŋula yolthuny ŋarrakalaŋaŋurnydja goŋŋur; ŋarrany dhu ga ŋarrapi yan ŋayathamany walalany baṯ-bitjandja.
JOH 10:29 Bäpaynydja walalany ŋunhi gurruparnydja ŋarrakalnha goŋlilnydja, ga ŋayiny Bäpany ŋarraku mirithirr warray yindi, bulu warray ga djuḻkmaram ŋula yolnhany mala; yakan ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy djaw'yundja walalany beŋurnydja ŋunhi ŋarrakalaŋuwalnydja Bäpa'mirriŋuwal goŋŋur.
JOH 10:30 Ga linyuny dhuwal Bäpany ŋarraku ga ŋarrapiny, waŋganyŋur dhuwal linyuny,” bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋanany.
JOH 10:31 Bala walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja guṉḏa warray marrtjin djoṉguŋal, bunharawnha nhanŋu Djesuw.
JOH 10:32 Bala ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋguny bitjarra, “Way, dharrwamirr muka nhuma gan ŋunhi nhäŋalnydja ŋamakurrnydja mala djämany ŋarrakuŋuny, ŋunhiyiny djäma ŋunhi ŋayi ŋarrakal Bäpay gurrupar. Ga nhäpuynha dhika djämapuy nhuma dhu ŋarranhany buma?”
JOH 10:33 Ga walalnydja ŋunhi buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra, “Yaka napurr nhuna dhu dhuwal buma dhiyaŋ guṉḏay manymakpuynydja djämapuy. Bumany napurr nhuna dhu dhuwal waŋganybuy yan gämurru'wuynydja, ŋunhi nhe ŋuli ga märr-warku'yunmirr waŋa, yanbi nhumany rrambaŋin God-Waŋarrnydja.”
JOH 10:34 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Dhuwaliyin ŋunhi wukirriwuynydja nhumalaŋ rom, ŋunhi ŋayipiny gan God-Waŋarrnydja waŋan bitjarr warray gam', ‘Nhumany dhuwal waŋarr mala yan,’ bitjarr.
JOH 10:35 Ŋuruŋuny ga ŋunhi djorrayny'tja lakaram yuwalk yan, ga dhärran dhu ga yan bitjanna bili wiyinŋumirra. Ga God-Waŋarryuny ŋayipiny ŋunhi yäku-lakaraŋal yolŋunhany walalany waŋarr mala bitjarr, ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi ŋayi gan dhäruk gurrupanmin ŋanyapinya ŋayi walalaŋgal ŋäthil.
JOH 10:36 Yo ŋarrany muka ŋayi ŋunhi Bäpaynydja gänaŋ'maraŋal bala ŋayi ŋarrany djuy'yurra rälin munatha'lila. Ga nhakun nhumany ga dhuwal bitjandja waŋa yanbi ŋarra gi dhuwal dhä-wiripuŋuyin waŋi, bili ŋarra ŋunhi bitjarryi lakaranhamin ŋunhi ŋarrany dhuwal God-Waŋarrwu Gäthu'mirriŋu?
JOH 10:37 Nhäŋu ŋathil walal dhuwal ŋunhi djämapuy mala ŋarrakuŋ, bala mala-djarr'yurra. Ŋuli balaŋ ŋarraku bäyŋuny djäma beŋurnydja ŋunhi nhanukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny, ŋunhiyiny balaŋ nhumany ganha yakan märr-yuwalkthinya ŋarrakuny.
JOH 10:38 Ga ŋunhi ŋarra dhu ga djäma nhanukiyinguŋuny yan God-Waŋarrwuŋuny gurrupanawuy, nhumany yänan biyakun märr-yuwalkthin ŋarrakalaŋawnydja djämaw, bäydhi nhuma gi ŋunhi yakany märr-yuwalkthi dhärukkuny ŋarraku, ŋunhi nhaltjan ŋarra ga waŋa. Yo, biyakun yänan märr-yuwalkthin ŋarraku, märr nhuma dhu marŋgithirra bala dharaŋana, ŋunhi linyuny dhuwal waŋgany yan, bili ŋayiny Bäpany ŋarrakal, ga ŋarrany nhanukal Bäpawal.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 10:39 Bala walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny bulun dhika ŋoy-dhärran, maḏakarritjthinan manapar nhanŋu, walal balaŋ ŋanya ŋunhi ŋayathanhan. Bala ŋayiny Djesuny dhunupan yan winya'yurra walalaŋgal.
JOH 10:40 Bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny Djesuynydja ganarrthaŋala ŋunhiyiny Djudiyany* wäŋa, bala marrtjinan balayi roŋiyindhi buḏapthurr mayaŋgu Djodinbuywu. Ga ŋunhi ŋayi bunanany ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ŋunhilin ŋunhi ŋayi ŋuli ganha ŋunhi Djondhuny ḻiya-ḻupmaranhany, bala ŋayi gan nhinanan ŋunhiliyin Djesuny.
JOH 10:41 Ga dharrwan yolŋuny walal marrtjin ḻuŋ'thurrnydja nhanukal ŋunhiliyiny wäŋaŋur, bala walal gan ŋunhi waŋanhaminany bitjanminan, “Djondhuny ŋuli ganha yaka warray djäma balanyayi ganydjarryu yindiy, yan ŋayi gan ŋunhi lakaraŋal maŋutji-dhunupayaŋalnydja dhuwaliyi ḏirramunhany. Ga bukmak nhä mala ŋayi gan ŋunhi lakaraŋal ŋanya yuwalk yan.”
JOH 10:42 Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal märr-yuwalkthinany nhanŋun Djesuwnydja ŋunhiliyiny wäŋaŋur.
JOH 11:1 Ga yolŋu yäku Lätjuritj* gan rirrikthurr ŋunhili wäŋaŋur yäkuŋur Bithini.* Ga yapa'mirriŋuny maṉḏa nhanŋu ŋunhi Meri* ga Mätha. Dhuwandja ŋunhi Meriny yäku miyalk ŋunhi ŋayi buŋgan bäw'nha rarryurr Garraywala Djesuwala ḻukulil, bala ŋanya ŋayi ŋunhi mulka'kuŋalnydja ḻukuny marwatthun nhanukiyingal ŋayi.
JOH 11:3 Bala maṉḏa ŋunhi yapa'mirriŋuny maṉḏa dhäruk djuy'yunminan nhanŋun Djesuwnha lakaraŋala ŋunhi nhanŋu gan ḻundu'mirriŋuny Lätjuritjtja rirrikthurra.
JOH 11:4 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy ŋäkulnydja ŋanya Lätjuritjnhany, bala ŋayi yan waŋanany bitjarra, “Ŋunha ŋayi rirrikthurr, yurr yakan ŋayi dhu ŋunha dhiŋgamany. Rirrikthurrnydja ŋayi ŋunha, märr dhu dhuwaltjandhin ŋunhi rerriwurra yolŋuynydja walal nhäman latjuny' ŋunhi God-Waŋarrwuny ganydjarrmirrnydja rom, bala walal dhu wokthunna nhanŋu ŋurikiyiny ŋunhi Godkalaŋawnydja Gäthu'mirriŋuw.”
JOH 11:5 Manymak. Mirithin yan ŋayi gan ŋunhi Djesuny marrkapthurr Mäthawnydja ga Meriwnydja ga nhanŋuwuynydja nhakun Lätjuritjkuny.
JOH 11:6 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy ŋäkulnydja ŋanya rerrililnydja, ga yakan ŋayi ŋunhi bondiny guwatjmanna walalany, nhinanan ŋayi gan ŋunhi ŋunhilin banydjin yan wäŋaŋura, yan bili ga märrma' munha djuḻkthurr.
JOH 11:7 Bala ŋayi Djesuynydja waŋanan nhanŋuwuy ŋayi malthunamirrinhany mala bitjarra, “Go limurr marrtjin roŋiyirra Djudiyalilyi makarrlil wäŋalil.”
JOH 11:8 Ga walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu waŋan, “Way Garray. Märr-barpuruny ŋunhi Djudiyapuynydja yolŋu walal ga ŋayan'tharran bunharawnha nhuŋu, walal balaŋ ganha bunhan nhuna guṉḏaynha rakunygunhan. Ga nheny ga dhuwal balayi bili djälthirr roŋiyinyaraw ŋunhiwiliyi bili yan wäŋalil?”
JOH 11:9 Bala ŋayipiny Djesuny waŋan walalaŋ bitjarra, “Waluny ŋuli ga dhuwal dhärra walupuynydja märr-wiyin, ga yurrnha nhakun ŋuli ŋunhi munhawuyirrnydja, munhany ŋuli yupthun. Ŋunhi ŋuli ga yolŋu marrtji walupuynydja, ŋayiny ŋuli ga ŋunhi marrtjiny ŋamathaman, yakan ŋayi ŋuli ŋula galkirriny, bili baḏayala'mirr muka dhuwal wäŋany.
JOH 11:10 Ga ŋunhi nhakun ŋayi ŋuli yolŋu marrtji munhawuny, ŋunhiny ŋayi ŋuli yan ḏaŋgalkthunna galkirrin, bili baḏayala'miriwnha ŋunhiny wäŋa.”
JOH 11:11 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu bitjarryiny waŋan, ga buluny ŋayi waŋan bitjarra, “Lätjuritjtja, ŋunhi ḻunduny limurruŋ, yakurrnha ga ŋorra. Yurr ŋarrapiny dhu dhuwal marrtjin bala dhirr'yunna ŋanya.”
JOH 11:12 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu waŋan bitjarr warray, “Way Garray. Ŋunhi ŋayi ga ŋunha yakurrnydja ŋorra, ŋayiny dhu ŋunhi ŋamathirra balanyarayyiny ŋorranharaynydja.”
JOH 11:13 Yurr ŋayi gan ŋunhi Djesuy mayaliny' lakaraŋal ŋanya rakunydhinyawuynha, yurr walalnydja gan ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal guyaŋan yanbi ŋayi gan ŋunhi mayali' lakaraŋal waŋganybuy yan yakurrpuy ŋorranhawuy.
JOH 11:14 Bala ŋayi Djesuynydja dhunupayaŋala yan lakaraŋal walalaŋgal bitjarra, “Yolŋuny ŋunha bilin dhiŋgaŋala,
JOH 11:15 ga ŋarrapiny ga dhuwal galŋa-djulŋithirra mirithirra ŋunhi ŋarra bäyŋu ŋunhiliyi nhanukal, bili ŋulatjandhin nhuma dhu ŋunhi märr-yuwalkthirrnydja. Go limurr marrtjin nhanukal.”
JOH 11:16 Bala ŋayi waŋganydja yolŋu yäku Dumitjtja, ŋunhi ŋayi wiripuny yäku Yaŋara-Märrma', waŋanan ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja malthunamirriwal walalaŋgal bitjarra, “Go limurr marrtjin malthunna Garraywun, märr limurr dhu rrambaŋin dhiŋgamany.” Bala walal marrtjin wäŋgaŋala balan Bithinilila wäŋalil.
JOH 11:17 Ga ŋunhi ŋayi Djesu bunanany ŋunhiliyiny Bithininy* wäŋaŋur bala ŋayi ŋäkula ŋunhi Lätjuritjtja* gan märrkitjthinan mathirraŋura, ga ḏämbumiriwnha nhanŋu ŋunhi waluny ŋunhiliyiny mathirraŋurnydja. Yurr ŋunhi Bithininy wäŋa galki Djurutjalam,* ga dharrwaynha ŋunhi yolŋuynydja walal wäŋa Djudiyapuyyuny* guwatjmarnydja maṉḏany Mäthanhany* ga Merinhany, marrparaŋgunharawnydja maṉḏaŋ, yukuyuku'mirriŋuwalnydja bäpurrulil.
JOH 11:20 Bala ŋayi Mäthaynydja ŋäkula ŋanya Djesunhany bunanhawuynha, bala ŋayi dhunupan gumurr'yurra nhanŋu, ga ŋayiny Meriny yakan gumurr-waṉḏinya nhanŋu, nhinanan ŋayi gan ŋunhal banydji yan buṉbuŋura.
JOH 11:21 Bala ŋayi Mäthany waŋanan nhanukal Djesuwalnydja bitjarra, “Way Garray, ŋuli balaŋ nhe ŋunhi ŋäthilnydja bunanha, ŋayiny balaŋ ŋunhi wäwa'mirriŋuny ŋarraku bäyŋun dhiŋganha. Yurr dhiyaŋuny bala dhuwal dhuḏitjnha nhuŋu.
JOH 11:22 Yurr ŋarrapiny ga dhuwal dharaŋan nhuna, ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋäŋ'thundja ŋanya God-Waŋarrnhany ŋula nhakuny, ŋayiny nhuna dhu ŋunhi gurrupanna yan.”
JOH 11:23 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanŋu bitjarra, “Wäwa'mirriŋuny nhuŋu dhu ŋunhi buluyi walŋathirr.”
JOH 11:24 “Yo Garray,” bitjarr ŋayiny Mäthany buku-bakmaraŋal. “Marŋgi warray ŋarra dhiyakiyiny, ŋunhi ŋayi dhu walŋathiyi ŋuriŋiny ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy.”
JOH 11:25 Yurr ŋayiny Djesuny lakaranhamin bitjanminan, “Ŋarrapi dhuwal yuwalktja walŋa, ga ŋarra muka ŋuli ga ŋunhi walŋakumany yolŋunhany walalany beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, bili ŋarrapi dhuwal walŋa-gurrupanamirrnydja. Ŋuli balaŋ dhu ga ŋula yolthu yolŋuy märr-yuwalkmirriyirr ŋarranhany, ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu walŋan yan nhina, bäydhi nhanŋu dhu ŋunhi rumbalnydja dhiŋgam.
JOH 11:26 Ŋuli dhu ga ŋula yol yolŋu ŋarrakuny märr-yuwalkthirr, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu bäyŋun dhiŋgam, nhinany ŋayi dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan wiyinŋumirra. Märr-yuwalkthirr muka nheny ga dhuwal? … dhiyakiyiny malaŋuw?”
JOH 11:27 “Yo Garray,” bitjarr ŋayiny Mäthany buku-bakmaraŋal nhanŋu Djesuwnydja. “Yuwalk yan ŋarra ga dhuwal märr-yuwalkthirrnydja nhuŋu, ŋunhi nheny dhuwal ŋunhiyi warray Maŋutji-dhunupayanhawuy Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu, yäku Masaya, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu wäwunguŋal ŋäthil, ŋunhi ŋayi dhu yarrupthun räli dhipal munatha'lil.”
JOH 11:28 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi gan Mätha waŋanany nhanŋu bitjarryiny, bala ŋayi roŋiyinan wäŋalila, ga garr'yurr ŋayi nhanŋuwuy yukuyuku'mirriŋuny Meriny, yurr gayulnha maṉḏa ŋunhi gaḏaymanminany. Bala ŋayi Mäthany waŋanan Meriwnydja bitjarra gam', “Way dhuwanna ŋayiny Marŋgikunhamirrnydja, ŋunha dhärra ŋayi ga dhukarrŋur, yurr ŋayi ŋunha waŋanany nhuŋun.”
JOH 11:29 Ŋäkulnydja ŋanya ŋayi ŋunhi Meriynydja, bala ŋayi yan burruḏaw'nha rur'yurrnydja, bala marrtjinan guwatjmara ŋanya Djesunhany.
JOH 11:30 Yurr ŋayiny ŋunhi Djesuny bäyŋu muka yan gärrinya ŋunhiwili buṉbu-dharrwamirrililnydja wäŋalil, ŋunhal banydji yan ŋayi gan galkurrnydja dhukarrŋur, ŋunhi ŋayi nhanŋu Mätha bunan ŋunhili ŋäthil.
JOH 11:31 Ga walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi walal gan maṉḏany Meriny ga Mäthany ŋayaŋu-marrparaŋguŋal, nhäŋala walal ŋanya Merinhany rur'yunawuynha, bala walal ŋunhi guyaŋanany bitjarrnha yanbi ŋayi ŋunhi marrtjinya balan mathirralila ŋäthinyarawnha, bala walal yan bukmaknha ḻaw'yurrnydja goyurr-ŋupara ŋanya.
JOH 11:32 Ga ŋunhi ŋayi Meri bunanany nhanŋu Djesuwnydja, bala ŋayi yan dhunupan ḻukulila nhanukal Djesuwalnydja ḏur'yunmin, bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Garray, ŋuli balaŋ nhe ŋäthilnydja bunanha dhiyal, ŋayiny balaŋ ŋunhi wäwa'mirriŋuny ŋarraku bäyŋun dhiŋganha.”
JOH 11:33 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋalnydja ŋanya Merinhany ŋäthinyalilnydja, ga bitjarryi bili ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal gan ŋäthinyamindhi, bala ŋanya warwuynha ŋayathaŋal yindiynha.
JOH 11:34 Bala ŋayi dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Wanhawal dhika nhuma barpuru ŋanya molulilnydja gäma?” Bala walal garr'yurra ŋanya, “Go marrtjin Garray. Nhe dhu nhepin nhäma,” bitjarr.
JOH 11:35 Bala yan ŋayi Djesuny dhunupan ŋäthinan.
JOH 11:36 Ga ŋunhi walal yolŋuynydja walal nhäŋalnydja ŋanya Djesunhany ŋäthinyalilnydja bala walal waŋanhaminan bitjanminan, “Nhäŋun ŋathil ŋanya. Mirithirr yan ŋayi ga ŋunha märr-ŋamathirrnydja nhanŋu.”
JOH 11:37 Yurr walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal waŋan bitjarra, “Dhuwandja ḏirramu ŋunhiyi muka? … ŋunhi ŋayi maŋutjimirriyaŋal bambaynha yolŋuny? Ga nhakun ŋayi ŋunha ganarrthaŋal ŋunhayiny yolŋuny, bili ŋayin ga dhuwal ganydjarrnydja ŋayatham walŋakunhamirrnydja, märr balaŋ ŋayiny yaka muka dhiŋganha?”
JOH 11:38 Ga baḏak yan ŋayiny gan ŋunhi Djesuny ŋayaŋu-warwumirriyin mirithin yan, bala yan ŋayi dhunupan marrtjinany balayin mathirralila, yurr dhurrwarany ŋunhiyi mathirrany gan dhärran dhaḻ'yunawuynha; yindiynha guṉḏay gan gunguŋal.
JOH 11:39 Bala ŋayi waŋanan ŋunhi yolŋunhany walalany bitjarra, “Ma', giṯmaraŋun walal dhuwali guṉḏany dhurrwaraŋurnydja.” Ga ŋayiny Mäthany waŋan bitjarra, “Way Garray, ḏämbumiriwnha dhuwal munhany nhanŋu dhiyaliyiny mathirraŋurnydja ŋayi dhu limurruny gurrupanna.”
JOH 11:40 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Bili muka ŋarra nhuŋu ŋunhi lakaraŋalnydja ŋäthil yan, ‘Ŋuli nhe dhu ga yuwalkkumany yan märr-yuwalkthirr, nheny dhu ŋunhi nhäman ŋunhiyiny God-Waŋarrwuny mäwilimirrnydja ga djeŋarrany' rom.’”
JOH 11:41 Bala walal yan giṯmaraŋala ŋunhi guṉḏany, ḻapmaraŋala beŋurnydja ŋunhi dhurrwaraŋurnydja. Bala yan ŋayi Djesuny buku-garrwarthinan, ga waŋanany ŋayi ŋunhi bitjarra, “Bäpa, ŋarra nhuna ga dhuwal buku-gurrpandja mirithirr yan dhiyakuny, ŋunhi nheny ŋuli ga buthuru-bitjun warray ŋarrakuny.
JOH 11:42 Ŋarrany dhuwal marŋgi dhiyakiyi, ŋunhi nheny ŋuli ga bitjan bili yan buthuru-bitjun ŋarrakuny. Yurr dhuwal ŋarra ga waŋany nhuna milman dhiyakuwurruŋgala yolŋuwala walalaŋgal, märr walalnydja dhu märr-yuwalkthirra ŋunhi ŋarrany dhuwal nhokuŋ warray djuy'yunawuy.”
JOH 11:43 Ga ŋunhi ŋayi bukumirriyanhaŋurnydja dhawar'yurr, bala ŋayi yan Djesuny dhunupan wäthurra bitjarra, “Go Lätjuritj, dhawaṯthurra rälin.”
JOH 11:44 Bala ŋayi ŋunhiyiny dhiŋganhawuynydja yolŋu rur'yurra, bala dhawaṯthurra beŋuryiny ŋunhi mathirraŋurnydja walŋathinan. Yurr ŋayi ŋunhi dhawaṯthurrnydja ŋunhiŋumirr bili yan manydjarrka'mirrnydja, garrpi'-garrpinawuy yan ŋapa-manapanawuy waṉa maṉḏany ga rumbal, ga yan bili ga ḻukulil wapthurr, ga buku. Bala ŋayi Djesuny waŋanan, “Gatjuy ḻarrmaraŋun walal girriny' nhanukal rumbalŋurnydja, dhayaḻakuŋun ŋanya.” Bala walal marrtjin ḻarrmaraŋala nhanukal ŋunhi manydjarrkany', bala ŋayi marrtjinan wäŋalila.
JOH 11:45 Yo. Ga dharrwaynha gan ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnydja ŋanya ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djesuy walŋakuŋal Lätjuritjnha* beŋur ŋunhi moluŋur, ŋuriŋiwurruynydja wäŋa-Djudiyapuyyuny* yolŋuy walal ŋunhi walal gan marrtjin balayi ŋayaŋu-marrparaŋgunharaw nhanŋu Meriw. Bala walal nhakun märr-yuwalkthinan nhanŋu.
JOH 11:46 Ga wiripuwurrnydja ŋunhi yolŋu walal marrtjin balan ŋurikiwurruŋgala Baratjiwala yolŋuwal walalaŋgal, ga lakaraŋalnydja walal gan ŋunhi ŋunhiŋuwuyyin dhäwuny' ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Djesuy djäma.
JOH 11:47 Bala walalnydja ŋunhi Baratjiny yolŋu walal ga ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala ga wiripuwurrnydja rom-djägamirr mala, ḻuŋ'maranhaminan waŋganylila dhäruknha gan bakmaraŋal. Ga bitjarra walal ŋunhi waŋanhaminany gam', “Nhaltjanna limurr dhu ŋanya? Djämany ŋayi ga dhuwal dhiyaŋiyi ḏirramuynydja romdja ganydjarrmirra mirithirra.
JOH 11:48 Ŋuli limurr dhu dhuwal yakany ŋanya gulmaram, bala dhu ŋunhi bukmaknha yolŋuny walal malthundja, ga märr-yuwalkthirrnydja ga nhanŋun. Ga walalnydja dhu ŋunhi Rawumbuyyuny buŋgaway mala djuy'yunna miriŋunhan mala, walal dhu marrtjin bala bakmaraman dhuwandja ŋunhi dhuyunhany buṉbuny limurruŋguny, ga limurrunhany walal balaŋ dhuwal buŋun bäpurruny dhawar'maraŋun yan.” Ga bitjarra walal gan ŋunhi ḏilkurruwurrnydja waŋanhamin.
JOH 11:49 Ga waŋgany ḏirramu rom-djägamirr yäku Gäyapatj, ŋunhi ŋayiny balanya bili yan ŋurruḏawalaŋu djirrikaymirr yolŋu, waŋan ŋayi bitjarr, “Nhä nhuma dhuwal yolŋuny walal? … baḏak yan dhuŋamirr?
JOH 11:50 Yaka yan nhuma dhuwal marŋginy muka? Manymak dhuwal, ŋunhi ŋayi dhu waŋganydja yan yolŋu dhiŋgam bukmakkuny limurruŋ Djuw malaw yolŋuw walalaŋ, märr dhu yakan ŋunhi bukmaktja bäpurru mala buwayakthirr,” bitjarr.
JOH 11:51 Yurr ŋunhiyiny dhäruk ŋunhi ŋayi waŋan bitjarryiny, yaka ŋunhiyiny nhanukiyinguŋuny Gäyapatjkuŋuny guyaŋanhawuy. Ga balanyamirriynydja dhuŋgarray ŋayin gan ŋunhi nhinan ŋurruḏawalaŋuny djirrikaymirr, bala nhakun ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhunupamirriyaŋalnydja ŋanyanhan Djesunhan, ŋunhi ŋayi warray dhu yuwalktja dhiŋgam ŋurikiwurruŋdhiny Djuw malawnydja yolŋuw walalaŋ.
JOH 11:52 Ga bitjandhi bili ŋayi dhu ŋunhi dhiŋgamdhi ŋurikiwurruŋguny bukmakku yan Godkalaŋumirriwnydja djamarrkuḻiw', ŋunhi walal gan barrkuwatjthin, bäpurru ga bäpurru, märr dhu ŋayiny waŋgany-manapandhi limurrunhany, waŋganynha yan dhu malany.
JOH 11:53 Yo. Ga dhäŋur beŋuryiny, bala walalnydja marrtjin ŋunhi rom-djägamirrnydja yolŋu walal waŋanhaminan nhanŋu Djesuwnydja bunharawnha, nhaltjan walal ŋanya dhu ŋunhi buma murrkay'kum.
JOH 11:54 Bala ŋayi Djesuny gan ŋunhi yakan marrtji'-marrtjin gaykarraŋgurrnydja wäŋakurr; yänan ŋayi ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa Djudiyany, bala ŋayi ŋunhi marrtjinany balan bitjarra wäŋalilnydja yäkulil Yiprayimlila, yurr galkin ŋunhi wäŋany ḏiltjiŋura gapu-ranhdhakŋura, ga ŋunhilin wäŋaŋur ŋayi gan ŋunhi nhinanany nhanukiyingalaŋuwalnha ŋayi malthunamirriwalnydja walalaŋgal.
JOH 11:55 Yurr waluny marrtjin ŋunhi bilin galkithinan Ḻäy-djuḻkmaranhamirra, bala dharrwan marrtjin ŋunhi yolŋuny walal ḻuŋ'thurr balayiny wäŋalil Djurutjalamlilnydja, wäŋapuy ga wäŋapuy ga wäŋapuy, yolŋuny mala; ḻaw'yurra walal ŋunhi ŋäthila ḏarrtjalkkunhaminyarawnha, girri'-ŋamathinyarawnha ŋurikiyin waluw.
JOH 11:56 Ga ŋunhiliyiny gan ŋunhi yolŋuny walal maŋutji-ḻarruŋala nhanŋuny Djesuwnydja; ga ŋunhiliny ŋunhi buṉbuŋurnydja buku-ŋal'yunamirriŋurnydja walalnydja marrtjin dhä-birrka'yunminan bala-räli'yunminan bitjanminan gam', “Nhaltjan nhuma ga dhuwal guyaŋany nhanŋu? Ŋula muka ŋayi dhu marrtji räliny dhipalnydja ŋunhi buŋgullil Ḻäy-djuḻkmaranhamirrililnydja?”
JOH 11:57 Bala walal ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja yolŋu walal, ga Baratjiynydja mala, bilin dhäruk gurrupanminan yolŋuwalnydja walalaŋgal, ŋuli walal dhu nhämany ŋanya Djesuny ŋula wanhaminy, walal dhu lakaraman yan walalaŋgal. Ga bitjarryin walal gan ŋunhi gatjpu'yurrnydja nhanŋu ŋayathanharawnydja.
JOH 12:1 Yo. Galkin ŋunhi waluny Ḻäy-djuḻkmaranhamirra.* Ga balanyamirriyyiny waluy ŋayiny Djesuny marrtjin balan Bithinilila* wäŋalil, ŋunhiwilin wäŋalil ŋunhi ŋayi Djesuy walŋakuŋal Lätjuritjnha ŋäthil.
JOH 12:2 Ga ŋunhili wäŋaŋur walalnydja ŋäthilmirriyaŋal ŋathan nhanŋu Djesuwnydja. Ḻukanan walal gan, ga ŋayiny gan ŋunhi Lätjuritjtja nhinan galkin nhanukal Djesuwala, ga ŋayi Mäthaynydja gan gäŋa'-gaŋal ŋathan walalaŋ balayi.
JOH 12:3 Ga ŋayiny Meriny marrtjin, bala ŋayi märraŋal ŋunhin buŋgan bäw'nha yäku nädnha, yurr ŋula nhämunha'mirra ŋunhi rrupiyamirrnydja, yindimirra dhikan. Märraŋalnydja ŋayi ŋunhiyi, bala rarryurrnydja bukmaknha yan ḻukulilnydja nhanukala Djesuwala, bala mulka'kuŋalnydja ŋayi ŋanya marwatthun nhanukiyingal ŋayi. Ga wäŋany ŋunhiyi warrpam'nha ŋayathaŋalnydja ŋuriŋiyiny wiyikayny'tja buŋgandhuny manymakthuny.
JOH 12:4 Ga ŋayi waŋganydja nhanŋu yolŋu malthunamirr Djesuw yäku Djudatj-Gariyattja maḏakarritjthin warray nhanŋu Meriw, ŋunhiyiny ḏirramu ŋunhi ŋayi ŋanya dhu Garraynha yalala goŋ-gurrupanna miriŋuwal mala; ŋayiny ŋunhi waŋan bitjarr warray,
JOH 12:5 “Nhaku ŋayi ga ŋunha djalkthundja ŋunhayiny ŋunhi buŋgan bäwny'tja? Ŋayi balaŋ ŋunha djalimnha, märr balaŋ ŋayi rrupiyany märranha yindin ŋunhiŋuwuyyiny, ga gurrupanany balaŋ ŋayi ŋunhiyiny rrupiya ŋurruwuykmirriwnha yolŋuw walalaŋ.”
JOH 12:6 Ga bitjarr ŋayiny Djudatjtja waŋan. Yurr yaka ŋayi ŋunhi yuwalktja guyaŋanha ŋunha ŋunhi ŋurruwuykmirrinhany yolŋuny walalany; yänan nhakun ŋayi ŋunhi bitjarryiny waŋan, bili guyaŋanany ŋayi gan rrupiyan. Yuwalktja ŋayi ŋunhi yolŋuny manaŋa-ḏumurr; bathi ŋayi ŋuli ganha ŋuriŋiyi yolŋuy gänha rrupiyapuy, ga wiripuny ŋayi ŋuli nhakun djaw'yunan, nhanŋuwuynha ŋayi djuḻuḻ'maranha.
JOH 12:7 Bala ŋayiny ŋunhi Djesuny waŋan bitjarra, “Ganarrthul ŋanya. Ŋunhiyiny ŋayi gurrupar ŋarrakun ŋurikin waluw ŋunhi walal ŋarrany dhu molulila galkan.
JOH 12:8 Bili bitjanna bili walalnydja dhu ga ŋunhi ŋurruwuykmirrnydja yolŋu walal nhinan yan dhiyal, guŋga'yun nhuma dhu ga walalany bawalamirriynha. Yurr ŋarrapiny dhu bäyŋun buluny dhiyal nhumalaŋgal wiyinŋumirrnydja.” Bitjarr ŋayi Djesu waŋanany.
JOH 12:9 Ga dharrwaynha ŋunhi yolŋuynydja walal ŋäkulnydja ŋanya Djesunhany balany Bithinililnydja wäŋalil, bala walal yan marrtjinan ŋunhiwiliyin, bili walal gan djälthin nhänharaw nhanŋu Djesuw. Ga bitjarryi bili walal gan ŋunhi djälthindhi nhänharaw nhanŋuny Lätjuritjkuny, ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋanya Djesuy walŋakuŋal.
JOH 12:10 Bala walal ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja yolŋu walal waŋanhaminan bitjanminan, “Go limurr buman ŋanya Lätjuritjnhany, ŋani? … rrambaŋin maṉḏanhan Djesunhan?”
JOH 12:11 Yo bitjarryiny walal ŋunhi guyaŋan, bili gan ŋunhi dharrwaynha yolŋuynydja mala ganarrthaŋalnydja walalany, bala märr-yuwalkthinany walal gan nhanŋun Djesuwnha.
JOH 12:12 Dhaŋaŋnha dhika yolŋuny walal marrtjin ḻuŋ'thurrnydja Djurutjalamdja wäŋaŋur ŋuriŋi ŋunhi waluy Ḻäy-djuḻkmaranhamirriynydja. Ga wiripuŋuynydja waluy, yurrnha ŋayi Meriy rarryurr wiyikany' nhanukal Djesuwal ḻukulilnydja, bala walal ŋäkula Djesunhan, ŋayi gan marrtjinan rälin, be muka yan banydjiwal gandarrlil.
JOH 12:13 Bala walal marrtjin ḏiwirrkthurrnydja man'tjarrnha dharpan mala, ga dhunupan yan walal ŋunhi waṉḏi'-waṉḏinany gumurr'yurra nhanŋun Djesuwnydja, bala walal ŋuriŋiyin gan man'tjarryun goŋmirriyinany nhanŋu, wokthurra manapar. Ga bitjarra walal marrtjin ŋunhi waŋanany yatjunminany gam', “Limurr wokthunna go Garraywun. Dhuwaliyin ŋunhi yolŋu God-Waŋarrwuny goŋmirrnydja, ŋayi ga marrtjiny dhuwaliyi räliny yäkukurrnydja Garraywalaŋuwurr yan. Ŋayiny dhuwal ŋurruŋu limurruŋ Yitjuralpuywu. Limurr wokthunna nhanŋu go.”
JOH 12:14 Ga bitjarra walal marrtjin ŋunhi wokthurrnydja bukmak yan, märr-yiŋgathinany manapar nhanŋuny Djesuwnydja, ŋunhi ŋayi marrtjin gorruŋalnydja räli duŋ'kiwalnydja ŋapaŋur, yuṯawalnydja warrakan'kal.
JOH 12:15 Ga ŋäthil baman'tja yolŋuy wukirri dhäruk bitjarr gam', “Way walal, nhuma Djurutjalambuy wäŋapuy yolŋu walal, yaka walal barrariny ŋula yolkuny yolŋuw. Dhuwaliyin ŋunhi nhumalaŋ ŋurruḏawalaŋuny marrtjin ga rälin, gorrumany ŋayi marrtji dhuwaliyi yuṯawal duŋ'kiwalnydja.”
JOH 12:16 Dhuwandja dhäruk ŋäthilmirriyanhawuy yan wukirriwuy, ŋäthil muka gan dhunupamirriyaŋalnydja ŋanya lakaraŋal Djesunhany. Yurr walalnydja ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal yaka ganha dharaŋana ŋunhiyi dhäruk; dhuŋamirr yan walal gan ŋunhi balanyamirriyyiny nhinan. Ga dhäŋur beŋura ŋunhi ŋayi Djesu rur'yurra dhiŋganhaŋura, bala ŋayi ŋanya ŋunhi God-Waŋarryuny Bäpaynydja märraŋala roŋanmaraŋala balayin nhanukiyingal ŋayi djeŋarra'mirrilila wäŋalilnydja latju'lila, bala yorrnha walal guyaŋanany roŋiyinany ŋunhiyiny dhäruktja ŋanya, ŋäthilmirriyanhawuynydja wukirripuy, bala walal dharaŋara, ŋunhi yuwalknha yan dhuwaliyiny maḻŋ'thurr Djesuwalaŋuwurra.
JOH 12:17 Ga ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi walal ŋanya bilin nhäŋala Djesunhany, ŋunhi ŋayi yäku-lakaraŋal ḏirramuny yäkuny Lätjuritjnha, bala walŋakuŋal ŋanya beŋura ŋunhi dhiŋganhaŋura, walalnydja ŋunhi lakaranhaminany ḻiw'maranhaminan yänan dhäwuny' nhanukalaŋuwuy djämapuynydja. Ga ŋuriŋiyin ŋunhi ŋurruynydja yolŋuny walal ŋunhi bukmakthin yan gundupuŋalnydja, gumurr'yurrnydja nhanŋu Djesuw, märr-yiŋgathinany manapar ŋunhi ŋayi gan marrtjin räliny duŋ'kiynydja.
JOH 12:19 Ga ŋuriŋiwurruy Baratjiynydja yolŋuy walal nhäŋalnha gan walalany, bala gan waŋanhamin walalanhawuynhany walal bitjanminan, “Nhaltjanna dhika limurr dhu walalany ḏaḏawmaramany? Nhäŋun ŋunhan. Bukmaknha ga dhuwal yolŋuny walal malthunna nhanŋu,” bitjarrnha.
JOH 12:20 Dharrwan yolŋuny walal marrtjin ŋunhi ḻuŋ'thurrnydja balany Djurutjalamlilnydja wäŋalil ŋuriŋiyiny waluy Ḻäy-djuḻkmaranhamirriynydja, buku-ŋal'yunarawnydja nhanŋuny God-Waŋarrwuny, ga bitjarryi bili ŋunhi Guriktja mala yolŋu walal marrtjindhi balayi, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal gan märr-yuwalkmirriyin Djuw-walaŋuwnha God-Waŋarrwu.
JOH 12:21 Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny mulkuruynydja yolŋuy walal guwatjmara ŋanya Bilipnhany,* ŋunhiyiny yolŋuny ŋunhi ŋayi wäŋa-Bithdjaydapuy,* Galalipuy makarrpuynydja ŋayi ŋunhi yolŋuny, bala walal yan waŋanan Bilipkalnydja bitjarra, “Way yolŋu, ŋanapurrnydja ga dhuwal djälthirr nhänharaw nhanŋu Djesuw.”
JOH 12:22 Bala ŋayi Biliptja marrtjin ga waŋan Wandurunhan,* bala maṉḏa märrma'thinan yan marrtjinany, ga lakaraŋalnydja maṉḏa nhanŋu ŋunhi Djesuwnydja bitjarra, “Way Garray, yolŋu'-yulŋu dhuwal Gurik mala djälthirr walal nhuŋu ga nhänharaw,” bitjarr.
JOH 12:23 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal balany bitjarra, “Waluny ŋarraku ga dhuwal marrtjin; galkin dhuwal ŋarra dhu dhiŋgaman, bala ŋarra dhu rur'yundja beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja, bala ŋayi dhu God-Waŋarryuny Bäpaynydja ŋarranhany Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny roŋanmaraŋun märraŋun balayin ŋunhiwiliyin wäŋalil djeŋarra'lila.
JOH 12:24 Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany nhumalaŋ. Ŋunhi ŋuli maŋutjiny ŋathany dholkum munatha'lilnydja, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi ŋuli dhiŋgam, ga dhäŋur beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja ŋayiny dhu ŋunhi buluny dhawaṯthun yuṯan walŋa, ga dhäŋur beŋuryiny ŋuli ŋunhi ḏukitjŋurnydja dharrwathirra maŋutjiny ŋathany mala. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋatha maŋutjin yakany dhiŋgam, ŋayiny dhu ga ŋunhiyin bili waŋganynha maŋutji yan gänan ŋorra.”
JOH 12:25 “Yo. Ŋunhi ŋayi ŋuli ga yolŋu märr-ŋamathirr nhanukiyingalawnydja ŋayi yan walŋaw, ga djäga ŋayi ŋuli ga bitjanna bili nhanŋuwuy ŋayi, ga yaka ŋayi dhu wiripuwurrunhany yolŋuny walalany guŋga'yun, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu dhiŋgaman yan. Ga wiripuny ŋunhi yolŋu, ŋunhi ŋayi ŋuli gi yaka guyaŋanhamirr ŋanyapinya ŋayi, ŋany guyaŋany nhakun ŋayi dhu ga ŋunhi, ŋunhi wiripuwurrunhan yolŋunhany walalany, guŋga'yunna manapan, ga ŋunhiyiny nhakun nhanŋu dhu dhawaṯthundja yuwalknha walŋany wiyinŋuwnha yan nhinanharawnydja.
JOH 12:26 Ŋuli nhe djälnydja nhe dhu ga djämany ŋarrakuwuynydja yan yuwalkkumany, nheny dhu malthunna ŋarrakun, märr ŋali dhu ŋunhi nhinany rrambaŋin yan, nhe djämamirr ŋarraku ga ŋarra. Ga ŋuli nhe dhu ga djäma ŋarrakuwuynydja yan, bala ŋarrakal dhu Bäpa'mirriŋuynydja nhirrpandja nhuna ŋurruŋuyaman.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 12:27 Dhäŋur beŋuryiny ŋayiny Djesuny lakaranhaminan ŋanyapinya ŋayi bitjanminan, “Ŋayaŋuny ŋarraku dhuwal ŋonuŋdhinan. Nhaltjanna ŋarra dhu dhika ŋäŋ'thundja Bäpanhany? Mak ŋarra dhu birrka'yun waŋa ŋanya bitjan gam', ‘Bäpa, djaw'yurra ŋarrany dhipuŋurnydja, märr dhu ŋarra yakan dhiŋgamany.’ Yurr yakan ŋarra dhu ŋunhi waŋa ŋanya bitjandhiny, bili dhiyakiyin muka gämurruwny'tja ŋarra marrtjinany räliny dhipalnydja, märr dhu ŋarrapiny burakirra.
JOH 12:28 Yo, bitjanna ŋarra dhu ŋunhi waŋany gam', ‘Bäpa, milkunhamirra nhunapinyany nhe, ŋunhi nheny yäku yindi warray, ga mirithirr yan ganydjarrmirr.’” Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala ŋunhi rirrakaynha dhawaṯthurr beŋura djiwarr'ŋurnydja, balanyan ŋunhi dhäruktja yarrupthurr gam', “Yolŋuynydja walal ŋunhi bilin nhäŋal ŋarranhany dharaŋarnha ŋunhi nhokalaŋuwurra djämakurrnydja, bala walal wokthurrnydja mirithinan yan ŋarrakuny, ga bulu walal dhu nhäma ŋarrany burakinyawurra nhokalaŋuwurr, bala walal dhu wokthundja mirithirra yan märr-maŋmaŋdhundja.”
JOH 12:29 Ga bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal dhärranany ŋunhiliyi, yurr walal gan ŋunhi ŋäkul rirrakaynha balanyawuyyin waŋanhawuynydja, bala walal wiripuwurrnydja waŋan bitjarra, “Way, murryu'-murryunna marrtji dhuwal go mirithirra.” Ga walal wiripuwurruynydja lakaraŋal bitjarr, “Way ŋunhany ga dhuwal God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirra yolŋu waŋa nhanukal,” bitjarr.
JOH 12:30 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny waŋan walalaŋ bitjarra, “Ŋunhany rirrakay nhuma ga ŋäma, yaka ŋunhayiny rirrakay ga waŋa ŋarrakuny; ŋunhayiny ga waŋa nhumalaŋgun marŋgithinyarawnha.
JOH 12:31 Dhuwanna ŋunhi waluny bili bunanan, ŋunhi dhu dhuwandja munatha'nhany wäŋany ga bulu munatha'wuynhany romnha malany, ga yolŋuny walalany mala-djarr'yunna, ga ŋanyanhany dhu ŋunhiyiny wäŋa-ŋayathanhayŋunhany buŋgawanhany Mokuynhany ŋaŋ'ŋaŋ'thunna dhiyaŋun bala yan.
JOH 12:32 Ga ŋarranhany dhu ŋunhi dharpalila ŋal'maram, ga beŋuryiny ŋarra dhu roŋiyirr dhipuŋurnydja munatha'ŋurnydja balayi ŋarrakiyingal ŋarra latju'lila wäŋalil. Ga ŋuliwitjandhin dhu ŋunhi yolŋuny galkithirr walal bukmaknha yan ŋarrakalnydja, nhakun ŋarrapin dhu ḻuŋ'maramany walalany ŋarrakuwuynha ŋarra.”
JOH 12:33 Yo. Ga ŋunhi ŋayi Djesu waŋanany bitjarryiny, ŋayi ŋathil ŋunhi milkunhamin ŋanyapinyany ŋayi, ŋunhi nhaltjan walal ŋanya dhu buma dhiŋganhamaram bala ŋal'maraman dharpalila.
JOH 12:34 Ga walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny waŋan bitjarra, “Way, ŋunha ga napurruŋgalnydja romdhu lakaram ŋunhiyi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany, ŋunhi ŋayiny dhu ga nhina walŋan bitjanna bili yan wiyinŋumirra. Ga nhakun nheny ŋanya ga lakaram, yanbi dhu be Yolŋunhany Gäthu'mirriŋuny buman ŋal'maraman, burakirra ŋayi dhu be? Go mak lakaraŋun. Yol bili ŋayi dhuwal Yolŋuny Gäthu'mirriŋu?”
JOH 12:35 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny buku-bakmaraŋal waŋan balany bitjarr, “Baḏayalany' dhuwal dhu nhumalaŋgalnydja dhiyalnydja märr-gurririn yan. Gatjuy marrtjin dhiyaŋuny bala baḏayala'wurr, märr dhu ŋuriŋi buku-munhaynydja nhumalany yakan djuḻkmaram. Ŋunhi ŋuli ga yolŋu marrtji buku-munha'wurrnydja yan, yakan ŋayi ŋunhi marŋgi nhanŋuwuy ŋayi nhäkurra ŋayi ga ŋunhiyiny marrtji.
JOH 12:36 Yo, gatjuy nhumany dhiyaŋun bala märr-yuwalkthin yan baḏayalawny'tja, bili ŋayiny dhuwanna nhumalaŋgala dhiyaŋun bala. Yänan walal biyakun märr-yuwalkthin nhanŋu, märr nhuma dhu ŋunhiyiny yolŋuny walal nhanŋuwuynha yan baḏayalaw'nha,” bitjarra ŋayi gan Djesu waŋanany. Djon 12.36-43 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi waŋanhaŋurnydja, bala ŋayi yan Djesuny marrtjinan ganarrthaŋala walalany; marrtjinany ŋayi ŋunhi ŋula wanhawalnha wäŋalilnydja, märr walal ŋanya dhu yakan maḻŋ'maramany.
JOH 12:37 Yo, ga ŋuriŋiwurruyyi Djuw malay ŋurruḏawalaŋuynydja malay, nhäŋal walal ŋunhi djämapuynydja nhanukuŋ Djesuwuŋuny, ŋunhi ŋayi gan djäma milma walalaŋgal ŋayaŋu-ganyim'thunamirriynydja romdhu, yurr yakan walal gan ŋunhi märr-yuwalkmirriyinyany nhanŋu.
JOH 12:38 Ga dhuwaliyiny mala gan ŋunhi bitjarryiny maḻŋ'thurr, märr ŋunhi djawarrkmirriwuŋuny yäkuwuŋ Yitjayawuŋuny wukirriwuy yuwalkthinan yan maḻŋ'thurr, ŋunhi ŋayi bitjarr wukirri gam', “Garray, ŋunhawurrnydja gan bäyŋun märr-yuwalkmirriyinya dhiyakiyiny dhäwuw, ŋunhi napurr ŋuli ga lakaram walalaŋ. Bili muka nheny gan ŋunhi milkuŋal walalaŋgal nhuŋuwuynydja nhe ganydjarr, yurr bäyŋu walalnydja gan ŋunhi märr-yuwalkmirriyin.”
JOH 12:39 Yo, ga dhiyakiyiny ŋayaŋuwnydja walal gan ŋunhi yakany nhakun märr-yuwalkthin. Bili ŋayi gan ŋäthil Yitjayaynydja lakaraŋal bitjarr gam',
JOH 12:40 “God-Waŋarryuny walalany ŋunhi bitjarryi bili yan maŋutji-bambaykuŋalyi, märr walal dhu ga yakan nhäma ŋamathamany. Ga muḻkurrnydja ŋayi walalaŋ ŋunhi gungaŋalyi, märr walal dhu ga yakan guyaŋa dhunupany, ga dharaŋandja. God-Waŋarrnydja gan ŋunhi waŋan bitjarr, ‘Yo, bitjarryiny ŋarra djäma, märr walal yaka ŋunhi bilyunany roŋiyinyany räliny ŋarrakal, walŋathinyarawnydja.’”
JOH 12:41 Yo, Yitjayay gan ŋunhi lakaraŋal bitjarryiny ŋäthil muka yan, bili ŋayi gan ŋunhi nhäŋal Djesuwnha rom ŋunhi latjun' mirithirrnydja djeŋarra'mirra.
JOH 12:42 Ga dharrwan gan ŋunhi mirithirra Djuw malany ŋurruḏawalaŋu walal bäyŋun nhakun märr-yuwalkmirriyin nhanŋuny Djesuwnydja. Yurr wiripuwurrnha beŋuryin malaŋur gan ŋunhi märr-yuwalkthinany nhanŋu, yurr yakan walal ŋunhi nhakun ŋayaŋuny milkunhaminya walalanhawuynhany walal, ga bäyŋun walal ganha waŋanha bitjanany, “Ŋarrany ga dhuwal märr-yuwalkthirr Djesuw.” Bitjanany walal ganha bäyŋun, bili walalnydja ŋunhi Baratjiynydja yolŋuy walal romdja walalaŋguwuy walal nhirrpar ŋäthil yan muka bitjarrnydja gam', “Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirr Djesuwnydja, ŋanapurrnydja ŋanya dhu ŋunhiyiny yolŋuny ŋurrkaman dhipuŋurnydja Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'maranhamirriŋurnydja buṉbuŋur, yakan ŋayi dhu ga dhiyalnydja nhina mala-manapan napurruŋgalnydja,” bitjarr.
JOH 12:43 Bili mirithinany walal gan ŋunhi yolŋuwnha märr-ŋal'yurr, yakan nhanŋuny God-Waŋarrwuny djeŋarra'mirriwnydja.
JOH 12:44 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuny waŋanan dhä-garramatnha bitjarra gam', “Ŋuli nhe gi ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthi ŋarrakuny, ŋunhiyiny nhakun nhe ga märr-yuwalkthirryi God-Waŋarrwuny Bäpawnydja, ŋurikiyiny ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli; yaka nhakun nhe gi ŋunhi ŋarrakuwuynydja waŋganyguny märr-yuwalkmirriyi.
JOH 12:45 Ga ŋuli nhe ga nhämany ŋarrany, yaka yan nhe gi dhuwali ŋarranhawuynhany nhäŋu; ŋany bitjandhi bili yan nhe ga dhuwali Bäpanhany nhämayi ŋarraku, ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli.
JOH 12:46 Ŋarrany dhuwal baḏayala' marrtjin räli dhipalnydja munatha'lilnydja baḏayala'kunharaw muka yolŋuw walalaŋ. Ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yolnydja yolŋu märr-yuwalkthirrnydja ŋarraku, ŋayiny dhu ga nhakun ŋunhiyiny yolŋu yakan baḏaktja nhina buku-munhaŋurnydja yan; bäyŋun bulu ŋayi dhu ga nhina dhuŋa God-Waŋarrwuny Bäpawnydja.”
JOH 12:47 “Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi dhäruktja ŋarrany ŋäma bäykarraramany, ga bäyŋuny nhuma dhu märram, ŋanyanhany dhu ŋunhiyiny yolŋuny gänaŋ'maraman dhä-gir'yunarawnha. Yurr ŋarrapiny dhu ŋanya yaka mala-djarr'yun, bili ŋarrany dhuwal yaka bunan dhiyal barrkuwatjkunharawnydja ga dhä-gir'yunarawnydja. Ŋarrany dhuwal räliny marrtjin dhipalnydja wäŋalil munatha'lilnydja walŋakunharaw yolŋuw walalaŋ, yaka yan mala-djarr'yunamirrnydja; Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yolthu ŋarranhany, ga marŋgikunhawuynydja ŋarrakuŋ ŋapay-ŋurrkam, ŋanyanhany dhu ŋunhiyinhany yolŋuny mala-djarr'yurra balanyamirriynydja ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy, ŋuriŋiyi bili yan dhärukthuny ŋunhi ŋarra ŋuli ga waŋa.
JOH 12:49 Bili dhäruktja ŋarra ŋuli ga dhuwal waŋa yaka ŋarrakuwuynydja ŋarra, Bäpaw warray dhuwaliyiny dhäruk, ŋuriki ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli; ŋayi gan dhuwal ŋarranhany dhäruk-gurrupar ŋunhi nhaltjan ŋarra dhu ga waŋa.”
JOH 12:50 “Ŋarrany dhuwal marŋgi nhanŋu God-Waŋarrwuny dhäruk-nhirrpanminyawuywuny romgu; dhäruktja nhanŋu ŋunhi walŋa-gurrupanamirr warray. Ga ŋunhiyi bili yan dhäruk ŋarrany ŋuli ga waŋa ŋunhi nhaltjan ŋuli ga Bäpay ŋarrakal gurrupan.” Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Djesu lakaranhaminany ŋanyapinya ŋayi.
JOH 13:1 Ga yurrnha ŋunhiny walu djaḏaw'yurr yäku Ḻäy-djuḻkmaranhamirrnydja, bala ŋayi Djesuny marŋgithinan ŋäthil yan ŋunhi nhanŋu waluny galkithinan, ŋunhiyiny walu ŋunhi ŋayi dhu ganarrthaman dhuwandja wäŋa munathany', bala marrtjin roŋiyirra nhanukiyingalaŋuwala ŋayi Bäpa'mirriŋuwal. Bitjarra bili ŋayi gan ŋunhi märr-ŋamathinany nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi yolŋuw walalaŋ, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal gan nhinan dhiyal munatha'ŋur, ga yan bili ga dhiŋgaŋal ŋayi.
JOH 13:2 Manymak. Nhinanan walal marrtjin ŋathan ḻukan munhawun, Djesuy ga nhanukal malthunamirriy walal. Yurr ŋuriŋi buŋgawaynydja Mokuyyuny ŋäthil yan ŋayaŋulilnydja nhirrpar nhanukal Djudatj-Gariyatkalnydja,* ŋurikalnydja ḏirramuwal ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋu Djäyman-Gariyatku; bilin ŋayi ŋunhi dharrwununhawuynha ŋurukuŋdhin Mokuywuŋun, märr ŋayi dhu ŋanya Djesunhany gurrupanna miriŋuwala goŋlil.
JOH 13:3 Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny marŋgi ŋunhi ŋayi God-Waŋarryuny gurrupara warrpam'nha ganydjarrnydja goŋlilnydja nhanukala; ga ŋayi marŋgi ŋunhi ŋayiny beŋuryi God-Waŋarrwal, ga balayi ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarrwal Bäpawal roŋiyirryi.
JOH 13:4 Yo, Djesuny ŋunhi marŋgi nhanŋuwuynydja ŋayi, yol ŋayi ŋunhi. Bala ŋayi yan rur'yurra ŋathaŋurnydja ḻukanhaŋur, ga yupmaraŋalnha ŋayi nhanŋuwuynydja ŋayi warraŋulpuy girri', bala ŋayi märraŋal mulka'kunhawuynha girri', ga garrpinminy ŋayi gandarrkurr.
JOH 13:5 Bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny märraŋal gapupuynha banikin', ga yurrnha ŋayi ŋunhi rarryurrnydja gapuny banikin'lilnydja, bala ŋayi marrtjin rurrwuyurra ḻiw'maraŋala yan ŋunhi malthunamirrinhany mala nhanŋuwuy ŋayi djalkirin, bala mulka'kuŋalnydja muka marrtjin mulka'kunhawuyyuny girriy' ŋunhi ŋayi garrpinmin.
JOH 13:6 Waŋga'-waŋganynha ŋayi marrtjin ŋunhi rurrwuyurrnydja bala-a-a, yan bili ga dhä-manapar Betawal. Ga ŋunhi ŋayi Djesu Betawnydja girri'-ŋamathin, bala ŋayiny Betany waŋan bitjarra, “Way Garray! Ŋunhi nhe dhu ŋarranhany ḻuku rurrwuyun, yurr nhaku bili?” bitjarr.
JOH 13:7 Ga ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Nheny dhuwal yaka marŋgi ŋunhi nhaltjan ŋarra ga dhuwal djäma dhiyaŋ bala, yurr yalalan nhe dhu dharaŋandja.”
JOH 13:8 Bala ŋayi Betany bulu waŋan bitjarr gam', “Yakan nhe dhu dhuwal ŋarranhany ḻuku rurrwuyun, bäyŋun yan!” “Ŋuli ŋarra nhuna dhu dhuwal yakany rurrwuyun ḻuku, bitjandja nhakun ŋuli ga ŋunhi yolŋuy djämamirriy djäma, ŋunhiyiny nhakun nheny dhu yakan ŋarrakuny yolŋu,” bitjarr ŋayiny Djesuny waŋan.
JOH 13:9 Bala ŋayi Betany buku-bakmaraŋal nhanŋuny bitjarra, “Garray, rurrwuyurra ŋarranhany, yaka yan ḻukuny waŋganydja. Rurrwuyurryi ŋarrany goŋdja maṉḏany ga muḻkurrnydja,” bitjarr.
JOH 13:10 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Ŋuli ŋayi ŋula yol yolŋu bilin ḻupthunawuynydja, bilin nhakun ŋayi ḏarrtjalknha warrpam'nha. Yurr ḻukun nhanŋu dhu ŋunhi waŋganynha buluny nhakun rurrwuyun. Nhumany dhuwalawurryiny bilin ḏarrtjalknha, yurr waŋganynha dhiyaliyi yolŋu bäyŋuny ḏarrtjalk.” Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Djesuy waŋanany.
JOH 13:11 Yo. Djesuny ŋunhi ŋäthil yan marŋgithin ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi yolthu ŋanya dhu goŋ-gurrupan miriŋuwal, ga yurrnha ŋayi ŋunhi Djesu bitjarryiny waŋan, “Waŋgany yolŋu dhiyaliyi malaŋur yakany ḏarrtjalk,” bitjarr.
JOH 13:12 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Djesu dhawar'yurrnydja ḻukuŋurnydja rurrwuyunaŋur, bala ŋayi nhirrpara nhanŋuwuy ŋayi warraŋulpuynydja girri' balayi, ga bulu ŋayi ŋunhi nhinandhi ŋunhiwiliyi bili yan dharapullil. Ga waŋanany ŋayi ŋunhi Garraynydja bitjarra, “Dharaŋan muka nhuma ga dhuwal yulŋuny? … ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan djäma nhumalany dhiyaŋ bili?”
JOH 13:13 “Nhumany ŋuli ga ŋunhi lakaram ŋarranhany ‘Marŋgikunhamirr’ ga ‘Garray’, bitjan warray. Ŋunhiyiny nhuma ŋuli dhunupa muka lakaram ŋarrany bitjandhiny.
JOH 13:14 Yuwalk muka ŋarrany nhumalaŋ dhuwal Garraynydja ga Marŋgikunhamirrnydja. Yurr dhiyaŋuny bala ŋarra nhumalany ŋunhi ḻukun rurrwuyurr, ga buluny dhu ga ŋunhi nhumapin ḻuku-rurrwuyunmirr bala-räli'yunmirr walal bitjandhiyi bili yan.
JOH 13:15 Ŋarrany dhuwal nhumalaŋ yan milkuŋal, märr buluny dhu ga djäma nhumapin nhumalanhawuynha nhuma, bitjan bili yan nhakun ŋunhi ŋarra djäma nhumalany.”
JOH 13:16 “Märr-yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Djämamirriynydja ŋuli ŋunhi yolŋuy yaka djuḻkmaraŋ nhanŋuwuy ŋayi buŋgawa'mirriŋuny; ŋayipi yan ŋunhi buŋgawa'mirriŋu nhanŋu buŋgawany ŋurikiny yolŋuw djämamirriwnydja. Ga dhäwu-gänhamirrnydja ŋunhi yolŋu, yaka ŋurruŋu; ŋayipi yan ŋunhi ŋurruŋuny yolŋu ŋunhiyi djuy'yunamirr yan.”
JOH 13:17 Bala ŋayi Djesu dhawar'maraŋalnydja waŋan bitjarra, “Bilin nhuma dhuwal dharaŋar dhuwaliyiny mala muka? … ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan lakaraŋal? Nhumany dhu ga ŋunhi nhina galŋa-ŋamathirra yan, ŋuli nhuma dhu djämany dhuwaliyiny ŋunhi rom ŋarrakuŋuny.”
JOH 13:18 “Yurr yaka ŋarra gi dhuwal lakaraŋ nhumalany bukmaknhany, bili waŋganydhuny yolŋuy dhiyaliyi malaŋur märr-yuḻkthurr gan ŋarrany. Ŋarrany marŋgi nhumalaŋ; ŋarrany nhumalany dhuwal djarr'yurr. Djorrayny'tja ga ŋunha lakaram bitjan gam', ‘Waŋganydhuny yolŋuy ŋarrany gan ŋunhi ŋapay-ŋurrkaŋal, ŋuriŋiny yolŋuy ŋunhi ŋayi ŋatha ḻukan mala-manapar ŋarrakal.’
JOH 13:19 Dhuwandja ŋarra nhumalaŋ dhu ŋunhi lakaraman dhiyaŋun bala, yurrnha ŋayi dhu maḻŋ'thundja, märr nhuma dhu yalalany guyaŋan ga, bala märr-yuwalkthirra ŋunhi ŋarrany dhuwal ŋarrapi yan.”
JOH 13:20 “Märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋ ga dhuwandja lakaram. Ŋuli dhu ga ŋula yol yolŋu gumurr-ŋamathirrnydja wiripuŋuwnydja yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋarrakuŋuny djuy'yunawuy, ga ŋunhiyiny nhakun ŋayi ga bitjandhi bili yan ŋarrakuwuynydja gumurr-ŋamathirryi. Yo. Ga bulu ŋayi ga ŋunhiyi yolŋu gumurr-ŋamathirr ŋurikin ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 13:21 Dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ŋayi gan Djesuy lakaraŋalnydja bitjarryiny, bala ŋayi balanyamirriyyiny ŋoy-gärrinan mirithinan, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋ ga dhuwandja lakaram. Waŋganydhuny dhu ŋarrany yolŋuy dhipuŋuryi malaŋur goŋ-gurrupanna miriŋuwala,” bitjarr.
JOH 13:22 Bala walalnydja ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu mel-nhänhaminan; yaka walal gan ŋunhi dharaŋar ŋanya dhäruktja, yolnha ŋayi gan ŋunhi lakaraŋal.
JOH 13:23 Yo ŋarrapiny Djondja, ŋunhi marrkapthunamirrnydja malthunamirr nhanŋu Djesuw gan nhinan galkin yanan nhanukala.
JOH 13:24 Bala ŋayiny ŋunhi Betaynydja dhä-birrka'yurra ŋanya gayulnha bitjarra, “Yi', dhä-birrka'yurr mak ŋanya galkiŋur, yolnha ŋayi ga dhuwali lakaram,” bitjarr.
JOH 13:25 Bala ŋayiny giṯthurra galkithinan nhanukal Djesuwal, ga dhunupan ŋayi dhä-birrka'yurra ŋanya, “Garray, yol bili dhika yolŋuny?” bitjarr.
JOH 13:26 Bala ŋayi Djesuynydja buku-bakmaraŋal lakaraŋal bitjarra, “Dhuwanna gam', ŋunhi ŋarra dhu dhuwal dämba ḻupmaram wiyika'lil, bala ŋarra dhu gurrupanna nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw, ŋunhiyin ŋayi ŋunhi yolŋuny, ŋuriŋiyin ŋarrany dhu ŋunhi gumurryu-gämany miriŋuwalnydja.” Bala ŋayi Djesuynydja märraŋala dämbany, bala ḻupmaraŋala wiyika'lila, bala yan gurrupara Djudatj-Gariyatkun,* ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋuw Djäyman-Gariyatku.
JOH 13:27 Bala ŋayi Djudatjtja goŋ-djarryurra, ga ŋunhi ŋayi märraŋalnydja dämbany, bala dhunupan ŋunhi Djaytindja gärrinan nhanukal ŋayaŋulilnydja. Bala ŋayi Djesuny waŋanan nhanukal Djudatjkalnydja bitjarrnha, “Gatjuy marrtjin ga bondin yan djämany,” bitjarr.
JOH 13:28 Ga walalnydja gan ŋunhi wiripuwurr nhanŋu malthunamirr mala nhinan, yurr yaka walal ŋunhi marŋgithinyany nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋan, bala ŋayi djuy'yurra ŋanya Djudatjnhany.
JOH 13:29 Ŋunhiyiny yolŋu yäku Djudatjtja rrupiya-djägamirr, djäga ŋayi ŋuli ganha bathiw rrupiyamirriw, ga walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja guyaŋan bitjarra, yanbi ŋayi ŋanya djuy'yuna ŋathawnha ŋula buluŋuw bäyimgu, nhä mak ŋayi ŋanya djuy'yuna bala ŋurruwuykmirriw yolŋuw walalaŋ rrupiyaw gurrupanaraw.
JOH 13:30 Ga ŋunhi ŋayi Djudatjthu ŋathany märraŋal bala yan ŋayi dhunupan dhawaṯthurra. Yurr munhawun ŋunhi wäŋany.
JOH 13:31 Dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ŋayi Djudatjthu ganarrthaŋalnydja, bala ŋayi Djesuynydja lakaraŋala bitjarra, “Dhuwanna ŋunhi ŋarraku Yolŋuwnydja Gäthu'mirriŋuw latjuny' rom maḻŋ'thunna dhu. Yo, dhiyaŋun bala God-Waŋarrwuny dhu ḏarrtjalktja rom djeŋarra'mirrnydja maḻŋ'thunna ŋarrakalaŋuwurra.
JOH 13:32 Ŋunhi nhuma dhu God-Waŋarrwuny manymaktja rom djeŋarra'mirrnydja nhäman dhuwalatjanna ŋarrakalaŋuwurra; galkin dhu God-Waŋarryuny milkuman warralkuman nhumalaŋgalnydja, ŋunhi ŋunhiyiny rom mäwilimirrnydja ŋarraku ga God-Waŋarrwu Bäpaw, waŋgany yan linyalaŋ dhä-manar' ŋunhiyi yulŋuny.”
JOH 13:33 “Djamarrkuḻi' ŋarraku,” bitjarr ŋayi Djesu waŋan. “Ŋarrany dhu dhuwal märr-gurriri dhiyalnydja nhumalaŋgalnydja. Ḻarrum warray nhuma ŋarraku dhu ŋunhi yulŋuny, yurr yakan nhuma dhu ŋunhi malthundja ŋarraku ŋunhi wanhawal ŋarra dhu marrtji. Ŋäthilnydja ŋarra gan ŋunhi bili muka lakaraŋal bitjarryiny walalaŋguny Djuw malawnydja yolŋuw walalaŋ ŋurruḏawalaŋuwnydja mala, ga dhuwal baḏak ŋarra ga lakaram dhiyaŋuny bala nhumalaŋgun dhuwaliyi bili yan dhäruktja.”
JOH 13:34 “Ga dhuwandja ŋarra ga gurrupandja nhumalaŋ yuṯan dhäruk-nhirrpanminyawuynydja rom, dhuwanna gam', Märr-ŋamathinyamirrnydja walal gi bala-räli'yunmirr yan. Nhuma dhu ga ŋunhi märr-ŋamathinyamirrnydja nhumalaŋguwuy nhuma bala-räli'yunmirrnydja bitjan bili yan nhakun ŋarra nhumalaŋ gan märr-ŋamathin.
JOH 13:35 Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi märr-ŋamathinyamirr bala-räli'yunmirrnydja yan, bala walalnydja dhu ŋunhi dharrwaynha yolŋuynydja walal nhämany nhumalany dhipaliyiny romlil, bala walal dhu yan dharaŋana nhumalany ŋunhi nhumany dhuwal ŋarrakuwuy yan malthunamirr mala.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋanany.
JOH 13:36 Ga ŋayiny Djäyman-Betaynydja ŋanyayi dhä-birrka'yurr Djesunhany bitjarra gam', “Garray, wanhawal dhika nhe dhu marrtjiny?” bitjarr. Bala ŋayi Djesuny waŋan nhanŋu bitjarra, “Yaka nhe dhu malthun ŋarraku dhiyaŋuny bala, ŋunhi wanhawal ŋarra dhu dhuwal marrtji, yurr yalalan nhe dhu marrtjiny balayiny ŋarrakalnydja ŋunhiwiliyiny wäŋalil.”
JOH 13:37 Bala ŋayi Betaynydja buku-ḏuwaṯthurra waŋan ŋanya Djesunhany bitjarra, “Garray, nhämirr ŋarra dhu dhiyaŋuny bala malthun nhuŋu? Nhämirr balaŋ ŋarra dhu walŋa-gurrupanmirrnydja, ŋarran dhu dhiŋgamany nhuŋu.”
JOH 13:38 Bala ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra Betawnydja, “Yuwalk muka nhe dhu dhuwal ŋarrakuny walŋa gurrupanmirr? Yuwalknha yan ŋarrany nhuŋu dhu dhuwandja lakaram bitjanna gam'. Dhiyaŋuny bala munhay nheny dhu dhumbal'yunna ŋarrakuny. Yurr ḏämbu-ḻurrkun'mirra nhe dhu ŋunhi bäyŋu'yundja ŋarraku, yurrnha dhu ŋunhi gurrwawuny waŋa djaḏaw'maramany.” Ga bitjarr ŋayi ŋunhi Djesu waŋan Betawalnydja.
JOH 14:1 Yo. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesu bulu waŋan nhanukalaŋuwal malthunamirriwal walalaŋgal bitjarra, “Bäydhi ŋarra dhu dhuwal marrtjiny ganarrthamany nhumalany. Bilin dhuwal nhuma ga märr-yuwalkthirra God-Waŋarrnhany; gatjuy märr-yuwalkthiyi gi ŋarranhany. Ga yaka walal ŋoy-gärriny ga galŋa-yätjiny.
JOH 14:2 Ŋunha Bäpawalnydja wäŋaŋur yindi warray dhaḻakarr, dharrwa warray mungurr; ŋarrany dhu dhuwal marrtjin ga wäŋan ŋäthilmirriyam nhumalaŋ. Yuwalk dhuwal yulŋuny. Ŋuli balaŋ yakany yuwalk, ŋarrany balaŋ ŋunhi yakayi yan lakaranha nhumalaŋgal.
JOH 14:3 Yo, ŋarra ŋathil dhu marrtji ŋäthilnydja, ŋurruŋu-djuḻkthundja nhumalaŋ, bala ŋarra dhu wäŋan djäma ŋäthilmirriyaman nhumalaŋ. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra dhu roŋiyirryi räliyi, bala ŋarra dhu ŋunhi märraman nhumalany balayin ŋarrakiyingalnha ŋarra wäŋalilnydja, märr nhuma dhu ga nhinany ŋunhaliyin ŋarrakalnha.
JOH 14:4 Marŋgi muka nhuma dhuwal dhukarrwuny ŋunhiwiliyiny wäŋalil ŋunhi wanhawal ŋarra dhu dhuwal marrtji.” Ga bitjarr ŋayi gan Djesu waŋanany.
JOH 14:5 Bala ŋayi Dumitjthuny yäkuy yolŋuy dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarra, “Way Garray, yaka dhuwal napurr marŋgi ŋunhi wanhawal nhe dhu dhuwal marrtji. Nhaliynha ŋanapurr dhu marŋgithirrnydja dhukarrwuny?” bitjarr.
JOH 14:6 Bala ŋayi Djesuny lakaranhaminan ŋanyapinya ŋayi bitjanminan, “Ŋarra dhuwal dhukarrnydja, ga yuwalktja, ga bulu ŋarra walŋa-gurrupanamirr. Yakan ŋula wiripuny gi dhukarr ŋorri balany Bäpawalnydja; ŋany ŋarrakiyingalaŋuwurra yan nhe dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu bunany nhanŋuny God-Waŋarrwuny.”
JOH 14:7 “Yo. Ŋuli balaŋ nhuma yuwalktja ŋarrakuny marŋgi, nhumany balaŋ ŋunhi marŋgiyi ŋarrakalaŋaw Bäpawnydja, bili linyuny dhuwal waŋgany yan. Ga dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur ŋunhiny nhuma dhu yuwalknha yan marŋgithirr nhanŋuny, ga bili muka nhuma ŋunhi nhäŋalnydja ŋanya.”
JOH 14:8 Bala ŋayi Biliptja waŋan nhanŋu Djesuwnydja bitjarra, “Garray, milkuŋ mak ŋanapurruŋgal nhuŋuwuy nhe Bäpa'mirriŋuny God-Waŋarrnha, märr ŋanapurr dhu nhäma mak ŋanya, ga bilin.”
JOH 14:9 Ga ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋal nhanŋu Bilipkuny bitjarr, “Bilip, yaka nhe dhuwal marŋgi ŋarrakuny? Baman'nha ŋarra dhuwal dhiyalnydja nhumalaŋgalnydja, wiyinnha ŋarra gan nhinanany. Nhä nhe dhuwal yolŋuny? … dhuŋa yan baḏak ŋarrakuny? Ŋuli nhe balaŋ ŋula yolthu nhänha ŋarranhany, ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy bilin nhäŋalnha nhakun God-Waŋarrnhany Bäpanhany. Ga nhaku nhe ga dhuwal waŋa bitjandja, ‘Milkuŋ mak ŋanapurruŋgal God-Waŋarrnha,’ bitjandja?
JOH 14:10 Yaka nhe gi dhuwal märr-yuwalkmirriyi dhiyak dhärukku ŋarrakalaŋaw, ŋunhi ŋarra waŋan bitjarr? Ŋarrany dhuwal Bäpawal, waŋganyŋur linyu, ga Bäpany dhuwal ŋarrakal. Yaka linyu dhuwal barrkuwatjtja. Ŋunhi ŋarra ŋuli ga waŋany nhakun nhumalany, yaka ŋunhiyiny dhäruk ŋarrakuwuynydja ŋarra ŋuli ga waŋa, bili Bäpany ga ŋarrakal warray nhina, ŋayipi ŋuli ga ŋunhi djäma ŋarrakalaŋuwurrnydja.
JOH 14:11 Yuwalknha dhuwandja. Biyakun yänan märr-yuwalkthin ŋarraku, bili ŋarrany dhuwal Bäpawal, ga ŋayi ŋarrakal Bäpa. Ŋuli nhuma dhu ga yakany märr-yuwalkthirr dhiyakiyiny dhärukku, nhäŋu ŋathil walal dhuwal ŋarrakuŋ djämapuy, bala märr-yuwalkthin.
JOH 14:12 Märr-yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany. Ŋunhi nhe dhu ga ŋula yol yolŋu märr-yuwalkmirriyirr ŋarrakuny, nheny dhu ga ŋuriŋiyiny yolŋuy djäma mirithirra manymaknha romdja ganydjarrmirra, bitjanna bili yan nhakun ŋarrapi. Yurr nhumany dhu ga ŋunhi märr-yuwalkthinyamirriynydja yolŋuy walal djämany mirithirra yindin ŋoy-ganyim'thunamirrnydja rom, djuḻkmaraman dhu ŋunhi ŋarrakuŋuny djämapuy, bili ŋarrany dhu dhuwal marrtjin, bala ŋarra dhu ga nhinany ŋunhaliyin Bäpawalnha.
JOH 14:13 Ga ŋuli nhuma dhu ŋäŋ'thundja ŋula nhakuny ŋarrakalnydja yäkuy, ŋarrany dhu ŋunhiyiny djäman bala yan, märr dhu ŋunhi Bäpawuŋ latjuny' mirithirrnydja rom djeŋarra'mirrnydja maḻŋ'thunna dhuwalatjanna ŋunhi Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurra.
JOH 14:14 Yo, yuwalk dhuwandja. Ŋuli nhuma dhu ŋula nhakuny malaŋuw ŋäŋ'thun ŋarrakalaŋuwurrnydja yäkukurr, ŋarrany dhu ŋunhiyiny djäman bala yan nhumalaŋ.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 14:15 Ga wiripuny ŋayi ŋunhi Djesuy lakaraŋal bitjarra, “Ŋuli nhe ga ŋunhi yuwalkkumany märr-ŋamathirr ŋarrakuny, ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga ŋarrakuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom malany bilin ŋayathaman.
JOH 14:16 Bala ŋarrany dhu yurrnha ŋäŋ'thun Bäpanhany, märr ŋayiny dhu gurrupanna nhumalaŋguny wiripuŋunhan Guŋga'yunamirriny, marrparaŋgunharawnydja nhumalaŋ, ga nhinany ŋayi dhu ga ŋunhiyi nhumalaŋgalnydja bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
JOH 14:17 Ga dhuwaliyiny ŋunhi Guŋga'yunamirr, ŋunhiyin ŋunhi Yuwalk-lakaranhamirrnydja Birrimbirr, ŋayin ŋuli ga ŋunhi yuwalktja lakaram God-Waŋarrnhany. Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋamathirr dhuwalaŋuwuywuny yan munatha'wuywuny ŋula nhaku malaŋuw romgu, ga yakan walal gi ŋunhi nhäŋuny ŋanya Guŋga'yunamirrinynha Birrimbirrnha, ga bäyŋuyi yan walal nhanŋu ŋunhi marŋginy, bala walalnydja dhu ŋunhi yakan ŋanya märramany. Yurr nhuma warray dhuwal marŋgimirrnydja nhanŋu, bili ŋayiny ga ŋunha nhina dhuwaliyin galkin yanan nhumalaŋgala, ga bitjandhi bili ŋayi ga nhinayi ŋunha djinawan' galŋa'kalŋan ŋayaŋuŋura nhumalaŋgal.”
JOH 14:18 “Ŋarrany nhumalany dhu dhuwal yaka ganarrtham yänayiny, yaka nhuma dhu ga dhuwal nhina goŋ-gänany, bili ŋarrany dhu roŋiyirryi räli nhumalaŋgal,” bitjarr ŋayi ŋunhi Djesu waŋanany.
JOH 14:19 “Märr-gurririn dhuwal waluny, walal dhu yakan ŋarrany nhäma buluny, ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi walal ga märr-ŋamathirr dhuwalaŋuwuywu yan munatha'wuywu romgu. Yurr nhuma warray dhu nhäŋuny ŋarrany buluny ŋarrakalnha malthunamirriy walal, bäy ŋarra dhu walŋathi dhiŋganhaŋur. Ga nhinan nhuma dhu ga walŋan yan, bili ŋarrany dhu buluyi walŋathirr dhiŋganhaŋurnydja, bala ŋarra dhu ga nhinany walŋan yänan wiyinŋumirra.
JOH 14:20 Balanyamirriyyiny ŋunhi nhuma dhu nhäŋuny ŋarrany, nhumany dhu ŋunhi dharaŋulnha yänan, marŋgithin manapul, bili ŋarrapiny dhuwal ŋarrakalaŋuwal Bäpawal, waŋgany yan linyu dhuwal, ga nhumany ŋarrakalnha, ga ŋarra nhumalaŋgal, waŋganyŋuryi yan limurr.”
JOH 14:21 “Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy märramany ŋarrakuŋuny dhäruk-nhirrpanawuy rom, bala nhe dhu ga ŋunhi ŋayathaman baṯ-bitjanna, ga ŋunhiyin nhe yolŋu ŋuli ga ŋunhi yuwalkkumany ŋarrakuny märr-ŋamathirr. Ga ŋunhi nhakun nhuma ŋuli ga märryuny ŋarrany ŋayatham, ga ŋayiny dhu ga ŋunhi bitjandhi bili yan ŋarrakalnydja Bäpay nhumalanhany märryu ŋayatham yan. Ga ŋarrapiny dhu ga märr-ŋamathirryi yan nhumalaŋ, bala ŋarra dhu milkunhamirra ŋarranhawuynhany ŋarra nhumalaŋgalnydja.” Bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋanany.
JOH 14:22 Bala ŋayi Djudatjthuny* yäkuy waŋanan ŋanya Djesunhany, yurr yaka ŋuriŋiyiny Djudatj-Gariyatthuny, ŋany wiripuŋuy Djudatjthu, ga bitjarr ŋayi ŋunhi waŋanany dhä-birrka'yurrnydja gam', “Way Garray, wanhawitjan nhe dhu ŋunhi milkunhamirr ŋanapurruŋgiyingalnydja yan, ga yakan nhakun bukmakkalnydja?” bitjarr.
JOH 14:23 Bala ŋayi Djesuny buku-bakmaraŋala bitjarrnha, “Ŋuli dhu ga ŋula yol yolŋu märr-ŋamathirr ŋarrakuny, ŋayiny dhu ga ŋunhi yuwalkkuman guyaŋany dhäruktja ŋarrany, bala ŋayi dhu ga djäman yan. Ga Bäpany ŋarraku dhu ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja nhanŋu mirithirra yan, bala linyu dhu marrtjin nhanukal, ga nhinany linyu dhu ŋunhi wäŋayaman nhanukal, ŋurikalyiny yolŋuwal dhäruk-märranhamirriwalnydja.
JOH 14:24 Ga ŋuli ŋayi gi ŋula yol yolŋu yakany ŋarraku märr-ŋamathi, ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy yakan märram ŋarrakuŋuny dhäruk. Yo. Ŋunhiyiny dhäruk ŋunhi ŋarra ŋuli ga marŋgikumany nhumalany, yaka ŋunhi ŋarrakuwuynydja dhäruk; ŋunhiyiny dhuwal dhäruk beŋur nhanukuŋ Bäpawuŋ God-Waŋarrwuŋ, ŋurukuŋdhi ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli.”
JOH 14:25 “Bili muka ŋarra nhumalaŋgal gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhuwaliyiny mala dhäruk, ŋunhi ŋarrany ga baḏak yan nhina dhuwal banydji yan nhakun munatha'ŋur nhumalaŋgal.
JOH 14:26 Bala ŋayiny dhu ŋunhi Guŋga'yunamirrnydja Dhuyu-Birrimbirrnydja marrtjin räliny, yurr ŋayi dhu Bäpay ŋanya djuy'yun yäkukurrnydja ŋarrakalaŋuwurr yan. Bala ŋayi dhu ga ŋunhi marŋgikumany nhumalany ŋurikiyin ŋunhi ŋula nhakuny malaŋuw bukmakkun yan, ga wiripuny ŋayi dhu ga ŋunhi nhumalany guyaŋanhamirriyaman ŋurikiyin malaŋuw bukmakkuyi yan ŋunhi ŋula nhä malany ŋarra gan lakaraŋal nhumalaŋ.”
JOH 14:27 “Yo. Ga ŋarrany ŋuli ga ŋunhi gurrupan nhumalaŋguny ŋarrakuwuynha ŋarra ŋayaŋu-yal'maranhamirrnydja rom, ga ŋarrakuŋuny ŋunhi mägaya rom gurrupanawuy wiripu warray, gänaŋ'thunna ga mirithirra munatha'wuywalnydja mägayaŋur. Nhininy walal gi ŋoynydja ḏälthin yan. Yakan ŋoy-gärriny, ga ŋayaŋu-miḏikiny.”
JOH 14:28 “Bili muka nhuma ŋunhi ŋäkulnydja ŋarrany dhäruktja, ŋunhi ŋarra nhumalaŋ gan lakaraŋalnydja bitjarrnydja, ‘Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin, ga bulu ŋarra dhu roŋiyirryi räliyi nhumalaŋgal.’ Ga ŋuli nhuma balaŋ märr-ŋamathinya ganha ŋarrakuny, nhumany balaŋ galŋa-djulŋithinyan muka yan ŋunhi ŋarra dhu marrtji bala Bäpawalnydja, bili Bäpany ŋunhi bulu warray waŋarr ŋarrakalnydja.
JOH 14:29 Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin, yurr ŋarra ŋunhi bili muka lakaraŋalnydja nhumalaŋgal ŋäthil muka yan, yurrnha dhu maḻŋ'thundja; lakaraŋalnydja ŋarra ŋunhi ŋäthilnydja, märr nhuma dhu märr-yuwalkthin yan, balanyamirriynydja ŋunhi ŋayi boŋguŋ maḻŋ'thurrnydja.”
JOH 14:30 “Bäyŋun dhuwal waluny ŋarraku wiyinguny waŋanharaw nhumalaŋgal, bili galkin dhu dhuwal ŋayiny ŋunhiyiny buŋgawany Mokuy bunan. Yurr bäyŋun nhanŋu gi ŋunhi ganydjarrnydja ŋorri ŋayathanharawnydja ŋarraku.
JOH 14:31 Ŋarrany ŋuli ga dhuwal dhäruk märram yan ŋarrakuwuynydja Bäpa'mirriŋuny, märr dhuwalatjandhin dhu ŋunhi yolŋuynydja walal nhämany dharaŋanna ŋunhi ŋarrany ga mirithirr warray märr-ŋamathirr nhanŋu.” “Go ḻaw'yurra walal. Limurr marrtjin.” Ga bitjarr ŋayi Djesu waŋanany.
JOH 15:1 Wiripuny ŋayi Djesuy lakaraŋal, yan nhakun ŋayi marŋgikuŋal mayali'mirriy dhäwuy bitjarr gam', “Ŋarrany dhuwal balanya nhakun ŋunhi dhuthunuŋu dharpa ŋunhi borum-manymakmirra, ga ŋayiny Bäpany ŋarraku ŋuthanmaranhamirra, gätni-djämamirra ŋurikiyin dharpawnha, ga nhumany dhuwal yolŋuny walal balanya nhakun waṉan mala ŋunhiŋuwuyyi dharpapuynha.
JOH 15:2 Ŋayiny ŋuli ga ŋunhi ŋuriŋiyiny gätni-djämamirriynydja yolŋuy gulkthundja mirithirr yan, dhapirrkkumany nhämunha' waṉa malany ŋunhi borummiriw. Ga ŋunhiny waṉa malany wiripuny borummirrnydja, ŋayi ŋuli marrtji yan gulk-gulkthunna, yan nhakun dhapirrkkuman ŋayi ŋuli, räwak djalkthunna marrtji djinmir'ŋura, märr ŋayi dhu bulu ŋuthan borummirriyirr mirithirr yan.”
JOH 15:3 “Yo, nhumany dhuwal biliŋuwuynha ŋayaŋu-ḏarrtjalkkunhawuynha, balanya nhakun ŋunhi dharpa waṉa malany dhapirrkkunhawuynha, ŋuriŋiyiny dhärukthu ŋarrakalnydja ŋunhi ŋarra ŋuli ga lakaram nhumalaŋ.
JOH 15:4 Nhininy gi walal waŋganyŋura ŋarrakala, biyakun waŋgany-manapula walal ŋarrakalnydja, ga ŋarrany dhu ga nhina mala-manapandhi nhumalaŋgalnydja, ga ŋuliwitjandhin nhumany dhu ŋunhi borummirriyirr. Waṉany mala dhu ŋunhi yänany gänany yakan borummirriyirr; ŋany borummirriyirrnydja ŋayi dhu ŋunhi, bäy ŋathil ŋayi dhu waŋgany-manapan dhuthunuŋuwal dharpawal. Ga bitjandhi bili nhumany dhu ŋunhi yakayi yan borummirriyirr gänany; ŋuriŋin bili waŋganydhun nhe dhu ŋunhi borummirriyirrnydja, ŋunhi nhe dhu waŋgany-manapan rälin ŋarrakalnha.”
JOH 15:5 “Yo, ŋarra muka dhuwal dhuthunuŋuny dharpa, ga nhumany dhuwal waṉan mala. Ŋuli nhuma dhu bitjandja bili waŋgany-manapandja räliny ŋarrakalnydja, ga ŋarrany nhumalaŋgalnydja dhu ga nhina bitjandhi bili yan waŋgany-manapandhi. Ga dhuwalatjandhin ŋunhi waŋganygurra yan romgurrnydja nhuma dhu ga borummirriyirrnydja ŋunhi manymakthirrnydja ga dharrwathirrnydja dhika. Bäyŋun nhuma dhu ga ŋunhi gänany djäma manymaktja.
JOH 15:6 Ŋuli ŋayi ŋula yol yolŋu yakany dhu ga nhina waŋgany-manapandja ŋarrakal, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu balanya nhakun ŋunhi waṉan gulkthunawuynha räwaknha. Bala dhu ŋayi djämamirriynydja yolŋuy waŋgany-manapandja ḻuŋ'maramany ŋunhiyiny räwaktja waṉa malany, ga djalkthundja ŋayi dhu ŋunhiyiny gurthalila, bala dhu nhäran.”
JOH 15:7 “Ga ŋuli nhe dhu ga dhärra waŋgany-manapandja ŋarrakiyingalnydja yan, ga ŋayatham nhe dhu ga ŋunhi baṯ-bitjan ŋarrakuwuynydja yan dhäruk malany, ga ŋunhiyiny nhe dhu nhakun ŋäŋ'thunna ŋarrany nhaku nhe ga dhuwali djälthirr, bala nheny dhu yänan märraman.
JOH 15:8 Ŋuli nhumalaŋ dhu ŋunhi walŋany borummirriyirr dharrwathirrnydja, ga ŋunhiyiny nhakun nhuma dhu yolŋuny walal ŋarrakun malthunamirr mala, bala dhu nhanŋuny Bäpawnydja garrkuḻuktja rom maḻŋ'thunna nhumalaŋgalaŋuwurrnydja, ga dhuwalatjandhin dhu ŋunhi yolŋuynydja walal nhämany Bäpawnydja latjuny' rom ŋunhi mäwilimirrnydja.”
JOH 15:9 “Ŋarrany ga dhuwal märr-ŋamathirr warray nhumalaŋ, bitjan yan bili nhakun ŋarrany ŋuli ga märryu-ŋayatham Bäpa'mirriŋuy ŋarrakal. Nhininy walal gi ŋunhili yan ŋarrakiyingal märr-ŋamathinyaŋurnydja,” bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋanany walalany.
JOH 15:10 “Yo, ŋarrany ŋuli ga dhuwal ŋayatham baṯ-bitjan warray ŋarrakiyingalaŋawnydja ŋarra Bäpa'mirriŋuw dhäruk-nhirrpanminyawuy, nhaltjan ŋayi dhu waŋa ŋarrakal dhäruk-gurrupanmirr ŋula nhaku malaŋuw djämaw, ga nhinany ŋarra ŋuli ga ŋunhi nhanukiyingala yan märr-ŋamathinyamirriŋura romŋurnydja. Ga ŋuli nhumany dhu ŋunhi ŋarranhany dhäruk märram, ga malthun nhuma dhu ga ŋarrakiyingalaŋawnydja yan romgu, ga nhumany dhu ga ŋunhi bitjandhi bili yan nhina ŋarrakalnydja märr-ŋamathinyamirriŋuryi yan romŋur.”
JOH 15:11 “Yo. Dhuwaliyiny mala ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋgal, märr nhumany dhu ŋayaŋu-djulŋithirrnydja mirithirra yan, ŋuriŋi bili märr-djulŋithinyaraynydja ŋunhi ŋarra gan bitjarr bili ŋayaŋu-djulŋithin. Bili ŋarra ga djälmirriyirrnydja nhumalaŋ, nhuma dhu ga mirithirra yan märr-yiŋgathirrnydja, bala yan ŋoy-djulŋithirra ga nhinany.”
JOH 15:12 “Ga dhuwanna ŋunhi nhumalaŋ ŋarrakuŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy rom balanyan gam'. Märr-ŋamathinyamirrnydja walal gi bala-räli'yunmirr yan. Bitjanna nhuma dhu ga ŋunhi märr-ŋamathinyamirrnydja, nhakun ŋarra ga nhumalaŋ märr-ŋamathirr.
JOH 15:13 Ga dhuwanna ŋunhi märr-ŋamathinyawuynydja ŋarrakuŋuny nhumalaŋguny. Ŋarrany dhu ŋunhi gurrupanmirra ŋarranhawuynhany ŋarra walŋany dhiŋganharawnha nhumalaŋguny ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋarrakalaŋawnydja galkipuywuny yolŋuw walalaŋ, märr nhumany dhu ga ŋunhi nhina walŋan yan. Ga nhumany dhu dhuwalawurrnydja ŋunhi ŋarrakuny malthunamirr mala bitjandhiyi bili yan walŋa-gurrupanmirryi nhumalanhawuynhany nhuma ŋula yolkuny wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ.
JOH 15:14 Yo. Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi djäma ŋarrakiyingalaŋawurrnydja yan dhäruk-gurrupanminyawurr, dhiyaŋiyin dhu ga ŋunhi maŋutji-dhunupayamany ŋunhi nhumany dhu ŋarrakun ḻundu'mirriŋu walal.
JOH 15:15 Yaka ŋarra nhumalany ga dhuwal yäku-lakaram bitjandja gam', ‘Nhumany dhuwal djämamirr walal ŋarrakun,’ biyakuny, bili djämamirrnydja ŋunhi yolŋu yaka marŋgi nhaltjan ŋuli ga buŋgawa'mirriŋuy nhanukal guyaŋa. Yurr ŋarrapiny ga nhumalany dhuwal yäku-lakaramany bitjanna, ‘Ḻundu mala ŋarraku,’ bitjanna, bili ŋarrany nhumalany gan ŋunhi marŋgi-gurrupar warray; lakaraŋal ŋarra gan nhumalaŋgal bukmak yan nhä mala ŋunhi ŋarrakal gan Bäpay lakaraŋal ŋarraku.”
JOH 15:16 “Yo. Yurr nhumany ŋunhi yaka warray guyaŋanha ŋarranhany, ga djarr'yunna; ŋarra warray nhumalany guyaŋanany, bala djarr'yurra gänaŋ'maraŋala ŋarrakuwuynha djämaw, märr nhuma dhu marrtjin ga borummirriyirra. Nhirrparnydja ŋarra nhumalany dhuwal, märr dhu ga djämapuynydja nhumalaŋguŋ dhärran yan. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala nhuma dhu Bäpanhan ŋäŋ'thun ŋarrakalaŋuwurrnydja yäkukurr ŋula nhakuny malaŋuw, bala ŋayiny dhu yänan gurrupanna nhumalany.”
JOH 15:17 “Yo, dhuwaliyin ŋunhi ŋarrakuŋ dhäruk-nhirrpanawuynydja rom nhumalaŋguny. Märr-ŋamathinyamirrnydja walal gi bala-räli'yunmirra yänan.” Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋanany.
JOH 15:18 Ga wiripuny ŋayi lakaraŋal Djesuy bitjarra gam', “Yaka walal ṉirr'yurrnydja, ŋunhi nhuŋu dhu yolŋuny walal nyinyaŋdhun, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ga marrkapthun munatha'wuywu romgu. Marŋgi muka nhuma dhuwal walalaŋ romguny, ŋunhi walal gan ŋäthilnydja bitjarryi bili nyinyaŋdhurr muka ŋarrakuny, ga yurrnha nhumalaŋguny.
JOH 15:19 Ŋuli nhuma balaŋ dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja wäŋapuy, walalnydja balaŋ nhumalaŋ ŋunhi märr-ŋamathinya muka ganha. Yurr ŋarra nhumalany ŋunhi märraŋalnydja gänaŋ'maraŋalnydja beŋuryiny munatha'wuywalnydja romŋur, ga yakan nhakun nhuma dhuwal buluny dhuwalaŋuwuynydja yolŋu walal munatha'wuynydja; ga dhuwalaŋuwuyyin gämurru'wuynydja nhumalaŋ ga ŋunhi yolŋuny walal ŋaramurryirr.”
JOH 15:20 “Guyaŋi ŋathil walal ŋunhi dhäruk, ŋunhi ŋarra gan lakaraŋal nhumalaŋgal ŋäthil yan, dhuwal ŋunhi dhäruk gam', ‘Djämamirrnydja ŋunhi yolŋu, yaka ŋayi ŋunhi ŋurruŋuny; yaka ŋayi dhu ga ŋunhi ŋurruŋu-djuḻkthun buŋgawa'mirriŋuwnydja nhanukiyingalaŋaw ŋayi,’ bitjarr. Bili muka walal gan ŋunhi yolŋuy walal ŋarrakuny mari djäma, ŋoy-yätjkurrkuŋal walal gan ŋarranhany, ga nhumalaŋguny walal dhu ga ŋunhi bitjandhi bili yan mari djämayi. Yo. Ga bili nhakun wiripuwurruynydja ŋarrakuŋuny dhäruk märraŋalnha, ga nhumalanhany dhu ŋula bitjandhi bili wiripuwurruynydja yolŋuy walal dhäruk märramdhi.”
JOH 15:21 “Yo, walalnydja dhu ŋunhi yolŋuny walal nyinyaŋdhunna, ŋoy-yätjkurruyaman manapan nhumalany, bili nhumany ŋarraku warray yolŋu walal, bili walal yaka marŋgi ŋurikiny ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli.
JOH 15:22 Ŋuli balaŋ ŋarra yakany bunanha dhiyal, ga yakany lakaranha walalaŋ dhäwu, God-Waŋarryuny balaŋ walalany ŋunhi yakayi yätjkurr-lakaranha. Yurr ŋarra ŋunhi bili muka bunanany dhiyal, bala gan lakaraŋal dhäwuny walalaŋgal, ga bili walal ŋäkulnydja, yurr yaka warray ganha walalnydja dhäruk märranha ŋarranhany; baḏak yan walalnydja ga nhina ŋunhili bili yan yätjkurruŋur romŋur. Yakan walal dhu ŋunhi yalalaŋumirriynydja dhuŋa-lakaranhamirrnydja; yuwalktja dhu ŋunhi ŋayipin God-Waŋarryun yätjkurr-lakaraŋuny walalany.
JOH 15:23 Ga ŋunhi ŋayi ga ŋula yolthu yolŋuy nyamir'yundja ŋarrany, ŋayiny ga ŋuriŋiyiny yolŋuy bitjandhi bili yan nyamir'yundhi Bäpanhany ŋarraku.”
JOH 15:24 “Ŋuli balaŋ ŋarra yakany djäma yindiny mirithirrnydja ŋunhi rom milmany nhakun walalaŋgal, ŋunhiny rom ŋunhi ŋayi gan ŋula yolthu yolŋuy yaka djäma ŋäthilnydja bitjarryi, God-Waŋarryuny balaŋ walalany ŋunhi yaka yätjkurr-lakaranha. Yurr walal bili ŋunhi nhäŋalnydja, bala walal yan nyinyaŋdhurra ŋarrakuny ga ŋarrakalaŋaw Bäpawnydja.
JOH 15:25 Djorrayny'tja walalaŋgal ga ŋunha ŋäthiliŋuynydja lakaram yuwalknha yanan bitjanna gam', ‘Walalnydja dhu ŋunhi nyamir'yurrnydja ŋarranhany ŋula nhämiriwŋur yan gämurru'miriwŋura,’ bitjan ŋayi ga ŋunha lakaramany. Ga dhuwanna ŋunhi yuwalknha maḻŋ'thunna ga.”
JOH 15:26 “Yo. Walalnydja nhumalany dhu ŋunhi yolŋuynydja walal nyamir'yurr warray. Yurr ŋayiny dhu ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja Guŋga'yunamirrnydja maḻŋ'thurra nhumalaŋgalnydja beŋura yan Bäpawuŋun God-Waŋarrwuŋ djuy'yunawuynydja, bala ŋayi dhu ga ŋunhi marŋgikumany nhumalany yuwalkkuman yan Godkalaŋuwuynydja. Yo. Ŋarrany nhumalaŋ dhu djuy'yurr ŋunhiyin Dhuyu-Birrimbirrnhan beŋura Bäpawuŋun, ga ŋunhi ŋayi dhu buniny, ŋayiny dhu ŋunhi lakaraŋdhi ŋarranhany nhumalaŋgalnydja.
JOH 15:27 Yo. Ga nhumany dhuwalawurrnydja, ŋunhi nhuma gan malthurr ŋarraku beŋur bili yan ŋunhi ŋarra ŋurruyirr'yurr djäma ŋarrakuwuy ŋarra, bala nhuma gan nhäŋal ŋarraku ŋunhi djämany mala, ga bulu nhuma gan ŋäkulnydja muka ŋarrany dhäruktja. Ga ŋunhi nhakun ŋayi dhu Dhuyu-Birrimbirrnydja marrtji rälin, ŋunhiyin ŋayi dhu milkumany nhumalaŋgal dhawaṯmaramany ŋunhi ŋarrakalaŋawuynydja ŋula nhäpuynydja mala bukmakpuynha yan. Ga nhumany dhu marrtji ŋunhi bitjandhi bili yan dhäwuny' lakaramdhi ŋarrakalaŋuwuynydja ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja walalaŋgal malthunamirriwalnydja mala nhanukalaŋuwal.
JOH 16:1 “Ŋarrany ŋunhi bili muka lakaraŋalnydja nhumalaŋ balanyawuyyiny nyinyaŋdhunawuynydja, märr nhumany dhu yaka muka ḏaḏawyun ŋula märr-yuwalkthinyaŋurnydja, bala bilyuna ŋarrakalaŋuŋur.
JOH 16:2 Yo. Walalnydja dhu ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi Djuw malay nhumalanhany ŋaŋ'ŋaŋ'thunna, dhawaṯmaraman dhu beŋurnydja ŋunhi Djuw malawalnydja buku-ḻuŋ'thunamirriŋurnydja buṉbuŋur malaŋuŋur. Galkithirra marrtji dhuwal waluny, walal nhumalany dhu marrtji buman murrkay'kuman, ga bitjanna walal dhu ŋunhi guyaŋany gam', yanbi balanyayin ŋunhi God-Waŋarrwuny djäma.
JOH 16:3 Yo, walal dhu ga ŋunhi bitjandhin nhumalany bumany, bili walal yaka marŋgi God-Waŋarrwu Bäpawnydja, ga ŋarrakuwuynydja walal yakayi yan marŋgi.”
JOH 16:4 “Yo. Bili muka ŋarra nhumalaŋgal gan ŋunhi lakaraŋalnydja, märr nhumany dhu ga guyaŋan yan ŋarrakuny dhäruk, bala nhuma dhu ga märr-yuwalkthirra yänan, bäyŋun nhuma dhu ga dhumbal'yundja ŋunhi dhu ga nhäny mala maḻŋ'thun nhumalaŋ.” Djon 16.4-15 “Yaka muka ŋarra nhumalaŋ ŋunhi ŋäthilnydja lakaranha ŋunhiyiny mala, ŋunhi ŋarra gan nhinanany nhumalaŋgal balanyamirriyyiny,” bitjarr ŋayi Djesu waŋan, ŋunhiliyi wäŋaŋur ŋunhi walal gan ŋatha dharrpal ḻukan ga gapu.
JOH 16:5 “Yurr dhiyaŋuny bala ŋarra dhu marrtjin balayin ŋurikalyin ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr räli. Yurr yaka nhuma ŋarrany ŋunhi waŋganydhu ŋula yolthu yolŋuy dhä-birrka'yunna bitjanany, ‘Wanhawal nhe dhu marrtjiny?’ bitjanany, bili nhuma galŋa-yätjin dhuwali.”
JOH 16:6 “Yo, mirithirr yan nhuma ga dhuwali galŋa-yätjirrnydja bili ŋarra lakaranhaminany nhumalaŋgal ŋunhi ŋarrany dhu marrtjin.
JOH 16:7 Yurr yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. Manymaknha ŋunhiyiny nhumalaŋ, ŋunhi ŋarrany dhu marrtjin ganarrthaman nhumalany. Ŋuli balaŋ ŋarra dhu ŋunhi yakany marrtji, ŋayiny dhu ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja Guŋga'yunamirrnydja yakan buna nhumalaŋ dhiyalnydja. Yurr ŋarrany ŋanya dhu djuy'yun ŋunhiyiny rälin nhumalaŋgala, ŋunhi ŋarra dhu dhuwal marrtjiny balayiny.
JOH 16:8 Ga ŋunhi ŋayi dhu bunany nhumalaŋ ŋunhiyiny Dhuyu-Birrimbirrnydja, bala ŋayi dhu ga milkuman warraŋulkuman nhumalaŋgalnydja ŋunhi munatha'wuywalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi yätjkurruwuynydja rombuy, ga nhä ŋunhi yuwalk nhakun dhunupa, ga nhäthinya ŋunhi God-Waŋarrwu dhä-gir'yunamirr rom.
JOH 16:9 Ga ŋayin dhu ga ŋunhi ŋuriŋiyin Dhuyu-Birrimbirryun maŋutji-wurrupandja warrpam'thunna yan ŋunhi yolŋuny dhuwal djarrpi'mirr yan djarrpi'kunharawnydja romgu djämaw, bili walal gan ŋunhi yaka ŋarrakal märr-nhirrpanmin.
JOH 16:10 Ga djarrpi'kum yan walal ŋuli ga ŋunhi guyaŋa God-Waŋarrwalaŋuwnydja rom-dhunupaw, bili ŋarrany ga dhuwal marrtjin balan Bäpawala, ga bäyŋun nhuma ŋarrany dhu ŋunhi buluny nhäŋu.
JOH 16:11 Ga djarrpi'kum yan walal ŋuli ga guyaŋa ŋunhi mala-djarr'yunamirrnydja rom, bili God-Waŋarryuny barpuru dhuwal bilin mala-djarr'yunna ŋunhinhany ŋunhi buŋgawanhany dhiyakuwuynhany munatha'wuynhany.”
JOH 16:12 “Yo. Dharrwa mirithirr ŋarra balaŋ nhumalaŋ dhuwal ganha lakaranhany, yurr bäynha, bili dhaŋaŋnha dhuwali nhumalaŋgal guyaŋanhawuyŋurnydja dhiyaŋuny bala nhakun.
JOH 16:13 Yurr yuwalktja dhu ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja marrtji räliny, ga ŋayin dhu ga ŋunhi nhumalaŋ lakaramany marŋgi-gurrupandja, märr nhuma dhu marŋgithirra yuwalkkuman ŋurikiny ŋunhi Godkalaŋawnydja yuwalkkuny romgu bukmakku yan, ga wiripuny ŋarrakalaŋawuy. Bili dhäruktja nhanŋu dhu ga ŋunhi dhawaṯthun bäyŋu ŋula nhanukiyinguŋuny guyaŋanhawuy; ŋany waŋany ŋayi dhu ga ŋunhi, ŋunhi bili yan dhäruktja dharaŋana ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga ŋäma God-Waŋarrnha dhäruk waŋanhawuy. Ga ŋunhi bili ŋayi dhu ga ŋunhi lakaramany nhumalaŋ, ŋunhi nhä mala rom yalalaŋumirr dhu ga maḻŋ'thun.
JOH 16:14 Ŋayiny dhu ŋunhi nhakun milkuman ŋunhi ŋarrakuny latjuny' rom djeŋarra'mirrnydja, bili ŋayin dhu ŋunhi märramany ŋarrakuŋuny ŋunhi yuwalktja dhäruk, bala ŋayi dhu ga marŋgikuman nhumalanhan.
JOH 16:15 Bukmak ŋula nhä mala ŋunhi Bäpay ŋarrakal ŋuli ga ŋayatham, ŋunhiyiny ŋarrakuwuy yan warrpam'. Ga dhuwalaŋuwuyyin ŋunhi gämurru'wuynydja ŋarra ŋuli ga lakaramany ŋunhi ŋayin dhu Dhuyu-Birrimbirryun märramany ŋarrakuny dhäruk, bala ŋayin dhu ga lakaramany nhumalaŋguny.” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
JOH 16:16 “Yaka wiyin'tja, bala nhuma dhu ŋarrany bäyŋun buluny nhäŋu, ga märr gurriri, bala nhuma nhakun dhu bulu nhäŋuyi ŋarrany,” bitjarr ŋayi Djesu waŋanany.
JOH 16:17 Bala ŋunhi malthunamirrnydja mala nhanŋu waŋanhaminan bitjanminan, “Way, nhaltjan ŋayi ga dhuwal mayaliny' waŋa? Lakaranhamirrnydja ŋayi ga ŋunha bitjanna limurruŋgal, ‘Yakan wiyin, bala nhuma dhu yakan ŋarrany nhäŋu, ga bulu märr gurriri, ga buluyi nhuma dhu nhäŋuyi ŋarrany.’ Ga wiripuny ŋayi ga ŋunha waŋa bitjan, ‘Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin Bäpawalnha.’
JOH 16:18 Nhä dhuwal yaka wiyindja' mayali' dhäruk?” Bitjanminan walal gan ŋunhi dhä-birrka'yunminany, yurr gayulnha. “Yakan limurr ga dhuwal marŋgithirrnydja bay, nhaltjan ŋayi ga ŋunha mayali' waŋa.”
JOH 16:19 Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesuny marŋgithin yan ŋunhi balaŋ walal ŋanya dhä-birrka'yuna muka, bala ŋayi waŋanan walalaŋ bitjarra, “Ŋarrany nhumalaŋ gan ŋunhi lakaraŋal bitjarr, ‘Yaka wiyin'tja, bala nhuma dhu yakan nhäŋu ŋarrany, ga bulu nhakun yakayi yan wiyin, bala nhuma dhu buluyi ŋarrany nhäŋu.’ Ga dhuwalaŋuwuyyi dhärukpuy nhuma ga dhuwal dhä-birrka'yunmirrnydja?
JOH 16:20 Yuwalk dhuwal ŋarrany nhumalaŋ ga lakaram. Nhumany dhu boŋguŋ ŋunhi ŋayaŋu-miḏikiny mirithin yänan, ŋäthinyamirra gi, ga walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal bukmaktja ŋoy-djulŋithin gi. Yo, nhumany dhu ŋunhi ŋayaŋu-ŋonuŋdhiny mirithi yan, yurr nhumalaŋ dhu ŋunhiyiny galŋa-yätjinyamirrnydja rom bilyurra manymaklila, bäy ŋarra dhu ŋunhi buluyi walŋathi, bala nhuma dhu gi ŋunhi ŋoy-djulŋithin nhininy.
JOH 16:21 Ŋunhi ŋuli walu galkithirr yothuwnydja dhawal-guyaŋanharaw, bala ŋayi ŋuli ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny mirithirra galŋa-yätjirrnydja, bili ŋuriŋiyin yothuwalnha rerriy. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi yothuwalnydja dhawal-guyaŋanhaŋur, bala ŋayi ŋuli ḻayyunna, moman ŋayi ŋuli ŋunhi rerriny nhanŋuwuy ŋayi. Ga galŋa-djulŋithirrnydja ŋayi ŋuli ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny mirithirra yan dhika, bili nhanŋu ŋuli ŋunhi yothuny dhawal-guyaŋan dhiyala munatha'ŋura.
JOH 16:22 Ga balanyayi bili nhumany dhuwal galŋa-warwumirryi mala dhiyaŋuny bala. Yurr ŋarrany dhu nhumalany boŋguŋ nhäŋuyi bulu, bala nhuma dhu ŋunhi galŋa-djulŋithiny mirithin yan, yurr wiripun ŋayaŋu-djulŋithinyamirrnydja rom dhika, ga bäyŋun dhu ŋula yolthuny yolŋuy djaw'yurrnydja nhumalaŋgalaŋaŋur.”
JOH 16:23 “Ga balanyamirriyyiny nhumany dhu boŋguŋ ŋunhi yakan ŋarranhany dhä-birrka'yurr ŋula nhäpuynydja mala. Dhuwandja yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ ga lakaram. God-Waŋarryu Bäpay ŋayipi nhumalaŋ dhu ŋunhi gurrupandja ŋula nhäny malany ŋunhi nhe dhu ŋäŋ'thun ŋanya ŋarrakalaŋuwurrnydja yäkukurr.
JOH 16:24 Yo ŋäthilnydja nhuma gan ŋunhi bäyŋu ŋäŋ'thuna God-Waŋarrnha Bäpany ŋula nhaku ŋarrakalaŋuwurrnydja yäkukurr. Ma', ŋäŋ'thurra walal ŋanya, märr nheny dhu märraman bala yan, märr nhuŋu dhu ŋayaŋuny dhaŋaŋdhirra ŋoy-djulŋithinyaraynha.”
JOH 16:25 “Yo ŋäthilnydja ŋarra gan ŋunhi lakaraŋal nhumalaŋgal dhulmu-mayali'mirr dhäwu. Yurr ŋunhi dhu waluny buni yalalaŋumirrnydja, ŋarrany dhu gi ŋunhi dhunupan yan lakaraŋuny dhawaṯmaraŋun nhumalaŋgal God-Waŋarrnhany Bäpanhany ŋuriŋin ŋunhi dhunupaynha dhärukthuny, ga yakan bulu mayali'wurr.
JOH 16:26 Ga balanyamirriyyiny nhumany dhu ŋunhi ŋäŋ'thurrnydja bukumirriyaŋuny God-Waŋarrnhany Bäpanhany yäkukurrnydja ŋarrakalaŋuwurra yan. Yaka ŋarrapi dhu ga bitjan bili gäma yan nhumalany dhäruk Bäpawal; nhumapin dhu waŋa dhunupan nhanukal,
JOH 16:27 bili ŋayipiny ga ŋunha God-Waŋarrnydja-Bäpany märr-ŋamathirr muka nhumalaŋguny. God-Waŋarryu Bäpaynydja ŋuli ga ŋunhi nhumalanhany märryu-ŋayatham warray, bili nhumany ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirr ŋarraku muka, ga bilin nhakun nhuma gan märr-yuwalkthinan ŋarrakuny, ŋunhi ŋarrany beŋuryi muka yarrupthurr räliny nhanukal God-Waŋarrwal.”
JOH 16:28 “Yo, yuwalk muka ŋunhi ŋarra marrtjinany räliny beŋurnydja Bäpawalnydja, bala ŋarra maḻŋ'thurrnydja dhiyalnha wäŋaŋurnydja munatha'ŋura. Ga dhiyaŋuny bala ŋarra dhu dhuwal gananna dhuwandja wäŋa munathany', balayi dhu roŋiyirr ŋarra God-Waŋarrwalyi.” Bitjarra ŋayi gan Djesu waŋanany, marŋgikuŋalnydja walalany.
JOH 16:29 Bala walal ŋunhi malthunamirrnydja mala waŋanan ŋanya Djesunhany bitjarrnha, “Dhiyaŋuny bala nhe ga dhuwal waŋa dhunupan dhäruktja yuwalknha yan ŋanapurruŋgal, yakan dhulmu-mayali'mirrnydja.
JOH 16:30 Bilin ŋanapurrnydja dhuwal marŋgithinan nhuŋu ŋunhi nhepiny dhuwali bukmakkun marŋgi warrpam'nha; ga bulu nhakun nhe marŋgi ŋanapurruŋgalaŋaw guyaŋanhawuywu, yurrnha nhakun napurr ŋuli ŋunhi nhuna ŋäŋ'thundja. Ga dhiyaŋiyin ŋanapurr dhuwal märr-yuwalkthinany ŋunhi nheny dhuwal beŋuryi God-Waŋarrwal Bäpawal.”
JOH 16:31 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋalnydja waŋan bitjarrnha, “Nhaltjarra nhuma dhuwandja, yuwalknha märr-yuwalkthinany?
JOH 16:32 Waluny dhuwal galkin, dhiyaŋuny bala dhuwanna bilin bunanan, ŋunhi nhuma dhu waṉḏi'-waṉḏirra ḻatjuwarr'yunna, waŋga'-waŋganynha nhuma dhu yolŋuny walal winya'-winyayunna nhumalaŋgiyingala wäŋalil malaŋulil, ga ganarrthamany nhuma dhu ŋunhi gänaŋulilnydja ŋarranhawuynhan waŋganynhan. Yurr yakan nhakun ŋarra dhu ga ŋunhi gänany nhina ŋarrapiny, bili ŋarrakalnydja dhu ŋunhi Bäpa warray galki.”
JOH 16:33 “Yo. Dhuwaliyin mala ŋarra nhumalaŋ gan ŋunhi lakaraŋalnydja, märr nhumany dhu ga nhina ŋayaŋu-yal'yunan yan, waŋgany-manapanna ŋarrakalnha. Dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja yolŋu walal dhu ŋunhi nhumalaŋ warrpam'nha miriŋuyirra. Yurr nhumany dhu yakan barrarirr walalaŋguny, ga ŋula nhaltjandja galyundja, bili ŋarrany bili warray djuḻkmaraŋal ŋunhiyiny nhä malany dhuwalaŋuwuynhany munatha'wuynhany, warrpam'thurr yan.” Ga bitjarryiny ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋal yuṯuŋgurr-guwarrnha.
JOH 17:1 Ga dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ŋayi Djesu dhawar'yurrnydja waŋanhaŋurnydja, bala ŋayi yan dhupuŋalnha balan djiwarr'lila, bala ŋayi ŋunhi bukumirriyaŋalnydja bitjarra gam', “Bäpa, bilin dhuwal waluny bunanan dhuwanna, ŋarra dhu burakirra yolŋuwnha walalaŋ walŋathinyarawnha. Dhaŋaŋguŋun ŋarrany ŋuriŋin ŋunhi nhokiyingalnha nhe latjuy'nha romdhuny djeŋarra'mirriynha, märr dhu nhokalnydja yolŋuy walal nhäman ŋunhi manymaktja rom djeŋarrany' ŋarrakalaŋuwurra.
JOH 17:2 Bäpa, nhe ŋarrany ŋunhi nhirrparnydja ŋurruŋuyaŋalnydja bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ, märr ŋarrany dhu walalanhany gurrupanna ŋunhi walŋa-wiyinŋumirrnydja, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi bukmakku yan ŋunhi nhe gurrupar walalany ŋarraku.
JOH 17:3 Ga ŋunhi wiyinŋuwnydja walŋa dhuwanna gam'. Ŋunhi ŋayi nhuŋu ŋula yol yolŋu marŋginy, ŋunhi nhepi dhuwal waŋgany yan yuwalktja God-Waŋarr, ga ŋarrakuny ŋayi dhu ŋunhi marŋgithirryi Djesuwnydja ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuywuny yolŋuw, ŋunhi ŋarrany dhuwal yolŋu nhokuŋ warray djuy'yunawuy.
JOH 17:4 Ŋarrany gan bili muka ŋunhi milkuŋal nhuŋuny ŋunhi latjuny' rom mäwilimirrnydja dhiyalnydja munatha'ŋurnydja yolŋuwalnydja walalaŋgal; djämany ŋarra ŋunhi dhawar'maraŋal yan warrpam'thurr ŋunhiyiny mala ŋunhi nhe ŋarrakal gurrupar.
JOH 17:5 Bäpa, dhuwal ŋarrany ga dhärra nhokalnha gumurrŋur; dhiyaŋuny bala dhaŋaŋguŋun ŋarrany mirithin yan ŋuriŋin ŋunhi nhokiyingalnha nhe latjuy'nha romdhuny djeŋarra'mirriynha, ŋuriŋi bili yan waŋganydhu ŋunhi ŋarra gan nhinan ŋäthil dhiyaliyi nhokal wanydji'ŋur ŋuriŋiyi djeŋarray', yurrnha dhuwal ŋunhi munathany' wäŋa maḻŋ'thurr.”
JOH 17:6 “Bäpa, bilin ŋarra nhuna ŋunhi milkuŋalnydja, yäku-lakaraŋalnydja gan, ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi nhe walalany gurrupar ŋarraku, ga walalnydja dhuwal marŋgin nhuŋu bilin. Ŋäthil walal ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja yolŋu walal, bala nhe walalany ŋunhi gänaŋ'maraŋala beŋuryiny romŋur, nhakun nhe märraŋala walalany nhokiyingallilyaŋalnha nhe. Ga dhäŋur beŋuryiny, bala nhe dhayuŋarnydja walalany ŋarrakalnha. Bala walal gan dhuwal märraŋala yan dhäruktja nhuŋu.
JOH 17:7 Ga dhiyaŋuny bala walal ga dhuwal dharaŋana nhäny mala bukmak yan ŋunhi nhe gurrupar ŋarrakal; marŋgin walal dhuwal yulŋuny ŋunhi dhuwaliyiny nhä mala ŋuli ga marrtji nhokuŋ warray.
JOH 17:8 Bili muka ŋarrany nhokuŋuny ŋunhi dhäruk gurrupar walalaŋguny, ŋunhi bili yan dhäruktja ŋunhi nhe ŋarrakal gurrupar, ga bilin nhakun walal märraŋala ŋunhiyiny dhäruk. Marŋgin walal dhuwal yulŋuny, ŋunhi ŋarrany yuwalk yan marrtjin räliny dhipuŋuryiny nhokalnydja; bilin walal märr-yuwalkthinan dhiyakuny ŋunhi nhe ŋarrany djuy'yurr räli.”
JOH 17:9 “Yo, dhuwandja ŋarra ga bukumirriyaman walalaŋ, bili walalnydja dhuwal nhuŋuwuynha yan yolŋuny walal. Yaka ŋarra gi dhuwal bukumirriyaŋ bukmakkuny yolŋuw walalaŋ; ŋany ŋurikiwurruŋ bili yan ŋarra ga dhuwal bukumirriyamany, ŋunhi nhe gurrupar walalany ŋarraku.
JOH 17:10 Bukmak dhuwal yolŋu mala ŋunhi ŋarra ŋuli ga ŋayatham, nhuŋuwuy yan warrpam', ga bukmakthi yan yolŋu mala dhuwali nhe ga ŋayatham, dhuwaliny ŋarrakuwuy yan warrpam', ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal dhu ga ŋunhi nhäman ŋarrakuŋuny djeŋarra' dhiyakuwurruŋgalaŋuwurra ŋunhi ŋarrakalaŋumirriwala yolŋuwal walalaŋgal.
JOH 17:11 Yakan ŋarra dhu ga dhuwal wiyindja nhina dhiyal munatha'ŋurnydja; ŋarrany dhu dhuwal marrtjin roŋiyirra dhipaliyin nhokala. Yurr walal warray dhu ga dhiyalnydja baḏaktja nhina ŋunhi ŋarrakalaŋumirra yolŋu walal.” “God-Waŋarr Bäpa, nheny dhuwal ḏarrtjalk warray, gäna yan yätjkurruŋurnydja. Djägan walalaŋ gi biyakun bili yan, gunguŋun walalany nhokiyingalnha nhe ŋuriŋin ganydjarryuny, ŋuriŋi bili yan ganydjarryuny ŋunhi nhe gurrupar ŋarrakal, märr walalnydja dhu ga nhina waŋganyŋura yänan, bitjanna bili yan nhakun ŋali waŋganyŋur.
JOH 17:12 Ŋunhi ŋarra gan dhiyalnydja nhinan munatha'ŋurnydja walalaŋgalnydja, ŋarrany walalany gan ŋunhi gungaŋal ŋuriŋiyi ŋunhi nhokal ganydjarrmirriy yäkuy, ŋuriŋi bili yan ganydjarryuny waŋganydhu ŋunhi nhe ŋarrakal gurrupar. Ŋarrany walalany gan ŋunhi gungaŋalnydja bitjarra bili yan, djägany ŋarra gan walalaŋ ŋamathaŋal yan, ga bäyŋu ŋarrakal goŋŋurnydja winya'yuna ŋula waŋgany yolŋu. Yurr waŋgany yan yolŋuny waṉḏinany ŋarrakal goŋŋurnydja, bili nhanukalaŋuwurrnha dhu ga ŋunhi yuwalktja maḻŋ'thun ŋunhi djorra'ŋurnydja dhäruk baman'ŋuwuynydja wukirriwuy.
JOH 17:13 Bäpa, dhiyaŋuny bala ŋarra dhu marrtjin yänan balayin roŋiyirra nhokalnha, yurr bukumirriyamany ŋarra ga dhuwal dhiyaŋuny bala, ŋäŋ'thundja walalaŋgun, nhakun ŋarra ga dhuwal baḏak yan nhina dhiyal munatha'ŋur, märr dhu ŋarrakalnydja ŋayaŋu-djulŋithinyamirriy romdhu dhaŋaŋguman walalaŋguny ŋayaŋu.”
JOH 17:14 “Bilin ŋarra ŋunhi dhäruktja nhuŋu gurrupara walalaŋgala, ga bilin walal ŋunhi märraŋala yulŋuny, bala walalnydja wiripuwurruynydja munatha'wuyyu yolŋuy walal ŋoy-marimirriyaŋal warray walalany, bili walalnydja ŋunhi ŋarrakalaŋumirr yolŋu walal, bäyŋun walal ŋunhi buluny dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja yolŋu mala, balanya bili nhakun ŋarrapi yan yakayi dhuwalaŋuwuy munatha'wuy yolŋu.
JOH 17:15 Bäpa, yaka ŋarra gi dhuwal nhuna ŋäŋ'thurr nhe dhu djaw'yundja walalany dhipuŋurnydja wäŋaŋur munatha'ŋurnydja, ŋany ŋäŋ'thundja ŋarra nhuna ga dhuwal nhe dhu ga djägan, ga galmuman walalany nhanukalnydja yätjkurruwalnydja birrimbirrwal,
JOH 17:16 bili yakan walal dhuwal buluny nhakun dhiyakuwuynydja munatha'wuynydja yolŋu walal, balanya yan bili nhakun dhuwal ŋarra yaka dhuwalaŋuwuy munatha'wuy.”
JOH 17:17 “Yo, dhäruknha nhuŋu dhuwali yuwalktja. Biyakun gänaŋ'maraŋun walalany yätjkurruŋurnydja nhokiyingalnha nhe yan yuwalkthun dhärukthuny, märr walal dhu yuwalkkuman yan djämany nhuŋu.
JOH 17:18 Nheny ŋarrany ŋunhi djuy'yurr munatha'wuywal yolŋuwal walalaŋgal, ga bitjarryi bili muka ŋarrany ŋunhi djuy'yurryi walalanhany ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi munatha'wuywalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
JOH 17:19 Ga dhuwanna ŋarrany, Bäpa, gurrupanmirra ga ŋarranhawuynhany ŋarra nhokalnha, bili ŋarra ga märr-ŋamathirr walalaŋ mirithirr; ŋarra dhuwal gänaŋ'maranhaminany ŋarranhawuynhany ŋarra warrpam'thurr yan nhuŋuwuynha, märr walalnydja dhu ga bitjandhi bili nhina gänaŋ'maranhawuy yan, nhuŋuwuynha yolŋuny walal, ŋuriŋi ŋunhi nhokal yuwalkthuny dhärukthuny.”
JOH 17:20 “Bäpa, yaka ŋarra gi dhuwal bukumirriyaŋ dhiyakuwurruŋguny yan ŋunhi yolŋuw walalaŋ; ŋany bukumirriyamany ŋarra ga dhuwal nhämunharaw' malaw ŋarrakalaŋumirriw, ŋunhi walal dhu gi märr-nhirrpanmirr ŋarraku yalalaŋumirriy walalaŋgiyingalaŋuwurr walal dhärukkurr.
JOH 17:21 Bäpa, dhiyak ŋarra nhuna ga dhuwal ŋurruwnydja ŋäŋ'thun gam', ŋunhi walalnydja dhu waŋgany-manapanna litjalaŋgal, bitjan bili yan nhakun nhe Bäpa ŋarrakal ga ŋarra nhokal. Yo, ŋarrany dhuwal djäl walalaŋ bukmakku yan walal dhu ga nhinany waŋganyŋura, märr dhu walalnydja munatha'wuynydja yolŋu walal märr-yuwalkthirra, ŋunhi ŋarrany dhuwal djuy'yunawuy nhokuŋ muka.
JOH 17:22 Bilin ŋarra ŋunhi gurrupara walalaŋ ŋunhiyiny ŋunhi nhe ŋarrakal gurrupar djeŋarra'mirr rom, märr walal dhu ga nhinany ŋunhiliyin bili yan waŋganyŋura, bitjanna bili yan nhakun nhe, ga ŋarra waŋgany yan.
JOH 17:23 Yo, ŋarrany dhu dhuwal walalaŋgal ga nhina, ga nheny ga ŋarrakal muka nhina, märr walalnydja dhu yuwalkkum yan waŋganydhirr, rrambaŋin dhikan ŋula nhämiriwnha yan. Ga balanyawuyyin nhinanhawuy dhu ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal munatha'wuyyuny nhäman ŋarrakuny yolŋuny walalany waŋganylila, bala walal dhu marŋgithirra ŋunhi nhepi ŋarranhany djuy'yurr räli dhipalnydja munatha'lilnydja. Bala walal dhu dharaŋana yänan ŋunhi nhe ga märr-ŋamathirr mirithirr yan dhiyakuwurruŋguny ŋunhi ŋarra ŋuli ga walalaŋ ŋäŋ'thun nhuna, bitjan bili yan nhakun nhe ga ŋarrany märryu-ŋayatham.”
JOH 17:24 “Bäpa, nhe ŋunhi gurrupar dhuwalawurrunhany yolŋuny walalany ŋarrakal. Ŋarrany djäl dhiyakuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, märr walal dhu boŋguŋ dhiyaliyin ŋarrakalnha, märr walalnydja dhu nhäŋun ŋarrakuny ŋunhi latjuny' mirithirrnydja djeŋarrany' ŋunhi ŋayaŋu-ganyim'thunamirrnydja, ŋunhiyi bili djeŋarrany' ŋunhi nhe ŋarraku gurrupar. Bili nhe ŋunhi märr-ŋamathinany ŋarraku ŋäthil yan muka, yurrnha nhakun nhe dhuwal wäŋanhany djäma.
JOH 17:25 Bäpa, nheny dhuwal rom-dhunupa warray. Ga dhuwalaŋuwuynydja ŋunhi munatha'wuynydja yolŋu walal, bäyŋu walal nhuŋu marŋgi; yurr ŋarra warray nhuŋu marŋginy, ga dhuwalawurr ŋunhi ḻurrkun'nha yolŋu walal bilin marŋgin nhuŋuny, ŋunhi nhe ŋarrany djuy'yurr räli walalaŋgal.
JOH 17:26 Walalaŋgalnha ŋarra gan ŋunhi milkuŋalnydja nhuna, ga bitjandhi bili ŋarra dhu ga baḏakthi yan dhawaṯmaraman lakaraman walalaŋgal dhunupan yänan nhokalaŋuwuynha, märr walal dhu ga märr-ŋamathirra wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, bitjan yan bili nhakun nhe ga märryu-ŋayatham ŋarrany. Yo, bitjan bili ŋarrany dhu ga walalany marŋgikum nhokalaŋuwuynydja, ga balanyaray muka dhukarryu ŋarra dhu ŋunhi galkiny walalaŋgal bitjandja bili.” Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Djesuy bukumirriyaŋalnydja nhanukalaŋaw malthunamirriwnydja walalaŋ.
JOH 18:1 Dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ŋayi gan Djesu bukumirriyaŋalnydja, bala yan walal ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa. Marrtjinany walal gan ŋunhi bala-a-a, ga buḏapthurr Giturunbuywu wayalaw, bala marrtjin wäŋgaŋalnha balan gätnimirrilila wäŋalil.
JOH 18:2 Ga ŋayiny Djudatj-Gariyattja yäku, ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi goŋ-gurrupar Djesuny miriŋuwal walalaŋgal goŋlil, ŋayiny ŋunhi marŋgi ŋurikiyiny wäŋaw, bili ŋäthil dharrwamirr walal ŋuli ganha marrtjinya balayi wäŋalil, Djesu ga malthunamirr mala nhanŋu.
JOH 18:3 Bala ŋayi dhunupan yan ŋunhiyiny yolŋu Djudatjtja marrtjinan ŋunhiwiliyin wäŋalil, ga warryurrnydja ŋayi gan miriŋunhany walalany ŋunhi Rawumbuynhan walalany, ga bulu buṉbu-djägamirrinhan walalany, ŋunhiwurrunhan ŋunhi walal djuy'yunawuynydja walalaŋguŋ ŋurruŋu djirrikaymirriwuŋ walalaŋguŋ ga Baratjiwuŋ malawuŋ; ga marrtjinany walal gan ŋunhi goŋ-baḏayala'mirra mala, ga goŋ-garamirra mala, guwatjmarnydja ŋanya Djesunhany.
JOH 18:4 Ga ŋayiny Djesuny ŋäthil yan marŋgithin ŋunhi nhä dhu nhanŋu maḻŋ'thun ŋunhiliy, bala ŋayi yan djalkiri-dhathar'yurra waŋanan walalaŋ. Dhä-birrka'yurrnydja ŋayi walalany ŋunhi bitjarra, “Way walal, yolku nhuma ga dhuwal ḻarrumanyany?” bitjarr.
JOH 18:5 “Dhuwal napurr ga ḻarrum Djesuw, wäŋa-Nätjuritjpuywu ŋuriki yolŋuw,” bitjarr walalnydja buku-bakmaraŋal nhanŋuny. Ga ŋayiny waŋan balany bitjarr, “Dhuwal ŋarra,” bitjarr. Ga ŋayiny ŋunhi Djudatjtja yolŋu ŋunhi ŋayi gumurryu-gäŋal miriŋuny, ŋayiny gan dhärranan ŋunhiliyin malaŋur miriŋuwalnha.
JOH 18:6 Ga ŋunhi ŋayi Djesu lakaranhaminany ŋanyapinya ŋayi, “Dhuwal ŋarra,” bitjanminany, bala yan walalnydja dhunupan dhuḏi-yarrkyarrkthurra, bala ḏiltjiynha walal gan djalkthunminany walalanhawuynhany walal munatha'lila.
JOH 18:7 Ga bulu nhakun ŋayi Djesuy dhä-birrka'yurr walalany bitjarr gam', “Yolku nhuma ga dhuwal ḻarrum?” bitjarr. “Way Djesuw muka dhuwal, ŋuriki ŋunhi yolŋuw wäŋa-Nätjuritjpuywu,” bitjarr walalnydja.
JOH 18:8 “Bili muka ŋarra ŋunhi lakaranhaminany nhumalaŋgal, ‘Dhuwal Ŋarra Ŋunhiyiny’, bitjarrnydja. Ŋuli nhuma gi ŋarrakuny ḻarruŋ, nhumany dhu ŋunhi dhuwali wiripuwurrunhany djuy'yunna yänan bala.”
JOH 18:9 Yo, ŋäthil yan ŋayi ŋunhi Djesu waŋanany bukumirriyaŋalnydja bitjarrnydja gam', “Bäpa, bilin ŋarra gan ŋayathaŋalnydja ga djägany walalaŋ ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi nhe gurrupar walalany ŋarrakal goŋlil, yurr bäyŋu ŋula waŋganydja yolŋu winya'yuna.” Ga dhiyaŋiyi dhärukthuny ŋayi ŋunhi waŋanany, “Djuy'yurrnydja walalany,” bitjarryiny, bili baḏak yan ŋayi gan ŋunhi djäga walalaŋ.
JOH 18:10 Ga ŋayiny gan ŋunhi Djäyman-Betaynydja* ŋayathaŋal yiki, bala ŋayi yan dhunupan ḏulŋurr'yurrnydja ŋunhiyi mandjawaktja, bala yan djatthurra, gulk bitjarryi, dhunupa'ŋun buthuru ŋunhiyin ḏapmaranhawuynhan yolŋunhany ŋuriki ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnha djirrikaymirriw. Ga yäkuny ŋayi ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu ḏapmaranhawuynydja Malkatj.
JOH 18:11 Ga ŋayiny Djesuny waŋan nhanŋu Betawnydja bitjarr, “Way, rulwaŋdhurr dhuwaliyi mandjawak,” bitjarr. “Yaka ŋarra dhu dhuwal waṉḏirr winya'yun dhipuŋur ŋoy-gärrinyamirriŋur romŋur; dhuwandja ŋarra dhu ga marrtjin yan dhuwalatjandhiny ŋunhi romgurr. Dhiyaŋuny bala ŋarra dhu dhuwal burakirra yan, bala dhiŋgaman, bili bitjarryi ŋayi ŋunhi Bäpaynydja ŋarrakal dhukarrnydja rulwaŋdhurr ŋarraku.”
JOH 18:12 Bala walal yan ŋunhi miriŋuynydja mala ŋayathaŋala ŋanya Djesunhany baṯ-bitjarrnha, bala walal yan ḏapmaraŋal ŋanya ŋopurrnha rakiy'nha.
JOH 18:13 Ga ŋurruŋuny ŋathil walal ŋanya gäŋal bala Yanatjkal* wäŋalil, bili ŋayiny ŋunhi ḏirramu ŋapipi'mirriŋu Gäyapatjku, ga ŋayiny ŋunhi Gäyapatjtja yolŋu ŋurruḏawalaŋun djirrikaymirr gan nhinan balanyamirriyyiny dhuŋgarray.
JOH 18:14 Ŋayi ŋathil ŋunhi Gäyapatjthu lakaraŋalnydja ŋanya ŋäthil yan Djesunhany bitjarrnydja gam', “Manymak muka ŋayi dhu ŋunhi waŋganydja yolŋu dhiŋgam bukmakkuny limurruŋ Djuw malawnydja yolŋuw walalaŋ.”
JOH 18:15 Yo. Walalnydja ŋunhi miriŋuynydja walal Djesunhany märraŋala balan Yanatjkalnha* wäŋalil, ga maṉḏany Djäyman-Betany ga waŋgany bulu wiripu yolŋu malthunamirr nhanŋu Djesuw malthurryi, dhuḏikurr maṉḏa gan ŋunhi marrtjinany, yurr märr barrku. Ga ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirrnydja yolŋu marŋgi nhanŋu ŋurikiyiny waŋganyguny malthunamirriw, ga malthurryi ŋayiny Djesuw, ga gulŋiyinany maṉḏa ŋunhi rrambaŋin ŋunhawalnydja ŋunhi djinawa'lilnydja ŋärra'lil.
JOH 18:16 Yurr ŋayipiny gan ŋunhi Betany dhärranan ŋunhala banydjin yan warraŋulnha dhurrwaraŋura. Ga balayi ŋunhi ŋayiny waŋganydja malthunamirr dhawaṯthurryi märranharaw nhanŋu Betaw, ga waŋan ŋayi ŋunhi miyalknha dhurrwara-djägamirriny, bala ŋayi yan dhunupan yoraŋalnha nhanŋu, bala ŋayi ŋanya Betanhany gaḏaymara djinawa'lila.
JOH 18:17 Bala ŋayi ŋunhi miyalkthuny dharaŋara ŋanya nhäŋal Betanhany, ga waŋanany ŋayi nhanŋu ŋunhi bitjarra, “Way, nheny dhuwal yolŋu ŋurikiyi ḏirramuw malthunamirr?” “Nhä? Mak yaka! Bäyŋu ŋarra nhanŋu dhuwal malthunamirr,” bitjarr ŋayi Betany.
JOH 18:18 Yurr gurthany walal gan ŋunhi ŋäthil yan ŋawmaraŋal, bili yilil'yurra ŋunhi mirithinan wäŋany, ga walalnydja ŋunhi djämamirrnydja mala gan dhärra'-dharran ŋunhiliyin gurthan ḻiw'maraŋal, ḻithanmaranhamin walalanhawuynha walal gan, gorrmur'kunhamin. Bala ŋayi Betany marrtjinan-n-n, birrnha dhärran walalaŋgal, bala ŋayiny muka ḻithanmaranhamin ŋanyapinyany ŋayi bitjarryi bili yan.
JOH 18:19 Bala ŋayi gan Djesuny dhärranan gumurrŋurnydja ŋurikalyin ŋurruḏawalaŋuwala djirrikaymirriwal yolŋuwalnydja, bala ŋayi gan dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhany bitjarrnha, “Ma', lakaraŋun ŋanapurruŋgal nhuŋuwuy nhe malthunamirriny walalany, nhaltjan nhe ŋuli ga marŋgikum walalany.”
JOH 18:20 Bala ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Ŋarrany gan ŋunhi lakaraŋal gaykarraŋŋur warray, bukmakkal warray yolŋuwal walalaŋgal, ga lakaraŋalnydja ŋarra gan ŋunhi ŋunhiliyi muka buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋurnydja, ga wiripuny ŋarra gan lakaraŋal Djuw malawal buku-ḻuŋ'thunamirriŋur buṉbuŋur malaŋuŋur. Yaka ŋarra gan dhuwal marŋgikuŋal walalany djuḻuḻ'yurrnydja ŋula wanhaminy wäŋaŋur gali'ŋurnydja.
JOH 18:21 Ga nhaku nhe ga dhuwal dhä-birrka'yun ŋarranhany bitjandhiny? Dhä-birrka'yundja nhe dhu ŋunhan ŋunhi yolŋunhan walalany, ŋunhi walal gan ŋäkul ŋarrany. Walalnha ŋunhi marŋgimirrnydja dhärukkuny ŋarraku; walalnha dhu lakaramany nhumalaŋ ŋunhi ŋula nhäny mala dhäruk ŋarra gan lakaraŋal walalaŋgal.”
JOH 18:22 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu waŋanany bitjarryiny, bala ŋayiny waŋganydhuny yolŋuy djägamirriynydja bartjunmaraŋalnha ŋanya burumun'nha, ga waŋan ŋayi nhanŋu bitjarra, “Yaka nhe dhu ga ŋunhi waŋa bitjandhi ŋurukuny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnydja djirrikaymirriw yolŋuw.”
JOH 18:23 Ga ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋuli balaŋ ŋarra ŋula nhäny yätjkurrnydja dhäruk waŋanha, gatjuy lakaraŋun bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, nhä dhika ŋarra yätjkurrnydja dhäruk waŋan. Ŋarrany ŋunhi waŋan dhunupa warray dhäruk, ga nhaku nhe ŋarrany dhuwal bartjunmaraŋalnydja?”
JOH 18:24 Bala yan ŋayi dhunupan Yanatjthuny* djuy'yurra ŋanyanhany Djesunhany balan Gäyapatjkalnha ḏirramuwal yäkuwal, ŋurikalyin ŋunhi ŋayi ŋurruḏawalaŋu djirrikaymirr yolŋu, yurr garrpinawuynha ŋayi ŋunhi yulŋuny biliŋuwuynha Djesuny gan marrtjin.
JOH 18:25 Ga ŋayiny gan Betany baḏaknha dhärran ŋunhiliyi gurthaŋur, ḻithanmaranhamin ŋayi gan ŋanyapinya ŋayi, ga walalnydja wiripuwurruynydja ŋanya dhä-birrka'yurr bitjarr, “Way yolŋu, nheny dhuwal malthunamirr ŋurikiyi ḏirramuw muka?” “Yaka ŋarra dhuwal nhanŋu malthunamirr,” bitjarr ŋayiny lakaranhamin Betany.
JOH 18:26 Ga ŋayiny waŋganydhuny ŋurruḏawalaŋuwal djirrikaymirriwal ḏapmaranhawuyyu yolŋuy, ŋurikalyi gurruṯumirriy ŋunhi ŋayi Betay ŋanya buthuru-gulkmaraŋal, waŋan ŋayi ŋanya bitjarr, “Way, nhunanhany ŋarra dhuwal nhäŋal ŋunhal ŋunhi gätnimirriŋur muka, rrambaŋi nhumalany ŋunhiyi ḏirramuny!”
JOH 18:27 “Nhaka yaka!” bitjarr ŋayiny Betany. Bala ŋayi yan dhunupan gurrwawuny ŋäthinan.
JOH 18:28 Bala walal miriŋuynydja märraŋala Djesunhany beŋurnydja ŋunhi Gäyapatjkalnydja* wäŋaŋur, ga dhunupan walal ŋunhi gäŋalnydja ŋanya buŋgawawalnha, ŋurikalyin mulkuruwala ŋunhi ŋayi wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi, yäkuwal Bäylitkala. Yurr munhawumirra ŋunhi yulŋuny. Ga dharrwan yolŋuny walal marrtjin ḻuŋ'thurrnydja ŋunhiwiliyiny wäŋalil Djuw malany ŋurruḏawalaŋuny mala, yurr yaka walal ŋunhi marrtjinya balany djinawa'lilnydja; marrtjinany walal ŋunhi bala yan dhärra'-dharranany ŋunhal banydji yan warraŋula. Bili waluny ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirra, ga Djuw malaw gan ŋunhi rom waŋan bitjarr gam', Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi yolŋu Djuw mala gärri balany mulkuruwalnydja yolŋuwal buṉbulil balanyamirriyyiny waluy Ḻäy-djuḻkmaranhamirriynydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu ga gänaŋ'maranhamirra ŋanyapinya ŋayi beŋuryin ŋunhi ŋathaŋura ḻukanhaŋur yäkuŋur Ḻäy-djuḻkmaranhamirriŋura.
JOH 18:29 Bala ŋayi buŋgawany Bäylittja yäku yolŋu dhawaṯthurra warraŋullila, ga dhä-birrka'yurrnydja ŋayi ŋunhi yolŋunhany walalany bitjarra, “Nhä dhika dhiyaŋuny yolŋuy yätjkurrnydja djäma?”
JOH 18:30 Ga walalnydja waŋan bitjarr, “Ŋunhi balaŋ ŋayi be yakany djäma yätjkurr, ŋanapurrnydja balaŋ ŋanya ŋunhi bäyŋun gänha räli nhokalnydja.”
JOH 18:31 Ga ŋayiny Bäylittja buku-bakmaraŋal balany bitjarra, “Gatjuynha, nhumapin ŋanya märraŋuny, bala mala-djarr'yurra, nhäŋun walal ŋanya gi nhumalaŋgiyingalnha nhuma romdhuny.” “Nheny ŋunhi rom-rulwaŋdhurr napurruŋguny gulmaranharaw, napurr dhu yaka ŋula buma rom-bakmaranhamirriny yolŋuny. Nhepin ga dhuwali ganydjarrnydja gäma yolŋuwnydja bunharaw dhiŋganhamaranharawnydja,” bitjarr walalnydja Djuw-ny yolŋu walal buku-roŋanmaraŋal.
JOH 18:32 “Yo, ŋäthil yan ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja dhuwaliyiny mala, ŋunhi Rawumbuyyu mulkuruy yolŋuy walal ŋanya dhu buma dhiŋganhamaram, bala ŋal'maraman dharpalila mälakmaranhawuylila. Ga ŋunhayin walal gan waŋanhaminan bunharawnydja nhanŋu murrkay'kunharawnha yan.”
JOH 18:33 Bala ŋayiny Bäylittja yolŋu dhunupan gärrinan balayin, bala ŋayi wäthurra nhanŋu Djesuwnydja, ga dhä-birrka'yurrnydja ŋayi ŋanya bitjarra, “Yol nhe dhuwal yolŋuny? … ŋurruḏawalaŋu Djuw-malaw yolŋuw walalaŋ buŋgawa muka?”
JOH 18:34 Bala ŋayi Djesuny waŋanan bitjarrnha, “Nhepiyi ŋarrany dhuwal dhä-birrka'yurrnydja bitjarryiny? Nhä mak yolŋuy walal ŋarrany dhuwal lakaraŋalnydja nhokal muka?”
JOH 18:35 “Yaka dhuwal ŋarrany Djuw yolŋu,” bitjarr ŋayiny Bäylittja waŋan. “Walal ŋunhi nhuma bäpurruy yan yolŋuy walal, ga ŋurruŋu djirrikaymirriy walal waŋan ŋarranhany dhä-birrka'yunarawnydja nhuŋu. Nhä bili nhe gan djämany?”
JOH 18:36 Bala ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Ŋarrakuny dhuwal rom yaka dhuwalaŋuwuy munatha'wuy. Ŋuli balaŋ ŋarraku rom dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja, walalnydja balaŋ ŋunhi malthunamirriynydja mala ŋarrakal gunganha muka ŋarranhany, märr yakan balaŋ walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuynydja mala ga ŋurruŋu djirrikaymirriynydja walal ŋayathanha ŋarranhany. Yo ŋarrakuny dhuwal rom yaka dhuwalaŋuwuy munatha'wuy.”
JOH 18:37 Ga ŋayiny Bäylitthuny dhä-birrka'yurr ŋanya bitjarra, “Nhä dhuwal nheny? … buŋgawa yolŋu?” Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal balany bitjarra, “Dhuwali bili nhe lakaraŋal ŋarrany. Marrtjinany ŋarra räliny dhipalnydja munatha'lilnydja beŋur djiwarr'ŋur, bala ŋarra ŋunhi dhawal-guyaŋan waŋganygu yan gämurruw', dhiyak ŋunhi gam'; ŋarran dhu ga ŋunhi lakaramany yuwalkpuynydja nhakun. Ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga mirithirrnydja djälthirr ŋayi dhu ga nhina yuwalkŋurnydja yan romŋur, ŋayiny dhu ga buthuru-bitjundja ŋarrakuwuynha yan rirrakaywuny.”
JOH 18:38 “Nhä be ŋayi yuwalktja?” ga bitjarr ŋayiny Bäylitthuny balany buku-roŋanmaraŋal. Bala ŋayi Bäylittja balayi dhawaṯthurryi, bala ŋayi waŋanan yolŋunhany walalany ŋunhiwurrunhany Djuw malaw bitjarra, “Way yolŋu walal. Dhuwal ŋarra ŋanya dhä-birrka'yurrnydja, ga bäyŋu ŋarra maḻŋ'maranha ŋula nhäny yätjkurrnydja nhanukal.
JOH 18:39 Bitjanna bili waltjaṉ-ŋupanna ŋuriŋiyi waluy Ḻäy-djuḻkmaranhamirriynydja, ŋarrany ŋuli ga dhuwal nhamalaŋ dhawaṯmaramany waŋganynha yan yolŋuny. Yolku nhumany djäl? Yolnha ŋarra dhu dhawaṯmaramany nhumalaŋ? Dhuwal ḏirramuny gay'yi? … ŋunhi ŋayi buŋgawa Djuw malaw?” bitjarr.
JOH 18:40 Ga walalnydja gan ŋunhi buku-ḏuwaṯthurra yan yatjurr bitjarra gam', “Yaka ŋanapurr dhiyakiyiny yolŋuw djäl. Napurrnydja dhuwal djäl Barabatjku yan. Ŋanya nhe dhu dhawaṯmaramany ŋanapurruŋgal.” Yurr ŋunhiyiny yolŋu ḏirramu Barabatjtja yäku rom-bakmaranhamirra.
JOH 19:1 Bala ŋayi Bäylitthuny gurrupara Djesunhany walalaŋgala goŋlil, bartjunmaranharawnha.
JOH 19:2 Ga walalnydja ŋunhi miriŋuynydja mala gulkthurr ḏirriṯirrin, bala walal gan djäman garrwi'-garrwiyurra muḻkurrwun nhanŋu girri', ga nhirrparnydja walal nhanukal ŋunhi ḻiyalilnydja ṉiṉ'maraŋal yan. Ga buluny walal nhanukal nhirrpar miny'tjimirra girri', balanyan ŋunhi miku'mirra miny'tji nhakun ŋunhi buŋgawawnha geŋgun girri'.
JOH 19:3 Ga dhunupan walal ŋanya gan warku'yurra, waŋanany walal gan ŋunhi bitjarra, “Nhe dhuwal Djuw-malawnydja buŋgawa muka? Napurrnydja nhuŋu dhuwal djäl nhe dhu ga wiyinŋumirra nhina ŋurruḏawalaŋuny dhiyala!” bitjarr. Bala walal ŋanya gan goŋdhun bartjunmaraŋal, yänan nhakun walal gan ŋanya warku'yurra.
JOH 19:4 Bala ŋayi Bäylittja nhakun buluyi dhawaṯthurr, ga waŋanany ŋayi ŋunhi bukmakkal yänan yolŋuwalnydja walalaŋgal bitjarra, “Yo. Ŋarrany ŋanya dhu ŋunha märraman rälin, bala nhuma dhu ŋanya nhäman. Nhawi ŋayi ŋunhi yolŋuny manymak nhakun balanya. Bäyŋu ŋarra ŋunha nhanukal maḻŋ'maranha ŋula nhäny yätjkurrnydja, märr balaŋ ŋarrany yurrnha ŋanya bunha.”
JOH 19:5 Bala walal ŋanya miriŋuynydja mala dhawaṯmaraŋala yänan Djesunhany ŋurikiwurruŋgala yolŋuwala walalaŋ nhänharawnha, yurr muḻkurr-ḏirriṯirrimirrinhan walal ŋanya ŋunhi gäŋalnydja, ga girri'-miny'tjimirra. Bala ŋayi Bäylittja waŋanan bukmakkun yolŋuw walalaŋ bitjarra, “Ŋay', dhuwanna, nhäŋun walal ŋanya. Nhaku nhuma ŋarrany gan dhathar'-gurruparnydja bunharawnydja nhanŋu?”
JOH 19:6 Ga ŋunhi walal ŋanya ŋurruŋu djirrikaymirriynydja mala ga wiripuwurruynydja buṉbu-djägamirriy walal nhäŋalnydja ŋanya, bala walal yan mirithinan dhika yatjunminany, wäthurra gan bitjarra, “Dhuḻyurra ŋanya dharpalila mälakmaranhawuylila! Buŋu ŋanya biyakun murrkay'kuŋun!” bitjarra. Bala ŋayiny Bäylittja waŋanan, “Gatjuy, nhumapin ŋanya märraŋuny. Nhumapin ŋanya dhu ŋal'maramany. Bili ŋarrany dhuwal yaka ŋula nhäny maḻŋ'maranha nhanukal yätjkurrnydja.”
JOH 19:7 Ga walalnydja ŋunhi djirrikaymirrnydja yolŋu walal buku-bakmaraŋal bitjarr warray, “Be ŋayi gan dhuwali lakaranhaminany ŋanyapinya ŋayi yanbi ŋayi God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋu. Ga ŋanapurruŋguny ga ŋunhi rom dhärra balanyarawyiny yolŋuw bitjanna gam', ŋayi dhu yan dhunupan dhiŋgaman.”
JOH 19:8 Ga ŋunhi ŋayi Bäylitthu ŋäkulnydja walalany balanyawuyyiny waŋanhawuy dhäruktja, bala ŋayi yan mirithinan galyurrnydja, barrarinan manapar, bili yaka ŋayi gan ŋunhi djälthin bunharawnydja nhanŋu.
JOH 19:9 Ga bulu nhakun ŋayi Bäylit gärrin balayi djinawa'lilyi, bala ŋayi dhä-birrka'yurra ŋanya Djesunhany bitjarra, “Wanhaŋuwuy muka nhe dhuwal yolŋuny wäŋapuynydja? Wanhaŋur nhe gan dhuwal marrtjinany?” Yurr ŋayiny Djesuny gan mukthurra yan dhärran dhärukmiriwnha, yakan ŋayi waŋanha buku-bakmaranha nhanŋu.
JOH 19:10 Bala ŋayi Bäylittja nhanŋu waŋan bitjarra, “Yaka nhe dhu dhuwal waŋa ŋarrakuny? Guyaŋi ŋathil dhuwal gam'. Ŋarrapi ga dhuwal ganydjarrnydja ŋayatham dhawaṯmaranharawnydja nhuŋu walŋakunharawnydja, ga ŋarrapiyi yan ga dhuwal ganydjarr ŋayatham dharpalilyanharawnydja nhuŋu.”
JOH 19:11 Bala ŋayi yan Djesuny buku-bakmaraŋalnydja bitjarra gam', “Dhiyaŋiyiny nhokalnydja ganydjarryu nhe dhu yakan ŋarranhany ŋula nhaltjan. Ŋunhi bili yan nhe dhu djämany ŋunhi nhaltjarr ŋayi God-Waŋarryu nhuŋu rom nhirrpar. Ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋarrany goŋ-gurrupar nhokal, ŋunhiyin yolŋu mirithirrnydja yätjkurr rom-bakmaranhamirrnydja, nhunanhany ŋayi ga ŋunhi djuḻkmaraman.”
JOH 19:12 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Bäylitthu ŋäkulnydja ŋanya dhäruktja balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala ŋayi gan mirithinan guyaŋanany ŋanya dhawaṯmaranharawnha yan, walŋakunharawnha nhanŋu Djesuwnydja. Ga buluyi nhakun ŋayi Bäylittja dhawaṯthurryi warraŋullil. Yurr walalnydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuny dhä-ḏälthinan waŋanany mirithinan yan bitjarrnha, “Ŋuli nhe dhu ŋunhi dhawaṯmaramany ŋanya dhuwaliyiny ŋunhi yolŋuny, bala ŋayiny dhu ŋunhi ŋurruŋuny buŋgawany Wäŋa-Rawumbuynydja nhuŋuny mirithirra maḏakarritjthirr; ŋunhiny nhe yakan nhanŋu ḻundu'mirriŋu. Dhuwandja ŋuli ga ḏirramu lakaranhamirr yanbi ŋayi dhuwali be ŋurruŋu buŋgawa; balanyayiny ŋunhi yolŋu miriŋun ŋurukuny ŋunhi ŋurruŋuwnydja buŋgawaw wäŋa-Rawumbuywuny.”
JOH 19:13 Ga ŋunhi ŋayi Bäylitthu dhäruktja ŋäkul yolŋunhany walalany balanyawuyyiny, bala ŋayi yan dhawaṯmaraŋala ŋanya Djesunhany warraŋullila. Ga nhinanany ŋayi ŋunhi Bäylittja ŋunhiwilin nhinanhawuylilnydja ŋunhi ŋuli ga yolŋu nhina mala-djarr'yunamirr balanya, yolŋuw walalaŋ dhä-gir'yunaraw. Ga yäkuny ŋayi ŋunhi wäŋany “Guṉḏa-dhapaṉbal dhukarr djämapuy”, ga Yeburukurrnydja* dhärukkurr ŋayi ŋunhi wäŋa yäku, “Gapatha'”.
JOH 19:14 Yurr ḏämbuynha waluy ŋunhi yulŋuny, yurr dhuwaliyiny ŋunhi walu ŋunhi walal dhu Djuw malaynydja munhawuny ḻukan ŋunhiyin ŋatha yäku Ḻäy-djuḻkmaranhamirra. Bala ŋayi Bäylittja waŋanan yolŋuwnydja walalaŋ bitjarra, “Dhuwalin nhumalaŋ ŋunhi buŋgawany, ya dhuwalin.”
JOH 19:15 Ga walalnydja bulu dhika yatjurr mirithin yan, “Buŋun ŋanya! Ŋal'maraŋun dharpalila!” Bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany. Bala ŋayi yan Bäylitthuny dhä-birrka'yurra walalany bitjarra gam', “Balanyaraw nhuma dhuwal djälnydja muka? Ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal buŋgawanhany ŋal'maraman dharpalilyaman?” Ga walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja yolŋu walal waŋan bitjarra, “Yaka dhuwali ŋayi ŋanapurruŋ buŋgawa! Ŋanapurruŋguny dhuwal buŋgawa dhuwanna ŋunhi ŋurruŋun buŋgawa Wäŋa-Rawumbuynha yan yolŋu, ga bilin!”
JOH 19:16 Bala ŋayi yan Bäylitthuny dhayuŋara ŋanya Djesunhany miriŋuwalnha yolŋuwal walalaŋgal goŋlil, märr walal dhu ŋanya ŋal'maraman dharpalilyaman. Djon 19.16-24 Bala walal miriŋuynydja mala märraŋala ŋanya Djesunhany, ga ŋayiny marrtjin Djesuny malthurryi walalaŋ,
JOH 19:17 dharpa ŋayi marrtjin gäŋal nhanŋuwuy ŋayi ŋunhiyi mälakmaranhawuy. Marrtjinany walal gan ŋunhi, yan bili ga ŋayathaŋal ŋunhiyi wäŋa yäku “Ḻiya Ŋarakan”, ga Yeburukurrnydja* ŋayi ŋunhiyi yäku wäŋa “Gulkatha”.
JOH 19:18 Ga ŋunhaliyin wäŋaŋur walal ŋunhi girriny' nhanŋu yupmaraŋal, bala walal yan bumara ŋanya ŋal'maraŋalnha dharpalila. Ga bitjarryi bili walal ŋunhi ŋal'maraŋalyi dharpalilyaŋalyi märrma'nhany yolŋuny maṉḏany gali'lil ga gali'lil, ga ŋayiny ṉapuŋgan' Djesuny.
JOH 19:19 Bala ŋayi yan Bäylittja dhäruk-gurrupanminan bitjarra, “Dharpany walal bukulilnydja ŋal'maraŋdhi yuṯuŋgurrmirrnydja dhärukmirr.” Ga bitjarr gan ŋunhi dhäruktja malany dhärran gam', “Djesu wäŋa-Nätjuritjpuy yolŋu, ŋurruŋu buŋgawa Djuw malaw.”
JOH 19:20 Ga dharrwaynha gan ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnydja ŋunhiyiny dhäruktja, ŋunhi walal marrtjin djuḻkmaraŋal ŋunhiyiny wäŋa, bili ŋunhiyiny wäŋa ŋunhi walal ŋanya ŋal'maraŋalnydja dharpalilyaŋalnydja galkin yänan Djurutjalamnha* wäŋaŋur, bäyŋun barrku. Ga ŋunhiliyi gan dhäruktja dhärran ḻurrkun'nha mathany, waŋganydja Yeburukurr ga wiripuny Latingurr ga Gurikkurr.
JOH 19:21 Ga walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirrnydja mala waŋan Bäylitkalnydja bitjarra, “Yaka biyakuny wukirri, ‘Ŋurruŋu buŋgawa Djuw-malaw’, biyakuny yaka. Biyak wukirriny gam', ‘Dhuwandja ŋayi gan lakaranhaminany ŋanyapinya ŋayi yanbi ŋayi be ŋurruŋu buŋgawa Djuw-malaw.’ Biyak dhäruktja wukirri ŋanyapinya yan wanaŋguŋuny.”
JOH 19:22 Ga ŋayiny Bäylittja waŋan balany bitjarra, “Dhuwandja dhäruk ŋarrakuŋuny wukirripuy dhärran dhu ga yan.”
JOH 19:23 Ga ŋunhi walal miriŋuy mala ŋal'maraŋalnydja ŋanya Djesunhany dharpalil mälakmaranhawuylilnydja, bala walal ŋunhi girriny' nhanŋu märraŋala, bala gulkthurra walal ḏämbumiriwyaŋala, bala walal marrtjin gurrupanminan barrkuwatjkunhaminan. Yurr warraŋulpuynydja nhanŋu ŋunhi girri' waŋganynha yan, yakan dhä-mana'-manapanawuy.
JOH 19:24 Bala walal ŋunhi miriŋuny mala waŋanhaminan bitjanminan, “Yakan limurr dhu dhuwandja giwitj-märram. Yänan limurr dhu wakalnha buḻ'yun, ga yolthun dhu ŋunhi djuḻkmaram, bala ŋayin dhu ŋuriŋiyin yolŋuy dhuwandja märram.” Yo, dhuwali gan ŋunhi djorrayny'tja lakaraŋal ŋäthilnydja bitjarrnydja gam', “Walal boŋguŋ ŋunhi girriny' ŋarraku barrkuwatjkuŋun, ga ŋurikiny ŋunhi warraŋulpuywuny ŋarrakalaŋaw girriw' walal boŋguŋ buḻ'yurr guṉḏan.” Ga yuwalknha yan walal ŋunhi miriŋuynydja walal bitjarryiny djäma.
JOH 19:25 Ḻurrkun' miyalkkurruwurr gan dhärra'-dharran galki ŋunhili Djesuwal dharpaŋur mälakmaranhawuyŋur, yurr dhuwalawurr ŋunhi gam', Meri, nhanŋuwuy ŋäṉḏi'mirriŋu Djesuw, ga yukuyuku'mirriŋu nhanŋu Meriw, ga wiripu Meri, ḏirramuw yäkuw Galupatjku* miyalk, ga wiripu Meri wäŋa-Magdalawuy; ga ŋunhin marrkapnha galkipuynha nhanŋu ḻundu'mirriŋu Djesuw.
JOH 19:26 Bala ŋayi Djesuynydja nhäŋala ŋäṉḏi'mirriŋunhan nhanŋuwuy ŋayi, bala ŋayi ŋunhi waŋanany bitjarra, “Ŋäṉḏi, dhuwalin dhu nhuŋu waku'mirriŋuny.” Ga bulu ŋayi waŋan ŋunhi malthunamirriwnydja nhanukalaŋaw bitjarra, “Dhuwaliyin nhuŋu dhu ŋäṉḏithirrnydja,” bitjarr.
JOH 19:27 Ga dhäŋur beŋuryiny bala yan ŋayi märraŋala Merinhany nhanukiyingala ŋayi wäŋalilnydja.
JOH 19:28 Yo ŋayiny gan ŋunhi Djesuny baḏak yan gorruŋalnydja ŋunhal muka banydji yan, ga marŋgi ŋayi nhakun, ŋunhi ŋula nhä mala djämany nhanŋu bilin dhawar'yurra warrpam'thurra. Ga dhäŋur beŋuryin bala ŋayi yan Djesuny waŋanan bitjarra, “Nharaŋdhinan ŋarra dhuwal,” bitjarr. Ga bitjarryiny ŋayi ŋunhi Djesu waŋan, ga yuwalk yan ŋunhi dhäruktja, ŋunhi ŋäthiliŋuŋur djorra'ŋur ŋayi ga dhäruktja dhärra ga balanyawuyyiny waŋanhawuy.
JOH 19:29 Ga ŋunhiliyi gan dhuḏiŋurnydja dharpaŋur dhärran banikin'mirra ŋänitjin, bala walal manydjarrkan' märraŋal, ga ḻupmaraŋala ŋunhiwiliyin ŋänitji'lila, bala mam'maraŋala dharpalila, ga dhunupan walal ŋanya gurrupara Djesunhany.
JOH 19:30 Bala ŋayi yan Djesuynydja yuḏurrkthurra, ga waŋanany ŋayi ŋunhi bitjarra gam', “Bilin dhuwal, dhiyalnha dhawar'yurrnydja.” Bala ŋayi yan gupany nyaḻwaŋ'thurra muḻkurr-manapara, bala yan dhiŋgaŋala.
JOH 19:31 Ga Djesuny gan ŋunhi rumbalnydja gorruŋal yan ŋunhili banydji muka dharpaŋur mälakmaranhawuyŋur, ga yan bili, bala ŋayi ŋunhi Nhinanhamirrnydja walu galkithinan. Yurr walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu mala Djuw malany yakan ganha djälthinya walal balaŋ ganha ŋunhi rumbalnydja mala yan gorrunha ŋunhiliyiny banydjiny dharpaŋurnydja ŋuriŋiyiny waluy Nhinanhamirriynydja. Bala yan walal ŋunhi dhunupan marrtjinany Bäylitkala, ga waŋanany walal ŋanya dhä-ŋäkulnydja bitjarra gam', “Way, ŋunhawurrunhany ŋanapurr dhu buman ŋani? … yaŋaran bak-bakmaram walalany, märr walal dhu bondin dhiŋgam. Bala napurr dhu yan yupmaraman walalany, bala gämany molulila, bili galkin dhu dhuwal dharrpalnydja walu ŋurruyirr'yuna.” Bala ŋayi Bäylittja walalaŋ yoraŋala bitjarr, “Yo manymak, gatjuynha. Marrtjin walal,” bitjarr.
JOH 19:32 Bala walal ŋunhi marrtjinan miriŋuny mala, ga waŋganynha ŋathil yolŋuny walal yaŋara bakmaraŋal, ga bulu wiripuŋunhany muka walal bitjarryi bili.
JOH 19:33 Ga ŋunhi walal buluny marrtjin nhanŋun Djesuwnha yaŋaraw bakmaranharaw, marrtjin nhäŋalnydja ŋanya ŋunhi ŋayiny ŋäthilmirr warray dhiŋgaŋal, bala walal yakan ŋanyanhany bakmaranha yaŋara.
JOH 19:34 Yurr dhunupan ŋayiny ŋunhi waŋganydhuny miriŋuy dharpuŋala ŋanya Djesunhany bindhan, ga dhunupan nhanukal ŋunhi Djesuwalnydja waṉḏinany bindhakurrnydja maŋgun' ga gapun manapanmin.
JOH 19:35 Yo yuwalknha yan ŋayi ŋunhi maḻŋ'thurrnydja, märr nhumany dhu ŋunhi märr-yuwalkthirra yan.
JOH 19:36 Yuwalk dhuwali maḻŋ'thurrnydja, bitjarr yan bili nhakun ŋunhi ŋäthiliŋuy djorray' gan lakaraŋal. Bili waŋganydhuny dhärukthu ŋunhi ŋanya gan lakaraŋal bitjarr gam', “Yakan ŋayi dhu ŋula waŋganydja ŋaraka bakthun.”
JOH 19:37 Ga wiripuŋuynydja dhärukthu ŋunhiliyi gan lakaraŋal ŋanya bitjarr gam', “Walal dhu ga nhäman ŋanya ŋunhiyiny yolŋuny ŋunhi walal ŋanya dharpuŋal.” Ga yuwalknha yan ŋunhi maḻŋ'thurrnydja.
JOH 19:38 Ga dhäŋur beŋuryiny waŋgany yolŋu yäku Djawutjip,* wäŋa-Yaramathiyawuynha, marrtjin bala Bäylitkal* dhä-ŋänharawnha. Ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu malthunamirr nhanŋu Djesuw, yurr gayul ŋayi ŋuli ganha ŋunhi malthunany nhanŋu ŋäthilnydja, bili ŋayi ŋuli ganha barrarinya ŋurruḏawalaŋuw yolŋuw walalaŋ Djuw-w malaw. Yo, marrtjinany ŋayi ŋunhi, bala ŋayi dhä-ŋäkula rumbalwun nhanŋu Djesuwnha märranharawnha. Ga ŋayiny Bäylittja nhanŋu yoraŋal, bala djuy'yurra ŋanya. Bala ŋayi Djawutjiptja marrtjinan balayin, yan bili, ga yupmaraŋal yan ŋayi Djesuny rumbal.
JOH 19:39 Ga wiripuny yolŋu yäku Nikadimatjtja* malthurryi gan nhanŋu Djawutjipku, guŋga'yurr ŋayi ŋanya. Dhuwaliyiny ŋunhi Nikadimatjtja ḏirramu yolŋu ŋunhi ŋayi ŋanya gayul guwatjmar Djesuny ŋäthil. Marrtjinany ŋayi ŋunhi, malthurrnydja Djawutjipkuny, gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi mirritjin' buŋgan bäw'nha, latjun' yan dhika mirithirr yäku merr* ga yalaw mel-manapanawuy, yurr dharrwan mirithirra ŋayi gan ŋunhi gäŋalnydja.
JOH 19:40 Bala maṉḏa garrpirnydja ŋanya Djesunhany rumbalnydja watharryun manydjarrkayny'tja, ŋunhiyin manapar mirritjin'nha buŋgan bäw'nha, bili rom gan dhärran walalaŋ Djuw-malaw, walal ŋuli bitjanna ŋunhi dhiŋganhawuynhany yolŋuny walalany djäma.
JOH 19:41 Ga ŋunhiliyi galki wäŋaŋur ŋunhi walal ŋanya Djesuny bumar ŋal'maraŋal, mathirra gan dhärran goŋbuy djämapuy, ŋunhi yaka walal ŋula ŋäthil yolŋuny märrkitjkunha ŋunhiwiliyiny mathirralil.
JOH 19:42 Bala walal ŋunhi gäŋala ŋanya Djesunhany ŋunhiwiliyin mathirralilnydja, bili galkithinan marrtjin ŋunhi nhinanhamirra walu. Ga ŋunhiyiny mathirrany gan dhärran galkin yänan ŋurikin wäŋaw yäkuw “Ḻiya Ŋarakawnha”.
JOH 20:1 Yo. Balanyamirriynydja ŋunhi waluy nhinanhamirriynydja, walalnydja gan ŋunhi baḏak yan nhinan ŋunhili banydji yan wäŋaŋur Djurutjalam,* Djesuwnydja malthunamirr mala ḏirramuwurrnydja ga miyalkkurruwurrnydja. Ga wiripuŋuynha waluy, munhawumirra Djandin,* ŋayiny Meriny wäŋa-Magdalawuynydja miyalk marrtjinan balayin mathirrawnha nhänharaw, bala yan ŋayi ŋunhi nhäŋalnydja dhurrwarany mathirrany gan dhärran ḻapthunawuynha, bili ŋunhi guṉḏany gan dhärran giṯmaranhawuynha gali'ŋura.
JOH 20:2 Ga dhunupan ŋayi ŋunhi waṉḏinany balayi roŋiyindhi, bala ŋayi bunanan Djäyman-Betawnha ga ŋurikin ŋunhi Djesuwalaŋuw galkipuywun yolŋuw, ga lakaraŋalnydja ŋayi ŋunhi bitjarra gam', “Way maṉḏa! Dhika walal dhuwal djaw'yurra ŋanya rumbalnydja Garraynhany go, ga yakan marŋgi wanhawala walal ŋanya rulwaŋdhurr.”
JOH 20:3 Bala maṉḏany ŋunhi Betany ga ŋunhi wiripuny malthunamirr dhunupan rur'yurra, bala waṉḏinan balayin mathirralila.
JOH 20:4 Waṉḏinany maṉḏa gan ŋunhi, yurr ŋayiny gan ŋunhi wiripuny malthunamirr mirithinan yan waṉḏin, ga ŋayi ŋathil ŋunhi ŋurruŋuny ŋayathaŋal ŋunhiyiny wäŋa. Bala yan ŋayi rurraŋ'thurra, ga nhäŋalnydja ŋayi ŋunhi girrin' yan waŋganynha gan ŋorran. Yurr yakayi ŋayi ŋunhi gulŋiyinyany ŋunha djinawa'lilnydja mathirralil.
JOH 20:6 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny yurrnha Djäyman-Betany bunan, bala yan ŋayi ŋunhi dhunupan gärrinan, ga nhäŋalnydja ŋayi rumbalpuynha yan nhanŋu girriny' Djesuwnydja, gänan gan ŋorran, ŋunhi walal ŋanya garrpir rumbal ŋuriŋiyi watharryu girriy'. Ga muḻkurrpuynydja nhanŋu girri' bitjarryi bili gan gänayi yan ŋorran dhoṯkunhawuynha.
JOH 20:8 Ga ŋayiny muka ŋunhi wiripuny malthunamirr gulŋiyin, ŋunhi ŋayi ŋurruŋu ŋayathaŋal ŋunhi wäŋa mathirra. Ga dhunupan ŋayi gan ŋunhi märryun ŋanya ŋuparnydja, bala yan märr-yuwalkthinan.
JOH 20:9 Ga balanyamirriyyiny ŋunhi walalnydja ŋunhi yaka muka yan dharaŋana ŋunhi wukirripuynydja dhäruk mala, ŋunhi gan lakaraŋal ŋäthil ŋanya Garraynha ŋunhi ŋayiny dhu yuwalk warray walŋathirr beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja.
JOH 20:10 Yo, nhäŋalnydja maṉḏa ŋunhi girrin' yan waŋganynha, ga ŋayilpi'yurra maṉḏa rumbalwuny nhanŋu. Ga dhunupan yan maṉḏa ŋunhi marrtjinan wäŋalila.
JOH 20:11 Ga ŋayiny gan ŋunhi Meriny wäŋa-Magdalawuynydja dhärran ŋunhili banydji yan dhurrwaraŋur mathirraŋur warraŋul, yurr ŋäthinan ŋayi gan ŋunhi yulŋuny. Ŋäthinany ŋayi gan, bala ŋayi maŋutji-milkarrimirriynha rurraŋ'thurr ŋunhi mathirrany djinawany',
JOH 20:12 ga dharrnha ŋayi nhäŋal märrma'nhan djiwarr'puynhan dhäwu-gänhamirriny yolŋuny maṉḏany, girri'-watharrmirrinhan maṉḏany, maṉḏa gan nhinanany waŋganydja nhanukal ḻiyaŋur ga waŋganydja nhanukal ḻukuŋur, ŋunhili bili yan dharapulŋur ŋunhi walal ŋanya märrkitjkuŋal rumbal.
JOH 20:13 Bala yan maṉḏa ŋanya ŋuriŋiyi yolŋuynydja maṉḏa dhä-birrka'yurra bitjarra, “Way miyalk. Nhaku nhe ga dhuwal ŋäthiny?” bitjarr. Ga ŋayiny Meriny buku-bakmaraŋal maṉḏaŋguny bitjarra, “Garraynha ŋarraku dhuwal rumbal walal djaw'yurr dhika, ga yakan ŋarra marŋginy wanhawal walal ŋanya rulwaŋdhurr.”
JOH 20:14 Ga ŋunhi ŋayi gan waŋanany bitjarryiny, bala ŋayi beŋuryiny bilyurrnydja, dharrnha nhäŋal ŋanyanhan Djesunhan, ŋayi gan dhärran galkin yan nhanukal, yurr yaka ŋayi ŋanya gan ŋunhi Meriynydja dharaŋana.
JOH 20:15 Bala ŋayi Djesuynydja dhä-birrka'yurra ŋanya bitjarra, “Way miyalk, nhaku nhe ga dhuwal ŋäthiny? Yolku nhe ga dhuwal ḻarrumany?” bitjarr. Yurr ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiny miyalkthuny guyaŋan yanbi gan ŋunhi gätni-djämamirra yolŋu waŋanha nhanŋu, bala ŋayi waŋanan nhanukal bitjarra, “Wäy, ŋuli nhe ŋula rumbalnydja ŋanya djaw'yurr, go lakaraŋun ŋarrakal wanhawal nhe ŋanya rulwaŋdhurr, märr ŋarra dhu marrtji bala märraman ŋanya.”
JOH 20:16 Bala ŋayiny Djesuny dhunupan waŋanan, yäku-lakaraŋala ŋanya bitjarra, “Meri!” bitjarr. Ga dhunupan ŋayiny Meriny ḏawa'yurrnydja, bala ŋayi waŋanan bitjarra Yeburukurra mathakurr, “Way Rapunay!” bitjarr. (Ga dhuwali mayali' dhäruk “Marŋgikunhamirr.”)
JOH 20:17 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarra, “Yaka ŋarrany yänayiny ŋayathul, bili yaka muka yan ŋarra dhuwal roŋiyinya balany Bäpawalnydja. Gatjuy marrtjin ga lakaraŋun ŋarrany ŋarrakalaŋuwalnydja malthunamirriwal walalaŋgal. Biyakun lakaraŋuny gam', ‘Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin balan roŋiyirra ŋurikalyin ŋunhi ŋayiny ŋarraku Bäpa ga nhumalaŋ ŋayi Bäpa; ŋurikalyin ŋunhi ŋayiny ŋarraku God-Waŋarr ga nhumalaŋ ŋayi God-Waŋarr.’ Yo, biyakiyin lakaraŋuny walalaŋ.” Bitjarr ŋayi Djesu waŋanany gan Meriwal, bala ŋayi yan marrtjinan.
JOH 20:18 Ga ŋunhalnydja ŋayi Meriy malthunamirriwalnydja mala nhanukalaŋuwalnydja lakaraŋal bitjarra, “Way walal! Ŋarrany dhuwal bilin nhäŋala Garraynhany,” bitjarr. Bala ŋayi gan lakaraŋala walalaŋgal Djesuwuŋun dhäruk-gurrupanminyawuynha.
JOH 20:19 Ga ŋuriŋiyi bili yan Djandiy waluy, yurr munhawun, walalnydja gan ŋunhi malthunamirrnydja walal nhanŋu Djesuw nhinanany waŋganyŋura buṉbuŋurnydja, yurr dhurrwara-gunganhawuyŋura wäŋaŋurnydja walalnydja gan ŋunhi nhinan, bili walal gan ŋunhi barrarinan ŋurikiwurruŋ gan buŋgawawnha yolŋuw walalaŋ malaw. Bala yan dhunupan ŋayiny Djesuny maḻŋ'thurra walalaŋgal, dhärranany ŋayi gan ŋunhi ṉapuŋgan', ga waŋanany ŋayi ŋunhi bitjarra, “Nhininy walal gi ŋayaŋu-yal'yurra yan,” bitjarr.
JOH 20:20 Bala ŋayi ŋunhi milkunhaminan ŋunhi malthunamirriwalnydja mala nhanukalaŋuwal ŋayi goŋnha maṉḏany ŋanyapinya ŋayi ga djamurrnha. Ga ŋayaŋuny walalaŋ marrtjin ŋunhi dhaŋaŋdhinan dhika mirithinan, goŋmirriyinany walal ŋunhi mirithinan yan, bili walal ŋunhi nhäŋala ŋanya rumbalnha Garraynhan.
JOH 20:21 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan ŋunhiyi bili yan dhäruk bitjarr, “Nhininy walal gi ŋoynydja yal'yurra yan. Ŋayi ŋarrany dhuwal Bäpay ŋarrakal räliny djuy'yurr nhumalaŋgalnydja, ga ŋarrany dhu ŋunhi bitjandhi bili yan nhumalanhany djuy'yundhi wiripuwurruŋgalnydja nhakun yolŋuwal walalaŋgal.”
JOH 20:22 Ga ŋunhi ŋayi gan Djesu waŋanany walalaŋ, bala ŋayi yan dhunupan wäŋiny ŋir'yurra walalaŋgal, bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Ŋay'yi, märraŋun walal dhuwandja ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnhany.
JOH 20:23 Ŋuli nhuma dhu ŋunhi bäy-lakaramany ŋula yolkuny yolŋuw walalaŋ dhuwurr-yätjtja, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny buwayakkuman yan walalaŋ yätjkurrnydja mala. Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi yakany bäy-lakaram walalaŋ, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny bitjandhi bili yan yakayi buwayakkum walalaŋguny dhuwurr-yätjkurr mala.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu waŋanany.
JOH 20:24 Yurr waŋganydja yolŋu yäku Dumitjtja ŋunhi walal ŋuli ganha yäku-lakaranha ŋanya “Yaŋara'-märrma'”, yaka ŋayiny gan ŋunhi nhinan ŋunhiliyiny balanyamirriyyiny waluy ŋunhi ŋayi Garraynydja bunan walalaŋ nhanukalaŋawnydja malthunamirriw walalaŋ.
JOH 20:25 Ga yalalaŋumirriynha walal nhanŋu ŋunhi Dumitjkuny lakaraŋala bitjarra gam', “Garraynha muka dhuwal ŋanapurrnydja nhäŋal.” Ga ŋayiny Dumitjtja waŋan bitjarr warray, märr-yuḻkthurr warray manapar walalany, “Ŋarrany dhu ŋarrapi yan nhäma ŋarrakiyingal ŋarra maŋutjiy djetji ŋanya goŋlil maṉḏanyŋulil nhanukal, ga ŋayatham ŋarra dhu ŋunhiyi djetjiny ŋarrakiyingal ŋarra goŋdhu, ga bulu ŋarra dhu goŋ-gulŋiyirr bindhalilnydja nhanukal. Ŋuli ŋarra dhu ŋunhi yakany ŋanya ŋayatham ŋunhiny nhakun ŋarra dhu bäyŋun yan märr-yuwalkmirriyirr.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Dumitjtja waŋan.
JOH 20:26 Ga wiripuŋuynha Djandiy munhawu bala walal bulu nhakun ḻuŋ'maranhamindhi, ga ŋayiny ŋunhiyiny Dumitjtja yolŋu yäku ŋunhiliyin, yurr walal gan ŋunhi nhinanany dhurrwara-gunganhawuyŋura buṉbuŋurnydja. Nhinanany walal gan ŋunhi, bala yan ŋayi Djesuny dhunupan maḻŋ'thurra ŋunhiliyi banydji yan ŋunhi walal gan nhinan, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Gatjuy nhininy walal gi ŋoynydja yal'yurra yan.”
JOH 20:27 Bala ŋayi Djesuny bilyurra, bala ŋayi waŋanan dhunupan yan Dumitjkuny, “Dumitj, go marrtjin rälin, ga nhäŋun dhuwal ŋarrany goŋnha, ga ŋayathula djetjiny. Ga biyakiyi bili goŋ-djarryurr ga ŋayathul ŋarrany bindhany. Ga yakan gi buluny märr-dhumbal'yurr, yänan biyakun märr-yuwalkmirriyin ŋarraku.”
JOH 20:28 Bala ŋayi Dumitjtja waŋanan, “Way yuwalk muka dhuwal nhe Garraynydja ŋarraku, ga Waŋarrnydja,” bitjarr.
JOH 20:29 Ga ŋayiny Djesuny waŋan bitjarr, “Nheny dhuwal märr-yuwalkthinan bili nhe nhäŋala ŋarrany. Ga ŋunhiny yolŋu walal ŋunhi walal ga märr-yuwalkthinan yan, ŋunhin walal dhu ga yuwalk dhika goŋmirriyirrnydja nhina.”
JOH 20:30 Yo. Djesuynydja gan ŋunhi djäma yindin mirithirra ŋayaŋu-ganyim'thunamirrnydja rom, milkuŋala ŋayi gan walalaŋgal ŋunhiyin romnha nhanŋuwuy ŋayi. Yurr märr ḻurrkun' marrtji ŋunhi dhäwuny mala ŋorra dhiyal djorra'ŋurnydja wukirriwuynydja, ga dharrwany nhanukuŋ djämapuy mala marrtji bäynha ŋorra'-ŋurra.
JOH 20:31 Dhuwaliyiny nhakun ŋarra yän wukirri nhumalaŋ marŋgithinyaraw, märr nhumany dhu märr-yuwalkthirra nhanŋu Djesuwnydja ŋunhi ŋayiny ŋunhiyin Maŋutji-dhunupayanhawuynha yolŋu, ŋunhi God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋu. Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi nhanukal märr-nhirrpanmirrnydja, nheny dhu ga nhina walŋan yan.
JOH 21:1 Ga dhäŋur beŋuryiny wiripuŋuynha waluy, ga buluny ŋayi Djesu milkunhamin walalaŋgal nhanukiyingalaŋuwal ŋayi malthunamirriwal walalaŋgal, ŋunhala wäŋaŋur yäkuŋur Däybiriyatjnha,* yurr guḻunnha ŋunhi wäŋany, wiripuny ŋayi ŋunhi yäku wäŋa Galali.
JOH 21:2 Yo. Ŋunhiliyin walal gan ŋunhi nhinanany waŋganyŋura rrambaŋin, Djäyman-Beta* ga Dumitj* yäku yolŋu, ŋunhi walal ŋuli ganha yäku-lakaranha ŋanya “Yaŋara'-märrma'” ga Nathanyul* yäku yolŋu, wäŋa-Gaynapuy,* ŋarakany ŋunhi wäŋany yäku Galali, ga Djon, ga wäwa'mirriŋu nhanŋu Djayim, ga wiripu märrma' bulu malthunamirr maṉḏa nhanŋu Djesuw.
JOH 21:3 Bala ŋayi Djäyman-Betany waŋanan walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi wiripuwurruŋguny bitjarra, “Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin guyalila räkunhalil,” bitjarr. Ga walalnydja waŋan nhanŋu bitjarr, “Limurr muka. Napurrnydja dhu malthundhi nhuŋu,” bitjarr. Bala walal ḻaw'yurra bukmaknha yan, wäŋgaŋala marrtjin balan yarrupthurra, ga wap-wapthurrnydja walal ŋunhi marthaŋaylila, bala gawuluŋala marrtjin. Ga ŋunhal märr-dhulmuŋurnydja walal gan djalkthurra ganybun guyawnha; djalkthurrnydja walal gan munha-ŋupara, ga yan bili-i-i ga djaḏaw'yurr walalaŋ ŋunhi dhäparŋ'ku yan guyamiriwgu.
JOH 21:4 Ga ŋunhi nhakun waluny marrtjin djaḏaw'yurr, bala yan walal yolŋunhan nhäŋal, ŋayi gan dhärran raŋiŋur, yurr ŋayi warray ŋunhi yuwalktja Djesu, yurr yaka walal ŋanya ŋunhi nhänha dharaŋanany.
JOH 21:5 Bala ŋayi beŋuryin raŋiŋura walalaŋ wäthurrnydja, ga waŋanany ŋayi ŋunhi dhä-birrka'yurrnydja walalany bitjarra, “Way walal yawirriny'! Ŋula muka nhuma guyany bumar?” bitjarr. “Bäyŋun dhuwal, guyamiriwnha,” bitjarr walalnydja.
JOH 21:6 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarra, “Ŋurrkuŋ walal dhuwali ganybu ŋunha dhunupa'ŋulila gali'lil, bala nhuma dhu maḻŋ'maraman.” Ga dhunupan yan walal ŋunhi ŋurrkaŋalnydja ŋunhi ganybuny ŋunha dhunupa'ŋulila yan gali'lilnydja, ga dhunupan yan ŋunhi guyany marrtjin gulŋiyinan ganybulilnydja ga dhaŋaŋdhin, bala mirithinan ŋunhi ŋonuŋdhinany guyaynydja; gaŋgan walal gan ŋunhi warryurrnydja.
JOH 21:7 Bala yan ŋayi ŋanya Djondhuny nhäŋalnydja dharaŋara yänan, bala ŋayi waŋan Betawnydja bitjarra, “Ŋunhany ga Garraynha dhärra?” bitjarr. Ga ŋayiny ŋunhi Betaynydja ŋäkulnydja, bala yan ŋayi dhunupan girriny' nhanŋuwuy ŋayi dhoṯkuŋala, buku-ḻumbakmaraŋalnydja ŋayi rumballilnydja nhanukiyingal ŋayi, bala yan ŋayi dhunupan wapthurra gapulila, bala marrtjin waythurra balan Djesuwalnha.
JOH 21:8 Manymak. Walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja malthunamirr walal ŋunhilin galkin raŋiŋura, yurr baḏak yan marthaŋayŋur walal gan ŋunhi gorru'-gurruŋalnydja, bala marrtjin ŋunhi marthaŋayyun ganybuny warryurr dhulmu-guyamirrnydja.
JOH 21:9 Wapthurrnydja walal gan ŋunhi marthaŋayŋurnydja, bala walal yan nhäŋala guyan ŋayi gan nhäranan ŋurrŋgitjŋura, ga ŋatha dämba gan ŋorran.
JOH 21:10 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan, “Go gäŋun walal rälin dhuwali guyany mala ŋula nhämunhany' gaṯmaranhawuynydja nhumalaŋguŋ,” bitjarr.
JOH 21:11 Bala ŋayiny Djäyman-Betany ŋal'yurra marthaŋaylila, yupmaraŋal ŋunhi ganybuny, bala walal marrtjin warryurra ŋunhiyiny ganybumirrnydja guyany balan raŋilila ḏuwaṯmaraŋal, yurr dharrwan mirithirra ŋunhi ḏilkurrnydja ŋarirri, ŋula nhämunha' ŋunhi malany 153. Yurr bäyŋun ŋunhi ganybuny gulk-gulkthuna ŋuriŋiyiny ḏilkurruynydja guyay.
JOH 21:12 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djesuny waŋan bitjarra, “Walal, ŋay' go dhuwanna ḻukin walal,” bitjarr. Yurr bäyŋun walalnydja ŋanya ŋunhi malthunamirriynydja mala nhanukal buluny ŋanya ŋula waŋanha, “Yol dhuwal nhe yolŋuny?” bitjanany. Bili walal ŋunhi bukmakthun yan nhäŋalnydja ŋanya Garraynhany dharaŋarnha.
JOH 21:13 Bala ŋayi Djesuny balayi roŋiyindhi gurthalil, ga märraŋal ŋayi ŋunhi ŋathany, bala yan gurrupara walalany. Ga bitjarryi bili ŋayi ŋunhi guyany gurruparyi walalaŋ.
JOH 21:14 Yo. Ŋunhiliyin ŋayi gan ŋunhi Djesuny buluny nhakun milkunhamin ŋanyapinya ŋayi malthunamirriwalnydja mala nhanukalaŋuwal. Ga buku-ḻurrkun'thinan ŋunhi yulŋuny, ŋurruŋu ŋäthil, ga bulu dhä-gandarrkurr, ga ḻurrkun'thinany ŋunhiliyin, dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ŋayi ŋanya God-Waŋarryu rur'maraŋal dhiŋganhaŋur.
JOH 21:15 Ga dhäŋur ŋathaŋurnydja bala ŋanya ŋayi Djesuy dhä-birrka'yurra Djäyman-Betanhany bitjarra, “Djäyman, gäthu'mirriŋu Djongu, märr-ŋamathirr muka nhe ga dhuwal yuwalkkum ŋarrakuny? Djuḻkmaram nhe ga ŋunha wiripuwurrunhany?” Ga ŋayiny Betany waŋan nhanŋu buku-bakmaraŋal bitjarr, “Yo, Garray, marŋgi muka nhe dhuwal ŋarrakuny, ŋunhi ŋarrany nhuŋu ga dhuwal mirithirr yan marrkapthun.” Bala ŋayiny Djesuny waŋanan Betawnydja bitjarra, “Gatjuy maranhu-gurrupula ŋunha ŋunhi bimbinhany mala ŋarraku,” bitjarr.
JOH 21:16 Ga bulu ŋayi Djesuy dhä-birrka'yurr ŋanya bitjarr, “Djäyman, gäthu'mirriŋu Djongu, yuwalk muka nhe ga dhuwal ŋarrakuny märr-ŋamathirr?” Ga ŋayiny Betany waŋan yoraŋal bitjarr, “Yo Garray, marŋgi muka nhe ŋarrakuny, ŋunhi ŋarrany nhuŋu ga dhuwal mirithirr yan märr-ŋamathirr.” Bala ŋayi Djesuny waŋanan Betawnydja bitjarra, “Gatjuy djägan gi ŋarrakalaŋaw yolŋu'-yulŋuwnydja walalaŋ, biyakun nhakun ŋuli ga ŋunhi yolŋu wäyin-djägamirr djäga nhanukiyingalaŋaw ŋayi bimbiw malaŋuw.”
JOH 21:17 Ga bulu ŋanya ŋayi Djesuy dhä-birrka'yurr, “Djäyman, gäthu'mirriŋu Djongu, yuwalk muka nhe ga dhuwal marrkapthundja ŋarraku?” Yurr ŋayipiny ŋunhi Betany mirithinan dhika ŋayaŋu-miḏikinany, bili ŋanya ŋayi ŋunhi Garrayyuny dhä-birrka'yurrnydja buku-ḻurrkun'mirra bitjarrnydja, “Yuwalk muka nhe ga dhuwal ŋarrakuny marrkapthun?” bitjarrnydja. Bala ŋayi yan Betany waŋanan buku-roŋanmaraŋalnydja bitjarrnha, “Garray, bili muka nhe dhuwal marŋgi ŋarrakuny bukmakku yan. Marŋgi muka nhe dhuwal ŋarrakuny ŋunhi ŋarrany ga dhuwal mirithirra yan marrkapthun nhuŋu.” Bala ŋayi Djesuny waŋanan nhanŋu bitjarra, “Gatjuynha, djägan gi ŋarrakalaŋaw bimbiwnydja malaŋuw.
JOH 21:18 Märr-yuwalk ŋarra nhuŋu ga dhuwal lakaramany. Ŋäthilnydja nhe gan ŋunhi yuṯany yan ḏirramu nhinan, nheny ŋuli ŋunhi girriny' nhirrpanna, bala yan marrtjinyan, ŋunhi wanhawal nhe ŋuli djälthinya marrtjinyaraw. Ga yalalany nhe dhu ŋunhi worruŋuthirrnydja, bala nhe dhu ŋunhi waṉany maṉḏany djarryunna, bala walalnydja dhu nhuna garrpinna, bala walal nhuna dhu gämany ŋunhiwilin mälakmaranhawuylila dharpalilnydja, ŋunhiwiliyin ŋunhi nhe gi yakan djälthi marrtjinyaraw balayi.”
JOH 21:19 Ga bitjarryiny ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋal ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu Beta dhiŋgam, ga ŋuriŋiyi ŋunhi dhiŋganharaynydja nhanukal dhu maŋutji-lakaraman ŋunhi God-Waŋarrwun latjun' yan rom djeŋarra'mirra. Bala ŋayi Djesu dhurrwara-ḏaw'yurrnydja waŋan nhanŋu Betawnydja bitjarra, “Go marrtjin malthurra ŋarrakun biyakun bili,” bitjarr.
JOH 21:20 Bala ŋayi Betany bilyurra, dharrnha ŋayi nhäŋal ŋunhiyin yolŋuny ŋunhi ŋayi nhanŋu galkipuynha malthunamirr Djesuw, ŋunhi ŋayi gan nhinan galki nhanukal ŋunhal ŋunhi ŋathamirriŋur, ŋunhi ŋayi ŋanya dhä-birrka'yurr bitjarr, “Garray, yolthu dhika dhu nhuna goŋ-gurrupandja miriŋuwalnydja?”
JOH 21:21 Yo. Ga ŋayiny Betaynydja nhäŋal ŋanya, bala ŋayi Djesunhany dhä-birrka'yurra bitjarra, “Garray, nhaltjanna dhu ŋunhany gay'yi yolŋu?” bitjarr.
JOH 21:22 Bala ŋayiny Djesuny buku-bakmaraŋal bitjarra, “Ŋuli ŋarra nhanŋu dhu djälthirr walŋawnydja yan nhinanharaw wiyinŋuwnydja, ga yan bili ga roŋiyi ŋarra dhu, ŋunhiyiny yakan nhuŋuny djäl-ŋupanaraw. Nheny dhu malthun ŋarrakuwuynha yan, ga bilin.”
JOH 21:23 Bala walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja malthunamirriy mala ŋunhi walal gan nhinan ŋunhiliyi ŋäkula walal ŋanya ŋunhi dhäruktja Djesuny balanyawuyyiny waŋanhawuy, bala walal ŋunhi guyaŋanany bitjarra, yanbi ŋayiny dhu ŋunhiyiny malthunamirr yakan dhiŋgam, nhinan yan ŋayi dhu ga walŋan yan bitjanna bili wiyinŋumirra, ga yan bili ga bulu ŋayi dhu roŋiyi räli. Yurr Djesuynydja ŋunhi yaka ganha bitjanayi lakaranha ŋanyanhany ŋunhiyiny yolŋuny walŋawnydja nhinanharaw; yän ŋayi ŋunhi waŋanany bitjarr warray, “Ŋuli ŋarrany nhanŋu dhu djälthirr walŋawnydja nhinanharaw ga yan bili ga bäy ŋarra dhu roŋiyirr räli, ŋunhiyiny nhakun yakan nhuŋuny dhunupa djäl-ŋupanaraw. Yan gi mukthurra nhini.”
JOH 21:24 Yo. Dhuwaliyin ŋayi ŋunhi malthunamirr galkipuynydja nhanukalaŋuwuy ŋunhi ŋayi marrtjin nhäŋala ga ŋäkula nhä malany bukmaknha yan, bala marrtjin ŋayi wukirrin. Ga napurrnydja dhuwal marŋgin ŋunhi nhä mala ŋayi gan wukirriny ŋunhiny yuwalknha yanan.
JOH 21:25 Yo. Djämany ŋayi gan ŋunhi Djesuynydja dharrwa mirithirr dhika nhäny mala ŋunhi latju'mirrnydja, ŋunhi ganydjarr yindiny mirithirrnydja. Yurr yakan ŋarra ganha ŋunhi bukmakkunhany lakaranha, wukirriny marrtjin dhipalnydja djorra'lilnydja. Ŋuli balaŋ ŋarra bukmakkunhany lakaranha warrpam'thunany, ŋayiny balaŋ ŋunhi djorrayny'tja mala warrpam'thunan ŋayathanha wäŋanhany mala buku-ḻiw'maranhan. Ga balanya nhumalaŋ dhuwal dhäwuny' ŋarrakuŋuny Djonguŋuny wukirriwuy, dhiyaliyin dhawar'yurrnydja.
ACT 1:1 Marrkapmirr Dhiyapalatj, ŋäthilnydja ŋarra gan ŋunhi wukirri wiripu muka djorra' nhuŋuny, lakaraŋalnydja ŋarra gan ŋunhi ŋanyanhan Djesunhan, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan djäma ḻiw'maraŋal dhiyal, ga marŋgikuŋal, ga yan bili-i-i ga balanyamirriynha waluy ŋunhi ŋanya ŋayi märraŋalnha balan djiwarr'lila, God-Waŋarrwalnha yirralkalil. Yo, dhäŋur beŋurnydja ŋunhi ŋayi walŋathinany dhiŋganhaŋurnydja, yurrnha ŋanya ŋayi ŋunhi djaw'yurrnydja balany djiwarr'lilnydja, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi gan Djesuy djäma gurrupar ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ nhanukiyingalaŋaw Djuy'yunawuywu mala, ŋunhi ŋayi gänaŋ'maraŋal walalany nhanukiyingalaŋaw ŋayi djämaw, yurr ŋayi gan ŋunhi Djesuy djämany lakaraŋal walalaŋ Dhuyu-Birrimbirrwal yan ganydjarryuny.
ACT 1:3 Yo. Dhäŋur beŋurnydja ŋunhi, ŋunhi ŋayi walŋathinany moluŋurnydja, Djesuny gan ŋunhi dharrwamirra milkunhamin ŋanyapinyany ŋayi ḻundu'mirriŋuwalnydja mala nhanukalaŋuwal. Yurr ŋayi gan ŋunhi dharrwakurra dhukarrkurrnydja milkunhaminany, märr walalnydja gan ŋunhi yuwalkkuŋala yan marŋgithinany nhanŋu, ŋunhi ŋayiny yuwalk warray walŋathin, ga lakaraŋal ŋayi gan dhäwu walalaŋ God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuy, bala ŋunhi 40-ny munha djuḻkthurrnha.
ACT 1:4 Ga buluyi walal nhakun waŋgany-manapanmindhi, bala ŋayiny Djesuny bunanan walalaŋ balanyamirriyyiny, bala ŋayi dhäruk-gurrupanminany bitjanminan gam', “Way walal, yaka nhuma dhu ganan dhuwandja Djurutjalamdja wäŋa. Nhinany nhuma dhu ga dhiyal bili yan dharraḏa, galkunna nhuma dhu ga mundhurrwun, ŋurikin ŋunhi mundhurrwuny ŋunhi ŋayi ŋarrakal Bäpay wäwunguŋal nhumalaŋ, ŋurikiyin mundhurrwu ŋunhi ŋarra bili muka lakaraŋalnydja nhumalaŋgal.
ACT 1:5 Djondhuny gan ŋunhi ḻiya-ḻupmaraŋal gapuy warray waŋganydhu, yurr yalalany bäy dhu märr-ḻurrkun' munha djuḻkthurr, ga ŋunhiyiny dhu gi Dhuyu-Birrimbirryun nhumalany ḻiya-ḻupmaraŋ.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja.
ACT 1:6 Ga ŋunhi walal nhakun ḻundu'mirriŋuny mala ḻuŋ'maranhaminany nhanukal Djesuwalnydja, bala walal gan nhakun dhä-birrka'yurrnydja ŋanya bitjarrnha, “Way Garray, nhätha nhe dhu dhika roŋanmaramany napurruny Yitjuralnhany yolŋuny walalany ŋunhi dhipuŋurnydja gay'yi romŋur ḏälŋurnydja, märr ŋanapurr dhu ga gäna muka djäga napurruŋguwuy?” Bitjarra walal gan dhä-birrka'yurrnydja ŋanya.
ACT 1:7 Ga ŋayiny Djesuny waŋan walalaŋguny balany bitjarrnha, “Nhanŋuwuy yan dhuwaliyiny rom Bäpaw, ŋayipi yan dhu guyaŋa. Ŋayipin marŋgi nhätha ŋayi dhu djäma. Yaka dhuwal nhumalaŋguny marŋgithinyaraw dhiyakiyiny waluw.
ACT 1:8 Yurr ŋunhi dhu Dhuyu-Birrimbirrnydja yarrupthun dhipalnydja, bala ŋayin nhumalany dhu ŋunhi dhurrthurryurrnydja, ga nhumany dhu nhanukalnydja ganydjarryu dhaŋaŋdhirra. Yo, ŋayin nhumalany dhu ŋunhi ganydjarrmirriyamany, märr nhumany dhu ga ŋarranhawuynhan yan lakaranhamirrnydja bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja mala. Nhuman dhu ŋunhi mel-marŋgimirr ŋarrakuny dhiyalnydja Djurutjalamdja wäŋaŋur, ga ŋulawitjan bala Djudiyakurr* gali'kurr, ga ŋula bala Djamariyakurrnydja wäŋakurr ḻiw'maram yan, ga wiripuŋuwurr wiripuŋuwurr wäŋakurr mala bawalamirriwurra yanan, nhuman dhu marrtji ŋunhi lakaramany ŋarrakalaŋuwuynydja.”
ACT 1:9 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi gan Djesu waŋanany bitjarryiny, bala ŋayi yan dhawuṯthurra balan djiwarr'lila; marrtjinany ŋayi gan ŋunhi yan bili-i-i ga milmayi walalaŋgal ŋunhi maŋandhuny ŋanya gungaŋal.
ACT 1:10 Yurr wiyinnha walalnydja gan ŋunhi nhäŋalnydja dhupuŋalnydja djiwarrlilnydja, ḻarruŋala walal gan buluŋuw nhänharaw nhanŋu, bala märrmany' ḏirramu maṉḏa maḻŋ'thurra ŋunhili bili yan, yurr girri'-watharrmirra maṉḏa.
ACT 1:11 Bala maṉḏa ŋunhiyi ḏirramuny maṉḏa waŋanany walalaŋ bitjarrnha, “Way, nhuma wäŋa-Galalipuy yolŋu walal, nhaku nhuma dhuwal ga dhärrany dhiyalnydja, ga nhämany nhuma ga dhupumany balany garrwarlilnydja? Ŋunhayin Djesunhany bilin märraŋalnha nhumalaŋgalaŋaŋur balan djiwarr'lila, ga buluyi ŋayi dhu boŋguŋ roŋiyi räli biyakiyi bili yan ŋunhi nhuma dhuwal nhäŋal ŋanya marrtjinyawuy.” Ga bitjarra maṉḏany ŋunhi waŋan.
ACT 1:12 Dhäŋur beŋurnydja ŋunhi bukuŋurnydja Wolipŋurnydja, walal marrtjin roŋiyinan wäŋgaŋala balan Djurutjalamlila, yurr märr-gurriri ŋunhi djakany wäŋany beŋurnydja ŋunhi bala'-dharrwamirriŋurnydja wäŋaŋur.
ACT 1:13 Roŋiyinany walal marrtjin ŋunhi, ga dhunupan yan balan buku-wiyin'lila bala'lilnydja gärrin, bala marrtjin nhinanan galkurra. Yo, nhinanany walal gan ŋunhi ŋunhili bili yan waŋganyŋur, dhuwalawurr ŋunhi yolŋuny walal yäkuny gam', Beta,* ga Djon,* ga Djayim,* ga Wanduru,* ga Bilip,* ga Dumitj,* ga Mathuyu,* ga Bäthalamiyaw,* ga wiripu Djayim, gäthu'mirriŋu Yalpayatjku,* ga wiripu Djäyman* ŋunhi walal ŋanya ŋuli ganha yäku-lakaranha rom-ḏäl ḏirramu, ga wiripuny Djudatj, gäthu'mirriŋu Djayimgu.
ACT 1:14 Walal ŋuli ganha dhuwalawurryiny ŋunhi bitjana bili yan buku-ḻuŋ'maranhaminya bukumirriyanharaw, rrambaŋi walal miyalkkurruwurr, ga wiripuny Meri, ŋäṉḏi'mirriŋu nhanŋu Djesuw, ga yukuyuku'mirriŋu walal nhanŋu Djesuw. Yo, bitjarra bili walal gan ŋunhi bukumirriyaŋalnydja waŋganydhun yan ŋayaŋuynydja.
ACT 1:15 Ga waŋganydhuny waluy walal ḻuŋ'maranhaminan ŋunhiwurryiny ŋunhi märr-yuwalkthinyamirrnydja yolŋu walal, yurr märr-dharrwan ŋunhi yolŋuny malany, 120-n nambany, bala ŋayi Betany rur'yurra ga waŋan ŋayi bitjarrnha,
ACT 1:16 “Way walal, wäwa walal ŋarraku. Ŋäthil muka yan ŋayi ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny lakaraŋal nhanukalaŋuwurr Daybitkalaŋuwurr* dhärukkurrnydja, ŋanyanhany ŋunhiyiny yolŋuny Djudatjnhany, ŋunhi ŋayi ŋurru-warryurr miriŋuny mala nhanŋu Djesuw ŋayathanharaw.
ACT 1:17 Yo, ŋayiny ŋunhi Djudatjtja yolŋu dhipuŋur muka limurruŋgal malaŋur, bili ŋayiny ŋunhi balanyayi bili gänaŋ'maranhawuy yolŋu nhanukuŋ muka Djesuwuŋ, djämaw nhanŋu Garraywu.”
ACT 1:18 “Yo, märraŋalnydja ŋayi ŋunhi rrupiyany Djudatjthuny djämapuynydja yätjkurruyanhawuynha, ŋunhiŋuwuynha ŋunhi ŋayi Djesuny goŋ-gurrupar miriŋuwal, ga ŋuriŋiyiny ŋayi ŋunhi rrupiyay märraŋal wäŋan ŋarakan nhanŋuwuy ŋayi, ga ŋunhiliyin ŋunhi wäŋaŋurnydja ŋayi galkirrinany, bala yan dhiŋgaŋalnha, ga dhunupan ŋayi ŋunhi rumbalnydja barr'yurra, ga bukmak nhanŋu ŋunhi djinawa'wuynydja nhä malany warrpam'nha djalkthunminan.
ACT 1:19 Ga bukmakthun walal ŋunhi wäŋa-Djurutjalampuyyuny yolŋuy walal ŋäkulnydja ŋanya ŋunhiyiny yolŋuny dhiŋganhawuynha, bala walal yan ŋunhiyiny wäŋa yäku-nhirrpar Yakildama mayali' ‘Gulaŋyakay Wäŋa’ bitjarra.”
ACT 1:20 Bala ŋayi Betay buluny lakaraŋal bitjarrnha gam', “Ŋunha ŋunhi Daybitkalnydja ga djorray' wukirriwuyyu lakaram bitjanna gam', ‘Ŋunhany ŋunhi buṉbu nhanŋuny dhu ga dhärra waŋaran yan bitjanna bili; yakan dhu ŋula yolnydja yolŋu nhina ŋunhiliyiny wäŋaŋur.’ Ga wiripuny ga dhäruk dhärra wukirriwuy bitjan gam', ‘Wiripuŋuynha yolŋuy dhu nhanŋuny dharapul märram, ŋayin dhu ga djäma nhanukalnydja dharapulŋur.’ Bitjandhin ga ŋunha djorrayny'tja lakaram.”
ACT 1:21 “Go limurr djarr'yunna wiripuŋunhan yolŋuny, waŋgany-manapanaraw limurruŋgalnydja, märr ŋayin dhu ga ŋunhi ŋuriŋiyin mel-marŋgiynha guŋga'yundja lakaramany nhanukalaŋuwuynydja Djesuwalaŋuwuynydja, ŋunhi ŋayiny bili warray dhiŋganhaŋur walŋathinan. Yo djarr'yundja limurr dhu yolŋunhany ŋunhi ŋayi gan malthurr ḻiw'maraŋal Djesuw rrambaŋi limurr, beŋur bili ŋunhi ŋayi Djondhu ḻiya-ḻupmaraŋal ŋanya Djesuny, ga yan bili-i-i ga balanyamirriynha waluy ŋunhi ŋayi Djesuny djaw'yurra limurruŋgalaŋaŋur balan djiwarr'lila.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Beta waŋanany.
ACT 1:23 Bala walal nhirrparnydja märrma'nhan yolŋunhany maṉḏany; Djawutjipnhan* walal ŋunhi märraŋalnydja, ŋunhi ŋayi wiripuny yäku märrmany' Bätjapatj* ga Djatjatj,* ga wiripuny ŋunhi waŋganydja ḏirramu yäku Mathiyatj.
ACT 1:24 Bala walal gan bukumirriyaŋalnydja maṉḏaŋ bitjarrnha, “Garray, nhepin dhuwal marŋginy bukmakkuny yolŋuwnydja walalaŋ ŋayaŋuwnydja. Milkuŋun napurruŋgal, ga lakaraŋun, yolnha dhika nheny yolŋuny mala-djarr'yurr.
ACT 1:25 Ŋunhi Djuy'yunawuynhany yolŋuny ŋunhiliyiny nhanukalnydja dharapulŋur Djudatjkalnydja ŋunhi ŋayi ganarrthaŋala ŋanapurrunhany, bala yan ŋayi marrtjinan ŋunhiwilin ŋunhi wanhaŋuwuy ŋayi wäŋapuy?”
ACT 1:26 Ga dhäŋur bukumirriyanhaŋurnydja, bala walal märrman' märraŋal dharpan maṉḏany yäkumirr, yurr walal ŋunhi dharpany märraŋal yäkumirra Mathiyatjkalaŋumirra. Bala yan ŋayin ŋunhi Mathiyatjthun dharapulnydja märraŋal nhanŋuny Djudatjkuny, walalaŋgalnydja manapar, ŋurukurruŋgalnydja ŋunhi Djuy'yunawuywalnydja 11-galnydja malawal.
ACT 2:1 Ga yalalany ŋunhi Bin'tikutjmirriynydja waluy, walalnydja marrtjin märr-yuwalkthinyamirrnydja yolŋu walal ḻuŋ'maranhaminany waŋganylila bala'lilnydja.
ACT 2:2 Ga balanyamirriy bili yan, bala walal ŋäkulnha rirrakaynha, ŋayi marrtjin ganydjarrnydja bunanan, yarrupthurra marrtjin rälin beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja, murryurrnydja ŋayi marrtjin ŋunhi bitjarr nhakun ŋuli marrtji ŋunhi wata yindi ganydjarr buna, bala yan warrpam'nha ŋayathaŋalnydja ŋuriŋiyi wataynydja buṉbunhany ŋunhi wanhal gan yolŋu walal nhinan, djinawany' ŋunhi bala'nhany warrpam'thurra gungaŋalnydja.
ACT 2:3 Bala walalnydja yolŋuynydja walal nhäŋalnha balanyan nhakun ŋunhi gurtha ŋäṉarr, ŋayi marrtjin barrkuwatjthinan bala ŋayathaŋalnha ḻiyan yolŋunhan walalany waŋga'-waŋganynhan yan, bukmaknha yan nhämunha' gan ŋunhiliyi yolŋu walal nhinan djinawa' bala'ŋur.
ACT 2:4 Ga ŋayi nhakun walalany bukmaknhan dhaŋaŋguŋalnydja Dhuyu-Birrimbirryuny, bala walalnydja dhunupan waŋanany ŋunhi wiripuŋuwurra dhärukkurrnydja ŋuliwitjarrnha ŋunhi mulkuruwurra; waŋga'-waŋgany yan ŋunhi yolŋuny walal waŋanany gan dhäruktja barrkuwatjnha, ŋunhiyi bili yan dhäruktja ŋunhi ŋayi Dhuyu-Birrimbirryu walalaŋ gurrupar waŋanharaw.
ACT 2:5 Ga ŋunhiliyi gan yolŋu walal nhinan Djurutjalamdja wäŋaŋur Djuw mala, yurr barrkuwatjpuynha wäŋapuynydja mala, waŋgany-manapanmin walal gan ŋunhiliyi wäŋaŋur buku-ŋal'yunaraw God-Waŋarrwu muka, ga balanyayi bili dhäruktja walalaŋ ŋunhi barrkuwatjthi yan.
ACT 2:6 Ga ŋunhi nhakun walal wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋäkulnha gan walalany bukmaknhan waŋanhawuynydja yindilila rirrakaylilnydja, bala walal marrtjin wiripuwurrnydja yolŋu walal ḻuŋ'thurra ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi märr-yuwalkthinyamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ga be muka gan mala-nhirrpanminany walalaŋgal ŋunhiliyiny. Bala walal yan ŋäkulnydja ŋunhiyiny dhäruktja ṉirr'yurra, bili waŋga'-waŋganydhuny gan ŋunhi yolŋuy walal ŋäkul dhäruktja malany waŋanhawuynydja walalany, walalaŋgiyingalaŋuwurra dhärukkurrnydja walal gan ŋunhi waŋanany, wiripuŋuwurra wiripuŋuwurra.
ACT 2:7 Yo, bili nhakun walal ganyim'thurr manapar, ya bitjarr, bala walal waŋanhaminany bitjanminan, “Way, dhuwandja ŋunhi yolŋu walal wäŋa-Galalipuy warray.
ACT 2:8 Nhaliy walal ŋunha marŋgithinany limurruŋgalaŋawnydja dhärukku malaŋuw? Limurrnydja dhuwal dharrwan mirithirra wiripuŋuwuynydja wäŋapuy mala, ga matha limurruŋ barrkuwatj, yurr dharaŋanamiriwnha, yurr limurr ga dhuwal ŋämany walalany ŋunha waŋanhawuynydja, nhakun walal ga ŋunha limurruŋgun mathany waŋa, wiripu'-wiripun mathany mala.”
ACT 2:9 “Yo. Limurrnydja bili dhuwal barrkuwatjpuynha wäŋapuynydja mala, dhuwalaŋuwuynha wäŋapuy mala gam', Bäthiyawuy,* ga Mediyawuy,* ga Yelambuy,* ga Mitjapatamiyawuy,* ga Djudiyawuy,* ga makarr wäŋa Gapadutjiyawuynha,* ga Bunditjpuynha,* ga Yaytjawuy,
ACT 2:10 ga Buritjiyawuy,* ga Bambiliyawuy,* ga Yetjippuy,* makarrpuy wäŋapuy ga Lipiyawuynha,* galki ŋunhan Djärinipuynha* makarr wäŋa. Ga wiripuny limurr dhuwal ŋunhaŋuwuynha Wäŋa-Rawumbuynha mala.
ACT 2:11 Wiripuny mala limurr dhuwal Djuw yolŋu mala, ga wiripuny limurr dhuwal mulkurun yolŋu, ŋunhiwurrnha ŋunhi limurr gan bilyurra balan buku-ŋal'yunaraw Djuw malawalaŋuwnha God-Waŋarrwu. Ga wiripuwurrnydja limurr dhuwal yolŋu walal wäŋa-Giritapuynha* mala ga Wäŋa-Raypiyawuynha mala. Yo, wiripun wiripun limurr dhuwal bäpurruny, nhakun bawalamirriwuynha wäŋapuynydja, yurr limurr ga dhuwal ŋämany walalany dharaŋana, bili walal ga ŋunha waŋany mathany limurruŋgun, wokthundja walal ga God-Waŋarrwuny, ŋunhi ŋayi nhaltjarr djäma mirithirr yindi rom.” Bitjarrnha walal gan ŋunhi lakaranhaminany.
ACT 2:12 Yo. Yurr walal ŋunhi ŋäkulnydja ṉirr'yurra, dhumbal'yurra manapar walal gan, bala walal dhä-birrka'yunminany bitjanminan, “Way walal, nhä dhuwandja maḻŋ'thurr? Nhä dhuwal mayaliny'?”
ACT 2:13 Yurr wiripuwurruynydja yolŋuy walal gan warku'yurra walalany ŋunhiwiliyi dhäruklil, ga waŋan bitjarra, “Dhuwaliny walal ga ḻeŋun, ŋänitji'mirra mala dhuwaliyiny,” bitjarr.
ACT 2:14 Bala walalnydja ŋunhi Djuy'yunawuynydja yolŋu walal dhärranany gan bilin waŋgany-manapanminyawuynha, bala ŋayi Betany dhunupan waŋanany dhä-garramatnha mirithinan dharrwawalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal bitjarra, “Nhumany dhuwaliny Djuw malany, ŋunhi limurr-malany yolŋu walal, ga bukmak nhuma wiripuwurr ŋunhi nhuma ga nhina dhiyal Djurutjalam wäŋaŋur. Ŋäkun walal ŋarranhany, ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaraman nhä mala dhuwaliyi ŋunhi mayali', dhuwandja gam'.
ACT 2:15 Nhumany ŋunhi guyaŋan napurrunhany, yanbi napurrnydja leŋumirra yolŋu mala. Bäyŋu warray, bili dhiyaŋ muka bili dhuwal djaḏaw'yurrnydja.
ACT 2:16 Dhuwandja ŋunhiyi muka dhawaṯthurr ŋunhi ŋayi gan dhäwu-gänhamirriy yolŋuy yäkuy Djawulyu ŋäthil wukirri, bitjanna ga ŋunhi dhärrany gam', wukirriwuynydja.
ACT 2:17 ‘God-Waŋarrnydja ga waŋa bitjan warray, “Ŋarrany dhu ga djäman ŋuriŋiny ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy; ŋarrany dhu rarryunna ŋarrakuwuynydja ŋarra Dhuyu-Birrimbirrnhany bukmakkala yan yolŋuwalnydja walalaŋgal. Bala nhakun dhu ga nhumalaŋgalnha gäthu'mirriŋuynydja walal ḏirramuwurruynha ga miyalkkurruwurruynha, lakaramany dhäwuny' ŋarrakuŋuny dhunupayam. Yo, yawirriny'thuny dhu ga nhäma maŋutji-djurthinyawurra, yuwalknha dhu ga ŋunhi maḻŋ'thundja, ga walal worru'-wurruŋuynydja dhu ga maḻŋ'maram walalaŋgiyingalaŋuwurr walal mäwa'wurra mala.
ACT 2:18 Yo, balanyamirriynydja waluy, ŋunhi ŋarra dhu rarryundja ŋarrakuwuynydja ŋarra Dhuyu-Birrimbirrnhany ŋurikiwurruŋgala ŋayaŋulilnydja ŋunhi ŋarrakalaŋuwala djämamirriwalnydja walalaŋgal, ḏirramuwurruŋgal ga miyalkkurruwurruŋgal, bala walalnha dhu ga ŋunhi lakaramany ŋunhin dhäwuny' ŋarrakuŋun gurrupanawuy.
ACT 2:19 Yurr ŋarrapiny dhu djäma romdja malany yindin mirithirra, ŋayaŋu-ganyim'thunamirra, nhäman nhuma dhu ga ŋunhawala djiwarr'lila ga dhipala banydjiwal munatha'lila, ganydjarrnydja yindin mirithirra dhu ga maḻŋ'thundja, balanyan nhakun gulaŋnha, ga wiripuny balanyan nhakun gurthan, ga wiripuny dhu marrtji ŋunhi rur'yun balanyan nhakun ŋunhi ŋawulul'nha ŋuli marrtji rur'yun gaḏumgaḏumdhunna.
ACT 2:20 Ga waluny dhu buku-munha'yirra ŋunhalnydja garrwarnydja, ga ŋaḻindiny dhu ŋunha miku'thirra gulaŋdhirra. Yo, wäŋany dhuwal munathany' ga djiwarrny'tja dhu wiripuŋuyirra, yurrnha dhu Garraywuny ŋunhi dharrpalnydja walu galkithirr, bunanharawnydja nhanŋu.
ACT 2:21 Ga balanyamirriyyiny ŋunhi ŋayi dhu rarryun nhanŋuwuy ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnhan, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny balanyamirriyyiny waluy ŋula yolnha yolŋuny walŋakuman, ŋuli ŋayi dhu ga ŋuriŋiyi yolŋuy yäku-lakaram ŋanyapinyany Garraynhany guŋga'yunarawnydja.” ’” Ga dhuwaliyiny ŋunhi dhäwu baman'ŋuwuynydja, ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarryu ŋäthil lakaraŋal.
ACT 2:22 “Nhumany ŋunhi yolŋu walal wäŋa-Yitjuralpuynydja* mala, buthuru-bitjurr muka dhiyakuny dhäwuw. Yol bili ŋayi ŋunhi yolŋuny Djesuny wäŋa-Nätjuritjpuynydja? Nhäthinya ŋayi ŋunhi yolŋuny? God-Waŋarryuny gan ŋunhi ŋayipiny milkuŋal ŋanyanhany Djesunhany, lakaraŋalnydja ŋanya ŋayi gan ŋunhi, ŋunhi ŋayiny beŋur warray God-Waŋarrwuŋ djuy'yunawuy, bili djämany ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryuny dhuwalatjarryi muka Djesuwalaŋuwurra, ga nhumany ŋunhi wäŋa-dhuwalaŋuwuyyuny mala, nhumapiny nhäŋal muka ŋanya, ŋunhi ŋayi ŋuli ganha djäma ganydjarr yindi mirithirr ŋayaŋu-ganyim'thunamirr rom.
ACT 2:23 Ŋayipiny ŋunhi God-Waŋarrnydja ŋäthil yan marŋgithin, ŋunhi dhu yolŋuy walal goŋ-gurrupan ŋanya Djesuny nhumalaŋgala. Yurr nhanukiyinguŋ ŋunhi God-Waŋarrwuŋ dhukarr-rulwaŋdhunawuynydja be muka baman'ŋuwuy ŋäthilmirriyanhawuy. Ga märr-yuwalknha yan ŋunhi maḻŋ'thurrnydja. Nhumany ŋanya ŋunhi Djesunhany bumara dharpalilyaŋala, balanyamirriy waluy ŋunhi nhuma ŋanya gurrupar ŋurikiwurruŋgalyin ŋunhi dhuwurr-yätjmirriwala yolŋuwal walalaŋgal ŋal'maranharaw dharpalilyanharawnha.
ACT 2:24 Bala ŋayi ŋunhi yuwalknha yan dhiŋgaŋalnydja. Yurr God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhi walŋakuŋal beŋuryiny dhiŋganhaŋurnydja, dhawaṯmaraŋala ŋanya beŋuryiny romŋur dhiŋganhamirriŋurnydja, bili bäyŋun ŋanya dhu ŋuriŋiyi dhiŋganhamirriynydja romdhu ga ŋayatham Djesunhany baṯ-bitjandja.
ACT 2:25 Bili nhumalaŋgalnydja mala-ŋurrkanhayŋuy yäkuy Daybitthuny lakaraŋal warray gan ŋanya Djesunhany ŋäthil yan, ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋanya gam', ‘Ŋarrany ŋanya nhäŋal dharaŋar Garraynhany, ŋunhi ŋayiny ŋuli galki warray ŋarrakal bitjan bili yan; yakan ŋarra dhu ŋunhi ŋula nhaltjandja galŋa-miḏikirrnydja ŋula nhaliynydja malaŋuy romdhu, bili ŋayipiny dhuwal galki warray ŋarrakal.
ACT 2:26 Ŋayaŋuny ŋarraku ga dhuwal bitjanna bili yan ŋoy-djulŋithirra, ga wokthundja ŋarra nhanŋu dhu ga märr-yiŋgathinyaraynha yan dhärukthuny ŋarrakiyingal ŋarra. Ŋarrany dhuwal yolŋu muka, balanyayi bili yan barrwaṉ'mirryi, yurr ŋarra dhu ga yakan ŋunhi barrarirrnydja dhiŋganhamirriwnydja romgu; yänan ŋarra dhu ga nhinany ŋayaŋuynydja gatjpu'yunaraynha.
ACT 2:27 Bili nheny dhu yaka warray ŋarrany ganan ŋunhiwiliyi dhiŋganhamirrililnydja wäŋalil; ŋarrany dhuwal yolŋu nhuŋuwuy yan, yakan ŋarraku dhu ga rumbal ŋorra barrpany' ŋunhili munatha'ŋurnydja.
ACT 2:28 Nhen muka ŋarraku ga dhukarr dhunupany lakaram balany walŋamirrililnydja, bala ŋarrany dhu ga nhina galŋa-djulŋithirra yanan, goŋmirriyirra dhikan, bili ŋarrany dhu ga nhina ŋunhiliyin nhokala, bitjanna bili dhu.’ Bitjarr ŋayiny gan Daybittja waŋan ŋäthilnydja. Ga yolnha ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja? Ŋanyapinya ŋayi? … ŋany yolnha, wiripuŋuny yolŋuny muka?”
ACT 2:29 “Wäwa walal ŋarraku, ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaraman dhawaṯmaraman. Ŋunhiyi limurruŋguny mala-ŋurrkanhayŋu Geŋ-Daybittja dhiŋgaŋal, ga dholkuŋalnydja walal ŋanya ŋunhi molulilnydja, ga ŋarakany nhanŋu ga ŋorra yan baḏak ŋunhayi moluŋur.
ACT 2:30 Ŋayipin ŋunhi Daybitnha djawarrkmirrnydja God-Waŋarrwuny dhäwuwny'tja lakaranharaw, ga dharaŋar ŋayi gan Daybitthu, ŋunhi ŋayi dhu ŋunhiyiny wäwungunhawuy yolŋu maḻŋ'thun beŋuryin bili yan yarraṯaŋur nhanukiyingala Daybitkalnha, bala nhinany ŋayi dhu ga ŋurruŋun nhanukal Daybitkala dharapulŋurnydja, bili bitjarryi muka ŋunhi ŋayipiny God-Waŋarrnydja dhäruk-nhirrpanminany ŋäthilnydja.
ACT 2:31 Yo, ŋäthil yan ŋayi Daybitthuny nhäŋal nhaltjan ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryu yalalaŋumirr djäma, bala ŋayi gan ŋunhi lakaraŋala ŋäthilmirriyaŋala ŋanya Djesu-Christnhany, ŋunhi ŋayi dhu walŋathirr dhiŋganhaŋur. Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja gam', ‘God-Waŋarryuny ŋunhi yaka ŋanya ganarrthanha ŋunhiwiliyiny wäŋalil dhiŋganhamirrililnydja, yaka nhanŋu ŋunhi rumbalnydja ŋula barrpa'yinyany ŋunhili moluŋurnydja.’”
ACT 2:32 “Yo, dhuwaliyi Djesuny ŋunhi ŋayipiny walŋa warray yan, bili God-Waŋarryuny ŋanya walŋakuŋal beŋuryiny ŋunhi moluŋurnydja rumbal yolŋu yan, ga napurrnydja dhuwal ḻundu'mirriŋuny mala nhanŋu mel-marŋgimirra, ga dhuwal napurr ga lakaramany ŋanya yuwalk yan, ga yuwalk muka ŋayi ŋunhi walŋany.
ACT 2:33 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi walŋathinany dhiŋganhaŋurnydja, bala ŋanya ŋayi yan God-Waŋarryuny märraŋala, djaw'yurra balan djiwarr'lila, ga nhirrparnydja ŋayi ŋanya God-Waŋarryuny nhanukiyingalnha ŋayi dhunupa'ŋulila gali'lilnydja, ga ŋunhayin ŋayi ga nhinan yulŋuny nhanukala garrwarnha mirithirra, waŋganyŋura maṉḏa God-Waŋarrnha. Bala ŋayi God-Waŋarryuny Bäpaynydja gurrupara ŋunhiyiny Dhuyu-Birrimbirrnhany nhanukala Djesuwala djägalilnydja, bili ŋayi ŋunhi wäwunguŋalnydja ŋanya ŋäthil yan. Ga ŋayin ŋunhi Djesuynha märraŋalnydja, bala ŋayin ŋunhi rarryurrnydja räliny ŋunhiyiny limurruŋgala yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga dhuwandja nhuma ga nhäman dhiyaŋuny bala ga ŋäman napurruŋgalnha, dhuwandja ŋunhiyi bili God-Waŋarrwu Dhuyu-Birrimbirrnydja, ŋunhi ŋayiny Djesuynha rarryurrnydja napurruŋgalnydja ŋayaŋulil.”
ACT 2:34 “Ga ŋunhiyi mala-ŋurrkanhayŋuny nhumalaŋ yäku Daybittja, bäyŋu ŋunhi ŋayipiny marrtjin dhawuṯthurr rumbalmirrnydja balany djiwarr'lilnydja, yurr dhäruktja ŋayi gan dhuwal wukirriny bitjarrnha gam', ‘God-Waŋarrnydja waŋan ŋarrakalaŋuwalnydja Garraywal bitjarr gam', Nhininy gi dhiyalnha ŋarrakalnha gali'ŋurnydja dhunupa'ŋuŋura,
ACT 2:35 yan bili ga miriŋuny nhuŋu dhu ŋunhi nyilŋ'maranhamirr warrpam' yan, bala nhe dhu ga ḻuku-ŋal'yunna, gorruman dhu ga ŋunhiliyin nhokiyingalaŋuwala nhe miriŋuwalnha malaŋuwal.’”
ACT 2:36 “Nhumany Yitjuralyuny yolŋuy walal, bukmakthun ŋäkuny dhuwaliyi dhäwuny, bala märr-yuwalkthin yan. Ŋunhi dhuwaliyiny Djesuny ŋunhi nhuma ŋanya bumar dhiŋganhamaraŋal, dhiyaŋuny bala ŋanya dhuwal God-Waŋarryuny ŋurruŋuyaŋala, ŋunhi ŋayi Garray, ga Maŋutji-dhunupayanhawuynha.”
ACT 2:37 Ga ŋuriŋiyi dhärukthu nhanukal Betawalnydja nhakun ŋayaŋuny walalaŋguny dharpuŋal, bala walal waŋanan nhanukal Betawalnydja ga wiripuwurruŋgalnydja bitjarra, “Way, wäwa walal, nhaltjan dhika dhu napurrnydja?”
ACT 2:38 Ga ŋayiny Betany waŋan balany walalaŋguny bitjarra, “Gatjuy bilyurra walal dhuwurr-yätjŋurnydja romŋur nhumalaŋgiyingal bala ḻiya-ḻupthurra yäkukurrnydja Djesu-Christkalaŋuwurra, märr nhumalaŋ dhu ŋunhi yätjkurrnydja dhuwurr bäy-lakaraman, bala nhuma dhu märraman ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny mundhurr Dhuyu-Birrimbirrnhany.
ACT 2:39 Bili God-Waŋarryu ŋayipi dhawu'mirriyaŋalnydja be muka ŋäthil yan bukmakku nhumalaŋ, ga djamarrkuḻiw' nhumalaŋgalaŋaw, ga ŋurukuwurruŋ ŋunhi walal dhu ga be bala barrku mirithirr yalalaŋumirriy mala-bunhamirr; bili dhuwandja ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja bukmakku yan, ŋurikiwurruŋ warray ŋunhi limurruny ŋayipi dhu God-Waŋarryu Garrayyu yäku-lakaraŋ marrtjinyaraw bala nhanukal.” Ga bitjarra ŋayi gan Betay lakaraŋalnydja.
ACT 2:40 Bala nhakun buluny ŋayipin marrtjin lakaraŋal Betaynha ŋunhiyi dhäwu, raypirri'yurra manapar, nhakun ŋayi gan dhärukthun galkikuŋal waŋanan walalany bitjarra, “Bilyurra walal, yarrkthurra dhipuŋuryiny ŋunhi yolŋuwal walalaŋgal dhuwurr-djarrpi'mirriwalnydja, walŋakunhamirra nhunapinya nhe märr nheny dhu ŋunhi yakan mariŋur.” Bitjarryin ŋayi gan ŋunhi dhäwuny' walalaŋ lakaraŋal.
ACT 2:41 Ga dharrwaynha yolŋuynydja walal ŋunhi märraŋalnydja dhäwuny' nhanukuŋ, ga dhunupan walal gan ŋunhi bilyurra beŋurnydja ŋunhi walalaŋgiyingalaŋaŋurnydja yätjkurruŋurnydja romŋur. Bala walal gan yan buku-ḻupthurra, dharrwan mirithirra yolŋuny walal, 3,000-nha nambany, bala walal gan waŋgany-manaparnydja walalaŋgalnha wiripuwurruŋgalnha Garraywalaŋumirriwal mala balanyamirriyyiny waluy.
ACT 2:42 Ga ŋunhiwurr yuṯany yolŋu mala, ŋunhi walal gan dhiyaŋ bili gurrupanmin nhanukal Garraywal, walalnydja gan ŋunhi mirithin yan buthuru-bitjurrnydja ŋurikiny ŋunhi dhärukku Garraywalaŋuw Djuy'yunawuywuny yolŋuw walalaŋ, märr walal gan mirithin yan marŋgithinany ga yuwalkkuŋalnha. Ga bitjarrnha bili walal gan ŋunhi ḻuŋ'thurrnydja waŋganylila yan buku-ŋal'yunarawnydja, ga bitjarryi bili walal gan waŋgany-manapanmindhi ŋathawnydja bakmaranharaw, guyaŋanany walal gan ŋanya rumbalnydja Djesunhany ŋunhi ŋayi burakin, ga bitjarryi walal gan bukumirriyaŋalyi walalaŋguwuynydja walal bala-räli'yunminan yan.
ACT 2:43 Ga ŋuliwitjarryin Djuy'yunawuywalnha yolŋuwal walalaŋgal, God-Waŋarryuny gan ganydjarrnydja djäma yindin mirithirra, ŋayaŋu-ganyim'thunamirra romdja, ga bukmakthun yolŋuynydja walal gan nhäŋalnydja ŋunhiyi, nhakun walal gan barrarinan manapar.
ACT 2:44 Ga walalnydja ŋunhi märr-yuwalkthinyamirrnydja mala gan nhinanany waŋganynha yan malany, bala walal gan bitjarra bili gurrupanminan guŋga'yunminan walalanhawuynhany walal.
ACT 2:45 Ga ŋunhi ŋayi gan ŋula yol yolŋu nhinan ḻukunydjany', wäŋa-dharrwamirrnydja ga girri'-dharrwamirrnydja ga ŋula nhä mala dharrwa nhanŋu, ŋayiny gan ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy gurruparnydja rrupiyawnydja märranharaw wiripuŋuwalnha yolŋuwal, märr gan ŋuriŋiyiny rrupiyay guŋga'yurr ŋunhan ŋunhi yolŋuny wiripuŋunhan ŋurruwuyknhan. Ga yaka ŋula yol waŋgany yolŋu gan nhinan dhäparŋ'tja.
ACT 2:46 Ga bitjarryi bili walalnydja gan ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal ḻuŋ'maranhamin ŋunhiwiliyiny buku-ŋal'yunamirrililnydja buṉbulil, ga bitjarryi bili walal gan märraŋalyi ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany balany walalaŋgiyingalnydja walal wäŋalil malaŋulil, bala walal gan nhakun ŋathan ḻukan ŋunhiliyiny rrambaŋin, ŋayaŋuynydja goŋmirriyinyaraynha ga nyilŋ'maranhaminyaraynha.
ACT 2:47 Bitjarrnha bili walal gan ŋunhi wokthurrnydja goŋmirriyinany balan God-Waŋarrwalnydja, ga walal gan ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal nhäŋalnha walalany, bala walal gan manymak-lakaraŋala walalany ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany Garraywalaŋumirrinhany. Ga bitjarryi bili walu-ŋuparyi Garrayyuny gan walŋakuŋalnha wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, bala walalany marrtjin waŋgany-manaparnydja muka dharrwanhan mirithirra yolŋunhany walalany wiripuwurruŋgalnydja ŋurikiwurruŋgalnydja Garraywalaŋumirriwal.
ACT 3:1 Bitjanna bili milmitjpa ḻäy-bilyunaray waluy, walalnydja gan ŋunhi Djuw malany yolŋu walal marrtjin balany ŋunhi God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirrilil buṉbulil bukumirriyanharawnha. Ga waŋganymirrnydja balanyarayyi bili waluy, maṉḏan Betan ga Djonnha marrtjin ŋunhiwiliyi buku-ŋal'yunaraw, bala maṉḏa nhäŋala yolŋunhan bundhurrnhan, ŋayi gan nhinanany ŋunhilin dhukarrŋura, yurr galki dhurrwaraŋur ŋunhi yulŋuny, ŋunhi walal ŋuli ganha lakaranha ŋunhiyi dhurrwarany “Mirithirr Latju' Dhurrwara Mel-wiḏi'mirra”. Yurr ŋayi gan ŋunhiyi yolŋuny nhinan bundhurrnydja wiyinŋumirra, beŋur bili yan dhurrwaraŋur ŋunhi ŋayi dhawal-guyaŋan, ga bitjarra bili walal gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋunhiyi bundhurrnhany yolŋuny ḻaw'-ḻaw'maraŋala gäŋalnydja, bala walal yan ŋunhiwiliyin ŋanya nhirrparnydja dhurrwaralila buṉbulilnydja, märr ŋayi gan ŋunhiliyin nhinanany ŋäŋ'thurrnydja yolŋunhany walalany rrupiyawnydja ŋunhi walal marrtjin wäŋgaŋal balayi ŋunhi God-Waŋarrwal buku-ŋal'yunamirrilil buṉbulil bukumirriyanharaw.
ACT 3:3 Ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyiny bundhurryuny yolŋuy nhäŋal maṉḏanhany Betanhany ga Djonnhany, maṉḏa marrtjin gulŋiyinany bala ŋayi dhunupan yan maṉḏany ŋäŋ'thurra rrupiyawnha.
ACT 3:4 Ga maṉḏany ŋunhi nhäŋal ŋanya, bala yan ŋayi Betany dhunupan waŋan bitjarra, “Way nhäŋu ŋathil linyalany räli,” bitjarr.
ACT 3:5 Bala ŋayi ŋunhiyi bundhurrnydja yolŋu maŋutji-garrwarthinan, dharrnha nhäŋal maṉḏany, yanbi balaŋ maṉḏa ŋanya ŋula rrupiyan gurrupana.
ACT 3:6 Ga ŋayiny Betany waŋan bitjarra, “Bäyŋu ŋarra gi dhuwal ŋula rrupiyany gäŋu. Yurr ŋarra ga dhuwal gämany wiripun ŋamakurra yulŋuny, ŋarra dhu dhuwaliyin nhuŋu gurrupandja. Go, yäkuy Djesu-Christkal wäŋa-Nätjuritjpuywal, dhärriny bala yan marrtjin.”
ACT 3:7 Bala ŋayi Betany waṉa-djarryurra, baṯnha ŋanya ŋayathaŋal dhunupa'ŋun goŋ, bala dhärranhamaraŋala ŋanya ŋunhiyi yolŋunhany bundhurrnhany, ga dhunupan ŋurikiyi yolŋuwnydja yaŋarany ḏälthinan dhikan manymakthinan.
ACT 3:8 Ga wapthurrnydja ŋayi ŋunhi birrnha dhärran bala ŋayi gan marrtji'-marrtjinan. Bala ŋayi yan marrtjinan malthurra maṉḏaŋgun Djongun ga Betawnha, gärrinany walal ŋunhi rrambaŋin ŋunhiwiliny God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirrililnydja buṉbulil, yurr ŋayi marrtjin ŋunhi waṉḏinany goŋmirriyinan, wapthu'-wapthurra, mirithinan ŋayi ŋunhi wokthurrnydja God-Waŋarrwuny.
ACT 3:9 Ga walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal ŋanya gan nhäŋalnydja dharr bitjarra, ŋayi marrtjin wapthu'-wapthurra, wokthurra God-Waŋarrwun, bala walal yan dharaŋara ŋanya, bala waŋanhaminan bitjanminan, “Way, dhuwandja yolŋu ŋunhiyin muka gaṉuŋnha? … ŋunhi ŋayi ŋuli ga nhinan ŋäŋ'thunna dhurrwaraŋura?” Yurr walal ŋanya gan ŋunhi nhäŋalnydja wiyinnha, ganyim'thurra manapar walal, ŋunhi ŋayi gan marrtji'-marrtjinany latju'kuŋala dhika.
ACT 3:11 Ga ŋunhiyi bundhurrnydja yolŋu gan dhärran ŋunhiliyin God-Waŋarrwalnha buṉbuŋur, walalnha rrambaŋin Betan ga Djonnha, yurr ŋayathaŋalnha ŋayi gan maṉḏany. Ga yolŋuny walal gan wäŋgaŋal ŋunhiwiliyin wäŋalil, ŋunhi walal ŋuli ganha yäku-lakaranha “Djalamangu Warraw' Nhinanhapuy”. Dharrwan mirithirra yolŋuny walal marrtjin ḻuŋ'thurrnydja ŋunhiwiliyiny, bala walal nhäŋalnydja ŋunhiyiny yolŋuny, mirithinan yan ganyim'thurr.
ACT 3:12 Ga ŋayi Betany waŋanan walalaŋ yolŋu'-yulŋuwnydja bitjarra, “Nhuma yolŋu mala Yitjuralpuy! Nhaku nhuma dhuwal ganyim'thurrnydja? Ga nhaku nhuma ga dhuwal linyalany wiyindja nhäma? Bitjarra mak nhuma dhuwal guyaŋanany, yanbi linyu yolŋuny walŋakuŋal linyalaŋgiyingala ganydjarryu? … ŋula nhaliynha linyalaŋgiyingala ŋamakurruy? Bäyŋu!
ACT 3:13 God-Waŋarryu yan ŋayipi ŋanya dhuwal walŋakuŋalnydja, ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi Waŋarr Yipurayimgu,* ga Yitjakku,* ga Djaykupku,* ga wiripuwurruŋ mala-ŋurrkanhayŋuw limurruŋgalaŋaw; ŋayi ŋuriŋiyi God-Waŋarryu ŋurruŋuyaŋalnydja ŋanya nhirrpar nhanŋuwuynydja ŋayi djämamirriny Djesunhany, ŋanyanhany ŋunhiyinhany ŋunhi nhuma goŋ-gurrupar ŋanya ŋurikiwurruŋgalyi miriŋuwal walalaŋgal. Yo, ŋunhal ŋunhi Bäylitkalnydja gumurrŋur nhumany gan ŋunhi waŋanany yaka'yurr warray nhanŋu bitjarr, ‘Yaka ŋayi napurruŋ dhuwaliyi ŋurruŋu.’ Bitjarr nhuma gan ŋunhi waŋanany. Ŋayiny balaŋ ŋunhi Bäylitthuny yan warray ŋanya dhawaṯmaranha,
ACT 3:14 yurr nhumany dhuwalawurrnydja waŋan, yaka nhuma gan djälthin nhanŋu ŋurikiyiny ḏarrtjalkkuny yolŋuw ga rom-dhunupawnydja. Ga waŋan nhuma gan ŋunhi Bäylitkalnydja bitjarrnha, ‘Napurruŋguny djäl, nhe dhu dhawaṯmaramany ŋunhi wiripuŋunhan yolŋuny moṉuŋunhan. Yaka napurr gi dhuwal djälthi Djesuwnydja.’ Bitjarr nhuma gan ŋunhi waŋanany.
ACT 3:15 Bala nhuma ŋunhi bumarnydja murrkay'kuŋalnydja ŋanyapinyan yan Garraynhan, ŋunhiyin Walŋamirrinhan. Yurr God-Waŋarryuny ŋunhi walŋakuŋal warray ŋanya beŋur dhiŋganhaŋurnydja, ga ŋanapurrnydja dhuwal mel-marŋgimirra, ŋanapurrnydja ŋunhi nhäŋala ŋanya walŋathinyawuynydja beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja, ga dhuwanna napurr ga lakaraman ŋanya ŋunhi ŋayiny yuwalk warray walŋa.”
ACT 3:16 “Ga dhuwandja ŋunhi yolŋu gaṉuŋdja walŋathin nhanukalnha yäkuy Djesuwala, ŋunhi ŋayi märr-yuwalkthin nhanŋu. Nhumany marŋgi muka dhiyakiyiny ŋunhi ḏirramuw ŋunhi ŋayi ŋäthilnydja bundhurr muka, ga dhuwaliyiny nhuma ŋanya ga nhäman marrtji'-marrtjinyawuynha manymakkunhawuynha, bili ŋayi dhuwaliyi märr-nhirrpanmin nhanukal Djesuwal, bala yan ŋayi dhunupan ḏälthinan ŋuriŋiyi nhanukalnha yäkuy.”
ACT 3:17 “Yo, wäwa walal ŋarraku, ŋarrany dhuwal marŋgi ŋunhi nhuma muka bumar ŋanyanhany Djesunhany, bili bäyŋu yan nhuma ŋunhi marŋgi yol ŋayi ŋunhi yuwalk yolŋu, dhuŋamirr nhuma, ga walal ŋunhi buŋgawa yolŋu walal ga dhuŋamirryi, yaka walal nhanŋu marŋgimirr.
ACT 3:18 Yurr God-Waŋarryuny gan ŋunhi bili muka lakaraŋal ŋäthilnydja ŋunhiŋuwuyyiny, ŋäthilnydja baman'tja ŋayi dhawaṯmaraŋal lakaraŋal walalaŋgalaŋuwurr djawarrkmirriwalaŋuwurr yolŋuwalaŋuwurr mala bitjarr gam', ‘Ŋarrakuŋuny dhu ŋunhi dhawu'mirr yolŋu Maŋutji-dhunupayanhawuynydja burakirra,’ bitjarr. Ga yuwalknha yan ŋunhi maḻŋ'thurrnydja, ŋunhi nhuma Djesunhan bumar.
ACT 3:19 Gatjuy, bilyurra walal nhumalaŋgiyingal nhuma yätjkurruŋurnydja. Ma', bilyurra walal nhanukala God-Waŋarrwala, märr ŋayi nhumalaŋ dhu ŋunhi yätjkurrnydja buwayakkuman,
ACT 3:20 bala ŋayi nhumalany dhu God-Waŋarryuny balayi märram roŋanmaramdhi nhanukiyingalyi ŋayi, nhakun ŋayi nhumalany dhu ŋunhiyiny yuṯakuman. Go bilyurra walal, yuṯathin, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny muka djuy'yun Djesunhany, ŋunhi bili yan Maŋutji-dhunupayanhawuynha ŋunhi ŋayi ŋäthil dhawu'-nhirrpar walŋakunharaw nhumalaŋ.
ACT 3:21 Yo, ŋunhiyin Djesuny, nhinany ŋayi ga ŋunhan djiwarr'ŋura God-Waŋarrwala yirralkaŋur, ga yan bili-i-i ga balanyamirriynha waluy bäy ŋayi dhu yuṯakuŋ dhuwal nhä mala bukmak, bitjan yan bili nhakun ŋayi ŋunhi ŋäthil wäwunguŋal nhanukiyingalaŋuwal ŋayi dharrpalwal djawarrkmirriwal yolŋuwal walalaŋgal.”
ACT 3:22 “Yo, ŋäthilnydja ŋayiny ŋunhi Mawtjitjthuny lakaraŋal bitjarr gam', ‘Nhumalaŋgalnydja dhu Garrayyuny God-Waŋarryuny nhirrpan waŋganynha yan yolŋunhany, ŋunhi djawarrkmirrinhany, ga maḻŋ'maramany nhuma ŋanya dhu ŋunhi dhipuŋuryi muka malaŋurnydja nhumalaŋgal, balanya bili yan nhakun ŋarrany ŋayi Mawtjitjnha djuy'yurr nhumalaŋgal. Ga buthuru-bitjundja nhuma dhu ga ŋamatham yan ŋurikiyiny yolŋuw, bukmakku yan dhärukkuny malaŋuw ŋunhi ŋayi dhu ga lakaramany nhumalaŋ.
ACT 3:23 Ga ŋunhi ŋayi ŋula yol waŋganydja yolŋu bäyŋuny dhu ga buthuru-bitjun manymakkumany nhanŋu ŋurikiyi dhärukkuny malaŋuw, nhumany dhu yan gänaŋ'maraman ŋanya ŋunhiyiny buthuru-dhumuknhany yolŋuny, yarrkmaraman dhu ŋanya nhumalaŋgiyingalnydja nhuma malaŋur; ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu yakan nhina Godkalaŋumirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal.’”
ACT 3:24 “Ga ŋuriŋiny yolŋuy yäkuy Djamiyulyuny ga wiripuwurruy djawarrkmirriy walal, walalnydja gan ŋunhi lakaraŋal ŋunhiyi bili yan waŋgany yan dhäwuny', bukmakthu yan walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhä-ŋäthil yan dhuwalaŋuwuynydja ŋunhi walupuy, ŋunhi nhä mala ŋayi ga dhiyaŋun bala nhakun maḻŋ'thun.
ACT 3:25 Ga bukmak ŋunhi nhä malany ŋayi gan God-Waŋarryu lakaraŋal ŋurukurruŋgalaŋuwurr ŋunhi djawarrkmirriwal malaŋuwal ŋäthil, ŋunhiyiny gumurrkunhaminyawuy rom nhumalaŋgun dhiyaŋun bala. Yo, God-Waŋarryu ŋunhi wäwun'-nhirrpar ŋunhiyiny limurruŋgalaŋuwalnydja mala-ŋurrkanhayŋuwal Yipurayimgalnydja bitjarr, ‘Yipurayim, nhokal dhu dhuwal waŋganydja yolŋu yarraṯaŋur maḻŋ'thun, ga ŋuliwitjandhi nhanukalaŋuwurr waŋganygalaŋuwurrnydja yolŋuwalaŋuwurr ŋarra dhu yurrnha ŋunhi ŋayaŋu-mulka'kumany bukmaknhan yolŋunhany walalany, bäpurruny ga bäpurruny ga bäpurruny ŋunhi ga dhuwaliyi nhina munatha'ŋur wäŋaŋur.’
ACT 3:26 Bala ŋayi God-Waŋarryuny djarr'yurra nhanŋuwuy ŋayi Djämamirrinhany Djesunhan, bala ŋanya ŋayi ŋurruŋuny ŋathil djuy'yurr nhumalaŋ Yitjuralwu bäpurruw. Bala ŋayi dhu ga bilmaraman nhumalany bukmaknhan yan beŋuryin ŋunhi yätjkurruŋura romŋur, ga dhuwalatjandhin ŋunhi, bala yan ŋayi nhumalaŋ dhu djämany ŋamakurrnha romdja dhipaliyiny.” Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Betaynydja dhäwuny' lakaraŋal bukmakku yan ŋurikiwurruŋ ŋunhi walal ḻuŋ'thurr nhanukal balanyamirriyyi ŋunhili God-Waŋarrwal buṉbuŋur.
ACT 4:1 Ga ŋunhi maṉḏa gan Betay ga Djondhu baḏak lakaraŋal dhäwu yolŋuwal walalaŋgal, bala walalnydja ŋunhi ŋaḻapaḻmirrnydja yolŋu walal ga djirrikaymirrnydja mala, ga rom-djägamirrnydja yolŋu walal Djatutjiny, mala ga wiripuny yolŋu walal ŋunhi walal Buṉbu-djägamirra mala bunan walalaŋ ŋunhiliyin.
ACT 4:2 Bala walal gan ŋäkula maṉḏany Betanhany ga Djonnhany, ŋunhi maṉḏa gan lakaraŋalnydja yolŋuwalnydja walalaŋgal bitjarra, “Ŋunhi dhu marrtji yolŋuny walal murrmurryun ga buluyi nhakun walal dhu marrtji ŋunhi walŋathiyi beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, bili ŋayipiny dhuwal Djesuny walŋan, bilin ŋayi walŋathinan dhiŋganhaŋurnydja.” Ga bitjarra maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja walalaŋgal. Ga dhiyaŋiyi ŋunhi dhäwuyny'tja walalnydja ŋunhi ḏilkurruwurrnydja mirithinan maḏakarritjthinany.
ACT 4:3 Bala yan walal dhunupan maṉḏany ŋayathaŋalnha yulŋuny Betanhany ga Djonnhany, bala yan galkarnha dharruŋgulila. Ga ŋunhiyiny walal galkarnydja maṉḏany milmitjpan walu-gärrinyaraynha waluynydja, bala maṉḏa ŋunhi gulŋiyinany waŋganynha munhany ŋupar, ga yan bili ga djaḏaw'yurr.
ACT 4:4 Ga ŋunhili God-Waŋarrwal Buṉbuŋur dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal märr-yuwalkthinany dhäwuyny'tja lakaranharay maṉḏaŋgal, bala yan bilyurra walalnydja gan Djesuwalnha. Ga malany ŋunhi yolŋuny walal ḏirramuwurrnydja märr-yuwalkmirriyinany balanyamirriyyiny waluy 5,000-nha nambany.
ACT 4:5 Ga ŋunhi nhakun wiripun walu djaḏaw'yurr, bala walalnydja marrtjin ḻuŋ'maranhaminan ŋunhi buŋgawany yolŋu walal ga waṉa-nhirrpanawuynydja djägamirr mala, ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja romgu ŋunhiliyi Djurutjalamnha wäŋaŋur. Ga ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny-djirrikaymirr yolŋu yäku Yanatjtja* ŋunhiliyin, ga wiripuny yolŋu yäku Gäyapatj,* ga Djon,* ga Yaliktjanda, ga wiripuwurrnha ŋunhi yolŋu walal nhanŋun Yanatjkun gurruṯumirr mala. Ga ŋunhiliyin walal ŋunhi ḻuŋ'maranhaminanany Djurutjalamnha wäŋaŋur.
ACT 4:7 Bala walal yan dhawaṯmaraŋala maṉḏanhany Betanhany ga Djonnhany waŋanharawnha dhä-birrka'yunarawnha. Dhärranan maṉḏa gan ŋunhiliyin gumurrŋura walalaŋgalnha, bala walal ŋuriŋiwurruyyiny ŋaḻapaḻmirriynydja mala dhä-birrka'yurrnydja maṉḏany bitjarrnha, “Way maṉḏa, nhaltjarr nhuma ŋunhi rur'maraŋalnydja ŋanya, marrtjinyamaraŋalnydja ŋunhiyiny bundhurrnhany ḏirramuny? Yolkal ŋula ganydjarryuny? Yolkal yäkuynydja nhuma ŋunhi walŋakuŋalnydja dhuwal yolŋunhany?” bitjarr.
ACT 4:8 Ga dhunupan nhanŋuny ŋunhi Betawnydja ŋayaŋuny dhaŋaŋdhinan ŋuriŋin ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryun, bala ŋayi waŋanan balany buku-roŋanmaraŋalnydja walalaŋ bitjarrnha, “Nhuma dhuwalawurryi ŋunhi nhuma ŋurru-warryunayŋu yolŋuw walalaŋ, ga nhuma waṉa-nhirrpanawuy djägamirr mala.
ACT 4:9 Dhuwandja nhuma ga dhä-birrka'yundja linyalany dhuwalaŋuwuy ŋunhi, ŋunhi nhä linyu barpuru ŋamakurr djäma muka? Ga bulu nhakun nhuma ga bitjan dhä-birrka'yun linyalany, ‘Yolkal ganydjarryuny nhuma dhuwal dhuwandja yolŋunhany walŋakuŋal?’ Bitjan nhuma ga dhä-birrka'yun linyalany.
ACT 4:10 Ŋäku ŋathil walal, bala nhuma dhu yurrnha marŋgithirrnydja, bukmak nhuma ŋurruḏawalaŋu yolŋu walal, ga ŋunhiwurr yolŋu walal Yitjuralpuy mala. Dhuwandja gay'yi yolŋu walŋathin yäkuy Djesu-Christkal, ŋurikal yolŋuwal ŋunhi wäŋa-Nätjuritjpuywal, ŋurikalyi muka ŋunhi nhuma ŋanya bumar ŋal'maraŋal dharpaliliyaŋal. Yurr God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhi walŋakuŋal warray beŋur dhiŋganhaŋurnydja. Yo, ŋurikalyin yolŋuwal yäkuy dhuwandja ga yolŋu dhärra walŋan yan manymaknha.”
ACT 4:11 “Djesuny dhuwal balanya nhakun guṉḏa, ŋunhi nhuma gan bala'-dhuḻ'yunamirriynydja yolŋuy walal ŋanya nyamir'yurr muka, bala nhuma ŋanya yänan ŋurrkaŋalnha. Yurr God-Waŋarryuny ŋunhi ŋunhiyiny nhumalaŋguŋuny ŋurrkanhawuynydja guṉḏa märraŋal warray, bala ŋayi nhirrparnydja balaw'nha yuṯuŋgurrnha ŋunhiyiny; bukmak ŋunhi guṉḏany mala dhu ga dhärra ŋunhiliyin bili yan waŋganyŋurnha djalkiriŋur.
ACT 4:12 Yo, ŋayipin ŋuriŋiyin bili waŋganydhun Djesuynha dhu ga walŋakumany yolŋunhany walalany. Bäyŋu gi ŋula waŋgany wiripu Walŋakunhamirr yäku nhini dhiyal wäŋaŋur munatha'ŋurnydja, bili God-Waŋarryuny ŋunhi gurrupar waŋganynha yan Walŋakunhamirrinhany, ga ŋuliwitjandhi waŋganygalaŋuwurra yan yäkukurrnydja limurrnydja dhu ga ŋunhi walŋathirrnydja.” Bitjarr ŋayi gan Betay lakaraŋalnydja ŋurikiwurruŋguny ŋunhi yolŋuw walalaŋ ŋurruḏawalaŋuwnydja mala.
ACT 4:13 Ga ŋuriŋiwurruyyi yolŋuy walal gan nhäŋal maṉḏany Betany ga Djonnha, nhaltjarr maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋal bitjarryi; bäyŋu maṉḏa ganha ŋunhi goranhany walalaŋ ga barrarinyany. Bala walal ŋunhi ŋäkulnydja ṉirr'yurrnydja mirithinan, bili walal marŋgithinan ŋurikiyi yolŋuwnha maṉḏaŋ, ŋunhi maṉḏany ḻäypuy warray balanya yolŋu maṉḏa, yaka maṉḏany ŋunhi märranha marŋgithinyawuynydja ŋula yolkuŋ ŋaḻapaḻmirriwuŋ yolŋuwuŋ walalaŋguŋ ŋula ŋäthilnydja. Bala walal nhäŋalnydja maṉḏany dharaŋarnha yänan, ŋunhi maṉḏany galkipuy warray Djesuwalaŋuwuy yan.
ACT 4:14 Ga buluny walal gan ŋunhi nhäŋal ŋunhiyin yolŋuny bundhurrnhan, ŋayi gan dhärran galkin yanan Betawala ga Djongala, latjun' dhikan manymaknha mirithirra. Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny ŋaḻapaḻmirriynydja yakan ŋula maḻŋ'maranha yätjkurrnydja maṉḏaŋgal, bili ŋayiny gan ŋunhiyiny ḏirramu ḏäwalan dhärran ŋunhilin maṉḏaŋgala.
ACT 4:15 Bala yan walal ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny gapman mala dhäruk-gurrupanminan djuy'yunarawnha maṉḏaŋ dhawaṯmaranharawnha warraŋullila, märr walalnydja ŋunhi gayulnha waŋanhamin gänan.
ACT 4:16 Ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanhaminany gam', “Nhaltjanna limurr dhu maṉḏany dhuwal yulŋuny? Bukmaknha dhuwal yolŋuny walal dhiyalnydja Djurutjalamdja wäŋaŋur marŋgimirra dhiyakiyiny yolŋuw maṉḏaŋ, ŋunhi maṉḏaŋgal djämay ŋayi ŋunhi bundhurrnydja yolŋu walŋathinan. Yakan walalnydja dhu märr-yuwalkthirr ŋunhi limurr dhu waŋa bitjandja, ganydjarrmiriwnydja lakaram maṉḏany.
ACT 4:17 Limurrnydja dhu waŋan ŋanya gulmaraman dhuwaliyiny yolŋuny, märr ŋayi dhu dhuwal dhäwuny' yakan barrkuwatjthirr buluny. Limurr dhu waŋan maṉḏaŋ ḏälyun dhärukthuny, märr maṉḏa dhu ga yaka bulu waŋa Djesuwal yäkuy, ga lakaramany maṉḏa dhu ga ŋanyanhany Djesunhany ŋula yolkalnydja yolŋuwal bäyŋun.” Bitjarra walal gan ŋunhi waŋanhaminany.
ACT 4:18 Bala walal yan Betawnydja ga Djonguny wäthurra, balayi galkar roŋanmaraŋalyi, ga dhäruk-gurrupanminany walal maṉḏaŋgal bitjarrnha, “Nhuma dhuwal yolŋu maṉḏa, yakan yan nhuma dhu ga waŋa yäkuy Djesuwal ŋula yolku yolŋuw. Ŋuli nhuma dhu ga buluny marŋgikum ga yäku-lakaram ŋanya Djesuny, napurrnydja nhumalany dhu mirithirra yan dhä-gir'yun.”
ACT 4:19 Bala maṉḏany Betany ga Djondja buku-bakmaraŋal balany bitjarrnha, “Nhä dhika dhunupany linyalaŋ God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur? Yolnhan dhika linyu dhu ga dhäruktja märram? Nhumalanhan? Ŋany yolnha … God-Waŋarrnha? Nhumapi dhu guyaŋa ga djarr'yun.
ACT 4:20 Yakan dhu dhuwal linyuny dhipuŋuryiny ḏaḏawyun; bitjanna bili linyu dhu ga dhuwal lakaraman yan ŋunhi nhaltjarr linyupi gan nhäŋal ga ŋäkul.”
ACT 4:21 Ga bulu walal ŋuriŋiwurruyyi ḏilkurruwurruy waŋan maṉḏany, raypirri'yurr gan ḏälyu dhärukthu, bala yan maṉḏanhany dhawaṯmaraŋala, bili walal yaka maḻŋ'maranha ŋula nhä waŋganydja yätjkurr ŋurikalyi maṉḏaŋgal. Ga yaka walal dhä-gir'yunany maṉḏany, bili yolŋuny walal gan ŋunhi dharrwan mirithirra goŋmirriyinany, ga mirithinan gan wokthurrnydja God-Waŋarrwuny, ŋunhiŋuwuyyiny ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ḏukmaraŋal walŋakuŋal ŋunhiyi bundhurrnha yolŋuny.
ACT 4:22 Bili ŋunhiyiny yolŋu bundhurrnydja bäyŋu ŋula yuṯa; dharrwan nhanŋu dhuŋgarrany 40-n, ga yakan ŋayi ŋuli ganha marrtji'-marrtjinya ŋäthilnydja, ga ŋuriŋin bili yan waluy walal ŋanya nhäŋala marrtjinyalila ŋunhiyi ḏirramunhany.
ACT 4:23 Ga ŋunhi maṉḏa Beta ga Djon dhawaṯthurrnydja, bala dhunupan maṉḏa roŋiyinany marrtjin ŋunhi walal-malawalnha Garraywalaŋumirriwala mala. Bala maṉḏa gan lakaraŋala dhäruknha ŋunhiwurrunhan ŋunhi ŋaḻapaḻmirrinhan ga ŋurruŋu-djirrikaymirrinhan yolŋuny walalany, ŋunhi walal gan waŋan maṉḏany bitjarr, “Ŋuli nhuma dhu ga buluny ŋanya yäku-lakaram Djesuny bitjandhiny, napurrnydja dhu nhumalany mirithirra dhä-gir'yun.”
ACT 4:24 Ga ŋunhi walal gan märr-yuwalkthinyamirriynydja walal ŋäkulnydja maṉḏany, bala dhunupan walal ŋunhi bukumirriyaŋalnydja God-Waŋarrwalnydja waŋgany-manapanminyaraynha ŋayaŋuynydja, ga bitjarrnha walal gan ŋunhi bukumirriyaŋalnydja gam', “Garray, nhepi dhuwal djäma djiwarrny'tja ga dhuwal munathany', ga gapu moṉuk, ga bukmak nhä mala ŋunhi ŋorra marrtji ŋunhayi.
ACT 4:25 Nheny waŋan ŋuliwitjarr nhokalaŋuwal djämamirriwal Daybitkal ŋanapurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhawuywal; ŋunhi ŋayi nhanukalaŋuwurr Dhuyu-Birrimbirr waŋan bitjarr gam', ‘Nhaku gan ŋunhi mulkuruny yolŋu walal Djan'tayilnydja mala maḏakarritjthin? Ga nhaku walal gan ŋunhi yolŋuynydja walal nhirrpar ŋula nhäny dhäparŋ'tja rom ga nhäŋiniŋ'tja?
ACT 4:26 Ŋunhi gan buŋgawa mala dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja waŋgany-manapanminany, bala girri'-ŋamathinan walal gan nhinanany bunharawnydja murrkay'kunharawnha nhanŋuny Garraywuny, ga Maŋutji-dhunupayanhawuywuny nhanukalaŋaw.’”
ACT 4:27 “Yo, dhiyaliyin ŋunhi wäŋaŋur Djurutjalamnha maṉḏany ŋunhi yuwalknha Yarittja* yäku ga Bäylittja, waŋgany-manapanminan, ga ḻuŋ'maraŋal maṉḏa ŋunhi Djan'tayilnha malany ga Yitjuralnha bäpurruny, bala walal waŋanhaminan bunharawnha murrkay'kunharawnha yan nhanŋuny ŋurikiyiny ŋunhi dharrpalwuny djämamirriw Djesuwnydja, ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuywuny.
ACT 4:28 Yo, walalnydja gan ŋunhi waŋgany-manapanminan waŋanaminan bunharawnha Djesuwnha, yurr yuwalktja walal gan ŋunhi djämany ŋunhiyi bili yan ŋunhi nhe nhirrpar ŋäthil.”
ACT 4:29 “Garray, nheny marŋgi ŋanapurruŋ, ŋunhi wiripuwurrnydja dhuwal yolŋu mala ga nhina marimirr mala napurruŋ, barrari-gurrupanna ŋanapurruny walal ga. Garray, guŋga'yurr napurruny, ŋunhi nhuŋuwuynydja nhe djämamirriny walalany. Ganydjarr-gurrupul ŋanapurruŋ, märr napurr dhu ga lakaram nhuŋuwuy yan dhäruktja, yurr barrarinyamiriwyun.
ACT 4:30 Goŋ-djarryurra, bala ŋayathula ŋunhiyiny rerrimirrinhany yolŋuny walalany, ga djämany gi ŋunhiyin ganydjarrmirra romdja, ga ŋayaŋu-ganyim'thunamirra, ŋuriŋi yäkuynydja nhokalaŋuwal dharrpalwal djämamirriwal Djesuwal.”
ACT 4:31 Ga dhunupan yan ŋunhi walal gan bukumirriyaŋalnydja bitjarryin, bala wäŋany ŋunhi marrtjin marrmarryurra warrpam'nha, ga bukmak walal ŋunhi yolŋuny walal dhaŋaŋdhinan Dhuyu-Birrimbirryuny, bala walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja God-Waŋarrwuny dhäwu barrarinyamiriwyun.
ACT 4:32 Ga ŋunhiwurryi märr-yuwalkthinyamirrnydja yolŋu walal gan nhinan, ga djägany walalaŋguwuy walal gan ŋunhi manymakkuŋala yan bala-räli'yunminan, yurr waŋganydhun ŋayaŋuynydja ga guyaŋanharaynydja. Yakan ŋula waŋganydja yolŋu ŋunhiliyi malaŋur waŋanha bitjana, “Dhuwandja ŋunhi ŋula nhä malany ŋarrakuwuy yan.” Bäyŋun walal ganha ŋunhiyiny waŋanha, bili walal gan ŋunhi gurrupanminany bala-räli'yunmin yan ŋunhiyi nhäny mala ŋunhi walal gan ŋayathaŋal.
ACT 4:33 Ga walalnydja gan ŋunhiliyiny djäma Djuy'yunawuyyuny yolŋuy walal ganydjarryuny yindiynha, nhakun walal gan lakaraŋalnydja milkuŋalnydja ŋanyanhan Djesunhan, ŋunhi ŋayiny yuwalk yan walŋathin beŋur ŋunhi moluŋurnydja. Ga ŋayiny gan God-Waŋarrnydja walalaŋgal ŋayaŋu-goŋmirriyinan mirithinan, bala ŋayi gan gurruparnha walalaŋ ŋayaŋu-mulka'kunhamirrnydja rom, bukmakkun yan ŋurikiwurruŋdhiny märr-yuwalkthinyamirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
ACT 4:34 Yo, yakan ŋula waŋganydja yolŋu Garraywalaŋumirr ŋuli ganha nhinanha dhäparŋ'tja ga goŋmiriwŋurnydja, bili ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi gan nhinan wäŋa-dharrwamirrnydja ga buṉbu-dharrwamirrnydja, ŋayiny gan ŋuriŋiyiny yolŋuy gurruparnha, djalimnha ŋayi gan nhanŋuwuy ŋayi ŋula nhäny mala rrupiyawnha,
ACT 4:35 bala ŋayi gan gurruparnydja ŋunhiyiny rrupiya ŋurikiwurruŋgala Djuy'yunawuywala yolŋuwal walalaŋgal. Ga walalnydja ŋuriŋiwurruyyiny Djuy'yunawuyyuny yolŋuy walal märraŋal ŋunhiyiny rrupiya, bala walal gurruparnydja ŋurikiwurruŋgun ŋunhi yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan nhinan dhäparŋ' djägamiriwŋur, guŋga'yurr walalany walal gan ŋunhiyiny bitjarr bili yan.
ACT 4:36 Ga waŋganydja yolŋu gan nhina yäku Djawutjip,* ŋunhi ŋayi Lebaywal* yarraṯaŋur, wäŋa-Djaparatjpuy,* yurr walalnydja ŋuriŋiwurruyyiny Djuy'yunawuyyuny yolŋuy walal gurruparnydja ŋanya yäkuny wiripun yuṯan, ga yäku-nhirrparnydja walal ŋanya ŋunhi Bänabatjnha, bili ŋayi ŋuli ganha ŋuriŋiyi ḏirramuy bitjana bili maŋutji-wutji'yanha yolŋuny walalany, ga ŋunhiyi yäku Bänabatjtja mayali' balanya nhakun ŋayi ŋayaŋu-rur'maranhamirr yolŋu.
ACT 4:37 Ga ŋuriŋiyi Bänabatjthuny yäkuy yolŋuy wäŋa gan ŋayathaŋal nhanŋuwuy ŋayi ŋaraka gäna, bala yan ŋayi ŋunhiyi wäŋany ŋarakany djalimnha, bala ŋayi märraŋala ŋunhiŋuwuyyiny rrupiyan, bala gurruparnydja ŋayi goŋlilnydja ŋurikiwurruŋgalyin Djuy'yunawuywalnha walalaŋgal.
ACT 5:1 Ga waŋgany ŋunhiliyi ḏirramu gan nhinan Garraywalaŋumirriwal walalaŋgal malaŋur yäku Yananayatj,* ga miyalktja nhanŋu Djapira yäku. Maṉḏa gan ŋayathaŋal nhakun wäŋa ŋaraka maṉḏaŋguwuy maṉḏa, bala maṉḏa gurruparnha ŋunhiyi wäŋany djalimnha maṉḏa rrupiyawnha märranharaw. Yo, märraŋalnydja maṉḏa ŋunhi rrupiyany ŋunhiŋuwuyyiny, bala maṉḏa yan waŋanhaminan bitjanminan, “Way, wiripuny ŋali dhu gurrupan bala, ga wiripuny ŋali dhu dhuḏi'maraman litjalaŋguwuynha ŋali.” Bala maṉḏa mala-wulkmaraŋala gan, bala ŋayi Yananayatjthuny gäŋal wiripuny mala rrupiya balan Djuy'yunawuywala yolŋuwal walalaŋgal, bala ŋayi waŋanan bitjarrnha, “Ŋay', dhuwanna ŋunhi rrupiyany bukmaknha yan ŋarra märraŋalnydja ŋunhaŋuwuynydja ŋunhi wäŋapuynydja ŋarakapuy, ŋunhi ŋarra yawungu djalim.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi waŋanany, nyäḻ'yurra lakaraŋalnydja.
ACT 5:3 Bala ŋayiny dhunupan ŋanya waŋan Betaynydja bitjarrnha, “Yananayatj, nhaku nhe ḻapmaraŋalnydja ŋayaŋuny nhuŋuwuy nhe Djaytinguny, märr nhe ŋunhi guyaŋanharaynydja nhanukalnydja lakaraŋal bitjarryiny, nyäḻ'yurra ŋurukalnydja ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrwalnydja? Yaka dhuwandja bukmak rrupiya ŋunhi nhe märraŋal ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy. Wiripuny mala rrupiya nhe dhuḏi'maraŋal, nhuŋuwuynha nhe nhakun mala-wulkmaraŋal.
ACT 5:4 Ŋunhiyiny wäŋa nhuŋuwuy yan, ga rrupiyany nhe ŋunhiŋuwuy märraŋal, ga nhuŋuwuyyi yan. Yurr nhaku nhe ŋunhi djarrpi'kuŋalnydja guyaŋan, bala nyäḻ'yurra lakaraŋalnydja? Ŋunhiyiny nhakun nhe nyäḻ'yurrnydja, yurr yakan nhakun ŋula yolkalnydja yolŋuwal; ŋunhiyiny nhakun nhe nyäḻ'yurrnydja lakaraŋal nhanukala God-Waŋarrwalnha,” bitjarr.
ACT 5:5 Ŋäkulnydja ŋayi ŋunhi Yananayatjthuny, bala yan ŋayi dhunupan galkirrinan munatha'lila, bala dhiŋgaŋala. Ga walalnydja ŋunhi ŋänhamirrnydja yolŋu walal mirithinan barrarinan ŋurikiyiny.
ACT 5:6 Ga walalnydja ŋunhi yawirriny'tja marrtjin, bala garrpi'-garrpira rumbalnydja ŋanya ŋunhiyi ḏirramunhany, bala walal gäŋala balan molulila, bala dholkuŋala ŋanya.
ACT 5:7 Ga yaka wiyin, bala ŋayiny muka miyalktja nhanŋu ŋurikiyi ḏirramuw bunan, yurr yaka ŋayi marŋgi ŋurikiyi dhuway'mirriŋuwnydja nhanukiyingalaŋaw ŋayi.
ACT 5:8 Bala ŋayi ŋanya Betaynydja dhä-birrka'yurra bitjarra, “Way, ŋunhayi rrupiyany ŋunhi nhuma gurrupar, nhä bili ŋunhi rrupiyany? … bukmak yan nhuma ŋunhi märraŋalnydja ŋunhaŋuwuy wäŋapuynydja? … ŋunhayi bili yan nambany?” Bala ŋayiny ŋuriŋiyi miyalkthuny buku-bakmaraŋala balany, nyäḻ'yurra lakaraŋal bitjarra, “Ŋe, bukmak yan ŋunhi, ŋunhiyi bili,” bitjarr.
ACT 5:9 Bala ŋayiny Betaynydja waŋan ŋanya miyalknhany bitjarra, “Nhaku bili nhuma ŋunhi guyaŋanany birrka'yunarawnydja ŋurikiny Dhuyu-Birrimbirrwuny, bala nhuma yan guwaḻ-ṉirr'maraŋala ŋanya nhumalaŋgiyingala nhuma dhärukthun? Ŋunhan dhuway'mirriwalnydja nhokalaŋuwal yolŋuny walal bilin roŋi'-ruŋiyinan dholkunhaŋurnydja ga dhuwanna walal dhärra'-dharran ga dhurrwaraŋura galkunna walal ga, walal dhu nhunanhany muka gäma balayyi molulil,” bitjarr.
ACT 5:10 Bala dhunupan yan ŋunhiyi miyalktja galkirrinan rakunygun ŋunhili bili yan gumurrŋura nhanukal Betawal. Ga walalnydja ŋunhi yawirriny'tja gärri'-gärrinanany dharrnha nhäŋal ŋanya ŋunhiyi miyalknhany rakunynhan ŋayi gan ŋorranan, ga ŋanyanhany muka walal gäŋal, ga dholkuŋal walal ŋanyanhany galki yan dhuway'mirriŋuwal nhanukalaŋuwal.
ACT 5:11 Ga bukmaknha walalnydja Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal ga wiripuwurr yolŋu mala, ŋunhi walal gan ŋäkulnydja maṉḏany dhiŋganhawuynydja, mirithinan walal ŋunhi barrarinany.
ACT 5:12 Ga bitjarra bili gan dharrwamirra maḻŋ'thurrnydja ŋunhi ganydjarrmirrnydja rom, ŋayaŋu-ganyim'thunamirrnydja, wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋuliwitjarra ŋurikiwurruŋgalaŋuwurrnydja ŋunhi Djuy'yunawuywalnydja yolŋuwal walalaŋgal. Ga bukmak ŋunhi nhämunha' Garraywalaŋumirr yolŋu walal gan nhinan waŋganynha malany; bitjarrnha bili walal gan ḻuŋ'maranhaminany ŋunhiliyiny ŋunhi wäŋaŋur yäkuŋur Djalamangu Warraw' Nhinanhapuy, ŋunhi gan dhärran waŋgany gali' mungurr beŋur ŋunhi God-Waŋarrwal Buṉbuŋur.
ACT 5:13 Bäydhi ŋunhi bukmakthuny gan yolŋuy walal nhäŋal walalany manymak-lakaraŋalnydja Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany, yurr wiripuwurrnydja gan yolŋu walal märr-barrarinan walalaŋgal waŋgany-manapanminyaraw.
ACT 5:14 Ga bitjarryi bili gan wiripuwurrnydja yolŋu walal märr-yuwalkthindhi Garraywu, bala walal dhunupan yan waŋgany-manapanminan ŋunhiwiliyiny malalil, dharrwan mirithirra yolŋuny walal dhika, ḏirramuwurr ga miyalkkurruwurr.
ACT 5:15 Yurr bitjarr bili ŋayiny gan God-Waŋarryuny djäma ŋunhi rom latjuny' mirithirrnydja ŋurikiwurruŋgalaŋawurryiny Garraywalaŋumirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal. Bala yolŋuynydja walal gan gäŋalnydja ŋunhi rerrimirrinhany mala dharrwanhan miṉdhalamirrnydja, bala walalany marrtjin yorrkuŋala dhukarrlila, märr nhanŋu dhu ŋunhi Betawnydja wuŋuḻi' yan djuḻkthun walalaŋgalaŋuwurrnydja rerrimirriwal mala, bala walal dhu marrtji ŋunhi ḏukthunna rerriŋurnydja, ŋunhi ŋayi marrtji djuḻkthundja dhukarrkurrnydja.
ACT 5:16 Ga wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal gan nhinan wäŋaŋur malaŋuŋur, ŋunhi gan dhärra'-dharran galki wäŋaŋur Djurutjalam, dharrwanhan walal gan ŋunhi rerrimirrinhany yolŋuny walalany gäŋal, ga wiripuwurruny yolŋuny walalany ŋunhi gan dhuwurr-yätjin yätjkurruy birrimbirryu malaŋuy; gäŋalnydja walal gan ŋunhi balayiny ŋurikiwurruŋgalyin yolŋuwalnydja walalaŋgal Garraywalaŋumirriwalnha mala, bala walal gan ŋunhi rerrimirrnydja mala walŋathinany bukmaknha yan.
ACT 5:17 Bala walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirriynydja yolŋuy walal ga ŋunhi ŋaḻapaḻmirriynydja ŋunhi Djatutjiynydja malay ga wiripuwurruy ŋunhi malthunamirriy mala walalaŋgal gan mel-ḏiy'yurra ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany mala. Bala walal waŋanhaminany ŋayathanharawnha ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
ACT 5:18 Yo. Ga marrtjinany walal ŋunhi, bala walal yan märraŋala walalany, ga galkarnydja walal ŋunhi walalany dharruŋgulila.
ACT 5:19 Ga nhinanany walal gan ŋunhiliyin dharruŋguŋurnydja ga yan bili ga djeḏayin, ga balanyamirriyyin ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu maḻŋ'thurra walalaŋ, ga dhunupan ŋayi ŋunhi dhurrwarany dharruŋguny ḻapmaraŋala, bala ŋayi gan dhawaṯmaraŋala walalany ŋayipin goŋdhu ŋunhiwurrunhany yolŋuny mala Garraywuny Djuy'yunawuynhany mala. Bala ŋayi walalany ŋunhi waŋanany bitjarrnha,
ACT 5:20 “Gatjuy, nhumany dhu dhuwalawurrnydja marrtjin dhiyaŋun bala yänan balan God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulil. Dhärrin walal ga lakaraŋun yolŋuwnydja walalaŋ dhäwuny' ŋunhiŋuwuynha yan waŋganybuynha yan yuṯapuynha walŋapuynydja, nhaltjan walal dhu ga ŋuriŋiyi walŋay nhina.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi djiwarr'puynydja yolŋu waŋan walalaŋgal.
ACT 5:21 Ga walalanydja ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny Djuy'yunawuyyuny yolŋuy walal dhäruk ŋanya märraŋal bala walal yan munhawumirra gärrinyaminany marrtjin balayiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirrilil buṉbulil ga dhunupan nhakun walal ŋunhi ŋurruyirr'yurra lakaraŋala dhäwuny', marŋgikuŋala gan yolŋunhan walalany dharrwanhan. Ga balanyamirriyyi bili yan munhawumirr goḏarr', bala ŋayi ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny djirrikaymirr yolŋu ga malany nhanŋu, ga wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi ŋurru-warryunayŋuny ŋaḻapaḻmirr waŋgany-manapanminan waŋanhaminyarawnha. Bala walal yan dhäŋur beŋuryiny nhakun dhunupan dhäruk-djuy'yunminan balan dharruŋgulila bitjarra, “Gatjuy dhawaṯmaraŋun walalany ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany, ga gämany nhuma dhu walalany rälin, märr napurr dhu dhä-birrka'yunna walalany.”
ACT 5:22 Ga ŋunhi walal buṉbu djägamirrnydja yolŋu walal marrtjinany balayiny dharruŋgulilnydja, bala ŋayilpi'yurra walalaŋguny ŋunhi Djuy'yunawuywuny yolŋuw walalaŋ, bala walal yan dhunupan roŋi'-ruŋiyinan ga lakaraŋalnydja walal ŋunhi bitjarra,
ACT 5:23 “Way, bäyŋun walal gi ŋunha nhini dharruŋguŋurnydja, ŋayilpin' ŋunha, ŋula wanhan mala waṉḏi'-waṉḏirra walal barpuru. Dhurrwarany gan ŋunha dhärran warrpam' ḏäl, dhaḻ'yunawuy yan, ga ŋunhi dhurrwara-djägamirrnydja yolŋu walal gan ŋunhi ŋunhili banydji dhärra'-dharran yan. Ga ŋunhi ŋanapurr gulŋiyinany ga bäyŋun ŋanapurr ŋula yolŋunhany walalany maḻŋ'maranha ŋunhiliyiny djinawany'.”
ACT 5:24 Ga ŋayiny ŋunhi buŋgawany ŋurikiny ŋunhi God-Waŋarrwalaŋuwnydja buku-ŋal'yunamirriw buṉbuw ga ŋunhi ŋurruŋu-djirrikaymirriynydja walal ŋäkulnydja gan ŋunhiyi dhäwuny, bala walal gan murrŋan waŋanhamin, “Nhaltjan walal ŋunhi yulŋuny? Nhä barpuru walalaŋ ŋunhi maḻŋ'thundja?” bitjanminan.
ACT 5:25 Bala ŋayi waŋganynha yolŋu gärrinan walalaŋgal, bala ŋayi lakaraŋala, “Way, ŋunhiwurryiny yolŋu walal ŋunhi nhuma barpuru galkan walalany dharruŋgulil, ŋunhan walal dhiyaŋuny bala God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋur lakaraman walal ga marŋgi-gurrupanna dhäwun' yolŋunhan walalany.”
ACT 5:26 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawany ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi buṉbu-djägamirrnydja yolŋu walal marrtjinan balayin, bala märraŋala roŋanmaraŋala ŋunhi Djuy'yunawuynhany yolŋuny walalany ŋurikiwurruŋgalyin bili yan ŋurruḏawalaŋuwala yolŋuwal walalaŋgal. Yurr walal ŋunhi gaḏaymarnydja walalany gurrum'thurr yan, bili walal ŋunhi barrarinan wiripuwurruŋgun yolŋuw walalaŋ, walal balaŋ ŋula bäynha ganha bunhan walalany guṉḏaynha.
ACT 5:27 Ga ŋunhi walal gäŋalnydja ŋunhi Djuy'yunawuynhany yolŋuny walalany ŋurikiwurruŋgalnydja ŋaḻapaḻmirriwalnydja, bala ŋayiny yan ŋuriŋiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirriynydja yolŋuy dhä-birrka'yurra walalany, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi walalany bitjarrnha gam',
ACT 5:28 “Bili muka ŋanapurr ŋunhi dhäruk-gurruparnydja nhumalaŋgal ŋäthil muka yan, yanbi nhumany balaŋ ganha ŋunhi yakan marŋgikunha yolŋunhany walalany ŋuriŋiny nhanukalnydja yäkuy ŋurikalyiny ḏirramuwal. Yurr nhumany yaka warray dhäruk märranha ŋanapurruny. Lakaraŋalnydja nhuma gan ŋunhi marŋgikuŋalnydja walalany buku-ḻiw'maraŋala yan dhiyalnydja Djurutjalamdja wäŋaŋur, ga bulu nhuma gan ŋunhi ŋurrulilnydja muka nhirrpar ŋanapurrunhan, yanbi ŋanapurrnha ŋunhi bumarnydja murrkay'kuŋalnydja ŋunhiyiny yolŋuny.”
ACT 5:29 Bala walalnydja Betany ga wiripuwurrnydja Djuy'yunawuy yolŋu walal waŋan buku-roŋanmaraŋal balany bitjarra, “Ŋanapurrnydja dhu ga dhuwal dhäruk märram ŋanyapinyan yan waŋganynha God-Waŋarrnha, bäyŋu ŋula yolnhany yolŋuny.
ACT 5:30 God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi rur'maraŋalnydja Djesunhany beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, waŋganydhu yan God-Waŋarryu ŋuriŋi bili ŋunhi ŋayi God-Waŋarr ŋanapurruŋgalaŋaw mala-ŋurrkanhayŋuw walalaŋ. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi nhumany ŋanya bumar Djesunhany dharpaliliyaŋalnydja, God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhi dhunupan walŋakuŋalnha dhiŋganhaŋurnydja,
ACT 5:31 bala ŋanya ŋayi yan märraŋala yulŋuny, ga nhirrparnydja ŋayi ŋanya ŋunhi balan yänan djiwarr'lila nhanukiyingala ŋayi dhunupa'ŋulila gali'lilnydja. Ga ŋunhayin ŋayi ga nhinany Ŋurruŋun mirithirra, ga Walŋakunhamirra, märr dhu ŋunhi yolŋuny walal Yitjuralnydja bäpurru bilyuna beŋurnydja ŋunhi walalaŋgiyingalnydja yätjkurruŋur mala, bala ŋayi dhu God-Waŋarryuny walalaŋ yätjkurrnydja mala rom buwayakkuman ga bäy-lakaraman.
ACT 5:32 Ŋanapurrnydja dhuwal mel-marŋgimirr, ga dhuwal ŋanapurr ga lakaramany nhumalaŋ yuwalknha yan dhäwuny', ga bitjandhi bili ŋayiny ga dhuwal Dhuyu-Birrimbirryuny lakaramdhi dhunupayi yan, ŋuriŋiny ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar ŋurikiwurruŋ ŋunhi dhäruk-märranhamirriw yolŋuw walalaŋ.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Betay lakaraŋalnydja.
ACT 5:33 Ga walalnydja ŋunhi ḏilkurruwurrnydja yolŋu walal mirithinan dhika ŋoy-maḏakarritjthin ŋuriŋiyiny dhärukthu, bala walal gan ŋunhi waŋanany bitjarrnha, “Go limurr walalany buman bitjanna murrkay'kuman,” bitjarr.
ACT 5:34 Ga waŋganydja gan yolŋu nhinan beŋuryi malaŋur Gamaliyal yäku, yurr ŋayi ŋunhi yolŋuny Baratji bäpurru ga rom-marŋgikunhamirr, ga bukmakthun gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋanya manymak-lakaraŋalnydja. Ga dhärranany ŋayi gan ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu Gamaliyalnydja ŋunhiliyi walal-malawal, bala ŋayi waŋanany dhäruk-gurruparnydja bitjarrnha, “Dhuwandja yolŋuny maṉḏany nhuma dhu dhawaṯmaram ŋathil, ŋanapurr dhu ŋathil waŋanhamirra.” Bala walal maṉḏany dhawaṯmaraŋala ŋunhi Djuy'yunawuynhany yolŋuny maṉḏany.
ACT 5:35 Bala ŋayi ŋunhiyiny yolŋu Gamaliyalnydja waŋanan walalaŋguny wiripuwurruŋguny ŋaḻapaḻmirriw bitjarra gam', “Nhuma yolŋu walal ŋunhi Yitjuralnydja bäpurru, guyaŋi ŋathil gi walal. Baḏak yan nhuma dhu ga galkundja, ga yaka yänayiny walalany buŋuny ŋula nhalayakkuny.
ACT 5:36 Märr-barpuruny dhuwal dhä-gandarrkurrnydja, ḏirramu yäku Dhiyadatj maḻŋ'thun, bala ŋayi gan ŋunhi lakaranhaminany yindikunhaminan ŋanyapinya ŋayi, yanbi ŋayi ŋula nhän yindin mirithirra yolŋu, ga dharrwan gan mirithirra yolŋuny walal nhanŋu malthurrnydja, ŋula nhämunhan' malany 400-nha. Yurr ŋayi ŋunhiyiny yolŋu burakinan, bala nhanŋu ŋunhi malany yolŋuny walal barrkuwatjthinan gundupuŋala, bala yan yolŋuynydja walal ŋanya ŋunhi meṉguŋala.
ACT 5:37 Ga yaka muka wiyin beŋuryiny dhurrwaraŋur, wiripuny muka yolŋu maḻŋ'thurr yäku Djudatjnha* ŋunhin wäŋa-Galalipuynha, ga ŋayiny maḻŋ'thurr balanyamirriy muka yan waluy ŋunhi limurr gan bothurru' yolŋuny walalany mala, ga walalnydja gan dharrwan mirithirra yolŋuny walal malthurrnydja ŋurikiyiny Djudatjkuny yolŋuw. Ga bitjarryi bili ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu dhiŋgaŋal, ga malthunamirr mala nhanŋu ŋunhi yolŋu mala bitjarryi bili yan barrkuwatjthin.”
ACT 5:38 “Ga dhuwandja Djesun yäku yolŋu, mak ŋayi dhuwali balanyayi bili yolŋu bäy. Yaka limurr dhu buma murrkay'kum dhuwaliyiny yolŋuny walalany, malthunamirrinhany walalany nhanŋu Djesuwnydja. Ganarrthula walalany. Ŋuli balaŋ dhu ga dhuwaliyiny bili yan djäma malany walalaŋ dhärra yolŋuwuŋuny guyaŋanhawuy, dhuwaliyiny mala dhu ŋunhi galki buwayakthirra, winya'yunna dhu, bala dhu moman bukmakthun yan.
ACT 5:39 Ga ŋuli balaŋ dhuwaliyi djäma nhanŋukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny, nhumany dhu yakan ḻikandhu-ŋurrkam dhuwandja ŋunhi yolŋuny walalany. Ŋuli balaŋ nhuma dhu ŋunhi bumany maṉḏany, ga nhumapiny dhu mak ŋunhi maḻŋ'maranhamirr nhumalanhawuynhany nhuma, ŋunhiyiny nhakun nhuma dhu ga bumany ŋanyanhan God-Waŋarrnhan. Ganarrthula maṉḏany biyakun. Yakan dhuwaliyiny ŋamakurr, limurr balaŋ gi dhuwal bunhamirr God-Waŋarrwala.”
ACT 5:40 Ga walalnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny gapman mala yoraman nhanŋu ŋurikiyiny waŋganyguny yolŋuw, “Yo, manymaknha dhuwaliyiny nhokuŋ guyaŋanhawuy,” bitjarr walal ŋunhi waŋanany. Bala walal wäthurra ŋurikiyiny maṉḏaŋ Djuy'yunawuywuny yolŋuw maṉḏaŋ, balayi galkar djinawa'lilyi, bala walal gan yan bartjunmaraŋala maṉḏany. Ga bulu nhakun walal dhäruk-gurrupanmin, “Dhuwandja nhuma dhu ga dhiyaŋuny bala yakan Djesunhany yäku-lakaram; yakan nhuma dhu ga buluny lakaram dhäwu yolŋuwnydja walalaŋ Djesuwalaŋuwuynydja.” Bala yan walal dhawaṯmaraŋala maṉḏany.
ACT 5:41 Ga ŋunhi nhakun maṉḏa ŋunhiyi Djuy'yunawuynydja yolŋu maṉḏa dhawaṯthurrnydja, bala maṉḏa ŋunhi goŋmirriyinany mirithinan dhikan, galŋa-djulŋithinan, bili ŋayi maṉḏany ŋunhi Djesuy märr-yuwalkthin ŋunhiwiliyi marilil. Ga ŋurikiyin ŋayaŋuwnydja maṉḏa marrtjin ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithinany mirithinany, bili walal gan ŋunhi burakinany, ga ŋayaŋu-miḏikinyamirrnydja rom märraŋal yäkuwnydja nhanŋu Djesuw.
ACT 5:42 Ga bitjarra bili walalnydja gan ŋunhi Djuy'yunawuyyuny yolŋuy walal marŋgikuŋala lakaraŋal ŋunhiliyiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur, ga marrtjinany walal gan ŋunhi bala'lil malaŋulil, guwatjmar walal gan yolŋunhan dhäwuwny'tja lakaranharaw, ŋurikiyi dhäwuw ŋunhi Djesuwalaŋuwuywun, ŋunhi ŋayiny Maŋutji-Dhunupayanhawuy, djuy'yunawuy God-Waŋarrwuŋ.
ACT 6:1 Yo, bitjarrnha bilin marrtjin ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal ŋutharnydja bala yindithinan, dharrwathinan mirithinan dhikan. Dharrwan mirithirra gan yolŋuny walal bilyurr, malthurrnydja gan nhanŋu Djesuwnydja, wiripuny wäŋa-nininyŋun ŋunhiŋuwuynha banydjiŋuwuynha yolŋu walal Djuw malan, ga wiripuwurrnydja Djuw mala wiripuŋuwuy wäŋapuy mala, ŋunhi walal ŋuli ganha ŋunhiwurryi waŋanha wiripu matha Gurik. Ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi walal ŋuli ganha waŋanha wiripuny matha, walalnydja gan ŋunhi waŋan ŋayaŋuy-ŋaramurryu warray, ga gupa-waŋanany walal gan ŋunhi bitjarrnha, “Yaka dhuwali manymak; limurrnydja dhuwal be muka waŋgany mala, yurr nhuma ga dhuwali rrupiyany gurrupan dhuwalaŋuwuynhan yan wäŋapuynhany yolŋu'-yulŋunhany, ga ŋanapurruŋguny miyalkkurruwurr ŋunhi dhuwaymiriwnydja mala ga dhuwal yänan nhina marryan'.”
ACT 6:2 Bala walal ŋunhi Djuy'yunawuynydja yolŋu walal 12-tja wäthurra wiripuwurruŋguny Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, ḻuŋ'maraŋala marrtjin walalany, bala walal waŋanan bitjarra, “Yaka dhuwal ŋamakurr, ŋunhi napurr dhu Djuy'yunawuynydja yolŋu walal ḏaḏawyunna beŋurnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhäwuŋur lakaranhaŋur, märr napurr dhu ga ŋathan gurrupan yolŋunhan walalany.
ACT 6:3 Nhumany dhu wäwa walal djarr'yundja wiripuwurruny ŋunhi yolŋuny walalany dhiyakiyiny djämaw. Yurr märraŋuny walal djarr'yurrnydja ŋunhi bili yan yolŋunhany ŋunhi ŋayi ŋayaŋu-dhaŋaŋmirr Dhuyu-Birrimbirrwalaŋumirr, ŋunhin bili yan yolŋunhany ŋunhi ŋayi ga guyaŋa God-Waŋarrwal yan djambatjthuny. Märraŋuny walal marrtji djarr'yurrnydja 7-nha yolŋunhany walalany dhipuŋuryiny nhuma-malanhany, bala napurr dhu walalany nhirrpanna marrtji dhiyakiyiny djämaw.
ACT 6:4 Ga napurrnydja dhu ga Djuy'yunawuyyuny yolŋuy walal bukumirriyaman, ga dhäwuny' dhu ga lakaram ŋunhi bili yan manymak; ŋunhiyi bili yan waŋgany napurrnydja dhu ga djäma.”
ACT 6:5 Bala walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja yänan yoraŋala ŋurikiyi dhärukkuny ŋunhi walal waŋan, bala walal yan märraŋalnydja 7-nhan yolŋunhany walalany. Waŋganydja walal märraŋal Dhepinnha* yäkuny, bili ŋunhiyi yolŋu gan märr-yuwalkthin mirithin yan Garraywu, ga bulu ŋayi ŋunhiyi ŋayaŋu-dhaŋaŋdhin Dhuyu-Birrimbirryuny muka. Ga bitjarryi bili walal märraŋalyi dhuwalawurrunhany gam', Bilipnha,* ga Burakuruny,* ga Nikanany,* ga Daymunnhany,* ga Bämanany,* ga Nikalatjnha,* wäŋa-Yandiyukpuynha.* Djan'tayilnha yolŋu, ŋunhi ŋayi ŋäthil yan bilyurr balan buku-ŋal'yunaraw Djuw malawalaŋuwnha God-Waŋarrwu.
ACT 6:6 Yo, märraŋalnydja walal ŋunhi walalany 7-nhany ḏirramuwurruny, bala walal gäŋala walalany ŋurikiwurruŋgalnha Djuy'yunawuywalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal, bala walal waŋanany walalaŋ bitjarrnha, “Dhuwalawurruny ŋanapurr ŋunhi märraŋalnydja ḏirramuwurrunhany dhiyakuny djämaw.” Bala walal gan ŋunhi Djuy'yunawuynydja mala bukumirriyaŋala walalaŋ, goŋ-ŋal'yurra gan ḏämbulila walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalyiny malawal, bala walal marrtjin gänaŋ'maraŋalnha walalany ŋurikiyiny djämawnha.
ACT 6:7 Bala God-Waŋarrwu dhäruktja ŋunhi ŋuthara yindithinan, barrkuwatjthinan ŋuliwitjarryiny wäŋakurr buku-ḻiw'maraŋala, ga ŋunhili Djurutjalamdja wäŋaŋur Garraywalaŋumirrnydja mala ŋutharnha mirithinan dhikan, ga bitjarryi yan bili dharrwayi yan djirrikaymirriynydja yolŋuy walal gan märraŋal ŋunhiyiny dhäwu, bala gan märr-yuwalkthinan Djesuwnydja.
ACT 6:8 Yo, ŋunhiyi Dhepindja yäku yolŋu ŋamakurr dhika, ga djäma ŋayi gan yindi mirithirr ganydjarr-ḏumurr rom, bili God-Waŋarryu gan nhanukalaŋuwurr djäma mirithin yan nhä mala ŋamakurrnydja ga ŋoy-ganyim'thunamirrnydja, ga dharrwaynha yolŋuynydja walal ŋanya gan nhäŋalnydja ŋoy-ŋamathinan nhanŋu.
ACT 6:9 Yurr wiripuny mala ŋunhi yolŋu walal yaka djälthinya nhanŋu Dhepingu; ŋuyulkthin walal nhanŋu gan, ŋunhiwurrnydja yolŋu mala ŋunhi walal gan yäku-lakaranhamin walalanhawuynha walal bitjanmin, “Dhawaṯthunawuynha Yolŋu mala”, yurr walalnydja ŋunhiwurryiny yolŋu walal Djuw malan wäŋa-Djärinipuynha* ga wäŋa-Yaliktjandiriyapuynydja.* Ga ŋuriŋiyi malay ga wiripuwurruy Djuw malay ŋunhi walal Djilitjiyapuy* mala ga Yaytjapuy, walalnydja ŋunhi ŋunhiwurryiny ŋurru-nyinyaŋdhurr warray nhanŋu Dhepinguny, bala walal gan waŋanany dhä-ḏälthinan nhanŋu ŋarrtjurra manapar ŋanya.
ACT 6:10 Yurr ŋayiny ŋunhi Dhepindja gan waŋan ŋunhi bili dhäruktja djambatj, bili ŋunhiyiny nhanukal gan Dhuyu-Birrimbirryu dhäruk-gurrupar waŋanharaw. Ga walal ŋuriŋiwurruyyi yaka ŋula dhäruk maḻŋ'maranha buku-roŋanmaranharawnydja nhanŋu Dhepinguny.
ACT 6:11 Bala walal dhäruknha gurrupar wiripuwurruŋgun yolŋuw mala dhanaran-nhirrpar nyäḻyurra, ŋoy-dhuŋgur'yurra bitjarrnha gam', “Dhuwal napurr ŋäkul waŋganynha yolŋuny Dhepinnha, ŋayi gan dhä-wiripuŋuyin waŋan Mawtjitjku, ga bitjarryi bili ŋayi gan dhuwaliyi ḏirramu dhä-wiripuŋuyin waŋan God-Waŋarrwuny.”
ACT 6:12 Bala walal ŋunhiwurryiny marrtjinany gan ḻiw'maraŋala wäŋakurra malaŋuwurr, lakaraŋala marrtjin ŋunhiyin dhäruknha, ga walalnydja ŋunhi ŋaḻapaḻmirrnydja yolŋu walal ga rom-marŋgikunhamirrnydja mala, bukmaktja ŋunhi yolŋu walal mirithinan dhikan ŋoy-dhärranany, maḏakarritjthinan ŋuriŋiyiny dhärukthu. Bala walal yan ŋayathaŋala ŋanya Dhepinnhany, ga gäŋalnydja walal ŋanya ŋunhi balan ŋaḻapaḻmirriwala dhä-birrka'yunarawnydja.
ACT 6:13 Ga bitjarryi bili walal gäŋalyi wiripuwurrunhany ŋunhi ḏirramuwurruny, märr walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja nyäḻ'yurra ŋanya Dhepinnhany. Ga ŋuriŋiwurruyyiny ḏirramuwurruy lakaraŋalnydja ŋanya Dhepinnhany bitjarrnha, “Dhiyaŋuny gan gay'yi ḏirramuy bitjarr bili yätjkurr-lakaraŋal ŋunha God-Waŋarrwuny Buṉbu, ga dhuwal ŋunhi limurruŋgun dharrpalnhan wäŋany, ga wiripuny ŋayi ŋuli ganha dhiyaŋiyi nyamir'yuna ŋunhan ŋunhi romnhan, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar Mawtjitjkal.
ACT 6:14 Ŋanapurrnydja ŋanya gan ŋäkul, ŋayi gan waŋanany bitjarr, ‘Djesuynydja dhu ŋuriŋi wäŋa-Nätjuritjpuyyuny yolŋuy, ḏaw'maraman dhu dhuwandja God-Waŋarrwuny Buṉbu, buḻwaŋ'maraman dhu warrpam'thunna, ga romdja malany ŋayi dhu ŋunhi limurruŋguny djambin marrtji wiripuŋuyaman, ŋunhiny rom mala ŋunhi ŋayi mala-ŋurrkanhayŋuy Mawtjitjthu goŋ-gurrupar limurruŋgal.’” Bitjarryin walal gan ŋunhi nyäḻ'yunminany lakaranhamin ŋanyanhany Dhepinnhany.
ACT 6:15 Ga bukmakthun gan ŋunhi ŋunhiliyiny ŋaḻapaḻmirriynydja nhäŋalnydja ŋanya Dhepinnhany wiyinnha dharr-bitjarra, ga bitjarryi bili nhäŋalyi walal gan ŋanya bukuny, bili ŋayi ŋunhi bukuny wiripuŋuyinan yäwulu'yinan walalaŋgal maŋutjiŋurnydja, bitjarrnha ŋayi bukuny nhakun ŋunhi God-Waŋarrwun Djiwarr'puynha Yolŋu.
ACT 7:1 Yo. Ga ŋayiny ŋuriŋiny ŋurruḏawalaŋu djirrikaymirriynydja yolŋuy dhä-birrka'yurr ŋanya Dhepinnha bitjarr, “Nhä yuwalk muka walal gan dhuwal nhuna lakaranhaminany?”
ACT 7:2 Ga ŋayiny buku-bakmaraŋal Dhepindja balany bitjarr, “Wäwa walal, ga Mäḻu' walal, ŋäku ŋathil walal ŋarrany. Ŋunhi ŋäthilnydja ŋayi God-Waŋarr maŋutji-wurrupanmin ŋanyapinya ŋayi limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhayŋuwal Yipurayimgal,* ŋunhi ŋayi gan Yipurayim baḏak yan nhinan ŋunhal banydji Mitjapatamiya* makarrŋur wäŋaŋur, yurrnha ŋayi ŋunhi marrtjinany bala nhinan ŋunhal Yarandja wäŋaŋur. Yo, maḻŋ'thurrnydja ŋayi nhanukal ŋunhi God-Waŋarrnydja, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi gan nhinanany manymakŋura dhikan djeŋarra'mirriŋura wäŋaŋurnydja, bala ŋayi waŋanan nhanukal bitjarrnha, ‘Nheny dhu ganarrthaman dhuwandja ŋunhi wäŋa nhuŋuwuynydja nhe, ga gurruṯumirriny walalany nhuŋuwuy nhe, bala nhe dhu marrtjin wiripuŋulila wäŋalil, ŋunhiwilin ŋunhi ŋarran dhu milkum nhuŋu ga lakaram.’
ACT 7:4 Bala yan ŋayi ŋunhi Yipurayimdja dhunupan rur'yurrnydja, bala yan marrtjinan, ga yan bili-i-i ga ŋayathaŋal ŋayi ŋunhiyi wäŋa Yarannha. Ga nhinan ŋayi ŋunhili märr-gurriri, bala ŋayi Yipurayimguny bäpa'mirriŋu dhiŋgaŋalnha, ga dhäŋur beŋuryiny ga bulu nhakun ŋayi God-Waŋarr waŋan nhanukal, ganarrthanharaw ŋurikiyi wäŋaw. Bala ŋanya ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny buluny gäŋal Yipurayimnha dhipala wäŋalil ŋunhi ŋanapurrnha ga dhiyaŋun bala nhina dhiyal.
ACT 7:5 Yurr God-Waŋarryu yaka gurrupana dhuwandja wäŋa nhakun Yipurayimguny balanyamirriyyiny waluy, yakan ŋayi ŋula waŋgany nyumukuṉiny' nhanŋuwuy ŋayi märranha. Yurr ŋayathaŋalnydja ŋayi gan ŋunhiyi God-Waŋarrwuŋ wäwun'-nhirrpanawuy, bili God-Waŋarryu wäwun'tja gurrupar nhanukal Yipurayimgal bitjarr gam', ‘Dhuwandja dhu wäŋa nhuŋuwuy Yipurayim ga djamarrkuḻiw' walalaŋ nhokalaŋaw, bitjanna bili dhu wiyinŋumirra.’ Yurr ŋayipiny Yipurayimdja gan ŋunhi nhinan yothumiriw muka yan balanyamirriyyiny, bäyŋu nhanŋu ŋula djamarrkuḻi'.
ACT 7:6 Yurr God-Waŋarryuny nhanukal ŋunhi lakaraŋal Yipurayimgal bitjarr, ‘Nhokuŋuny dhu ga ŋunhi mala-bunhawuy djamarrkuḻi' nhina ŋunhal bala wiripuŋuŋur mulkuruŋur wäŋaŋur; nhinany walal dhu ga ŋunhi garrpinawuynha yolŋu'-yulŋuwuŋun, yurr djämany walal dhu ga ŋunhi ŋunhiliyiny wäŋaŋur märr wiyinnha. Walalnydja dhu ga ŋunhi wäŋa-nininyŋuynydja yolŋuy mala buman walalany bartjunmaraman, ga ŋayaŋu-miḏikumanna dhu walalany märr-wiyindhi yan, 400 dhuŋgarra.
ACT 7:7 Yurr ŋarrany dhu ŋunhi mala-djarr'yunna ŋunhiwurrunhany ŋunhi bäpurruny mala yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga djäma walalaŋ, bala nhuŋu dhu ŋunhi balanyamirriyyin djamarrkuḻiny' dhawaṯthunna beŋuryiny wäŋaŋur, bala walal dhu ga roŋiyirra rälin, ga dhiyalnha wäŋaŋur walal dhu ga ŋunhi buku-ŋal'yundja ŋarrakuny.’ Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu lakaraŋal Yipurayimgalnydja.”
ACT 7:8 “Ga bulu ŋayi God-Waŋarryu lakaraŋal Yipurayimgal bitjarr, ‘Dhuwandja ŋarra dhu gurrupanna nhokal ŋarrakuwuy ŋarra gumurrkunhaminyawuynydja rom dhuwalatjanna ŋunhi dhapi-wuḏanykunhaminyawurra romgurr, märr ŋayi dhu ga wäwun'tja dhuwali dhärran yan bitjanna bili wiyinŋumirra. Nhuma dhu ga ḏirramuwurrunhany djamarrkuḻiny' ḏarrtjalkkuman bukmaknha yan, ga dhiyaŋiyiny dhu ga ŋunhi mimbuynydja maŋutji-lakaraman ŋunhi nhumany ŋarrakuwuynha yan yolŋu walal, ga ŋarrany nhumalaŋgun God-Waŋarr.’ Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu lakaraŋalnydja. Ga ŋunhi nhakun ŋayi Yipurayimgu gäthu'mirriŋu Yitjaktja dhawal-guyaŋan, bala ŋayi Yipurayimdhuny dhunupan ḏarrtjalkkuŋala ŋanya ŋunhi ŋayi 8-tja walu djuḻkthurr. Ga bitjarryi bili ŋayi Yitjakthuny nhanŋuwuynydja ŋayi gäthu'mirriŋuny Djaykupnhany ḏarrtjalkkuŋalyi, ga ŋayi ŋuriŋiyi Djaykupthuny bitjarryi yan bili ḏarrtjalkkuŋalyi nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi 12-nhany gäthu'mirriŋuny, ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal bäpa'mirriŋu 12-ku bäpurruw, Yitjuralwun malaw, nhanŋuwuynha God-Waŋarrwun yolŋu walal.”
ACT 7:9 “Yo, ŋuriŋiwurruynydja Djaykupkalnydja gäthu'mirriŋuy walal mel-ḏiy'yurr ŋunhi wiripuŋuny Djaykupku gäthu'mirriŋuny yäkuny Djawutjipnhany, yukuyuku'mirriŋuny walalaŋguwuy walal, bala walal ŋunhi gurruparnydja ŋanya yolŋu'-yulŋuwala rrupiyawnha wuŋuḻi'yurr, bala walal djaw'yurra ŋanya balan Yetjiplila makarrlil wäŋalil, ga ŋunhalnydja Yetjiptja wäŋaŋur ŋayiny ŋunhi Djawutjiptja gan nhinan garrpinawuynha, yurr djämamirra walalaŋ. Yurr ŋayipiny ŋunhi God-Waŋarrnydja ŋunhiliyi nhanukal.
ACT 7:10 Bala ŋayi ŋanya gan gäŋala God-Waŋarryuny latju'kuŋala dhikan ŋuliwitjarryiny ŋunhi marimirriwurrnydja wäŋakurr. Ŋayiny ŋanya gan ŋunhi God-Waŋarryuny guŋga'yurra Djawutjipnhany, bala ŋayi buŋgawaynydja ŋuriŋiny ŋurruŋuynydja wäŋa-Yetjippuyyuny manymak-lakaraŋala ŋanya Djawutjipnhany, bala ŋanya ŋayi ḻiya-djambatj lakaraŋala ga nhirrparnydja ŋayi ŋanya Djawutjipnhany buŋgawayaŋala. Yo, bukmak ŋunhiyi Yetjiptja makarr wäŋa ga yolŋu'-yulŋuny ŋayi nhirrpar nhanukala Djawutjipkala djägalil.”
ACT 7:11 “Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala ŋayi ŋunhiyiny Yetjiptja wäŋa gapumiriwyinan baṉḏanydhinan, ga bukmak ŋunhiyi wäŋany gan dhärran räwaknha. Ga dhuwandja ŋunhi wäŋa Gaynandja bitjarryi bili yan räwakthindhi, bala limurruŋ mala-ŋurrkanhayŋuny gan nhinan galŋa-miḏikinan, marryan' mirithirra, bili ŋathany mala ŋunhi warrpam'nha winya'yurra bäyŋuthinan.
ACT 7:12 Bala ŋayi ŋunhi Djaykupthuny dhäwuny' ŋäkula ŋunhiwiliyi Yetjiplilnydja makarrlil wäŋalil, bili ŋunhiliyin gan ŋunhi ŋathany mala ŋorran dharrwany mirithirrnydja, ŋunhi walal gan ŋäthil ruwamŋuyaŋal. Bala yan ŋayi Djaykupthuny djuy'yurra nhanŋuwuy ŋayi gäthu'mirriŋunhan walalany ḏirramuwurrunhan limurruŋgun ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋuny walalany balayin Yetjiplila wäŋalil ŋathawnha märranharaw. Marrtjinan walal gan, ga ŋunhiliyin walal märraŋal ŋathany, bala roŋiyinan.
ACT 7:13 Galki ŋathany ŋunhi dhawar'yurra marrtjin, ga bulu nhakun walal balayi roŋiyin Yetjiplilyi ŋathaw märranharaw, bala balanyamirriyyin ŋayiny Djawutjiptja waŋanan maḻŋ'maranhaminan ŋanyapinya ŋayi ŋurikiwurruŋgalyi wäwa'mirriŋuwalnydja walalaŋgal nhanukalaŋuwal ŋayi. Ga bitjarrnha ŋayi ŋunhi lakaranhaminany walalaŋgal, ‘Way walal, ŋarrany dhuwal Djawutjip, yukuyuku'mirriŋu nhumalaŋ,’ bitjarr. Ga bulu ŋayi Djawutjipthu waŋan lakaraŋal buŋgawawalnydja wäŋa-Yetjippuywalnydja muka, ŋunhiŋuwuy dhäwu ŋunhi walal gan nhinan marrya' nhanŋu mäḻu'mirriŋu ga gurruṯumirr walal ŋunhal Gaynan wäŋaŋur.”
ACT 7:14 “Bala ŋayi yan Djawutjiptja dhäruk-djuy'yunminan nhanukalaŋaw bäpa'mirriŋuwnydja Djaykupkuny. Bitjarr ŋayi ŋunhi waŋanany gam', ‘Rälin nhuma dhu marrtji dhipala, ga nhinany nhuma dhu ga dhiyala ŋarrakala djägaŋur,’ bitjarr. Bala walal Djaykuptja ga malany nhanŋu bukmaknha yan marrtjinany balayin Yetjiplila wäŋalil, bala walal gan nhinanany ŋunhiliyin, yurr walal ŋunhi malany märr-ḻurrkun', 75 yolŋuny walal. Yo, nhinanany ŋayi ŋunhiliyiny Djaykuptja märr-gurririn, bala ŋayi dhiŋgaŋala. Yurr djamarrkuḻin' nhanŋu gan ŋunhi wiyindja nhinan ŋunhiliyiny wäŋaŋur, yan bili-i-i ga murrmurryurr walal ŋunhilin bili yan mulkuruŋura wäŋaŋurnydja Yetjipnha, bukmak yan walal ŋunhi Djaykupku gäthu'mirriŋu walal.
ACT 7:16 Yurr ŋarakany walalaŋ yaka ganha ŋorranha Yetjiptja wäŋaŋur wiyinŋumirrnydja, bili yalalaŋumirriynydja walalaŋ ŋunhi djamarrkuḻiny' marrtjin, bala märraŋalnha ŋunhiyi ŋarakany walalany ŋunhiyi yolŋu'-yulŋunhany, bala walal gäŋala roŋanmaraŋala balayi Gaynanlil, bala walal dholkuŋalnydja walalany ŋarakany ŋunhala Djikamnha wäŋaŋur, ŋunhiwili bili wäŋalil ŋunhi ŋayi Yipurayimdhu märraŋal bäyim mel-wiḏi'mirriy guṉḏay ŋunhiyi mathirra miyalkku nhanukiyingalaŋaw ŋayi dholkunharaw.”
ACT 7:17 “Yo, wiyinŋumirra gan ŋunhi napurr malany nhinan ŋunhiliyiny wäŋaŋur Yetjiptja, bala marrtjin ŋunhi God-Waŋarrwuny malany dharrwathinan, dharrwan gan mirithirra malany nhinan, yan bili-i-i ga walu marrtjin galkithin God-Waŋarrwu, ŋunhi ŋayi dhu walalany märraman dhawaṯmaraman beŋuryiny wäŋaŋur, bitjarr yan bili nhakun ŋayi wäwunguŋal ŋäthil Yipurayimgal.
ACT 7:18 Ga balanyamirriyyiny waluy, ŋayiny ŋunhi wiripun ḏirramu wapthurr buŋgawathinany ŋurikiyiny wäŋaw Yetjipkuny, yurr yakan ŋayi ŋunhi marŋgi nhanŋuny Djawutjipkuny.
ACT 7:19 Ŋunhiyiny yuṯany buŋgawa yaka ganha djälthinya limurruŋgalaŋawnydja mala-ŋurrkanhayŋuw walalaŋ. Mayali'-gänha ŋayi ŋuli ganha ŋunhi walalany, ŋaramurryinya manapana, ga ŋunhi ŋuli yothu yuṯa dhawal-guyaŋanha, bala ŋayiny ŋuli ŋuriŋiyiny djaw'yunan, bala ŋurrkanhan, märr ŋayi ŋuli ŋunhiyi yothuny dhiŋganhan.”
ACT 7:20 “Ga ŋayiny ŋunhi Mawtjitjtja balanyamirriyyi bili yan waluy dhawal-guyaŋan, yurr ŋayi ŋunhi latju' dhika yothuny. Yo, ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu gan ŋunhi djägany goŋ-djuḻuḻ'yurra wäŋaŋurnydja nhanukiyingal ŋayi, ḻurrkun'nha ŋayi ŋunhi ŋaḻindiny-ŋupar, bala yurrnha ŋanya ŋayi bathililnydja rulwaŋdhurr, bala yan djuḻuḻ'maraŋala bewiya'mirrilila wäŋalil, ŋunhi marrtjin mayaŋgurr dhärra'-dharran. Bala ŋayiny ŋuriŋiny buŋgawawalnydja gäthu'mirriŋuy miyalkthuny maḻŋ'maraŋala ŋanya ŋunhiyi yothunhany, bala ŋayi gäŋalnha ŋanya nhanukiyingala ŋayi wäŋalil, ga ŋutharnydja ŋayi ŋunhi ŋunhiliyiny bitjarrnha nhakun nhanŋuwuynha yothu ŋurikiyin wäŋa-Yetjippuywun miyalkku.
ACT 7:22 Yo, ŋunhiwurryiny ŋunhi Yetjippuynydja yolŋu walal mirithirra yan ḻiya-djambatjmirra, bala walal gan yan marŋgikuŋala ŋanyanhany Mawtjitjnhany, ga mirithin yan ŋayi ŋunhi walalaŋguŋ marŋgithinany. Ga ŋunhi nhakun ŋayi ŋutharnydja ḏirramuthinany rumbal, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi ḏälyun dhärukthuny, ga djämany ŋayi gan ŋunhi romdja mirithirra ganydjarrmirra.”
ACT 7:23 “Ga ŋunhi ŋayi Mawtjitj dhuŋgarra 40-mirriyinany, bala ŋayi yan waŋanany gaŋgathinany bitjarrnha, ‘Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin balan, nhäma ŋarra dhu marrtji ŋarrakuwuy ŋarra malany Yitjuralpuynhan yolŋuny walalany.’
ACT 7:24 Bala ŋayi yan marrtjinan ŋunhiwiliyin wäŋalil, ga dharrnha ŋayi nhäŋal wäŋa-Yetjippuynhan yolŋuny, ŋayi gan ŋuriŋiyi ḏirramuynydja bumara bartjunmaraŋala waŋganynhan yolŋuny Yitjuralnhan bäpurruny. Bala ŋayi Mawtjitjtja dhunupan waṉḏinan, guŋga'yunarawnha ŋurikiyin maṉḏa-malawnha yolŋuw, bala ŋayi yan wutthurrnydja rakunygun ŋunhiyiny yolŋuny wäŋa-Yetjippuynhany.
ACT 7:25 Bala ŋayi gan guyaŋanan Mawtjitjthuny bitjarrnha, yanbi balaŋ walal ŋunhiwurryiny walal-malany marŋgithinyan nhanŋu, dharaŋanan balaŋ walal ŋunhi God-Waŋarryu walalany dhu walŋakum ŋuriŋi Mawtjitjkal ŋurru-warryunaray. Yurr walalnydja ŋunhi walal-malaynydja ŋanya Mawtjitjnhany yaka dharaŋana yol ŋayi ŋunhiyi; yaka walal ganha djälthinya nhanŋu Mawtjitjku.”
ACT 7:26 “Yo, wiripuŋuynydja munhay ŋayi Mawtjitj marrtjin balayi roŋiyindhi ŋunhiwiliyi walal-malawal wäŋalil, bala ŋayi nhäŋala märrma'nhan yolŋuny maṉḏany maṉḏa gan bunhamin maṉḏa-mala yan Yitjuralpuy yolŋu maṉḏa. Ga ŋayiny ŋunhi Mawtjitjtja marrtjin, djälthin ŋayi yan guŋga'yunaraw maṉḏaŋ, yanbi balaŋ ŋayi maṉḏany waŋgany-manapana ga galkithinan ŋayi bala waŋanan maṉḏaŋgal bitjarra, ‘Way maṉḏa, nhumany dhuwal be muka wäwa'manydji. Nhaku nhuma ga dhuwal bunhamirrnydja?’ bitjarr.
ACT 7:27 Ga ŋayiny ŋunhi waŋganydja bilyurr, ga dhunupan ŋayi ŋanya ḏur'yurra Mawtjitjnhany, bala waŋan bitjarra, ‘Gatjuy! Yol nhe dhuwal yolŋuny? Yolthu nhuna dhuwal nhirrparnydja? Nhe dhu be buŋgawathirrnydja ŋanapurruŋ ga mala-djarr'yunamirrnydja?
ACT 7:28 Nhaltjanna nhe dhu ŋarranhany? … buman murrkay'kuman? Bitjan nhakun nhe barpuru ŋunhi Yetjippuynha yolŋuny buma murrkay'kum?’ Ga bitjarra ŋayiny ŋunhiyiny waŋganydja yolŋu waŋan Mawtjitjkuny.
ACT 7:29 Bala ŋayi ŋunhi Mawtjitjtja mirithinan yan barrarinany, ga dhunupan nhakun ŋayi ŋunhi ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa Yetjiptja, bala waṉḏinan wiripuŋulila wäŋalil barrkulila. Yo, ŋunhala ŋayi gan ŋunhi Midiyannha wäŋaŋur wiyin'tja nhinan, ga yan bili-i-i, ga märraŋal ŋayi miyalk, ga märrma' yothu maṉḏa ḏirramu maṉḏa maḻŋ'thurr nhanŋu ŋunhiliyin banydji yan wäŋaŋur Midiyannha.”
ACT 7:30 “Yo, Mawtjitjtja gan nhinanan ŋunhiliyiny wiyinŋumirra, ga yan bili-i-i ga 40 dhuŋgarra djuḻkthurr. Bala waŋganymirrnydja ŋayi Mawtjitj gan nhinanan ŋunhala ḏiltjiŋura wäŋaŋur gapu-ranhdhakŋura, galki bukuŋur Djäniya yäkuŋur wäŋaŋur. Ga dhunupan ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu maḻŋ'thurra nhanukal ŋunhiliyin. Yo, nhäŋal ŋayi Mawtjitjthu ŋunhin dharpan man'tjarrnha ŋayi gan ŋunhi nhäranan, yurr yaka ŋayi ŋunhiyi man'tjarrnydja nhäranha räwakthinyany ŋuriŋiyi gurthaynydja ŋäṉarryuny.
ACT 7:31 Bala ŋayi Mawtjitjthuny ṉirr'yurra mirithinan nhäŋalnydja ŋunhiyiny, ga bulu nhakun ŋayi marrtjin galkithin, ŋayi dhu nhäma galkiŋur. Bala ŋayi ŋäkula rirrakaynydja Garraynhany God-Waŋarrnhany, ŋayi waŋanany bitjarrnha gam',
ACT 7:32 ‘Ŋarrany dhuwal God-Waŋarr nhokalaŋaw mala-ŋurrkanhayŋuw walalaŋ, Yipurayimgu* ga Yitjakku* ga Djaykupku,’ bitjarr. Bala ŋayiny ŋunhi Mawtjitjtja marrmarryurra mirithinan, ga märr-barrarinan ŋayi ŋunhi buluŋuwnydja nhänharaw.
ACT 7:33 Bala yan ŋayi ŋunhi Garraynydja waŋanan nhanukal bitjarrnha gam', ‘Gatjuy yupmaraŋun nhuŋuwuy nhe dhuwali dhapathuŋ'tja, bili dhuwandja nhe ga dhärrany dhiyala dharrpalŋura wäŋaŋurnydja, ŋunhi gänaŋ'maranhawuynha ŋarrakuŋun Garraywuŋun.
ACT 7:34 Nhäŋalnydja ŋarra gan ŋunhi ŋarrakuwuynydja yolŋuny walalany, burakinany walal gan ŋunhi dharrwan mirithirra ŋunhiliyiny wäŋaŋur Yetjiptja, ga ŋäma ŋarra walalany ga rirrakay ŋäthinyaminyawuy. Ga dhuwandja ŋarrapin marrtjin walŋakunharawnha walalaŋ, ŋarra dhu walalany dhawaṯmaraman beŋuryiny ŋunhi garrpinamirriŋurnydja romŋur. Go rälin marrtji ŋarrakala, ŋarra nhuna dhu djuy'yundja balayin Yetjiplila makarrlil wäŋalil,’ bitjarra ŋayi gan ŋunhi Garraynydja waŋan nhanukal Mawtjitjkalnydja.”
ACT 7:35 “Yo, ŋäthilnydja walal gan ŋunhi Mawtjitjnhany nyinyaŋdhurr muka nhäŋal, ga waŋan walal gan nhanŋu bitjarr, ‘Yolthu nhuna dhuwal waṉa-nhirrparnydja ŋanapurruŋguny buŋgawayinyaraw ga mala-djarr'yunaraw?’ Bitjarr walal gan ŋunhi ŋäthilnydja waŋan nhanŋu Mawtjitjkuny. Yurr ŋayipi yan ŋunhi ŋunhiyi bili yan waŋgany yolŋuny nhanukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny djuy'yunawuy guŋga'yunarawnydja walalaŋ, ŋayin walalaŋ ŋunhi ŋurruŋuyinany, ŋayin walalany gan ŋunhi Mawtjitjthun gäŋalnydja dhawaṯmaraŋalnydja beŋurnydja ŋunhi garrpinamirriŋurnydja romŋur. Yurr yaka ŋayi ŋunhi gänany djäma ŋayipiny, ŋuriŋi ŋunhi God-Waŋarrwal dhäwu-gänhamirriy yolŋuy guŋga'yurrnydja ŋanya ga gäŋalnydja, ŋuriŋi ŋunhi ŋayi nhanukal milkunhamin ŋunhal ŋunhi bukuŋur, ŋunhi ŋayi man'tjarrnha nhäran.”
ACT 7:36 “Yo. Bala ŋayi Mawtjitjthuny ŋurru-warryurra gäŋala yolŋunhany walalany beŋuryiny Yetjipŋurnydja wäŋaŋur, dhawaṯmaraŋala ŋayi gan walalany, ga djämany ŋayi gan bulun dhika yindin mirithirra romdja ganydjarrmirra ŋunhiliyiny Yetjiptja wäŋaŋur, ga bulu ŋunhili ṉapuŋga wäŋaŋur yäkuŋur ‘Mikumirr Gapu’ ŋunhi gan bawkthurr yindi mirithirr guḻun, ŋunhiliyin ŋayi ŋunhi yindiny mirithirrnydja ganydjarrmirrnydja rom djäma, ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhalnydja ŋunhi gapu-ranhdhakŋurnydja wäŋaŋur djämayi, ŋunhi walal gan nhinan ŋunhiliyi 40 dhuŋgarra-ŋupar.
ACT 7:37 Yo, ŋayiny gan ŋunhi Mawtjitjthuny gäŋalnydja walalany mirithinan latju'kuŋalnha dhikan, ga waŋan ŋayi Mawtjitjthu walalany, lakaraŋal walalaŋ ŋurikiwurruŋ nhanukalaŋaw malaw Yitjuralpuyŋuw bitjarr, ‘God-Waŋarryuny dhu ŋunhi djuy'yun waŋganynha yolŋunhany djawarrkmirrinhany nhumalaŋ, balanyayi bili nhakun ŋarrany ŋayi djuy'yurr, yurr ŋayi dhu ŋunhi maḻŋ'thundja dhipuŋuryin nhumalaŋgalnha malaŋurnydja.’
ACT 7:38 Yo, ŋunhilin bili yan ŋayiny gan ŋunhi Mawtjitjtja nhinan gapu-ranhdhakŋura wäŋaŋur, Godkalaŋumirriwalnha yolŋuwal malaŋur ga limurruŋgalaŋuwalnha mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal, ga ŋurikal ŋunhi Godkalaŋumirriwal dhäwu-gänhamirriwal ŋunhi ŋayi gan waŋan nhanukal ŋunhal bukuŋur yäkuŋur Djäniya; ga nhanukala ŋayi ŋunhi Mawtjitjkala God-Waŋarryuny gurrupar walŋamirrnydja ŋunhi dhäruk lakaranhaminyarawnydja marrtjinyaraw bala limurruŋguny.”
ACT 7:39 “Ga nhaltjarr walal ŋunhi limurruŋgalnydja mala-ŋurrkanhayŋuy walal? Märraŋal walal ŋula Mawtjitjnha dhäruk? Bäyŋu warray. Yaka walal ŋunhiyi ŋuriŋiwurruyyi märranha ga malthunna nhanŋu dhärukku; yanan walal bäykarraraŋala ŋäkul ŋanya Mawtjitjnhany, bala yan walal ŋanya gan ŋunhi bukuy-ŋurrkaŋala, bili walal gan ŋunhi djälthin walal dhu marrtji balayi roŋiyirr Yetjiplil makarrlil wäŋalil.”
ACT 7:40 “Bala walal waŋanany Mawtjitjkalaŋuwala wäwa'mirriŋuwalnydja Yärangala bitjarra gam', ‘Way, nhe napurruŋ dhu djäma ŋula nhä waŋarrkum, märr ŋayi dhu marrtji ŋuriŋiyi ŋanapurruny waṉa-gäma, bili ŋunhiyiny ḏirramu Mawtjitjtja ŋunhi ŋayi gan limurruny gäŋal beŋur Yetjipŋur makarrŋur wäŋaŋur räli, ŋula wanhan ŋayi dhikan winya'yurra.’
ACT 7:41 Bala walal djäman gan ŋamaŋamayurra ŋula nhän ŋunhi waŋarrnhan walalaŋguwuy walal, rumbalnydja walal gan ŋunhi djäma balanya nhakun buliki, bala walal gan ŋunhiyiny warrakan'nhan malany batharnydja gurrupanarawnydja ŋurikiyin waŋarrwun walalaŋgalaŋaw, bala walal gan ŋunhi buku-ŋal'yurra ŋurikiyiny waŋarrwu, ŋunhi goŋbuywun djämapuywu.
ACT 7:42 Bala ŋayi God-Waŋarrnydja ŋapan walalaŋ gurrupanmin; ganarrthaŋala walalany, märr walal dhu ga ŋunhi buku-ŋal'yundja ŋula nhakun malaŋuw ganyuwnha mala djiwarr'puywun, bitjan yan bili nhakun yolŋuy djawarrkmirriy gan wukirri baman' ŋäthil, bitjarr gam', ‘Nhuma yolŋu walal Yitjuralpuy mala. Yolku nhuma gan ŋunhi buku-ŋal'yurr ŋunhiliny ŋunhi ḏiltjiŋurnydja gapu-ranhdhakŋurnydja wäŋaŋur? Ŋula yolkun yan waŋarrwuny. Yaka nhuma gan ŋunhi bumar warrakan' mala, ga bathar mundhurr-gurrupanaraw ŋarrakuny. Yo, bäyŋu muka nhuma gan ŋunhi ŋarrakuny bitjarryi buku-ŋal'yurr, ŋunhi nhuma gan nhinan ŋunhiliyiny ḏiltjiŋurnydja wäŋaŋur gapu-ranhdhakŋurnydja waltjaṉ-ŋurrkaŋalnydja, ga yan bili ga baṯ ŋayathaŋal 40-dhuŋgarra.
ACT 7:43 Yuwalktja nhuma gan ŋunhi buku-ŋal'yurrnydja waŋarrwuny yäkuw Molikkun,* nhanŋun nhuma gan ŋunhiyiny gäŋal buṉbuny wiṉiṉdja buku-ŋal'yunarawnydja nhumalaŋguwuy nhuma, ga wiripuny nhuma gan buku-ŋal'yurr ŋurikin ganyuwnha malaŋuw, nhumalaŋgiyingalaŋawnha nhuma waŋarrwu Repangun* yäkuw ganyuw ŋuriki; buku-ŋal'yurrnydja nhuma gan ŋunhi waŋarrwuny malaŋuw, ŋurikin ŋunhi goŋbuywun ŋunhi nhuma gan nhumapi djäma walalany. Bala ŋarrany nhumalany dhu djuy'yunna barrkulila yan wäŋalilnydja; nhuma dhu ga nhinany ŋunhala bala gali'ŋur Bapilunnha wäŋaŋur.’ Bitjarr ŋayi gan God-Waŋarrnydja waŋan limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhayŋuwalnydja walalaŋgal.”
ACT 7:44 “Yo, ŋunhiliyin gan ŋunhi nharaŋŋura wäŋaŋur limurruŋgalnydja mala-ŋurrkanhayŋuy ŋayathaŋal buṉbuny ŋunhi wiṉiṉdja God-Waŋarrwuny, ŋunhi ŋayi God-Waŋarr gan nhinan ŋunhiliyi walalaŋgal. God-Waŋarrnydja ŋunhi ŋäthil yan dhäruk-gurrupanminany Mawtjitjkalnydja, ŋunhi nhaltjan walal dhu djäma ŋunhiyi wiṉiṉ, ga djämany walal nhakun ŋunhi dharaŋana yan balanya bili yan ŋunhi nhaltjarr ŋayi God-Waŋarryu lakaraŋal ŋäthil walalaŋgal.
ACT 7:45 Ga ŋunhiwurryiny yolŋu walal ŋunhi walal gan djäma wiṉiṉdja, ŋunhiny walal worruŋuyinan, bala walal marrtjin ŋunhi murrmurryurrnydja ŋunhiliyin banydjin yan nharaŋŋura wäŋaŋurnydja. Ga yalalany dhä-dhuḏitjtja gan ŋunhi God-Waŋarrwuny wiṉiṉ gäŋal djamarrkuḻiy'nha walalaŋgal, ga yan bili-i-i, ga gulŋiyin walal dhipal wäŋalil Gaynanlil ŋunhiŋumirryi. Marrtjinany walal gan ŋunhi, malthurrnydja nhanŋun Djatjuwawnha* yäkuw yolŋuw, bala walal yan märraŋala ŋunhiyiny wäŋa, djaw'yurrnydja walal ŋunhi ŋurikiwurruŋgala wiripuwurruŋgala bäpurruwal yolŋuwal mala. Bili God-Waŋarryu ŋayipi ŋunhi ŋaŋ'ŋaŋ'thurrnydja gan, dhawaṯmaraŋalnydja ŋäthil muka yan ŋunhi wiripuwurrunhany malany. Yo, limurruŋguny ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋu walal gan nhinan dhiyala wäŋaŋur, yurr baḏak yan walal gan ŋunhi buku-ŋal'yurrnydja God-Waŋarrwuny ŋunhiliyi bili yan wiṉiṉŋurnydja, yan bili-i-i, ga Daybitmirriynha waluy.”
ACT 7:46 “Yo, God-Waŋarrnydja ŋunhi mirithin märr-ŋamathinany nhäŋalnydja ŋanya Daybitnha, ga ŋayi ŋunhiyiny Daybittja djälthin ŋayi dhu djäma yuṯan buṉbu God-Waŋarrwuny, märr walal dhu ga Djaykupkalnydja yarraṯaŋur buku-ŋal'yundja God-Waŋarrwuny manymakŋurnha dhikan buṉbuŋurnydja.
ACT 7:47 Yurr Daybitthuny yaka djäma buṉbuny ŋunhiyi; gäthu'mirriŋuynha nhanukal Daybitkal Djalamandhun yäkuy ŋunhi djämany dhuḻ'yurrnydja buṉbuny God-Waŋarrwuny.
ACT 7:48 Yurr ŋayiny ŋunhiyiny God-Waŋarr bulu warray garrwar, ga djuḻkmaram ŋayi ga, yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi God-Waŋarr nhini ŋunhiliny buṉbuŋur yolŋuwuŋuny goŋbuynydja djämapuy. Ŋäthil baman'tja djawarrkmirr yolŋu gan waŋan bitjarr gam',
ACT 7:49 ‘Djiwarrny'tja dhuwal wäŋa nhinanharawnha ŋarraku, ga dhuwaliny munathany' wäŋa ḻuku-gorrunharawnha ŋarraku. Nhäthinya ŋunhi nhuma dhu buṉbuny ŋarraku djäma? Wanhal wäŋaŋur dhika ŋarra dhu ga nhinany? … nhäthinyaŋur buṉbuŋurnydja?
ACT 7:50 Bili dhuwandja ŋunhi bukmaktja ŋula nhä malany ŋarrakiyinguŋ yan djämapuynydja.’ Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Garraynydja waŋan, lakaranhaminany gan ŋanyapinyany ŋayi.”
ACT 7:51 Bala ŋayiny gan ŋunhi Dhepindja baḏaknha yan waŋan, lakaraŋalnydja marrtjin ŋurikiwurruŋgal ŋaḻapaḻmirriwalnydja. Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi waŋanany, “Nhä nhuma dhuwal yolŋuny walal? Raypirri-waḏatjmirr? … ŋänhamiriw walal? Ŋayaŋuny nhumalaŋ dhuwal ḏäl yan, ga buthuru nhumalaŋ dhumuk, bili yaka nhuma djäl God-Waŋarrwalaŋaw dhäwuw ŋänharaw. Yakan nhuma ŋuli gi dhuwal buthuru-bitjurr ŋamathaŋuny ŋurukuny ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrwuny; bitjan bili nhuma ŋuli ga ŋunhi ŋanya bukuy-ŋurrkam yan, dharaŋana yan nhumalaŋ dhuwal romdja balanya bili yan nhakun mala-ŋurrkanhayŋuw nhumalaŋgalaŋaw.
ACT 7:52 Ŋula ga waŋgany yolŋu djawarrkmirr nhina walŋa yan ŋunhi walal yaka ŋula nhumalaŋgal mala-ŋurrkanhayŋuy walal bunha murrkay'kunha? Ga bitjarr bili walal gan bumar murrkay'kuŋal ŋunhi God-Waŋarrwu djawarrkmirrinhany walalany, ŋunhi walal ŋuli ganha lakaranha be ŋäthil bitjana, ‘Galki ŋayi dhu ŋunhiyi rom-dhunupany yolŋu bunan dhiyala.’ Ga yuwalknha ŋayi ŋunhi ŋunhiyi rom-dhunupany yolŋu marrtjin räliny dhipalnydja munatha'lilnydja wäŋalil, ga nhumany ŋunhi dhiyaŋuwurruynydja ŋanyanhany goŋ-gurrupar ŋurikal miriŋuwal, bala yan nhuma bumarnydja ŋanya murrkay'kuŋala.”
ACT 7:53 “Yo, nhumalaŋ warray ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu gurrupar romdja nhanŋuwuy ŋayi, ŋurikiwurruŋgalaŋuwurrnydja ŋunhi djiwarr'puywalnydja dhäwu-gänhamirriwal yolŋuwal walalaŋgal. Yurr nhumany yaka warray märranha ŋunhiyi romnha, ga buthuru-bitjunany nhuma nhanŋu bäyŋun.” Bitjarr ŋayi gan ŋunhi Dhepindhu lakaraŋalnydja ŋurikiwurruŋguny ŋaḻapaḻmirriwnydja.
ACT 7:54 Bala walal ŋunhi ŋaḻapaḻmirrnydja yolŋu walal mirithinan maḏakarritjthinany Dhepinguny, ŋaramurryinany walal ŋunhi nhanŋu ŋuriŋiyi dhärukthuny nhanukal, bala walal nhakun ḻirra-ḻäwunhaminan mirithinan nhanŋu bunharawnha yan.
ACT 7:55 Yurr ŋayipiny ŋunhi Dhepindja yolŋu baḏak yan gan dhärran dhaŋaŋmirr Dhuyu-Birrimbirrwalaŋumirr, bala yan ŋayi maŋutji-garramatthinany djiwarr'lila God-Waŋarrwalnha yirralkalil, bala yan ŋayi nhäŋalnha God-Waŋarrnhan ŋayi gan djeŋarra'mirriyin, ga wiripuny Djesunhany, ŋayi gan dhärranany galkin yänan God-Waŋarrwalnha dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja.
ACT 7:56 Bala ŋayi yan Dhepindja waŋanan bitjarrnha, “Way, nhäŋu ŋathil walal! Nhäman ŋarra ga dhuwal djiwarrny'tja God-Waŋarrwuny wäŋa dhärra ga ḻapthunawuynha bilin, ga nhäman ŋarra ga Djesunhany, ŋayi ga dhärrany ŋunha galkin yanan nhanukala God-Waŋarrwala dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja, ŋurruŋun ŋayi ŋunha mirithirra.”
ACT 7:57 Ga dhunupan walalnydja ŋunhi ḏilkurruwurrnydja yolŋu walal buthuru-gunganhaminan goŋdhun walalaŋgiyingal walal ŋänhaŋurnydja, yurr walal gan ŋunhi yatjunminany mirithinan, buthuru-djaw'yunminan manapar ŋurikin dhäwuwnha Dhepingalaŋawnha. Bala yan dhunupan walal gundupuŋalnydja, baṯnha walal ŋanya ŋayathaŋal,
ACT 7:58 bala walal marrtjin warryu'-warryurra ŋanya balan dhawaṯmaraŋala beŋuryiny ŋunhi wäŋaŋur. Ga dhunupan yan walal marrtjin ŋunhi guṉḏan wapmaraŋal, bala walal marrtjin bumara ŋanya Dhepinnhany djirrmaraŋal nhanukal guṉḏan. Ga waŋgany gan yuṯa ḏirramu dhärran ŋunhiliyi yäku Djol, yurr nhäŋal ŋayi gan walalany ŋunhiwiliyi. Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal mel-marŋgimirr nhanŋu Dhepingu, walalnydja ŋunhi ḻarrmaraŋala walalaŋguwuy girriny' mala bala rarr'yurrnydja marrtjin ḻukulilnydja nhanukala Djolwala djägawnydja.
ACT 7:59 Bitjarr bili walal gan ŋanya ŋunhi bumarnydja guṉḏaynydja wirriw'-wirriwyurrnydja, bala ŋayi Dhepindja waŋanan yatjurrnydja märrliliyanhaminany Garraywalnydja bitjarrnha gam', “Garray Djesu, märraŋun ŋarrany go birrimbirrnydja nhokiyingalnha goŋlil.”
ACT 7:60 Bala yan ŋayi bun'kumu-djipthurra, ga buluny ŋayi waŋan yatjurrnydja bitjarrnha, “Garray, bäy-lakaraŋun walalaŋ. Yaka walalany wiyindja gäŋu dhuwalaŋuwuyyiny djämapuy yätjkurruwuynydja.” Yo, waŋanany ŋayi ŋunhi bitjarryiny, bala yan dhunupan dhiŋgaŋalnha. Bala ŋayi Djolnydja waŋanan, ŋoy-ŋamathinany manapar bitjarrnha gam', “Murr' muka ŋayi dhiŋgaŋal,” bitjarr.
ACT 8:1 Ga ŋuriŋi bili yan waluy, walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuynydja dhunupan yan marin ŋurruyirr'yurr ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walal gan nhinan ŋunhiliyi Djurutjalam wäŋaŋur; gumurr-ḏälnha walal ŋunhi romdja nhirrpar walalaŋ bunharawnydja. Bala walal gan ŋunhi märr-yuwalkthinyamirrnydja mala Garraywuny barrkuwatjthinan marrtjin wäŋalila ga wäŋalila ga wäŋalila, bala marrtjin nhinanany wiripuŋuŋura wäŋaŋurnydja barrkuwatjŋura, ŋunhala wäŋaŋur ŋarakaŋurnydja Djudiyan* ga Djamariyan. Ga walal ŋunhi Djuy'yunawuynydja yolŋu walal gan nhinan ŋunhiliyin banydjin Djurutjalamnha yan wäŋaŋur.
ACT 8:2 Bala walal ŋunhi wiripuwurrnydja Garraywalaŋumirr mala marrtjinan, ga märraŋal ŋanya Dhepinnhan rumbalnha, bala walal gäŋalnydja ŋanya molulila, bala walal gan mirithinan dhikan nyä'yunminany nhanŋu, guyaŋanan manapar ŋanya.
ACT 8:3 Ga ŋayi gan Djolnydja djälthin bunharawnha yänan dhawar'maranharawnha ŋurikiwurruŋdhiny Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, bili ŋayiny gan ŋunhi Djolyuny guyaŋan bitjarr, yanbi ŋunhiyi God-Waŋarrwuŋuny rom balanyayi bunhamirr, bili yaka ŋayi yan marŋgi Djesuwnydja. Yo, marrtjinany ŋayi gan ŋunhi Djolnydja ḻiw'maraŋal yan ŋuliwitjarryiny wäŋakurr Djurutjalamgurrnydja, gulŋi'-gulŋiyinany ŋayi marrtjin bala'lilnydja malaŋulil, yurr ŋayi gan ŋunhi ḻarruŋalnydja Garraywalaŋumirriwnha yolŋuwnydja walalaŋ. Ga ŋunhi nhakun ŋayi walalany maḻŋ'maraŋalnydja, baṯnha ŋayi walalany ŋayathaŋal, ga gäŋalnydja ŋayi walalany gan ŋunhi warryu'-warryurra, bala yan ŋayi gan walalany djalkthurrnydja dhunupan yanan dharruŋgulila, ḏirramuwurruny ga miyalkkurruwurruny.
ACT 8:4 Yo, ga beŋuryiny Djurutjalamŋurnydja walalnydja ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal gan barrkuwatjthinan, bawalamirriŋurnha walal gan ŋunhi dhäwuny' lakaraŋal, Djesunhany yäku-yindikuŋal.
ACT 8:5 Ŋayiny Biliptja marrtjin bala Djamariyalila wäŋalil, ga ŋunhiliyin ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhanukalaŋuwuynydja Djesuwalaŋuwuynydja, ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuy God-Waŋarrwuŋ.
ACT 8:6 Ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal buthuru-bitjurrnydja nhanŋu dhäwuwny'tja; latju'kuŋala walal gan ŋunhi ŋäkulnydja ga nhäŋalnydja, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Bilipthu djäma, ganydjarrmirriy romdhu.
ACT 8:7 Ga dharrwan gan ŋunhi yätjkurr birrimbirrnydja mala dhawaṯthurr yolŋuwalnydja walalaŋgal yurr dhä-rirrakaymirra mala. Ga wiripuwurrnydja rerrimirrnydja mala yolŋu walal gan dhunupan yan walŋathinan, ga bundhurrnydja mala ŋunhi yolŋu walal gan rur'yurra marrtjinan.
ACT 8:8 Ga bukmak ŋunhiliyi wäŋaŋur Djamariyany gan goŋmirriyinan mirithinan, galŋa-djulŋithinan manapar.
ACT 8:9 Ga ŋunhiliyi Djamariya wäŋaŋur waŋgany yolŋu gan nhinan yäku Djäyman, yurr ŋula nhä ŋayi ŋunhi yolŋuny galŋa-marrŋgitjmirr; bitjarrnha bilin yolŋuynydja walal gan nhäŋalnydja ganyim'thurra ŋanya ŋunhiwiliyiny djämalil. Yurr ŋayi gan ŋunhi yindi-lakaranhaminan ŋanyapinyany ŋayi, ŋurruŋu-lakaranhaminan.
ACT 8:10 Ga bukmaknha gan yolŋuny walal dhärukkuny malthurr nhanŋuwuynha yan, ŋunhiwurrnydja ŋaḻapaḻmirrnydja yolŋu walal buŋgawany mala, ga wiripuwurr ŋunhi yolŋu walal. Bala bukmakthun gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋanya ŋunhiyiny ḏirramunhany bitjarrnha gam', “Ŋayin ŋunhiyin Ganydjarr-ḏumurrnydja yolŋu,” bitjarra walal gan ŋunhi yolŋuny walal lakaranhaminany ŋanya, yanbi ŋayin gan ŋayathaŋal ŋunhiyiny God-Waŋarrwuŋuny ganydjarr.
ACT 8:11 Yo, yolŋuny walal gan nhanŋu ŋuriki marrŋgitjkuny yolŋuw buthuru-bitjurrnydja ŋamathaŋalnha, bili beŋur bili baman'ŋuŋur ŋayi gan djäma bitjarryiny Djäymandhuny ŋunhi ŋoy-ganyim'thunamirrnydja rom.
ACT 8:12 Ga ŋayiny gan ŋunhiliyi bili yan wäŋaŋur Bilipthuny manymaktja dhäwu lakaraŋal ŋunhi God-Waŋarrwalaŋawuynydja rombuy, ga bitjarryi bili yan ŋayi gan ŋunhi Djesu-Christnhany lakaraŋalyi, bala walalany gan ŋunhi dhunupan yolŋunhany walalany ḻiya-ḻupmaraŋala bukmaknha yan miyalkkurruwurruny ga ḏirramuwurruny.
ACT 8:13 Ga ŋayipiny ŋunhiyi Djäymandja yolŋu, ŋunhi ŋayi gaḏaman, bitjarryi bili ŋayiny muka märr-yuwalkthin God-Waŋarrwu, bala yan ŋayi ḻiya-ḻupthurra. Ga bitjarra bili ŋayi gan marrtjinany Bilipkalnydja, nhäŋalnha ŋayi marrtjin maḻŋ'maraŋala ŋunhiyin ganydjarrnha yindin mirithirra, ŋunhi ŋayi gan Bilipthu djäma; yurr ŋayi ŋunhi nhäŋalnydja ganyim'thurra Djäymandhuny.
ACT 8:14 Yo, ga ŋunhalnydja Djurutjalamdja, ŋuriŋiwurruy Djuy'yunawuyyuny Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal ŋäkula walalany gan ŋunhawalnydja Djamariyalilnydja wäŋalil, ŋunhi walal gan märr-dharaŋar nhanŋu dhäruk God-Waŋarrwu. Bala walal beŋuryiny Djurutjalamŋurnydja maṉḏanhan djuy'yurr Betanhan ga Djonnhan ŋunhiwiliyiny wäŋalil, guŋga'yunarawnydja walalaŋ.
ACT 8:15 Ga ŋunhi nhakun maṉḏa bunanany ŋunhiliyi, bala yan dhunupan maṉḏa yulŋuny bukumirriyaŋalnha walalaŋ ŋurikiwurruŋdhiny märr-yuwalkthinyamirriwnydja walalaŋ, märr walal dhu märraman ŋunhin Dhuyu-Birrimbirrnhan.
ACT 8:16 Yo, ga bukumirriyaŋalnydja maṉḏa gan ŋunhi bitjarrnha, bili bäyŋu muka yan ŋula yolnha waŋganynha ŋunhiliyi malaŋur Dhuyu-Birrimbirryuny dhurr'thurryuna; yan walal gan ḻiya-ḻupmaranhawuy märraŋal yäkukurr Garraywalaŋuwurr Djesuwalaŋuwurr.
ACT 8:17 Bala maṉḏa marrtjin Betany ga Djondja goŋ-ŋal'yurra ḻiyalila walalaŋgal waŋga'-waŋganygal yan, ga dhunupan yan walal marrtjin märraŋalnha ŋunhiyi Dhuyu-Birrimbirrnhany.
ACT 8:18 Ga ŋayiny ŋuriŋiny gaḏamandhuny yolŋuy Djäymandhuny nhäŋala gan ŋunhiwiliyin maṉḏany, ŋunhi ŋurikalyi maṉḏaŋgal goŋ-ŋal'yunawurr yolŋuy walal marrtjin märraŋalnha Dhuyu-Birrimbirrnhan, dhaŋaŋdhinan marrtjin. Bala ŋayi Djäymandhuny djawarr'yurr rrupiyan, bala yan maŋutji-gurrupara, ga waŋan Betawalnydja ga Djongalnydja bitjarrnha,
ACT 8:19 “Ŋay', märraŋun maṉḏa dhuwandja. Ŋarrany djäl nhuma dhu gurrupanna dhuwaliyiny ganydjarr ŋarrakalnha goŋlil, märr ŋarrany muka dhu goŋ-ŋal'yun ŋula yolkal yolŋuwal, bala ŋayi dhu märraman dhuwaliyi Dhuyu-Birrimbirrnha.”
ACT 8:20 Bala ŋayi Betany dhunupan nhanŋu waŋan bitjarra, “Rrupiya nhuŋu ga nhepi, marrtjin nhuma dhu balayin ŋunhi dhä-gir'yunamirrilila wäŋalil ga dhaŋga-ḏirryunamirrilila, bili nheny ŋuli ga ŋunhi guyaŋa yanbi Dhuyu-Birrimbirrnydja dhuwal ŋula nhä, nhe dhu bäyim ŋanya rrupiyay. Dhuwaliyiny mundhurr nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwu; yän warray ŋayiny dhu ŋunhi gurrupan, yaka nhe dhu ŋanya ŋula bäyim.
ACT 8:21 Nheny dhu yaka dhiyal romŋur, yakan nhe dhu märram dhuwaliyi Dhuyu-Birrimbirrnhany, bili nhe ŋayaŋu-djarrpi', yaka ŋula ŋayaŋu-dhunupa God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur.
ACT 8:22 Ma', gatjuynha bilyurra dhipuŋuryiny yätjkurruŋurnydja nhokiyingal nhe, bala waŋin bukumirriyaŋun Garraywala, märr ŋayi nhuŋu dhu mak bäy-lakaraman ŋunhiŋuwuyyiny, ŋunhi nhaltjarr nhe gan guyaŋan djarrpi'kuŋal.
ACT 8:23 Bili ŋarrany ga dhuwal nhäma nhuna ŋayaŋuŋuny; mirithirr yan nheny maŋutji-djukurr, garrpinawuy nhe ŋurukuŋdhi dhuwalaŋuwuywuŋ yätjkurruwuŋ romguŋ.”
ACT 8:24 Bala ŋayi gaḏamandja ŋunhi yolŋu waŋanan bitjarrnha Betawalnydja ga Djongalnydja, “Way maṉḏa, nhuma ŋarraku dhu bukumirriyam ŋini Garraywal, märr dhu ŋarraku yaka ŋunhiyi dhä-gir'yunamirrnydja rom maḻŋ'thurr, nhakun nhuma ŋunhi waŋan ŋarraku.”
ACT 8:25 Yo. Ga dhäŋur beŋuryiny maṉḏa Betaynydja ga Djondhuny lakaraŋala gan ŋanyanhan Djesunhan ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ, ga bitjarra bili maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja Garraywuŋun dhäruktja. Bala beŋuryiny maṉḏa marrtjinan balayin roŋiyinan Djurutjalamlilyi, yurr maṉḏa gan marrtjinany ŋunhi ŋuliwitjarr banydji yan buku-wirwirmaraŋal Djamariyawurra yan makarrkurrnydja wäŋakurrnydja, ga bawalamirriŋura wäŋaŋur maṉḏa gan lakaraŋalnha yindikuŋalnydja ŋunhi manymaktja dhäwu Djesu-Christkalaŋuwuynydja.
ACT 8:26 Waŋganymirrnydja waluy God-Waŋarrwu dhäwu-gänhamirr yolŋu marrtjin, bala ŋayi waŋanan Bilipkalnydja bitjarrnha, “Ye' rur'yurra, marrtjin balan biyakun wäŋalil gali'-djalathaŋlila, dhukarrnydja ŋupul ŋunhi marrtji ŋorra beŋur Djurutjalamŋur ga balan bitjanna Gäthalila wäŋalil yäkulil.”
ACT 8:27 Bala ŋayi Biliptja dhunupan yan rur'yurra bala marrtjinan. Marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ŋuliwitjarryiny dhukarrkurrnydja, ga dharrnha ŋayi nhäŋal yolŋunhan, wäŋa-Yethiyapiyawuynhan yolŋuny, ŋayi gan marrtjin bala nhanukiyingal ŋayi wäŋalil. Yurr yolŋuny ŋayi ŋunhi ŋurruḏawalaŋu gapman, djäga ŋayi gan rrupiyaw ŋuriki buŋgawaw miyalkku wäŋaw Yethiyapiyapuywu. Yo, ga ŋunhiyi yolŋu ḏirramu marrtjin ŋäthilnydja bala Djurutjalamlil, buku-ŋal'yunaraw God-Waŋarrwu,
ACT 8:28 ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋayi roŋiyindhi marrtjin balayi nhanukiyingal ŋayi wäŋalil. Ga ŋayi marrtjin ŋunhi nhinanany ŋunhilin wiḻparraŋurnydja ŋunhi ŋuli ga yarraman'thu gupay-warryun. Ga marrtjinany ŋayi gan ŋunhi, yurr nhäŋal ŋayi marrtjin ŋunhi djorra' maŋutji-ḻaw'maraŋal God-Waŋarrwu dhäruk, ŋunhi ŋayi baman'ŋuwuyyu ŋuriŋiyi yolŋuy djawarrkmirriy yäkuy Yitjayay gan wukirri be ŋäthil.
ACT 8:29 Yo, bala ŋayi nhäŋalnydja Bilipthuny ŋunhiyin yolŋunhany, ŋayi gan marrtjin bala djuḻkthurr, bala ŋayi ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja waŋanan nhanukal Bilipkalnydja bitjarrnha, “Way, bala nhe dhu marrtji ŋunhawal, ya ŋunhawal; gatjuy marrtjin, ŋunhin yolŋunhany guwatjmul, ya ŋunhin,” bitjarr.
ACT 8:30 Bala ŋayi waṉḏinan Biliptja galkithinan nhanukal, ga ŋunhiliyiny nhakun ŋayi ŋunhi ŋäkula dhäruknha, ŋayi marrtjin maŋutji-ḻaw'maraŋalnha beŋura ŋunhi dhuyuŋura djorra'ŋur ŋunhi Yitjayawuŋun wukirriwuy. Bala ŋayi dhä-birrka'yurra Bilipthu ŋunhiyi ḏirramunhany bitjarrnha, “Way, nhä nhe marŋgi dhiyakiyiny dhärukku? … dharaŋan muka nhe ga?”
ACT 8:31 Ga ŋayiny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Yaka ŋarra gi dhuwal dharaŋulnydja bay', dhuwaliyiny dhäruk. Ŋarrany dhuwal djäl, ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy guŋga'yun ŋarrany, ga marŋgikum dhipuŋur dhärukŋur, mayali' lakaram ŋarraku dhunupayam, nhaltjan ga dhuwal waŋa.” Bala ŋayi ŋunhiyiny ḏirramu waŋanan bitjarrnha, “Go, wapthurra rälin dhipala. Nhinin galkin ŋarrakala.” Bala ŋayi Biliptja dhunupan wapthurra, ga nhinanany marrtjin maṉḏan rrambaŋin.
ACT 8:32 Ga dhuwal ŋayi ŋunhi dhäwuny' marrtjin maŋutji-ḻaw'maraŋalnydja gam'. “Walal märraŋal ŋanya, bala gäŋalnha ŋanya bunharaw murrkay'kunharawnha, ga yan ŋayiny gan mukthurr warray walalaŋ malthurr, dhärukmiriwnha, bitjan yan bili nhakun ŋuli ga ŋunhi warrakan' bimbi marrtji bunharawnha. Yo, ŋunhi walal ŋula yolthu yolŋuy ŋuli ḏawurr-gulkthundja ŋunhiyi bimbinhany, yakan ŋayi ŋuli ŋunhiyi bimbi ŋula yatjurrnydja; ga ŋunhiyiny yolŋu balanyayin, yakan ŋayi buku-roŋanmaranha ŋula walalaŋ dhäruk, ŋunhi walal ŋanya gan miḏikumar dhä-birrka'yurr waŋan.
ACT 8:33 Walalnydja ŋunhi djäma yätjkurr warray nhanŋuny, yanbi ŋayiny ŋunhi yakan dhuwurr-dhunupa yolŋu yakan ŋula waŋgany yolŋu wapthuna nhanukalnydja gali'ŋur guŋga'yunarawnydja nhanŋu. Bäyŋun dhu ŋunhi ŋula waŋganydhuny yolŋuy lakaraŋ dhäwu nhanukalaŋuwnydja mala-bunhawuywu, bili nhakun ŋayi ŋunhi rumbalnydja dhiŋgaŋala winya'yurra dhipuŋurnydja munatha'ŋurnydja.”
ACT 8:34 Bitjarr ŋayi marrtjin ŋunhi ŋuriŋiyi ḏirramuynydja maŋutji-ḻaw'maraŋalnydja ŋunhiyi djorrany', bala ŋayi bilyurra, ga waŋan ŋanya Bilipnhany dhä-birrka'yurr bitjarra, “Way, yolnha dhika ga ŋuriŋi djawarrkmirriynydja lakaram? Ŋanyapinya ŋayi? … ŋany wiripuŋuny yolŋuny, muka?” bitjarr.
ACT 8:35 Bala ŋayi Bilipthuny dhunupan yan lakaraŋalnydja nhanŋu marrtjin, dhawaṯmaraŋala yan, ŋurruyirr'yurrnydja ŋayi lakaraŋalnydja beŋur bili yan Yitjayawal dhärukŋur, yurr ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋanya Djesuny.
ACT 8:36 Yo, waṉḏinan maṉḏa gan ŋunhi marrtjinany ŋuriŋiyi yarraman'thuny, yan bili-i-i, ga dharrnha maṉḏa nhäŋal gapun mayaŋnha. Bala ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu waŋanan bitjarra, “Way, dhuwanna gapuny. Ŋarrany djäl nhe ŋarrany dhu ḻiya-ḻupmaraman.”
ACT 8:37 Ga ŋayiny nhanukal ŋunhi Biliptja waŋan bitjarr, “Ŋuli nhe ga yuwalkkumany märr-yuwalkthirr, märr-nhirrpanmirrnydja manapan Garraywalnydja, ŋunhiyiny nhuŋu manymaknha, nheny dhu ḻiya-ḻupthunna.” Ga ŋayiny ŋunhiyiny wäŋa-Yethiyapiyawuynydja yolŋu ḏirramu waŋan bitjarr, “Yo, yuwalknha ŋarra ga dhuwal märr-yuwalkthirr Djesu-Christkuny, ŋunhi ŋayiny Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu warray.”
ACT 8:38 Bala ŋayi yan ŋuriŋiyiny ḏirramuy nhirrpara gulmaraŋala ŋunhiyi yarraman'nhany, bala maṉḏa marrtjin yarrupthurra ŋunhiwilin mayaŋlila, bala ŋayi ŋanya Bilipthuny ḻiya-ḻupmaraŋala ŋunhiyiny yolŋuny ŋunhilin mayaŋŋur.
ACT 8:39 Ga dhunupan maṉḏa ŋunhi dhawaṯthurrnydja beŋuryiny gapuŋurnydja, bala ŋanya ŋayi ŋuriŋi Garraywalnydja Birrimbirryu dhunupan djaw'yurra Bilipnhany nhanukalnydja ŋurikalyiny ḏirramuwal wiripuŋuwalnydja, ga Yethiyapiyawuyyuny yolŋuy yakan ŋanya nhänha buluny. Bala ŋayi yan marrtjinan ŋunhiyiny beŋuryiny, marrtjinan balan roŋiyinan nhanukiyingala ŋayi wäŋalil, galŋa-djulŋithinan dhikan goŋmirriyinan manapar.
ACT 8:40 Ga ŋayiny ŋunhi Biliptja maḻŋ'maranhamin ŋanyapinyany ŋayi ŋunhala wäŋaŋur Yawtatjnha* yäkuŋur wäŋaŋur. Bala ŋayi gan ŋunhi Biliptja marrtjin wäŋalila ga wäŋalila, bitjarra bala ŋayi marrtjin lakaraŋalnydja birrŋ'maraŋala dhäwuny' Garraywalaŋuwuynydja, yan bili-i-i, ga ŋayathaŋal ŋayi wäŋa Djitjariya yäku.
ACT 9:1 Ga ŋunhili wäŋaŋur Djurutjalamdja ŋunhiyi yolŋu yäku Djolnydja gan baḏak ḻay-ḻayyurr, bumar ŋayi gan ŋunhiwurruny Garraywalaŋumirriny yolŋuny walalany; mirithin yan ŋayi gan ŋunhi djälthinany ŋayi dhu baḏuwaḏuyun Djesuwnydja rom, ga marrtjin ŋayi balayi ŋurikalyi ŋurruḏawalaŋuwal djirrikaymirriwal yolŋuwal
ACT 9:2 bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Ŋarrany dhu dhuwal marrtji balan Damatjkatjlila wäŋalil. Ŋula muka nhe dhu djorrany' ŋarrakal gurrupan, märr ŋarra dhu gäma ŋurukuwurruŋ ŋunhi ḏilkurruwurruŋ wäŋa-ŋunhiŋuwuywu mala ŋunhi walal ŋuli ga buku-ḻuŋ'maranhamirr waŋganylil buṉbulil. Bala ŋarra dhu gurrupandja walalaŋgal ŋunhiyi djorrany' wukirriwuynydja dhärukmirrnydja, märr ŋarrany walal dhu guŋga'yun muka, ḻarrum manapan napurr dhu ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ Djesuwalaŋuw malthunamirriw walalaŋ ḏirramuwurruŋ ga miyalkkurruwurruŋ; märra'-marramany ŋarra dhu marrtji walalany, bala gäman rälin Djurutjalamlila, bala dhu ga galkanna dhipala dharruŋgulila.” Bala ŋayi yan märraŋala ŋunhiyiny djorra' Djolyuny, bala dhunupan marrtjinan.
ACT 9:3 Marrtjinany ŋayi gan ŋunhi bala-a-a, yan bili-i-i galki marrtjin bukuy märraŋalnha ŋunhiyin wäŋa Damatjkatjnha. Bala yan ŋayiny dhunupan ŋunhiliyiny maḻŋ'thurra baḏayalan', ga ḻiw'maraŋalnha ŋanya ŋunhi djeŋarra'yaŋalnydja warrpam'thurra beŋurnydja ŋunhi djiwarr'ŋurnydja.
ACT 9:4 Ga galkirrinany ŋayi ŋunhiyi yolŋuny munatha'lila, bala ŋayi ŋäkula rirrakaynydja, ŋayi gan waŋanany bitjarrnha nhanukal, “Djol! Djol!” bitjarr. “Nhaku nhe dhuwal ŋayaŋu-miḏikumarnydja ŋarranhany?”
ACT 9:5 Ga ŋayiny ŋuriŋiyiny yolŋuy Djolyuny dhä-birrka'yurr bitjarr, “Garray, yol bili nhe dhuwal yolŋu yuwalktja?” bitjarr. Ga ŋayiny buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋarrany dhuwal Djesu, ŋunhiyi muka ŋunhi nhe gan ŋarrany ŋayaŋu-miḏikumar.
ACT 9:6 Ma', rur'yurra dhipuŋuryiny, bala marrtjin ŋunhiwilin wäŋalil Damatjkatjlila, bala ŋunhaliyin ŋarra nhuŋu dhu lakaramany, nhaltjan nhe dhu ga ŋunhi djäma.”
ACT 9:7 Ga ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi walal gan malthurr nhanŋu Djolwuny, ŋunhiwurryiny gan mukthurra yan dhärra'-dharran, ŋäkul warray walal bili ŋunhi rirrakaynydja waŋanhawuynydja, yurr bäyŋun walal nhänhany ŋula rumbalnydja yolŋunhany.
ACT 9:8 Ga ŋayiny ŋunhiyiny Djolnydja rur'yurr beŋur munatha'ŋurnydja, ga märr muka ŋayi maŋutji bira'yurr bitjarr, yurr bäyŋun yan ŋayi nhänhany ŋamathanhany, bambaythin yan ŋayi gan. Bala walal marrtjin ŋuriŋiwurruy wiripuwurruynha ŋanya gäŋalnydja waṉa-ŋayathaŋala balany Damatjkatjlilnydja wäŋalil.
ACT 9:9 Ga ŋunhiliyiny ŋayi nhinan ḻurrkun'nha munhany bambaynydja yan; bäyŋun ŋayi gan ŋathany ḻukan.
ACT 9:10 Ga ŋunhiliyi Damatjkatj wäŋaŋur, yolŋu gan nhinan Garraywu malthunamirr yäku Yananayatj. Bala ŋayi nhäŋala Yananayatjthuny Garraynhan wuŋuḻin', ŋayi nhanukal rumbalthinan, bala ŋayi yan ŋuriŋiyiny yolŋuy yäku-lakaraŋala ŋanya bitjarrnha, “Yananayatj,” bitjarr. Ga ŋayiny buku-bakmaraŋal ŋuriŋiyiny Yananayatjthuny bitjarr, “Dhuwal ŋarra Garray.”
ACT 9:11 Bala ŋayiny nhanukal ŋunhi Garraynydja waŋanan bitjarrnha, “Rur'yurra dhipuŋuryiny, bala marrtjin ŋunhawala bala, ya ŋunhawala dhukarrlil yäkulil Dhunupalila,* ga ŋunhiliyiny nhe dhu maḻŋ'maram yolŋuny yäkuny Djolnhan ŋunhi wäŋa-Dätjapuynhan.* Nhinany ŋayi ga ŋunhi Djudatjkal wäŋaŋurnydja, ga bukumirriyam ŋayi ga ŋunhiyi yulŋuny.
ACT 9:12 Ga nhäŋal ŋayi nhuna gan wuŋuḻiny', nhe gan marrtjinany bala nhanukala, bala nhe ŋanya ŋayathaŋala ŋunhiyiny Djolnhany, goŋ-ŋal'yurra nhanukal nhe, märr ŋayi dhu buluyi nhäma.”
ACT 9:13 Ŋayiny ŋunhi Yananayatjthuny ŋäkul, barrarinan manapar nhakun, bala ŋayi waŋanany bitjarrnha Garraywalnydja, “Way Garray, ŋäkul ŋarra gan ŋunhiyiny yolŋuny Djolnhany, ŋunhi ŋayi ŋuli ga buma nhuŋu yolŋuny walalany ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur.
ACT 9:14 Ga dhuwandja ŋayi barpuru marrtji rälin dhipala Damatjkatjlila, gäŋal ŋayi gan djorra' beŋur ŋurruŋu-djirrikaymirriwuŋ walalaŋguŋ, märr ŋayi dhu ga dhiyal ŋayatham yolŋu'-yulŋuny, bukmaknhan ŋanapurruny ŋunhi ŋanapurr ŋuli ga buku-ŋal'yun nhuŋu.”
ACT 9:15 Ga ŋayiny Garraynydja waŋan dhunupan bitjarrnha, “Gatjuy mukthurra yan marrtjiny nhanukal, bili ŋunhiyiny yolŋu gänaŋ'maranhawuynha ŋarrakuŋ; ŋayi dhu ga djämany ŋarrakun, lakaraman ŋayi dhu ga ŋarrakalaŋuwuynydja bukmakkalnha yan Djan'tayilwalnydja malawal, ga buŋgawawal walalaŋgal, ga bitjandhi bili ŋayi dhu ŋunhi lakaramdhi ŋarrany Yitjuralpuyŋuwalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
ACT 9:16 Ga ŋarrapiny dhu dhuwal nhanŋu lakaram ŋunhi nhaltjanna dhu nhanŋu maḻŋ'thun yalalany, bili burakirr muka ŋayi dhu ŋunhi, ŋayaŋu-miḏikirrnydja mirithirr yan ŋarrakalnydja yäku-lakaranharay, bili ŋayiny ŋunhi ŋarrakun yolŋu.” Ga bitjarra ŋayi gan Garrayyu lakaraŋal Yananayatjkalnydja.
ACT 9:17 Ga ŋunhi ŋayi rur'yurrnydja Yananayatjtja, bala ŋayi marrtjinan, gulŋiyinany ŋayi ŋunhi bala'lilnydja, dharrnha nhäŋal Djolnhany, ŋayi gan nhinan ŋunhiliyiny bambaynha yan. Bala yan ŋayi dhunupan marrtjinany, baṯnha ŋayathaŋal ŋanya, goŋ-ŋal'yurra nhanukal, ga waŋanany ŋayi nhanŋu bitjarra, “Wäwa Djol! Garrayyu dhuwal ŋarranhany djuy'yurr räli nhokal ŋayipi Djesuy, ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi maḻŋ'maranhamin nhokal ŋunhiliyi dhukarrŋur, ŋunhi nhe gan marrtjin räli; ŋayi ŋarrany dhuwal djuy'yurrnydja räliny nhokalnydja, märr nheny dhu bulu maŋutjimirriyirr, ga märram nhe dhu ŋunhiyi Dhuyu-Birrimbirrnha, bulun nhe dhu dhaŋaŋdhirr nhanukal ganydjarryu.”
ACT 9:18 Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Yananayatjthu bukumirriyaŋalnydja nhanŋu Djolwuny, bala yan ŋayi dhunupan ŋunhi maŋutjiŋurnydja yupthurra balanya nhakun binbin ŋarirriw, bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny nhakun nhäŋala ŋamathaŋala. Ga dhunupan ŋayi ŋunhi rur'yurrnydja, bala ŋayi ḻiya-ḻupthurrnydja yäkuynydja Garraywalnha Djesuwala.
ACT 9:19 Bala ŋayi yurrnha ŋathany ḻukan, bala nhakun nhanŋu rumbalnydja balayi roŋiyindhi nininyŋuyin. Acts 9.19-25 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Djol gan nhinanan ŋunhilin Damatjkatjtja wäŋaŋur märr wiyinnha, ŋula nhämunhan' munha. Nhinanany ŋayi gan ŋunhi ŋurikiwurruŋgalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal Garraywalaŋumirriwalnha.
ACT 9:20 Ga dhunupan nhakun ŋayi ŋunhi marrtjinany balayin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirrilila buṉbulilnydja malaŋulil, ga ŋunhiliyin ŋayi gan ŋunhi Djolyu lakaraŋalnydja dhäwuny' Djesuwalaŋuwuynydja. Lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi bitjarra, “Djesuny dhuwal Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu,” bitjarr.
ACT 9:21 Ga ŋunhi gan yolŋuynydja walal ŋäkul ŋanya waŋanhawuynydja bala walal yan ṉirr'yurra nhanŋu ga bitjarra walal ŋunhi waŋanhaminany, “Way, dhuwandja ŋunhiyin yolŋu muka? … ŋunhi ŋayi ŋuli ganha bunha Garraywalaŋumirriny yolŋuny walalany ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur? Ga dhuwandja ŋayi barpuru rälin marrtji dhipala, ŋayi dhu dhiyala ga wapmaram ŋunhiwurrunhan yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga buku-ŋal'yun Djesuw, bala ŋayi dhu walalany gäman ŋurikiwurruŋgala ŋunhi ŋurruŋu-djirrikaymirriwala walalaŋgal dhä-gir'yunarawnha.” Ga bitjarrnha walal gan ŋunhi yolŋuynydja walal lakaranhaminany ŋanya Djolnhany.
ACT 9:22 Yurr ŋayiny ŋunhi Djolnydja mirithinan ḏälthin, ganydjarrnydja nhanŋu yindithinan, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi dhärukthuny ganydjarrmirriynha, lakaraŋalnydja gan dhawaṯmaraŋalnydja ŋanyanhany Djesunhany, ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuy God-Waŋarrwuŋ. Ga walal ŋunhi Djuw malany yolŋu walal wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny Damatjkatjpuynydja mala, bäyŋun ŋula dhäruk buku-roŋanmaranha, waŋanha nhanŋu Djolwu.
ACT 9:23 Märr-wiyin muka ŋayi gan Djolnydja nhinan ŋunhiliyiny, dhäwuny' ŋayi gan lakaraŋal yindikuŋalnydja, ga walalnydja ŋunhi Djuw malany waŋgany-manapanminan waŋanhaminyarawnha, bala walal nhirrparnydja romdja walalaŋguwuy walal ḏälnha yan bunharawnha nhanŋu yan Djolwuny.
ACT 9:24 Yurr waŋganydja yolŋu marrtjin nhanukal Djolwal, bala yan ŋayi lakaraŋalnydja nhanŋu bitjarrnha, “Way, yolŋuynydja walal nhuna dhu dhuwal buman, ŋunhi nhe dhu dhipuŋur bala'ŋur dhawaṯthundja,” bitjarr. Yo, yurr walalnydja gan yolŋuny walal ŋunhiliyin dhärra'-dharranan galkin yanan dhurrwaraŋura buṉbuŋura, galkurra walal gan nhanŋu Djolwuny, dhukarr-nhäŋalnydja walal gan nhanŋu bitjarrnha bili yan munhawu ga walupuy, märr walal dhu buman ŋanya yan murrkay'kuman.
ACT 9:25 Yurr ŋuriŋiwurruy ŋunhi Djolwal malthunamirriy mala, walal ŋanya ŋunhi guŋga'yurrnydja Djolnhany, yakan ŋayi ŋula dhawaṯthunna ŋuliwitjanany ŋunhi buṉbukurrnydja dhurrwarakurr. Waŋganydhuny munhay walalnydja ŋanya yupmaraŋalnha bathiynha Djolnhany, yurr dhaḻakarrkurra. Yupmaraŋalnydja walal ŋanya marrtjin ŋunhi, yurr ḻoḻukurra, yan bili-i-i ga munatha' ŋayathaŋal, ŋunha gali'ŋura warraŋulnha. Bala ŋayi yan marrtjinan ganarrthaŋala ŋunhiyiny Damatjkatjtja wäŋa.
ACT 9:26 Yo, ga ŋunhi ŋayi Djol bunanany ŋunhiliyiny Djurutjalamdja wäŋaŋur, ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi marrtjinany ŋurikiwurruŋgalyin Garraywalaŋumirriwala yolŋuwalnydja walalaŋgal, ŋayi balaŋ ŋunhiyi Djol nhinanhan walalaŋgal waŋgany-manapanan ŋurikiwurruŋgalyin malawal. Bala ŋayi yan lakaranhaminan ŋanyapinyany ŋayi walalaŋgal bitjarra, “Ŋarrany dhuwal yolŋu nhanŋuwuynha yan malthunamirr Djesu-Christkun,” bitjarr. Yurr walalnydja gan ŋanya ŋunhi guyaŋan yanbi ŋayi walalany gan ŋula mayali'-gaŋal, bala walal nhanŋu ŋunhi mirithinan yan barrarinany; bäyŋun walal ŋula märr-yuwalkthinany nhanŋu Djolwuny.
ACT 9:27 Yurr ŋayiny waŋganydhun yolŋuy yäkuy Bänabatjthun* ŋanya gan ŋunhi guŋga'yurrnydja Djolnhany, bala ŋanya ŋayi yan garr'yurra, ga gäŋalnydja ŋayi ŋanya ŋunhi balan Djuy'yunawuywalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal, ga lakaraŋalnydja ŋayi walalaŋ, ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djolyu nhäŋal Garraynha maḻŋ'maranhaminyawuy ŋunhal dhukarrŋur, ga nhaltjarr ŋayi gan Garray waŋan Djolwal. Ga bitjarryi bili ŋayi lakaraŋalyi dhäwuny' ŋunhaŋuwuynydja ŋunhi Damatjkatjpuynydja wäŋapuy, ŋunhi ŋayi gan Djolyu lakaraŋal ŋunhiliyi Djesuwalaŋuwuy, yurr ganydjarrmirriynha ŋuriŋin dhärukthuny ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja, marŋgikuŋalnydja gan yolŋu'-yulŋunhany.
ACT 9:28 Bala walal yan ŋanya nhirrparnha Djolnhany galkikuŋala, bala ŋayi gan nhinanan walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalnha Djuy'yunawuywalnha yolŋuwal walalaŋgal.
ACT 9:29 Ga marrtjinany ŋayi gan ŋunhiyi Djolnydja, ḻiw'maraŋala ŋuliwitjarrnydja Djurutjalamgurrnydja wäŋakurr, lakaraŋalnydja ŋayi marrtjin Garraynhany dhärukthuny ganydjarrmirriynha. Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhäwuny' dhärukthuny ḏälyun ŋayaŋuynydja barrarinyamiriwyun, ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal Djuw malawalnydja, ŋunhi walal gan waŋan Gurik matha. Yurr walalnydja gan ŋunhi yaka warray djälthinya nhanukalaŋawnydja dhäwuw ŋänharaw, bala walal gan yan ŋayan'-dhärranan nhanŋu bunharawnha murrkay'kunharawnha Djolwuny.
ACT 9:30 Ga walal ŋuriŋiwurruynydja ḻundu'mirriŋuynydja walal nhanukal Djolwal ŋäkulnha ŋanya, bala walal ŋanya gaḏaymarnha, bala gäŋalnha balan bitjarra dhunupan yan wäŋalilnydja Djitjariyalila* yäkulil, ga beŋuryiny walal ŋanya ŋunhi djuy'yurrnydja marthaŋayyun balan nhanukiyingala wäŋalil Dätjalila.
ACT 9:31 Yo, ga dhäŋur beŋuryiny God-Waŋarrwuny mala ŋunhi yolŋu walal gan nhinanan ŋayaŋu-yal'yunan, marimiriwnha ŋula nhämiriwnha, bukmakŋur yan wäŋaŋur ŋunhiliyi Djudiya ga Djamariya makarrkurr wäŋaŋur. Bala Garraywalaŋumirrnydja ŋunhi mala gan ŋutharnydja ḏälnha nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja romŋur, bili bukmak ŋunhi nhämunha' yolŋu gan nhinan galkin yanan Garraywala, ga ŋuriŋi Dhuyu-Birrimbirryuny walalany gan marrparaŋguŋala, guŋga'yurra manapar, ganydjarrmirriyaŋala. Bala malany ŋunhiyi marrtjin ŋutharnydja yindithinan, birrŋ'thurra marrtjin.
ACT 9:32 Yo, balanyamirriyyiny ŋayi gan Beta marrtjinan wäŋakurra ga wäŋakurr ḻiw'maraŋala, guŋga'yurra ŋayi gan ŋunhi Garraywalaŋumirrinhan yolŋunhan walalany. Ga waŋganydhuny waluy ŋayi marrtjin wäŋalil yäkulil Lidalila.
ACT 9:33 Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur waŋgany yolŋu gan nhinan bundhurr, Yäniyatj yäku, ga ŋorranany ŋayi gan ŋunhiyi 8-nha dhuŋgarrany; yaka ŋayi ganha rur'yuna ŋula marrtji'-marrtjinya. Bala ŋayi ŋanya ŋunhi Betaynydja nhäŋalnha ŋunhiyiny yolŋuny,
ACT 9:34 bala ŋayi waŋanan yäku-lakaraŋalnydja ŋanya bitjarra, “Yäniyatj, Garrayyuny Djesu-Christthuny nhuna dhuwal walŋakuŋala. Ma', rur'yurra, bala dhoṯkuŋun dhuwali nhuŋuwuy nhe gayanh'thany.” Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhiyi ḏirramuny rur'yurra, bala ŋayi gan marrtji'-marrtjinan ŋamakurrnha dhikan.
ACT 9:35 Ga dharrwaynydja yolŋuy walal gan nhäŋalnha ŋanya, ŋunhi walal gan nhinan ŋunhiliyi wäŋaŋur Lidany ga Djaran wäŋaŋur; bukmakthun nhäŋalnydja gan ŋanya marrtji'-marrtjinyawuynydja, bala dharrwan yolŋuny walal gan bilyurrnydja, malthurra nhanŋun Garraywun.
ACT 9:36 Ga ŋunhala bala wäŋaŋur, gali'-raŋiŋura yäkuŋur wäŋaŋur Djopany,* yolŋu gan nhinan miyalk, yäkuny ŋayi ŋunhi Dabitha,* ga wiripuny ŋayi yäku ŋunhiyi Dokatj, yurr ŋayi ŋunhi miyalktja Garraywu malthunamirr. Ga bitjarr bili ŋayi gan nhinanany djämany ŋamakurr yan, guŋga'yurrnydja ŋayi gan wiripuwurruny yolŋuny walalany, ŋunhi ŋurruwuykmirriny ga dhuwaymiriwnha mala.
ACT 9:37 Ga balanyamirriyyiny ŋunhiyiny miyalk rirrikthurra, bala ŋayi dhiŋgaŋalnha, ga walal ŋanya ŋunhiyi rumbalnydja miyalknhany ḻupmaraŋala gan, bala walal rulwaŋdhurrnydja ŋanya ŋunhi ŋunhawalnha garramatlila buṉbulilnydja, yurr djinawa' ŋunhi yulŋuny.
ACT 9:38 Ga walalnydja ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja walal ŋäkul ŋanya Betanhany ŋunhiwiliyin wäŋalil yäkulil Lidalila, bala walal djuy'yurra märrma'nhan yolŋuny maṉḏany dhäwu-gänhamirrinhan maṉḏany nhanŋuny Betawnydja garr'yunaraw. Bala maṉḏa yan waŋanany nhanŋu bitjarra, “Go, rur'yurra, ga malthurra linyalaŋ bondin yan.”
ACT 9:39 Bala yan ŋayi Betany rur'yurrnydja, bala malthurra maṉḏaŋ. Marrtjinan walal gan bala-a-a, yan bili ga bunan ŋunhiliyi wäŋaŋur, bala dhunupan walal gäŋalnha ŋanya ŋunhiwiliyin garramatlila wäŋalilnydja djinawa'lila, ŋunhi ŋayi gan ŋunhiyi miyalk dhiŋganhawuy ŋorran. Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur miyalkkurruwurr gan nhinan buku-gurthapuy mala dharrwa mirithirr, yurr ŋäthinyaminan walal gan yulŋuny. Bala walal ŋuriŋiwurruyyiny nhäŋalnha Betanhan, bala marrtjin milkuŋalnha nhanukal girriny' malany walalaŋ ŋurukuŋdhin miyalkkuŋun dharpunhawuynha, balanyamirriwuynha ŋunhi ŋayi gan walŋa yan nhinan.
ACT 9:40 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi dhawaṯmaraŋala warraŋullila Betaynydja bukmaknha yan ŋunhiwurruny yolŋunhany walalany, bala yan ŋayi bun'kumu-djipthurra bala bukumirriyaŋala gan. Ga bilyurrnydja ŋayi ŋunhi Betany, bala nhäŋalnha gan ŋunhiyin dhiŋganhawuynhan miyalknhan, bala waŋanany ŋayi ŋanya bitjarrnha, “Dabitha, rur'yurra.” Ga dhunupan ŋayi ŋunhiyi miyalktja maŋutjiny ḻapthurra, nhäŋalnydja ŋayi Betanhany, bala ŋayi dhunupan nhinanan.
ACT 9:41 Ga ŋayi Betany goŋ-djarryurr, baṯnha ŋanya ŋayathaŋal ŋopurrnha, bala dhärranhamaraŋala ŋanya. Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi Betany wäthurra ḻuŋ'maraŋala walalany ŋunhiwurrunhan yolŋuny walalany märr-yuwalkthinyamirrinhan walalany ga buku-gurthapuynhany mala, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Go marrtjin walal rälin,” bitjarr. Ga ŋunhi walal marrtjin gulŋiyinyaminany, bala ŋayiny Betaynydja lakaraŋala walalaŋgal bitjarrnha, “Walal, dhuwanna ŋayi ŋunhiyiny yolŋu dhärran ga,” bitjarr.
ACT 9:42 Bala yan ganydjarryun ŋunhi dhäwuny' nhakun ḻatjuwarr'yurrnydja ŋunhiŋuwuyyiny, wäŋakurrnydja malaŋuwurr buku-ḻiw'maraŋala yan; bukmakthun yolŋuynydja ŋunhi ŋäkulnha dhäwuny' ŋunhiliyiny wäŋaŋur Djopany, ga dharrwan gan yolŋuny walal märr-yuwalkthinany Garraywuny, märr-nhirrpanminan manapar walal gan nhanukal.
ACT 9:43 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi gan Betany nhinanan märr-wiyin'nha ŋunhiliyiny Djopany wäŋaŋur, yurr nhinanany ŋayi gan ŋunhi wäŋaŋurnydja ŋurikal yolŋuwal yäkuwal Djäymangal, ŋunhi ŋayi gan djäma barrwaṉ' warrakan' mala.
ACT 10:1 Ŋunhili wäŋaŋur yäkuŋur Djitjariyany,* yolŋu yäku Goniliyatj* gan nhinan, yurr ŋayi ŋunhi ŋurruŋu buŋgawa Rawumbuywu malaw miriŋuw, bäpurruw yäkuw Yitiliyangu. Yo, yurr ŋayi ŋunhi Goniliyatjtja mulkuru yolŋuny, nhawi balanya Djan'tayil yolŋu, yaka ŋayi ŋunhi Djuw malany.
ACT 10:2 Yurr bitjarr bili ŋayi gan guyaŋanany ŋayaŋuynydja ŋupar Bäpany yan God-Waŋarrnha, ga bitjarryi bili walal gan ŋunhi buku-ŋal'yurrnydja God-Waŋarrwu yan, ŋayipi nhakun Goniliyatj ga gurruṯumirr walal nhanŋu. Ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhi guŋga'yurryi ŋurruwuykmirrinhany Djuw malany, ga bukumirriyaŋal ŋayi gan God-Waŋarrwal bitjarr bili yan.
ACT 10:3 Yo, waŋganymirrnydja ḻäy-bilyunaraynha waluy, milmitjpan, ŋayiny gan Goniliyatjtja nhinanan, bala ŋayi nhäŋala God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirrinhan djiwarr'puynhan yolŋuny, ŋayi marrtjin guwatjmar ŋanya, bala ŋayi ŋunhi waŋanan yäku-lakaraŋala ŋanya bitjarrnha, “Goniliyatj,” bitjarr.
ACT 10:4 Bala ŋayi gan Goniliyatjthuny nhäŋalnydja ŋanya dharr bitjarra ŋunhiyiny ŋunhi djiwarr'wuynhany dhäwu-gänhamirriny yolŋuny, barrarinan manapar ŋayi nhanŋu, bala yan ŋayi waŋanan bitjarra, “Nhä way, Garray?” bitjarr. Ga ŋayiny waŋan ŋunhiyiny djiwarr'wuynydja dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu bitjarra, “God-Waŋarryuny nhokuŋ bilin ŋäkula bukumirriyanhawuynydja, ga nhäŋal ŋayi nhuŋu manymak djäma malany, ŋunhi nhe gan mirithin guŋga'yurr ŋunhawurruny ŋunhi ŋurruwuykmirriny yolŋuny walalany. Yo, God-Waŋarryuny nhuna gan dhuwal bilin guyaŋanan.
ACT 10:5 Ŋunha wäŋaŋur Djopany* yolŋu ga nhina, yäkuny ŋayi ŋunhi Djäyman-Beta, yurr wäŋaŋurnydja bala'ŋurnydja ŋayi ga nhinany nhanukal ŋurikalyi wiripuŋuwal Djäymangal, ŋunhi ŋayi ŋuli ga warrakan' mala barrwaṉ' djäma. Yurr wäŋany ŋunhi ga dhärrany galki raŋiŋur. Gatjuy djuy'yurra nhuŋuwuy nhe yolŋunhan walalany, märr walal dhu marrtjin ga garr'yunna ŋanya Betanhany rälin dhipal nhokalnha.”
ACT 10:7 Yo, waŋanany ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu bitjarryin, bala marrtjinan roŋiyinan balan djiwarr'lila, ganarrthaŋala ŋayi ŋanya. Ga dhunupan ŋayiny Goniliyatjtja wäthurra märrmaw' yolŋuw maṉḏaŋ, djämamirriw maṉḏaŋ nhanukiyingalaŋaw ŋayi ga waŋganygu Rawumbuywu miriŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ganha buku-ŋal'yuna God-Waŋarrwu ga djägamirr ŋayi ŋunhi nhanŋu Goniliyatjku.
ACT 10:8 Yo, wäthurrnydja ŋayi walalaŋ ŋunhi, bala ŋayi lakaraŋala walalaŋgal ŋunhiŋuwuyyin ŋunhi nhaltjarr nhanukal maḻŋ'thurr, bala ŋayi yan dhunupan walalany djuy'yurrnha balan Djopalilnha wäŋalil, garr'yunaraw nhanŋun Betawnha.
ACT 10:9 Marrtjinany walal gan ŋunhi dhunupan yan, yan bili-i-i ga wiripuŋuynha waluy, yurr ḏämbuynha waluy walal ŋunhi bunanany Djopany wäŋaŋur. Ga balanyamirriy bili yan ŋunhi walal ŋayathaŋalnydja ŋunhiyiny wäŋa Djopany, bala ŋayiny Betany marrtjinan, ŋal'yurra marrtjin balan garrwarlila ŋapalila buṉbulil, ga ŋunhiliyin ŋayi gan ŋunhi nhinanany bukumirriyaŋala.
ACT 10:10 Yurr marrya' ŋayi ŋunhi yolŋuny, galkurra ŋayi gan ŋathawnha, bäy walal marrtjin djäma ŋatha mala ŋunhili ŋoyŋur bala'ŋur.
ACT 10:11 Yo, nhinanan ŋayi gan ŋunhi bukumirriyaŋala, bala ŋayi ŋunhi maŋutji-djurthinan, nhäŋalnydja ŋayi ŋunhi ŋunha djiwarrny'tja wäŋa bilin ḻapthunawuynha, ga beŋuryi marrtjin yarrupthurr ŋula nhä yan yindi, yurr ŋunhi dhimbuluŋnha manydjarrka'mirra yulŋuny yupthurrnydja marrtjin räli.
ACT 10:12 Yurr ŋunhiliyi djinawany' manydjarrka'ŋurnydja, warrakan' mala marrtjin gärri'-garrin dhaŋaŋ mirithirr wiripu wiripu, balanya nhakun detuŋ, ga bikipiki, beya, ga buṯthunamirr warrakan', dhika nhä mala gorruŋal marrtjin ŋunhiliyi.
ACT 10:13 Bala yan ŋayi dhunupan Betaynydja ŋäkula rirrakaynydja waŋanhawuynydja balanyawuynha, “Way Beta, rur'yurra, bala buŋun dhuwaliny ŋunhi warrakan'tja mala, bala ḻukin.”
ACT 10:14 “Yakan Garray,” bitjarr ŋayi Betany. “Yakan ŋarra ŋuli ga dhuwal balanyayiny mala ḻuka, bili ŋanapurruŋgalnydja ga dhuwal romdhu lakaram ŋunhi dhuwaliyiny mala warrakan' yätjkurra, bäyŋu ŋula ḏarrtjalk ŋanapurruŋguny ḻukanharaw.”
ACT 10:15 Ga bulu ŋunhi rirrakay waŋan nhanŋu bitjarr, “Ŋunhi nhä mala ŋayi ŋuli God-Waŋarryu manymak lakaram ga ḏarrtjalktja, nheny dhu yakan ŋunhiyiny yätjkurr-lakaram.”
ACT 10:16 Yo, buku-ḻurrkun'mirra ŋunhiyi rirrakaynydja dhawaṯthurr. Bala dhunupan yan ŋunhiyiny dhimbuluŋmirrnydja manydjarrkany' roŋiyinan balan djiwarr'lila.
ACT 10:17 Bala ŋayi Betaynydja gan guyaŋanan ŋupara nhä ŋunhi yuwalk mayali' ŋunhi ŋayi nhäŋal. Ga balanyamirriyyi bili yan waluy, walalnydja ŋunhiliyiny bunanan, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal djuy'yunawuynydja nhanukuŋuny Goniliyatjkuŋuny; bilin walal maḻŋ'maraŋala, ŋayathaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala walal gan dhärra'-dharranany, dhurrwaran wutthu'-wutthurr.
ACT 10:18 Ga waŋanany walal ŋunhi dhä-birrka'yurrnydja bitjarra, “Ŋula ga dhiyal yolŋu nhina yäku Djäyman-Beta?”
ACT 10:19 Ga ŋayiny Betany baḏak ŋathil gan nhinan mukthurr yan, ŋunhili banydji yan garramat ŋapaŋur buṉbuŋur, guyaŋan ŋayi gan ŋupar nhä ŋunhiyi maḻŋ'thurr maŋutji-djurthinyawurr nhanukalaŋuwurr. Bala God-Waŋarrwuny Birrimbirr waŋanan nhanukal, lakaraŋalnydja bitjarrnha, “Ŋunha ḻurrkun'tja yolŋu walal nhuŋu ga ḻarruman.
ACT 10:20 Ma' rur'yurra, bala marrtjin yarrupthurra, guwatjmula walalany. Marrtjin nhe dhu malthunna walalaŋgun. Yakan ŋuyulkthiny walalaŋ, bili ŋarrakuŋ warray ŋunhiwurryiny djuy'yunawuy,” bitjarr.
ACT 10:21 Bala ŋayi yan Betany rur'yurra, yarrupthurra marrtjin, bala ŋayi yan dhunupan waŋanany walalaŋ bitjarra, “Ŋarraku nhuma ga dhuwal ḻarrumany? Dhuwal ŋarra. Nhaku nhuma dhuwal marrtjinany räliny?”
ACT 10:22 Ga walalnydja waŋan buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarr, “Ŋuriŋi dhuwal ŋurruḏawalaŋuy yolŋuy yäkuy Goniliyatjthu djuy'yurr ŋanapurruny. Ŋayiny ŋunhi mulkuru yolŋu, yaka Djuw bäpurru, yurr manymak ŋayi ŋunha ḏirramuny; buku-ŋal'yundja ŋayi ŋuli ga ŋunha God-Waŋarrwu yan, ga bukmakthun walal ŋuli ga ŋunhi Djuw malaynydja manymak-lakaraman ŋanya. Ga barpuruny nhanukal God-Waŋarrwal dharrpalyu dhäwu-gänhamirriy djiwarr'wuyyu yolŋuy lakaram bitjan, ‘Gatjuy, gaḏaymula Betanhany rälin dhipala nhokala wäŋalil, märr nhuma dhu ŋämany nhanukiyinguŋun yan dhäwuny',’ bitjan. Bala barpuru ŋayi dhunupan ŋanapurruny Goniliyatjthuny djuy'yunna nhuŋu.”
ACT 10:23 Bala ŋayi Betaynydja gaḏaymara walalany ŋunhiwiliyin nhanukiyingala ŋayi wäŋalilnydja, ga ŋunhilin walal ŋorranany. Ga goḏarrny'tja, bala ŋayiny Betany rur'yurra, bala malthurra marrtjin walalaŋ ŋurikiwurruŋdhin mulwu'-mulwurwun yolŋu'-yulŋuw. Ga walal wiripuwurr ŋunhiŋuwuy wäŋa-Djopawuynydja Garraywalaŋumirr walal ga malthurryi.
ACT 10:24 Marrtjinan walal gan bala-a-a, ga gandarrŋura walal ŋorranany, ga goḏarr'nha wiripuŋuynha waluy bala walal bunanan ŋunhiliyiny wäŋaŋur Djitjariyany. Ga ŋayiny gan Goniliyatjtja galkurra nhanŋu Betawnydja, bukmaknha yan walal, ŋayipi ga miyalk nhanŋu ga djamarrkuḻi', ga wiripuwurr gurruṯumirr mala, ga ḻundu'mirriŋu walal galkipuy, bukmakkuŋala ŋayi walalany ḻuŋ'maraŋalnydja ŋunhiwiliyi nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil.
ACT 10:25 Ga ŋunhi ŋayi Betay galki dhurrwarany ŋayathaŋal, bala ŋayiny Goniliyatjtja gumurr'yurra nhanŋu, bala ŋayi yan ŋurrkanhaminan ŋanyapinya ŋayi ḻukulila nhanukal, märr-ŋal'yurra gan nhanŋu.
ACT 10:26 Bala dhunupan ŋayiny ŋanya Betaynydja ŋayathaŋala waṉan, dhärranhamaraŋala, ga waŋan bitjarra, “Ma' dhärrin. Yaka nhe dhu ga ŋarrakuny buku-ŋal'yun, bili ŋarrany dhuwal yolŋu muka yan nhakun nhe.”
ACT 10:27 Ga dhunupan yan maṉḏa ŋunhi gärrinan yulŋuny, bala ŋayi Betaynydja nhäŋalnydja dharrwanhan yolŋunhany walalany.
ACT 10:28 Bala ŋayi waŋanan walalaŋgal bitjarra, “Bili muka nhuma dhuwal marŋgimirr, ŋunhi ŋanapurruŋgalnydja Djuw malawalnydja romdhu ga lakaram, ŋunhi yakan dhunupa napurr dhu gärri Djan'tayilwalnydja wäŋalil; ŋanapurrnydja Djuw malany dhuwal ga nhina gänaŋ'thunna nhumalaŋgalnydja mulwu'-mulwurwalnydja. Yurr ŋayipi yan ŋunhi God-Waŋarryu ŋarraku milkumany barpuru bitjan, ŋarra dhu ga yaka ŋula yolnha yolŋuny yätjkurr-lakaram, yanbi ŋayiny ŋunhiyiny gänaŋ'maranhawuynha nhanukuŋ.
ACT 10:29 Yo, nheny barpuru ŋunhi djuy'yundja walalany ŋarraku, bala yan ŋarra marrtjinan räli; yakan ŋarra ŋuyulkthi, bili ŋuriŋiyin ŋunhi ŋayi ŋarrakal God-Waŋarryu milkuŋal. Nhaku barpuru nhe ŋarraku djuy'yundja walalany?”
ACT 10:30 Bala ŋayiny Goniliyatjtja buku-bakmaraŋal nhanŋu bitjarra, “Märr-barpuru ŋarra ga nhina dhiyal ŋarrakiyingal wäŋaŋur, bukumirriyam ŋarra ga, yurr ḻäy-bilyunaraynha waluynydja. Bala ŋarra nhäman yolŋunhan, girri'-watharrmirrinhan banydjin dhika ḏarrtjalkmirra girri'mirr ŋayi ga dhärra gumurrŋur ŋarrakal,
ACT 10:31 ga waŋany ŋayi ŋunhi bitjana, ‘Goniliyatj, God-Waŋarryuny nhokuŋ bilin ŋäkula bukumirriyanhawuynydja, ga manymaktja ŋunhi djämapuy nhokuŋ ŋayi nhäŋala.
ACT 10:32 Gatjuy djuy'yurra nhuŋuwuynha nhe yolŋuny walalany walal dhu garr'yun Djäyman-Betanhan rälin nhokalnha. Yurr nhinany ŋayi ga ŋunhi Betany ŋunha wäŋaŋurnydja Djopa, bala'ŋurnydja Djäymangal ŋunhi barrwaṉ'-djämamirriwal yolŋuwal galki raŋiŋur yan.’ Yo, bitjanna barpuru ŋayi ga ŋunhi djiwarr'puyyuny yolŋuy lakaram.
ACT 10:33 Bala ŋarra yan dhunupan djuy'yuna walalany nhuŋu. Ga ŋarrany nhuŋu dhuwal mirithinan yan märr-ŋamathinany ŋunhi nhe dhuwal marrtjinany räliny. Ga dhuwanna ŋanapurr ga bukmaknha yolŋuny walal nhinan dhunukuŋura nhanukal God-Waŋarrwala galkuna yan ga nhaltjan ŋayi dhu God-Waŋarr dhäruk-gurrupanmirr nhokalaŋuwurr ŋanapurruŋ.” Bitjarra ŋayi gan Goniliyatjthuny lakaraŋal Betawalnydja.
ACT 10:34 Bala yan ŋayi dhunupan Betaynydja lakaraŋalnha walalaŋ ŋurikiwurruŋdhiny mulwu'-mulwurwuny yolŋuw walalaŋ Djan'tayilwuny bitjarrnha gam', “Yo, bilin ŋarra ga dhuwal dharaŋana, bukmak dhuwal yolŋuny mala ga nhina rrambaŋin yan God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur.
ACT 10:35 Ŋuli dhu ŋula yolthu märramany God-Waŋarrnhany, ga märr-ŋal'yundja ŋayi dhu ga nhanŋuwuynydja yan, ga djäma ŋayi dhu ga ŋamathamany yan ga dhunupany, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny ŋunhiyiny yolŋuny märraman nhanukiyingalnha ŋayi, bäydhi ŋayi ŋunhi Djuw, nhä mak ŋayi mulkuruny yolŋu, bili God-Waŋarryuny ŋuli ga ŋunhi nhäma waŋgany-manapan yan rrambaŋiyam, yaka barrkuwatjkum.
ACT 10:36 Yo, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhäruktja djuy'yurr Djuw malawalnydja yolŋuwal walalaŋgal, märr dhu ŋuliwitjandhiny Djesu-Christkalaŋuwurrnydja yäkukurr yolŋuny walal ga nhinany waŋganynha yan malany mägayaŋura yan romŋurnydja, bili ŋayipiny muka ŋunhi Garraynydja bukmakkun malaw.”
ACT 10:37 “Ga bili muka nhuma gan ŋäkulnydja balany ŋunhi Yitjurallilnydja ŋarakalil wäŋalil, nhä malany marrtjin ŋunhi maḻŋ'thu-maḻŋ'thurr, buku-ḻiw'maraŋal yan. Ŋäthilnydja ŋunhi Djondhu gan lakaraŋal bitjarr gam', ‘Ma' bilyurra walal, dhipuŋuryiny nhumalaŋgiyingalaŋuŋur yätjkurruŋurnydja malaŋuŋur,’ bitjarr. Ga yurrnha dhuwaliyiny mala ŋunhi ŋurruyirr'yurrnydja ŋunhala Galalin wäŋaŋur.
ACT 10:38 Bili muka nhuma ŋunhi ŋäkulnydja Djesunhany, ŋunhi wäŋa-Nätjuritjpuynhany yolŋuny, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu rarryurr nhanukal Dhuyu-Birrimbirrnha ganydjarrmirr ga mäwilimirr. Yo, ga marrtjinany ŋayi gan ŋunhi Djesuny ḻiw'maraŋala ŋuliwitjarryiny wäŋakurr, djäma ŋayi marrtjin ŋamakurrnha rom; walŋakuŋala marrtjin ŋunhi bukmaknhany yan nhämunharany' yolŋuny ŋunhi walal gan nhinan ŋayaŋu-ŋonuŋdhin ganydjarryu ŋurikalyi buŋgawawal Mokuywal. Ŋayiny gan ŋunhi Djesuynydja walŋakuŋalnha walalany, bukmakkuŋala yan, bili God-Waŋarrnydja ŋunhi nhanukal galki warray.”
ACT 10:39 “Ŋanapurrnydja dhuwal maŋutji-marŋgimirr, ŋunhi nhaltjarr ŋayipi gan Garrayyu djäma ŋunhiliyi, ŋurikiwurruŋgal Djuw malawal wäŋaŋur malaŋuŋur ḻiw'maraŋal yan ga ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur. Ga bumar muka walal ŋanya Djesuny dharpalil ŋal'maraŋal.
ACT 10:40 Ga ŋunhalnydja ŋayi moluŋurnydja yaka wiyin, bala ŋayi ŋanya God-Waŋarryuny walŋakuŋalnha dhiŋganhaŋurnydja. Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi maŋutji-gurrupanminan ŋanyapinya ŋayi.
ACT 10:41 Yurr yaka ŋayi ŋunhi milkunhaminya bukmakkalnydja yolŋuwal walalaŋgal; ŋany ŋurikiwurruŋgal bili yan ŋunhi ŋanapurr maŋutji-marŋgimirr nhanŋu ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu djarr'yurr ŋanapurruny ŋäthil, ŋunhiwurruny ŋunhi ŋanapurr rrambaŋin ŋatha ga gapu ḻukan beŋura dhurrwaraŋur ŋunhi ŋayi walŋathin moluŋura.
ACT 10:42 Ga dhäruk-gurrupanminany ŋayi ŋunhi ŋanapurruŋgalnydja, ŋanapurrnha dhu ga lakaramany Djesuwalaŋuwuynydja dhäwu yolŋuwnydja walalaŋ, bili ŋanya muka ŋayi ŋunhi Djesu-Christnha God-Waŋarryuny djarr'yurr yolŋuwnydja walalaŋ mala-djarr'yunaraw bukmakkuny, walŋamirriw ga dhiŋganhawuywu walalaŋ.
ACT 10:43 Yo, bukmakthu yan walalnydja gan ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny djawarrkmirriynydja yolŋuy lakaraŋal dhunupamirriyaŋal ŋanyanhany Djesunhany ŋäthil muka yan. Ga bitjarr walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja gam'; Ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋu yuwalkkumany yan märr-yuwalkmirriyirr ŋurikalyiny yolŋuwal, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny nhanŋu bäy-lakaraman yätjkurruwuynydja djämapuy yäkukurrnydja Djesuwalaŋuwurrnha.”
ACT 10:44 Yo, ŋunhi ŋayi gan Beta baḏak yan waŋanany walalaŋgal ŋunhi yolŋuwalnydja walalaŋgal, bala yan ŋayiny dhunupan God-Waŋarryuny Dhuyu-Birrimbirrnhany gurrupara ŋurukuwurruŋdhiny ŋunhi bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, ŋunhi walal gan ŋäkul ŋunhiyi dhäwu.
ACT 10:45 Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal Djuw malaynydja nhäŋalnydja ṉirr'yurra, ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal gan malthurr Betaw beŋur Djopaŋur wäŋaŋur; yurr ganyim'thurrnydja walal ŋunhi mirithinan dhikan, bili walalaŋ ŋayi God-Waŋarryu gurrupara ŋunhiyi mundhurr ŋurukuwurruŋdhi Djan'tayilwun malaw, ŋunhi ŋayi walalany dhaŋaŋguŋal ŋuriŋiyi Dhuyu-Birrimbirryun.
ACT 10:46 Bili walal gan ŋuriŋiwurruyyi Djuw malay ŋäkul walalany, walal gan waŋanany wiripuŋuwurra ga wiripuŋuwurra dhärukkurrnydja; mirithin walal gan yan wokthurrnydja dhika God-Waŋarrwuny, yindikuŋalnha walal ŋanya gan yäkun, ŋuriŋiwurruyyiny Djan'tayilyuny yolŋuy walal. Bala ŋayi yan Betany waŋanan bitjarra,
ACT 10:47 “Way, dhiyaŋuwurruynydja Djan'tayilyuny malay dhuwal bilin märraŋala God-Waŋarrwuny ŋunha Dhuyu-Birrimbirrnhany; walalaŋgun ŋayi Garrayyu gurruparnydja bitjarr bili yan nhakun ŋunhi limurruŋ ŋayi ŋäthil gurrupar. Nhämirr balaŋ walal dhu ḻiya-ḻupthunna gapuynha?”
ACT 10:48 Bala ŋayi waŋanan walalany buku-ḻupthunarawnha yäkuynydja Djesu-Christkala. Bala walal waŋanan ŋanya Betanhany ŋurr'maraŋala ŋunhiwiliyin banydji, ḻurrkun'kun yan munhaw. Bala ŋayi Betany dhunupan nhinanan.
ACT 11:1 Ga ŋunhal Djudiyany makarrŋur wäŋaŋur, yolŋuy walal Garraywalaŋumirriy ga Djuy'yunawuyyu walal, ŋäkul walal gan ŋunhiyi Djan'tayilnhany malany, ŋunhi nhaltjarr walal gan märr-dharaŋar God-Waŋarrwu dhäruk. Ga wiripuwurrnydja ŋunhi Djuw mala Garraywalaŋumirr yolŋu walal mirithinan maḏakarritjthin nhanŋu Betawnydja, ŋunhiwurrnydja ŋunhi walal gan marŋgikuŋal bitjarr gam', “Ŋunhi dhu ga Djan'tayilnydja djälthirr gali'lil wapthunaraw Garraywalnydja, ŋayiny dhu ŋathil ŋuriŋiyiny yolŋuy märram gurrmulkunhawuy rom, bala ŋayi dhu yurrnha ga gärriny ŋunhiwiliny Djuw bäpurruwalnydja romlil.” Ga bitjarra walal gan ŋunhi marŋgikuŋalnydja. Ga ŋunhi ŋayi Betany roŋiyin balayiny Djurutjalamlilnydja wäŋalil, bala walalnydja ŋanya ŋuriŋiwurruyyiny yolŋu'-yulŋuy dhunupan waŋanan, ŋarrtjurra gan, ḏälnha nhanŋu gan dhäruktja gurrupar Betawnydja bitjarrnha,
ACT 11:3 “Nheny dhuwal yolŋu rom-bakmaranhamirra, bili nhe ŋunhi marrtjinany balan Djan'tayilwala yolŋuwal walalaŋgal wäŋalil, bala nhe yan gulŋiyinan, ŋunhi walalnydja yaka warray God-Waŋarrwu yolŋu mala. Ga wiripuny nhe gan ŋunhi ŋatha muka ḻukan walalaŋgal mala-manapar. Ŋunhiyiny yätjkurra, yakan manymak.”
ACT 11:4 Ga ŋayiny Betany waŋan bitjarr, “Ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaraman bukmakkun yan.
ACT 11:5 Ŋunhal Djopany wäŋaŋur ŋarra gan bukumirriyaŋal, bala ŋarra nhäŋalnha, ŋayi marrtjin yupthurrnydja räli dhimbuluŋmirr beŋurnydja ŋunhi djiwarr'ŋurnydja. Yo, dhuryurrnydja ŋayi marrtjin ŋunhi, yan bili-i-i, ga dhaḻ'yurr ŋunhili bili galki yan ŋarrakal.
ACT 11:6 Bala ŋarra yan nhäŋala ŋunhiwiliyiny djinawa'lilnydja warrakan'nhan malaŋuny, ŋunhin warrakan' mala ŋunhi bäyŋun limurr ŋuli gi Djuw malay ḻuki ŋunhiyi.
ACT 11:7 Bala ŋarra ŋäkula rirrakaynha, ŋayi waŋanan ŋarrany bitjarra, ‘Beta, rur'yurra, ga wutthurr ŋunhi warrakan'nha, bala yan waŋgapunuŋun, bala ḻukin.’”
ACT 11:8 “Ga ŋarrany waŋan buku-bakmaraŋal bitjarr, ‘Yaka Garray,’ bitjarr. ‘Ŋunhayiny warrakan' yaka manymak ŋanapurruŋ ḻukanharaw. Yaka ŋarra ŋuli gi dhuwal ḻuki balanyayiny mala warrakan'.’”
ACT 11:9 “Ga buluyi ŋayi ŋunhiyi rirrakay waŋan beŋur djiwarr'ŋur bitjarr, ‘Yaka nheny dhu ga yätjkurr-lakaram ŋula nhä mala, ŋunhi ŋayi ŋuli ga God-Waŋarryu manymak lakaram ga ḏarrtjalk,’ bitjarr.
ACT 11:10 Yo, ŋunhiyiny ŋarrakal maḻŋ'thurr ḏämbu-ḻurrkun'mirra bitjarryiny, ga ḏämbu-ḻurrkun'mirryi yan ŋayi waŋanany ŋarrany ŋunhiyi bili yan dhäruktja dharaŋana; bala ŋunhi dhimbuluŋmirrnydja manydjarrkany' marrtjinan roŋiyinan djiwarr'lila, ŋunhiŋumirr bili yan warrakan'mirr malaŋumirr dhawuṯthurra marrtjin.”
ACT 11:11 “Ga ŋuriŋi bili yan waluy, bala walalnydja ŋunhi yolŋuny mala bunanan ḻurrkun'nha beŋura Djitjariyaŋurnha wäŋaŋur; ŋayi ŋuriŋi mulkuruy yolŋuy Goniliyatjthu yäkuy walalany djuy'yurr ŋarrakun gaḏaymanaraw.
ACT 11:12 Ga ŋayiny ŋarraku ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny lakaraŋal marrtjinyarawnha yan malthunarawnha walalaŋ. Bala yan ŋarra dhunupan marrtjinan, ga walalnydja Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal märr-ḻurrkun' malthurryi ŋarraku beŋuryiny Djopaŋurnydja wäŋaŋur. Marrtjinany ŋanapurr gan ŋunhi balan Djitjariyalilnydja wäŋalil, bala napurr marrtjin gulŋiyinan ŋunhiwiliyin buṉbulilnydja ŋurikalyin mulkuruwala yolŋuwal.
ACT 11:13 Yo, bukmak yan ŋanapurr ŋunhi gulŋi'-gulŋiyinany, bala ŋayiny ŋanapurruŋ Goniliyatjthuny lakaraŋala bitjarrnha, ‘Ŋarrany nhäŋal God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirrinhan yolŋuny djiwarr'puynhan, ŋayi gan dhärranany galkin yan ŋarrakal dhiyal djinawan' buṉbuŋura, ga waŋanany ŋayi gan ŋarrakal bitjarra, “Gatjuy djuy'yurr yolŋuny bala Djopalil wäŋalil, ga märraŋun gaḏaymula ŋunhin yolŋuny yäkuny Djäyman-Betanhan.
ACT 11:14 Ŋayi dhu ŋuriŋiyiny lakaraman dhäruknha, ga ŋuliwitjandhi dhärukkurrnydja nhumany dhu ga walŋathirra, nhepi ga gurruṯumirr walal nhuŋu dhuwali.” ’ Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Goniliyatjthuny lakaraŋalnydja napurruŋgal.”
ACT 11:15 “Bala ŋarrany yan dhunupan lakaraŋala walalaŋgal Djesunhany yäku, yurr dhä-gandarrŋur muka yan ŋunhiyiny, bala yan ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnydja yarrupthurra ŋurikalnydja mulkuruwalnydja ḏirramuwal Goniliyatjkalnydja, ga nhanukalaŋuwal gurruṯumirriwalnydja walalaŋgal; ŋayi God-Waŋarryu gurrupar bulu dhaŋaŋguŋal walalany, bitjarr yan bili nhakun ŋayi limurruŋgal dhaŋaŋguŋal ŋäthil.
ACT 11:16 Bala ŋarra beŋuryiny guyaŋanan ŋunhiyiny, ŋunhi nhaltjarr ŋayi Garrayyu limurruŋgal lakaraŋal ŋäthil, ŋunhi ŋayi waŋan bitjarr, ‘Djondhuny gan ŋunhi ḻiya-ḻupmaraŋal nhumalany gapuy yan waŋganydhu, yurr ŋarrany dhu ga dhuwal ḻiya-ḻupmaram nhumalany Dhuyu-Birrimbirryun.’”
ACT 11:17 “Yo, God-Waŋarryu ŋayipi ŋunhi gurrupar ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Djan'tayilwuny malaw, balanya bili yan mundhurr dharaŋana nhakun ŋayi gan gurrupar limurruŋgal, ŋunhi limurr märr-yuwalkthin Garraynha Djesu-Christnha. Yol bili dhuwal ŋarrany, ŋunhi ŋarra dhu bitjandhiyiny waŋa God-Waŋarrnhany ḏaḏawmaram?”
ACT 11:18 Ga ŋunhi walal gan Djuw malaynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja ŋanya Betanhany balanyawuyyiny waŋanhawuy bala yan walal ḏaḏawyurra gupa-waŋanhaminyaŋurnydja ga ŋarrtjunminyaŋurnydja. Ga yanan walal gan ŋunhi wokthurra nhanŋun God-Waŋarrwun bitjarra, “Yo, yuwalk muka ŋayi barpuru dhuwal God-Waŋarryuny dhukarrnydja ḻapmaraman ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ, märr walal dhu bilyuna walalaŋgiyingalnydja yätjkurruŋur, bala nhinan walŋamirriŋura romŋurnydja.”
ACT 11:19 Ŋäthilnydja be, ŋunhi walal bumar yolŋuny Dhepinnha yäkuny, ga dhäŋur beŋuryiny bala walal gan yolŋuy walal bumar ŋayaŋu-miḏikumar bukmaknhan yan Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany. Bala dharrwan gan ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal barrkuwatjthinan beŋuryiny wäŋaŋur; wiripuwurrnydja marrtjin balan bitjarrnha Bänitjalila* wäŋalil makarrlil, ga wiripuwurrnydja marrtjin buḏapthurra wiripuŋulila wäŋalil burumun'lila, Djaparatjlil* yäkulil, ga wiripuwurrnydja yolŋu walal marrtjin bitjarrnha bala barrkulila wäŋalil Yandiyuklila. Ga bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja walal gan ŋunhi dhäwuny' lakaraŋal yindikuŋala nhanukalaŋuwuynydja Garraywalaŋuwuynydja. Yurr lakaraŋalnydja walal gan ŋunhiyi dhäwuny' Djuw malaw, walal-malaw yan.
ACT 11:20 Yurr wiripuwurrnydja märr-yuwalkthinyamirr wäŋa-Djaparatjpuy ga wäŋa-Djäriniwuynydja* yolŋu walal marrtjin Yandiyuklila, ga ŋunhaliyiny walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja bukmakkun bawalamirriwnha yolŋuwnydja walalaŋ, Djuw malaw ga wiripuwurruŋ Gurikku bäpurruw yolŋu'-yulŋuw, ŋunhi walal Djan'tayil mala. Yo, lakaraŋalnydja walal gan ŋunhi ŋanya muka Djesuny, ŋunhi ŋayiny Garray bukmakkun yolŋuw walalaŋ.
ACT 11:21 Ga ganydjarrnydja ŋayi gan ŋunhi Garrayyu djäma walalaŋgalaŋuwurrnydja yindin mirithirra, bala dharrwan ŋula nhämunhan' yolŋuny walal gan märr-yuwalkthinany, balan gan ŋunhi bilyurrnydja Garraywalnha, bala walal gan malthurrnydja ŋunhi nhanŋuwuynha yan.
ACT 11:22 Ga ŋunhalnydja banydjiny Djurutjalamdja wäŋaŋur, walalnydja ŋunhiliyiny Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal ŋäkulnha gan ŋunhiwiliyi Yandiyuklilnydja wäŋalil, bala walal djuy'yurra Bänabatjnhan ŋunhiwiliyiny wäŋalil.
ACT 11:23 Ga ŋunhal Yandiyuktja wäŋaŋur ŋayi Bänabatjthu nhäŋalnha yolŋuny walalany Garraywalaŋumirrinhan mala, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarr mel-wuyurr walalaŋ, bala ŋayiny nhakun ŋunhi Bänabatjthuny mirithinan yan dhika galŋa-djulŋithinan, nhäŋalnydja walalany. Bala yan ŋayi gan waŋanan ŋayaŋu-rur'maraŋala bukmaknhan Djuw malanhany ga Djan'tayilnhany mala bitjarrnha gam', “Dhärriny walal gi biyakun bili yan dhiyaliyin Garraywalnha romŋurnydja; yuwalkkuŋun yan walal märr-nhirrpanmirrnydja nhumalaŋgiyingal nhuma ŋayaŋuynydja Garraywalnydja.”
ACT 11:24 Ga ŋayipiny ŋunhi Bänabatjtja ḏirramu ŋamakurr yan, mirithin yan ŋayi gan märr-nhirrpanminany Garraywalnydja, ga bulu ŋayi gan marrtjin dhaŋaŋmirr yan Dhuyu-Birrimbirrwalaŋumirr, bala dharrwan yolŋuny walal gan ŋunhi bilyurrnydja, bala waŋgany-manapanminan nhanukalnha Garraywalnha, Djuw bäpurru ga Djan'tayil mala.
ACT 11:25 Bala ŋayi Bänabatjthuny guyaŋanan bitjarrnha, “Yolthun dhika ŋarranhany dhu guŋga'yun?” Bala ŋayi marrtjinan Dätjalila wäŋalil, märranharawnydja nhanŋun Djolwun.
ACT 11:26 Ga ŋunhi ŋanya ŋayi Bänabatjthu maḻŋ'maraŋalnydja Djolnhany, bala ŋayi ŋanya yan garr'yurra, ga gäŋalnydja ŋanya ŋayi ŋunhi balan Yandiyuklila wäŋalilnydja, märr maṉḏa dhu ga ŋunhiliyiny djäma rrambaŋin, Bänabatjthu ga Djolyu. Ga waŋganynha dhuŋgarrany maṉḏa ŋunhi ŋuparnydja ḻuŋ'maraŋalnydja gan waŋgany-manaparnydja ŋunhi malthunamirrinhany walalany, ga lakaraŋalnydja maṉḏa gan marŋgikuŋalnydja Garraywalaŋuwuynha Djesuwalaŋuwuynha dhäwuny', ŋula nhämunharaw'nha yolŋuwnydja walalaŋ malaw. Ga ŋunhiliyin ŋunhi Yandiyuknha wäŋaŋur wiripuwurruynydja gan ŋunhi yolŋuy walal yäku-nhirrpar Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany bitjarra, “Christian bäpurru,” bitjarra, ga mayaliny' ŋunhi, “Garraywun Christkun yolŋu walal.”
ACT 11:27 Ga balanyamirriy bili yan, yolŋu walal djawarrkmirr mala God-Waŋarrwu marrtjin beŋur Djurutjalamŋur bala wäŋalil yäkulil Yandiyuklil,
ACT 11:28 ga waŋgany yolŋu beŋuryi malaŋur rur'yurr yäku Yakapatj,* bala ŋayi ŋunhi waŋanany Dhuyu-Birrimbirrwalnha ganydjarryuny, ga bitjarra ŋayi ŋunhi lakaraŋalnydja gam', “Dhuwandja dhu wäŋa yalalany barrakawukthirra, ŋathamiriwyirra dhu, bukmak yan dhuwal munathany' wäŋa.” Yo bitjarryiny ŋayi ŋunhi lakaraŋal ŋäthil, bala yuwalknha yan ŋunhi maḻŋ'thurrnydja, balanyamirriynha waluy ŋunhi ŋayi Guludiyatj yäku yolŋu gan ŋurruŋuny buŋgawa Rawumbuywuny wäŋaw nhinan.
ACT 11:29 Ga walalnydja ŋunhiyi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal waŋanhamin bitjanminan, “Limurr dhu waŋga'-waŋganydhu gurrupandja rrupiyany waŋgany-manapanna, bala limurr dhu djuy'yunna gurrupanna, ŋunhiwurrunhan dhu guŋga'yun limurruŋgun wäwa'mirriŋuny walalany, balan Djudiyalila wäŋalil, ŋunhi walal ga nhina dhäparŋ',” bitjarr.
ACT 11:30 Bala walal gan ŋunhi bukmakthun rrupiyany gurrupar, ga djuy'yurrnydja walal ŋunhi rrupiyany ŋurikiwurruŋgun ŋunhi waṉa-nhirrpanawuywun djägamirriw mala ŋunhi Garraywalaŋumirriwnha malaw, yurr gumurrlilnydja walal ŋunhi djuy'yurrnydja rrupiyany maṉḏaŋgal Bänabatjkal ga Djolwal.
ACT 12:1 Balanyamirriyyi waluy, waŋgany ḏirramu gan nhinan buŋgawa walalaŋ ŋurikiyi wäŋaw ŋayathanharaw Yitjuralwu, yäkuny ŋayi ŋunhi Geŋ-Yarit, yurr ŋayi gan ŋuriŋiyiny buŋgawaynydja ŋurruyirr'yurra bumara ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany.
ACT 12:2 Ŋurruŋuny ŋathil walal gan ŋuriŋiwurruyyi buŋgawawal djämamirriy mala bumar Djayimnha, Djongu wäwa'mirriŋuny, dharpuŋalnydja walal ŋanya ŋunhi mandjawakthu.
ACT 12:3 Bala ŋunhi ḏilkurruwurruynydja Djuw malaynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja galŋa-djulŋithinan dhikan, “Murr' muka!” bitjarr walal. Bala ŋayiny ŋunhi Yaritthuny ŋayathaŋalnydja ŋanyanhan Betanhan, yurr balanyamirriynha waluynydja galkin yänan buŋgulmirriynha Ḻäy-djuḻkmaranhamirriynha, ŋunhi walal gan dharrwan Djuw malany ḻuŋ'maranhamin ŋunhiliyiny wäŋaŋur Djurutjalamdja.
ACT 12:4 Yo, ŋayiny Yaritthuny ŋayathaŋala Betanhany, bala yan ŋayi ŋanya goŋ-gurruparnydja Rawumbuyŋuwal miriŋuwal walalaŋgal djägalilnydja, märr walal ŋanya gan ŋayathaŋala ŋunhiliyi dharruŋguŋura winya'yunaŋuryi, bili Yarittja ŋunhi buŋgawany djälthinany nhanŋu, ŋayi ŋanya dhu dhä-birrka'yundja milman bukmakkala yolŋuwal walalaŋgal, dhäŋur beŋura ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirriŋura waluŋur.
ACT 12:5 Bala walal gan ŋayathaŋalnydja ŋanya Betanhany baṯ-bitjarra. Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja Garraywalaŋumirr mala mirithinan gan bukumirriyaŋalnydja balan nhanukala God-Waŋarrwalnha nhanŋuny Betawnydja.
ACT 12:6 Ga ŋuriŋiyi munhay ŋunhi walal balaŋ ŋanya wiripuŋuynydja waluy gänhan dhä-birrka'yunarawnha, ŋayiny gan Betany ŋunhiliyin ŋorranan dharruŋguŋura. Ŋorranany ŋayi gan ŋunhiyi ŋopurrnydja maṉḏany ḏapmaranhawuynha ḏälkunhawuynha djeṉmirra, ga märrma' gan Rawumbuy miriŋu maṉḏa djägamirr maṉḏa nhinan gali'ŋur ga gali'ŋur nhanukal, ga wiripuny gan ŋunhala bala dhurrwaraŋura dhärran.
ACT 12:7 Yo, ŋorranany ŋayi gan ŋunhi yakurr ŋunhiliyi dharruŋguŋurnydja, bala dhunupan yan ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirr djiwarr'puynydja maḻŋ'thurra, dhärranany ŋayi gan galkin yanan nhanukal Betawala, ga wäŋany ŋunhi djarraṯawun'mirriyinan warrpam'thurra. Bala ŋayi yan dhunupan ŋuriŋiyi yolŋuynydja ḻambarrnha ŋanya ŋayathaŋal, dhirr'yurra ŋanya gan ga waŋan ŋayi nhanŋu bitjarr, “Yi', bondi rur'yurra ma'!” bitjarr. Ga dhunupan yan nhanukal ŋunhi ŋopurrŋurnydja djeṉdja marrtjin ḻarryurra.
ACT 12:8 Ga bulu ŋayi ŋunhi djiwarr'puy dhäwu-gänhamirr yolŋu waŋan bitjarr, “Gatjuy nhirrpula dhapathuŋ'tja, ga garrpinmirr biralyu,” bitjarr. Bala ŋayiny bondin yan Betaynydja dhäruktja ŋanya märraŋal. Ga bulu ŋayi ŋunhiyi djiwarr'puy dhäwu-gänhamirr yolŋu waŋan bitjarr, “Gatjuy guyŋarrpuynydja girri' nhirrpula, ga go malthurra ŋarrakun.”
ACT 12:9 Bala ŋayi yan dhunupan Betany malthurra nhanŋu ŋurikiyiny ŋunhi djiwarr'puywuny dhäwu-gänhamirriw yolŋuw, yan bili-i-i ga dhawaṯthurr maṉḏa beŋuryi dharruŋguŋur. Ga ŋayiny Betaynydja guyaŋan yanbi ŋunhiyi mäwan', nhä mak wuŋuḻi' ŋayi gan nhäŋal.
ACT 12:10 Yo, ŋäthilnydja maṉḏa djuḻkmaraŋal waŋganynha miriŋuny dharruŋgu-djägamirriny, ga bulu wiripuŋunhany muka maṉḏa djuḻkmaraŋal, yan bili-i-i ga ŋunhiny maṉḏa ŋayathaŋal ŋunhiyin dhurrwara ḏälnha ŋunhi gan gungaŋala ŋunhiyin dharruŋgunhan. Ga ŋunhi nhakun maṉḏa ŋayathaŋalnydja ŋunhiyiny, bala ŋayiny gäna warray marrtjin ḻapthurr ŋunhi dhurrwarany maṉḏaŋ, bala maṉḏa yänan dhawaṯthurra ŋuliwitjarryiny dhurrwarakurr, bala yan djartjaryurra dhukarr-ŋupara. Märr-gurriri maṉḏa ŋunhi marrtjinany, ga ŋayiny gandarrŋurnydja nhanukal ŋunhi djiwarr'puynydja yolŋu dhäwu-gänhamirrnydja Betawalnydja winya'yurra, ga gänan ŋayi gan ŋunhi Betany djartjaryurr bala.
ACT 12:11 Ga ŋunhalnydja ŋayi warraŋulnydja dhukarrŋurnydja bala ŋayi Betaynydja guyaŋan bitjarra, “Way, yuwalknha dhuwandja muka maḻŋ'thurr? … bäyŋun mäwa'. Dhuwanna ŋarra warraŋulnha, bili Garrayyu yan ŋayipi djuy'yurrnydja ŋunhi nhanŋuwuy ŋayi djämamirrinhany djiwarr'puynhany, nhakun ŋayi djaw'yurra ŋarrany walŋakuŋala beŋura ŋunhi Yaritkala goŋŋur. Ŋuriŋiwurruy ŋurruḏawalaŋuynydja mala, walal balaŋ bunhan ŋarrany, yurr ŋayipi ŋarrany dhuwal Garrayyu yan dhawaṯmaraŋalnydja.”
ACT 12:12 Marrtjinany ŋayi gan ŋunhi Betany, ga yan bili burnha bunan Meriwalnha wäŋaŋur, ŋunhi ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋuny Djon-Mäkku. Ŋunhiwiliyin buṉbulil yolŋuny walal gan dharrwan ḻuŋ'thurrnydja, bala walal gan bukumirriyaŋala ŋunhiliyin.
ACT 12:13 Ga dhunupan yan ŋayi Betaynydja wutthu'-wutthurra dhurrwaran ŋunha gali'ŋurnydja warraŋulnydja, ga ŋayiny miyalk marrtjin djämamirr yäku Rawuta.
ACT 12:14 Ga ŋunhi ŋayi ŋanya rirrakaynydja ŋäkul Betanhany dharaŋarnydja, ga balayi ŋayi waṉḏin roŋiyin, yaka muka yan ŋayi dhurrwarany nhanŋu ḻapmaranha. Yurr waṉḏinany ŋayi gan goŋmirriyin manapar dhika, bala ŋayi lakaraŋala bitjarra, “Way walal! Dhuwanna Betany! Ŋunha dhärra ŋayi ga, ya ŋunha warraŋul!” bitjarr.
ACT 12:15 Ga walalnydja ŋanya bitjarr warray, “Nhä nhe dhuwal? … ḻiya-bawa'mirra?” bitjarr. Ga ŋayiny lakaraŋal, “Yuwalk ŋunha ŋayipi yan Beta, ŋunha, ya ŋunha, dhärra ŋayi ga.” Ga bulu walal waŋan bitjarr, “Mak nhanŋu ŋunhi djiwarr'puy dhäwu-gänhamirr yolŋu bäy.”
ACT 12:16 Yurr ŋayiny gan ŋunhi Betaynydja baḏaknha yan dhurrwarany wutthu'-wutthurr, bala walalnydja marrtjinan, ga ḻapmaraŋalnydja dhurrwarany, marrtjin nhäŋalnydja ŋanya yuwalknha, dharaŋara yan, bala walal gan mirithinan ganyim'thurrnydja nhanŋu.
ACT 12:17 Ga ŋayiny Betany gan waṉa'-waṉayurra waŋan mukmaraŋalnydja walalany, bala ŋayi yänan lakaraŋala dhäwuny walalaŋ, ŋunhi nhaltjarr ŋayi ŋanya Garrayyu dhawaṯmaraŋal beŋuryi dharruŋguŋur. Ga bitjarra ŋayi Betany waŋan, “Lakaraŋ walal Djayimgu ga wiripuwurruŋ ŋuriki ŋarrakalaŋaw wäwa'mirriŋuw walalaŋ.” Bala beŋuryiny ŋayi Betaynydja ganarrthaŋala walalany, bala marrtjinan wiripuŋulila wäŋalil, yurr balanyamirriy bili yan munhawu.
ACT 12:18 Ga goḏarr'nha, walalnydja gan ŋunhi Rawumbuynydja miriŋu walal bawa'yunminan ŋunhiliyiny dharruŋguŋurnydja, mirithinan walal ŋunhi maḏakarritjthinany warwuyurra manapar, ga dhä-birrka'yunminany walal gan ŋunhi bitjanminan, “Wanha ŋula Betany? Nhäkurr ŋayi winya'yurrnydja?”
ACT 12:19 Ga ŋayiny Yarittja dhäruk-gurrupanmin djämamirriwal mala nhanukalaŋuwal ḻarrunharawnha nhanŋu Betawnydja, yurr bäyŋun walal ŋanya ŋunhi maḻŋ'maranhany. Bala ŋayi gan Yaritthuny dhä-birrka'yurra ŋunhi dharruŋgu-djägamirrinhany walalany bitjarrnha, “Nhä nhuma dhuwal yulŋuny? … djägamiriw walal?” bitjarr. Bala yan ŋayi dhäruk-gurrupanminan walalaŋ bunharawnha warrpam'thunarawnha yan. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Yaritthuny ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa Djudiyany, bala marrtjinan Djitjariyalila wäŋalil, ga ŋunhaliyin ŋayi gan ŋunhi nhinan märr-wiyin'tja.
ACT 12:20 Yo, walalnydja gan ŋunhi beŋurnydja wäŋaŋur yäkuŋur Däyaŋurnydja* ga Djäydanŋurnydja* marrtjin balan Yaritkala wäŋalilnydja ŋathawnydja märranharaw. Ga ŋayiny ŋunhiyiny gan buŋgawany Yarittja mirithinan dhika maḏakarritjthin ŋurukurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ wäŋa-Däyapuywuny ga wäŋa-Djäydanbuywuny; bäyŋun ŋayi gan buluny walalany guŋga'yurr. Ga walalnydja ŋunhiwurryiny märrma'puynydja wäŋapuy ḻuŋ'maranhamin bala walal waŋganynha ŋurruk marrtjin balayiny Yaritkuny waŋanharaw. Ŋäthilnydja walal waŋan yolŋuwal yäkuwal Bilatjawal, ŋurikal ḏirramuwal ŋunhi ŋayi djägamirr ŋuriki buŋgawawalaŋaw wäŋaw, yurr ŋayiny ŋunhi gali'lilnydja wapthurr walalaŋgalnha. Ga dhäŋur beŋuryiny walal marrtjin balan waŋanharawnha nhanŋuwuynha yan Yaritkun. Bala walal waŋanany nhanŋu bitjarra, “Way, yanan limurr gumurrkunhamirra nhuma ŋunhi wäŋa-dhuwalaŋuwuy yolŋu walal, ga ŋanapurr wäŋa-ŋunhaŋuwuy, limurr nhinan mägayaŋura,” bitjarr.
ACT 12:21 Bala ŋuriŋi buŋgawaynydja Yaritthuny waluny nhirrpara ŋurikiyi, bala ŋayi ŋunhiyi buŋgawany dhaṯthunminan nhanukiyingala ŋayi girriy' ŋuriŋi manymakthun. Bala ŋayi gulŋiyinan, ga nhinanany ŋayi ŋunhiwilin nhinanhawuylila nhanukiyingal ŋayi. Bala ŋayi gan waŋanan ŋunhi yolŋu'-yulŋunhan, yurr yindiynha dhärukthuny.
ACT 12:22 Ga walalnydja ŋunhi yolŋuny walal gan yatjunminan nhanŋu mirithinan, wokthurra manapar gan, bitjarra gan waŋanany nhanŋu gam', “Dhäruktja nhe ga dhuwali waŋa barrkun mirithirra. Nheny dhuwal yuwalknha yan waŋarr, yaka nhe dhuwali yolŋuny.” Bitjarr walal gan yatjunminany nhanŋu mirithinan dhika, buku-ŋal'yurrnydja gan Yaritkuny.
ACT 12:23 Ga dhunupan bala yan God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu marrtjin, bala yan ŋanya dhä-murrkay'wun rirrikmaraŋal ŋunhiyiny buŋgawanhany Yaritnhany, bili yaka ŋayi gurrupar roŋanmaraŋal wokthunawuy nhanŋu God-Waŋarrwu. Ga mirithinan ŋayi gan ŋunhi rirrikthurrnydja, bili ŋanya marrtjin ŋunhi mewirriy'nha ḻukanany djinawa'wurrnydja, yan bili ga dhiŋgaŋal ŋayi ŋuriŋiyi.
ACT 12:24 Ga God-Waŋarrwuny dhäruk gan ŋunhi marrtjin barrkuwatjthinany bawalamirriwurra wäŋakurrnydja malaŋuwurr, ga dharrwaynha gan mirithinan yolŋuynydja walal märraŋalnydja God-Waŋarrwuny dhäruk.
ACT 12:25 Yo, märr-wiyin maṉḏa gan nhinanany ŋunhiliyiny wäŋaŋur Djurutjalamdja Bänabatjtja ga Djolnydja, ga dhäŋur beŋuryiny bala maṉḏa marrtjinan roŋiyinan balayin Yandiyuklila wäŋalil, bala maṉḏa gaḏaymarnydja yuṯanhan ḏirramunhany yäkuny Djon-Mäknhan, ŋayin maṉḏaŋ ŋunhi malthurrnydja guŋga'yunarawnydja.
ACT 13:1 Ga ŋunhal ŋunhi Yandiyuktja* wäŋaŋur, ŋunhiliyi Garraywalaŋumirriwal yolŋuwal malaŋur gan nhinan djawarrkmirr mala, ga wiripuny marŋgikunhamirr yolŋu walal, dhuwalawurr ŋunhi yäkuny gam', Bänabatj,* ga Djimiyan,* wiripuny ŋayi yäku Mol,* ga Lutjiya,* ŋunhaŋuwuy yolŋu wäŋa-Djärinipuy,* ga Manayin* yäku, ŋunhi maṉḏa gan rrambaŋin ŋuthar Yaritnha,* ga wiripuny Djolnha.
ACT 13:2 Waŋganymirrnydja ŋunhiwurryiny yolŋu walal gan buku-ŋal'yurra Garraywun, yurr ŋoy-ŋathamiriwnha walal gan ŋunhi buku-ŋal'yurrnydja. Bala ŋayi ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja waŋanan walalaŋgal bitjarrnha, “Ŋarrany dhuwal djäl Bänabatjkuny ga Djolwuny, nhuma dhu gänaŋ'maram maṉḏany, bili ŋarra ga dhuwal djäma maṉḏaŋ ŋayatham.”
ACT 13:3 Bala walalnydja gan yan bukumirriyaŋalnydja bukmakthun, ŋoy-ŋathamiriwyun walal, bala walal marrtjin goŋ-ŋal'yurra maṉḏaŋgal muḻkurrlilnydja Bänabatjkalnydja ga Djolwalnydja, gänaŋ'maraŋalnha maṉḏany ŋurikiyin djämaw. Bala walal djuy'yurra maṉḏany wiripuŋulila wäŋalil malaŋulil, dhäwuwnha lakaranharaw birrŋ'maranharawnha yan ŋurikin ŋunhi God-Waŋarrwalaŋawnha.
ACT 13:4 Yo, ŋayiny ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny djuy'yurra maṉḏany Bänabatjnhany ga Djolnhany, bala maṉḏa marrtjinan yarrupthurra balan wäŋalil yäkulil Djalutjiyalila,* yurr galki raŋiŋur ŋunhi wäŋany, bala beŋuryiny maṉḏa ŋunhi buḏapthurr marthaŋayyun balany dhakallilnydja wäŋalil yäkulil Djaparatjlilnydja.
ACT 13:5 Ga ŋunhi maṉḏa bunanany ŋunhiliyiny wäŋaŋur Djalamatjtja,* bala dhunupan yan maṉḏa ŋunhi marrtjinany Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'thunamirrilila buṉbulilnydja, ga ŋunhiliyin maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja God-Waŋarrwuny dhäruk yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga wiripuny gan ḏirramu yuṯa malthurr maṉḏaŋ, yäku Djon-Mäk, djäma ŋayi gan guŋga'yurr maṉḏany.
ACT 13:6 Yo, ga beŋuryiny wäŋaŋur walal marrtjinan, yan bili-i-i, ga ŋayathaŋal walal ŋunhan bala wiripun wäŋa ŋunha galin' yäku Bäputjnha. Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur waŋgany gan yolŋu nhinan marrŋgitj, galŋa-djamarrkuḻi'mirr, yäku Bä-Djesu, ga wiripuny ŋayi yäku ŋunhiyi ḏirramu Yilimatj. Yurr ŋayi ŋunhiyi yolŋuny Djuw mala, ga lakaranhaminany ŋayi gan ŋunhi ŋanyapinya ŋayi yanbi ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirrnydja.
ACT 13:7 Ga ŋayiny ŋunhiyiny marrŋgitjtja yolŋu ḻundu'mirriŋu ŋurikin ŋunhi ŋayi buŋgawa makarr yindiw wäŋaw yäku Djotjatj-Bolaw. Yo, mirithirr ŋayi ŋunhiyiny yolŋu ŋurruḏawalaŋu ḻiya-djambatj. Bala ŋayi ŋunhiyiny yolŋu dhäruk-djuy'yunminan maṉḏaŋgun Bänabatjkun ga Djolwun, garr'yunarawnha maṉḏaŋ balayin nhanukala, bili mirithin ŋayi gan djälthin God-Waŋarrwalaŋaw dhärukku ŋänharaw.
ACT 13:8 Bala maṉḏany Bänabatjtja ga Djolnydja marrtjinan ŋunhiwiliyin wäŋalil, ga lakaraŋalnydja maṉḏa gan ŋunhi Djesunhan ŋurikiny yolŋuw buŋgawawnydja. Ga ŋayiny ŋunhi marrŋgitjtja yolŋu yäku Yilimatjtja waŋan bitjarra, “Nheny dhu dhuwal yaka buthuru-bitjun dhiyakiyiny maṉḏaŋ,” bitjarra ŋayiny gan ŋunhi waŋan nhanŋuny buŋgawawnydja, raypirri'yurra gan yakaŋuwnha buthuru-bitjunaraw, ga märr-yuwalkthinyaraw Garraywuny.
ACT 13:9 Ga ŋayiny ŋunhi Djolnydja, ŋunhi ŋayi wiripuny yäku Bol, ŋunhiliyiny ŋayi dhaŋaŋdhinan mirithinan ŋuriŋiyi Dhuyu-Birrimbirryuny, bala dhunupan ŋayi mel-nyaḻyurra gan ŋanya Yilimatjnhany
ACT 13:10 bala ŋayi waŋanany nhanŋu bitjarra, “Nheny dhuwal gäthu'mirriŋu ŋurikiyin buŋgawawnha Mokuywun, nhanukala gali'ŋur dhuwal nheny. Yaka nhe dhuwal marŋgi ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny ga ŋamakurruwny'tja romgu. Nheny dhuwal yolŋu be nhän, mayali'-gänhamirra yänan; bitjana bili nhe ŋuli ganha bilmaranha Garraywuny dhäruk, yanbi God-Waŋarrwuny dhuwal dhäruk nyäḻ', yakan yuwalk.
ACT 13:11 Yurr Garrayyun ŋayipin nhuna dhu ŋunhi dhä-gir'yundja; dhiyaŋuny bala nhe dhu dhuwal maŋutjiny-bambaythirra, ga bäyŋun nhe dhu ga dhuwal buluny djarraṯawun'tja nhäma.” Bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Bolnydja waŋan Yilimatjkuny. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi ŋanya buku-munhaynydja monyguŋala maŋutjin, bala ŋayi yan dhunupan bambaythinan, ga marrtjinany ŋayi gan ŋunhi, ŋaya'-ŋayathaŋalnha marrtjin ŋula nhäny mala, ḻarruŋalnydja gan yolŋuwnha walalaŋ, märr walal dhu ga ŋanya guŋga'yun muka waṉa-gäma.
ACT 13:12 Ga ŋayiny ŋunhi buŋgawany yolŋu mirithinan yan märr-yuwalkthin, ŋunhi ŋayi nhäŋalnydja ŋunhiyi, bala ŋayi yan mirithinan ŋäkulnydja ṉirr'yurra ŋunhi Garraywuny dhäruk, bala yan ŋayi märr-yuwalkthinan.
ACT 13:13 Ga dhäŋur beŋuryiny walal marrtjinan Bol ga wiripuwurr nhanŋu guŋga'yunamirr mala; ganarrthaŋala walal ŋunhiyiny wäŋa, bala buḏapthurra balan yäkulil wäŋalil Bekalil* makarrlil Bambiliyalila.* Ga ŋayiny ŋunhi yuṯany ḏirramu yäku Djon-Mäktja yakan walalaŋ malthurr; ŋunhilin banydjin yan ŋayi walalany ganarrthaŋalnydja, bala ŋayi roŋiyinan balan Djurutjalamlila wäŋalil.
ACT 13:14 Yo, marrtjinany walal gan bala-a-a, yan bili ga bunan Yandiyuknha* wäŋaŋur ŋunhilin Bitjitiyan makarrŋur. Ga balanyamirriynydja ŋunhi gänaŋ'maranhamirriynydja waluy maṉḏany ŋunhi dhunupan Bolnydja ga Bänabatjtja marrtjin bala gulŋiyinan ŋunhiwilin Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirrilila buṉbulilnydja, bala maṉḏa gan ŋunhi nhinanany ŋunhiliyin.
ACT 13:15 Ga walalnydja ŋunhi wäŋa-ŋunhiŋuwuyyuny ŋurruḏawalaŋuy gapmandhu mala märraŋal djorran', bala maŋutji-ḻaw'maraŋala beŋura ŋunhi Mawtjitjkala romŋur, ga bulu nhakun beŋur ŋunhi djawarrkmirriwuŋun walalaŋguŋ wukirriwuy. Ga dhäŋur beŋuryiny, bala ŋayi waŋanan Bolwalnydja ga Bänabatjkalnydja bitjarra, “Wäwa maṉḏa, ŋuli nhuma ga ŋula ŋayaŋu-rur'maranhamirr dhäruk ŋayatham, waŋin yan maṉḏa dhiyaŋun bala.”
ACT 13:16 Bala ŋayiny ŋunhi Bolnydja dhunupan dhärranan, bala ŋayi goŋdhun yan mukmaraŋalnydja, ga dhunupan ŋayi waŋanan walalany bitjarrnha, “Nhuma wäŋa-Yitjuralpuy yolŋu walal limurr-mala, ga nhuma mulwu'-mulwur ŋunhi nhuma ŋuli ga buku-ŋal'yun God-Waŋarrwu. Ŋäku ŋathil walal, buthuru-bitjurrnydja walal ŋamathaŋ yan ŋarraku.
ACT 13:17 God-Waŋarryu ŋunhi ŋuriŋiyi Yitjuralwal Waŋarryu djarr'yurr limurruŋguny mala-ŋurrkanhayŋuny walalany, märr limurrnydja dhu ŋunhi nhanŋuwuynha yan yolŋuny walal. Balanyamirriynydja ŋunhi ŋäthilnydja, märi'muny walal limurruŋ gan nhinan ŋula wanhami muka, barrku mirithirr, wiripuŋuŋur mulkuruŋur wäŋaŋur makarrŋurnydja Yetjip, yurr God-Waŋarryu ŋayipi walalany ŋunhi ŋunhiwiliyiny gan guŋga'yurr, bala walal marrtjin ŋutharnydja yindithinan malany. Ga dhäŋur beŋuryin ŋunhi, ŋayi God-Waŋarryu walalany märraŋalnydja dhawaṯmaraŋalnydja beŋuryi ŋunhi Yetjipŋurnydja, ŋuriŋin ŋunhi nhanukiyingalnha ŋayi ganydjarryu.
ACT 13:18 Ga wiyinnha ŋayi walalany gan ŋunhi gäŋalnydja ŋuliwitjarryin wäŋakurr gapu-ranhdhakkurrnydja räliny, ga dhuŋgarrany walal ŋunhi ŋupar 40. Yurr ŋayiny gan bitjarr bili walalaŋ djäga, yan bili ga wäŋa walal ŋunha Gaynan ŋayathaŋal.
ACT 13:19 Balanyamirriyyiny ŋunhiliyiny wäŋaŋur Gaynandja gan nhinan wiripuwurrnha mala yolŋu'-yulŋu, 7 bäpurru, yurr God-Waŋarryuny ŋunhiyi yolŋuny walalany bäpurruny ŋaŋ'ŋaŋ'thurra, bala ŋayi ŋunhiyiny wäŋa Gaynandja gurrupar nhanukiyingalaŋawnha ŋayi yolŋuw walalaŋ.
ACT 13:20 Bala walal gan nhinanany wiyindja ŋunhiliyin wäŋaŋur, 450 dhuŋgarrany ŋupar.” “Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi gan God-Waŋarryuny waṉa-nhirrpara ŋunhi yolŋunhany walalany mala-djarr'yunamirrinhany mala, djägawnydja ŋurikiwurruŋguny yolŋuwnydja walalaŋ, yan bili-i-i ga balanyamirriynha waluy ŋunhi Djamiyulnha yolŋu yäku ŋurruŋuyin, ŋunhi ŋayi God-Waŋarrwu djawarrkmirr yolŋu.
ACT 13:21 Ga balanyamirriyyin waluy, walalnydja gan ŋunhi yolŋuny walal waŋanan bitjarrnha, ‘Ŋanapurr dhuwal djäl ŋurruḏawalaŋuw buŋgawaw, märr ŋayi ŋanapurruŋ dhu djägamirr.’ Bitjarrnha walal gan ŋunhi waŋanany. Bala yan ŋayiny God-Waŋarryuny gurrupara ŋurruŋunhany yolŋuny buŋgawanhany walalaŋ; ga nhirrparnydja ŋayi walalaŋ ŋunhiyin ŋurruḏawalaŋunhany Djolnhan,* ŋunhi ŋayi ŋunhiyiny yolŋu gäthu'mirriŋuny Getjku,* ŋunhi ŋayi yarraṯaŋurnydja yolŋuwal yäkuwal Bindjamangal. Ga ŋayin walalaŋ gan ŋunhi Djolnha ŋurruḏawalaŋuny buŋgawa nhinan märr-wiyinŋumirrnydja, yan bili ga 40 dhuŋgarra ŋayathaŋal.”
ACT 13:22 “Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayiny ŋanya God-Waŋarryuny Djolnhany dhawaṯmaraŋala beŋuryiny ŋunhi djämaŋur, bala ŋayi nhirrparnydja wiripuŋunhan yolŋuny ŋurruḏawalaŋuny walalaŋ yäkuny Daybitnhan,* ŋayin walalaŋ gan ŋunhi buŋgawany nhinan. Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu lakaraŋalnydja ŋanya Daybitnhany, ‘Marŋgi ŋarra nhanŋu dhuwal ŋurukuny ŋunhi yolŋuw Daybitkuny, ŋunhi ŋayiny gäthu'mirriŋu Djitjiw. Ŋarrany djäl yan nhanŋu Daybitku, bili ŋayi ŋuli ga ŋunhi dhärukkuny malthun ŋarrakuwuy yan, ga djäma ŋayi ŋuli ga ŋarrakiyingal yan djälyu.’ Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu lakaraŋalnydja ŋanya Daybitnhany.
ACT 13:23 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi nhanukala yarraṯaŋur Daybitkalnha bala ŋayi yan God-Waŋarryuny gurruparnha limurruŋguny Walŋakunhamirrinhan, Yitjuralwuny yolŋu'-yulŋuw, bili dhuwaliyi ŋayi ŋunhi ŋäthilnydja wäwunguŋal. Ga ŋunhiyin ŋayi maḻŋ'thurrnydja Walŋakunhamirrnydja limurruŋ yäku Djesun.”
ACT 13:24 “Yo, waŋganydhu gan yolŋuy yäkuy Djondhu lakaraŋal yolŋu'-yulŋuwal Yitjuralpuywal, yurr lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi bitjarr, ‘Bilyurra walal dhipuŋuryiny ŋunhi nhumalaŋgiyingalnydja yätjkurruŋur, ga biyakun ḻiya-ḻupthurra walal gi,’ bitjarr. Ga yurrnha ŋayiny ŋunhi Djesuynydja ŋurruyirr'yurr nhanŋuwuynydja ŋayi djäma.
ACT 13:25 Ga ŋunhi nhanŋu Djonguny djämany galki dhawar'yurra marrtjin, bala ŋayi lakaraŋal yolŋuwalnydja walalaŋgal bitjarrnha, ‘Nhumany ga dhuwal guyaŋa ŋarranhany, yanbi ŋarra dhuwal ŋunhiyi Walŋakunhamirr yolŋu muka? … ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhawu'mirriyaŋal be ŋäthil? Yaka ŋarra dhuwal ŋunhiyi Wäwungunhawuy yolŋu. Ŋayiny ga ŋunhi marrtji yalalan dhuḏikurra, ŋarranhan ga ŋapa-munguyun, yurr ŋayiny ŋunhi bulu warray yindi mirithirr ŋarrakalnydja. Ŋarrany dhuwal bäyŋu, nyumukuṉiny' yan, ga yaka ŋarra dhuwal gana' ŋula nhakuny malaŋuw dhapathuŋ'kuny nhanukalaŋaw yupmaranharaw.’ Bitjarr ŋayi Djondhu gan lakaraŋalnydja ŋanya Djesunhany.”
ACT 13:26 “Nhuma ŋunhi wäwa'mirriŋu walal ŋarraku, ŋunhi nhuma mala-bunhawuy Yipurayimguŋ, ga nhuma wiripuny Djan'tayil mala ŋunhi nhuma ŋuli ga buku-ŋal'yun God-Waŋarrwu; limurruŋ ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny djuy'yurr nhanŋuwuynydja ŋayi yolŋuny Walŋakunhamirrinhany, bala ŋayi lakaraŋalnydja limurruŋ bukmakkun ŋunhi nhaltjan limurr dhu walŋathirr.
ACT 13:27 Ga walalnydja ŋunhi wäŋa Djurutjalambuyyuny yolŋuy walal ga ŋuriŋuwurruynydja ŋunhi ŋurru-warryunayŋuynydja mala walalaŋgal gan bäyŋun nhänha dharaŋana ŋanya Djesunhany. Ga yakayi walal ŋuli ganha ŋunhi dharaŋana dhäruktja mala ŋunhi djawarrkmirriwuŋuny walalaŋguŋ wukirriwuy baman'ŋuwuynydja ŋunhi walal ŋuli maŋutji-ḻaw'maranhany ŋunhiyi djorrany' balanyamirriynydja ŋunhi Gänaŋ'maranhamirriynydja waluy. Bala walal ŋanya gan dhuwurr-nyamir'yurra Djesunhany, ga ŋunhi dhäwuny' mala marrtjin dhawaṯthurra warraŋulthinan, ŋunhi gan djawarrkmirriy mala lakaraŋal ŋäthil.
ACT 13:28 Yurr yaka walal ŋunhi maḻŋ'maranhany ŋula nhä yätjkurrnydja nhanukalnydja Djesuwalnydja, bäyŋun yan. Yurr walalnydja ŋunhi waŋanany bitjarra Bäylitkalnydja, ‘Buŋun ŋanya yänan gatjuy,’ bitjarr. Bala walal yan bumara ŋanya.
ACT 13:29 Yo, bukmak ŋunhi nhä mala ŋunhi walal gan djawarrkmirriy walal lakaraŋal ŋanya be ŋäthil muka yan, bala maḻŋ'thurrnydja gan ŋunhi dhä-yuwalknha yänan. Ga dhäŋur dhiŋganhaŋurnydja, bala walal ŋanya yupmaraŋala beŋuryiny ŋunhi dharpaŋurnydja mälakmaranhawuyŋurnydja, ga yurrnha walal ŋanya ŋunhi gäŋal molulilnydja.
ACT 13:30 Yurr God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhiyi walŋakuŋal warray beŋur dhiŋganhaŋurnydja.
ACT 13:31 Ga dharrwamirra ŋayi gan maŋutji-gurrupanminany ŋanyapinya ŋayi ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi walal gan malthurr nhanŋu beŋur Galaliŋur wäŋaŋur bala Djurutjalamlil. Yo, dhuwalawurryin ŋunhi yolŋu walal mel-marŋgimirrnydja nhanŋu, ga walalnha dhu ga ŋunhi ŋuriŋiwurruyyin lakaramany ŋanya Djesunhany Yitjuralpuywuny yolŋuw walalaŋ.”
ACT 13:32 “Ga ŋanapurrnydja ga dhuwal dhiyaŋuny bala lakaram nhumalaŋgun, yurr ŋunhi bili yan waŋgany dharaŋana dhäwuny'. Ŋäthilnydja ŋayi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar limurruŋ mala-ŋurrkanhayŋuny walalany; ga lakaraŋalnydja ŋayi gan walalany dhawu'-nhirrparnydja ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu yolŋu'-yulŋuny walŋakum. Ga yuwalknha yan ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny limurruŋ walŋany gurrupar, ŋunhi limurrnydja dhuwal yarraṯaŋur beŋuryi walalaŋgal; ŋayi ŋunhi walŋakuŋalnydja limurrunhany ŋuliwitjarr yan bili, ŋunhi ŋayi walŋakuŋalnha Djesunhan beŋuryin ŋunhi dhiŋganhaŋura.” “Yo, ŋunha djorra'ŋurnydja Daybitkuŋuny wukirriwuy, God-Waŋarryu ga lakaram bitjan gam', ‘Nheny dhuwal Gäthu'mirriŋu ŋarrakuwuynha yan, ga ŋarrany nhuŋu Bäpa'mirriŋun; Dhiyaŋuny bala waluy gäthurnydja ŋarra nhuna märraŋala ŋarrakiyingallilyaŋalnha ŋarra.’”
ACT 13:34 “Ga wiripuny ŋayi God-Waŋarr dhäruk ga waŋa bitjan, ŋunhi ŋayi dhu walŋakum ŋanya Djesunhany beŋur dhiŋganhaŋurnydja, märr ŋanya ŋayi dhu ŋunhi yakan rumbalnydja ŋayatham barrpayny'tja. Yo, ga ŋayiny ŋunhi djawarrkmirriynydja Yitjayaynydja lakaraŋal bitjarra gam', ‘Nhuŋuwuynha yan ŋarra dhu gurrupandja ŋunhi nhä mala dharrpalnydja ŋarrakuŋuny gänaŋ'maranhawuy, ŋunhi ŋarra ŋäthil lakaraŋal Daybitkal; yuwalk ŋarra nhuna dhu ga dhuwal gämany ŋarrakiyingalnydja ŋarra goŋdhu.’”
ACT 13:35 Ga wiripuny ga dhäruk waŋa bitjan, “Garray God-Waŋarr, nhe dhu yaka yan ganarrtham ŋunhiny yolŋuny Gänaŋ'maranhawuynhany ŋunhiwiliny ŋunhi molulilnydja, märr nhanŋu dhu yaka muka rumbalnydja barrpa'yirr ŋunhiliny ŋunhi moluŋurnydja.”
ACT 13:36 “Yo, ŋuriŋiyi Daybitthu yolŋuy gan djäma God-Waŋarrwu balanyamirriynydja waluy ŋunhi ŋayi gan nhinan, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi dhiŋgaŋala, ga dholkuŋalnydja ŋanya walal ŋunhi ŋunhiwilin molulilnydja waŋgany-manaparnha nhanukiyingalaŋuwalnha mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal, bala rumbalnydja nhanŋu barrpa'yinan ŋunhilin bili yan.
ACT 13:37 Yurr ŋanyanhany ŋayi ŋunhi Djesunhany walŋakuŋal God-Waŋarryuny beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja; bäyŋun ŋayi gan wiyindja ŋorran ŋunhiliyiny moluŋurnydja, ga yakayi yan ŋayi rumbalnydja miḏikinya ŋula nhaltjanany ŋunhiliyiny.”
ACT 13:38 “Wäwa walal ŋarraku, dhuwanna ŋanapurr ŋuli ga ŋunhi lakaraman dhäwuny nhumalaŋ, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryuny bäy-lakaraŋala nhäny mala bukmaktja dhuwurr-yätjkurrnydja rom ŋuliwitjarryin ŋunhi Djesuwalaŋuwurra yan, märr nhumany dhu ŋunhi bukmaknha yan marŋgithirr dhiyakiyiny, ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi märr-yuwalkmirriyirrnydja nhanukal, ŋunhiny nhe bilin baḻanydjarratjarran yolŋu dhuwurr-manymaknha, ŋunhi balaŋ bäyŋun nhuna bitjana dhawaṯmaranha yätjkurruŋur nhanukalnydja Mawtjitjkalnydja romdhu.”
ACT 13:40 “Yo nhumany djägan nhumalaŋguwuynydja nhuma, ŋayi ŋuli bäynha ŋunhiyi dhäruk mala djawarrkmirriwuŋ walalaŋguŋ maḻŋ'thurr yuwalkthin nhumalaŋgun, ŋunhi walal bitjarr wukirri gam', ‘Nhuma yolŋu walal, ŋunhi nhuma ŋuli ga wakalkum God-Waŋarrwu dhäruk, Gatjuy ganyim'thurra walal, bala murrmurryurra yan, Ŋarrany dhu dhuwal djäma dhiyaŋuny bala milma warray nhumalaŋgal maŋutjimara, ŋunhi nhuma dhu bäyŋun yan märr-yuwalkmirriyirr; ga ŋuli nhumalaŋgal dhu ga ŋunhi yolŋuynydja ŋula lakaramany dhawaṯmaramany, nhumany dhu ga ŋunhi ŋämany djuḻkmaraman, bäyŋun nhuma dhu ŋula märr-yuwalkmirriyirrnydja.’” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Bolyu lakaraŋalnydja ŋunhiliyiny buku-ḻuŋ'thunamirriŋurnydja buṉbuŋur.
ACT 13:42 Ga ŋunhi maṉḏa Bol ga Bänabatj dhawaṯthurrnydja beŋurnydja ŋunhi buṉbuŋurnydja, bala walalnydja ŋunhi yolŋuynydja walal waŋanan maṉḏany bitjarra, “Way maṉḏa, räliyi nhuma dhu boŋguŋ roŋiyi ŋuriŋin bala wiripuŋuynha Gänaŋ'maranhamirriy waluy. Ŋanapurr djäl nhumalaŋ, nhuma boŋguŋ bulu ŋanapurruŋ gi lakaraŋ dhawu'.”
ACT 13:43 Ga ŋunhi maṉḏa marrtjin waṉḏinany beŋuryi buṉbuŋurnydja, ga walalnydja marrtjin dharrwan yolŋu walal malthurrnydja maṉḏaŋ bala, walal-mala yan Djuw mala, ga wiripuny Djan'tayilnha yolŋu walal, ŋunhi walal gan bilyurr bala malthurra Djuw malawnha God-Waŋarrwu. Ga malthurrnydja walal gan ŋunhi maṉḏaŋgun Bolwun ga Bänabatjkun, bala maṉḏa gan ŋuriŋiyiny maṉḏa lakaraŋala walalaŋ ŋayaŋu-rur'maraŋala Godkalaŋawnha yan romguny nhinanharaw, maŋutji-wuyunamirra.
ACT 13:44 Ga wiripuŋuynha ŋunhi Gänaŋ'maranhamirriy waluy maṉḏany ŋunhi roŋiyindhi, ga dharrwan mirithirra ŋula nhämunhan' ŋunhi yolŋuny walal marrtjin ḻuŋ'thurrnydja ŋunhiwiliyiny, ŋänharawnydja Garraywalaŋuwnydja dhäwuw; bukmak yan yolŋu walal ŋunhi walal gan nhinan ŋunhiliyi wäŋaŋur.
ACT 13:45 Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja ŋurruḏawalaŋuynydja yolŋuy walal nhäŋalnha ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal marrtjin ḻuŋ'thurr maṉḏaŋgal dhäwuw ŋänharaw, bala walal maŋutji-ḏiy'yurrnydja Bolnhany mirithinan. Bala walal gan waŋanany yätjkurr-lakaraŋala ŋanyanhan Bolnhan, ga waŋanany walal gan ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal bitjarrnha, “Yakan nhumany dhu ga buthuru-bitjun ŋurikiyiny yolŋuw. Ŋunhiny ŋayi ga djarrpin' dhäwu lakaram, yakan yuwalktja dhäwu ga dhunupany,” bitjarr.
ACT 13:46 Yurr maṉḏany ŋunhi Bolnydja ga Bänabatjtja, ḏälyun dhärukthuny waŋan barrarinyamiriwnha bitjarrnha gam', “Dhunupa dhuwal linyalaŋguny, ŋunhi linyu ŋathil ŋurruŋuny lakaraŋal God-Waŋarrwuny dhäruk nhumalaŋgal muka Djuw malawal yolŋuwal walalaŋgal. Yurr nhumany ŋunhi ŋuyulkthin warray, gali'lil ŋurrkaŋal dhuwaliyiny dhäwu. Nhumany gan ŋunhi guyaŋanhamin nhumalanhawuynhan nhuma yan, bala nhuma gan ŋunhi waŋanany bitjarrnha, ‘Yaka dhuwal ŋanapurrnydja djäl dhiyakiyiny walŋa-wiyinŋumirriwnydja,’ bitjarr. Yurr bäyŋu muka nhuma dhu ŋunhi yuwalktja märraŋ. Bala ŋanapurr dhu yan nhumalany ganarrthaman Djuw malanhany, ga dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur ŋanapurr dhu ga dhäwuny lakaramany ŋurukuwurruŋgun yan Djan'tayilwun yolŋuw walalaŋ.
ACT 13:47 Yo, bitjarr ŋayi ŋunhi God-Waŋarr dhäruk-gurrupanminany ŋanapurruŋgal gam', ‘Ŋarrany nhumalany dhuwal djägamirriyaŋal waṉa-nhirrparnydja, nhumany dhu ŋunhi balanyan nhakun baḏayalan' ŋurikiwurruŋgun ŋunhi Djan'tayilwun yolŋuw walalaŋ. Nhuma dhu ga gäman dhuwaliyi walŋakunhamirrinhany romnha bukmakkun yan bäpurruwny'tja dhiyalnydja wäŋaŋur munatha'ŋurnydja.’”
ACT 13:48 Ga walalnydja ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋuy walal bili muka ŋäkul ŋanya Bolnha waŋanhawuynydja, bala walal ŋunhi ŋoy-ŋamathinany mirithinan yan, goŋmirriyinan manapar, bala walal gan wokthurrnydja manymak-lakaraŋalnha Garraynhany dhäruk. Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu walalany gänaŋ'maraŋal märr walal dhu ga nhina walŋa-wiyinŋumirra, walalnydja ŋunhiwurryiny ŋunhi märr-nhirrpanminany yuwalkkuŋala yan Garraywalnydja Djesuwalnydja.
ACT 13:49 Ga manymak. Bala ŋunhiyi Garraywuny dhäruk marrtjinan gan barrkuwatjthinan yan warrpam'thurra ŋuliwitjarryiny wäŋakurr.
ACT 13:50 Ga walalnydja ŋunhi Djuw malaynydja baḏuwaḏuyurr warray, mari warray marrtjin ŋurru-nhirrpar maṉḏaŋguny, ga lakaraŋalnydja walal gan ŋurikiwurruŋgalnydja ḻukunydja'mirriwalnydja miyalkkurruwurruŋgal ŋunhi walal gan buku-ŋal'yurr God-Waŋarrwu yan, yurr walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja djarrpi'kuŋala dhäwuny' Bolwalaŋuwuynydja ga Bänabatjkalaŋuwuynydja, bala walal ŋuriŋiwurruyyiny yolŋuy walal mariny maṉḏaŋ ŋamaŋamayurr yindin mirithirra, bala maṉḏanhany walal gulmaraŋala beŋuryiny wäŋaŋur.
ACT 13:51 Yurr maṉḏapiny ŋunhi Bolyuny ga Bänabatjthuny djalk-djalkthurr warray marrtjin ḻukuŋur munatha' ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy, nhakun maṉḏa ŋunhiyiny bitjarryiny yätjkurr-lakaraŋala ŋunhiyin wäŋany, bala maṉḏa yan marrtjinan balan Goniyamlila wäŋalil.
ACT 13:52 Yurr walalnydja ŋunhi Garraywuny malthunamirr walal, ŋunhi walal gan ŋunhili banydji nhinan Yandiyuktja wäŋaŋur, walalnydja gan ŋunhi mirithinan ŋoy-djulŋithinany nhinan, goŋmirriyinan manapar mirithinan dhika; ga ŋayiny gan ŋuriŋiyiny Dhuyu-Birrimbirryuny walalany bitjarra bili marrtjin dhaŋaŋguŋala yan.
ACT 14:1 Yo, maṉḏany gan ŋunhi Bolyuny ga Bänabatjthuny dhäwuny' lakaraŋal Garraywalaŋuwuynydja ŋunhiliyi wäŋaŋur Goniyamnha, ga balanyayi bili ŋunhiliyi wäŋaŋur maḻŋ'thurryi ŋayaŋu-miḏikumanamirrnydja rom. Ŋurruŋuny ŋathil maṉḏa ŋunhi lakaraŋal ŋunhili Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur, ga dharrwaynha gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋäkulnydja bala dhunupan yanan walal gan märr-yuwalkmirriyinan nhanŋu Garraywuny Djesuwnydja, Djuw bäpurru mala yolŋuy walal ga Djan'tayil.
ACT 14:2 Ga wiripuwurrnydja ŋunhi Djuw mala yolŋu walal yaka ganha märr-yuwalkthinya; walalnydja ŋunhi marin warray djäma maṉḏaŋ, dharrwunuŋala gan Djan'tayilnhan yolŋuny walalany, bala walal gan ŋaramurryinan nhäŋalnydja maṉḏany Bolnhany ga Bänabatjnhany.
ACT 14:3 Bala ŋunhiyi Djuy'yunawuynydja maṉḏa Garraywuŋuny nhinanany gan märr-wiyinnha ŋunhiliyiny wäŋaŋur. Ga bitjarra bili maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja barrarinyamiriwnha dhäwuny' Garraywalaŋuwuynydja, ga God-Waŋarryuny gan djäma maṉḏaŋgalaŋuwurr, ganydjarrnydja gan ŋunhi yindin maḻŋ'thurrnydja, ga ŋuliwitjarryin ŋayi gan God-Waŋarryu milkuŋalnydja, ŋunhi maṉḏa gan lakaraŋalnydja yuwalkkuŋalnha yanan ŋunhi God-Waŋarrwuny latjuny' rom.
ACT 14:4 Ga wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny yolŋu walal gan mala-wulkmaranhaminan; wiripuwurrnydja waŋgany-manapara Djuw malawalnha, ga wiripuwurrnydja mala-wulkthurra waŋgany-manapar maṉḏaŋgala Bolwala ga Bänabatjkala, ŋurikalyin maṉḏaŋgal ŋunhi maṉḏany Garraywuŋun Djuy'yunawuy.
ACT 14:5 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhiwurrnydja ŋunhi Djuw malany yolŋu walal ga ḻurrkun' ŋunhi Djan'tayil mala, walalnydja gan ŋunhi waŋgany-manaparnydja ŋurikiwurruŋgala ŋunhi waṉa-gänhamirriwala yolŋuwal walalaŋgal, bala walal gan waŋanhaminan bunharawnha maṉḏaŋ, yurr bumany maṉḏany walal dhu ga ŋunhi guṉḏaynha.
ACT 14:6 Yurr maṉḏany ŋunhi Bolyuny ga Bänabatjthuny, bili maṉḏany ŋäkul walalany, bala maṉḏa ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala yan marrtjinan balan Litjaralila* wäŋalil, ga Dopilil,* ŋunhiwilin ŋarakalil wäŋalil Läkuniyalila,
ACT 14:7 ga ŋuliwitjarryin ŋarakawurrnydja wäŋakurrnydja maṉḏa gan ŋunhi marrtjinany lakaraŋalnydja buku-ḻiw'maraŋalnha dhäwuny' Djesu-Christkalaŋuwuynydja.
ACT 14:8 Ga ŋunhal wäŋaŋur yäkuŋur Litjarany, yolŋu gan nhinan bundhurr, yaŋara-nyaḻyuna, yurr nhinanany ŋayi gan ŋunhiyi bundhurrnydja beŋur bili yan ŋunhi ŋayi dhawal-guyaŋan; yakan ŋayi ŋuli ganha dhärra'-dharranhany ga marrtji'-marrtjinyany.
ACT 14:9 Yo, ga ŋunhi ŋayi Bolnydja marrtjin balayiny bala lakaraŋal dhäwuny', ŋayiny ŋuriŋiyiny gan bundhurryuny yolŋuy ŋäkula ŋanya, yurr buthuru-bitjurrnydja ŋayi gan ŋunhi mirithinan. Bala ŋayi Bolyuny dhunupan ŋanya nhäŋala, ŋunhi ŋayi gan yuwalkkuŋal märr-yuwalkthin walŋathinyaraw.
ACT 14:10 Bala Bolyuny waŋanan ŋanya mirithinan bitjarrnha, “Ma', dhärriny dhunupayin yan nhokiyingal nhe ḻukuynydja,” bitjarr. Ga dhunupan yan ŋunhiyiny dhoṯtja ḏirramu rur'yurra, bala gan wapthu'-wapthu'-wapthurra, marrtji'-marrtjinan.
ACT 14:11 Ga walal ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal nhäŋalnha gan ŋanya ŋunhiwiliyi, ŋunhi nhaltjarr ŋayi Bolyu ŋanya ḏukmaraŋal, bala walal gan yatjunminan, wokthurra ŋurikiyin maṉḏaŋ Bolwun ga Bänabatjkun, yurr waŋanany walal gan ŋunhi walalaŋgiyingalaŋuwurra walal dhärukkurrnydja bitjarrnha, “Dhuwandja limurruŋ waŋarrnha maṉḏa muka, marrtjin yarrupthurr räli limurruŋgal, rumbalnydja yolŋun yan maṉḏa,” bitjarr.
ACT 14:12 Bala walal waŋan ŋanya Bänabatjnhany bitjarrnha, “Ŋayiny dhuwandja limurruŋ waŋarrnha muka yäku Diyutjnha.”* Ga bitjarryi bili walal gan ŋunhi Bolnhany yäku-lakaraŋal Yämitj, bili ŋayi gan ŋunhi Bolyuny dhäwuny' lakaraŋal. Yurr maṉḏany ŋunhi Bolnydja ga Bänabatjtja yaka marŋgi nhaltjarr walal gan ŋunhi waŋan.
ACT 14:13 Ŋunhiliyiny wäŋaŋur buṉbu gan dhärran, ŋunhi walal gan buku-ŋal'yurr ŋuriki waŋarrwu yäkuw Diyutjku. Ga ŋayiny ŋunhi djirrikaymirriynydja yolŋuy waŋarr-ŋunhiŋumirriyyi märraŋal bulikin ga ŋula nhä wurrkin' mala, bala ŋayi gäŋalnydja balan dhurrwaralila buṉbu-dharrwamirrilila wäŋalil, märr dhu ŋuriŋiwurruyyi yolŋuy walal bukmakthu yan mundhurrnha gurrupan, warrakan'nha bathan ŋurikiyin maṉḏaŋ, buku-ŋal'yunna walal dhu ga maṉḏaŋ.
ACT 14:14 Ga ŋunhi maṉḏa Bolyu ga Bänabatjthu nhäŋalnydja walalany ŋunhiwiliyi, bala maṉḏa yan dharaŋarnha ŋunhi nhaltjan walal dhu ga ŋuriŋiwurruyyi yolŋuy walal djäma, buku-ŋal'yun dhu ga maṉḏaŋgun, bala maṉḏany ŋunhi mirithinan yan ŋoy-yätjinany ŋuriŋiyi, bala yan maṉḏa marrtjin girrin' barr'-barrmaraŋal maṉḏaŋguwuynha maṉḏa, bala waṉḏinany maṉḏa gan ŋuliwitjarra bala yolŋu'-yulŋuwalaŋuwurra malakurra, yatjurrnydja maṉḏa gan bitjarrnha,
ACT 14:15 “Way walal yolŋu'-yulŋu. Nhaku nhuma dhuwal bitjarrnydja djäma? Dhuwandja linyuny yolŋu muka maṉḏa, balanya bili nhakun nhuma. Linyuny dhuwal marrtjin räli dhipal, gäŋal nhumalaŋ ŋamakurrnha dhäwu, märr nhumany dhu bilyuna dhipuŋuryiny nhäŋiniŋ'ŋurnydja romŋur, ga buku-ŋal'yundja nhuma dhu ga ŋurukun ŋunhi waŋganygun walŋawnha God-Waŋarrwu, ŋurukun ŋunhi ŋayi djäma ŋunha djiwarr', ga dhuwal munatha' ga gapu raypiny, ga dhika nhä malany ŋunhi marrtji ŋorra dhuwal.
ACT 14:16 Ŋäthilnydja ŋunhi, yolŋuny walal gan bäpurruny mala marrtjin walalaŋgiyingala walal djälyuny, ga ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny walalany ganarrthaŋala ŋunhiwilin walalaŋgiyingalnha romlilnydja malaŋulil.
ACT 14:17 Yurr bitjarr bili ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryuny ŋamakurrnydja malany nhumalaŋ gurrupar, märr nhumany dhu marŋgithirra ŋunhi ŋayiny yuwalk warray waŋarr walŋamirr; gurrupan ŋayi ŋuli waltjaṉ nhumalaŋ beŋur djiwarr'ŋur, ga bitjandhi bili ŋayi ŋuli ŋuthanmaramdhi nhumalaŋ ŋunha ŋathany malany, ga bulu ŋayi ŋuli ga borumgum nhumalaŋ borum malany dhakal, dhunupay yan waluynydja bitjan bili yan dhuŋgarramandhirr. Yo, ŋayi ŋuli ga ŋunhi gurrupan ŋathany mala nhumalaŋ ḻukanharawnydja, ga bulu nhakun ŋayi ŋuli nhumalany ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithinyamaramany, märr nhuma dhu marŋgithirr muka nhanŋu, ŋunhi ŋayiny latju' warray dhika mirithirr ga mel-wuyunamirr God-Waŋarrnydja.” Bitjarra maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja.
ACT 14:18 Yurr gumurr-ḏäl maṉḏaŋ ŋunhi yulŋuny ḏaḏawmaranharawnydja mukmaranharawnydja ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ; bitjarr bili yan walal gan djämany mirithinan galŋa-ŋuṉḏurr'yurrnydja, walal balaŋ bathanan ŋunhi mundhurrnha ŋurikiyin maṉḏaŋ Garraywalaŋaw Djuy'yunawuywun maṉḏaŋ.
ACT 14:19 Ga dhäŋur beŋuryiny wiripuwurr Djuw mala yolŋu walal marrtjin beŋur wäŋaŋur Yandiyukŋur, ga beŋur bala Goniyamŋur, ŋunhiwurr ŋunhi walal gan ŋuyulkthin maṉḏaŋ Bolwu ga Bänabatjku, bala walal yan yätjkurr-lakaraŋalnha maṉḏany wäŋa-ŋunhiŋuwuyyuny yolŋuy walal. Ga yolŋuny walal ŋunhi märr-yuwalkthinany walalaŋgun dhärukku, bala walal yan wapthurrnydja walalaŋgalnha gali'lil, ŋurikiwurruŋgalyin Djuw malawalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal. Bala walal yan ŋayathaŋala Bolnhany, bala walal ŋanya gan bumarnydja guṉḏaynha wirriw'-wirriwyurrnydja, ga yan bili ga galkirrin ŋayi, bala walal marrtjin warryu'-warryurra ŋanya beŋuryiny wäŋaŋurnydja dhawaṯmaraŋala, bala yan ganarrthaŋala ŋanya walal ŋunhalnydja warraŋulnydja; ga bitjarrnha walal ŋunhi guyaŋanany ŋanya, yanbi ŋayi ŋunhi dhiŋganhan.
ACT 14:20 Ga walalnydja ŋunhi märr-yuwalkthinyamirrnydja yolŋu walal Garraywuny ḻuŋ'thurra marrtjin, dhärranany walal ḻiw'maraŋala ŋanyanhany Bolnhany, bala walal gan bukumirriyaŋala nhanŋu. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi Bolnydja rur'yurra, bala ŋayi marrtjinan balayin roŋiyinan ŋunhiwiliyi bili wäŋalil. Ga wiripuŋuynydja waluy maṉḏa Bolyu ga Bänabatjthu ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala maṉḏa marrtjinan ŋunhawala wäŋalil yäkulil Dopilila.
ACT 14:21 Ga ŋunhiliyin Dopiny* wäŋaŋur, maṉḏany gan Bolyuny ga Bänabatjthuny marŋgikuŋalnha, lakaraŋalnha walalaŋgal ŋunhi nhanukalaŋuwuynha dhäwu Garraywalaŋuwuynha, ga ŋula nhämunhan' dharrwan yolŋuny walal gan märr-yuwalkthinany, bala walal gan malthurra nhanŋu Garraywun Djesuwnha. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala maṉḏa ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, ga balayi maṉḏa marrtjin Litjaralilyi* wäŋalil roŋiyindhi. Ga buluny nhakun maṉḏa beŋuryiny balayi marrtjin, buluyi roŋiyindhi Goniyamlil wäŋalil, ga ŋunhi maṉḏa buluny marrtjin Yandiyuklila wäŋalil, ŋunhiwilin ŋarakalil wäŋalil Bitjitiyalila.
ACT 14:22 Ga bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja maṉḏa gan ŋunhi yolŋunhany walalany Garraywalaŋumirrinhany mala ŋayaŋu-rur'maraŋal, nhakun maṉḏa gan ŋunhiyiny walalany ŋayaŋu-marrparaŋguŋalnha waŋan bitjarrnydja gam', “Biyak bili yan gi märr-yuwalkthi Garraywalnydja yuwalkkuŋ. Dhärri yan walal gi birr biyak Garraywal yan romŋurnydja, bili limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal baḏak dhu ga yan marrtji marimirriwurrnydja romgurr, ga dhuwalatjandhin limurr dhu ŋunhi gulŋiyirrnydja balany God-Waŋarrwalnydja romlil ga wäŋalil, ga nhinany limurr dhu ga ŋunhi nhanukalnha goŋŋurnydja.” Bitjarrnha maṉḏa gan ŋunhi rom-lakaraŋalnydja marŋgikuŋalnydja yolŋunhany walalany.
ACT 14:23 Ga ŋunhili waŋga'-waŋganygal wäŋaŋur malaŋuŋur, maṉḏa gänaŋ'maraŋal yolŋuny walalany beŋur ŋunhi Garraywalaŋumirriwal malaŋur, bala maṉḏa gan waṉa-nhirrpara djägakuŋala walalany, märr walal dhu ga djägan Garraywalaŋumirriwnha ŋunhiliyiny mala wäŋaŋur. Ga dhäŋur beŋuryiny maṉḏa gan bukumirriyaŋala ŋoy-ŋathamiriwnha, bala maṉḏa ŋunhi gurruparnydja ŋunhiny yolŋuny walalany balan nhanukala Garraywalnha goŋlilnydja, ŋurikalyin ŋunhi walal märr-nhirrpanmin nhanukal.
ACT 14:24 Bala maṉḏa gan ŋunhi marrtjinany ŋuliwitjarra wäŋakurrnydja makarrkurrnydja Bitjitiyakurra,* yan bili ga bunan maṉḏa Bambiliyan ŋarakaŋur wäŋaŋur,
ACT 14:25 ga ŋunhiliyiny muka maṉḏa lakaraŋal dhäwu Bekany* wäŋaŋur. Ga dhäŋur beŋuryiny maṉḏa marrtjin yarrupthurra balan Yataliyalila,
ACT 14:26 ga ŋunhiliyiny ŋunhi maṉḏa wapthurr marthaŋaylilnydja, bala marrtjinan roŋiyinan, buḏapthurra Yandiyuklila; balayi maṉḏa roŋiyindhi Bol ga Bänabatj, ŋurikiwurruŋgalyi bili yan yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋäthil maṉḏany dhayuŋar nhanukal God-Waŋarrwal djägalil ŋurikiyi nhanukalaŋaw mel-wuyunamirriw djämaw, ŋunhiyiny djäma malany, maṉḏa nhakun bilin dhawar'maraŋala.
ACT 14:27 Yo, ŋunhi maṉḏa bunanany ŋunhiliyiny Yandiyuktja wäŋaŋur, bala maṉḏa gan ŋunhi ḻuŋ'maraŋala Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany. Bala walalnydja marrtjin ḻuŋ'thurra maṉḏaŋgal, ga lakaraŋalnydja maṉḏa gan dhäwun' ŋurikiwurruŋ yolŋuwnydja walalaŋ ŋunhi nhaltjarr gan ŋayi God-Waŋarryu djäma maṉḏaŋgalaŋuwurr. Ga bitjarrnha maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja gam', “God-Waŋarryuny dhuwal yuwalk yan ḻapmaraŋal dhukarr ŋurukuwurruŋguny ŋunhi Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ, märr dhu walalnydja bitjandhi bili yan märr-yuwalkthirr nhanŋuny Garraywuny.”
ACT 14:28 Bala walal gan ŋunhi nhinanany ŋunhiliyiny wäŋaŋur märr-wiyinnha, ŋurikiwurruŋgalyiny ŋunhi märr-yuwalkthinyamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
ACT 15:1 Ga balanyamirriynydja waluy yolŋu walal marrtjinan beŋur Djudiyaŋurnydja* wäŋaŋur bala ŋunhiwilin wäŋalil yäkulil Yandiyuklila, bala walal gan ŋunhiliyiny lakaraŋala, marŋgikuŋala bitjarra, “Ŋuli nhuma Djan'tayilnydja yolŋu walal djäl walŋawnydja nhinanharaw, nhumany dhu ŋathil ḏarrtjalkkunhamirr nhumalanhawuynhany nhuma, bili bitjan ga ŋunha romdja waŋa Mawtjitjkuny.” Bitjarr walal gan lakaraŋalnydja.
ACT 15:2 Ga maṉḏany ŋunhi Bolnydja* ga Bänabatjtja mirithinan nhakun maḏakarritjthinan ŋuriŋiyiny dhärukthu, bala maṉḏa gan yan waŋanan ḏälyun dhärukthuny ŋurikiwurruŋgunydhiny ŋunhi walal gan waŋan bitjarryiny. Yo, ŋunhiwurryiny gan ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal waŋanhaminany bala-räli'yunminan ŋurikiyiny romgu, bala walal ŋunhi guyaŋanan mala-djarr'yurra bitjarrnha, “Djuy'yunna limurr dhu dhuwandja Bolnhany ga Bänabatjnhany balan Djurutjalamlila, ga bulu wiripuwurruny limurruŋ ŋurruḏawalaŋuny mala, ga ŋunhaliyin walal dhu ga ŋunhi waŋanhamirrnydja dhuwalawurryin, ga ŋunhiwurr Djuy'yunawuynha mala Garraywalaŋumirra, ga ŋunhiwurrnha ŋunhi yolŋu walal waṉa-nhirrpanawuynha djägamirr mala, märr limurrnydja dhu marŋgithirra ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny romgu.”
ACT 15:3 Bala walal yan marrtjinan Djurutjalamlila. Ga ŋunhi nhakun walal gan marrtjinany ŋuliwitjarryiny Bänitjakurrnydja* wäŋakurr ga Djamariyawurrnydja, yurr walal marrtjin dhäwuny' ŋunhi lakaraŋala wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal Garraywalaŋumirriwal wäŋa-ŋunhiŋuwuywalnydja, ŋunhiŋuwuynydja dhäwu ŋunhi dharrwan mirithirra Djan'tayilnydja yolŋu walal gan bilyurra balan God-Waŋarrwala. Ga walalnydja ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal ŋäkulnydja mirithinan ŋoy-ŋamathinan dhika.
ACT 15:4 Ga ŋunhi walal bunanany ŋunhalnydja Djurutjalamdja wäŋaŋur, ga walalnydja ŋunhi wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny mala yänan gumurr-ŋamathinan walalaŋ, ŋunhiwurrnydja Djuy'yunawuynydja yolŋu walal ga waṉa-nhirrpanawuynydja djägamirr mala, ga bukmak ŋunhi Garraywalaŋumirr yolŋu'-yulŋu. Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi Yandiyukpuyyuny yolŋuy walal gan lakaraŋal, ŋunhiŋuwuynha yan bukmakpuynha ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarryu djäma walalaŋgalaŋuwurr. Ga lakaraŋalyi walal gan bitjarrnydja gam', “Way, ŋunhany ga dhuwal Djan'tayilnydja yolŋu walal bitjandhi bili bilyundhi balan Garraywala.” Ga bitjarr walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja.
ACT 15:5 Ga wiripuwurrnydja ŋunhi Baratji mala ŋunhi walal gan märr-yuwalkmirriyin Garraywu rur'yurrnydja bala waŋanan bitjarra, “Ŋunhiwurrnydja ŋunhi Djan'tayilnydja mala yolŋu walal dhu ḏarrtjalkkunhamirr ŋathil, ḏirramuyanhamirr walalanhawuynha walal, ga bitjandhi bili yan walal dhu ga ŋunhi dhäruk märramdhi yan ŋunhi Mawtjitjkuny rom,” bitjarr.
ACT 15:6 Dhäŋur beŋuryiny walalnydja ŋunhi Djuy'yunawuynydja mala ga ŋunhi waṉa-nhirrpanawuynydja djägamirr walal ḻuŋ'maranhaminan gan, bala walal gan waŋanhaminan ŋurikiyiny romgu.
ACT 15:7 Waŋanhaminany walal gan ŋunhi ŋupanminany mirithinan dhikan wiyinnha, bala ŋayiny dhunupan dhärranan Betany, bala ŋayi nhakun dhunupan yan waŋan bitjarra, “Wäwa walal ŋarraku, nhumany marŋgi ŋunhi ŋäthilnydja ŋayi God-Waŋarryu djarr'yurr märraŋal ŋarrany muka dhipuŋuryi nhumalaŋgalaŋaŋurnydja malaŋur, ga djuy'yurrnydja ŋayi ŋarrany balan ŋunhawala Djan'tayilwalnha yolŋuwal walalaŋgal, dhäwuwny'tja lakaranhaw Djesuwalaŋuwuynydja, märr walalnydja muka ŋunhi ŋäkul dhäwu bala yan märr-yuwalkmirriyinan nhanŋu.
ACT 15:8 Yo, God-Waŋarrnydja ŋunha marŋgi muka ŋayi yolŋuwnydja ŋayaŋuw, ga maŋutji-gurrupar ŋayi limurruŋgal, ŋunhi dhunupa yan warray walalaŋguny ŋurikiwurruŋdhiny Djan'tayilwuny malaw märranharaw nhanŋuny Garraywuny, bili ŋayipi yan walalaŋ ŋunhi gurruparnydja Dhuyu-Birrimbirrnydja ŋurukuwurruŋdhiny Djan'tayilwuny malaw, bitjarr yan bili nhakun ŋayi limurruŋgal ŋunhi ŋäthil gurrupar ŋunhiyi nhanŋuwuy ŋayi Birrimbirrnha.
ACT 15:9 God-Waŋarryuny limurruny gan ŋunhi yaka barrkuwatjkuŋal, limurr Djuw mala gäna ga walal Djan'tayil mala gäna; yaka ŋayiny gan bitjarryi djäma. Ŋayiny gan ŋunhi ŋayaŋu-ḏarrtjalkkuŋal warray ŋunhiwurrunhany, ŋunhi walal gan märr-yuwalkthin Djesuw.
ACT 15:10 Nhaku nhuma ga dhuwal birrka'yun God-Waŋarrnhany? … ŋuriŋiny ŋunhi romdhu ŋunhi nhuma dhu ga ŋal'maram galŋa-ŋonuŋgum ŋunhiwurruny ŋunhi märr-yuwalkthinyamirriny yolŋuny walalany? Limurruŋguny ŋunhi Djuw malawnydja rom ŋonuŋ mirithirr yan. Limurruŋgal mala-ŋurrkanhayŋuy walal maḻŋ'maraŋal ŋäthilnydja ŋunhiyiny rom ŋonuŋdja gänharaw, ga balanyayi bili limurruŋguwuynydja ḏälyi yan.
ACT 15:11 Wanhawitjan dhika limurrnydja ŋuli walŋathirr? … ŋuriŋi ŋonuŋdhu romdhu? Bäyŋu warray. Limurrnydja ŋuli ga dhuwal märr-yuwalkthirr Garraynha, bala ŋayiny ŋuli God-Waŋarryuny limurruny yänan walŋakuman nhanukiyingalnha ŋayi Garraywalnha Djesuwalnha märr-ŋamathinyaraynydja. Ga ŋunha Djan'tayilnydja yolŋu walal ŋuli ga bitjandhi bili yan walŋathirryi ŋuriŋiyi bili yan Garraywal märr-ŋamathinyaray.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Betay lakaraŋalnydja walalaŋgal.
ACT 15:12 Ga dhäŋur beŋuryiny maṉḏan Bolnha ga Bänabatjnha rur'yurr rrambaŋin, ga walalnydja ŋunhi bukmaknha yolŋuny walal buthuru-bitjurra gan, rirrakaynydja ŋunhi mukthurra warrpam'nha, ŋunhi maṉḏa gan lakaraŋalnydja, nhaltjarr God-Waŋarryu gan djäma mirithirr ganydjarr-ḏumurr rom maṉḏaŋgalaŋuwurr ŋurikiwurruŋ ŋunhi Djan'tayilwu yolŋuw walalaŋ.
ACT 15:13 Ga ŋunhi maṉḏa dhawar'yurrnydja waŋanhaŋurnydja, ga ŋayiny muka Djayimdja dhärran, bala waŋan bitjarrnha, “Wäwa walal ŋarraku, ŋäku ŋathil walal ŋarrany, ga buthuru-bitjurr.
ACT 15:14 Ŋuruŋ Betaynydja gan lakaraŋal nhaltjarr ŋayi ŋunhi ŋäthilnydja bunan God-Waŋarrnydja ŋurukuwurruŋguny ŋunhi Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ, bala ŋayi walalany märraŋalnha nhanukiyingallilyaŋal ŋayi beŋurnydja ŋunhi bäpurru'ŋur ga bäpurru'ŋur.
ACT 15:15 Ga walalnydja gan ŋunhi djawarrkmirriynydja yolŋuy walal lakaraŋal muka dhuwaliyi bitjarr gam'.
ACT 15:16 ‘Garrayyuny ga dhuwal waŋa bitjan, “Dhipuŋurnydja dhurrwaraŋur ŋarra dhu roŋiyirryi, bala ŋarra dhu bulu nhakun rur'maramdhi ŋunhiwurrunhany ŋunhi Daybitkuŋuny mala-bunhawuynha malany. Yo, ga ŋunhiwurrnydja yolŋu mala ŋunhi walal beŋur Daybitkal yarraṯaŋur, walalnydja ŋunhi balanya nhakun ŋunhi buḻwaŋ'thunawuynha muṉguy buṉbu; ga yuwalk yan ŋarrany dhu ŋunhiyi buṉbunhany buluyi nhakun rur'maramdhi, märr dhu ga yaka bulu ŋunhiyi mala muṉguy dharrwa ŋorra.
ACT 15:17 Ŋarrany dhu djäma rur'maram bitjan, märr dhu ŋunha wiripuwurrnydja ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋu walal ḻarruman Garraywuny. Walalnydja dhu ŋarrakuwuynha yan yolŋu walal, ŋunhiwurrnydja ŋunhi ŋarra walalany ŋäthil yäku-lakaraŋal rälimirriyaŋal.” ’”
ACT 15:18 “Bitjarr ŋayi gan Garrayyuny lakaraŋal ŋäthilnydja. Ga yuwalknha ŋunhiyi maḻŋ'thurrnydja dhiyaŋun bala dhuwanna, bitjarr bili yan nhakun ŋunhi ŋayi gan ŋuriŋiyi djawarrkmirriy yolŋuy lakaraŋal dhunupamirriyaŋal be ŋäthil.”
ACT 15:19 Ga bulu ŋayi Djayimdja waŋan bitjarr, “Ŋarrapiny ga dhuwal guyaŋa bitjanna gam'. Yaka limurr dhu ga dhuwal rom-ḏälthirrnydja ŋurikiwurruŋguny Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walal dhu ga bilyun Garraywal malthunaraw. Bäyŋu yan limurr dhu ŋal'maram walalaŋgal ḏiltjilil ŋula nhä ŋonuŋdja gänharaw.
ACT 15:20 Limurrnydja dhu yänan walalaŋ wukirrin djorran', marŋgikuman walalany bitjanna gam', ‘Yaka ḻuki ŋatha ŋunhi walal gan ŋäthil ŋunhiyi ŋatha gurrupar mundhurr ŋuriki wiripuŋuw waŋarrwu ŋunhi goŋbuywu. Ga yaka marramba'yi. Ga yaka ḻuki warrakan'kuny maŋgu'. Ga balanyayi bili nhuma dhu yakayi ḻuka ŋunhiny warrakan' mayaŋ-birrirri'yunawuynydja, nhä mak ŋula nhä gulaŋmirr'. Bitjanna limurrnydja dhu ga ŋunhi lakaram walalaŋgal, ŋurikiwurruŋgalyiny Djan'tayilwalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
ACT 15:21 Yo beŋur bili ŋunhi walal gan maŋutji-ḻaw'maraŋalnydja ŋunhi Mawtjitjkuŋuny rom ŋunhili Djuw malawal buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋur malaŋuŋur, balanyamirriynydja ŋunhi Gänaŋ'maranhamirriynydja waluy malaŋuy, ga bawalamirriŋur wäŋaŋur walal ŋuli ganha lakaranha ŋunhiyi bili yan Mawtjitjkuŋ yan dhäwuny mala lakaranhawuy.’” Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Djayimdja yäku yolŋu waŋan, ga bukmaknha walal ŋunhi ŋurikiyiny dhärukku yoraŋala.
ACT 15:22 Bala walal ŋunhi Djuy'yunawuynydja mala ga ŋurru-warryunayŋuny yolŋu'-yulŋu, ga bukmak ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal gan waŋanhaminany bitjanminan, “Mala-djarr'yundja limurr dhu yolŋunhany walalany dhipuŋur yan malaŋurnydja, bala limurr dhu djuy'yunna walalany maṉḏaŋgala Bolwala* ga Bänabatjkala* balan Yandiyuklila* wäŋalil, ga walalnha dhu gämany limurrunhany dhäruk, märr walalnha dhu lakaram ŋunhalnydja.” Bala walal djarr'yurrnydja märrma'nhan yolŋunhany maṉḏany, ŋunhi walal gan ŋuriŋiwurruyyi Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal manymak-lakaraŋal maṉḏany; waŋganydja yolŋu yäku Djudatj,* ga wiripuny ŋayi ŋunhi yäku Bätjapatj,* ga wiripuny ḏirramu yäku yolŋu Djälatj.
ACT 15:23 Bala walal gan ŋunhi wukirrin djorran' bitjarra gam', “Ŋanapurrnydja dhuwal nhumalaŋ wäwa'mirriŋun mala, ŋanapurr dhiyaŋuwurruy ŋunhi Garraywuŋ Djuy'yunawuyyu walal ga dhiyaŋurruy waṉa-nhirrpanawuyyu djägamirriy walal yolŋu'-yulŋuy. Dhuwal napurr ga djuy'yundja märr-ŋamathinyawuynha nhumalaŋ, bukmakku yan ŋurikiwurruŋ yukuyuku'mirriŋuw walalaŋ napurruŋgalaŋaw, nhumalaŋ Djan'tayilwu yolŋuw walalaŋ ŋunhi nhuma ga märr-ŋamathirr Garraywu, dhipali ŋunhi nhuma ga nhina Yandiyuk* wäŋaŋur, ga Djiriya,* yuṯuŋgurrŋur wäŋaŋur ga Djilitjiya wäŋaŋur.”
ACT 15:24 “Ŋanapurr gan ŋunhi ŋäkulnydja dhipaliyiny yolŋunhany walalany ŋunhiwurruny ŋunhi walal dhipuŋur ŋanapurruŋgal malaŋurnydja, ŋunhi walal marrtjin dhipaliyi ŋäthil nhumalaŋgal, bala walal gan dhiyaliyiny nhumalanhan ŋayaŋu-miḏikumar dhärukthun walalaŋgiyingal walal muḻkurrnha baḏuwaḏuyurr. Ŋunhiyiny dhäwu mala yaka ŋanapurruŋguŋ, yaka ŋanapurr ŋula dhäruk djuy'yunna nhumalaŋ; ŋunhiyiny walalaŋgiyinguŋun yan guyaŋanhawuy.
ACT 15:25 Yo, dhuwandja ŋanapurr barpuruny waŋgany-manapanmirra bilin, bala waŋanhamirrnydja ŋanapurr barpuru ŋurikiyin ŋurruwnydja, bala ŋanapurr djarr'yunna yolŋunhan maṉḏany märrma'nhan, maṉḏa dhu marrtjin boŋguŋ dhipaliyin. Ga malthurrnydja maṉḏa dhu ŋunhi limurruŋgalaŋaw marrkapmirriw maṉḏaŋ Bänabatjkun ga Bolwun,
ACT 15:26 ŋuriki maṉḏaŋ ŋunhi maṉḏa balaŋ burakinya muka murrkay', ŋunhi maṉḏa gan djäma ḻiw'maraŋal Garraywu, limurruŋgalaŋaw Djesu-Christku.
ACT 15:27 Yo, ŋanapurr djuy'yurrnydja dhuwaliyi maṉḏany Djudatjnhan ga Djälatjnhan, maṉḏany dhu ga ŋunhi lakaramany dhurrwaraynydja nhumalaŋgalnydja, dhuwaliyi bili yan dhäruktja ŋunhi ŋanapurr wukirri dhipal djorra'lil.”
ACT 15:28 “Yo. Dhuyu-Birrimbirrnydja ga waŋa bitjandhi, ga ŋanapurrnydja ga dhuwal yänan yoraman. Yakan nhakun ŋanapurr dhu ga ŋonuŋgumany nhumalany dharrwaynydja romdhu malaŋuy; dhuwaliyi bili ḻurrkun' romdja nhuma dhu ga ŋayathamany, dhuwal mala gam'.
ACT 15:29 Yaka ḻuki ŋathany ŋunhi ŋayi bilin mundhurrnha ŋunhiyiny gurrupar ŋurikin ŋunhi goŋbuywun waŋarrwu, ga yaka ḻuki maŋguny', ga yaka ḻuki warrakan' ŋunhi gupa-birrirri'yunawuynydja, dhulmu-gulaŋmirrnydja, ga yaka biyak marramba'yiny gi. Ŋayathul gi dhuwaliyi mala romdja, ga ŋunhiyiny nhakun nhuma dhu ga manymakkuman nhina. Ga bilin.” Ga dhuwaliyin gan ŋuriŋiwurruyyi Djuy'yunawuyyuny mala wukirri,
ACT 15:30 bala gurruparnydja ŋunhiyi djorrany' ŋurikalyin maṉḏaŋgal dhäwu-gänhamirriwalnha. Bala maṉḏa yan marrtjinan ŋunhiwiliyin wäŋalil Yandiyuklila, ga ŋunhalnydja walal ḻuŋ'maraŋala marrtjin bukmaknhan yan Garraywalaŋumirrinhany mala, ŋunhiwurrunhan ŋunhi Djuw malanhan bäpurruny ga Djan'tayilnhan mala. Bala maṉḏa ŋuriŋiyiny dhäwu-gänhamirriynydja yolŋuy maṉḏa gurrupara ŋunhiyi djorrany' walalaŋ.
ACT 15:31 Ga walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny yolŋuy walal dhunupan yan maŋutji-ḻaw'maraŋalnha ŋunhiyi djorrany', bala mirithinan nhakun walal ŋunhi goŋmirriyinany ŋurikiyi; ŋayaŋu-rur'maraŋala nhakun walal ŋunhi ŋuriŋiyiny dhärukthu.
ACT 15:32 Yo. Maṉḏany ŋunhi Djudatjtja ga Djälatjtja God-Waŋarrwu djawarrkmirr maṉḏa. Ga waŋanany maṉḏa gan ŋunhi märr-wiyin'nha dharrwamirra, guŋga'yurrnydja gan, ga ŋayaŋu-rur'maraŋalnydja ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany.
ACT 15:33 Yo, nhinanany maṉḏa gan ŋunhi ŋunhiliyiny wäŋaŋur märr-wiyinnha, ga dhäŋur beŋuryin ŋunhi, bala walal ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal djuy'yurra maṉḏany roŋanmaraŋala balayi bili ŋurikiwurruŋgal ŋunhi maṉḏany walal djuy'yurr romdhuny manymakthu yan mägayay.
ACT 15:34 “Yurr ŋayiny ŋunhi waŋganydja Djälatjtja yäku yakan roŋiyinya; ŋunhiliyin banydjin Yandiyuknha wäŋaŋur ŋayi gan nhinan.”
ACT 15:35 Ga maṉḏany ŋunhi Bolnydja ga Bänabatjtja ŋunhiliyin gan nhinan Yandiyuknha wäŋaŋur; lakaraŋala maṉḏa gan yolŋu'-yulŋuwnha, marŋgikuŋalnha, rrambaŋin walalnha wiripuwurruynha ŋula nhämunharay'nha yolŋuy, walalnha gan ŋunhi lakaraŋal dhäruktja Garraywuny.
ACT 15:36 Yo, ŋunhiyi maṉḏa Bol ga Bänabatj,* nhinanany maṉḏa gan ŋunhi wiyinnha ŋunhalnydja Yandiyuktja wäŋaŋur, bala ŋayi Bolnydja waŋanan Bänabatjkalnydja bitjarra, “Go ŋali marrtjin balayi roŋiyirryi, ga nhäma'-nhama ŋali dhu marrtji litjalaŋguwuy ŋali ŋunhi yukuyuku'mirriŋuny walalany bawalamirriŋur yan wäŋaŋur, ŋunhi ŋali gan ŋäthil marrtjin lakaraŋal ŋuliwitjarryi dhäwu Djesuw. Ŋali dhu marrtjin roŋiyirra, ga nhäma walalany, yan maḻŋ'maram dhu walalany nhaltjan mak walal ga ŋunha baḏak yan dhärra ŋunhiliyiny romŋur.”
ACT 15:37 Ga ŋayiny Bänabatjtja waŋan bitjarr, “Yo, manymak dhuwali. Ga märramany ŋali dhu ŋunha Djon-Mäknhan, märr ŋayi dhu ga litjalany guŋga'yun.”
ACT 15:38 Ga ŋayiny Bolnydja waŋan yaka'yurr bitjarr, “Yaka ŋayi dhu malthun litjalaŋ, bili ŋayi ŋunhi ŋäthilnydja yaka muka dhawar'maranha djämany; ganarrthaŋal ŋayi ŋunhi litjalany ŋunhal muka yan banydji Bambiliya wäŋaŋur. Yaka ŋali dhu gäma ŋunhiyi yolŋuny, bili ŋayi ŋunhi ŋäthilnydja litjalaŋgal winya'yurr muka.”
ACT 15:39 Bala maṉḏa gan waŋanhaminan dhä-ḏälthinyaminan ŋurikiyiny yolŋuw Djon-Mäkkuny, Bolnydja ga Bänabatjtja, ga dhäŋur beŋuryiny bala maṉḏa gananminan. Ŋayiny Bänabatjthuny märraŋala Djon-Mäknhan, bala maṉḏa buḏapthurra marthaŋayyun balayi Djaparatjlila makarrlil wäŋalil.
ACT 15:40 Ga ŋayiny Bolyuny garr'yurr Djälatjnhan, bala walal gan ŋunhiliyiny Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal bukumirriyaŋala maṉḏaŋ, gurrupara maṉḏany Bolnhany ga Djälatjnhany Garraywalnha djägalil, bala maṉḏa yan marrtjinan.
ACT 15:41 Ŋurruŋuny maṉḏa gan ŋunhi marrtjin wäŋakurr Djiriyakurr makarrkurr, ŋulawitjarra bala Djilitjiyakurra wäŋakurr, ga bawalamirriwurra wäŋakurr maṉḏa gan ŋunhi guŋga'yurrnydja ganydjarrmirriyaŋalnydja Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany.
ACT 16:1 Yo, buku-ḻiw'maraŋala maṉḏa gan ŋunhi marrtjinany Bolnydja ga Djälatjtja, yan bili ga bunan maṉḏa Dopi* wäŋaŋur, ga bulu Litjara.* Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur yolŋu gan nhinan yuṯa ḏirramu yäku Dimithi, yurr ŋayi ŋunhi yolŋuny Garraywalaŋumirr. Yo, ga ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu ŋurikiyi ḏirramuw Djuw mala, yurr ŋayi ŋunhi yolŋuny märr-yuwalkthinyamirr Garraywu. Ga bäpa'mirriŋuny nhanŋu Dimithiw Gurik bäpurru.
ACT 16:2 Ga ŋunhiliyiny gan ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal Litjarany ga Goniyamdja wäŋaŋur manymak-lakaraŋala Dimithinhany,
ACT 16:3 ga ŋayiny ŋunhi djälthinan Bolnydja, ŋayi dhu garr'yunna ŋanya Dimithinhany, märr ŋayi dhu ga maṉḏany guŋga'yunna. Bala walal ŋanya ŋunhi Dimithinhany ḏirramuyaŋala, ḏarrtjalkkuŋala, märr yolŋuny walal nhanŋu gan bäyŋun ŋuyulkthin. Bili walal ŋunhi yolŋuny walal marŋgi Dimithiwalaŋawnydja bäpa'mirriŋuw, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny ḏirramu Guriknha yolŋu.
ACT 16:4 Dhäŋur beŋuryiny bala walal marrtjinan gan wäŋalila ga wäŋalila, bawalamirriwurra wäŋakurrnydja walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋunhiŋuwuyyiny ḻurrkun'puynydja rombuy, ŋunhi walal gan ŋuriŋiwurruyyi Djuy'yunawuyyu ga waṉa-nhirrpanawuyyu djägamirriy walal rom-nhirrpar ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur. Ga lakaraŋalnydja walal gan bitjarrnha, “Ŋayathulnydja gi baṯ-biyakun dhuwaliyiny ḻurrkun'nhany romnha, märr nhumany dhu ga nhina ŋamathaman,” bitjarr.
ACT 16:5 Bala ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu mala wäŋaŋurnydja ga wäŋaŋurnydja dhärranany gan wuṉḏaŋarrnha yänan Garraywalnydja romŋur, ga ŋutharnydja walal marrtjin ŋunhi malany bulnha bala, nhakun dharrwathinany, bili bitjarrnha bili walu-ŋupara gan ŋunhi yolŋuny walal bilyurrnydja balany Garraywalnydja.
ACT 16:6 Yo, beŋuryiny wäŋaŋur walal gan marrtji'-marrtjinan ŋuliwitjarryin Buritjiyakurra* wäŋakurrnydja makarrkurr, ga Galatjiyawurra.* Bala walal yan guyaŋanan yanbi balaŋ walal marrtjinya Yaytjalila makarrlil wäŋalil, yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwuny Dhuyu-Birrimbirr yaka'yurr warray, yaka walal dhu ga lakaram Garraynha ŋunhiliyiny wäŋaŋur Yaytjany.
ACT 16:7 Ga baḏaknha yan walal gan ŋunhi marrtjinany wiyin-märraŋala yänan, ga yan bili ga bunan walal ŋunhala wäŋaŋur Mätjiyan,* ga ŋunhiny balaŋ walal buluny marrtjinya balan Bithiniyalila makarrlil wäŋalil, yurr ŋayiny ŋunhi Djesuwalnydja Dhuyu-Birrimbirryu gulmaraŋala walalany.
ACT 16:8 Bala walal gan ŋunhi marrtjinany ŋuliwitjarryin banydjin yänan Mätjiyakurra wäŋakurrnydja, yan bili ga yarrupthurr walal Durawatjnha yäkuŋur wäŋaŋur.
ACT 16:9 Ga balanyamirriyyi bili yurr munhawun ŋayiny Bolyuny nhäŋala mäwa'wurra wuŋuḻin' yolŋunhan, ŋayi milkunhaminan nhanukal ŋunhin yolŋu wäŋa-Matjataniyawuynha, yurr ŋayi gan ŋunhi dhärranany, wäthurr ŋayi gan Bolwu. Yo, wäthurrnydja ŋayi gan ŋunhiyi yolŋuny bitjarr, “Go marrtjin rälin dhipala wäŋalil Matjataniyalila nhe dhu ŋanapurruny guŋga'yun.”
ACT 16:10 Ga ŋunhi ŋayi Bolyu balanyawuyyiny nhäŋal ŋunhi wuŋiḻiny bala dhunupan ŋanapurr marrtjin girri'-ŋamathinan, bala buḏapthurra balayin Matjataniyalila makarrlil wäŋalil, bili dharaŋara ŋanapurr yänan ŋunhiyiny, ŋunhi ŋayipiny God-Waŋarryuny gan lakaraŋalyi ŋanapurruŋ buḏapthunarawnydja dhiyakiyi ŋunhi ŋurruw, ŋanapurr dhu lakaram ŋunhaliyi walalaŋ yolŋu'-yulŋuw, birrŋ'maram dhäwu nhanukalaŋuwuy Garraywalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuy.
ACT 16:11 Bala ŋanapurr dhunupan yänan marrtjinan buḏapthurra marthaŋayyun, bala ŋanapurr ŋayathaŋala dhakalnha wäŋa ŋunhin yäku Djamathatjnha,* ga wiripuŋuynydja waluy ŋanapurr marrtjin beŋuryiny balan bitjarra, ga yan bili ga ŋayathaŋal ŋanapurr Niyapulitjnha wäŋa.
ACT 16:12 Yo, ŋunhiliyin ŋanapurr ŋunhi dhawaṯthurrnydja, bala ganarrthaŋala marthaŋaynydja ŋunhiliyin, bala napurr marrtjinan ḏuwaṯthurra ḏiltjikurra, ga yan bili ga baṯ ŋayathaŋal Bilipaynha wäŋa, ŋunhan yuṯuŋgurrŋur wäŋaŋur Matjataniyan. Yurr ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy yolŋu walal, ŋunhi walal gan nhinan Bilipaynydja wäŋaŋur Rawumbuynha yolŋu walal. Yo, nhinan ŋanapurr gan ŋunhiliyi märr-gurriri,
ACT 16:13 bala ŋunhi Gänaŋ'maranhmirriynydja waluy ŋanapurrnydja dhawaṯthurra dhathar'yurra beŋuryiny wäŋaŋur, bala ŋanapurr nhinanany ŋunhilin galkin mayaŋŋura, bili ŋanapurr gan gatjpu'yurr Djuw malaw yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walal gan ḻuŋ'maranhamin ŋunhiliyi bukumirriyanharaw; yurr miyalkkurruwurr yan gan ŋunhiliyiny ḻuŋ'maranhamin. Bala yan ŋanapurr mala-manapara walalaŋgal, bala lakaraŋala walalaŋ Garraynhan Djesunhan.
ACT 16:14 Ga waŋgany ŋunhiliyi miyalk yäku Lidiya* gan nhinan, Dhayatarapuy wäŋapuy, yurr ḻukunydja' ŋayi ŋunhiyi miyalktja, bili ŋayi ŋuli ganha djalim girri' mala manymak dhika mel-wiḏi'mirr manydjarrka' mala. Ŋunhiyin gan ŋunhi miyalktja yuwalktja buku-ŋal'yurr God-Waŋarrwalnydja, ga ŋunhi ŋayi gan nhakun Bolyu lakaraŋalnydja walalaŋ, bala ŋayiny Garrayyuny ŋayaŋun ŋanya ḻapmaraŋal, bala ŋayi yan dharaŋara ŋäkulnydja ŋuriŋiyi miyalkthuny, bala yan märr-yuwalkthinan ŋurikiyi dhäwuny'tja.
ACT 16:15 Bala ŋayi ŋunhiyi miyalktja ga gurruṯumirriynydja mala nhanukal buku-ḻupnha märraŋal ŋunhilin banydji yan mayaŋŋura. Ga beŋuryiny ŋayi gan ŋunhi garr'yurrnydja ŋanapurruny mirithinan yan bitjarrnha, “Go, bukmak yan nhuma dhu dhuwalawurr marrtji bala ŋarrakal wäŋalil, ga nhina ŋathil nhuma dhu ŋunhal ŋarrakal wäŋaŋur, ŋunhi nhuma gi ŋarraku märr-yuwalkthiny ŋunhi ŋarrany dhuwal yuwalktja märr-nhirrpanmin nhanukal Garraywal.” Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋuriŋiyi miyalkthuny waŋanany ŋanapurruny. Bala yan ŋanapurr gan nhinanan ŋunhiliyin nhanukalnha wäŋaŋurnydja.
ACT 16:16 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur Bilipaynydja gan nhinan waŋgany miyalk ganydjarrmirr mokuywalaŋumirr birrimbirrmirr, yurr ŋayi ŋunhiyi miyalktja bilin nhakun bäyimbuynha djämamirra ḏirramuwurruŋgun, ga dharrway gan yolŋuy walal bäyim ŋunhiyi ḏirramuwurrunhany, märr nhanukal dhu ŋurikalyi miyalkkal yätjkurruy birrimbirryu lakaram nhä dhu ga maḻŋ'thun. Waŋganymirrnydja ŋanapurr gan marrtjin dhukarr-ŋupara, balan bitjarra mayaŋmirrilila wäŋalil bukumirriyanharawnha, ga ŋunhi napurr marrtjin wäŋgaŋalnydja, dharrnha nhäŋal ŋanapurr ŋunhiyin miyalknhan,
ACT 16:17 ŋayi marrtjin waṉḏin räli malthurr ŋanapurruŋ. Ga waŋanany ŋayi marrtjin ŋunhi yatjurrnydja bitjarra, “Dhuwalawurrnydja gay'yi ḏirramuwurr djämamirr walal God-Waŋarrwun, ŋurikin ŋunhi ŋayiny yindin, ga garrwarnha mirithirra. Ga lakaramany maṉḏa dhu ga ŋunhi dhäwuny nhumalaŋ nhaltjan nhuma dhu walŋathirr.”
ACT 16:18 Yo, bitjarra bili ŋayi gan ŋunhi walu-ŋupara malthurrnydja ŋanapurruŋ ŋunhiyi miyalktja, waŋanany ŋayi gan ŋunhi yatjurra yan ŋunhiyi bili yan dhäruktja ŋupanayŋu. Ga waŋganymirrnydja waluy bala ŋayi Bolnydja mirithinan dhikan ŋoy-dhärran nhanŋu ŋurikiyi miyalkkuny, bala ŋayi bilyurra ga dhäruk-gurrupanmin ŋayi ŋurikiyi yätjkurruwnydja birrimbirrwu bitjarra, “Yäkuy Djesu-Christkal, ma' gatjuy dhawaṯthurra nhanukalaŋaŋur.” Ga dhunupan yan ŋunhiyi yätjkurrnydja birrimbirr dhawaṯthurra, bala waṉḏinan winya'yurra.
ACT 16:19 Bala walal ŋunhi buŋgawany mala ŋurikiyi miyalkkuny mirithinan dhika maḏakarritjthin, bili bäyŋun walal dhu buluny nhakun rrupiya märram ŋurikalaŋuwuyyiny miyalkkalaŋuwuynydja djämapuy. Bala walal yan ŋayathaŋala maṉḏany Bolnhany ga Djälatjnhany, bala marrtjin warryu'-warryurra maṉḏany, gäŋala ŋurikiwurruŋgala ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwala yolŋuwal walalaŋgal. Dharrwan mirithirra ŋunhi yolŋuny walal ḻuŋ'maranhamin ŋunhiwiliyiny, waŋgany-manapanminan nhänharawnha walalaŋ.
ACT 16:20 Bala yan walal lakaraŋal ŋunhi Rawumbuywal romgu mala-djarr'yunamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal bitjarrnha, “Dhuwandja gay'yi ḏirramu maṉḏa Djuw bäpurru maṉḏa, ga dhiyalnha maṉḏa gan dhuwal mariny djäma.
ACT 16:21 Lakaraŋalnydja maṉḏa gan ŋunhi marŋgikuŋalnydja wiripun dhukarrnydja ga romdja, ŋunhiyin mala ŋunhi yakan dhunupa limurruŋguny Rawumbuywuny yolŋu'-yulŋuw.”
ACT 16:22 Bala walal ŋunhiyi yolŋuny walal bukmaknha gan waŋanany yatjunminan mirithinan dhika, yurr waŋanany walal gan ŋunhi yätjkurr-lakaraŋala maṉḏanhan, ga bartjunmaraŋala maṉḏany, bumarnha. Bala walal ŋunhi ŋurruḏawalaŋuynydja gapmandhu yolŋuy walal girrin' yupmaraŋal maṉḏaŋgal Bolwalnydja ga Djälatjkalnydja, bala walal waŋanan djämamirriwalnha walalaŋgal bitjarrnha, “Gatjuy bartjunmaraŋun maṉḏany walal gi rakiy'nha,” bitjarrnha.
ACT 16:23 Bala walal gan bartjunmaraŋala maṉḏany dharrwamirra, yan bili ga gulaŋ waṉḏin maṉḏa ḏiltji, bala walal gäŋala maṉḏany dharruŋgulila galkar. Bala walal ŋunhi waŋanan ŋurikalnha ŋunhi yolŋuwal dharruŋgu-djägamirriwalnha bitjarra, “Ŋayathulnydja maṉḏany gi manymakkuŋ yan baṯ-biyak, märr maṉḏa dhu yakan winya'yundja.”
ACT 16:24 Bala ŋayi ŋuriŋiyi djägamirriynydja yolŋuy nhirrparnydja maṉḏany ŋunhiwilin ŋunhi djinawa'lila ṉapuŋga'lil yan, bala yaŋaran' maṉḏany ḏapmaraŋal ḏälkuŋala yan, ŋanya ga ŋanya märrmay'nha dharpay, ga ḏälkuŋalyi dhurrwarany ŋunhi dhaḻ'yurr.
ACT 16:25 Ga munhawun balanyamirriyyi, ŋunhiyi maṉḏa Bol ga Djälatj, ḏiltji-djetjimirr yan maṉḏa gan nhinanany garrpinawuy, yurr maṉḏa gan ŋunhi nhinanany wokthurra God-Waŋarrwun, manikaynha gan ḏar'ṯaryurr, bukumirriyaŋalnha manapar, ga wiripuwurruy ḏapmaranhawuyyu yolŋuy walal ŋunhiliyi dharruŋguŋur djinawa' maṉḏany gan ŋäkul ŋunhiwiliyi manikaylil ḏar'ṯaryunalil. Yo, wokthurrnydja maṉḏa gan ŋunhi God-Waŋarrwuny mirithinan yan.
ACT 16:26 Ga djeḏan dhikan, bala ŋayi ŋunhi wäŋany marrmarryurra marrtjin mirithinan, ga wäŋany ŋunhiyi dharruŋguny warrpam'nha wingil'yurr, ga dhunupan yan ŋunhi dhurrwarany dharruŋguny ḻapthurra, ga djimuku' walalaŋgal bukmakkal yan ḻukuŋurnydja ga ŋopurrŋurnydja marrtjin ḻarryurra.
ACT 16:27 Bala ŋayi ŋunhiyiny dharruŋgu-djägamirrnydja yolŋu dhunupan yan rur'yurra, bala yan ŋayi waṉḏinan, dharrnha nhäŋal ŋunhiyiny dharruŋguny ḻapthunawuynha, dhurrwarany mala warrpam'nha. Ga guyaŋan ŋayi ŋuriŋi yolŋuy yanbi ŋunhi ḏapmaranhawuynydja yolŋu walal beŋuryiny bilin waṉḏinan winya'-winyayurra, ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi mandjawaknha ḏulŋurr'yurrnydja, ŋayi balaŋ ŋunhi dharpunhaminyan ŋanyapinya ŋayi.
ACT 16:28 Bala ŋayiny marrtjin yatjurr warray Bolnydja bitjarr, “Way, yaka dharpunhamirr nhunapinya nhe. Dhuwal banydji yan napurr bukmak ga nhina. Yaka ŋula yol waŋgany yolŋu waṉḏin winya'yurr.”
ACT 16:29 Bala ŋayi ŋunhiyi dharruŋgu-djägamirrnydja waŋan bitjarrnha, “Way, wanha baḏayalany' way?” Bala ŋayi yan waṉḏinan, djuḏupnha gärrin ŋunhiwilin dharruŋgulila, bala dhunupan yan ŋayi buku-nyilŋ'thurrnydja ḻukulila maṉḏaŋgal Bolwalnha ga Djälatjkalnha, yurr ŋayi marrtjin ŋunhi marrmarryurra, barrarinan manapar.
ACT 16:30 Bala ŋayi rur'yurra ŋunhiyi dharruŋgu-djägamirrnydja yolŋu, bala ŋayi waŋanan dhawaṯmaraŋala maṉḏany, ga dhä-birrka'yurr ŋayi maṉḏany bitjarr, “Maṉḏa, nhaltjan dhika ŋarra dhu yulŋuny, märr ŋarra dhu walŋathirrnydja?”
ACT 16:31 Ga maṉḏany waŋan bitjarr, “Yan nhe dhu märr-yuwalkmirriyirr Garraynhan Djesunhan, bala ŋayi dhu God-Waŋarryuny nhuna walŋakuman, nhunapinya ga gurruṯumirriny mala nhuŋu.”
ACT 16:32 Ga dhäŋur beŋuryiny maṉḏa gan ŋunhi dhäwun' lakaraŋal Garraywalaŋuwuynha, nhanŋuwuy ga nhanukalaŋaw gurruṯumirriwnha mala bukmakkun yan.
ACT 16:33 Ga ŋuriŋi bili yan munhay ŋayi ŋuriŋiyi dharruŋgu-djägamirriynydja gapun ḏiṯthurr banikin'thun, bala ŋayi gan rurrwuyurra maṉḏany ḏiltjin ŋunhi djetjin. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhiyi ḏirramuny dharruŋgu-djägamirrnydja ga bukmak ŋunhi nhanŋu mala, ḻiya-ḻupthurra walal gan.
ACT 16:34 Bala ŋayi ŋuriŋiyiny ŋunhi ḏirramuy gaḏaymara maṉḏany Bolnhany ga Djälatjnhany nhanukiyingala ŋayi wäŋalilnydja, bala yan ŋayi ŋathan maṉḏany gurrupar. Ga nhinanany walal gan ŋunhiliyi mirithinan dhikan galŋa-djulŋithinan, ŋunhiyi ḏirramu ga mala nhanŋu bukmak yan, bili walal ŋunhi märr-yuwalkthinan God-Waŋarrwun.
ACT 16:35 Ga wiripuŋuynha waluy munhawumirra, walalnydja ŋunhi Rawumbuyyuny ŋurruḏawalaŋuy yolŋuy walal djuy'yurra ŋamakuli'ŋunhan mala balayin ŋunhiwiliyin dharruŋgulila, ga bitjarra walal ŋunhi dhäruk-gurruparnydja nhanukal ŋurikalyi dharruŋgu-djägamirriwalnydja yolŋuwal gam', “Gatjuy, yänan dhawaṯmaraŋun ŋunhiyiny ḏirramuny maṉḏany,” bitjarr.
ACT 16:36 Bala ŋayi ŋunhiyiny dharruŋgu-djägamirrnydja marrtjinan, ga lakaraŋalnydja ŋayi Bolwalnydja bitjarrnha, “Way Bol, nhumany dhu dhuwal Djälatjtja yänan bala marrtjin dhawaṯthunna, bili walal ŋunha ŋurruḏawalaŋuny yolŋu mala waŋan, nhuma dhu marrtjin roŋiyirra wäŋalila. Gatjuy marrtjin maṉḏa mägayaynha romdhuny.”
ACT 16:37 Bala ŋayi Bolnydja waŋanan ŋurikiwurruŋgalyiny ŋunhi dhäwumirriwalnydja walalaŋgal bitjarra, “Yaka walal ŋunhi maḻŋ'maranha ŋula nhä yätjkurrnydja linyalaŋgal, yurr walal gan ŋunhi ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal bartjunmaraŋala linyalany, milman yolŋuwala walalaŋgal dharrwawala, bala ŋurrkaŋala walal linyalany balan dharruŋgulila. Yaka ŋunhiyiny dhunupa walalaŋ, ŋunhi walal bitjarryiny djäma, bili linyuny dhuwal balanya bili yan rom-waṯaŋu yolŋu maṉḏa Rawumbuy warray. Ŋunhiyiny nhakun walal ŋuriŋiwurruyyiny ŋurruḏawalaŋuynydja yolŋuy mala romnha bakmaraŋal. Ga dhuwandja walal ga djälthirr linyu yanbi dhu marrtjin yan bala gayulnha? Bäyŋu yan linyu dhu marrtji dhipuŋur, ga bäy walal dhu marrtji walalawuy yan räli guwatjman linyalany; walalawuy dhu linyalany djuy'yun ŋuriŋiwurruyyi bili yan yolŋuy walal.”
ACT 16:38 Bala walal ŋunhi ŋamakuli'ŋuynydja mala gäŋala ŋanya Bolnhany dhäruk walalaŋgala, ga lakaraŋalnydja ŋayi ŋurikiwurruŋdhin ŋunhi rom-waṯaŋuwnha yolŋuwnydja walalaŋ Rawumbuywun mala. Ga ŋunhi walal ŋäkulnydja maṉḏany, ŋunhi maṉḏany Rawumbuy yolŋu maṉḏa, bala walal mirithinan dhika barrarinany.
ACT 16:39 Bala walal ŋunhi yolŋuny mala wäŋgaŋala balayin dharruŋgulila, ga waŋan walal bitjarra, “Way, bäy-lakaraŋ maṉḏa ŋanapurruŋ? … ŋunhi ŋanapurr yätjkurruyaŋal nhumalany.” Bala walal ŋunhi dhawaṯmaraŋalnha bala walal yan djuy'yurra maṉḏany. Ga waŋanany walal maṉḏaŋgal bitjarrnha, “Nhuma dhu dhuwandja ganarrthaman ŋanapurruŋguny wäŋa, bala nhuma dhu dhunupan marrtjin,” bitjarr.
ACT 16:40 Bala maṉḏa ŋunhiyiny Bolyuny ga Djälatjthuny ganarrthaŋala dharruŋguny wäŋa, bala marrtjinan ŋurikalyiny miyalkkalnha wäŋalil Lidiyawalnha, ga ŋunhiliyin maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja marrparaŋguŋala yolŋu'-yulŋunhan ŋunhi Garraywalaŋumirrinhan. Ga dhäŋur beŋuryiny maṉḏa ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa Bilipaynydja, bala maṉḏa yan marrtjinan wiripuŋulila wäŋalil.
ACT 17:1 Yo, marrtjinany maṉḏa gan ŋunhi Bolnydja* ga Djälatjtja* wäŋakurrnydja Yambipulakurra* ga Buluniyakurra,* ŋuliwitjarryin maṉḏa ŋunhi djuḻkthurrnydja, ga yan bili ga bunan maṉḏa ŋunhala wäŋaŋur yäkuŋur Dhatjalunikan. Ŋunhiliyin gan ŋunhi Djuw-malawnydja buku-ḻuŋ'thunamirrnydja buṉbu dhärran, ŋunhi walal ŋuli ganha buku-ŋal'yuna God-Waŋarrwu.
ACT 17:2 Bala maṉḏa Bolnydja ga Djälatjtja dhunupan marrtjinan yan ŋunhiwiliyin buṉbulil, bili bitjarr bili muka maṉḏa gan ŋunhi ŋäthilnydja marrtjin ga dhäwuny' lakaraŋal ŋurikiwurruŋuny ŋunhi Djuw malawnydja yolŋuw walalaŋ buṉbuŋur malaŋuŋur muka yan buku-ḻuŋ'maranhamirriŋur. Ga dhunupan yan ŋayiny ŋunhi Bolyuny lakaraŋala gan marŋgikuŋala walalany ŋuriŋi bili yan waŋganydhu ganydjarrmirriynha dhärukthuny. Ga ḻurrkun'thuny Gänaŋ'maranhamirriynydja waluy ŋunhiny ŋayi gan lakaraŋala marŋgikuŋala dhawaṯmaraŋala yuwalkkuŋala yan beŋura ŋunhi God-Waŋarrwala djorra'ŋurnydja, märr walal gan ŋunhi dharaŋara ŋunhiyiny dhäruk, ŋunhi walal gan be ŋäthil djawarrkmirriy walal lakaraŋal ŋunhiyi Maŋutji-dhunupayanhawuynhan yolŋuny, ŋunhi God-Waŋarrwuŋ, ŋunhi nhakun ŋayi dhu dhiŋgam, ga bulu ŋayi dhu walŋathirryi dhiŋganhaŋur. Yo, lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi Bolyuny bitjarr, “Dhuwandja ga ŋarrany nhumalaŋgal lakaram ŋanyanhan Djesunhan, ŋayin ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu God-Waŋarrwuŋuny djuy'yunawuy.” Bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi dhäwuny' lakaraŋal Bolyuny.
ACT 17:4 Ga wiripuwurruynydja ŋunhi yolŋuy walal ŋäkula ŋanya Bolnhany, bala yan walal märraŋala ŋunhiyiny dhäwuny' nhanukuŋ. Ga dhunupan yan walalnydja gan ŋunhi märr-yuwalkthinan, bala walal yan malthurra maṉḏaŋgun Bolwun ga Djälatjkun. Ga bitjarryi bili ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋu walal Guriktja mala, ŋunhi walal ŋuli ganha buku-ŋal'yuna God-Waŋarrwu, ga wiripuwurrnydja ŋunhi märr-yuwalkthindhi Garraywu.
ACT 17:5 Ga walalnydja ŋuriŋiwurruynydja Djuw malaynydja ŋurruḏawalaŋuy mala mel-ḏiy'yurra maṉḏanhany Bolnhany ga Djälatjnhany, bala walal märraŋalnha yolŋunhan walalany, ŋunhiwurrunhan ŋunhi walal gan bitjarr bili yan nhinan djämamiriw, bala walal ŋunhi djuy'yurrnydja ŋunhiyin yolŋunhany mala djämamiriwnhan balany mariwnydja djämaw. Ga bulu nhakun ŋuriŋiwurruyyi yolŋuy walal mala-märraŋal wiripuwurruny yolŋuny walalany, marŋgikuŋal nhakun walalany walalaŋgiyingal rirrakayyu rirri'rirriy yatjunminyaray waŋanharay. Bala walal ŋunhi marrtjinany dhunupan yan balan wäŋalilnydja yolŋuwala yäkuwal Djaytjingala, ḻarruŋala walal gan maṉḏaŋgun Bolwun ga Djälatjkun.
ACT 17:6 Yurr yaka walal ŋunhi maḻŋ'maranhany maṉḏany, bala walal ŋayathaŋalnydja ŋanyanhan ŋunhiyin yolŋunhany yäkunhany Djaytjinnhan, ga wiripuwurruny Garraywalaŋumirriny mala, bala walal ŋunhi gäŋalnydja walalany ŋurikiwurruŋgalnha ŋurruḏawalaŋuwalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal dhä-birrka'yunarawnha. Bala walal gan waŋanany mirithinan yatjurra, lakaraŋalnydja bitjarrnha, “Dhuwalawurrnydja ŋunhi ḏirramuwurr mari-djämamirr mala; mari yan walal ŋuli ga djäma bawalamirriŋur wäŋaŋur. Ga dhuwandja walal marrtjin rälin limurruŋgalaŋawnha wäŋaw baḏuwaḏuyunaraw.
ACT 17:7 Ga dhuwandja ḏirramu Djaytjindja yäku, ŋayi muka maṉḏaŋ ŋuli ga ŋunhi djägany ŋunhalnydja ŋunhi nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋaŋur. Ga dhiyaŋuwurruyyin ga ŋunhi ḏirramuwurruy romdja bakmaram limurruŋgalaŋawnydja ŋurruŋuw buŋgawaw wäŋa Rawumbuywuny, ga lakaramany walal ŋuli ga ŋunhi bitjanna, be yanbi wiripun dhuwal buŋgawany, yäku Djesun.”
ACT 17:8 Ga ŋunhi walal ŋäkulnydja dhuwaliyiny dhäruk, bala walal ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny gapman mala ga bukmak ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal, mirithinan dhika maḏakarritjthinany ŋurikiwurruŋdhiny ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
ACT 17:9 Bala walal ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuynydja mala rrupiyan gombuŋal Djaytjinnhan ga wiripuwurrunhan yolŋuny walalany, dhawaṯthunarawnha walalaŋguwuy walal. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi walal gurruparnydja rrupiyaynydja wuŋuḻi'yurr, bala walal gan yänan dhawaṯthurrnydja, bala wäŋgaŋalnha roŋi'-ruŋiyinan wäŋalila.
ACT 17:10 Ga balanyamirriy bili yan munhawun walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal djuy'yurra Bolnhany ga Djälatjnhany balan Beriyalila wäŋalil. Ga ŋunhi maṉḏa bunanany ŋunhiliyiny bala maṉḏa marrtjinany balayin ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'maranhamirrilila buṉbulilnydja. Acts 17.10-15 Ga ŋunhiliyin maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja Garraynhany Djesunhany ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi Djuw bäpurruwalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
ACT 17:11 Ŋunhalnydja wäŋaŋur Beriyany yolŋu walal gan nhinan gumurr-ŋamathin, yaka balanya nhakun ŋunha Dhatjalunikapuy yolŋu walal, bili mirithin yan walal gan djälthin God-Waŋarrwalaŋawnydja dhärukku ŋänharaw, märr walal dhu marŋgithirrnydja yuwalkkuman. Ga mirithin yan walal gan ŋunhi buthuru-bitjurrnydja ŋurikiyiny dhärukku, ga bitjarr bili walal gan walu-ŋupar maŋutji-ḻaw'maraŋal God-Waŋarrwuny dhäruk, yan walal gan nhakun maḻŋ'maraŋal guyaŋan ŋunhi ŋanya Bolnha dhäruk. Bala walal ŋunhi maḻŋ'maraŋalnydja yuwalknha yan dhäruktja.
ACT 17:12 Bala dharrwan ŋunhi Djuw malany yolŋu walal gan märr-yuwalkthinan, ga wiripuny Gurik mala yolŋu walal ḏirramuwurr ga miyalkkurruwurr ŋunhiwurr ŋunhi ŋurruḏawalaŋun mala; dharrwan mirithirra yolŋuny walal gan ŋunhi märr-yuwalkthinany Garraywuny Djesuwnydja.
ACT 17:13 Bala walal ŋuriŋiwurruynydja Djuw malaynydja ŋunhalnydja Dhatjalunikany wäŋaŋur ŋäkulnha ŋanya Bolnhany, ŋunhi ŋayi gan marŋgikuŋal lakaraŋal God-Waŋarrwu dhäruk ŋunhaliyi Beriya wäŋaŋur, bala walal ŋunhiwiliyiny muka marrtjin, ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur bala walalnydja marin nhanŋu ŋurru-ŋamaŋamayurr Bolwuny.
ACT 17:14 Bala walal ŋuriŋiwurruynydja Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal wäŋa-ŋunhiŋuwuyyuny djuy'yurra ŋanya Bolnhany balan bitjarra, walŋakuŋala ŋanya, ga maṉḏany Djälatjtja ga Dimithiny ŋurr'yurra ŋunhiliyin banydjin yan Beriyan wäŋaŋur.
ACT 17:15 Yo, wiripuwurrnydja yolŋu walal malthurr bämaran' nhanŋun Bolwun. Marrtjinany walal gan ŋunhi, ga yan bili ga yarrupthurr raŋiŋur, ga ŋunhiliyiny walal marthaŋaylila ŋal'yurr. Marrtjinan walal gan marthaŋayyun, ga yan bili ga bunan walal ŋunhala Yathinnha wäŋaŋur. Ga beŋuryiny ŋayi Bolyu djuy'yurr roŋanmaraŋala ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal nhanŋu bämara' malthurr. Ga dhäruktja walal gan ŋunhi gäŋal warray maṉḏaŋguny Djälatjkuny ga Dimithiwnydja Bolnhany balanya gam', “Nhumany dhu marrtji rälin dhipala ŋarrakalnha bondin yan.” Bitjarr ŋayi ŋunhi Bolnydja dhäruk-djuy'yunminany maṉḏaŋ.
ACT 17:16 Yo, ŋunhiliyiny Yathinnha wäŋaŋur ŋayi gan Bol galkurrnydja maṉḏaŋ Djälatjkuny ga Dimithiwnydja. Marrtjinany ŋayi gan ŋunhi Bolnydja wäŋakurra malaŋuwurr, nhäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi waŋarrnhan malany ŋunhi goŋbuynha djämapuy, bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja, dharrwan mirithirra ŋula nhämunhan' waŋarrnydja malany, ga ŋuriŋiyin malaŋuy ŋanya ŋunhi Bolnha mirithinany ŋayaŋu-yätjkurruyaŋalnydja.
ACT 17:17 Bala ŋayi gan ŋunhi marŋgikuŋalnydja walalany ŋunhilin Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'thunamirriŋura buṉbuŋurnydja, lakaraŋala ŋayi gan Djuw bäpurruwnha ga Djan'tayilwu malaw ŋunhi walal ŋuli ganha buku-ŋal'yuna God-Waŋarrwu. Ga bitjarrnha bili ŋayi gan ŋunhi walu-ŋuparnha lakaraŋalnydja dhäwuny' yolŋuwnydja walalaŋ, dhawaṯmaraŋala gan yuwalkkuŋala yan, ŋunhiliyin buṉbuŋur ŋunhi yolŋu walal ḻuŋ'maranhamin balayi.
ACT 17:18 Ga wiripuny yolŋu mala ḻiya-ḏälmirr, ŋunhi walal bäpurruny yäku Yipakuriyan,* ga wiripuwurr yolŋu walal ŋunhi walal bäpurru Dowik, dhiyaŋuwurruyyin gan ŋunhi dhä-ḏälkuŋalnydja waŋanany ŋanya mirithinany Bolnhany. Ga wiripuwurruynydja nhakun yolŋuy walal gan lakaraŋal ŋanya bitjarrnha, “Dhuwandja ḏirramu dhäruk-ḏumurrnha muka? … mirithirra ŋayi ga dhuwal garrwarkunhamirra ŋanyapinya ŋayi. Nhaltjan ŋayi ga dhuwal waŋany mirithirrnydja?” Ga wiripuwurrnydja walal nhanŋu gan ŋunhi waŋan bitjarrnha, “Dhuwandja mak ŋayi ga lakaramany ŋunhin mulkurunhan waŋarrnha muka?” Yo, waŋanany walal gan ŋunhi bitjarryin, bili ŋayi gan Bolyu lakaraŋal Garraynha Djesunhany, ŋunhiŋuwuynha ŋunhi ŋayi walŋathin beŋur moluŋur.
ACT 17:19 Bala walal waŋanan gaḏaymara ŋanya Bolnhany, ŋayi dhu balan marrtji ga dhäwun' lakaram ŋunhala wäŋaŋur yäkuŋur Yariyupakatjnha, ŋunhi walal ŋuli ganha ŋaḻapaḻmirr yolŋu walal ḻuŋ'maranhaminya waŋgany-manapanminya ŋunhiwiliyi wäŋalil, märr walal dhu ŋäma ga mala-djarr'yun ŋunhi djambatj dhäruk, ga yuṯa malany rom. Bala walal ŋanya ŋunhi gäŋalnydja Bolnhany ŋunhiwiliyin wäŋalilnydja, ga waŋan bitjarrnha, “Way, go mak lakaraŋ ŋanapurruŋgal dhuwaliyi ŋunhi dhäwu. Yuṯa dhuwaliyi rom, napurrnydja djäl napurr dhu ŋämayi.
ACT 17:20 Dhuwaliyiny dhäwu nheny ga lakaram mirithirra mulkurun, yakan ŋanapurr gan ŋäkul ŋäthilnydja balanyayi dhäwu. Ma', lakaraŋun napurruŋgal. Ŋanapurr djäl napurr dhu maḻŋ'maraman mayalin'.”
ACT 17:21 Yo, wäŋa-ŋunhaŋuwuynydja Yathinbuynydja yolŋu walal ŋuli ganha bitjana bili walu-ŋupana lakaranhaminya yuṯa yan dhäwu bala-räli'yunminya; mirithinan walal gan ŋunhi djälthinany ŋänharaw yuṯawnydja dhäwuw.
ACT 17:22 Bala ŋayi gan ŋunhiyi Bolnydja dhärranan ŋunhiliyin ṉapuŋgan', gumurrŋura walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalyin ḻiya-ḏälmirriwala yolŋuwal walalaŋgal, bala ŋayi lakaraŋalnydja walalaŋgal bitjarrnha, “Way nhuma yolŋu walal wäŋa-Yathinbuy mala, ŋarra nhumalany dhuwal maḻŋ'maraŋalnydja ŋunhi nhuma gan mirithin yan guyaŋanany ga ŋuparnydja waŋarrnhany malaŋuny nhumalaŋguwuy nhuma.
ACT 17:23 Yo, marrtjinany ŋarra gan dhuwalatjarr dhukarrkurrnydja wäŋakurrnydja nhumalaŋgalaŋuwurr, bala ŋarra marrtjin nhäŋala dharrwan mirithirra waŋarrnydja mala. Ga wiripuny ŋarra nhäŋal djimuku' bulaymirr yurr dhärukmirr makarrmirr, ŋunhi gan bitjarr waŋan gam', ‘Dhuwandja ŋuriki waŋarrwu ŋunhi napurr yaka nhanŋu marŋgi,’ bitjan ga dhärra. Yo, buku-ŋal'yun warray nhuma ŋuli ga ŋunhi nhanŋu yulŋuny, yurr yakan nhuma marŋginy nhanŋu. Ŋayin ŋunhiyin yuwalktja waŋarr, ŋanyanhan ŋarrany ga dhuwal waŋarrnha lakaram nhumalaŋgal ŋunhi yuwalknhan.
ACT 17:24 Dhiyaŋiyin ŋunhi waŋarryu Godthun djäma dhuwandja ŋunhi munatha'nhany wäŋany ga bukmak nhä mala marrtji ŋorra dhuwal, ga bulu ŋayi ŋunhi Garray balanya, Buŋgawa ŋurukuny ŋunhi djiwarr'puywuny wäŋaw ga dhiyak munathawny'tja. Yurr yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi nhini ŋunhiliny buṉbuŋur ŋunhi yolŋuwuŋuny goŋbuy djämapuy.
ACT 17:25 Bukmak ŋunhiyi nhä mala nhanŋuwuy yan warrpam'; yakan dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal djäma ŋula nhäny mala guŋga'yundja ŋanya God-Waŋarrnhany, bäyŋu yan. Limurrnydja dhiyaŋuwurruynydja yolŋuy walal ŋuli yaka warray gi gurrupul nhanŋuny ŋula nhä malany, bili ŋayiny ŋuli ga ŋuriŋiyiny gurrupan walŋa warray limurrunhany, ga bukmak ŋula nhä mala limurruŋguny yolŋuwnydja walalaŋ bukmakkuyi yan; limurrnydja ŋuli ga dhuwal nhina ŋir'yundja ŋuriŋiyi muka bili yan waŋganydhu nhanukal djämay.
ACT 17:26 Ŋurruŋuny ŋayi ŋunhi ŋäthilnydja djäma waŋganynha muka yan yolŋuny ḏirramuny, ga beŋuryiny waŋganygalnydja yarraṯaŋur, bala ŋayi yan malany ga bäpurruny dharrwakuŋala mirithinan, märr walal dhu ga nhinany malaŋura ga malaŋura buku-ḻiw'maraman dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur. Yo, ŋayipiyi yan ŋunhi God-Waŋarryu walunhany nhirrpar ŋurikiyiny yolŋuwnydja walalaŋ nhätha walal dhu ŋunhi nhina, ga bitjarryi bili ŋayi gurruparyi bawalamirriwnydja bäpurruw wäŋa malany nhinanharawnydja walalaŋ, märr walal dhu ga yolŋuny walal ḻarrum muka nhanŋu, bala maḻŋ'maraman walal dhu ŋanya ḻarrunharaynydja. Bili ŋayiny yaka warray barrku litjalaŋgalnydja; galki ŋayiny litjalaŋgal waŋga'-waŋganygal yan.”
ACT 17:28 “Yo, ŋäthilnydja gan ŋunhi yolŋu ŋula yol waŋan bitjarr muka, ‘Limurrnydja ga dhuwal nhina waŋganyŋura nhanukala, ga bulu limurr ŋuli ga ŋunhi marrtji nhanukiyingalaŋuwurryi yan; limurrnydja ŋuli ga dhuwal yolŋuny walal nhina nhanukiyingal yan walŋay.’ Ga bitjarryi bili waŋganydhuny gan ŋunhi yolŋuy nhuma-malaynydja djawarrkmirriynydja lakaraŋalyi bitjarr gam', ‘Limurrnydja dhuwal djamarrkuḻi' nhanŋuwuy yan,’ bitjarr.”
ACT 17:29 “Yo, yuwalk warray limurr dhuwal djamarrkuḻiny' nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwu. Yaka limurr dhu ga ŋunhi guyaŋa ŋanyanhany God-Waŋarrnhany bitjandja, yanbi ŋayiny ŋula nhän mel-wiḏi'mirra bulay ga ŋula nhän dharpan; yaka ŋayi dhuwal wuŋuḻi' yolŋuwuŋ goŋbuy djämapuy; yakan dhu dhuwal ŋula yolthuny yolŋuy djäma God-Waŋarrnhany nhanukiyingalnydja ŋayi be gaḏaman-lakaranhaminyaraynydja ḻiyay ga goŋdhu.
ACT 17:30 Ŋäthilnydja ŋunhi yolŋuynydja walal yaka muka ŋanya maḻŋ'maranha, yaka walal marŋgi nhanŋu God-Waŋarrwu; yurr ŋayipiny gan ŋunhi God-Waŋarryuny ŋunhiyi nhäŋal, bala bäy-lakaraŋala djarrpi'kunhawuynydja mala djämapuy. Ga yakan ŋayi ŋunhi walalany dhä-gir'yunany, bili walal gan ŋunhi nhinan dhuŋamirr yan nhanŋu. Ga dhiyaŋuny bala ŋayi ŋuli ga God-Waŋarryu lakaraman yolŋuwnydja walalaŋ bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja bitjanna gam', ‘Nhumany dhu bukmaknha yan bilyuna yätjkurruŋurnydja romŋur nhumalaŋgiyingal nhuma.’
ACT 17:31 Bili God-Waŋarryuny ŋunhi bilin gänaŋ'maraŋala ŋunhiyiny walu, ŋunhi ŋayi dhu mala-djarr'yurrnydja yolŋunhany walalany ŋuriŋiny ŋunhi nhanukiyingalnydja ŋayi rom-dhunupaynydja romdhu. Ga bilin ŋayi ŋunhi djarr'yurra yolŋunhany mala-djarr'yunarawnydja, ga bilin ŋayi ŋanya ŋunhi milkuŋala warralkuŋala yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhi ŋayi ŋanya rur'maraŋala beŋura ŋunhi dhiŋganhaŋura.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Bolnydja waŋan.
ACT 17:32 Ga ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal ḻiya-gaḏamanmirriynydja ŋäkul ŋunhiŋuwuyyi, ŋunhi ŋayi waŋganydja yolŋu walŋathin beŋur dhiŋganhaŋur, bala walalaŋgalnydja gan ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja beyarrmakthin warray ŋunhiyi dhäruktja, gitkitthunminan walal gan nhanŋu Bolwu. Ga walalnydja wiripuwurrnydja ŋunhi waŋan bitjarrnha, “Ŋanapurrnydja dhuwal djäl muka dhiyakiyi, nhe dhu ga ŋanapurruŋgal bulu lakaram,” bitjarr.
ACT 17:33 Bala ŋayi Bolyuny ganarrthaŋala ŋunhiyiny buṉbuny, bala yan marrtjinan.
ACT 17:34 Yurr wiripuwurrnydja yolŋu walal märr-yuwalkthinan gan ŋurikiyiny ŋunhi dhärukku, bala walal ŋunhi waŋgany-manapanminany nhanukalnha Bolwalnha. Ga dhuwalawurr ŋunhiyi yäkuny yolŋuny walal gam', Diyanitjiya,* ŋunhi ŋayi malaŋurnydja ŋurruḏawalaŋuwal yolŋuwal walalaŋgal, ga miyalk yäku Damaritj, ga wiripuwurr yolŋu walal bitjarryi bili yan märr-yuwalkmirriyinan gan Garraywuny.
ACT 18:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Bolyu ganarrthaŋala Yathindja wäŋa, bala marrtjinan Gorinlilnha wäŋalil.
ACT 18:2 Ga ŋunhili Gorindja wäŋaŋur ŋayi Bolyu maḻŋ'maraŋal Djuwnhan bäpurruny yolŋuny, yäkuny ŋayi ŋunhi Guwila.* Yurr dhawal-guyaŋanany ŋayi ŋunhi ŋunhal wäŋaŋur Bunditj;* bunanany ŋayi ŋunhi Gorindja wäŋaŋur beŋurnydja ŋunhi Rawumŋurnydja wäŋaŋur yaka wiyin muka, maṉḏa miyalk nhanŋu yäku Buritjila.* Yurr maṉḏa ŋunhi ganarrthaŋalnydja ŋunhiyiny wäŋa Rawumdja, bili ŋuriŋi ŋurruḏawalaŋuy Rawumbuyyuny buŋgaway yäkuy Guludiyatjthu gan mirithinan ŋaŋ'ŋaŋ'thurr Djuw malanhany yolŋuny walalany beŋuryiny wäŋaŋur. Bala maṉḏany ŋunhi Guwilany ga Buritjilany gan nhinan ŋunhiliyin Gorinnha wäŋaŋur, ga djämany maṉḏa gan ŋunhi wiṉiṉnha dharpuŋalnydja. Bala ŋayi ŋunhi Bolnydja dhunupan marrtjinan maṉḏaŋgal wäŋalila, bala ŋayi yan nhinanan gan ŋunhiliyin, bili ŋayiny ŋunhi Bolnydja yolŋu wiṉiṉ-dharpunhamirryi, balanyayi bili yan nhakun ŋunhiyi maṉḏa Guwila ga Buritjila. Ga djämany ŋayi gan ŋunhiliyin maṉḏaŋgalnha, walalnha rrambaŋin.
ACT 18:4 Ga bitjarryi bili ŋuriŋiny ŋunhi Gänaŋ'maranhamirriynydja waluy ŋayi Bolyu gan waŋan mirithin yan walalany ŋunhili buku-ḻuŋ'thunamirriŋurnydja buṉbuŋur; djälthin ŋayi gan ŋurikiyi Djuw malaw yolŋu'-yulŋuw ga Gurikku yolŋuw walalaŋ, walal dhu yuwalkkuman yan märr-yuwalkthirr nhanŋu Garraywuny Djesuwnydja.
ACT 18:5 Ga ŋunhi maṉḏa Djälatjtja* ga Dimithiny* bunanan ŋunhiliyin beŋurnydja Matjataniyaŋurnydja wäŋaŋur, bala ŋayi gan ŋunhi Bolyuny dhäwun' lakaraŋal bitjarra bili yan walu-ŋupara marŋgikuŋalnydja gan ŋunhi Djuw malanhany yolŋuny walalany ŋunhi Djesuny dhuwal yolŋu Maŋutji-dhunupayanhawuy yan God-Waŋarrwuŋ djuy'yunawuy.
ACT 18:6 Yurr walalnydja ŋunhiyi Djuw malany yolŋu walal yaka gan djälthin ŋurikiyi dhäwuw, ga waŋanany walal gan ŋunhi yätjkurr-lakaraŋalnydja ŋanyanhan Bolnhan, walal balaŋ bunha muka ŋanya yulŋuny. Bala ŋayipiny ŋunhi Bolnydja ḏiltjin-gurrupanmin walalaŋ, bala ŋayi waŋanan bitjarrnha walalaŋgal, “Ŋunhi nhuma dhu ga nhina barrkuny God-Waŋarrwalnydja, ŋunhiyiny nhakun nhumalaŋguwuynha gämurru', yakan ŋarrakuny, bili ŋarrany gan ŋunhi lakaraŋal nhumalaŋ yuwalk warray, bala nhumany ŋuli ga ŋunhi bäyŋun ŋäkuny ga märraŋuny. Dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur ŋarra nhumalany dhu ganarrthaman, bala ŋarra dhu marrtjin, ga lakaramany ŋarra dhu ga ŋunhi dhäwuny ŋurukuwurruŋgun ŋunhi Djan'tayilwu yolŋuwnydja walalaŋ.”
ACT 18:7 Bala yan ŋayi Bolyuny ganarrthaŋala ŋunhiyiny Djuw malanhany yolŋuny walalany, bala ŋayi yan marrtjinan, ga nhinanany ŋayi gan ŋunhiliyin mulkuruwala yolŋuwalnydja yäkuwal Ditjiya-Djatjatjkalnha. Ŋunhiyiny gan yolŋu ḏirramu buku-ŋal'yurr God-Waŋarrwun, ga wäŋany nhanŋu gan ŋurikiyi dhärran galki yan ŋunhi Djuw-malaw buku-ḻuŋ'thunamirriŋur buṉbuŋur gan dhärran.
ACT 18:8 Ga ŋayiny ŋunhi Guritjpany, märr-yuwalkmirriyin Garraywuny ŋuliwitjarra ŋunhi Bolwalaŋuwurra dhäwukurr ŋunhi ŋayi ŋurruḏawalaŋu gapman ŋurikiyi Djuw malaw buku-ḻuŋ'thunamirriw buṉbuw. Ga walal ŋunhi gurruṯumirrnydja mala nhanŋu ga dharrwa wiripuwurr yolŋu walal ŋunhiliyi Gorinŋur wäŋaŋur ŋäkul gan Bolnha dhäwupuy lakaranhawuy, bala walal gan yan dhunupan märr-yuwalkthinan, ga dhunupan walal gan ŋunhi ḻiya-ḻupthurra yulŋuny.
ACT 18:9 Waŋganydhuny munhay ŋayi Bolyu nhäŋal yolŋunhan wuŋuḻin', ŋayi gan dhärran, yurr Garray ŋayipi ŋunhi yulŋuny, bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Way Bol. Yaka barrari ŋula yolkuny yolŋuw. Biyak bili gi baḏak yan lakaraŋuny, ga yaka ḏaḏawyurrnydja gandarrŋurnydja.
ACT 18:10 Bili ŋarrapiny dhuwaliyin nhokal galki yan. Yaka nhuna dhu ŋula yolthuny wutthundja, ga bäyŋu nhe dhu burakirr, bili dhiyaliyiny wäŋaŋur dharrwa ga nhina ŋarraku yolŋu walal.” Bitjarrnha ŋayi gan Garrayyu waŋanany ganydjarr-gurruparnydja ŋanya Bolnhany.
ACT 18:11 Bala ŋayi Bolnydja ŋunhiliyiny wäŋaŋur gan nhinan wiyinnha, waŋgany dhuŋgarra ga bulu ḻurrkun' ŋaḻindi. Ga bitjarra bili ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja walalaŋ marŋgikuŋalnydja God-Waŋarrwuny dhäruk.
ACT 18:12 Ga balanyamirriyyin ŋunhi, ŋayin ŋunhi Galiyawnha buŋgawany ŋurikiyiny wäŋaw Yäkiyawnydja. Ga walalnydja gan ŋunhi Djuw malany yolŋu walal waŋgany-manapanminan ḻuŋ'maranhaminan, bala walal ŋayathaŋala ŋanyanhany Bolnhany, bala gäŋala balayin ŋurikalyin ŋurruḏawalaŋuwala yolŋuwal dhä-birrka'yunarawnha.
ACT 18:13 Bala walal gan lakaraŋalnydja nhanukal bitjarra, “Dhuwandja ḏirramu yolŋu mirithirr yätjkurr, dharrwanhan ŋayi ga dhuwal bilmaramany yolŋunhany walalany buku-ŋal'yunaraw God-Waŋarrwun, ŋunhi yakan manymak nhakun limurruŋgalnydja romŋur.”
ACT 18:14 Ŋayi balaŋ ŋunhi waŋanha muka Bolnydja, yurr ŋayin ŋunhiyin ŋurruḏawalaŋun yäku Galiyawnydja waŋan ŋurikiwurruŋgalnydja Djuw malawalnydja yolŋuwal walalaŋgal bitjarrnha, “Ŋuli balaŋ ŋayi dhiyaŋiyi yolŋuy djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja, ga bakmaranhany ŋayi balaŋ ŋunhi Rawumbuynydja rom, ŋarrany balaŋ ŋunhi buthuru-bitjuna muka nhumalaŋ, ŋänha nhumalany dhäruktja.
ACT 18:15 Yurr nhumany ga dhuwal dhä-ḏälthinyamirrnydja waŋanhamirr nhumalaŋgiyingalnha yan nhuma romŋur mala; yänan nhuma ga dhuwal waŋanhamirrnydja dhärukŋura mala ga yäkuŋura ŋula nhäŋura malaŋuŋur. Gatjuy, nhumapin dhu ḏaḏawmaranhamirr dhipuŋuryiny mala mariŋur, ŋarrany dhu ga yakan dhuwaliyi mala nhumalaŋ ŋupan mala-djarr'yun.”
ACT 18:16 Bala ŋayi yan dhawaṯmaraŋalnha walalany ŋaŋ'ŋaŋ'thurra beŋuryiny ŋunhi wäŋaŋur.
ACT 18:17 Ga dhäŋur beŋuryiny walal ŋayathaŋala ŋunhin ŋurruḏawalaŋunhany yolŋuny yäkuny Djutjthanitjnhan,* bala walal ŋanya gan bartjunmaraŋala, ŋunhala ŋunhi warraŋulnha galki ŋunhi buṉbu gan dhärran waŋanhaminyawuy. Yurr ŋayiny ŋunhiyiny Galiyawnydja yäku yolŋu bäyŋun ŋula waŋanha gulmaranhany walalany beŋuryi ŋunhi mariŋur.
ACT 18:18 Yo, ŋunhi ŋayi gan Bolnydja wiyinnha nhinan ŋunhiliny wäŋaŋur Gorindja ŋurikiwurruŋgalnha Garraywalaŋumirriwalnha yolŋuwal walalaŋgal, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi walalany ganarrthaŋala. Bala ŋayi marrtjinany marthaŋayyun balayi roŋiyin Djiriyalil* makarrlil wäŋalil, ga malthurrnydja nhanŋu ŋunhi yolŋuny maṉḏa Buritjilan* ga Guwilan*. Yurrnha ŋayi ŋunhiyiny ganarrthaŋal wäŋa Djin'kiriyany, ŋayi ŋathil ŋunhi ŋurruŋuny ŋunhiliyiny wäŋaŋur wäwun'-nhirrpanmin ŋanyapinya ŋayi God-Waŋarrwal, bala yan ŋayi ḻiyany wiriny'tjunminan ŋanyapinyany ŋayi, ŋunhiyiny nhakun ŋayi milkunhaminan ŋunhiyin wäwun'-nhirrpanminyawuynha.
ACT 18:19 Yo, marrtjinany walal gan ŋunhi marthaŋayyuny, yan bili ga dhawaṯthurr ŋunhala wäŋaŋur Yipatjatjnha, ga ŋunhiliyi ŋayi ganarrthaŋal maṉḏanhany Biritjilanhany ga Guwilanhany ga dhunupan ŋayiny marrtjin balan ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'thunamirrilila buṉbulilnydja, bala walal gan waŋanhaminan ŋunhiliyin ŋayipi Bol ga wiripuwurr yolŋu walal. Yurr wiripuwurruynydja ŋunhi yolŋuy walal waŋan ŋanya bitjarra, “Nhinany nhe dhu dhiyal ŋanapurruŋgalnydja märr-wiyin,” bitjarr. Ga ŋayiny Bolnydja waŋan yaka'yurr; märr-gurriri yan ŋayi nhinanany, bala ŋayi walalany ganarrthaŋala marrtjinan. Bala ŋayi waŋanany bitjarra, “Yalalany ŋarra dhu mak roŋiyirra, bäy ŋayi dhu ŋayipi God-Waŋarryu lakaram ŋarraku roŋiyinyaraw.” Bala ŋayi Bolnydja marrtjinan beŋuryiny wäŋaŋur marthaŋayyun, yurr maṉḏany ŋunhiliyin banydjin ŋurr'yurr Buritjilany ga Guwilany Yipatjatjnha wäŋaŋur.
ACT 18:22 Yo, ŋayiny ŋunhi Bolnydja wiyinnha gan marrtjin, yan bili ga bunan ŋayi Djitjariyan wäŋaŋur yäkuŋur. Bala ŋayi yan dhunupan marrtjinan Djurutjalamlila, bala walal gan märr-ŋamathinyaminan walalaŋguwuy walal Bol ga ŋunhiwurr yolŋu walal Garraywalaŋumirr wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi mala. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi marrtjin roŋiyindhi Yandiyuklila wäŋalil.
ACT 18:23 Ga ŋunhili Yandiyuktja wäŋaŋur ŋayi walalaŋgal nhinan märr-gurriri, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi walalany ganarrthaŋala. Ga buluny ŋayi gan marrtjin ŋuliwitjarra makarrkurr wäŋakurr yäkukurr Galatjiyakurra* ga Buritjiyakurra; marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ḻiw'maraŋala, marrparaŋguŋala marrtjin walalany ga, ganydjarr-gurrupara, ŋunhiwurrunhan ŋunhi Garraywalaŋumirrinhan yolŋuny walalany.
ACT 18:24 Yo, waŋgany yolŋu marrtjin bala Yipatjatjlil* wäŋalil, yurr ŋayi ŋunhi Djuw yolŋuny, yäku Yapulitj,* ŋunhaŋuwuy Yaliktjandiriyapuy wäŋapuy, ga dhuwaliyi ŋunhi yolŋu marŋgi mirithirr God-Waŋarrwalaŋaw dhärukku, ga waŋanany ŋayi gan lakaraŋalnydja dhawaṯmaraŋalnydja dhäruktja dhunupa yan.
ACT 18:25 Yo, ŋayi gan ŋunhiyi marŋgithinany ŋäthil yan ŋurruŋu Garraywalaŋaw yan romguny, bala ŋayi gan mirithinan marŋgikuŋalnydja lakaraŋalnydja dhunupan yan Djesuwalaŋuwuynha dhäwuny'. Yurr yaka ŋayi ŋunhi bukmakkuny marŋgi; marŋginy ŋayi ŋunhi dhäwuwny'tja ŋuriki yan bili ŋunhi Djondhu gan ḻiya-ḻupmaraŋal yolŋuny walalany, ŋäthilmirriyaŋal walalany ŋuriki ŋunhi ŋayi dhu Djesu buna.
ACT 18:26 Yo, dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu Yapulitjtja yäku bunan ŋunhiliyi Yipatjatjtja wäŋaŋur, bala ŋayi gan marŋgikuŋalnydja lakaraŋalnydja ŋunhala ŋunhi Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'thunamirriŋura buṉbuŋurnydja. Ga maṉḏany ŋunhi Buritjilaynydja* ga Guwilaynydja ŋäkul ŋanya ŋunhiwiliyi, bala yan maṉḏa gaḏaymara ŋanya Yapulitjnhany maṉḏaŋgiyingala wäŋalil, ga ŋunhiliyin maṉḏa gan ŋunhi dhuwurr-lakaraŋalnydja God-Waŋarrwalaŋawuynydja rombuy, bukmak yan maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhanukal.
ACT 18:27 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi marŋgithinany ŋunhiyi yolŋuny, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin Yäkiyalila wäŋalil,” bitjarr. Ga walalnydja ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi Yipatjatjpuyyuny mala gan guŋga'yurra ŋanya ŋayaŋu-rur'maraŋala, bala walal marrtjin wukirrin djorran' ŋurikiwurruŋgun Garraywalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ ŋunhawalnydja Yäkiyalilnydja wäŋalil, wukirriny walal ŋunhi djorrany' bitjarr, “Gumurr-ŋamathi walal nhanŋu dhiyakiyi yolŋuw Yapulitjkuny.” Bala ŋayi yan dhunupan marrtjinan, ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur ŋayi ŋunhi yuwalkkuŋalnha yan guŋga'yurrnydja wäŋa-ŋunhiŋuwuynhany yolŋuny walalany, ŋunhi walalnydja ŋäthil yan märr-yuwalkmirriyin Garraywu bili ŋuriŋin ŋunhi God-Waŋarrwalnha märr-ŋamathinyaray.
ACT 18:28 Yo, waŋanany ŋayi gan ŋunhi Yapulitjtja ŋurikiwurruŋgalyiny Djuw malawalnydja yolŋuwal walalaŋgal dhärukthuny ganydjarrmirriynha ga dhunupaynha, beŋura yanan ŋunhi dhuyuŋura djorra'ŋurnydja; lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi dhawaṯmaraŋalnydja ŋanyanhan Djesunhan ŋunhi ŋayiny Maŋutji-dhunupayanhawuy God-Waŋarrwuŋ. Yurr ŋuriŋiwurruyyiny Djuw malaynydja yolŋuy walal bäyŋun ŋula waŋgany dhäruk maḻŋ'maranha buku-roŋanmaranharawnydja nhanŋuny.
ACT 19:1 Yo, Yapulitjtja* gan yolŋu yäku nhinan Gorinnha* wäŋaŋur, ga balanyamirriy bili ŋayiny gan Bolnydja marrtjin wäŋakurr ŋarakawurr Yaytjawurra, yan bili ga bunan ŋayi ŋunhal Yipatjatj wäŋaŋur, ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋayi ŋunhi ŋunhin yolŋunhany walalany märr-yuwalkthinyamirrinhan mala.
ACT 19:2 Bala yan ŋayi Bolyuny dhä-birrka'yurrnydja walalany bitjarrnha, “Way walal. Ŋula muka nhuma märraŋal Dhuyu-Birrimbirrnhany? … balanyamirriynydja ŋunhi nhuma ŋanya Garraynhany märr-yuwalkmirriyin?” Ga walalnydja buku-bakmaraŋal nhanŋuny balany bitjarr, “Yol ŋayi dhuwali Dhuyu-Birrimbirrnydja? Yaka ŋanapurr ŋuli ganha dhuwaliyi yäku ŋänha ŋäthilnydja,” bitjarr.
ACT 19:3 Ga bulu nhakun ŋayi Bolyu walalany dhä-birrka'yurr bitjarr, “Nhäthinya nhuma ŋunhi buku-ḻuptja rom märraŋal?” bitjarr. Ga walalnydja buku-roŋanmaraŋal waŋan nhanŋuny bitjarra, “Ŋanapurrnydja dhuwal märraŋal ŋunhi bili yan buku-ḻup ŋunhi ŋayi gan Djondhu lakaraŋal,” bitjarr.
ACT 19:4 Bala ŋayi Bolnydja waŋanan bitjarra, “Djondhuny gan ŋunhi ḻiya-ḻupmaraŋal ŋunhiwurruny yan yolŋuny walalany ŋunhi walal gan bilyurr, bala ganarrthaŋala walalaŋguwuy walal yätjkurrnydja rom malany; ga waŋandhi ŋayi gan ŋunhi lakaraŋal Yitjuralpuyŋuwalnydja yolŋuwal walalaŋgal walal dhu märr-yuwalkmirriyirra ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ga marrtji ŋapa-munguyun Djonnhany. Ga ŋunhiyiny yolŋu ŋayin Djesun; ŋurikalyin nhuma dhu ga ŋunhi märr-nhirrpanmirrnydja.”
ACT 19:5 Ga ŋunhi walal ŋanya ŋäkulnydja Bolnhany balanyawuyyiny dhäruk waŋanhawuy, bala walal yan ḻiya-ḻupthurrnydja gan yäkuynydja Garraywalnha Djesuwalnha.
ACT 19:6 Bala ŋayi marrtjin Bolyuny muḻkurr-ŋayathaŋala walalany, bala ŋayi ŋunhiyi Dhuyu-Birrimbirrnydja bunanan walalaŋ, warrpam'nha walalany monyguŋalnha. Ga dhunupan yan ŋunhiyi yolŋuny walal marrtjin waŋanany wiripuŋuwurra mathakurrnydja mulkuruwurra, bala lakaraŋalnydja walal marrtjin ŋunhi, ŋunhin bili yan God-Waŋarrwun dhäwuny'.
ACT 19:7 Yurr märr dharrwaynha yolŋuynydja walal ŋunhi märraŋalnydja Dhuyu-Birrimbirrnhany balanyamirriyyiny waluy.
ACT 19:8 Ga dhäŋur beŋuryiny, bala ŋayiny muka gan Bolyuny lakaraŋal yolŋuwal walalaŋgal ŋunhilin Djuw malawalnha buku-ḻuŋ'thunamirriŋura buṉbuŋur, yurr ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhäwuny' God-Waŋarrwalaŋuwuynha rombuynydja, ganydjarrmirriynha dhärukthuny. Lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi dhäwuny' rombuynydja nhanukalaŋawuy, märr walal dhu märr-yuwalkmirriyirra.
ACT 19:9 Yurr wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋayaŋu-dhaḻ'-dhaḻ yan gan nhinan, bäyŋu walal ganha märr-yuwalkmirriyinya; ga waŋanany walal ga ŋunhi nyamir'yurra ŋunhin Garraywun walŋamirra dhukarr. Bala ŋayipiny Bolyuny ganarrthaŋala ŋunhiyiny yolŋuny walalany. Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal gan malthurr nhanŋu Garraywu, walalnydja ŋunhi mala-manapar Bolwalnha. Bitjarra bili ŋayi gan walu-ŋupara marŋgikuŋalnydja walalany ŋunhilin mala-ḻuŋ'maranhamirriŋur buṉbuŋurnydja, yäkuŋur Duranatjnha.
ACT 19:10 Yo, wiyinnha ŋayi gan ŋunhi Bolyu lakaraŋalnydja marŋgikuŋalnydja ŋunhiliyiny, märrman' dhuŋgarrany ŋupar, ga dharrwaynha gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋäkulnydja dhäwuny' Garraywalaŋuwuynydja, Djuw malay yolŋuy walal ga ŋuriŋiwurruy Djan'tayilyu malay, bukmakthun yan gan ŋunhi dhäwuny ŋäkul ŋunhiliyiny Yaytjany makarrŋur wäŋaŋur.
ACT 19:11 Yo, balanyamirriynydja waluy God-Waŋarryuny gan djäman nhanukalaŋuwurrnydja Bolwalaŋuwurrnydja yindin mirithirra romdja, ŋayaŋu-ganyim'thunamirra.
ACT 19:12 Wiripuny walal ŋuli ganha yolŋuy walal märranha beŋur Bolwuŋ girrin' mala, ŋunhi ŋayi ŋuli ganha rumbalyu gänha; ŋunhiyi mala walal ŋuli märranha, bala gänhan, dhunupan marrtjinya mam'maranhan ŋurikiwurruŋgala yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi rerrimirriwala mala, ga dhunupan gan ŋunhi rerriynydja mala yolŋunhany walalany ganarrthaŋala. Ga bitjarryi bili yätjkurrnydja birrimbirr mala dhawaṯthurra gan yolŋuwalnydja walalaŋgal, ga dhunupan nhakun walal gan ŋunhi walŋathinan ŋuriŋiyi Bolwalnydja girriy'.
ACT 19:13 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur Yipatjatjtja, wiripuwurr Djuw yolŋu mala gan nhinan, ŋunhi walal gan dhawaṯmaraŋal yätjkurr birrimbirr yolŋuwal walalaŋgal, bala walal ŋuriŋiwurruyyi nhäŋala ŋanya Bolnhany, bala yan walal waŋanhaminan bitjanminan, “Way, limurrnydja muka dhu ga dhiyaŋ bili yan Garraywal Djesuwal yäkuynydja dhawaṯmaram ŋini? … märr ganydjarrmirriynha yäkuy,” bitjanmin. Ga ŋunhiliyi ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirr yolŋu gan nhinan yäku Gepa, ga ḏirramuwurrnydja nhanŋu ŋunhi gäthu'mirriŋuny walal ga 7-malany. Bala walal gan waŋanan ŋurikiwurruŋguny yätjkurruwnydja birrimbirrwu bitjarrnha, “Ŋarra nhuna ga dhuwal waŋa yäkuynydja Djesuwal, ŋuriŋiyi yäkuy ŋunhi ŋayi ŋuli ga Bolyu lakaram. Ma', dhawaṯthurra dhipuŋuryi yolŋuwalnydja.”
ACT 19:15 Bala yan ŋayi dhunupan ŋunhiyiny yätjkurrnydja birrimbirr waŋanan buku-bakmaraŋalnydja walalaŋguny bitjarrnha gam', “Marŋgi dhuwal ŋarrapiny Djesuw, ga ŋunhi ŋarra gan ŋäkul muka Bolnhany. Ga nhumany dhuwal yolnha walal?” bitjarr.
ACT 19:16 Bala yan ŋunhiyiny mokuywalaŋumirrnydja birrimbirrmirr yolŋuny dhunupan wapthurra ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi 7-galnha yolŋuwalnydja walalaŋgal, bala yan galkirrinyamaraŋalnha walalany, mirithinan yänan ŋayi gan bumarnydja walalany ŋuriŋiyi mokuywalaŋumirriynydja birrimbirrmirriy yolŋuy, yirrparnydja marrtjin biṉinydhun nhanukiyingal ŋayi walalany, girri' manapara ŋayi gan barr'-barrmaraŋalnydja walalaŋ, bala walal gan ŋunhi waṉḏi'-waṉḏinany dhawaṯthurrnydja warraŋulnha girri'miriwnha mala, rumbalnydja gulaŋnha yan.
ACT 19:17 Ga dharrwaynha gan yolŋuynydja walal ŋäkulnydja ŋunhalnydja Yipatjatjtja wäŋaŋur, Djuw bäpurruy ga Djan'tayilyu malay, bala walal ŋunhi mirithinan dhika barrarinany. Bala walal gan ŋunhi bukmaknha yolŋuny walal märr-ŋal'yurrnydja garrwarkuŋalnydja gan yäkuny yindikuŋalnydja ŋanyanhan Garraynhan Djesunhan.
ACT 19:18 Ga dharrwan yolŋuny walal ŋunhi märr-yuwalkthinyamirrnydja mala gan lakaranhaminan walalaŋguwuynydja walal yätjkurr dhawaṯmaraŋala, bala yan ganarrthaŋala gan ŋunhi ŋula nhäny mala rom yätjkurrnydja.
ACT 19:19 Ga ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal gan djäma marrŋgitjkal girriy', walalnydja gan ŋunhi dhunupan ḻuŋ'maraŋala ŋunhiyiny girriny' mala mäwiya'mirrnydja walalaŋguwuy walal, ga ŋunhi djorra' malany mäwiya'puy ŋorranhawuy, ga dhika nhä mala; ḻuŋ'maraŋala walal marrtjin ŋunhiyiny mala bukmak yan, bala djalkthurra warraŋullila gäŋal, waŋganylila gan buku-ḻuŋ'maraŋal, bala walal gan dhuŋgur'yurrnydja gurthaynha, milman bukmakkala yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga ŋunhiyi mäwiyany ga djorrany' mala dhika nhäny malany ŋunhi walal gan dhuŋgur'yurra, yurr rrupiya-yindimirra ŋunhi yulŋuny, nhakun 50,000-nha barrwaṉ'tja ŋurikiyi.
ACT 19:20 Ga ŋuliwitjarryiny djalkthunawurra, bala walal yuwalkkuŋalnha dharaŋarnydja God-Waŋarrwuny ganydjarr, ga Garraywuny dhäruktja ga romdja gan marrtjin yindin birrŋ'thurra marrtjin, ḏälnha mirithirra.
ACT 19:21 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Bolyu guyaŋan bitjarra, “Ŋarra dhu dhuwal balan marrtji Djurutjalamlila, yurr ŋarra dhu marrtjiny dhuwalatjanna bala Matjataniyakurra* wäŋakurr ŋarakawurr ga Yäkiyakurra.* Ga bulu ŋarra dhu marrtji bala Rawumlil wäŋalil.” Bitjarr ŋayi gan Bolyu guyaŋanany mala-djarr'yurrnydja.
ACT 19:22 Bala ŋayi ŋäthilnydja djuy'yurr märrma'nhan yolŋuny maṉḏany, guŋga'yunamirrinhan maṉḏany nhanŋuwuy ŋayi Dimithinhan* ga Yiratjtatjnhan.* Maṉḏa ŋathil ŋunhi ŋurruŋuny marrtjin balany Matjataniyalilnydja wäŋalil, ga ŋayiny gan Bolnydja nhinan ŋunhili banydji yan ŋathil Yaytja makarrŋur wäŋaŋur; märr gurriri ŋayi ŋunhiliyiny nhinan.
ACT 19:23 Ga balanyamirriyyiny ŋunhili Yipatjatjtja wäŋaŋur walalnydja marin djäma ŋurruyirr'yurra ŋurikiwurruŋgun yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan nhinan Garraywal romŋur.
ACT 19:24 Bili ŋunhiliyiny wäŋaŋur yolŋuny walal gan ŋunhi buku-ŋal'yurrnydja waŋarrwuny miyalkkun yäkuw Yätimawnha,* ŋunhi ŋayi ŋunhiyiny waŋarr djämapuynydja yolŋuwuŋ warray goŋbuy. Ga ŋunhiliyiny gan dhärran buṉbun buku-ŋal'yunaraw nhanŋu ŋurikiyiny waŋarrwu. Ga waŋgany ŋunhi yolŋu yäku Dimitiri, ŋayiny ŋuli ganha djäma buṉbu mala yumurrkuyanha, balanya bili yan dharaŋana nhakun ŋunhiyi dhuyu buṉbu ŋurikiyi waŋarrwu, ga ŋayiny ŋuli ganha ŋuriŋiyiny ŋunhi yolŋuy djämamirriynydja rrupiyany märranha yindin mirithirra ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy, bili dharrwaynha yolŋuynydja walal ŋuli ganha bäyim ŋunhiyiny mala djämapuynydja nhanukuŋ, bili ŋayi ŋunhi balanya gaḏaman mirithirr djämamirr.
ACT 19:25 Bala ŋayi ŋunhiyiny yolŋu wäthurra ḻuŋ'maraŋala ŋunhi yolŋunhany walalany djämamirrinhany mala ŋunhi walal ŋuli ganha djäma waŋganygurr, bala ŋayi waŋanan walalany bitjarrnha, “Way ḏirramuwurr, marŋgi nhuma, ŋunhi limurr ŋuli ga dhuwal ḻukunydja'thirrnydja dhiyaŋ muka djämaynydja.
ACT 19:26 Yo bilin nhumany ŋanya gan dhuwaliyi nhumalaŋgiyingalnydja maŋutjiy nhäŋala, ga ŋäkula nhuma gan ŋanya ŋunhiyiny ḏirramuny Bolnhany, nhä ŋayi gan djäma dhiyal Yipatjatjtja wäŋaŋur, ga bukmakkurr ŋulawitjarr bala Yaytjakurr makarrkurr wäŋakurr, ŋayiny marrtji ŋunha lakaraman yolŋuwalnydja walalaŋgal bitjanna, ‘Dhuwandja goŋbuynydja djämapuy waŋarr mala nhäŋiniŋ'nha, yakan yuwalk,’ bitjanna. Ga dharrwany yolŋu walal ŋuli ga dhuwal märr-yuwalkthirrnydja nhanŋun, bala walal ŋuli ga bilyuna balayin wiripuŋuwala waŋarrwal.
ACT 19:27 Yo, yolŋuny walal ga dhuwal bilyuna dhipuŋuryiny waŋarrŋur; mak dhu ga bäyŋun buluny yolŋuynydja walal bäyim limurruŋguŋuny dhuwaliyiny mala ŋunhi goŋbuynydja djämapuy waŋarr mala. Ga wiripuny nhakun walal dhu moman, dhuwal limurruŋgalaŋawnydja waŋarrwu buku-ŋal'yunamirr buṉbu, nhäŋiniŋ' lakaraman dhu ga, yakan walal dhu buluny buku-ŋal'yun nhakun dhiyakiyiny ŋunhi waŋarrwuny limurruŋgalaŋawnydja Yätimitjkuny. Yo, bili bukmak yolŋu walal ga nhina dhiyal Yaytja makarrŋur wäŋaŋur, ga bawalamirriŋur wäŋaŋur dhuwal buku-ḻiw'maram, ŋuli ga buku-ŋal'yundja dhiyakiyin ŋunhi waŋarrwuny maḻagatjkun miyalkkun. Ga nhaltjanna limurr dhu dhuwaliny ŋanya moman?”
ACT 19:28 Ga ŋunhi walal yolŋuynydja walal ŋäkulnydja ŋunhiyiny dhäruk, bala walal yan mirithinan maḏakarritjthinany, bala gan yatjunminany mirithinan bitjarrnha, “Limurruŋguny ŋunhi waŋarr Yätimitjtja bulu warray yindi mirithirr ga garrwar, limurruŋguny ŋayi ŋunhi wäŋa-Yipatjatjpuywuny yolŋuw walalaŋ waŋarr yan.”
ACT 19:29 Bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal yatjunminany mirithinan, ga rirrakaynydja ga mariny warrpam'nha buḻ'waŋdhurr, wäŋany ŋunhi ŋayathaŋala bukmakkuŋalnha. Ga dhunupan walalnydja ŋunhi ŋayathaŋala märrma'nhany ḏirramuny maṉḏany Gäyatjnhany* ga Yaritakatjnhany,* yurr wäŋa-Matjataniyawuy maṉḏa ŋunhi yulŋuny. Ga dhuwaliyiny ŋunhi ḏirramu maṉḏa walalnha rrambaŋin gan marrtjin Bolnha. Yo, ga walalnydja dhunupan ŋayathaŋala ŋunhiyiny yolŋuny maṉḏany märrma'nhany, bala marrtjin yänan warryu'-warryurra maṉḏany, balan bitjarra yindilila buṉbulil.
ACT 19:30 Bala ŋayi Bolyuny ŋäkula maṉḏany ŋunhiwiliyin wäŋalil, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Ŋarrany dhu dhuwal marrtjin balayin, märr dhu ŋarrapi yan waŋa ŋuriki yolŋuwnydja walalaŋ,” bitjarr. Yurr walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal gulmaraŋala ŋanya Bolnha, yaka walal djälthinya nhanŋu marrtjinyaraw.
ACT 19:31 Ga walal ŋunhi ḻurrkun' ŋurruḏawalaŋu gapman mala märr-yolŋumirriyin nhanŋu Bolwu, bala walal bitjarra nhanŋu dhäruk-djuy'yunminany, “Yaka nhe dhu marrtji ŋunhiwiliyiny wäŋalil, buku-djulŋi; yaka nhunapinya nhe milkunhamirr walalaŋgal ŋunhiliyiny,” bitjarr.
ACT 19:32 Ga ŋunhili wäŋaŋur ŋunhi walal gan yolŋu walal waŋgany-manapanmin, bukmaknha walal gan ŋunhi mirithinan yan yatjurrnydja; rirrakayyuny walalaŋgal ŋunhi wäŋany guluḏumdhurra yatjunminyaraynydja. Wiripuwurrnydja gan ŋunhi yolŋu walal yatjurr waŋan wiripun dhäruk, ga wiripuwurrnydja gan ŋunhi yatjurr waŋan ga wiripuŋuyaŋalnha dhäruk, bili walal ŋunhi yaka yuwalktja marŋginy nhäpuy ŋunhi gan mariny walalaŋ dhärran, ga nhäpuy ŋurrupuy nhakun walal ŋunhi ḻuŋ'maranhamin.
ACT 19:33 Ga walal wiripuwurruynydja guyaŋan yanbi ŋunhi mariny nhanŋu Yaliktjandawnha yäkuw yolŋuw, bili walal Djuw malay yolŋuy walal ŋanya gänaŋ'maraŋal Yaliktjandany, ŋayi dhu ŋunhi marrtjiny balany gumurrlilnydja lakaranharawnydja. Bala ŋayi ŋuriŋiyi Yaliktjandany goŋ-garramatthinan mukmaraŋala walalany, yanbi balaŋ ŋayi waŋanha muka lakaranhaminya ŋanyapinya ŋayi ŋurikiwurruŋgalyi yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi walalnydja gan Djuw malany yolŋu walal yaka gan mariw nhinan ŋula nhaku malaŋuw baḏuwaḏuyunaraw.
ACT 19:34 Ga ŋunhi walal ŋäkulnydja ŋanya waŋanhawuynydja, bala walal dhunupan yan dharaŋara ŋanya ŋunhi ŋayiny Djuw bäpurru warray yolŋu, bala walal yan dhunupan yatjunminan rrambaŋin waŋganygurra bitjarra, “Ŋanapurruŋguny waŋarr wäŋa-Yipatjatjpuywuny yolŋuw walalaŋ Yätamany yäku yindi warray mirithirr!” Yo, wiyinnha walal gan ŋunhi bitjarryiny yatjunmin, ŋunhiyi bili dhäruktja waŋgany yan ŋupanayŋu.
ACT 19:35 Yatjunminany walal gan ŋunhi, bala ŋayiny ŋunhi waŋganydhuny walalany yolŋuy ŋurruḏawalaŋuy waŋan mukmaraŋal, ga waŋan ŋayi walalaŋ bitjarr, “Yolŋu walal, nhuma wäŋa-Yipatjatjpuy mala, nhaku nhuma ga dhuwal ŋayaŋu-miḏikirrnydja? Bukmak ŋunha yolŋuny walal marŋgin dhiyakiyiny Yipatjatjpuywuny wäŋaw, ŋunhi nhaltjan limurr ŋuli ga djäga manymakkum dhiyakiyi ŋunhi buku-ŋal'yunamirriw buṉbuw nhanŋu ŋurikiyi waŋarrwu Yätimitjku, ga manymakkuman limurr ŋuli ga ŋunhi djägany dhiyakiyiny ŋunhi dhuyuwnydja guṉḏaw, ŋunhi ŋayi yupthurr beŋur djiwarr'ŋur.
ACT 19:36 Yo, yuwalk dhuwal yulŋuny, yurr yakan dhu ŋula yolthuny lakaram limurruny wiripuŋuyamany, biyakun nhumany dharraḏayin. Yakan buluny djäma ŋula nhä gämurru'miriwŋurnydja ŋula nhämiriwŋurnydja.
ACT 19:37 Nhaku nhuma dhuwali yolŋunhany maṉḏany gäŋal räli dhipalnydja? Bäyŋu warray maṉḏany dhiyaŋiyiny maṉḏa ŋula nhä djaw'yuna dhipuŋur buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur, ga bäyŋu maṉḏa waŋanha ŋula nhä yätjkurr dhiyakiyi waŋarrwu limurruŋgalaŋaw.”
ACT 19:38 “Ŋuli balaŋ ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuy yäkuy Dimitiriy ga nhanukal gaḏaman-djämamirriy walal guyaŋanha balaŋ ŋula yolnha yolŋuny, ŋunhi ŋayi djäma yätjkurruyaŋal, walalnydja balaŋ ŋunhiyiny yolŋuny gänhan balan ŋurikalyin yolŋuwal dhä-birrka'yunamirriwala. Ga ŋunhiliyi dhä-birrka'yunamirriŋur buṉbuŋur, walalnydja ŋuli ga dhä-birrka'yuna bitjana bili munhamandhirra. Nhuma balaŋ ŋunhi gänhany ŋunhiwiliyin dhuwaliyiny yolŋuny maṉḏany, märr ŋunhiliyin dhu walalnha ŋunhi buŋgawaynha mala dhunupayamany lakaram nhaltjarr maṉḏa gan djäma yätjkurruyaŋal.
ACT 19:39 Ga ŋuli nhuma ŋula wiripuŋuwnydja romgu djäl, nhumany dhu marrtji ŋunhiwiliyin wäŋalil, ŋunhi limurr ŋuli ga ḻuŋ'maranhamirr ŋunhiliyi wäŋaŋur waŋanhaminyaraw.
ACT 19:40 Yo, ŋunhi walal dhu ŋuriŋiwurruyyi Rawumbuyyuny ŋurruḏawalaŋuy yolŋuy walal ŋämany mariny dhuwalaŋuwuyyiny, ŋunhi nhaltjarr gäthur maḻŋ'thurr, walalnydja mak dhu guyaŋa limurruny wäŋa-Yipatjatjpuynhany yolŋuny walalany, yanbi limurr mari-djämamirra walal. Ŋunhi limurruny walal dhu ŋula dhä-birrka'yundja, ga nhaltjanna limurrnydja dhu lakaram balany walalaŋguny? Bili bäyŋun gi ŋorri dhuwal ŋula nhäny ŋurruny ŋurikiyiny mariw; nhumany gan ŋurru-ŋamaŋamayurr gämurru'miriwŋur dhuwal.”
ACT 19:41 Dhiyaŋiyi dhärukthu ŋayi ŋunhi dhäruk-mukmaraŋalnydja ŋunhi yolŋunhany walalany, bala ŋayi yan djuy'yurra walalany wäŋalila.
ACT 20:1 Ga dhäŋur beŋurnydja ŋunhi mariny bilin nhakun gulyurra, bala ŋayi Bolyuny ḻuŋ'maraŋala marrtjin ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany, bala waŋanany ŋayi gan ŋunhi walalany dhärukthuny manymakthun ŋayaŋu-rur'maraŋala walalany. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala marrtjinan Matjataniyalila.
ACT 20:2 Bala marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ŋuliwitjarryin, yurr ḻiw'maraŋala wäŋakurra ga wäŋakurra, lakaraŋalnydja ŋayi marrtjin yolŋu'-yulŋuwnha dhäwun', nhakun ŋayi gan ganydjarrmirriyaŋalnha dharrwanhan dhikan yolŋunhany walalany ŋuriŋiyiny dhäwuny. Marrtjinany ŋayi gan bala, yan bili ga bunan ŋayi Guritjnha wäŋaŋur,
ACT 20:3 ga ŋunhiliyiny ŋayi nhinan ḻurrkun' ŋaḻindi. Ga beŋuryiny yanbi ŋayi balaŋ marrtjinya balan Djiriyalila* makarrlil wäŋalil, marthaŋayyun buḏapthuna, ga yan ŋayi ŋäkul yolŋu'-yulŋuny ŋunhi walal gan Djuw malany yolŋu walal ŋayan'mirra nhinan nhanŋuny Bolwuny ŋayathanharawnha. Bala ŋayi roŋiyinan marrtjin, yurr wiripuŋuwurra gali'kurrnydja, ŋuliwitjarryi bili yan Matjataniyakurryi wäŋakurrnydja.
ACT 20:4 Ga ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal malthurryi gan nhanŋu Bolwu, dhuwalawurrnydja yäku gam', Djopata,* ŋunhi ŋayi gäthu'mirriŋu Berraw,* ŋunhaŋuwuy wäŋapuy Beriyapuy,* ga wiripuny Yaritakatj* ga Djikunda,* dhuwaliyi yolŋu maṉḏa märrmany' ŋunhaŋuwuy wäŋapuy Dhatjalunikapuy,* ga Gäyatj,* wäŋa-Dopipuy,* ga Ditjikatj* ga Dopamatjtja,* dhuwaliyi maṉḏa märrmany' ŋunhaŋuwuy wäŋapuy makarrpuy Yaytjapuy,* ga wiripu Dimithi.
ACT 20:5 Dhuwalawurryi yolŋu walal gan ŋunhi ŋurruŋuny marrtjin, ga galkurrnydja walal gan ŋunhala Durawatjnha wäŋaŋur yäkuŋur.
ACT 20:6 Ga ŋanapurrnydja gan nhinan ŋunhal banydji yan Bilipay wäŋaŋur ḻurrkun' walu, ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋanapurr dhawar'maraŋalnydja buŋgulnydja yäku “Ḏambamiriw Ŋatha”, ga beŋuryiny dhurrwaraŋur napurr marrtjin balayin Durawatjlila wäŋalil, bala ŋanapurr ŋunhiliyiny nhinan Durawatjtja wäŋaŋur märr-gurririn walalaŋgalnydja.
ACT 20:7 Yo, ga balanyamirriyyiny Djatatiny munhawu, ŋanapurrnydja ḻuŋ'maranhaminan marrtjin märr ŋanapurr dhu dämban bakmaram bala guyaŋan ŋanyanhan Djesunhan ŋunhi ŋayi burakin. Yurr nhinanany napurr gan ŋunhi buṉbuŋurnydja mirithirr garrwar, ga ŋunhiliyin Bolyu gan waŋan yolŋu'-yulŋunhany. Yurr wiyinnha ŋayi gan ŋunhi dhäwuny' lakaraŋal, yan bili ga djeḏathin ŋunhi wäŋa, bili ŋanapurruŋguny ŋunhi goḏarrny'tja wiripuŋuynydja waluy marrtjinyarawnha.
ACT 20:8 Ga ŋunhiliyi garrwar buṉbuŋur ŋunhi yolŋuy walal gan ŋäkul dhäwu nhanukuŋ Bolwuŋ, ga ŋayiny gan waŋgany yuṯa ḏirramu nhinan yäku Yutika, yurr nhinanany ŋayi gan ŋunhi galki windaŋur, buthuru-bitjurrnydja ŋayi gan nhanŋu Bolwuny. Yurr ŋayi marrtjin ŋunhiyi ḏirramuny maŋutji-yakurrmirriyinan, bili ŋunhiliyi lanhdhirra marrtjin nhära'-nharan dharrwa, ga wiyinnha ŋayi gan ŋunhi Bolyuny dhäwuny' lakaraŋal. Yo, nhinanany ŋayi gan ŋunhiyi ḏirramuny ŋunhiliyiny windaŋurnydja, ŋaga'yurra gan bitjarra nhinanany ŋayi, yan bili-i-i, ga yakurrthin ŋayi mirithinan, bala ŋayi yupthurra beŋuryiny garrwarŋurnydja ŋunhiwilin munatha'lila. Ga dhunupan walal ŋunhi beŋuryiny yolŋuny walal yarru'-yarrupthurra, waṉḏinany walal, bala dhunupan ŋanya ḻaw'maraŋala, yurr ŋayiny ŋunhi ŋäthil yan dhiŋgaŋalnydja.
ACT 20:10 Ga ŋunhi ŋayiny Bolnydja yarrupthurr dhuḏikurrnydja, dharrnha ŋayi ŋanya nhäŋal, bala yan ŋayi dhunupan nyilŋ'thurra nhanukal ŋurikalyi, bala ŋayi yan ŋanya dhangi'yurra ŋunhiyi ḏirramunhany, ga waŋanan ŋayi Bolnydja bitjarrnha, “Yaka walal warwuyurrnydja ga ŋäthinyamirrnydja. Walŋa yan ŋayi dhuwal,” bitjarr. Ga yuwalk ŋayi ŋunhi walŋany, ŋunhi ŋayi galkirrin rakunyguny.
ACT 20:11 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋanapurr buluyi nhakun roŋi'-ruŋiyindhi balayi ŋunhiwiliyi bili yan garrwarlil bala'lil, bala napurr bakmaraŋala ŋunhiyin ŋathan, bala yan ḻukanan, guyaŋanan manapar Garraynhan Djesunhan. Bala ŋayi ŋunhi Bolyuny gan lakaraŋalnydja bitjarrnha bili, yan bili ga walu walman. Ga dhäŋur walu-dhawaṯthunaŋurnydja, bala yan ŋayi ganarrthaŋala ŋanapurrunhany.
ACT 20:12 Ga walalnydja ŋuriŋiwurruyyi yolŋuy walal märraŋal garr'yurra ŋunhiyiny ḏirramuny galkirrinyawuynhany walŋan, bala ŋayi marrtjinany roŋiyinan balan nhanukiyingalnha ŋayi wäŋalil, ga walalnydja ŋunhi mirithinan ŋoy-ŋamathinany, ŋoy-ḻayyurra manapar nhanŋu.
ACT 20:13 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Bolyu ŋanapurruny waŋanan bitjarrnha, “Walal, nhumany dhu marrtjin Watjulila wäŋalil marthaŋayyun, ga ŋarrapiny dhu dhuwal marrtji dhuwalatjanna bala ḻukuynha, ga ŋunhiliyin ŋarra nhumalaŋ dhu bunany.”
ACT 20:14 Bala napurrnydja dhunupan marrtjinan marthaŋayyun, ga ŋunhiliyin wäŋaŋur Watjuny ŋanapurr gan galkurrnydja nhanŋu ga yan bili-i-i ga bunan ŋayi Bol. Ŋayiny Bolnydja ŋunhiliyiny wapthurr marthaŋaylilnydja, bala ŋanapurr gan marrtjinan marthaŋayyun yan bili ga Mitalinnha wäŋaŋur dhawaṯthurr.
ACT 20:15 Ga beŋuryiny ŋanapurr ŋunhi marrtjin, ga yan bili ga ŋayathaŋal napurr wäŋa yäku Giyutjnha,* yurr wiripuŋuynha waluy. Bitjarra bili napurr gan bala wäŋgaŋalnydja, ga wiripuŋuynydja waluy napurr wäŋa ŋayathaŋal yäku Djamutjnha,* ga beŋuryiny wiripuŋuynydja waluy napurr ŋayathaŋal Militan wäŋa yäku.
ACT 20:16 Marrtjinany napurr gan, ga djuḻkmaraŋal Yipatjatjnha* wäŋa, bili ŋayi Bol waŋan bitjarr, “Yaka limurr dhu gulyun ŋunhal Yipatjatjtja wäŋaŋur, bili yaka limurr dhu ga dhuwal dhiyal nhina wiyin Yaytjany makarrŋur wäŋaŋur. Ŋarrany dhuwal djäl limurr dhu marrtjin balan Djurutjalamlila, märr limurr dhu buna ŋunhiliyiny wäŋaŋur waluy Bin'tikutjmirriynha.” Bitjarr ŋayi gan Bol waŋanany.
ACT 20:17 Yo, bunan napurr ŋunhi Militany* wäŋaŋur, bala yan ŋayi Bolyuny dhäwu-gänhamirrinhany yolŋuny djuy'yurra balan Yipatjatjlila, ŋurikiwurruŋgun ŋunhi waṉa-nhirrpanawuywun djägamirriw yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan djäga ŋunhiliyi Garraywalaŋumirriw yolŋu'-yulŋuw. Ga bitjarr ŋayi ŋunhi dhäruk-djuy'yunminany walalaŋ gam', “Go rälin walal marrtjiny dhipala wäŋalil Militalila, ga dhiyala ŋarra nhumalany dhu nhämany.”
ACT 20:18 Bala yan walal ŋunhi ŋunhiwurryiny yolŋuny walal dhunupan marrtjinan balayin, guwatjmara ŋanya. Bala ŋayi Bolnydja waŋanan walalaŋgal bitjarrnha, “Nhuma marŋgi ŋarraku ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan nhinan nhumalaŋgal, beŋur bili ŋunhi ŋarra ŋäthil marrtjin räli Yaytjalil makarrlil wäŋalil.
ACT 20:19 Yo bitjana bili ŋarra ŋuli ganha ŋunhi ŋarranhawuynhany ŋarra nyilŋ'maranhaminya yan, djämany ŋarra ŋuli ganha ŋunhi Garraywuny ŋoy-milkarrimirriy. Ga bitjarryi bili ŋarra gan djämayi ŋuliwitjarrnydja ŋunhi marimirriwurrnydja romgurr, bili Djuw malany yolŋu walal gan ŋunhi ŋarrakuny ŋayan'tharranan.
ACT 20:20 Yurr yaka ŋunhi ŋarrapiny ḏaḏawyunna beŋuryiny dhäwuŋurnydja lakaranhaŋur ŋunhiny ŋarra gan lakaraŋala yan dhawaṯmaraŋala nhumalaŋgal warrpam'thurr yan, yaka ŋarra ŋula waŋgany dhäwu djuḻuḻ'maranha nhumalaŋgal. Ga bitjarryi bili ŋarra gan ŋunhi yolŋunhany walalany guŋga'yurryi, marŋgikuŋal gan walalany ŋulawitjarr walalaŋgiyingalaŋuwurrnydja wäŋakurr malaŋuwurr, ga wiripuny ŋula bala warraŋulkurrnydja milmany yolŋu'-yulŋuwalnydja.
ACT 20:21 Bitjarra bili ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋanyanhawuynhan yan Djesunhan bukmakkalnha yolŋuwal walalaŋgal, Djuw bäpurruwal ga ŋurikiwurruŋgal ŋunhi Djan'tayilwal yolŋuwal walalaŋgal. Waŋanany ŋarra gan ŋunhi raypirri'yurra, yan waŋgany-manapara nhakun walalany bukmakkuŋala yan, märr walal dhu bilyuna yätjkurruŋurnydja romŋur mala walalaŋgiyingal, bala yan märr-nhirrpanmirra limurruŋgalaŋuwala Garraywal Djesuwalnha.”
ACT 20:22 “Ga dhuwandja dhiyaŋuny bala Dhuyu-Birrimbirrnydja ga dhuwal waŋan ŋarrakal, djuy'yunna ŋarrany ga balan Djurutjalamlila, ga ŋarrapiny dhu dhuwal dhäruktja ŋanya yänan märraman. Yaka ŋarra marŋgi nhaltjan dhu ŋarraku yalala maḻŋ'thun ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur.
ACT 20:23 Yurr bawalamirriŋurnydja wäŋaŋur ŋunhi ŋarra ŋuli ga marrtji, ŋayiny ŋuli Dhuyu-Birrimbirryuny lakaram ŋarraku, ‘Mariny nhuŋu ga dhuwal ŋorra,’ bitjan. Yo, galki mak walal dhu ŋarrany dhuwal galkanna dharruŋgulila, ga ŋayaŋu-yätjamany ŋarrany walal dhu ŋunhi mirithirra yan.
ACT 20:24 Yurr yaka ŋarra ga dhuwal guyaŋanhamirr ŋarranhawuynhany ŋarra, nhaltjan ŋarra dhu walŋakunhamirr. Waŋganygu yan ŋarra ga dhuwal djälthirrnydja, ŋuriki ŋunhi ŋarra dhu djäma dhuwaliyi dhawar'maram yan, ŋunhi ŋayi Garrayyu Djesuy ŋarrakal gurrupar dhuwaliyi djäma ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr dhäwuw lakaranharaw nhanukalaŋaw, ŋunhi ŋayi God-Waŋarrnydja ga märr-ŋamathirr bukmakku warray yolŋuw walalaŋ. Ga bitjanna bili ŋarra dhu ga lakaraman yan dhuwaliyiny dhäwu, yan bili ga meṉgum ŋarra dhu ŋarrakuwuy ŋarra walŋa dhiyaliyi djämaŋur.”
ACT 20:25 “Yo, lakaraŋalnydja ŋarra marrtjin ḻiw'maraŋal yan ŋunhiyiny God-Waŋarrwuny Rom, yurr ŋarrapiny dhuwal marŋgi dhiyakiyi, ŋunhi nhumany ŋarrany dhu buluny bäyŋun nhäŋu.
ACT 20:26 Ga dhuwanna ŋarra nhumalaŋ ga lakaraman dhiyaŋuny bala. Ŋuli nhe ŋula yol waŋgany winya'yunawuynydja, gänaŋ'thurrnydja Garraywal Djesuwal, ŋunhiyiny nhuŋuwuynha yan ŋurru, yaka ŋarraku.
ACT 20:27 Bili ŋarrany gan lakaraŋal nhumalaŋ dhawaṯmaraŋal yan, warrpam'thurr ŋarra gan lakaraŋalnydja ŋunhi God-Waŋarrwuny Rom nhumalaŋgal. Yaka ŋarra ŋula waŋgany djuḻuḻ'maranha nhumalaŋgalaŋuŋur.”
ACT 20:28 “Djägany nhumalaŋguwuy nhuma gi, bala-räli'yunmirr yan, ŋunhi ŋayi Dhuyu-Birrimbirryu gurrupar bukmaknha yolŋuny walalany nhumalaŋgal djägalil. Djägany nhuma dhu ga walalaŋ ŋamatham yan, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi warrakan'-djägamirr yolŋuy djäga nhanukiyingalaŋaw ŋayi bimbiw malaŋuw. Bili ŋayipi muka ŋunhi God-Waŋarryu märraŋalnydja walalany nhanukiyingallilyaŋalnydja ŋayi ŋuliwitjarra ŋunhi nhanukiyingalaŋuwurra Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurr maŋgu'-waṉḏinyawurrnydja.
ACT 20:29 Yo, marŋgi ŋarra dhuwal, ŋunhi ŋarra nhumalany dhu ganarrthulnydja, bala yolŋuny walal nhumalaŋ dhu bunin, bala walal nhumalany dhu marrtji barrkuwatjkuŋun, bitjanna walal dhu ŋunhi marrtjiny nhakun ŋuli wuŋgan wärraŋ marrtji bunharaw barrkuwatjkunharaw warrakan'ku bimbiw malaŋuw.
ACT 20:30 Ga beŋuryi bili wiripuny dhu nhumalaŋgal yan malaŋur yolŋuy walal dhu gi nyäḻnha mala dhäwu lakaraŋ, ŋunhiyiny nhakun walal dhu gi bilmaraŋun ŋunhiwurrunhan ŋunhi Garraywalaŋumirrinhan yolŋuny walalany, maŋutji-warryurra dhu gi walalaŋgiyingalaŋawnha malthunaraw.
ACT 20:31 Yo, nhuma djägamirriynydja yolŋuy walal gi nhäŋun, ga djägany walal gi nhumalaŋgalaŋawnydja malaw ŋamathaŋ yan. Guyaŋiny gi ŋarranhan, ŋunhi ŋarra nhumalany gan marŋgikuŋal ga raypirri'yurr, walupuy ga munhawu, ŋoy-milkarrimirriy; ŋunhi ŋarra ḻurrkun' dhuŋgarra gan marŋgikuŋalnydja nhumalany waŋga'-waŋganynha yan.”
ACT 20:32 “Ga dhiyaŋuny bala ŋarra nhumalany goŋlilnydja nhirrpar God-Waŋarrwalnha Bäpawala, nhanukala djägalilnydja. Marŋgithin walal biyakun dhärukkuny nhanukalaŋawnydja ŋurikiny ŋunhi, ŋunhi ga lakaram God-Waŋarrnha, ŋunhi nhaltjan ŋayi ga märr-ŋamathirr nhumalaŋ, ga gäma ŋayi nhumalany ga manymakkum yan. Dhiyaŋuny ga dhärukthu ŋayiny nhumalany dhu marrtji ŋunhi ŋuthanmaraman, latju'kuman dhu marrtji, bala ŋayi dhu God-Waŋarryuny nhakun gurrupanna nhumalaŋ ŋunhi nhäny mala ŋamakurrnydja, ŋunhi ŋayi ga ŋayatham ŋurikiwurruŋguny ŋunhi limurrnydja nhanŋuwuy yan yolŋu walal, gänaŋ'maranhawuywuny walalaŋ.”
ACT 20:33 “Ŋunhi ŋarra ŋäthilnydja dhiyal muka nhumalaŋgal gan nhinan, ga bäyŋu ŋarra nhumalany ganha ŋäŋ'thuna rrupiyaw ga girriw' ga ŋula nhaku malaŋuw.
ACT 20:34 Marŋgi muka nhumany dhuwal ŋarraku, ŋunhi ŋarra ŋuli ganha djäma goŋdhu warray ŋarrakiyingal ŋarra, märr ŋarra ŋuli maḻŋ'maranhany ŋula nhäny mala ŋarrakuwuy ŋarra ŋuriŋiyiny ŋarrakiyingalnydja ŋarra djämay.
ACT 20:35 Bili muka nhuma ŋarrany gan nhäŋalnydja nhumalaŋgiyingalnydja nhuma maŋutjiy, ŋunhi ŋarra ŋuli ganha djäma mirithinya yan, ga ŋuliwitjarryin ŋarra nhumalany gan ŋunhi marŋgikuŋalnydja, märr nhumany dhu bitjandhi bili yan djäma mirithirr, ga guŋga'yun ŋunhiyi wiripuwurruny yolŋuny walalany ŋunhi walal ganydjarrmiriw ga wuyunayŋu. Limurr guyaŋa ŋunha dhäruk ŋanya Garraynha Djesuny ŋunhi ŋayi waŋan bitjarr gam', ‘Ŋunhi nhe ŋuli märramany ŋula nhäny mala ŋula yolkuŋuny yolŋuwuŋ, ŋunhiyiny manymak yan, yurr ŋayaŋu-djulŋithirrnydja nhe dhu ga ŋunhi mirithirrnydja ŋuriŋin bili yan ŋunhi nhe ŋathil dhu gurrupan ŋula nhä wiripuŋuwal yolŋuwal goŋlil.’”
ACT 20:36 Bitjarr ŋayi gan Bolyu dhäruk gurruparnydja, dhawar'maraŋalnydja waŋan walalaŋgal, bala yan walal bun'kumu-djipthurrnydja bukmaknha, ŋayipi Bol ga walal wiripuwurr djägamirr mala, bala ŋayi bukumirriyaŋalnydja gan Bolnydja walalaŋ bukmakkun.
ACT 20:37 Bala walal ŋanya ŋayathaŋalnydja Bolnhany mirithinan dhikan rambuŋalnha, märr-ŋamathinan manapar nhanŋu, milkarriynha ŋupar, ŋunhi ŋayi dhu marrtjin muŋbunuman yan.
ACT 20:38 Mirithinan walal ŋunhi ŋayaŋu-warwumirriyinany, bili ŋayi Bolyu walalaŋ lakaraŋal ŋäthil yan ŋunhi walal ŋanya dhu yakan buluny nhäma. Bala walal marrtjin malthurra nhanŋu Bolwu, yan bili ga wapthurr ŋayi marthaŋaylil, bala ŋayi marrtjinan.
ACT 21:1 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋanapurr wap-wapthurr marthaŋaylila, bala dhunupan marrtjinan. Ga marrtjinany ŋanapurr gan ŋunhi, ga yan bili, ga bunan napurr ŋunhalnha Gäwutjnha* wäŋaŋur, ga beŋuryiny ŋanapurr marrtjin wiyinnha, ga wiripuŋuynha waluy ŋanapurr ŋunhi ŋayathaŋal ŋunhany Rawuttja* wäŋa. Ga beŋuryiny ŋanapurr marrtjin balan Bataralila wäŋalil.
ACT 21:2 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur ŋanapurr maḻŋ'maraŋal wiripun marthaŋay ŋunhi gan dhärran galkurr balan marrtjinyaraw Bänitjalila wäŋalil, bala ŋanapurr yan wap-wapthurra ŋunhiwiliyin marthaŋaylil, bala marrtjinan.
ACT 21:3 Yo, marrtjinan ŋanapurr gan ŋunhi ŋuriŋiyiny marthaŋayyuny bala-a-a, yan bili ga djuḻkmaraŋal Djaparatj* wäŋa ŋunhi dhakal. Nhäŋal warray ŋanapurr ŋunhiyi burumun'tja wäŋa, yurr ŋanapurr djuḻkthurra yan marrtjinany ḻäynha, yan bili ga dhawaṯthurrnydja ŋanapurr ŋunhala Djiriyan* makarrŋur wäŋaŋur. Yo, bunanany ŋanapurr ŋunhi ŋunhilin wäŋaŋur yäkuŋurnydja Däyan; ŋunhiliyin ŋayi ŋunhi marthaŋaynydja gulyurr, bala walal gan girrin' beŋuryiny marthaŋayŋurnydja dhawaṯmaraŋalnha.
ACT 21:4 Ŋunhiliyiny Däyany wäŋaŋur ŋanapurr maḻŋ'maraŋal yolŋunhan walalany Garraywalaŋumirrinhan mala, bala ŋanapurr gan nhinanany walalaŋgalnydja ŋunhiliyiny 7-nha munhany. Ga ŋunhiwurryi yolŋu walal marŋgithin, ŋunhi ŋayi gan Dhuyu-Birrimbirryu lakaraŋal walalaŋgal, bala walal waŋanany Bolnhany bitjarrnha, “Yakan nhe dhu marrtji balany Djurutjalamlilnydja, bili mari nhuŋu ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur dhärra yindi,” bitjarr. Yurr ŋayipiny Bolyuny yaka dhäruk märranha walalaŋ.
ACT 21:5 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋanapurr ganarrthaŋala ŋunhiyiny wäŋa, bala ŋanapurr marrtjinan yarrupthurryi marthaŋaylilyi. Ga bukmak ŋunhi yolŋu walal, djamarrkuḻi' ga miyalkkurruwurr ga ḏirramuwurr ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja mala, bukmaknha walal malthurrnydja marrtjin ŋanapurruŋgun balan raŋililnydja yarrupthurr. Ŋunhiliyi raŋiŋurnydja ŋanapurr bukmaknha yan bun'kumu-djipthurrnydja, bala yan bukumirriyaŋalnha.
ACT 21:6 Bala ŋanapurr ŋunhiliyiny waŋan bitjarrnha, “Djutj-djutjnha,” bitjarr, ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ, bala ŋanapurr gananminan. Ŋanapurrnydja gan ŋal'-ŋalyurra marthaŋaylila, ga walalnydja gan roŋiyinan wäŋalila.
ACT 21:7 Wiyinnha ŋanapurr gan ŋunhi marrtjinany ga yan bili ga Dolimaya wäŋaŋur, ga ŋunhiliyi ŋanapurr bulu nhakun maḻŋ'maraŋal yolŋuny walalany Garraywalaŋumirriny, bala ŋanapurr nhakun ŋunhiliyiny nhinan walalaŋgalnydja waŋganynha munha.
ACT 21:8 Ga wiripuŋuynydja waluy ŋanapurr marrtjinan, ga yan bili ga ŋunhala napurr bunan Djitjariyan* wäŋaŋur. Ga ŋunhiliyiny wäŋaŋur bala ŋanapurr guwatjmar wäŋa Bilipkun, ŋunhiny yolŋuny ŋunhi ŋayi dhäwu-lakaranhamirr Garraywu, ga ŋunhiliyin napurr ŋorranany. Yo, Biliptja ŋunhi yolŋu ŋunhiyi muka ŋunhi walal ŋanya märraŋal ŋunhal Djurutjalam wäŋaŋur ŋäthil yan, balanyamirriy waluy ŋunhi walal märraŋal gänaŋ'maraŋalnydja 7-nha yolŋuny walalany Garraywalaŋuwnydja djämaw.
ACT 21:9 Ga nhanŋuny Bilipkuny gäthu'mirriŋu mala ḏämbumiriw miyalkkurruwurr yan, yurr ḻuni yan mala, ga warrpam'nha walal ŋunhi djawarrkmirra yulŋuny, lakaranhany walal ŋuli ganha ŋunhi dhunupa yan dhawaṯmaranhany God-Waŋarrwu dhäruktja yolŋuwalnydja walalaŋgal.
ACT 21:10 Ga ŋunhiliyiny ŋanapurr nhinanany walalaŋgalnydja märr-gurriri yan waluny, bala ŋayiny ŋunhi bunanan dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu beŋur Djudiyaŋurnydja, yäkuny ŋayi ŋunhi Yakapatj.
ACT 21:11 Yo, marrtjinany ŋayi gan ŋunhi ŋanapurruŋgal, bala ŋayi yan dhunupan yupmaraŋala biralnha Bolwalnydja rumbalŋur, bala ŋayi garrpinminan ŋanyapinyan ŋayi goŋnha ga ḻukun maṉḏany ŋuriŋiyiny biralyu Bolwalnydja, bala ŋayi waŋanan bitjarrnha, “Dhuyu-Birrimbirryuny ga dhuwal lakaram bitjanna gam', Ŋunhalnydja dhu Djurutjalamdja wäŋaŋur, ŋunhiny dhu yolŋuny biral-waṯaŋunhany ḏapmaraman nhakun ŋuruŋuwurruynydja ŋunhi Djuw malaynydja yolŋuy walal, bala walal dhu goŋ-gurrupandja ŋanya ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi Djan'tayilwalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal goŋlilnydja.”
ACT 21:12 Ga ŋunhi nhakun ŋanapurr ŋäkul dhuwaliyiny dhäruk lakaranhawuy balanyawuyyiny, bala ŋanapurrnydja gan ŋuriŋiwurruy wiripuwurruynydja yolŋuy walal waŋanan ŋanya Bolnhany bitjarrnha, “Buku-djulŋi Bol, yakan nheny dhu marrtji balany Djurutjalamlilnydja wäŋalil.”
ACT 21:13 Ga ŋayiny Bolnydja buku-bakmaraŋal bitjarr, “Nhaku nhuma ga dhuwal waŋany ŋarrany bitjandhiny? Yaka biyakiyiny gi lakaraŋ mel-milkarrimirriynydja. Nhaltjanna nhuma ŋarrany ga dhuwal yulŋuny? … ŋayaŋun ŋarraku ga bakmaram? … ga ganydjarrnha ŋarrany ga gulmaram? Ŋarrany dhu marrtji yan balayi Djurutjalamlilnydja. Ga ŋuli walal dhu garrpindja ŋarrany, ŋunhiyiny manymaknha. Ga ŋuli walal ŋarrany dhu murrkay'kum buma, ga ŋunhiyiny ŋamakurryi yan; ŋarra dhu dhiŋgam nhanŋu Garraywu Djesuw.”
ACT 21:14 Bukmakthun ŋanapurr gan ŋunhi ḏaḏawmaraŋalnydja ŋanya, yurr ḏaḏatjnha. Bala ŋanapurrnydja dhunupan märr-djawaryurra ganarrthaŋala ŋanya, bala waŋan bitjarrnha, “Manymak. Garraywu yan dhu nhanŋuwuy djälnydja maḻŋ'thun.”
ACT 21:15 Nhinanany ŋanapurr gan ŋunhiliyiny walalaŋgalnydja märr-gurriri, bala ŋanapurr girrin' mala ŋanapurruŋguwuy marrtjin djoṉguŋal, bala dhunupan marrtjinan Djurutjalamlila.
ACT 21:16 Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja Garraywalaŋumirr mala ŋunhaŋuwuynydja wäŋa-Djitjariyawuynydja malthurryi ŋanapurruŋ bämara'. Ga ŋunhi ŋayi ŋanapurruŋ munhawuyinany gandarrŋurnydja, bala walalnydja ŋanapurruny gäŋal wäŋalilnydja yolŋuwal yäkuwal Nayatjangalnha,* bala napurr gan ŋunhiliyin nhinanany balanyamirriyyiny munhay. Ŋunhiyiny yolŋu wäŋa-Djaparatjpuynydja, ŋunhi ŋäthil yan ŋayi walŋa-gurrupanmin Garraywal.
ACT 21:17 Ga buluny napurr marrtjin ga yan bili ga bunanany napurr Djurutjalamnha wäŋaŋur. Ga ŋunhiliyin walal ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja mala gumurr-ŋamathinany mirithinany dhikany ŋanapurruŋguny.
ACT 21:18 Ga wiripuŋuynydja waluy ŋanapurr marrtjin balan guwatjmar yolŋuny yäkuny Djayimnhan ga ŋunhiwurrunhan ŋunhi walal waṉa-nhirrpanawuy djägamirr mala Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ; walalnydja ŋunhi ḻuŋ'thurryi waŋgany-manaparyi ŋunhiliyi.
ACT 21:19 Ga ŋayiny ŋunhi Bolnydja dhärranan, bala ŋayi yan lakaraŋalnydja walalaŋgal bukmakkalnha yan, nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu djäma mirithirr ŋamakurr ŋurikiwurruŋ ŋunhi Djan'tayilwu yolŋuw walalaŋ nhanukalaŋawurr djämakurr Bolwalaŋuwurr.
ACT 21:20 Buthuru-bitjurrnydja walal gan nhanŋu ŋunhi Bolwuny, bala walal yan mirithinan wokthurrnydja ŋayaŋu-djulŋithinany God-Waŋarrwuny. Ga dhäŋur beŋuryiny walal waŋan Bolnhany bitjarra, “Wäwa Bol, ŋanapurrnydja dhu dhuwal lakaram nhuŋu dhuwalaŋuwuy wäŋapuy. Dhuwandja Djurutjalamdja wäŋaŋur dharrwa mirithirr ŋula nhämunha' Djuw mala ga nhina ŋunhi walal bilin gan märr-yuwalkmirriyinan Garraywuny, yurr walal ga dhuwal ŋayatham baṯ-bitjan yan ŋunhi Mawtjitjkuŋuny rom.
ACT 21:21 Walalnydja gan ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny guyaŋan yanbi nheny ŋuli gi dhuwal lakaraŋ Djuw malawnydja yolŋuw walalaŋ ŋurrkanharawnha ŋurikiny Mawtjitjkalaŋawnydja romgu, ga yakan yanbi walal dhu ga ŋunhi buluny ḏarrtjalkkum djamarrkuḻi'nhany mala walalaŋguwuy ga yakan bulu walal dhu ga malthun ŋurikiyi Djuw malawnydja mala romgu.
ACT 21:22 Ŋanapurrnydja ga dhuwal warwuyun nhuŋun, bili walalnydja dhu ŋunhi marŋgithirra ŋunhi nheny dhuwanna, ga walal ŋuli bäynha ŋula nhuna wutthurr, bili walal ga mirithirr yan ŋaramurryirrnydja nhuŋu.
ACT 21:23 Nheny dhu bitjanna gam'. Dhuwandja ga yolŋu'-yulŋu ḏämbumiriw nhina ŋunhi walal ŋuli ga dhawu'-nhirrpanmirr God-Waŋarrwal.
ACT 21:24 Ŋanapurrnydja dhu dhuwal gurrupanna ŋunhawurrunhany ŋunhi ḏirramuwurruny nhokalnha djägalil. Nhe dhu marrtjin rrambaŋin nhuma balany God-Waŋarrwalnydja buṉbulil, ga ŋunhiliyin nhuma dhu ga ŋunhi ḏarrtjalkkunhamirrnydja, ŋunhiwurryin nhuman; ga rrupiyany nhepin dhu gurrupan, guŋga'yundja walalanhany, märr walalnydja dhu mundhurrnha gurrupan God-Waŋarrwun, ga dhäŋur beŋuryiny walal dhu ga marwatnha mitthunmirr, wiriny'tjunmirra. Ga ŋunhi dhu yolŋuynydja walal nhämany nhuna dhipaliyiny djämalil, walalnydja dhu ŋunhi dhunupan marŋgithirra ŋunhi nheny ga ŋayathamdhi Mawtjitjkuŋuny rom, bäyŋu nhe ŋula ŋurrkanha; walalnydja dhu marŋgithirra ŋurikiyiny dhäwuw ŋunhi walal ŋuli ganha ŋänha ŋäthil nhokalaŋuwuy, ŋunhiyiny nhakun nyäḻ'nha, yakan yuwalk.”
ACT 21:25 “Ga wiripuny ŋanapurr djorra' djuy'yurr ŋurikiwurruŋ ŋunhi Djan'tayilwu yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan bilyurr, bala malthurra Garraywun. Lakaraŋalnydja ŋanapurr walalaŋ ŋunhi bitjarr, ‘Yakan nhuma dhu ḻuka warrakan'tja ŋanak ŋunhi walal ŋäthil gurrupar ŋuriki goŋbuywu djämapuywu waŋarrwu. Ga yaka ḻuki gulaŋ warrakan'nha, ga yaka ḻuki warrakan'nha ŋunhi ŋayi mayaŋ-birrirri'yunawuy. Ga yaka marramba'yi.’ Bitjarryi bili ŋanapurr gan lakaraŋalyi ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Garraywalaŋumirriw Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ, märr walal dhu ga ŋayatham ŋunhiyi rom mala.” Bitjarrnha walal gan ŋunhi lakaraŋal Bolwuny.
ACT 21:26 Bala ŋayiny ŋunhi Bolyuny ŋäkul, bala yan märraŋala dhäruktja walalany. Ga wiripuŋuynha munhay bala walal gan ŋunhi ḏarrtjalkkunhaminan walalanhawuynhany walal, ŋunhi gan rom dhärran walalaŋ balanyarawyi djämaw, ŋayipi Bol ga ŋunhiwurryi ḏämbumiriw ḏirramuwurr, ga dhäŋur beŋuryiny walal marrtjin balan buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulil. Bala ŋayi Bolyuny gan lakaraŋala ŋurikiwurruŋguny ŋaḻapaḻmirriwnydja yolŋuw walalaŋ bitjarra, “Ŋanapurrnydja dhu ga dhuwal dhiyalnydja romŋur nhina märr-ḻurrkun' munha, ga dhäŋur beŋuryiny ŋarrany dhu bäyimnha waŋga'-waŋgany warrakan' mala dhiyakuwurruŋ ḏirramuwurruŋ, märr walal dhu mundhurr-gurrupanna God-Waŋarrwun walalaŋgiyingalaŋuwuynha walal yätjkurruwuynha dhuwurrpuy.”
ACT 21:27 Yo, nhinany walal gan ŋunhiliyi ḏarrtjalkkunhamirriŋurnydja romŋur 7-nha waluny, ga ŋunhi ŋayi marrtjin waluny gurriri-wulkthurrnydja, bala walal ŋunhi Djuw malany yolŋu walal Yaytjapuynydja makarrpuy wäŋapuy bunanan, bala walal yan nhäŋala ŋanya Bolnhany ŋunhala God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja. Bala walal yan dharrwunuŋala ŋunhi yolŋunhan walalany, mariny nhanŋu ŋunhi Bolwuny yindithinan. Ga dhunupan walal ŋanya ŋunhi ŋayathaŋala,
ACT 21:28 bala walal marrtjin yatjunminany dhika bitjarra, “Way nhuma yolŋu walal wäŋa-Yitjuralpuy mala, go guŋga'yurr walal ŋanapurruny. Dhuwanna ŋunhiny yolŋuny, ŋunhi ŋayi ŋuli ga marrtji bawalamirrikurr wäŋakurr marŋgikum ŋuli marrtji yolŋuny walalany dhäwu, ga yätjkurr lakaraman ŋayi ŋuli ga dhuwal limurrunhany bäpurruny ga bulu ŋunha ŋunhi Mawtjitjku Romnha, ga dhuwal gay'yi ŋunhi God-Waŋarrwu buku-ŋal'yunamirriny buṉbuny. Ga dhuwandja ŋayi barpuru gäma Djan'tayilnhan yolŋuny walalany räliny dhipalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirrilil buṉbulil bala walal barpuru dhuwal miḏikumanna dhuwandja ŋunhi dharrpalnhany buṉbuny.”
ACT 21:29 Yo, waŋanany walal gan ŋunhi bitjarryin, bili walal nhäŋal waŋganynha yolŋuny wäŋa-Yipatjatjpuynha yäkuny Dopamatjnha, ŋayi gan marrtjin malthurr nhanŋu Bolwu ŋuliwitjarryi dhukarrkurr, bala walal gan guyaŋanany ŋanya Bolnhany yanbi ŋayi ganha ŋunhi gänhany ŋunhiyin ḏirramuny mulkurunhany balayin ŋunhiwiliyin God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja, ŋunhi gan dhärran gänaŋ'maranhawuy walalaŋ Djuw malaw yan.
ACT 21:30 Ga bukmaktja ŋunhi yolŋu walal wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny mirithinan ŋayaŋu-yätjin, maḏakarritjthinan, bala walal yan waṉḏi'-waṉḏinan baṯnha ŋayathaŋal ŋanyanhany Bolnhany, bala marrtjin warryu'-warryurra dhawaṯmaraŋala beŋuryiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur. Bala walal yan dhunupan dhurrwarany dhaḻ'yurra.
ACT 21:31 Yanbi balaŋ walal ŋanya murrkay' muka bunhany Bolnhany, yurr waŋganydhu ŋula yolthu dhäruk-djuy'yurr ŋuriki ŋurruḏawalaŋuw yolŋuw, ŋunhi ŋayi djägamirr ŋuriki Rawumbuywu walalaŋ miriŋuw; waŋanany ŋayi ŋunhi bitjarr, “Go rälin marrtji bondin yan, bili dhiyalnydja Djurutjalamdja ga mari dhärra yindin mirithirra,” bitjarr.
ACT 21:32 Ga dhunupan ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny ḏirramu ga djämamirrnydja mala ga Rawumbuynydja mala miriŋu mala waṉḏi'-waṉḏinan balayin yolŋuwala walalaŋgal. Ga ŋunhi nhakun walal nhäŋalnydja ŋunhiyi buŋgawanhany ga ŋunhi Rawumbuynhany miriŋunhany walalany bala walal dhunupan ḏaḏawyurra Bolwalnydja bartjunmaranhaŋur.
ACT 21:33 Ga ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu marrtjin balayin, baṯnha ŋayathaŋal Bolnhan, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Ma', ḏapmaraŋun ŋanya ŋopurrnydja maṉḏany dhiyaŋun märrmay'nha rranhdhiŋdhu,” bitjarr. Bala ŋayi dhä-birrka'yurra walalany bitjarra, “Yol ŋayi dhuwal yolŋuny? Ga nhä bili ŋayi gan djäma yätjkurrnydja?”
ACT 21:34 Bala walalnydja ŋunhi yolŋu'-yulŋuny yatjunminan mirithinan, yurr yatjunminany walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja wiripu wiripun dhäwuny'. Bala ŋayi ŋuriŋi buŋgawaynydja nhakun yakan maḻŋ'maraŋal gämurruny' nhäŋur ŋunhi mari dhawaṯthurr. Bala ŋayi dhäruk-gurrupanminan malawalnha nhanukiyingalaŋawal ŋayi nhanŋuny Bolwuny djaw'yunarawnha balan bitjarra miriŋuwalnha walalaŋgal ŋurrwu'lila wäŋalil.
ACT 21:35 Bala dhunupan ŋunhi Rawumbuyyuny miriŋuy mala ŋanya ḻaw'maraŋala Bolnhany, ga gäŋalnydja walal marrtji ŋanya ŋunhi garrwarkuŋala, bili walal gan ŋunhi yolŋuny walal ḏur'-ḏuryunminan, ga goŋdhuny walal marrtjin ŋunhi mar'-maryurra nhanŋuny Bolwuny wutthunarawnha, walal balaŋ bunhan ŋanya murrkay'kunhan.
ACT 21:36 Yurr walalnydja gan ŋunhi yolŋuny walal baḏak yan malthurrnydja walalaŋ ŋunhi Rawumbuywuny miriŋuw walalaŋ. Ga waŋanany walal marrtjin ŋunhi mirithinan yatjunminan bitjarra, “Go limurr buman ŋanya, murrkay'kuman yan,” bitjarra.
ACT 21:37 Yo, gäŋal walal marrtjin ŋanya Bolnha, yan bili ga ŋayathaŋal walal ŋunhi buṉbu ŋurikiwurruŋ miriŋuw walalaŋ. Galkikunha muka balaŋ walal ŋanya gänhany bala djinawa'lil yan, bala ŋayiny Bolnydja waŋan nhanukal ŋurikalnydja ŋurruḏawalaŋuwalnydja yolŋuwal Gurikkurrnha mathakurr; waŋanany ŋayi ŋunhi bitjarrnha gam', “Way buŋgawa, waŋa ŋarra nhuna dhu dhuwal.” Bala ŋayi ŋunhi buŋgawaynydja ŋäkulnydja ṉirr'yurra ŋanya dhäruktja, ga waŋan ŋayi bitjarr, “Way, Nhä nhe gan dhuwal waŋanany Gurik mathany?
ACT 21:38 Ŋarrany nhuna gan dhuwal guyaŋan yanbi nhe dhuwal wäŋa-Yetjippuynha yolŋu, ŋunhi mari-djämamirr yolŋu ŋunhi ŋayi märr barpuru ga waŋgany-manapan ḻuŋ'maram dharrwany yolŋuny walalany, bala barpuru walal ga ŋunhalnydja nharaŋŋurnydja wäŋaŋur ŋayan'tharrany bunharawnydja napurruŋgun.”
ACT 21:39 Bala ŋayiny Bolnydja buku-bakmaraŋal bitjarra, “Ŋarrany dhuwal Djuw yolŋu balanya bili yan rom-waṯaŋu ŋunhaŋuwuy wäŋa-Dätjapuynha,* ŋunhiŋuwuyyin ŋunhi ŋunhayiny wäŋa dharrpal warray, Djilitjiyany makarrŋur. Buku-djulŋi ganarrthul ŋathil ŋarrany, ŋarra dhu waŋa walalaŋ ŋurukuwurruŋ ŋunhi yolŋu'-yulŋuw.”
ACT 21:40 Bala ŋayi ŋunhiyi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu yoraŋalnha nhanŋu Bolwu. Bala walal nhirrparnydja ŋanya balan ŋunhawalnha yanan garrwarlila. Yurr walalnydja gan ŋunhi yolŋu'-yulŋuny baḏak yan yatjunmin, bala ŋayi Bolyuny ŋunhi yolŋunhany walalany mukmaraŋalnydja goŋdhun nhanukiyingal ŋayi, ga waŋanany ŋayi ŋunhi Bolnydja Yeburukurra mathakurrnydja walalaŋ.
ACT 22:1 Yurr bitjarra ŋayi gan ŋunhi Bolnydja waŋanany walalaŋ gam', “Way yolŋu walal, wäwa walal ga bäpa walal ŋarraku. Ŋäku ŋathil walal, buthuru-bitjurr ŋarraku. Ŋarra dhu lakaranhamirr ŋarranhawuynha ŋarra nhumalaŋgal.”
ACT 22:2 Ga ŋunhi walal ŋanya gan ŋäkulnydja dhäruktja waŋanhawuynydja, bala walal waŋanhaminan bitjanminan gam', “Way, ŋunhany ŋayi gan waŋanany limurruŋgalaŋuwurra dhärukkurrnydja,” bitjanminan. Bala walal gan yan baḏaknha dhärra'-dharranany, ŋäkula walal ŋanya gan. Ga bitjarr ŋayi gan walalaŋgal lakaraŋalnydja gam',
ACT 22:3 “Ŋarrany dhuwal yolŋu Djuw mala, ga dhawal-guyaŋanany ŋarra dhuwal ŋunhal wäŋaŋurnydja Dätja,* makarrŋur Djilitjiya. Ŋunhayi ŋunhi yuwalktja ŋarrakuwuynydja wäŋa, ga dhiyalnydja wäŋaŋur Djurutjalamdja ŋarra yänan nhakun ŋutharnha, bili ŋarrany dhuwal marŋgikunhawuy ŋurukuŋdhi yolŋuwuŋ ḻiya-djambatjkuŋ yäkuwuŋ Gamaliyawuŋ, ŋayi ŋarranhany gan marŋgikuŋal dhunupayaŋalnydja ŋurikiny limurruŋgalaŋawnydja mala-ŋurrkanhawuywu romgu malaŋuw. Yo, ŋayathaŋalnydja ŋarra gan dhuwal ŋanyanhany God-Waŋarrnhany baṯ-bitjarr yan, bitjarr yan bili nhakun nhuma dhiyaŋuwurruy.
ACT 22:4 Ŋarrany ŋuli ganha dhuwal nyamir'yuna muka ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ganha malthuna Djesuw. Bitjana bili muka ŋarra ŋuli ganha ŋaŋ'ŋaŋ'thuna walalany, ga ḏapmaranhayi ŋarra ŋuli ganha miyalkkurruwurrunhany ga ḏirramuwurrunhany, bala galkanan dharruŋgulila. Wiripuwurrnydja marrtjin murrmurryurra bilin balanyarayyi djämay ŋarrakal.
ACT 22:5 Yuwalk ŋarra ga dhuwal lakaramany nhumalaŋ. Ŋunhiwurrnydja yolŋu ŋunhi ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirrnydja mala ga ŋaḻapaḻmirrnydja mala marŋgi ŋarraku; walalnha nhumalaŋ dhu lakaramany ŋunhi nhaltjanna ŋarra ŋuli ganha ŋäthil djäma. Walal ŋunhi ŋuriŋiwurruyyi djorrany' ŋarrakal gurrupar, balany wäŋalil Damatjkatjlilnydja Djuw malawnydja yolŋuw walalaŋ, ŋarra balaŋ ŋunhi ḏapmaranhan Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny bala gänhan ŋarra balaŋ walalany ŋunhi rälin dhipala Djurutjalamlila wäŋalil dhä-gir'yunarawnydja.”
ACT 22:6 “Yo, marrtjinany ŋarra gan dhukarr-ŋupara bala, ga yan bili ga ḏämbuynha waluy, galkin yänan ŋunhala Damatjkatjnha wäŋaŋur, bala dhunupan yan ŋayiny ŋunhiliyiny maḻŋ'thurra baḏayalan', yurr ḏarrtjalknha mirithirra dhikan, ga djeŋarra'yaŋalnydja ŋarrany ŋunhi ḻiw'maraŋal yan ŋuriŋiyi djarratawun'thuny, beŋur ŋunhi djeŋarra'yinany djiwarr'ŋura.
ACT 22:7 Bala dhunupan yan ŋarrany galkirrin munatha'lila, ga ŋäkulnydja ŋarra rirrakaynydja, ŋayi marrtjin waŋanany bitjarr, yäku-lakaraŋalnha ŋarrany, ‘Djol, Djol,’ bitjarr. ‘Nhaku nhe ga dhuwal ŋayaŋu-miḏikumandja ŋarranhany?’
ACT 22:8 Ga ŋarrany waŋan bitjarr, ‘Yol nhe dhuwal yolŋuny Garray?’ Ga ŋayiny ŋarraku waŋan bitjarr, ‘Ŋarrany dhuwal Djesu, wäŋa-ŋunhaŋuwuy Nätjuritjpuy, ŋunhiyin ŋunhi nhe ŋarrany ga ŋayaŋu-yätjkurruyam.’”
ACT 22:9 “Ga ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi walal gan malthurr ŋarraku, nhäŋal warray walal ŋunhi djarraṯawun'tja, yurr bäyŋu walal ŋänha rirrakaynydja ŋunhi ŋayi gan waŋan ŋarrany.
ACT 22:10 Ga ŋarrany waŋan dhä-birrka'yurr ŋanya Garraynhany bitjarr, ‘Garray, nhaltjan dhika ŋarrany dhu?’ Ga ŋayiny waŋan Garraynydja bitjarr ŋarraku, ‘Rur'yurr, bala marrtjin balan wäŋalil Damatjkatjlila. Ga ŋunhaliyin ŋarra nhuŋu dhu lakaramany ŋunhiyin dhukarrnydja ŋunhi God-Waŋarryu nhirrpar nhuŋu, ga nhä nhe dhu djäma nhanŋu.’ Bitjarr ŋayi Garraynydja ŋarraku waŋan.
ACT 22:11 Ga ŋunhi ŋarra rur'yurrnydja bambaynha, bili ŋuriŋiyi djarraṯawun'thun ŋarrany bambaykuŋal. Bala walalnydja marrtjin ŋuriŋiwurruy wiripuwurruynydja waṉa-gäŋalnha ŋarrany balany Damatjkatjlilnydja wäŋalil.”
ACT 22:12 “Ga ŋunhiliyi Damatjkatjtja wäŋaŋur yolŋu gan nhinan yäku Yananayatj. Yuwalkkunha yan ŋayi ŋuli ganha ŋunhi buku-ŋal'yunany God-Waŋarrwuny, ga malthunany nhanŋu bitjana bili yan nhakun ga Mawtjitjkal romdhu lakaram, ga bukmakthuny gan ŋunhi Djuw malaynydja yolŋuy walal manymak lakaraŋala ŋanya.
ACT 22:13 Ga marrtjinany ŋayi ŋunhiyiny yolŋu yäku Yananayatjtja, bala yan waŋanany ŋarrany bitjarrnha, ‘Wäwa Djol, ma' bira'yurra maŋutjimirriyin,’ bitjarr. Ga dhunupan ŋarrany nhakun nhäŋalnha, maŋutjimirriyinan ŋarra.
ACT 22:14 Bala ŋayi ŋarrany waŋanan bitjarrnha, ‘Ŋuriŋi muka God-Waŋarryuny limurruŋgalaŋuwalnydja mala-ŋurrkanhawuywal walalaŋgal Waŋarryuny nhuna dhuwal djarr'yurrnydja, märr nhe dhu marŋgithirra nhanukalaŋawnha djälwun. Ŋayiny djäl nhuŋu nhe dhu nhäman ŋunhiyin nhanŋun Rom-dhunupanhan Yolŋuny Djesunhan, ga bulu nhe dhu ŋanya ŋäma rirrakay, ŋunhi ŋayiny dhu ŋayipin yan nhuŋu waŋa.
ACT 22:15 Ga nhen dhu ga ŋunhi lakaramany ŋanya dharrwawala yolŋuwalnydja walalaŋgal, nhä nhe gan nhäŋal ga ŋäkul.
ACT 22:16 Ga nhakun nhe ga dhuwal galkundja? Biyakun rur'yurra, bala ḻiya-ḻupthurra. Ga waŋin biyakun yäku-lakaraŋun ŋanyanhan Djesunhan, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny rurrwuyunna ŋunhi yätjkurrnydja nhuŋu.’ Bitjarra ŋayi gan ŋunhiyiny Yananayatjtja yolŋu yäku waŋan ŋarrakal. Bala ŋarra dhunupan rur'yurra, bala yan ḻiya-ḻupthurra.”
ACT 22:17 “Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra marrtjinan balayin roŋiyindhi Djurutjalamlilyi, ga waŋganymirrnydja ŋarra gan bukumirriyaŋala ŋunhilin God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur, bala ŋarra nhäŋala maŋutji-djurthinyawurrnydja Garraynhan
ACT 22:18 ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi waŋanany ŋarrakal, ‘Ma', rur'yurra, bala ganarrthula dhuwandja wäŋa Djurutjalamdja bondin yan, bili ŋurruḏawalaŋuny yolŋuy walal dhu bäyŋun nhuŋu märr-yuwalkmirriyirr, ŋunhi nhe dhu ga lakaramany ŋarrany walalaŋgal.’”
ACT 22:19 “Ga ŋarrany ŋunhi waŋan nhanukalnydja Garraywalnydja bitjarr, ‘Nhaku walal dhu ŋunhi yakany ŋarraku märr-yuwalkmirriyirr? Marŋgi walal ŋunhi ŋarrakuny, ŋunhi ŋäthilnydja ŋarra ŋuli ganha marrtjinya ŋunhiwiliyi ŋunhi buku-ḻuŋ'thunamirrilil buṉbulil malaŋulil, bala dhunupan ŋarra gan ŋunhi ŋayathaŋala walalany, ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga märr-yuwalkthirr nhuŋu. Ḏapmaranhan ŋarra ŋuli walalany, bala marrtjinya dhunupan warryu'-warryunan, gänhany ŋarra ŋuli ganha walalany balan dharruŋgulila.
ACT 22:20 Ga ŋunhi nhakun walal bumar murrkay'kuŋal Dhepinnhany, ŋunhiyi yolŋuny ŋunhi ŋayi gan lakaraŋal nhuna, ŋarrany ŋunhi balanyamirriyyiny ŋunhiliyi muka, walalaŋgal gali'ŋur; ŋarrany gan ŋunhi djäga walalaŋgalaw girriw'nha, ŋunhi walal marrtjin bumar ŋanya Dhepinnha. Yo, marŋgi walal ŋunhi ŋarrakuny, nhäthinya ŋunhi ŋarra ŋäthilnydja yolŋu. Yurr dhiyaŋuny bala ŋarra dhuwal wiripun yolŋu, yuṯan. Ŋunhi walal dhu nhämany ŋarrany, ŋunhi ŋarra dhuwal yuwalkkuŋal warray bilyurr bala märr-yuwalkmirriyinan, ga ŋuliwitjandhin walal dhu marrtji ŋunhi marŋgithirrnydja, bala walal dhu bitjandhiyi bili märr-yuwalkmirriyirryi bala bilyuna nhokala.’ Bitjarra ŋarra gan Garraywalnydja waŋan.”
ACT 22:21 “Ga ŋayiny Garraynydja buku-bakmaraŋal ŋarraku bitjarr, ‘Gatjuy marrtjin. Dhuwandja ŋarra nhuna dhu djuy'yun barrkulila wäŋalil malaŋulil, ŋunhawal ŋunhi Djan'tayilwalnha yolŋuwal walalaŋgal, märr walal dhu ŋäma nhuna, bala märr-yuwalkmirriyirra nhuŋu.’” Bitjarrnha ŋayi gan Bolyuny lakaraŋal ŋurikiwurruŋdhiny ŋunhi yolŋuw walalaŋ.
ACT 22:22 Ŋäthilnydja ŋunhi walal gan buthuru-bitjurr ŋamathaŋal nhanŋu Bolwu, yan bili ga bäy ŋayi waŋan bitjarr, “Ŋayin ŋarrany dhuwal djuy'yurrnydja Garrayyun ŋurikiwurruŋgalyi Djan'tayilwalnydja yolŋuwal walalaŋgal,” bitjarr. Ga ŋuriŋiyiny dhärukthu walalany ŋoy-dhärranhamaraŋala mirithin yan, bala walal dhunupan yatjunminan, ga waŋan bitjarrnha, “Ma', buŋun ŋanya, buŋun yänan. Yaka dhu ga balanyayiny yolŋu walŋa nhina. Yaka limurr dhuwal nhanŋu djäl.”
ACT 22:23 Bala bukmaknha yolŋuny walal gan yatjunminany ŋunhi, girriy'nha malaŋuy gan waṉa'yurrnydja, bala walal gan munathany' ŋunhi djalkthurr balan garrwarlila, mirithinan walal nhakun ŋunhi maḏakarritjthinany, ŋoy-dhärranan manapar.
ACT 22:24 Bala ŋayi ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny Rawumbuynydja miriŋu nhanukalaŋawnydja malaw waŋan bitjarrnha, “Gatjuy djaw'yurra ŋanya märraŋun, djuḏupmaraŋun balayi ŋunhi miriŋuwala ŋurrwu'lila wäŋalil. Bala bartjunmaraŋuny ŋanya gi ŋunhiliyin, märr limurr dhu maḻŋ'maraman nhanukal, nhäŋur yuwalktja ŋurruŋur ŋunhiwurr Djuw bäpurruny yolŋuny walal ga ŋaramurryirr nhanŋu.”
ACT 22:25 Bala walal yan garrwi'yurra ŋanya Bolnhany, bala gäŋalnydja djinawa'lila, yanbi balaŋ walal bunha muka ŋanya bartjunmaranha. Bala ŋayiny Bolnydja waŋan bitjarr warray, “Nhä dhuwal dhunupa muka nhumalaŋ, ŋunhi nhuma dhu bartjunmaramany ŋarrany? Ŋarrapiny dhuwal rom-waṯaŋu yolŋu wäŋa Rawumbuy warray. Bili bäyŋu muka yan nhuma ŋarrany ŋunhi ŋäthilnydja dhä-birrka'yunna, ga yaka nhuma maḻŋ'maranha ŋarrakal ŋula nhä yätjkurr. Nhä nhuma dhuwal? Rom-bakmaranhamirr yolŋuny walal? Nhumany ŋuli ga ŋunhi Rawumbuywuny romgu djuḻkthuna?”
ACT 22:26 Bala ŋayi ŋunhi miriŋuny marrtjinan ŋurikala ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwala, bala ŋayi waŋanan bitjarra, “Way, ŋunhayiny ŋunhi yolŋu rom-waṯaŋu warray wäŋa Rawumbuy. Ŋuli nhe dhu bartjunmaramany ŋanya, nheny dhu mak ŋunhi marilila gärri yindilila,” bitjarr.
ACT 22:27 Ga ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu marrtjinan, bala dhä-birrka'yurra ŋanya Bolnhany bitjarra, “Way, muka yuwalk nhe dhuwal rom-waṯaŋuny yolŋu wäŋa Rawumbuynydja?” Ga ŋayiny Bolnydja waŋan bitjarr, “Yo, yuwalk muka ŋarra dhuwal Rawumbuynydja yolŋu,” bitjarr.
ACT 22:28 Ga ŋayiny waŋan ŋunhiyi ŋurruḏawalaŋuny bitjarr, “Ŋarrany dhuwal balanyayi bili muka nhakun nhe, Rawumbuyyi yan yolŋu, yurr ŋarrany ŋunhi wuŋuḻi'yurr warray yindiy rrupiyay dhiyakuny ŋunhi ŋarra dhu rom-waṯaŋuyirrnydja Rawumbuywuny wäŋaw.” Ga ŋayi Bolnydja buku-bakmaraŋal bitjarr, “Ŋarrany dhuwal maḻŋ'thurr dhiyakuwuynha bili yan nininyŋun yolŋu wäŋa Rawumbuynha.”
ACT 22:29 Ga dhunupan walalnydja ŋunhi yolŋu walal ŋunhi walal balaŋ ŋanya ganha dhä-birrka'yuna walalnydja marrtjin ŋunhi dhuḏi-yarrkyarrkthurra ganarrthaŋala ŋanyanhany Bolnhany. Ga ŋunhiny ŋurruḏawalaŋuny yolŋu mirithinan barrarin, bili ŋayi ŋanya ŋunhi Bolnha ḏapmaraŋal, ŋunhi ŋayiny balanyayi bili yan rom-waṯaŋuyi yolŋu wäŋa Rawumbuy.
ACT 22:30 Ga ŋunhiyi ŋurruḏawalaŋu miriŋu djälthin maḻŋ'maranharaw nhanŋu Bolwu, nhaku walal gan ŋunhi Djuw mala yolŋu walal waŋan rom-nyamir'yurr ŋanya. Ga wiripuŋuynha waluy bala ŋayi ŋuriŋiyi Rawumbuyyuny buŋgaway yolŋunhany walalany ḻuŋ'maraŋala ŋunhi Djuw malanhany ŋurruḏawalaŋuny mala ga ŋurruŋu-djirrikaymirriny mala ga djägamirrinhan mala; ḻuŋ'thurrnydja walal marrtjin ŋunhi waŋgany-manapanminan. Bala ŋayi ŋuriŋiyi ŋurruḏawalaŋuynydja yolŋuy Bolwalnydja rakiny' yupmaraŋala, bala gäŋala ŋanya ŋurikiwurruŋgala ŋaḻapaḻmirriwala dhä-birrka'yunarawnha.
ACT 23:1 Ga dhunupan nhakun ŋayiny Bolyuny nhäŋalnha walalany ŋunhiyi ḏilkurruwurrunhany, bala ŋayi waŋanan bitjarrnha, “Wäwa walal ŋarraku. God-Waŋarrnydja marŋgi dhuwal ŋarrakuny. Ŋayaŋuynydja ŋarrakal ŋuli ga dhuwal lakaram ŋunhi God-Waŋarryuny ŋuli gi yaka ŋarrany yätjkurr-lakaraŋ, beŋur bili ŋunhi ŋurruyirr'yunaŋur, ga yan bili ga dhiyaŋun bala.”
ACT 23:2 Bala dhunupan yan ŋunhi ŋurruḏawalaŋu djirrikaymirrnydja yolŋu Yananayatjtja dhäruk-gurrupanminan ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi walal gan galki Bolwal dhärra'-dharran dhurrwarawnha wutthunaraw nhanŋuny Bolwuny.
ACT 23:3 Ga ŋayiny waŋan Bolnydja balany ŋurikalyiny ḏirramuwal bitjarra, “Way, nhunanhany dhu dhuwal God-Waŋarryuny wutthundhi, bili nhe ŋuli ga dhuwal djuḻuḻ'maranhamirr. Dhuwal nhe ga nhinany nhe dhu ŋarrany mala-djarr'yun ŋuriŋiyi Mawtjitjkal romdhu, yurr nhepiny ŋunhiyi romnha bakmaraŋal yan, ŋunhi nhe wutthunarawnydja walalany waŋan ŋarraku.”
ACT 23:4 Ga walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja, ŋunhi walal gan dhärran galki nhanukal Bolwal waŋan bitjarra, “Way, yaka walal rrorru' dhuwaliyiny ŋunhi God-Waŋarrwuny ŋurruḏawalaŋuny djirrikaymirriny yolŋuny.”
ACT 23:5 Ga ŋayiny Bolnydja waŋan bitjarr, “Wanha? Yaka muka ŋarra nhanŋu dhuwal marŋginy, ŋunhi ŋayiny dhuwali ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirr yolŋu. Bili ŋunha djorrayny'tja ga lakaram bitjan, ‘Yaka waŋi yätjkurruyaŋ ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋurru-warryunayŋuny nhumalaŋ.’”
ACT 23:6 Ga ŋunhi ŋayi Bolyu nhäŋalnydja walalany ŋunhi wiripuwurrunhany Djatutjiny mala, ga wiripuwurruny Baratjiny mala, bala yan ŋayi dhunupan waŋanany yatjurrnha bitjarrnha, “Wäwa walal ŋarraku, ŋarrany dhuwal yolŋu balanyayi bili Baratji muka, ga bäpa'mirriŋuny ŋarraku dhuwal balanyayi bili yan Baratji yan. Ga dhuwandja walal ŋarrany gäŋalnydja räliny dhipalnydja dhä-birrka'yunarawnha, bili ŋarra ga dhuwal märr-gatjpu'yunna ŋurikiny ŋunhi dhu dhiŋganhawuynydja yolŋu buluyi walŋathirryi moluŋurnydja.”
ACT 23:7 Ga ŋunhi ŋayi gan Bolyu lakaraŋal bitjarryiny, bala walalnydja ŋunhi Djatutjiny mala ga Baratjiny yolŋu walal waŋanhaminan gan ŋarrtjunminan, dhä-ḏälthinyaminan bala-räli'yunminan.
ACT 23:8 Bili walalnydja gan ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny Djatutjiynydja yolŋuy walal ŋuli ganha guyaŋanha bitjana, yanbi dhu ga ŋunhi yolŋuny walal bäyŋun rur'yun walŋathirr dhiŋganhaŋurnydja. Ga bitjarryi bili walal gan ŋunhi dhä-bäyŋu'yurryi waŋan God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirriw yolŋuw walalaŋ ga mokuywu malaŋuw. Yurr walalnydja ŋunhi rom-djägamirrnydja Baratjiny mala gan märr-yuwalkthin ŋurikiyi malaŋuw.
ACT 23:9 Yo, ŋarrtjunminany walal gan ŋunhi dhä-ḏälthinyaminan mirithinan dhikan, yan bili ga wiripuwurr ŋunhi rom-djägamirr mala dhärra'-dharran, ŋunhiwurr ŋunhi walal Baratji yolŋu walal, bala walal yan waŋanany mirithinan dhikan, lakaraŋalnydja ŋanyanhan Bolnhan bitjarra, “Dhuwandja ḏirramu yolŋu dhuwurr-dhunupa. Bäyŋu ŋanapurr dhuwal ŋula nhäny yätjkurrnydja nhanukal maḻŋ'maranha. Mak yuwalktja dhuwaliyi God-Waŋarrwu dhäwu-gänhamirr yolŋu waŋan nhanukal, nhä mak ŋula nhä birrimbirr,” bitjarryiny.
ACT 23:10 Baḏaknha walal gan ŋunhi waŋanhaminany dhä-ḏälthinyaminany, ŋarrtjunminan mirithinan, galki balaŋ walal ŋunhi bunhaminyan. Ga ŋayiny Bolnydja ŋunhiliyi gan dhärran ṉapuŋgan' walalaŋgal, ga ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny miriŋu yolŋu warwuyurra mirithinan Bolwuny, walal balaŋ ŋanya ŋunhi bunhan. Bala ŋayi dhäruk-gurrupanminan Rawumbuyŋuwala miriŋuwala mala djaw'yunarawnha nhanŋu Bolwuny. Bala walal yan ŋanya märraŋala, bala gäŋala walal ŋanya balayi bili dharapullilnydja, miriŋuwal ŋurrwu'lil wäŋalilnydja.
ACT 23:11 Ga wiripuŋuynydja munhay ŋayipin Garraynha maŋutji-gurrupanmin nhanukal Bolwal, dhärran ŋayi gan galkin yan nhanukal Bolwal, bala ŋayi waŋanany nhanukal bitjarra, “Way Bol, yaka barrari, ga ŋoy-gärri. Bili muka nhe ŋarrany gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhiyaliyiny wäŋaŋur Djurutjalamdja, ga bitjandhi bili nhe dhu lakaramdhi ŋarrany ŋunhalnydja wäŋaŋur Rawumdja.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Garraynydja waŋan nhanŋu Bolwuny.
ACT 23:12 Wiripuŋuynha waluy munhawumirr, wiripuwurr Djuw mala ḻuŋ'maranhamin märr dharrwa, 40 namba yolŋu walal; ḻuŋ'maranhaminan walal gan ŋunhi waŋganylila wäŋalilnydja, bala walal gan dhä-lakaranhaminan guykthunminan manapar bunharawnydja nhanŋu Bolwuny murrkay'kunharawnha yan. Waŋanany walal gan ŋunhi bitjarrnha, “Yakan limurr dhu ŋathany ḻuka nhä mak ŋula nhä gapuny, ŋoy-ŋathamiriwnha limurr dhu ga yan nhinany, yan bili-i-i ga buma ŋanya limurr dhu Bolnha.”
ACT 23:14 Bala walal lakaraŋala ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurruŋu-djirrikaymirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ga ŋaḻapaḻmirriwnydja yolŋuw walalaŋ bitjarra, “Way, romdja ŋanapurr dhuwal nhirrpar ḏälnha, God-Waŋarrwala yäkuynydja. Ŋanapurr dhu buman yan ŋanya Bolnhany, dhiŋganhamaraman yan. Yakan napurr dhu dhuwal ŋathany ḻuka nhä mak gapuny, yan bili-i-i ga bäy ŋayi dhu Bol dhiŋgam.
ACT 23:15 Nhumany dhu dhäruknha djuy'yun balan ŋurikin ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnha miriŋuw, ga waŋiny nhanukal biyakun, ‘Nhe dhu gäma ŋanya Bolnhany dhipal ŋanapurruŋgalnha, märr napurr dhu bulu ŋanya dhä-birrka'yun.’ Bitjanna nhuma dhu ŋunhi dhäruk-djuy'yunmirrnydja. Ga ŋanapurrnydja dhu ga galkun dhukarrŋura ŋunha gali'ŋura, märr ŋanapurr dhu buman ŋanya murrkay'kuman ŋunhiliyiny dhukarrŋurnydja.”
ACT 23:16 Ga ŋayiny Bolwal waku'mirriŋuy ŋäkul walalany, ga dhunupan ŋayi ŋunhi yothuny waṉḏinan ŋurikiwurruŋgalnha miriŋuwalnha walalaŋgal wäŋalil, bala ŋayi gan lakaraŋala Bolwalnha.
ACT 23:17 Ga ŋayi Bolnydja waŋan ŋurikalnha djägamirriwalnydja miriŋuwal bitjarrnha, “Way, dhuwaliyi gurrmulnhany gäŋun balan ŋurukalnha ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwalnha yolŋuwal, bili dhäwu ŋayi ga dhuwaliyi gäma nhanŋu,” bitjarr.
ACT 23:18 Bala ŋayi djägamirriynha miriŋuy gäŋalnydja ŋanya ŋunhiyiny gurrmulnhany balayin ŋurikalyiny ŋurruḏawalaŋuwala, bala ŋayi ŋunhi waŋanany bitjarrnha, “Dhuwandja gurrmulnha djuy'yurr Bolyu nhokal, ŋuriŋi ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha dharruŋguŋur. Ŋayi ga dhiyaŋiyi gurrmulyu dhäwu nhuŋu gäma, ŋayi nhuŋu dhu lakaram.”
ACT 23:19 Bala ŋayi märraŋalnha ŋanya ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuynydja yolŋuy, ga gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋanya ŋunhi waṉa-ŋayathaŋala balan gänaŋulila rirrakaymiriwlila, bala ŋanya ŋayi yänan dhunupan dhä-birrka'yurra bitjarrnha, “Nhä dhika dhäwuny' nhe ga gäma ŋarraku?” bitjarr.
ACT 23:20 Ga ŋayiny ŋuriŋiyi gurrmulyuny lakaraŋal bitjarrnha, “Ŋuruŋuwurruy Djuw malaynydja ŋurruḏawalaŋuy yolŋuy walal ŋäŋ'thun nhuna, nhe dhu boŋguŋ Bolnha gäŋu balayi walalaŋgal. Yurr yan nhakun ŋunhiyiny mayali'-gänhawuy dhäruk.
ACT 23:21 Yaka walalaŋ dhäruktja märraŋ, bili dharrwa boŋguŋ ŋunhi yolŋuny walal gi galkurr ŋunha gali'kurrnydja dhukarrkurr bunharawnydja nhanŋu. Bitjan walal barpuru ŋunha romdja nhirrpan gam' ŋunhi yaka walal dhu be ŋathany ḻuka ga gapuny, yan bili ga buŋu yan walal dhu boŋguŋ ŋanya murrkay'kuŋ. Ga dhiyaŋuny bala walal ga ŋunha galkundja nhuŋun dhärukkuny.”
ACT 23:22 Ga ŋayi ŋunhiyi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu waŋan bitjarra, “Dhuwaliyiny dhäwu ŋunhi nhe ŋarrakalnydja lakaraŋal, yakan nhe dhu ŋula yolkalnydja yolŋuwal lakaraŋ ŋini.” Bala ŋayi yan djuy'yurra ŋanya roŋanmaraŋala ŋunhiyiny gurrmulnhany.
ACT 23:23 Ga ŋayiny ŋunhi yolŋu ŋurruḏawalaŋuny miriŋuw wäthurr ŋurikin ŋunhi märrmaw'nha djämamirriw maṉḏaŋ, bala ŋayi waŋanany maṉḏaŋ bitjarrnha, “Bondin yan nhuma dhu rur'yundja, bili dhiyaŋuny bala munhay gäthurnydja nhuma dhu gäman ŋanya Bolnhany balan Djitjariyalila wäŋalil gayulnha. Märraŋuny yolŋunhany walalany Rawumbuynhany miriŋuny walalany 200-nha, ga 70 wiripuwurrunhany ŋunhi walal dhu ga yarraman'thuny marrtji. Ga balanyayi bili nhuma dhu märramdhi 200 yan garamirrinhany yolŋu'-yulŋuny. Gatjuy ŋäthilmirriyaŋun ŋamaŋamayunmirra, ga ganarrthamany nhuma dhu dhuwandja Djurutjalamdja wäŋa 9-dhu waluynydja.
ACT 23:24 Ga Bolwuny maṉḏa yarraman' märraŋdhi, ŋayiny dhu marrtji ŋuriŋiyi, märr nhuma dhu marrtji gäma ŋanya bala walŋa, yan bili ga gurrupan nhuma ŋanya dhu ŋurikal yolŋuwal yäkuwal Belikkal ŋunhi ŋayi buŋgawa wäŋaw-ŋathanharaw.”
ACT 23:25 Ga bitjarryi ŋayi gan ŋuriŋiyi ŋurruḏawalaŋuynydja yolŋuy buŋgawaynydja dhäruktja wukirri nhanŋu ŋurikiyi Rawumbuywuny ŋurruḏawalaŋuw Belikkuny yäkuw, ga balanya ŋunhi dhäruktja ŋayi djorra'ŋurnydja gam',
ACT 23:26 “Dhuwandja dhäruk nhuŋu marrkapmirr Buŋgawa Belik ŋarrakuŋ Guludiyatj-Lätjiyatjkuŋ, ŋunhi nhe Buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw, balanya gam'.
ACT 23:27 Ŋarrany dhu dhuwal djuy'yunna dhipuŋurnydja dhuwandja ŋunhi ḏirramuny Bolnhany yäkuny dhipaliyin nhokala, bili barpuru dhuwal Djuw malaynydja yolŋuy walal ŋanya bilin ŋayathaman, walal balaŋ bunhan ŋanya rakunygunhan. Ga ŋarrapiny ŋanya ŋunhi ŋäma ŋunhi ŋayiny dhuwaliyi rom-waṯaŋu warray yolŋu wäŋa Rawumbuy, bala ŋarra ga ŋarrakal malaynydja miriŋuynydja walal märraŋala ŋanya walŋakuŋala, ŋanapurruŋgiyingala ŋanapurr djägalilnydja.
ACT 23:28 Djälthinany ŋarra gan dhuwal ŋarra dhu yan maḻŋ'maram nhäpuy walal ŋanya gan ŋunhi rom-nyamir'yurr yätjkurr-lakaraŋal, bala ŋarra gäŋala ŋanya ŋunhiwiliyin ŋunhi ŋärra'lila ŋunhi rom-djägamirriwala malaŋuwal.
ACT 23:29 Yurr ŋarrapiny ŋanya ŋunhi maḻŋ'maraŋalnydja, ŋunhi ŋayiny dhuwal dhuwurr-dhunupa yan ḏirramu, yaka ŋayi djäma ŋula nhä yätjkurr, märr limurr ŋanya dhu bumany nhä mak galkandja dharruŋgulilnydja. Yurr walalnydja ŋunhi Djuw malaynydja rom-nyamir'yurr warray ŋanya ŋuriŋiyin ŋunhi walalaŋgiyingalnha romdhu.”
ACT 23:30 “Ga ŋunhi ŋarra ŋäkulnydja nhakun dhäwuny, ŋunhi walal ga dhuwal Djuw malany yolŋu walal ŋayan'mirra nhanŋu nhina, bala dhunupan ŋarrany dhuwal djuy'yurrnydja ŋanya nhokalnha. Lakaraŋal warray ŋarra ŋanya ŋunhi ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋanya gan rom-nyamir'yurr, walal dhu marrtji bala lakaraman nhuŋuny nhä ŋayi gan djäma yätjkurr.” Bitjarrnha ŋayi gan ŋuriŋiyiny Lätjiyatjthuny* yäkuy yolŋuy wukirri balany ŋurikiyiny buŋgawawnydja yäkuw Belikkuny.
ACT 23:31 Yo, nhinanany walal gan ŋunhi Rawumbuynydja miriŋu mala ŋunhiliyiny ŋamaŋamayunminyawuynha girri'-ŋamathinan gan, ga munhawun bala walal märraŋala ŋanya Bolnhany, bala yan marrtjinan. Marrtjinan walal gan ŋunhi balanyamirriyyiny munhawu ga-ga-ga-ga, yan bili ga baṯ ŋayathaŋal wäŋa yäku Yan'tipata.
ACT 23:32 Ga wiripuŋuynydja waluy munhawumirra bala walal gan mala-wulkmaranhaminan ŋunhiliyiny märrma'lila malalil, bala ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal gan ḻukuynydja marrtjin, walalnydja gan roŋiyinan balan wäŋalila walalaŋgiyingal, ga ŋunhiwurrnha yolŋu walal marrtjinany balany, ŋunhi walal gan yarraman'thu marrtjin.
ACT 23:33 Ŋuriŋiwurruyyin ŋunhi yarraman'mirriynha walal gäŋalnydja ŋanyanhany Bolnhany yan, ga yan bili ga ŋayathaŋal walal Djitjariya wäŋa. Ga ŋunhiliyiny walal goŋ-gurrupara ŋanyanhany Bolnhany ŋurikalyin yolŋuwal yäkuwal Belikkalnha ŋunhi ŋayi Buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw. Ga bitjarryi bili walal gurruparyi ŋunhi djorrany' wukirripuynydja.
ACT 23:34 Yo, ga maŋutji-ḻaw'maraŋalnydja ŋayi marrtjin Belikthuny ŋunhiyi djorrany' nhanukuŋuny Guludiyatjkuŋ, bala yan ŋayi dhä-birrka'yurra ŋanyanhany Bolnhany bitjarra, “Way wanhaŋuwuy muka nhe dhuwal yolŋuny?” bitjarr. Ga ŋayiny Bolnydja waŋan bitjarr, “Ŋunhaŋuwuy ŋarra dhuwal yolŋu wäŋa-Djilitjiyawuy.”
ACT 23:35 Ga ŋayiny Beliktja bitjarr warray waŋan, “Yalala ŋarra nhuna dhu buluny dhä-birrka'yun, bäy walal dhu ŋunhiwurryi buna, ŋunhi walal nhuna gan rom-nyamir'yurr.” Bala yan ŋayi dhäruk-gurrupara ŋamakuli'ŋuwalnha malaŋuwal nhanŋuny Bolwuny ḏapmaranharaw ga galkanarawnha dharruŋgulila balan ŋunhi Yaritkalnha wäŋalil.
ACT 24:1 Ŋunhiliyin ŋayiny gan ŋunhi Bolnydja nhinan dharruŋguŋurnydja goŋ-waŋgany waluny. Ga dhäŋur beŋuryiny walalnydja bunanan ŋunhiliyi Djitjariyany* wäŋaŋur ŋunhiyiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny-djirrikaymirr yolŋu yäku Yananayatj* ga wiripuwurr ŋurru-warryunayŋu mala ŋaḻapaḻmirr, ga wiripuny yolŋu ŋunhi ŋayi gaḏamannha rom-djämamirra yäku Datalatjnha. Marrtjinany walal ŋunhi balayiny wäŋalil, märr walal ŋanya dhu Bolnha lakaraman ŋurikalnha yolŋuwal yäkuwal Belitjkalnha ŋunhi ŋayi buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw.
ACT 24:2 Ŋayiny ŋunhi djuŋgayany yäku Datalatjtja dhärranan, bala yan ŋayi gan rom-nyamir'yurra ŋanya Bolnhany nhanukal Belitjkalnha bitjarrnha, “Nheny dhuwal ḏirramu mirithirr warray ŋurruŋu, ga bulu nhuŋu ḻiya barrku mirithirr napurruŋguny waṉa-gänharaw. Märr-wiyin'nha limurr gan dhuwal manymakkuŋalnydja nhinan dhiyalnydja, mägayany nhokalnydja goŋŋur, bili ŋuriŋi nhokal djägay dhuwal wäŋany gan dhärran ḻayyurra.
ACT 24:3 Bitjan bili ŋanapurr ga dhuwal guyaŋany nhunapinya yan, ga märr-ŋamathirrnydja napurr ŋuli ga mirithirrnydja nhokalaŋawnha yan dhiyakiyi romguny. Ŋanapurr nhuŋu ga bitjan bili yan gumurr-nhinany, ŋayaŋuynydja yoranharaynha ga buku-gurrpanaraynha.
ACT 24:4 Marŋgi napurr nhuŋu yolŋuny walal, ŋunhi nhe ŋuli ga ḻay-ḻayyun ŋula nhäŋur malaŋuŋur romŋur, yurr bulnha ŋathil ŋarrany ŋäku, buku-djulŋi; ŋarra dhu dhuwal lakaramany gurriri yan nhuŋu. Yaka ŋarra dhu djawar-gurrupandja nhuna wiyin-märramany dhiyaŋ dhärukthuny.”
ACT 24:5 “Yo, mari-djämamirra ŋayi dhuwaliyi ḏirramuny. Bawalamirriŋura ŋayi ŋuli ga dhuwal wäŋaŋurnydja mala mariny djäma ŋunha ŋunhi Djuw malawalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ga ŋanapurruwuynydja muka ŋuli ga ŋunhi bunhamirryi. Ga wiripuny ŋayi dhuwal ŋurru-warryunayŋu yolŋu, ŋurukuwurruŋ ŋunhi malaw ŋunhi walal ŋuli ga yäku-lakaram walalany wäŋa-Nätjuritjpuy mala.
ACT 24:6 Ga bulu ŋayi dhuwal yätjkurr balanya yolŋu; yan ŋayi ga ḻay-ḻaymaraman ga warku'yunna ŋunhan ŋunhi God-Waŋarrwun buku-ŋal'yunamirra buṉbu. Bala ŋanapurr ŋanya yurrnha ŋayathaŋalnydja dhuwaliyiny yolŋuny, napurr balaŋ ŋanya ganha ŋunhi dhä-birrka'yuna muka ŋuriŋi ŋunhi napurruŋgiyingal romdhu.
ACT 24:7 Yurr ŋayiny Lätjiyatjnydja yäku ŋurruḏawalaŋu yolŋu marrtjin, bala yan ŋayi djaw'yurra ŋanya märraŋala ŋanapurruŋgalaŋaŋurnydja.
ACT 24:8 Ga lakaraŋalnydja ŋayi ŋanapurruŋguny, ŋanapurr dhu marrtji dhipalnha, bala lakaraman ŋanya dhu nhokalnydja, nhä ŋayi gan ŋula djäma yätjkurr. Ŋuli nhe dhu ŋanya ŋunhi dhä-birrka'yundja, ga nhepin dhu nhanukal ŋunhi maḻŋ'maramany, ŋunhi nhäpuy ŋanapurr ŋanya ga dhuwal rom-nyamir'yun.”
ACT 24:9 Bala walalnydja ŋunhi wiripuwurrnydja Djuw mala waŋgany-manapanminan, bala yan yoraŋala bitjarrnha, “Yo, yuwalk. Yuwalk ŋayi dhuwali yätjkurrnydja yolŋu,” bitjarr.
ACT 24:10 Bala ŋayiny ŋunhi buŋgawany yäku Beliktja waṉa'yurr Bolwun waŋanharaw. Bala yan ŋayi Bolnydja waŋanan bitjarrnha, “Ŋarrany dhuwal märr-ŋamathinan, ŋunhi ŋarra dhu dhuwal lakaranhamirra ŋarranhawuynhany ŋarra dhiyala gumurrŋura nhokal. Bili nheny gan dhuwal märr-wiyinŋumirra nhinan dhiyal ŋanapurruŋ dhiyakuny bäpurruw romgu mala-djarr'yunamirrnydja yolŋu.
ACT 24:11 Bukmakthun dhu yolŋuynydja walal lakaram ŋarranhany nhokal, ŋunhi ŋarra ŋunhaliyiny Djurutjalamdja wäŋaŋur märr-gurriri yan, bäyŋu ŋula wiyin, bili märr-barpuru ŋarra marrtji balayi Djurutjalamlilnydja wäŋalil buku-ŋal'yunaraw nhanŋu God-Waŋarrwuny.
ACT 24:12 Ga walalnydja ŋunhi Djuw bäpurruynydja yaka warray ŋarrany maḻŋ'maranha ŋunhiliyi God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur ŋunhi ŋarra ŋuli ganha ŋula nhäny mariny djäma yolŋuwnydja walalaŋ, ga yaka ŋarra ŋuli ganha dhurrwara-manapana yolŋuny marilil ŋunhiliyi Djuw malawal buku-ḻuŋ'thunamirriŋur buṉbuŋur nhä mak ŋula wanhami bawalamirriŋur, bäyŋu yan.
ACT 24:13 Yaka walal nhänha ŋarrany ŋuriŋiwurruyyiny ŋula nhälilnydja djämalil yätjkurrulilnydja. Yan walal gan ŋunhi ŋarranhany nhokal nyäḻ'yurra lakaraŋal, mayali'-gäŋalnha nhakun nhuna.
ACT 24:14 Yurr ŋarrapiny dhu dhuwal lakaranhamirra nhumalaŋgal, yo ŋarrany ŋuli ga dhuwal buku-ŋal'yun ŋurikiyin God-Waŋarrwu ŋunhi ŋayi limurruŋgalaŋaw mala-ŋurrkanhayŋuw waŋarr, ga malthundja ŋarra ŋuli ga dhuwal ŋurikiyi Dhukarrwuny ŋunhi walal ŋuli ga dhä-bäyŋu'yun nhanŋu. Ga märr-yuwalkthirr ŋarra ŋuli ga dhuwal bukmakku yan romgu malaŋuw ŋuriki ŋunhi Mawtjitjkalaŋuw romgu, ga bulu ŋunhi djawarrkmirriwuŋ walalaŋguŋ wukirriwuy mala.
ACT 24:15 Ga ŋarrapiny ga dhuwal dhukarr-nhäma waŋganygu yan, bitjandhi bili yan nhakun walal ŋuli ga ŋunhi dhukarr-nhäma, ŋurikin bili yan waŋganygu ŋarra ga märr-gatjpu'yundja, ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu rur'maraŋ yolŋuny walalany beŋur ŋunhi moluŋur, bala walŋakuŋun dhu dhuwurr-manymakmirrinhany ga dhuwurr-yätjmirrinhany.
ACT 24:16 Yo, ga bitjandhi bili yan ŋarra ŋuli ga ŋunhi nhinany manymakkum yan, ŋayaŋuŋur nhanukal God-Waŋarrwal ga yolŋuwal walalaŋgal.”
ACT 24:17 “Yo, ŋula nhämunhan' dhuŋgarra ŋarra gan ŋunhi marrtjinany bawalamirriwurra yan wäŋakurrnydja malaŋuwurr, bala ŋarra roŋiyinan balayin Djurutjalamlilyi, gäŋal ŋarra rrupiya ŋarrakiyingalaŋawnha bäpurruw yolŋuw walalaŋ ŋurukun ŋunhi ŋurruwuykmirriwnha, ga wiripuny ŋarra gan djälthin mundhurr-gurrupanaraw nhanŋu God-Waŋarrwu, buku-ŋal'yunarawnha manapar.
ACT 24:18 Ga ŋunhiliyiny God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja ŋarra gan djämany ŋunhiyin romdja, buku-ŋal'yurra gan manapar God-Waŋarrwun, bili ŋunhiyiny ḏarrtjalkkunhaminyawuynydja rom balanyamirriynydja dhawar'yurra ŋarraku. Ga bäyŋu gan ŋunhiliyi dharrwa yolŋu dhärran ŋarrakal gali'ŋur, ga bäyŋuyi yan ŋula nhäny mariny ŋarraku ŋunhiliyi maḻŋ'thunna.
ACT 24:19 Yurr wiripuwurrnydja ŋunhi Djuw mala marrtjin, ŋunhi walal wäŋa-Yaytjapuynydja mala, bala walal yan dhunupan ŋayathaŋala ŋarranhany ŋurrumiriwŋura ŋula nhämiriwŋura. Ŋuli balaŋ walal nhänha ŋarrany ŋula nhälil yätjkurrulilnydja djämalil, walalnydja balaŋ walalawuy ŋunhiwurryi marrtjinya räli nhokal, ga lakaranha nhuŋu dhiyal.
ACT 24:20 Ga dhiyaŋuwurruyyi wiripuny, walal ŋarrany gan bitjarryi bili yan dhä-birrka'yurryi ŋunhalnydja Djurutjalamdja wäŋaŋur. Ŋuli balaŋ walal maḻŋ'maranha yätjkurrnydja ŋarrakal, walalnha dhu lakaramany dhiyaŋuwurruyyin nhuŋu, ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhä ŋarra djäma yätjkurruyaŋal. Bäyŋu walal ŋunhi maḻŋ'maranhany yätjkurrnydja ŋarrakal.
ACT 24:21 Yurr dhiyakuwuy mak ŋunhi waŋganybuy gämurru'puy walal gäŋalnydja ŋarrany räliny dhipalnydja, ŋunhi ŋarra waŋan walalaŋgal bitjarr, ‘Dhuwandja nhuma ŋarrany ga dhä-birrka'yundja gäthurnydja dhiyaŋuny bala, bili ŋarra ga märr-yuwalkthirr ŋunhi dhiŋganhawuynydja dhu yolŋu walal bulu walŋathi moluŋurnydja.’” Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Bolyu lakaraŋalnydja Belikkalnydja.
ACT 24:22 Ŋäthilnydja muka ŋayi gan Belikthuny ŋäkul dhäwuny' Garraywalaŋuwuynydja dhukarrpuy, bala ŋayi waŋanan bitjarrnha, “Bilin dhuwal. Yalalan ŋarra nhuna dhu buluny dhä-birrka'yun, ŋunhi ŋayi dhu ŋurruḏawalaŋuny Lätjiyatjtja yolŋu buna. Balanyamirriyyin ŋarra nhuŋu dhu ŋunhi romdja nhirrpul.”
ACT 24:23 Bala yan ŋayi waŋanan bitjarrnha ŋurikalnydja dharruŋgu-djägamirriwalnydja, “Gatjuy märraŋun ŋanya, ga galkurrnha balayin dharruŋgulila. Ga nhäŋuyi gi ŋanya ŋunhiyi yolŋunhany dhiyaliyiny. Yurr manymak warray nhanukalaŋaw ḻundu'mirriŋuwnydja walalaŋ, walal dhu ga ŋunhi guwatjmandja ŋanya, ga ŋatha ŋula nhä gäma nhanŋu.”
ACT 24:24 Yurr ŋayi ŋunhi Bolnydja gan gulŋiyin dharruŋguŋurnydja ŋula nhämunha' munha. Ga beŋuryiny ŋayi ŋuriŋi ŋurruḏawalaŋuynydja yolŋuy yäkuy Belikthuny guwatjmara ŋanya, maṉḏa miyalkthu nhanukal yäkuy Durutjilaynydja, yurr ŋayi ŋunhiyi miyalktja Djuw mala. Bala ŋayi dhäruk-djuy'yunminan Bolwuny dhawaṯthunarawnha. Bala ŋayi yan Bolnydja dhawaṯthurra, burnha bunan maṉḏaŋ, bala ŋayi gan lakaraŋalnydja maṉḏaŋgal Djesu-Christnhan, nhaltjan maṉḏa dhu märr-yuwalkmirriyirr nhanŋu Djesuw. Bala maṉḏa gan ŋäkulnha ŋunhi dhäwun' Bolwuŋun,
ACT 24:25 yan bili ga waŋan ŋayi maṉḏany bitjarr, “Nhumany dhu ga nhinany rom-dhunupan yan ga ŋayaŋu-dharraḏan, bili yalalaŋumirriynydja nhuma dhu ŋunhi dhärrin nhanukalnha God-Waŋarrwala gumurrŋurnydja mala-djarr'yunarawnha.” Bala ŋayiny ŋunhi Beliktja mirithinan barrarin ŋunhi ŋayi ŋäkulnydja ŋunhiyiny dhäruk, bala ŋayi waŋanan, “Bilin. Nheny gatjuy marrtjin. Yalalaŋumirriynha ŋarra boŋguŋ nhuŋu buluny wäthurr,” bitjarra.
ACT 24:26 Ŋayiny ŋunhi Belikthuny guyaŋanany ŋayaŋu-gatjpu'yurra gan yänan, yanbi balaŋ ŋayi Bolyu gayulnha nhanŋu gurrupana rrupiyan, bala marrtjinyan. Bili dhiyakiyi ŋunhi yuwalktja ŋurruwnydja ŋayi ŋuli ganha Beliktja bitjanany bili wäthuna nhanŋu Bolwuny, dhärukkuny waŋanhaminyarawnydja.
ACT 24:27 Ga wiyinnha ŋayi gan ŋunhi Bolnydja gulŋiyinany ŋunhiliyiny dharruŋguŋurnydja, yan bili ga märrma' dhuŋgarra djuḻkthurr. Yaka ŋanya ŋuriŋiyi ŋurruḏawalaŋuynydja djuy'yunna yänayiny; yanan ŋayi gan ŋunhi ŋaramurryinan nhanŋu bitjarrnha bili yan wiyinŋumirra, märr dhu walal ŋuriŋiwurruy wiripuwurruynydja yolŋuy walal Djuw malay manymak-lakaraman ŋanya ŋunhiyiny yolŋuny ŋurruḏawalaŋunhany Beliknhany. Yo, nhinanany ŋayi gan Bol ŋunhiliyi dharruŋguŋurnydja wiyinnha, yan bili ga yuṯa ŋurruḏawalaŋu bunan ŋurikiyi wäŋaw, Botjiya-Bitjtatjnha yäku; ŋayin ŋunhiyin Bitjtatjnha wapthurr Belikkalnydja dharapullil.
ACT 25:1 Yo, ŋunhiyi yuṯa ŋurruḏawalaŋu buŋgawa yäku Bitjtatj* gan nhinan ḻurrkun' yan walu ŋunhiliyi Djitjariyany* makarrŋur wäŋaŋur, bala ŋayi marrtjinan beŋuryiny balan Djurutjalamlila.
ACT 25:2 Ga dhunupan walalnydja ŋunhi ŋurruŋu-djirrikaymirrnydja mala ga wiripuwurr ŋunhi Djuw malaw ŋurru-warryunayŋu mala marrtjinan, bala lakaraŋala gan nhanukal Bitjtatjkalnydja ŋanyanhany Bolnhany yätjkurruyaŋala.
ACT 25:3 Waŋanany walal gan ŋunhi bitjarra, “Buku-djulŋi, djuy'yurra ŋanapurruŋgal Bolnhany rälin dhipala go Djurutjalamlila.” Ga waŋanany walal gan ŋunhi bitjarryiny, märr walal balaŋ ŋunhi gandarrŋura ŋanya Bolnhany bunha murrkay'kunhan.
ACT 25:4 Ga ŋayiny ŋunhi Bitjtatjtja waŋan bitjarr, “Yaka. Ŋayatham ŋanapurr dhu ga ŋanya ŋunhaliyi banydji yan Djitjariya wäŋaŋur, bili galki ŋarrany dhu boŋguŋ dhuwal roŋiyin balayin.
ACT 25:5 Ŋuli nhuma djälnydja nhanŋu Bolwuny, nhumany dhu ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal malthurr ŋarrakun, ga ŋunhiliyin nhuma dhu ga lakaramany ŋarrakal rom-nyamir'yundja ŋanya ŋula nhäpuynydja yätjkurruyanhawuynydja djämapuy.”
ACT 25:6 Ŋunhiyi Bitjtatjtja yolŋu buŋgawa gan nhinan märr gurriri, bala ŋayi marrtjinan roŋiyindhi balayi Djitjariyalilyi. Ga walalnydja ŋunhiwurrnydja Djuw malany ŋurruḏawalaŋuny mala malthurryi nhanŋu. Ga wiripuŋuynydja waluy ŋayi Bitjtatjtja marrtjinan dhä-birrka'yunamirrilila buṉbulil, bala yan ŋayi nhinanan. Bala walal marrtjin gäŋalnha ŋanya Bolnhany dhä-birrka'yunarawnha,
ACT 25:7 ga nhirrpar walal ŋanya gumurrlil nhanukal ŋurikalyin Bitjtatjkalnha. Ga wiripuwurrnydja ŋunhi Djuw mala gan dhärranany ḻiw'maraŋalnha ŋanya, ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal wäŋgaŋal beŋur Djurutjalamŋur. Bala bukmakthun walal gan ŋunhi dhäwuny' lakaraŋal wiripun ga wiripun Bolwalaŋuwuynydja. Yurr dhäwuny mala walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja yakan yuwalk.
ACT 25:8 Ga buluny ŋayipin Bolnha waŋan bitjarr, “Yaka ŋarra ŋuli ganha ŋunhi bakmaranha Djuw malaw rom mala, ga ŋunhi ŋurruŋuw buŋgawaw Wäŋa-Rawumbuywu. Ga yaka ŋarra dhuwal ŋula nhä djäma yätjkurr ŋunhiliyiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur.”
ACT 25:9 Ga ŋayiny ŋunhi buŋgawany Bitjtatjtja djälthin, ŋayi dhu yän djäl manymakkum ŋunhi Djuw malany yolŋuny walalany, bala ŋayi waŋanan ŋunhiyiny buŋgawany bitjarra Bolwalnydja, “Nhämirr nhe dhu marrtji balan Djurutjalamlila, märr ŋarra dhu nhuna ŋunhaliyin dhä-birrka'yurrnydja?” bitjarr.
ACT 25:10 Ga ŋayiny Bolnydja waŋan yaka'yurr. Bitjarrnha ŋayiny ŋunhi waŋan Bitjtatjkalnydja, “Dhuwal ŋayi dhawu'-nhirrpar nhuŋuny wäŋany Djitjariya* ŋuriŋiyiny ŋurruŋuynydja buŋgaway Rawumbuyyuny wäŋapuyyu, dhiyal nhe dhu ga dhä-birrka'yundja ŋarrany. Nhepiny dhuwali marŋgi muka, ŋunhi ŋarrany dhuwal yaka djäma ŋula nhäny yätjkurr walalaŋguny ŋunhi Djuw malawnydja.
ACT 25:11 Ŋuli balaŋ ŋarra yuwalktja bakmaranha ŋunhi romdja, ga djäma ŋula nhä yätjkurrnydja, ŋunhiyiny manymak warray nhumalaŋ, nhuma balaŋ ŋarrany bunhan murrkay'kunhan. Bili muka nhe ŋarrany ŋunhi dhä-birrka'yurrnydja, ga yaka nhe maḻŋ'maranha ŋarrakal ŋula nhäny yätjkurrnydja, bili dhäwuny' dhuwaliyi walal gan lakaraŋalnydja nyäḻ'yurra, yakan yuwalk. Ga yakan nhuŋu ŋunhi dhunupa, nhe dhu ŋarrany gurrupandja dhiyakuwurruŋgalnydja ŋunhi yolŋuwalnydja walalaŋgal goŋlil. Djuy'yurra ŋarrany balan Rawumlila, märr ŋunhiliyin ŋayi dhu ŋuriŋiyin ŋurruŋuynha buŋgaway Waŋa-Rawumbuyyun ŋarranhany dhä-birrka'yun.”
ACT 25:12 Bala ŋayi ŋunhi buŋgawany Bitjthatjtja bilyurra, ga waŋan ŋayi wiripuwurruŋgal ŋunhi rom-djägamirriwal mala, bala yan ŋayi waŋanan Bolwuny bitjarrnha, “Nheny dhuwal djälthin ŋayi dhu ŋuriŋiyi ŋurruŋuy buŋgaway wäŋa Rawumbuyyu nhuna dhä-birrka'yun muka? Manymak. Gatjuynha marrtjin balayin Rawumlila, ŋunhiliyin ŋayi nhuna dhu dhä-birrka'yundja,” bitjarr.
ACT 25:13 Yo, ŋula nhämunha' munha djuḻkthurr, bala ŋayiny bunanan ŋurruḏawalaŋu buŋgawa yäku Guripan,* ga yolŋu yäku Bonitj* marrtjinany maṉḏa ŋunhi gumurr-ŋamathinan manapar nhanŋu Bitjtatjkun,* bili ŋayi ŋunhi yuṯa-märranhawuy buŋgawa ŋuriki makarrwu wäŋaw Djitjariyaw.
ACT 25:14 Bala maṉḏa gan nhinanan ŋunhiliyiny Djitjariyany wäŋaŋur märr-ḻurrkun'nha waluny. Bala ŋayiny ŋuriŋiyiny Bitjtatjthuny* lakaraŋal gan ŋanyanhan Bolnhan ŋurikalyin buŋgawawala. Bitjarr ŋayi gan ŋunhi waŋanany, “Way, dhuwandja yolŋu ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha dharruŋguŋurnydja, ŋayi ŋanya ŋunhi galkar balayi dharruŋgulilnydja Belikthu, ga nhinanany ŋayi gan ŋunhiliyiny wiyinnha.
ACT 25:15 Ga ŋunhi ŋarra marrtjiny balany Djurutjalamlilnydja, ga walalnydja ŋunhi ŋurruŋu djirrikaymirriynydja walal ga wiripuwurruy ŋaḻapaḻmirriy lakaraŋalnydja gan ŋarrakal be ŋayi ŋunhiyiny yolŋu yätjkurra. Walalnydja ŋunha djäl yanbi ŋarran ŋanya dhu gurrupandja walalaŋgal, märr walalnha ŋanya dhu ŋunhi bumany.
ACT 25:16 Yurr ŋarrany waŋan walalaŋ bitjarr, ‘Ŋanapurrnydja ŋuli ga dhuwal Rawumbuyyuny yolŋuy walal yaka buŋu bondi yolŋuny. Ŋurruŋuny ŋathil walal dhu lakaram ŋuriŋiwurruyyiny ŋunhi walal ŋuli ga rom-nyamir'yun ŋanya yätjkurr-lakaram, ga waŋanhamirrnydja walal dhu ga mel-dhunupan yan bala-räli'yunmirra, märr ŋayi dhu ŋanyapinyany ŋayi lakaranhamirryi.’” Bitjarr ŋunhi ŋarrany lakaraŋal walalaŋguny.
ACT 25:17 Ga barpuruny walal ŋunhi marrtjin yan rälin dhipalnha wäŋalil, ga dhunupan ŋarra dhäruk-djuy'yunmirra Bolwuny dhä-birrka'yunarawnha.
ACT 25:18 Ga ŋunhi walal galkanamirrnydja mala djuŋgaya rur'yurr djarrma-gänharawnydja nhanŋu Bolwuny, yurr bäyŋun walal ŋanya ŋula rom-nyamir'yurrnydja ŋula nhäpuy yätjkurruyanhawuynydja djämapuy ŋarrakal, bala ŋarrany ŋunhi yan ganyim'thunna walalaŋ.
ACT 25:19 Bala ŋarra ŋunhi maḻŋ'maramany ŋunhi walal ga ŋoy-märram ŋanya yan ŋunhaŋuwuynha ŋunhi walalaŋgiyingalaŋuwuynha rombuy. Mirithirr walal ga ŋunhi ŋaramurrthirr nhanŋu, bili ŋayi ŋuli ga lakaram waŋganynhan yolŋuny yäkuny Djesunhan yan. Yo, rakunynhan ŋunhiyin yolŋuny, yurr Bolyuny ga lakaram ŋunhi ŋayiny barpuru walŋathirra beŋur moluŋurnydja, dhiŋganhaŋurnydja rur'yundhi.
ACT 25:20 “Ŋarrany ŋunhi guyaŋan bitjanna gam', ‘Nhaltjan ŋarra dhu ŋanya maḻŋ'maramany ŋunhi dhuwalaŋuwuyyiny? Nhaltjan dhika ŋarra dhu yulŋuny?’ Bala ŋarra yan dhä-birrka'yundja ŋanyanhany Bolnhany bitjanna, ‘Way, marrtji muka nhe dhu balany Djurutjalamlilnydja, ga ŋunhiliyin ŋarra nhuna dhu dhä-birrka'yurrnydja.’
ACT 25:21 Ga ŋayiny Bolnydja waŋa yaka'yunna, ŋayiny ŋunhi djälthirr napurr ŋanya dhu dhiyal yan banydji galkan dharruŋgulil, ga bäy ŋayi dhu ŋunhiyi ŋurruŋu buŋgawa wäŋa Rawumbuy waŋa yaka'yun nhanŋu wo yoram ŋayi dhu nhanŋu. Bala ŋarrany barpuru ŋanya dhuwal galkan balayi dharruŋgulilyi, ga ŋunhiliyin ŋanapurr dhu ga ŋayathamany ŋanya, ga yan bili ga djuy'yurr ŋarra ŋanya dhu balayi ŋurikalyi ŋurruŋuwal buŋgawawal wäŋa Rawumbuywal.”
ACT 25:22 Ŋayiny ŋunhi Geŋ-Guripany waŋan bitjarra, “Ŋarrany dhuwal djäl ŋarra dhu ŋarrapin yan ŋanya ŋäma.” “Yo manymak, goḏarr'nha ŋarra boŋguŋ ŋanya gäŋuny dhipaliyiny nhokalnydja,” bitjarrnha ŋayi ŋunhi Bitjtatjtja waŋan.
ACT 25:23 Ga wiripuŋuynha waluy maṉḏany ŋunhi Geŋ-Guripany ga yapa'mirriŋuny nhanŋu marrtjinan dhaṯthunminyawuynha yirrŋin balan dhä-birrka'yunamirrilila buṉbulil, ga ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy ŋurruḏawalaŋu yolŋu walal marrtjin ḻuŋ'thurra ŋunhiwiliyiny. Bala walal gäŋala ŋanyanhany Bolnhany gumurrlila nhanukal ŋurikalyin Bitjtatjkala.
ACT 25:24 Bala ŋayi lakaraŋalnydja bitjarrnha ŋurikiny buŋgawawnydja, “Geŋ-Guripa ga nhuma wiripuwurr yolŋu walal. Nhäŋun walal dhuwandja ḏirramuny. Bukmakthu yolŋuy walal Djuw malaynydja ŋuli ga ŋanya dhuwal yätjkurr-lakaraman, dhiyalnydja wäŋaŋur Djitjariyany, ga ŋunhal Djurutjalam; bitjan bili walal ŋuli ga waŋa ŋarraku ḏälyu yan dhärukthu, bili walal djäl ŋarraku ŋarra dhu buman ŋanya murrkay'kuman.
ACT 25:25 Yo, dhä-birrka'yundja ŋarra ŋanya ŋuli ga dhuwal, ga yaka ŋarra ŋuli maḻŋ'maraŋ nhanukal ŋula nhäny yätjkurrnydja. Yaka limurruŋ dhuwal dhunupa, limurr ŋanya dhu buma murrkay'kumany ŋunhayiny yolŋuny. Ŋayiny dhuwal djäl ŋunhi ŋayipi dhu yan ŋanya ŋurruḏawalaŋuy Rawumbuyyu dhä-birrka'yundja. Bala ŋarrany ŋanya dhu dhuwal djuy'yunna balayin Rawumlila.
ACT 25:26 Nhä ŋarra dhu dhika lakaramany ŋurukuny ŋunhi buŋgawawnydja Rawumbuywuny? Yaka ŋarra dhuwal maḻŋ'maranha nhanukal ŋula nhäny yätjkurrnydja. Bala ŋarra ŋanya gäŋalnha dhuwaliyi nhumalaŋgalnha. Ŋarrany djäl nhumalaŋ ga dhiyakiwurruŋ wiripuwurruŋ, ga nhuŋu Geŋ-Guripaw, ŋunhi nhen ŋanya dhu dhuwal dhä-birrka'yundja, märr nhen dhu lakaram ŋarrakuny, nhä ŋarra dhu ŋunhi dhäwuny' djorra'lilnydja wukirri.
ACT 25:27 Yaka ŋarra dhu gänany ŋanya djuy'yun ŋula nhäpuynydja gämurru'wuy, ŋarrany nhanukal dhu ga yuwalkkum yan waŋa, nhaku ŋarra ŋanya dhu ŋunhi djuy'yun balayi Rawumlil dhä-birrka'yunaraw.” Ga bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi ŋurruḏawalaŋu Bitjtatjtja waŋan nhanukalnydja Geŋ-Guripawalnydja.
ACT 26:1 Bala ŋayi ŋunhiyi buŋgawany yäku Geŋ-Guripany waŋan ŋanya Bolnha bitjarrnha, “Ma', lakaranhamirra nhunapinya nhe ŋanapurruŋgal.” Bala ŋayi Bolnydja dhunupan waṉa-djarryurra, ga waŋan bitjarrnha,
ACT 26:2 “Buŋgawa Geŋ-Guripa, dhiyaŋuny bala gäthurnydja ŋarra ga dhuwal dhärra ŋayaŋu-mulkan', ŋunhi nhokalnha ŋarra dhu lakaranhamirrnydja ŋarranhawuynhany ŋarra, bili nheny marŋgi muka ŋuriki ŋanapurruŋgalaŋawnydja Djuw malawalaŋawnydja romgu. Nhepi dhu yan nhäma dharaŋandja, nhaku walal gan ŋunhi Djuw malay yätjkurr-lakaraŋal ŋarrany, ŋunhi ŋarra yaka djäma ŋula nhä yätjkurr. Ŋäkuny marrtji ŋamathaŋ yan ŋarrany dhäruktja, buku-djulŋi, yaka nhe dhu djawaryundja gandarrŋurnydja.”
ACT 26:4 “Walalnydja ŋunhi Djuw malany yolŋu walal marŋgi muka ŋarraku, ŋunhi nhaltjanna ŋarra ŋuli ganha nhinanha beŋur bili ŋunhi ŋarrany yothu yan, ŋäthilnydja ŋunhi ŋunhalnydja ŋarrakiyingalnydja wäŋaŋur, ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhalnha ŋarra ŋunhi ŋutharnydja Djurutjalamnha.
ACT 26:5 Walalnha ŋunhi marŋgimirrnydja ŋarraku, ga walal muka balaŋ yuwalktja lakaranha ŋarrakalaŋuwuynydja, nhaltjarr ŋarra gan nhinan. Beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur ŋarra ŋuli ganha romdja ŋayathanha baṯ-bitjana yan, bili ŋarrapiny muka dhuwal rom-djägamirr Baratji yolŋu.
ACT 26:6 Ga dhuwanna ŋarra yulŋuny dhärran ga dhä-birrka'yunarawnha nhumalaŋ, bili ŋarra ga dhuwal märr-yuwalkthirr ga gatjpu'yunna ŋurukun ŋunhi, ŋunhi God-Waŋarryu ŋäthil wäwunguŋal limurruŋ mala-ŋurrkanhayŋuny walalany.
ACT 26:7 Walalnydja ŋunhiyi 12-tja bäpurru Yitjuralpuynydja ŋuli ganha buku-ŋal'yuna nhanŋu God-Waŋarrwuny bitjana bili munha-ŋupana, ga walu-ŋupana, bili walal ŋuli ganha ŋunhiyi gatjpu'yuna ga dhukarr-nhänha ŋurikiyi ŋunhi ŋayi Waŋarryu dhawu'-nhirrpar walalany. Ga ŋarrapiny ga dhuwal galkundhi yan, gatjpu'yuna ga dhukarr-nhäman ŋurikiyi bili waŋganygu yan ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu wäwunguŋal. Ga dhiyaŋiyin gämurruy' ŋunhi walalnydja gan Djuw malaynydja ŋarranhany rom-nyamir'yurra yätjkurr-lakaraŋala.
ACT 26:8 Ga nhuma dhiyal yolŋuy walal, nhaku nhuma ŋuli ga guyaŋa God-Waŋarrnhany, yanbi ŋayi dhu yakan ga rur'maram yolŋuny dhiŋganhaŋurnydja?”
ACT 26:9 “Ŋarrapiny gan ŋunhi ŋäthilnydja yaka märr-yuwalkthinya nhanŋu Djesuwnydja, ŋuriki wäŋa-Nätjuritjpuywuny yolŋuw. Ŋarrany gan guyaŋan yanbi ŋunhiyiny dhunupa ŋarraku bunharaw murrkay'kunharawnydja ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal gan Djesuny yäku-lakaraŋal.
ACT 26:10 Bala ŋarra gan marin walalaŋ djämany ŋäthilnydja ŋunhalnydja Djurutjalamdja. Yo, ŋuriŋiwurruyyi ŋurruŋu-djirrikaymirriy yolŋuy walal ŋarrany waṉa-nhirrpar ŋurikiyiny djämaw, bala ŋarra gan yan walalany dharruŋgulila galkarnydja ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany. Ga ŋunhi walal yolŋunhany djuy'yurr bunharawnydja, bala ŋarrany waŋan bitjarra, ‘Yo, manymaknha muka ŋunhiyiny, walal dhu dhiŋgaman.’
ACT 26:11 Bitjarr bili ŋarra gan ŋunhi marrtjin muka ŋunhi balany walalaŋgalnydja buku-ḻuŋ'thunamirrililnydja buṉbulil malaŋulil, ga ŋunhiliyin ŋarra gan walalany ŋunhi bumarnydja bartjunmaraŋalnydja. Ga bitjarr ŋarra gan waŋan, ‘Ma', bilyurra walal dhipuŋuryiny romŋur, bala yätjkurr-lakaraŋun ŋanyanhany Djesunhany,’ bitjarra ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja, bili mirithin ŋarra gan ŋunhi nyamir'yurrnydja walalany ŋunhiwiliyi. Ga marrtjinany ŋarra gan ŋunhi bawalamirrilila yan wäŋalilnydja malaŋulil, maḻŋ'maranharaw ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ bunharawnha ga ŋayaŋu-miḏikumanarawnha.”
ACT 26:12 “Yo! Marrkapmirr Geŋ-Guripa. Waŋganymirrnydja walal ŋuriŋiwurruyyi ŋurruŋu-djirrikaymirriy yolŋuy walal gurrupar ŋarrakal djorran' buku-djuwun', märr ŋarra dhu marrtjin balan Damatjkatjlilnydja wäŋalil märranharawnha ga bunharawnha ŋurikiwurruŋgun ŋunhi Garraywalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ.
ACT 26:13 Yo, marrtjinany ŋanapurr gan ŋunhi, ga yan bili ga gandarrŋura, yurr ḏämbuynha waluy ŋunhi yulŋuny ŋayiny maḻŋ'thurra ŋarrakal ŋunhili banydji yan. Nhäŋala ŋarra djarraṯawun'nha, yindin mirithirra dhikan, djuḻkmaraŋala gan walunhany, ga djeŋarra'yinany gan ŋunhi dhunupan beŋura djiwarr'ŋura, bala warrpam'nha ŋunhi gungaŋala ŋarranhany ga wiripuwurrunhany ŋunhi walal gan malthurr ŋarraku.
ACT 26:14 Bukmaknha ŋanapurr ŋunhi galkirrinany munatha'lila, bala ŋarra yan ŋäkula rirrakaynha, ŋayi gan waŋanan ŋarrakal dhärukkurrnydja Yeburukurrnydja bitjarrnha, ‘Djol, Djol, nhaku nhe ga dhuwal ŋayaŋu-miḏikumandja ŋarranhany? Ŋuli nhe dhu bitjandhiny ŋarrakuny God-Waŋarrwuny mari-buna, ŋunhiyiny nhakun nhe ga nhuŋuwuy nhe ŋurru-gaw'yunna nhe dhu marrtji burakirra.’
ACT 26:15 Ga ŋarrany waŋan dhä-birrka'yurr balany bitjarr, ‘Garray, yol bili nhe dhuwal?’ bitjarr. Ga ŋayiny waŋan bitjarr, ‘Ŋarrany dhuwal Djesu, ŋunhiyi ŋunhi nhe ga ŋayaŋu-miḏikuman ŋarrany.
ACT 26:16 Ma', rur'yurra bala dhärrin. Dhuwandja ŋarra milkunhaminan nhokal, bilin ŋarra nhuna dhuwal märraŋala gänaŋ'maraŋala, nheny dhu ŋarrakun djämamirr. Lakaraman nhe dhu ga yolŋuwalnha walalaŋgal ŋunhi nhaltjarr nhe nhäŋal ŋarrany dhiyaŋ bala gäthur, ga bitjandhi bili nhe dhu lakaramdhi
ACT 26:17 ŋurukurruŋgalnydja ŋunhi Djuw malawalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ga Djan'tayilwalnydja bäpurruwal ŋunhi ŋarra nhunany ga dhuwal djuy'yunna walalaŋgalnha, yurr ŋarra nhunany ga dhuwal gungam yulŋuny bunhaŋurnydja walalaŋgalaŋaŋur.
ACT 26:18 Märr dhu ŋuliwitjandhi nhokalaŋuwurrnydja dhärukkurr ŋarrany dhu walalany maŋutjin ḻapmaram, märr walal dhu nhäman, bala bilyuna dhu beŋuryiny ŋunhi buku-munha'ŋurnydja balan djarraṯawun'mirri'lila. Bilyuna walal dhu ganarrthaman ŋunhany ŋunhi ŋurikiny Mokuywuny rom mala, bala märr-yuwalkthirra dhu ŋarrakun, märr dhu God-Waŋarryuny walalaŋ yätjkurruwuynydja bäy-lakaraman, buwayakkuman dhu. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi bala walal dhu ga ŋunhi dhärran God-Waŋarrwun yan nhanŋuwuynha yolŋuny walal, mala-manapanminyawuynha dhu ŋurikiwurruŋgalnha wiripuwurruŋgalnha ŋunhi walalany ŋayi bili ŋayaŋu-ḏarrtjalkkuŋal, ŋuliwitjarr ŋunhi walal märr-yuwalkthin ga märr-nhirrpanmin ŋarrakal.’ Bitjarr ŋayi gan Garray waŋanany ŋarrakal.”
ACT 26:19 “Yo, Buŋgawa Geŋ-Guripa, bitjarr ŋayi ŋunhi Djesu maḻŋ'maranhaminany ŋarrakal beŋur djiwarr'ŋurnydja, bala ŋarra yan dhunupan märraŋalnha ŋanya dhäruktja.
ACT 26:20 Ŋurruŋuny ŋarra gan lakaraŋal yolŋuwal walalaŋgal ŋunhal Damatjkatj* wäŋaŋur, bala ŋarra yan roŋiyinan balayi Djurutjalamlil, ga ŋunhalnydja muka ŋarra gan lakaraŋal. Yo, lakaraŋalnydja ŋarra gan ŋunhi dhäwuny' ḻiw'maraŋala yan ŋulatjarryiny Djudiyakurrnydja, ga lakaraŋalyi ŋarra ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ bukmakku yan. Bawalamirrikurra ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja, märr walal dhu bilyuna walalaŋgiyingal yätjkurruŋurnydja mala romŋur balan nhanukala God-Waŋarrwala. Ga wiripuny ŋarra walalaŋ gan bitjarr waŋan gam', ‘Nhinany nhuma dhu ga rom-ŋamathirra yan, märr walal dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal nhämany nhumalany, ŋunhi nhumany dhuwal yuwalknha yan bilyurr, ḏaḏawyurra manapar nhumalaŋgiyingal yätjkurruŋurnydja romŋur.’ Bitjarra ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja bukmakkal yan walalaŋgal.”
ACT 26:21 “Yurr walalnydja ŋunhi Djuw malany yolŋu walal yaka warray djälthinya ganha ŋurikiyi dhäwuw ŋänharaw, bala walal yan ŋayathaŋala ŋarrany, ŋunhi ŋarra gan buku-ŋal'yurr ŋunhili God-Waŋarrwal buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur.
ACT 26:22 Yurr ŋayipiny gan ŋunhi God-Waŋarryuny ŋarrany guŋga'yurr yan, yan bili ga dhuwanna bala baḏaknha yan. Ga dhuwanna ŋarra dhärran ga yulŋuny, lakaranhamirra ga ŋarranhawuynhany ŋarra nhumalaŋgala, ŋaḻapaḻmirriwala dhiŋgiwal ga nyumukuṉiny'kal. Ga lakaramany ŋarra ga dhuwal ŋunhi bili yan waŋgany dharaŋana ŋunhi ŋayi Mawtjitjthu ga walal djawarrkmirriy walal gan lakaraŋal ŋäthil, ŋunhi nhä dhu maḻŋ'thun,
ACT 26:23 ‘God-Waŋarrwu Maŋutji-dhunupayanhawuynydja yolŋu dhu burakirra, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi dhu ŋunhi rur'yunna beŋur moluŋurnydja, ŋurruŋu-djuḻkthunna, ga ŋuliwitjandhin ŋayi dhu ŋunhi lakaramany baḏayalany' yolŋuwalnydja walalaŋgal nhanukiyingalaŋuwal ŋayi, ga bitjandhi bili ŋayi dhu ŋunhi lakaramdhi Djan'tayilwalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhiyi dhukarr baḏayala'mirrnydja.’ Yo, dhuwaliyiny ŋunhi yuwalknha yan maḻŋ'thurrnydja.”
ACT 26:24 Ga ŋunhi ŋayi gan Bolnydja waŋanany bitjarryiny, bala yan ŋayiny Bitjtatjthuny ŋanya mukmaraŋala, yatjurrnha ŋayi gan mirithinan waŋanany bitjarrnha gam', “Way mukthurra, Bol! Bawa'yunna nhe ga dhuwali. Dharrwa nhe gan dhuwal marŋgithinany, bala nhe ga dhuwali bawa'yunna ŋuriŋiyin marŋgithinyaraynha.”
ACT 26:25 Ga ŋayiny Bolnydja waŋan bitjarr, “Ŋurruḏawalaŋu Bitjtatj! Yaka ŋarra gi dhuwal bawa'yurr. Dhuwandja dhäruk ŋarrany ga waŋa yuwalknha yan ga dhunupan.
ACT 26:26 Ŋayipiny dhuwali buŋgawany Geŋ-Guripany marŋgi muka dhiyakiyi malaŋuw; nhanukalnha ŋarra gan dhuwal waŋanany dhunupany, bili dhuwaliyiny nhä mala maḻŋ'thurra warraŋulthinan. Ŋayipiny gan nhäŋalyi muka, ga marŋgi ŋayi, bili dhuwaliyiny nhä mala gan maḻŋ'thurr yakan djuḻuḻ'yunawuy.
ACT 26:27 Buŋgawa Geŋ-Guripa! Muka nhepiny ga dhuwal märr-yuwalkmirriyirr ŋunhi djawarrkmirrinhany yolŋuny walalaŋ? Ŋarrany nhuŋu dhuwal marŋgi, ŋunhi nhe ga dhuwal yuwalk yan märr-yuwalkmirriyirrnydja walalaŋ.”
ACT 26:28 Ga ŋayiny Guripany waŋan nhanŋu Bolwuny bitjarr, “Galki nhe dhu dhuwal ŋarranhan bilmaram muka? … märr ŋarra dhu malthun dhiyakiyin romgu Garraywalaŋuwnha.”
ACT 26:29 Ga ŋayiny Bolnydja waŋan nhanŋuny bitjarra, “Ŋuli ŋayi walu gurririn, nhä mak märr-wiyin' yan, wanha balaŋ dhuwal nheny bilyurra, ga bukmak bawalamirr dhuwal yolŋu ŋunhi walal ga ŋarrany ŋäma waŋanhawuy dhiyaŋ bala gäthur, nhuma dhu bitjanna nhakun dhuwal ŋarran. Yurr yakany ŋarra djäl nhuma dhu ga nhina garrpinawuy rranhdhiŋmirr, bitjandja nhakun dhuwal ŋarra. Ŋarrany dhuwal djäl nhumalaŋ nhuma dhu loŋgayirra ŋunhany ŋunhi ŋayaŋuny nhumalaŋ, bitjanna nhakun dhuwal ŋarran.” Bitjarrnha ŋayi gan Bolyu lakaraŋalnydja.
ACT 26:30 Bala ŋayi ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu yäku Geŋ-Guripany* rur'yurra, ga buŋgawa wäŋaw-ŋayathanharaw yäku Bitjtatj,* ga Bunitj ga wiripuwurr yolŋu walal, ŋunhi walal mala-märranhamin ŋunhiwiliyi, bala walal yan wäŋgaŋalnha dhawa-yawaṯthurra.
ACT 26:31 Bala walal marrtjin waŋanhaminan bitjanminan, “Dhiyaŋiyiny ga dhuwal yolŋuy yaka djäma ŋula nhä yätjkurrnydja. Yaka dhuwal ŋamakurr ŋunhi limurr dhu ga ŋayatham ŋanya ŋunhal dharruŋguŋur, ga yaka limurr dhu buma ŋanya murrkay'kumany.”
ACT 26:32 Ga ŋayiny Geŋ-Guripany waŋan Bitjtatjkalnydja bitjarrnha, “Ŋunhi balaŋ ŋayi dhuwal ḏirramu yaka waŋanha bitjana, ‘Ŋarranhany balaŋ nhuma dhuwal djuy'yuna balan ŋunhi ŋurruŋuwalnha buŋgawawal wäŋa Rawumbuywalnha dhä-birrka'yunarawnydja,’ bitjanany, bala limurrnydja balaŋ ŋanya ŋunhi dhawaṯmaranhan yan beŋuryiny dharruŋguŋurnydja. Yurr nhepin ŋanya dhu djuy'yundja balayiny ŋunhi ŋurruŋuwalnydja buŋgawawal.”
ACT 27:1 Yo. Bala walal yan guyaŋanan djuy'yunarawnha nhanŋuny Bolwuny, ŋayi dhu marthaŋayyun marrtji bala Yitililila* makarrlil wäŋalil. Bala ŋayi ŋuriŋiyi Bitjtatjthuny* gurrupara Bolnhany ga wiripuwurrunhany ḏapmaranhawuynha yolŋuny walalany goŋlilnydja ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwala miriŋuwal yäkuwal Djuliyatjkala,* ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny ŋurruḏawalaŋu ŋurikiyi malaw miriŋuw Djetjawalaŋuwnha, bala ŋayin ŋanya gäŋalnydja Bolnhany balany Rawumlilnydja dhä-birrka'yunarawnydja.
ACT 27:2 Ga marthaŋay gan dhärran ŋunhiliyi yolŋuw wäŋa-Yadaramitiyampuywu,* yurr ŋunhiyi marthaŋaynydja gan gurku'yurr balan Yaytjalila,* makarrlil wäŋalil. Bala yan ŋanapurr marrtjinan, bala wapthurra gan ŋunhiwiliyin marthaŋaylila, bala dhunupan yan ŋanapurr marrtjinan; ga wapmaraŋal napurr yolŋuny yäku Yaritakatjnha,* ŋunhaŋuwuy ŋayi ŋunhiyiny wäŋa-Dhatjalunikapuynha,* ŋarakawuynydja Matjataniyapuynha.
ACT 27:3 Marrtjinany napurr gan ŋunhi ŋuriŋiyiny marthaŋayyuny, ga yan bili ga wiripuŋuynha waluy napurr dhawaṯthurr Djäydannha* wäŋaŋur. Ŋayiny ŋunhiyiny djägamirrnydja yolŋu yäku Djuliyatjtja, ŋayaŋu-ŋamathinan mirithinan dhikan nhanŋu Bolwuny, bala yan ŋayi ŋanya djuy'yurra dhawaṯmaraŋalnha, märr ŋayi dhu guwatjman ḻundu'mirriŋuny walalany nhanŋuwuy ŋayi wäŋa-ŋunhiŋuwuynha mala. Bala walal gan djägan nhanŋu guŋga'yurra manapar ŋanya.
ACT 27:4 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋanapurr gan wiyinnha yan marrtjinany, bala ŋayi ŋunhiliyiny watan ŋanapurruŋ bunan, yurr märr gaŋga ŋunhi nyumukuṉiny', bala ŋanapurr gan marrtjinan ŋuliwitjarryiny gumurrkurra, galkikurra yan ŋuliwitjarra burumun'kurra yäkukurr Djaparatjkurra, yurr ŋunha-gali'wurra, gali'-mulka'wurra.
ACT 27:5 Marrtjinany napurr gan ŋunhi, yan bili ga djuḻkmaraŋal napurr Djilitjiya* wäŋa ga Bambiliya,* yan bili ga dhawaṯthurrnydja ŋanapurr Mayaran* wäŋaŋurnydja, makarrŋurnydja Litjiyan.
ACT 27:6 Ŋunhiliyin wäŋaŋur bala ŋayi Bolwalnydja djägamirriy yolŋuy maḻŋ'maraŋal wiripun marthaŋay, beŋur wäŋaŋur ŋayi ŋunhi marthaŋaynydja marrtjin Yaliktjandiriyaŋur, ŋunhiyiny gan marthaŋay dhärran, gurku'yurr gan balan Yitililila wäŋalil. Bala ŋanapurrnydja dhunupan yan wapthurra balayiny marthaŋaylil, bala yan marrtjinan.
ACT 27:7 Marrtjinany napurr gan ŋunhi, yurr bulnhan napurr gan ŋunhi marrtjinany bala, bili gapu ga wata yindi mirithirr rur'yurr. Yo, marrtjinany napurr gan bala, ḻurrkun' munha djuḻkthurr, yan bili ga ŋayathaŋal Natitjnha* wäŋa. Ŋayiny ŋunhi watany mirithinan gan galkirrin, buku-nhirrpara gan marthaŋaynhany ga ŋanapurrunhany, bala ŋanapurrnydja ŋunhi räliyi buḏapthurr burumun'lil makarrlil wäŋalil Giritalil,* bili ŋunhiyin wäŋa gan ŋunhi dhärran märr wapurarrnydja. Baḏak yan ŋanapurr gan marrtjinany ŋuliwitjarryiny galkikurra yan bala, djuḻkmaraŋala marrtjin ŋunhan Djalmuniny wäŋa.
ACT 27:8 Yo, bitjarra bili napurr gan ŋunhi marrtjinany bala, yan bili ga gapu ŋunhi mirithin rur'yurr, ga ben gan ḏowuny ŋal'yurr, yan bili-i-i-i, bala wapurarrnha wäŋa ŋanapurr maḻŋ'maraŋal yäku Ŋurrwun',* galki Latjiyan ŋunhiyiny wäŋa, ga ŋunhiliyin ŋanapurr gan ḻarryurrnydja beŋuryiny marthaŋayŋur.
ACT 27:9 Yurr dhuḏitjnha ŋunhiyi waluny mitjiyaŋguny marrtjinyarawnydja balayiny, bili bulnha ŋanapurr gan ŋunhi marrtjin bala, ga watany ŋunhi bilyurr wiripun dhikan rirri'rirrin, ga waluny ŋunhi balanyamirriyiny Bäy-lakaranhamirriynha djuḻkthurra. Bala yan ŋayi Bolnydja waŋanan walalaŋgal bitjarrnha,
ACT 27:10 “Ŋuli limurr dhu ganarrthamany dhuwal wäŋa, ga baḏaktja dhu ga marrtji bala, limurrnydja dhu yindilila marilil gärri. Marthaŋaynydja dhu dhuwal bakthunna, ga dhika nhäny mala dhu girriny' ḻarryunna, ga yolŋuny walal dhu dhiŋga'-dhiŋgaman ŋunhiliyin banydjin yan dharratharramirriŋura wäŋaŋur.”
ACT 27:11 Ga ŋayiny ŋunhi marthaŋay-gänhamirrnydja yolŋu waŋan bitjarr, “Limurrnydja dhu ga marrtji yan baḏak. Dhuwandja yaka ŋamakurr limurr dhu ga nhina dhiyal balanyaraynydja waluy.” Ga ŋayiny ŋunhi Bolwuny djägamirr buthuru-bitjurr nhanŋun marthaŋay-gänhamirriwnha yolŋuw, ga ŋuriki ŋunhi yolŋuw marthaŋay-waṯaŋuwnha; yakan ŋayi buthuru-bitjuna Bolwuny, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan Bol waŋan. Bala ŋanapurr marrtjinan yan, bili walal gan ŋunhi ḏirramuwurr djälthin marrtjinyaraw bala wäŋalil Beniklil yäkulil, bili ŋunhiyin ŋamakurrnydja wäŋa gali'-mulkany nhinanharaw ŋanapurruŋ, ga yan bili ga wapurarryirr ŋayi dhu ŋunhiyi ḻikan wäŋa marthaŋaywu malaŋuw, märr ŋanapurr dhu dharratharramirriynydja waluy ŋunhilin gi nhini.
ACT 27:13 Waŋganydhuny waluy manymaknha wata gan galkirrin beŋura bala djalathaŋnha, bala walal guyaŋanan bitjarra, “Limurr marrtjin. Bilin dhuwal watany ŋamathinan,” bitjarra walal guyaŋan, yanbi balaŋ ŋanapurr walŋathinya. Bala walal gan warryurra ŋunhi ḻukuny marthaŋaywuynydja, bala yan dhunupan marrtjinan. Yurr marrtjinany ŋanapurr gan ŋunhi galkikurra yan bala rorrurr-ŋupara ŋunhi burumun'nhany wäŋany yäkuny Giritanhany.
ACT 27:14 Yaka muka wiyindja, bala ŋayiny ŋunhiliyiny watany wiripuŋuyinan bilyurr, bala yan mirithinan gan galkirrin.
ACT 27:15 Walalnydja ŋunhi djälthin napurr balaŋ nhinanha galki ḏiltjiŋur muka wäŋaŋur, yurr bäyŋun; yan ŋayi gan ŋunhi ŋuriŋiyiny wataynydja yindiynydja gäŋalnha ŋunhi marthaŋaynhany, wakwakmaraŋalnha marrtjin, ga yan bili ga wulannha ŋayathaŋal dhulmun gapu.
ACT 27:16 Marrtjinany napurr gan ŋunhi-i-i, ga djuḻkmaraŋal ŋunhi nyumukuṉiny' dhakal Gota* wäŋa yäku; yurr märr gaŋga yan ŋayi ŋunhiyiny wäŋa galkithin, bala walal märraŋala ḻaw'maraŋala ŋunhi nyumukuṉiny'tja dhamam', balan bitjarra yindilila marthaŋaylil ŋal'maraŋal, bala garrwi'-garrwiyurra ḏälkuŋala. Ga bitjarryi bili walal ḏapmaraŋalyi ŋunhi yindinhany marthaŋaynha, ḏälkuŋalyi yan rakiy' malaŋuy. Yo, mirithinan walal ŋunhi barrarinany, bili walal guyaŋan, ŋayi balaŋ ŋunhi marthaŋaynydja baralalila ŋal'yunna, galkin yan ŋunhiliyin wäŋaŋur Libiyan. Bala walal ŋunhi garrurruny yupmaraŋala ŋoylila rulwaŋdhurr, bala ŋayiny gan ŋunhi wataynha marthaŋaynhany gäŋal, yurr bumarnha marrtjin dhika mirithinan.
ACT 27:18 Yo, dhärranany gan ŋunhi watany ŋunhiliyiny balanya nhakun burrmalalan, yan bili-i-i, ga wiripuŋuynydja waluy, bala walal gan ŋunhi girriny' mala djalkthurra beŋuryiny marthaŋayŋurnydja balan gapulila, marthaŋaynhan ḏambakuŋal.
ACT 27:19 Yo, ga bulu wiripuŋuyyi waluy ŋunhiyiny gan burrmalalany baḏaknha dhärranan yan, bala walalnydja marrtjin djalkthurra beŋuryiny marthaŋayŋurnydja wiripuny mala muka girri', ŋunhi ŋonuŋmirra mala.
ACT 27:20 Yo, watany ga gapuny ŋunhi waŋgany-manapanminan mirithinan dharratharramirriyinan, bitjarra bili munhamandhinan dhärranan gan yan, bäyŋun ŋula ḏaḏawyuna. Ga bäyŋu ŋanapurr ganha ŋunhi nhänha walunhany ga ganyunhany mala. Ga ŋayiny gan ŋunhi watany mirithinan yan galkirrin. Ga napurrnydja gan ŋunhi guyaŋan bitjarrnha, yanbi balaŋ napurr ŋunhi ŋunhiliyiny guḻwuḻyunan dhiŋganhan.
ACT 27:21 Yo, wiyinnha napurr gan ŋunhi nhinanany ŋunhiliyiny ŋoy-ŋathamiriwnydja mala, bäyŋun napurr ganha ŋula ŋathany ḻukanha. Bala ŋayi ŋunhi Bolnydja dhunupan yan rur'yurra, bala ŋayi waŋanan walalaŋgal bitjarrnha, “Way nhuma ḏirramuwurr, nhumany balaŋ ŋunhi buthuru-bitjuna muka ŋarrakuny ŋunhal yan banydji Giritaŋur makarrŋur wäŋaŋur. Ŋunhaliyi banydji limurr balaŋ ganha ŋunhi nhinanhany, märr limurr balaŋ ŋunhi yaka ŋula nhäny mala djalkthuna, ga yaka ŋayi balaŋ dhuwal marthaŋay ḏaw'yuna.
ACT 27:22 Yurr yaka walal warwuyurrnydja ga ŋoy-gärriny, yan walal gi ŋoy-djulŋithi nhininy, bili yaka dhu dhuwal ŋula waŋgany yolŋu dhiŋgam. Dhuwandja dhu dhuwal bili yan ŋayipi marthaŋay yan bakthundja, yurr yolŋuny walal dhu dhuwal bukmak walŋathirr.
ACT 27:23 Bili barpuru munhawu God-Waŋarrwu dhäwu-gänhamirr yolŋu maḻŋ'thun ŋarrakal; ŋurikiyi ŋarrakalaŋaw Waŋarrwu ŋunhi nhanŋu ŋarra ŋuli ga buku-ŋal'yun; ŋayi barpuru ŋanya ŋunhi djuy'yundja räliny ŋarrakalnydja. Marrtji ŋayi barpuru bala yan dhärran galkin yänan ŋarrakalnha,
ACT 27:24 bala waŋan ŋarrakal bitjanna, ‘Bol, yaka ŋoy-gärriny. Yuwalknha yan nhe dhu dhuwal dhärriny ŋunhalnydja gumurrŋurnydja nhanukal ŋurikalyiny ŋurruŋuwalnydja buŋgawawal yäkuwal Djetjawalnydja dhä-birrka'yunarawnydja. Yo, God-Waŋarrnydja nhuŋu ga dhuwal baḏak yan märr-ŋamathirr, märryu ŋayi nhuna ga ŋayatham, bala ŋayi dhu walŋakuman dhuwali yolŋunhany walalany bukmaknhan yan dhuwaliyiny ŋunhi marthaŋayŋurnydja rrambaŋin nhumalanhan.’ Bitjarrnha ŋayi gan ŋuriŋiyi djiwarr'puyyuny yolŋuy lakaraŋalnydja ŋarrakal.
ACT 27:25 Yakan walal barrariny. Biyakun walal ŋayaŋu-ḏälthin, bili ŋarrany dhuwal ga märr-yuwalkthirr ŋanyapinyan yan God-Waŋarrnhan; bili ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi lakaraŋal ŋarrakal ŋuriŋiyi ŋunhi djiwarr'puyyuny yolŋuy dhäwu-gänhamirriy, ŋunhiyiny dhu dhunupan yan maḻŋ'thunna.
ACT 27:26 Yo, wataynydja dhu dhuwal limurrunhany ŋurrkam balan gumurrlila wäŋalil, ga ŋunhiliyin dhu ŋayiny marthaŋaynydja baṉḏanydhirr, bakthundja dhu.” Bitjarrnha ŋayi gan ŋunhi Bolyu lakaraŋalnydja walalaŋ.
ACT 27:27 Ga ŋunhiyi gan watany dhärranan yan bitjarrnha bili, ŋula nhämunhan' munhany 14-nha ŋuparnydja, gäŋala ŋayi gan ŋanapurruny ŋuliwitjarra wulangurra dhulmukurra, yan bili ga djeḏan, bala walal ŋunhi marthaŋay-djägamirriynydja walal guyaŋan bitjarrnha, “Galkin mak dhuwal wäŋany limurruŋ bäy. Mak dhuwal märr-gumurrŋura limurr. Mak limurr bulu birrka'yun marrtji go.”
ACT 27:28 Bala walal rakin' ŋula nhämirra lätuŋmirra ŋurrkaŋal ŋonuŋnha, dhur'-dhuryurra marrtjin bala, ga ŋayathaŋal ŋunhi munatha', bala nhakun walal balayi warryurr roŋanmaraŋalyi, bala walal nhäŋalnydja gapuny ŋunhi märr-dhulmu yan, 40-mita djakany ŋunhiyi gapuny. Ga bulu walal dhathar'yurr marrtjin bala, ga bulu nhakun walal birrka'yurr djimuku' ŋurrkaŋal, ga maḻŋ'maraŋalnydja walal gapun räŋdja 30-mitan ŋunhi djakany, märr gaŋgan dhulmu.
ACT 27:29 Bala walal yan barrarinan, ga waŋanhaminany walal ŋunhi bitjanminan, “Way, dhuwandja märr baṉḏanynha wäŋa, ŋayi ŋuli ŋula bäynha guṉḏamirra wäŋa, ŋayi dhu dhuwanna marthaŋaynha bakthun,” bitjarr. Bala walal yan ḏämbumiriwnha ḻukuny ŋurikiyi marthaŋaywuny ŋurrkaŋal, yurr warrpam' ŋonuŋ mala, märr ŋayi dhu yaka ŋunhiyi marthaŋay wakwakthun bulu. Ga ŋunhiliyin napurr gan ŋunhi nhinanany bukumirriyaŋalnydja djaḏaw'maraŋalnydja.
ACT 27:30 Ga walal wiripuwurruynydja ŋuriŋi marthaŋay-djämamirriy mala guyaŋan buku-gänaŋ'thurra, bala walal yan waŋanhaminan bitjanminan, “Limurr djaw'yunna dhuwal nyumukuṉiny'tja dhamam' gayulnha, märr limurr dhu marrtjin balan raŋilila dhawaṯthun,” bitjarrnha walal ŋunhi waŋanhaminany. Bala walal gan yupmaraŋala ŋunhi dhamam'tja nyumukuṉiny'tja balan gapulila. Bala walal mayali'-gäŋalnydja waŋan bitjarrnha, “Way, dhipal napurr dhu dhuwal ŋurrulil marthaŋaylil, ḻuku garrpi'-garrpin ḏälku'-ḏalkum.”
ACT 27:31 Ga ŋayiny Bolnydja waŋan ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi nhanukiyingalaŋuwala djägamirriwal ga miriŋuwalnydja yolŋuwal walalaŋgal bitjarra, “Ŋuli nhuma dhu ŋunhi ḻarryundja dhipuŋur marthaŋaynydja, nhumany dhu bäyŋun walŋathirr.”
ACT 27:32 Bala walal yan ŋunhi miriŋu mala buthuru-bitjurra nhanŋu Bolwuny, bala yan dhunupan walal rakiny' ŋunhi gulkthurra, ga ŋayiny ŋunhi nyumukuṉiny'tja dhamam' wakwakthurra marrtjin yolŋumiriwnha.
ACT 27:33 Yurr galkin ŋunhi waluny djaḏaw'yurra marrtjin, bala ŋayiny Bolnydja waŋanan bitjarrnha, “Ma' ŋathany walal ḻukin marrtji. Wiyinnha nhuma gan dhuwal nhinanany marryany' ŋathamiriwnydja.
ACT 27:34 Ŋay', ḻukin ŋathany, märr nhuma dhu ganydjarrmirriyirra. Yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga lakaram. Nhumany dhu dhuwal dhuwalawurrnydja walŋathirr yan, ga dhawaṯthundja nhuma dhu raŋiŋura. Yaka dhu ŋula waŋganydhu yolŋuy walŋany moma dhipuŋurnydja malaŋur.”
ACT 27:35 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayipiny Bolyuny muka märraŋal ŋatha, bala yan ŋayi bukumirriyaŋalnha, buku-gurrparnydja God-Waŋarrnhan ŋurikiyiny ŋathaw, ḏaw'maraŋalnydja ŋayi, bala ḻukanan.
ACT 27:36 Ga dhunupan yan walalaŋ ŋunhi barrariny winya'yurra, bala walal marrtjin ḻukanan ŋathan.
ACT 27:37 Yo, dharrwa mirithirr ŋanapurr ŋunhi yolŋuny walal ŋunhiliyiny marthaŋayŋurnydja, 276.
ACT 27:38 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋanapurr gan ḻukanany ŋathany, bala ŋanapurr bukmaknha maranhinany warrpam'nha yan, bala walal gan ŋunhi wiripuny mala ŋatha djalkthurra gapulila bukmaknha yan, ŋunhi marthaŋaynhan ḏambakuŋal.
ACT 27:39 Bala ŋayi ŋunhi djaḏaw'yurra wäŋany, bala yan ŋanapurr beŋuryi marthaŋayŋurnydja nhäŋal ŋunhi raŋiny, yakan barrkuny, yurr yaka napurr ŋunhi gumurrnydja nhänha dharaŋanany ŋunhi wäŋany. Yan napurr wäŋa ŋunhiyi ḻikannha nhäŋal munathan', bala walal yan waŋanhaminan bitjanminan, “Go limurr marrtji ŋunha mak wäŋa ŋupan, yan birrka'yun,” bitjarr.
ACT 27:40 Bala walal ḻukuny ŋunhiyi gulkthurra ŋunhiŋuwuy marthaŋaypuynydja, yan nhakun dhayaḻakuŋal ŋunhiyi ginydjirraŋ, bala walal ŋal'maraŋalnha garrurruny, märr dhu walalany ŋayi wataynha dhararrman balan ŋunhiwilin raŋilila.
ACT 27:41 Yurr gaŋga ŋayi marrtjin ŋunhiyi marthaŋaynydja dhathar'yurrnydja, bala yan ŋal'yurra munatha'lila. Ga ŋunhi ŋurruny ŋayi marthaŋay burrpurryurr djuḏum'lila, bala ŋayi gan ŋuriŋiyi gapuynydja bumarnha dhuḏiny ŋunhi marthaŋaynhany, bala ŋayi ŋunhi marthaŋaynydja marrtjin ḏaw'yurra ŋuriŋiyin gapuynha.
ACT 27:42 Ga walal ŋunhi Rawumbuynydja miriŋu mala ŋunhiliyiny marthaŋayŋurnydja waŋan bitjarra, “Limurr dhuwalawurrunhany yolŋuny walalany buman, dhuwandja ŋunhi ḏapmaranhawuynhany mala, märr walal dhu yakan waythundja, walal balaŋ bäynha winya'yurr ŋunhalnydja wäŋaŋurnydja ḏiltjiŋurnydja.”
ACT 27:43 Ga ŋayiny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu miriŋu waŋan bitjarra, “Yaka nhuma dhu walalany buma.” Bitjarryiny ŋayi ŋunhi waŋan, bili ŋayi ŋunhi djälthin nhanŋuny Bolwuny walŋathinyaraw. Bala ŋayi ŋunhiyi ŋurruḏawalaŋuny yolŋu miriŋuny waŋan walalaŋ bitjarrnha gam', “Gatjuynha, nhumany marŋgimirrnydja ŋäthila wap-wapthurr, bala waythurra balan raŋilila.
ACT 27:44 Ga nhumany ŋunhi dhuŋamirrnydja waythunaraw yolŋu walal, nhumany dhu wapthun, ga ŋunhalnydja gapuŋurnydja nhuma dhu märra'-marram bäpaŋnha mala, bala ŋal'-ŋalyurra walal ŋunhiwiliyin, märr nhuma dhu ga ŋuriŋiyin waythundja balany raŋililnydja.” Bala walal gan dhunupan yan wapthurra balan gapulila. Waythurra walal marrtjin ŋunhi balany dhawaṯthurrnydja, yan bili ga dhawaṯthurr walal ŋunhiliyi raŋiŋur, bukmak yan walal; yaka ŋula waŋgany ḻupthunna ga dhiŋganha.
ACT 28:1 Yo, bukmak yan ŋanapurr ŋunhi dhawaṯthurrnydja walŋamirr ŋunhiliyi wäŋaŋurnydja, yurr maḻŋ'maraŋalnydja napurr ŋunhi, ŋunhiyiny wäŋany dhakalnydja yäku Malta.
ACT 28:2 Ga ŋunhiyi wäŋa-burumun'puy yolŋu walal mirithin dhika ŋanapurruŋ gumurr-ŋamathinany, mel-wuyurra manapar ŋanapurruŋ. Yurr marrtjin ŋunhi dharyurr yulŋuny waltjaṉdhu, ga ŋulwitj gan watany galkirrin. Ŋanapurrnydja guyiŋarryinan mirithinan, bala walal gan yan djäma gurthan ŋawmaraŋal, ŋanapurruŋ ḻithanmaranhaminyarawnha.
ACT 28:3 Bala ŋayiny Bolnydja marrtjinan ŋayipin gänan balan gurthawnha ŋal'maranharaw, ḻuŋ'maraŋalnydja ŋayi gurthany mala merrkuny, bala gäŋalnha. Gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi, bala rarr'yurra gurthalila, bala ŋayiny ŋunhi dhawaraŋ'ŋurnydja beŋuryiny bäpin dhawaṯthurr, bala dhunupan ḻäwuŋala ŋanya goŋnha.
ACT 28:4 Walalnydja ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnha ŋunhi bäpinhany Bolwalnydja, ŋayi gan dhaŋgaŋala nhanukal goŋŋura, bala walal yan waŋanhaminan bitjanminan, “Dhuwandja mak bäy yolŋu yätjkurr mirithirr; nhä mak ŋayi dhuwal moṉuŋu bäy, bili ŋayi dhuwal dhawaṯthurrnydja beŋurnydja ŋunhi gapuŋurnydja walŋa yan, yurr dhiyaŋuny bala ŋayi dhu dhuwal dhiŋgaman yan dhiyakuŋun bäpiwuŋun bala dhu ŋunhi rom-dhunupany djuḻkthunna.”
ACT 28:5 Yurr ŋayipiny gan Bolyuny ŋunhiyi bäpinhany mirithin yan bikpikthurr balan gurthalila, yupnha ŋunhiyi bäpiny gurthalila, nhäranan gan, yurr ŋayiny yaka Bolnydja rirrikthunany ŋula ŋuriŋiyiny.
ACT 28:6 Ga ŋuriŋiwurruyyiny gan ŋunhi yolŋuynydja walal ŋanya nhäŋalnha Bolnhany, wanha balaŋ ŋayi ŋunhi goŋdja ḏulmuŋgurr'yunan bäpiwuŋuny ḻäwunhawuy; nhäŋalnydja walal gan ŋunhi gatjpu'yurra manapar nhanŋu galkirrinyarawnha dhiŋganharawnha yan. Märr-wiyin walal ŋanya gan ŋunhi nhäŋalnydja, galkurrnydja nhanŋu dhiŋganharawnydja nhä mak ŋula nhaku rirrikthunaraw. Yo, nhinanan walal gan, yurr bäyŋu warray ŋayi ŋula nhäny maḻŋ'thuna. Bala walal dhunupan yan ḻiyany bilyurra bala waŋanan bitjarra, “Wäy, dhuwandja dhuwal yolŋu waŋarr muka,” bitjarra.
ACT 28:7 Ga buŋgawany yäku Bapaliyatjtjany wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny, yurr wäŋany nhanŋu ŋunhi galki yan, ŋunhi banydji yan; ŋayin ŋanapurruny ŋuriŋiyin garr'yurrnydja balany nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil, ga ŋunhiliyiny ŋanapurr nhinan nhanukalnydja wäŋaŋur ḻurrkun' walu.
ACT 28:8 Yurr bäpa'mirriŋu nhanŋu gan ŋurikiyi buŋgawaw rirrikthurr, ŋorran ŋayi gan yan, yurr mirithinan ŋayi gan ŋunhi rirrikthurrnydja gorrmur'yuny ga milŋiny'thuny. Bala ŋayiny ŋunhi Bolnydja dhunupan marrtjinan guwatjmara ŋanya. Bala ŋayi Bolnydja goŋ-ŋal'yurra nhanukal ŋurikalyiny yolŋuwal, bukumirriyaŋalnha manapar ŋayi nhanŋu. Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi yolŋuny walŋathinan ḏäwalayinan.
ACT 28:9 Ga dhäŋur beŋuryiny bala wiripuwurruynydja yolŋuy walal muka gäŋal wiripuwurrunhany rerrimirriny mala balayi nhanukal Bolwal, bala yan gan bukmaknha ŋunhi yolŋuny walal walŋathinan.
ACT 28:10 Yo, wäŋa-ŋunhiŋuwuyyi yolŋuy walal gan ŋanapurruŋ gurrupar dharrwa mirithirr girriny' mala, ga ŋunhi ŋanapurr ganarrthaŋalnydja ŋunhiyiny wäŋa, bala wurrpuŋalnydja marthaŋaylila, bala walalnydja ŋanapurruŋ gan ŋunhi gurruparnydja dharrwan mirithirra ŋathany ga ŋula nhäny mala, gana' yan napurruŋ marrtjinyarawnha.
ACT 28:11 Yo, nhinanany ŋanapurr gan ŋunhi ŋunhiliyiny dhakalŋurnydja wäŋaŋur ḻurrkun' ŋaḻindi, gapuny ŋanapurr gan wapurarryaŋal, ga bäy ŋayi wapurarryin, bala napurr marrtjinan beŋuryiny wäŋaŋur marthaŋayyun, ŋuriŋiyi marthaŋayyu ŋunhi ŋayi gan ŋunhiliyi dhärran galkurr watany dharratharrany. Yurr marthaŋaynydja ŋunhi ŋunhaŋuwuy Yaliktjandiriyapuy* wäŋapuy, ŋunhi ŋayi makarrŋurnydja wäŋaŋurnydja Yetjipŋur. Ga yäkuny ŋayi ŋunhi marthaŋaynydja “Yaŋara-märrma' Waŋarr”.
ACT 28:12 Marrtjinany ŋanapurr gan ŋunhi bala-a-a, yan bili ga ŋayathaŋal ŋunhiyi wäŋa yäku Djirakutj. Ga nhinan ŋanapurr ŋunhiliyiny wäŋaŋur ḻurrkun'nha munha, bala ŋanapurr marrtjinan.
ACT 28:13 Marrtjinan ŋanapurr gan ga ga ga ga, yan bili ga Retjamnha* wäŋaŋur bunan, makarrŋur Yitilin.* Ga wiripuŋuynydja waluy ŋayi watany gan galkirrin djalathaŋnha, yurr märr gaŋga, bala ŋanapurr marrtjinan yan bondin ga yan bili ga bunan ŋanapurr wäŋaŋur yäkuŋur Butiliyan, ga ŋunhiliyin ŋanapurr ŋunhi ganarrthaŋalnydja ŋunhi marthaŋaynydja.
ACT 28:14 Ga ŋunhiliyi wäŋaŋur yolŋu walal gan nhinan Garraywalaŋumirr mala, ga walal napurruŋ gumurr-ŋamathin ŋunhiliyi wäŋaŋur, bala ŋanapurruny walal gaḏaymara walalaŋgiyingala wäŋalil. Ga nhinanany ŋanapurr gan ŋunhiliyiny walalaŋgalnydja ŋula nhämunhan' walu. Ga dhäŋur beŋuryiny napurr marrtjin ḻukuynha balany Rawumlilnydja.
ACT 28:15 Ga ŋunhalnydja Rawumdja wäŋaŋur Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal ŋäkul ŋunhi ŋayi Bolnydja bilin bunanan ŋunhaliyin, bala walal ḻaw'yurra beŋuryiny Rawumŋurnydja, ga wäŋgaŋalnydja marrtjin balan bitjarra, gumurr'yurra nhakun nhanŋu Bolwun, yan bili ga gandarrŋurnydja ŋanapurr gumurr-bunanhaminan. Ga ŋunhi nhakun ŋayi Bolyu nhäŋalnydja walalany, bala yan ŋayi buku-gurrparnha God-Waŋarrnhan. Bala ŋayi ŋunhi Bolnydja dhunupan yan marrparaŋdhinan mirithinan walalaŋgal ŋuriŋi märr-ŋamathinyaraynydja.
ACT 28:16 Marrtjinany ŋanapurr gan beŋuryiny, ga yan bili bala napurr ŋayathaŋala Rawumnha wäŋa. Bala walal ŋunhiliyiny Rawumdja wäŋaŋur nhanŋuny Bolwuny gurrupar wäŋan, yurr miriŋuny nhanŋu gan ŋunhi bitjarr bili yan djäga ŋunhiliyiny.
ACT 28:17 Ḻurrkun' walu ŋayi ŋunhi Bolnydja nhinan ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi dhäruk-djuy'yunminan ŋurikiwurruŋgun ŋunhi ŋurru-warryunayŋuwnha yolŋuw walalaŋ Djuw malawnha. Yo, ḻuŋ'maraŋalnydja ŋayi walalany balan nhanukiyingalnha ŋayi wäŋalilnydja, bala yan ŋayi Bolnydja waŋanan walalaŋgal bitjarrnha, “Wäwa walal, yaka ŋarra dhuwal ŋula nhä yätjkurruyanhany djäma limurruŋgalaŋawnydja malaw, ga yaka ŋarra ŋula bakmaranha ŋunhi rom ŋunhi limurr märraŋal limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal. Yänan walal ŋarrany ŋunhi ŋayathaŋalnydja ŋunhalnydja Djurutjalamdja ŋula nhämiriwŋura yan, ŋurrumiriwŋura, ga goŋ-gurrupar walal ŋarrany Rawumbuywal buŋgawawal.
ACT 28:18 Dhä-birrka'yurrnydja walal ŋarrany gan ŋunhi, yurr bäyŋu walal ŋunhi maḻŋ'maranhany ŋula nhä yätjkurr ŋarrakalnydja. Ŋayiny balaŋ ŋunhi Rawumbuyyuny ŋurruḏawalaŋuy dhunupan ŋarrany dhawaṯmaranhan.
ACT 28:19 Yurr walalnydja ŋunhi Djuw malany yolŋu walal waŋanhamin bunharaw warray ŋarrakuny; yaka walal ganha djälthinya dhawaṯmaranharaw ŋarraku yänaŋuwnydja. Bala ŋarrany waŋanan bitjarrnha, ‘Ŋarrany djäl ŋarra dhu marrtji balan ŋunhi ŋurruŋuwalnha buŋgawawal wäŋa Rawumbuywalnha, ŋayin dhu ŋarranhany dhä-birrka'yun ŋunhala wäŋaŋur Rawumnha.’ Yurr yaka ŋarra ga dhuwal waŋa ŋula nhaltjandja yätjkurruyamany ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋarrakalaŋawnydja malaw.
ACT 28:20 Ga dhiyakiyi ŋunhi ŋayaŋuwnydja ŋarra nhumalaŋ wäthurrnydja, gaḏaymar räliny, märr ŋarra dhu ga waŋa nhumalany, bili dhuwandja ŋarrany ḏapmaranhawuy yolŋu, rranhdhiŋmirr ga nhina, bili ŋarra ŋuli ga ŋunhi lakaram ŋunhiyin yolŋuny, ŋunhi walal ga Djuw mala yolŋu walal dhukarr-nhäma gatjpu'yunna bunanharawnha nhanŋu.”
ACT 28:21 Ga walalnydja ŋunhi Djuw bäpurruny yolŋu mala waŋan nhanukal Bolwal bitjarr, “Bäyŋu warray ŋanapurr dhuwal märranha djorrany' beŋurnydja Djudiyaŋurnydja lakaranhawuynydja marŋgikunhawuynydja nhokalaŋuwuy, ga yaka ŋula yol beŋuryi marrtjinya dhäwu-gänhamirr räli dhipal napurruŋgal. Yaka napurr nhuna dhuwal ŋänha yätjkurrulilnydja djämalil.
ACT 28:22 Yurr ŋanapurrnydja dhuwal djäl nhokalaŋawnha dhärukku ŋänharaw, nhä nhe dhu ga ŋanapurruŋ lakaram, bili ŋunha bawalamirriŋurnydja wäŋaŋur yolŋuny walal ŋuli marrtji lakaranhamirra dhäwuny' yätjkurra nhumalaŋgalaŋuwuynydja, ŋunhi nhumany ga yuwalk märr-yuwalkthirr ŋurikiyi yolŋuw yäkuw Djesuwnydja.”
ACT 28:23 Ga walu walal lakaranhamin guwatjmanaraw nhanŋu Bolwu. Ga wiripuŋuynha waluy, bala walal ŋunhi Djuw malany yolŋu mala waŋgany-manapanminan marrtjin ŋunhiliyin nhanukala Bolwala wäŋalilnydja, dharrwan mirithirra ŋunhi ḻuŋ'thurrnydja. Bala ŋayi gan Bolyuny walalaŋ dhäwun lakaraŋal beŋur ŋurruyirr'yurr goḏarr'ŋur ga yan bili ga munhawuyin; yuwalkkuŋala yan ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhawaṯmaraŋalnydja God-Waŋarrwuny romdja, ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalyi maŋutji-dhunupamirriyaŋal ŋanyanhany Djesunhany beŋurnydja ŋunhi Mawtjitjkalnydja romŋur, ga beŋur ŋunhi djawarrkmirriwuŋuny walalaŋguŋ wukirriwuy.
ACT 28:24 Ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋanya ŋunhi dhäruk Bolnha märraŋal, bala märr-yuwalkthinan Djesuwnydja. Yurr wiripuwurrnydja yaka märr-yuwalkthinya, yaka walal ganha djälthinya ŋurikiyi dhäwuw.
ACT 28:25 Bala ŋayi Bolnydja dhawar'maraŋalnydja dhäruk waŋan walalaŋ, ga ŋuriŋi dhärukthu ŋunhi Djuw bäpurruny barrkuwatjkuŋal märrma'lil malalil. Ga ŋunhi walal ganarrthaŋal Bolwuny wäŋa, bala walal marrtjin waŋanhaminany dhä-ŋurrkanhaminan, bili wiripuwurr ŋunhi yolŋu walal märr-yuwalkthinan ga wiripuwurrnydja bäyŋun. Ga dhuwanna ŋayi ŋunhi dhä-ḏaw'yurrnydja Bolyu lakaraŋal gam', “Yuwalk yan dhuwal yulŋuny ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarrwal Dhuyu-Birrimbirryu lakaraŋal ŋäthil ŋurikal dhäwu-gänhamirriwal yäkuwal Yitjayawal, ga ŋunhi ŋayi lakaraŋalnydja ŋurikiwurruŋgalnydja nhumalaŋgalaŋuwalnydja mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal bitjarr gam',
ACT 28:26 ‘Gatjuy marrtjin, ga lakaraŋ dhiyakuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ biyakun gam', Ŋäma warray nhuma dhu dhuwaliyi dhäruktja, yurr yakan nhuma dhu ŋunhi ŋämany dharaŋandja; Nhäma warray nhuma dhu ŋunhi yulŋuny nhumalaŋgiyingal nhuma maŋutjiynydja, yurr bäyŋun nhuma dhu nhämany ŋamathamany.
ACT 28:27 Yo, nhumany dhuwal ḻiya-dhumukmirr yan warrpam', bili nhuma ga gunganhamirr buthuru nhumalanhawuynha nhuma ŋänhaŋur, ga maŋutji nhuma bambaythin nhänhaŋur, bili yaka nhuma djäl märranharaw dhiyakiyi dhäwuw. Ŋuli nhuma balaŋ märranhany dhuwaliyiny dhäruk, nhumany balaŋ ŋunhi ŋänhan warray dharaŋanan, ga maŋutjiynydja balaŋ nhuma nhänhan yuwalkkunhan, ga muḻkurrnydja balaŋ nhumalaŋ ḻapthunan yuwalkkuny dharaŋanaraw, bala nhuma balaŋ bilyunan ŋarrakalnha, ga ŋarrany balaŋ ŋunhi ḏukmaranhan nhumalany ga walŋakunhan.’ Ga bitjarr ŋayi gan God-Waŋarrnydja waŋan.”
ACT 28:28 Bala ŋayi Bolnydja waŋan dhawar'maraŋalnydja bitjarra, “Yo. Nhumany ŋunhi Djuw malany yolŋu walal gänaŋ'thurr warray dhiyakiyi God-Waŋarrwalaŋawnydja dhärukku, yaka nhuma märranha, bala ŋayi God-Waŋarryuny djuy'yurrnydja dhuwaliyiny walŋamirrnydja dhäruk ŋurikiwurruŋgun ŋunhi Djan'tayilwun yolŋuwnydja walalaŋ. Walalnha dhu ga ŋunhi ŋämany, ga märramany dhu ga.”
ACT 28:29 Bala walal yan ŋuriŋiwurruyyiny Djuw bäpurruynydja yolŋuy walal ganarrthaŋala ŋanyanhany Bolnhany, yurr walal gan ŋunhi dhä-ḏälthinyaminan waŋanhaminan walalawuynydja.
ACT 28:30 Ga ŋayiny Bolnydja gan nhinan ŋunhiliyiny wäŋaŋur wiyinnha, märrman' dhuŋgarra-ŋurrkaŋal, ga dharrwaynha yolŋuynydja walal gan gumurr-guwatjmarnydja ŋanya marrtjinany, ga ŋayiny gan gumurr-ŋamathin yan nhäŋal walalany bukmaknha yan.
ACT 28:31 Bitjarr bili ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja Godkalaŋawuynha yan rombuynydja, ga marŋgikuŋal ŋayi walalany gan lakaraŋal Garraynha Djesu-Christnha, dhawaṯmaraŋala nhakun ŋayi ŋanya gan ŋunhi yäkuny yindikuŋala, ga yakan ŋanya ŋula yolthuny ḏaḏawmaranha.
ROM 1:1 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Bolwuŋ,* yurr nhumalaŋ dhuwal yulŋuny Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, ŋunhi nhuma ga nhina dhuwaliyi Rawum wäŋaŋur. Ŋarrany dhuwal nhanŋuwuy yan djämamirrnydja Djesu-Christku yan. Ŋayi ŋarrany ŋunhi God-Waŋarryu märraŋalnydja bala nhirrparnydja ŋarrany ŋayi dhiyakun djämawnydja, nhakun ŋarra dhuwal Djuy'yunawuynha nhanukuŋ, märr ŋarrany dhu ga lakaraman dhuwandja ŋunhi manymaktja dhäwu.
ROM 1:2 Yo, dhuwaliyi ŋarra ŋuli ga ŋunhi dhäwuny lakaram manymak yan, ŋunhi bili yan dhäwu ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhawu'mirriyaŋal lakaraŋal be ŋäthil baman' nhanukiyingalaŋuwal ŋayi djawarrkmirriwal walalaŋgal, bala walalnydja marrtjin ŋunhi yänan wukirrin dhuyulila djorra'lilnydja.
ROM 1:3 Yurr ŋuriŋiyiny ga dhäwuy manymakthuny maŋutji-lakaramany ŋunhi nhanŋuwuynha God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋuny, Garraynhan Djesu-Christnhan. Yo, Djesuny ŋunhi yuwalk yan yolŋuny maḻŋ'thurr; dhawal-guyaŋanany ŋayi ŋunhi Daybitkal yan yarraṯaŋurnydja.
ROM 1:4 Yurr birrimbirrnha nhanŋu ŋunhi gänany ḏarrtjalktja. Ga ŋuriŋiyin birrimbirryuny ŋayi ŋunhi milkunhaminany ŋanyapinya ŋayi ganydjarrnydja ŋunhi ŋayi rur'yurra beŋura dhiŋganhaŋura. Nhakun ŋayi ŋunhiyiny yuwalknha yan God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋuny. Bala limurr ŋuli ga ŋunhi lakaramany ŋanya bitjanna, “Djesu-Christtja Garray.”
ROM 1:5 Yo, ŋarrany ga dhuwal märr-wiḏi'yundja mirithirra dhikan, goŋmirriyirra manapan, bili God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi ŋarranhany nhirrpar Djuy'yunawuynydja nhanukalaŋuwurr Djesuwalaŋuwurrnydja, märr ŋarrany dhu ga djäma nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkun. Ga dhuwanna ŋarra ga lakaraman yulŋuny birrŋ'maraman ŋunhiyi dhäwuny' nhanukalaŋuwuy, märr dhu walalnydja bukmakthun yan bäpurruynydja malaŋuy märr-yuwalkthirra, bala yan märraman ŋanya dhäruktja, malthunna manapan dhu nhanŋu.
ROM 1:6 Ga wiripuny ŋayi ŋunhi nhumalany muka yäku-lakaraŋal, wäŋa Rawumbuynha yolŋuny walalany Garraywalaŋumirriny, nhakun ŋayi ŋunhiyiny nhumalany nhanukiyingallilyaŋalnha ŋayi, märr nhumany dhu nhanŋuwuynha yan yolŋuny walal, Djesu-Christkun yan malany.
ROM 1:7 Bala yurrnha nhakun ŋarrany ga nhumalaŋ dhuwal wukirriny bukmakkuny yan Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ dhipaliyiny Rawumlilnydja, bili God-Waŋarrnydja ga nhumalaŋ ŋunha mirithirr yan märr-ŋamathirr; ga nhanŋuwuynha yan nhuma dhuwal yolŋuny walal. Dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman nhumalaŋ, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny Bäpaynydja limurruŋgal ga Garrayyuny Djesu-Christthuny gurrupanna nhumalany ŋunhi nhanŋuwuy ŋayi ŋayaŋu-wuyunawuynydja ga mägayany rom.
ROM 1:8 Yo. Ŋurruŋuny ŋathil ŋarra nhumalaŋ dhu lakaram dhuwal gam'. Ŋarrany ŋuli ga ŋunhi buku-gurrpandja God-Waŋarrnhany bukmakku yan nhumalaŋ, yurr yäkukurrnydja Djesu-Christkalaŋuwurr yan, bili bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja malaŋuŋur yolŋuynydja walal ŋuli ga ŋäman nhumalany, ŋunhi nhumany ga dhuwali bilin nhakun märr-nhirrpanmirra nhanukalnha Garraywala.
ROM 1:9 Yuwalk ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal lakaramany. God-Waŋarrnha ŋunhi ŋayipin marŋginy ŋarraku, ŋunhiyin ŋunhi ŋarra ŋuli ga nhanŋu djäman bukmakthu yan ŋarrakiyingal ŋarra ŋayaŋuy, bili lakaramany ŋarra ŋuli ga ŋunhi dhäwuny' manymaknha yan nhanukalaŋuwuynha Gäthu'mirriŋuwalaŋuwuynha. Yo, God-Waŋarrnha yan ŋayipin marŋginy ŋarraku, ŋunhi ŋarrany ŋuli ga bitjan bili yan nhumalany guyaŋany ŋarrakiyingalaŋuwurr ŋarra bukumirriyanhawurrnydja. Ŋarrany ŋanya ga ŋäŋ'thun God-Waŋarrnhany nhanukalaŋaw ŋurikiyi manymakku yan ŋayaŋuwnydja, märr ŋayi dhu dhukarr-buman ŋarraku, guwatjmanarawnha nhumalaŋ dhiyaŋuny bala.
ROM 1:11 Bili ŋarrany ga djälthirr mirithirr yan nhumalaŋ nhänharawnydja, märr nhumany dhu ŋunhi dhuwalatjan ŋarrakalaŋuwurrnydja märraman God-Waŋarrwuŋuny ŋunhi ŋula nhäny mala walŋamirrnydja mundhurr, märr nhumany dhu ga ŋunhi dhärra wuṉḏaŋarrnha yan.
ROM 1:12 Ŋarrany ga dhuwal djälthirr, limurr dhu ga ḏälkunhamirrnydja guŋga'yunmirrnydja bala-räli'yunmirr yan; ŋarrany nhakun dhu ga guŋga'yunna nhumalany ŋarrakiyingalnydja ŋarra märr-nhirrpanminyaray, ga nhumany dhu ga ŋunhi guŋga'yundhi ŋarranhany ŋuriŋiyi bili yan nhumalaŋgiyingal märr-nhirrpanminyaray.
ROM 1:13 Wäwa walal ŋarraku, yaka nhuma dhu guyaŋa ŋarrany djarrpi'kumany, yanbi ŋarra nhumalany moŋalnha. Dharrwamirr ŋarra gan guyaŋan marrtjinyarawnydja, guwatjmanarawnydja nhumalaŋ, yurr bitjarr bili ŋarrany gan ŋunhi gulmaraŋal ḻay-ḻaymaraŋal djämay malaŋuy. Ŋarra balaŋ ŋunhi marrtjinya muka nhumalaŋgal yulŋuny, märr balaŋ ŋarra ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany dhiyaliyin wäŋaŋur Rawumnha guŋga'yuna rälimirriyanha Garraywal, mala-manapanan nhumalaŋgalnha, bitjanan nhakun dhuwal wiripuwurrnha yolŋu walal barrkuwatj bäpurru ŋunhi walal gan walŋa-gurrupanmin ŋarrakal dhäwuy lakaranharay.
ROM 1:14 Mirithirr yan ŋarra ga dhuwal ŋayaŋu-gatjpu'yundja marŋgikunharawnydja lakaranharawnydja bukmakku yan bäpurruwny'tja, bili God-Waŋarryu ŋarrany ŋunhi djuy'yurrnydja dhiyakiyiny djämaw. Yo, bukmakku yan malawnydja ga dhärukkuny ŋarra dhu ga dhuwal lakaramany, bäydhi ŋunhi walal marŋgimirrnydja nhä mak dhuŋamirrnydja.
ROM 1:15 Yo. Mirithirr yan ŋarra ga djälthirrnydja marrtjinyarawnydja dhipaliyiny wäŋalil, märr ŋarra dhu bitjandhiyi bili yan lakaram dhuwaliyi bili yan dhäwuny' ŋamakurr nhumalaŋ, ŋunhi nhuma ga nhina dhiyaliyi Rawum wäŋaŋur.
ROM 1:16 Yo. Dhuwandja dhäwu mirithirra ganydjarrmirra. Bäyŋun ŋarrapiny ŋuli gi dhuwal gori dhiyakiyiny dhäwuw lakaranharaw, ŋarrany dhu ga lakaraman yan Garraynhany Djesunhany burakinyawuynydja, ga bulu walŋathinyawuynydja ŋanya, bili dhuwalatjandhin dhäwukurr ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny walŋakumany ŋula yolnhany yolŋuny ŋunhi ŋayi dhu märr-yuwalkmirriyirrnydja ŋanya; ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ŋunhi walŋakumany Djuw malany, ga beŋuryiny ŋayi dhu buluny walŋakum ŋunhiwurrunhan ŋunhi walal Djan'tayilnha bäpurru.
ROM 1:17 Bili ŋuriŋiyiny ga dhäwuy lakaram God-Waŋarrnhany ŋunhiŋuwuynha, ŋunhi nhaltjanna ŋayi ŋuli ga walŋakum yolŋu'-yulŋuny. God-Waŋarryuny dhu ŋunhi dhuwurr-dhunupany lakaram ŋunhi yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋula yol yolŋu ga märr-nhirrpanmirr nhanukiyingal yan Djesuwal. Bili God-Waŋarrwalnydja ga djorray' lakaram bitjanna gam', “Ŋayin dhu ŋunhi God-Waŋarryun dhunupany lakaram ŋunhiny yolŋuny ŋunhi ŋayi ga märr-nhirrpanmirr nhanukal, bala ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhina walŋan yänan.”
ROM 1:18 Yo. Bilin ŋayi ga ŋunha God-Waŋarryu ŋaramurrnydja nhanŋuwuy ŋayi milkuman beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja, ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ dhuwurr-yätjmirriwnydja nyalmirimirriwnydja burrpu'mirriwnydja ŋunhi walal ŋuli ga djäma nyalmiri malany rom bala ga gulmaraman yuwalknhany romnha malaŋuny dhawaṯthunaŋurnydja.
ROM 1:19 Yolŋuynydja walal ŋanya dhu ga ŋunhi bäyŋu warray nhämany God-Waŋarrnhany ŋuriŋiny ŋunhi walalaŋgiyingalnydja walal warraŋulpuyyuny maŋutjiy. Yurr beŋur bili ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu djämany ŋäthilnydja dhuwal munathany' wäŋa ga nhä malany dhuwal ga munatha'ŋur ŋorra, yolŋuynydja walal gan ŋunhiyiny nhäŋalnha yuwalkkuŋalnha God-Waŋarrnhany ŋuliwitjarryiny, bili djämaynydja nhanukal ŋanya ŋunhi warraŋulkuŋalnha, warrpam'thurra maḻŋ'maraŋalnydja, ŋunhi ŋayipi warray waŋgany yuwalktja Waŋarr, Dhärranhayŋuny Nininyŋuny, Ŋutu' Ḏälnydja, ga ganydjarrnydja nhanŋu ŋunhi bäyŋu dhu dhä-dhawar'yun. Yaka dhu ŋula waŋgany yolŋu waŋa bitjandja, “Way dhuŋa ŋarra dhuwal bay. Yaka ŋarra nhanŋu marŋginy.” Bitjandja ŋayi dhu ŋula yol yaka lakaranhamirr, bili ŋayiny God-Waŋarrnydja bili muka milkunhaminany. Yo. Bala God-Waŋarryuny dhu ga ŋunhi dhä-gir'yunna walalany, bili ŋayi ŋunhi bili muka milkunhaminany ŋanyapinyany ŋayi dhawaṯmaranhaminany, märr limurrnydja dhu bukmakthun yolŋuynydja walal nhämany ga dharaŋana ŋanya.
ROM 1:21 Yo. Yolŋuny walal ŋunhi bili muka marŋgithinany nhanŋu God-Waŋarrwuny, yurr bäyŋun walal ŋuli ganha ŋunhi buku-ŋal'yunany nhanŋu ga buku-gurrupanany ŋanya. Yo ḻiyany walalaŋ ŋunhi bäyŋuthinan; bäyŋun walal ganha guyaŋanha manymakkunhany ŋula dhunupany, bili munhaynha walalaŋ ŋunhi muḻkurrnydja gungaŋal.
ROM 1:22 Ga djambatj-lakaranhamirra walal ŋuli ga ŋunhi yolŋuny walal, yurr yuwalktja walal ŋunhi ḻiya-dhumukmirra balanyan.
ROM 1:23 Yo. Yolŋuny walal balaŋ ganha ŋunhi yuwalktja nhanŋu muka God-Waŋarrwu buku-ŋal'yunany bili ŋayi warray ŋunhi mirithirrnydja manymak ga djeŋarra'mirrnydja ga walŋa-wiyinŋumirrnydja Waŋarr, yurr walalnydja ŋunhi waŋarrkuŋal ŋunha wiripuŋunhan mala, ŋunhin mala ŋunhi walal gan goŋdhun walalaŋgiyingal walal djäma wuŋuḻin' mala, ŋula nhän yolŋukuŋalnha, ga warrakan'kuŋalnha, ga wiripuny bäpikuŋala, ga wiripun wiripun mala, ga ŋurikiyin malaŋuw walal ŋuli ga ŋunhi märr-ŋal'yundja.
ROM 1:24 Yo, ḻiya-dhumukthinan walal ŋunhi God-Waŋarrnhany, bala yan ŋayiny walalany ŋunhi dhayuŋarnha ŋunhiwiliyin bili yan djällilnha mala walalaŋgal ŋunhi nhaku mala walalaŋ gan ŋayaŋu djälmirriyin, ga djämany walal gan ŋunhi ŋula nhän yan yätjkurra mirithirra gora-gurrupanamirra romdja malany dhiyaŋuny rumbalyuny mala walalaŋgal.
ROM 1:25 Yolŋuynydja walal ŋunhi bili muka dharaŋarnydja ŋunhiyiny yuwalknhany romnha God-Waŋarrwuny, yurr yakan walal ganha ŋunhi djälthinyany; yänan walal ŋunhi gänaŋ'maranhaminan beŋuryiny ŋunhi yuwalkŋurnydja dhukarrŋur, bala ŋurrulilnydja nhirrpar ŋunhiyin nyäḻ'yunayŋunhan romnhany. Bala walal gan ŋunhi buku-ŋal'yurrnydja ga märr-ŋal'yurrnydja ŋurikin bili malaŋuw ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarryu bokmar, ga bäyŋun walal ŋuli ga ŋunhi buku-ŋal'yun nhanŋuwuynydja yan God-Waŋarrwuny, ŋurikiyiny ŋunhi ŋayipi muka gan ŋamaŋamayurrnydja ŋunhiyiny nhä mala bukmak yan. Yo. Yolŋuny walal dhu ga ŋunhi märr-ŋal'yundja ga wokthundja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, bitjana bili yan. Yo, yuwalk muka.
ROM 1:26 Yo. Yolŋuny walal gan ŋunhi djälthinany djarrpiw'nha yan dhuwurrwuny, bala ŋayi God-Waŋarryuny walalany ŋunhi yaluyalkthurra ŋunhiwiliyin romlilnydja walalaŋgiyingalnha ŋunhi gora-gurrupanmirrilila. Bala walal ŋuli ga ŋunhi märranhamirrnydja djarrpin' yänan, nhakun miyalktja maṉḏa ŋuli märranhamirr miyalknha yan maṉḏa. Balanyayin ŋunhiyiny rom djarrpin' yan mirithirra, yakan dhunupa.
ROM 1:27 Ga bitjandhi bili walalnydja ŋuli ga ŋunhi ḏirramuny walal märranhamirr djarrpi'kunhamirryi; bilin walal gan dhuwal ḏaḏawyurra miyalkkurruwurruŋgalnydja galŋa-ŋayathanhaŋur, ga mirithinany walal gan djälthin walal dhu ga ḏirramu ḏirramun yan galŋa-ŋayathanhamirr. Yo djämany walal ŋuli ga ŋunhi mirithirra yan yätjkurra gora-gurrupanamirra romdja yakan manymak. Ga ŋunhi walal gan ŋunhi bitjarryiny djäma, ŋunhiyiny walal dhu marilila gärri.
ROM 1:28 Yo. Ŋäthilnydja ŋunhi yolŋu walal marŋgi muka God-Waŋarrwu, yurr walal ŋanya gan ŋunhi ŋapay-ŋurrkaŋala, yaka walal ganha nhanŋu djälthinya. Bala ŋayiny ŋunhi walalany dhayuŋarnha ŋunhiwiliyin bili yan walalaŋgiyingalnha djarrpi'lila romlilnydja. Bala walal ŋuli ga ŋunhi djämany ŋunhiyin bili yan milnyaŋ'mirra romdja, yakan manymak, bili walalaŋ gan ŋunhi ŋayaŋuny ga guyaŋanhawuynydja djarrpi'thinan mirithinan dhika.
ROM 1:29 Ga balanyan ŋunhi yätjkurrnydja yolŋu gam', wanaŋa-ḏumurra, ga maŋutji-ḏiy'nha, ga mari-djämamirra, ga murrkay'wutthunamirra, ga wiripuny ŋayi yolŋu balanya nhakun ŋunhi buku-ḏuwaṯnha mayali'-gänharaw, ga baḏuwaḏuyunamirra, ga djarrma-ḏumurra, ga nyäḻ-ḏumurra.
ROM 1:30 Yo, ŋunhiyiny nhakun ŋayi ŋuli ga God-Waŋarrnydja ŋuyulkthirra balanyarawyiny yolŋuw malaŋuw, bili ŋayiny ŋuli ga ŋunhi bitjanmirra guyaŋanhamirrnydja nhakun yindikunhamirra ŋanyapinyany ŋayi, yanbi ŋayi ŋunhiyiny yolŋu ŋurruŋun, bala ŋayi ŋuli ga ŋunhi wiripuŋunhany yolŋuny guyaŋa dhuḏi'maraman, nyamir'yunna. Ga wiripuny ŋayi yolŋu nhakun djäl-ḏumurra wiripuŋuw ga wiripuŋuw yätjkurruw romgu, ga wiripuny ŋayi yolŋu dhäruk-märranhamiriwnha ŋäṉḏi'mirriŋuw ga bäpa'mirriŋuw, djäl-gänaŋumirra ŋayi ŋunhi balanya.
ROM 1:31 Yo, ŋunhiyiny ŋayi balanyayiny ḻiya-dhumuknha yolŋu. Wiripuny ŋayi ŋuli wäwun'-nhirrpan yolŋuny yurr dhäruknha yan waŋganynha, gakal'miriwnha, … mel-wuyunamiriwnha balanyayiny yolŋu.
ROM 1:32 Ga balanyayin walalaŋ ŋunhi romdja malany, mirithirra yätjkurra yan, ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal moŋal God-Waŋarrwu rom. Marŋgi warray walal nhanŋu romguny, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu lakaraŋal bitjarr gam', “Ŋuli dhu ga ŋula yolthu yolŋuy ŋayatham baṯ-bitjandja djarrpiny' yan rom, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu dhiŋganhaman yan.” Yo, bili muka walal ŋunhi marŋginy ŋurikiyiny Godkalaŋawnydja romgu, yurr walalnydja ŋuli ga baḏak yan djäma ŋunhiyi yätjkurrnydja rom malany, ga bulu walal ŋuli ga wiripuwurrunhany muka yolŋuny walalany ŋulthu'maram ŋunhiwili yätjkurrulil malaŋulil romlil.
ROM 2:1 Yo. Yakan nheny dhu ga ŋunhi ŋula yolnydja yolŋu dhuŋa lakaranhamirrnydja ga djuḻuḻ'maranhamirrnydja nhunupinya nhe ŋunhi ŋula nhäpuynydja mala nhe ŋuli ga djäma. Bili nheny ŋuli ga ŋunha wiripuŋuny yolŋuny rom-nyamir'yun, ga nheny ŋunhi balanyayi bili yan rom-bakmaranhamirryi yolŋu.
ROM 2:2 Yo bukmak limurr dhuwal marŋgi, ŋunhi God-Waŋarrwun yan dhuwal dhunupany mala-djarr'yunaraw yolŋuwnydja walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga djäma balanyayi mala ŋunhi rom yätjkurr malany.
ROM 2:3 Yo, nheny ŋuli ga ŋunhi yätjkurr-lakaram wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, yurr nhepiny ŋuli ga dhuwali monhamirr ŋunhi nhe ŋuli ga djäma bitjandhi bili yan yätjkurryi. Nhaltjanna nheny ŋuli ga ŋunhi guyaŋa, yanbi ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny yakan nhunanhany dhä-gir'yurr?
ROM 2:4 Nhumany mak ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrnhany guyaŋa bitjanna gam', “Bäydhi ŋarra dhu ga ŋunhi djäma yätjkurrnydja. Bili ŋayiny ŋunha ŋoy-wuyunamirr ga ŋayaŋu-galkunamirr warray yolŋuw walalaŋ.” Yo, yuwalk warray ŋayi ŋunhi balanyayiny ŋayaŋu; yaka ŋayi ŋuli yolŋuny bondiny dhä-gir'yurr. Bili muka nhuma ŋuli ga ŋunhi dharaŋandja, ŋunhiny ŋayi ŋuli ga God-Waŋarrnydja maŋutji-wuyun nhumalaŋ, bili ŋayi ga djälthirr nhumalaŋ, wanha balaŋ nhuma dhu ḻiya-gulinybunhamirra ga ganarrthaman ŋunhiyiny yätjkurrnydja malany rom, bala bilyunna nhanukala.
ROM 2:5 Yurr nheny dhuwal ŋayaŋu-ḏäl warray yolŋu. Bäyŋun mak nhe dhu ŋunhi bilyundja. Bala nhe ga dhuwal ŋapa-ŋal'maraman nhuŋuwuy nhe ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny dhä-gir' nhokiyingala nhe balanyamirriwnha waluw ŋunhi nhe dhu boŋguŋ dhärrin nhanukal gumurrŋura ŋunhi boŋguŋ nhanŋu God-Waŋarrwuny ŋaramurr maḻŋ'thurra warraŋulthin.
ROM 2:6 Bili ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny ŋunhalnydja gurrupulnydja marrtji waŋga'-waŋganygu yan yolŋuwnydja walalaŋ buku-roŋanmaraŋuny, balanyayi bili yan romdja, dharaŋana yan nhakun ŋunhi nhä limurr ŋuli ga djäma dhiyal munatha'ŋur.
ROM 2:7 Yo, wiripuwurrnydja gan ŋunhi yolŋu walal nhinan dhiyal ga djäma walal gan manymak yan rom mala, märr boŋguŋ ŋayi God-Waŋarryuny walalany manymak-lakaraŋun ga wokthurra walalaŋ, bala ŋayi walalany dhu gurrupula ŋunhi walŋa-wiyinŋumirrnydja.
ROM 2:8 Ga wiripuwurrnydja gan ŋunhi yolŋu mala bäyŋun djälthin ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny gal'ŋu romgu, ga nhinany walal ŋuli ga ŋunhi ŋuriŋiyin bili yan walalaŋgiyingala walal djälyuny mala nyalmiriynha burrpuy'nha. Bala ŋayi dhu God-Waŋarryuny rarryurra nhanŋuwuy ŋayi ŋaramurrnydja ŋunhi ŋoy-gärrinyamirrnydja.
ROM 2:9 Yo, bukmakthun dhu ŋunhi dhuwurr-djarrpi'mirriynydja yolŋuy walal märraŋ dhä-gir'yunawuynydja, ga dhaŋga-ḏirryurrnydja walal dhu ŋunhi mirithin yan dhika; ŋurruŋuny ŋathil walal Djuw malay, ga beŋuryiny dhu Djan'tayilyun yolŋuy walal märraŋ ŋunhiyi dhä-gir' nhanukuŋ.
ROM 2:10 Yurr God-Waŋarrnydja dhu ŋunhi ŋayaŋu-ŋamathiny, manymak-lakaraŋuny ga wokthurrnydja ŋurikiwurruŋdhin yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan djäma manymak yan rom malany; ga nhinany walal dhu ga mägayamirriŋura yan romŋurnydja, ŋurruŋuny ŋathil walal Djuw mala yolŋu walal, ga beŋuryiny ŋunhiwurrnha ŋunhi Djan'tayilnha yolŋu walal.
ROM 2:11 Bili God-Waŋarryuny dhu ŋunhi bukmaknhan yan yolŋunhany walalany mala-djarr'yurr rrambaŋiyaŋun.
ROM 2:12 God-Waŋarryuny dhu boŋguŋ dhä-gir'yurr yan ŋunhi Djan'tayilnhany yolŋuny walalany ŋunhi walal dhu ga dhuwurr-yätjirrnydja yan, bäydhi walal gan ŋunhi yakany nhakun ŋayathaŋal ŋunhiyi ŋunhi Mawtjitjkuŋuny rom. Ga biyakiyi bili yan ŋayi dhu ŋunhi dhä-gir'yurr Djuw malanhany yolŋuny walalany ŋunhi walal dhu ga bitjandja bili yan djäma dhuwurr-yätjtja rom, bäydhi nhakun walal gan ŋunhi ŋayathaŋalnydja ŋunhiyi romnha.
ROM 2:13 God-Waŋarryuny dhu dhuwal yaka limurruny dhuwurr-dhunupa lakaram waŋganydhuny yan ŋänharaynydja nhanukal romdhu, ŋany dhuwurr-dhunupany ŋayi dhu God-Waŋarryu lakaram ŋunhiyinhan yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga dhäruknha ŋanya märram nhaltjan ga nhanŋu rom barraŋga'yun.
ROM 2:14 Yo. Ga walalnydja ŋunhi Djan'tayilyuny malay ŋuli gi yaka warray ŋunhi Mawtjitjkuŋuny romnha ŋayathul. Yurr walal ŋuli ga ŋunhi nhinany manymakkuman walalaŋgiyingala romdhuny mala, ŋunhiny walal ŋuli ga nhakun botjam walalaŋguwuynha yan rom mala, bäydhi nhakun ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga ŋunhi Mawtjitjku rom waŋa barraŋga'yun.
ROM 2:15 Bili ŋuriŋiyiny ga ŋunhi gakal'yuny walalaŋgal lakaram ŋunhi nhakun ŋunhiyiny Mawtjitjkuny rom bilin nhakun ŋunhan ḏoṯurrkŋura ga gärri walalaŋgal. Ga ŋunha dhäkay-ŋänhawuyyuny walalaŋgal ga bitjandhi bili yan lakaramdhi dhunupayam ga, bili ŋunha guyaŋanhawuyyuny walalaŋgal ŋuli ga wiripuny yätjkurr-lakaraman nyamir'yunna walalany, ga wiripuny ŋayi ŋuli ga ŋunhi manymak-lakaraman walalany.
ROM 2:16 Ga yalalan ŋunha mala-djarr'yunamirriynha waluy, limurrnydja dhu ŋunhi bukmaknha yan dhärriny nhanukal gumurrŋurnydja God-Waŋarrwalnydja, bala dhu ŋunhi gayulpuynydja limurruŋguŋ guyaŋanhawuy warrpam'nha dhu dhawaṯthurrnydja warraŋulthin, bala ŋayi dhu marrtji Djesu-Christthuny mala-djarr'yurra limurrunhany yolŋunhany walalany. Yo, dhuwaliyin ŋunhi dhäwu manymaktja ŋunhi ŋarra gan lakaraŋal bukmakkalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
ROM 2:17 Yo. Ga dhuwandja dhäruk ŋarra dhu lakaram nhumalaŋguwuyyi yan Djuw malaw. Wiripuwurrnydja nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirr nhumalanhawuynhany nhuma bitjanmirra, “Ŋarrany dhuwal Djuw yolŋu. Napurrnydja dhuwal nhanŋuwuy God-Waŋarrwu yolŋu walal galkipuy, bili ŋanapurruŋgal muka ŋayi ŋunhi Djuw malawal gurruparnydja nhanŋuwuy ŋayi romdja malany.”
ROM 2:18 Marŋgi muka nhuma dhuwal ŋunhi nhaku ŋayi ŋuli ga God-Waŋarr djälthirr nhumalaŋ djämaw, ga marŋgithinany nhuma ŋunhi ŋulatjarryin muka Mawtjitjkalaŋuwurra romgurrnydja nhä ŋunhi dhunupa.
ROM 2:19 Yo. Nhumany ŋuli ga ŋunhi waṉa-gämany bambaymirrinhan yolŋunhany walalany, ga baḏayala'mirriyaman nhuma dhu walalaŋ dhukarrnydja marrtjinyarawnydja ŋuli walal dhu ga ŋunhi marrtji buku-munha'wurrnydja. Ga marŋgikumany nhuma dhu ga ŋunhi ŋunhiwurrunhan ŋunhi ḻiya-dhumukmirrinhan dhuŋamirrinhan ga djamarrkuḻi'nhan. Yo, yuwalk dhuwandja. Nhumany ŋuli ga ŋunhi guyaŋanhamirr yanbi nhuma dhuwal Djuw malany yolŋu walal marŋgi ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny romgu bukmakkun yan, bili nhuma ga ŋayathaman ŋunhiyi ŋunhi Mäwtjitjkuny romnha.
ROM 2:21 Nhumany dhu ga ŋunhi marŋgikum ŋunha wiripuwurruny, yurr nhumapiny dhu ŋunhi yaka marŋgikunhamirr nhumalanhawuynhany nhuma? Ga waŋa nhuma ŋuli ga wiripuwurruny bitjan, “Yaka manaŋiny!” bitjan. Yurr nhumany ŋuli ga ŋunhi manaŋirryi muka.
ROM 2:22 Ga wiripuny nhuma ŋuli waŋa bitjan, “Yaka gi marramba'yiny!” bitjan. Ga nhumany ŋuli ga ŋunhi monhamirra? Nhuma muka wiripuny ŋuli ga ŋunhi marramba' djämayi. Ga wiripuny nhuma ŋuli waŋa bitjan, “Yaka gi buku-ŋal'yurr ŋula nhakuny ŋunhi goŋbuywuny djämapuywu waŋarrwu,” bitjan, yurr nhumapiny ŋuli marrtji ŋunhi goŋ-djuḻuḻ'yun yan, beŋurnydja ŋunhi dhuyuŋurnydja buṉbuŋur wiripuŋuwalnydja waŋarrwal walalaŋgal.
ROM 2:23 Yo, mirithirra nhuma ŋuli ga dhuwal garrwarkunhamirrnydja bili nhuma marŋgi Godkalaŋaw romgu. Yurr nhumapiyi ŋuli ga ŋunhi romnhany bakmaram, nhumapi yan ŋuli ŋunhi God-Waŋarrnhany gora-gurrupan ŋunhi nhuma ŋuli bakmaramany ŋunhiyi romdja nhanŋu.
ROM 2:24 Bili djorrany' ga ŋunha wukirriwuynydja waŋa bitjanna gam', “Ŋunha Djan'tayilyuny malay ŋuli ga dhuwal God-Waŋarrnhany yätjkurr-lakaraman, bili ŋuriŋiyin nhumalaŋgala Djuw malawala yätjkurruynydja romdhu.”
ROM 2:25 Marŋgi muka nhuma ŋurikiny romgu limurruŋgiyingalaŋawnydja Djuw malawalaŋawnydja, ŋurikiny ŋunhi limurr ŋuli mitthun ḏirramuyam djamarrkuḻiny', bili ŋunhiyiny limurruŋ rom balanyan nhakun yiŋarray'nha. Ga ŋuli balaŋ nhe gi bäyŋuny ŋayathul ŋunhiyi God-Waŋarrwu rom, nhumany balaŋ ŋunhi yakan ḏarrtjalkkunhawuynydja rom märranha.
ROM 2:26 Ga ŋuli dhu ga ŋunhi ḏarrtjalkkunhamiriwyuny yolŋuy baṯ-bitjandja yan ŋunhiyiny rom ŋayatham, ŋunhiny ŋanya dhu God-Waŋarryuny lakaramany bitjanna, “Dhuwanna ŋarrakuny yolŋu. Ŋarrakalnydja ŋayi dhuwal ŋayaŋuŋura bili ŋayi dhuwal ḏarrtjalkkunhawuynha yolŋu.”
ROM 2:27 Yo. Ŋayiny ŋunhi mulkuruny yolŋu dhuŋa yan Godkalaŋawnydja romgu. Yurr ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhiyi mulkuruny yolŋu nhina manymakkumany yan, bitjandja nhakun ŋunha nhaltjan ga God-Waŋarrwu rom waŋa, bäydhi ŋayi ŋunhi gaḏakuny yan, yalalany ŋanya dhu ŋunhi God-Waŋarryuny manymak-lakaraman. Bala nhanukalnydja dhu ga manymakthuny romdhu ŋunhi nhumalanhany Djuw malanhany yätjkurr lakaraman, bili nhuma warray ŋunhi marŋginy God-Waŋarrwalaŋawnydja romgu, ga bulu nhuma mitthunawuy ḏarrtjalkkunhawuy yolŋu walal, yurr bäyŋu warray nhumany ŋuli gi ŋunhiyiny romnha bukmakkuŋuny ŋayathul.
ROM 2:28 Yol dhika ŋayi yuwalktja Djuw-ny yolŋu? Ga yol be ŋayi yuwalktja God-Waŋarrwuny yolŋu? Ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi dhawal-guyaŋan Djuw-wal bäpurruŋur? … mitthunawuynha ŋayi bilin ḏarrtjalkkunhawuynha? Bäyŋu warray. Ŋunhiyiny mimbu ḏarrtjalkkunhawuynydja waŋgany yan ga gämurru' lakaram warraŋul dhuwal, bili yolŋuwnydja ŋunhany ŋunhi ŋayaŋuny bäyŋu warray dhu ḏarrtjalkthirr ŋula nhaliynydja romdhu mitthunaraynydja.
ROM 2:29 Yo, yuwalktja dhuwal Djuw-ny yolŋu balanyan gam', ŋunhi ŋayaŋuny nhanŋu ŋunha djinawany' bilin warrpam'nha ḏarrtjalkkuŋala ŋuriŋin ŋunhi God-Waŋarrwala Birrimbirryuny, yaka ŋuriŋiyi ŋunhi nhä walal gan goŋdhu rom mala wukirri. Ga balanyarayyiny ŋunhi yolŋuy dhu ga märram wokthunawuynydja God-Waŋarrwuŋun yan yakan ŋula yolkuŋuny yolŋuwuŋuny.
ROM 3:1 Yo. Ga wiripuny ŋunhi nhuma Djuw bäpurruny mak ŋuli ga ŋäŋ'thunmirr bitjanmirra, “Ŋarrany dhuwal Djuw yolŋu yan dhawal-guyaŋan. Ga nhä muka ŋula, limurrnydja ga Djuw bäpurruynydja ŋayatham ŋunhiyi manymaktja? Djuḻkmaraman limurr ga ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal Djan'tayilnhany malany? Nhaltjan ŋuli ga ŋunhi litjalaŋgal ḏarrtjalkkunhawuyyuny rom-lakaram wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ?” Ga bitjanna mak nhuma ŋuli ga ŋunhi guyaŋany.
ROM 3:2 Yuwalktja ga dhuwal limurr ŋayatham Djuw malay ŋunhi dharrpalnydja mirithirrnydja ŋula nhä malany, djuḻkmaraman ga wiripuwurrunhany bäpurruny malaŋuny, bili limurruŋgala djägalil ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny gurrupar ŋunhiyiny romdja nhanŋuwuy ŋayi, ga dhäruk-nhirrpanminany ŋanyapinya ŋayi limurruŋgala.
ROM 3:3 Yurr wiripuwurrnydja limurr-mala Djuw mala bilin nhakun ŋapan nhanŋu gurrupanmin, bala yan moŋala ŋunhiyiny romnha ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu nhirrpar; bäyŋu walal ŋunhi märranhany nhanŋu dhäruktja. Bala ŋayiny dhu nhaltjanna God-Waŋarryuny ŋunhiyiny dhäruk? … moman? … bitjandhi bili yan nhakun ŋunhi walal moŋal?
ROM 3:4 Bäyŋu warray! Yolŋuynha walal ŋuli ga ŋunhi nyäḻ'yundja lakaram, yurr God-Waŋarryuny dhu ŋunhi yakan nyäḻ'yun lakaram, bili ŋayiny ŋunhi yuwalk yan ga dhuwurr-dhunupa, yakan ŋayi dhu ŋunhi nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi dhäruk-nhirrpanminyawuy ḏaḏawmaram, bili ŋanyanhany ŋunha God-Waŋarrnhany ŋäthiliŋuynydja djorray' ga lakaram bitjanna gam', “God-Waŋarr, nheny dhu ŋunhi djäman bala yan, ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhe dhäruk-nhirrpanmin; ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu ḻarrumany ŋula nhakuny djarrpiwny'tja maḻŋ'maranharaw nhokal, ŋayiny dhu ŋunhi bäyŋun nhokal maḻŋ'maramany ŋula nhäny yätjkurrnydja; yänan ŋayi dhu ŋunhi waŋany nhuŋu bitjanna, ‘Yuwalk muka ŋayi ŋuli ga ŋunhi djämany ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi ŋäthil dhäruk-nhirrpanmin ŋanyapinya ŋayi.’”
ROM 3:5 Yo. Ga bitjandhin mak limurr ŋuli ga ŋunhi wiripuwurruynydja guyaŋa, “Manymak warray limurruŋ ŋunhi limurr dhu ga dhuwurr-yätjkurrnydja djäma. Bili dhuwalatjandhin ŋunhi dhu wiripuwurruynydja nhäma God-Waŋarrnhany, ŋunhi ŋayipi yan waŋgany rom-dhunupany, gänaŋ'thundja ga yolŋuwalnydja walalaŋgal. Mak ŋayi dhu ŋunhi yakan dhä-gir'yundja limurruny ŋunhiŋuwuyyiny yätjkurruyanhawuynydja djämapuy.” Ga bitjanna ŋuli ga ŋunhi wiripuwurruynydja guyaŋa.
ROM 3:6 Way walal, dhuwaliyiny guyaŋanhawuy djarrpin', yakan dhunupa! Ŋuli limurr dhu ga ŋunhi guyaŋa bitjandhiny, balanyarayyiny guyaŋanhawuyyu ga lakaram yanbi ŋayiny dhu God-Waŋarryuny bäyŋun mala-djarr'yurr ŋunhi yolŋunhany walalany.
ROM 3:7 Wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋarraku gan ŋunhi bitjarra waŋan yanbi ŋunhi ŋarra dhu ga nyäḻ'yundja lakaram ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrnydja yuwalknha, ga beŋuryiny bala ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny ŋarranhany yakan yanbi mala-djarr'yurr ga dhuwurr-yätjkurr lakaraŋuny. Dhuwaliyiny guyaŋanhawuy djarrpin' yakan dhunupa.
ROM 3:8 Dhuwaliyiny mayali' nhakun ga bitjanna waŋa, “Limurr ga djäman yan yätjkurrnydja rom malany märr ŋayiny dhu manymaktja rom limurruŋ maḻŋ'thunna.” Yo bitjandhin walal ŋuli ga ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋarraku waŋa yanbi ŋarra dhu ga balanyayin romdja mala marŋgi-gurrupan djarrpin' mala yakan dhunupa. Dhuwaliyiny guyaŋanhawuy walalaŋguŋ djarrpin' yakan dhunupa, ga God-Waŋarryuny walalany dhu boŋguŋ ŋunhi dhä-gir'yurra yan ŋunhiŋuwuyyiny.
ROM 3:9 Yo, romdja ŋayi ŋunhi nhanŋuwuynydja ŋayi God-Waŋarryuny gurrupar limurruŋgal muka Djuw malawal djägalilnydja. Ga nhaltjanna limurrnydja ga guyaŋa limurruwuynhany limurr? Nhä limurrnydja dhuwal Djuw bäpurruny yanbi dhuwurr-dhunupan God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur, djuḻkmaraman limurr ga ŋunhawurrunhany yolŋuny walalany Djan'tayilnhany mala? Bäyŋu warray! Bili muka ŋarra nhumalaŋgal gan ŋunhi lakaraŋalnydja. Ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny dhä-gir'yurrnydja limurruny rrambaŋi yan, Djuw bäpurruny yolŋuny walalany ga ŋunhiwurruny ŋunhi Djan'tayilnhan, bili bukmak limurr ga dhuwal nhinany garrpinawuy yan ŋunhiliyi bili yätjkurruŋur romŋurnydja.
ROM 3:10 Yo, dhuyuy djorrayny'tja ga ŋunha lakaram yolŋu'-yulŋunhany bitjanna gam', “Bäyŋu gi ŋula yol waŋgany yolŋu nhini rom dhunupany God-Waŋarrwalnydja ŋayaŋuŋur,
ROM 3:11 ga bäyŋuyi yan gi ŋula waŋganydja yolŋu djälthi ga guyaŋi marŋgithinyarawnydja nhanŋu God-Waŋarrwuny yuwalkkunharawnydja.
ROM 3:12 Bili bukmak muka gan ŋunhi yolŋuny walal ḏiltji-bilyurra God-Waŋarrwuny; bukmaknha gan ŋunhi bilyurrnydja ŋula nhälila yan nhäŋiniŋ'lila romlilnydja. Bäyŋun gi ŋula waŋgany yolŋu nhini dhuwurr-dhunupa, bäyŋun yan.
ROM 3:13 Dhäkurrnydja walalaŋgal ŋuli ga bitjanna bili yan dhawaṯthundja yätjkurra mirithirra mathany; ŋuriŋiyin dhärukthuny nyäḻ'yunaraynha walal ŋuli ga ŋunhi mayali' gämany wiripuwurrunhany yolŋuny walalany. Yo, dhäruktja walalaŋ ŋunhi ŋula nhän yan wiṯitjwiṯitjnha, ga maḏakarritjnha dhiŋganhamirra, balanyan nhakun ŋunhi bäpi ḻirra, ŋälnha ŋayi ŋunhi moṉuknha.
ROM 3:14 Bitjanna bili walal ŋuli ga ŋunhi waŋany dhäruktja yätjkurra, biṉdharr'yunna ŋuli ga yan, bäyŋun ŋamakurrnydja.
ROM 3:15 Yo, yolŋuwnydja walalaŋ walal ŋuli ga ŋunhi bondin yan maḏakarritjthirrnydja, bala ŋuli ga walalany buman dhiŋganhamaraman.
ROM 3:16 Ga dharrwan yolŋuny walal ŋuli ga nhinany galŋa-miḏikirrnydja ga ḻiya-warwumirriyirrnydja, bili dhiyaŋiyin walalaŋgal ŋunhi yätjkurruynha romdhu.
ROM 3:17 Yo. Yaka walal ŋunhi yolŋu'-yulŋuny marŋgi ŋurikiny romgu ŋayaŋu-yal'yunarawnydja nhinanharaw.
ROM 3:18 God-Waŋarrnhany walal ŋuli gi bäyŋun guyaŋi ga yakan walal ŋuli gi märr-barrariny.” Bitjanna ga ŋunha God-Waŋarrwalnydja djorray' lakaram yolŋu'-yulŋunhany.
ROM 3:19 Yo, bili limurr dhuwal marŋgi ŋunhi nhä mala ga ŋunhi Mawtjitjkal romŋur dhäruk mala barraŋga'yun, ŋunhiny ga waŋa ŋurikiwurruŋ ŋunhi walal ŋuli ga nhina ŋuriŋiyi romdhu, märr limurr dhu ŋunhi bukmaknha yan yolŋuny walal dhuwal buku-ḻiw'maram ga nhina munatha'ŋur wäŋaŋur, ŋunhi limurrnydja dhuwal bukmaknha yan rom-bakmaranhamirra mala, ga bukmaknha yan limurr dhu boŋguŋ ŋunhi God-Waŋarrwalnydja lakaranhamirr.
ROM 3:20 Yo, bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur ŋula yolnydja yolŋu rom-dhunupayirr ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋayi ŋuli ga malthun romguny yan; bili ŋayiny ga ŋuriŋiyiny romdhuny dhunupamirriyaman märr ŋaliny dhu marŋgithirra litjalaŋgalaŋaw dhuwurr-yätjkuny romgu malaŋuw.
ROM 3:21 Yo. Ga dhiyaŋuny bala dhuwal, God-Waŋarryuny bilin milkuŋala warraŋulkuŋalal wiripun dhukarrnydja, märr ŋayi dhu marrtji limurruny ŋayaŋu-dhunupan lakaram. Bukmak limurr dhuwal dhuwurr-djarrpi'mirr, ga ŋuriŋiyiny gi ŋunhi ŋäthiliŋuynydja romdhu bäyŋun ganydjarr ŋayathul ŋula yolŋuwnydja walalaŋ roŋanmaranharaw galkikunharaw God-Waŋarrwalnydja. Yurr ŋunhiyiny wiripun dhukarr, gänaŋ'thunna ga beŋuryiny ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja romŋur ŋunhi Mawtjitjthu ga ŋuriŋiwurruy djawarrkmirriy yolŋuy walal gan lakaraŋal bäkumirriyaŋal ŋunhiyi yuṯany dhukarrnha.
ROM 3:22 Ga ŋunhi ŋuli yolŋu märr-nhirrpanmirrnydja nhanukal Djesu-Christkalnydja bala ŋayiny ŋuli ŋunhi God-Waŋarryuny ŋunhiyiny yolŋuny ŋayaŋu-dhunupan lakaram. Ga bitjandhiyiny ŋayi ŋuli ŋunhi God-Waŋarryu djäma bukmakkala yan yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli märr-yuwalkmirriyirr Djesu-Christkuny, rrambaŋin yan walal dhu ŋunhi walŋathirrnydja märr-yuwalkthinyaraynha yan waŋganydhun.
ROM 3:23 Bili bukmak yan limurr dhuwal dhuwurr-djarrpi'thinany, bala yan gänaŋ'thurra God-Waŋarrwalnydja; bäyŋu ŋula waŋgany yolŋu ganany' galkiwnydja nhinanharaw nhanukal, bili ŋayiny ŋunhi bulun dhika garrkuḻuknha ga djeŋarra'mirra.
ROM 3:24 Yo, yolŋuny walal gan dhuwal dhuwurr-dhunupayinany God-Waŋarrwalnydja ŋuriŋiyin mel-wuyunaraynha romdhu nhanukal, ga ŋunhiyiny nhakun mundhurrnha limurruŋ, yänan bala limurr ŋunhi märraŋalnydja bäyimmiriwnha. Ga dhuwalatjarryin limurr ŋunhi rom-dhunupayinany, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋayaŋu-waŋaran lakaraŋal limurrunhany beŋurnydja ŋunhi dhuwurr-yätjŋurnydja romŋur ŋuliwitjarra bili yan ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwurra.
ROM 3:25 Yo, ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny djuy'yurrnydja Christnhany limurruŋgalaŋaw mundhurr-wurrupanarawnydja ŋunhi ŋayin Christnha mundhurr-gurrupanminany ga maŋguny' nhanŋu walŋamirrnydja waṉḏinan märr limurr dhu märr-yuwalkthirra nhanŋu bala limurr dhu galkithirra nhanukal God-Waŋarrwalnydja.
ROM 3:26 Ga bitjarryiny ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny djäma, märr ŋayi dhu milkuman ŋunhi nhanŋuny dhunupa warray ŋunhi ŋayi gan nhinan galkunminyaray romdhu ga bäy-lakaraŋal ŋayi gan dhuwurr-yätjmirriw yolŋuw walalaŋ. Ga wiripuny ŋayi ga dhiyaŋiyi maŋutji-lakaram ŋunhi nhanŋuny God-Waŋarrwuny dhunupa yan ŋunhi ŋayi ŋuli ga dhuwurr-dhunupan yolŋunhany walalany lakaram ŋuriŋiyin bili yan romdhuny ŋunhi walal ga märr-yuwalkthirr nhanukal Djesuwal.
ROM 3:27 Ga nhäpuynha dhika limurrnydja dhu ga guḻu'-guḻukthunmirr? Bäyŋun dhuwal! Nhäpuy ŋula gämurru'wuynydja? Dhuwalaŋuwuy ŋunhi limurr gan dhäruk-märraŋal ŋunha Mawtjitjkalaŋaw Romgu? Yaw, bäyŋu warray! Dhiyaŋiyi bili yan märr-yuwalkthinyaray romdhu limurr dhu guḻu'-guḻukthunmirrnydja.
ROM 3:28 Yo, bili God-Waŋarryuny dhu ŋunhi ŋayaŋu-dhunupany lakaram yolŋunhany walalany waŋganydhu yan gämurruyny'tja, ŋuriŋin bili yan märr-nhirrpanminyaraynha ga yaka ŋuriŋiyiny romdhu ŋunhi limurr ŋuli marrtji dhäruk märram ŋunhiyi romnha, ŋunhi ga lakaram limurruŋ nhaltjanaraw nhinanharaw ga djämaw.
ROM 3:29 Yolku ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja? … ŋurikiwurruŋ bili yan ŋunhi Djuw malaw yan yolŋuw walalaŋ? Bäyŋu warray! Wiripuny ŋayi ŋunhi Waŋarr ŋurikiwurruŋ ŋunhi Djan'tayilwu yolŋuw walalaŋ.
ROM 3:30 Bili ŋayipi muka ŋunha yuwalktja waŋgany yan Waŋarrnydja bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ; God-Waŋarryu ŋayipi dhu ŋayaŋu-dhunupany lakaram ŋula yolnhany Djuw-ny yolŋuny ga Djan'tayilnha yolŋuny ŋuriŋin bili yan märr-yuwalkthinyaraynha yan.
ROM 3:31 Bilin nhakun limurrnydja gan ŋunhi märr-yuwalkmirriyinan Christnhany. Bala ŋayi God-Waŋarryuny märraŋala limurrunhany ŋuriŋiyin limurruŋgiyingala yan märr-nhirrpanminyaraynydja, ŋunhi limurr gan märr-nhirrpanmin nhanukal, ga yaka ŋuriŋiyiny Mawtjitjkalnydja romdhu. Ga nhaltjanna limurr dhu ŋunhi limurruŋguwuynydja rom? … ŋurrkaman? … Yaka! Ŋany dhuwal gal'ŋu ŋayi ŋunhi mirithirrnydja manymak ŋunhi limurr dhu ga rrambaŋiyaman maṉḏany nhäma dhapirrkkuman romnha ga märr-yuwalkthinyawuynha.
ROM 4:1 Yo. Gatjuy ŋathil limurr balayi roŋiyirr guyaŋa ŋunhiyi mala-ŋurrkanhayŋuny limurruŋ Yipurayimnha, nhä limurr dhu maḻŋ'maram nhanukal?
ROM 4:2 Ŋunhi balaŋ ŋayi God-Waŋarryu ŋanya Yipurayimnha ŋayaŋu-dhunupany lakaranha bili ŋayi ga djäma manymaktja bala ŋayipiny balaŋ ganha ŋunhi Yipurayimdja guḻu'-guḻukthunminyan limurruŋgal, yurr yaka nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja.
ROM 4:3 Yo. Ŋunha ŋäthiliŋuŋurnydja dhuyuŋur djorra'ŋur ga lakaram bitjanna gam', “God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhi ŋayaŋu-dhunupany lakaraŋal bili ŋayi ŋanya märr-yuwalkmirriyin.”
ROM 4:4 Yolŋuynydja walal ŋuli ga ŋunhi djämamirriynydja walal rrupiyany märram djämapuynydja yaka yan wirrŋgaynydja. Ŋunhiny walal ŋuli märramany djämapuy muka galŋa-ŋuṉḏurr'yunawuy yakan dhä-bawalany.
ROM 4:5 Yurr God-Waŋarrwuny ŋunhi rom gänaŋ'thun warray ga. Ŋayiny ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarryuny ŋayaŋuynydja dhapinyaynha yan gurrupandja. Ga bäyŋun ŋula limurruŋguŋuny mundhurr gana' nhanŋuny buku-roŋanmaranharaw. Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi dhuwurr-djarrpiny' yolŋu märr-nhirrpanmirr God-Waŋarrwalnydja, ŋayiny dhu nhanŋu ŋunhi God-Waŋarryuny yänan bala buwayakkuman yätjkurrnydja rom, bala ŋayi dhu ga lakaramany ŋanya ŋayaŋu-dhunupan yan. Yaka ŋayi ŋuli walalany dhuwurr-dhunupa lakaram ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi walal ŋuli ga djäma ŋula nhä malany manymak. God-Waŋarryuny ŋuli dhuwurr-dhunupany yolŋuny lakaram ŋunhiŋuwuynha bili yan waŋganybuynha gämurru'wuynydja, ŋunhi ŋayi ŋuli ga märr-yuwalkmirriyirr nhanukal.
ROM 4:6 Bitjarryin ŋayi gan ŋunhi Geŋ-Daybitthuny lakaraŋal ŋäthilnydja baman'tja, ŋunhi bili yan dhäwuny', ŋurikalaŋuwuynydja yolŋuwalaŋuwuy ŋunhi ŋanya ŋayi dhu ga God-Waŋarryu lakaram “dhuwurr-dhunupa yolŋu”. Ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu galŋa-djulŋithirra nhina, goŋmirriyirra mirithirra dhikan, bili God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhi märraŋala, bäydhi ŋayi gan ŋunhi yakany djäma manymak. Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja gam',
ROM 4:7 “Ŋunhin dhu ga yolŋu galŋa-djulŋithirrnydja nhina, ŋunhi ŋayi nhanŋu yuwalkkuŋal God-Waŋarryu buwayakkuŋal yätjkurr rom malany, bala yan buku-dhumukthinan.
ROM 4:8 Yo, ŋayiny ŋuli God-Waŋarryuny meṉguman nhanŋu dhuwurr-yätjkurrnydja mala, ga yakan ŋayi dhu ga buluny guyaŋa ŋunhiyi nhä malany; bala ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu mirithirra yan goŋmirriyirrnydja.”
ROM 4:9 Yolnhan ŋayi gan ŋunhi Daybitthu bitjarryiny lakaraŋal? Yol dhu ga dhika yolŋu galŋa-djulŋithirrnydja nhina? … limurruwuy yan dhuwal Djuw mala, ŋunhi limurr biliŋuwuynha ḏarrtjalkkunhawuynha? Bäyŋu! God-Waŋarryuny dhu dhuwal galŋa-djulŋithinyamaramdhi ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany gaḏakunhany mala bitjandhi bili muka yan, ŋuli balaŋ walal ŋathil dhu märr-yuwalkthirr nhanŋu. Bili muka ŋarra ŋunhi dhäwuny' lakaraŋal nhumalaŋgal Yipurayimgalaŋawuynydja bitjarrnydja, “Yipurayimdja gan märr-yuwalkmirriyin God-Waŋarrwal, bala ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu ŋanyanhany ŋayaŋu-dhunupan lakaraŋal, bili ŋayipi ŋunhiyi yolŋu märr-nhirrpanmin yuwalkkuŋal yan.”
ROM 4:10 Nhätha ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny ŋanya Yipurayimnhany ŋayaŋu-dhunupany lakaraŋal? Ŋunha dhä-ŋäthil ga yorrnha ŋayi märraŋal ḏarrtjalkkunhawuynydja? Ŋe, dhuwaliyiny ŋayi ŋunhi bitjarryiny maḻŋ'thurr ŋunha ŋurruŋu yan.
ROM 4:11 Yo, bili ŋurruŋuny ŋathil ŋayi Yipurayimdhuny märr-yuwalkthin God-Waŋarrnha, bala ŋayi ŋanya yurrnha God-Waŋarryuny dhuwurr-dhunupany lakaraŋal. Ga dhäŋur beŋuryin ŋayi ŋunhi ḏarrtjalkkunhawuynydja märraŋal, bili ŋuriŋiyiny ga ḏarrtjalkkunharaynydja maŋutji-lakaraman ŋunhi ŋayiny bilin nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun yolŋu, ŋuriŋiyin ŋunhi ŋayi ŋäthil ŋanya märr-yuwalkthin God-Waŋarrnha. Ga dhiyakun ŋayaŋuwnydja ŋunhi ŋayiny Yipurayimdja balanyan nhakun ŋayi bäpa'mirriŋun bukmakkun yolŋu'-yulŋuw, ŋunhi walal dhu ga märr-yuwalkmirriyirrnydja ga märr-nhirrpanmirrnydja Godkalaŋawnydja dhärukku, bäydhi walal ŋunhi yakany Djuw mala, gaḏakuny mala yan.
ROM 4:12 Yo dhiyaŋiyiny ga romdhu maŋutji-lakaram ŋunhi ŋayiny Yipurayimdja bäpa'mirriŋu bukmakkun yan yolŋu'-yulŋuw ŋunhi walal gan ḏarrtjalkkunhawuy märraŋal ga märr-yuwalkthinan walal gan God-Waŋarrwala, bitjarr yan bili nhakun ŋayi Yipurayimdhu märr-yuwalkthin ga yorrnha ŋayi ḏarrtjalkkunhawuynydja rom märraŋal.
ROM 4:13 Yo, ŋunhi ŋayi Yipurayimdhu märr-yuwalkthinany God-Waŋarrnhany, ga dhäŋur beŋuryiny märr-yuwalkthinyaŋura ŋayi ŋanya God-Waŋarryuny ŋayaŋu-dhunupany lakaraŋal. Ga wäwunguŋalnydja ŋayi ŋanya ŋunhi bitjarra, “Dhuwandja dhu ŋunhi munathany' wäŋa bukmaknha yan warrpam'nha nhuŋun, ga nhokalaŋaw mala-ŋurrkanhaŋuwnha walalaŋ, bitjanna bili yan wiyinŋumirra, bili ŋarraku nhe märr-yuwalkmirriyin.” Bäyŋu ŋanya ŋayi ŋunhi yänayiny God-Waŋarryuny dhawu'mirriyanha Yipurayimnha ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi ŋayi gan dhäruk-märraŋal ŋunhiyi Godkalaŋaw romgu; ŋany balanyamirriynha ŋayi ŋanya ŋunhi wäwunguŋalnydja, ŋunhi ŋayi yuwalkkuŋala yan märr-nhirrpanmin bala ŋayi ŋanya ŋunhi God-Waŋarryuny rom-dhunupan lakaraŋal.
ROM 4:14 Ga ŋuli ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar ŋunhiwurrunhany bili yan ŋunhi yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli gan dhäruk-märraŋal nhanŋu rom malany, ga ŋunhiny balaŋ ŋayiny märr-nhirrpanminyawuynydja bäyŋun nhäŋiniŋ'nha, ga wäwun'-nhirrpanawuy mala ŋunhi nhanukuŋ God-Waŋarrwuŋuny mala ŋunhiyiny nhäŋiniŋ'nha yolŋuwalnydja walalaŋgal.
ROM 4:15 God-Waŋarrnydja ŋuli ga ŋunhi mirithirra yan maḏakarritjthirr ŋunhi nhanŋu dhu romdja bakmaram, ga ŋuli ŋayi gi bäyŋun rom ŋorri ŋunhiny nhakun yakaŋuwnha bakmaranharaw.
ROM 4:16 Yo, dhuwal limurr dhu God-Waŋarrwuŋuny wäwun'kunhawuy märram ŋuriŋi bili yan waŋganydhu märr-nhirrpanminyaray, märr dhu ga ŋunhi dhawu'-nhirrpanawuynydja nhanukuŋ dhärra balanya nhakun yiŋarray'nha bukmakkuny yolŋuw walalaŋ bili ŋayiny ŋunhi mel-wuyunamirr, ga ŋunhiyiny ŋayi God-Waŋarrwun mundhurr bukmakkun yan ŋurikiwurruŋ ŋunhi walal Yipurayimguŋ mala-ŋurrkanhawuy. Yo, yaka dhuwal ŋurikiwurruŋguny bili yan ŋunhi walal ŋuli ga dhäruk-märram ŋunhiyi ŋunhi Mawtjitjku romnha, ŋany wiripuny dhuwal ŋurikiwurruŋ ŋunhi walal gan yuwalkkuŋala yan märr-yuwalkthin God-Waŋarrnha bitjarr yan bili nhakun ŋayi Yipurayim gan märr-yuwalkthin. Bili ŋayiny ŋunhi Yipurayimdja balanya nhakun bäpa'mirriŋun limurruŋ bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ ŋunhi limurr ŋuli märr-yuwalkmirriyirr nhanŋu God-Waŋarrwu.
ROM 4:17 Bili bitjan muka ga ŋunha ŋäthiliŋuynydja djorray' lakaram Yipurayimnhany, “Nheny dhuwal ŋarrakuŋ waṉa-nhirrpanawuy bäpa'mirriŋu dharrwawnha yan bäpurruwny'tja malaw.” Yo, bitjarryiny ŋayi ŋunhi God-Waŋarr waŋan yuwalknha yan. Bala ŋayi ŋunhi Yipurayimdhu märr-yuwalkmirriyinan God-Waŋarrnhany, ŋunhiyiny Waŋarrnha ŋunhi ŋayi ŋuli ga walŋakuman dhiŋganhawuynhan yolŋuny walalany, ga ŋayipin waŋganydhun ŋunhi God-Waŋarryun lakaraŋal Yipurayimgalnydja ŋunhi nhä dhu maḻŋ'thurr yalalaŋumirriy.
ROM 4:18 Bili God-Waŋarryu lakaraŋal Yipurayimgal ŋäthil yan bitjarr gam', “Nhokuŋuny dhu mala-bunhawuy dharrwan mirithirra maḻŋ'thun, wiripun wiripun bäpurruny,” bitjarr. Yurr ŋayipiny gan ŋunhi Yipurayimdja nhinan yothumiriw yan, ga worruŋuyin ŋayi, dhuḏitjnha nhakun nhanŋu mala-bunharawnydja djamarrkuḻiwny'tja. Yurr ŋayi ŋunhi Yipurayimdhu märr-yuwalkthin ŋanya God-Waŋarrnhany, bala ŋayi gan nhinanany märr-gatjpu'yunaraynha yan yothuwnha nhanukalaŋaw ŋayi maḻŋ'thunaraw, bili balanyarawyin muka ŋayi ŋanya ŋunhi God-Waŋarryuny dhawu'mirriyaŋalnydja mala-bunharawnha.
ROM 4:19 Yo, mirithin yan ŋayi ŋunhi märr-nhirrpanminany God-Waŋarrwalnydja, bäyŋu ŋayi ŋula märr-yuḻkthunany ŋanya, bäydhi ŋayi marrtjin ŋunhi worruŋuyinany, galki ŋayi marrtjin ŋayathaŋala 100-nha dhuŋgarra, ga yaka ŋayi ŋula waŋanha bitjana, “Ŋarrany dhuwal worruŋun yolŋu, balanya nhakun dhiŋganhawuynha rumbal, ga miyalktja ŋarraku dhuwal Djära worruŋuyi yan, bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi balanyaraynydja worruŋuynydja rumbalyu gäma yothuny.”
ROM 4:20 Ga yaka ŋayi waŋanha bitjanna, “Mak ŋayi dhu dhuwal God-Waŋarryuny djäma bitjandhiyi, nhä mak bäyŋun bäy.” Bäyŋun ŋayi bitjana guyaŋanha, dhumbal'yunany nhanŋu; mukthurra yan ŋayi gan ŋayathaŋalnydja ŋanya dhäruktja, gatjpu'yurra gan yan, bala nhanŋu ŋunhi märr-nhirrpanminyawuynydja ŋutharnydja yindithinan. Ga bitjarra bili ŋayi gan buku-gurrparnydja God-Waŋarrnhany, wokthurra manapar nhanŋu.
ROM 4:21 Bitjarrnha bili ŋayi gan ŋunhi Yipurayimdhu guyaŋanany God-Waŋarrnhan yan, ŋunhi ŋayiny bulu warray ganydjarr-yindi, ga djäman yan ŋayi dhu ŋunhi nhä ŋayi dhawu'mirriyaŋal.
ROM 4:22 Bala yan God-Waŋarryuny ŋanya märraŋala, nhakun ŋayi goŋdhu-märraŋal ŋanya nhanŋuwuynha ŋayi, bala ŋay gan lakaraŋalnydja ŋanya ŋayaŋu-dhunupan.
ROM 4:23 Yo, God-Waŋarr ŋunhi waŋan bitjarrnydja gam', “Ŋarrany nhuna ga dhuwal ŋayaŋu-dhunupan lakaram, bili ŋarrakal nhe märr-nhirrpanmin.” Yurr yaka ŋayi ŋunhi waŋanha bitjanayi nhanŋuwuynydja yan Yipurayimguny waŋganyguny.
ROM 4:24 God-Waŋarryu ŋunhiyiny nhirrpar dhäruk dhipal djorra'lil limurruŋ, märr dhu limurrnydja marŋgithirra. Ŋayi dhu ga limurrunhany bitjandhi bili yan ŋayaŋu-dhunupa lakaram, ŋunhi limurr ŋuli ga märr-nhirrpanmirr God-Waŋarrwalnydja, ŋunhi ŋayi walŋakuŋal limurruŋ Garraynha Djesuny beŋur dhiŋganhaŋur.
ROM 4:25 Yo, ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny dhayuŋarnydja ŋanyanhan Djesu-Christnhan, märr ŋayin ŋunhi dhiŋgaŋalnydja limurruŋgalaŋawnydja dhuwurr-yätjku mala, ga buluyi ŋayi ŋanya walŋakuŋal märr ŋayi limurrunhany rom-dhunupan lakaraŋal God-Waŋarrwalnydja.
ROM 5:1 Dhiyaŋuny bala limurr ga dhuwal nhina ŋayaŋu-dhunupan yan God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur, bili limurr märr-yuwalkmirriyinan nhanŋu Djesuwnha. Bala limurr ga dhuwal nhinany ŋayaŋu-yal'yunan yan waŋganyŋura God-Waŋarrwala, ŋunhi nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra, ŋunhi ŋayiny limurruŋ Garray.
ROM 5:2 Yo. Ga ŋunhi limurr märr-nhirrpanminany Djesuwalnydja, bala ŋayiny ŋunhi Djesuynydja märraŋalnydja limurruny, bala yan ŋayi nhirrparnydja limurruny nhanukalnha God-Waŋarrwalnha djägalilnydja, bala dhiyaŋuny bala limurr ga dhuwal nhinany nhanukala märr-ŋamathinyaŋurnydja. Ga nhinany limurr ŋuli ga dhuwal goŋmirriyirra yan ga ŋoy-djulŋithirrnydja mirithirra yan, bili limurrnydja ga dhuwal galkunna, dhukarr-nhäman ga ŋurukun bala ŋunhi, ŋunhi limurr dhu gi rrambaŋin nhini ga dhä-malikanhamirra gi ŋula nhäny mala nhanŋu ŋunhi ŋamakurrnydja ga djeŋarra'mirrinydja God-Waŋarrwu.
ROM 5:3 Ga bitjandhi bili nhakun limurr dhu ga ŋunhi goŋmirriyirryi ŋayaŋu-wutthunamirriwurrnydja romgurr, bili ŋuliwitjandhin marikurra limurr dhu ŋunhi marŋgithirrnydja nhaltjan limurr dhu ga ŋunhi marrtji bitjandja bili yan ŋayaŋu-ḏaḏawyunamiriwnydja ga bilyunamiriwnydja.
ROM 5:4 Ŋuli limurr dhu ga ŋunhi dhärra ḏälnydja yan, ŋula nhäŋurnydja ŋayaŋu-wutthunamirriŋurnydja romŋur, ga yakany dhu bilyun ŋuriŋiyi birrka'yunaraynydja romdhu, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhäman limurruny, bala ŋayi dhu yan wokthunna limurruŋ. Bäyŋu limurr dhu ŋunhi yänayiny galkirri; yänan limurr dhu marrtji bala ḏälkunhamirra, ga ŋayaŋu-gatjpu'yunna, dhukarr-nhäman ŋurikin ŋunhi, ŋunhi ŋayi ga God-Waŋarryu nhä ŋayatham limurruŋ ŋunhayi.
ROM 5:5 Ga yuwalk muka limurr dhu ŋunhi märraŋuny ŋunhiyiny ŋunhi nhaku limurr ga ŋayaŋu-gatjpu'yun, yakan limurr dhu ŋayaŋu-miḏikiny, bili mirithirr warray ŋayiny ga märr-ŋamathirr limurruŋguny. Yo, gurruparnydja ŋayi ŋunhi nhakun mundhurrnha, ga ŋuriŋiyin ŋunhi nhanukala Dhuyu Birrimbirryuny ŋuli ga marŋgi-gurrupandja limurruny, ŋunhi ŋayiny God-Waŋarryuny ga mirithirr warray märryu-ŋayatham limurrunhany.
ROM 5:6 Yo manymak. Ŋunhi ŋäthilnydja limurr gan ŋula nhämiriw muka ganydjarrmiriw nhinan, gaŋga limurr gan rur'maranhamin djämaw manymakkuny. Yurr balanyamirriy bili yan ŋayiny ŋunhi Djesu-Christtja dhiŋgaŋal bukmakku yan limurruŋ dhuwurr-yätjmirriwnydja, dhuwaliyiny ŋunhi walu ŋunhi ŋayipi God-Waŋarryu yan ŋäthil gänaŋ'maraŋal bala nhirrparnha.
ROM 5:7 Yo. Ga bäyŋun ga dhuwal ŋula yol yolŋu djälthirr ŋayi dhu makarr-wapthun dhiŋgam ŋurikiny ŋunhi dhuwurr-dhunupawnydja yolŋuw. Yurr ŋunha mak wiripuny ga yolŋu djälthirr ŋayi dhu rakunydhirr ga walŋa-gurrupanmirr ŋurikiyiny ŋunhi manymakkuny yolŋuw.
ROM 5:8 Yurr ŋayiny ŋunhi Djesu-Christtja dhiŋgaŋal limurruŋgalnydja dharapulŋur, balanyamirriy bili yan ŋunhi limurrnydja gan baḏak yan muka nhinanany yätjkurr, yaka ŋamakurr. Ga dhuwalatjarryin ŋunhi ŋayipiny God-Waŋarrnydja milkunhaminany limurruŋgalnydja, ŋunhi ŋayiny ga mirithirr yan limurruŋguny märr-ŋamathirr.
ROM 5:9 Ga dhiyaŋuny bala limurrnydja ga dhuwal nhina ŋayaŋu-dhunupan nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur, bili limurrnydja dhuwal bilin rurrwuyunawuynha ŋuriŋiyin ŋunhi Djesuwalnha gulaŋdhun. Ga dhiyakun märrwuny limurrnydja dhu ga ŋunhi nhina yuwalknha yan walŋany ŋunhalnydja Djesuwalnydja djägaŋura; bäyŋun ŋayiny dhu ga ŋunhi God-Waŋarryuny Bäpaynydja yätjkurr-lakaram limurrunhany, ga djuy'yun ŋayi dhu limurruny ŋula nhäkurrnydja dhiŋganhamirrililnydja wäŋalil, bäyŋu yan!
ROM 5:10 Yo, ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny limurruŋ gurruparnydja nhanŋuwuynydja ŋayi Gäthu'mirriŋunhany, balanyamirriy muka yan ŋunhi limurrnydja gan nhinan barrku muka yan ga miriŋu nhanŋu God-Waŋarrwuny. Yurr ŋuliwitjarra ŋunhi nhanukalaŋuwurra Djesuwalaŋuwurra burakinyawurr, bala ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny dhuwurr-djarrpiny' limurruŋ buwayakkuŋala, bala ŋayi yan dhunupan gumurrkuŋala limurrunhany. Yo, ga yuwalk yan ŋayi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrwalnydja Gäthu'mirriŋuy walŋakumany limurruny, bili walŋa warray ŋayipiny ga ŋunha nhina.
ROM 5:11 Yo. Ga buluny ŋarra dhu dhuwal lakaram bitjanna gam'. Limurrnydja dhu ga ŋunhi God-Waŋarrwalnydja goŋmirriyirra, ga wokthunna manapan nhanŋu, bili ŋayin limurruŋ ŋunhi buwayakkuŋalnydja yätjkurrnydja dhuwurr, bala ŋayi gali'lilnydja nhirrpar limurrunhany nhanukiyingala ŋayi, dhuwalatjarryin ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwurra, Garraywala limurruŋgalaŋawal. Bala dhiyaŋuny bala limurrnydja ga nhina ḻundun nhanŋu God-Waŋarrwuny, galkin yänan nhanukala.
ROM 5:12 Dhuwurr-yätjkurrnydja ŋunhi maḻŋ'thurr dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur waŋganygal muka yolŋuwal yäkuwal Yadamgal, ŋunhi ŋayin ŋuriŋiyin yolŋuy dhäruktja märr-yuḻkthurr God-Waŋarrnhany. Bala ŋunhi yan dhunupan dhiŋganhamirrnydja rom maḻŋ'thurra dhiyalnydja munatha'ŋurnydja dhuwalatjarryin ŋunhi nhanukalaŋuwurra Yadamkalaŋuwurra yätjkurruwurrnydja, ga ŋunhiyiny nhakun ŋayi bitjarrnha dhämirriyaŋalnha, dhukarrnha bumar bukmakkun yolŋuw walalaŋ; bitjanna bili yolŋuny walal ŋuli marrtji ŋunhi dhiŋgaman, bili bukmakthun ŋuli ŋunhi märr-yuḻkthundja God-Waŋarrnhany dhäruk, bala yan djämany yätjkurra. Bäyŋu dhu gi dhuwurr-djarrpi'mirrnydja yolŋu walal nhini galki nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja; walalnydja dhu ŋunhi dhiŋguŋun yan, gänaŋ'thurra dhu God-Waŋarrwalnydja muŋbunuŋun.
ROM 5:13 Yo, ŋäthil muka yan ŋunhi dhuwurr-yätjtja rom maḻŋ'thurr, ga dhäŋur beŋuryin bala yan ŋayiny yurrnha romdja gurrupar God-Waŋarryuny Mawtjitjkalnydja. Yurr bäyŋun gan ŋorran dhuḏi-dhäwuny ŋurikiyiny dhuwurr-yätjkuny romgu malaŋuw, bili bäyŋun yan gan ŋorran Mawtjitjkuny rom balanyamirriynydja.
ROM 5:14 Yurr ŋayiny gan dhiŋganhamirriynydja romdhu dhurrparaŋala yan beŋur bili Yadamkal ga baṯ Mawtjitjkal ga bukmaknhan yolŋuny, bäydhi nhakun gan ŋunhi wiripuwurruynydja yaka bakmaranha ŋunhiyi romnha, bitjarr nhakun ŋayi Yadamdhu baḏatjtjurr God-Waŋarrwuŋ dhäruk-gurrupanawuy. Ŋayipiny ŋunhi Yadamdja yän wuŋuḻi' nhanŋun Djesuwnha, ŋunhi ŋayi dhä-dhuḏitjnha maḻŋ'thurr.
ROM 5:15 Yo, ŋuriŋiyi ŋunhi waŋganydhu yolŋuynydja Yadamdhu dhuwurr-yätjkurrnydja djäma, bala ŋuli ga ŋunhi dharrwan yolŋuny walal marrtji dhiŋganhamirrililnydja, nhanŋun ŋuli ga ŋurikiyin dhukarrwuny malthun. Yurr ŋayiny ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrnydja limurruŋ mirithirr yan märr-ŋamathirr, bala ŋayi ŋunhi gurruparnydja Djesu-Christnhany yänan nhakun, bala nhanukala burakinyawurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny yuṯany dhukarr-bumar mel-wuyunamirra, bulun dhika manymaknha, märr dhu ga dharrwan yolŋuny walal marrtji balany walŋamirrililnydja romlil, malthundja dhu ga nhanŋuwuynha yan dhukarrwu.
ROM 5:16 Yo. Ŋayipiny ŋunhi Yadamdja buku-waŋgany yan dhuwurr-yätjin, bala yan ŋayiny ŋanya God-Waŋarryuny Yadamnhany rom-nyamir'yurra. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala yan dharrwan gan yolŋuny walal malthurrnydja nhanŋun Yadamguny. Ga dhiyaŋuny bala dharrwaynha ŋuli ga yolŋuynydja walal djämany yätjkurra yan, ŋula nhäny mala bawalamirra. Yurr ŋayipiny God-Waŋarrnydja gan mirithin yan märr-ŋamathin yolŋuwnydja walalaŋ, bala ŋayi yan Djesunhany djuy'yurra dhiŋganharawnha, ga waŋany ŋayi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrnydja bitjanna, “Bilin ŋarra dhuwal rulwaŋdhurra wiripun dhukarrnydja. Ŋuli nhuma dhu ga Djesuwalnydja yan märr-nhirrpanmirr ŋarrakalnydja milmany, ŋunhiyiny nhe yolŋu dhuwurr-dhunupan.”
ROM 5:17 Yo, ŋuriŋiyi ŋunhi waŋganydhu yolŋuy djäma yätjkurrnydja, bala yan ŋayi dhiŋgaŋala, ga dhäŋur beŋuryiny ga yuwalknha gan ŋunhi bukmaknha yolŋuny walal marrtjinany balan dhiŋganhamirrilila, ga bukmaknha dhu marrtji ŋunhi yolŋuny walal murrmurryurrnydja biyakiyi bili yan nhakun ŋayi Yadam dhiŋgaŋal. Yurr ŋayin ŋunhi Djesuynha gäŋal yuwalktja gal'ŋu walŋamirrnydja dhukarr yolŋu'-yulŋuwnydja, ŋunhi ga bulun dhika djuḻkmaraman ŋunhiyiny ŋunhi dhiŋganhamirrinhany romnha. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu märramany ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny maŋutji-wuyunawuy, ga bilin ŋayi ŋunhi dhuwurr-dhunupan nhanukalnydja maŋutjiŋur ŋunhiyin ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋu nhina walŋa-wiyinŋumirrnydja, ga ŋurruŋun ŋayi dhu, rrambaŋin maṉḏan Djesun.
ROM 5:18 Yo, Yadamdhuny ŋunhi buku-waŋgany yan märr-yuḻkthurr God-Waŋarrnhany dhäruk, bala ŋayi dhäŋur beŋuryiny God-Waŋarrnydja waŋan bitjarra, “Yolŋuny walal dhuwal ŋayaŋu-djarrpi'thinan. Bukmaknha yan walal dhu dhiŋguŋuny, bäyŋun walal dhu ga ŋunhi dhuwurr-djarrpi'mirrnydja nhina galki ŋarrakalnydja.” Ga dhäŋur beŋuryin bala ŋayiny Djesuny maḻŋ'thurra, ga ŋayiny ŋunhi märraŋal Djesuynydja God-Waŋarrnhan yan dhäruktja, bala yan ŋayi burakinan limurruŋgalnydja dharapulŋur. Bala dhäŋur beŋuryiny ŋayi God-Waŋarrnydja waŋanan bitjarrnha, “Yo. Dhuwanna ŋunhi yolŋu Djesuny ŋunhi ŋayi dhuwurr-dhunupany, ŋayipin yan waŋganynha. Ŋarrany dhu ga dhuwal bäy-lakaramany ŋuriki bili yan yolŋuwnydja ŋunhi ŋayi ga märr-yuwalkmirriyirr nhanŋu Djesuw, bala ŋayi dhu ga nhinany walŋan yänan, galkin ŋarrakalnha.”
ROM 5:19 Yo. Ŋäthilnydja ŋunhi waŋganydhu yolŋuy märr-yuḻkthurr God-Waŋarrnhany dhäruk, bala yan ŋayi dhunupan ḻiya-dhumukthinan moŋalnha. Ga dhäŋur beŋuryin bala bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal dhuwurr-yätjinan, ŋuriŋiyi nhanukal Yadamgal dhukarr-rulwaŋdhunaraynydja. Ga buluny nhakun dhäŋur beŋuryi bili ŋayipin maḻŋ'thurr Djesun; yurr dhäruktja ŋayi ŋunhi märraŋal ŋanyapinya yan God-Waŋarrnha. Bala dhiyaŋuny bala dharrwan dhu ga yolŋuny walal dhuwurr-dhunupayirrnydja God-Waŋarrwalnha milman, ŋunhi walalnydja dhu ga märr-yuwalkthirrnydja nhanŋuwuynha yan Djesuwnha.
ROM 5:20 Yo, bala ŋayiny ŋunhi Mawtjitjkuny rom maḻŋ'thurra bili ŋunhi yätjkurrnydja rom ŋuthara yindithinan ḻatjuwarr'yurra bala gan ŋunhi yolŋuynydja walal djämany yätjkurrnydja rom bitjarra bili yan wiyinŋumirra, bala God-Waŋarrwuŋuny ŋunhi maŋutji-wuyunamirrnydja rom maḻŋ'thurra bulun gal'ŋu yindithin, djuḻkmaraŋala ŋayi ŋunhi yätjkurrunhany romnha,
ROM 5:21 bitjan yan bili nhakun ŋayi gan yätjkurruy romdhu limurruny ŋayathaŋal baṯ-bitjarr yan rambuŋal, bala gan ŋunhi yolŋuny walal murrmurryurra. Ga bitjandhi bili yan nhanukalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja maŋutji-wuyunamirriy romdhu limurrunhany dhu ga ŋayathamdhi baṯ-bitjanna yan ŋuliwitjanna ŋunhi rom-dhunupawurra romgurrnydja, märr limurrnydja dhu ga nhina walŋa-wiyinŋumirra nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra, ŋunhi ŋayiny Garray limurruŋ.
ROM 6:1 Manymak. Yuwalk muka ŋayi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrnydja märr-ŋamathirrnydja limurruŋ. Yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi murr'maraŋuny limurruny; yänan ŋayi ŋuli marrtji buwayakkuman ŋilimurruŋ yätjkurrnydja mala bili ŋuliwitjanna ŋunhi Garraywalaŋuwurrnha. Ŋany nhaltjan dhika limurrnydja dhu? … baḏaknha yan limurrnydja dhu ga djäma yätjkurrnha yan? … märr ŋayiny dhu ga bitjanna bili yan God-Waŋarryuny buwayakkuman limurruŋ yätjkurrnydja rom mala?
ROM 6:2 Bäyŋu. Yaka dhuwaliyiny dhukarr manymak. Yakan limurr dhu ga ŋunhi buluny djäma yätjkurrnydja, bili limurrnydja dhuwal bilin ḏaḏawyurra yätjkurruŋurnydja, ŋunhi limurrnydja dhuwal bili muka dhiŋgaŋal, rrambaŋin limurr Djesu-Christnha.
ROM 6:3 Marŋgi muka limurr dhuwal, ŋunhi limurr buku-ḻuptja märraŋal, ŋuriŋiyiny limurruny ga ŋunhi maŋutji-lakaram ŋunhi limurrnydja bilin waŋganyŋura Djesu-Christnha, ga dhiŋgaŋalnydja limurr ŋunhi bitjarryi bili yan waŋganygurryi rrambaŋin.
ROM 6:4 Ŋunhi nhakun limurr buku-ḻuptja märraŋal, bala ŋayi God-Waŋarryuny nhirrparnydja ŋilimurruny waŋgany-manapara nhanukala Djesu-Christkala, ga bulu nhakun limurr dhiŋgaŋalnydja waŋgany-manaparyi nhanukal, ga bitjarryi bili limurr ŋunhi molulilnydja rrambaŋiyi yan gärrin. Yurr dhäŋur beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, ŋayiny ŋanya ŋunhi God-Waŋarryuny Bäpaynydja rur'maraŋalnydja, ŋuriŋi bili yan ganydjarryuny waŋganydhu mäwilimirriy nhanukiyingal ŋayi, ga bitjandhi bili ŋayi ŋuli ga ŋilimurrunhany ŋunhi walŋakumdhi ga rur'maram, ŋuriŋiyi bili yan ganydjarryuny waŋganydhu, märr limurrnydja dhu ga nhina manymaknha yan, ŋaliny dhuwal bilin yuṯan yolŋu, gänaŋ'thunna ga beŋurnydja ŋunhi nhäthinya ŋali gan ŋäthil nhinan.
ROM 6:5 Yo. Ŋayi muka ŋunhi Djesu ŋäthilnydja dhiŋgaŋal yuwalktja, ga limurrnydja ŋunhi bitjarryi bili dhiŋgaŋalyi waŋgany-manaparnha ŋuriŋiyiny ŋunhi burakinyaraynha nhanukal. Ga ŋunhiyin nhakun ŋali ḏaḏawyurrnydja beŋura ŋunhi litjalaŋgiyingalnydja ŋäthiliŋuŋurnydja djälŋur, bala ŋali dhu ŋunhi yuwalknha walŋathirrnydja bitjan bili yan nhakun ŋayi Garray Djesu walŋathin, rrambaŋin limurrnha Djesun.
ROM 6:6 Ŋaliny dhuwal bili muka marŋgi ŋunhi ŋali dhuwal ŋäthiliŋuny rumbal bili muka dhiŋgaŋal rrambaŋi maṉḏa Djesu ŋunhiliyi ŋunhi nhanukal dharpaŋur mälakmaranhawuyŋur, märr dhu ŋunhi ganydjarrnydja nhanŋu dhuwurr-yätjkuny romgu bakthunna, ga limurrnydja dhu ga ŋunhi yakan bulu nhina ŋayaŋu garrpinawuy yätjkurruwuŋuny.
ROM 6:7 Marŋgi limurr dhiyakuny, ŋunhi ŋuli yolŋuny dhiŋgamany, ŋayiny ŋuli ŋuriŋiyiny dhuwurr-yätjthuny romdhu ganarrthaman ŋanya ga bäyŋun ŋayi ŋuli gi buluny buŋgawayi nhanŋu.
ROM 6:8 Yo, limurrnydja ŋuli ga dhuwal dhiyakuny dhäwuw bilin märr-yuwalkmirriyirra. Ŋuli ŋali yuwalktja dhiŋgaŋal rrambaŋiny limurrnydja Djesu-Christtja, ŋunhiyiny ŋali dhu ga yuwalknha walŋan nhina, limurra rrambaŋin Garraynha.
ROM 6:9 Yo, marŋgi limurr dhiyakuny dhäwuw. God-Waŋarryun ŋunhi rur'maraŋal Djesu-Christnhany beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, ga walŋan ŋayi dhu ga ŋunha nhinany bitjanna bili yan. Yakan ŋayi dhu ŋunhi buluny dhiŋgam, ga bäyŋun ŋanya dhu buluny dhiŋganhamirriynydja romdhu ŋayatham.
ROM 6:10 Buku-waŋgany yan ŋayi ŋunhi Djesuny dhiŋgaŋal. Ga dhuwalatjarryin ŋunhi dhiŋganhamirriwurrnydja romgurr bala ŋayi yan djuḻkthurra ŋurikiyiny ŋunhi yätjkurruwnydja ganydjarrwu; yätjkurruynydja romdhu ŋanya dhu ŋunhi yakan buluny guwaḻ-ṉirr'maram. Yo. Ga ŋunhi nhakun ŋayi walŋathinany beŋurnydja dhiŋganhaŋurnydja ga nhinany ŋayi dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan ŋunhaliyiny walŋan yan, rrambaŋin maṉḏan marrkapthunmirra ga God-Waŋarrnha.
ROM 6:11 Ga bitjanna nhuma dhu ga ŋunhi guyaŋanhamirrnydja nhakun nhumany dhuwal dhiŋganhawuynha yolŋu walal ŋula nhakuny nhakun buluny dhuwurr-yätjkuny romgu djämaw, yurr walŋan nhe God-Waŋarrwalnydja nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra.
ROM 6:12 Yo, dhuwurr-yätjkurrnydja dhuwal yakan nhuŋu buŋgawa buluny. Ga yakan gurrupanmirrnydja nhunapinyany nhe ŋunhiwili yätjkurrulilnydja romlil. Ma', ḏaḏawyurra beŋurnydja ŋunhi ŋula nhäŋurnydja mala yätjkurruŋurnydja guyaŋanhaŋur. Yakan gi djäma nhokiyingalnydja nhe djälyu, bili nhuŋuny djäl dhuwali djarrpi' yan, bala ŋuli ga ŋunhi nhakun dharrwunuman nhuna ŋunhiwilin yätjkurrulila romlil.
ROM 6:13 Gatjuy biyakun guyaŋiny ŋamathaŋun ŋurikiny romgu dharrwununhamirriwnydja, yaka'yurra nhanŋu, ga yaka gi djäma yätjkurr nhokiyingalnydja nhe goŋdhuny ga ḻiyaynydja ga dhärukthuny ga ŋula nhaliynydja malaŋuy. Yakan nhanŋu gi djäma buluny ŋurikiyiny yätjkurruwnydja. Biyakun gurrupanmirra nhunapinyany nhe bukmakkuŋun yan nhanukiyingala God-Waŋarrwala, bala djäman ŋamakurrnha yan nhokiyingal nhe goŋdhuny ga dhärukthuny ga ŋula nhaliynydja malaŋuy. Bili ŋäthilnydja ŋunhi nhe ŋuli ganha nhinanha dhiŋganhamirriŋur muka romŋur, ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala yan ŋayi
ROM 6:14 dhuwurr-yätjkurrnydja dhuwal yakan nhuŋu buŋgawa buluny, bili dhiyaŋuny bala nhe ga dhuwal nhina ŋunhiliyin nhanukalnha God-Waŋarrwalnha mel-wuyunamirriŋura romŋur, yakan ŋunhiliyiny ŋunhi Mawtjitjkalnydja romŋur.
ROM 6:15 Yo. Dhiyaŋuny bala limurr ga dhuwal nhina God-Waŋarrwalnha märr-ŋamathinyaŋurnydja ga goŋŋurnydja, yakan ŋunhili ŋäthiliŋuŋurnydja romŋur, dhä-gir'yunamirriŋurnydja ga dhiŋganhamirriŋurnydja. Ga nhaltjan dhika limurrnydja dhu ga guyaŋa? Mak limurr dhu ga waŋa bitjanna, “Bäydhi ŋarra dhu ga ŋunhi djäma yätjkurr. Yakan ŋarrany gi dhuwal nhini ŋunhiliyi romŋur dhä-gir'yunamirriŋurnydja. Ŋarrany ga dhuwal nhina dhiyaŋuny bala God-Waŋarrwalnha yan djägaŋurnydja, ga ŋayipi ŋunhi mel-wuyunamirrnydja ga bäy-lakaranhamirrnydja.” Bitjandja limurr dhu ga ŋula waŋa muka? Bäyŋu warray!
ROM 6:16 Muka dhuŋa yan nhe dhuwal baḏak? Ŋunhi nhe ŋuli dhayuŋanmirrnydja nhunapinya nhe ŋula yolkalnydja yolŋuwal märr nhe dhu ga ŋunhi djämany ŋurikiyin bili yan, ga ŋunhiyiny nhakun nhe yolŋu nhanŋuwuynha yan djämamirr. Yo, ŋuli balaŋ nhe dhu waŋa bitjandja gam', “Ŋarrany dhu ga dhuwal djäma yätjkurrnha yan,” ŋunhiyiny nhakun ŋayin nhuŋu dhu ŋunhiyin yätjkurrnha ŋurruŋuny, buŋgawayirrnydja dhu ga, ga märramany nhe dhu ga ŋunhi nhanukuŋuny rom dhiŋganhamirra yan. Ga ŋuli nhe dhu waŋa bitjan, “Ŋarrany dhu ga dhuwal dhäruk märram Garraynha yan,” ŋunhiyiny nhakun dhu ŋayipin nhuŋu God-Waŋarrnha ŋurruŋuny ga buŋgawany, bala nhe dhu ga ŋunhi nhinany ŋamakurra yan, dhuwurr-dhunupan.
ROM 6:17 Ŋarrany dhuwal mirithinan yan buku-gurrparnydja God-Waŋarrnhany. Ŋäthilnydja nhuma ŋuli ganha ŋunhi nhinanha ŋayaŋu-ḏapmaranhawuy muka dhuwurr-yätjkurruwuŋ rombuy. Ga dhiyaŋuny bala nhuma gan ŋunhi bilyurra beŋuryiny yätjkurrŋurnydja romŋur bala gan yuwalkkuŋala yan märr-yuwalkmirriyinany bukmakthun yan nhumalaŋgiyingal walŋaynydja ga ḏoṯurrkthuny, ŋunhiyiny mala dhäwu ŋunhi ŋanapurr marrtjin marŋgikuŋal lakaraŋal nhumalaŋgal.
ROM 6:18 Bala nhumalany ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny märraŋala dhawaṯmaraŋala beŋuryiny ŋunhi yätjkurruŋurnydja romŋur ga dhiyaŋuny bala nhuma dhuwal djämamirr manymakkun yan romgu.
ROM 6:19 Yo, waŋany ŋarra ga dhuwal lakaramany dhunupan yan dhawaṯmaram, märr nhuma dhu dharaŋana. Bili yolŋuny dhuwal ŋayaŋu yalŋgi yan bondi yan ŋuli yätjkurrulil gärri. Ŋäthilnydja nhuma ŋunhi bukmak yan rumbal nhumalaŋguwuy nhuma gurrupar nyalmiriwnha burrpuw'nha romgu, yätjkurruwnha yan djämaw. Yurr dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur nhuma dhu bukmaknha yan gurrupanmirr rumbalnydja nhuŋuwuy nhe ḏarrtjalklila yan romlil, märr nhuma dhu ga nhina ḏarrtjalknha yan, gänaŋ'thunna dhu ga nhanŋuwuynha yan yolŋu walal God-Waŋarrwun.
ROM 6:20 Yo. Ŋäthilnydja nhuma ŋunhi ŋayaŋu-ḏapmaranhawuy yätjkurruwuŋ rombuy yätjkurruw yan djämaw, yakan nhuma ŋuli ganha guyaŋanha ŋula nhakuny ŋamakurruwnydja djämaw.
ROM 6:21 Yo, nhä bili nhuma gan ŋula ŋamakurrnydja märraŋal ŋurikiwuyyiny yätjkurruwuynydja djämapuy ŋunhi nhuma gan milnyaŋ'mirr rom mala djäma ŋunhi ŋayi nhokal goramirra rom dhiyaŋuny bala? Ŋuriŋiyiny mala nhumalany gan ŋunhi maŋutji-warryurr balan bitjarra dhiŋganhamirrilila romlil.
ROM 6:22 Yurr bäyŋun nhuma dhuwal buluny djämamirr walal nhanŋuny ŋurikiyiny yätjkurruwnydja romgu dhuwandja nhuma djämamirr walal nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun. Ga nhinany nhuma dhu ga ŋunhi manymakŋura yan dhika ŋayaŋu-ḏarrtjalkmirra. Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi dhawar'yurrnydja dhipuŋurnydja munatha'ŋurnydja, ŋunhiyiny nhuma dhu gi nhininy ŋunhalnydja latju'ŋura wäŋaŋur walŋan yan wiyinŋumirra God-Waŋarrwala.
ROM 6:23 Yo dhuwurr-yätjpuynydja rombuy djämapuy nhe dhu märram buku-roŋanmaranhawuy dhiŋganhamirra rom. Ga nhanukuŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny mundhurr gurrupanawuy limurruŋguny walŋa-wiyinŋumirra, nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra, ŋunhi ŋayiny limurruŋ Garray.
ROM 7:1 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, buthuru-bitjurrnydja walal manymakkuŋun yan, dhuwal ŋarra nhumalaŋ dhu dhäwuny' lakaraman. Ga nhumany dhu yänan dharaŋanna, bili nhumany bilin marŋgin dhiyakiyiny ŋunhi romgu. Romdja ŋuli ga ŋunhi dhärra ḏälnha yan, nhakun ŋayi ŋunhiyiny buŋgawan yolŋuwnha walalaŋ, waŋan ŋayi ŋuli ga, djäman gurrupan ŋunhi nhaltjanna walal dhu ga nhina, balanyarawnha bili yan wiyinŋuwnha, ga yan bili ga dhiŋgam walal dhu. Ga bäy ŋayi dhu yolŋu ŋunhi dhiŋgaman, ŋunhiyin nhakun ŋayi dhu gulyundja beŋuryiny ŋunhi romŋurnydja malthunaŋur.
ROM 7:2 Ga bitjanna ŋayi ŋuli ga ŋuriŋiyi romdhuny lakaram gam'. Ŋunhi maṉḏa ŋuli yolŋu maṉḏa ḏirramu ga miyalk märranhamirrnydja, ŋayiny dhu ga ŋunhi miyalktja nhina dhuway'mirriŋuwala nhanukiyingalaŋuwala ŋayi, yan bili ga dhiŋgam ŋayi dhu nhanŋu dhuway'mirriŋu. Ga ŋunhi nhakun ŋayi dhu dhuway'mirriŋuny dhiŋgam, bala ŋayi dhu ga ŋunhiyiny miyalktja gänan nhina, yurr yaka nhakun ŋanya dhu ga ŋunhi gulmaramany ŋula nhaliynydja romdhu, wiripuŋuwalnydja ḏirramuwal märranhaŋur.
ROM 7:3 Yo, ga ŋunhi nhakun ŋayi ŋuli ga miyalk nhina wiripuŋuwalnydja ḏirramuwal, ŋunhi nhanŋuwuynydja dhuway'mirriŋu baḏak yan ga walŋa nhina, ŋunhiyiny nhakun balanyayiny rom ŋayiny ŋuli ga ŋunhi miyalkthuny marramban' djäma. Yurr ŋuli nhakun dhu nhanŋu dhuway'mirriŋuny dhiŋgaman, ŋayiny ŋunhi miyalktja bilin baḻanydjarratjarran, yakan ŋanya ga bulu garrpin ŋuriŋiyi romdhu wäŋapuyyu ŋunhi maṉḏa gan nhinan dhuway'mirriŋu nhanŋu. Ga ŋunhiyiny nhakun nhanŋu manymaknha ŋunhi ŋayi dhu märram wiripuŋunhany ḏirramuny; yakan dhu ŋayi ŋunhiyiny djäma marramba'.
ROM 7:4 Ga balanyayi bili ŋayi ga dhuwaliyi romdja barraŋga'yun nhumalaŋguny wäwa walal ga yapa walal, bilin yanbi nhuma ŋunhi dhiŋgaŋalnha nhumalaŋgiyingal ŋäthiliŋuŋurnydja romŋur ga ganydjarrŋur, ŋulawitjarryin rumbalkurrnydja Djesu-Christkalaŋuwurra, märr nhumany dhu ŋunhi dhambay-manapanna nhanukalnha rumballil ŋurikalyin ŋunhi ŋayi rur'yurr beŋur dhiŋganhaŋur, märr nhanukalnydja walŋay nhumany dhu marrtji djämany ŋamakurrnha yan romdja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun.
ROM 7:5 Yo, ŋunhi limurr gan nhinan dhiyaŋuny bili yan munatha'wuyyuny rumbalyu limurrnydja gan ŋunhi djämany yätjkurra yan, djälwun ŋuli ganha malthuna litjalaŋguwuy ŋali, bili ŋuriŋiyin gan ŋunhi Mawtjitjkala romdhu gur'kur-gurruparnydja litjalany yätjkurruwnydja djämaw, bili ŋalipiny ŋunhi ganydjarrmiriwnha maṉḏa, ga bukmaknha limurr gan ŋunhi murrmurryurra yulŋuny. Ga dhiyaŋuny bala limurr ga dhuwal nhina gänaŋ'thuna beŋuryiny ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja romŋur, dhiŋganhawuynha limurr dhuwal ŋurikiyiny romgu ŋunhi limurruny ŋayi gan ŋayathaŋal baṯ-bitjarr rambuŋal yan. Ga bäyŋun limurr dhuwal buluny djämamirr ŋurikiyiny ŋunhi ŋäthiliŋuwnydja romgu wukirriwuywuny, ŋany dhuwandja limurr ga nhinany wiripuŋura gali'ŋurnydja yuṯaynha dhukarryu Dhuyu-Birrimbirrwala ŋayin ga nhina limurruŋgal ŋayaŋuŋur.
ROM 7:7 Nhaltjanna dhu limurrnydja ŋunhiyiny romnha ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar Mawtjitjkal? … yätjkurr-lakaraman? Bäyŋu! Bili dhuwaliyiny ŋunhi romdja manymak yan, yaka yätjkurr. Yurr ŋuriŋiyiny ga ŋunhi romdhuny lakaraman warraŋulkuman ŋarrakuny ŋunhi nhä dhuwal yätjkurr rom. Yo, ŋarrapiny balaŋ ŋunhi yakan marŋgithinya ŋurikiyiny yätjkurruw ŋunhi balaŋ ŋayi ŋunhiyi rom yakany waŋanha bitjana. “Yaka maŋutji-ŋamathi ŋula nhä wiripuŋuw yolŋuw,” bitjanany.
ROM 7:8 Ŋäthilnydja ŋunhi mel-ŋamathinyamirrnydja rom gan ŋorran muka ŋarrakal ŋayaŋuŋur, yurr ŋarrapiny gan ŋunhi dhuŋa marrtjin ŋurikiyiny romgu. Ga dhäŋur beŋuryin nhakun bala ŋarrany ŋäkulnha ŋunhiyi Mawtjitjkuŋuny rom, bala dhunupan ŋunhiyiny mel-ŋamathinyamirrnydja rom ŋutharnha marrtjin yindithinan, bili ŋarra gan ŋunhi guyaŋanany bitjarrnydja bili djälnha yan ŋarrakuwuy ŋarra, bala ŋarra gan ŋunhi marrtjinany djäl-ḏumurra yan ŋula nhakuny malaŋuw. Ŋuli balaŋ ŋarra bäyŋuny ŋänha ŋunhiyi God-Waŋarrwuŋuny rom-nhirrpanawuy, ŋarrany balaŋ ŋunhi ŋarranhawuynhany ŋarra bäyŋuyi yan dharaŋanminyany ŋunhi ŋarrany dhuwal dhuwurr-yätjkurr yolŋu, yaka yan ŋarra dhuwurr-dhunupa.
ROM 7:9 Yo, ŋäthilnydja ŋunhi ŋarra bäyŋu yan marŋgi ŋurikiyiny romgu ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny nhirrpanawuy; gäna muka ŋarra gan nhinan, gänaŋ'thurr gan beŋuryi romŋur. Ga dhäŋur beŋuryin bala ŋarra yan marŋgithinan ŋurikiyiny romgu, bala ŋayi ŋunhi yätjkurrnydja rom rur'yurra ŋarrakalnydja ŋayaŋuŋur, ga balanyamirriyyin nhakun ŋarrapiny nhänhaminan dharaŋanminan bitjanminan, “Yuwalk muka dhuwal ŋarra yätjkurrnydja.
ROM 7:10 Dhunupa nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny dhiŋganhamaranharawnydja ŋarrakuny.” Bili romdhuny ga ŋunhi lakaram bitjanna gam', “Djämany gi biyakun manymakkuŋun yan, märr nheny dhu ga nhina walŋa.” Yurr ŋuriŋiyiny romdhu ŋarrany gan gäŋal dhiŋganhamirrilil, yakan walŋathinyaraw, bili ŋarrapi baḏatjtjurr, ga gaŋgan ŋarra gan ŋunhi bilmaranhaminany ŋarranhawuynhany ŋarra God-Waŋarrwalaŋawnydja romgu malthunaraw.
ROM 7:11 Yo, ŋuriŋiyiny yätjkurruynydja romdhu dhukarrnydja maḻŋ'maraŋala, bala yan ŋayi ŋarrany gan ŋurru-warryurra mayali'-wilkthurra. Bitjarrnha ŋarrany gan ŋunhi guyaŋanany gam', “Dhuwandja ŋarra dhu ga ŋayathaman yan God-Waŋarrwuny rom, märr ŋarra dhu ga walŋan muka nhina.” Yurr gaŋgan ŋarra gan ŋunhi malthurrnydja ŋurikiyiny romgu, bili ŋarra gan djäma yätjkurrnha yan, bakmaraŋala gan ŋunhiyiny romnha manymaknhany. Ga ŋuriŋiyi yätjkurruynydja ŋarrany gan gäŋal balan bitjarra dhiŋganhamirrilila romlil, yakan walŋamirrililnydja. Bili bäyŋun dhu gi ŋunhi balanyayiny rom-bakmaranhamirrnydja mala ŋunhiliyiny nhini wäŋaŋur walŋamirriŋurnydja. Yo. Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi yätjkurruynydja romdhu mayali'-gäŋalnydja ŋarrany.
ROM 7:12 Yurr ŋunhi God-Waŋarrwuny rom gäna warray dhika, dharrpal; ga dhäruk-nhirrpanminyawuy mala nhanŋu ŋunhi warrpam' yan dharrpal dhika ga dhunupa ga manymak.
ROM 7:13 Nhaliy ŋarrany gan ŋunhi dharrwunuŋalnydja balayiny ŋunhi dhiŋganhamirrililnydja? … dhiyaŋ ŋunhi manymakthu romdhu? Bäyŋu warray! Ŋuriŋi bili ŋarrany gan ŋunhi yätjkurruy yan bumarnydja, yurr bumarnydja ŋayi ŋarrany gan ŋunhi dhiŋganhamaraŋalnydja ŋuriŋi bili yan ŋunhi ŋamakurruy romdhuny God-Waŋarrwal. Bala ŋuliwitjarryiny romgurr ŋarra ŋunhi dharaŋarnha yätjkurrunhany romnha, nhäthinya ŋayi ŋunhiyi. Ga dhuwanna ŋunhi ŋarra ŋuli ga dhiyaŋuny bala djäman ŋula nhä mala yätjkurr, ŋunhiyiny nhakun ŋarra ŋuli marrtji nhanŋun God-Waŋarrwun romdja bakmaram, ga God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur ŋarra dhuwal dhuwurr-yätjkurra. Dhiŋgaman ŋarrany dhu dhuwal muŋbunuman yan, bili ŋarrapiny dhuwal bäyŋu rom-dhunupa ga manymak nhinanharaw nhanukalnydja, bäyŋun yan.
ROM 7:14 Yo. God-Waŋarrwuŋuny ŋunhi rom gurrupanawuy dharrpal warray ga walŋamirr. Yurr ŋarrapiny dhuwal yolŋu yan, dhuwalaŋuwuy munatha'wuy, biliŋuwuynha ŋayaŋu-garrpinawuynha yätjkurruwuŋun.
ROM 7:15 Yo, yakan ŋarra gi dhuwal yuwalkkuŋuny nhakun dharaŋul ŋunhi nhä ŋarra ŋuli ga dhuwal djäma, bili yakan ŋarra gi dhuwal djäma ŋunhiyiny ŋunhi manymaktja rom ŋunhi ŋarra ŋuli ga djälthirr ŋurikiyi djämaw, ŋany djämany ŋarra ga dhuwal ŋunhiyin dhuwurr-yätjnha romdja ŋunhi ŋarra ŋuli ga nyinyaŋdhunna ŋurikiyi.
ROM 7:16 Ga ŋunhi ŋarra ŋuli ga malthundja ŋurikiyiny ŋunhi yätjkurruwnydja romgu, ga balanyamirriyyi bili ŋunha ŋarraku djinawany' ŋayaŋuny ga djälthirr manymakkun dhukarrwu, ga dhiyaŋiyiny ga ŋunhi maŋutji-lakaram ŋunhi ŋarrapiny ga nhakun manymak-lakaraman ga yoraman ŋunhi Godkalaŋawnha romgu.
ROM 7:17 Dhiyaŋuny bala ŋarra dhuwal djälnha djämaw manymakkun, yurr ŋunha ŋayaŋuŋurnydja ŋarrakal ga baḏak yan ŋorra yätjkurrnydja, ga ŋayin ŋuli ga ŋunhi bilmaramany ŋarrany yätjkurrulilnydja.
ROM 7:18 Bilin ŋarra dhuwal marŋgin ŋarrakuwuynydja ŋarra ŋayaŋuw; ŋarrany dhuwal yätjkurr yan, yakan ŋamakurr. Yuwalk yan ŋarra dhuwal djäl djämaw manymakkuny, yurr gaŋgan ŋarra ŋuli ga dhuwal ŋayaŋu-bilmaranhamirrnydja ŋarranhawuynhany ŋarra manymakkuny djämaw; ganydjarrmiriwnha ŋarra dhuwal.
ROM 7:19 Bäyŋun ŋarra ŋuli gi dhuwal djäma manymaktja, ŋunhi ŋarra djäl dhuwal ŋurikiyi ŋamakurruw romgu. Ŋany baḏaknha ŋarra ŋuli ga djämany yätjkurra yan malany romdja, ŋunhiyiny mala ŋunhi ŋarra yaka djäl ŋurikiyi malaŋuw.
ROM 7:20 Yo. Ŋarra ŋuli ga dhuwal djäma yätjkurrnydja bitjanna bili yan, ŋunhi ŋarra gi dhuwal yaka djälthi ŋuriki yätjkurruw. Ga ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhi ŋunhiyiny yätjkurr bäyŋu ŋarrakiyinguŋuny guyaŋanhawuy. Yurr ŋayaŋuŋurnydja ŋarrakal ga baḏak yan ŋorra yätjkurrnydja, ga ŋayi ŋuli nhakun bondi yan bilmaramany ŋarrany yätjkurrulilnydja.
ROM 7:21 Yo, yuwalk dhuwandja. Djälthirr warray ŋarra ŋuli ga dhuwal manymakkuny djämaw, yurr yätjkurrnydja rom ŋuli ga baḏak yan djäma ŋarrakal, dharrwunum ŋarrany ŋuli ga bitjanna bili yan yätjkurruwnha djämaw.
ROM 7:22 Yurr ŋarrapiny ŋuli ga dhuwal guyaŋa bitjanna, “Godkalaŋawnydja romgu ŋarra ga dhuwal märr-ŋamathirr warray, mirithirr yan ŋarra ŋuli ga djälthirrnydja ŋurikiyiny romgu malthunaraw.”
ROM 7:23 Yo, ŋarrakal ḻiyaynydja ŋarra ŋuli ga guyaŋa yoraman Godkalaŋawnydja romgu, yurr ŋayaŋun ŋarraku yätjkurrnydja, ga ŋayin ŋuli gi ŋunhi yakany djälthi ŋarraku ŋarra dhu ga djäma manymak. Ŋuriŋiyin yätjkurruynha ŋarrany ŋuli ga ŋunhi ŋayathamany baṯ-bitjandja dhuwandja rumbalnydja ŋarraku, mirithirra ŋuli ga gulmaraman ŋarranhany manymakŋurnydja. Bala ŋarra ŋuli ga dhuwal bitjanna bili yan djämany yätjkurrnha yan, bili garrpinawuynha ŋarra dhuwal biliŋuwuynha ŋurukuŋdhin yätjkurruwuŋun ŋunhi ŋuli ga ŋorra dhuwal ŋayaŋuŋur ŋarrakal.
ROM 7:24 Ye-e-e, gumurr-djararrk ŋarra! Dhiyaŋ ŋunhi yätjkurruynydja ŋarrany ga gäma balan bitjanna dhiŋganhamirrilila. Yolthun dhika ŋarrany dhu guŋga'yundja? … märr ŋarra dhu ga yakan buluny djäma bitjandja bili ŋunhiyiny bili yan yätjkurrnydja?
ROM 7:25 Go limurr wokthunna God-Waŋarrwuny! Bili ŋayipi muka ŋunhi ŋarrany dhawaṯmaraŋalnydja beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja. Bilin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny dhukarrnydja bumara ŋarrakuny ŋamathanharawnha yan nhinanharawnydja, dhuwalatjarra ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwurra ŋunhi ŋayi Garray limurruŋ. Yo. Ḻiyaynydja ŋarrakal ŋuli ga dhuwal mala-djarr'yundja Godkalaŋawnha yan romguny malthunaraw, yurr dhuwandja rumbalnydja ŋarraku gi yakan warray djälthi ḏaḏawyunaraw beŋur yätjkurruŋurnydja djämaŋur.
ROM 8:1 Yo. Bäyŋun ŋayi dhu ga ŋunhi God-Waŋarryuny limurrunhany buluny yätjkurr-lakaram, ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi limurrnydja ga nhina waŋganyŋura Djesu-Christkala yan. Yakan ŋayi limurruny dhu ŋunhi gänaŋ'maramany bala djuy'yun dhä-gir'yunamirrililnydja dhiŋganharawnydja.
ROM 8:2 Bilin limurrnydja ŋunhi waŋgany-manapara nhanukala Djesu-Christkala, bala ŋayi litjalany ŋayaŋuny walŋakuŋala ŋuriŋin ŋunhi, ŋunhi ŋayi gurrupar nhanŋuwuynha ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnhany limurruŋgala ŋayaŋulilnydja. Ga dhiyaŋuny bala ŋali ga dhuwal nhina yuṯaŋura romŋurnydja, ŋunhiliyin walŋamirriŋura. Ga dhiyaŋiyin ŋunhi romdhuny walŋaynha limurrunhany dhawaṯmaraŋal beŋurnydja ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja romŋur, yätjkurruŋurnydja ga dhiŋganhamirriŋurnydja.
ROM 8:3 Yo. Ŋäthiliŋuny ŋunhi rom God-Waŋarrwuny manymak warray, yurr ganydjarrmiriwnha, yakan ŋayi ŋuli gi ŋuriŋiyi ŋäthiliŋuynydja romdhu limurruny ŋayaŋu-baḻanydjarratjarrayaŋ, bili limurruŋ dhuwal yolŋuwnydja ŋayaŋu yalŋgi yan. Yurr God-Waŋarryuny ŋunhi djuy'yurr nhanŋuwuynydja ŋayi Gäthu'mirriŋuny djaw'yunarawnha ŋurikiyin yätjkurruw. Bala ŋayi gan nhinanany dhiyalnydja yolŋun yänan rumbalnydja, ga dhiŋgaŋalnydja ŋayi ŋunhi limurruŋgala rumbalyuny, märr ŋayi ŋunhi yätjkurruwnydja romgu ganydjarr bakmaraŋala, bala dhä-gir'yurra ŋunhi rom-yätjkurrnydja.
ROM 8:4 Yo. Ga ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu bitjarryiny djäma, märr ŋayi dhu ga ŋunhi nhä mala ŋamakurrnydja rom dhawaṯthun beŋurnydja ŋunhi Mawtjitjkalnydja romŋur ŋuriŋiyin limurr dhu ga ŋunhi manygarrayirrnydja ŋunhiwurrnydja ŋunhi limurr ŋuli ga malthun nhanŋuwuy yan Dhuyu-Birrimbirrwu, ga yakan limurruŋgiyingalaŋaw djarrpiwny'tja ŋayaŋuw.
ROM 8:5 Yo. Ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga walalaŋgiyingalaŋawnydja walal djälwu malthun, walalnydja ŋuli ga ŋunhi guyaŋa ŋunhiyin bili yan, ŋunhi nhä mala ŋuli ga walalaŋgal djälŋur ga rumbalŋur dhawaṯthun. Ga ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga malthun Dhuyu-Birrimbirrwuny yan, ŋuriŋiwurruyyiny ŋuli ga ŋunhi guyaŋa ŋunhin bili yan ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga Dhuyu-Birrimbirr walalaŋ waŋa ga djälthirr.
ROM 8:6 Ga ŋunhi limurr dhu ga bitjan bili guyaŋa ga djäma limurruŋgiyingalnydja yan djälyu, ŋunhiyiny ŋali ga marrtji balan bitjanna dhiŋganhamirrilila. Ga ŋuli limurr dhu ga ŋunhi malthun ga djäma ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu ga Dhuyu-Birrimbirryu waṉa-gäma limurruny, ŋunhiyiny limurr dhu ga nhina walŋan yänan ga mägayan, bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
ROM 8:7 Ga yuwalk dhuwandja. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi guyaŋa ga malthun bitjan bili yan nhokiyingalaŋawnydja nhe rumbalpuywuny djälwu, ŋunhiyiny nhakun nhe balanyayiny yolŋu miriŋun God-Waŋarrwuny, bili yaka muka nhe ŋuli gi ŋunhi dhärukkuny malthurr ŋurukuny ŋunhi Godkalaŋuwnydja romgu ga mirithirra ŋunhi gumurr-ḏälnha nhakun nhuŋuny.
ROM 8:8 Yo, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga marrtji walalaŋgiyingalaŋawurrnydja walal yan djälkurr bitjandja bili, yakan walal ŋuli gi ŋunhi ŋayaŋu-manymakkuŋ God-Waŋarrnhany ŋula nhaliynydja malaŋuy walalaŋgiyingalnydja walal djämay.
ROM 8:9 Yurr ŋuli ŋayi gi yuwalktja nhini God-Waŋarrwuny Birrimbirrnydja nhokal ŋayaŋuŋurnydja, ŋunhiyiny nhakun nhe yolŋu bäyŋun buluny balanyany nhakun ŋunhiwurryiny yolŋu walal ŋayaŋu-gänany mala. Ŋany nheny dhu ga ŋunhi buthuru-bitjundja nhanŋuwuynha yan, bala malthunna ŋurikiyiny, ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu ga nhokal Dhuyu-Birrimbirr waŋa; yakan nhe dhu ga ŋunhi malthun nhokiyingalaŋawnydja nhe djälwu. Ga ŋuli ŋayi gi yakany nhokal ŋayaŋuŋur nhini nhanŋuny Djesu-Christkuny Birrimbirr, ga ŋunhiyiny nhe yaka yan nhanŋu yolŋu.
ROM 8:10 Ŋuli nhokal dhu ga ŋayaŋuŋur yuwalktja Djesu-Christtja nhina, bäydhi nhuŋu dhu ŋunhi rumbalnydja dhiŋgam bili dhuwalaŋuwuyyu yätjkurruy, yurr birrimbirrnydja nhe dhu ga ŋunhi nhina walŋan yan, bili ŋayi God-Waŋarryuny nhunany bilin dhuwurr-dhunupan lakaraŋal ŋuliwitjarra ŋunhi nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra.
ROM 8:11 Yo. Ga ŋuli ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwal Birrimbirryu yuwalktja yan Djesuny rur'maraŋal beŋur dhiŋganhaŋurnydja, ga dhiyaŋuny bala ŋayi ga nhina dhuwaliyin nhokala walŋaŋur, ga ŋayipiyi yan dhu ŋunhi walŋakuŋ rumbalnydja nhuŋu ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi rur'maraŋal Djesu-Christnha dhiŋganhaŋur, dhiyaŋiyi bili yan Birrimbirryuny waŋganydhu ŋunhi ŋayi ga dhuwaliyi nhinan nhokal walŋaŋur.
ROM 8:12 Yo, yolŋu walal ŋarraku ŋunhi nhuma Garraywalaŋumirr mala. Limurrnydja dhu ḻiya-ŋamaŋamayunmirrnydja nhinanharaw dhunupawnha yan ga manymakkunharawnha. Yakan limurr dhu ga ŋunhi malthun limurruŋgiyingalaŋawnydja limurr djälwu.
ROM 8:13 Ga ŋuli ŋali dhu ga bitjan bili nhina ŋuriŋi bili yan litjalaŋgiyingalnydja djälyu ga ŋayaŋuy, ŋunhiyiny nhakun ŋali dhu dhiŋgaman balan bala yan gupaḏalnha. Ga ŋuli ŋali dhu ḏaḏawyun muŋbunumany beŋuryiny ŋunhi yätjkurruŋurnydja, bitjan nhakun ŋuli ŋunhi dhiŋganhawuyyu yolŋuy moman, ga ŋuli ŋali dhu yuwalk yan ŋunhi ganarrthamany ŋunhiyi yätjkurrnydja djäma malany bili ŋuriŋiyin ganydjarryuny Dhuyu-Birrimbirrwalnha, ŋaliny dhu ga ŋunhi nhina walŋan yan.
ROM 8:14 Bili ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga malthun Godkalaŋawnydja yan Birrimbirrwu, ŋunhiwurryin ŋunhi yuwalktja God-Waŋarrwuny djamarrkuḻi'.
ROM 8:15 Ŋäthilnydja ŋunhi nhumalany gan romdhu barrariy muka baku-ŋayathaŋal. Yo, God-Waŋarrwuŋuny ŋunhi Birrimbirr gurrupanawuy yaka ŋayi ŋuli gi nhuna ŋayaŋu-garrwi'yurr ga barrari-gurrupul, ŋany ŋuriŋiyiny Birrimbirryu ŋayi God-Waŋarryuny nhunany märraŋala nhanukiyingala ŋayi, bala nhe dhuwal dhiyaŋuny bala nhanŋuwuynha yan marrkapmirra gäthu'mirriŋuny. Yo. Dhiyaŋuny bala limurr ŋuli ga ŋunhi gurrpanna ŋanya God-Waŋarrnhany bitjanna, “Mäḻu'! Mäḻu'!” bitjanna.
ROM 8:16 Bili dhuwandja litjalaŋgalnydja ŋayaŋuŋur ŋayiny ŋuli ga ŋunhi Dhuyu Birrimbirrnydja waŋa limurruŋ bitjanna, “Yuwalk muka nhe dhuwal yothu nhanŋuwuynydja yan God-Waŋarrwuny,” bitjanna.
ROM 8:17 Yo. Yuwalknha yan limurr dhuwal djamarrkuḻiny' nhanŋuny God-Waŋarrwuny. Ga bukmak ŋunha ŋunhi nhanukuŋuny nhä malany ŋamakurrnydja, ŋayiny dhu gurrupanna limurruŋguny; rrambaŋin limurr dhu ga ŋunhi märramany, Christthu ga limurr, ŋunhi ŋayi ga ŋayatham nhanŋu. Yo, yuwalk limurr ŋuli marrtji ŋunhi dhiyalnydja märram ŋunhi ŋayaŋu-wutthunamirrnydja rom, bitjandhi bili yan rrambaŋi limurr Christthu, ga rrambaŋiyi yan limurr dhu ŋunhi märraŋ ŋunhiyiny ŋunhi mäwilimirrnydja ga djeŋarra'mirrnydja rom.
ROM 8:18 Yo, yuwalk dhuwandja. Dhiyal munatha'ŋurnydja limurr dhu ga ŋunhi ŋayaŋu-miḏikirr ŋula nhaliy malaŋuy romdhu, yurr ŋarrapiny ŋuli ga ŋunhi dharaŋan warray bitjan gam'. Ŋunhi limurruny ŋuli ŋayaŋu-wutthundja dhiyalnydja nhakun munatha'ŋurnydja ŋula nhaliynydja, ŋunhiyiny märr gaŋga, nyumukuṉiny', ga guwarr yan, bili ŋunhalnydja limurr dhu ga nhina mirithirra manymakŋura dhikan, djeŋarra'mirriŋura wäŋaŋur, ŋunhi dhu yalalaŋumirriy limurruŋ maḻŋ'thurr.
ROM 8:19 Bili bukmak ŋula nhäny mala ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny bokmanawuy, ŋunhiyiny bilin galkunna ga, dhukarr-nhäman ŋurukun bala ŋunhi, ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu milkuŋun limurrunhany nhanŋuwuynydja ŋayi djamarrkuḻi'nhany malaŋuny. Yo, bukmakthun dhu ŋunhi nhäŋuny limurruny balanyamirriyyiny, ḏarrtjalknha yan yuwalknha, djeŋarra'mirriyin limurr dhu gi dhärriny.
ROM 8:20 Bili ŋäthilnydja ŋunhi God-Waŋarryu bokmar ŋula nhäny mala manymak yan warrpam', bala dhäŋur beŋuryin ŋunhi yolŋuny bilyurr, bala yan ŋayi rom-djarrpi'thinan, bala bukmaknha nhäny mala ŋunhi miḏikinany, yolŋu-manaparnha, bukmaknha marrtjin dhiŋga'-dhiŋgaŋalnydja. Yurr God-Waŋarryuny bäyŋu warray monha ŋunhiyiny nhäny mala ŋunhi ŋayi bokmar dhä-ŋäthilnydja. Yänan ŋayi dhawu'-nhirrparnydja yalalaŋuwnha, märr ŋayi dhu marrtji ŋunhiyiny dhawaṯmaraman ŋula nhäny mala warrpam'thunna yänan beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhamirriŋurnydja romŋur, warrpam' yan, märr dhu yakan bukmaktja ŋula nhäny mala buluny miḏiki, ga ŋäthiliŋuyi, ga dhiŋguŋ. Bili bukmaknha dhu ŋunhi nhäny mala yuṯathin yolŋu-manapula, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal God-Waŋarrwun djamarrkuḻi' mala.
ROM 8:22 Yo. Dhiyaŋuny bala bukmaknha nhäny mala ga dhuwal galŋa-yätjirra, ga ŋorr'ŋurryunna, biŋgan' ga nhinany dhukarr-nhäman ga, yan bili-i-i, ga bäy ŋayi dhu ŋunhiyi yuṯa rom maḻŋ'thurr.
ROM 8:23 Ga balanyayi bili limurrnydja dhuwal, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi limurr bilin märraŋalnha God-Waŋarrwu Dhuyu-Birrimbirrnhany. Yo, Dhuyu-Birrimbirrnydja dhuwal nhakun limurruŋ ŋurruŋu mundhurr nhanukuŋ God-Waŋarrwuŋ, yalalaŋuwnha ga maŋutji-lakaram ŋunhi dhu ŋayi yalalaŋumirrnydja gurrupul manymaknha dhika mirithirra ŋula nhäny mala, ŋapa-ŋal'maraŋun dhu marrtji ŋunhiwiliyin ŋunhi ŋayi ŋäthil gurrupar Dhuyu-Birrimbirrnha. Ga bitjanna limurr ŋuli ga ŋunhi waŋany, “Ye-e-e! Nhäthan dhu dhuwal ŋayi maḻŋ'thurrnydja?” Yo, bitjanna limurr ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋu-gatjpu'yundja, dhukarr-nhämany ŋurikiyiny waluw ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu gurrupul limurruny, nhanŋuwuynha ŋayi djamarrkuḻi'nhany malaŋuny, yuṯan dhika rumbal, gänaŋ'thurra dhu gi beŋurnydja ŋunhi ŋayaŋu-miḏikinyamirriŋurnydja romŋur.
ROM 8:24 Bili God-Waŋarryuny limurruny ŋunhi walŋakuŋalnydja ŋäthil muka yan, yurr yaka limurr balanyamirriyyiny märranha bukmaktja ŋunhi ŋula nhä malany ŋunhi ŋayi limurruŋ wäwunguŋal. Bala limurrnydja ga dhuwal dhiyaŋuny bala gatjpu'yunna, dhukarr-nhäman ga manapan ŋurikiyin ŋunhi dhu yalalany maḻŋ'thurra limurruŋ. Ŋuli balaŋ limurr ŋula ŋäthilnydja märranha ŋula nhäny mala bukmaktja yan ŋamakurrnydja, ŋunhiyiny mak limurr balaŋ ganha bäyŋun wiyin'tja galkuna nhinanhany, gatjpu'yunany ganha ŋurikiyiny maḻŋ'thunaraw. Yo, yaka dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu gatjpu'yundja nhina, dhukarr-nhämany dhu ga ŋula nhakuny, ŋunhi ŋayiny bili muka märraŋal.
ROM 8:25 Ga ŋuli limurr ga gatjpu'yundja ŋunhi ŋula nhakuny märranharaw, ŋurikiny ŋunhi ŋayi yaka maḻŋ'thunna ŋäthil, limurrnydja dhu marrtji yan märr-nhänhamirr, märr-yuwalkthirr dhu marrtji yan bala, ga yan bili-i-i, ga maḻŋ'thun ŋayi dhu yan dhä-yuwalk. Yaka limurr dhu ŋunhi gandarrŋurnydja märr-djawaryun ŋula nhaliynydja malaŋuy galkunaraynydja.
ROM 8:26 Yo. Ŋaliny dhuwal yolŋuny yalŋgi yan, yaka ḏäl, yurr God-Waŋarrwuny ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja dhuwanna litjalaŋgalnha, guŋga'yunarawnydja limurruŋ ga marrparaŋgunharawnydja. Bili yakan ŋali marŋgi yuwalktja ŋuriki ŋäŋ'thunarawnydja ga bukumirriyanharawnydja, yurr Dhuyu-Birrimbirrnha ŋuli ga ŋunhi bukumirriyamany ŋayipin litjalaŋgalnydja ŋayaŋuŋur balany God-Waŋarrwalnydja; ŋayipin ŋuli ga ŋunhi mirithirrnydja ŋäŋ'thun God-Waŋarrnhany ŋurukuny ŋunhi djinawa'puywuny ŋayaŋuw litjalaŋgalaŋaw, bili litjalaŋguŋuny ŋunhi dhurrwarapuynydja bukumirriyanhawuy yaka gana'. Ŋula wanhawitjanna ŋayi ŋuli ŋunhi romgurrnydja waŋany nhanukal, gayulnha ŋulan bäynha, yurr ŋayipin ŋuli ŋunhi ŋanya dharaŋandja God-Waŋarryun Bäpaynha.
ROM 8:27 Bili God-Waŋarryuny limurruŋ ŋuli ga ŋunhi yolŋuwnydja walalaŋ ŋayaŋuny nhäma warrpam'thunna mar'wakmaraman, ga dharaŋan yan ŋayi ŋuli ga nhäma ŋunhi nhanŋuny Dhuyu-Birrimbirrwuny guyaŋanhawuy, ŋunhi ŋayi ŋuli ga bukumirriyamany ŋäŋ'thundja God-Waŋarrnhany limurruŋguny Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, yurr waŋany ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋäŋ'thundja nhanukiyingal God-Waŋarrwal yan ŋayaŋuynydja.
ROM 8:28 Yo. Limurr marŋgi dhiyak. Ŋunhi ŋuli ŋula nhä rom maḻŋ'thun dhiyal limurruŋgal gali'ŋur, bäydhi ŋayi ŋula manymaktja, ga bäydhi ŋayi balanyany rom nhakun ŋunhi galŋa-miḏikinyamirrnydja, ga warwumirrnydja, yurr limurrnydja dhu ga ŋunhi märram ŋamakurrnha yan God-Waŋarrwuŋuny dhuwalatjandhiny ŋunhi romgurr malaŋuwurr. Yo, bäydhi ŋayi dhu dhuwandja mala ŋunhi maḻŋ'thurr limurruŋ rom ŋamakurrnydja nhä mak yätjkurrnydja, yurr God-Waŋarryu dhu ŋunhi ŋayipi djämany dhuwaliyiny mala bukmak yan, bala ŋayi dhu ŋunhi ŋuliwiyakiyin ŋayaŋu-mulka'kunhamirrnydja rom djäma, märr dhu limurrnydja ŋayaŋu-marrparaŋdhirra. Bitjandhiyiny ŋayi dhu ŋunhi djämany limurruŋguny ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi limurr ŋuli ga märr-ŋamathirr nhanŋu, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋayi yäku-lakaraŋal limurruny, bala märraŋala nhanukiyingallilyaŋalnha ŋayi.
ROM 8:29 Yo. Be ŋäthil ŋunhi ŋaliny bäyŋu muka yan, ŋayiny God-Waŋarrnydja ŋunhi ŋäthil yan marŋgi limurruŋguny, bala ŋayi gänaŋ'maraŋala limurrunhany, märr ŋaliny dhu bitjanna nhakun Gäthu'mirriŋun nhanŋu God-Waŋarrwu ŋunhi ŋayi maḻamarr Gäthu'mirriŋu nhanŋu God-Waŋarrwu, ga limurrnydja dhuwal balanyan nhakun yukuyuku'mirriŋun mala nhanŋu, yurr dharrwan mirithirra.
ROM 8:30 Bala ŋayipiny God-Waŋarrnydja wäthurra limurruŋ, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋayi ŋäthil gänaŋ'maraŋal litjalany nhirrpar nhanukiyingallilyaŋal ŋayi. Bala ŋayi ŋunhi dhuwurr-dhunupan lakaraŋalnydja litjalany, ga yalalaŋumirrnydja ŋali dhu gi ŋunhi nhininy galkin yanan nhanukala, ŋunhiliyin ŋunhi djeŋarra'mirriŋura wäŋaŋurnydja.
ROM 8:31 Nhaltjanna limurrnydja dhu waŋa, dhiyakiyiny mala dhärukkuny ŋunhi ŋarra marrtjin wukirri? Ŋuli ŋayi God-Waŋarrnydja limurruŋgalnydja gali'ŋur ga yolthun dhu dhika limurrunhany rrorru'.
ROM 8:32 Bili God-Waŋarryuny yaka warray galŋa-ḏälthinya nhanŋuwuynydja ŋayi Gäthu'mirriŋuny waŋganynhany; yänan ŋayi ŋanya ŋunhi märryu-dhapinyaynha dhayuŋarnydja dhiŋganharawnydja. Yo, ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu gurruparnydja nhanŋuwuy ŋayi Gäthu'mirriŋunhany ga ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram, ŋayi dhu gurrupanna yan limurruŋ ŋunhi bukmaknha yan ŋula nhäny mala ŋayaŋuynydja dhapinyaynha.
ROM 8:33 Ga yolthun dhika limurrunhany dhu ga ŋunhi gänaŋ'maranhawuynhany mala nhanŋu rom-nyamir'yun. Bäyŋun! Bili ŋayipin ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarryun yan yolŋunhany walalany rom-dhunupany lakaram.
ROM 8:34 Ga yolthun dhika ŋayi dhu yolŋuy limurrunhany yätjkurr-lakaram, yanbi limurr dhu be dhä-gir'yunawuynha märraŋ? Bäyŋun yan! Bili ŋayipi muka ŋunhi Djesu-Christ yan dhiŋgaŋalnydja, märr limurrnydja dhu ga walŋan nhina, ga dhiyaŋuny bala ŋayi ga ŋunha nhinany dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja nhanukala God-Waŋarrwala ŋäŋ'thunna ga bukumirriyaman nhanukal limurruŋgun.
ROM 8:35 Yolthu dhika dhu ŋunhi yolŋuy limurrunhany gänaŋ'maram Djesu-Christkalnydja märr-ŋamathinyaŋur? Ŋula dhu mariy litjalany gänaŋ'maram, wo gumurr-ḏälyu romdhu, wo ŋayaŋu-wutthunamirriy romdhu, wo djaṉŋarryu romdhu wo ŋurruwuykthu rom wo ŋula burakirr limurr dhu, wo dhiŋganhamirriy romdhu? Bäyŋu warray!
ROM 8:36 Yo ŋunha ŋayi ga ŋäthiliŋuynydja djorray' lakaram bitjan warray gam', “Yo. Nhumalaŋ warray ŋanapurrnydja gan dhuwal marrtjin gumurr-ḏälkurrnydja romgurr ga dhiŋganhawurrnydja romgurr bitjarr yan bili, balanyan dhuwal ŋanapurrnydja nhakun bimbin mala; ŋunhi ŋanapurruny walal dhu buman ŋula nhäthany bawalamirriynydja.”
ROM 8:37 Yo. Yuwalk muka dhu ŋunhi ŋayaŋu-wutthunamirrnydja rom maḻŋ'thun limurruŋ. Yurr limurrnydja dhu yänan djuḻkmaraman ŋunhiyiny malany bukmak yan ŋuliwitjanna Garraywalaŋuwurra, bili baman' yan muka ŋayi märr-ŋamathinany limurruŋ, bala ŋayi yan dhiŋgaŋala limurruŋgalnydja dharapulŋur.
ROM 8:38 Yuwalk dhuwal yulŋuny. Mirithirr yan ŋayi ga ŋunha märr-ŋamathirrnydja limurruŋ. Ga bäyŋun gi ŋula nhaliynydja ganydjarr ŋayathul djaw'yunarawnydja limurruŋ beŋurnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja goŋŋur. Bäydhi limurr dhu ŋunhi dhiŋgamany, nhä mak limurr dhu ga walŋa yan nhina, baḏak yan limurrnydja dhuwal nhanukal God-Waŋarrwal yan djägaŋurnydja. Ga ŋuruŋurruy ŋunhi djiwarr'puyyu dhäwu-gänhamirriy yolŋuy walal, ga ŋunhawurr ŋunhi ŋula nhä waŋarr mala, ga ŋula nhä ganydjarr mala, dhiyaŋuwurruynydja gi ŋunhi bäyŋun ŋula waŋganydhu ganydjarr ŋayathul ḏaḏawmaranharaw limurruŋguny beŋurnydja ŋunhi Godkalaŋuŋurnydja märr-ŋamathinyaŋur. Yo. Ga ŋunhi nhakun ga dhiyaŋ bala nhä mala maḻŋ'thun, ga yalalaŋumirriy dhu gi ŋula nhä mala biyakiyi bili maḻŋ'thurryi, balanya malany gam', nhakun barrari-gurrupanamirrnydja rom ga ŋayaŋu-wutthunamirrnydja ga wiripu wiripu malany, yurr ŋayiny God-Waŋarryuny dhu ga ŋunhi bitjanna bili ŋayathaman yan limurrunhany nhanukiyingalnydja ŋayi märr-ŋamathinyaray.
ROM 8:39 Bäyŋun gi ŋorri ganydjarrnydja dhiyal garrwarnydja munatha'ŋur ga ŋunha djiwarr'ŋur ga be bala ḏandjaŋur, ḏaḏawmaranharaw limurruŋguny God-Waŋarrwalnydja märr-ŋamathinyaŋur. Bäyŋu gi dhuwal ŋorri ganydjarr gänaŋ'maranharawnydja ga gulmaranharawnydja limurruŋguny Bäpawalnydja God-Waŋarrwalnydja märr-ŋamathinyaŋur. Ŋayiny dhu ga bitjan warray bili märr-ŋamathirr yan limurruŋguny, bili limurrnydja dhuwal biliŋuwuynha waŋgany-manapanminyawuynha Garraynha Djesu-Christnha.
ROM 9:1 Yo, lakaramany ŋarra ga dhuwal dhäwuny' yuwalk yan, yaka ŋarra gi dhuwal nyäḻ'yurrnydja lakaraŋ, bili ŋarrany dhuwal nhanŋuwuynha yan yolŋu Christkun. Ŋayin dhuwal Dhuyu-Birrimbirrnha ŋarrakuny marŋgi, ga dhuwal ŋunhi ŋayaŋuŋurnydja ŋarrakal ŋayiny ŋuli ga yoraman ŋarrakuny, ŋunhi ŋarrany ga dhuwal lakaramany yuwalknha yan, yakan nyäḻ'yun.
ROM 9:2 Yo, mirithirra yan ŋarra ga dhuwal ŋayaŋumiriwyirrnydja ga warwumirriyirrnydja nhina ŋurukuwurruŋguny ŋunhi Djuw malawnydja yolŋuw walalaŋ, ŋarrakalaŋawnydja ŋunhi nininyŋuwnydja malaw. Ye-e-e, wanha balaŋ dhuwal ŋarran God-Waŋarrwalnydja mariŋur, ŋarranhan ŋayi dhu yätjkurr-lakaramany, ga gänaŋ'maram beŋurnydja nhanukalnydja Djesu-Christkalnydja, märr walalnydja dhu ŋunhi Djuw malany walŋathirra.
ROM 9:4 Walalnydja ŋunhi Yitjuralnydja yolŋu walal nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun mala; ga walalanhany ŋayi ŋunhi märraŋal, bala gänaŋ'maraŋala nhanukiyingala ŋayi gali'lilnydja nhirrpar, nhanŋuwuynha djamarrkuḻiny'. Ga balanyamirriyyi bili ŋayi ŋunhi milkuŋalnydja nhanŋuwuy ŋayi djeŋarra'mirrnydja rom, latjuny' ga ganydjarrmirrnydja. Ga bitjarryi bili yan ŋayi ŋunhi gurruparyi nhanŋuwuy ŋayi gumurrkunhaminyawuynydja rom, ga gurruparyi ŋayi walalaŋ ŋunhi romdja, ŋunhi nhaltjan walal dhu ga nhina. Walalnha ga ŋunhi yuwalktja ŋayatham rom buku-ŋal'yunarawnydja nhanŋu God-Waŋarrwuny. Ga buluny ŋayi walalaŋ God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar ŋunhiyin Walŋakunhamirrinhan, ga wiripun wiripun ŋula nhä malany ŋunhi manymaknha malany.
ROM 9:5 Ŋunhiwurryiny ŋunhi Djuw malany yolŋu walal mala-bunhawuy ŋurikiwurruŋguŋun ŋunhi ŋayi walalany God-Waŋarryu gänaŋ'maraŋal be ŋäthil, walalaŋgal Yipurayimgal* ga Yitjakkal* ga Djaykupkal yarraṯaŋur, ga ŋayiny muka Djesu-Christtja dhawal-guyaŋan yolŋun yan rumbalnydja beŋuryi bili yan yarraṯaŋurnydja walalaŋgala Djuw bäpurruwala. Yo, ŋayin ŋunhi yuwalktja God-Waŋarr. Ŋayin ŋunhi mirithirrnydja garrwar ga ŋurruŋuny ŋula nhäŋurnydja malaŋuŋur bukmakŋura yan, ga ŋayathamany ŋayi ga dhuwal bukmaknha yan nhäny mala nhanukiyingala ŋayi goŋdhuny. Go limurrnydja wokthunna nhanŋu bitjanna bili yan wiyinŋumirra. Yo, yuwalk muka.
ROM 9:6 Wiripuny mak ŋuli ga ŋunhi yolŋuy walal guyaŋa bitjanna gam', “God-Waŋarryuny ŋunhi dhawu'mirriyaŋal Yitjuralnhany bäpurruny be muka walŋakunharaw walalaŋ. Ga nhaltjanna ŋayi walalany, meṉguman muka?” Yurr dhuwaliny yaka dhunupa guyaŋanhawuy! Nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny dhawu'-nhirrpanawuy dhärran dhu ga yan bitjanna bili wiyinŋumirra. Dharrwany ŋuli ga ŋunhi yolŋu walal dhawal-guyaŋa beŋuryi muka Yitjuralwal yarraṯaŋurnydja, yurr wiripuwurrnydja ŋunhi yaka walal yuwalktja Yitjuralnydja bäpurru God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu walalany gänaŋ'maraŋal märraŋal.
ROM 9:7 Ga balanyayi bili dharrwany ŋunhi yolŋu walal ŋuli ga dhawal-guyaŋa Yipurayimgala yarraṯaŋur, yurr bäyŋun nhakun wiripuwurrnydja ŋunhi yuwalktja God-Waŋarrwuny djamarrkuḻi', bili God-Waŋarryuny ŋunhi lakaraŋal Yipurayimnhany bitjarrnha, “Ŋunhiwurrnha bili yan ŋarrakuny yolŋu mala, ŋunhi walal dhu ga dhawal-guyaŋa Yitjakkala yan yarraṯaŋur,” bitjarr.
ROM 9:8 Yo, maṉḏany ŋunhi Yipurayimdja ga miyalktja nhanŋu Djärany* mirithinan worruŋuyin, yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny dhawu'mirriyaŋalnydja maṉḏany bitjarr gam', “Ŋunhi boŋguŋ waŋganydja dhuŋgarra djuḻkthurr, ŋarrany dhu räliyi roŋiyi, ga balanyamirriyyin ŋayiny boŋguŋ ŋunhi Djärawnydja yothuny ḏirramuny dhawal-guyaŋin.” Yurr ŋayiny ŋathil Yipurayimdhuny wiripuny yothuny maḻŋ'maraŋal, Yitjmayilnha yäkuny, wiripuŋuwuŋ miyalkkuŋ gurrukanhawuy, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny yaka yuwalk God-Waŋarrwuŋ wäwun'kunhawuy. Ga beŋuryin ŋunhi yarraṯaŋurnydja Yitjmayilwala gan dharrwan yolŋuny walal mala-ŋurrkanhaminany, yurr yaka walal ŋunhi yuwalktja Yipurayimguny djamarrkuḻi' God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur. Ŋany ŋunhiwurrnha bili yan dhuwal yuwalktja nhanŋuwuynydja Yipurayimguny djamarrkuḻi', ŋunhi walal gan mala-ŋurrkanhamin yarraṯaŋur Yitjakkalnha, ŋunhi ŋanya ŋayi God-Waŋarryu dhawu'mirriyaŋal Yipurayimnha.
ROM 9:10 Ŋäku walal dhuwal wiripuny muka dhäwu. Limurruŋguny ŋunhi mala-ŋurrkanhayŋu Yitjaktja bäpa'mirriŋu märrmaw' ḏirramuw maṉḏaŋ, ŋunhi maṉḏa Ribaykawuŋ gurrukanhawuy maṉḏa.
ROM 9:11 Yurr ŋäthil yan ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny lakaraŋalnydja ŋäṉḏi'mirriŋuwalnydja, yurrnha maṉḏa ŋunhi dhawal-guyaŋanany, ga bitjarr ŋayi ŋunhi waŋanany gam', “Dhuwali nhuŋu yothuny märrma' guḻunŋurnydja ḏirramu maṉḏa, yurr malpuran yothu nhuŋu dhu ŋurruḏawalaŋuyiny, ga maḻamarrnydja dhu djämamirra nhanŋu ŋurikiyin malpurawnha.” Yurr bilin nhakun ŋayi God-Waŋarryuny lakaraŋalnydja bitjarryiny ŋäthil yan, yurrnha maṉḏa djämany ŋula nhäny yätjkurrnydja nhä mak ŋamakurrnydja. Yo, God-Waŋarryu ŋunhi gänaŋ'maraŋal ŋunhiyiny malpuranhany Djaykupnhany yäkuny ŋäthil yan, yurrnha ŋayi ŋunhi dhawal-guyaŋanany, bili ŋurikiyi bili yan waŋganygu ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja djälthin. Yaka ŋanya ŋayi märranha ŋula nhaliynydja gämurruy' ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋayi gan Djaykupthu djäma ŋula nhä malany ŋamakurr, bäyŋu yan.
ROM 9:13 Yo, djorrayny'tja ga ŋunha lakaram bitjanna gam', “Ŋarrany ga märryu ŋayatham waŋganynha yan Djaykupnha. Yaka ŋarra djäl Yetjuwnydja, yaka ŋayiny ŋunhi ŋarrakuŋ gänaŋ'maranhawuy,” bitjan.
ROM 9:14 Nhäthinya ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja? Nhaltjanna limurr ŋanya dhu lakaramany? Nhä ŋunhiyiny? … djarrpi' nhanŋu? … ŋunhi ŋayi dhu märramany waŋganynhan yan nhakun yolŋunhany, ga wiripuŋunhany ŋayi dhu gali'lila gänaŋ'maraman? Yaka dhuwal God-Waŋarrwuny guyaŋanhawuy djarrpi'! God-Waŋarrnydja dhuwal dhuwurr-dhunupa warray; yaka ŋayi ŋuli gi djäma ŋula nhä yätjkurr.
ROM 9:15 God-Waŋarryuny ŋunhi Mawtjitjkalnydja lakaraŋal bitjarr gam', “Ŋarrany dhu mel-wuyun ŋurikiwurruŋgun bili yan yolŋuwnydja walalaŋ ŋunhi ŋarrapi nhakun ga walalaŋ guyaŋa, ga bitjandhi bili ŋarra dhu ŋunhi djämayi ŋamakurrnydja walalaŋ, ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ ŋunhi ŋarra walalaŋ ga ŋayaŋu-wuyun.”
ROM 9:16 Yo, God-Waŋarr yan ŋunhi ŋayipi waŋgany mala-djarr'yunamirrnydja. Bäydhi mak ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋula yol yolŋu guyaŋanhamirr ŋanyapinyany ŋayi yanbi ŋayi ŋuli ga djäma manymakkuman, yurr yakan ŋayi dhu ga ŋunhi God-Waŋarrnhany dhar'thar-gurrupandja waŋa mel-wuyunarawnydja nhanŋuwuy ŋayi.
ROM 9:17 Ŋunha djorra'ŋurnydja ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrnydja waŋan buŋgawawal Yetjippuywalnydja bitjarra gam', “Ŋarrany ŋunhi nhuna nhirrpar buŋgawakuŋalnydja dhiyakiyiny ŋunhi ŋayaŋuw, märr dhu nhokalnydja yolŋu'-yulŋuy nhäma dharaŋana ŋarrakuny ganydjarr ŋunhi mäwilimirrnydja, märr dhu ga bukmakthun yolŋu'-yulŋuynydja bawalamirriŋurnydja yäkuny ŋäma ŋarranhawuynhan yan.”
ROM 9:18 Yo, ŋuli ŋayi God-Waŋarr djälnydja ŋula yolkuny yolŋuw mel-wuyunaraw, bala ŋayi dhu dhunupan nhakun mel-wuyunna yänan ŋurikiyiny yolŋuw. Ga ŋunhi nhakun ŋayi dhu God-Waŋarr djälthirr yolŋuw ŋayaŋu-ḏälkunharawnydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu gungaman yan.
ROM 9:19 Wiripuny mak nhe ŋarrany dhu dhä-birrka'yun bitjanna, “God-Waŋarryuny ŋuli ga ŋunhi djäma nhanukiyingal yan ŋayi djälyu, ga bäyŋu ŋanya dhu ŋula yolthuny gulmaramany. Ŋuli dhu ga ŋayipiny God-Waŋarryuny gänaŋ'maram wiripuwurrunhany ŋunhi yolŋu'-yulŋuny, bala dhu ŋayaŋuny walalaŋ ḻapmaraman, ga wiripuwurrunhany ŋunhi yolŋu'-yulŋuny ŋayi dhu ŋayaŋu gungaman. Ga nhakun ŋayi dhu ga ŋunhi ŋunhiyiny yolŋuny walalany yätjkurr-lakaramany, ŋunhi walalnydja dhu ŋanya yakany märram? Nhä balanyayiny? Yakan ŋunhiyiny dhunupa, ŋayi dhu ga napurrunhany yätjkurr-lakaram.” Bitjanna mak nhe dhu ŋunhi waŋany ŋarrany.
ROM 9:20 Ga ŋarrany nhuŋu dhu buku-bakmaram balany bitjanna, “Way yolŋu, nheny ŋuli ga dhuwal guyaŋanhamirr ŋaḻapaḻ-lakaranhamirr? Dhuwal nheny gäna, yolŋu yan. Nhaku nhe ga dhuwal dhä-wapthun waŋa räliny nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja?” Ŋunhi ŋuli yolŋuy dhoḻuny djäma banikin'kumany nhä mak ŋula nhaltjandja, yakan dhu ŋuriŋiyiny nhanukal djämapuyyuny banikin'thuny dhä-birrka'yundja ŋanya bitjandja, “Nhaku nhe ŋarrany dhuwal djäma bitjarryiny banikin'kuŋalnydja?” Yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi waŋi nhanŋu biyakiyi.
ROM 9:21 Bili dhoḻu-djämamirriynydja ŋuli ga ŋunha märram dhoḻunhany nhanukiyingal ŋayi goŋdhuny, bala djämany ŋayi dhu ga ŋunhiyi bawalamirra nhäny mala, ŋula nhaku ŋayi dhu ŋunhiyi yolŋu djälthirr djämaw. Wiripuny mak ŋayi dhu bakmaraman märrma'kuman ŋunhiyi dhoḻunhany, ga waŋganydhuny ŋayi dhu ŋuriŋiyi djäma ŋula nhän manymaknha mirithirra, dhuyuwnha romgu djämaw, ga wiripuny ŋayi dhu ŋunhi djäma ŋula nhän warraŋulpuywun yan djämaw.
ROM 9:22 Yo, yuwalk dhuwaliyiny. Ga limurrnydja dhuwal balanya nhakun banikin' mala ŋunhi God-Waŋarryu ŋuli ga djäma. Wiripuwurruynydja dhu ŋunhi yolŋuy walal yalalany nhakun ŋaramurrnha märraŋ God-Waŋarrwuŋuny, ga wiripuwurruynydja dhu märraŋ mel-wuyunawuynha nhanukuŋ. Yo, ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal dhuwurr-yätjmirrnydja, walalnydja balaŋ ŋunhi ŋäthil muka yan dhä-gir'yunawuynydja märranha God-Waŋarrwuŋuny, yurr ŋayiny gan ŋunhi baḏak yan galkurr walalaŋ. Yurr yalalan bala dhu yolŋuynydja walal nhäŋun God-Waŋarrwuny ŋaramurr ga ganydjarrnydja nhanŋu, ŋunhi boŋguŋ ŋayi buwayakkuŋun dhuwurr-yätjmirrinhany yolŋuny mala.
ROM 9:23 Yurr limurr warray ŋunhi Garraywalaŋumirriy biliny märraŋal God-Waŋarrwuŋuny mel-wuyunawuy. Ga ŋayiny ga ŋunha ŋäthilmirriyaman, ŋunhi boŋguŋ ŋayi dhaŋaŋguŋun limurruny nhanukiyingalnydja ŋayi djeŋarray', märr boŋguŋ wiripuwurruynydja nhäŋun limurruŋgalnydja ŋunhiyiny djeŋarra'nhany latju'nhany dhika, ŋunhi ŋayiny ga gänaŋ'thunna.
ROM 9:24 Yo, God-Waŋarryuny ŋunhi limurrunhany märraŋal bukmakŋur yan bäpurruŋurnydja malaŋuŋur; wiripuwurrunhany ŋayi märraŋal Djuwŋur bäpurruŋur, yurr yaka ŋayi gan ŋunhi djälthin ŋuriki bili yan waŋganyguny bäpurruw. Ga bitjarryi bili ŋayi ŋunhi märraŋalyi ŋunhiwurrunhany ŋunhi Djan'tayilnhany yolŋuny walalany, bäpurruŋur ga bäpurruŋur, märr limurr dhu ga nhinany rrambaŋin ŋunhalnydja gumurrŋurnydja nhanukal.
ROM 9:25 Be ŋäthilnydja baman'tja God-Waŋarryu gurrupar dhäwu djawarrkmirriwal yolŋuwal yäkuwal Yawtjiyawal; bala ŋayi ŋunhi bitjarrnha wukirriny Yawtjiyaynydja gam', “Wiripuwurrnydja gan ŋunhi yolŋu walal nhinan ŋula yolnha walal, ŋäthilnydja walal ŋunhi yaka ŋarraku yolŋu. Yurr ŋarrany dhu dhuwal lakaramany walalany bitjana gam', ‘Ŋarrakuwuynha ŋunhiwurryiny yolŋu'-yulŋu,’ bitjana. Ŋäthilnydja ŋunhi yaka ŋarra ŋuli ganha märr-ŋamathinya mulwu'-mulwurwuny yolŋuw walalaŋ, bäpurrulil ga bäpurrulil, yurr dhiyaŋuny bala ŋarra walalany dhu ga bitjana lakaram, ‘Ŋarrakuwuynha marrkapmirra mala yolŋu walal,’ bitjanna.
ROM 9:26 Yo, ŋäthilnydja ŋunhi God-Waŋarrnydja gan waŋan yolŋu'-yulŋuwnydja bitjarra gam', ‘Nhumany dhuwal yaka ŋarrakuny yolŋu walal,’ bitjarr. Yurr dhiyaŋuny bala ŋayi dhu ga yolŋunhany walalany lakaram ŋunhiwiliyiny wäŋalil bitjanna gam', ‘Walalnydja ŋunhi djamarrkuḻi' ŋurikiyin walŋa-wiyinŋumirriwnha God-Waŋarrwu,’” bitjanna.
ROM 9:27 Yo, ŋäthil ŋayi gan Yitjayay lakaraŋal ŋunhiwurruny ŋunhi Yitjuralnha malany bitjarr gam', “Dharrwa mirithirr ŋunha Yitjuralnydja bäpurru ŋula nhämunha' mala, balanyan nhakun ŋunhi munathan' raŋipuynha, yurr märr-ḻurrkun'nha yan dhu ŋunhi walŋathirrnydja.
ROM 9:28 Bili Garrayyuny God-Waŋarryuny dhu ŋunhi djäma bukmak yan nhä malany, ŋunhi nhä ŋayi wäwun'kuŋal be ŋäthil; bondi yan ŋayi dhu ŋunhi bumany dhawar'maramany dhuwurr-djarrpi'mirrinhany yolŋuny walalany bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja.”
ROM 9:29 Yo, ŋuriŋiyi djawarrkmirriynydja yolŋuy Yitjayaynydja gan lakaraŋal ŋäthilnydja bitjarr gam', “Garraynha God-Waŋarrnha dhuwal Ŋutu-Ḏälnydja, ga ŋuli balaŋ ŋayi djälthinyany, ŋayiny balaŋ limurruny ŋunhi warrpam'thunan buwayakkunhan, ga limurrnydja ŋunhi Djuw malany, limurrnydja balaŋ ŋunhi warrpam'thunayi bäyŋuthinyan, bitjanan nhakun ŋunhi yolŋu walal märrma'puy wäŋapuy ŋunhaŋuwuy Djudumpuy* ga Gumurapuy, buwayakkuŋalnydja ŋayi ŋunhiyiny wäŋany maṉḏany gurthaynha.” Yurr yaka ŋayi ŋunhi limurrunhany warrpam'thuna bunha dhawar'maranhany; märr-ḻurrkun'nhany ŋayi ganarrthaŋala, märr dhu ga ŋunhiyiny ḻurrkun'tja mala limurrnydja baḏaknha nhina walŋan yan.
ROM 9:30 Nhaltjanna nhumany ga guyaŋa, nhän nhakun dhuwaliyiny mayali'? Ŋunhawurrnydja ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋu walal bäpurru, yaka walal ŋuli ganha ŋäthilnydja guyaŋanha ŋayaŋu-dhunupayinyaraw God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur. Yurr walalnydja ŋunhi bili ŋäkul ŋunhiyiny dhäwu, bala walal märr-yuwalkthinan yan nhanŋu Djesu-Christkuny, bala ŋayi God-Waŋarryuny lakaraŋal walalany “ŋayaŋu-dhunupan”.
ROM 9:31 Yurr walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruynydja Djuw malaynydja mirithinan gan birrka'yurr ŋurikiyiny romgu ŋayathanharaw, ŋurikiny ŋunhi romgu ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu walalaŋ gurrupar. Yurr bäyŋun walal ganha ŋamathanhany ŋayathanha ŋunhiyiny romnha. Yakan walal maḻŋ'maranha ŋunhiyiny mala ŋamakurr, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhawu'mirriyaŋal ŋäthil; yaka ŋayi walalany ŋunhi yänayiny galkikunha, ga ŋayaŋu-dhunupany walalany lakaranha, bäyŋu yan!
ROM 9:32 Bili bäyŋu yan walal gan ŋunhi yuwalkkuŋalnydja märr-nhirrpanmin nhanukal God-Waŋarrwalnydja, ga birrka'yurrnydja walal gan ŋunhi mirithinan yan dhuwurr-dhunupayinyarawnydja, yurr gulkurun. Bala gan ŋunhi Yitjuralpuynydja yolŋu walal galkirrinan, ŋuruŋiyiny guṉḏaynha walalany gan gaṯmaraŋal,
ROM 9:33 bili bitjan muka ŋayi ga ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja djorra'ŋur waŋa gam', “God-Waŋarryu ŋunhi yolŋunhany nhirrpar balany wäŋalil Djurutjalamlilnydja, yurr ŋayi ŋunhiyiny yolŋuny balanya nhakun ŋunhi guṉḏa yindi. Ŋunhi dhu wiripuwurrnydja ŋunhiliyi guṉḏaŋur galkirrin barryaḻ'yunna, bili walal dhu ga ŋunhi yakan märr-yuwalkmirriyirrnydja nhanŋu. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy märr-yuwalkmirriyirrnydja ŋanya, ga ŋuriŋiyin dhu ŋunhi yolŋuy märramany ŋula nhäny mala ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny wäwun'-nhirrpanawuy, ga yakan ŋayi dhu ŋunhi ŋayaŋu-miḏikirrnydja, bala ŋayi dhu yan ŋayaŋu-djulŋithirrnydja mirithirra.”
ROM 10:1 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, mirithirr yan ŋarra ga dhuwal ŋayaŋuny djälthirr ŋurukuwurruŋguny ŋunhi ŋarrakalaŋawnydja malaw Djuw bäpurruwnydja, märr walalnydja dhu walŋathirra dhuwalatjanna ŋunhi Garraywalaŋuwurra. Bitjanna bili ŋarra ŋuli ga walalaŋ dhuwal bukumirriyamany ŋäŋ'thundja God-Waŋarrnhany.
ROM 10:2 Ŋarrany dhuwal marŋgi walalaŋ, bilin ŋarra ga dharaŋana walalaŋ ŋayaŋuny, walalnydja ŋuli ga ŋunhi mirithirra yan birrka'yun Godkalaŋawnydja romgu ŋayathanharaw. Yurr yuwalktja walal ŋunhi yakany marŋgi ŋurikin ŋunhi dhukarrwu dhunupawnha, ga nhaliy walal dhu ga ŋayaŋu-ŋamatham ŋanya God-Waŋarrnha.
ROM 10:3 Yurr bäyŋun walal ŋunhi dharaŋanany dhuwurr-dhunupany rom God-Waŋarrwuŋuny, bala walal gan ŋunhi mirithinan birrka'yurrnydja rom-dhunupakunhaminyarawnydja walalaŋguwuy walal, ga yakan walal gan ŋunhi dhayuŋanminany nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja dhuwurr-dhunupalilnydja romlil.
ROM 10:4 Yo ŋunhi ŋayi Christtja maḻŋ'thurr bala ŋayi ŋunhi ŋäthiliŋunhany romnha bukuy-nhirrpara, ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirrnydja nhanukal, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny ŋanya dhuwurr-dhunupan lakaram märr-nhirrpanminyawurra yan.
ROM 10:5 Yo, Mawtjitjthuny ŋunhi wukirri, yan nhakun ŋayi lakaraŋal ŋunhiyi rom ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar ŋäthil, ŋunhi nhaltjan dhu ga yolŋu walal nhina dhuwurr-ŋamakurr yan God-Waŋarrwal maŋutjiŋur. Ga bitjarr ŋayi ŋunhi lakaraŋalnydja gam', “Ŋunhi ŋayi dhu ga yolŋuy djäma bukmak yan ŋunhiyi nhä mala rom, ga yakan ŋayi dhu ŋula waŋganydja rom bakmaram, ŋunhiyiny yolŋu dhu ga walŋan yan nhina ŋuriŋiyiny romdhu.”
ROM 10:6 Ga bitjan ŋayiny ga ŋunha djorrayny'tja lakaram ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu yolŋu rom-dhunupayirr märr-nhirrpanminyaray nhanukiyingal ŋayi gam', “Yaka nhe dhu ŋula yol yolŋu dhä-birrka'yunmirr bitjanmirr, Yol ŋayi boŋguŋ yolŋu marrtji balany djiwarr'lilnydja?” (märr ŋayi dhu ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yolŋuny räliny yarrupmaram?)
ROM 10:7 “Ga bäyŋuyi yan ŋayi dhu ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja gam', Yolnha ŋayi dhu ŋunhi yolŋu marrtji balany dhiŋganhamirrililnydja wäŋalil?” (märr ŋayi dhu ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynhany yolŋuny rur'maram beŋura ŋunhi dhiŋganhaŋura?)
ROM 10:8 Ga nhaltjan ŋayi ga dhuwaliyi yuwalktja nhakun waŋa. Bili ŋunha djorrayny'tja ga lakaram bitjanna gam', “God-Waŋarrwuny dhuwal dhäruk dhuwaliyin galkin yanan nhokal, dhuwaliyin banydjin yan ŋayaŋuŋura ga dhurrwaraŋura nhokal.” Yo, Djesu muka dhuwal ŋayipi yuwalktja Dhäruk. Ga ŋanapurr ŋuli ga dhuwal bitjan bili yolŋuwalnydja walalaŋgal lakaram dhuwaliyi, märr walal dhu märr-yuwalkmirriyirra Djesu-Christkuny.
ROM 10:9 Yo. Ga ŋuli nhe dhu waŋa nhokiyingal nhe ŋäṉarryuny bitjandja, “Ŋayiny ŋunhi Djesuny Garray yan,” bitjandja, ga yuwalkkuman yan nheny dhu ŋunhi märr-yuwalkthirrnydja nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu rur'maraŋal ŋanya Djesuny beŋur dhiŋganhaŋur, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuna walŋakuman.
ROM 10:10 Bili ŋayipin dhu ŋunhi God-Waŋarryun ŋayaŋu-dhunupany lakaram, bala ŋayi dhu märraman ŋunhiyiny yolŋuny, ŋunhi ŋayi ŋuli ga Djesuny märr-yuwalkthirr dhiyaŋuny ŋunhi ŋayaŋuynydja nhanukiyingal ŋayi. Ga ŋuli ŋayi dhu yolŋu waŋa nhanukiyingal ŋayi ŋäṉarryuny bitjandja, “Djesuny dhuwal ŋarraku Garray,” bitjandja, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu walŋathirra, walŋan ŋayi dhu ga nhina ŋunhalnydja God-Waŋarrwalnydja gumurrŋur bitjanna bili yan.
ROM 10:11 Bili ŋunha God-Waŋarrwalnydja djorray' ga lakaram ŋanya Djesunhany bitjanna gam', “Ŋuli nhe dhu ga märr-yuwalkthirr nhanukalnydja yan, nheny dhu ŋunhi yakan ŋayaŋu-miḏikirr.”
ROM 10:12 Yo, God-Waŋarryuny dhu ga ŋunhi walŋakumany bukmaknhan yan yolŋunhany walalany ŋunhi ŋula yolnhany mala, ŋuli balaŋ walal ŋathil dhu nhanŋu märr-yuwalkmirriyirr Djesuw, bili ŋunhiyiny maṉḏa märrmany' bäpurru Djuw-ny ga Djan'tayilnydja waŋganyŋura yan rrambaŋin God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur, yakan maṉḏa buluny barrkuwatj. God-Waŋarrnydja dhuwal Garray bukmakku yan, ga yänan ŋayi dhu ga ŋunhi gurrupandja ŋunhi manymaktja nhä malany bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal dhu ŋanya ŋäŋ'thundja märr-yuwalkthinyaraynydja walalaŋgiyingal walal.
ROM 10:13 Bili ŋunha djorrany' ga waŋa bitjanna, “Ŋunhi dhu ŋula yol yolŋu waŋa Garraywalnydja bitjandja gam', ‘Garray, go guŋga'yurra ŋarranhany,’ bitjandja, ga ŋayiny dhu ŋunhi yuwalknha yan God-Waŋarryuny ŋunhiyiny yolŋuny walŋakuman.”
ROM 10:14 Yurr nhaltjanna dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal ŋäŋ'thun Garraynhany walŋakunharawnydja walalaŋguwuy, ŋuli walal gan bäyŋuny märr-yuwalkmirriyin nhanukal, ga bäyŋuny walal dhäwu nhanukalaŋuwuy ŋänha? Ga nhaltjanna walal dhu ŋunhi dhäwuny ŋäma ŋuli ŋayi gi yolŋuynydja walalaŋgal bäyŋuny nhakun lakaraŋ?
ROM 10:15 Ga yolnha dhu ŋunhi yolŋu marrtji dhäwuwny'tja lakaranharaw, ŋuli ŋayi gi Garrayyuny bäyŋuny ŋula djuy'yurr yolŋuny dhäwumirrinhany? Bili ŋunha dhuyuŋurnydja djorra'ŋur ga dhäruktja waŋa bitjanna gam', “Go, go marrkapmirr ḻuku-djulŋi gänharawnydja dhiyakiyi manymakkuny dhäwuw!” bitjanna ga barraŋga'yun.
ROM 10:16 Yurr bäyŋun ŋunhi dharrwaynydja Djuw bäpurruy yolŋuy walal märr-yuwalkmirriyinya ŋunhiyiny manymaktja dhäwu. Ŋäthil baman' djawarrkmirriy yolŋuy yäkuy Yitjayay dhä-birrka'yurr Garraynha bitjarr, “Garray ŋula gan yolŋuny walal muka märr-yuwalkmirriyin ŋurikiyiny mala dhäwuw, ŋunhi ŋanapurr gan lakaraŋal?”
ROM 10:17 Yo, märr-yuwalkthinyawuynydja ŋuli maḻŋ'thun bäy ŋathil ŋayi dhu yolŋuy dhäwu manymak ŋäma, ga ŋämany ŋayi ŋuli ŋunhi yolŋuynydja ŋunhi ŋuli ga wiripuŋuynha yolŋuy dhäwu lakaram walalaŋ Christkalaŋuwuynha.
ROM 10:18 Ŋarra ŋathil nhumalany dhä-birrka'yun? Nhä bili walal gan ŋunhi Yitjuralyuny bäpurruy yolŋuy walal bäyŋu muka dhäwuny ŋäkul? Yaka! Bili walal gan ŋunhi ŋäkul dhäwuny', bili djorrayny'tja ga ŋunha lakaram bitjanna gam', “Dhäwuny' ŋunhi barrkuwatjthinan bawalamirrilila wäŋalilnydja; bukmakthun yan bäpurruynydja ŋäkul ŋunhiyiny dhäwuny'.”
ROM 10:19 Ŋarra nhumalany bulu dhä-birrka'yun? Nhä bili walal gan ŋunhi Yitjuralyuny bäpurruy dharaŋar ŋäkul ŋunhiyiny dhäwu muka? Yaka! Bili muka walal gan ŋunhi dharaŋar ŋunhiyiny dhäwuny, bili ŋayi ŋunhi Mawtjitjthuny ŋäthil muka yan lakaraŋalnydja walalaŋ God-Waŋarrwuny dhäruk bitjarr gam', “Nhumany ŋuli ga ŋunhayiny Djan'tayilnhany yolŋuny walalany lakaram yanbi walalnydja ŋunha ŋula nhän mala nhäŋiniŋ'nha. Yurr nhumany walalany dhu ŋunhi maŋutji-ḏiy'yunna ŋunhiyiny bäpurruny mala, bili walalanhan ŋarra dhu ŋunhi märramany galkikumany. Nhumany ŋuli ga ŋunhi lakaram walalany yanbi walalnydja bawa'mirra mala, yurr yalalany nhuma dhu ŋunhi walalaŋ ŋaramurryin, bili walalnydja dhu ŋunhi marŋgithirr yuwalkkuman yan ŋarrakuny.”
ROM 10:20 Ga ŋayiny muka Yitjayaynydja gan lakaraŋal dhärukthu dhunupaynha yan bitjarr gam', “Ŋarranhany dhuwal yolŋuy walal maḻŋ'maraŋal ŋuriŋiwurruynha ŋunhi walal gan bäyŋun ŋarraku ḻarruŋal. Ga milkunhaminany ŋarra ŋurikiwurruŋgala ŋunhi walal gan bäyŋu ŋarraku dhä-birrka'yunmin.”
ROM 10:21 Bili God-Waŋarryuny ŋunhi Yitjuralnhany bäpurruny lakaraŋal bitjarra gam', “Bitjarr bili ŋarra gan waṉa-djarryurrnydja walalaŋ, mirithin yan ŋarra gan ŋunhi djälthinany walalaŋ walŋakunharawnydja, yurr walalawuy gan yaka djälthin ŋarraku. Walalnydja ŋunhi ŋapa warray gurrupanmin ŋarraku, ga bäyŋu walal ŋula dhäruktja ŋarrany märranha.”
ROM 11:1 Manymak. Dhuwandja ŋarra nhumalany dhu dhä-birrka'yunna, “Nhaltjarra ŋayi God-Waŋarrnydja ḏiltji-gurrupanminan nhanukiyingalaŋawnydja yolŋuw walalaŋ?” Bäyŋu warray! Bili ŋarrapiny dhuwal Bolnydja Yitjural bäpurru, beŋur ŋarra dhuwal yarraṯaŋurnydja Yipurayimgal,* ga malaŋurnydja ŋarra dhuwal Bindjamangal.
ROM 11:2 Bäyŋu ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu ŋapay-ŋurrkaŋal nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi gänaŋ'maranhawuynhany yolŋuny walalany. Marŋgi muka nhuma dhuwal ŋurikiny dhäwuw ŋunhi ga lakaram ŋunha ŋäthiliŋuŋur djorra'ŋur, lakaram ga yolŋuny yäkuny Yilaydjany. Ŋunhi ŋayi gan Yilaydja waŋan God-Waŋarrwal yätjkurr-lakaraŋal gan Yitjuralnha bäpurruny yolŋuny walalany bitjarr,
ROM 11:3 “Garray, walalnydja ŋunhi bumar nhuŋuny yolŋuny walalany djawarrkmirrinhany mala, ga bitjarryi bili walal gan ŋunha bak-bakmaraŋalyi guṉḏany mala ŋunhi bärŋdja mundhurr gurrupanarawnydja, ŋunhi walal ŋuli bathanna warrakan' mala mundhurr-gurrupanna buku-ŋal'yunna manapanna nhuŋu, ga dhuwandja ŋarrapin waŋganynha yan nhokalnydja gali'ŋur. Ga dhiyaŋuny bala walal ga dhuwal djälthirr walal dhu ŋarranhan buma.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Yilaydjany waŋan God-Waŋarrwalnydja.
ROM 11:4 Ga ŋayiny God-Waŋarrnydja buku-bakmaraŋal balany nhanŋuny bitjarra, “Yaka dhuwal nhepiny waŋganydja yan yolŋu ŋarraku, bili dharrwayi yan muka ŋarrany ga ŋayatham ŋula nhämunha' mala, 7,000-nha malany, ŋunhi bäyŋu walal ŋuli gi ŋunha buku-ŋal'yurr ŋula nhakuny nyäḻ'wuny ŋurikiny waŋarrwu, Bayilwuny yäkuw.”
ROM 11:5 Ga balanyayi bili yan dhuwal dhuwurrnydja. God-Waŋarrnydja ŋunhi maŋutji-wuyurr Yitjuralwuny bäpurruw yolŋuw walalaŋ, ga dhiyaŋuny bala ŋayi ŋunhi djarr'yurrnydja märr-ḻurrkun'nhan yan nhanŋuwuynydja malthunamirriny yolŋuny walalany.
ROM 11:6 Yo, bitjarryiny ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu djäma bili ŋayi walalaŋ maŋutji-wuyurr, yaka ŋurikiwuynydja ŋunhi walal gan ŋula nhäny mala djäma. Bäyŋun balaŋ ŋayi ŋunhi gänany bitjana maḻŋ'thuna, ŋany ŋulitjarryin bili yan nhanukalaŋuwurr maŋutji-wuyunawurra romgurrnydja, ga ŋunhiyin ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwuny mundhurr.
ROM 11:7 Yo, ŋunhiny mala Yitjuralnydja bäpurru, walalnydja ŋunhi djäl walal dhu ga nhina dhuwurr-dhunupan God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur. Yurr märr-ḻurrkun'thun yan ŋunhi maḻŋ'maraŋalnydja ŋunhiyiny ŋunhi yuwalknhany walŋany, ŋuriŋiwurruynha bili yan ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu walalany djarr'yurr. Ga ŋunhi wiripuwurrnydja buthuru-dhumukthinan, yakan walal ŋänha God-Waŋarrnha rirrakay ŋunhi ŋayi gan wäthurrnydja walalaŋ.
ROM 11:8 Bili ŋunha djorrayny'tja ga lakaram bitjanna gam', “God-Waŋarryuny walalany ŋunhi ŋayaŋuny ḏälkuŋalnha; yakan walal dharaŋana ŋunhi God-Waŋarrwuny nhä malany ŋamakurrnydja, bili ŋayaŋuny walalaŋ ga ḻiyany guyaŋanharawnydja bilin gunganhaminan God-Waŋarrwalnydja. Beŋur bili yan ŋunhi baman'ŋuŋur ga yan bili ga dhiyaŋun bala, walal ŋuli gi ŋunhi yakan nhäŋu ŋamathaŋuny, ga bäyŋun walal ŋuli gi ŋunhi dhäruktja ŋäku dharaŋul God-Waŋarrnhany.”
ROM 11:9 Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Daybittja dhurrwara-waŋanany yolŋuwnydja walalaŋ God-Waŋarrwalnydja gam', “Ma! Dhuwandja ŋathany mala walalaŋ bilmaraŋun ŋayi dhu ga ŋorra nhakun yipaŋnha ŋunha miriŋuwnha walalaŋ, märr walalany dhu ŋuriŋiyi bili yan gaṯmaramany galkirrinyamaraman yan, bili balanyarawyi muka walal ŋunhi djälnydja.
ROM 11:10 Gatjuy maŋutjiny walalaŋ gunguŋun, märr walal dhu bäyŋun buluny nhäma. Ga ŋarakany walalaŋ bakmaraŋun, märr walal dhu ga marrtjiny ŋonuŋnha yan.”
ROM 11:11 Yo, walalnydja ŋunhi Djuw bäpurruny yolŋu walal ḏiltji-gurrupanminan God-Waŋarrwuny, yurr nhaltjarra walal ŋunhi barrkuthinany nhanukalaŋaŋur? Gupaḏalnha? Yäw, bäyŋu warray. Ŋunhi walal ḏiltji-bilyurrnydja Djesu-Christkalnydja ga dhuwalatjarryin ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋu walal walŋathin. Yo, bitjarryin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu djämany, märr dhu walalnydja ŋuriŋiwurruyyiny Djuw bäpurruynydja maŋutji-ḏiy'yunna Djan'tayilnhany yolŋuny walalany Godkalaŋaŋurnydja.
ROM 11:12 Be ŋäthilnydja baman'tja, ŋunhiwurryi bili ŋunhi Yitjural bäpurru nhanŋuny God-Waŋarrwuny mala, yurr walal ŋunhi dhuwurr-yätjinan, bala ŋayi God-Waŋarryuny gurruparnydja ŋunhi ŋula nhäny mala nhanŋuwuy ŋayi ŋamakurrnydja bukmakkun yan bäpurruwnydja. Bala walalnha ŋunhi ŋuriŋiwurruyyin Djan'tayilyun bäpurruy märraŋalnydja ŋunhiyiny ŋula nhäny mala bukmaknha djiwarr'puynydja, ŋuliwitjarryin ŋunhi walal Djuw bäpurru barrkuthin nhanukal God-Waŋarrwal. Yurr yalalaŋumirriynydja God-Waŋarryuny dhu ŋunhi gurrupula ŋula nhäny mala ŋamakurrnydja dhaŋaŋnha mirithirra, ŋapa-ŋal'maranhamirra dhu marrtji ŋunhi, balanyamirriynha ŋunhi walal dhu Djuw bäpurrun gumurr-roŋiyin God-Waŋarrwala, ŋunhiwurrnydja Djuw mala ŋunhi walal ga dhiyaŋ bala nhina gänaŋ'maranhawuy nhanukuŋ.
ROM 11:13 Yo. Dhiyaŋuny bala ŋarra dhu waŋa nhumalaŋgun ŋurikiwurruŋgun yolŋuw walalaŋ ŋunhi nhuma Djan'tayil mala. Ŋarrany dhuwal yolŋu Djuy'yunawuy muka nhumalaŋ Djan'tayilwun yolŋuw walalaŋ, ga mirithirra ŋarra nhakun ga dhuwal märr-wiḏi'yundja dhiyakuny djämaw. Ga lakaramany ŋarra dhu ga dhuwal nhumalaŋ Djesu-Christkalaŋuwuynydja dhäwu bitjanna bili yan, bala walalnydja dhu ga ŋunhi ŋarrakalnydja yolŋuy walal Djuw malaynydja nhumalanhany maŋutji-ḏiy'yunna. Bala wiripuwurrnydja mak dhu ŋunhi bilyunna, bala märraman walal dhu ŋunhiyiny dhäwu, märr dhu walalnydja muka walŋathirr.
ROM 11:15 Yo, ŋunhiwurryiny Djuw bäpurruny yolŋu walal yaka ganha märr-yuwalkthinya Djesuw, bala ŋayipiny God-Waŋarrnydja ŋapa-gurrupanminan walalaŋguny, bala yan ŋayi märraŋalnydja galkikuŋalnydja nhanukiyingallilyaŋalnydja ŋayi bawalamirrinhan bäpurrunhany ga malanhany. Ga yalalany, ŋuli balaŋ walal ŋathil dhu Djuw bäpurru bilyun roŋiyirr God-Waŋarrwal, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny yurrnha märram walalanhany, ŋunhiny dhu bitjana maḻŋ'thun nhakun ŋunhi yolŋunhan ŋuli rakunyŋura walŋakum.
ROM 11:16 Yo. Dhuwandja ŋarra dhu dhäwu lakaram Djuw bäpurruwnha, ga nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarryu guyaŋan walalany. Ŋunhi ŋuli ga yolŋuy ŋathany djäma dämbany, ga ŋurruŋuny ŋayi ŋuli ḻurrkun' ŋatha dämba gänaŋ'maram beŋuryi ŋurrukŋur, mundhurr-gurrupanaraw God-Waŋarrwu. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli God-Waŋarryu märramany ŋunhiyi nyumukuṉiny'tja mundhurr-gurrupanawuy, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhi bäythinyawuynydja dämba warrpam'nha dharrpalnha. Ga ŋuli ŋayi ŋunhi gurrkurr mala dharpapuy dharrpalnydja, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhi ŋayi dharpany yan dhuthunuŋuny dharrpalnha warrpam'nha.
ROM 11:17 Ga nhumany dhuwal Djan'tayilnydja yolŋu mala balanyan nhakun ŋunhi wakinŋun dharpa borummirra ŋuthanmaranhawuynha God-Waŋarrwuŋun. Bala ŋayi ŋuriŋiyi dharpa-waṯaŋuynydja yolŋuy gulkthurra ŋunhi wiripuny waṉa mala, bala ŋayi märraŋalnydja ŋunhin wiripuŋunhan wakinŋunhan dharpany waṉany, bala ŋayi nhirrparnha ŋunhiwiliyiny gupa-borummirrilila dharpalil, märr dhu ŋuriŋi wakinŋuynydja waṉay mala märram walŋan beŋuryin ŋunhi yuṯuŋgurrŋura dharpaŋur, bala dhu borummirriyirra ŋamathirra. Ga nhumany dhuwal ŋunhiwurrnydja ŋunhi nhuma Djan'tayilnydja mala yolŋu, balanyayin ŋunhi nhumany nhakun ŋunhiyi wakinŋu dharpa waṉa malany. God-Waŋarryu nhumalany ŋunhi dhä-manaparnydja mam'maraŋalnydja ŋunhiwiliyiny, ŋunhi nhanukiyingalaŋuwalnydja ŋayi malalil manapar.
ROM 11:18 Bäyŋun nhumany dhu ga ŋunhi Djan'tayilnydja märr-wiḏi'yun nhumalaŋguwuynydja nhuma. Yakan gi biyakuny guyaŋanhamirr manymak-lakaranhamirrnydja, bili nhumany ga dhuwali walŋany märram beŋura bili yan yuṯuŋgurrŋurnydja maraŋuŋura dharpaŋurnydja, nhakun nhumany dhuwali waṉan mala ŋunhiŋuwuyyin dhuthunuŋuwuynha, ga bäyŋu nhuma ŋuli gi ŋunhi gurrupul ganydjarrnydja ŋurikiyiny yuṯuŋgurrwuny.
ROM 11:19 Wiripuny mak nhuma ŋuli ga ŋunhi waŋa bitjanna, “God-Waŋarryu muka gan ŋunhi gulkthurrnydja wiripuny waṉa malany, märr ŋayi napurrunhan wiripuwurrunhan nhirrpar ŋunhiwiliyiny dhuthunuŋulilnydja.”
ROM 11:20 Ga yuwalk dhuwali yulŋuny. God-Waŋarryuny marrtjin ŋunhi mala-wulkmaraŋalnydja walalany, bili walal ŋunhi yaka ganha märr-yuwalkthinya Djesuw. Ga nhumany gan ŋunhi dhärranany ŋunhiliyi muka walalaŋgal dharapulŋurnydja, balanyamirriy muka yan ŋunhi nhuma gan ŋanya märr-yuwalkthin ŋäthil. Ga yakan nhumany dhu ga ŋunhi märr-wiḏi'yundja nhumalaŋguwuynydja nhuma ŋunhiŋuwuyyiny; yan biyak märrnydja walal barrari muka God-Waŋarrwuny.
ROM 11:21 Ga ŋuli ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu gulk-gulkthurr ŋunha nininyŋunhany waṉany mala beŋuryi dharpaŋur, ga yaka balaŋ ŋayi biyakiyi gulkthurr nhumalanhany, ŋuli nhuma dhu ga märr-yuḻkthundja yan ŋanya?
ROM 11:22 Yo, bilin nhuma dhuwaliyi nhäŋala, waŋganydja ŋayi ŋunhi God-Waŋarr mel-wuyunamirr, ga waŋganydja ŋayi rom-ḏälmirr. Yuwalkkuman yan ŋayi dhu ŋunhi dhä-gir'yundja ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi dhä-märr-yuḻknhany walalany. Ga bitjandhi bili ŋayi dhu ga ŋunhi nhumalanhany ŋayaŋu-yal'maraman, ŋuli ŋathil nhuma dhu ga ŋanya märr-yuwalkmirriyirr bitjan bili yan. Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi ganandja ŋanya, bala yakan ga buluny märr-yuwalkmirriyirr ŋanya, ŋayiny dhu nhumalany ŋunhi gulkthunna.
ROM 11:23 Ga ŋuli balaŋ walal dhu Djuw bäpurru yuwalknha bilyun, bala walal dhu märr-yuwalkthirra Garraywun, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny walalany ŋunhi nhirrpandja ŋunhiwili bili yan dharapullilnydja ŋunhi walal gan ŋäthil dhärran. Bili God-Waŋarryuny ga ŋunhi ganydjarrnydja gäma, ŋayi dhu walalany balayi roŋanmaram mala-manapandhi, märr walal dhu ga dhärrany nhanŋuwuynha yan malany.
ROM 11:24 Nhumany dhuwal, dhuwalawurrnydja ŋunhi nhuma Djan'tayilnydja yolŋu walal, yaka nhuma dhuwal beŋurnydja ŋunhi nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja malaŋur maḻŋ'thunna. Nhumany dhuwal balanya nhakun ŋunhi waṉan mala wakinŋuwnha dharpaw ŋuthan ŋuli ga. Yurr ŋayipin nhumalany ŋunhi bitjarryiny mala-wulkmaraŋalnydja God-Waŋarryun beŋuryiny ŋunhi wakinŋuŋurnydja dharpaŋur. Yurr walalnydja gan ŋunhi Djuw bäpurruny maḻŋ'thurr beŋuryin ŋunhi nininyŋuŋura dharpaŋur, yorrnha walal gan ŋunhi mala-wulkthurrnydja. Ga gumurr-yalŋgin nhanŋu ŋunhi God-Waŋarrwuny dhä-manapanarawnydja walalaŋ, ŋayi dhu buluyi walalany dhurrwara-manapan bala ŋunhi dhuthunuŋulil dharpalil.
ROM 11:25 Wäwa ga yapa walal, dhuwal ŋarra dhu lakaramany nhumalaŋ yuwalknha yan dhäwuny', ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu warralkuŋal dhawaṯmaraŋal ŋarrakal. Lakaramany ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal, märr nhumany dhu yaka guyaŋanhamirr nhumalanhawuynhany nhuma yanbi nhumany ḻiya-djambatjmirra. Dhiyaŋuny bala walalnydja ŋunhi Djuw bäpurruny ŋayaŋu-wuṉḏaŋarryinan. Ga bitjanna bili walal dhu ga ŋunhi nhinany ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrnha yan, ga bäy dhu ŋunhi Djan'tayil yolŋu walal ŋula nhämunha' ŋunhi mala gulŋiyirr God-Waŋarrwal romlil.
ROM 11:26 Ga yalalaŋumirriynha ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny walŋakumany walalanhany ŋunhi Djuw bäpurrunhany. Bili ŋunha djorrayny'tja ga lakaram bitjanna gam', “Walŋakunhamirrnydja dhu ŋunhi marrtji räliny beŋura wäŋaŋur Djäyanŋura,* bala ŋayi dhu ḏarrtjalkkuman nhanŋuwuynydja ŋayi malany yolŋuny walalany, ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal yarraṯaŋurnydja beŋura Djaykupkala. Djaw'yunna ŋayi dhu ŋunhi ŋula nhäny mala rom yätjkurrnydja ŋayaŋuŋurnydja walalaŋgalaŋuŋur.
ROM 11:27 Ŋarrany dhu djäman ŋarrakuwuy ŋarra gumurrkunhaminyawuynydja rom walalaŋgal balanyamirriynha ŋunhi ŋarra dhu buwayakkuman walalaŋ yätjkurrnydja rom.” Yo, bitjarryin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrparnydja ŋäthilnydja.
ROM 11:28 Yo, Djuw bäpurruny gan ŋunhi ŋuyulkthinan nhanŋu Djesuwnydja, ga dhuwalatjarryin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny walalany ganarrthaŋal, bala yan ŋayi märraŋalnydja nhumalanhan ŋunhiwurrunhan yolŋunhany walalany ŋunhi nhuma Djan'tayilnha mala, bala nhuma ŋuli ga ŋunhi märr-yuwalkmirriyirr Djesuwnha. Yurr be ŋäthilnydja baman'tja God-Waŋarryuny gänaŋ'maraŋal Yipurayimnha muka ga nhanukuŋ ŋunhi mala-ŋurrkanhawuynha, märraŋalnydja ŋayi walalany ŋunhi nhakun nhanukiyingallilyaŋala ŋayi. Bäydhi walal gan ŋunhi ḏiltji-bilyurrnydja gundupuŋalnydja nhanukal, yurr ŋayiny gan baḏak yan märr-ŋamathin walalaŋ, ga yalalaŋumirriynydja ŋayi dhu ŋunhi märraŋun roŋanmaraŋun walalany nhanŋuwuynha ŋayi.
ROM 11:29 Yo. Ŋunhi ŋayi ŋuli God-Waŋarryu mundhurrnydja gurrupan yänany ŋula yolkuny, bäyŋun ŋayi dhu buluny ḻiya-ŋamaŋamayunmirr roŋanmaranharawnydja ŋurikiyi. Ga ŋunhi ŋayi dhu gänaŋ'maramany ŋula yolnhany nhanukiyingalnydja ŋayi märram, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu nhanŋuwuynha yan, bitjanna bili dhu wiyinŋumirra. Bili God-Waŋarrwuny dhu ga ŋunhi dhawuny' dhärran yan bitjanna bili, yakan ŋayi dhu ḻiyany djambi ŋanyapinya ŋayi.
ROM 11:30 Ŋäthilnydja nhuma ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋu mala ŋuli ganha nhinanha yätjkurruŋur muka yan dhuwurrŋur, bäyŋu yan nhuma ŋuli ganha dhäruktja märranha ŋanyanhany God-Waŋarrnhany. Yurr ŋayipiny God-Waŋarrnydja nhumalaŋguny mel-wuyurr warray, bala ŋayi ŋunhi märraŋalnydja nhumalany nhakun nhanukiyingallilyaŋalnha ŋayi, bili nhanŋuwuynydja ŋunhi yolŋu walal Djuw bäpurruny ḏiltji-bilyurra nhanŋu, bala walal yakan ŋanya dhäruktja märranha.
ROM 11:31 Yo, walalnydja ŋunhi Djuw bäpurruynydja yolŋuy walal gan bukuy-ŋurrkaŋala Garraynhany, bäyŋu walal ganha dhäruk-märranha ŋanya. Bala ŋayiny God-Waŋarrnydja nhumalaŋguny mulwu'-mulwurwuny yolŋuw walalaŋ mel-wuyurra, bala ŋayi yan walŋakuŋala nhumalanhany. Yurr yalalaŋumirriynydja ŋayi dhu ŋunhi ŋayaŋu-wuyurryi walalaŋguny Djuw bäpurruwnydja, biyak yan bili nhakun ŋayi ga dhiyaŋ bala nhumalaŋ maŋutji-gurrupurum, ŋunhi nhumany dhuwal Djan'tayil.
ROM 11:32 Bala ŋayi walalany God-Waŋarryuny ŋayaŋuny gulmaraŋala, bili walal yaka ŋanya dhäruk-märranha, märr ŋulatjandhin ŋayi dhu milkunhamirrnydja walalaŋgal ŋunhi ŋayiny maŋutji-wuyunamirr.
ROM 11:33 Go limurr wokthunna God-Waŋarrwuny, bili ŋayiny dhuwal mirithirr warray manymak limurruŋ bukmakku yan. Yuwalk yan nhanŋu guyaŋanhawuy manymaktja ga dhunupany, ga yuwalk ŋayi mirithirr djambatj. Ŋayiny marŋgi bukmakku yan, ga dhunupayam ŋayi ŋuli marrtji ŋunhi yolŋunhany walalany mala-djarr'yun. Yakan ŋanya dhu ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy waŋa yanbi ŋayiny God-Waŋarrnydja mala-djarr'yunarawnydja djarrpi'kunharawnha. Nhanŋuny ŋunhi dhukarr latju' warray mirithirr ga dhunupa, ḏarrtjalk yan. Yolnha dhika yolŋu marŋgi warrpam'kuny nhanukalaŋaw romgu? Bäyŋun! Bili yolŋuwuŋuny dhuwal guyaŋanhawuy märr nyumukuṉiny' yan, bäyŋu warray yindi balanyany nhakun ŋunhi nhanŋuny Garraywuny guyaŋanhawuy.
ROM 11:34 Ŋunha wukirriwuynydja djorra'ŋurnydja ga dhäruktja dhärra bitjanna, “Yolthu ga dhika dharaŋan ŋunhi Garraywuny guyaŋanhawuy? Yolthun dhu dhika lakaram Garraywuny ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu ga djäma?
ROM 11:35 Bäyŋu dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy gurrupan ganany' ŋula nhä God-Waŋarrwuny, märr dhu ŋayiny gurrupan muka roŋanmaram räliny nhanŋuny.”
ROM 11:36 Bili bukmak nhäny mala ŋunhi djämapuynydja nhanukiyinguŋ yan, ga bukmak nhä mala ga marrtji'-marrtji nhanukiyingalyi yan ganydjarryuny, ga ŋunha bala dhä-dhawar'yunamirriy bukmak nhä malany dhu nhanŋuwuyyi yan warrpam'. Ŋayiny ŋunhi bulu warray latju' dhika! Go limurrnydja wokthunna nhanŋu, märr-ŋal'yunna manapan nhanŋu bitjanna bili yan wiyinŋumirra. Yo, yo.
ROM 12:1 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, God-Waŋarrnydja dhuwal mel-wuyunamirr limurruŋguny. Yo, waŋany ŋarra nhumalany ga dhuwal mirithirra yan nhuma dhu gurrupanmirra nhumalanhawuynhany nhuma God-Waŋarrwalnydja warrpam'thunna yan, märr nhuma dhu ga nhinany dharrpalnha yan ga dhayuŋanminyawuynha nhanŋuwuynha yan. Dhiyakiyin ŋayi ŋunhi yuwalktja God-Waŋarrnydja djäl, bili dhuwaliyin nhumalaŋguŋ ŋunhi yuwalktja buku-ŋal'yunawuy God-Waŋarrwuny.
ROM 12:2 Yo, nhumany yanbi dhu ga ŋunhi yakan buluny nhina dhuwalaŋuwuyyuny ŋunhi munatha'wuyyuny guyaŋanhawuyyu. Yänan biyakun gurrupanmirra God-Waŋarrwalnha, märr nhumalany ŋayi dhu ŋunhi guyaŋanhawuynydja ga ŋayaŋuny bilmaraman wiripuŋuyaman ŋunhany bala gal'ŋu djinawany', märr nhuma dhu marŋgithirra Godkalaŋuwnydja ŋayaŋuw, ŋunhi nhä ŋamakurr ga ḏarrtjalk ŋula nhämiriw yan.
ROM 12:3 Yo, God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi ŋarranhany Bolnhany märraŋal nhanukiyingal ŋayi mel-wuyunaray, bala ŋayi ŋarrany nhirrparnydja Djuy'yunawuynha nhanŋuwuy ŋayi. Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋayaŋuwnydja ŋarra marrtji dhuwal lakaramany nhumalaŋgalnydja waŋga'-waŋganygal yan bitjanna gam'. Yaka gi nhunapinya nhe garrwar-lakaranhamirr ŋurukuwurruŋgalnydja ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal. Yan biyak nhänhamirr ŋathil nhunapinya nhe manymakkunhamirr, bala maḻŋ'maraŋun biyakun nhä nhuŋu ŋunhi mundhurr God-Waŋarrwuŋ gurrupanawuy, märr nhe dhu ga ŋunhi djämany nhanŋu manymakkuman yan. Bili God-Waŋarryuny ŋunhi gurrupar märr-yuwalkthinyawuynydja waŋga'-waŋganygu yan yolŋuwnydja walalaŋ ŋurikiyiny djämaw malaŋuw ŋunhi ŋayi gurrupar nhokal goŋlil.
ROM 12:4 Yolŋuny dhuwal rumbal waŋgany yan, yurr barrkuwatjnha nhäny mala, dhuwal mala yäku gam', djalkiri, goŋ, buthuru, ga maŋutji, ga ŋula nhän malany wiripun wiripun. Ga bawalamirriy ŋuli ga ŋuriŋiyi ŋula nhaliy malaŋuy djämany barrkuwatjnha, yurr bukmak yan ŋunhiyi malany waŋganybuynha rumbalpuynydja.
ROM 12:5 Ga balanyayi bili limurrnydja dhuwal dharrwayi yan, yurr waŋganylila yan rumballilnydja limurr ga dhuwal waŋgany-manapandja Djesu-Christkala yan, ga bukmak limurr ga dhuwal dhä-manapanmirr limurruŋgiyingalnydja limurr rumballil balanya nhakun wakany' mala waŋganylila yan rumbalnydja.
ROM 12:6 God-Waŋarryuny ŋunhi gurrupar mundhurrnydja limurruny waŋga'-waŋganynhany djämawnydja wiripuŋuwnha ga wiripuŋuwnha, märr dhu ŋuriŋiwurruyyi waŋga'-waŋganydhuny djämany marrtji ŋamathaman yan, ŋunhiyi bili djämany ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gan gurrupar ganydjarr ŋurikiyi djämaw. Yo, ŋuli ŋayi mundhurr gurrupar limurruŋ limurr dhu ga lakaram God-Waŋarrwuny dhäwu, limurrnydja dhu ŋunhi djäman yan ŋuriŋiyin märr-nhirrpanminyaraynha limurruŋgiyingal.
ROM 12:7 Ga ŋuli ŋayi ganydjarrnydja gurrupar limurruŋ limurr dhu ga djäma guŋga'yundja yolŋunhany walalany, limurrnydja djäman bala yan ralpa'-ralpayirra. Ga ŋuli ŋayi mundhurr gurrupar marŋgikunharawnydja nheny yänan bala marrtji marŋgikuŋun yolŋunhany walalany, märr dhu ŋunha wiripuwurrnydja yolŋu walal marŋgithirr muka nhokuŋ.
ROM 12:8 Ga ŋuli ŋayi mundhurr gurrupar nhuna ŋayaŋu-rur'maranharaw wiripuwurruŋguny yolŋuw, nheny yänan djäman waŋin ŋayaŋu-rur'maraŋun. Ga ŋuli ŋayi nhuna mundhurr gurrupar nhe dhu ga ŋayaŋuy-dhapinyaynydja yan gurrupan ŋunhany ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny, nheny yänan biyakun gurrupulnydja ŋayaŋuynydja baku-ŋayathanhamiriwyun. Ga ŋuli ŋayi nhuna mundhurr gurrupar nhe dhu ga ŋurru-warryun yolŋunhany walalany, nheny gi mirithin yan djämany, ralpa'-ralpaynha ŋayaŋuynydja. Ga ŋuli ŋayi nhuna mundhurr gurrupar maŋutji-wuyunarawnydja, gatjuy biyakun yänan guŋga'yurra marrtji walalany ŋayaŋuynydja djulŋithinyaraynha yänan.
ROM 12:9 Yo, yuwalkkuŋ yan märr-ŋamathiny gi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, yaka yan gi waŋiny waŋganydja dhäruktja milkunhamirr nhunapinya nhe. Gatjuy biyakun ŋuyulkthin nyinyaŋdhurra ŋurikiny ŋunhi ŋula nhakuny malaŋuw yätjkurruwnydja, ga ŋayathulnydja gi baṯ-biyakuny ŋula nhäny mala ŋunhin bili yan ŋamakurrnha malany.
ROM 12:10 Ŋunha ŋunhi wiripuwurrnydja Garraywalaŋumirr yolŋu walal balanyan nhakun wäwa'mirriŋun walal nhuŋu ga yapa'mirriŋun mala. Gatjuy märr-ŋamathin gi, ga guŋga'yurrnydja walalany, biyakun nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi nhuŋuwuy nhe gurruṯumirriny walalany guŋga'yun. Biyak bili gi waŋiny märr-ŋal'yunaray yan dhärukthuny ŋunha ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany Garraywalaŋumirriny, ga ŋurruŋuny ŋathil nhirrpul walalany, yaka nhunapinyany nhe.
ROM 12:11 Djämany gi mirithin yan Garraywuny, ga yakan gi ḏuŋḏuŋdhiny nhini. Biyak bili yan gi mirithi dhaŋalkkuŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny walŋa dhuwaliny ŋunhi ŋayaŋuŋurnydja nhokiyingal nhe, bala yan ḻay-ḻayyurrnydja gi ŋuriŋin bili yan God-Waŋarrwalnha djämaynydja.
ROM 12:12 Biyak bili ŋayaŋuny gi goŋmirriyin, dhukarr-nhäŋun manapul gi ŋurukun bala ŋunhi ŋula nhakun malaŋuw latju'mirriwnha yan. Ŋunhi nhe dhu ga marrtji marimirriwurrnydja, dhärriny gi birr biyakun dharraḏan yan, ga märr-nhirrpanmirrnydja gi God-Waŋarrwalnha yan, ga bukumirriyaŋuny gi biyakun bili yan.
ROM 12:13 Gurrupul marrtji bala wiripuwurrunhany Garraywalaŋumirriny ŋunhi yolŋuny walalany ŋunhi walal ga nhina goŋmiriwŋur ŋula nhämiriwŋur. Ga gumurr-ŋamathiny gi mirithi yan ŋurikiwurruŋguny ŋunhi mulkuruwnydja yolŋuw walalaŋ ŋunhiliyiny nhokiyingalnydja nhe wäŋaŋur, bala djägany walalaŋ gi manymakkuŋun.
ROM 12:14 Ŋunhi nhuna dhu ŋula yolthuny ŋayaŋu-miḏikumandja, ga nheny buku-roŋanmaraŋuny balany nhanŋuny ŋamakurrnha yan, yakan yätjkurrnydja. Bukumirriyaŋ gi nhanŋu ŋurikiyi yolŋuw, yurr yaka nhanŋu ŋäŋ'thurr God-Waŋarrnhany dhä-gir'yunarawnydja; ŋäŋ'thurrnydja nhanŋu gi God-Waŋarrnhany Bäpanhany guŋga'yunaraw yan nhanŋu.
ROM 12:15 Ga ŋunhi ŋayi ga ŋula yol yolŋu nhina goŋmirriyirrnydja yan mirithirrnydja, nheny biyakiyi bili goŋmirriyi yan rrambaŋi nhuma. Ga ŋuli ŋayi ga ŋula yol yolŋu galŋa-miḏikirrnydja nhina, ŋäthiny ŋayi ga yan, nheny balayi guwatjmul ŋanya marrparaŋguŋ, bala nhininy maṉḏa rrambaŋin.
ROM 12:16 Bämara'yunmirrnydja walal gi nhumalanhawuynha nhuma bala-räli'yunmirr yan, ga nhininy walal gi waŋganyŋur yan rrambaŋi. Yaka gi waŋanhamirr dhäruk-ŋurrkanhamirrnydja bala-räli'yunmirrnydja nhumalanhawuynhany nhuma, ga yaka ŋurruŋu-nhirrpanmirr nhunapinya nhe ŋäthilnydja. Yänan biyakun nyilŋ'maranhamirra nhunapinyany nhe, bala guŋga'yurrnydja ḻunduthiny ŋurikiwurruŋgun ŋunhi wiripuwurruŋgun gali'puywun yolŋuw walalaŋ märr-ŋurruwuykmirriwnha. Yaka guyaŋanhamirr nhunapinyany nhe ḻiya-djambatj-lakaranhamirrnydja, yanbi nheny marŋgin bukmakkun.
ROM 12:17 Ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy djäma yätjkurrnydja nhuŋu, nheny yakan buku-roŋanmaraŋ nhanŋuny yätjkurr. Guyaŋi ŋathil ŋurruŋuny, bala djäman yan gi biyakun bili ŋunhiyi nhä ŋamakurr, märr dhu wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy nhäma nhokuŋ djämapuynydja manymaknha yan, ga bäyŋun ŋula nhäny yätjkurrnydja.
ROM 12:18 Yo, mirithi yan gi birrka'yurrnydja nhinanharawnydja manymakkunharawnha yan ga mägayawnha bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ.
ROM 12:19 Marrkapmirr walal ḻundu ŋarraku, ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthuny nhumalany ŋayaŋu-yätjkurrkumany, yaka nhumany buku-roŋanmaraŋ nhanŋuny yätjkurr, ganarrthula nhanukiyingala Godkala ŋayipin dhu boŋguŋ bäyarra ŋurikiwurruŋguny yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga djäma yätjkurr. Bili God-Waŋarrwuny ŋunha dhäruktja ga waŋa bitjanna gam', “Ŋarrapi dhu walalaŋ ŋunhi buku-roŋanmaramany ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga djäma yätjkurr, ŋarrapi yan walalany dhu dhä-gir'yundja.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Garraynydja waŋan.
ROM 12:20 Yo, bitjanna yanbi nhe dhu ga ŋunhi djämany gam', “Ŋuli ŋayi nhuŋu ŋunhi marimirrnydja yolŋu djaṉŋarrthinany, nheny yan ŋanya maranhu-gurrupula. Ga ŋuli ŋayi nhuŋu miriŋuny nharaŋdhin, nheny ŋanya gapuny gurrupula.” Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bitjandhiny djäma manymaktja gan yan buku-roŋanmaram nhanŋu, bala ŋayiny dhu ŋunhi buku-goran nhanŋuwuy ŋayi ŋunhiŋuwuynydja yätjkurruwuynydja djämapuy, ŋunhi ŋayi gan miriŋuyin nhuŋu.
ROM 12:21 Yaka gi djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja, märr ŋayi dhu yaka muka ŋuriŋiyi yätjkurruynydja nhuna gaṯmaram bala djuḻkmaramany nhuna. Biyak bili mukthurr marrtji bala djämany ŋamakurr yan, märr dhu ŋuriŋiyi nhokal manymakthuny djämay djuḻkmaraman ŋunhiyin yätjkurrunhan.
ROM 13:1 Yo, nhumany dhu ga ŋunhi dhäruktja märram ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany, ŋunhi ŋurruḏawalaŋunhany mala nhumalaŋ dhiyalnydja nhakun munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, bili ŋayipi muka ŋunhi God-Waŋarryu walalany gan waṉa-nhirrparnydja djägawnydja nhumalaŋ. Bukmak ŋunhi ŋurruḏawalaŋu mala God-Waŋarrwuŋ yan nhanukiyinguŋ waṉa-nhirrpanawuynydja, bala nhumany dhu ga ŋunhi dhäruktja walalany märraman yan.
ROM 13:2 Ŋuli nhe dhu ga walalaŋ dhärukkuny ŋuyulkthirr, bala nhuma dhu ga ŋunhi djämany ŋula nhän mala yan yätjkurra, ŋunhiyiny nhakun nhuma ga Godkalaŋawnha rom-nhirrpanawuywu ŋuyulkthirr, bala nhuma dhu ŋunhi yurrnha nhakun dhä-gir'yunawuynydja märram.
ROM 13:3 Yo, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga djäma manymakkumany yan, bäyŋun yanbi walal dhu ga ŋunhi barrarirr buŋgawawnydja mala walalaŋgiyingalaŋaw, ŋany ŋunhiwurr dhu ga ŋunhi barrarirrnydja ŋunhi dhuwurr-yätjmirra yolŋu walal. Ŋunhi nhe dhu ga nhina ŋamathamany yan, ga ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga bäyŋun barrarirr buŋgawawnydja yolŋuw walalaŋ. Biyakun bili gi nhininy ŋamathaŋun yänan, bala walalnydja nhuna dhu manymak-lakaraman, wokthunna dhu nhuŋu.
ROM 13:4 Yuwalktja ŋayi ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi buŋgawany God-Waŋarrwu yan djämamirr, ŋayin muka dhu ga ŋunhi djämany guŋga'yundja nhumalany, märr dhu ŋunhi wäŋany ŋamathirra, marimiriwnha dhu ga dhärra ŋula nhämiriwnha. Ga ŋuli nhe dhu ga djäma yätjkurrnydja yan nheny dhu ŋunhi romdja barrarirr muka ŋurikiwurruŋuny ŋunhi buŋgawawnydja walalaŋ, bili walalnha ga ŋunhi ganydjarrnydja ŋayatham yolŋuwnydja walalaŋ dhä-gir'yunaraw. Ga ŋuli nhe dhu ga djäma bitjan bili ŋunhiny bili yan yätjkurrnydja, ga yuwalknha ŋayi nhuna dhu ŋunhi dhä-gir'yundja. Bili ŋayiny ŋunhi yolŋu God-Waŋarrwu warray djämamirr, ŋayipi ŋanya ŋunhi God-Waŋarryu waṉa-nhirrparnydja dhiyakiyiny gämurruw', dhä-gir'yunarawnydja ŋurikiwurruŋdhiny dhuwurr-yätjmirriwnydja yolŋuw walalaŋ. Bili mirithirr yan ŋayi ga ŋunhi God-Waŋarrnydja ŋuyulkthirr yätjkurruwnydja.
ROM 13:5 Ga balanyarawyin ŋayaŋuwnydja nhe dhu ga ŋunhi djämany ŋamakurrnha yan, dhäruktja nhe dhu ga ŋunhi märram ŋunhiwurruny bili yan yolŋunhany walalany buŋgawanhan mala, märr walalnydja dhu yaka muka nhunanhany dhä-gir'yun. Ga bitjandhin nhe dhu ga ŋunhi djämany ŋamathaman yan, märr dhu nhokiyingalnydja ŋayaŋuy dhiyaŋi yaka muka nhunanhany yätjkurr-lakaram God-Waŋarrwalnydja milmany.
ROM 13:6 Yo, dhunupa warray nhuŋu ŋunhi nhe dhu gurrupan rrupiyany ŋunhany ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli ga nhä malany lakaram nhokal, bili ŋunhiwurryiny ŋunhi yolŋu walal God-Waŋarrwu muka djämamirr mala, nhanukiyinguŋ yan walal ŋunhi waṉa-nhirrpanawuynydja.
ROM 13:7 Gurrupula buku-roŋanmaraŋun ŋunhiny mala rakuny ŋunhi nhe gan dhukarrarrayurr, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnydja yolŋuw walalaŋ. Ga bitjan bili nhuma dhu ga ŋunhi märr-ŋal'yundhi walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurruḏawalaŋuwnydja mala, ŋunhi walalnydja ŋuli ga djäga nhumalaŋ, ŋunhiny nhakun nhuma ga märr-ŋal'yunna walalaŋ.
ROM 13:8 Yo, ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolnhany yolŋuny dhukarrarrayun ŋula nhäny, ga yakan gi ŋunhiyiny rakunydja rrupiya ŋayathul baṯ-biyakuny ga ḻiya-dhumukthiny, bondi buku-roŋanmaraŋ, yurr yakany limurr dhu ga galŋa-ḏälthirr ŋunhin märr-ŋamathinyawuynha ŋunha bukmakkun yolŋuw, yanan limurr dhu ga märr-ŋamathinyamirra rumbalkunhamirra yan. Ga ŋuli nhe ŋunhi yuwalkkuŋalnydja yan märr-ŋamathin, ŋunhiny nhakun nhe ga ŋayathaman bukmakkuman yan ŋunhi God-Waŋarrwuny rom.
ROM 13:9 Yo, God-Waŋarryuny ŋunhi romdja nhirrpar balanya gam', “Yakan gi marramba'yiny, ga bäyŋun gi buŋu yolŋunhany murrkay'kuŋuny, ga yakayi yan manaŋiny ga yaka mel-ŋamathiny.” Ga bulu dharrwa rom malany ŋayi gan God-Waŋarryu gurrupar wiripu-wiripun. Yurr waŋganydhuny ga ŋunhi romdhu lakaram gurririkumany bukmaknhan yan romnha malany, bitjanna gam', “Märr-ŋamathi gi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ biyak bili yan nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirr nhuŋuwuy nhe.”
ROM 13:10 Ŋuli nhe ga yuwalktja märryu-ŋayatham ŋunha wiripuŋunhany yolŋuny, nheny dhu ga ŋunhi yakan djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja walalaŋ. Ga ŋuli nhe ga yuwalkkumany yan märr-ŋamathirr walalaŋ, ŋunhiny nhe dhäruk-märranhamirra ŋurikin ŋunhi Godkalaŋuwnha romgu.
ROM 13:11 Yo, ŋuli nhe ga ŋunhi märr-ŋamathirr wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, bili nhepiny ŋunhi bilin marŋgin ŋunhi dhä-dhawar'yunamirrnydja walu galkin. Bilin gi biyakiyiny mäŋaŋayurrnydja nhini; biyakun bira'yurra. Bili walŋathinyamirrnydja rom dhuwanna galŋa'kalŋan limurr dhu walŋathirra, yakan ŋayi ŋunhiny walu buluny barrku, balanyany nhakun ŋunhi limurr gan ŋurruŋu märr-yuwalkthin.
ROM 13:12 Ga munhany dhuwal galkin dhawar'yunna marrtji ŋayi dhu djaḏaw'yunna wiripun yuṯan walu. Yakan limurr dhu ga djäma buluny ŋunhiyiny mala yätjkurrnydja, ŋunhi yolŋu'-yulŋuy ŋuli ga djäma buku-munha'ŋur yan. Ŋurrkuŋun ŋunhiyiny yätjkurrnydja nhä malany, bala dhaṯthunmirrnydja nhunapinyany nhe ŋuriŋin God-Waŋarrwala girriyny'tja maripuyyun, märr limurr dhu ga nhinany djarraṯawun'ŋura yan, bala dhu ŋunhi ŋaŋ'ŋaŋ'thunna winya'maraman ŋunhiyiny ŋunhi ŋula nhäny mala yätjkurrnydja buku-munha'puynydja.
ROM 13:13 Limurr nhinan ŋamathaman bitjanna, märr-dhunupan yan, bili limurrnydja dhuwal yolŋu walal baḏayala'wuy warray nhinanhawuy. Yakan limurr dhu ga buluny leŋu ŋänitjiyny'tja, ga yatjunmirr limurr dhu ga leŋuynydja, ga djäma ga ŋula nhäny ŋunhi gora-gurrupanamirrnydja rom yätjkurrnydja, bäyŋun yan. Yakan limurr dhu ga ŋunhi marrambany' djäma ga bunhamirrnydja, be nhaltjandja ŋanya dhä-ḏälthinyamirrnydja waŋanhamirr yatjunmirrnydja, ga maŋutji-ḏiy'yun nhina ŋunha wiripuŋunhany yolŋuny, bäyŋun yan.
ROM 13:14 Yo, nheny dhuwal nhanŋuwuynha yan Garraywun Djesu-Christkun yolŋu. Yänan biyakun gi nhininy nhakun ŋayipin yan, ga yakan gi buluny djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja. Ḏaḏawyurra yätjkurruyanhaŋurnydja guyaŋanhaŋur, ga yaka gi buthuru-bitjurr nhuŋuwuy nhe dhiyakiny ŋunhi djarrpiwny'tja djälwu. Yakan gi buluny malthurr nhuŋuwuynydja nhe ŋayaŋuw. Gatjuy girriny' ŋunhi maripuynydja märraŋun bala dhaṯthunmirra nhunupinya nhe.
ROM 14:1 Ŋuli dhu ga ŋunhi yolŋu nhina nhumalaŋgalnydja malaŋur Garraywalaŋumirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, yurr ŋayi ŋunhiyi yolŋuny ŋayaŋu-yalŋgi yan, märr-gaŋga yan ŋayi ŋunhi marŋginy Garraywuny, bili ŋayi ŋunhi baḏak yan ŋayaŋu-garrpinawuy ŋäthiliŋuwuŋ romguŋ, yan nhanŋu biyak gumurr-ŋamathi, märraŋ ŋanya ŋunhiyi yolŋuny. Yaka walal gi ŋarrtjurrnydja ŋanya, bäydhi nhanŋu ŋunhi guyaŋanhawuynydja wiripuny, gänaŋ'thundja ga nhumalaŋgalaŋuŋurnydja guyaŋanhaŋur.
ROM 14:2 Waŋganydja ŋunhi yolŋu, yurr märr-nhirrpanminyawuy nhanŋu mak ḏäl mirithirr, ga waŋany ŋayi ŋuli ŋunhi bitjanna, “Ŋarrany ga dhuwal märr-yuwalkthirr Djesu-Christku yan, yaka ŋarrany dhuwal garrpinawuy ŋurukuŋdhi ŋäthiliŋuwuŋuny romguŋ. Manymaknha ŋarrakuny, ŋunhi ŋarra dhu ga ḻuka dhuyuny mala warrakan' ga ŋula nhä ŋatha malany, bawalamirra ŋarrany dhu ga ḻuka.” Ga wiripuny ŋuli yolŋu ŋunhi ŋayi ŋayaŋu-yalŋginy, mak waŋa bitjanna, “Ŋarrany ga märr-yuwalkthirr Djesu-Christku yan. Ga dhiyaŋuny bala ŋarrany dhu ga yakan ḻuka warrakan'tja yan, ŋany ḻukany ŋarra dhu ga dhuwal ŋathany mala buku-biran' yan.”
ROM 14:3 Ga ŋuli ŋayi dhu ga yolŋuy ḻuka warrakan'tja ŋanak, nheny yakan dhuŋa-lakaraŋ ga gupa-waŋi ŋunhi wiripunhany yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli gi bäyŋu ḻuki warrakan'. Ga nheny ŋunhiny yolŋu ŋunhi nhe ŋuli ga ŋatha ḻuka buku-birany' yan waŋganydja, nheny dhu ga yakan gupa-waŋa ŋunhiny yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga warrakan'tja ḻuka. Bili God-Waŋarrnydja ŋuli ga ŋunhi gumurr-ŋamathirr bukmakkun yan.
ROM 14:4 Ŋayiny ŋunhi yolŋu God-Waŋarrwun djämamirr, ga nhakun nheny ŋuli ga ŋunhi ŋanya rom-nyamir'yun? God-Waŋarryun dhu ŋunhi ŋayipin ŋanya waŋganydhun mala-djarr'yundja nhäthinya ŋayi ŋunhi yolŋu, manymak, nhä mak yätjkurr. Yuwalktja ŋayi ga ŋunha dhärrany Garraywala goŋŋurnydja, ga bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi galkirriny yätjkurrulilnydja, bili ŋayipi ga ŋunhi Garrayyu ganydjarrnydja gäma ŋayathanharawnydja ḏälkunharawnydja nhanŋu, ga djuḻkthun yan ŋayi dhu.
ROM 14:5 Yo, wiripuwurruynydja ŋuli ga dhuwal yolŋuy walal guyaŋa yanbi dhuwal waŋganynha yan walu dharrpalnydja beŋur ŋunhi wiripuŋurnydja mala waluŋur, ga wiripuwurruy ŋuli ga dhuwal guyaŋa ŋunhi bukmak dhuwal walu mala balanya bili rrambaŋi yan warrpam'. Ŋathil limurr dhu bukmakthu yan waŋga'-waŋganydhu yan guyaŋany yuwalkkum yan nhaltjan limurr dhu ga ŋunhi märr-yuwalkthirr.
ROM 14:6 Yo, ŋunhi ŋayi dhu ga yolŋu waŋa bitjandja, “Dhuwandja gay'yi walu gäna yan nhanŋuwuy God-Waŋarrwu,” ŋunhiyin ŋayi ga yolŋu märr-ŋal'yundja ŋuli Garraywuny yuwalkkumany. Ga ŋuli ŋayi dhu yolŋuy ḻuka ŋunhi warrakan'tja ŋanak ŋula nhäny bawalamirrnydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi ga yolŋu märr-ŋal'yundja Garraywalnha yan, bili buku-gurrpanna ŋayi ga ŋunhi God-Waŋarrnhan ŋunhiŋuwuyyiny ŋathapuy mala bukmakpuynha yan. Ga balanyayi bili ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli gi bäyŋu dhuyu warrakan' ŋanak ḻuki, bili ŋayi ŋuli ga märr-yuwalkthirr nhanŋuwuynha yan Garraywun; ŋayiny ga ŋunhi bitjandhi bili yan Garraywu märr-ŋal'yundhi, ga buku-gurrpandhi ŋayi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrnhany.
ROM 14:7 Yo, limurrnydja dhuwal yolŋu mala nhanŋuwuy yan Garraywu, ŋayin ŋunhi limurruŋguny ŋurruŋuny ga buŋgawany. Yaka limurr dhu ga ŋunhi nhina gänany nhakun limurruŋgiyingalnydja limurr djälyu, ga yaka limurr dhu ŋunhi dhiŋgam goŋ-gänany limurruŋgiyingalnydja nhakun djälyu.
ROM 14:8 Yo, ga bäydhi limurr ga ŋunhi nhina dhiyal walŋany, ga bäydhi mak ŋali dhu ŋunhi dhiŋgamany, yurr baḏak limurr dhuwal nhanukiyingal yan djägaŋurnydja, bala limurr dhu ga ŋunhi dhäruktja ŋanya märraman, bili limurr dhuwal nhanŋuwuy yan Garraywu yolŋuny walal.
ROM 14:9 Bili Djesu-Christtja ŋunhi ŋayipiny bili muka dhiŋgaŋal, ga bulu ŋayi walŋathindhi dhiyakiyin ŋunhi ŋayaŋuwnydja, märr dhu ŋayipin Garraynydja limurruŋ bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, ŋurikiwurruŋ ŋunhi walal bili dhiŋga'-dhiŋgaŋal, ga limurruŋ ŋunhi limurr ga nhina dhuwal baḏak walŋa yan.
ROM 14:10 Yo, dhuwal ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal bukmak yan waŋganynha malany balanyan nhakun wäwa'manydjiwurrnha. Yurr nhakun nhuma ŋuli ga ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal walŋa nhäma bala mala-djarr'yunna ŋunha wäwa'mirriŋunhany walalany nhumalaŋguwuy nhuma? … bala nhuma ŋuli ga ŋunhi yätjkurr-lakaraman walalany. Ga nhuma wiripuwurr Garraywalaŋumirr yolŋu walal, nhaku nhuma ŋuli ga ŋunhi gupa-waŋany nhumalaŋguwuy wäwa'mirriŋunhany walalany? Bili bukmaknha yan limurr dhu ŋunhi dhärriny nhanukal gumurrŋurnydja God-Waŋarrwalnydja mala-djarr'yunarawnydja. Ŋayipin dhu marrtji ŋunhi mala-djarr'yurrnydja limurruny, yol yätjkurr, ga yol manymak?
ROM 14:11 Bili ŋunha djorrayny'tja ga lakaram bitjanna, “Ŋarran dhuwal God-Waŋarr walŋamirrnydja, ga dhuwal ŋarra ga waŋany nhumalany yuwalknha yan bitjandhiny. Yalalany ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy, yolŋuny walal dhu gi ŋunhi bukmaknha yan bun'kumu-djipthurrnydja ŋarrakuwuynha, ga bukmakthun dhu gi ŋunhi yäku-lakaraŋuny ŋarranhawuynhan yan biyakun gam', ‘Yuwalk muka dhuwal nhepi yan God-Waŋarrnydja.’ Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Garraynydja lakaranhamin.”
ROM 14:12 Yo, ga yalalaŋumirriynydja limurr dhu ŋunhi bukmaknha yan dhärriny gumurrŋurnydja nhanukal bala limurr dhu ŋunhi waŋga'-waŋganynha yan lakaranhamirrnydja nhanukal God-Waŋarrwalnydja ŋunhi nhaliy limurr gan romdhu nhinan, ga ŋayipin dhu limurruny ŋunhi mala-djarr'yurrnydja.
ROM 14:13 Yo. Yakan buluny limurr dhu ga rom-nyamir'yunmirrnydja bala-räli'yunmirrnydja. Ga bitjandhi bili limurr dhu ŋunhi ḻiya-ŋamaŋamayunmirra, limurr dhu yakan ga wiripuŋunhany yolŋuny walalany ŋayaŋu-miḏikuman.
ROM 14:14 Yo. Garrayyu Djesuy ŋayipi yanbi dhuwal ŋarranhany Bolnhany marŋgi-gurrupar, bala ŋarra dhuwal marŋgin yulŋuny, ŋunhi bukmak nhäny mala warrpam' ŋathany manymak yan yolŋuwnydja walalaŋ ḻukanharaw. Ga ŋuli nhe ga guyaŋa ŋunhi nhä ŋatha ŋayi nhokal dhuyuny guykthunawuynydja ḻukanharaw, ŋunhiny ŋayi nhakun nhokiyingal yan wukiṉḏi nhe dhu gurr'yun.
ROM 14:15 Ga manymaktja ŋunhi nhuŋu warray, ŋuriki yolŋuw ŋunhi nhe mirithirr marŋgi nhanŋu Djesu-Christku, bala nhe dhu ŋunhi ḻukany bawalamirra yan ŋula nhäny. Yurr yakany ŋamakurr dhuwanna gam', Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula nhä ḻuka milman nhakun nhokiyingalaŋuwal nhe wäwa'mirriŋuwala, ŋunhiny nhe romnhan baḏuwaḏuyurr dhakaṉguŋala, ŋunhiny nhe moṉuŋuyinan nhanŋu. Ga dhuwaliyiny yakan manymak. Ŋuriŋiyiny nhakun ga maŋutji-lakaram bitjanna; ŋunhiny nhakun nhe gi bäyŋun märr-ŋamathi ŋurikin wäwa'mirriŋuwnha nhokiyingalaŋaw.
ROM 14:16 Yo, manymak warray ŋunhi nhe ga nhina garrpinamiriwnydja gänany ŋula nhämiriwnydja ŋunhi dhiyalnydja wäŋaŋur. Yurr yakany manymak ŋunhi walal dhu ga yolŋu'-yulŋuy yätjkurr-lakaram Garraywun rom ŋuriŋiyi nhokala djämay, bili nhe muka ŋunhi wiripuŋunhany yolŋuny galkirrinyamaraŋal.
ROM 14:17 Bili God-Waŋarrwuny rom dhuwal yaka ŋathapuynydja ga gapupuynydja ḻukanhawuy, ga ŋula nhäpuynydja mala ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja. God-Waŋarrwuny dhuwal rom ŋali dhu ga nhina dhuwurr-dhunupa yan ga ŋayaŋu-yal'yunan ŋula nhämiriwnha, galŋa-djulŋithirra dhu ga yan mirithirra, bili ŋuriŋin ŋunhi God-Waŋarrwala Dhuyu-Birrimbirryun ŋanya dhu ga buŋgaṯmaram.
ROM 14:18 Ga ŋunhi nhe dhu ga djäma Djesu-Christkuny yan ŋuriŋiyiny ŋunhi romdhu, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarrnydja mirithirra yan goŋmirriyirrnydja, ŋayaŋu-djulŋithirra manapan, märr-wiḏi'yunna ŋayi nhuŋu dhu ga, bala walalnydja nhuna dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal nhäma manymak-lakaraman.
ROM 14:19 Yo, dhika limurr dhu ga ḻay-ḻayyundja ŋuriŋin bili yan djämaynydja waŋganydhun ŋunhi ŋayi dhu ga limurruny waŋgany-manapanna, märr limurr dhu ga nhinany mägayamirriŋura yan romŋurnydja waŋganyŋura yänan rrambaŋin, märr limurr dhu marrtji rrambaŋin bala ŋuthanmaranhamirrnydja bala-räli'yunmirra yan.
ROM 14:20 God-Waŋarryu nhakun ŋunhi ŋayipi märraŋalnydja ŋunhiny yolŋuny ŋayaŋu-yalŋginhany. Ga yaka nhumany ŋula ŋanyanhany baḏuwaḏuyurr ŋunhiyiny yolŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny märranhawuynha, bäydhi mak ŋayi ŋuli ŋunhi yaka'yundja wiripuny ŋathaw ḻukanharaw. Ŋathany dhuwal bukmak yan ŋamakurr ḻukanhamirr, yurr yakany nhuŋu manymak ŋunhin ŋunhi nhe dhu milman nyaŋ'thun wiripuŋuwala yolŋuwal, ŋunhiny nhe moṉuŋuyinan nhanŋu.
ROM 14:21 Yo, dhuwaliyi ŋunhi yuwalktja nhumalaŋ Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ dhunupany rom. Yakan ḻuki ŋunhiny warrakan'tja ŋanak, ga yaka ḻuki ŋänitjiny ga ŋula nhäny, ga yaka djäma ŋula nhä mala ŋunhi nhe ŋuli ŋuriŋiyi bäynha ŋula ŋulthu'maraŋ ŋunhi nhuŋuwuy nhe wäwa'mirriŋunhan walalany, bala bilmaraŋun walalany beŋura ŋunhi nhanukala Godkalaŋuŋura.
ROM 14:22 Gatjuy guyaŋi ŋathil gi nhepi waŋganydhu dhuwaliyi malany. Nhumapi yan marŋgi nhumalaŋguwuy nhuma, nhepi ga God-Waŋarr. Yo, ŋunhiyin dhu ga dhuwal yolŋu nhina ŋayaŋu-djulŋithirrnydja ŋunhi ŋayi ŋuli gi yakan ḻiya-miḏiki nhanŋuwuy ŋayi.
ROM 14:23 Ga ŋuli nhe yolŋu ḻiya-dharrwany märr-dhumbal'yundja ga, yakan ḻuki. Ŋuli nhe dhu ḻuka ŋayaŋuy märr-yuḻkthunaraynydja, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuna yätjkurr-lakaraman, bili nhe ŋunhi bitjarryiny djäma märr-yuwalkthinyamiriwyun yan. Ga ŋuli nhe dhu ga djäma ŋunhi bitjandja bili ŋula nhäny mala märr-yuwalkthinyamiriwyuny yan, ŋunhiyiny nhakun yätjkurra mirithirra nhuŋu.
ROM 15:1 Yo. Wiripuwurrnydja limurr dhuwal bilin marŋgin mirithirra God-Waŋarrwuny, ga dhärrany limurr ga dhuwal ḏälnha yan, bili ŋuriŋi limurruŋgiyingal märr-nhirrpanminyaraynha. Yurr yakan limurr dhu ga ŋunhi yalŋgi-lakaramany ŋunhany ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, ŋunhi walal marrtji märr gaŋga yan marŋgithirr ga märr-yuwalkthirr Garraywu. Limurrnydja dhu marrtji gurrum'thunna yan gämany, ga guŋga'yundja walalany. Yaka ŋali dhu ga djäma ŋurikiny bili yan waŋganyguny ŋunhi ŋalipi ga nhaku malaŋuw djälthirr.
ROM 15:2 Ŋany djämany limurr dhu ga dhuwal, ŋunhi bili yan mala ŋunhi dhu marrtji guŋga'yun ŋunha ŋunhi wiripuwurruny yolŋuny walalany, märr walalnydja dhu ga nhina ŋamakurryi yan, bala dhu marrtji ŋunhi ŋuthanna yolŋuny walal ŋunhiliyiny God-Waŋarrwalnydja dhukarrŋur.
ROM 15:3 Guyaŋi ŋathil walal ŋanya Djesu-Christnha. Bäyŋu ŋayiny ganha ŋunhi Djesu-Christthuny djäma ŋula nhäny nhanukiyingalnydja ŋayi djälyu; yänan ŋayiny ŋunhi ŋanyapinyany ŋayi dhayuŋanminan, ga ŋunhi ŋayi gan bitjarryiny djäma God-Waŋarrwal yan djälkurrnydja, bäydhi walal marrtjin ŋunhi yolŋuynydja walal ŋanya gupa-waŋanany ŋarrtjurrnydja. Bili dhäruktja ga ŋunha dhärra djorra'ŋurnydja wukirriwuynydja bitjanna gam', “God-Waŋarr, yolŋuynydja walal marrtjin dhuwal yätjkurr-lakaraŋalnydja nhunanhan, yurr yuwalktja walal ga ŋunha ŋarraku warray ŋuyulkthirrnydja ŋuruŋuny ŋunhi yätjkurruynydja dhärukthu walalaŋgiyingal walal.”
ROM 15:4 Yo, bukmak nhäny mala ŋunha ŋunhi God-Waŋarrwalnydja djorra'ŋur wukirripuynydja ŋorran marrtji, God-Waŋarrwuŋ yan ŋunhiyi nhirrpanawuynydja limurruŋguny marŋgithinyaraw, balanyarawnha bili yan ŋayaŋu-marrparaŋdhinyarawnydja, märr limurrnydja dhu ga dhärra ḏälnha yan ŋurukalnydja ŋunhi romgal ŋayaŋu-wutthunamirriwalnydja, bala limurr dhu ga ŋunhi bitjanna bili nhinany gatjpu'yunna yan dhukarr-nhäman, yan bili ga dhawaṯthurr ŋayi dhu maḻŋ'thurr ŋunhiyi ŋula nhä mala ŋunhi ŋayipi God-Waŋarryu dhawu'mirriyaŋal.
ROM 15:5 Yo. God-Waŋarr yan ŋayipi waŋgany ŋunhi marrparaŋgunhamirrnydja, ga ŋayi ŋuli ga guŋga'yundja limurruny ŋayaŋu-bulnha'maramany märr-wiyinŋuwnydja marrtjinyaraw. Ŋayipin dhu ga ŋunhi guŋga'yundja nhumalany, märr nhumany dhu ga nhina bukmak yan waŋganyŋur ŋayaŋu-waŋganydhirra yan Djesu-Christkala.
ROM 15:6 Yo, ŋarrany dhuwal djäl bukmakku yan nhumalaŋ, nhuma dhu ga ŋunhi rrambaŋin wokthundja rirrakay manapanmirra nhanŋuny God-Waŋarrwuny ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋu limurruŋgalaŋaw Garraywu Djesu-Christku.
ROM 15:7 Biyak bili walal gi märraŋuny gumurr-ŋamathinyawurr yan ŋunha ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany Garraywalaŋumirriny, bitjarr nhakun ŋayi Djesu-Christ gumurr-ŋamathin nhumalaŋ, bala ŋayi dhu märraman wokthunawuynydja rom God-Waŋarryuny.
ROM 15:8 Märr-yuwalk dhuwandja ŋarra nhumalaŋ ga lakaram. Djesu-Christtja gan ŋunhi nhinan dhiyalnydja, märr balaŋ ŋayi djäma guŋga'yuna ŋunhi Djuw malany yolŋuny mala, yanbi balaŋ walal marŋgithinya muka nhanŋuny God-Waŋarrwuny, ŋunhi ŋayi dhäruk-waŋganymirr, yakan ŋayi dhu ŋunhi buluny ḻiya-bilmaranhamirr ga dhawu' nhanŋuwuy ŋayi dhu bakmaram bäyŋun. Yo. Bukmak yan ŋunhi nhäny mala, ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarryu dhawu'mirriyaŋal be ŋäthil Djuw bäpurruwal malaŋuwal mala-ŋurrkanhawuywal, ga ŋunhiyiny bukmak yan nhäny mala marrtjin maḻŋ'thurrnydja Djesuwalaŋuwurra yan.
ROM 15:9 Ga wiripuny ŋayi gan Djesu nhinan dhiyal mala-manapar Djuw malawala, yurr ŋayi gan ŋunhi nhinanany walalaŋgal wiripuŋuwnha gämurruwny'tja ŋunhi dhu maḻŋ'thun, märr dhu walalnydja ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋu walal wokthundja nhanŋun God-Waŋarrwun, bili ŋayi ŋunhi bitjarryi bili walalaŋguny mel-wuyurryi, nhakun ŋayi walalany ŋunhi walŋakuŋala God-Waŋarryuny Djesu-Christkalaŋuwurra yan. Bili Dhuyuy Djorrayny'tja ga ŋunha lakaram bitjanna gam', “Dhiyaŋun gämurruy' ŋarra nhuŋu dhu ga dhuwal wokthundja, ŋarrapiny dhuwal mala-manaparnha Djan'tayilwalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal; ŋanapurrnydja dhu ŋunhi waŋgany-manapanmirra wokthundja manikaywurra ḏar'ṯaryun nhuŋuny.”
ROM 15:10 Ga bitjandhi bili ga ŋunha djorrayny'tja lakaramdhi bitjan gam', “Biyak bili gi ŋayaŋu-djulŋithin goŋmirriyin nhininy, nhumany ŋunhiwurrnydja Djan'tayilnydja yolŋu walal. Wokthurrnydja gi nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun rrambaŋin nhuman ŋunhiwurrnha yolŋu walal ŋunhi walal God-Waŋarrwuŋ gänaŋ'maranhawuy.”
ROM 15:11 Ga wiripuny ga ŋunha djorray' lakaram bitjan gam', “Wokthundja nhuma dhu ga ŋunhi Garraywun yan nhumany ŋunhiwurrnydja Djan'tayilnydja yolŋu walal bäpurruny ga bäpurruny ga bäpurruny. Bukmak yan nhuma dhu ga ŋunhi yolŋuny walal wokthundja nhanŋuwuynha yan Garraywun bawalamirriwurrnha yan wäŋakurrnydja mala.”
ROM 15:12 Ga bulu nhakun ŋayi Yitjaya waŋan bitjarr gam', “Yolŋuny dhu ŋunhi dhawal-guyaŋany nhanukal Djitjiwal yarraṯaŋurnydja, maḻŋ'thundja ŋayi dhu ŋunhi, bala nhinany ŋayi dhu ga ŋurruḏawalaŋun buŋgawan ŋurikiwurruŋgun ŋunhi Djan'tayilwuny malaw. Walalnha dhu ga ŋunhi Djan'tayilyun yolŋuy walal malay ŋanyanhany märr-yuwalkmirriyirrnydja, dhukarr-nhäman manapan nhakun walal dhu ga ŋunhiyiny, ga yan bili ga märraŋ walal dhu nhanukuŋ ŋula nhä malany ŋunhi ŋamakurrnydja mirithirrnydja yalalan ŋunhalnha djiwarr'ŋura.”
ROM 15:13 Ga ŋarrapiny ga dhuwal bukumirriyaman nhumalaŋ God-Waŋarrwala ŋunhi ŋayi ŋuli ga gurrupan ŋayaŋu-mulka'kunhamirr rom, ŋayi dhu dhaŋaŋguman nhumalany ŋoy-djulŋithinyaraynha ga mägayaynha romdhu ŋunhi nhuma ŋuli ga märr-nhirrpanmirr nhanukiyingala yan, märr nhumalaŋ dhu ŋunhi ŋayaŋu-gatjpu'yunawuynydja ŋuthandja ḏälthirra ŋuriŋiyin ŋunhi nhanukala Dhuyu-Birrimbirrwalnha ganydjarryuny.
ROM 15:14 Yo, wäwa ga yapa walal ŋarraku, ŋarrapiny dhuwal marŋgin nhumalaŋ, ŋunhi nhumany ga dhuwali nhina ŋamakurr yan ŋula nhämiriw bilyunamiriwnha, ga mirithirra nhuma dhuwali marŋginy ŋurikiny ŋunhi Garraywalaŋawnydja romgu, ga bitjandhi bili nhuma ga dhuwali ganydjarrnydja ŋayathaman marŋgikunhaminyarawnydja nhumalaŋguwuy nhuma bala-räli'yunminyarawnydja.
ROM 15:15 Yurr dhuwandja ŋarra ga dhäruk nhirrpan nhumalaŋ dhipalnydja djorra'lil ŋurru-dhunupawnha yan waŋanharaw, yän nhakun dhu ga guyaŋanhamirriyam nhumalany, bili ŋayipi ŋunhi God-Waŋarryu ŋarrany nhirrpar dhiyakiyiny djämaw dhunupawnydja.
ROM 15:16 Ŋarrany dhuwal yolŋu djämamirr Djesu-Christku yan; ŋayipi ŋunhi ŋarranhany djuy'yurr lakaranharaw manymakkuny dhäwuw beŋurnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja marŋgikunharaw ŋurukuwurruŋguny ŋunhi Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ. Ŋarrany dhuwal balanya nhakun djirrikaymirra yolŋu, märr dhu ŋunhi walalnydja Djan'tayilnydja yolŋu walal rom-dhunupayirra nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja ŋayaŋuŋur ŋuliwitjanna ŋunhi ŋayin dhu marrtji Dhuyu-Birrimbirryun walalany djäma dharrpalkuman.
ROM 15:17 Yo, djämany ŋarra ga dhuwal nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwu, ga waŋganygu yan ŋarra ga dhuwal mirithirrnydja dhikany ŋayaŋu-djulŋithirrnydja, ŋuriki ŋunhi, ŋunhi ŋayi ga Djesu-Christthu djäman yolŋuwalnydja walalaŋgal dhuwalatjanna ŋunhi ŋarrakalaŋuwurra djämakurr.
ROM 15:18 Ŋarrany dhu ga dhuwal lakaramany ŋunhi bili yan dhäwuny' ŋunhi nhä ŋayi gan Djesu-Christthu djäma ŋarrakalaŋuwurr, ŋunhi ŋayi ŋarrany ganydjarr-gurrupar dhiyakiyi djämaw, ŋunhi ŋarrany dhu ga milkuman ŋanyanhan Djan'tayilwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, märr walalnydja ŋanya dhu ŋunhi God-Waŋarrnhany dhäruktja märraman yan. Yo, dhuwalawurryiny ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋu walal marŋgithinany Garraywuny Djesu-Christkuny ŋarrakal dhäwuy lakaranharay, bala walal yan märr-dharaŋarnha ŋanya yulŋuny ŋuliwitjarrnha ŋunhi walal gan nhäŋal ganydjarr yindi ga ŋula nhä malany ŋoy-ganyim'thunamirr rom, ŋunhi ŋayi gan Dhuyu-Birrimbirryu djäma walalaŋgalaŋuwurr nhanukiyingal ŋayi ganydjarryuny yindiynha. Yo, marrtjinany ŋarra gan ŋunhi barrkulil, ḻiw'maraŋal yan wäŋakurr ga wäŋakurr, beŋur Djurutjalamŋur,* ga yan bili ga ŋayathaŋal ŋarra ŋunha wäŋa Lirikam, yurr barrku ŋunhi mirithirr wäŋany. Ga bawalamirriwurr wäŋakurr ŋarra gan dhäwuny' lakaraŋal warrpam'thurr yan Djesu-Christkalaŋawuynydja.
ROM 15:20 Bitjarr bili ŋarra gan ŋunhi marrtjinany ŋunhiwiliyiny wäŋalil malaŋulil, ŋunhi walal ŋuli ganha bäyŋu yolŋu'-yulŋuy ŋäthil dhäwu ŋänha nhanukalaŋawuy Djesu-Christkalaŋawuy ŋunhiliny wäŋaŋur malaŋuŋur. Yaka ŋarra gan ŋunhi lakaraŋal ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan bili ŋäkul ŋanya Djesu-Christnhany ŋula yolkuŋuny yolŋuwuŋ lakaranhawuy, bili ŋarrany gi dhuwal yaka djälthi ŋarra dhu buṉbu dhuḻ'yun ŋunhiwiliyiny ḻukulil dhulŋuŋulilnydja ŋula wiripuŋuwalnydja yolŋuwal, ŋunhi ŋayi ŋäthil ḻuku-nhirrpar.
ROM 15:21 Bili djorrayny'tja ga ŋunha lakaram ŋanhanhany Djesunhany bitjanna gam', “Ŋunhiwurryiny ŋunhi yolŋu walal dhuŋamirrnydja, ŋunhi walalaŋ bäyŋu ŋula yolthu lakaranha ŋanya ŋunhiyiny yolŋuny, walalnha dhu ŋunhi ŋuriŋiwurruyyin yolŋuy walal nhämany ŋanya dharaŋandja. Ga ŋuriŋiwurruy yolŋuy walal ŋunhi walal bäyŋu ŋanya ŋäthil ŋänha, walalnha ŋanya dhu ŋunhi ŋuriŋuwurryyin ga ŋämany bala dhu yan dharaŋana.”
ROM 15:22 Yo, märr-wiyin muka ŋarra gan ŋunhi djälthinany dhipaliyiny marrtjinyaraw nhumalaŋgalnydja, yurr ŋayipiny ŋarrany gan ŋunhi God-Waŋarryuny djuy'yurr wiripuŋulil wiripuŋulil wäŋalil malaŋulil bitjarr bili yan, ŋurikiwurruŋgal ŋunhi walal ŋuli ganha bäyŋu ŋänha Garraynha ŋäthil.
ROM 15:23 Ga dhiyaŋuny bala ŋarraku djämany dhiyalnydja bilin dhawar'yurra, bala ŋarra ga dhuwal gatjpu'yundja ŋarra dhu galki marrtjin balayin nhumalaŋgala, bili dharrwan dhuwal dhuŋgarrany ŋarra gan guyaŋanany nhumalany, djälthinany ŋarra gan ŋunhi nhumalaŋ guwatjmanaraw muka yan.
ROM 15:24 Yo. Dhiyaŋuny bala ŋarra ga dhuwal guyaŋa ŋarra dhu marrtji balan makarrlil wäŋalil Bayinlila, yurr ŋayaŋu-gatjpu'yundja ŋarra ga dhuwal, ŋarra boŋguŋ nhäŋuny nhumalany bukmaknha yan dhiyaliyi Rawumdja wäŋaŋur, ŋunhi ŋarra boŋguŋ marrtjiny dhuwalayakiyiny djuḻkmaraŋuny nhumalany bala Bayinlilnydja wäŋalil. Dhiyaliyiny ŋarra boŋguŋ nhini märr-gurriri yan nhumalaŋgalnydja; ŋunhi nhuma ŋathil boŋguŋ ŋarrany ŋayaŋu-ŋamathaŋuny, ga bulu nhuma dhu ŋarrany guŋga'yurr, bala nhuma dhu ŋarrany djuy'yurrnha balan Bayinlila wäŋalil.
ROM 15:25 Yurr ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu marrtji bala Djurutjalamlil, guŋga'yunaraw Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, gäŋu ŋarra dhu rrupiya walalaŋ.
ROM 15:26 Bili dhiyaŋuwurruyyiny gan ŋunhi yolŋuy walal wäŋa-Matjataniyapuyyuny* ga wäŋa-Yäkiyapuyyuny, waŋgany-mana'-manapar rrupiyan ga ŋula nhän mala mundhurr ŋurikiwurruŋgun ŋunhi Godkalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ, bili ŋunhi wiripuwurrnydja gan nhinan ŋurruwuykmirra ŋunhiliyiny Djurutjalamdja wäŋaŋur.
ROM 15:27 Yo, ŋunhi walal gan bitjarryiny djäma, bili walalawuynydja gan ŋunhi guyaŋan balanyarawyi muka djämaw guŋga'yunaraw, ga ŋunhiyin ŋunhi walalaŋguŋuny Djan'tayilwuŋuny yaŋara'-bakmaranhawuy, bili walalaŋgalaŋuwurr ŋunhi Djuw malawalaŋuwurr walalnydja ŋunhi Djan'tayilyuny yolŋuy walal märraŋala gan ŋunhi walŋamirrnydja mundhurr mala. Ga dhunupa muka ŋunhi walalaŋguny Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walalnydja dhu ga bitjandhiyi bili buku-roŋanmaram gurrupan balany walalaŋguny Djuw malawnydja, guŋga'yunna walalany dhu ga ŋuriŋiyin rrupiyay ga ŋula nhaliynha malaŋuy ŋunhi walal ga ŋayatham.
ROM 15:28 Yo, dhunupan ŋarra boŋguŋ gäŋun walalaŋ ŋunhiyiny, ŋunhi walal gan Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal waŋgany-mana'-manapar, bala ŋarra boŋguŋ yan gurrupula walalany ŋunhiliyiny ŋunhi wäŋa-Djurutjalambuywuny yolŋuw walalaŋ, ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra dhu ŋunhi marrtjiny nhumalanhan guwatjmul balan yan dhä-märraŋun djuḻkthurra Bayinlila makarrlil wäŋalil.
ROM 15:29 Ga ŋunhi ŋarra dhu buniny boŋguŋ nhumalaŋ dhiyaliyiny, ŋayiny dhu ŋunhi Djesu-Christthuny limurrunhany ŋayaŋu-ŋamathaŋun, gurrupula ŋayi boŋguŋ latjun' ŋunhi ŋula nhäny mala, limurr dhu gi ŋuriŋiyi ŋayaŋu-djulŋithiny, ga goŋmirriyiny limurr dhu gi rrambaŋin.
ROM 15:30 Yo, wäwa ga yapa walal, waŋany ŋarra ga dhuwal yäkuynydja limurruŋgalaŋuwal Garraywal Djesu-Christkal, bili limurrnydja ga dhuwal märr-ŋamathinyamirrnydja bala-räli'yunmirra Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurr yan. Buku-djulŋimirr, mirithirr yan limurr dhu ga dhuwal bukumirriyamany ŋäŋ'thundja God-Waŋarrnhany, nhuma ga ŋarrapi, märr ŋayi dhu ŋarrany guŋga'yun muka.
ROM 15:31 Bili ŋunhany ŋunhi Djudiyany wäŋaŋur, yolŋu walal ga nhina märr-yuwalkthinyamiriwnha mala, ga bulu ŋayan'mirra walal ŋarrakuny, walal ŋarrany dhu buman murrkay'kuman. Ŋäŋ'thurrnydja gi God-Waŋarrnhany walŋakunharaw yan ŋarraku. Ga biyakiyi bili gi walal bukumirriyaŋdhi ŋurikiwurruŋguny ŋunhi yolŋuw walalaŋ wäŋa-Djurutjalambuywuny Garraywalaŋumirriw mala, märr walalnydja dhu ŋayaŋu-djulŋithirra, bala märraman walal dhu dhuwandja ŋunhi mundhurr, ŋunhi ŋarra dhu dhuwal gäman walalaŋgal.
ROM 15:32 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋarra dhu ŋunhi yurrnha nhakun nhumalaŋgalnydja marrtji ŋayaŋuynydja ŋoy-djulŋithinyaraynha yänan, nhanukiyingal yan God-Waŋarrwalnha ŋayaŋuynydja. Ga djälnydja ŋarra limurr dhu ga nhinany dhiyaliyiny rrambaŋin yan ŋayaŋuny yal'yunan.
ROM 15:33 Ŋarrany ga dhuwal bukumirriyaman nhumalaŋ, märr ŋayi dhu God-Waŋarrnydja galkithirra nhumalaŋgal bukmakkala yan, ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi ŋurruḏawalaŋu mägayaw romgu.
ROM 16:1 Yo, marŋgi muka nhuma limurruŋgalaŋawnydja yapa'mirriŋuw yäkuw Bepiwnydja,* ŋunhi ŋayi ga nhinany dhuwali wäŋaŋur yäkuŋur Djin'kiriya, yurr ŋayi ŋunhi waṉa-nhirrpanawuy guŋga'yunamirr ŋunhi Godkalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ.
ROM 16:2 Märraŋuny ŋanya gumurr-ŋamathi yan Garraywal yäkuynydja. Guŋga'yurrnydja ŋanya gi biyak bili märr-ŋamathinyaraynydja God-Waŋarrwal yan, ga gurrupulyi nhanŋu ŋula nhäny mala, märr ŋayi dhu ga nhinany ŋayaŋu-djulŋithirr yan, ga goŋmirriyirr muka. Bili ŋuriŋiyiny miyalkthu ŋuli ga ŋunhi bitjan bili yan guŋga'yun wiripuwurrunhany yolŋuny walalany bawalamirriny yan bukmaknha, ga bitjarryi bili ŋarranhany ŋayi gan ŋunhi guŋga'yurryi.
ROM 16:3 Ga dhuwal ŋarrany ga djuy'yunna märr-ŋamathinyawuynydja maṉḏaŋguny galay'manydjiwnydja Buritjilawnydja* ga Guwilawnydja, ŋarrakiyingalaŋawnydja ḻundu'mirriŋuw maṉḏaŋ. Bili ŋuriŋiyiny maṉḏa ŋuli ga djäma Garraywuyi yan Djesu-Christku, napurr rrambaŋi.
ROM 16:4 Buku-gurrpandja ŋarra maṉḏany ga dhuwal mirithirr yan, ŋunhi maṉḏa ŋarrany walŋakuŋal beŋur mariŋur. Maṉḏany balaŋ ŋunhi burakinya muka maṉḏapiny, yurr yaka maṉḏa ganarrthanha ŋarrany. Ga bitjarryi bili ŋuruŋuwurruynydja ŋunhi Djan'tayilyuny mala Garraywalaŋumirriy buku-gurrparyi maṉḏany ŋunhiŋuwuyyiny walŋakunhawuynydja ŋarrakalaŋawuy.
ROM 16:5 Ga bitjandhi bili dhuwandja ŋarra ga märr-ŋamathinyawuy djuy'yun bukmakkun yan yolŋuw walalaŋ, ŋurikiwurruŋgun ŋunhi Garraywalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga ḻuŋ'maranhamirr ŋunhiliyi maṉḏaŋgal wäŋaŋur. Ga gurrupulyi märr-ŋamathinyawuy ŋarrakuŋ ŋurikiny yolŋuw Banitawnydja,* ŋunhi ŋayi ŋarraku marrkapmirr ḻundu'mirriŋu, ŋurikiny ŋunhi ŋayi ŋurruŋu märr-yuwalkmirriyin Garraywu, yurrnha ŋunha ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal wäŋa-Yaytjapuynydja mala märr-yuwalkthin gan.
ROM 16:6 Ga wiripuny nhuma dhu gurrupan märr-ŋamathinyawuy ŋarrakuŋ Meriw, ŋunhi ŋayi ga dhuwaliyi mirithirr djäma guŋga'yun nhumalany.
ROM 16:7 Ga wiripuny ŋarra ga dhuwal djuy'yun märr-ŋamathinyawuy ŋuriki maṉḏaŋ märrmaw' yolŋuw maṉḏaŋ Yandanikaw* ga Djuniyatjku, yurr ŋunhi yolŋuny maṉḏa Djuw bäpurru ŋanapurr mala, ŋunhi maṉḏa gan gärrin dharruŋguŋur napurr muka rrambaŋi. Yo, ŋunha ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal Djuy'yunawuynydja marŋgimirr muka maṉḏaŋ, nhakun walal ŋuli ga ŋunhi manymak-lakaraman maṉḏanhany. Ga malthurrnydja maṉḏa gan ŋunhi Djesu-Christkuny ŋäthil muka yan, yurrnha ŋunhi ŋarrapiny walŋa-gurrupanmin ŋarranhawuynhany ŋarra.
ROM 16:8 Ga dhuwandja nhuma dhu gurrupan märr-ŋamathinyawuy ŋarrakuŋ Yambiliyatatjku, ŋarrakalaŋawnha galkipuywun ḻundu'mirriŋuw ŋunhi linyalaŋguny ŋayaŋu waŋganyŋura Garraywalnydja.
ROM 16:9 Ga balanyayi bili wiripuny ŋarrakuŋ märr-ŋamathinyawuy ŋarra dhu djuy'yun Yopanatjku,* ŋunhi ŋayi gan ŋuriŋiyi yolŋuy djämany Djesu-Christku ŋanapurr rrambaŋi, ga wiripuŋuw ŋarrakalaŋaw ḻundu'mirriŋuw galkipuywuyi yan yäkuw Dhäkatjku.
ROM 16:10 Yo, ga ŋanyanhany gan ŋunhi Yapilitjnhany* yäkuny birrka'yurrnydja bawalamirriynha yan ŋula nhaliynydja malaŋuy, yurr ŋayiny gan ŋunhi bitjarra bili ḏälnha yan dhärran Djesu-Christkalnydja baḏaknha yan. Ga nhanŋuny ŋarra ga märr-ŋamathinyawuy djuy'yundhi, ga bulu nhanukalaŋaw Ritjapalawalaŋuw gurruṯumirriw yolŋuw walalaŋ.
ROM 16:11 Ga biyakiyi bili gurrupulyi wiripuny märr-ŋamathinyawuy ŋarrakuŋ Yirutiyanguny,* ŋunhi ŋayi ŋarraku gurruṯumirryi, ga bulu nhanŋu wiripuny Nätjitjiw ga wiripuwurruŋ Garraywalaŋumirriw ŋunhi walal ga nhina nhanukal wäŋaŋur.
ROM 16:12 Ŋuriŋiyi märrmayny'tja miyalkthu maṉḏa Dopinaynydja* ga Dopatjaynydja,* djäma maṉḏa ŋuli ga Garraywu mirithirr yan; biyakthi bili gurrupulyi maṉḏaŋguny märr-ŋamathinyawuy ŋarrakuŋ. Ga biyakiyi bili wiripuŋuwnydja ḻundu'mirriŋuw ŋarrakalaŋaw marrkapmirriwnydja yäkuw Botjiwnydja, gurrupulyi märr-ŋamathinyawuy ŋarrakuŋ, ŋunhi ŋayi ŋuli ga bitjan bili djäma mirithirr yan Garraywu.
ROM 16:13 Yo, Ropatjtja dhuwal yolŋu djämamirr manymak Garraywu, ga ŋäṉḏi'mirriŋuny nhanŋu ŋunhi, balanyan ŋayi ŋunhi ŋarrakuny nhakun ŋayi ŋarrakuwuynha ŋäṉḏi'mirriŋu; yo, ŋurikiyin maṉḏaŋ ŋarra ga dhuwal djuy'yun märr-ŋamathinyawuynydja ŋarrakiyinguŋ ŋarra.
ROM 16:14 Ga wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ balanyayi bili nhuma dhu gurrupandhi märr-ŋamathinyawuy ŋarrakuŋ, dhiyakuwurruŋguny gam', Gingiritkuny,* ga Bilikunguny,* ga Yämitjku,* ga Batupatjku,* ga Yämatjkuny, ga wiripuwurruŋ limurruŋgalaŋaw Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ wäwaw ga yapaw walalaŋ bukmakku yan, ŋunhi walal ga nhina walalaŋgal mala-manapan.
ROM 16:15 Ga wiripuny ŋarra ga märr-ŋamathinyawuy djuy'yun Bilalakaw* ga Djuliyaw* ga Neriyaw* ga nhanukalaŋaw yapa'mirriŋuw, ga Layampatjku ga bukmakku ŋurikiwurruŋ Godkalaŋumirriw yolŋu'-yulŋuw ŋunhi walal ga nhina dhuwaliyi walalaŋgal wäŋaŋur.
ROM 16:16 Yo, yuwalktja nhuma dhuwali balanyan nhakun ŋunhi wäwa'manydjiwurra ga yapa'manydjiwurra Garraywalnydja romŋur. Gatjuy dhangi'yunminyawurra walal goŋ-djalk-djalkthunmirra, ga märr-ŋamathinyamirrnydja nhumalaŋguwuy nhuma bala-räli'yunmirra yan. Bukmakthu yan dhuwal Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal bäpurruy ga bäpurruy ga djuy'yundja nhumalaŋ märr-ŋamathinyawuynydja.
ROM 16:17 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, buthuru-bitjurra walal, bili dhuwandja dhäruk dhawar'yunna dhu. Nhumany dhuwal waŋganynha yan malany Garraywalnha, yurr wiripuwurrnydja nhuma gan ŋunhi barrkuwatjthinan, mala-wulkthurra gan; dhäwuny' walal ga ŋunhi lakaram wiripuŋuyaman, ŋayaŋu-miḏikumanna ga ŋunhan ŋunhi yolŋuny walalany wiripuwurrunhan, bili walal gi yaka yuwalkkuŋ djälthi ŋurikiyiny dhäwuw ŋunhi nhä nhuma gan ŋäthil ŋäkul bala märraŋala. Ŋuli walal dhu ŋunhi balany marrtji nhumalaŋgalnydja, ga ŋunhiliyiny nhumalany walal dhu nhakun mala-wulkmaraman barrkuwatjkuman. Yurr nhumapiny gänaŋ'maranhamirra nhumalanhawuynhany nhuma beŋurnydja ŋunhi walalaŋgalnydja malaŋur, bäyŋun nhuma dhu galkithirr walalaŋgal.
ROM 16:18 Ga balanyayiny ŋunhi yolŋu walal bäyŋun walal ŋuli gi ŋunhi djäma Garraywuny limurruŋgalaŋawnydja Djesu-Christkuny; djämany walal ŋuli ga ŋunhi yindikunhaminyarawnha yan, märr walal dhu ga märram ŋula nhä mala ŋunhi nhaku walal ŋuli ga djälthirr. Yo, waŋany walal ŋuli ga ŋunhi manymakkum dhika be, yurr ŋuriŋiyi dhärukthuny walalaŋgal walal ŋuli ga mayali'-gämany yolŋunhan walalany, ŋunhi walal ŋuli ga märr-yuwalkmirriyirr ŋula nhaku mala bawalamirriwnha yan.
ROM 16:19 Yo, mirithirr yan ŋarra ga dhuwal ŋayaŋu-djulŋithirrnydja nhumalaŋgal, bili bukmakthun gan ŋunhi ŋäkulnydja nhumalany, ŋunhi nhumany ga dhuwali dhärra ḏäl yan, ga dhäruktja nhuma ŋuli ga märram Garraynhan yan. Yurr ŋarrany dhuwal djäl nhumalaŋ, nhuma dhu ga mirithirr yan marŋgithirrnydja manymakkuny romgu, yurr yakany ŋarra nhumalaŋ dhuwal djäl ŋurikin ŋunhi, ŋunhi nhuma dhu ga marŋgithirr yätjkurruwnha. Yanan gi biyakun märr-mukthurra nhininy, yakan gi djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja.
ROM 16:20 Yo. God-Waŋarr dhuwal ŋayipi rom-waṯaŋuny dhiyakiyiny ŋunhi mägayawnydja romgu, ga ŋayi dhu dhurrparaman binydjitjkuman ŋunhiyiny yätjkurrunhany birrimbirrnha Djaytinnhany, dhawar'maraman dhu warrpam'thunna yan, märr ŋayi dhu yakan buluny ga baḏuwaḏuyun nhumalany. Dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman nhumalaŋ, märr nhumany dhu ga ŋayaŋu-djulŋithirra yan ga marrparaŋnha nhinany, ŋuliwitjanna limurruŋgalaŋuwala Garraywal Djesu-Christkalnha märr-ŋamathinyaraynydja ga mel-wuyunaraynydja.
ROM 16:21 Dimithiynydja* ga dhuwal djäma dhuwanna ŋarrakala, ga ŋayiny bitjarryi bili djuy'yurryi nhumalaŋ märr-ŋamathinyawuy, ga dhiyaŋuwurruy ŋunhi wiripuwurruy yolŋuy walal Lutjiyay* ga Djaytjindhu* ga Djapatay, ŋunhi walalnydja ŋarraku gurruṯumirryi mala balanyayi bili Djuw bäpurru yan.
ROM 16:22 Ga ŋarra Dotjiyay yäkuy, ga bitjandhi bili yan djuy'yundhi nhumalaŋ märr-ŋamathinyawuy Garraywal yan yäkuynydja. Yurr wukirriny ŋarra ga dhuwal Bolwalaŋuwurr dhäruk-gurrupanminyawurrnydja, bili ŋarrany dhuwal balanyayi bili yan Garraywu malthunamirr.
ROM 16:23 Yo, nhinany ŋarra ga dhuwal Bolnydja wäŋaŋurnydja yolŋuwal yäkuwal Gäyatjkal,* ŋurikalyi yolŋuwal ŋunhi walal ŋuli ga buṉbuŋur nhanukal buku-ḻuŋ'maranhamirr yolŋu walal Garraywalaŋumirr mala. Ga ŋayiny dhiyaŋiyiny Gäyatjthuny bitjarryi bili djuy'yurryi märr-ŋamathinyawuy nhumalaŋ. Ga ŋayiny Yiratjtatj* dhuwal yolŋu yäku, ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäga rrupiyaw wäŋa-dhuwalaŋuwuywu yolŋuw walalaŋ, ga wiripuny wäwa'mirriŋu muka limurruŋ yäku Gotatj, dhiyaŋiyi yolŋuy maṉḏa ga bitjandhi bili yan djuy'yundhi nhumalaŋ märr-ŋamathinyawuy.
ROM 16:24 Ŋarrapiny ga dhuwal bukumirriyam nhumalaŋ bukmakkun yan, märr nhumany dhu ga ŋunhi nhinany märr-ŋamathinyaŋura yan, waŋgany-manapanna limurruŋgalaŋuwal Garraywala Djesu-Christkala.
ROM 16:25 Go limurrnydja wokthunna God-Waŋarrwuny, manymak-lakaraman ŋanya. Bili ŋayiny dhuwal mirithirr warray ganydjarr-ḏumurr, ŋayiny nhumalany dhu ŋunhi ganydjarrnydja gurrupan, märr nhumany dhu ga dhärra ḏälnha yan ŋunhilin bili yan waŋganyŋura dhärukŋurnydja, ŋunhi ŋarra ŋuli ga lakaram Djesu-Christkalaŋuwuy. Yo, God-Waŋarryuny ŋunhi bilin maḻŋ'maraŋala dhawaṯmaraŋala ŋunhiyiny yuwalknhany dhäwuny ŋunhi ŋäthilnydja gan ŋunhiyi ŋorran be bäy djuḻuḻ'yurr muka beŋur bili yan ŋunhi ŋurruyirr'yunaŋur waluŋur.
ROM 16:26 Yurr dhiyaŋuny bala ŋunhiyiny yuwalktja dhäwu bilin maḻŋ'thurra warraŋulthinan. God-Waŋarryu gan ŋunhi dhuwaliyiny dhunupamirriyaŋalnydja lakaraŋal walalaŋgalaŋuwurra ŋunhi djawarrkmirriwalaŋuwurra, bala walanydja gan ŋunhi wukirrin djorra'lila ŋäthilmirriyaŋala. Ga ŋunhi ŋayi ŋunhiyiny walŋa-ḏikṯiktja God-Waŋarr dhäruk-gurrupanminany bala ŋayi ga dhuwaliyi dhäwuny marrtjin buku-ḻiw'maraman bäpurrulila ga bäpurrulila, märr dhu ŋunhi bukmaknha märr-yuwalkmirriyirrnydja ŋurikiyiny dhäwuw bala dhu dhäruktja walal ŋunhi märraman bala yan djämamirriyaman.
ROM 16:27 Yo, God-Waŋarrnha dhuwal ŋayipin yan waŋganynha yuwalktja gaḏaman, ŋayipin waŋganynha yan ŋunhi marŋginy bukmakkuny. Go limurr wokthunna, manymak-lakaraman ŋanya dhuwalatjanna ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwurra. Bitjanna bili limurr dhu ga ŋunhi wokthundja nhanŋu ŋurikiyin bili yan waŋganygun, ŋunhi ŋayi ga nhina galumanyaŋdhu romdhu djeŋarra'mirriy, bitjanna bili yan dhu wiyinŋumirra. Yo, yuwalk muka.
1CO 1:1 Dhuwandja dhäwu ŋarrakuŋ Bolwuŋ ŋunhi ŋarrany dhuwal Djesu-Christkuŋ djuy'yunawuy, ga God-Waŋarrwuŋ ŋarra dhuwal nhanukiyinguŋ djarr'yunawuynydja, ga Djutjthanitjkuŋ dhuwal wiripuny ŋunhi ŋayiny balanyayi bili malthunamirryi yolŋu.
1CO 1:2 Dhuwandja ŋunhi Godkalaŋumirriwnha mala yolŋu'-yulŋuw ŋunhi Gorinlila wäŋalil. Ŋayi muka ŋunhi Djesu-Christthu nhumalany djarr'yurrnydja märr nhumany dhu ŋunhi nhanŋuwuynha yan yolŋuny walal, buku-ŋal'yun dhu ga nhanukalaŋawnha yan yäkuwnydja, bitjan nhakun dhiyal napurr, ga nhuma dhiyaliyi, ga wiripuwurruy ŋunhi nhuma ŋuli ga lakaram ŋanya “Garray Djesu-Christ,” bitjan.
1CO 1:3 Märr limurruŋgal God-Waŋarryuny Bäpaynydja ga Garrayyuny Djesu-Christthuny dhu gurrupanna nhumalany nhanŋuwuy ŋayi ŋunhi maŋutji-wuyunawuynydja ga burrmiḏiny rom.
1CO 1:4 Ga buku-gurrpandja ŋarra ŋuli ga dhuwal bitjanna bili yan nhumalaŋ God-Waŋarrnhany, ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi ŋayi gurrupar nhumalaŋ mel-wuyunamirr rom nhanukalaŋawurr Djesu Christkalaŋawurr.
1CO 1:5 Ga ŋunhi nhuma waŋgany-manapanminany Christkalnydja, nhumany ŋunhi märraŋalnydja dharrwan mirithirra nhanukuŋuny, ga bitjarryi bili ŋayi gan nhumalany ŋunhi guŋga'yurryi djawarrkthunarawnydja ga dharaŋanarawnydja yuwalkkunharawnha yanan.
1CO 1:6 Bala ŋunhi dhäwuny nhanukalaŋuwuynydja Christkalaŋawuynydja maḻŋ'thurrnydja nhokalnydja yuwalkthinan yan,
1CO 1:7 märr nheny dhu ŋunhi yakan bäythi ŋula walŋamirriwnydja mundhurrwu, balanyamirriynydja ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ limurruŋ Garraynydja Djesu-Christtja maŋutji-gurrupanmirr.
1CO 1:8 Ga wiripuny ŋayi nhuna dhu ŋunhi ŋayaŋu ḏälkuman, ga yan bili-i-i ga dhä-dhawar'yunamirriy, märr nheny dhu ga ŋunhi ŋayaŋu ḏarrtjalknha nhina balanyamirriyyiny waluy ŋunhi limurruŋ dhu Garraynydja Djesu-Christtja gumurr-roŋiyi.
1CO 1:9 Bala limurrnydja dhu ga ŋunhi God-Waŋarrnhan yan märr-yuwalkmirriyirrnydja, ŋunhi ŋayin limurrunhany märraŋal waŋgany manaparnydja nhanukala Gäthu'mirriŋuwal nhanukalaŋuwal Djesu-Christkala limurruŋgalaŋawala Garraywal.
1CO 1:10 Yo wäwa walal ga yapa walal, waŋany ŋarra nhumalany ga dhuwal yäkukurrnydja Garraywal Djesu-Christkal. Nhininy walal gi waŋganyŋurnha yan, waŋganydhun gämurruy', waŋganydhun yan guyaŋanharay, yan walal marrtji bala yoranhamirrnydja rrambaŋin yan bukmaknha, ŋula nhakuny malaŋuw, märr ŋayi dhu ga yakan dhiyaliyi mala-wulkmaranhamirrnydja rom ŋorra nhumalaŋgal.
1CO 1:11 Bili Gilawiwalnydja gurruṯumirriy mala ŋarrakal lakaram ŋunhi nhumany ŋuli ga dhuwaliyi ŋarrtjunmirra yan.
1CO 1:12 Ga wiripuwurrnydja nhuma ga waŋa lakaranhamirr bitjanmirra, “Ŋarrany ga malthun Bolwu” ga wiripuny ga waŋa, “Ŋarrany Yapulitjku,” ga wiripu ga waŋa, “Ŋarrany dhu ga malthun Betaw.” “Ga ŋarrany ga malthun Djesu-Christku,” bitjarra.
1CO 1:13 Nhän ŋunhi ŋayiny Christtja gulk-gulkmaranhawuynha? Bili ŋarra ŋunhi nhumalaŋguny dhiŋgaŋal dharpaŋur mälakmaranhawuyŋurnydja? Ŋarrakal nhe ŋunhi yäkuy buku-ḻuptja märraŋal?
1CO 1:14 Ŋarrany ga dhuwal buku-gurrpan God-Waŋarrnha ŋunhi ŋarrany bäyŋu buku-lupmaranha ŋula yolnhany walalany nhumalany, ŋany maṉḏanhawuynha yan Giritjpitjnha ga Gäyatjnha.
1CO 1:15 Bäyŋun yan balaŋ dhu ŋula yol waŋganydja yolŋu lakaranhamirr ŋunhi ŋayi ŋarrakalnydja yäkuy buku-ḻupthurr.
1CO 1:16 Waŋganymirr yan ŋarrany ŋunhi buku-ḻupmaraŋal Dhepanatjku yan gurruṯumirriny mala. Ga bäyŋun ŋarra gi dhuwal ŋula buluny wiripuŋunhany yolŋuny guyaŋi ŋunhi ŋarrakuŋuny buku-ḻupmaranhawuy.
1CO 1:17 Bili ŋayiny ŋunhi Djesu-Christthuny ŋarrany yaka djuy'yunna buku-ḻupmaranharawnydja. Ŋany djuy'yurrnydja ŋayi ŋarrany ŋunhi dhäwuw yan lakaranharaw, ga lakaramany ŋarra ŋuli ga ŋunhi dhäwuny yaka yolŋuwalnydja djambatjthuny guyaŋanhawuyyu, ŋunhi dhu marrtji djaw'-djawyundja ganydjarrnydja Christkalaŋuwuynydja mälakmaranhawuynydja dharpawuy.
1CO 1:18 Ŋunhiyiny ŋunhi dhäwu dharpapuy mälakmaranhawuynydja ŋunhiyiny mayali'miriwnha ŋurikiwurruŋgalnydja winya'yunawuywalnydja yolŋu'-yulŋuwal. Yurr ŋurikiwurruŋguny ŋunhi yolŋuw walalaŋ ŋunhi limurruny ŋayi ŋuli ga walŋakumany yan, ŋunhiyiny dhuwal ganydjarrnha nhanŋun God-Waŋarrwun.
1CO 1:19 Ŋunhany ŋunhi dhuyuŋurnydja djorra'ŋur God-Waŋarrwuny ga dhäruk waŋa bitjanna, “Ŋarrany dhu ŋunhi buwayakkuman ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ guyaŋanhawuy, ŋunhi walal ŋuli ga guyaŋanhamirr yanbi walal djambatjnha, ga baḏuwaḏuyundhi yan ŋarra dhu walalaŋ guyaŋanhawuynydja ŋunhi walal ŋuli ga guyaŋanhamirr yanbi walal marŋgimirra.”
1CO 1:20 Wanhan bili walal ŋunhiwurryiny ŋunhi djambatjmirrnydja yolŋu walal? Wanhan walal be gaḏamanmirrnydja God-Waŋarrwalaŋawnydja dhäwuw? Wanhan walal ŋunhiny mala ŋunhi walal ŋuli ga dhä-ŋurrkanhamirrnydja yan? Bili muka ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu milkuŋalnydja ŋunhi dhuwal dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja djambatj-guyaŋanhawuy bäyŋun bawa'mirra.
1CO 1:21 God-Waŋarrnydja ŋunhi djambatj warray mirithirr, bala ŋayi yan gumurr-ḏälkuŋala märr dhu ŋunhi yolŋuny walal yakan nhanŋu marŋgithirr walalaŋgiyingalnydja walal djambatjthu guyaŋanharay. Yurr God-Waŋarryuny ŋunhi djarr'yurrnydja waŋganynha yan dhukarrnydja, ŋunhiyin ŋunhi bawa'mirra dhäwu walŋakunharawnydja ŋurikiwurruŋguny, ŋunhi ŋayi dhu ŋula yol märr-yuwalkthirrnydja nhanŋu.
1CO 1:22 Djuw malany djäl ŋayaŋu-ganyim'thunamirriw romgu, ga Guriktja mala djäl ŋula nhaku malaŋuw gaḏamandhinyarawnha romgu.
1CO 1:23 Yurr ŋanapurrnydja ŋuli ga dhuwal dhäwu lakaram nhanukalaŋuwuynha Djesu-Christkalaŋuwuynha ŋunhi ŋanya walal dhuḻ'yurr dharpalil. Ga dharrwan ŋuli ga ŋunhi Djuw malany yolŋu walal nyinyaŋ'dhunna dhiyakuny dhäwuw, ga walalaŋgalnydja dhuwali dhäwu Djan'tayilwalnydja yolŋuwal walalaŋgal mayali'miriwnha.
1CO 1:24 Ga nhumalaŋguny ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Djuw malawnydja ga Gurikkuny yolŋuw walalaŋ ŋunhi ŋayi nhumalaŋ God-Waŋarr wäthurr yäku-lakaraŋal djarr'yurr nhumalany, dhuwandja dhäwu Djesu-Christkalaŋuwuynha ŋunhi ŋayi ganydjarrnha ga djambatjnha-guyaŋanhawuy nhanŋun God-Waŋarrwun.
1CO 1:25 Bäydhi yanbi ŋayi ŋunha God-Waŋarrnydja bawa'mirr limurruŋgalnydja yolŋuwalnydja guyaŋanhawuyŋur, yurr ŋuriŋiyiny ŋunhi nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja bawa'mirriynydja guyaŋanharay ŋuli ga ŋunhi djuḻkmaraman limurruŋguny djambatj guyaŋanhawuy mala. Ga limurrnydja ŋuli ga ŋunhi guyaŋa yanbi ŋayi ŋunhi ganydjarrmiriw, ŋunhiny dhuwal ŋayiny be bala barrku mirithirr, bulu warray ganydjarr, djuḻkmaraman ga limurruŋguny ganydjarr mala.
1CO 1:26 Marrkapmirr walal ḻundu walal, guyaŋi yan walal gi ŋunhi nhäthinya nhuma gan ŋäthil nhinan, yorrnha ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu djarr'yurrnydja nhumalany bili walalnydja gan ŋunhi dhuwalaŋuwuyyuny yolŋuy walal nhäŋal nhumalany, ŋunhi ḻurrkun' yan nhuma gan marŋgimirrnydja nhinan ga ganydjarrmirrnydja mala, ga goŋmirrnydja mala.
1CO 1:27 Yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny djarr'yurrnydja ŋunhiyin bawa'mirrinhan, märr ŋayi dhu djambatjnhany gora-gurrupanna.
1CO 1:28 Ga bäkiny ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny nyamir'yunawuynhan ḻäypuynhan, baḏuwaḏuyunarawnydja ŋurikiny ŋunhi yolŋuy walal ŋuli ga guyaŋa yanbi ŋunhiny mala ŋurruŋun.
1CO 1:29 Ga bitjarryiny ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu djäma, märr ŋayi dhu yakan yan boŋguŋ ŋula yolnydja yolŋu guḻu'-guḻukthunmirr ŋanyapinya ŋayi ŋunhalnydja nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja dhunukuŋur.
1CO 1:30 Yurr God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi nhumalanhany märraŋal, bala waŋgany-manapara nhumalany nhanukala Djesu-Christkala, ga ŋayi ŋunhi Djesu-Christnha limurruŋguny djambatj-guyaŋanhawuy beŋurnydja God-Waŋarrwuŋuny. Ga nhanukalaŋuwurra limurr ŋunhi walŋathinany ga rom-dhunupayinany ga baḻanydjarratjarrayinany ga dharrpalyinany.
1CO 1:31 Ga ŋuli nhe ŋula yol yolŋu djäl guḻu'-guḻukthunminyarawnydja, gatjuy guḻu'-guḻukthurrnydja gi Garraywalaŋuwuynha yan.
1CO 2:1 Yo ḻundu walal ŋarraku, ŋunhi ŋarra ŋäthilnydja marrtjin nhumalaŋgal, ŋarrany gan ŋunhi lakaraŋala yanan nhumalaŋ dhäwuny' ŋunhi Godkalaŋuwuynha yan ŋunhi dharrpalnydja ga yuwalktja ŋunhi gan ŋorran djuḻuḻ'yurr. Yurr yaka ŋarra gan ŋunhi yindiny mala dhäruk bäki ga ŋula gaḏamandhuny romdhu ŋunhi ŋarra marrtjin dhäwuny nhumalaŋ lakaraŋal ŋäthilnydja.
1CO 2:2 Ŋany yuwalktja ŋarra ŋunhi ḻiya-ŋamaŋamayunminany ŋarra dhu ŋunhiyin bili yan nhumalaŋ dhäwuny lakaram ŋanyapinyan yan Djesu-Christnhan ŋunhi ŋayi dhiŋgaŋal ŋunhiliyi dharpaŋur mälakmaranhawuyŋur.
1CO 2:3 Ŋunhi ŋarra ŋurruŋuny marrtjin nhumalaŋgal, ŋunhiny ŋarra gan marrmarryurra ga ŋoy-wilwilyurra.
1CO 2:4 Ga ŋunhi ŋarra dhäwuny gan lakaraŋal nhumalaŋ, yakan ŋarra gan ŋunhi lakaraŋal nhumalaŋ ŋarrakiyingalnydja guyaŋanhawuyyu ga ŋula yindiynydja mala dhärukthu bäyŋun yan. Ŋany ŋuriŋiyin bili waŋganydhun ganydjarryuny Dhuyu-Birrimbirrwala yan.
1CO 2:5 Märr nhumany dhu ŋuriŋiyiny ganydjarryu Dhuyu-Birrimbirrwalnydja märr-yuwalkmirriyirra bili ŋunhiyiny dhuwal yaka munatha'wuy guyaŋanhawuy djambatj-lakaranhamirr.
1CO 2:6 Yo ŋarrapiny warray ŋuli ga ŋunhi djawarrkthun lakaram ŋunhiyiny dhäwuny ŋunhi djambatj-guyaŋanhawuynhany ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walalaŋ gan bilin birrimbirrnydja ŋuthara ḏälthinan. Yurr ŋunhiyiny djambatj-guyaŋanhawuy yaka dhiyakuwuynydja wäŋawuy munatha'wuynydja ga ŋula yolkuny dhuwalaŋuwuywuny munatha'wuywuny ganydjarr-ḏilkurrumirriw, ŋunhi walal ŋuli ga buŋgawayirr nhina dhiyal wäŋaŋur, ŋunhi walalaŋguny guyaŋanhawuy marrtji winya'-winyayunna bäyŋuthirra.
1CO 2:7 Yo dhuwandja ŋunhi djambatj-guyaŋanhawuy ŋunhi ŋarrany ŋuli ga nhumalaŋ lakaram ŋunhiny gal'ŋu God-Waŋarrwun dharrpalnha guyaŋanhawuy, ŋunhi gan ŋorran djuḻuḻ'yurra bukmakkal yan yolŋu'-yulŋuwalnydja dhiyal munatha'ŋurnydja wäŋaŋur. Yurr ŋäthil yan ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja ḻiya-ŋamaŋamayunminany bala yan ŋayi bäkumirriyaŋala limurrunhan yolŋunhan walalany, märr limurrnha dhu ga ŋunhi guŋgurrkuŋgurrnydja nhina nhanukalnydja djeŋarray'.
1CO 2:8 Walalnydja ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja ŋurru-warryunayŋu mala yaka walal ŋunhi marŋgi dhiyakuny ŋunhi nhanukalaŋawnydja djambatjku guyaŋanharaw. Bili ŋunhi balaŋ walal nhakun marŋgimirrnydja, walalnydja balaŋ ŋunhi yakan ŋanya dharpalilnydja dhuḻyuna mälakmaranhawuylilnydja, ŋunhi ŋayi warray yuwalktja gal'ŋu Garray ŋurruŋuny ŋurukuny ŋunhi djeŋarra'mirriwnydja romgu.
1CO 2:9 Bili ŋunha ŋäthiliŋuŋurnydja dhuyuŋur djorra'ŋur ga bitjanna lakaram gam', “Yol ŋula nhanŋuny Waŋarrwuny marŋgi ḻiyaw? Ga yolthu ŋanya ŋula ŋurruṉaŋgalŋurnydja nhäŋal, yurrnha dhuwal wäŋany munathany' maḻŋ'thurr, waŋanany ŋanya gan ŋula nhakuny malaŋuw djämaw? Yurr limurrnydja ga dhuwal dharaŋan ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga Djesu-Christthu guyaŋa.” Yurr ŋunha ga ŋäthiliŋuynydja djorray' lakaram bitjan warray, “Nhä malany ga ŋunha God-Waŋarryuny ŋäthilmirriyam ŋayatham ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋamathirr nhanŋu mirithirr, ŋunhiyiny dharrpalnha ga ḻatjun dhika mirithirra ŋunhi bäyŋun ŋula maŋutjiy nhänha ga ŋula muḻkurrlil galkana.”
1CO 2:10 Yurr limurruŋgala ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny milkuŋalnydja warraŋulkuŋalnydja bukmaknha yan nhäny mala ŋunhi ŋuli ga ŋorran ḏandjaŋura nhanukal Waŋarrwala ḻiyaŋur nhanukalaŋuwurra ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurra.
1CO 2:11 Limurruŋguny dhuwal marŋgi dhuwanna bili yan birrimbirrnha limurruŋ nhaku malaŋuw bukmakku, ga balanyayi bili yan nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny marŋgi ŋayipin yan Dhuyu-Birrimbirrnha.
1CO 2:12 Yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny bilin gurrupar limurruŋgalnydja nhanŋuwuynydja ŋayi Birrimbirrnha. Ga dhiyakiyin nhakun märrwu limurrnydja ŋuli ga ŋunhi yakan biyakuny guyaŋi nhakun ŋunhi dhuwalaŋuwuyyuny munatha'wuyyuny, ga bitjandhi bili limurr dhu ga ŋunhi dharaŋandhi yan ŋunhi nhä malany manymak ŋayi gan God-Waŋarryu gurrupar.
1CO 2:13 Ga bukmak mala dhäruk ŋunhi limurr ŋuli ga waŋa ŋunhiyiny marŋgi-wurrupanawuy nhanukuŋ Dhuyu-Birrimbirrwuŋ, yaka yolŋuwuŋ guyaŋanhawuy. Ga dhiyaŋiyi bili yan waŋganydhu Birrimbirryu limurruny ŋuli ga ŋunhi guŋga'yundja marŋgi-gurrupandja marrtji ŋunhi ŋula nhakuny mala ŋunhi walŋamirriwnydja, märr limurrnydja muka dhu marŋgi-wurrupan ŋunhan ŋunhi wiripuwurrnhan yolŋu'-yulŋuny ŋunhi walalnydja ga ŋunha bitjandhi bili ŋayathamdhi ŋunhi walŋamirriny yuwalknha.
1CO 2:14 Ga ŋuli nhe gi ŋunhi bäyŋuny ŋayathul ŋunhiyi Dhuyu-Birrimbirrnha, ga guyaŋany nhe ŋuli ga ŋunhi yanbi ŋunhiyiny ŋunhi walŋamirrnydja mundhurr mala yanbi waliwaliŋun bawa'mirra, bili nhe ga ŋunhi dhiyaŋ warraŋulpuyyu ŋuli bitjandhiyiny nhäma.
1CO 2:15 Ga ŋunhiwurrnha bili yan yolŋuny mala ŋunhi walalany ŋuli ga Dhuyu-Birrimbirryun waṉa-gäma, walalnha dhu ga ŋunhi mala-djarr'yundja gandany' ŋula nhakuny malaŋuw bukmakkuny. Yurr bäyŋun dhu ŋunhi ŋula wiripuŋuynydja yolŋuy walalanhany mala-djarr'yun.
1CO 2:16 Bili ŋunha ŋäthiliŋuŋurnydja Dhuyuŋur Djorra'ŋur ga bitjanna lakaram “Yol ŋula marŋgi Garraywalaŋuwnydja guyaŋanhawuyyu? Ga yolthu ŋanya dhu ŋula waŋany, djäma gurrupandja ŋula nhakuny malaŋuw djämaw?” Yurr limurr warray ŋuli ga ŋunhi dharaŋandja, ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga Djesu-Christthu guyaŋa.
1CO 3:1 Yo, wäwa walal ŋarraku. Ŋunhi ŋarra gan dhiyaliyiny nhumalaŋgalnydja nhinan, ga yaka ŋarra nhumalaŋgal gan ŋunhi lakaraŋal ŋuruŋuny ŋunhi djinawa'wuyyuny nhakun dhärukthu, nhakun ŋarra ŋuli ga bitjandhiyi ŋunhi waŋa ŋurikiwurruŋgala ŋunhi walalnydja ga nhinan dhaŋaŋnha ŋurikimirra walŋamirra birrimbirrmirr, bili nhumany gan ŋunhi balanyamirriynydja nhinan djamarrkuḻi' yan Djesu-Christkalnydja romŋur, munatha'wuyyu yan guyaŋanhawuyyu.
1CO 3:2 Yo, nhumany ŋunhi balanya nhakun yutjuwaḻa djamarrkuḻi' yan, bala ŋarra ŋuli ganha ŋunhi gurrupanany nhumalany ŋamun'kurrnha, bili yakan nhuma gan ŋunhi ḻukan yindimirrnydja ŋatha nhakun warrakan'tja ŋanak, ga baḏak yan nhuma ga dhuwal yaka'yun ḏälwuny ŋathaw.
1CO 3:3 Baḏak yan nhuma dhuwal djamarrkuḻi', bili yaka nhuma ŋuli gi ŋunhi yuwalkkuŋuny dharaŋul ŋunha ŋunhi djinawa'wuynydja God-Waŋarrwuny dhäwu, ga märraŋ nhuma ŋuli gi bäyŋu, bili nhuma ŋuli ga ŋunhi nhinany munatha'wuyyu yan romdhuny. Nhinany nhuma ŋuli ga dhuwal maŋutji-ḏiy'yunminyaŋura ga ŋarrtjunminyaŋura bitjanna bili yan. Dhuwaliyiny ŋunhi munatha'wuynha rom, ga ŋunhi nhuma ŋuli ga nhina bitjandhiny, ŋunhiyiny nhakun nhuma baḏak yan dhuwalaŋuwuy munatha'wuy yolŋu walal, bäyŋu nhanukalaŋumirr mala.
1CO 3:4 Wiripuny nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirr bitjanmirra, “Ŋarrany dhuwal yolŋu Bolwu yan,” ga nhuma wiripuwurr ŋuli ga waŋa bitjan, “Ŋarrany dhuwal Yapulitjku yolŋu,” bitjan. Yo, ŋunhi nhuma ŋuli ga ŋarrtjunmirrnydja bitjanmirryiny, ga waŋany nhuma ŋuli ga dhuwali bitjan yan bili nhakun ŋunhi munatha'wuynha yolŋu walal.
1CO 3:5 Yol dhuwal ŋayi Yapulitjtja yolŋu? Ga yol dhuwal ŋarrany Bolnydja yolŋu? Linyuny dhuwal djämamirr yan maṉḏa nhanŋu muka God-Waŋarrwu. Linyuny ŋuli ga djäma ŋunhi nhä malany ŋayi gan gurrupar linyalaŋgal, märr nhumany dhu märr-yuwalkthirra nhanŋuny Garraywuny.
1CO 3:6 Yo, ŋäthilnydja ŋarra gan ŋunhi lakaraŋal dhäwuny' nhumalaŋ, nhakun ŋarra gan ŋunhiyiny lämu-nhirrpara maŋutjin ŋathan ŋayaŋulila nhumalaŋgal. Ga ŋayiny Yapulitjtja yolŋu balanya yan bili nhakun ḻupmaranhamirra ŋayi ŋurikiyin ḏukitjkun, bili ŋayi ŋuli ga nhumalany marŋgikuman lakaraman, märr nhumany dhu ŋuthanna Garraywalnydja romŋur. Yurr God-Waŋarr yan dhuwal ŋayipi yan waŋgany walŋa-gurrupanamirrnydja ŋurikiyiny ŋathaw rumbalwuny ŋuthanmaranharaw.
1CO 3:7 Yo, limurrnydja dhu ga ŋunhi yakan wokthun ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi lämu-nhirrpanamirriwnydja mala ga ḻupmaranhamirriwnydja walalaŋ. Limurrnydja dhu ga wokthundja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, bili ŋayipi yan waŋgany ŋunhi walŋa-gurrupanamirrnydja ŋurikiyiny ŋathawnydja ŋuthanaraw.
1CO 3:8 Ŋunhiyi djäma lämu-nhirrpanamirr ga gapu-gurrupanamirrnydja balanya bili waŋganyŋur yan rrambaŋi, God-Waŋarrwuŋ yan djäma-gurrupanawuy waŋga'-waŋganygu, bala ŋayi dhu marrtji God-Waŋarryuny ŋunhalnydja nhäŋun bawalawamirriwuŋun yan yolŋuwuŋuny walalaŋguŋ djämapuynydja, bala ŋayi dhu gurrupula waŋga'-waŋganygu yan yaŋara'-bakmaraŋuny ŋunhiŋuwuynydja djämapuynydja mala, ŋunhi nhaltjarr walal gan djäma.
1CO 3:9 Yo, linyuny dhuwal Yapulitjtja yan linyu ga dhuwal djämamirr maṉḏa nhanŋu muka God-Waŋarrwu, ga nhumany dhuwali balanya nhakun God-Waŋarrwun munathan' wäŋa borumgun ŋuthanmaranharaw. Ga balanyayi bili nhumany dhuwali balanya nhakun ŋunhi buṉbun dhuḻ'yunawuynha God-Waŋarrwuŋun.
1CO 3:10 Ga mirithin yan ŋayi ŋarraku ŋunhi God-Waŋarrnydja mel-wuyurr, bala yan ŋayi ŋarrany märraŋala, bala marrtjin marŋgikuŋala ŋarrany mirithinan yan gaḏamanguŋal ŋunhi nhaltjan ŋarra dhu buṉbu dhuḻ'yun. Ga ŋarrapi muka ŋunhi ḻukuny rulwaŋdhurr ŋurikiyiny balawny'tja, ga wiripuŋuynydja yolŋuy buṉbu-ŋal'maranhamirriy ŋuli marrtji dhuḻ'yunna ŋunhiwiliyin ŋunhi ŋarra ḻuku-nhirrpar. Yurr, limurrnydja ŋunhi djämamirriynydja mala God-Waŋarrwal buṉbu-dhuḻ'yunamirriynydja mala waŋga'-waŋganydhu yan, dhuḻ'yundja marrtji limurr dhu, djämany bala ŋamathaman ga yuwalkkuman ŋunhiwiliyiny ḻukulil.
1CO 3:11 Yo, ŋunhiwiliyi bili yan waŋganylil ḻukulilnydja nhuma dhu marrtji dhuḻ'yundja bala, Djesu-Christkala yan nhanukiyingala, ŋunhiwili bili yan ŋunhi ŋayipi God-Waŋarryu bilin ḻukuny rulwaŋdhurra; bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy rulwaŋdhun buluny ŋunhiwiliyiny ḻukulil God-Waŋarrwalaŋawnydja buṉbuw.
1CO 3:12 Yo, ŋunhi ŋali ŋuli Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal djäma bawalamirrnydja ŋula nhä malany, ŋunhiyiny ŋali ga nhakun ŋal'maraman dhuḻ'yunna marrtji ŋunhiwiliyin ḻukulila. Wiripuwurruynydja ŋali ŋuli ga djäma nhanukiyingal yan God-Waŋarrwal yan guyaŋanharaynydja ga ganydjarryuny, ŋunhiyiny buwayakthinyamiriwnha ga dhawar'yunamiriwnha nhä malany, balanyan ŋunhiyiny nhakun ŋunhi bulay mel-wiḏi'mirra ga djilban. Ga wiripuny ŋali ŋuli ga djäma litjalaŋgiyingala ŋali guyaŋanharay ga ganydjarryu, ga ŋunhiyiny nhakun ŋali ga dhuḻ'yun balanya nhakun mulmun ga dharpan ga ŋula nhän mala ŋunhi dhu buwayakthin.
1CO 3:13 Yurr yalalany dhu ŋunhiyi ŋunhalnydja yolŋuynydja walal bukmakthun nhäŋun nhäthinya ŋunhi djämapuy limurruŋguŋ waŋga'-waŋganyguŋ. Bili balanyamirriynydja dhu ŋunhi Djesu-Christkalnydja waluy, God-Waŋarryuny dhu marrtji ŋunhi birrka'yurra limurruŋguŋuny djämapuynydja mala, nhärin dhu gurthaynha.
1CO 3:14 Yurr ŋunhin guṉḏan mala yakany dhu nhäri ŋunhin djeŋarran' latjun' dhikan rarralan, ŋorran dhu ga yan ŋunhin bili, bäyŋun ŋayi dhu nhäri buwayakthi ŋuriŋiyiny ŋunhi gurthaynydja. Bala ŋayi dhu God-Waŋarryuny gurrupula buku-roŋanmaraŋun latjun' mirithirra ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi gan djäma nhanukiyingal God-Waŋarrwal yan guyaŋanharay ga ganydjarryu.
1CO 3:15 Ga ŋuli balaŋ dhu ŋunhi dharpany ga mulmuny mala nhäri warrpam'thurra ŋuriŋiyin gurthaynha; bukmaknha dhu marrtji ŋunhi dhawar'yurra limurruŋguŋuny yolŋuwuŋuny guyaŋanhawuy ga ganydjarrpuy, ŋunhiyiny dhu yan warrpam'thurra buwayakthi. Ga ŋuriŋiyiny dhu yolŋuy ŋunhi nhanŋu dhu djämany bili nhakun nhärin, bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi buku-roŋanmaranhawuynydja märraŋ; bukmaknha dhu ŋunhi nhäriny, winya'yurra yan. Yurr yolŋuny dhu ŋayipiny walŋa warray gi nhini yurr waŋaran, dhäparŋ'nha ŋula nhämiriwnha.
1CO 3:16 Nhä nhe dhuwal? Dhuŋa yolŋuny? Yaka yan nhe yuwalktja marŋgi? … ŋunhi nhuŋu dhuwali rumbalnydja dhuyun buṉbu nhanŋuwuynha God-Waŋarrwun? Yo, yuwalk dhuwaliyi yulŋuny, bili God-Waŋarrwuny Dhuyu-Birrimbirrnydja dhuwalin nhinan ga nhokala ŋayaŋuŋurnydja.
1CO 3:17 Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi baḏuwaḏuyun dhuwaliyi ŋunhi God-Waŋarrwu dharrpal buṉbu, ga ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny buwayakkuman nhunanhany. Bili nhumany dhuwali nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun dharrpalnha buṉbu.
1CO 3:18 Yaka nhe yänayiny ḻay-ḻaymaranhamirr! Ŋuli nhe ga guyaŋanhamirr yanbi nheny djambatjnha dhiyaŋ ŋunhi ŋula nhaliy malaŋuy munatha'wuywuny, nheny ŋathil dhu nyilŋ'maranhamirr bitjan nhakun ŋunhi ḻäy-bawa'mirr yolŋu, ga yorrnha nhakun nhe dhu ŋunhi yuwalktja djambatjthirr.
1CO 3:19 Ga ŋurikiyin ŋunhi gämurruw' ŋayiny ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarryuny lakaram dhuwalaŋuwuynhany ŋunhi munatha'wuynhany djambatj-guyaŋanhawuy nhäŋiniŋ'nha. Ga bitjandhiyin ŋayi ga ŋunhi dhuyuŋurnydja djorra'ŋur lakaram gam', God-Waŋarryuny ŋuli ŋunhi ḻirraŋun gungam, bala ŋayi ŋuli yan djaw'yunna nhä mala djambatjtja-guyaŋanhawuy, ŋunhi ŋuli ga ḻäy-ŋarr'ŋarr marrtji nhanukalaŋaw djambatjku romgu.
1CO 3:20 Ga bitjan ŋayi ga ŋunha wiripuny dhuyuŋur djorra'ŋur dhäruk waŋa gam', “Ŋayiny ŋunha Garraynydja marŋgi ŋurikiwurruŋguny ŋunhi gaḏamanmirriwnydja yolŋuw walalaŋ guyaŋanhawuywu ga dhukarrwu, bili ŋunhiyiny mala nhäŋiniŋ'nha.”
1CO 3:21 Bilin ḏaḏawyurra walal guḻu'-guḻukthunaŋurnydja ŋula yolkalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋurru-warryunayŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli marrtji nhä mala djäma. Walalnydja ŋunhi Bolnydja ga Yapulitjtja ga Betany bukmak muka yan nhumany dhuwal walalaŋgal ŋurrukŋur balanya bili yan nhakun walal. Märr-yuwalk yan dhuwandja, bili nhä mala ŋunhi bukmak ŋunhiyiny nhuŋun. Ga dhuwal wiripuny wäŋa munatha' ga walŋa ga dhiŋganhamirr rom, ga dhiyaŋ bala, ga yalalaŋumirriy nhuŋuwuyyi yan warrpam'.
1CO 3:23 Ga nheny dhuwal Christkuŋ, ga ŋayiny ŋunhi Christtja God-Waŋarrwuŋun.
1CO 4:1 Nhumany dhu ga ŋunhi bitjanna guyaŋa ŋanapurrunhany ŋunhi nhakun ŋanapurrnydja dhuwal djämamirr mala yan nhanŋu Djesu-Christku. Ga djämany napurruŋ dhuwal ŋunhi napurr dhu ga lakaraman yanan dhawaṯmaraman ŋunhi God-Waŋarrwuny dharrpalnydja rom malany.
1CO 4:2 Bili ŋanapurruŋ ŋunhi ŋurruŋuny djäma napurr dhu malthunayŋu yan nhanŋun God-Waŋarrwu.
1CO 4:3 Bäydhi ŋunhi nhuma dhu nhakun ŋarranhany mala-djarr'yun ga ŋula galkan balany ŋärra'lilnydja. Yurr yuwalktja ŋarrany gi dhuwal yakan ŋarranhawuynhany ŋarra mala-djarr'yunmirr.
1CO 4:4 Bili ŋarrany dhuwal rom-dhunupa yan yolŋu, yurr yuwalktja ŋarra dhuwal yaka marŋgi ŋunhi nhaltjan ŋayi ga God-Waŋarryu guyaŋa ŋarrany. Bili ŋayipin yan ŋunhi waŋganynha ŋarrakuny mala-djarr'yunamirr Garraynha.
1CO 4:5 Nhumany dhu ga ŋunhi yakan mala-djarr'yun ŋula bawalamirrinhany yolŋuny walalany, ga bäy ŋayi dhu Garray buni. Bili ŋayin dhu ŋunhi Garrayyun milkuŋuny ŋunhi nhä ga ŋorra ŋunha djuḻuḻ'yun buku-munha'ŋur, ga nhä ga ŋorra bukmakkal ŋayaŋuŋur. Bala beŋuryiny ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny buku-roŋanmaraŋun waŋga'-waŋganygu yan nhä limurr gan djäma.
1CO 4:6 Marrkapmirr walal ḻundu walal linyuny dhuwal ŋarrany ga Yapulitjthuny gan marŋgi-gurrupar nhumalany märr nhumany dhu marŋgithirra linyalaŋgalaŋuwurra ŋurikiyin dhärukku djuŋunygun ŋunhi ga bitjan waŋa gam', “Romguny gi malthurra.” Walal buku-djulŋimirr gulyurra walal balanyaŋuryiny lakaranhaminyaŋur ŋunhi yanbi ŋarrany dhuwal manymak mirithirr Yapulitjkalnydja, dhuwaliny nhakun nhuma ŋuli ga ŋunhi mala-djarr'yunmirra nhumapin bitjanmirryiny.
1CO 4:7 Nhaltjan nhuma ŋuli ga dhuwal guyaŋanhamirr nhumalanhawuynhany, yanbi nhumany ŋula yolnha yolŋu ŋunhi ŋayi marŋgin mirithirra. Ga ŋuli ŋayi dhuwali mundhurrnydja mala nhumalaŋ bilin gurrupanawuynha ga nhakun nhumany ŋuli ga wokthunmirr?
1CO 4:8 Wanhan nhuma ŋayaŋuny manygarrayinya? Nhän bili nhuma dhuwal ḻukunydja'mirra? Bilin barpuru nhumany dhuwal buŋgawayirra muka? … ga napurrnydja dhuwal ḻäypuynha mala. Ye-e-e-e wanha balaŋ nhuma dhuwal yuwalknha yan buŋgawayi, märr napurrnydja dhu bitjandhi bili yan buŋgawayirr rrambaŋin limurr.
1CO 4:9 Bitjan ŋarrany ŋuli ga dhuwal guyaŋa, be mak bäy napurrunhany ŋayi dhuwal ŋunhi Djuy'yunawuynhany mala nhirrpar ŋunha bala dhuḏilil, balanya nhakun yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga galkunna yan dhiŋganharawnha, märr dhu ga ŋunhi bukmakthuny yolŋuy walal napurruny nhämany bala ga gitkitthunmirra napurruŋguny.
1CO 4:10 Bili nhakun napurrnydja dhuwal ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja mala balanyan nhakun bawa'mirra mala. Ga nhumalanhan ŋayi ŋunhi Djesu-Christthuny djambatjkuŋalnydja. Napurruŋguny walal ŋuli ga ŋunhi ŋaramurryirra ga bulu napurr dhuwal ganydjarrmiriwnha mala balanya. Yurr nhumany dhuwal ganydjarr ḏilkurr mala, ga märr-ŋal'yun wala ŋuli ga nhumalaŋguny.
1CO 4:11 Ga dhiyaŋ bala nhakun waluy napurrnydja ŋuli ga dhuwal marrtji djaṉŋarrnha ŋathamiriwnha ga gapumiriwnha. Ga wiripuny napurr ŋuli ga dhuwal girri'miriwnha nhina, ŋunhin bili waŋganynha yan napurr ŋuli ga girriny' gäma barrŋbarrŋnha yan. Dhuwal napurr wäŋamiriw mala, ga yaka yan napurruny walal ŋuli gi ŋunhi manymakkuŋuny nhäŋu.
1CO 4:12 Dhuwal napurr ŋuli ga yindi mirithirr djämany goŋdhuny napurruŋgiyingal, ga ŋunhi napurruny walal ŋuli yolŋuynydja walal ŋarrtjundja, ga napurrnydja ŋuli walalaŋguny buku-roŋanmaram manymaknha yan dhäruktja. Ga ŋunhi napurr ŋuli ga ŋayaŋu-miḏikirrnydja nhina napurrnydja ŋuli ga ŋunhi nhinany ŋayaŋuny dharraḏan yan.
1CO 4:13 Ga ŋunhi napurruny ŋuli ŋula yolthu nyamir'yundja, napurrnydja ŋuli buku-roŋanmaramany yäwuluy'nha dhärukthuny, ŋayaŋu-wuyunamirriynha. Beŋur bili-i-i ga dhiyaŋun bala dhuwanna, napurrunhany walal ŋuli ga ŋunhi bitjanna guyaŋanha nhakun napurrnydja ŋula nhän nhäŋiniŋ'nha mala, nhakun dhukunnha dhuwalaŋuwuynha munatha'wuynha.
1CO 4:14 Yaka ŋarra ga dhuwal wukirri nhumalaŋ, märr nhuma dhu gorany, yan ŋarra ga djälthirr ŋarra dhu guŋga'yun nhumalany bitjan yan bili nhakun bäpa'mirriŋuy ga ŋäṉḏi'mirriŋuy ŋuli ga guŋga'yun walalaŋguwuy walal djamarrkuḻiny' mala.
1CO 4:15 Mak nhumalaŋ dhuwal dharrwa mirithirr marŋgikunhamirrnydja mala ŋunhi walal nhumalany gan marŋgikuŋal Djesu-Christkalaŋawuy. Yurr ŋarrapi warray ŋunhi nhumalaŋ yuwalktja bäpathin, ŋunhi ŋarra gan nhumalaŋ dhäwun lakaraŋal Djesu-Christkalaŋawuynha.
1CO 4:16 Ga nhumalaŋguny ŋarra dhuwal djäl nhuma dhu bitjanna nhakun ŋarran.
1CO 4:17 Dhiyakiyin gämurruw' ŋarra ŋunhi Dimithinhany djuy'yurr nhumalaŋgal. Ŋayiny dhuwali balanya nhakun gäthu'mirriŋun ŋarraku. Ga märr-ŋamathirrnydja ŋarra ga nhanŋu mirithirr yan. Dhuwali ŋayi mirithirr manymak djämamirr Garraywu. Ŋayin dhu ŋunhi Dimithiynha lakaramany nhumalaŋguny ŋunhi nhaltjan ŋarra ŋuli ga malthun nhanŋu Djesu-Christku, ga nhaltjan ŋarra ŋuli ga djämamirriyam ŋunhiyi dhäwu malany nhanukalaŋawuy Djesu-Christkalaŋawuy, ŋunhi ŋarra ŋuli marrtji marŋgikumany bukmakŋur yan wäŋaŋurnydja malaŋur ŋunhi wanha ga Garraywalaŋumirr mala nhina.
1CO 4:18 Wiripuwurruynydja nhuma ga dhuwaliyi guyaŋa yanbi ŋarra dhu yakan marrtji dhipaliyiny nhumalaŋgal, bala nhakun nhuma ŋuli ga dhuwali wokthunmirra nhumalaŋguwuy nhuma.
1CO 4:19 Yurr ŋuli ŋayi dhu ŋunhi Garraynydja ŋarraku djälthi marrtjinyaraw dhipaliyiny, ŋarrany dhu ŋunhi marrtjin yan nhumalaŋgal. Bala ŋarra dhu maḻŋ'maraŋun nhumalaŋgal dhuwaliwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga wokthunmirr, nhäthinya walalaŋ ganydjarr.
1CO 4:20 Bili nhanŋuny dhuwal God-Waŋarrwuny rom, yaka yan dharrwa dhäruk malany, ŋany nhanŋuny ŋunhi ganydjarrmirr warray.
1CO 4:21 Ŋunhi ŋarra dhu buniny nhumalaŋ. Nhaku nhuma djälnydja ŋunhi ŋarra nhumalaŋ dhu buniny dhiyaliyiny? Manymak ŋunhi ŋarra dhu marrtjiny nhumalaŋgal biyakuny nhakun ŋunhi gumurr-ḏäl buŋgawa, wo gurrum'thu ŋayaŋuynydja märr-ŋamathinyaray?
1CO 5:1 Ŋämany ŋarra nhumalaŋgalaŋawuy dhuwal dhäwuny yätjkurra mirithirra bay. Ga yuwalk yan nhuma ga dhuwal nhinany yätjkurrkuman yan, djuḻkmaraman nhuma ga ŋunhi mulkurunhany Djan'tayinhany yolŋuny walalany, ŋunhi walal dhuŋamirra Garraywu. Wiripuny ŋuli ga dhuwal ḏirramuy miyalkkum dharrathir'nhan ŋäṉḏi'mirriŋuny.
1CO 5:2 Bala nhuma ŋuli ga dhuwal märr-wiḏi'yunna ḏäpthundja, wokthunmirra, ŋunhi yanbi nhuma ŋuli gi balanyapuyyiny rombuy yuwalktja ŋanak-miḏikin nhini, ga balanyaranhany yolŋuny ḏirramuny nhuma ŋuli ŋaŋ'ŋaŋ'thurra dhawaṯmaraŋun.
1CO 5:3 Ga bäydhi ŋarra ga dhuwal nhina barrkuny nhumalaŋgal rumbalnydja, yurr ŋayaŋuny ŋarraku nhumalaŋgal dhiyaliyi. Ga bilin ŋarra barpuru dhuwal mala-djarr'yurryunan, ŋunhiyiny ḏirramuny yäkukurrnydja limurruŋgalawurr Garraywalaŋawurr Djesuwalaŋawurr, ŋunhiŋuwuynydja yätjkurruwuynydja djämapuy nhakun ŋarrany barpuru dhiyaliyin nhumalaŋgala. Ga ŋunhi nhuma ŋuli ḻuŋ'maranhamirrnydja ga nhanŋuny ŋuli ganydjarr Garraywu Djesuwnydja dhiyaliyin nhumalaŋgala, ga ŋarraku birrimbirrnydja ŋuli ŋunhi ŋunhiliyin.
1CO 5:5 Nhumany dhu ŋunhi dhayuŋanna dhuwaliyi ŋunhi ḏirramunhany balan ŋunhi ŋurruŋuwala yätjkurruwal birrimbirrwal, märr nhanŋu dhu rumbalnydja buwayakthirra, ga birrimbirrnydja nhanŋu dhu ŋunhi walŋathirra ŋuriŋiyiny waluy ŋunhi ŋayi dhu Garray roŋiyin.
1CO 5:6 Bilin gi ḻanydjatmaranhamirrnydja! Bili muka nhe marŋgi ŋunhi ŋuli ḻurrkun'thuny ḏambakunhawuyyu ŋuthanmaramany yindikuman yan birrŋ'maraman ŋathanhany dämbanhany.
1CO 5:7 Gatjuy biyakun djalkthurra ŋunhiyiny ŋäthiliŋuny mala ḏambakunhawuy, bala nheny dhu ŋunhi bitjanna nhakun manymaknha yan ŋatha dämba, ga balanyayin nheny ŋunhi yuwalktja. Limurruŋguny ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirr Bimbi ŋayipin yan Djesu-Christnha, ŋunhi ŋayi walŋa-gurrupanmin limurruŋ.
1CO 5:8 Go limurr buku-ḻuŋ'thunna bala märr-yiŋgathirra ŋurikiny ŋunhi limurruŋgalaŋawnydja Ḻäy-djuḻkmaranhamirriw Bimbiw, yakan ŋuriŋiyiny ŋäthiliŋuynydja burrpuyny'tja ŋayaŋuy, ŋany ŋuriŋin ŋayaŋuynydja ḏarrtjalkkunhawuyyun ga yuwalkthun.
1CO 5:9 Ŋunhiliyiny ŋunhi wiripuŋurnydja djorra'ŋur ŋarra nhumalaŋ wukirri, ga waŋany ŋarra ga ŋunhi bitjanna; nhumany dhu ga ŋunhi yakan mala-manapan dhuwurr-yätjmirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
1CO 5:10 Yurr yaka ŋarra gan ŋunhi lakaraŋal wiripuwurrunhany yolŋuny walalany dhuwalaŋuwuynhany ŋunhi munatha'wuynhany mala. Bili nheny balaŋ ŋunhi marrtjin ŋula wanhawala winya'yurra yolŋumiriwlila wäŋalil ŋunhi ga bäyŋun ŋula nhä mala yätjkurr rom mala wirwiryun.
1CO 5:12 Yaka nhe dhu nhina ga ḻuka ŋula nhä mala-manapan walalaŋgal. Ga nhakun dhu ŋunhi ŋarrany mala-djarr'yun ŋunha wiripunhany yolŋuny. Limurrnydja ŋathil dhu ga ŋunhi mala-djarr'yundja dhiyal yan banydji Garraywalaŋumirriny yolŋuny walalany.
1CO 5:13 God-Waŋarryun dhu ŋunhi ŋayipin mala-djarr'yurr limurruny bukmaknhany. Bili ŋunha ga dhuyuŋurnydja djorra'ŋur dhäruk waŋa bitjanna, “Djuy'yurra dhuwaliwurrunhany yolŋunhany mala nhumalaŋguwuy, ŋunhi walal ŋuli ga djäma yätjkurr yan.”
1CO 6:1 Ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy ŋula nhä mari ŋayatham waŋganygu ŋula Garraywalaŋumirriw yolŋuw, ga yolkala nhe ŋuli ŋunhi gämany mariny nhuŋuwuy nhe ŋunha dhuwurr-yätjmirriwala yolŋuwalnydja walalaŋgal mala-djarr'yunarawnydja? … wo Godkalaŋumirriwal yan yolŋuwal walalaŋ?
1CO 6:2 Yaka yan nhe dhuwal marŋginy, ŋunhi dhu dhuwal Godkalaŋumirriy muka yolŋuy walal mala-djarr'yurr dhuwalaŋuwuynhany munatha'wuynhany yolŋuny walalany. Ga ŋuli nhakun nheny dhu ŋunhi mala-djarr'yurr dhuwal ŋunhi munatha'wuynhany yolŋuny walalany, nhämirr balaŋ nheny nhuŋuwuynydja nhe mari nyumukuṉiny'tja dhawar'maraŋ gänan nhepin yan.
1CO 6:3 Yaka yan nhe dhuwal marŋginy ŋunhi limurr dhu biyakiyi bili yan mala-djarr'yurr ŋunha ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany? Ga ŋuli balaŋ dhu ŋunhi biyakiyiny nhakun maḻŋ'thurr, limurrnydja balaŋ gi ŋunhi biyakiyi bili muka mala-djarr'yurr nhä mala mariny walu-ŋupul yan.
1CO 6:4 Nhakun nheny ŋuli ga ŋunhi mari mala gäma balany ŋunha wiripuŋuwalnydja yolŋuwal ŋunhi ŋayi barrku mirithirr Garraywalaŋumirriwal yolŋuwal walalaŋgal?
1CO 6:5 Dhuwandja ŋarra dhu waŋany gora-gurrupanna nhumalany? Gatjuy ŋathil walal nhumapi mala-djarr'yunmirr ga dhunupayanhamirr. Ga wanha balaŋ gi dhiyali nhumalaŋgal malaŋur ŋula waŋgany yolŋu nhini ŋunhi ŋayi gaḏaman ŋayi dhu waŋa raypirri'yun, ga buluyi buku-manapan nhumalany.
1CO 6:6 Nhakun nheny ŋuli ŋunhi waŋganydhuny gäma ŋunha wiripuŋunhany Garraywalaŋumirriny mala-djarr'yunaraw balanya Garraywalaŋumiriwwalnydja yolŋuwal?
1CO 6:7 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi waŋganydhu yolŋuy marilil galkan romgurr waŋganynha yolŋuny, nhumany ŋuli ŋunhi bukmakthun baḏatjtjundja. Ga manymaktja nhumalaŋ nhuma dhu dhayuŋanmirra balanyarawyin yan romguny manaŋinyarawnha ga bawa'-gurrupanminyarawnha.
1CO 6:8 Ga nhumapiny ŋuli ga ŋunhi bawa'-gurrupanmirryi nhumalanhawuynhany nhuma, ga wiripuny nhuma ŋuli ga dhuwal bawa'-gurrupan ŋunha Garraywalaŋumirrinhan yolŋuny wäwa'mirriŋunhan limurruŋ.
1CO 6:9 Muka yaka yan nhuma dhuwal marŋginy ŋunhi dhu dhuwal dhuwurr-yätjmirriynydja mala bäyŋun dhu märraŋ ŋunhi dhawu'-nhirrpanawuynydja ŋula nhä malany manymaktja God-Waŋarrwalnydja romŋur? Bilin baḏuwaḏuyunmirrnydja nhunapinya nhe? Bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga lakaranhamirr rommiriw, nhä mak ŋayi ŋuli ga buku-ŋal'yun wiripuŋuw goŋbuywu waŋarrwu, ga marramba'-ḏilkurrnydja mala, ga ŋuli ŋayi ŋuli ga melyu-bukuy nhäma, wo ŋunhi walal ŋuli ga märranhamirr ḏirramuny ḏirramun yan maṉḏa ga miyalktja miyalknha yan maṉḏa, wo wanaŋa-ḏumurrnydja ga manaŋa-ḏumurrnydja ga ŋänitji'-ḻukanhamirrnydja, wo ŋula yolnydja yolŋu ŋunhi ŋayi dhu ga dhä-ḏälthirr yan wo bawa'-gurrupanamirrnydja, dhiyaŋuwurruynydja dhu ŋunhi bäyŋun boŋguŋ märraŋ ŋula nhä malany manymak God-Waŋarrwalnydja romŋur.
1CO 6:11 Balanyayin nhumany mala ŋunhi ŋäthilnydja, yurrnha ŋunhi God-Waŋarrwalnydja Birrimbirryu rurrwuyurr nhunanhany ḏarrtjalkkuŋal yäkuy Djesu-Christkalnydja, bala gänaŋ'maraŋala nhanŋuwuynha yan djämawnydja God-Waŋarrwun yan.
1CO 6:12 Yo. Ga wiripuny ŋayi ŋuli Garraywalaŋumirr yolŋu waŋa bitjanna, “Ŋuli ŋarra dhu ŋula nhakuny djälthirr djämaw, ŋunhiyiny manymak ŋarraku, ŋarra dhu djäman bala yan, bili ŋarra ga dhuwal nhina gaṯkaṯmiriw.” Yo, yuwalk dhuwaliyiny, yurr yakan ŋunhi bukmaktja nhuŋu manymak. Ŋarrany balaŋ gi dhuwal djäma yan ŋunhi nhaku ŋarraku ga ŋayaŋu djälthirr, yurr yakan dhu ŋunhi ŋarrakiyingalnydja djälyu malany ŋarranhany ga buluny garrpin.
1CO 6:13 Wiripuny ŋuli yolŋu waŋa bitjan, “God-Waŋarryu muka dhuwal djäma rumbalnydja ŋathawnydja ḻukanharaw, ga ŋathany dhuwal nhakun rumbalwun ḏälkunharaw.” Ga ŋarrany nhuŋu dhu lakaram bitjanna gam', “Yalalany dhu ŋayi God-Waŋarryuny dhuwaliyiny maṉḏany buwayakkuŋun märrma'kuŋun yan.” Yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu djäma dhuwali rumbal ŋathawnydja yan maranhu-gurrupanminyaraw, ga yaka ŋayi nhuna dhuwali rumbal djäma marrambawny'tja yan. Rumbalnydja nhe dhuwali nhanŋuwuy yan dhulŋuŋu Garraywu, märr ŋayi dhu ga nhokal gärri rumbalŋur. Ga ŋayipi yan Garrayyu nhuna dhu gurrupandja bukmak ŋula nhäny mala ŋamakurrnydja dhiyakiyiny rumbalwuny nhokalaŋaw.
1CO 6:14 Bili God-Waŋarryuny boŋguŋ limurruny walŋakuŋun beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja ŋuriŋiyi bili yan waŋganydhu ganydjarryuny nhanukiyingal ŋayi, ŋuriŋiyi ganydjarryu ŋunhi ŋayi walŋakuŋal limurruŋ Garraynha Djesuny-Christnha.
1CO 6:15 Yaka muka yan nhuma dhuwal marŋginy muka? Dhuwaliyiny nhe dhuwal rumbalnydja nhanŋuwuy yan Djesu-Christku. Nhä nhuŋu ŋunhi dhunupa balanyarawyiny djämaw ŋunhi nhe dhu dhuwaliyi rumbalnha nhuŋuwuy nhe dhä-manapan ŋunhawal marramba'mirrwalnydja yolŋuwal? Yakan dhuwaliyiny ŋamakurr. Nhä nhuma dhuwal, dhuŋamirr yolŋuny walal?
1CO 6:16 Yaka yan nhe dhuwal marŋginy muka? Ŋunhi nhe ŋuli märramany marramba'mirrinhany yolŋuny, ŋunhiyiny nhuma, nhe ga ŋunhiyi marramba'mirr yolŋu, bilin waŋganynha yan rumbalnydja. Bili ŋunha dhuyuŋurnydja djorra'ŋur ga waŋa bitjanna gam', “Ŋunhi dhu yolŋu maṉḏa märranhamirrnydja, waŋgany-manapanmirrnydja ḏirramu ga miyalk, ŋunhiyiny maṉḏa nhakun waŋganynha yan rumbalnydja.”
1CO 6:17 Ga ŋuli ŋayi dhu yolŋu waŋgany-manapan Garraywalnydja, maṉḏany dhu ŋunhiyiny waŋganynha yan birrimbirr, ŋayi ŋunhiyi yolŋu ga Garray.
1CO 6:18 Yaka gi djäma marrambany', yänan biyakun ganarrthula ŋunhiyiny yätjkurrnydja rom. Bili bukmak ŋunhi warraŋulpuynydja yätjkurr mala ŋunhiyiny ŋapaŋur warray, yurr marrambany' ŋunhi rom yätjkurra yan, bili dhiyaŋiyiny ŋuli ŋunhi marrambayny'tja ga rumbalnhan miḏikuman.
1CO 6:19 Nhä nhe dhuwal yolŋuny, dhuŋa? Yaka nhe dhuwal marŋginy muka? Rumbalnydja nhuŋu dhuwali dharrpal, nhanŋuwuy yan buṉbuny Dhuyu-Birrimbirrwun, ŋurikiyin Dhuyu-Birrimbirrwu ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar balanya nhakun mundhurrnha nhuŋu. Ga yakan nhe dhuwaliyi gänany nhuŋuwuynydja nhe rumbal.
1CO 6:20 Bilin ŋayi nhuna ŋunhi God-Waŋarryuny walŋakuŋala, nhakun ŋayi dhawaṯmaraŋala nhuna märraŋala beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhamirriŋurnydja romŋur, ŋuriŋin bili yan gulaŋ-waṉḏinyaraynydja nhanukiyingala ŋayi, ŋunhiyiny ŋayi märraŋalnydja nhuna nhanukiyingallilyaŋalnha ŋayi ŋuriŋiyin yindiynha yan romdhuny. Yo, ga yolŋuny nhe dhuwal nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, bala nheny dhu ga ŋunhi djämany dhiyaŋiyiny rumbalyuny nhokiyingal nhe, ŋanyanhan gi yan God-Waŋarrnhan märr-ŋamathaŋuny, nhanŋun wokthunarawnydja yan ga bilin!
1CO 7:1 Manymak dhuwandja ŋarra nhumalaŋ dhu lakaraman buku-bakmaraman ŋurikiyin ŋunhi nhuma ŋäthil ŋarraku djuy'yun djorra' dhä-birrka'yun ga ŋarrany ŋunhi märranhaminyawuynha rom. Yo manymak ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula ḏirramu nhina gänany miyalkmiriwnydja.
1CO 7:2 Yurr dhiyaŋuny bala ŋuli ga dhuwal dharrwaynha yolŋuynydja walal marrambany' djäma dhiyaliyiny. Ga manymaktja dhuwal nhämirr balaŋ nhumany dhu märranhamirra yan, nhe miyalk ga nhe ḏirramu.
1CO 7:3 Ŋunhi ŋuli miyalk ga ḏirramu bili nhakun märranhamirra ŋunhiyiny maṉḏa waŋganynha yan; ŋayi dhu ḏirramu gurrupanmirr ŋanyapinya ŋayi rumbal miyalkku nhanukalaŋaw ŋayi, ga ŋayi dhu miyalk gurrupanmirr ŋanyapinya ŋayi rumbal ḏirramuw nhanukalaŋaw, märr maṉḏa dhu ga nhinany ŋunhiliyin bili yan märr-mukthunna ga märr-dharaŋanmirra.
1CO 7:4 Bili ŋunhiyiny miyalktja rumbal yakan nhanŋuwuynydja ŋayi, ŋunhiyiny ŋayi rumbalnydja dhuway'mirriŋuwnha muka nhanukalaŋaw. Ga balanyayi bili yan ḏirramuny rumbal, yaka ŋayi ŋunhi nhanŋuwuynydja, ŋany miyalkkun nhanukalaŋaw ŋayi ŋunhi rumbalnydja. Ga yakan maṉḏa dhu ga ŋunhi rumbalwuny maṉḏaŋguwuy maṉḏa buŋgawakunhamirr, ŋany yanan maṉḏa dhu ga ŋunhi dhayuŋanmirra.
1CO 7:5 Yaka maṉḏa ŋuyulkthinyamirrnydja nhumalaŋguwuy nhuma. Wiripuny maṉḏa yan waŋanhamirr barrkuwatjku ŋorranharaw, märr nhuma dhu ga barrkuwatj guyaŋa ga bukumirriyam Garraywal. Ga yän ŋula gurriri nhuma dhu barrkuwatjthirrnydja, ga buluyi nhakun waŋgany-manapanmirr maṉḏa ŋorri, yaka wiyin-märraŋuny maṉḏa nhini barrkuwatjtja; ŋayi ŋuli bäynha nhuna guwaḻ-ṉirr'maraŋ mokuyyun gandarrŋurnydja, bili nhepiny marrtjin ŋunhi yaka goli-nhirrpanmin.
1CO 7:6 Yaka ŋarra gi dhuwal rommirriyaŋuny nhumalaŋ, ŋany yan ŋarra ga lakaram guyaŋanharaw yan nhumalaŋ.
1CO 7:7 Ga gatjpu'yurrnydja ŋarra gan dhuwal ŋunhi nhumany balaŋ dhuwal bitjanan nhakun ŋarran ḻunin yan, yurr barrku-barrkuwatj limurruŋ dhuwal mundhurrnydja mala God-Waŋarrwuŋuny.
1CO 7:8 Yo. Dhuwandja nhumalaŋgun ḻuni'-ḻuniwnha, ga buku-gurthapuywun walalaŋ ŋarra dhu lakaram. Manymak ŋunhi nhuma dhu ga gänany nhina nhakun dhuwal ŋarra.
1CO 7:9 Ga ŋuli nhe dhu ga yakany nhunapinya nhe goli-nhirrpanmirr, gatjuynha bala wäŋalila wapmaranhamirr, manymak ŋunhi nhuŋu nhe dhu märramany, märr nhuŋu dhu ga ŋayaŋuny yakan buluny ŋar'ŋaryun.
1CO 7:10 Dhuwandja nhumalaŋgun ŋarra ga dhäruk-gurrupanmirr wäŋamirriwnha yolŋuw walalaŋ, yaka dhuwal ŋarrakiyinguŋuny guyaŋanhawuy, ŋany beŋur Garraywuŋ; Yakan ŋayi dhu ŋunhi miyalkthu ganarrthamany nhanŋuwuy ŋayi dhuway'mirriŋunhany;
1CO 7:11 ga ŋuli ŋayi bilin nhakun ganarrthaŋala, manymaktja nhanŋu ŋayi dhu ga gänan yan nhina, ga ŋuli bäyŋuny, ŋayiny dhu balayi dhuway'mirriŋuwal nhanukalaŋuwal roŋiyirr; ga ŋayiny dhu ḏirramuynydja yakan ŋurrkam ŋunhiyiny miyalknhany nhanŋuwuy ŋayi, ŋunhiny ŋayi ga romnha bakmaram.
1CO 7:12 Dhuwandja ga ŋarrapin waŋa yakan Garraynydja walalaŋgun wiripuwurruŋgun yolŋuw walalaŋ miyalkku ga ḏirramuw ŋunhi walal yaka Garraywalaŋumirr mala. Ga ŋuli ŋayi miyalk nhuŋu yakany Garraywalaŋumirr, ga djälthirr ŋayi ga ŋayi dhu ga nhina yan nhokal, nheny Garraywalaŋumirriynydja ḏirramuy yaka ŋanya ŋurrkuŋ ga rom bakmaraŋ.
1CO 7:13 Ga ŋuli nhe Garraywalaŋumirrnydja miyalk ga nhina ḏirramuwal ŋunhi ŋayi yakany Garraywalaŋumirr, ga djälthirr ŋayi ga ŋunhi ḏirramu ŋayi dhu ga nhina yan nhokal, nheny yakan ŋanya Garraywalaŋumirriynydja miyalkthu rom-ŋurrkuŋ.
1CO 7:14 Bili ŋayiny ŋunhiny Garraywalaŋumirrnydja dhuway'mirriŋu bilin nhakun dharrapalyinan ŋuriŋiyin romdhu ŋunhi ŋayi ga nhina waŋganyŋurnha miyalkkala nhanukalaŋuwal Garraywalaŋumirriwala. Ga ŋayi ŋunhi Garraywalaŋumiriw miyalk bilin dharrpalyinan ŋuriŋiyin romdhu ŋunhi ŋayi ga nhina waŋganyŋur dhuway'mirriŋuwala nhanukalaŋuwal Garraywalaŋumirriwala. Ga ŋuli balaŋ dhuwaliyi yakany yuwalk, walalnydja balaŋ ŋunhi djamarrkuḻiny' nhumalaŋ wakinŋun mala. Yurr yuwalktja walal ŋunhi nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja goŋmirra mala ga dharrpalnha.
1CO 7:15 Yurr ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋuriŋiyi yolŋuy, ŋunhi ŋayi yakany Garraywalaŋumirr, ganarrthamany nhanŋuwuy ŋayi Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny, ŋunhiyiny ŋayi rom manymak, bili balanyaŋuryiny romŋur ŋayiny dhu ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy miyalkthu ga ḏirramuy djäman bala yan ga mukthunna, bili yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny nhumalany märranha bunhaminyarawnydja, ŋany nhinany nhuma dhu ga ŋunhi mägayaŋura yan romŋurnydja.
1CO 7:16 Bili nhen dhu mak ŋunhi Garraywalaŋumirriynha miyalkthu walŋakumany ŋunha dhuway'mirriŋunhany nhuŋuwuy nhe Garraywalaŋumiriwnhany, ga bitjandhi bili nhe mak dhu ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja ḏirramuy walŋakumdhi yan nhuŋuwuy nhe miyalknha ŋunhi ŋayi yaka Garraywalaŋumirr, bili yaka nhe marŋgi nhä nhumalaŋ dhu ŋunhi maḻŋ'thurr.
1CO 7:17 Dhuwandja gay'yi rom ŋunhi ŋarrapin ŋuli ga Bolyun marŋgi-gurrupan Garraywalaŋumirrinhan mala. Nhumany dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan nhinany ŋunhi nhaltjarr ŋayi nhumalany Garrayyu ŋamaŋamayurr.
1CO 7:18 Ga ŋuli ŋayi ḏarrtjalkkunhawuyyuny ḏirramuy bilin nhakun rirrakaynydja märraŋala God-Waŋarrnhany, ga yakan ŋayi dhu ŋunhi baḏuwaḏuyun ŋunhiyi mimbuny. Ga ŋuli ŋayi ŋunhi gaḏakuynydja yan yolŋuy ŋäkul rirrakay God-Waŋarrnha, ga yakan ŋayi dhu ŋula guyaŋa ḏarrtjalkkunhaminyarawnydja.
1CO 7:19 Ga bäydhi ŋunhi ŋayi yolŋu ḏarrtjalkkunhawuy, nhä mak ŋayi gaḏaku yan, yurr mirithirrnydja ŋunhi ŋurruŋuny gämurru' ŋayi dhu ga God-Waŋarrwun dhäruktja märram.
1CO 7:20 Nhumany yanbi dhu ga ŋunhi nhinany bitjan yan bili nhakun nhe ŋanya ŋäthil rirrakay ŋäkul.
1CO 7:21 Nhä muka nhe gan ŋunhi ŋäthilnydja nhinan ḏapmaranhawuy yolŋu, ga yurrnha ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny nhuna märraŋal? Yurr bäydhin ŋunhiyiny, gatjuynha galŋarrarrayurra walal yulŋuny. Ga ŋuli nhe ga nhina baḻanydjarratjarrany gatjuy biyakiyin bili yan gi nhininy.
1CO 7:22 Ga ŋunhiyiny ŋunhi ḏapmaranhawuynydja yolŋu ŋunhi ŋanya Garrayyu märraŋal ŋunhiyiny ŋayi yolŋu baḻanydjarratjarran nhanŋuwuynha yan Garraywun yolŋu, ga ŋunhi ŋayi baḻanydjarratjarrany yolŋu ŋunhiny ŋayi ḏapmaranhawuynha yolŋu Christ-kun.
1CO 7:23 Djesu-Christkala ŋunhi maŋguy' mundhurryu-wurrupar nhunanhany, märr nheny dhu ga ŋunhi yakan buluny nhina ḏapmaranhawuy wiripuwurruŋguŋuny yolŋuwuŋ.
1CO 7:24 Yo, wäwa ga yapa walal ŋarraku, nhumany dhu ga ŋunhi ŋunhiliyin bili yan nhinany God-Waŋarrwala yan romŋurnydja, ŋunhi wanhaŋur ŋayi nhuna God-Waŋarryu märraŋal.
1CO 7:25 Yaka ŋarra marŋgi nhaltjarr ŋayi Garrayyu lakaraŋal nhumalaŋgalaŋuwuynydja ŋunhi nhuma wirrwu-wirrwuḻ ḻuni'-ḻuni mala. Yurr dhuwandja ŋarra dhu lakaramany ŋunhi nhaltjan ŋarra ga guyaŋa, ga nhumany dhu ŋarrakun yan märr-yuwalkmirriyirrnydja, bili ŋayiny gan Garrayyuny guŋga'yurr ŋarranhany nhanukiyingal ŋayi mel-wuyunaray.
1CO 7:26 Dhuwandja walu limurr ga marrtji gumurr ḏälkurra romgurr. Ga ŋarrany ga guyaŋa, manymaktja nhuma dhu ga dhiyaliyin bili yan nhina.
1CO 7:27 Ga ŋunhi nhuma wäŋamirrnydja mala, nhininy walal gi biyakiyin bili yan. Ga ŋuli nhuma ḻuni'-ḻuniny, yakan wäŋalil wapmaranhamirr.
1CO 7:28 Yaka ŋayi dhuwal djarrpiny', ŋuli nhuma dhu märranhamirrnydja, bäydhi ŋunhi nhe gan ḻuniny nhinan ŋäthilnydja. Yurr ŋunhiwurrnydja ŋunhi walal dhu märranhamirrnydja, walalnydja dhu ga ŋunhi maḻŋ'maram märr gumurr-ḏäl yalalaŋumirriynydja, ga ŋarrany ga yaka djälthirr nhumalaŋ nhuma dhu ga ŋayaŋu-miḏikirr nhina.
1CO 7:29 Marrkapmirr ḻundu walal ŋarraku, yuwalktja ŋarra ga dhuwal lakaramany ŋunhi ŋayiny dhu Garraynydja galkin bunan, bäydhi ŋunhi nhe wäŋamirr nhä mak nhe ḻuni.
1CO 7:30 Ga balanyayi bili, ŋuli nhe ga ŋäthi wo gitkitthun, wo ŋuli nhe ga girri' nhä malany wuŋuḻi'yun, wo yän nhe ga ŋurruwuykthirr nhina,
1CO 7:31 yaka ŋayi dhuwaliyiny yuwalktja gämurru', ŋunhi nhä malany manymak nhe ga buku-mangum, ga djälmirriyirr nhe ŋuli ga nhaku malaŋuw dhiyakuwuywu munatha'wuywu. Ŋany dhiyak warray limurr yuwalktja marŋgi, ŋunhi dhuwal munathany' wäŋa marrtji winya'yunna bäyŋuthirra.
1CO 7:32 Ga djälnydja ŋarra nhumalaŋ dhuwal, märr nhumany dhu ga yakan warwuyun. Ŋayiny ŋuli ga ŋunhi ḻuniny ḏirramu warwuyun ŋayi dhu ga märr-ŋamatham Garraynhan yan.
1CO 7:33 Ga ŋayiny ŋuli ga ŋunhi wäŋamirrnydja ḏirramu warwuyun ŋayi dhu ga djäma, märr ŋayi dhu ga märr-ŋamatham ŋunha miyalknha nhanŋuwuy ŋayi,
1CO 7:34 bala ŋayi dhu ga ŋunhi ŋayaŋuny gombunhamirra. Ga ŋayiny ŋuli ga ŋunhi ḻuniny miyalk ga wirrkuḻnydja miyalk nhänhamirr ŋanyapinya ŋayi, ga djäma ŋayi dhu ga nhanŋuwuynha yan Garraywun, bili ŋayi ga djälthirr ŋayi dhu gänaŋ'maranhamirr ŋanyapinya ŋayi rumbal ga birrimbirr. Yurr ŋayiny ŋunhi wäŋamirrnydja miyalk djäl ŋayi dhu ga ŋayaŋu-bakthun munatha'wuyyu yan ŋula nhaliy malaŋuy, bili ŋayi ga djälthirr ŋayi dhu ga djäl-ŋamatham ŋunha dhuway'mirriŋuny nhanŋuwuy.
1CO 7:35 Yän ŋarra ga dhuwal bitjandja waŋa guŋga'yun nhumalany, yakayi gi nhumalaŋ gumurr-ḏälkuŋuny, ŋany djälnydja ŋarra dhuwal nhuma dhu ga manymakkum yan nhina, ga märr-ŋamathirr dhu ga Garraywun yan.
1CO 7:36 Ga ŋuli nhuma miyalk ga ḏirramu dhawu'-nhirrpanmin märranhaminyarawnydja, ga buluyi nhakun nhuma guyaŋan nhuma dhu yakan märranhamirr, bili nhe ga ŋunhi ḏirramuny nhänhamirr ŋunhi nhe dhuŋgarra-yindimirra, yurr ŋayaŋuny nhuŋu ŋuli ga ŋunhi gatjpu'yun yan nhe dhu märram yan ŋunhiyi miyalknha. Gatjuynha märraŋun yan ŋanya, ŋuli nhe dhuwurrmirrnydja. Ga ŋunhiyiny nhe ga yaka nhakun dhuwurr-yätjkurrnydja rom djäma.
1CO 7:37 Ga ŋuli ŋayi ḏirramu yakan gi ŋoy-ŋapu'yurr märranharaw, bilin ŋayi raypirri'yunminan ŋanyapinya, ga manymakthi yan nhanŋu ŋunhiny ŋayi dhu yakany märram miyalknha.
1CO 7:38 Ga ŋunhiny ḏirramu wäŋamirrnydja nhinany ŋayi ga ŋunhi bilin manymakkuman, yurr buluny gal'ŋu mirithirrnydja manymak ŋurikin yolŋuw ḻuniwnha.
1CO 7:39 Wäŋamirrnydja miyalk dhu ga nhina dhuway'mirriŋuwala yan, ga bäy ŋayi dhu dhiŋgam, ga yurrnha ŋayi dhu wiripunhany ḏirramuny märram, bäy ŋayi dhu gaṯkaṯmiriwnha ga nhina, yurr märramany ŋayi dhu ḏirramunhany ŋunhi ŋayi Garraywun malthunamirr.
1CO 7:40 Dhuwal mak ŋarra ga bitjandhiny waŋa, bili mak ŋarra ga dhuwal Godkalaŋuwnha Birrimbirrwuny dhärukkuny malthun, … nhanŋuny ŋurukuny miyalkkuny gänaŋuwnydja nhinanharaw galŋa-djulŋithinyarawnydja.
1CO 8:1 Ŋunhi nhuma ŋäthil wukirri djorra' ŋarraku ŋäŋ'thun ga manapan, ŋathapuy rom, ŋunhi walal ŋuli ga mundhurr-gurrupan goŋbuywu djämapuywu waŋarrwu malaŋuw. Yo, manymak warray limurr ga dhuwal bukmakthu yan marŋgithinyawuynydja ŋayatham ga wiripuny limurr ŋuli ŋal'maranhamirra, yurr ŋuli limurr dhu ŋunhi ŋayaŋuy märr-ŋamathinyaraynydja waŋa, ŋunhiny ŋali dhu guŋga'yunna waŋa ŋunha wiripuwurrunhan yolŋuny.
1CO 8:2 Bili yuwalktja ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga guyaŋanhamirr yanbi walal marŋgin warrpam'nha, walalnydja ŋunhi ŋunhiwurryiny yuwalktja dhuŋamirra yan.
1CO 8:3 Yurr ŋunhin ŋayi yolŋuny, ŋunhi ŋayi ŋuli ga märr-ŋamathirr nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, ŋayiny God-Waŋarrnydja ŋurikin bili yan yolŋuw marŋgi.
1CO 8:4 Bäydhi ŋunhi walal ŋuli ga ŋatha mundhurr-wurrupan goŋbuywu djämapuywu waŋarrwu malaŋuw, yurr limurrnydja marŋgi ŋunhi ŋunhiyiny mala goŋbuynydja waŋarr mala bäyŋu warray gi ŋir'yurr dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur. Bili waŋgany yan dhuwal ŋayipi God-Waŋarrnydja.
1CO 8:5 Dharrwan ŋunhi ŋula nhäny mala ŋunha garrwarnydja djiwarr'ŋurnydja ŋunhi walal ŋuli ga waŋarrkum ga garraykum, yurr yuwalktja walal ŋunhi yaka warray garray mala ga waŋarr mala.
1CO 8:6 Bili waŋgany yan dhuwal limurruŋguny God-Waŋarr ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋu limurruŋ, ga djämany ŋayi ŋunhi bukmak yan nhä malany, ga nhinany limurr ga dhuwal nhanŋuwuynha yan, ga Djesu-Christ dhuwal ŋayipi yan limurruŋguny Garray, ŋunhi bukmak nhä malany ŋayi djäma ga nhanukalaŋuwurra limurr ŋunhi walŋany märraŋal.
1CO 8:7 Bäyŋu yan ŋunhi bukmaktja marŋgi dhiyakiyiny malaŋuw. Bili yuwalktja ŋunhi dharrwan gan yolŋuny walal märr-yuwalkmirriyinany, ŋunhi dhuwaliyiny goŋbuynydja waŋarr mala walŋamirra. Ga ŋunhi walal ŋuli ŋathany ḻuka mundhurr-gurrupanawunydja ŋurikiyiny ŋunhi goŋbuywuny waŋarrwu mala, ga ŋayaŋuny walalaŋ ŋunhi yalŋgin mirithirra, bili walal ŋuli ga ŋunhi märr-wambuman ŋurikiyiny ŋathaw ḻukanharaw yäriny'kuny.
1CO 8:8 Yurr ŋuriŋiny ŋunhi ŋathaynydja malaŋuy ŋuli limurruny yaka warray galkikuŋ God-Waŋarrwalnydja. Bäydhi ŋunhi limurr dhu ŋunhiyi ŋatha yäriny'tja ḻuka, wo limurr dhu yaka ḻuka, ŋunhiny rrambaŋi yan warrpam'.
1CO 8:9 Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋayaŋu-yalŋgimirrnydja, yaka walalany ŋayaŋu-miḏikumulnydja ŋuriŋiny romdhuny nhokiyingal nhe, bili nhuŋuny ŋunhi dhunupa warray ŋurikiyi ŋathaw ḻukanharaw yäriny'kuny.
1CO 8:10 Ga ŋuli balaŋ ŋayi dhu ŋunhi ŋuriŋiyi yolŋuy ŋayaŋu-yalŋgiy nhämany nhuna nhe dhu ga ḻuka ŋatha yäriny'tja ŋunhiliyiny ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur ŋurikiyi ŋunhi goŋbuywu waŋarrwu malaŋuw, bili nhakun nheny ŋunhi marŋgi, ga nhaltjanna dhu ŋunhi ŋayaŋu-yalŋginhany yolŋuny guŋga'yun muka, märr ŋayiny dhu ḻukayi ŋunhiyiny ŋatha yäriny'tja?
1CO 8:11 Bala ŋuriŋiyiny nhokal guyaŋanhawuyyuny baḏuwaḏuyurra ŋunhiyin ŋayaŋu-yalŋginhan yolŋuny ŋunhi nhanŋu muka ŋunhi wiripuny ŋayi Djesu-Christtja dhiŋgaŋal.
1CO 8:12 Ga ŋunhi nhe ŋuli bitjandhiyiny dhuwurr-yätjtja djäma ga ŋayaŋu-wutthun ŋunha Garraywalaŋumirriny yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋayaŋu-yalŋgi, ŋunhiny nhe ŋuli ga ŋayaŋu-miḏikumandja ŋanyanhan Djesu-Christnhan.
1CO 8:13 Ga ŋuli ŋarra dhu ŋunhi ŋayaŋu-wutthun ŋula waŋganynha Garraywalaŋumirriny yolŋuny, ŋuriŋiyi romdhu ŋunhi nhä ŋarra dhu ḻuka, ŋarrany dhu yakan yan ḻuka ŋunhiyiny ŋatha, märr ŋayiny dhu ŋunhi wiripuny yolŋu Garraywalaŋumirr yakan galkirri dhuwurr-yätjlilnydja romlil.
1CO 9:1 Muka yaka ŋarra dhuwal djuy'yunawuynydja? Ga wiripuny yanbi ŋarra nhumalany ŋuli ga ḻäy-nhäma ŋula yolnha mala, ŋula nhaku malaŋuw. Bäyŋu warray! Bili ŋarrany nhäŋal warray ŋanya Djesunhany ŋunhi Garraynhany limurruŋ ŋarrakiyingalnydja maŋutjiy, ŋunhi ŋayi bunan ŋarraku, bala ŋayi ŋarrany djuy'yurra nhumalaŋgalnha ŋarra dhu ga dhäwun lakaram nhumalaŋ nhanukalaŋuwuynha, märr nhumany dhu märr-yuwalkthirra nhanŋu ga dhuwanna nhakun nhuma.
1CO 9:2 Ga nhumalaŋgala ŋayi ŋunhi ŋarranhany djuy'yurr. Bäydhi ŋunhi ga ŋula wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy bitjandja guyaŋa yanbi ŋarra dhuwal yaka Djuy'yunawuy yolŋu. Yurr nhumalaŋguny ga dhiyaŋiyin lakaram, ŋunhi nhumany yan märr-yuwalkmirriyinan nhanŋu Garraywuny Djesuwnydja, balanyamirriy ŋunhi ŋarra gan dhäwun nhumalaŋ lakaraŋal nhanukalaŋuwuynha, bala nhumany yan ŋunhi marŋgithinan ŋarrakuny, ŋunhi ŋarrany dhuwal yuwalk yan djuy'yunawuynydja nhanukiyinguŋ yan Djesuwuŋ.
1CO 9:3 Ga ŋunhi ŋuli yolŋuny walal märrku-ḻarrumany ŋarraku djämawnydja, ŋarrany ŋuli ŋunhi dhunupan yan lakaranhamirra.
1CO 9:4 Yo, linyuny dhuwal ŋarrany ga Bänabatjtja Djuy'yunawuy maṉḏa, ga dhunupa yanbi ŋunhi linyalaŋguny, ŋayi dhu ga dhiyaŋuny djämay ŋurruy-märram ŋula nhäny mala.
1CO 9:5 Wiripuny ŋunhi dhunupayi yan ŋarra dhu märram Garraywalaŋumirrinhany miyalknha, märr ŋayi dhu ga malthunna ŋarraku dhuwalatjanna djämakurra, bitjan nhakun walal ŋuli ga wiripuwurruy Djuy'yunawuyyu mala gäma walalaŋguwuy walal miyalknha mala. Ga ŋuriŋiwurruy wiripuny ŋunhi walal Garraywu wäwa'mirriŋu mala, ga ŋayipi Betay ŋuli ga gämayi nhanŋuwuy ŋayi miyalknha balanyakurr djämakurr.
1CO 9:6 Muka linyuny dhu ga linyupi yan, ŋarra ga Bänabatj linyalaŋgiyingalaŋawnydja maranhuw galŋarrarrayun?
1CO 9:7 Marŋgi muka nhuma ŋunhi miriŋuwnydja mala, ŋunhi walal ŋuli ga djäma murruy'-murruyyun dhika buŋgawa'mirriŋuw walalaŋgiyingalaŋaw, ga bäyŋun yan walal ŋuli ŋunhi gänany nhakun walalaŋgiyingalnydja djälyu ŋatha marrtji ḻuki, ŋany ŋayipi yan ŋuli ŋunhi buŋgawa'mirriŋuy walalaŋgal gurrupandja walalany. Ga balanya bili yan gätni-djämamirriynydja mala, ŋunhi walal ŋuli ga ŋuthanmaram borum wiyika', walalnydja ŋuli ŋunhi dhäkaynydja ḻuka muka borumdja. Ga wäyin-djägamirriynydja ŋuli ŋunhi bitjandhi bili ḻuka ŋamun'kurrnydja beŋurnydja ŋunhi nanikutkuŋuny malaŋuwuŋ, ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäga walalaŋ.
1CO 9:8 Yaka ŋarra ga dhuwal ḻiyapuynydja dhäwu nhumalaŋ lakaram, bili nhaltjan ŋayi ga ŋunhi Mawtjitjku rom waŋa balanya bili yan dharaŋana, bitjan muka ŋayi ga ŋunha waŋany gam', “Yaka dhä-ḏapmaraŋ bulikiny ŋunhi ŋayi ŋuli ga yindiny guṉḏany rakiy' ga dharpay warryun, bala ŋuli marrtji ŋuriŋiyi guṉḏaynydja buḻŋu'kuman ŋathanhan mala birralinhan.” Yurr nhaku ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu buliki'nhany mirithin lakaraŋal?
1CO 9:10 Yuwalktja ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryuny lakaraŋal limurrunhan, bili dhuwaliyiny gan dhäruk ŋäthiliŋuŋura Dhuyuŋur djorra'ŋur ŋorran, märr dhu ŋuriŋiwurruynydja yolŋu'-yulŋuy bukmakthun yan ŋunhi walal ŋuli ga munatha' baw'maram bulikiy, ga wiripuny ŋunhiwurr bukmak yan ŋunhi walal ŋuli ga djäma ŋunhili guṉḏaŋur buḻŋu'kum marrtji ŋatha birrali dämbakum. Walalnydja muka dhu marrtji märraŋ walalaŋguwuynydja ŋatha mala, ŋunhi walal dhu marrtji gulkthurrnydja borumdja malany.
1CO 9:11 Ga ŋunhi napurr marrtjin dhäwuny nhumalaŋ lakaraŋal, ŋunhiyiny balanya nhakun walŋamirra ŋatha birrimbirrwun napurr marrtjin lämu-nhirrpar. Ga ŋuriŋiyiny ga lakaram ŋunhi napurruŋguny dhunupa warray napurr dhu märram nhumalaŋguŋuny mundhurryu-wurrupanawuy balanyayi bili yan ŋula nhä malany? Bili ŋunhiyi napurruŋguny ŋatha-ŋamakuli'yan walu.
1CO 9:12 Yo marrkapmirr walal, nhumany dhu ga ŋunhi nhämany ŋanapurrunhany rrambaŋiyaman yan ŋunhi dhäwu-gänhamirrinhany mala. Ŋanapurrunhany walal biyakiyi bili ŋatha gurrupulyi, bili napurruŋguny dhuwal dhunupayi yan napurr dhu ga märram nhumalaŋguŋuny ŋula nhä malany. Yurr napurrnydja yaka djäl napurr dhu ga galŋa-marimirriyamany nhumalany. Bili ŋanapurr ga nhirrpanmirr dhiyakiyin ŋunhi manymakkun dhäwuw Djesu-Christkalaŋuwuywun ŋayi dhu yaka yan gulyun. Yo, yuwalktja linyu ŋunhi yakan yan djälthirr ŋäŋ'thunarawnydja nhumalaŋ ŋula nhakuny, nhuma ŋuli bäynha wiripuyaŋun djarrpi'kuŋun guyaŋi biyakun gam', yanbi linyu ŋuli gi dhuwal dhäwuny lakaraŋ rrupiyawnha yän märranharaw, yakan nhumany biyakiyi guyaŋi. Ga dhuwandja linyu ga ḏaḏawmaranhamirra ŋula nhakuny malaŋuw bukmakkun yan, märr dhu ga ŋunhi dhäwuny manymaktja marrtjin yan bala baḻanydjarratjarran.
1CO 9:13 Yaka yan nhuma dhuwal marŋginy muka? Ŋunhiny dhuwal yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur djäma, ŋunhiny walal ŋuli ga djämany ga märramany walal ŋuli ga maranhuny walalaŋguwuy beŋuryi muka ŋunhi ŋuli ga wiripuwurruy yolŋuy walal balayi mundhurr mala gäma. Ga yaka yan nhe dhuwal marŋgi ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma ŋunhal ŋunhi djimuku'ŋur bulaymirriŋurnydja, wiripuny ŋunhi ŋatha mala walal ŋuli ga rulwaŋdhun walalaŋguwuynha.
1CO 9:14 Ga bitjarryi bili ŋayi ŋunhi dhäruk-gurrupanmin djämamirriwnydja yolŋuw walalaŋ walal dhu ga märram yan ŋula nhäny malany, ŋunhi walal dhu ga nhakun dhäwuny manymaktja lakaram.
1CO 9:15 Manymak, wukirriny ŋarra ga dhuwal ga yaka ŋarra gi dhuwal ŋäŋ'thurrnydja nhumalany ŋula nhakuny. Ŋarrany ga dhuwal djälthirr ŋarra dhu ga dhäwun yan nhumalaŋ lakaramany, yaka rrupiyawnydja. Yurr ŋuli balaŋ nhuma ŋarrany gurrupul nhakun rrupiyany bili ŋarra balaŋ nhumalany ŋunhi ŋäŋ'thurr, ŋarrany balaŋ ŋunhi gi manygarran yan nhininy. Bili dhunupa warray ŋunhi ŋarrakuny ŋurikiyiny mala märranharaw, yurr yakan ŋarra nhumalany dhu ŋuyulkkumany.
1CO 9:16 Ga nhakun ŋarra dhu ga ŋunhi ḻay-ḻaymaranhamirrnydja dhäwupuynydja lakaranhawuy Djesuwalaŋuwuynydja? Bili muka nhuma dhuwal marŋgi, ŋunhi God-Waŋarryu yan dhuwal ŋarranhany djuy'yurr dhiyakuny djämaw. Ga ŋuli ŋarra dhu ŋunhi ŋuyulkthirrnydja dhäwuwnydja lakaranharaw, bala ŋayiny ŋarrany dhu ŋunhi God-Waŋarryuny yätjkurr-lakaraman.
1CO 9:17 Ga ŋuli ŋarra dhu ŋunhi dhäwu lakaram bili ŋarra ŋunhi djälthin, ŋunhiny dhu walalnydja ŋarranhany wuŋuḻi'yunna. Ga bäydhi ŋunhi ŋarra djälmiriwnydja ŋurikiyi djämaw, yurr ŋarrany dhu ŋunhi djäman yan, bili ŋarra ga ŋunhi djämany nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun ŋurikiyin ŋunhi ŋayi ŋarrany djuy'yurr.
1CO 9:18 Nhä bili ŋarranhany walal ŋuli ga gurrupan djämapuynydja? Bäyŋun balaŋ ŋula nhäny, … Ŋany nhän? … dhuwanna bili yan, ŋunhi ŋarra dhu ga dhäwun yan manymaknha lakaram birrŋ'maram Djesuwalaŋuwuynha. Ŋarrany warray balaŋ nhumalany dhuwal ŋäŋ'thurr warrakan'kuny wo ŋula ŋathawnydja nhä mak rrupiyawnydja, yurr bäydhin, … yaka ŋarra djäl, ŋany djälnydja ŋarra dhuwal ŋarra dhu ga dhäwun yan lakaramany.
1CO 9:19 Yo! Yaka muka ŋarra dhuwal ŋula yolkuny djämamirr. Yurr ŋarrapi yan djälthin bala ŋarra dhuwal balanya nhakun ḏapmaranhawuynha yolŋu djämamirra bawalamirriwnha, märr ŋarra dhu ga ŋunhi dharrwanhan yolŋunhany walalany märram nhanŋuny Garraywuny.
1CO 9:20 Ŋunhi ŋarra ŋuli ga nhina Djuw malawalnydja mala-manapan, ga nhinany ŋarra ŋuli ga ŋunhi romdhuny walalaŋgala, märr ŋarra ŋuli ŋunhi manymaktja dhäwu walalaŋ lakaram Djesuwalaŋuwuynydja, walalnydja ŋuli ŋunhi dhunupan yan märr-yuwalkmirriyirra, bäy warray ŋunhi ŋarrapiny ŋuli gi yaka nhakun malthurr ŋurikiyiny ŋunhi Mawtjitjkalaŋuwnydja romgu. Ga ŋuliwitjandhin ŋunhi walalaŋgalaŋuwurra romgurr ŋarra ŋuli ŋunhi rälimirriyamany walalany nhanukalnydja Garraywalnydja.
1CO 9:21 Ga ŋunhi ŋarra ŋuli ga nhina Djan'tayilwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋarrany ŋuli ŋunhi romguny malthun walalaŋguwuyyi yan, märr ŋarra ŋuli ŋunhi dhäwuny lakaram walalnydja ŋuli yan märr-yuwalkthirra. Ga ŋunhi ŋarra ŋuli ga rommiriwnydja nhina, yakan ŋarra ŋuli ŋunhi gali'lilnydja ŋurrkuŋ God-Waŋarrwuny Rom mala, bili ŋarranhany ŋuli ga ŋunhi ŋuriŋiyin ŋunhi Djesu-Christkala romdhuny waṉa-gäma.
1CO 9:22 Ga ŋunhi ŋarra ŋuli ga nhina ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi ŋayaŋu-yalŋgimirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal ga nhinany ŋarra ŋuli ga ŋunhi bitjandhi bili yan nhina nhakun walal ŋunhiwurryi, ga ŋunhi ŋarra ŋuli manymaktja walalaŋ dhäwu lakaram walalnydja ŋuli ga märr-yuwalkmirriyirra yan. Yo ŋunhi ŋarra ŋuli ga nhina bitjandhiyiny nhakun wiripuwal wiripuwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ga nhinany ŋarra ŋuli ga ŋunhi bitjandhiyi bili yan nhakun walalawuy yan, märr ŋarra ŋuli ŋunhi dhäwuny walalaŋ manymaktja lakaram walalnydja ŋuli dhunupan yan bilyunna Garraywala.
1CO 9:23 Ga bitjandhiyiny ŋarra ŋuli ga ŋunhi djäma, goŋ-rulwaŋdhunmirrnydja marrtji ŋurikiyin manymakkun dhäwuwny'tja, märr dhu ga ŋunhi yolŋuny walal nhinany ŋamathaman dhika galŋa-djulŋithirra.
1CO 9:24 Yo, marŋgi muka nhuma dhuwal. Dharrwan ŋuli ga ŋunhi yolŋuny walal waṉḏirrnydja gumurrmirra, ga waṉḏirrnydja walal ŋuli ga ŋunhi mirithirra yan ŋurru-ḏakthunmirra ga, yurr waŋganydhun yan ŋuli ŋunhi djuḻkmaramany, ŋuriŋin bili yan ŋunhi ganydjarr-ḏumurruynha. Gatjuy waṉḏiny gi biyakun mirithin yan raypirri'yunmirra marrtji bala, märr nhe dhu mundhurrnydja märraman.
1CO 9:25 Ŋunhi ŋuli ga yolŋu djälthirr mirithinyarawnydja waṉḏinyaraw, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi ŋuli ŋunhiyiny yolŋu goli-nhirrpanmirr marrtji ŋula nhäŋur malaŋuŋur bukmakŋur yan, märr ŋayi dhu ŋunhi ḻiyapuynydja girri' man'tjarrnydja märraman, ŋunhiyiny ŋunhi dhu räwakthi, bala dhu dhiŋguŋun. Ga limurrnydja ŋuli ga ŋunhi mirithirrnydja djäma ŋurikin wiripuŋuwnha märranharawnydja ŋunhi räwakthinyamiriwwun, ŋunhi dhu gi ŋorrin yan biyakun bili yan wiyinŋumirra.
1CO 9:26 Yo, balanyarawyin ŋayaŋuw ŋarrany ŋuli ga ŋunhi mirithirrnydja galŋa-ŋuṉḏurr'yun, ga djämany ga ŋunhi bili yan waŋgany, ŋunhi ŋayi Garrayyu rulwaŋdhurr ŋarraku. Yo, ŋunhi ŋayi ŋuli ga yolŋu waṉḏirr ŋunhiliyiny banydjiny yan buku-wirwiryundja, ga bäyŋun ŋayi dhu ŋunhany wäŋa ŋayathul. Ga yaka ŋuli gi dhuwal yolŋuy buŋu djäkurru'mirriynydja ŋula nhänhany bawalany biyakuny.
1CO 9:27 Ga ŋarrany ŋuli ga ŋarrakiyingalnydja ŋarra rumbalyu djäma mirithirrnydja ŋunhi bili yan waŋganynha yan Garraywun, ga yaka wiripu ga wiripu ŋula nhä malany, ŋunhi nhaltjan ŋuli ga ŋarraku dhuwal ŋayaŋu djälthirr.
1CO 10:1 Yo, wäwa ga yapa walal, guyaŋi ŋathil walal balayi roŋiyi ŋunhi limurruŋ mala-ŋurrkanhayŋuny walalany, ŋunhi walal gan marrtjin malthurr Mawtjitjku. Limurr ŋathil dhu marŋgithirr beŋuryi walalaŋgalaŋaŋur, ŋunhi nhaltjarr walalany gan God-Waŋarryu gäŋal bukmaknha yan ŋamathaŋal. Yo, bukmak yan walal gan ŋunhi marrtjinany manymakkuŋal, ga ŋayiny marrtjin dhurrthurryurr walalany bala maŋandhuny. Ga bukmak yan walal ŋunhi buḏapthurrnydja ŋuliwitjarryiny dhukarrkurr baṉḏanygurra yan; wäŋgaŋalnydja walal marrtjin ŋuliwitjarr ŋunhi gapukurrnydja yäkukurr Miku'mirriwurra.
1CO 10:2 Ga ŋuriŋiyi maŋandhuny ga gapuynydja nhakun walalany gan bukmaknhan ḻiya-ḻupmaraŋalnydja waŋgany-manapara Mawtjitjkala, nhakun walalnydja ŋunhi nhanŋun malthunamirra mala Mawtjitjkun.
1CO 10:3 Yo, ga bukmakthu yan walal gan ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny yolŋuy walal ŋathany ḻukan ŋunhiyin ŋunhi walŋamirra ŋathany.
1CO 10:4 Ga bukmakthuyi yan walal marrtjin ŋunhi walŋamirrnydja gapu ḻukandhi, ŋunhi gan dhawaṯthurr beŋura ŋunhi walŋamirriŋura guṉḏaŋurnydja, ŋunhi gan malthurr walalaŋ galki yan. Yurr ŋunhiyiny ŋunhi Guṉḏa ŋayipin yan ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynha yolŋu, Christnha.
1CO 10:5 Yurr bäydhi, God-Waŋarrnydja ŋunhi yaka warray walalaŋgal djäl-ŋamathinya märr-dharrwawalnydja yolŋuwal walalaŋgal. Ga bukmak warray walal gan ŋunhi marrtjinany God-Waŋarrwalnydja djägakurr, bala yan ŋayi walalany ŋunhi buwayakkuŋalnydja ŋunhiliyin banydjin yan nharaŋŋura wäŋaŋurnydja.
1CO 10:6 Ga nhä marrtjin ŋunhi ŋula nhä malany maḻŋ'thurr walalaŋgalaŋuwurr, ŋuriŋiyiny ga ŋunhi limurrunhan guyaŋanhamirriyam, märr limurrnydja dhu yakan ga djälthirr ŋurikiyiny yätjkurruwnydja, bitjarr nhakun ŋunhi walal gan ŋäthil djälthin balanyarawyi djämaw.
1CO 10:7 Yakan nhumany dhu ga ŋunhi buku-ŋal'yun ŋurikiny goŋbuywuny waŋarrwu mala, biyakuny nhakun ŋunhi walalnydja yolŋuynydja walal. Bili ŋunha djorrayny'tja ga lakaram bitjanna gam', “Yänan walal gan ŋunhi nhinanany ŋathan yan ḻukan leŋun gan ŋänitjiy'nha bala gan buŋgulnha yan djäma wiripu-wiripun.”
1CO 10:8 Yo, ga djämany walal ŋuli ganha ŋunhi marramban' yan ŋunhiliyiny buŋgulŋurnydja, bala yan ŋayiny God-Waŋarryuny dhunupan dhä-gir'yurra walalany ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny dhiŋgaŋal ŋula nhämunhan' 23,000-nha ŋuriŋi bili yan waŋganydhu waluy.
1CO 10:9 Ga limurrnydja yanbi dhu ga ŋunhi yaka bitjandhi birrka'yun ŋanya Christnha, yanbi ŋayiny ŋula nhän waŋarr, nhakun walal gan wiripuwurruy bitjarryi ŋanya birrka'yurr warku'yurr manapar. Ga dhiŋgaŋalnydja gan ŋunhi yolŋuny walal dharrwan mirithirra bäpiwuŋuny bunhapuy.
1CO 10:10 Wiripuwurrnydja gan ŋunhi waŋan dhä-yarrkthurra God-Waŋarrwuny morrumurrun manapar, gupa-waŋanan gan ŋanya, bala ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny djuy'yurr djiwarr'puynhan yolŋuny, bala ŋayi gan bumara walalany, ga dhunupan walal ŋunhi dhiŋga'-dhiŋgaŋala yulŋuny. Ga limurrnydja yanbi dhu ga ŋunhi yaka bitjandhiyi dhäruk-yätjirr waŋa ga gupa-waŋa ŋanya God-Waŋarrnha.
1CO 10:11 Yo. Limurrnydja ŋathil dhu marŋgithirr walalaŋgal, ŋunhi dhuwaliyiny gan maḻŋ'thurr be ŋäthil yan limurruŋgalaŋuwal mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal; ga dhuwaliyin ŋunhi dhäwuny' dhärran ga wukirriwuynha märr dhu ga dhiyaŋiyiny dhäwuy limurrunhany raypirri'yunna beŋuryin ŋunhi yätjkurruŋura romŋur. Bili limurrnydja ga dhuwal nhina galkin yänan dhä-dhawar'yunamirriŋura waluŋur.
1CO 10:12 Ga ŋuli nhe yolŋu ŋunhi nhe ŋuli ga guyaŋanhamirr nhunapinya nhe bitjanmirr, “Ŋarrany dhu ga dhuwal dhärra ḏäl yan God-Waŋarrwalnydja romŋur,” bitjanmirrnydja, yurr nheny nyumukuṉiny'kunhamirra nhunapinya nhe, märr nhe dhu yakan galkirriny yätjkurrulilnydja.
1CO 10:13 Wiripuny mak nhe dhu ŋunhi gärri gumurr-ḏällila romlil, bili ŋayi ŋuli ŋula nhaliynha nhuna dharrwunuŋ yätjkurrulila. Yurr yaka ŋuli gi ŋunhi nhunapinyany waŋganynhany dharrwunuŋ; ŋany dharrwany muka yolŋu'-yulŋunhany ŋuruŋiyiny ŋunhi ŋula nhaliynydja mala. Yurr nheny dhuwali djägaŋur nhanukal warray God-Waŋarrwal, ga yakan dhu ŋunhi ŋuriŋiyiny gumurr-ḏälyuny romdhu dharrwununhamirriynydja nhunanhany galkirrinyamaram, bili balanyamirriy bili ŋunhi nhuna ŋayi ŋuli ga dharrwunumany, ŋayiny ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarryuny nhuna waŋayi muka, wiripun ŋayi ŋuli ga dhukarr milkum nhuŋuny, märr nhe dhu ŋuliwitjandhiny dhukarrkurr marrtjin djuḻkthunna bala yan, nhanukalnydja ŋurikalyiny yätjkurruwalnydja.
1CO 10:14 Way yolŋu walal marrkapmirr mala muka nhuma dhuwal. Gatjuy gänaŋ'maranhamirra walal wiripuŋuwalnydja waŋarrwal malaŋuwal; ŋuli nhuna dhu ŋunhi ŋula yolthu waŋa ganydjarr-gurrupan ŋurikiyiny buku-ŋal'yunaraw wiripuŋuwnydja waŋarrwu, nheny yan bilyurra ganarrthula walalany.
1CO 10:15 Be muka nhumany dhuwali muḻkurrmirr mala; nhuma dhu ga guyaŋa, ga mala-djarr'yun ŋarraku dhäruk, ŋunhi ŋarrany ŋuli ga dhuwal yuwalk yan lakaramany.
1CO 10:16 Ŋunhi limurr ŋuli buku-gurrpan ŋunhiŋuwuynydja dharrpalpuynydja maŋgu'puy, bala yan limurr ŋuli ŋunhi ḻukan, ŋunhiyiny nhakun limurr ŋuli märraman ŋanyanhan Christnhan maŋguny', bala ŋayi ŋuli ŋunhi ŋuriŋiyiny maŋguyny'tja waŋganyguman limurrunhany nhanukala Christkala. Ga ŋunhi limurr ŋuli ŋatha dharrpal märram, bala limurr ŋuli ŋunhi bakmaramany bala ḻukan, ŋunhiyiny ŋatha rumbal ŋayin Christnha; ga ŋuriŋiyiny ŋathay ŋuli ga ŋunhi limurrunhan waŋgany-manapan nhanukala, ga limurrnydja dhuwal rumbal nhanŋuwuynha yan.
1CO 10:17 Bili waŋgany yan ŋunhi ŋathany dämbany dhoyu yan, ga bukmakthun yan limurr ŋuli ŋunhi ḻukany dhä-wombunhamirrnydja, bili waŋgany yan limurr dhuwal rumbalnydja Djesu-Christnha.
1CO 10:18 Yo, guyaŋi ŋathil walal ŋunhi Djuw bäpurruw rom. Ŋunhi walal ŋuli waŋganydhu malay gänha warrakan'nha rumbal, bala wutthunan, ga bathanany walal ŋuli ŋunhi rumbalnydja ŋanya ŋunhiwilin djimuku'lila bulaymirrilila, buku-gurrpanan ŋanyanhan God-Waŋarrnhan waŋganydhu yan malaynydja. Bala walal ŋuli ŋunhi dhäŋur beŋuryiny märranhany bala yan ḻukanhan, märr walal ŋuli ŋulatjanayin ŋunhi warrakan'kalaŋuwurra ḻukanhawurr waŋgany-manapanminyany God-Waŋarrwalnydja.
1CO 10:19 Ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli gurrupan ŋatha wiripuŋuwnydja waŋarrwu, ga ḻukany ŋayi ŋuli ŋunhi, yurr yolkalnha ŋayi ŋuli ŋunhi waŋgany-manapanmirrnydja? Ŋurikala ŋunhi goŋbuywala waŋarrwalnydja?
1CO 10:20 Yuwalktja ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy mundhurr-wurrupanany ŋunhi wakinŋumirrinhan birrimbirrnha malaŋuny, walalaŋgalnha ŋayi dhu ŋunhi bitjandhiny waŋgany-manapanmirrnydja, ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi ga bitjandhiny buku-ŋal'yun goŋbuywuny waŋarrwu. Ga yakan ŋayi ŋuli gi ŋunhi yuwalktja buku-ŋal'yurr ŋurikiny bili yan waŋganyguny waŋarrwu. Ŋarrany dhuwal yaka djäl nhumalaŋ, nhuma dhu ga waŋgany-manapanmirr ŋurikalyiny ŋunhi wakinŋuwalnydja birrimbirrwal mala.
1CO 10:21 Ŋunhi nhe Garraywuny yolŋu, nheny dhu ŋunhiyiny yakan ḻuka ŋunhany ŋunhi wakinŋuwnydja birrimbirrwu ŋatha ga gapu; yaka nhuŋu ŋunhi dhunupa nhe dhu ga buku-ŋal'yun nhanukal bitjandhiny. Nheny yanbi dhu ga ŋunhi waŋgany-manapandja nhanukiyingala yan Djesu-Christkala, ga ḻuka nhe dhu ga Garraywu yan ŋatha ga gapu, ŋunhi bili yan waŋgany. Yaka yan nhe dhu ga ŋunhi buku-ŋal'yun bitjandhiny märrmawny'tja.
1CO 10:22 Bili nheny dhuwali nhanŋuwuy muka yan Garraywu yolŋuny. Garraynydja ŋunhi maŋutji-ḏiy'ḏumurr, ŋuli balaŋ nhe dhu ga mala-manapan mokuywalnydja walalaŋgal. Ga nhaltjanna limurrnydja ga guyaŋanhamirr, yanbi limurrnydja ga djuḻkmaraman ŋanyanhany Garraynhany?
1CO 10:23 Yo. Wiripuwurrnydja ŋuli ga ŋunhi Garraywalaŋumirr yolŋu walal waŋa bitjanna, “Ŋarrany dhu ga dhuwal djäma bawalamirr yan nhäny mala ŋarrakiyingal ŋarra djälyu.” Yo yuwalk warray dhuwaliyiny, yurr yaka ŋunhi bukmaktja nhä malany ŋamakurrnydja limurruŋ. Ga wiripuny manymak warray limurruŋ, ŋunhi limurr dhu ga djämany nhä mala, yurr yaka ŋayi ŋunhi bukmaktja guŋga'yunamirrnydja limurruŋguny Garraywalaŋumirriwnydja malaw.
1CO 10:24 Yaka gi nhuŋuwuynydja yan djäma ŋula nhä malany, ŋany guyaŋi muka gi ŋunha wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, märr walalanhany dhu ŋunhi bitjandhi bili yan guŋga'yun.
1CO 10:25 Yo. Ŋunhi nhe dhu marrtji bala wuŋuḻi'yunarawnydja warrakan'kuny, ga märram nhe dhu warrakan' ŋanak, yakan waŋiny dhä-birrka'yurrnydja biyakuny, “Nhä dhuwandja warrakan? … dhuyu? … gänaŋ'maranhawuy rulwaŋdhunawuy ŋula yolkun waŋarrwu?” Yakan nhe dhu ŋunhi bitjandhiny dhä-birrka'yun; ŋany ḏämbu-wawu yan wuŋuḻi'yurrnydja, bala ḻukin, bili ŋunhiyiny warrakan' ŋanak manymak yan ḻukanharaw.
1CO 10:26 Bili ŋunha ŋunhi djorrayny'tja ga lakaram bitjan gam', “Dhuwandja munathany' wäŋa nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwu, ga nhä mala dhiyal wäŋaŋur nhanŋuwuy muka warrpam', Garraywu yan.”
1CO 10:27 Ga ŋuli nhuna dhu ŋunhi ŋula yolthun gaḏayman nhanukiyingala ŋayi wäŋalil, ŋuriŋiyiny ŋunhi yolŋuy ŋunhi ŋayi gi yaka märr-yuwalkmirriyi Garraynha, ga ŋuli nhe ga djälthirr marrtjinyarawnydja, ga manymakthi bili nhuŋuny, nhe dhu marrtjin bala yan, ga ḻuka nhe dhu ŋunhi ŋula nhä ŋayi dhu nhuna gurrupan. Yaka nhe dhu ŋurruŋuny waŋa dhä-birrka'yundja ŋanya bitjandja, “Dhuwandja nhä ŋatha? … gänaŋ'maranhawuy ŋurukuŋ ŋunhi nhokalaŋaw waŋarrwu?” Yaka nhe dhu ŋunhi bitjandja dhä-birrka'yun ŋanya; yan bawalamirr ḻuki wawu, märr dhu ŋunhi ŋayaŋuynydja nhokal yaka muka nhunanhany yätjkurr lakaram.
1CO 10:28 Yurr ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu nhuna waŋa bitjandja gam', “Dhuwandja dhuyun ŋatha, biliŋuwuynha mundhurr-wurrupanawuynha waŋarrwun malaŋuw,” bitjandja, nheny yakan ḻuki ŋunhiyiny ŋatha, ŋayi ŋuli bäynha ŋuriŋiyiny yolŋuy ŋunhi ŋayi nhuna waŋan, rom-nyamir'yurra nhuna. Bäydhi ŋunhi nhuŋuny manymak nhe dhu ḻuka ŋunhiyi dhuyu ŋatha, ŋany nheny dhu nhanŋun ŋayaŋuwnydja malthun. Yurr nhakun ŋayi dhu ŋunhi wiripuŋuynydja yolŋuy ŋarranhany baku-ŋayatham?
1CO 10:30 Ga ŋuli ŋarra dhu ŋunhi buku-wurrpan God-Waŋarrnha ŋarrakiyingalaŋawnydja ŋathaw, ga nhakun nheny dhu ŋunhi wiripuynydja yolŋuy ŋarranhany rom-nyamir'yun ŋurikiwuyyiny ŋathawuy ŋunhi ŋarra buku-wurrupar?
1CO 10:31 Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋathany ḻuka ga gapuny, ga ŋula nhäny mala ga djäma wiripu-wiripuny, biyak bili djämany marrtji bala nhanŋu wokthunarawnydja God-Waŋarrwu yan.
1CO 10:32 Nhininy gi rom-dhunupan yan ga ŋamakurrnha, märr ŋayi dhu yakan ŋula yol waŋgany yolŋu ŋayaŋu-miḏikirrnydja ŋuriŋiyiny romdhuny nhokal, bäydhi ŋayi ŋunhi Djuw malany yolŋu, nhä mak Djan'tayil yolŋu, nhä mak Garraywalaŋumirrnydja yolŋu.
1CO 10:33 Malthurrnydja gi ŋarrakuwuynha yan dhukarrwuny ga djämawnydja. Ŋarrany ŋuli ga ŋunhi djäma ŋunhi bili yan nhä malany ŋunhi dhu ga wiripuwurruny yolŋuny walalany ŋayaŋu-djulŋithinyamaram. Yaka ŋarra ŋuli gi djäma ŋarrakiyingalnydja ŋarra djälyu; ŋany djämany ŋarra ŋuli ga ŋunhi ŋamakurr yan ga dhunupa, märr dhu ŋunhi bukmaknhan yolŋuny ŋayiny God-Waŋarryuny walŋakuman.
1CO 11:1 Ga nhumany dhu ga ŋunhi wanaŋgumany ŋarranhawuynhan yan, nhaltjarr ŋarra nhumalaŋ gan milkuŋal bili ŋarrany ŋuli ga dhuwal ŋanya muka wanaŋgumany Christnhan.
1CO 11:2 Yo dhuwandja ŋarrany ga mirithirra yan nhumalaŋgal märr-wiḏi'yundja, bili nhumany dhuwal dhäruk-märranhamirra yolŋu walal, märraŋal nhuma marrtjin ŋunhi romdja malany ŋarrakuŋ bala gan djämamirriŋala, ga bitjan bili nhuma ŋuli ga ŋunhi guyaŋa yan ŋarranhany.
1CO 11:3 Yo! Ga dhuwanna nhuma dhu ŋunhi mirithirrnydja gal'ŋu dharaŋan gam', ŋunhi ŋayipiny dhuwal Christtja ŋurruŋu bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, balanyan bili nhakun ŋayi ŋunhi dhuway'mirriŋu ŋurruŋu miyalkkun nhanukiyingalaŋaw ŋayi. Ga ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrnydja ŋurruŋu nhanŋun Christkun.
1CO 11:4 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ḏirramuy ḻiya-dhurrthurryunawuyyuny bukumirriyam, nhä mak djawarrkthundja ŋayi dhu ga dhäwuny' lakaram, ŋunhiny nhakun mirithirra gora-gurrupanamirra rom.
1CO 11:5 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol miyalk bukumirriyam ga dhäwu ŋayi dhu ga lakaram ḻiya-manydjarrka'miriwyuny, ŋunhiny ŋayi gora-gurrupara ŋunha dhuway'mirriŋunhan nhanŋuwuy ŋayi. Ŋunhiyiny ŋayi miyalk balanyan bili yan nhakun ŋunhi ḻiya-räwaknha miyalk marwatmiriwnha.
1CO 11:6 Ga ŋuli ŋayi dhu ga miyalk yakany ŋanyapinya ŋayi ḻiya dhurrthurryunmirr, ga nhämirra ŋayi dhu marwattja nhanŋuwuy ŋayi gulkthunna warrpam'thunna yan.
1CO 11:7 Yurr ŋayiny dhu ḏirramuny bäyŋu warray muḻkurr gunganhamirr ŋula nhaliy girriy', bili ŋayi ŋunhi bokmanawuy God-Waŋarrwuŋ, balanya bili dharaŋana yan nhakun ŋayipi yan, märr ŋayi dhu ga ŋunhiyi ḏirramuny nhina ḏarrtjalknha yan ga wokthundja ŋayi dhu ga nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun. Ga miyalknhany ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu bokmar, märr ŋayi dhu ga märr-ŋal'yun ḏirramuw.
1CO 11:8 Bili ŋurruŋuny ŋayi ŋunhi Waŋarryuny bokmar ŋanya muka ḏirramuny, ga yurrnha ŋayi ŋunhi miyalknhany märraŋal beŋura ḏirramuwala dhawaṯmaraŋal, yaka ŋayi ŋunhi Waŋarryu bokmar miyalknha ŋurruŋu ga ŋanya ḏirramunhany yanbi djäma dhawaṯmaraŋal beŋura miyalkkala, bäyŋu!
1CO 11:9 Yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu bokmar ḏirramunhany miyalkkuny, ŋany miyalknha muka ŋayi ŋunhi bokmarnydja nhanŋu ḏirramuw.
1CO 11:10 Ga dhiyakun ŋunhi märrwuny, ga wiripuny walalaŋ Godkalaŋuw dhäwu-gänhamirriw walalaŋ, walalnydja dhu ga ŋunhi miyalkkurruwurrnydja gunganhamirra muḻkurrnydja girriy'nha, ŋunhi walal dhu ga bukumirriyamany ga djawarrkthundja ga dhäwuny lakaram. Ga dhuwalatjandhin romgurr walalnydja dhu ga ŋunhi miyalkkurruwurrnydja milkunhamirra ŋunhi walalnydja malthunayŋun yan.
1CO 11:11 Yurr nhanŋuny ŋunhi Garraywuny guyaŋanhawuy balanya gam', ŋunhi yaka ŋayi dhuwal ḏirramu ḻiya-gana ga ŋayi miyalk yakayi yan ḻiya-gana, bäyŋu!
1CO 11:12 Ga yuwalk warray ŋunhi yulŋuny ŋunhi dhuwal miyalktja ŋurruŋuny dhawaṯthurr beŋur muka ḏirramuwal. Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur bukmaktja gan ŋunhi ḏirramuwurr dhawal-guyaŋanany miyalkkuŋun, bili ŋayipi muka ŋunhi God-Waŋarr yan bokmanayŋuny bukmakkuny.
1CO 11:13 Nhumany ŋäŋ'thunmirra nhumalanhawuynhany nhuma nhä ŋayi dhuwali nhakun dhunupa ga manymak, ŋunhi ŋayi dhu ga miyalktja bukumirriyam ga muḻkurrnydja ŋayi dhu ga yaka ŋula gunganhamirr girriyny'tja?
1CO 11:14 Bili dhiyaŋ ga munathay' wäŋay maŋutji-lakaram ga marŋgi-gurrupan ŋunhi ŋayi ŋula yol ḏirramu marwat-wiyindja ŋunhiny nhakun gora-gurrupanamirra rom.
1CO 11:15 Yurr walalaŋguny ŋunhi miyalkkurruwurruŋguny manymak warray mirithirr ŋunhi walal dhu ga marra-wiyindja marrtji, märr walal dhu ga muḻkurrnha gunganhamirr ŋuriŋiyin marraynha walalaŋgiyingal ŋarrmaŋdhirr.
1CO 11:16 Ga ŋuli nhe dhu ŋula yolthu ŋarrany rom-ŋurrkamany, ŋarrany nhuŋu dhu yan bitjanna waŋa; bäyŋun gi dhuwal limurruŋ ga wiripuwurruŋ Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ ŋula wiripuny ŋula rom dhärri dhuwalatjan ŋunhi buku-ŋal'yunawurrnydja romgurr.
1CO 11:17 Yo, wiripuny ŋarra nhumalany ŋäma dhipaliyi nhuma ŋuli ga buku-ḻuŋ'maranhamirr buku-ŋal'yunaraw, yurr ŋarrapiny nhumalaŋ ŋuli gi dhuwal yaka wokthurr dhiyakiyiny romgu. Bili romdja nhumalaŋ ŋunhi guŋga'yunamiriwnha.
1CO 11:18 Buthuru-bitjurr ŋathil walal. Wiripuny ŋarra ŋäma ŋunhi nhuma ŋuli ga buku-ḻuŋ'maranhamirrnydja, bala nhuma ŋuli ga ŋunhi barrkuwatjnha nhinany, yakan waŋganyŋurnydja. Ga yuwalktja mak balaŋ ŋarrany ŋunhi nhumalaŋgalaŋawnydja dhäwuw märr-yuwalkthinyan.
1CO 11:19 Yo, yuwalk muka nhuma ŋuli ga dhuwal mala-gulkmaranhamirrnydja, ga dhuwalatjandhin romgurr walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal nhäman dharaŋana ŋunhi yol mala yolŋu walal yuwalk gal'ŋu rom-dhunupamirr.
1CO 11:20 Yo, ŋunhi nhuma ŋuli waŋgany-manapanmirrnydja Garraywuny rumbalwu ga gulaŋgu ḻukanharaw, yakan ŋunhi yuwalkthuny ŋayaŋuy nhuma ŋuli ḻukiny, ga nhumany ŋuli ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy ŋäthila marrtji djaw'-djawyunna ŋathany, bala nhuma ŋuli marrtji ḻukan, ga wiripuwurrnydja ŋuli ga baḏak yan marrya' nhina, ga nhuman ŋunhi wiripuŋuynha malay ŋuli ŋunhi ḻuka dharrwany ŋatha, bala maranhuyirra, ḻeŋun ŋuli ŋuriŋiyin gapuynha. Ŋunhiyiny yaka yuwalk Garraywu rumbal ga gulaŋ nhuma ŋuli ŋunhi bitjandhiny ḻuka.
1CO 11:22 Ŋuli nhe ŋunhi yindiny djäl ḻukanharaw balanyarawyiny ŋathaw, nheny ŋathil dhu ga ḻukany ŋunhili banydji yan wäŋaŋur nhokiyingal nhe ŋurruŋuny, ga yurrnha nhe dhu ŋunhi marrtjiny balany buku-ŋal'yunarawnydja, Garraywalaŋawnydja rumbalwu ga gulaŋgu rrambaŋiwnydja ḻukanharaw. Nhaku nhumany djäl? Walal dhu ŋunhi wiripuwurruynydja warraŋulpuyyuny yolŋuy walal yätjkurr lakaram ŋunhan ŋunhi Garraywalaŋumirrinhan yolŋuny walalany? Nhumany dhuwal djäl nhuma dhu ga gora-gurrupan yan ŋunhawurrunhany ŋunhi ŋurruwuykmirrinhany? Yaka dhuwal ŋarrany dhu ga nhumalaŋ wokthun balanyarawyiny romgu; yaka dhuwaliyiny ŋamakurr ŋunhi nhuma ga bitjandhiny ŋuli djäma.
1CO 11:23 Bili Garrayyu gan ŋunhi ŋarrakalnydja lakaraŋal ŋunhiyiny dhäwu, ŋunhi ŋarra gan ŋäthil lakaraŋal nhumalaŋ, ga dhuwanna ŋunhi dhäwuny' gam'. Balanyamirriy munhawu ŋunhi ŋayi Djudatjthu ŋanya gumurryu-gäŋal Garraynha Djesuny, balanyamirriynha ŋunhi, ŋayiny gan ŋunhi Garrayyuny Djesuynydja ŋathan ḻukan nhanukiyingalaŋuwala malthunamirriwal walalaŋgal. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi märraŋal ŋathan dämban,
1CO 11:24 buku-gurrparnydja ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnhany, bala yan bakmaraŋala, ga waŋanany ŋayi ŋunhi bitjarra gam', “Ŋay', dhuwandja ŋarra rumbalnha, ŋunhi ŋarra gurrupanminan burakinyarawnha nhumalaŋgalnha dharapulŋur. Ma' ḻukin, ga guyaŋiny balayi roŋiyi ŋarrany.”
1CO 11:25 Ga dhäŋur ŋathaŋurnydja, bitjarryi bili ŋayi ŋunhi wiyikany' märraŋal, bala ŋayi bitjarra waŋan, “Dhiyaŋuny ga ŋarrakalnydja maŋguy' maŋutji-lakaram yuṯan rom gumurrkunhaminyawuynha. Ŋay', ŋuḻkthurra, ga guyaŋin ŋarrany.” Bitjarra ŋayi ŋunhi Djesuny waŋan.
1CO 11:26 Ŋunhi nhuma dhu ga bitjandja bili ḻuka Garraywuny rumbal ga gulaŋ, ŋunhiyiny nhakun nhuma dhu ga bulun lakaram burakinyawuynha ŋanya Garraynhan, ga yan bili ga gumurr-roŋiyirr ŋayi dhu räli.
1CO 11:27 Yo. Ga ŋuli ŋayi dhu, ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy ḻuka Garraywuny rumbal ga maŋgu' wakalkurrnydja, ga märr-yuḻkthunawurrnydja romgurr, ŋunhiyiny ŋayi dhu ga nhakun yätjkurruyaman djäma ŋunhiyin Garraywun rumbalnha ga gulaŋnha, yanbi ŋayiny Garraynydja ŋula nhän nhäŋiniŋ'nha.
1CO 11:28 Ga nhumapin dhu ŋunhi yolŋun walal waŋga'-waŋganynha yan nhänhamirrnydja nhumalaŋguwuy nhuma ŋayaŋuny, yurrnha nhuma dhu ŋunhi ḻukany ŋunhiyiny Garraywuny rumbal ga gulaŋ.
1CO 11:29 Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy ḻukany ŋunhiyiny ŋatha ga gapu guyaŋanhamiriwyuny, dharaŋanamiriwyuny nhä ga ŋunhi Garraywu rumbal maŋutji-lakaram, ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ŋurrkanhamirra nhunapinyan nhe balan bitjanna romlil dhä-gir'yunamirrilila.
1CO 11:30 Ga dhiyaŋuny bala dharrwan ga dhuwal rerrimirrnydja yolŋu walal ga yalŋgimirrnydja nhina, ga wiripuwurrnydja nhuma bilin gan murrmurryurra, nhaliy ŋunhiyiny? … bili nhuma gan ḻukan Garraywu rumbal guyaŋanhamiriwyu ga dharaŋanamiriwyu.
1CO 11:31 Yo, limurrnydja ŋathil dhu mala-djarr'yunmirr limurrunhawuynha limurr ŋayaŋu malany, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny yaka muka limurruny dhä-gir'yundja.
1CO 11:32 Yurr bilin dhuwal ŋayi gan Garrayyuny limurrunhany mala-djarr'yurra ga raypirri'yurra marrtjin, märr ŋayi dhu ŋunhi yakan boŋguŋ limurruny mirithiny dhä-gir'yurr balanyamirriynydja ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy, ga ŋurrkuŋuny limurruny muŋbunuŋuny rrambaŋiyaŋuny ŋunhi dhuwurr-yätjmirrinhany yolŋuny walalany.
1CO 11:33 Yo, wäwa ga yapa walal. Ŋunhi nhuma ŋuli marrtji ḻuŋ'thun ḻukanharaw Garraywalaŋawnydja ŋathaw ga gapuw, yaka walal marrtji dhaŋ'thunmirrnydja, yan walal marrtji biyak bulnha ŋathil märr-nhänhamirr.
1CO 11:34 Ŋuli nhuma dhu ŋunhi mirithirrnydja marrya'yirr, nhumany ŋathil dhu ŋunhili banydji yan wäŋaŋur nhumalaŋgiyingal ḻuka, bala yurrnha nhuma dhu ŋunhi balayiny marrtji buku-ŋal'yunarawnydja, Garraywalaŋawnydja ŋathaw ḻukanharaw, märr nhuma dhu yaka muka dhä-gir'yunawuynydja märram ŋunhi nhuma dhu waŋgany-manapanmirrnydja buku-ŋal'yunarawnydja Garraywuny. Yo, ŋunhi ŋarra dhu marrtjiny guwatjmandja nhumalany, yän nhakun ŋarra dhu ŋunhiliyiny dhunupayam wiripun malany gämurru' nhumalaŋgal.
1CO 12:1 Yo, wäwa ga yapa walal, ŋarrany ga dhuwal djälthirr nhuma dhu ga marŋgithirrnydja yuwalkkuman yan, ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga Dhuyu-Birrimbirryu ganydjarr-gurrupan Garraywalaŋumirriny yolŋuny walalany barrkuwatjku mundhurrwu malaŋuw djämaw.
1CO 12:2 Nhumany dhuwal marŋgi ŋunhi nhäthinya nhuma gan ŋäthilnydja nhinan, ŋunhi yaka muka yan nhuma Garraywalnydja goŋŋur. Ŋayin nhumalany gan ŋunhi ŋuriŋiyin ŋunhi ŋula yolthun bilmaraŋalnydja gäŋalnydja ŋurikalyin waŋarrwalnydja goŋbuywala djämapuywalnydja dhärukmiriwwala buku-ŋal'yunarawnydja. Ga balanyamirriyyiny ŋunhi waluy, bala nhuma gan ŋunhi wiripuwurrnydja waŋanany dhäruktja dharaŋanamiriwnha mayali'miriwnha ŋula yolkuŋun dhäruk-gurrupanawuynydja.
1CO 12:3 Yo, ŋarrany ga djälthirr nhumalaŋ nhuma dhu yuwalkkuman yan dhiyakuny gämurruw' marŋgithirr gam', Ŋuli ŋanya dhu ga ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny waṉa-gäma, ga bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi waŋa nyamir'yundja ŋanya Djesunhany. Ga yakayi ŋayi dhu ŋunhi ŋula gänany märr-yanany waŋa bitjandja gam', “Djesuny dhuwal Garray,” bitjandja, ŋuli nhanukal gi bäyŋuny Dhuyu-Birrimbirr nhini walŋaŋurnydja nhanukal.
1CO 12:4 Yo, gäna'-gana ŋunhi mundhurrnydja malany ŋuli maḻŋ'thundja waŋga'-waŋganygal yan Garraywalaŋumirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, yurr ŋurukuŋdhi bili yan waŋganyguŋ Birrimbirrwuŋuny gurrupanawuynydja ŋunhiyi mundhurrnydja malany barrkuwatjnha.
1CO 12:5 Ga bitjandhi bili ŋayi ŋuli ŋunhi djämany gurrupandhi yolŋuwalnydja walalaŋgal, wiripuŋuwnydja yolŋuw ŋayi ŋuli djäma gurrupan nhakun wiripu, ga wiripuŋuwnydja yolŋuw ŋayi ŋuli djäma gurrupan wiripu yan gäna, yurr ŋayi ŋuli ŋunhi barrkuwatjnha djämany mala gurrupan waŋga'-waŋganygal yan goŋlilnydja yolŋuwalnydja walalaŋgal, yurr ŋurukuŋdhi bili yan waŋganyguŋ Garraywuŋuny goŋ-gurrupanawuynydja, ga djämany malany ŋunhi barrkuwatjnha.
1CO 12:6 Ga balanyayi bili ŋayi ŋuli ŋunhi ganydjarrnydja gurrupan barrkuwatjthi yan ŋurikiny ŋunhi djämawnydja malaŋuw, bawalamirriwalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal, yurr ŋuriŋiyi bili yan waŋganydhu God-Waŋarryuny ŋuli ŋunhi ganydjarrnydja gurrupan bukmakku yan waŋga'-waŋganygu yolŋuwnydja walalaŋ, ŋunhiwiliyiny djämalil malaŋulil barrkuwatjlilnydja.
1CO 12:7 Yo. Waŋga'-waŋganygal yan ŋayi ŋuli marrtji ŋunhi yolŋuwalnydja walalaŋgal Garraywalaŋumirriwalnydja, milkunhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnydja, bukmakkal yan ŋuliwitjandhi djämakurrnydja walalaŋgalaŋuwurr, märr walal dhu ga ŋunhiwurryi bukmaknha nhinany ŋamathaman yan.
1CO 12:8 Yo, waŋganygalnydja yolŋuwal ŋayi ŋuli Dhuyu-Birrimbirryu gurrupan dhäwu ŋunhin dhulmu-ganydjarrmirra, djambatjnha, ga wiripuŋuwalnydja yolŋuwal ŋayi ŋuli dhäwu gurrupan marŋgithinyarawnha marrtjinyaraw.
1CO 12:9 Ga wiripuŋuwalnydja yolŋuwal ŋayi ŋuli ŋuriŋiyi bili yan waŋganydhu Birrimbirryu mundhurr gurrupan märr-nhirrpanminyawuy yuwalknha yan ḏälnha, märr ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu märr-yuwalkmirriyirra Djesu-Christkala ŋula nhakun malaŋuw djämaw yindiwnha. Ga wiripuŋuwalnydja yolŋuwal ŋayi ŋuli gurrupan mundhurr ḏukmaranharawnha, märr ŋayi dhu ga ŋuriŋiyiny yolŋuy ḏukmaraman ŋunha ŋunhi rerrimirrinhan yolŋuny walalany.
1CO 12:10 Ga wiripuŋuwalnydja yolŋuwal ŋayi ŋuli Dhuyu-Birrimbirryu mundhurr gurrupan ganydjarrnha djämawnha ŋurikin ŋunhi ŋayaŋu-ganyim'thunamirriwnha romgu, ŋunhi gi bäyŋun wiripuŋuynydja ŋula yolthuny yolŋuy ŋayathul balanyayiny ganydjarr. Ga wiripuŋuwalnydja yolŋuwal ŋayi ŋuli Dhuyu-Birrimbirryu marrtji dhäruknha gurrupan, bala ŋayi ŋuli ga ŋunhiyiny yolŋu waŋa dhäruktja ganydjarrmirra, ga lakaramany ŋayi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrwalnha yan ŋayaŋuynydja ga guyaŋanharaynydja. Ga wiripuŋunhany yolŋuny ŋayi ŋuli ŋunhi gurrupan mundhurr dharaŋanarawnha yolŋuwnha walalaŋ, märr ŋayi dhu ga ŋuriŋiyi yolŋuy ŋäma muka dharaŋan ŋunhiyi dhäruk, ga djäma malany ŋunhi ŋuli ga yuwalktja dhawaṯthun beŋura yänan Walŋamirriwuŋun Birrimbirrwuŋ gurrupanawuy, ga wiripuny ŋayi ŋuli dhäruk dharaŋandhi ŋunhi ŋula wanhaŋuwuynydja, nyäḻny'tja ŋunhi, ŋula yolkuŋuny birrimbirrwuŋ mokuywuŋuny gurrupanawuy. Ga wiripuŋuwalnydja yolŋuwal ŋayi ŋuli Dhuyu-Birrimbirryu dhäruk gurrupan wiripun ŋunhi mulkurun dhäruk dharaŋanamiriwnha, yurr ŋuriŋiyi bili yan Birrimbirryuny waŋganydhu ŋuli ga ŋunhi dhäruktja gurrupan wiripuŋuwalnydja yolŋuwal mayaliwny'tja lakaranharawnha ŋurikiny ŋunhi mulkuruwnydja dhärukku.
1CO 12:11 Yo. Dhuwaliyi mala ŋunhi mundhurrnydja ga bukmak yan ŋuli ga ŋunhi marrtjiny ŋurukuŋdhi bili yan waŋganyguŋ Dhuyu-Birrimbirrwuŋ yan wetjpuynydja gurrupanawuy, ŋunhi bili yan Birrimbirrnydja waŋgany yan nhanŋuwuy God-Waŋarrwu. Ŋayi ŋuli ga ŋunhi djämany dhiyaŋiyiny mala mundhurryuny yolŋuwalnydja walalaŋgal, yurr ŋayi ŋuli marrtji ŋunhi gurrupandja gäna'-ganan, yurr waŋga'-waŋganygal yan yolŋuwalnydja walalaŋgal bukmakkal yan.
1CO 12:12 Yo. Limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirrnydja mala Djesu-Christkun rumbal. Gatjuy limurr ŋathil guyaŋa dhuwal rumbal yolŋuny. Yolŋuny dhuwal rumbal waŋgany yan, yurr ŋunhiŋuwuyyi rumbalpuy waŋganybuynydja barrkuwatjnha wakany' mala, balanya nhakun waṉa, ga ḻuku maṉḏany, ga maŋutji, ga buthuru, ga bukmak ŋunhi wiripun malany. Yurr bukmak ŋunhiyi wiripuny malany waŋgany-manapanawuynydja waŋganybuynydja rumbalpuy, waŋganynha yan. Ga limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal rumbal waŋganynha yänan Djesu-Christkun.
1CO 12:13 Ga balanyayi bili limurrnydja dhuwal bukmak ŋunhi ḻiya-ḻupmaranhawuynydja yolŋu walal waŋganydhi yan rumbal, nhanukalnydja Dhuyu-Birrimbirrwalnydja ganydjarryu. Wiripuwurrnydja limurr dhuwal Djuw mala, ga wiripuwurrnydja limurr dhuwal yaka Djuw mala, ga wiripuny limurr ḏapmaranhawuy yolŋu ŋula yolkun buŋgawaw, ga wiripuwurrnydja limurr dhuwal yaka yan ḏapmaranhawuy djämamirr. Yurr ŋunhiyi Walŋamirrnydja Birrimbirr waŋgany yan ŋuli ga nhina limurruŋgal waŋga'-waŋganygal yan ŋayaŋuŋurnydja, ga ŋunhi nhakun ŋali ŋuli ŋunhi buku-ḻuptja märram, bala ŋali ŋunhi rumbalnydja waŋganynha yanan.
1CO 12:14 Yo. Yolŋuny dhuwal rumbal yaka yan rumbalnydja waŋganydja, ŋula nhämiriwnydja. Rumbalŋurnydja dhuwal ŋula nhäny mala dharrwan mirithirra.
1CO 12:15 Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ḻukuny waŋa bitjandja gam', “Yaka dhuwal ŋarrany rumbalpuy waka', dhuwal ŋarrany gänan, bili yaka dhuwal ŋarra goŋ,” yurr yuwalktja ŋayi dhuwali ḻukuny rumbalpuy yan muka, balanya bili nhakun ŋunhiyi goŋ.
1CO 12:16 Ga ŋuli balaŋ ŋayi dhu ŋunhi buthuruny waŋa bitjan, “Ŋarrany dhuwal yaka warray maŋutji, ga yaka ŋarra ŋunhiŋuwuy rumbalpuy,” bitjan ŋayi dhu, yurr ŋayi ŋunhi buthuruny yuwalk yan waka' ŋunhiŋuwuyyi waŋganybuy rumbalpuynydja.
1CO 12:17 Ŋuli balaŋ ŋayi ŋunhiyi rumbal maŋutjiny yan waŋganydja, ŋayiny balaŋ ganha ŋunhi buthurumiriwyuny rumbalyu bäyŋun ŋänha. Ga ŋuli balaŋ ŋayi rumbal buthuruny yan waŋganydja, yurr nhaliynha balaŋ ŋayi ganha ŋunhi ŋurruynydja nhumana?
1CO 12:18 Yo, yurr marŋgi limurr dhuwal, ŋunhi ŋayipiny God-Waŋarryuny nhirrpar barrkuwatjnha ŋunhi ŋula nhäny mala yolŋuwalnydja rumballil nhanukiyingal ŋayi yan djälyuny.
1CO 12:19 Ŋuli balaŋ ŋayi bäyŋuny ŋula nhä malany ŋunhiŋuwuyyi rumbalpuy, buthuruny balaŋ ganha yan waŋganydja dhärranha, ga ŋunhiyiny yakan yuwalk rumbal yolŋu.
1CO 12:20 Yurr yuwalktja ŋunhi yolŋuwalaŋuwuynydja rumbalpuy dharrwan mirithirra, wiripuŋuwnha wiripuŋuwnha djämawnydja barrkuwatjkun, yurr waŋganynha walalaŋ ŋunhi rumbalnydja ŋurikiwurruŋdhiny.
1CO 12:21 Yo, yuwalk. Yakan ŋayi dhu ŋunhi maŋutjiny waŋa goŋgalnydja bitjandja gam', “Ŋarra ga dhuwal buluny djuḻkmaram nhuna, ga ŋarrapi yan dhu dhuwal djäma bukmak ŋula nhäny mala.” Ga ŋayiny dhu muḻkurrnydja yaka waŋa ḻukuwnydja bitjan gam', “Ŋarrany dhuwal bulu warray garrwar, ga ŋarrapi yan dhu dhuwal djäma bukmak ŋula nhä malany.” Yaka yan ŋayi dhu ŋunhi bitjandhiny waŋa.
1CO 12:22 Wiripuny dhuwal rumbalpuy ŋula nhä malany yalŋgi, yurr ŋuli ŋayi dhu ŋunhi waŋganydja ŋula nhä ŋunhiyiny yalŋginy wiḏi'yun ŋuliŋuryiny rumbalŋur, ŋunhiyiny nhakun nhanŋuwuynydja rumbalwuny yakan manymak nhinanharaw balanyarawyiny gänaŋuwnydja.
1CO 12:23 Ga ŋunhiŋuwuy rumbalpuy ŋula nhä malany ŋunhi ŋayi yaka limurruŋgal ŋayaŋuŋur ŋurruŋu, yurr baḏak yan limurrnydja ŋuli ga dhuwal djägany manymakkuman yan ŋurikiyiny malaŋuw. Ga ŋunhiyiny nhä malany ŋunhi dharrpalnhany gayulpuynydja ŋayathanhawuy limurr ŋuli ga gungaman ŋula yolkalnydja nhänhaŋur.
1CO 12:24 Yurr ŋunhiyi wakany' malany limurruŋ ŋunhi manymak ŋunhi ŋula yolkuny nhänharaw, yakan limurr ŋuli gi ŋunhi djägany nhakun gunguŋuny. Yo. Yurr ŋayipi ŋunhi God-Waŋarryu waŋganyguŋalnydja rumbalnydja nhirrpar, ga ŋurukuny ŋayi ŋuli ga ŋunhi ganydjarrmiriwwuny yalŋgiwnydja djäga manymakkumdhi yan.
1CO 12:25 Bili balanyarawyi muka ŋayi ŋunhi rumbalnydja djäma, märr dhu ŋunhi bukmaktja nhäny mala ŋunhi waŋganynha yan rrambaŋin, yakan dhu barrkuwatjthirr, märr walalnydja dhu waŋganynha yan rumbal djägan dhu ga walalaŋguwuy walal ŋamathaman yan.
1CO 12:26 Ga ŋuli dhu ŋula waŋgany ŋunhiliyi rumbalŋur bakthun ŋula nhä, ŋayiny dhu ŋunhi bukmaknha rumbalnydja rirrikthunna, ŋayaŋu-yätjirra manapan. Ga ŋunhi dhu ŋula waŋganygu rumbalwu yolŋu wokthun, ŋunhiyiny nhakun dhu ga bukmaktja ŋunhi ŋula nhä malany ŋunhiŋuwuyyiny waŋganybuynydja rumbalpuy galŋa-djulŋithirra.
1CO 12:27 Yo. Bukmak nhuma dhuwal ŋunhi Djesu-Christkalaŋumirrnydja waŋganynha yan rumbal nhanŋuwuynha yan, yurr bukmak yan nhuma dhuwal beŋuryi waŋganyŋur wakany' malany.
1CO 12:28 Ga bitjarryin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu nhirrparnydja nhanŋuwuynydja yolŋu'-yulŋuny Garraywalaŋumirrinhany mala ŋamathaŋal yan, bala ŋayi djämany marrtjin gurrupara waŋga'-waŋganygun yan, wiripun ga wiripun barrkuwatjnha djämany malany. Ŋurruŋuny ŋayi ŋunhi nhirrpar djuy'yunawuynha mala, ga beŋuryiny ŋayi wiripuwurrunhany nhirrpar djawarrkmirrinhan mala. Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny ŋayi nhirrpar marŋgikunhamirrinhan walalany. Ga beŋuryiny ŋayi God-Waŋarryu ganydjarr-gurrupar wiripuwurruŋgalnydja djämaw, märr walal dhu ga djäma yindin mirithirra ŋayaŋu-ganyim'thunamirra rom. Ga wiripuwurruŋgal ŋayi gurrupar ganydjarr walŋakunharawnha yolŋuwnha walalaŋ rerriŋura. Ga wiripuwurruŋgal ŋayi goŋ-gurrupar djäma guŋga'yunarawnha, ŋurikiwurruŋgun yolŋuw gurrupuruŋuwnha walalaŋ. Ga wiripuwurrunhany ŋayi nhirrpar ŋurru-warryunayŋunhan mala, walal dhu ga waṉa-gäman yolŋunhan walalany. Ga wiripuwurruŋgalnydja ŋayi gurrupar djäma waŋanharaw mulkuruwnha dhärukku dharaŋanamiriwwun.
1CO 12:29 Yo, waŋga'-waŋganygal muka ŋayi ŋuli ŋunhi gurrupandja marrtji djämany mala. Yaka nhuma dhuwal bukmaktja djuy'yunawuynydja mala, ga yakayi yan nhuma dhuwal bukmak djawarrkmirrinydja mala, nhä mak marŋgikunhamirrnydja walal, bäyŋu yan. Ga yaka muka nhuma ŋuli gi dhuwal bukmakthuny djäma ŋayaŋu-ganyim'thunamirrnydja ŋunhi rom.
1CO 12:30 Ga yaka muka yan nhuma ŋuli gi ŋunhi bukmakthuny märraŋ ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrwuŋuny ganydjarr yolŋuwnydja walalaŋ walŋakunharaw rerriŋurnydja. Ga bäyŋuyi yan nhuma bukmakthu ŋuli gi lakaraŋ God-Waŋarrwu dhäruk ŋunhi wiripuŋuwurrnydja dhärukkurr mulkuruwurrnydja. Ga yakayi yan nhumalaŋgal bukmakkal ŋayi ŋuli gi ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny mayaliny' warraŋulkuŋ ŋurikiny ŋunhi dhäwuw ŋunhi ŋayi ŋäthil waŋan mulkuruwurr dhärukkurr.
1CO 12:31 Yo, galŋarrarrayurrnydja gi mirithiny ŋurikiyin mala mundhurrwuny ŋunhi nhä mala ŋurruŋu nhakun nhanukal God-Waŋarrwal maŋutjiŋur. Yurr bulu waŋganynha ŋarra nhumalaŋ dhu dhäwu lakaram ŋunhi mirithirr ŋurruŋun dhuwandja.
1CO 13:1 Wiripuny mak ŋarra ŋuli ga ŋunhi waŋa mulkuruwurra mathakurr ŋunhi wiripuŋuwnha yolŋuw walalaŋ matha dhuwalaŋuwuy ŋunhi munatha'wuy ga wiripuny Godkalaŋawnha dhäwu-gänhamirriw walalaŋ matha. Yurr ŋuli ŋayi gi bäyŋuny ŋarrakal märr-ŋamathinyawuy ŋorri ŋayaŋuŋur, ŋunhiyiny ŋarraku dhäruktja waŋaran ŋula nhämiriwnha mayali'miriwnha, balanya nhakun ŋuli ga ŋunhi banikin'ŋur rirrakay dhawaṯthun wutthu'-wutthunawuy ḏamban.
1CO 13:2 Mak ŋarra dhu ga wiripuny dhunupan lakaram dhärukthu dhulmu ganydjarrmirriynha, nhä mak ŋarra marŋgi bukmakkun yan, ga dharaŋana ŋarra dhu ga ŋunha ŋunhi God-Waŋarrwuny gayulpuynydja guyaŋanhawuy; nhä mak ŋarraku dhu ŋunhi märr-nhirrpanminyawuynydja ŋuthanna yindithirra ŋula nhakun wäŋawnha giṯmaranharaw bukuwnha, yurr ŋuli ŋarra dhu ga ŋunhi yakany nhakun märr-ŋamathirr wiripuŋuwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋunhiyiny nhakun ŋarrany bäyŋun, dhäparŋ'nha, dhäruk-waŋaran balanyan yolŋu.
1CO 13:3 Mak ŋarra dhu wiripuny gurrupanna warrpam'nha ŋula nhäny mala ŋarrakuwuy ŋurukuwurruŋgun ŋunhi ŋurruwuykmirriwnha yolŋuw walalaŋ; nhä maka ŋarra dhu wiripuny ŋunhi rumbalnydja ŋarranhawuynha ŋarra gurrupanmirra gurthawnha nhäranharaw dhiŋganharawnha. Yurr ŋunhi ŋarra ŋuli gi bäyŋuny nhakun märr-ŋamathi wiripuŋuwnydja yolŋuw, ŋunhiyiny ŋarra bäyŋun ŋula nhämiriwnha yan.
1CO 13:4 Yo. Yuwalktja dhuwal märr-ŋamathinyawuynydja rom balanyan gam', Märr-ŋamathinyamirrnydja dhuwal ŋunhin yolŋu ŋayaŋu-galkunamirra, bäydhi ŋanya dhu ŋunhi ŋula yolthuny ŋayaŋu-miḏikumandja. Ga wiripuny ŋayi märr-ŋamathinyamirr yolŋu ŋoy-wuyunamirra, djägan ŋayi ŋuli ga wiripuŋuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ manymakkuman yan. Yakan ŋayi ŋuli gi ŋuriŋiyiny yolŋuy ŋunhi märr-ŋamathinyamirriynydja maŋutji-ḏiy'yurr ŋunha wiripuŋunhany yolŋuny, ga yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi garrwarkunhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi, ga guyaŋanhamirr yindikunhamirrnydja; yanan ŋayi dhu ga ŋunhi nhinany ga waŋany ga manymakkuman yan.
1CO 13:5 Yakan ŋayi dhu ga ŋunhiyiny märr-ŋamathinyamirrnydja yolŋu gaḻyaw'yundja ga dhä-dhakaṉdhirrnydja. Ga yakan ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu ḻäy-ḏälnydja ga märr-wiḏi'-ḏumurrnydja. Ga yakan ŋayi dhu ga ŋunhi märr-mäypayirrnydja. Ŋunhi ŋuli ga ŋula yolthu yolŋuy djäma yätjkurrnydja yan ŋayaŋu-yätjamany ŋanyanhany ŋunhiyiny ŋunhi märr-ŋamathinyamirrinhany yolŋuny, ga yakan ŋayiny dhu ga ŋunhi wiyin-märramany guyaŋa ŋunhiyiny.
1CO 13:6 Yo, märr-ŋamathinyamirrnydja yolŋu ŋuli gi ŋunhi bäyŋun yan ŋayaŋu-ŋamathi dhuwurr-yätjkurruwnydja romgu. Yurr ŋayi dhu ga ŋunhi djäl-ŋamathirrnydja ŋurikin bili yan yuwalkkun ga dhunupawnha romguny.
1CO 13:7 Yo, märr-ŋamathinyamirriynydja yolŋuy ŋuli ga dhuwal bitjanna bili yan galmuman ŋunha wiripuŋunhany yolŋuny, ga bitjan bili ŋayi dhu ga märr-nhirrpanmirr ga ŋayaŋu-gatjpu'yunna, ga ŋayaŋu-ḏaḏawyunamiriwnha ŋayi.
1CO 13:8 Yo. Dhuwal ŋunhi wiripu mala mundhurr ŋunhi ŋuli ga yolŋuy walal bäki dhiyaŋ bala balanya nhakun; Dhäwu' limurr dhu ga lakaram dhulmu-ganydjarrmirr ga waŋa limurr dhu ga mulkuruwurr dhärukkurr ga bulu marŋgithinyawuy limurruŋ dhu ga ŋorra, dhuwaliyiny mala ŋunhi yan guwarr dhawar'yurr dhu.
1CO 13:9 Bili limurruŋ dhuwal ŋunhi marŋgithinyawuy ga bulu dhulmu-ganydjarrmirr mala dhäwu, ŋunhiyiny dhäru-gulkgulk yan. Ga yalalaŋumirriynha ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynha, bäy ŋayi dhu boŋguŋ yuṯan wäŋa maḻŋ'thurr, bala dhu ŋunhi ŋunhiny nhä mala dhäru-gulkgulktja ŋunhi limurr ŋuli ga dhiryun nhäma ga dharaŋan dhiyaŋ bala, ŋunhiny mala dhu boŋguŋ dhawar'yurra.
1CO 13:11 Ŋäthilnydja ŋunhi ŋarrany yothu muka yan, waŋanany ŋarra gan ŋunhi ga guyaŋanany bitjarrnha nhakun yothuynha yan, bili märr gaŋga yan ŋarra ŋunhi ŋäthilnydja marŋgi. Yurr dhiyaŋuny bala ŋarra dhuwal yindin yolŋu, bilin ŋarra ḏaḏawyurra beŋuryiny ŋunhi yothuthinyaŋurnydja romŋur.
1CO 13:12 Yo, dhiyaŋuny bala ŋali ŋuli gi dhuwal yaka warrpam'thurrnydja maḻŋ'maraŋ ŋunhi God-Waŋarrwuny ŋula nhä malany, bili buku-moma yan limurr ŋuli ga ŋunhi nhämany, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi yolŋuy nhäma wuŋuḻi ŋanyapinya ŋayi ganu'mirrilil gapulil. Yurr ŋunhalnydja ŋali dhu gi ŋunhi yuwalkkuŋun yan nhäŋuny ŋanya rumbalnha. Dhiyalnydja ŋunhi munatha'ŋurnydja ŋarra dhuwal märr gaŋga yan marŋgi Godkalaŋawnydja romgu, yurr ŋunhalnydja yalalaŋumirriynydja ŋarra dhu ŋunhi marŋgithiny nhanŋu warrpam'kun yan, biyak bili yan nhakun ŋayi God-Waŋarr marŋgi ŋarraku warrpam'ku yan.
1CO 13:13 Ga dhuwanna mala ŋunhi yindiny mirithirrnydja gämurru' gam', märr-nhirrpanminyawuynha, ga märr-gatjpu'yunawuynha ga märr-ŋamathinyawuynha, yurr yindiny ŋunhi mirithirrnydja gämurru' djuḻkmaramany ga märr-ŋamathinyawuyyun.
1CO 14:1 Yo. Gatjuy mirithin gi biyakun djälthiny märr-ŋamathinyarawnydja ŋunha ŋunhi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ. Ga yuwalk yan gi ḻarruŋuny märranharaw ŋurikiny ŋunhi walŋamirriwnydja mundhurrwu malaŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ga Dhuyu-Birrimbirryu gurrupan nhumalaŋgal. Yurr mirithiny gi ḻarruŋ ŋurikin bili yan waŋganygun mundhurrwuny, ŋunhi nhe dhu ga lakaramany ganydjarrmirriynha dhärukthuny, nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun ŋayaŋuny ga guyaŋanhawuynydja.
1CO 14:2 Ŋunhi nhe ŋuli ga waŋa mathakurr dharaŋanamiriwwurrnydja, ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga waŋany nhanukiyingala yan God-Waŋarrwala, yakan yolŋuwalnydja walalaŋgal, bili yaka yan yolŋuynydja walal ŋuli gi ŋunhi dharaŋul ŋunhiyiny dhäruk malany; Ŋunhiny nhe ŋuli ga waŋany ŋunhiyin ŋunhi dharrpalnydja mala, ŋunhi ŋayipin ŋuli ga Dhuyu-Birrimbirryun dharaŋan.
1CO 14:3 Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi djawarrkthun God-Waŋarrwalnydja yan ŋayaŋuy ga guyaŋanhawuyyu, ga ŋunhiny nhakun nhe ga guŋga'yunna ŋunha wiripuŋunhan yoluny ŋayaŋu-ḏälkuman ga ga marrparaŋguman.
1CO 14:4 Yo, ŋunhi ŋuli yolŋu waŋa mulkuruwurrnydja dhärukkurr, ŋunhiyiny ŋayi ŋuli nhakun ŋayaŋu-ḏälkunhamirrnydja ŋanyapinyan ŋayi. Ga ŋunhi nhe ŋuli ga waŋa dhäruk dharaŋanamirrnydja God-Waŋarrwalnydja yan ŋayaŋuy ga guyaŋanhawuyyu, ŋunhiyiny nhakun nhe ŋuli ga ŋayaŋu-ḏälkumany wiripuwurrunhan yolŋuny walalany Garraywalaŋumirriny ŋunhi walal ŋuli ga ŋäma nhuna dhäruk.
1CO 14:5 Ŋarrany dhuwal djäl nhumalaŋ, nhuma dhu ga ŋunhi bukmaknha bitjandhiny waŋa mathakurrnydja. Yurr buluny ŋarra ga dhuwal djälthirr nhumalaŋ, nhuma dhu bukmaknha yan dhawaṯmaraman lakaramany ŋunhiyiny ŋunhi God-Waŋarrwun guyaŋanhawuynydja ga ŋayaŋuny. Bili ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga waŋa dharaŋanamirriynydja dhärukthu, ga balanyarayin waŋanharay ŋayi ŋuli marrtji ŋunhi guŋga'yundja ŋunhany ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, djuḻkmaraman ŋayi ga ŋunhiny yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga waŋa mulkuruwurra mathakurr. Yurr ŋuli ŋayi dhu ŋunhi mayaliny' maḻŋ'thun ŋula yolkalnydja yolŋuwal ŋunhiŋuwuyyiny dharaŋanamiriwwuynydja mathapuy, bala ŋayi dhu ga ŋunhi dhunupan lakaraman ŋurukuwurruŋgun ŋunhi wiripuwurruŋgun, bala ŋunhiyiny dhu nhakun bukmaknhan Garraywalaŋumirrinhany mala ŋayaŋu-ḏälkuman ŋuriŋiyiny dhärukthu.
1CO 14:6 Wäwa walal ga yapa walal ŋarraku, ŋuli balaŋ ŋarra ŋunhi marrtjiny nhumalaŋgal dhipaliyiny, ga waŋi ŋarra balaŋ nhumalany mulkuruwurrnydja dhärukkurr, ga nhalayak ŋarra balaŋ nhumalany ŋunhi guŋga'yurr yulŋuny? Ŋany guŋga'yurrnydja ŋarra balaŋ nhumalany dhuwal, ŋunhi balaŋ ŋayi God-Waŋarryu maŋutji-wurrupul ŋarrakalaŋawurr nhumalaŋ ŋula nhä mala, ga lakaraŋ ŋarra balaŋ nhumalaŋgal ŋunhin ŋunhi nhanukiyinguŋun yan marŋgi-gurrupanawuy, ga wiripuny ŋarra dhu ga djawarrkthunna dhäwun lakaram, ga wiripuny ŋarra dhu ga nhumalany marŋgikuman, ŋunhiyiny nhumalaŋ guŋga'yunamirrnydja.
1CO 14:7 Yo, ŋunhi ŋuli ga yolŋu nhakun buḻ'yun gitaynydja nhä mak wiripuŋuy rirrakayyu dharaŋanamiriwyun ga dhumbal'yunamirriynha, ga ŋayiny dhu ŋunhi wiripuny yolŋu nhakun märr-dhumbal'yunna.
1CO 14:8 Ga ŋuli dhu ŋunhi yolŋuny walal yakany nhakun marŋgikunhamirr, ga nhaltjanna walalnydja dhu ŋunhi wiripuny mala ḏirramurruwurr marŋgithirr, ŋurukuny ŋunhi miriŋuwnydja girri'-ŋamathinyaraw?
1CO 14:9 Ga balanyayi bili ŋunhi mulkuruwnydja dhärukku mayali'; ŋunhi ŋayi dhu yolŋu waŋa mulkuruwurrnydja mathakurr, nhanŋuny dhu ŋunhi ŋurikiyiny yolŋuw yakan ŋula wiripuŋuynydja yolŋuy dharaŋan dhäwuny'. Bili yänan ŋayi dhu ga ŋunhi wataywuman waŋany.
1CO 14:10 Dhuwandja ga dhiyalnydja munatha'ŋurnydja dharrwa dhäruk waŋa yolŋu walal, wiripu wiripu matha, yurr bukmak dhuwaliyi mala dhäruktja mayali'mirr warrpam' yan.
1CO 14:11 Yurr ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋu waŋa ŋarraku wiripuŋuwurrnydja mathakurr, ŋuliwitjandja ŋunhi ŋarra yakan marŋgi ŋurikiyiny mathaw, ŋarrakalnydja ŋayi ŋunhiyiny yolŋu balanya nhakun mulkurun, ga ŋarra nhanukal dhu bitjandhi bili yan mulkuruyirryi.
1CO 14:12 Ga ŋuli nhuma ga mirithirrnydja djälthirr ŋurikiyiny mala mundhurrwu ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrwuŋuny mala gurrupanawuywu, yurr mirithiny gi biyakuny galŋarrarrayurrnydja ḻarruŋuny ŋurikin bili yan mundhurrwuny, ŋunhi nhe dhu ga bukmaknhan yan Garraywalaŋumirriny yolŋuny walalany ŋayaŋu-rur'maraman.
1CO 14:13 Yo, ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga mathakurrnydja waŋa, ŋayiny ŋathil dhu ŋäŋ'thun bukumirriyam Garraywal ŋuriki bala wiripuŋuw mundhurrwuny, märr ŋayi dhu ga ŋuyany' dhawaṯmaraman lakaram, ŋunhiŋuwuyyin mathapuynha waŋanhawuy.
1CO 14:14 Yo, ga ŋunhi ŋarra ŋuli ga ŋunhi bitjandhiny bukumirriyam wiripuŋuwurrnydja dhärukkurr mulkuruwurrnydja, ŋunhiyiny ŋuli ga bukumirriyanhawuy marrtji beŋura ŋunhi birrimbirrŋura ŋarrakal, yaka ŋarrakal guyaŋanhawuyŋur, bili muḻkurrŋurnydja ŋarrakal ŋuli gi dhuwal yaka maḻŋ'thurr ŋunhiyi dhäruk mala.
1CO 14:15 Ga nhaltjan dhika ŋarra dhu yulŋuny? Ŋarrany dhu dhuwal bukumirriyaman mulkuruwurra mathakurrnydja birrimbirryun ŋarrakiyingal ŋarra, ga wiripuny ŋarra dhu bukumirriyam ḻiyaynha ŋarrakiyingal ŋarra, ga ḏar'ṯaryun ŋarra dhu manikay mulkuruwurra mathakurr birrimbirryun ŋarrakiyingal, ga wiripuny ŋarra dhu dhuwal ḻiyay ŋarrakiyingal ŋarra ḏar'ṯaryun.
1CO 14:16 Yo, ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bukumirriyamany buku-gurrpandja God-Waŋarrnhany nhokiyingal nhe birrimbirryuny wiripuŋuwurrnydja dhärukkurr mulkuruwurrnydja, ga ŋayiny dhu ŋunhi wiripuŋuynydja yolŋuy ŋäma nhuna, ga nhaltjanna ŋayi dhu ŋunhi yoramany nhuŋu, “Yo, yuwalk muka,” bitjandja, ŋurikiyiny bukumirriyanhawuywuny nhokalaŋaw, ŋunhi ŋayi gan bäyŋu warray nhuna dharaŋanany ŋänha?
1CO 14:17 Yo, manymak warray nhe dhu ga ŋunhi buku-ŋal'yun God-Waŋarrwuny mulkuruwurra mathakurr, yurr ŋuriŋiyi bukumirriyanharaynydja nhokal nhe dhu ŋunhi yakan guŋga'yun ŋunha wiripuŋunhany yolŋuny.
1CO 14:18 Yo, buku-gurrpandja ŋarra ga dhuwal God-Waŋarrnhan, ŋunhi ŋarrany ŋuli ga dhuwal bukumirriyam ŋuliwitjandhin ŋunhi mulkuruwurra dhärukkurrnydja, djuḻkmaraman ŋarra ga ŋunhi bukmaknhany nhumalany.
1CO 14:19 Yurr ŋunhi limurr ŋuli ḻuŋ'maranhamirrnydja waŋgany-manapanmirrnydja, ga djälnydja ŋarra dhuwal ŋarra dhu waŋany nhumalaŋ ḻurrkun' yan dhäruktja dharaŋanamirr yan, märr ŋarra dhu ŋunhi yuwalknha yan nhumalany guŋga'yundja, yakan dharrwaynydja dhärukthu dharaŋanamiriwyuny.
1CO 14:20 Wäwa ga yapa walal, yakan walal gi guyaŋiny biyakuny nhakun ŋunhi yothuynydja ŋuli ga guyaŋa. Ŋany nhumany yanbi dhu ŋunhi buku-dhumukthirra ŋula nhäny mala yätjkurrnydja rom, bitjan nhakun yuṯay yothuy ŋapa-raŋanmirriy, ŋunhi ŋayi dhuŋan nhaku malaŋuw yätjkurruw. Yurr guyaŋanhawuynydja mala nhumalaŋ dhu ŋunhi balanyan nhakun ŋunha ŋaḻapaḻmirriwnha mala, ŋunhi walal ŋuli ga ŋamathaman guyaŋa barrku-ḏakthunna.
1CO 14:21 Ŋunha ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja djorra'ŋur ga dhäruktja waŋa bitjanna gam', “Ŋarrany dhu ŋunhi Garraynydja waŋa ŋarrakiyingalawnydja yolŋuw walalaŋ dhäruk-gurrupanmirrnydja ŋunha mulwu'-mulwurwala yolŋuwalnydja walalaŋgal. Yurr walalnydja dhu ŋunhi bäyŋun ŋarrany dhäruktja ŋäma dharaŋan, bäydhi ŋarra dhu ga ŋunhi mulkuruwurrnydja dhärukkurr walalaŋ waŋa.”
1CO 14:22 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋuy dhunupany yan dhäwu lakaram dhawaṯmaramany ga, ŋunhiyiny walalaŋguwuynha märr-yuwalkthinyamirriwnha dharaŋanaraw ga guŋga'yunaraw, ga yakan ŋunhi guŋga'yunamirr walalaŋguny ŋunhi Garraywalaŋumiriwguny mala.
1CO 14:23 Yo, ŋuli balaŋ gi ŋunhi Garraywalaŋumirr yolŋu walal buku-ḻuŋ'maranhamirr, bala ŋuli marrtji ŋunhi yolŋuny walal bukmaknha waŋiny mulkuruwurra mathakurrnydja dharaŋanamiriwyun, ga walal balaŋ ŋunhi wiripuwurr yolŋu walal ŋunha dhä-märryuḻkmirr ga warraŋulpuy mala gulŋi'-gulŋiyi balayi ga nhalayakun walal balaŋ nhumalany ŋunhi ŋäkuny, nhä dhuwandja bawa'mirra mala muka biyakun?
1CO 14:24 Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi bukmaktja waŋa dhunupany dhäwu lakaram God-Waŋarrwuny yan ŋayaŋu dhawaṯmaram, bala walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal märr-yuwalkthinyamiriwyuny mala ŋäman God-Waŋarrwuny dhäruk, bala walal dhu ŋunhi ŋayaŋuny nhänhamirra dharaŋanmirra. Bala walal dhu yan ḻiya-gulinybunhamirra ŋuriŋiyin ŋunhi nhumalaŋgala dhärukthuny.
1CO 14:25 Bala dhu ŋunhi ŋula nhäny mala ŋunhi walalaŋgal ŋuli ga ŋorra djuḻuḻ'yunawuynydja ŋayaŋuŋurnydja, dhawaṯthun dhu warraŋullila. Bala ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu dhunupan nhakun nyilŋ'maranhamirra ŋanyapinya ŋayi ḻukulila nhanukala God-Waŋarrwala, buku-ŋal'yunna manapan ŋayi dhu God-Waŋarrwun, ga waŋany ŋayi dhu ga ŋunhi bitjanna, “Way, yuwalk muka dhuwal God-Waŋarrnydja, ŋayiny dhuwanna nhumalaŋgala malaŋur,” bitjanna.
1CO 14:26 Yo, wäwa ga yapa walal, balanya ŋarra gan ŋunhi dhäwuny' nhumalaŋ lakaraŋal gam', Ŋuli nhuma dhu ŋunhi buku-ḻuŋ'maranhamirrnydja buku-ŋal'yunarawnydja nhanŋuny Garraywuny, bala ŋayi dhu ŋunhi waŋganydhuny yolŋuy lakaram manikaynha nhumalaŋ ḏar'ṯaryunarawnha, ga wiripuŋuynydja yolŋuy dhu ga marŋgikuman nhumalany, ga wiripuŋuy dhu ga ŋunhi yolŋuy lakaram ŋunhiyin, ŋunhi ŋayi nhanukal God-Waŋarryu milkuŋal, dhawaṯmaraŋal, ga wiripuny dhu ga yolŋu waŋa dhärukkurr mulkuruwurra, ga wiripuŋuynydja dhu ga ŋunhi yolŋuy mayalin' lakaram ŋunhiŋuwuyyin dhärukpuy mulkuruwuynha, märr dhu dhiyaŋiyiny malaŋuy bukmakthuny guŋga'yunna ŋayaŋu-ḏälkuman ŋunha Garraywalaŋumirrinhan yolŋuny walalany.
1CO 14:27 Yo, ŋuli nhuma dhu ŋunhi ḻuŋ'maranhamirrnydja buku-ŋal'yunarawnydja, yaka nhuma dhu ga ŋunhi bukmaktja waŋa ŋuriŋiyiny ŋunhi dhärukthu mulkuruynydja dharaŋanmiriwyuny. Mak dhu ga ŋunhi waŋgany yan yolŋuny waŋa bitjandhiny, mak märrma', nhä mak ḻurrkun', yurr ŋunhiwurryin bilin yan ganan' ŋunhiny, yurr waŋga'-waŋganynha walal dhu ga ŋunhi waŋany, gäna'-ganan, yakan waŋganyŋurnydja rrambaŋiny. Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi bitjandhiny waŋa dharaŋanamiriwnydja yan dhäruk, bala dhunupan ŋayiny dhu ŋunhi wiripuny yolŋu rur'yunna bala lakaraman mayalin' ŋunhiŋuwuyyin dhärukpuynha.
1CO 14:28 Ga ŋuli ŋayi gi bäyŋuny ŋula yolŋu nhini balanyarawyiny lakaranharaw dhawaṯmaranharawnydja ŋuyawnydja ŋurikiyiny ŋunhi mulkuruwnydja dhärukku, ga ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga mathakurr waŋa, yakan ŋayiny dhu ga ŋunhi mirithirrnydja waŋa; ŋany waŋany ŋayi dhu ga ŋunhiyiny dhäruk dharaŋanmiriwnydja gayulnha yänan, ŋayaŋuynha nhanukiyingal ŋayi, märr dhu maṉḏapin yan marŋgi God-Waŋarrnha Bäpan ga ŋayin ŋunhiyin yolŋu.
1CO 14:29 Ga balanyayi bili dhuwal ŋunhi märrmawny'tja mak ḻurrkun'kuny yolŋuw walalaŋ, ŋuli walal dhu ga ŋunhi lakaram God-Waŋarrwuŋuny yan guyaŋanhawuy ga ŋayaŋu, ga nhumany dhu ga ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal yänan nhakun buthuru-bitjunna, bala yan mala-djarr'yurra marrtji ŋunhiyin dhäruknha maṉḏany.
1CO 14:30 Ga ŋuli dhu ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy dhäwuny' ga lakaram, bala ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny dhunupan dhäruktja milkuman ŋurukala bala ŋunhi wiripuŋuwala yolŋuwal ŋunhiliyi malaŋur, bala ŋayiny dhu ŋunhi waŋanhamirrnydja yolŋu mukthunna yan balanyamirriyyin bili, märr ŋayi dhu ŋunhi wiripun yolŋu waŋa.
1CO 14:31 Ga bukmakthun yan nhuma dhu ga ŋunhi waŋany lakaramany God-Waŋarrwuny dhäruk, yurr waŋga'-waŋganydhun; ŋayi ŋathil dhu ga waŋganydhu lakaram, ga muk, ga baṯ ŋayiny muka dhu wiripuŋuynydja yolŋuy. Ga bitjandhin ŋayi dhu ga ŋunhi marrtjiny, märr dhu ŋunhi bukmaktja yolŋu marŋgithirra ga marrparaŋdhirra.
1CO 14:32 Ga ŋuli ŋayi ga ŋula yolthu mundhurr ŋayatham ŋayi dhu ga dhäwu lakaram, ŋunhiyiny dhu ŋayipin marrtji ŋunhiyin yolŋu djawarrkmirra, ga bäy nhanŋun dhu walu galkithirr, bala yorrnha ŋayi dhu waŋany.
1CO 14:33 Bili ŋayi ga ŋunha God-Waŋarrnydja Bäpany djälthirr ŋayi dhu ga dhuwali romdja nhanŋu marrtji buku-ŋal'yunarawnydja baḏuwaḏuyunamiriwnha mägayawurra yan romgurrnydja.
1CO 14:34 Ga miyalkkurruwurrnydja dhu ga yaka djawarrkthun dhäwu lakaram; bili ŋunha ga rom waŋa barraŋga'yun Djuw malaw walal dhu ga mukthun yan nhina buthuru-bitjun yan.
1CO 14:35 Ŋuli ŋayi miyalk djäl marŋgithinyarawnydja ŋula nhakuny malaŋuw, ga yalalan ŋayi dhu dhä-birrka'yundja dhuway'mirriŋunhany ŋunhala wäŋaŋura, bili gora-gurrupanamirra dhuwal nhanŋuny ŋurikiyiny miyalkkuny, ŋuli ŋayi dhu ga waŋa ŋunhiliyiny malaŋurnydja.
1CO 14:36 Yaka dhuwal God-Waŋarrwuny dhäwu nhumalaŋgalnydja ŋurruyirr'yuna, ga bäyŋuyi yan ŋayi ŋunhi nhumalanhawuynhany ŋayathanha dhiyaŋiyiny dhäwuy.
1CO 14:37 Ŋunhi dhu ga yolŋu guyaŋanhamirr ŋanyapinya ŋayi ŋunhi ŋayi God-Waŋarrwuny djawarrkmirr ga ŋula nhä ŋayi ga walŋamirr ganydjarr ŋayatham, ŋayiny ŋathil dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy nhäma dharaŋan dhuwali ŋunhi ŋarrakuŋ dhäruk mala wukirriwuy, bili dhuwandja ŋunhi Garraywuŋun dhäruk-gurrupanminyawuy ŋarrany ga wukirri. Bili dhuwaliyiny dhäruk nhanukiyinguŋ yan Garraywuŋun nhirrpanawuy yaka ŋarrakuŋuny.
1CO 14:38 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋula yolthuny yolŋuy baykarraramany ŋäma dhuwal ŋunhi ŋarrakuŋuny wukirriwuy, yakan walal nhanŋuny buthuru-bitjurr.
1CO 14:39 Yo wäwa ga yapa walal ŋarraku, mirithi yan walal gi djälthiny dhäwuwny'tja lakaranharaw Godkalaŋawnydja ŋayaŋuw ga guyaŋanhawuywu. Ga ŋunhi ŋayi dhu yolŋu waŋa wiripuŋuwurrnydja dhärukkurr mulkuruwurrnydja, yakan nheny dhu ŋanya waŋa ḏaḏawmaramany waŋanhaŋurnydja.
1CO 14:40 Yurr biyak bili djämany marrtji bala dhunupa yan ŋamakuli'wurr yan romgurrnydja.
1CO 15:1 Yo, wäwa walal. Dhuwandja ŋarra dhu lakaraman ŋunhi yuwalknha dhäwu, guyaŋanhamirriyam nhumalany, ŋunhi bili yan dhäwuny' ŋunhi ŋarra ŋuli ganha ŋäthil lakaranha nhumalaŋ. Bili muka nhuma ŋunhi märraŋalnydja, bala nhuma gan ŋunhi dhärranany dhiyaliyin.
1CO 15:2 Ga dhiyaŋiyin nhe dhu ga ŋunhi manymakthun dhäwuy walŋany nhina, ŋuli balaŋ nhe dhu ga ŋunhi ŋayathamany baṯ-bitjandja yan wiyinŋumirrnydja. Ga ŋuli nhe ŋunhi yakany yuwalkkuŋal märr-yuwalkthin, nheny dhu ŋunhiyiny yakan walŋathirr ŋuriŋiyiny dhäwuy.
1CO 15:3 Yo, dhuwandja dhäwu ŋunhiyin ŋarra dhu lakaraman nhumalaŋgal, ŋunhiyiny ŋurruŋuny ga dharrpalnydja. Yurr yaka dhuwal ŋarrakiyinguŋuny ḻiyapuynydja maḻŋ'maranhawuy; yan ŋarrany gan dhuwaliyi dhäwu märraŋal ŋurukuwurruŋguŋ ŋunhi wiripuwurruŋguŋ. Ga balanya ŋunhi dhäwuny' gam', Djesu-Christtja ŋunhi dhiŋgaŋal limurruŋgalnydja dharapulŋur, bili limurruŋgal muka yätjkurruynydja, bitjan yan nhakun ŋunha djorray' ga ŋäthiliŋuy ŋanya lakaram dhiŋganhawuy.
1CO 15:4 Bala walal ŋanya ŋunhi rulwaŋdhurrnydja molulila, ga ŋorranany ŋayi ŋunhiliyiny moluŋurnydja märrma' munhany, bala wiripuŋuynydja waluy ŋanya ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny walŋakuŋala beŋuryiny ŋunhi moluŋurnydja. Yuwalk ŋunhi dhuwaliyiny bitjarryiny maḻŋ'thurr, bitjarr yan bili nhakun ŋunha djorray' ŋanya ga ŋäthiliŋuy lakaram ŋäthilmirriyaŋal.
1CO 15:5 Ga dhäŋur beŋuryiny, bala ŋayi milkunhamin ŋanyapinya ŋayi Betawala, ga dhäŋur beŋuryiny nhakun buluny ŋayi maḻŋ'maranhamin ŋanyapinya ŋayi nhanukiyingalaŋuwala djuy'yunawuywalnydja walalaŋgal, ŋurikiwurruŋgala ŋunhi 12-gala yolŋuwal walalaŋgal.
1CO 15:6 Ga dhäŋur beŋuryiny nhakun, dharrwan mirithirra nhanŋu malthunamirrnydja walal ḻuŋ'thurrnydja marrtjin waŋgany-manapanminan waŋganylila yänan, ŋunhi djuḻkmaraŋalnha 500-nhany nambany, ga bukmakthun yan ŋanya walal ŋunhi nhäŋalnydja Garraynhany Djesunhany. Ga wiripuny mala dhuwal baḏak yan ga walŋa nhina beŋuryiny ŋunhi malaŋur, yurr wiripuwurrnydja ŋunhi märr-ḻurrkun'tja bilin murrmurryurra.
1CO 15:7 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayiny muka ŋanya nhäŋal Djayimdhuny, ga buluny ŋanya nhäŋal ŋuriŋiwurruynha ŋunhi djuy'yunawuyyun mala nhanukal.
1CO 15:8 Ga ŋarrakalnydja ŋayi ŋunhi Bolgalnydja milkunhamin dhä-dhuḏitjnha, bitjarr nhakun yothu ŋuli ŋunhi dhawal-guyaŋa dhä-dhuḏitj.
1CO 15:9 Yuwalk warray ŋarra dhuwal djuy'yunawuynydja yolŋu, yurr ḻäypuy balanya, bili ŋarra muka gan ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany bumar ŋayaŋu-miḏikumarnydja.
1CO 15:10 Bili God-Waŋarrwal maŋutji-wuyunaray ŋarrany dhuwal djuy'yunawuynha yolŋu, ga bäyŋun nhanŋu ŋunhi God-Waŋarrwu bäythinany ŋunhiyi manymaktja maŋutji-wuyunamirrnydja rom. Yurr ŋarra warray gan ŋunhi mirithinany djäma murruy'-murruyyurrnydja, djuḻkmaraman ga ŋunha wiripuwurrunhany djuy'yunawuynha mala. Ga nhanŋuwuy yan ŋunhi God-Waŋarrwu maŋutji-wuyunawuynydja gan djämany ŋarrakalaŋuwurrnydja, yakan gänany ŋarrapiny.
1CO 15:11 Bili muka nhuma gan ŋunhi ŋäkula dhäwuny ŋarrakuŋ ga bulu wiripuwurruŋguŋ, ga dhuwal napurr gan ŋunhi lakaraŋalnydja gam', “Djesuny dhuwal Walŋan.” Ga dhuwaliyi bili muka nhuma gan ŋunhi dhäwuny märr-yuwalkmirriyin.
1CO 15:12 Yo, bili muka ŋanapurr gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋ ŋäthil yan bitjarrnydja gam', “Djesu-Christtja walŋathinan beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja,” bitjarrnydja, bala nhuma gan ŋunhi bilin märr-yuwalkmirriyinan. Ga nhaku nhuma ŋuli ga ŋunhi wiripuwurrnydja waŋa bitjandja, “Ŋunhi ŋuli yolŋuny dhiŋgam, bala ŋayi dhu ga ŋunhi ŋorran moluŋurnydja wiyinŋumirra, yakan ŋayi dhu ŋunhi rur'yundja beŋurnydja dhiŋganhaŋurnydja,” bitjandja?
1CO 15:13 Ga ŋuli balaŋ dhuwaliyi yuwalktja yan, ŋunhiyiny mayali', nhakun ŋayiny balaŋ ŋunhi
1CO 15:14 Djesu-Christtja bäyŋun walŋathinya rakunyŋurnydja, ga dhäwuny' ŋunhi napurruŋguŋuny lakaranhawuy ŋula nhän mayali'miriwnha nhäŋiniŋ'nha. Ga bäyŋun nhumalaŋguny gi ŋunhi ŋorri ŋula nhä ŋunhiliyiny dhäwuŋur nhakun märr-yuwalkthinyarawnydja.
1CO 15:15 Ga buluny dhuwanna gam', ŋuli ŋayi ŋunhi wiripuwurruŋguŋuny dhäwu dhunupany, ga napurrnydja dhuwal nyäḻ-ḏilkurra God-Waŋarrwalaŋawuynydja dhäwuw. Bili ŋanapurr muka gan ŋunhi God-Waŋarrnhany lakaraŋal ŋunhi ŋayi Djesu-Christnha walŋakuŋal beŋur dhiŋganhaŋur. Yurr ŋuli dhuwaliyi yuwalktja dhäwu ŋunhi dhu dhiŋganhawuynhany bäyŋuny nhakun rakunyŋurnydja walŋakuŋ, ga ŋunhiny ŋayiny bäyŋuyi yan God-Waŋarryuny walŋakunha Christnhany dhiŋganhaŋur.
1CO 15:16 Yo, ŋuli dhu ŋunhi rakunymirrnydja yaka walŋathirr, ŋayiny balaŋ ŋunhi Djesu-Christtja yakayi walŋathinya.
1CO 15:17 Ga ŋuli ŋayi ŋunhi Djesu-Christtja yaka walŋathinya beŋur dhiŋganhaŋur, ŋunhiny nhumalaŋ märr-nhirrpanminyawuynydja ŋula nhän nhäŋiniŋ'nha, balanya nhakun bawa'mirriy yolŋuy ŋuli maŋutji-djurthirr. Ga baḏak yan nhe ga ŋunhi nhinany garrpinamirriŋur yan romŋurnydja.
1CO 15:18 Ga balanya bili, ŋunhi ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ Garraywalaŋumirriwnydja mala ŋunhi walal marrtjin ŋäthil murrmurryurr, walalnydja marrtjin ŋunhi murrmurryurr gupa-ḏälnha yan.
1CO 15:19 Ga ŋuli limurruŋ ŋunhi märr-gatjpu'yunawuy Djesu-Christkalnydja, dhiyakuny bili yan munathawny'tja wäŋaw, ga yakan ŋula wiripuŋuwnydja wäŋaw yalalaŋumirriwnydja, ga ŋunhiny ŋali yolŋu yuwalknha yan gumurr-djararrknha.
1CO 15:20 Yo, dhuwandja yuwalknha yan. Djesu-Christtja ŋunhi walŋathin moluŋurnydja yuwalk muka yan, walŋan ŋayi ga ŋunha nhinany djiwarr'ŋurnydja; ŋunhi ŋayi rur'yurrnydja, bala ŋayi dhämirriyaŋala limurruŋguny, märr dhu ŋunhany ŋunhi dhiŋganhawuynydja yolŋu walal moluŋurnydja walŋathirrnydja marrtji bitjandhi bili yan, goyurr-ŋupan ŋanyanhan.
1CO 15:21 Yo, dhiŋganhamirrnydja ŋunhi rom maḻŋ'thurr ŋuliwitjarryi nhanukalaŋuwurr waŋganygalaŋuwurr yan yolŋuwalaŋuwurrnydja dhiyalnydja ŋunhi munatha'ŋurnydja, ga bitjarryi bili ŋayi ŋunhi waŋganygalaŋuwurryi yan yolŋuwalaŋuwurr walŋathinyamirrnydja rom maḻŋ'thurr, märr dhu ŋunhi yolŋuny walal walŋathirra moluŋurnydja.
1CO 15:22 Yo, ŋunhiyiny yolŋu Yadamdja dhiŋgaŋal, bala yan bukmaknha limurrnydja ŋunhi dhiŋgaŋalyi nhanukalaŋuwurr Yadamgalaŋuwurr. Yurr ŋayiny ŋunhi Djesu-Christtja walŋathin moluŋurnydja, ga bitjandhi bili limurrnydja dhu ŋunhi walŋathirryi dhiŋganhaŋur ŋuliwitjandhin nhanukalaŋuwurra Christkalaŋuwurra walŋathinyawurr.
1CO 15:23 Yurr yaka ŋunhi limurruŋguny walu waŋganygurrnydja Djesu-Christkuny; ŋayi ŋathil ŋunhi ŋurruŋuny walŋathin beŋur moluŋurnydja, ga limurrnydja dhu ŋunhi nhanŋuny yolŋu walal, walŋathirr ŋuliwitjandhin ŋanyanhan munguyun, balanyamirriynha ŋunhi ŋayi dhu roŋiyin rälin.
1CO 15:24 Yo, ŋayiny dhu ŋunhi Djesuynydja djuḻkmaraŋun ŋunhi ganydjarr-ḏilkurrunhany waŋarrnha malaŋuny ga nhä mala ganydjarr dhiyakuwuy munatha'wuy ga ŋurruḏawalaŋuw malaŋuw ŋunhi walal ŋuli ga buŋgawayirr dhiyal. Bala ŋayi dhu ŋunhi dhawar'yunamirrnydja walu bunin. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi dhu dhawar'maraŋuny warrpam'thurrnydja, bala ŋayi dhu Garrayyuny Djesuynydja gumurryu-wurrupula ŋunhi God-Waŋarrwuny rom nhanukiyingala yan God-Waŋarrwala Bäpawala, märr dhu ŋayipin ŋunhi waŋganynha yan ŋurruŋuny bukmakkun yan.
1CO 15:25 Bili ŋayipin dhu ga ŋunhi nhina Djesu-Christnha ŋurruŋuny, ga yan bili ga bukmakkum yan ŋayi dhu God-Waŋarryu djuḻkmaramany ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal nhanŋu miriŋu mala; bala walal dhu marrtji ŋorriny bukmaknha Garraywala yan ŋoyŋura ganydjarrŋurnydja.
1CO 15:26 Ga dhurrwara-ḏaw'yurrnydja ŋayi dhu djuḻkmaraŋ ŋanyanhan ŋunhi miriŋunhan nhanŋuwuy ŋayi dhiŋganhamirrinhan romnha.
1CO 15:27 Bili ŋunha ga ŋäthiliŋuynydja djorray' lakaram bitjanna, ŋunhi dhu bukmaktja ŋula nhä malany ŋayi dhu rulwaŋdhurrnydja ḻukulila nhanukiyingal, ga ŋayipin yan God-Waŋarrnha bäyŋuny, bili ŋayi muka ŋunhi God-Waŋarryu gan rulwaŋdhurr bukmaktja nhä malany nhanukalnydja Christkalnydja ganydjarrlil.
1CO 15:28 Ga ŋuli dhu marrtji ŋunhi ŋula nhäny mala bukmaknha ŋorri nhanukala Djesu-Christkala ganydjarrŋur, bala dhu ŋunhi ŋayipiny Gäthu'mirriŋuny ŋanyapinya ŋayi ḻukulila nhanukal nhirrpanmirr God-Waŋarrwalnydja, märr dhu ŋayipiny God-Waŋarrnydja ga nhina mirithirra ŋurruŋun bukmakkun yan ŋula nhakuny malaŋuw, bitjanna bili dhu.
1CO 15:29 Gatjuy guyaŋi ŋathil walal ŋunhawurruny ŋunhi yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga buku-ḻup märram dhiŋganhawuywu mala dharapul-djaw'yun. Ga nhaku walal ŋuli ga ŋunhi bitjandhiny djäma? Ga nhaliy ŋunhi gämurruyny'tja walal ŋuli ga ŋunhi buku-ḻuptja märram rakunymirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal dharapulŋur, ŋunhi walal ŋuli ga märr-yuḻkthun muka, ŋunhi yanbi gi dhuwal bäyŋun bulu walŋa ŋorri yalalaŋumirriwnydja dhäŋur dhiŋganhaŋurnydja?
1CO 15:30 Ga nhaku nhuma ŋuli ga ŋunhi guyaŋa, bitjandja, yanbi ŋarrany ŋuli gi dhuwal yakan barrari dhiŋganhamirriwnydja romgu?
1CO 15:31 Wäwa walal ŋarraku, ŋarrany ŋuli ga dhuwal marrtji warray dhiŋganhamirriwurr romgurr, bitjan bili walu-ŋupan. Dhuwal ŋarra ga ŋunhi lakaramany nhumalaŋ bitjandhiny, bili ŋarra ga dhuwal warwuyunna nhumalaŋ. Ga bulu ŋali dhuwal waŋganynha nhakun rrambaŋin, waŋgany manapanna ga Djesu-Christkala, ŋunhi limurruŋgalaŋuwala Garraywal.
1CO 15:32 Ga ŋuli dhu gi ŋunhi rakunymirrnydja yolŋu walal bäyŋuny walŋathi, ga nhäpuynha ŋarrany gan ŋunhi mari märraŋal yindiny ŋayaŋu-wutthunamirrnydja rom ŋunhalnydja ŋunhi Yipatjatjtja wäŋaŋur? Ga ŋuli ŋayi ga ŋunhi bäyŋuny yan yuwalktja walŋathinyamirr rom ŋorri yalalaŋumirriwnydja, bäydhin, go limurr ḻukan marrtji maranhu-wurrupanmirra ḏaynha dhiŋgu'-dhiŋguŋ goḏarrny'tja.
1CO 15:33 Yaka walal ḻay-ḻaymaranhamirrnydja, ŋuli nhe dhu ga mala-manapan dhuwurr-yätjmirriwalnydja yolŋuwal, nhe ŋuli bäynha ŋunhi biyak nhakun walalnha.
1CO 15:34 Gatjuy bulu ŋathil walal guyaŋi ŋamathaŋ ŋini, ga ḏaḏawyurra walal yätjkurruŋurnydja romŋur. Yo wiripuwurrnydja dhuwaliyi yolŋu walal yaka yan marŋgi God-Waŋarrwu, ga ŋunhiny goramirra nhakun rom.
1CO 15:35 Wiripuny nhuma dhu ŋunhi dhä-birrka'yun bitjan gam', “Nhäthayi ŋuli dhuwal dhiŋganhawuynha yolŋuny walalany walŋakuŋ rakunyŋur? Ga nhäthinyan walalaŋ dhu ŋunhi rumbalnydja?”
1CO 15:36 Nhä nhuma dhuwal? … ḻiya-dhumukmirr? Ŋunhi nhe ŋuli yuṯany maŋutji ŋatha dholkum munatha'lilnydja, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ŋunhiyi maŋutji dhiŋgam, bala beŋuryiny dhäŋur dhiŋganhaŋurnydja, ŋayi dhu dhawaṯthunna walŋathirra, yuṯan ḏukitj.
1CO 15:37 Yo, ŋunhiyiny nhe ŋuli dholkumany maŋutji yan waŋgany, mak ŋula nhä borum maŋutji ŋatha, yurr beŋuryiny dhu ŋunhi maŋutjiŋur maḻŋ'thundja wiripun rumbalnydja, ŋunhi ŋayi dhu marrtji ŋuthandja bala.
1CO 15:38 God-Waŋarryun ŋuli ŋunhi rumbalnydja mala gurrupan yurr bawalamirr, ŋunhi nhaku ŋayi ŋuli ga djälthirr.
1CO 15:39 Ga balanyayi bili ŋunhi nhä mala bukmak walŋa ŋali ga nhina, balanya nhakun yolŋu ga warrakan' ga guya, yurr bukmakku ŋanaktja mala limurruŋ ga rumbalnydja mala ŋunhi barrkuwatjnha.
1CO 15:40 Bukmak nhä mala marrtji dhärra'-dharra dhuwal ŋunhi garrwar djiwarr'ŋur, ŋunhiny warrpam' rumbalmirr. Ga bukmak nhä mala ŋunhi dhuwal munatha'ŋur rumbal, ŋunhiny dhiyak banydji yan munathaw' wäŋaw, ga bukmaknha ŋunhi rumbalnydja mala barrkuwatjnha nhanŋu djiwarr'puywu wäŋaw gäna rumbal ga dhiyak munathaw' wäŋaw gäna yan rumbal.
1CO 15:41 Ŋayiny ŋunhi waluwnydja rumbal yaka balanya nhakun ŋaḻindiwnydja, ga ŋayi ŋunhi ŋaḻindiw rumbal yaka balanya nhakun ganyuwnydja mala, ga ganyu mala ŋunhi ga gäna'-gana yan rumbal.
1CO 15:42 Yo biyakiyin dhu ŋunhi limurruŋguny yolŋuwnydja walalaŋ rumbal, ŋunhi limurr dhu walŋathiny beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja. Dhuwandja ŋunhi rumbalnydja mala limurruŋ dhu balayi munatha'yi, yurr dhipuŋurnydja dhu ŋunhi moluŋurnydja wiripun rumbal rur'yurr yuṯan, ŋunhi ŋayi dhu bäyŋun yan buwayakthi.
1CO 15:43 Dhuwal yalŋginy rumbal mala dhu barrpa'thin, bala beŋuryiny dhu boŋguŋ ŋamathin dhika, ga ḏälthin.
1CO 15:44 Ga dholkum warray walal dhu dhuwaliyi ŋunhi rumbal munatha'wuynydja, balan dhu rulwaŋdhun munatha'lila, yurr rur'yundja ŋayi dhu ŋunhi wiripun walŋamirra djiwarr'puynha rumbal. Bili dhuwandja limurr ga ŋunhi nhina dhiyalnydja munatha'wuyyu rumbalyu, ga balanyayi bili yan ga djiwarr'puynydja rumbal walŋamirrnydja ŋorrayi.
1CO 15:45 Bili djorray' ga ŋunha lakaram bitjan, “Ŋäthilnydja ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu waŋganynha yolŋuny djäma yolŋukuŋal yäkuny Yadamnha muka, yurr ŋayi gan walŋany ŋayathaŋal dhiyal munatha'ŋur.” Ga dhuḏiŋuny Yadam ŋunhin ŋunhi ŋayi Dhuyu Birrimbirrnha walŋa-gurrupanamirra.
1CO 15:46 Ga ŋayi ŋathil ŋuli ŋunhi ŋurruŋuny maḻŋ'thun munatha'wuy rumbal, ga yurrnha nhakun ŋayiny dhu ŋunhi djiwarr'puynydja walŋamirrnydja maḻŋ'thun dhuḏi-yapalan.
1CO 15:47 Ga ŋurruŋuny ŋunhi yolŋu yäku Yadamdja ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋamaŋamayurr rumbal yolŋukuŋal dhipuŋur munatha'ŋur, ga ŋayiny ŋunhi wiripuny Yadam, beŋura yarrupthurr djiwarr'ŋura räli.
1CO 15:48 Yo, munatha'wuynydja dhuwal yolŋu rumbal dhuwalaŋuwuy yan maḻŋ'thunawuy munatha'wuy. Ga walalaŋgun dhuwal ŋurikiwurruŋgun yolŋuw walalaŋ rumbal djiwarr'puynydja, balanya nhakun ŋayi ŋunhi ŋayi marrtjin räli beŋura djiwarr'ŋura.
1CO 15:49 Yo, ga dhuwal limurr ga dhiyalnydja nhina rumbal dharaŋana yan nhakun munatha', balanya nhakun ŋayi ŋunhiyi munatha'wuy yolŋu Yadam. Ga ŋunhalnydja yalalaŋumirrnydja limurrnydja dhu rumbal djiwarr'puynha ga yan nhina, balanyan nhakun ŋunhiyin dharaŋanan djiwarr'puynha yolŋu.
1CO 15:50 Märr-yuwalknha ŋarra nhumalaŋ ga dhuwandja lakaram, wäwa ga yapa walal. Dhuwandja ŋunhi rumbal dhuwalaŋuwuy banydji yan munatha'wuy. Yakan ŋayi dhu ga ŋunhi ŋarakamirrnydja ga gulaŋmirrnydja rumbal nhini ŋunhalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja romŋur, bili yakan dhu marrtji ŋunhi ŋula nhäny mala ŋorra buwayakkunhamirrnydja yalalany ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja, bili ŋunhaliyiny dhu ŋunhi ŋula nhä malany walŋan yan warrpam'nha bitjanna bili dhu, yakan dhu buwayakthirr.
1CO 15:51 Yo ŋäkun walal dhuwandja ŋunhi yuwalktja ga dharrpalnydja dhäwu, ŋarra dhu lakaraman nhumalaŋgal. Yaka limurr dhu ŋunhi bukmaktja dhiŋgu'-dhiŋguŋ. Ga balanyamirriynha bäy ŋayi dhu dhuḏiŋun yiḏaki ḏopthurr, bala limurr dhu yan bukmaknha yan Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal rumbalnydja djambin, wiripuŋuyin dhika, bondin yan dhika bitjan nhakun ŋali ŋuli ŋunhi maŋutji-ḏaŋga'-ḏaŋgawapthun. Ga bäyŋun limurr dhu ŋunhi buluny dhiŋguŋ, ga djambiny limurr dhu ŋunhi bukmaknha rumbalnydja yakaŋuwnha buluŋuw dhiŋganharaw.
1CO 15:53 Limurruŋ dhu barrpany' dhiŋganhawuynydja rumbal djambin dhika wiripuŋuyin, ŋunhi dhu bäyŋun bulu dhiŋguŋ ga barrpa'yi.
1CO 15:54 Dhuwandja dhiyaŋuny bala limurr ga rumbal ŋayatham yalŋgi ga dhiŋganhamirr. Yurr yalalaŋumirriynydja limurr dhu märraŋ wiripun rumbal ŋunhi dhu bäyŋun dhiŋguŋ. Bala yan ŋayi dhu ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja gali'ŋur dhuyuŋur-djorra'ŋur dhäruktja rumbalthin, ŋunhi ŋayi ga waŋa bitjan gam', “Dhiŋganhamirrnydja rom dhuwal bilin buwayakthinan, bili ŋanya djuḻkmaraŋala.
1CO 15:55 Dhiŋganhamirr rom, wanhan dhika nhuŋu ganydjarrnydja. Dhiŋganhamirr rom wanha nhuŋu ḏimirrnydja, ŋunhi nhe ŋuli ganha yolŋuny walalany ŋayaŋu-miḏikumana?”
1CO 15:56 Dhiŋganhamirriwnydja romgu ŋuli ga dhuwal ganydjarr-gurrupan dhuwurr-yätjthu romdhu, ga ŋayiny ŋuli ga dhuwurr-yätjthuny ganydjarr märram Mawtjitjkalaŋaŋura Romŋur.
1CO 15:57 Yurr limurrnydja ga dhuwal buku-wurrpan God-Waŋarrnhan, ŋunhi ŋayi dhayuŋar Garraynha Djesu-Christnha, märr limurrnydja dhu ganydjarrnha märram ŋurukun ŋunhi dhuwurr-yätjkun romgu djuḻkmaranharaw.
1CO 15:58 Marrkapmirr ḻundu walal ŋarraku, dhärriny walal gi wuṉḏaŋarrnha yan, yakan nhumalany dhu ŋunhi wingil'maram ŋula nhaliynydja. Biyak bili gi ḻay-ḻayyurrnydja ŋunhilin bili yan djämaŋurnydja nhanukala Garraywala, bili nhe marŋgi ŋunhi nhanŋuny Garraywuny djäma yaka warray waliwaliŋu.
1CO 16:1 Yo dhuwandja ŋarra nhumalaŋ dhu buku-roŋanmaraman ŋunhiŋuwuynha ŋunhi nhaltjan nhuma dhu ga rrupiyan märram guŋga'yunaraw Garraywalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ wäŋa Djudiyapuywun mala. Ga djämany nhuma dhu ga ŋunhi bitjan bili yan nhakun nhaltjan ŋarra ŋunhi lakaram Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ wäŋa Galatjiyapuywu walalaŋ.
1CO 16:2 Ga bitjan nhuma dhu ga ŋunhi gam', Nhumany dhu ga ŋunhi bitjan bili yan gänaŋ'maram rrupiyany baḏatjtjunamiriwnha nhanŋuny God-Waŋarrwuny, balanyamirriynydja ŋunhi nhuma dhu ḻuŋ'maranhamirrnydja buku-ŋal'yunarawnydja nhanŋu God-Waŋarrwuny. Ŋuli nhe dhu ŋunhi yindiny märram ga nheny dhu yindi yan gänaŋ'maraŋ. Ga ŋuli nhe nyumukuṉiny'tja märraŋal, nheny nyumukuṉiny' yan gänaŋ'maraŋ, ga wiripuny nhe dhu ga ŋunhi yanan rulwaŋdhunna. Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi bitjandhiny djäma, ŋunhiyiny nhakun nhuma ga djäman nhumalaŋguwuy nhuma nyumukuṉiny'kum, märr nhumany dhu ŋunhi yakan buluny märram rrupiya balanyamirriynydja ŋunhi ŋarrany dhu buna nhumalaŋ dhiyaliyiny.
1CO 16:3 Ŋunhi ŋarra boŋguŋ buniny, nhumany boŋguŋ dhunupan märraŋun malthunamirrinhan mala nhumalaŋguwuy, gänharawnha dhiyakiyin mundhurrwun rrupiyawnha, märr walal dhu gäŋun balan Djurutjalamlila, märr ŋarrany dhu muka yoranhawuy djorra' djuy'yurr walalaŋgal.
1CO 16:4 Ga ŋuli nhuma ga guyaŋa ŋarra dhu malthundja walalaŋ balayiny Djurutjalamlilnydja, ŋunhiyiny nhakun manymaknha walal dhu ŋarrakuny malthun.
1CO 16:5 Ga nhumalaŋguny ŋarra dhu buni, bäy ŋathil ŋarra dhu bala Matjataniyalil makarrlil wäŋalil boŋguŋ marrtji.
1CO 16:6 Ga dhiyaliyiny ŋarra dhu nhumalaŋgalnydja nhini märr wiyinnha. Mak ŋarra dhu dhiyaliyiny nhumalaŋgalnydja nhini dharratharramirriynha waluy, ga yan bili-i-i ga dhawar'yurr dhu, märr nhuma dhu ŋarrany guŋga'yurr muka, ŋunhi nhäkurr ŋarra dhu bulu nhakun marrtji.
1CO 16:7 Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi Garrayyuny ŋarrany dhayuŋan nhumalaŋgal, ŋarrany balaŋ ŋunhi yalalaŋumirra nhumalanhany guwatjmul, märr balaŋ ŋarra gi ŋunhi wiyinnha nhini dhiyaliyiny nhumalaŋgalnydja, yakan guwarr'kuwarryurrnydja.
1CO 16:8 Ga nhininy ŋarra dhu dhiyalnydja Yipatjatjtja, ga yan bili-i-i ga Bin'tikutjmirriynha waluy.
1CO 16:9 Bili ŋarra ga nhäma ŋunhi manymak mirithirr ŋarraku dhuwandja wäŋa ŋarra dhu ga dhiyalnydja djäma, yurr wiripuwurrnydja ga dhuwal yolŋu'-yulŋu nhina buku-ḏol'mirra walal ŋarrakuny.
1CO 16:10 Ga ŋuli dhu ŋunhi Dimithiny buna nhumalaŋ dhiyaliyi, gurrupul walal nhanŋu manymak yan gumurr-ŋamathinyawuy. Ŋayiny dhuwali balanya bili yan Garraywu djämamirr nhakun dhuwal ŋarra.
1CO 16:11 Djäga nhanŋu walal ŋamathaŋ yan, yaka walal ŋanya nyamir'yurrnydja nhäŋu, yan walal ŋanya djuy'yurrnydja mägayaynha romdhuny märr ŋayi dhu buluyi boŋguŋ roŋiyi räli ŋarrakal, bili ŋarra ga dhuwal gatjpu'yun nhanŋu roŋiyinyarawnydja, walal rrambaŋi ŋunhiwurr ŋunhi djämamirr mala.
1CO 16:12 Ga wiripuny ŋunhi limurruŋ wäwa'mirriŋu Yapulitjtja yäku, ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋarrany ŋanya gan mirithin yan guŋga'yurr, ŋayi balaŋ ŋunhi marrtjinya muka nhumalaŋgal dhipali, walal ŋunhi wiripuwurr malthunamirr mala. Yurr yaka ŋayipiny ga djälthirr ŋayi dhu marrtji nhumalaŋgal dhiyaŋuny bala, yurr yalalaŋumirriy ŋayi dhu ŋula marrtjiny nhumalaŋgal dhipaliny, bäy ŋayi dhu ŋathil ŋamaŋamayunmirr.
1CO 16:13 Biŋga' yan gi nhininy, märr-nhirrpanminyawuynydja nhuŋu dhu ga dhärra wuṉḏaŋarrnha yan. Yaka barrariny ŋula yolkuny, dhärriny gi ḏälnha yan.
1CO 16:14 Bawalamirriŋur yan nhäŋur mala djämaŋur milkuŋ märr-ŋamathinyawuy.
1CO 16:15 Marŋgi muka nhuma ŋunhi ḏirramuw yäkuw Dhipanayaw ga gurruṯumirriwnydja mala nhanukalaŋaw, walal muka ŋunhi ŋurruŋuny märr-yuwalkthin Garraywuny dhiyaliyiny makarrŋur wäŋaŋur yäkuŋur Yäkiyany. Walalanydja gan ŋunhi mirithin yan djäma God-Waŋarrwalaŋumirriwnydja yolŋu'-yulŋuw ŋunhiliny wäŋaŋur. Ga nhumalanhany ŋarra ga dhuwal waŋan nhakun mirithirra, marrkapmirr wäwa walal ŋarraku.
1CO 16:16 Malthurr yan walal marrtji ŋunhi balanyarawyiny yolŋuw walalaŋ, ga dhikayi mala wiripuwurr ŋunhi walal ŋuli ga rrambaŋi nhakun djäma.
1CO 16:17 Ŋarrany ŋunhi mirithirr märr-ŋamathirr nhäma Dhipanayanhany ga Butunatatjnhany ga Yätjikatjnhany, bili walalnydja gan ŋunhi nhinan dhiyalnydja ŋarrakalnydja bitjarr yan bili nhakun nhuma gan nhinan ŋarrakal.
1CO 16:18 Ŋayaŋu-ḻaymaraŋal walal ŋarrany gan, bitjarr bili nhakun walal gan nhumalany ŋayaŋu-ḻaymaraŋal. Nhumany balaŋ gi dhuwal mirithin yan balanyawurrunhany yolŋu'-yulŋuny buku-wurrupul.
1CO 16:19 Bukmakthu ŋunhi Garraywalaŋumirriy mala ŋunhi walal ga nhina ŋunha makarrŋur wäŋaŋur yäkuŋur Yätja, djuy'yun walal ga nhumalaŋ märr-ŋamathinyawuy. Ga wiripuny maṉḏa Guwilay ga Biritjilay ga bukmakthu Garraywalaŋumirriy ŋunhi walal ŋuli ga ḻuŋ'maranhamirr buku-ŋal'yunaraw ŋunhili maṉḏaŋgal wäŋaŋur, walalnydja ga bitjandhi bili yan djuy'yundhi märr-ŋamathinyawuy nhumalaŋ Garraywal yäkuynydja.
1CO 16:20 Ga bukmakthu Garraywal malthunamirriy walal, ga djuy'yun nhumalaŋ märr-ŋamathinyawuy. Dhangi'yunmirr walal Garraywal märr-ŋamathinyaray.
1CO 16:21 Dhuwal ŋarra ga yäkuny nhirrpanmirra ŋarranhawuynhany ŋarra dhipal djorra'lilnydja, dhuwal gam', “Bol.”
1CO 16:22 Dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny dhä-gir'yunna yan bawalamirrinhany yolŋuny, ŋunhi ŋayi ga yaka nhanŋu Garraywu märr-ŋamathirr. Ga wiripuny ŋarra ga dhuwal waŋa bitjanna, “Go Garray marrtjin rälin.”
1CO 16:23 Dhuwal ŋarra ga bukumirriyamany märr ŋayi dhu Garraynydja Djesuny maŋutji-wuyun muka nhumalaŋguny.
1CO 16:24 Ga märr-ŋamathirr ŋarra ga dhuwal bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ ŋunhi nhuma Djesu-Christkalaŋumirrnydja mala.
2CO 1:1 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Bolwuŋ, ŋunhi God-Waŋarryu ŋayipi ŋarranhany nhirrpar dhiyakuny djämaw, ga djuy'yunawuynydja ŋarra dhuwal Djesu-Christku. Bala ŋarra gan dhuwal wukirrin dhäwuny' nhumalaŋ Godkalaŋumirriwnydja malaw dhipaliyiny ŋunhi Gorinlilnydja wäŋalil. Ga bukmakku yan nhumalaŋ dhuwal Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuwnydja walalaŋ mala bukmaklil yan dhipaliyiny ŋunhi Yäkiyalilnydja makarrlil wäŋalil. Yurr rrambaŋin linyu ga dhuwal wukirriny Dimithiynha, ŋunhi wäwa'mirriŋuynha limurruŋgal.
2CO 1:2 Dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman nhumalaŋ yulŋuny, märr ŋayi dhu limurruŋgal God-Waŋarryuny Bäpaynydja ga Garrayyuny Djesu-Christthuny gurrupanna nhumalany ŋunhi ŋayaŋu-wuyunawuynydja, märr nhuma dhu ga ŋunhi nhinany mägayan.
2CO 1:3 Go limurr buku-gurrpanna God-Waŋarrnhany, ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋu limurruŋgalaŋuw Garraywu Djesu-Christku. God-Waŋarrnydja dhuwal mirithirr yan mel-wuyunamirr limurruŋguny, bitjanna bili ŋayiny ŋuli marrtji ŋunhi limurrunhany marrparaŋguman yan.
2CO 1:4 Ŋunhi limurr ŋuli ga marrtji ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurrnydja romgurr, God-Waŋarrnydja ŋuli ŋunhi ŋunhiliyi muka limurruŋgal, guŋga'yun ŋayi ŋuli marrtji, märr dhu ŋaliny marrparaŋgum ŋunhan ŋunhi wiripuwurrunhan yolŋuny walalany. Yo, ŋayiny ŋuli marrtji ŋunhi God-Waŋarryuny marrparaŋgum limurruny muka, ga limurrnydja dhu ŋunhi guŋga'yun ŋunhan bala ŋunhi wiripuŋunhan yolŋuny, ŋuriŋiyi bili yan nhanukal marrparaŋgunharaynydja.
2CO 1:5 Bili muka limurrnydja gan ŋunhi ŋayaŋu-miḏikinany mirithin yan rrambaŋin limurr Djesu-Christnha, ga bitjandhi bili ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny marrparaŋguman limurrunhany bulun gal'ŋu nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra.
2CO 1:6 Linyuny ŋuli ga dhuwal mirithirr yan ŋayaŋu-miḏikirrnydja, märr dhu ŋunhi ŋuliwitjandhiny ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurr, linyuny dhu ga ŋunhi guŋga'yunna, ŋayaŋu-roŋanmaraman nhumalanhan. Ga wiripuny ŋayi ŋuli God-Waŋarryu linyalany marrparaŋgum, märr dhu nhumany nhäman linyalaŋgalaŋuwurrnydja ŋunhi nhaltjan linyu ŋuli ga marrtji wuṉḏaŋarr yan dhuwalatjandhi ŋunhi ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurr romgurr nhanukal God-Waŋarrwal yan guŋga'yunaraynydja. Ga ŋuriŋiyiny dhu ŋunhi nhumany nhakun bitjandhi bili marrparaŋdhirryi, märr nhumany dhu ga bitjandhiyi bili yan dhärra wuṉḏaŋarrnha, ga yakan nhakun nhuma dhu ga ŋunhi dhuḏi-yarrkyarrkthundja, ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi märramany ŋula nhäny mala ŋayaŋu-miḏikinyamirrnydja rom.
2CO 1:7 Yurr linyuny dhuwal ŋarrany ga Dimithiny ga märr-yuwalkthirra nhumalaŋguny, ŋunhi nhumany dhu yakan nhakun ḏaḏawyun, bäydhi limurr dhu ga ŋunhi ŋayaŋu-yätjirrnydja ŋula nhaltjandja rrambaŋi muka limurr, bili God-Waŋarryuny dhu ŋunhi limurrunhany bitjandhi bili marrparaŋgumany rrambaŋiyi yan.
2CO 1:8 Wäwa walal, bili muka nhuma gan ŋunhi linyalanhany ŋäkul, ŋunhi walal gan ŋayaŋu-miḏikumar bumar linyalany mirithin yan ŋunhalnydja Yätjany makarrŋur wäŋaŋur. Ŋunhiyiny linyalaŋ maḻŋ'thurr mirithirra yan galŋa-ŋonuŋdhinyamirra, bala ŋuriŋiyiny linyalany balaŋ ŋunhi dhurrparanhan.
2CO 1:9 Ga linyuny gan ŋunhi guyaŋan yanbi linyu ŋunhi dhiŋgaŋala. Ga yuwalk balaŋ linyu ŋunhi dhiŋganhany. Yo, ŋunhiyiny ŋayi bitjarryiny linyalaŋ maḻŋ'thurr, märr linyu dhu ga yaka guyaŋanhamirr bitjanmirr yanbi linyuny ḏälnha ga ganydjarr-ḏumurra. God-Waŋarrnydja dhuwal djäl linyalaŋ, linyu dhu marrtji märr-nhirrpanmirrnydja nhanukiyingala yan God-Waŋarrwala, ŋunhi ŋayipin ŋuli ga ŋunhi yolŋunhany walalany rur'maram dhiŋganhaŋurnydja.
2CO 1:10 Ga yuwalk yan ŋunhi God-Waŋarryuny linyalany walŋakuŋal beŋuryiny romŋur ŋunhi marimirriŋurnydja. Ŋayi ŋunhi linyalanhany dhawaṯmaraŋal, ŋunhi linyu balaŋ burakinya muka murrkay', ga buluyi ŋayi dhu ŋunhi linyalany yalalaŋumirriynydja walŋakuŋdhi. Yo, linyuny ŋunhi yänan märr-yuwalkmirriyinan nhanŋu, ŋunhi ŋayiny dhu ga bitjanna bili yan walŋakuman linyalany.
2CO 1:11 Ŋarrany dhuwal djäl nhuma dhu ga guŋga'yun muka linyalanhany. Buku-djulŋimirr, bukumirriyaŋ walal gi linyalaŋ, märr dhu dharrwaynydja yolŋuy walal buku-gurrpandja God-Waŋarrnhan, ŋunhi ŋayiny dhu walŋakuman yan linyalanhany. Bala ŋayi dhu guŋga'yunna nhumalanhany ŋuliwitjanna ŋunhi nhumalaŋgalaŋuwurra bukumirriyanhawurrnydja, ŋunhi nhumany dhuwaliyi dharrwan mirithirra yolŋuny walal, ŋunhi nhuma ŋuli ga bukumirriyamany linyalaŋ.
2CO 1:12 Yo, God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi linyalanhany nhirrpar dhiyakuny ŋunhi djämaw. Yurr dhiyaŋun linyu ga ŋunhi waŋganydhun yan märr-wiḏi'yundja gam', yaka warray linyalany ŋuli gi ŋunhi linyalaŋgiyingalnydja ŋayaŋuy yätjkurr-lakaraŋ, bili linyuny ŋuli ga ŋunhi nhina ḏarrtjalk yan nhanukiyingal warray God-Waŋarrwal yan romŋurnydja. Bitjanna bili linyuny ŋuli ga ŋunhi lakaramany Godkalaŋuwuynha yan dhäwuny' dhunupan yan ga yuwalknha, bukmakkalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋuriŋiyin ŋunhi waŋganydhun yan God-Waŋarrwala ganydjarryuny. Ga bitjandhi bili nhumalaŋguny ŋanapurr dhu ga ŋunhi lakaramdhi yan warraŋulkuman dhunupan yanan. Yaka linyu ŋuli gi dhuwal lakaraŋ nhumalaŋ dhäwu linyalaŋgiyinguŋuny guyaŋanharay, ŋany ŋuriŋi bili yan God-Waŋarrawal yan mel-wuyunaraynydja.
2CO 1:13 Ga dhuwal ŋarra ga wukirrin nhumalaŋ djorrany', lakaramany ŋarra ga dhuwal dhunupan yänan dhawaṯmaraman ŋunhi yuwalknhany dhäwuny'. Yurr dhiyaŋuny bala nhuma ga dhuwaliyi märr gaŋga yan dharaŋandja. Ga ŋarrany djäl nhumalaŋ nhuma dhu ga baḏaknha yan marŋgithirrnydja, ga yan bili ga yuwalkkum yan nhuma dhu dharaŋan, märr dhu ŋunhi Garraynydja Djesuny roŋiyi räliny, bala nhumany dhu ŋunhi yänan märr-wiḏi'yurra linyalaŋgalnydja, ŋunhi linyu ŋuli marrtjinya lakaranha marŋgikunha nhumalany, ŋunhi nhumany walŋathinan linyalaŋgala djämay.
2CO 1:15 Ga dhiyakiyin ŋunhi märrwu ŋarra gan ŋäthilnydja guyaŋan roŋiyinyarawnydja dhipaliyiny nhumalaŋgalnydja. Ŋarrany gan ŋunhi guyaŋan yanbi balaŋ nhumany gumurr-ŋamathinyan ŋarrakuny. Ga bitjarra ŋarra gan ŋunhi guyaŋanany gam', ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu marrtji dhipaliyi nhumalaŋgal Gorinlil wäŋalil, ga dhipuŋuryin dhurrwaraŋur ŋarra dhu marrtji balany bitjandja Matjataniyalilnydja makarrlil wäŋalil. Ga buluyi ŋarra dhu roŋiyi räli ga buni nhumalaŋ dhiyaliyi, märr dhu nhuma ŋarranhany guŋga'yurr muka, ŋunhi ŋarra dhu marrtji balany Djudiyalilnydja makarrlil wäŋalil. Yo, ŋarrany balaŋ ŋunhi buku-märrma'mirr muka bunanhany nhumalaŋ dhiyaliyiny, märr balaŋ nhumany ŋunhi buku-märrma'mirryi yan goŋmirriyinyany ŋarrakal.
2CO 1:17 Nhumapin dhu ŋarraku guyaŋany. Ŋunhi ŋarra wäwun'tja nhirrpar ŋäthilnydja guwatjmanarawnydja nhumalaŋ, ga yaka ŋarra gan ŋunhi guyaŋanhamin ŋarranhawuynhany ŋarra. Bala nhuma ŋuli ga wiripuwurruynydja lakaranhamirr ŋarrany bitjanna, yanbi ŋarra ŋuli gi waŋi yoraŋ nhumalaŋ, ga beŋuryiny ŋarra ŋuli ḻiyany djambin, bala ŋarra ŋuli yaka'yunna. Yurr yaka dhuwal ŋarrany balanyayi yolŋu.
2CO 1:18 God-Waŋarrnha ŋunhi ŋayipin yuwalktja marŋgi ŋarrakuny, ŋunhi ŋarrany gan dhuwal yakan nyäḻ'yurr nhumalany. Yaka ŋarra ŋunhi waŋan dhäruktja yan waŋganydja. Ŋunhiyiny ŋarra ŋäthil yan dhawu'-nhirrparnydja nhumalany.
2CO 1:19 Bili Djesu-Christnha ŋunhi God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋu yuwalktja djambimiriw, ŋunhiyin ŋunhi ŋanapurrnydja gan ŋarrany ga Djälatjthuny ga Dimithiynydja lakaraŋal nhumalaŋguny; yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi God-Waŋarr waŋi märrmany' dhäruk yoraŋuny ga yaka'yurrnydja. Ŋany waŋany ŋayi ŋuli ŋunhi waŋgany yan dhäruktja yoraman yan ga bilin.
2CO 1:20 Bili bukmak nhä mala ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarryu dhawu'mirriyaŋal, ŋunhiyiny dhu dhuwal yuwalknha yan maḻŋ'thurr ŋuliwiyakun Djesu-Christkalaŋuwurra. Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋayaŋuw limurrnydja ŋuli ga ŋunhi waŋa, bitjandja gam', “Yo, yuwalk muka,” bitjandja, ŋunhi limurr ŋuli waŋany nhakun märr-ŋal'yundja God-Waŋarrwuny ŋuliwitjandja ŋunhi nhanukalaŋuwurrnydja ŋunhi Djesu-Christkalaŋawurrnydja.
2CO 1:21 Yo, God-Waŋarryu yan ŋayipi ŋuli marrtji limurruny ŋunhi ḏälkumany, ga dhärrany limurr ŋuli ga dhuwal waŋganyŋura yanan Djesu-Christkala, bili God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi gänaŋ'maraŋalnydja limurrunhany nhanukiyingallilyaŋalnydja ŋayi.
2CO 1:22 Ga nhirrparnydja ŋayi ŋunhi yiŋarrayny'tja ŋunhiyin Dhuyu-Birrimbirrnhan nhanŋuwuy ŋayi limurruŋgalnydja ŋayaŋulil. Ga ŋunhiyiny Birrimbirr nhakun nhanŋu ŋurruŋun, waŋgany-manapanaraw ŋurukun ŋunhi dhuḏiŋuwnha märranharawnydja, ŋunhi ŋayi ga ŋunha ŋayatham limurruŋ.
2CO 1:23 Yo, God-Waŋarrnha yan ŋunhi ŋayipin marŋgi ŋarrakuny, yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ ga dhuwandja lakaram dhäwu, dhunupa yan, yaka ŋarra gi dhuwal nyäḻ'yurrnydja lakaraŋ. Ŋunhi balaŋ ŋarra marrtjinya dhipaliyi nhumalaŋgal ŋurruŋuny, ŋunhi ŋarra dhawu'-nhirrpar ŋarrakuwuy ŋarra marrtjinyaraw, ŋarrany balaŋ ŋunhi waŋanhany nhumalany raypirri'yunany mirithinyan yan ḏälyun dhärukthuny. Yurr yaka ŋarra dhuwal djäl nhumalaŋ ŋayaŋu-miḏikumanarawnydja, bala ŋarra ŋunhi ḏaḏawyunna marrtjinyarawnydja dhipaliyiny.
2CO 1:24 Yaka dhuwal linyuny nhumalaŋ buŋgawa; ga yaka linyu dhu ga nhumalaŋ lakaram ŋunhi nhaltjan nhuma dhu ga nhina. Gatjuy nhumapi ŋathil mala-djarr'yunmirr, nhaltjan nhuma dhu ga märr-yuwalkthirr. Bilin nhuma ga dhuwali dhärrany wuṉḏaŋarrnha märr-yuwalkthinyaraynydja nhumalaŋgiyingal nhuma.
2CO 2:1 Ga bitjanna ŋarra ŋunhi guyaŋany gam', “Ŋarrany dhu dhuwal yaka yänayiny marrtji balayiny walalaŋgal, bili ŋarra gi dhuwal yaka djälthi ŋarra dhu walalany ŋayaŋu-miḏikumandja.
2CO 2:2 Ga ŋuli ŋarra dhu dhuwal nhakun marrtjiny nhumalaŋgal dhipaliyiny, ga ŋayaŋu-miḏikumandja nhumalany, ga yolthun dhu ŋunhi ŋarranhany galŋa-djulŋithinyamaram, ŋuriŋiwurruyyi bili yan yolŋuynydja walal ŋunhi ŋarra walalany ŋayaŋu-wutthurr?”
2CO 2:3 Ga ŋurikiyin ŋunhi gämurruw' ŋarra djorrany' ŋathil yan nhumalaŋ wukirri. Ga ŋuli balaŋ ŋarra ŋunhi marrtjinyany dhipaliyiny nhumalaŋgal, ga ŋunhi balaŋ nhuma baḏaktja ganha nhinanha ŋunhiliyiny bili yan ŋayaŋu-miḏikinyamirriŋurnydja dhukarrŋur, ŋuriŋiyiny balaŋ ŋunhi ŋarranhany mirithinyan ŋayaŋu-miḏikumana. Ŋarrany gan ŋunhi guyaŋanany bitjarra, “Ŋarrany ŋathil dhu dhuwal djorra' yan djuy'yundja walalaŋ ŋurruŋuny, märr walal dhu ŋäthil ŋamaŋamayunmirr walalanhawuynha walal, ga yurrnha ŋarrany dhu marrtji. Ga ŋuli ŋarra dhu maḻŋ'maram ŋunhi manymaktja yan dhika, bala ŋarra dhu ŋunhi ŋuriŋiyiny mirithirra yan goŋmirriyirrnydja, ŋayaŋu-djulŋithirra manapan.” Ga bitjarra ŋarra gan ŋunhi guyaŋanany, bili nhumalanhany dhu ŋunhi galŋa-djulŋithinyamaram ŋuriŋin bili yan waŋganydhun ŋunhi ŋarran ŋuli ga galŋa-djulŋithirr.
2CO 2:4 Yurr wukirriny ŋarra marrtjin ŋunhi dhäruktja mala maŋutji-milkarrimirriynha, bili mirithinan yan ŋarra ŋunhi warwuyurrnydja nhumalaŋ. Yaka ŋarra ŋunhi wukirri dhäruk ŋayaŋu-miḏikumanarawnydja nhumalaŋ, wukirriny ŋarra ŋunhi bitjarryiny, märr nhumany dhu marŋgithirra ga dharaŋana, ŋunhi ŋarrany ga dhuwal märryu warray ŋayatham nhumalanhany mirithirr yan.
2CO 2:5 Yurr yaka ŋayi ŋunhi ŋarrakuny yätjkurr djäma, nhuma malany yan Garraywalaŋumirriny ŋayi ŋunhi ŋayaŋu-miḏikumarnydja. Bili wiripuwurrnydja nhuma ŋunhi goranan ŋuriŋiyi, ŋunhi ŋayi gan djäma djarrpi'kuŋal. Ga yakan dhu ŋarrany nhakun buluny ŋapalil ŋal'maram nhanukalnydja ŋurikalyiny yolŋuwal.
2CO 2:6 Bilin ŋayi ŋunhi dhä-gir'yunawuynydja märraŋala nhumalaŋguŋuny wiripuwurruŋguŋuny, ga ŋunhiyiny nhakun bilin ganan'. Bilin nhakun ŋayi ŋunhi ganarrthaŋala nhanŋuwuy ŋayi yätjkurrnydja dhukarr.
2CO 2:7 Dhiyaŋuny bala nhuma nhanŋu dhu bäy-lakaraman. Gatjuy biyakun walal ŋanya ŋayaŋu-roŋanmaraŋun marrparaŋguŋun. Yanan walal nhanŋu bäy-lakaraŋun, märr ŋayi dhu yakan galŋa-miḏikirr.
2CO 2:8 Buku-djulŋimirr, biyakun walal milkunhamirra nhanukal, ŋunhi nhumany ga dhuwali yuwalkkuman yan märr-ŋamathirrnydja nhanŋu.
2CO 2:9 Yo. Ŋäthilnydja ŋarra ŋunhi lakaraŋal nhumalaŋgal dhä-gir'yunaraw muka nhanŋu, yan nhakun gan birrka'yurr manapar nhumalany, wanha balaŋ nhuma ŋunhiyiny dhäruktja ŋarrany märranhan warrpam'thunan ga yuwalkkunhan.
2CO 2:10 Ŋuli nhuma dhu ŋunhi bäy-lakaramany bawalamirriwnydja yolŋuw, ŋunhi walal dhu ga djäma yätjkurrnydja, ga ŋarrany dhu dhuwal bitjandhi bili yan nhanŋu bäy-lakaramdhi. Bilin ŋarrany dhuwal bäy-lakaraŋala ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi gan djäma yätjkurr. Yuwalk yan ŋarra dhuwal bäy-lakaraŋalnydja nhanŋu yäkuynydja Djesu-Christkala, märr nhuma dhu ŋunhi malany waŋganynha yan, manymaknha yan ŋula nhämiriwnha.
2CO 2:11 Limurrnydja dhu ga ŋunhi bäy-lakaraman yan balanyarawyiny yolŋuw dhuwurr-yätjkurruwnydja, märr dhu limurrunhany yaka muka ŋayiny ŋuriŋiyiny Djaytindhuny gaṯmaram. Bili limurr dhuwal marŋgi nhanŋu ŋurikiyiny ŋunhi yätjkurruwnydja birrimbirrwu, bitjanna bili ŋayiny ŋuli ga ŋunhi guyaŋany baku-ŋayathanharawnha yan.
2CO 2:12 Ga ŋunhi ŋarra Yipatjatjtja wäŋa ganarrtham, bala ŋarra marrtjinan balan Durawatjlila dhäwuwnha lakaranharaw Djesu-Christkalaŋuwnha. Ga ŋunhi ŋarra bunany ŋunhiliyi, bala ŋarra maḻŋ'maramany ŋunhi Garrayyuny bilin dhurrwarany ŋarraku ḻapmaraman. Ga yolŋuny walal ga ŋunhi mirithirra djälthirr Garraywalaŋuwnydja dhäwuw ŋänharaw.
2CO 2:13 Yurr mirithirra ŋarra ŋunhi warwuyundja, bili yakan ŋarra ŋunhi maḻŋ'maraŋ ŋanyanhany wäwa'mirriŋunhany ŋarraku Dätitjnhany, ŋunhiliyiny. Bala yan ŋarra ganarrthaman ŋunhiyiny wäŋa Durawatjtja, bala ŋarra marrtjin balan bitjanna Matjataniyalila.
2CO 2:14 Yurr ŋarra ŋuli ga dhuwal mirithirra yan buku-gurrpan God-Waŋarrnhany, bili ŋayiny ŋuli ga ŋunhi bitjanna bili yan gäma ŋanapurrunhany ŋurru-warryundja ŋuli marrtji manymakkuman yan, märr ŋanapurrnydja dhu ga djuḻkmaraman ŋunhiyiny Mokuynhany, waŋganygalaŋuwurra yan Djesu-Christkalaŋuwurra. Yo, dhuwalatjandhin ŋunhi ŋanapurruŋgalaŋuwurrnydja, God-Waŋarryuny ŋuli ga ŋunhi barrkuwatjkuman ŋunhiyiny dhäwu mala bawalamirrilila wäŋalilnydja malaŋulil. Balanyan ŋayi ŋunhi dhäwuny nhakun buŋgan-bäw'nha, märr ŋunhalnydja ŋunhi bawalamirriŋurnydja wäŋaŋur yolŋuny walal dhu ŋunhi bukmaknha yan marŋgithirrnydja nhanŋuny Djesu-Christkuny.
2CO 2:15 Yo, God-Waŋarrnydja ŋuli ga ŋunhi mirithirr yan ŋayaŋu-djulŋithirr ŋuriŋiyiny buŋgan-bäw'yu, ŋunhi limurr ŋuli ga birrŋ'maramany dhäwuny lakaram Djesu-Christkalaŋuwuynydja bukmakkalnydja yolŋuwal walalaŋgal bawalamirriŋurnydja, ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi ŋayin ŋuli ga Djesu-Christthun walalany walŋakumany. Ga wiripuwurruŋ ŋurikiwurruŋ ŋunhi walal ŋuli ga marrtji walalaŋgiyingal walal dhukarryu dhiŋganhamirriy.
2CO 2:16 Ga ŋunhi walal ŋuli ga yolŋu walal ŋuyulkthirrnydja ŋurikiyi ŋunhi manymakkuny dhäwuw, ŋunhiny limurrnydja nhanukalamirrnydja yolŋu walal balanyan nhakun buŋgan barrpan' walalaŋguny nhumanaraw. Ga ŋuriŋiyiny walalany dhu ga ŋunhi buŋgandhu barrpayny'tja gämany balan dhiŋganhamirrilila. Ga ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga mirithirr yan djälthirr Godkalaŋaw walŋamirriw dhärukku, walalnydja dhu ŋunhi yänan märraman, bitjanna nhakun yolŋu ŋuli djälthirr märranharaw manymakku buŋgan-bäw'ku. Bala walal dhu ga ŋunhi nhinany walŋan yan bitjanna bili wiyinŋumirra. Yakan ŋayi dhu ga ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy lakaram dhuwaliyiny dhäwu ŋamathamany ŋuriŋiny ŋunhi nhanukiyingalnydja ŋayi ganydjarryu.
2CO 2:17 Yurr linyuny dhuwal yaka balanyayi nhakun ŋunhi wiripuwurr ŋunhi walal ŋuli ga djäma rrupiyawnha yan märranharaw.
2CO 3:1 Ga yaka linyuny ŋuli gi dhuwal yindikunhamirr ga yaka linyu ŋuli gi gäŋu djorra' nhumalaŋgal ŋula yolkuŋuny wukirriwuy nhä mak linyalaŋgiyinguŋuny wukirriwuy ŋunhi gan lakaraŋal linyalaŋguŋ djämapuy mala. Ga yaka linyu dhuwal djäl nhuma dhu ga wukirri djorra' wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ linyalaŋgalaŋuwuynydja. Ga bitjandhiyin ŋuli ga ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal nhina, ŋunha dhäwu marrtji ŋorra walalaŋgalaŋawuy, ŋunhi walal ŋuli marrtji lakaranhamirr walalawuynha walal.
2CO 3:2 Nhumany dhuwal balanya nhakun ŋunhiyin djorran' wukirriwuynha mala, ŋunhi ga ŋuriŋiyiny djorray' lakaram linyalanhan. Yurr linyuny ŋuli ga dhuwal gämany nhumalanhany ŋuruŋun ŋayaŋuynha linyalaŋgiyingal. Wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋuli ga nhäma nhumalany, ŋunhi nhaltjan nhuma ŋuli ga nhina, ga nhumalaŋgalaŋuwurra walal ŋuli ga ŋunhi nhämany dharaŋana linyalaŋguŋuny djämapuy.
2CO 3:3 Nhumany dhuwal balanya nhakun ŋunhi djorran' wukirriwuynha nhanukiyinguŋun yan Djesu-Christkuŋun, ŋunhi linyalaŋgalaŋuwurra djämakurrnydja. Yurr Christthuny ŋuli gi ŋunhi yaka wukirri ŋula nhälilnydja, bilkpilklilnydja guṉḏalil ŋula nhaliynydja wukirripuyyu; ŋayiny ŋuli ga ŋunhi wukirri yolŋuwala walalaŋgal yan ŋayaŋulila, ŋuriŋiyin ŋunhi God-Waŋarrwala Birrimbirryuny walŋamirriynha.
2CO 3:4 Bala linyu ŋuli ga ŋunhi yorrnha nhakun bitjandhiyiny lakaranhamirr, bili linyuny ŋunhi yuwalkkuŋal warray märr-yuwalkmirriyin God-Waŋarrwuny nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra.
2CO 3:5 Linyupiny dhuwal ganydjarrmiriw maṉḏa; bäyŋun linyu dhu gänany djäma linyalaŋgiyingalnydja ganydjarryu. Ŋayipin yan dhu ŋunhi God-Waŋarryun bitjandhiyiny djäma linyalaŋgalaŋuwurrnydja.
2CO 3:6 God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi linyalanhany djarr'yurr dhäwuwny'tja lakaranharaw djämamirr mala, ŋurikiyiny ŋunhi yuṯawnydja gumurrkunhaminyawuywu romgu. Bili ŋäthiliŋuny ŋunhi rom walal gan wukirri goŋdhu. Yurr dhiyaŋuny bala ŋunhiyiny yuṯany rom dhuwanna ŋayaŋuŋura limurruŋgal, ga gämany ŋayi ŋuli ga ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny limurrunhany balan walŋamirrilila. Ŋuriŋiny ŋunhi ŋäthiliŋuynydja ga romdhu lakaram waŋganynhan yan, ŋunhi nhaltjan ŋali dhu ga nhina, yurr yuwalktja ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋuriŋiyiny romdhu gäma yolŋunhany walalany balan bitjanna dhiŋganhamirrilila.
2CO 3:7 Yo, ŋunhiyiny ŋunhi Mawtjitjkuny rom gan wukirri märrma'lil bilkpilklil guṉḏalil. Ga balanyamirriy ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurruparnydja ŋunhiyi romdja Mawtjitjkalnydja, bala ŋunhi God-Waŋarrwu djeŋarrany' warraŋulthinan, bäydhi ŋayi ga ŋunhi ŋuriŋiyi romdhu nhakun lakaram yolŋuw walalaŋ walal dhu marrtji murrmurryundja, bili limurr gan ŋunhi bukmakthun yan djäma yätjkurrnydja. Bukuny nhanŋu ŋunhi Mawtjitjkuny mirithinan dhika djeŋarra'yinany ŋuriŋiyiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja djeŋarray'. Ga yakan walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal dharr-bitjanany nhänha ŋanya bukuny Mawtjitjnhany, bäydhi ŋayi marrtjin ŋunhi djeŋarrany' nhakun buwayakthin.
2CO 3:8 Manymak dhiyaŋuny bala ŋunhiyiny djeŋarra' maḻŋ'thunna marrtji ŋuliwitjandhin ŋunhi djämakurrnydja Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurra, yurr ŋunhiyiny nhanŋuny djeŋarra' bulun dhika gänaŋ'thunna ga, barrkun mirithirra ganydjarrmirra.
2CO 3:9 Yo, ŋuriŋiyiny ga ŋunhi ŋäthiliŋuynydja romdhu lakaram ŋunhi yolŋuny walal dhuwal dhuwurr-yätjkurr yan, nhakun walal ga ŋunhi God-Waŋarrwalnydja gänaŋ'maranhamirra. Yurr romdja ŋunhi manymak yan; beŋur warray God-Waŋarrwuŋ gurrupanawuy. Ga ŋunhiyiny ŋunhi yuṯany rom dhawu'-nhirrpanminyawuy, bulun dhika latjun' ga djeŋarra'mirra, bili ŋuriŋiyin ŋuli ga ŋunhi yolŋunhany walalany ŋayaŋuny dhunupayam, ga waŋgany-manapandja marrtji God-Waŋarrwalnydja.
2CO 3:10 Yo ŋunhiyiny ŋunhi djeŋarra' ŋunhi ŋayi ŋäthil maḻŋ'thurr ŋuliwitjarr ŋunhi ŋäthiliŋuwurr romgurr, ŋunhiyiny mirithirra yan djeŋarra'mirra, yurr ŋunhi dhuḏiŋuynydja ga djeŋarray' bulun djuḻkmaram ŋunhi ŋurruŋunhany.
2CO 3:11 Yo, manymak warray ŋayi ŋunhiyiny ŋunhi ŋäthiliŋuny rom, bili yan ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny gurrupar guwarr yan. Yurr ŋunhiyiny ŋunhi yuṯany rom mirithirra yan dhika djeŋarra'mirra, ŋunhi dhu ga ŋunhiyiny dhärran yan bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
2CO 3:12 Yo, dhiyaŋuny bala ŋaliny ŋuli ga dhuwal gatjpu'yunna, dhukarr-nhäman ŋurikiyin, ŋunhi ŋali dhu nhäŋun ŋunhiyiny God-Waŋarrwuny latjuny' djeŋarra' warrpam'thurra, dhawaṯthurra dhu boŋguŋ. Ga dhuwaliyin linyuny gan ŋunhi lakaraŋal dhäwuny' Djesuwalaŋuwuynydja ŋayaŋuynydja ḏälyun, ga barrarimiriwyun.
2CO 3:13 Ŋayiny ŋunhi Mawtjitjtja dhurrthurryunmin ŋanyapinya ŋayi buku girriy', märr walalnydja gan ŋunhi Yitjuralpuyyuny yolŋuy walal yakan nhäŋal ŋunhiyiny djeŋarra' ŋunhi marrtjin buwayakthin nhanukal. Yurr linyuny yaka warray dhurrthurryunna ŋunhiyiny dhäwu. Yaka linyuny djuḻuḻ'maranha mayaliny' ŋanya ŋunhiŋuwuyyiny dhäwupuy.
2CO 3:14 Yo, ŋurukuwurruŋguny ŋunhi Yitjuralwuny bäpurruw' yolŋuw walalaŋ ḻiyany bambaykunhawuynha, yakan walal gan nhäŋal dharaŋarnydja, ga yan bili-i-i ga dhiyaŋun bala dhuwanna gäthura, baḏak yan walalnydja ga ŋunha Djuw malaynydja yolŋuy walal yaka yan dharaŋana, ga yaka walal gi marŋgithi. Ga ŋunhi walal ŋuli maŋutji-ḻaw'maram djorrany' ŋunhiyiny ŋunhi ŋäthiliŋuny gumurrkunhaminyawuy rom, ga baḏak yan walal ŋuli ga ŋunhi yakayi yan dharaŋulnydja, bäyŋun walal dhu ŋunhi ŋula mayaliny' maḻŋ'maram ŋurikiyi. Bili baḏak yan walalaŋ ŋunhi ḻiyany dhurrthurryunawuynha ŋuriŋin bili yan ŋula nhaliynha malaŋuy. Bili ŋayipin dhu ŋunhi waŋganydhun Djesu-Christthun yan ŋunhiyiny ḻapmaram, bala walal dhu yurrnha ŋamathamany nhäma bala marŋgithirra.
2CO 3:15 Yo, beŋur bili yan ŋunhi ŋurruŋuŋur, ga yan bili-i-i, ga dhiyaŋun bala, ŋunhi walal ŋuli ga dhäruktja maŋutji-ḻaw'maram ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar nhanukal Mawtjitjkal, yaka yan walal ŋuli gi ŋunhi dharaŋulnydja walalaŋgiyingal walal ŋayaŋuynydja.
2CO 3:16 Yurr ŋunhi dhu ŋayi ŋula yol yolŋu bilyunna Djesuwala, ŋayiny dhu ŋunhi Garrayyuny ḻapmaraman ŋayaŋuny nhanŋu ga ḻiyany, bala ŋayi dhu nhäman yuwalkkuman yan ŋamathaman, bala yuwalknha yan ŋayi dhu ŋunhi marŋgithirrnydja.
2CO 3:17 Bili Garraynydja dhuwal Dhuyu-Birrimbirr muka. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ga Dhuyu-Birrimbirrnydja nhina ŋula yolkalnydja yolŋuwal ŋayaŋuŋur, ŋunhiyiny ŋayi yolŋu bilin dhawaṯmaranhawuynha beŋurnydja ŋunhi dhä-gir'yunamirriŋurnydja romŋur.
2CO 3:18 Ga bili limurr dhuwal bukuny yäkthunawuynha, ga milkuman limurr ŋuli ga ŋunhi Garraywuny djeŋarra', bala ŋaliny dhu marrtji ŋunhi bulun ga bulun dhika djeŋarra'mirrnydja, djambin dhu marrtji, märr limurr dhu dharaŋanayirra yan nhakun ŋayipin yan Garraynha limurruŋ ŋulatjandhin ŋunhi djämakurrnydja Godkalaŋuwurra Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurrnydja.
2CO 4:1 Yo, God-Waŋarryu ŋunhi linyalanhany nhirrpar dhiyakuny djämaw, bili linyalaŋguny ŋayi ŋunhi bitjarryi bili muka mel-wuyurryi, märr linyuny dhu ga lakaraman birrŋ'maraman dhuwaliyiny dhäwu. Ga yakan linyu ŋuli gi dhuwal ŋayaŋu-djawaryurrnydja ŋula gandarrŋurnydja dhiyaŋiyiny.
2CO 4:2 Bilin linyuny ŋunhi ganarrthaŋala muŋbunuŋala bukmaktja nhä malany ŋunhi gora-gurrupanamirrnydja rom, ŋunhi ŋuli ga yolŋuy walal gayul djäma. Yakan linyu ŋuli gi dhuwal mayali'-gäŋuny ŋula yolnhany yolŋuny, ga bäyŋuyi yan linyu ŋuli gi dhuwal bilma'-bilmaraŋuny ga yalŋgikuŋuny gi lakaraŋ God-Waŋarrwuny dhäruk mala. Lakaramany ŋanapurr ŋuli ga dhuwal dhunupan yanan ga warraŋulkuman dhuwandja ŋunhi God-Waŋarrwuny yuwalktja dhäwu, märr dhu bukmakthun ŋunhi yolŋuynydja walal ŋämany ŋayaŋuynha walalaŋgiyingal, bala yan dharaŋana ŋunhi nhäthinya linyu ŋuli ga lakaram yuwalknha yan. Bili linyu ga dhuwal djämany märr-dhunupan yan ga yuwalkkuman, märr dhu ŋunhi yolŋuynydja walal dharaŋana ŋunhi linyuny dhuwal yuwalk yan djämamirr maṉḏa nhanŋu God-Waŋarrwu.
2CO 4:3 Yo, lakaramany linyu ŋuli ga ŋunhi dhawaṯmaraman yanan warraŋulkuman, yakan linyu ŋuli gi ŋunhi mayaliny' djuḻuḻ'maraŋ. Yurr mayaliny' ŋayi ga dhuwali djuḻuḻ'yundja ŋorra ŋurikin yolŋuw walalaŋ ŋunhi winya'yunawuywun walalaŋ.
2CO 4:4 Yo, baḏak yan ga dhuwal yolŋuny walal nhina buku-munha'ŋur yan, ŋuriŋiyi yätjkurruy birrimbirryu Mokuyyu, ŋunhi ŋayi ŋuli ga waŋarrkunhamirr dhiyak wäŋaw munathaw', ŋayin walalany gan ŋunhi bambaykuŋalnydja ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal ŋuli gi yaka yuwalkkuŋ märr-yuwalkmirriyi. Ga bäyŋu walal ŋuli gi ŋunhi nhäŋuny ŋunhiyiny djarraṯawun' ŋunhi ŋayi ŋunhiyiny ŋunhiyin manymaknha dhäwu Christkalaŋuwuynha, bili ŋayi muka ga ŋunhi Djesu-Christnha nhina ŋuriŋiyiny djeŋarray' ga baḏayalay', balanyan bili yan dharaŋanan nhakun ŋayin God-Waŋarrnha.
2CO 4:5 Bili yaka linyu ŋuli gi ŋunhi linyalanhawuynhany lakaranhamirr, yanbi linyuny garrwarnha mirithirra. Dhuwandja linyu ŋuli ga ŋunhi lakaramany garrwarkumany ŋanya muka Djesuny, ga linyalanhany ŋayi ŋunhi djuy'yurr djämamirra maṉḏa nhumalaŋgun guŋga'yunaraw.
2CO 4:6 Yo, ŋunha ŋunhi Dhuyuŋurnydja Djorra'ŋur ga waŋa bitjanna gam', “Baḏayalany' dhu ga ŋunhi nhäran yan, djeŋarra'yaman dhu ga buku-munhany'.” Ga yuwalknha yan ŋunhi dhuwandja wäŋa baḏayala'mirriyinan. Ga ŋuriŋiyi bili yan ŋunhi waŋganydhu God-Waŋarryu limurrunhany ŋayaŋu-djarraṯawun'mirriyaŋal ŋuriŋin ŋunhi nhanukiyingala ŋayi baḏayalayny'tja, märr dhu limurrnydja yuwalkkuman yan marŋgithirrnydja, ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrnydja djeŋarra' yan ŋayipiny. Bili limurrnha ŋuli ga ŋunhi yuwalkkumany nhäma ŋunhi God-Waŋarrwuny djeŋarra', ŋunhi limurr ŋuli nhämany nhakun bukuny ŋanya Djesu-Christnhany.
2CO 4:7 Yo, ŋunhi limurr ŋuli God-Waŋarrwuny marŋgithirr ŋuliwitjandja ŋunhi Djesuwalaŋuwurrnydja, ŋunhiny nhakun ŋali ga bilin ŋayathaman God-Waŋarrwuŋuny ŋunhi latjuny' dhika mirithirrnydja mel-wiḏi'mirrnydja litjalaŋgiyingala ŋayaŋuynydja, bäydhi ŋali ŋunhi ŋula nhäny nhäŋiniŋ'tja, balanyany nhakun ŋunhi banikin' dhoḻu yolŋuwuŋ goŋbuy djämapuy. Ga ŋuli dhu ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal nhäma limurruŋgal ŋula nhäny ganydjarr-ḏumurrnydja rom, walalnydja dhu ŋunhi dharaŋana yan ŋunhi ŋayipi warray ga God-Waŋarryu djäma limurruŋgalaŋuwurrnydja, ŋuriŋiyin ŋunhi nhanukiyingala ŋayi ganydjarryuny yindiynha. Bili yaka warray limurrnydja ŋuli gi ŋunhi ŋula nhä manymak djäma dhiyaŋuny ŋunhi limurruŋgiyingalnydja ganydjarryu.
2CO 4:8 Bitjan bili linyuny ŋuli marrtji dhuwal ŋayaŋu-miḏikirr ŋunhi ŋula nhaliynydja malaŋuy wiripuy ga wiripuy, yurr yakan linyalany ŋuli ŋunhi ŋuriŋiyiny malaŋuy monyguŋuny. Wiripuny linyu ŋuli warwuyun muka, bili bäyŋun linyu marŋgi ŋula nhakuny malaŋuw djämaw. Yurr yakan linyuny dhu dhuwal ŋula märr-djawaryundja ga ḏaḏawyundja, ga waṉḏirrnydja dhu winya'yundja, bäyŋun yan.
2CO 4:9 Dharrwan dhuwal mirithirra yolŋuny walal ŋuli ga ŋuyulkthirrnydja, ga ŋaŋ'ŋaŋ'thundja ga linyalany, yurr bäyŋu warray linyu ŋuli gi dhuwal goŋ-gänany nhini. Ga bitjanna bili walal ŋuli ga ŋunhi buman linyalanhany dhiŋganhamaraman, yurr bäyŋu warray linyu ŋuli ŋunhi dhiŋguŋuny walalaŋguŋ.
2CO 4:10 Ŋunhi walal ŋuli marrtji yolŋuynydja walal bumany limurruny ŋayaŋu-miḏikumandja, bili limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirr mala. Bili bitjan yan bili limurrnydja ŋuli ga dhuwal gäma yan rumbalyuny limurruŋgiyingal rakunydhinyamirrnydja rom. Märr dhu ŋunhi nhanŋuny Djesuwnydja walŋa milkunhamirra limurruŋgalnydja walŋaŋur, ŋunhi dhu buwayakthin.
2CO 4:12 Bala linyuny ŋuli ga ŋunhi marrtjiny dhiŋganhamirriwurra romgurrnydja, yurr nhuman dhu ga ŋunhi walŋamirrnydja nhina.
2CO 4:13 Ŋunha ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja ga djorra'ŋur dhäruktja waŋa bitjanna gam', “Waŋanany ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋ, bili ŋarra gan märr-yuwalkthin.” Ga balanyayi bili yan limurruŋ dhuwal märr-nhirrpanminyawuynydja waŋganygurr yan bukmakku, bala linyuny ŋuli ga dhuwal wiyinŋumirra lakaranhamirrnydja balanyayiny mala dhäwu,
2CO 4:14 God-Waŋarryuny ŋunhi bili muka walŋakuŋal Djesunhany beŋuryiny moluŋurnydja, ga bitjandhi bili ŋayi dhu ŋunhi linyalanhany walŋakum dhiŋganhaŋur, waŋganygurryi yan Djesunhan. Bala ŋayi dhu linyalany gäŋun balan ŋunhi nhanukiyingala ŋayi dhunukulilnydja limurrunhan rrambaŋin.
2CO 4:15 Yo, bäydhi ŋarrakuny dhu ga ŋunhi ŋula nhä mala buna, yurr ŋuliwitjandhiny ŋayiny dhu ga ŋunhi God-Waŋarryuny nhumalanhany guŋga'yunna, märr nhumany dhu ga ŋunhi walŋan nhina. Ga ŋunhiyiny dhu nhakun dharrwan mirithirra ŋula nhämunhan' yolŋuny walal walŋathirrnydja ŋuriŋiyiny ŋunhi dhäwuy, ga ŋula nhämunharay'yi yan yolŋuy walal dhu ga ŋunhi buku-gurrpandja God-Waŋarrnhany; bala mirithirra yan walal dhu ga ŋunhi märr-yiŋgathirrnydja nhanŋu wokthunna manapan.
2CO 4:16 Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋayaŋuwnydja linyu ŋuli ŋunhi yakany ŋula gandarrŋurnydja djawaryurr ga ḏaḏawyurr. Bäydhi nhakun linyalaŋ dhu marrtji ŋunhi rumbalnydja yalŋgithirr bala worruŋuyirrnydja, galki dhiŋganharawnydja. Yurr bitjan bili walu-ŋupan yan God-Waŋarryuny ŋuli ga ŋunhany ŋunhi ŋayaŋuny linyalaŋ yuṯakuman ŋuriŋiyin ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryun nhanukal.
2CO 4:17 Ga dhiyal ŋunhi munatha'ŋurnydja wäŋaŋur linyu ŋuli marrtji ŋayaŋu-miḏikirr burakirr, yurr dhuwaliyiny ŋunhi ŋayaŋu-miḏikinyamirr rom mala nyumukuṉiny' yan ga gurririŋuw. Bili dhiyaŋiyiny ŋunhi ŋayaŋu-wutthunamirriynydja mala romdhu ŋunhiyiny ga bukulila ŋal'maram ŋunhin latjun' malany rom dhika djeŋarra'mirra, ŋayaŋu-goŋmirriyinyamirra ŋunhawala ŋunhi djiwarr'lila, ŋunhi ga bulun djuḻkmaram dhuwalaŋuwuynhany munatha'wuynhany ŋayaŋu-wutthunamirriny romnha. Bili linyuny dhu gi ŋunhi nhini ŋunhalnydja God-Waŋarrwalnydja djeŋarra'ŋur biyakun bili yan wiyinŋumirra.
2CO 4:18 Ga dhiyakiyin ŋunhi linyu ŋuli ga bitjandja bili yan ŋayaŋu-gatjpu'yundja, nhänhamiriwwun. Ga dhuwal ŋunhi limurr ŋuli ga nhä malany nhäma dhiyaŋ bala, dhuwaliyiny dhu gi dhärri gurriri yan, bala dhu dhawar'yurra, winya'yurra dhu. Yurr ŋunhany bala ŋunhi ŋula nhä mala limurr ŋuli gi bäyŋu dhiyal nhakun nhäŋu, ŋunhiyiny dhu ga dhärran yan, bitjanna bili yan wiyinŋumirra gupaḏalnha.
2CO 5:1 Yo, dhuwandja ŋunhi rumbalnydja ŋali balanya nhakun ḏalwaḏalwa, bili guwarr yan ŋali ga dhuwal nhina dhiyalnydja munatha'ŋurnydja. Ŋuli ŋayi dhu dhuwal ḏalwaḏalwany yupthurr, bala ŋali dhu ŋunhi ganarrthula dhuwandja rumbal. Bili God-Waŋarryuny ga ŋäthilmirriyaman limurruŋguny buṉbu ŋunhany djiwarr'ŋurnydja, ŋunhi ŋunhiyiny buṉbu yakan ŋula wiripuŋuwuŋ yolŋuwuŋ dhanuŋdhunawuy, ŋunhiyiny dhu ga dhärran yan bitjanna bili wiyinŋumirr yakan dhu buku-yupthun, ga ŋula ŋäthiliŋuyirr.
2CO 5:2 Dhiyalnydja munatha'ŋurnydja limurr ŋuli ga ŋunhi mirithirra yan dhika ŋayaŋu-gatjpu'yundja bitjanna, “Ye-e-e, nhäthan ŋarra dhu dhuwal marrtji manymaklilnydja wäŋalil ŋunha djiwarr'lilnydja?”
2CO 5:3 Bili ŋunhi limurr dhu märraŋuny yuṯany rumbal, ŋunhiny limurr dhu gi nhininy ŋunhalnydja yuṯaŋura yan wäŋaŋurnydja, bäyŋun bulu djolarra'.
2CO 5:4 Dhiyaŋuny bala limurr ga dhuwal baḏak yan nhina munatha'wuyyu rumbalyu, bala limurr ŋuli marrtji ŋunhi ŋayaŋu-ŋonuŋdhirra ṉinydjak-ŋorr'yunna. Yurr yakan nhakun limurr ŋuli gi ŋula biyakiyiny guyaŋi ganarrthanharawnydja dhiyakuny gay'yi rumbalwu, bili yuwalktja muka limurr ga dhuwal djälthirrnydja ŋurukun ŋunhi djiwarr'puywun rumbalwuny dhaṯthunminyaraw. Märr dhu ŋuriŋiyiny yuṯaynydja rumbalyu dhawar'yunamiriwyuny dharapulnha djaw'yun dhuwalaŋuwuywun ŋunhi munatha'wuywun rumbalwu.
2CO 5:5 Ga dhiyakiyi muka ŋunhi ŋayipiny God-Waŋarryuny limurrunhany ŋäthilmirriyaŋal, märr limurrnydja dhu ga yolŋuny walal nhina walŋan yan ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja, bitjanna bili yan. Ga bili muka ŋayi ŋunhi gurruparnydja nhanŋuwuy ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnhany limurruŋgala ŋayaŋulilnydja ŋäthil muka yan. Ga ŋuriŋiyiny ga ŋunhi maŋutji-lakaram ŋunhi dhu God-Waŋarryuny limurruŋguny gurrupula bukmaknha yan nhäny mala ŋapa-ŋal'maraŋun dhu marrtji, ŋunhi ŋayi ga ŋunhayi ŋayatham nhanukalaŋaw ŋayi yolŋuw walalaŋ.
2CO 5:6 Yo, dhiyakiyin ŋunhi ŋayaŋuw ŋarrany ŋuli ga ŋunhi nhinany ŋayaŋuny-mulkan barrarimiriwnha. Bili dhiyak warray ŋarrany ŋunhi marŋgi gam', Dhiyaŋuny bala ŋali ga dhuwal nhina dhiyal munatha'ŋurnydja dhuwandja rumbal, ŋunhiyiny nhakun ŋali ga nhina barrku yan beŋurnydja ŋunhi Garraywalnydja wäŋaŋur.
2CO 5:7 Dhuwandja limurr ŋuli ga ŋunhi galkiny nhina God-Waŋarrwalnydja yaka ŋuriŋiyiny limurr ŋuli gi nhäŋu ŋanya dhiyaŋ maŋutjiy warraŋulpuyyu limurruŋgiyingal, ŋany dhiyaŋun bili yan waŋganydhun romdhuny märr-nhirrpanminyawuyyun yan.
2CO 5:8 Yo, nhinany ŋali ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋuny-mulkan', bili ŋali ŋuli ga ŋunhi guyaŋany bitjanna, “Manymaknha muka ŋunhiyiny, märr ŋarrany dhu Garraywalnydja ga nhina galkin yanan.”
2CO 5:9 Bili dhiyakun ŋarra ŋuli ga ŋunhi yuwalktja djälthirr, ŋarra dhu ga ŋanyapinyan yan ŋayaŋu-djulŋithinyamaramany Garraynhan, bäydhi ŋunhi ŋarra dhu gi galkiny nhanukal nhini, nhä mak barrkuny yan nhanukalaŋaŋur, dhiyalnydja yan banydjiny munatha'ŋurnydja.
2CO 5:10 Bili yalalany ŋunhalnydja bukmaknha limurr dhu ŋunhi dhärriny gumurrŋurnydja nhanukal Djesu-Christkalnydja. Bala ŋayi dhu marrtji ŋunhi nhäŋun mala-djarr'yurra limurruny, ga gurrupulnydja ŋayi dhu limurruny ŋunhi balanya bili yan dharaŋana nhäny mala ŋunhi nhaltjarr limurr gan waŋga'-waŋganydhu djäma manymak ga yätjkurr dhiyal munatha'ŋur.
2CO 5:11 Yo, limurrnydja dhu ga ŋunhi mirithirra yan märr-ŋal'yundja God-Waŋarrwalnydja. Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋayaŋuw ŋanapurrnydja ŋuli ga lakaramany bilmaramany yolŋunhany walalany, märr dhu walalnydja ŋunhi bitjandhi bili muka märr-ŋal'yundhi nhanŋuny God-Waŋarrwuny. God-Waŋarrnydja ŋunhi yuwalk yan marŋgi ŋayaŋuwnydja limurruŋ, ga nhuma ŋunhi wiripuwurr, ŋunhi nhumany marŋgi yan ŋarrakuny ŋayaŋuw.
2CO 5:12 Yaka ŋanapurr gi dhuwal lakaranhamirr ŋunhi ŋanapurrunhawuynhany ŋanapurr, märr nhumany dhu ga yanbi ŋanapurruŋgun märr-ŋal'yun. Napurrnydja ga dhuwal dhäruk yan nhumalaŋ gurrupan, märr nhumany dhu märr-wiḏi'yun muka ŋanapurruŋgalnydja, bala nhuma dhu ga ŋunhi lakaramany dhunupan yan. Walalnydja ŋuli ga ŋunhi guyaŋa yanbi God-Waŋarryuny walalany ŋuli ga nhäma dhuwal yan warraŋul, ga yakan djinawany' ŋunha ŋayaŋuny, nhäthinya ŋayi ŋunhi yolŋu.
2CO 5:13 Bala walal ŋuli ga ŋunhi bawa'mirra lakaram ŋanapurrunhany. Wiripuny ŋanapurr ŋuli ga djäma ŋula nhä mala, ga walalaŋgalnydja yanbi ŋunhiyiny bawa'mirra, yurr ŋanapurrnydja ŋuli marrtji ŋunhi djäma yan, bili ŋanapurr ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun. Ga waŋany ŋanapurr ŋuli ga ŋunhi dhärukthuny bawa'miriwyun ga dhunupaynha ŋunhi ŋanapurr ŋuli marrtji lakaramany guŋga'yundja nhumalany.
2CO 5:14 Yo, Djesu-Christkalnydja märr-ŋamathinyaray ŋuli ga ŋunhi marrtjinyamaraman ŋanapurrunhany. Bili ŋanapurr ŋunhi marŋgithinany waŋganygun yan yolŋuwnydja Djesu-Christkun, ŋunhi ŋayipin yan dhiŋgaŋal dharapul djaw'yurr bukmakkuny yolŋuw walalaŋ, ga ŋunhiyiny nhakun limurrnydja bitjarryi bili yan dhiŋgaŋalyi bukmak.
2CO 5:15 Yo, ŋayiny ŋunhi dhiŋgaŋal bukmakku yan walŋakunharawnydja, märr dhu limurrnydja, ŋunhi limurr ga dhuwal walŋany nhina, ŋaliny dhu ga ŋunhi nhina nhanŋuwuynha yan. Ga yakan ŋaliny dhu ga buluny nhina litjalaŋgiyingalnydja djälyu, märr limurr dhu ga nhinany nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkun, ŋunhi ŋayi dhiŋgaŋal limurruŋ, ga buluyi ŋayi walŋathin.
2CO 5:16 Dhiyaŋuny bala limurr dhu ga yakan nhäma yolŋuw warraŋulpuynydja ŋula nhä malany. Ŋäthilnydja ŋarrany ŋuli ganha ŋunhi guyaŋanha Djesu-Christnhany dhuwal yan warraŋul ŋapaŋur, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan nhina dhiyal munatha'ŋur. Yurr yakan ŋarra dhu ga buluny ŋanya guyaŋa bitjandhiyi balayiny roŋiyirrnydja; guyaŋany ŋarra dhu ga ŋanya dhuwal balan bitjana djiwarr'lila.
2CO 5:17 Ga ŋunhi ŋayi yolŋu bilin nhakun waŋgany-manapanminyawuynha nhanukala Djesu-Christkalnha, ŋunhiyiny ŋayi yolŋu wiripun dhika yuwalknha yan yuṯa. Ŋäthiliŋuny nhanŋu ŋunhi rom bilin winya'yurra buwayakthinan, ga dhiyaŋuny bala ŋayi yuṯan yolŋu, ga nhinany ŋayi ga ŋunhi yuṯaŋura yan romŋurnydja.
2CO 5:18 Yo, God-Waŋarrwuŋuny dhuwal ŋanapurrnydja djämapuy bilin yuṯathinan. Bili ŋuliwitjarryin ŋunhi nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra burakinyawurr ŋayi ŋanapurrunhany bäyarran. Bala yan ŋayi ŋanapurruny djäman gurrupar, märr napurrnydja dhu ga ŋunhi dhäwuny lakaraman wiripuwurruŋguny ŋunhiŋuwuyyiny gumurrkunhaminyawuynydja rombuy, märr walalnydja muka dhu ga bitjandhi bili yan nhina waŋganyŋuryi yan nhanukal God-Waŋarrwal.
2CO 5:19 Ga dhäruktja ŋayi ŋunhi gurrupar ŋanapurruŋgal lakaranharawnydja bitjarra gam'. Dhuwalatjanna bili yan Djesu-Christkalaŋuwurra ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarryuny ŋayaŋu-manaparnydja bukmaknhany yolŋuny walalany. Yakan ŋayi dhu ga ŋunhi buluny nhäma limurruŋguny yätjkurr mala dhä-gir'yunarawnydja; yanan ŋayi ŋunhi djaw'yurra buwayakkuŋala limurruŋ yätjkurrnydja mala ŋuriŋiyin ŋunhi Djesu-Christkala maŋguyny'tja', märr limurrnydja dhu bukmaknha ga nhinany galkin yänan nhanukala galŋa'kalŋan.
2CO 5:20 Ga waŋany ŋanapurr ŋuli ga dhuwal nhanukal muka dharapulŋurnydja Djesu-Christkal, ŋunhi ŋayi gan waŋan ŋanapurruŋgalaŋuwurr dhärukkurr. Ga dhuwalatjanna ŋunhi Djesu-Christkala yäkuynydja ŋanapurr ga waŋany nhumalany bitjandja, “Buku-djulŋimirr, bilyurra walal ga märr-yuwalkthin Djesu-Christnhany, märr nhuma dhu ga nhinany galkin yänan God-Waŋarrwala mägayamirriŋura romŋurnydja.”
2CO 5:21 Ŋayiny ŋunhi Djesu-Christtja yolŋu gänaŋ'thurra gan bukmakkalnydja yolŋuwal, ga bäyŋun ŋayi ŋunhi ŋula nhä waŋgany yätjkurrnydja djäma. Yurr ŋayiny God-Waŋarryuny warrpam'thurr ŋunhiyiny ŋula nhä mala yätjkurrnydja limurruŋguny rarr'yurrnydja nhanukala Djesu-Christkala, bala ŋayin ŋunhi rom-baḏatjtjurrnydja, märr ŋayi ŋunhi limurrunhany ŋayaŋu-dhunupan lakaraŋal.
2CO 6:1 Yo, djämany ŋanapurr ŋuli marrtji dhuwal rrambaŋin God-Waŋarryun, ga yorrnha ŋanapurrnydja ŋuli ga ŋunhi waŋany nhumalaŋ bitjandja gam', “Marrkapmirr walal buku-djulŋimirr, yuwalkkuŋun yan walal gi märraŋuny ŋunhiyiny ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny mel-wuyunawuynydja rom, yakan gi djalkthurrnydja ga bäykarraŋuny.”
2CO 6:2 Bili God-Waŋarrnydja ga ŋunha waŋa bitjanna, “Ŋuli dhu ŋunhi dhawu'-nhirrpanawuynydja walu maḻŋ'thurr, ŋarrany dhu ŋäman nhuŋu bukumirriyanhawuynydja, bala ŋarra dhu walŋakuman nhuna. Bili ŋunhi dhu walŋakunhamirrnydja rom buni, bala ŋarrany dhu guŋga'yurra yan nhunanhany. Bili dhuwanna ŋunhi waluny bilin bunanan. Dhuwanna ŋunhiyiny walu nhuŋu walŋakunharawnydja.”
2CO 6:3 Ŋanapurrnydja ŋuli gi dhuwal yaka djälthi napurr dhu ga dhukarr-gungam ŋula yolkuny yolŋuw. Märr ŋayi dhu yaka muka ŋula yolthuny yolŋuy maḻŋ'maram ŋula nhäny yätjkurrnydja dhiyalnydja Garraywalnydja djämaŋur, dhuwal ŋunhi ŋanapurruŋgalnydja goŋŋur.
2CO 6:4 Ŋanapurrnydja ŋuli ga ŋunhi nhina dhuwurr-ŋamathirr yan ŋunhi ŋula wanhawitjandja romgurr malaŋuwurr, märr dhu yolŋuynydja walal dharaŋan muka ŋanapurrunhany, ŋunhi ŋanapurrnydja dhuwal nhanŋu warray djämamirr mala God-Waŋarrwu. Bäydhi, ŋunhi ŋanapurr ŋuli ga marrtji marimirrikurrnydja romgurr mala, ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurrnydja, ga wiripuny napurr ŋuli ga nhina dhäparŋ'nha yan ŋula nhämiriwnha.
2CO 6:5 Yo, bäydhi ŋunhi napurrunhany walal gan dhuwal bumara bartjunmaraŋal ga galkar gan dharruŋgulil, ga wiripuny ŋanapurruny ŋuli yolŋuynydja walal ḻiw'maranhan dhärranha bala ganha bunhan. Yurr ŋanapurruwuynydja ŋuli marrtjinya ŋunhi djämany mirithinyan yan, nhinan muka napurr gan dhuwal maŋutji-ŋorranhamiriw, ga bäydhi ŋoy-ŋathamiriwnydja mala.
2CO 6:6 Yurr balanyarayyiny malaŋuy ŋuli ŋunhi ŋanapurrunhany bäyŋun bilmaranha ga ḏaḏawmaranha; ŋanapurrnydja ŋuli ga ŋunhi nhinany ŋayaŋu-ḏarrtjalknha yan ga rom-dhunupan. Ga ŋunhi ŋuli yolŋuy walal djäma ŋula nhä mala djarrpi'kunhany ŋanapurruŋ, ga ŋanapurrnydja ŋuli ŋunhi märranhan yanan walalaŋguŋ, ga yakan ŋanapurr ŋuli ŋunhi bondiny maḏakarritjthinya; bulnha ŋanapurrnydja ŋuli marrtjinya goŋ-rulwaŋdhunminya ŋurikiwurruŋguny ŋunhi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ. Bili ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarrwuny Dhuyu-Birrimbirr nhinanany ŋanapurruŋgala, ga djäman ŋayi gan ŋanapurruŋgalaŋawurr. Ga yuwalknha yan ŋarrany ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ.
2CO 6:7 Ŋanapurrnydja ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu lakaram yuwalkkuman yan, ga djämany napurr ŋuli ga dhuwal God-Waŋarrwala yan ganydjarryuny. Ga nhinany ŋanapurr ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋu-dhunupan yan, ga ŋuriŋiyin ŋanapurruny ŋuli ga ŋunhi romdhuny dhunupaynha gungamany warrpam'thunna yan. Ga bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy bumany ŋanapurruny.
2CO 6:8 Yo, wiripuwurrnydja ŋuli ga ŋunhi yolŋu walal märr-ŋal'yun muka ŋanapurruŋ, ga wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋuli ga ŋunhi ŋanapurruny nhäŋiniŋ' lakaraman, ga wiripuwurrnydja yolŋu mala ŋuli ga dhä-wokthun ŋanapurruŋ. Ga wiripuŋuynydja yolŋuy walal ŋuli ga yätjkurr-lakaraman ŋanapurruny, bala walal ŋuli marrtji lakaranhamirrnydja ŋanapurrunhany yanbi ŋanapurrnydja nyäḻ'-ḏilkurra mala, yurr ŋanapurrnydja ŋuli ga ŋunhi lakaramany yuwalknha yan ga dhunupan dhäwuny' mala.
2CO 6:9 Wiripuny walal ŋuli ga ŋunhi waŋa ŋarrakuny bitjanna, “Yol dhika ŋayi yolŋu Bolnydja yäku?” Yurr nhumany ŋunhi wiripuwurrnydja marŋgimirr warray ŋarrakuny mirithirr. Ga wiripuny walal ŋuli ŋunhi waŋa bitjanna ŋarraku, “Galki ŋayi dhu ŋunha dhiŋgaman,” ga bitjan. Yurr ŋarrapiny ga dhuwal baḏak yan marrtji walŋa yan. Ga raypirri'yurr warray ŋayi gan ŋunhi ŋanapurruny God-Waŋarryuny gumurr-ḏälkurrnydja romgurr, ŋunhi galki balaŋ ŋanapurrnydja dhiŋganhan muka, yurr bäyŋu warray ŋanapurr dhiŋganhany.
2CO 6:10 Yuwalk warray ŋanapurr ŋuli ga ŋunhi marrtji galŋa-miḏikinyamirriwurrnydja romgurr, yurr ŋanapurr ŋuli ga ŋunhi nhinany galŋa-djulŋithirra yan. Napurrnydja dhuwal ŋurruwuyk mala yolŋu'-yulŋu, ŋula nhämiriw, yurr dharrwan dhu ŋunhi yolŋuny walal ḻukunydja'yirr dhuwalatjandhiny ŋunhi ŋanapurruŋgalaŋuwurrnydja djämakurr. Dhiyalnydja ŋunhi munatha'ŋurnydja ŋarra ŋuli ga ŋunhi nhina goŋ-waŋaran, yurr yuwalktja ŋarra ga dhuwal ŋayathamany warrpam'nha yan.
2CO 6:11 Yo, marrkapmirr walal. Mirithirr yan ŋanapurr ga dhuwal märr-ŋamathirrnydja, nhumalaŋguny dhipaliyiny wäŋa-Gorinbuywuny yolŋuw walalaŋ. Bili muka ŋanapurr gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋ dhunupan yan. Bäyŋun ŋanapurr gan ŋunhi ŋula djuḻuḻ'maraŋalnydja nhumalaŋgal. Ga bilin ŋanapurr gan dhuwal gumurr-ŋamathinan nhumalaŋguny.
2CO 6:12 Yaka ŋanapurr dhuwal ŋayaŋu-gunganhaminya nhumalaŋguny, yurr nhumalaŋ warray dhuwaliyi ŋayaŋu-dhaḻyunawuynydja ŋanapurruŋgal märr-ŋamathinyaŋur.
2CO 6:13 Nhumany dhuwal balanyan nhakun ŋunhi djamarrkuḻin' ŋanapurruŋ. Nhämirr balaŋ nhumany dhu ga märr-ŋamathirra ŋanapurruŋguny, biyakun märr-ŋamathin walal ŋanapurruŋ. Buku-djulŋimirr, gatjuy mirithin yan walal ḻapmaraŋuny birrŋ'maraŋun yan ŋayaŋuny nhumalaŋguwuy nhuma ŋanapurruŋguny märr-ŋamathinyaraw.
2CO 6:14 Yakan gi buluny waŋgany-manapul ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli gi yaka märr-yuwalkmirriyi Djesu-Christku, bili ŋunhiyiny walalaŋguny ga rom gänaŋ'thunna nhumalaŋgalaŋaŋurnydja. Yakan maṉḏany dhu ga ŋunhi rom-dhunupany yolŋu ga rom-djarrpiny' nhina waŋganyŋurnydja. Ga maṉḏa buku-munha' ga baḏayala', yaka maṉḏany dhu ga ŋunhi dhärra rrambaŋiny waŋganyŋurnydja dharapulŋur.
2CO 6:15 Ga maṉḏa ŋunhi Djesu-Christtja ga Mokuynydja, yaka maṉḏany ŋunhi ḻundu'manydji. Ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga märr-nhirrpanmirr Djesu-Christkalnydja yan, nhanŋuny ŋunhi guyaŋanhawuy ga gänaŋ'thunna wiripuŋuyirra ŋurikalnydja yolŋuwal ŋunhi ŋayi ŋuli gi yaka märr-yuwalkmirriyi ŋanya.
2CO 6:16 Nhä ŋunhi dhunupa nhe dhu ga gäma goŋbuynhany djämapuynha waŋarrnha malaŋuny räliny God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirrililnydja buṉbulil? Bäyŋu warray, bili limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal God-Waŋarrwun buṉbu, ŋurikiyin Waŋarrwu ŋunhi ŋayi ga nhina walŋa-wiyinŋumirra. Bili ŋayipiny ga God-Waŋarrnydja waŋa bitjanna gam', “Ŋarrany dhu ga nhina dhiyaliyin ŋarrakiyingalaŋuwala yolŋuwalnydja walalaŋgal, yurr nhinany ŋarra dhu ga ŋunhi ŋunhiliyin galŋa'kalŋan yan mala-manapanna walalaŋgal. Ŋarrany dhu ŋunhi walalaŋgun God-Waŋarr, ga walalnydja dhu ŋarrakun yolŋu walal.”
2CO 6:17 Ga wiripuny ŋayi Garray waŋan bitjarr, “Yakan gi buluny ŋayathul ŋula nhä mala, ŋunhi ŋuriŋiyi mala nhumalany dhu ga roŋanmaram gäma balayi yätjkurrulil, Gatjuy biyakun gänaŋ'maranhamirra nhunapinyany nhe walalaŋgalaŋaŋurnydja, märr ŋarrany dhu märraman nhumalany.
2CO 6:18 Ŋarrany nhumalaŋ dhu Bäpa'mirriŋun, ga nhumany dhu ŋarrakun djamarrkuḻi', bukmak yan miyalkkurruwurr ga ḏirramuwurr.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Garraynydja Ŋutu' Ḏälnydja Yäwaynydja Waŋarrnydja waŋan.
2CO 7:1 Marrkapmirr walal, limurruŋgun ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar bitjarryiny. Gatjuy limurrnydja ḏarrtjalkkunhamirra, djalkthunna limurr bukmaktja nhä malany djarrpiny', ŋayi balaŋ bäynha baḏuwaḏuyurra yätjkurruyaŋun rumbalnhan ga birrimbirrnhan limurruŋ. Yänan limurr dhu ga ŋunhi nhinany ḏarrtjalknha, bili limurr ga dhuwal makmakthun muka romguny God-Waŋarrwalaŋaw.
2CO 7:2 Marrkapmirr walal, nhumany ḻapmaraŋun nhumalaŋguwuynydja nhuma ŋayaŋu napurruŋguny. Yaka ŋanapurrnydja dhuwal djäma ŋula nhä yätjkurr ŋula yolkuny. Ga yakayi yan ŋanapurr ŋula yolnhany dhuwal bilmaranha yätjkurrulilnydja, ga bäyŋuyi yan ŋanapurr ŋula yolnhany mayali'-gänha.
2CO 7:3 Yurr yaka ŋarra ga dhuwal waŋa yätjkurr-lakaramany nhumalany. Bili muka ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋgal, ŋunhi nhuma dhuwal ŋayaŋumirr mala ŋanapurruŋgalaŋumirr. Yurr guyaŋi yan ŋanapurr dhu gi dhuwal nhumalany, ga märr-ŋamathi yan nhumalaŋ, bäydhi limurr dhu marrtji ŋunhi murrmurryurrnydja bala rrambaŋiny, nhä mak limurr dhu gi walŋany yan nhini. Bili muka ŋarra ŋunhi lakaraŋal nhumalaŋ ŋäthil yan bitjarryiny.
2CO 7:4 Ŋarrany ga dhuwal märr-yuwalkthirra nhumalaŋguny. Ga märr-wiḏi'yundja ŋarra ga dhuwal nhumalaŋgal mirithirr yan. Ga mirithirr yan ŋarra ga dhuwal ŋayaŋu-djulŋithirrnydja, ga ŋayaŋu-marrparaŋdhirrnydja nhumalaŋgal, bäydhi ŋanapurr ga ŋunhi dhiyalnydja nhakun nhina marimirriŋurnydja.
2CO 7:5 Yo, ŋunhi napurr bunany dhiyalnydja wäŋaŋur Matjataniyany, ga bitjarr bili gan ŋunhi ŋula nhaliynydja malaŋuy ŋanapurrunhany ŋayaŋu-miḏikumar yan, ga yakan ŋanapurr gan ŋunhi nhinanany ŋula galkunminany. Bitjarra bili ŋanapurr gan ŋunhi dhä-ḏälthinyaminan waŋanhaminany bala-räli'yunminan yan ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi walal gan yaka märr-yuwalkmirriyin Djesu-Christku. Ga ŋoy-gärrinany ŋanapurr gan ŋunhi mirithinan yan ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal gan märr-yuwalkmirriyin nhanŋu Garraywu.
2CO 7:6 Yurr God-Waŋarryu ŋayipi ŋuli marrtji ŋunhi marrparaŋgumany ŋunhiny yolŋuny ŋayaŋu-ŋonuŋnhany. Bala yan ŋayi djuy'yurra Dätitjnhan ŋanapurruŋguny marrparaŋgunharaw.
2CO 7:7 Yaka yan ŋanapurr ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithirr ŋuriŋiyiny ŋunhi goyurryuny nhanukal; ŋany wiripuny ŋayi napurruny ŋayaŋu-djulŋithinyamaraŋal dhäwuynha ŋunhi ŋayi gan lakaraŋal nhumalaŋgalaŋuwuynha, bili yuwalktja ŋunhi nhuman ŋanyanhany marrparaŋguŋal ŋunhiyiny yolŋuny Dätitjnhany. Ga lakaram ŋayi ŋunhi ŋanapurruŋgal, ŋunhi nhumany ga dhuwali djälthirrnydja nhänharawnha ŋarrakuny, bili ŋäthilnydja nhuma gan ŋunhi ŋayaŋu-warwumirriyaŋal ŋarrany. Dhiyaŋuny bala ŋarrany ga dhuwal mirithirra yan ŋayaŋu-djulŋithirrnydja.
2CO 7:8 Ga yuwalknha nhuma ŋunhi ŋayaŋu-miḏikinany ŋuriŋiyiny, ŋunhi nhuma märraŋalnydja ŋunhiyi djorrany' ŋarrakuŋ. Yurr dhunupa ŋunhiyi ŋarrakuny, ŋunhi ŋarra djuy'yurrnydja ŋunhiyiny djorra' nhumalaŋgal ŋäthilnydja, ga bäydhi nhakun ŋuriŋiyi dhäwuynydja nhumalany ŋayaŋu-warwumirriyaŋal, yurr yän ŋunhiyiny guwarr. Yurr yuwalktja ŋarra ŋunhi wuyurr nhumalaŋ, ŋunhi ŋarra nhumalany ŋayaŋu-miḏikumarnydja ŋuriŋiyiny djorrayny'tja, ga dhiyaŋuny bala ŋarra dhuwal manymaknha.
2CO 7:9 Yo, dhiyaŋuny bala ŋarra ga dhuwal ŋoy-djulŋithirra nhina. Yaka ŋarra gi dhuwal ŋayaŋu-ŋamathiny ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋarra nhumalany ŋayaŋu-wutthurrnydja ŋuriŋiyi djorrayny'tja. Yurr dhuwalatjarryin ŋunhi nhumalaŋgiyingalaŋuwurra yan galŋa-yätjinyawurr nhumany ŋunhi bilin dhunupayanhaminan. Bala ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarrnydja djäman nhumalaŋgal ŋulatjarryiny ŋunhi djorra'kurrnydja. Ga yaka ŋanapurr ŋunhi djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja nhumalaŋ.
2CO 7:10 Ŋunhi ŋayi ŋuli God-Waŋarryuny limurruny ḻiyamirriyamany ŋuliwitjandhi bili yan ŋunhi limurruŋgiyingalaŋuwurr yan galŋa-yätjinyamirriwurrnydja romgurr, bala limurrnydja ŋuli ŋunhi ḻiya-gulinybunhamirrnydja bala yan bilyunna ganarrthaman ŋunhi yätjkurrnydja, bala yan walŋathirra, ga ŋunhiny nhakun limurruŋ manymaknha. Yurr ŋuli limurr dhu ga ŋunhi munatha'wuyyuny yan warwuy warwuyun, ŋuriŋiyiny limurruny ga gäma dhiŋganhamirrilila romlil.
2CO 7:11 Yo, yuwalk dhuwaliyiny. Gatjuy nhänhamirr ŋathil nhunapinya nhe. Dhiyaŋuny bala nhuma ga dhuwaliyi yuwalknha yan djälthirrnydja nhinanharawnydja dhunupawnha ga ŋamathanharawnha yan, bili nhuma ga dhuwali milkunhamirra ŋunhi nhuma ga dhuwali yuwalknha yan dhunupan nhinany. Bala nhuma ga dhuwali dhiyaŋuny bala ŋapiri-ŋurrkaman ŋunhiyiny yätjkurrnydja. Ga yorrnha nhuma ga dhuwal ganyim'thundja ŋurikiyiny romgu. Dhiyaŋuny bala nhumany ga dhuwal märrliyanhamirrnydja ŋarrakala. Dhuwandja nhuma ga mirithirra yan galŋarrarrayundja. Ga bilin nhakun nhuma ga dhuwali girri'-ŋamathirra nhinany, nhuma dhu yan dhä-gir'yunna ŋunhiyiny yolŋuny. Yo, dhiyaŋuny bala nhuma dhuwal milkunhaminan nhumalanhawuynhany nhuma, ŋunhi nhumany dhuwal dhuwurr-dhunupan balanyan yolŋu walal, yakan nhakun nhuma gi ŋunhi buluny djälthi ŋurikiyiny ŋunhi djarrpiwny'tja romgu.
2CO 7:12 Yo, ŋunhi ŋarra djorrany' nhumalaŋ wukirri, yaka ŋunhi ŋurikiyiny yolŋuw dhä-gir'yunarawnydja, ŋunhi ŋayi gan nhumalany ŋayaŋu-miḏikumar nhanukiyingal ŋayi djarrpiy' mala romdhu. Yuwalktja ŋarra ŋunhi djorrany' wukirri nhumalaŋ milma yan God-Waŋarrwal, märr nhuma dhu nhumapiny nhänhamirra nhumalanhawuynhany nhuma, ŋunhi nhumany ga dhuwaliyi yuwalkkuman yan märr-ŋamathirr ŋanapurruŋguny.
2CO 7:13 Bala napurrunhany ŋunhi mirithinan yan marrparaŋguŋal ŋuriŋiyiny dhäwuy ŋunhi ŋayi Dätitjthu gäŋal napurruŋ ŋunhiny mirthirra ŋayaŋu-djulŋithinyamirra, bili ŋayipiny ŋunhi Dätitjtja yolŋu goŋmirriyinany mirithinan dhika, bili mirithinan yan nhumany ŋunhi gumurr-ŋamathinany nhanŋu.
2CO 7:14 Ŋäthilnydja ŋarra gan lakaraŋal nhanukal Dätitjkal, ŋunhi nhumapiny dhuwaliyi ŋamakurr yan mala, ga bäyŋu nhuma ŋarrany ŋula gora-gurrupana. Bitjarra bili ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋgalaŋawuynydja dhäwu manymaknha, ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋayi ŋunhi yuwalknha yanan, ŋunhi ŋarrany gan lakaraŋal nhumalaŋgalaŋuwuynydja.
2CO 7:15 Ga mirithirra nhakun ŋayi ga dhuwal nhumalaŋ märr-ŋamathirrnydja ŋunhiyiny yolŋu Dätitjtja, bili ŋayi ga ŋunha guyaŋan, ŋunhi nhaltjarr nhuma gan dhäruk märraŋal ŋanapurruny, ga nhaltjarr nhuma ŋunhi gumurr-ŋamathin nhanŋu, makmakthurr manapar.
2CO 7:16 Mirithirra yan ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ ŋayaŋu-djulŋithirrnydja, ga yuwalknha yan ŋarra ga dhuwal märr-yuwalkmirriyirrnydja nhumalaŋ dhiyaŋuny bala.
2CO 8:1 Way, wäwa ga yapa walal, dhäwu ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaram ŋunhi nhaltjan ga God-Waŋarryu djäma manymak mirithirr mel-wuyunamirr rom nhanukalaŋaw ŋayi yolŋuw walalaŋ, bäpurruw ga bäpurruw dhiyal wäŋaŋur Matjataniya.
2CO 8:2 Wiyin warray walal gan ŋunhi birrka'yurrnydja ŋayaŋu-miḏikumarnydja, yurr walalnydja gan ŋunhi bitjarra bili yan ŋayaŋu-djulŋithinan bili walal gan ŋunhi God-Waŋarrwala yan goŋŋurnydja ga djägaŋurnydja nhinan, bala walal gan ŋunhi yänan gurruparnydja märryuny dhapinyaynha, mel-wiḏi'yunamiriwnha, guŋga'yurrnydja gan ŋunha wiripuwurrunhany yolŋunhany walalany, bäydhi nhakun walalawuynydja ŋunhi ŋurruwuykmirr.
2CO 8:3 Yo, ŋayathaŋalnydja walal gan ŋunhi nyumukuṉiny' yan, bäyŋu ŋula yindi. Yurr walal gan yänan gurruparnydja ŋayaŋuynydja dhapinyaynha; bäyŋun walal ganha ŋula dhuḏi'maranha walalaŋguwuynydja walal. Bili mirithinany walal gan ŋunhi djälthinany ŋurukun ŋunhi ŋurruwuykmirriwnha yolŋuwnydja walalaŋ guŋga'yunaraw.
2CO 8:4 Ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany ŋanapurruŋgalnydja gam', “Buku-djulŋimirr, gäma nhuma dhu dhuwaliyiny mala mundhurr ŋanapurruŋguŋuny gurrupanawuy ŋurikiwurruŋgun ŋunhi Godkalaŋumirriwnha yolŋuwnydja walalaŋ balan Djudiyalila wäŋalil.”
2CO 8:5 Ga ŋanapurrnydja gan ŋunhi guyaŋan yanbi walal gan ŋunhi gurrupar ŋula nhä nyumukuṉiny', bäyŋu, gurruparnydja walal gan ŋunhi bulu warray dhaŋaŋ mundhurrnydja buku-ŋal'maranhawuy warray. Ŋurruŋuny walalawuy ŋathil dhayuŋanmin Garraywal, ga dhäŋur beŋuryiny walal ŋunhi ŋanapurruŋgalnydja muka gurrupanmin ŋayaŋu djämaw, bili walal gan ŋunhi djälthin walal dhu ga guŋga'yun ŋanapurruny ŋuriŋiyin bili yan God-Waŋarrwala ŋayaŋuynydja.
2CO 8:6 Ga ŋurikiyin ŋunhi ŋarra guyaŋan Dätitjkuny djuy'yunaraw dhipaliyiny nhumalaŋgalnydja. Bili ŋunhi ŋayi ŋäthilnydja marrtji nhumalaŋgal dhipaliyi, bala nhumany ŋunhi ŋurruyirr'yunna rulwaŋdhunna marrtji mundhurrnydja, bala dhä-gandarrŋurnydja nhuma ŋunhi märr-djawaryunna, bala yan ḏaḏawyunna. Ga dhiyaŋuny bala ŋayiny dhu ga Dätitjthuny nhumalanhan guŋga'yun, märr nhuma dhu dhawar'maram yan ŋunhiyi bili djäma, märr nhuma dhu milkuman märr-ŋamathinyawuynydja nhumalaŋguwuy nhuma ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurruwuykmirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
2CO 8:7 Nhumany ga dhuwal ŋayatham bukmak yan ŋunhi ŋula nhäny malany ŋamakurrnydja. Mirithirr yan nhuma ga dhuwali märr-yuwalkmirriyirr God-Waŋarrwuny, ga waŋany nhuma ga lakaramany God-Waŋarrwuny dhäwu nhakun dhawaṯmaraman warraŋulkuman, ga mirithirr yan nhuma marŋgi ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny. Bitjan bili yan nhuma ŋuli ga dhuwaliyi ralpa'-ralpayirr God-Waŋarrwalaŋawnydja djämaw, ga mirithirr yan nhuma ga märr-ŋamathirr ŋanapurruŋguny. Ga djämany nhuma ga dhuwaliyi nhäny mala ŋamathaman yan. Nhämirr balaŋ nhuma gi biyakiyi bili yan gurrupul märryu dhapinyayyi yan ŋamathaŋ? Ga dhuwalatjandhin ŋunhi dhukarrkurr, nhuma dhu ga ŋunhi yuwalkkumany milkum nhumalaŋguwuy märr-ŋamathinyawuynydja ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ.
2CO 8:8 Yaka ŋarra gi dhuwal dhar'thar-gurrupulnydja nhumalany, ŋany dhuwal ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋgal wäŋa-Matjataniyapuynha yolŋuny walalany, ŋunhi nhaltjan walal ŋuli ga gurrupan ŋayaŋuy dhapinyay, ga yan nhakun ga birrka'yun maḻŋ'maram nhumalaŋgalnydja, nhäthinya ŋunhi nhumalaŋguŋuny märr-ŋamathinyawuy yuwalk, wo yän ŋunhi dhäruk nhuma ŋuli ga waŋa?
2CO 8:9 Bili muka nhuma dhuwal marŋgi Garraywuny limurruŋgalaŋaw Djesu-Christkuny, ŋunhi nhä mala ŋayi gan gurrupar limurruŋ, bili mirithin yan ŋayi gan ŋunhi märr-ŋamathinany limurruŋguny yuwalkkuŋala yan. Ŋäthilnydja ŋunhi Garraynydja Djesuny bulu warray ŋayiny gan nhinan ḻukunydja, bili bukmak ŋunhi nhäny mala warrpam' nhanŋuwuy yan. Yurr ŋayi ŋunhi warrpam'nha yan nhäny mala nhanŋuwuy ŋayi ganarrthaŋala, bala yan ŋayi dhiyalnydja munatha'ŋurnydja ŋurruwuykkunhaminan ŋanyapinya ŋayi, märr ŋunhi ŋuliwitjarryiny nhanukalaŋuwurrnydja ŋurruwuykthinyawurr limurrnydja dhu bulun dhika ḻukunydja'yirr.
2CO 8:10 Yo. Dhuwaliyin mala ŋarra nhumalaŋ gan ŋunhi guyaŋanany. Ŋunhiyin ŋunhi manymaktja nhumalaŋ, nhuma dhu ŋathil dhawar'maram djäma nhumalaŋguwuy nhuma, ŋunhi nhuma ŋurruyirr'yurr ŋuriŋi bala dhuŋgarray. Nhuma muka ŋunhi ŋäthilnydja ŋurruyirr'yurr gurruparnydja gan, ga bulu nhuma rom-nhirrpar nhaliy dhukarryu nhuma dhu ga ŋunhi gurrupan mundhurr mala. Nhuma ŋunhi ŋäthilnydja gan bitjarryiny guyaŋan, ga yurrnha gan ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal guyaŋan balanyarawyiny gurrupanaraw.
2CO 8:11 Nhämirr balaŋ nhuma dhu dhiyaŋuny bala dhawar'maraman ŋunhiyiny mala djäma. Ŋäthilnydja nhuma ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithinyaray muka romdja-nhirrpar gurrupanarawnydja. Gatjuy, biyakun ŋayaŋu-goŋmirriyin gi gurrupulnydja, beŋuryiny ŋunhi nhä mala nhuma ga dhuwaliyi ŋayatham.
2CO 8:12 Ŋuli nhe ga ŋunhi yuwalktja djälthirr gurrupanarawnydja, yakan warwuyurrnydja ŋurikiyiny ŋunhi nhä mala nhe ga dhiyaŋ bala ḻurrkun' ŋayatham. Yänan nhe dhu ga ŋunhi gurrupandja dhipuŋuryiny mundhurrŋur ŋunhi nhämunha' nhe ga ŋayatham, bala dhu ŋunhi God-Waŋarryuny ŋayaŋu-djulŋithinyaraynha yan märramany ŋunhiyiny nhokuŋuny gurrupanawuy. Bili ŋayiny ga ŋunha nhäma ŋunhan ŋunhi ŋayaŋun djinawan', nhäthinya ŋali ŋuli ŋunhi gurrupan.
2CO 8:13 Yaka ŋarra nhumalany ga dhuwal waŋa dharrwawnydja gurrupanaraw, märr walalnydja dhu ŋunhalnydja wiripuwurrnydja yaka muka ḏaḏawyun gurrupanaŋur. Ŋany yaka ŋarra djäl nhumalaŋ nhuma dhu ga nhina ŋurruwuyktja ga marryany'. Ŋarrany djäl nhumalaŋ nhuma dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal nhina rrambaŋi yan ga waŋganyŋur, märr dhu yaka ŋula yol yolŋu marrya'yirrnydja djägamiriwŋurnydja.
2CO 8:14 Dhiyaŋuny bala nhumany dhu ga dhuwal ŋayathamany dharrwan mirithirra, bala yanbi nhumany dhu ga ŋunhiyiny gurrupanna. Guŋga'yurr muka ŋunhany ŋunhi yolŋuny goŋ-waŋaranhany mala, ŋunhi walal gi bäyŋu ŋula ŋayathul. Ga ŋuli walal dhu ga ŋayatham dharrwany, ga walalnydja muka dhu nhumalanhany guŋga'yundhi, märr balanyarayiny romdhu, walal dhu gana'yirr ga nhuma dhu gana'yirr.
2CO 8:15 Bili ŋunha ŋunhi djorrayny'tja ga lakaram bitjanna gam', “Ŋunhi ŋuli ga yolŋuy ḻuŋ'maram dharrwany mirithirrnydja, ga bäyŋun ŋayi gi ŋunhi ŋula bäythinyawuynydja ŋayathul nhanŋuwuynydja ŋayi. Ga ŋuriŋiny yolŋuy ŋunhi ŋayi ŋuli ga ḻurrkun' yan ŋayatham, yakan ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhina marryany'.”
2CO 8:16 Yo, mirithirr yan ŋarra ga dhuwal buku-gurrpandja God-Waŋarrnhany, bili ŋayi ga ŋunha djäman Dätitjkalnydja ŋayaŋuŋur, ga yuwalknha ŋayi ga ŋunha Dätitjtja djälthirr guŋga'yunarawnydja nhumalaŋ, balanyayi bili yan nhakun ŋarrapi.
2CO 8:17 Yaka ŋunhi ŋanapurrnydja gan ŋanya ganydjarr-gurrupar marrtjinyaraw dhipaliyiny nhumalaŋgalnydja. Ŋayipi yan ŋunhiyiny guyaŋan, bili ŋayi ga ŋunhi yuwalk yan djälthirr nhumalaŋ guŋga'yunaraw.
2CO 8:18 Ga bitjarryi bili muka ŋanapurr ŋunhi wiripuŋunhany yolŋuny djuy'yurryi dhipaliyi nhumalaŋgal, Ŋayin dhu ga ŋunhiyin yolŋu marrtji rrambaŋin maṉḏan Dätitjnha, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi dhuwalaŋuwuyyuny Garraywalaŋumirriy malay ŋuli ga bukmakthun yan manymak-lakaramany ŋanya, bili ŋayiny ŋuriŋiyiny ŋuli ga ŋunhi lakaramany birrŋ'maramany Djesu-Christkalaŋuwuynydja dhäwu manymakkuman dhika.
2CO 8:19 Yo, ŋuriŋiwurruyyiny ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja malay guyaŋanany ŋanyanhan, bala walal yan nhirrparnydja ŋanya guŋga'yunarawnydja ŋanapurruŋgun. Napurrnha ŋuli ga ŋunhi marrtjiny rrambaŋin, ŋunhi ŋanapurr ŋuli marrtji wäŋalilnydja malaŋulil, mundhurrnydja marrtji gäma'-gama ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurruwuykmirriwnydja yolŋuw walalaŋ. Ga ŋuli dhu ŋunhi God-Waŋarrwalnydja yolŋuy walal märryu dhapinyaynydja gurrupan, bala walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurruynydja nhäman God-Waŋarrwuny ŋunhi latjuny' rom djeŋarra'mirrnydja, bala walal dhu ŋunhi yanan dharaŋana limurrunhany, ŋunhi limurrnydja ga dhuwal yuwalk yan märr-ŋamathirr walalaŋguny. Ga ŋanapurrnydja ga dhuwal djägan ŋurikiyiny mundhurrwu mala ŋamathaman yan, märr walalnydja dhu ŋunhi yaka muka ŋanapurrunhany djäga-yätjmirrnydja lakaram, bili dhuwandja ŋunhi mundhurr nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun dhulŋuŋun.
2CO 8:20 Napurrnydja ŋuli ga dhuwal djäga dhiyakuny mundhurrwu mala ŋathaman yan, märr dhu yolŋuynydja walal yaka muka yätjkurr-lakaramany ŋanapurruny, yanbi ŋanapurr dhu ga ŋunhiyiny mundhurr mala manaŋirra beŋuryiny ŋurrukŋur ŋanapurruŋguwuynha.
2CO 8:21 Bili ŋanapurr ga dhuwal djälthirrnydja napurr dhu ga djämany yuwalkkuman yan ga ŋamathaman, ŋunhi dhu ga ŋayaŋu-ŋamatham ŋanyanhan God-Waŋarrnhan ga yolŋunhan walalany.
2CO 8:22 Ga bitjandhi bili ŋanapurr dhu djuy'yundhi nhumalaŋgal dhuwandja ŋunhi wiripuŋunhany wäwa'mirriŋuny limurruŋ, ga bilin ŋunhi napurr ŋanya gan dhuwal birrka'yurrnydja dharrwakurra romgurrnydja. Dhuwandja yolŋu bitjanna bili ŋayiny ŋuli ga ŋunhi djämany ŋamathaman yan, ga mirithirra yan ŋayi ŋuli ga ŋunhi djälthirr nhumalaŋguny guŋga'yunaraw, bili ŋayi ga dhuwal dhiyaŋuny bala märr-yuwalkthirra nhumalanhany. Ŋayiny dhu ŋunhi marrtjin yan nhumalaŋgal, waŋgany-manapanna dhu ŋurikalyin ŋunhi märrma'wala yolŋuwal maṉḏaŋgal.
2CO 8:23 Ga nhanŋuny ŋunhi Dätitjkuny. Linyu muka ŋuli ga ŋunhi rrambaŋi djämany, ŋarra ga ŋayi, ga nhumalanhany ŋayi ga ŋunhi bitjandhi bili yan guŋga'yundhi. Ga bulu nhakun wiripuŋuynydja malay Garraywalaŋumirriy märraŋal wiripuwurrunhany wäwa'mirriŋuny mala limurruŋ, märr walal dhu ga marrtjiny rrambaŋin walalnha Dätitjnha. Walalnydja ŋunhi dhuwalawurryiny yolŋu walal ga wäŋgam dharapul-djaw'yun wiripuwurrunhan Garraywalaŋumirriny yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga yäku yindikum Djesu-Christnhan.
2CO 8:24 Yo, buku-djulŋimirr, gumurr-ŋamathiny gi walalaŋ märr-ŋamathinyaraynha yan, märr walalnydja dhu ŋunhi marŋgithirra ŋunhi nhäpuy napurr ŋuli ga märr-wiḏi'yun nhumalaŋ.
2CO 9:1 Bili muka nhuma gan ŋunhi ŋäthil ŋäkulnydja, ŋunhi ŋanapurr gan waŋgany-manaparnydja mundhurrnydja mala, malaŋurnydja ga malaŋurnydja, ŋurukuwurruŋguny ŋunhi Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ balany ŋunhi Djudiyalilnydja wäŋalil. Ga yakan ŋarra dhu buluny nhakun lakaram nhumalaŋ.
2CO 9:2 Ŋarrany dhuwal marŋgin nhumalaŋ, ŋunhi nhumany ga dhuwali mirithirra yan galŋarrarrayundja nhuma dhu ga guŋga'yunna ŋunhawurrunhany ŋunhi ŋurruwuyknhany yolŋuny walalany. Ga bili muka ŋarra gan ŋunhi ŋäthil yan lakaraŋalnydja nhumalany yolŋuwalnydja walalaŋgal dhiyalnydja wäŋaŋur Matjataniyany. Ŋarrany gan ŋunhi märr-wiḏi'yurrnydja nhumalaŋgal bitjarra gam', “Ŋunhany ŋunhi yolŋu walal makarr-yindipuynydja Yäkiyapuynydja mala ralpa'-ralpamirr, beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur.” Ga ŋunhi walal ŋämany nhumalany, ga walalanhany ŋunhi bitjandhi bili yan ganydjarr-gurrupan balanyarawyiny mundhurrwu gurrupanaraw.
2CO 9:3 Dhuwandja ŋarra ga djuy'yunna Dätitjnhany ga bulu wiripuny maṉḏany nhumalaŋgala. Gatjuy ḻuŋ'maraŋun waŋgany-manapula, märr dhu ga ŋunhiyiny mundhurr mala ŋorran girri'-ŋamathirra. Yaka ŋarra dhuwal djäl ŋurukuwurruŋguny wäŋa-Matjataniyapuywuny yolŋuw walalaŋ, walal balaŋ bäynha biyakun birrka'yurr, yanbi ŋarra gan nyäḻ'yurra waŋan, dhäruknha yan waŋganynha.
2CO 9:4 Bili wiripuny mak dhu dhuwal dhipuŋurnydja yolŋu walal wäŋa-Matjataniyapuynydja mala marrtjin malthurra ŋarrakun, ga djälnydja ŋarra, walal dhu yan maḻŋ'maraŋ mundhurrnydja mala goŋŋurnydja mala nhumalaŋgal. Ga ŋuli walal dhu ŋunhi nhumalany goŋ-waŋarany maḻŋ'maram, ga ŋuriŋiyiny romdhu ŋarrany dhu ŋunhi gorin nhakun mirithin.
2CO 9:5 Ga dhiyakiyi ŋunhi ŋurruwnydja ŋarra dhu dhuwal djuy'yundja ŋunhawurrunhany ŋunhi wiripuwurrunhany ŋäthilnydja, ga yurrnha dhu ŋarrapiny marrtji, märr nhumany dhu marrtji yanan ḻuŋ'maraman ŋunhi mundhurrnydja mala, ŋunhi nhuma gan dhawu'mirriyaŋal. Nhumany dhu ga ŋäthila ŋunhiyiny mala ŋayathaman girri'-ŋamathinyawuynha, yurrnha nhakun dhu ŋarrany buna. Ŋuli walal dhu ŋunhi nhämany ŋunhiyiny mundhurrnydja mala, ŋunhi nhuma gan gurrupar ŋurruwuykmirriny yolŋuny walalany guŋga'yurr, bala walalnydja dhu ŋunhi nhämany dharaŋana ŋunhi nhumany gan gurrupar nhumalaŋgiyingal yan djälyu, yaka ganha ŋarra nhumalany gur'kur-gurrupana.
2CO 9:6 Nhuma ŋathil dhu guyaŋa dhuwal gam', “Ŋunhi ŋuli yolŋuy lämu-nhirrpan märr-ḻurrkun'tja ŋatha maŋutji, ga märramany ŋayi ŋuli ŋunhi balanyayi bili yan ḻurrkun'thi yan ŋathany. Ga ŋunhi ŋayi dhu ŋula yolthu lämu-nhirrpan dharrwany ŋatha maŋutji malany, ga ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy märramany dharrwan mirithirra ŋathany mala.”
2CO 9:7 Ga nhuma dhu ga waŋga'-waŋganydhu gurrupan mundhurr mala nhumalaŋgiyingal yan nhuma ŋayaŋuynydja ŋamaŋamayunminyaray; yaka gurrupul ŋayaŋuy wuṉḏaŋarryuny, ga yaka gurrupul ŋayaŋuy ŋula yolkalnydja dhar'thar-gurrupanaray. Gurrupulnydja marrtji nhokiyingal yan nhe djälyuny, ga märryuny dhapinyaynha, bili balanyarawyin yolŋuw ŋayiny ŋuli ga ŋunhi, ŋunhi God-Waŋarrnydja mirithirrnydja märr-ŋamathirr, ŋunhi ŋayi ŋuli ga yolŋuy gurrupan ŋayaŋuy-djulŋithinyaray yan.
2CO 9:8 Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi gurrupan märryu dhapinyaynydja, ga nhepiny dhu ga ŋunhi nhakun yakan dhäparŋ'tja nhina, bili God-Waŋarryuny ga ŋunha ganydjarr ŋayatham gurrupanaraw nhuŋuny bulu warray ŋapa-manapanaraw ga ŋapa-manapanaraw, gana' nhuŋuny dhu ga ŋorra ga bulu bäythinyawuynydja muka, märr nhe dhu ŋunhiyiny bäythinyawuynydja gurrupan wiripuwurrunhan.
2CO 9:9 Bili ŋunha dhäruktja ga dhärra dhuyuŋurnydja djorra'ŋur, bitjan ga waŋa gam', “God-Waŋarryuny ŋuli ga ŋunhi gurrupan märryu dhapinyay warray ŋurukuny ŋunhi yolŋuw ŋurruwuykkuny, ga märr-ŋamathinyawuynydja nhanukuŋ dhu ga ŋunhi dhärran yan bitjanna bili, bäyŋun dhu buwayakthirr.”
2CO 9:10 Yo. God-Waŋarryu ŋuli ŋunhi gurrupandja ŋathany mala maŋutjiny yolŋuwalnydja walalaŋgal lämu-nhirrpanarawnydja, ga dhäŋur beŋuryiny, bala dhu ŋunhi ŋathany mala maŋutjiny ŋuthandja marrtji yolŋuwnha walalaŋ ḻukanharawnha. Ga ŋunhi nhe dhu ga gurrupan märryu dhapinyaynydja, ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga lämu-nhirrpanna maŋutjin, ga yuwalknha ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny ŋuthanmaraman ŋunhiyiny, bala nhe dhu ŋunhi yänan märraman nhanukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny, ŋunhi ŋula nhäny malany ŋamakurrnydja nhuŋuwuynha nhe. Ga buluny nhe dhu ŋunhi nhanukuŋ märram ŋurukun wiripuwurruŋgun yolŋuw walalaŋ gurrupanaraw.
2CO 9:11 Ga ŋayiny dhu ŋunhi bitjandhi bili God-Waŋarryuny märryu dhapinyayyi yan nhuŋuny gurrupan, märr nheny dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan wiripuwurrunhany yolŋuny walalany gurrupandhi. Ga ŋuli ŋanapurr dhu ŋunhi nhumalaŋguŋuny mundhurr gurrupan dhiyakuwurruŋguny ŋunhi ŋurruwuykmirriwnydja räliny dhipalnydja Djudiyalilnydja wäŋalil, bala dhu ŋunhi dharrwaynydja yolŋuy walal buku-wurrpandja God-Waŋarrnhan.
2CO 9:12 Yo, Bili ŋunhi nhuma ŋuli ga gurrupandja ŋula nhäny mala, ŋunhiny nhakun nhuma gan guŋga'yurra ŋunha God-Waŋarrwun yolŋu'-yulŋuny, märr walalnydja dhu ga yakan buluny nhina dhäparŋ', yurr buluny nhakun ŋunhi walal dhu ga wiripuwurrnydja yolŋu walal wokthun God-Waŋarrwuny mirithirra yan dhika.
2CO 9:13 Yo, nhumany ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirr bitjanmirra, “Ŋanapurrnydja ga dhuwal nhina Djesu-Christkal warray romŋur,” bitjan. Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi bitjandhiny, ŋurruŋuny ŋathil walal gi dhäwuny märr-yuwalkthi nhanukalaŋuwuy ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwuy, bala gurrupulnydja gi mundhurrnydja mala märryuny dhapinyaynha, märr walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurruynydja nhämany dharaŋan muka, ga ŋunhiyin nhakun nhuma yuwalktja God-Waŋarrwuny yolŋu walal. Bala dharrwaynha nhakun dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal God-Waŋarrnhany manymak-lakaraman ga märr-ŋal'yunna nhanŋu.
2CO 9:14 Bala walalnydja dhu ga ŋunhi märr-ŋamathirra nhumalaŋguny, ga bukumirriyaman walal dhu ga nhumalaŋ, bili nhumalaŋgalaŋawurra ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarryuny rarryurrnydja nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi mel-wuyunamirrnydja rom walalaŋguny mirithinan yan.
2CO 9:15 Go limurrnydja buku-gurrpanna God-Waŋarrnhany mirithirra yan, bili ŋunhiyiny ŋayi God-Waŋarryu gurrupar limurruŋ mundhurr bulu warray dhika yindi mirithirr, ŋunhi dhu yan dhäruk mukmaraŋun limurrunhany.
2CO 10:1 Yo, wiripuny nhuma ŋuli ga ŋunhi ŋarranhany yalŋgi-lakaraman, yanbi ŋarra ŋuli gi ŋunhi waŋiny dhärukthuny yäwuluy'nha, ŋunhi ŋarra ŋuli ga dhiyaliyiny nhina nhumalaŋgalnydja mala-manapandja. Ga dhärukthu ḏälyuny ŋarra ŋuli ŋunhi waŋa beŋura bala barrkuŋura wäŋaŋur, bala bitjandhin nhuma ŋuli ga ŋunhi ŋarranhany lakaranhamirr. Yaka ŋarra dhuwal djäl ŋarra dhu marrtji waŋany nhumalany dhärukthu gumurr-ḏälyuny, bili ŋayipiny ŋunha Djesu-Christtja ŋayaŋu-dharraḏa yan, yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi bondiny maḏakarritjthi; ga ŋarrany ga dhuwal ŋayaŋuw malthun nhanŋuwuynha yan.
2CO 10:2 Ŋunhi ŋarra dhu boŋguŋ buniny nhumalaŋ dhiyaliyiny, yaka walal dhar'thar-gurrupulnydja ŋarrany. Bili yuwalknha yan ŋarrany dhu ŋunhi waŋiny dhärukthuny ḏälyun ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal ŋuli ga lakaranhamirr ŋanapurruny, yanbi ŋanapurr ŋuli gi dhuwal dhuwalaŋuwuyyu yan munatha'wuyyu romdhu nhini.
2CO 10:3 Yuwalk muka limurr ga dhuwal dhiyalnydja nhina munatha'ŋurnydja, yurr djämany limurr ŋuli marrtji dhuwal God-Waŋarrwal yan gali'wurrnydja, ŋunhiyiny nhakun limurr ŋuli marrtji buman ŋula nhän ŋunhi yätjkurrunhan malaŋuny.
2CO 10:4 Yaka limurr ŋuli gi dhuwal yätjkurrunhany buŋu dhuwalaŋuwuyyuny ŋunhi munatha'wuyyuny maripuyyu girriy', bili God-Waŋarrwuny ŋunhi ganydjarr mirithirr warray yindi. Ga ŋuriŋiyin ŋunhi God-Waŋarrwala yan ganydjarryuny limurr ŋuli marrtji ŋunhi bumany buḻ'waŋmaramany yolŋuwnydja mala djambatjtja guyaŋanhawuy ŋunhi walal ŋuli ga yindikunhamirr mirithirr, ŋurikiyiny ŋunhi yätjkurruwnydja malaŋuw.
2CO 10:5 Wiripuny ŋuli ga yolŋu garrwar-lakaranhamirra yanbi ŋayiny marŋgin bukmakkun. Yurr ŋaliny dhu ŋunhi ŋunhiyiny nhä mala God-Waŋarrwala yan ganydjarryuny ŋurrkam, ŋunhiyiny ŋunhi garrwarkunhaminyawuynydja guyaŋanhawuy, ŋunhi ŋuli ga ŋuriŋiyiny yolŋunhan galkirrinyamaram, ga ḏaḏawmaraman beŋura ŋunhi God-Waŋarrwala marŋgithinyaŋur. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli yolŋuy ga bitjandhiyiny djarrpi'kumany guyaŋa, yanbi nhanukuŋuny ŋunhi guyaŋanhawuy djambatjnha mirithirra, bala limurrnydja ŋuli ŋunhi nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw guyaŋanhawuynydja dhunupan märraman, bala bilmaraman ŋanya Djesu-Christkala, märr ŋayi dhu ga ŋuriŋiyiny yolŋuy dhäruktja märram waŋganynhan yan ŋanyapinyan Djesu-Christnhan.
2CO 10:6 Ga dhäŋur beŋuryiny nhumany dhu ŋunhi bilyunna, bala dhu märraman Garraywuny dhäruk. Yuwalk yan ŋanapurr dhu ŋunhi dhä-gir'yundja balanyaranhany yolŋuny, ŋunhi ŋayi ŋuli ga baḏak yan ŋuyulkthirr God-Waŋarrwalaŋaw yuwalkku ŋuriki dhärukku.
2CO 10:7 Ŋula ga dhikayi yolŋu nhina ŋunhi ŋayi Djesu-Christku yolŋu? Gatjuy bulu ŋathil walal guyaŋi ŋamathaŋ. Bili ŋanapurrnydja dhuwal balanyayi bili yan, yolŋu walal nhanŋu Djesu-Christkuyi yan.
2CO 10:8 Yo, yuwalk dhuwandja. Ŋunhi ŋarrany ŋuli marrtji nhumalaŋgalnydja, ŋunhiyiny nhakun ŋarrany ŋuli ga ŋanyapinyan Djesu-Christnhan maŋutji-lakaram, bili ŋayin ŋunhi ŋarranhany djuy'yurr nhumalaŋgalnydja. Bäyŋun ŋarra dhu gorany; ŋunhi ŋarrany dhu ŋuriŋiyiny märr-wiḏi'yunna, bili ŋuriŋiyin nhanukala dhärukthu napurr ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋu-rur'maramany nhumalanhany, bäyŋun dhu ŋunhi ŋanapurruŋgalnydja dhärukthu nhumalanhany barrkuwatjkum ga baḏuwaḏuyun.
2CO 10:9 Yaka ŋarra ŋunhi nhumalaŋ djorrany' wukirri barrari-gurrupulnydja nhumalany.
2CO 10:10 Yurr wiripuny nhuma ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirr ŋarranhany bitjanmirra, “Bolyuny ŋuli ga ŋunhi djorra'lilnydja wukirri dhäruktja ḏälnha, yanbi ŋayi ŋunhi ganydjarr-ḏumurra. Yurr ŋayi ŋunhi yolŋuny yalŋgi ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji dhipalnydja, limurruŋgalnydja ga mala-manapan, ga dhäruktja nhanŋu ŋunhi ŋula nhän, ganydjarrmiriwnha.” Ga bitjandhin walal ŋuli ga ŋunhi waŋany.
2CO 10:11 Yurr yuwalktja ŋunhiyiny nyäḻ. Bili dhiyaliyi nhumalaŋgal malaŋur, ga wiripuny djorra'ŋur, ŋarrany ŋuli ga ŋunhi dhäruktja waŋa balanya bili yan dharaŋana.
2CO 10:12 Yuwalk dhuwaliyiny, bili ŋanapurrnydja ŋuli gi ŋunhi yaka ḻay-ḻaymaranhamirr lakaranhamirr, nhakun ŋuli ga ŋunhi wiripuwurr yolŋu walal lakaranhamirr. Yurr yuwalktja walalnha ŋunhi ḻiya-dhumukmirrnydja ga bawa'mirrnydja mala, bili walal ŋuli ga ŋunhi rom-nhänhamirr djämay mala walalaŋgiyingal.
2CO 10:13 Yakan ŋanapurrnydja dhu ga ŋunhi bitjandhiyi ḻay-ḻaymaranhamirr. Napurrnydja ŋuli ga ŋunhi märr-ŋurr'yundja ŋurikiwuynha bili yan djämapuynydja ŋunhi ŋayi ŋanapurruny gan Garrayyu djuy'yurr. Bili nhumany ŋunhi ŋunhili bili yan muka djämaŋur.
2CO 10:14 Ŋanapurrnydja ŋuli gi ŋunhi yaka warray mirithi yindikunhamirr, bili ŋanapurr muka ŋunhi marrtjinany ga lakaraŋalnydja nhumalaŋgal Djesu-Christnhany, bili nhakun ŋanapurr gan ŋunhi djämany ŋuliwitjarryi bili yan dhukarrkurrnydja ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar ŋanapurruŋgal djämaw.
2CO 10:15 Yaka ŋanapurrnydja ŋuli gi dhuwal märr-wiḏi'yurr wiripuwurruŋgalnydja djämay, yanbi ŋunhiyiny ŋanapurruŋguŋun djämapuy mala. Ŋarrany ga dhuwal gatjpu'yun nhumalaŋ, ŋunhi nhumapiny dhu ŋuthandja ḏälthirra Garraywalnydja, dhiyaliyiny malaŋuŋur wäŋaŋur ŋunhi nhuma marrtji dhuwali nhina. Ŋunhi dhiyakiyi ŋanapurr gan ŋunhi mirithinany gatjpu'yurr.
2CO 10:16 Yurr djämany limurr dhu ga ŋunhi, ŋunhi bili yan, ŋunhi nhaltjarr ŋayi God-Waŋarryu ŋanapurruŋgal nhirrpar. Yakan limurr dhu marrtji ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi walal gan biliny nhakun dhäwu mala ŋäkul ŋula yolkuŋuny lakaranhawuy; bäyŋun limurrnydja dhu ga ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja djämay märr-wiḏi'yun, yanbi ŋunhiyiny limurruŋguŋun djämapuy.
2CO 10:17 Bili ŋunha God-Waŋarrwalnydja ga djorray' lakaram bitjanna, “Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi märr-wiḏi'yun ŋula nhaliynydja malaŋuy, gatjuy märr-wiḏi'yurrnydja walal gi ŋuriŋin bili yan waŋganydhun ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga Garrayyu djäma.”
2CO 10:18 Ŋunhi ŋuli ga yolŋu wokthunmirrnydja nhanŋuwuy ŋayi ŋula nhäpuynydja nhakun djämapuy, ŋunhiyiny nhanŋu wokthunawuy yakan yuwalk. Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋayin God-Waŋarrnha nhanŋu wokthun, ŋunhiyin ŋunhi yuwalktja wokthunawuy.
2CO 11:1 Yo, bawa'mirrnydja yolŋu ŋuli ga ŋunhi bitjanna bili yan märr-wiḏi'yunna, ŋurr'yunna manapan nhanukiyingal ŋayi. Yurr ŋarrany dhu dhuwal bitjandhi bili yan märr-wiḏi'yun ga yindi-lakaranhamirr bitjan nhakun ŋunha walal wiripuwurr.
2CO 11:2 Ga nhirrpanmirr walal marrtji ŋarraku yulŋuny, bili yuwalk yan ŋarrany ŋuli ga dhuwal märr-ŋamathirr nhumalaŋguny, bitjan yan bili nhakun ŋayi ga ŋunha God-Waŋarr märr-ŋamathirr nhumalaŋ. Nhumany dhuwandja mala, balanyan nhakun ŋunhi wirrkuḻnha miyalk dhawu'mirra ŋula yolkun ḏirramuw; yurr ŋarrapiny ŋunhi nhumalanhany dhawu'mirriyaŋal nhanŋuwuynha Djesu-Christkun yan, märr nhuma dhu ga waŋgany-manapanmirrnydja nhanukiyingala yan waŋganygala.
2CO 11:3 Yurr warwuyundja ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ mirithirrnydja, walal ŋuli bäynha nhumalany ŋula yolthun mayali'-gäŋu, bitjarr nhakun gan ŋuriŋiyi bäpiy mayali'-gäŋal miyalknha yäkuny Yepnha, nhanukiyingal ŋayi gaḏamandhu dhärukthu. Wiripuny mak ŋayi nhumalany dhu ŋunhi bilmaraman, märr nhuma dhu yakan nhakun nhanŋuny Djesu-Christkuny yolŋu walal.
2CO 11:4 Bili muka ŋanapurr gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋ dhäwuny Djesuwalaŋuwuynydja, ga bilin nhakun nhuma gan ŋunhi märraŋala Dhuyu-Birrimbirrnydja walŋalilnydja nhumalaŋgiyingal nhuma. Ga buluyi nhakun nhuma ga dhuwal wiripuny muka dhäwu mala galkan dhu wiripuŋuwuŋuny yolŋuwuŋ walalaŋguŋ lakaranhawuy. Ga dhuwandja nhuma ga galkun wiripuŋuwnha birrimbirrwu märranharaw, märr nhuma dhu ga dhäwu ŋäma wiripuny muka.
2CO 11:6 Ŋarrany ŋuli gi dhuwal yaka waŋi ŋula djambatjthuny dhärukthu biyakuny nhakun ŋunhi walal ŋuli ga waŋa. Yurr ŋarra dhuwal mirithirrnydja marŋgi ŋurikiyin ŋunhi yuwalkkun. Bili lakaraŋalnydja ŋanapurr gan dhuwal bukmak nhäny mala nhumalaŋgal, dhawaṯmaraŋala yänan, warraŋulkuŋala bitjarrnydja bili.
2CO 11:7 Ŋäthilnydja ŋarra gan ŋunhi nhinan dhiyaliyi muka nhumalaŋgal, bala ŋarra gan ŋunhi lakaraŋala nhumalaŋgal ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu. Yurr yaka ŋarra nhumalany gan ŋunhi gombu'-gumbuŋalnydja rrupiyany mala ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy. Yanan ŋarrany ŋunhi nyilŋ'maranhaminan, ga djämany ŋarra gan ŋunhi goŋdhun yan ŋarrakiyingal ŋarra, märr ŋarrany dhu nhumalanhan ŋurrulilnydja nhirrpan. Ŋany nhä warray dhuwaliyiny nhumalaŋgalnydja yätjkurr?
2CO 11:8 Ŋunhiyiny nhakun ŋarra gan bitjarryiny nhakun ŋarra gan ŋunhi djaw'-djaw'yurra rrupiyan beŋura ŋunhi wiripuwurruŋgala Garraywalaŋumirriwal malawal, märr ŋarra dhu guŋga'yun nhumalanhan ŋuriŋiyiny rrupiyay.
2CO 11:9 Ga ŋunhi ŋarra gan dhiyaliyiny nhumalaŋgalnydja nhinan, wiripuny ŋarra gan ŋunhi yänan nhinan dhäparŋ'nha ŋula nhämiriwnha rrupiyamiriwnha. Bala walalnha gan ŋunhi wäŋa Matjataniyapuyyun mala ŋarrakuny gäŋa'-gaŋal ŋula nhäny malany. Yaka ŋarrany gan ŋunhi ŋäŋ'thurr nhumalany ŋula nhakuny malaŋuw. Ga bäyŋuyi yan ŋarra ganha ŋäŋ'thuna ŋula nhaku malaŋuw ŋarrakuwuynydja ŋarra ŋunhi ŋäthilnydja, ga yakayi yan ŋarra nhumalany dhu ŋäŋ'thurr ŋunhalnydja bala ŋunhi yalalaŋumirriynydja. Bili Garraynydja dhuwal yuwalk yan, ga dhuwal ŋayi ga nhinany ŋarrakalnha.
2CO 11:10 Yuwalk dhuwandja ŋarra nhumalaŋ ga lakaram, Djesu-Christku ŋunhi yuwalktja dhuwanna ŋarrakala, ga bäyŋun nhe ŋarrany dhu ŋunhi wiripuŋuynydja yolŋuy dhurrwara-mukmaramany bawalamirriŋurnydja dhiyalnydja wäŋaŋur Yäkiyany.
2CO 11:11 Ga ŋuli ŋarra ga dhuwal bitjandhiyiny waŋa, ga nhän dhuwaliyi mayaliny'? … yanbi yakan ŋarrany ŋuli gi nhumalaŋguny märr-ŋamathi? God-Waŋarrnha dhuwal ŋayipin ŋarrakuny marŋgi, ŋunhi ŋarrany ga dhuwal märr-ŋamathirr warray nhumalaŋguny.
2CO 11:12 Yurr bäyŋun ŋarra dhu ŋunhi rrupiyany märram nhumalaŋguŋ, märr dhu ŋunhi wiripuwurruynydja ŋunhi walal ŋuli ga garrwar lakaranhamirr, yanbi walal ŋunhi Garraywuŋun djuy'yunawuy, yakan walalnydja dhu ga ŋunhi waŋa yanbi, ŋunhi walalaŋguŋuny djämapuy dharaŋanan balanyan bili yan nhakun ŋanapurruŋguŋun. Bili bäyŋu ŋanapurr ŋuli gi ŋunhi djäma waŋganyŋurnydja rrambaŋiny walalaŋgalnydja.
2CO 11:13 Ŋunha ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal, yaka ŋunhi walalnydja yuwalk Djesu-Christkuŋ djuy'yunawuy mala, nyäḻ'yunmirra walal ŋuli ga ŋunhi. Ga djämany walalaŋguŋ ŋunhi ŋula nhän yan wakalnha, yanan walal ŋuli ga ŋunhi warku'yunmirra, nhumalanhan mayali' gäma.
2CO 11:14 Walalnydja ŋunhi balanya bili yan nhakun buŋgawa'mirriŋu walalaŋ Mokuy, ŋunhi ŋayiny yuwalknha mayali' gänhamirra. Bili ŋayiny ŋuli ga ŋunhi Mokuynydja bitjan bili wiripuŋuyanhamirr ŋanyapinya ŋayi, märr dhu yolŋuynydja walal ga guyaŋany ŋanya yanbi ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirr yolŋu. Ga milkunhamirrnydja ŋayi ŋuli ga ŋanyapinya ŋayi yanbi ŋayiny baḏayala'mirra.
2CO 11:15 Ga yaka walal ṉirr'yurrnydja ŋunhi walal dhu mokuywuny mala djämamirr bitjandhiyiny bili yan wiripuŋuyanhamirr bilmaranhamirr, ga waŋany walal ŋuli ga ŋunhi mayali' gämany bitjanna gam, “Ŋarran nhumalany dhu ga ŋunhi yuwalkkumany marŋgikum ga dhunupaynydja romdhu,” bitjanna. Yurr märramany walal dhu ŋunhi dhä-gir'yunawuynydja nhanukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny balanya bili yan dharaŋana ŋunhi nhaltjan walal ŋuli marrtji dhiyal djäma munatha'ŋur.
2CO 11:16 Yo, buku-djulŋimirr, yaka walal ŋarrany bawa'mirr lakaraŋuny, ŋunhi ŋarra dhu dhuwal lakaranhamirrnydja ŋarranhawuynhany ŋarra. Ga yaka walal ŋarraku buthuru-djaw'yunmirrnydja.
2CO 11:17 Yaka ŋarra dhuwal djäl ŋarra dhu ga wiyin-märramany waŋa yindikunhamirrnydja ŋarranhawuynhany ŋarra, bili dhuwaliyiny ŋunhi rom bawa'mirra yan mirithirra. Ŋayiny gan ŋunhi Garraynydja bäyŋu warray yindikunhamin ŋanyapinyany ŋayi. Yurr dhuwandja yuwalknha ŋarra nhumalaŋ dhu lakaranhamirrnydja; bitjanna ŋarra dhu dhuwal waŋany nhakun ŋunhi bawa'mirra yolŋu ḏalwurnha ŋuli ga waŋa, märr nhumany dhu dharaŋana, ŋunhi ŋarrany dhuwal yaka warray märr-gandarrpuy ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja djuy'yunawuywal malaŋuwal.
2CO 11:18 Dharrwany yolŋu walal ŋuli ga dhuwal wiyinŋumirra märr-wiḏi'yun ŋuriŋiny ŋunhi dhäwuy warraŋulpuyyuny malaŋuy, ga ŋarrapiny dhu dhuwal bitjandhi bili yan märr-wiyin'thi yan ga yindi-lakaranhamirr.
2CO 11:19 Yo. Ga nhuma ŋunhiwurr ŋunhi nhuma be ḻiya-djambatj mala, ŋunhi nhuma ŋuli ga ŋunhi buthuru-bitjun ŋayaŋu-djulŋithirr manapan ŋurikiwurruŋ ŋunhi bawa'mirriw yolŋuw walalaŋ, gatjuy mak walal ŋarrakuny biyakiyi bili yan buthuru-bitjurr.
2CO 11:20 Ga ŋayaŋu-djulŋithirrnydja nhuma ŋuli ga ŋunhi gumurr-ŋamathirrnydja manapan ŋurikiyin yolŋuwnydja, ŋunhi ŋayi ŋuli ga buŋgawathirr nhumalaŋ. Bala ŋayiny dhu ga ŋunhi rrupiyan yan nhumalany gombu'-gumbum, yänan nhakun dhu ga baku-ŋayathaman ga warku'yunna ḻay-ḻaymaraman nhumalany, yanbi nhumany dhuwal balanya nhakun djamarrkuḻin' nhanukalnydja. Ga nhumany ŋuli ŋunhi yänan dhäruktja ŋanya märraman.
2CO 11:21 Ga yaka ŋanapurrnydja gan ŋunhi nhumalany bitjarryi. Ŋarrany ga dhuwal goran ŋarrakuwuynydja ŋarra, bili ŋarrapiny dhuwal yalŋgi, ga yaka ŋarra ŋuli gi yindikunhamirr nhumalaŋ. Yanan ŋarra ga dhuwal waŋany bawa'yunna guḻu'-guḻukthunmirra bitjan, bitjan nhakun walal ŋuli ga bawa'yun waŋa.
2CO 11:22 Walalnydja ŋuli ga ŋunhi garrwar lakaranhamirr bili walal Djuw mala, Yitjural bäpurru, beŋur nhanukal Yipurayimgal yarraṯaŋur. Ga ŋarrany dhuwal balanyayi muka bili Djuw yan yolŋu, Yitjural bäpurru, nhanukiyingal yan yarraṯaŋurnydja waŋganygal Yipurayimgal.
2CO 11:23 Ga waŋany walal ŋuli ga ŋunhi bitjanna, “Ŋanapurrnydja dhuwal djämamirr mala Djesu-Christku,” bitjanna. Ga ŋarrany dhuwal Bolnydja balanya bili yan yolŋu Djesu-Christkuyi yan djämamirr, mirithirr warray ŋarrany barrku walalaŋgalaŋaŋurnydja. Dhuwaliyiny dhäruk yuwalknha yan, yurr ŋarra ŋuli ga dhuwal baḏak yan waŋany bitjan nhakun ŋunhiyi bawa'mirr yolŋu mala ŋuli ga waŋa. Djämany ŋarra ŋuli ga mirithirr yan dhika, djuḻkmaraman ŋarra ga ŋurikiwurruŋguŋuny wiripuwurruŋguŋuny yolŋuwuŋ walalaŋguŋ djämapuy mala. Bili ŋarranhany walal gan dhuwal dharrwamirr warray galkar dharruŋgulil. Ga ŋula nhämunha'mirra walal ŋarrany ŋunhi bumarnydja bartjunmaraŋalnydja, galki balaŋ ŋarra ŋunhi dhiŋganhany dharrwamirr muka, ŋunhi ga bulun djuḻkmaram ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany bukmaknhan yan.
2CO 11:24 Yo, wiripuny ŋanapurr bäpurruy ŋarrakiyingal yan malay Djuw malay, bumar ŋarrany gan bartjunmaraŋal rakiy' ŋula nhämunha'mirr ŋunhi yulŋuny, buku 5-mirra. Yurr bartjunmaraŋalnydja walal ŋarrany ŋunhi ŋula nhämunha'mirra dharrwamirra dhika mirithirra.
2CO 11:25 Ga walalnydja muka gan Rawumbuyyuny miriŋuy mala ŋarrany bartjunmaraŋal dharpaynydja, buku ḻurrkun'mirryi yan. Waŋganymirrnydja ŋarra balaŋ ŋunhi dhiŋganhan walalaŋguŋ ŋunhi walal ŋarrany gan bumar guṉḏaynydja. Ga wiripuny napurr gan marrtjin marthaŋayyu, ga ṉapuŋgan' balaŋumin dhulmuŋura, bala ŋunhi marthaŋaynydja bakthurra, ga galki balaŋ ŋarrany ŋunhi guḻwuḻyunan, ga bitjarryiny ŋunhi ŋarraku maḻŋ'thurr buku-ḻurrkun'mirr. Ga waŋganymirrnydja ŋarra marrtjin wakwakthurra dharpaynha yan, walu ŋupar-r-r ga yan bili-i-i ga munha yupthurr, ga bulu munhany muka gan warr'warryurr wakwakthurr.
2CO 11:26 Bitjarrnha bili ŋarra gan ŋunhi marrtjinany wäŋalilnydja malaŋulil. Wiripuny ŋarra marrtjin buḏapthurr mayaŋ'ku dhaŋaŋdhu gapuy djatja'mirriwurr. Ga wiripuny walal manaŋa-ḏilkurruynydja yolŋuy walal ŋarrany ŋayathaŋala, bala gan bumara ŋarrany bartjunmaraŋala. Dharrwany gan ŋunhi Djuw yolŋu walal ŋuyulkthinan ŋarrakuny. Ga bitjarryi bili walalnydja gan ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋu walal ŋuyulkthindhi ŋarraku; djälthinany walal gan ŋunhi mirithinan yan ŋarrakuny murrkay'kunharawnha yan bunharawnydja. Ŋunhi nhakun ŋarra gan ṉapuŋgany' wäŋaŋur nhinan yolŋuny walal ŋarraku gan ŋunhi ŋayan'tharranan ḻiw'maraŋala bunharawnha ŋarraku. Ga ŋunhi ŋarra gan ŋunhalnydja nhinan gapu-ranhdhakŋurnydja wäŋaŋur, ŋarrany balaŋ ŋunhi dhiŋganhan muka djaṉŋarryun. Ga dharrwamirra ŋarra balaŋ ŋunhi ḻupthunany guḻwuḻyunan manapana ŋuruŋuny ŋunhi gapuy dhulmu-wäŋimirriynydja. Ga wiripuwurrnydja ŋuli ga ŋunhi ḻunduthirr ŋarraku, yan nhakun nyäḻ'yunna, märr walal dhu baḏuwaḏuyunna djäman ŋarraku.
2CO 11:27 Ga dharrwamirr ŋarra gan dhuwal djawaryurrnydja, bili wiyinŋumirra ŋarra gan ŋunhi nhinanany, wiripuny munhawuny ŋarra ŋuli ganha nhinanhan yan, bäyŋun ŋarra ŋuli ŋorranha. Ga bitjarryi bili ŋarra gan ŋunhi nharaŋdhinany ga marrya'yinany. Ga wiripuny ŋarra balaŋ dhiŋganha guyiŋarryun, bili bäyŋun ŋarraku gan ŋula wäŋany dhärran mulkany', ga bäyŋu ŋarraku ŋula nhä girri' malany mulka'kunharawnydja.
2CO 11:28 Ga bitjarra bili ŋarra gan ŋunhi ŋonuŋdja malany gäŋala yan, bili ŋarra gan ŋunhi warwuyurr Godkalaŋumirriwnha yolŋuwnydja walalaŋ malalil ga malalil.
2CO 11:29 Yo, ŋunhi nhakun ŋayi ŋuli ŋula yol yolŋu ŋayaŋu-yalŋgithirrnydja, ga ŋarrany ŋuli ŋunhi bitjandhiyi bili yan dhäkay-ŋänhamirryi ŋayaŋu-yalŋgithinyawuy yan, rrambaŋi napurr. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula yolnha yolŋuny galkirrinyamaramany yätjkurrulilnydja ŋula yolthuny ŋunhi wiripuŋuynydja yolŋuy, ŋarrany ŋuli ŋunhi ŋuriŋiyiny mirithirra yan ŋoy-dhärrany.
2CO 11:30 Ŋuli ŋarra dhu dhuwal guḻu'-guḻukthunmirrnydja, ŋarrany dhu dhuwal lakaranhamirrnydja waŋganybuynha yan ŋurikiwuynha yan bili mala ŋunhi ga ŋuriŋiyi mala maŋutji-lakaraman ŋunhi ŋarrapiny dhuwal yalŋgin yan.
2CO 11:31 God-Waŋarrnha dhuwal ŋayipin ŋarrakuny marŋgi, ŋunhi ŋarrany ga dhuwal lakaramany yuwalknha yan, bäyŋun ŋarra gi dhuwal ŋula nyäḻ'yurrnydja. Go limurrnydja wokthunna God-Waŋarrwuny, ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋu limurruŋgalaŋaw Garraywu Djesuw.
2CO 11:32 Yo, ŋunhi ŋarra gan ŋäthilnydja nhinan ŋunhalnydja Damatjkatjtja wäŋaŋur, balanyamirriy waluy ŋunhi ŋayiny ŋurruḏawalaŋuny buŋgawa yäku Geŋ-Yaritatjtja gan nhinan muka ŋunhiliyi, bala yan ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyiny buŋgaway ŋunhi ŋayi gan wäŋa-ŋayathaŋal Damatjkatj, miriŋunhan mala yolŋuny walalany, milŋu'nhan nhirrpar ŋunhiwiliny dhurrwaralilnydja malaŋulil ḻiw'maraŋala yan ŋunhiyiny buṉbu-dharrwamirrnydja wäŋa, yanbi balaŋ walal ŋarrany ŋayathanha muka.
2CO 11:33 Yurr bäyŋu warray, bili ŋayiny God-Waŋarryuny gungaŋal ŋarrany ga walŋakuŋal warray. Walalnydja ŋunhi wiripuwurruynydja Garraywalaŋumirriy malay yupmaraŋala ŋarranhany balan ŋunhi ŋoylila ŋunha warraŋullila, yurr bathimirra, bala ŋarra yan miriŋuwalnydja walalaŋgal goŋŋur winya'yurra.
2CO 12:1 Yo, yän nhakun ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaranhamirr, bili ŋarrany dhuwal yaka warray waliwaliŋu yolŋu, bäydhi ŋunhi dhu yakany nhakun guŋga'yun wiripuwurrunhany yolŋuny walalany ŋuriŋiny ŋunhi ŋarrakalnydja märr-wiḏi'yunaray. Yurr waŋganynha yan ŋarra dhu dhuwal lakaramany nhumalaŋ maŋutji-djurthinyawuynha mala, ga nhä mala ŋunhi ŋayi gan Garrayyu ŋarrakal milkuŋal.
2CO 12:2 Yo, balanyamirriy waluy ŋunhi 14-dhuŋgarra djuḻkthurr, ŋunhi ŋayi Djesu-Christthu djaw'yurr waŋganynha yolŋuny bala djiwarr'lil; mak ŋayi ŋunhi rumbalmirr yan marrtjin, nhä mak ŋarra ŋunhi maŋutji-djurthinyawurr yan nhäma. Yaka ŋarra marŋgi, ŋayipin God-Waŋarrnha ŋurikiyiny marŋgi.
2CO 12:3 Yo, God-Waŋarryu ŋanya ŋunhi djaw'yundja ŋunhiyiny yolŋuny balan yanan ŋunhan nhanukiyingala marra-djulŋilila wäŋalilnydja, bala ŋayi ŋanya nhirrpandja ŋunhawala yanan djiwarr'lila. Mak ŋayi ŋunhi yuwalk balayiny marrtji, rumbalmirr yan, mak birrimbirr, yaka ŋarra marŋgi ŋayipin ŋunhi God-Waŋarrnha yuwalktja mirithirrnydja marŋgi.
2CO 12:4 Yo, ŋunhalnydja ŋunhi djiwarr'ŋurnydja ŋayi ŋäkulnydja dharrwan mirithirra ŋunhi ŋula nhäny mala manymaknha dhika mirithirra, ŋunhi gi bäyŋun gana' dhäruk ŋorri dhuwurr-lakaranharaw ŋurikiyi malaŋuw, gulkurun balaŋ gi lakaraŋ.
2CO 12:5 Yo, märr-wiḏi'yundja ŋarra ga dhuwal ŋurikalyin bili yan ḏirramuwalnydja ga ŋuriŋiyin ŋunhi ŋayi ga milkum ŋunhi ŋarrany dhuwal yalŋgi yan, ga bäyŋun ŋarra gi dhuwal ŋarrakiyingalnydja märr-wiḏi'yurr.
2CO 12:6 Ga ŋuli balaŋ ŋarra dhu ga ŋunhi märr-wiḏi'yundja ŋuriŋiyiny mala ŋunhiny manymaknha, bili yuwalk yan ŋunhiyiny dhäwu, ga yaka ŋarra dhuwal bawa'mirrnydja. Yurr ŋarrany dhu ga dhuwal yakan garrwarkunhamirr ŋarranhawuynhany ŋarra, bili nhumany gan ŋunhi bilin ŋäkula ŋarrakalaŋawuynydja. Bala nhuma ŋuli ga ŋunhi garrwar-lakaraman nhäma ŋarranhany, yurr buluny nhuma dhu ga yakan ŋarrany bitjandhiyi nhäma.
2CO 12:7 Ŋarra balaŋ ganha ŋunhi yuwalktja yindikunhaminyany, bili ŋarrakalnha ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryuny dhawaṯmaraŋalnydja buluny dhika ŋula nhä malany dharrwany. Bala ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny ŋarranhany dhayuŋara Djaytingala goŋlil, bala ŋayi ŋarrany bumara ḏirriṯirrin ŋarrakal ŋal'maraŋal rirrikmaraŋala rumbalnha ŋarraku, nhakun ŋayi ŋarrany ŋunhi ŋuriŋiyiny nyumukuṉiny'kuŋala, guyaŋanhamirriyaŋala ŋarrany, märr dhu ŋarrany yakan garrwarkunhamirr ŋarranhawuynhany ŋarra.
2CO 12:8 Ga buku-ḻurrkun'mirrnydja ŋarra gan God-Waŋarrnhan ŋäŋ'thurr bukumirriyaŋala gan ŋurikiyin ḏirriṯirriwnha winya'yunarawnha, märr ŋayi dhu ŋunhiyiny yätjkurrnydja djaw'yunna ŋarrakalaŋaŋur.
2CO 12:9 Yurr ŋayiny Garraynydja ŋarraku waŋan bitjarr, “Nheny dhuwal ŋarrakiyingal yan djägaŋurnydja, yakan nhe dhu ŋunhi galkirriny. Yuwalktja nhe dhuwali baḏak yan yalŋgi, ga ŋuriŋin ŋarrakala ganydjarryu nhuna dhu ga ŋunhi gämany manymakkuman yan dhika,” bitjarr ŋayi Garraynydja ŋarraku waŋan. Bala ŋarra yan mirithinan dhika ŋayaŋu-ŋamathinany, goŋmirriyinan manapar. Ga baḏaknha yan ŋarrany dhu ga dhuwal märr-wiḏi'yunna ŋunhi ŋarrany dhuwal yalŋgi, märr dhu Djesu-Christkalnydja ganydjarryu ŋarranhany dhurrthurryunna gungaman.
2CO 12:10 Yo, yakan ŋarra dhu ga ŋunhi warwuyun yalŋgithinyarawnydja ŋarrakuwuynydja ŋarra. Ŋunhi dhu ga yolŋuny walal waŋa yätjkurruyamany ŋarraku, ga bumany marrtji ŋayaŋu-miḏikumandja ŋarrany, ga ŋuliwitjandhin ŋarra dhu ga ŋunhi marrtjiny ŋayaŋu-wutthunamirriwurra romgurrnydja, bili ŋarrany ŋuli ga dhuwal märr-ŋamathirrnydja nhanŋu muka Djesu-Christku. Bili ŋunhi ŋarra ŋuli dhäkay-ŋänhamirr yalŋgithinyawuynydja, ŋunhin ŋarra yuwalktja ḏäl.
2CO 12:11 Ŋunhi ŋarra gan bitjarryiny lakaranhamin, ŋunhiny ŋarra gan waŋanany bawa'yurra, bili nhuma ŋarranhany ga ŋunhi gur'kuryurr balanyarawyiny waŋanharaw, ŋunhi balaŋ ganha nhuma muka yuwalktja lakaranhany ŋarrakalaŋuwuynydja, ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan djäma manymakkuŋal. Ga bäydhi ŋunhi ŋarra dhuwal yakany ŋurruwuŋmirr yolŋu, yurr ŋarra dhuwal yaka ŋoyŋurnydja ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi djuy'yunawuywalnydja walalaŋgal ŋunhi nhuma ŋuli ga be yindikum walalany.
2CO 12:12 Marŋgi muka nhuma dhuwali, ŋunhi ŋanapurrnydja dhuwal yuwalk yan God-Waŋarrwuŋuny djuy'yunawuy. Bili muka nhuma gan ŋunhi nhäŋalnydja ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarryu djäma ŋanapurruŋgalaŋuwurr dhiyaliyi nhumalaŋgal maŋutjimara, ŋunhi yindiny mala ganydjarr ŋayaŋu-ganyim'thunamirrnydja rom, bäydhi gan ŋunhi ŋuriŋiwurruy wiripuwurruynydja ŋanapurruŋ mariny djäma.
2CO 12:13 Yaka ŋarra gan ŋunhi nhumalaŋ märr-ŋamathin gaŋgany yanbi nhumany dhuwal wakinŋumirra ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja Garraywalaŋumirriwal malawal. Yurr waŋganynha yan ŋunhi gämurruny' dhuwanna gam', Balanydjany ŋarra nhumalaŋguŋ bäyŋu märraŋal, yurr bäy-lakaraŋ walal ŋarraku, bili ŋarra balaŋ nhumalany ŋunhi ŋäthil yan muka waŋanha ŋäŋ'thuna.
2CO 12:14 Yo, dhuwandja ŋarraku dhu buku-ḻurrkun'thirra dhipaliyiny marrtjinyaraw. Yakan ŋarra dhu dhuwal gombumany nhumalany ŋunhi ŋula nhäny rrupiyany ŋarrakuwuynydja ŋarra. Yaka ŋarra dhuwal djäl ŋula nhaku malaŋuw nhumalaŋgalaŋawnydja ŋunhi nhuma ga nhä malany ŋayatham, rrupiyawnydja ga ŋula nhakuny malaŋuw bäyŋun. Ŋarrany dhuwal djäl nhumalaŋguwuy yan yolŋuw walalaŋ. Yakan mak ŋuli djamarrkuḻiyny'tja gurrupul ŋula nhä malany ŋunhi bäpa'mirriŋuwnydja; ŋany ŋayi ŋathil dhu bäpa'mirriŋuy gurrupandja ŋula nhäny mala nhanukiyingalaŋuw ŋayi djamarrkuḻiw'.
2CO 12:15 Yo, ŋarrany dhu dhuwal gurrupanna nhumalaŋguny ŋunhi nhä mala ŋarra ga dhuwal ŋayatham, ga buluny walŋan ŋarra dhu ŋarrakuwuy gurrupanmirr warrpam'thunna, bäydhi ŋunhi ŋarrapiny dhu marrtji bala yalŋgithirrnydja ga djawaryundja balanyarayiny mala gurrupanaray. Bili baḏak yan ŋarrany ga dhuwal nhumalaŋguny mirithirr yan märr-ŋamathirr, ga nhumany dhu ga ŋunhi ŋarrakuny bitjandhi bili yan ga märr-ŋamathirryi.
2CO 12:16 Yo, yuwalk dhuwandja, marŋgi muka nhuma, ŋunhi yaka ŋarra nhumalany ganha gombu'-gumbunha rrupiyan ga ŋula nhän malany. Ga wiripuwurrnydja nhuma gan ŋunhi waŋan yanbi ŋarra nhumalany gan mayali'-gäŋala, bala baku-ŋayathaŋala nhumalany ŋuriŋin ŋunhi ŋarrakiyingala nyäḻ'yun mala dhärukthuny.
2CO 12:17 Wanhawitjanan balaŋ ŋarra ŋunhi bitjanayiny? Ŋunhi ŋarra djuy'yurrnydja yolŋunhany guŋga'yunaraw muka nhumalaŋ, ga nhaltjarra ŋayiny ŋuriŋiyiny yolŋuy? … djaw'-djawyurra gan ŋula nhän mala ga mayali'-gäŋala gan nhumalanhan?
2CO 12:18 Ŋarrany ŋunhi djuy'yurrnydja Dätitjnha muka, ga ŋunha ŋunhi wiripuny yolŋuny Garraywalaŋumirriny, maṉḏa ŋunhi marrtjinany. Nhaltjarr be ŋayiny Dätitjthuny? … manaŋin ŋayi nhumalaŋgalaŋuŋur? Linyuny dhuwal ŋarrany ga Dätitjtja, waŋganynha dhuwal linyuny ŋayaŋu, ga nhinany linyu ŋuli ga dhuwal waŋganyŋuryi yan romŋurnydja.
2CO 12:19 Wiripuny nhuma ŋuli ga ŋunhi guyaŋa yanbi ŋanapurrnydja ŋuli gi ŋunhi lakaranhamirr ŋanapurrunhawuynhany ŋanapurr, märr nhumany dhu ga yaka muka nyamir'yun ŋanapurrunhany. Yurr yaka dhuwal nhumany mala-djarr'yunamirr mala napurruŋguny; ŋayipi dhuwal God-Waŋarr yan waŋgany ŋanapurruŋguny mala-djarr'yunamirr. Ga waŋany ŋanapurr ŋuli ga ŋunhi dhäruktja nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkun, bili bukmak nhä mala ŋanapurr ŋuli ga ŋunhi djämany, ŋunhiny napurr ŋuli ga nhumalanhan guŋga'yundja.
2CO 12:20 Marrkapmirr walal, wäwa ga yapa walal ŋarraku, ŋarrany ga dhuwal warwuyunna nhumalaŋ malawnydja. Ŋuli ŋarrany dhu nhakun marrtji nhumalaŋgalnydja dhipaliyiny, ga nhämany ŋarra dhu ŋunhi nhumalany romlilnydja mak wiripuŋulila, ga yakan ŋarra dhu ŋunhi ŋayaŋu-ŋamathirrnydja nhumalaŋgal. Ga mak nhumany dhu ŋunhi yakayi yan ŋayaŋu-ŋamathirr ŋarrakalnydja. Mak ŋarra dhu ŋunhi maḻŋ'maraŋuny nhumalany ŋarrtjunminyalila ga maŋutji-ḏiy'yunminyalila, ga ŋaramurryinyamirra nhuma dhu gi nhumalaŋguwuy nhuma, ga wiripuny ḻäy-ḏälthinyaminyalila, ga wiripuny nhuma dhu gi ŋayaŋu-wutthunmirra, ga gupa-waŋanhamirra ga ḻanydjatmaranhamirra, ga wiripuny mak nhuma dhu bunhamirra.
2CO 12:21 Dhiyaŋuny bala ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ warwuyunna. Ŋunhi ŋarra dhu dhuwal marrtjiny dhipaliyiny, mak ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny ŋarrany gora-gurrupanna; bala mak ŋarra dhu dhuwal ŋäthiny bukmakkala nhumalaŋgal gumurrŋurnydja. Bili ŋarrany dhu ŋunhi ŋayaŋu-yätjirra, ŋäthin manapan ŋarra dhu ŋurukuwurruŋgun ŋunhi yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan rom-yätjin ŋäthil. Ga baḏak yan nhakun nhumany ga dhuwali nhina ŋunhiliyi bili yan romŋurnydja; yanan nhuma ga ŋunhi marramban' djämany, ga djäl-ḏilkurruyirra ga märranhaminyarawnha yan, ga yakan nhuma gi dhuwaliyi buku-goriny dhiyaŋiyiny romdhuny nhumalaŋgiyingal, ga bäyŋu yan yuwalktja nhuma gan ŋunhi ganarrthaŋalnydja dhuwaliyiny mala ŋunhi rom.
2CO 13:1 Yo, ŋunha ŋunhi djorrany' ga waŋa bitjan, “Ŋuli dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy romdja bakmaram, nhumany ŋathil dhu ŋurruŋuny buthuru-bitjundja ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal maŋutji-marŋgimirr; yurr märrmaw'nha yolŋuwnydja nhä mak ḻurrkun'kun nhuma dhu buthuru-bitjundja, märr ŋathil dhu nhumapi ŋurruŋuny mala-djarr'yun.” Yo, yuwalk muka ŋarra ŋunhi ŋäthilnydja buku-ḻurrkun'mirrnydja nhumalany guwatjmar. Ga galki ŋarra dhu dhuwal buluyi nhakun marrtji dhipaliyi nhumalaŋgal.
2CO 13:2 Ga märr-barpuruny ŋarra nhumalany ŋunhi guwatjman, ga balanyamirriynha ŋarra ŋunhi lakaram nhumalaŋgal. Bäydhi ŋarra ga dhuwal nhakun nhina dhiyalnydja bala barrkuny nhumalaŋgalaŋuŋur. Yurr ŋarra ga dhuwal gurrupandja nhumalaŋ ŋunhi bili yan dhäruktja ḏäl yan, yorrnha ŋarra dhu ŋunhi buniny nhumalaŋ.
2CO 13:3 Yo, bilin nhuma ga dhuwaliyi nhäman dharaŋana ŋunhi ŋayi ŋuli ga dhuwal Djesu-Christtja waŋa muka ŋarrakalaŋuwurrnydja. Ga yaka nhanŋu ŋunhi dhäruk ganydjarrmiriwnydja raypirri'yunarawnydja nhuŋu, ŋunhiny ŋayi ŋuli ga djämany nhokalaŋuwurr ganydjarryuny yindiynha yan.
2CO 13:4 Ga balanyamirriy ŋunhi ŋayi gan Djesu-Christ nhinan yolŋuny yan rumbal, ŋunhiyiny ŋayi yalŋgi yan ga ganydjarrmiriw, bala walal ŋanya yan bumara dharpalilyaŋala. Yurr dhiyaŋuny bala ŋayi ga ŋunha nhina walŋan yan ŋuriŋin ŋunhi God-Waŋarrwala ganydjarryuny. Ga ŋanapurrnydja dhuwal balanyayi bili ganydjarrmiriwyi yan mala, rrambaŋi ŋanapurr Djesu-Christ. Yurr djämany ŋanapurr dhu gi ŋunhi nhanukiyingala yan God-Waŋarrwala ganydjarryuny dhiyaliyiny nhumalaŋgalnydja ṉapuŋgany', bitjan yan bili nhakun ŋayi ga Djesu-Christ nhina ŋuriŋiyi nhanukal God-Waŋarrwal ganydjarryu.
2CO 13:5 Gatjuy ŋathil walal nhänhamirr ga birrka'yunmirr nhumapi dhuwaliyi banydji. Yuwalk muka nhuma ga dhuwali märr-yuwalkthirrnydja Djesunhany? Ga ŋuli nhuma ga ŋunhi yuwalkkumany märr-nhirrpanmirr nhanukal dhiyaŋiyiny ŋunhi ŋayaŋuynydja nhumalaŋgiyingal, bala nhumany dhu ŋunhi marŋgithirra ŋunhi ŋayiny ga Djesu-Christtja yuwalknha yan nhina dhuwaliyiny ŋunhi ŋayaŋuŋurnydja nhumalaŋgal. Ga ŋuli ŋayi gi Djesu-Christ bäyŋuny nhokal nhini, ŋunhiny nhakun nhe baḏatjtjurra.
2CO 13:6 Ga ŋarrany ga dhuwal gatjpu'yunna ŋunhi nhuma dhu maḻŋ'maramany linyalaŋgal ŋunhi ŋalinyuny gan bäyŋu warray djarrpi'kuŋal djäma.
2CO 13:7 Ŋanapurrnydja ga dhuwal bukumirriyaman ŋäŋ'thunna God-Waŋarrnhany nhumalaŋguny, märr nhumany dhu yakan ga djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja. Yaka ŋanapurr ŋuli gi ŋunhi ŋäŋ'thurr God-Waŋarrnha nhumalaŋ, märr nhuma dhu ga ŋanapurrunhany guyaŋa, ŋunhi ŋanapurrnydja dhuwal yuwalk yan djuy'yunawuy beŋur yan God-Waŋarrwuŋ. Ŋany djälnydja ŋarra nhumalaŋ, nhuma dhu ga nhina märr-dhunupan yan, bäydhi ŋunhi dhu ga walal ŋarranhany yolŋuy walal muḻkurr-djarrpiny' lakaram yanbi ŋarra gan nyäḻ'yurra lakaraŋal.
2CO 13:8 Yo, ŋanapurrnydja dhu ŋunhi yakan nhumalanhany dhä-gir'yun, ŋunhi nhakun nhumany ga dhuwali bilin nhinan yuwalkŋurnydja romŋur, bili ŋanapurrnydja dhuwal waŋganyŋur yan muka nhakun ŋunhawurr ŋunhi yolŋu walal, ŋunhi walal ga nhina yuwalkŋura yan gali'ŋurnydja dhunupaŋura.
2CO 13:9 Yo, ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi dhärra yuwalkŋurnydja yan, ŋanapurrnydja dhu ŋunhi mirithirra yan ŋayaŋu-djulŋithirrnydja, bäydhi dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal nhakun ŋanapurrunhany yalŋgi-lakaramany. Ŋanapurrnydja ga dhuwal ŋäŋ'thunna bukumirriyaman nhumalaŋguny, märr nhumany dhu marrtji ŋuthandja ŋamathaman yan bala, ga yan bili-i-i, ga bukmak yan nhuma dhu dhuwurr-dhunupayi.
2CO 13:10 Dhiyakiyin gämurruw' ŋarra ga dhuwal djorrany' ŋathil yan wukirri, yurrnha nhakun ŋarra dhu marrtjiny nhumalaŋgal dhipaliyiny. Ŋarrany dhuwal djäl, nhuma ŋathil dhu dhuwali nhumapi ŋamathanhamirrnydja walal, dhunupayanhamirrnydja, märr yakan ŋarrany dhu waŋa ḏälyuny dhärukthu nhumalany, ŋunhi ŋarra dhu buniny dhiyaliyiny. Yaka ŋarra nhumalaŋ dhuwal djäl dhä-gir'yunarawnydja, ŋarra dhu dhä-gir'yundja nhumalany ŋuriŋiny ŋunhi ganydjarryu Garraywalnydja, bili ŋayipiny ŋunhi Garrayyuny ŋarrany djuy'yurr, märr ŋarra dhu nhumalany ŋayaŋu-rur'maraman. Yakan ŋarra nhumalany dhu baḏuwaḏuyun.
2CO 13:11 Bilin dhuwal wäwa walal, ŋarra dhu dhawar'maraman. Gatjuy dhunupayanhamirra marrtji nhumalanhawuynhany nhuma, ga buthuru-bitjurra ŋarrakuny dhärukku ŋunhi ŋarra ga wukirriny dhuwal dhipalnydja djorra'lilnydja marrparaŋgunharawnydja nhumalaŋ. Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi nhina waŋganydja yan ŋayaŋu ga waŋganydja guyaŋanhawuy, bala ŋayipiny dhu God-Waŋarrnydja Bäpany ŋunhi ŋayi märr-ŋamathinyamirrnydja ga mägayany galkithirra nhumalaŋgal bitjanna bili yan.
2CO 13:12 Ŋunhi nhuma dhu Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal waŋgany-manapanmirrnydja, bala nhuma dhu marrtji goŋ-djalk-djalkthunmirra, dhangi'yunmirra bala-räli'yunmirra, märr-ŋamathinyamirra yan nhumalaŋguwuy nhuma, bili nhuma ga ŋunhi nhinany mägayamirriŋura romŋurnydja Garraywala. Ga bukmakthu ga dhuwal Garraywalaŋumirriynydja yolŋuynydja walal djuy'yun nhumalaŋ märr-ŋamathinyawuynydja dhipuŋurnydja.
2CO 13:13 Dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman nhumalaŋ yulŋuny, märr nhuma dhu ga nhinany märr-ŋamathinyamirriŋura yan waŋgany-manapanmirra Garraywala Djesu-Christkala, God-Waŋarrwala yan märr-ŋamathinyaŋurnydja, waŋganygala ŋurikalyin ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrwala.
GAL 1:1 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Bolwuŋ, ŋunhi ŋarrany dhuwal yolŋu djuy'yunawuy, ga wiripuny dhuwal ŋurikiwurruŋguŋ ŋunhi walal malthunamirr mala Garraywu. Bäyŋu ŋarranhany dhuwal ŋula yolthuny yolŋuy märranha ga waŋanha dhiyakuny djämaw. Ŋarranhany dhuwal djarr'yurr ŋayipi yan Djesu-Christthu ga God-Waŋarryu Bäpay yan, dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu. Ga marŋgi muka nhuma ŋunhi ŋayipi yan God-Waŋarryu walŋakuŋalnydja ŋanya Djesunhany, beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja. Ga wukirriny napurr ga dhuwal nhumalaŋ bukmakthu yan rrambaŋi Garraywalaŋumirriy walal, ŋunhi ŋanapurr ga dhuwal nhina, dhipaliyi nhumalaŋ Galatjiyalil makarrlil wäŋalil, ŋurikiwurruŋ ŋunhi nhuma ga dhuwaliyi nhina Garraywalaŋumirr mala.
GAL 1:3 Ŋarra ga dhuwal bukumirriyamany God-Waŋarrwal Bäpawal ga limurruŋgalaŋuwal Garraywal Djesu-Christkal, märr ŋayi dhu maŋutji-wuyun muka nhumalaŋguny, ga guŋga'yunna manapan nhumalany nhinanharawnydja mägayawnha romguny.
GAL 1:4 Djesu-Christthuny ŋunhi God-Waŋarrnhany dhäruk märraŋal muka, bala yan ŋayi walŋany mundhurr-gurrupanminan ŋanyapinya ŋayi, nhakun ŋayi ŋunhiyiny gumurr-yalŋgikuŋal ŋanya God-Waŋarrnhan bäy-lakaranharawnha limurruŋgalaŋawnha yätjkurruw, ga dhawaṯmaranharawnha limurruŋ dhipuŋura wäŋaŋur, ŋunhi ŋayin ŋuli ga dhiyalnydja yätjkurra yindikunhamirr dhiyakuny wäŋaw.
GAL 1:5 Go limurr yuwalkkuman yan wokthundja nhanŋuny God-Waŋarrwuny bitjanna bili yan. Yo, Yo!
GAL 1:6 Dhuwandja ŋarra ga nhumalaŋ wukirrin, bili ŋarra barpuru mirithirra ṉirr'yunna ŋämany nhumalany. Ŋunhi bondi yan muka nhuma barpuru dhuwal bilyundja ga ḏiltji-wurrupanmirrnydja nhanŋuny God-Waŋarrwuny, ŋurikiyiny ŋunhi ŋayi nhumalaŋ gan märr-ŋamathin, ga märraŋal ŋayi nhumalany nhanukiyingallilyaŋal ŋayi. Bala nhumany barpuru dhuwal ḏaḏawyunna märr-yuwalkthinyaŋurnydja nhanukal, ŋunhi yuwalkŋurnydja gal'ŋu dhäwuŋur Djesu-Christkalaŋuwuynydja, bala nhuma ŋuli ga ŋunhi wiripuŋuyaman dhäwuny mala.
GAL 1:8 Ga bukumirriyamany ŋarra ga dhuwal ŋäŋ'thundja God-Waŋarrnhany, märr ŋayi dhu dhä-gir'yunna yan bawalamirrinhan yolŋunhany walalany, napurruny nha mak djiwarr'puynha dhäwu-gänhamirriny walalany, ŋunhi walal ŋuli ga djarrpi'kum nhumalaŋ dhäwu lakaram beŋuryi mala dhäwuŋur ŋunhi nhä mala napurr gan lakaraŋal nhumalaŋ yuwalk yan dhäwu mala Garraywalaŋuwuy.
GAL 1:9 Ga buluyi ŋarra dhu dhuwal waŋa; Gatjpu'yundja ŋarra ga dhuwal ŋayi dhu God-Waŋarryuny dhä-gir'yunna yan balanyaranhany yolŋuny, ŋunhi ŋayi dhu ga djarrpi'kumany dhäwu lakaram nhumalaŋ, beŋuryiny dhäwuŋur ŋunhi nhuma gan ŋäthil märraŋal ŋunhiyi mala ŋunhi yuwalk yan dhäwu.
GAL 1:10 Ga nhaltjanna nhumany ŋuli ga ŋunhi guyaŋa, yanbi ŋarrany ŋuli ga ŋunhi dhäwu lakaram yolŋuwnha wokthunaraw? Yäw! Bäyŋu warray. Ŋarrany ŋuli ga dhuwal dhäwu lakaram ŋanyapinyan yan God-Waŋarrnhan märr-ŋamatham. Ga ŋuli dhu ga ŋunhi ŋarrapiny nhakun gänany djälthirr dhiyakiyiny dhäwuw djämaw, ŋunhiyiny nhakun ŋarrany yakan yuwalk Djesu-Christkuny djämamirr.
GAL 1:11 Ḻundu walal ŋarraku. Yan muka, märr limurrnydja dhu marŋgi. Dhuwandja ŋunhi dhäwu, ŋunhi ŋarrany ŋuli ga lakaram, yaka dhuwandja dhäwu yolŋuwuŋuny guyaŋanhawuy.
GAL 1:12 Bäyŋun yan ŋarrakalnydja dhuwal ŋula yolthuny yolŋuy lakaranha, ga dhäruk-gurrupanminya dhiyakiyiny dhäwuw lakaranharaw. Ŋayipi yan ŋarrakalnydja dhuwal Djesu-Christthu dhuwandja dhäwu gurrupar lakaranharaw, ga marŋgikuŋal ŋayi ŋarrany, balanyamirriy ŋunhi ŋayi ŋarrakal milkunhamirra.
GAL 1:13 Ga bili muka nhuma ŋarrakuny marŋgi, ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan ŋäthilnydja nhinan dhiyaŋuny ŋunhi Djuw-walnydja romdhu. Ŋäthilnydja ŋarrany gan ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋuny walalany bumar muka murrkay'kuŋal. Wiripuny ŋarra ŋuli ganha gulmaranhan walalany dhäwuŋura gänhaŋur manymakŋura.
GAL 1:14 Ŋäthilinydja ŋarrany gan ŋunhi Djuw-wal muka romŋur nhinan, yurr romdja malany ŋarra gan ŋunhi ŋayathaŋalnydja baṯ-bitjarra yan. Ga ŋunhiyiny rom mala ŋunhi walal gan ŋarrakal märi'mumirriŋuy walal, ga mala-ŋurrkanhayŋuy ŋäthil lakaraŋal, ŋunhiyiny ŋarrakalnydja ŋayaŋuŋur ŋurruŋun. Ga bitjarra ŋarra gan ŋunhi milkuŋalnydja, yanbi ŋarrany manymaknha dhuwurr-dhunupan mirithirra wiripuwurruŋgalnydja maŋutjiŋur yolŋuwal walalaŋgal.
GAL 1:15 Ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny ŋarrany djarr'yurr dhiyakuny gay'yi djämaw ŋäthil yan, ŋunhi ŋarrany baḏak yan ŋunhal banydji muka ŋäṉḏi'mirriŋuwal ŋarrakalaŋuwal wälkŋur. Ŋayi ŋunhi ŋarrakuny märr-ŋamathin, bala yan ŋayi ŋarraku guyaŋanan dhiyakuny djämaw, bala yan ŋayi milkuŋal nhanŋuwuy ŋayi Gäthu'mirriŋunhany ŋarrakal, märr ŋarrany dhu dhäwuny lakaraman nhanukalaŋuwuynha ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi walal bäpurru Djan'tayil mala. Yurr bäyŋu muka yan ŋarra dhuwal lakaranhany ŋula yolkalnydja yolŋuwal ŋäthilnydja.
GAL 1:17 Ga yakayi ŋarra ŋunhi bukuny dhäruk dhawaṯthunna waŋanha ŋunhalnydja Djurutjalamdja wäŋaŋur ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja djuy'yunawuywal walalaŋgal, bili balanyamirriyyiny ŋarrany ŋunhi bäyŋu yan muka djuy'yunawuy nhanukuŋuny. Yurr balanyamirriynydja ŋarrany ŋunhi marrtjiny dhunupan yan balan makarrlil wäŋalil Yaraybiyalila, ga dhurrwaraŋur beŋuryiny ŋarra roŋiyirra Damatjkatjlila.
GAL 1:18 Ga dhurrwaraŋur ŋunhi ḻurrkun'ŋurnydja dhuŋgarraŋur, bala ŋarra yan marrtjinan Djurutjalamlila, Betawnha nhänharaw, ga nhinanany ŋarra ŋunhiliyiny nhanukalnydja ga märr ḻurrkun'nha yan waluny.
GAL 1:19 Ga waŋganynhan yan ŋarra ŋunhi yolŋunhany djuy'yunawuynhany maḻŋ'maraŋal ŋunhiliyiny ŋanyapinyan Djayimnhan yan, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny Garraywun wäwa'mirriŋu.
GAL 1:20 Ga märr-yuwalk yan ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ lakaramany, bäyŋun balaŋ ŋarra dhuwal nhumalaŋgal nyäḻ'yurrnydja, bili ŋayiny ŋarrany ga dhuwal God-Waŋarryuny nhämayi muka ŋunhi nhaltjan ŋarra ga dhuwal waŋa.
GAL 1:21 Ga dhurrwaraŋur Djurutjalamŋurnydja, ŋarra marrtjin balan wäŋalil yäkulil Djiriyalila makarrlil wäŋalil ga Djilitjiyalila wäŋalil.
GAL 1:22 Yurr bäyŋun walal ŋunhi maḻŋ'maraŋ ŋarranhany ŋunhiliyiny Djudiyany wäŋaŋur, walalnydja ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal, ŋunhi walal ŋuli ga mala-manapan Garraywalaŋumirriwal yolŋuwal walalaŋgal.
GAL 1:23 Ga ŋäkul warray walal gan ŋunhi dhäwuny ŋarrakalaŋawuy. Ga bitjarra walal gan ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal lakaraŋal gam', “Dhuwandja ga ŋuriŋiyin yolŋuy dhäwu manymaktja lakaram muka, ŋunhi ŋayi gan ŋäthil yolŋuny walalany bumar murrkay'kuŋal, ga gulmaranhan ŋayi ŋuli ganha yolŋunhan walalany dhäwuŋur manymakŋura lakaranhaŋur”, ga bitjanminan walal gan ŋunhi lakaranhaminany.
GAL 1:24 Bala walal gan ŋunhi yolŋuny walal mirithinan yan dhika wokthurrnydja nhanŋu God-Waŋarrwuny ŋarrakalaŋuwurrnydja.
GAL 2:1 Dhäŋur 14-ŋurnydja dhuŋgarraŋur, bala linyuny ŋunhi ŋarrany ga Bänabatjtja marrtjin roŋiyirra balan Djurutjalamlila. Ga garr'yundja linyu ŋunhi Dätitjnhan.
GAL 2:2 Ga marrtjinany ŋarra ŋunhi balayiny, bili ŋayipi ŋunhi God-Waŋarr ŋarraku djälthirr marrtjinyaraw balayiny. Ga gänayi yan ŋarra walalaŋguny buna ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurru-warryunayŋuwnydja yolŋuw walalaŋ. Ga lakaramany ŋarra walalaŋgal ŋunhiliyiny Djurutjalamdja wäŋaŋur manymaknha dhäwuny bukmakkala yan miyalkkurruwurruŋgal ga ḏirramuwurruŋgal, ŋunhi walal Djan'tayil mala. Ga waŋany ŋarra ŋunhi walalaŋ bitjanna gam', ŋunhi nhä mala dhäwu ŋarra dhu ga lakaram, ga walalnydja dhu ga nhakun ŋarrany ŋunhi nhäma ŋunhiwiliyiny, märr walal dhu lakaram ŋarrakal buku-roŋanmaram ŋarraku ŋunhi ŋarrany ga yaka yan ŋula dhä-bawalany dhäwu lakaram, yan nhakun ga waluny ŋarrakuwuy ŋarra djalkthun.
GAL 2:3 Yo Dätitjtja ŋunhi marrtjindhi malthurryi ŋarraku bala Djurutjalamlil. Ga yolŋuny ŋayi ŋunhi Gurik, yurr bäyŋu ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy waŋanhany rom-nyamir'yunany ŋanya, ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu yakaŋuwuynha ḏarrtjalkkunhawuy.
GAL 2:4 Ga marrtjiny ŋanapurr ŋunhi Djurutjalamlilnydja, bili yolŋu walal napurruŋ buna ŋunhiliyi, bala walal ga lakaranhamirrnydja yanbi walal ŋuli gi märr-yuwalkmirriyin Garraywun, ga ŋulatjandhin walal dhu ga ŋunhi napurruŋguny rukitjthirr. Ga birrka'yundja walal ga ŋunhi walal balaŋ napurruŋ baḏuwaḏuyuna ŋunhi manymak ga baḻanydjarratjarra walŋa, ŋunhi napurr gan nhinan ŋuriŋiyi walŋay, ŋunhi ŋayi napurruny gan Garrayyu guŋga'yurr ŋunhiwiliyi walŋalil. Ga djälthinany walal gan napurruŋ, napurr balaŋ ganha ŋunhi walalaŋgun djälwuny ga romguny malthuna.
GAL 2:5 Yurr napurrnydja gan ŋunhi djälthin, nhuma dhu ga dhäwuny ŋäma napurruŋguŋuny yuwalk yan ga dhunupa. Ga dhiyakiyin ŋunhi märrwu ŋanapurrnydja yakany malthuna walalaŋguny djälwu, bäyŋun yan.
GAL 2:6 Ga walal ŋunhi wiripuwurruy yolŋuy walal lakaram napurruŋgal, ŋunhi ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi napurr walalaŋ buna ŋunhal Djurutjalam bitjanna walal ŋunhi lakaramany gam', “Ŋunhiny barpuru nhumany ga waŋa ga ŋurru-warryunayŋuwal yolŋuwal walalaŋgal”, ga bitjan. Yurr ŋarrakiyingalnydja nhakun, ŋarrany ŋunhi yakan warwuyurr, yolkal ŋarra ga ŋunhi waŋa. Bäyŋun dhuwal waŋgany ŋula yol yolŋu garramat ga wiripuwurrnydja ŋunha ŋoyŋur, nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur. Ga bäyŋun ŋula waŋganydhu ŋurru-warryunayŋuy yolŋuy lakaraŋ ŋarrakal bilmaraŋuny nhakun ŋarrany beŋuryiny dhäwuŋur lakaranhaŋur.
GAL 2:7 Ga walalaŋgalnydja ŋunhi yolŋuwalnydja walalaŋgal buḻarryuna, bala yan walal dharaŋana, ŋunhi God-Waŋarryu yan ŋayipi ŋarranhany djuy'yun ŋurikiwurruŋgalyiny yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi walal yaka Djuw, ŋurikiyiny dhäwuw ŋunhi manymakkuny lakaranharaw nhanukalaŋuwuynydja God-Waŋarrwalaŋuwuynydja, nhakun ŋayi Betany djuy'yun, ŋurikiyi bili yan dhäwuw lakaranharaw manymakkun walalaŋguny ŋurikiwurruŋdhiny ŋunhi walal Djuw mala.
GAL 2:8 Ŋayipi yan ŋunhi God-Waŋarryu djuy'yurr Betanhany dhäwuw lakaranharaw manymakkuny, ga dhiyaŋuny bala ŋayi ga nhakun ŋarranhan bäki ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi Djan'tayilwuny malaw.
GAL 2:9 Walalnydja ŋunhi Djayimdja ga Betany ga Djondja ŋurruḏawalaŋun mala ŋunhiliyiny Garraywalaŋumirriwalnydja malaŋur, ga bitjarryi bili yan walalnydja ŋunhi dharaŋaryi, ŋunhi ŋayipi yan God-Waŋarryu ŋarrakalnydja gurrupan ŋunhiyiny ŋunhi dhäwu nhanukalaŋuwuynydja mel-wuyunawuy. Ga goŋ-djalk-djalkthun walal ŋunhi linyalany yulŋuny, ŋuriŋiwurruyyiny buŋgawaynydja mala, ŋarranhany ga Bänabatjnhany, ga milkunhamirr walal linyalaŋgal ŋunhi nhakun walal yoram linyalaŋ dhäwuwnydja lakaranharaw ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Djan'tayilwuny malaw. Märr walalnydja dhu ŋunhi ŋuriŋiwurruynydja Betaynydja ga Djayimdhuny ga Djondhuny walalaŋgun dhäwu lakaram Djuw malawnha, bili gan ŋunhi yoranhaminyawuynydja bilin ŋorranan ŋanapurruŋguny.
GAL 2:10 Ga waŋayi walal ŋunhi linyalanhany, linyu dhu dhäwuny lakaramdhi ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurruwuykmirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ga ŋuriŋiny nhakun ŋarrapiny ŋunhi mirithirra dhika galŋa-djulŋithirrnydja, bili mirithinan yan gan ŋunhi ŋarrapiny nhakun djälthin balanyarawyiny djämaw.
GAL 2:11 Ga waŋganymirrnydja ŋayi Betany marrtjin Yandiyuklila, ga ŋarrany ŋanya ŋunhiliyiny dhunupayaman rom-lakaraman nhanŋu, milman yolŋuwala walalaŋgal malaŋura.
GAL 2:12 Ŋunhi ŋayipiny gan Betaynydja ḻukan muka ŋatha mala-manapar walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalnydja Garraywalaŋumirriwal ŋunhi walal Djan'tayil mala. Ga ŋayiny muka Djayimdhuny djuy'yun ḻurrkun'nha Garraywalaŋumirriny walalany balayi. Ga ŋunhi nhakun ŋayi Betay nhäŋalnydja walalany, bala ŋayi yan goranan, bala dhunupan gulyurra ŋathaŋurnydja ḻukanhaŋur walalaŋgalnydja Djan'tayilwalnydja yolŋuwal walalaŋgal Garraywalaŋumirriwal.
GAL 2:13 Ga ŋayiny ŋunhi Betaynydja, ga wiripuwurruynydja Djuw malay, yakan walal gan ŋunhi djämany ŋunhiny ŋunhi nhä walal balaŋ ganha ŋunhi yuwalk djäma, ga ŋayiny muka Bänabatjtja ga balayi malthundhi walalaŋ.
GAL 2:14 Ga bäyŋun nhakun walal gan ŋunhi yuwalkkuŋalnydja djäma, bili walalnydja marŋgin ŋunhi ŋunhiyiny dhäwu manymaktja yuwalknha yanan, ga ŋunhiyin ŋarrany ŋunhi nhäŋal walalaŋgal, bala ŋarra waŋan ŋanya Betanhany raypirri'yunna. Ga waŋany ŋarra nhanŋu ŋunhi bitjanna, “Beta, nheny dhuwal Djuw yolŋu. Yurr nhe ga dhuwal nhinany, nhakun nhe dhuwal Djan'tayilnha. Ga nhakun nhe ga dhuwal dhar'thar-gurrupandja walalanhany Djan'tayilnhany yolŋuny walalany dhiyakuny ŋunhi Djuw-walaŋuwnydja romgu malthunaraw?”
GAL 2:15 Limurrnydja dhuwal Djuw mala yan yolŋu walal. Yaka napurr dhuwal nhakun ŋunhawurrnydja ŋunhi Djan'tayilnydja mala ŋunhi dhuwurr-djarrpi'mirrnydja mala.
GAL 2:16 Yurr limurrnydja dhuwal bili muka marŋgi ŋunhi God-Waŋarryuny ŋuli dhuwal yolŋunhany märram, yakan ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋayi ŋuli ga malthun Mawtjitjkalaŋawnydja romgu ŋany ŋuriŋiyin bili yan waŋganydhun gämurruyny'tja märr-yuwalkthinyaraynha, ŋunhi ŋayi ŋuli märr-nhirrpanmirra nhanukala Djesu-Christkala. Ga limurrnydja ŋunhi bitjarryi bili muka märr-yuwalkmirriyin nhanukalnydja Djesu-Christkalnydja märr ŋayiny dhu limurruny ŋunhi märraman yan yolŋukuman limurruŋgalaŋuwurr märr-nhirrpanminyawurr nhanukal, ga yaka ŋulatjandhiny gämurru'wurr ŋunhi limurr dhu ga malthun ŋurikiyiny bili yan Mawtjitjkalaŋuwnydja yan romgu.
GAL 2:17 Ga bitjanna nhakun ga dhuwaliyi mayaliny' waŋa, nhakun limurrnydja ŋunhi yolŋuny walal bukmaknha yan dhuwurr-yätjinan, balanyan yan bili nhakun ŋunhiwurrnha yolŋu walal ŋunhi walal yaka Djuw mala, bili limurrnydja ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirr bitjanmirra, yanbi ŋayiny dhu God-Waŋarryuny limurruny märramany, bili yanbi limurrnydja galkin yanan dhä-manapana ga Djesu-Christkala. Ga nhän nhakun ŋayi dhuwaliyi mayaliny', ŋayin ga limurrunhany Djesu-Christthun dhar'thar-gurrupandja, limurr dhu ga nhinany dhuwurr-yätjkurra yan? … Bäyŋu!
GAL 2:18 Ŋuli balaŋ ŋarra dhu ga ŋunhi Mawtjitjkalaŋuwnydja yan romgu gupa-roŋiyirr, ga dhäwu ŋarra dhu ga lakaram ŋunhiŋuwuynydja bili yan, ŋunhiny ŋarra rom-bakmaranhamirra yolŋu.
GAL 2:19 Yakan ŋarra dhu ga dhuwal buluny balayiny roŋi'-ruŋiyirr ŋäthiliŋulilnydja romlil, bili ŋuriŋiyiny gan ŋunhi romdhuny ŋarrany bumar muka dhiŋganhamaraŋal, bala ŋarrany ŋunhi ganarrthaŋala ŋunhiyiny rom muŋbunuŋala. Bili ŋarrany ŋunhi bitjarra nhakun ŋarra dhiŋgaŋala rrambaŋin linyun Djesu-Christnha. Ga ŋarrapiny dhuwal balanyan nhakun dhiŋganhawuynha yolŋu, yurr Djesu-Christnha ŋayipin ga ŋunhi nhina ŋarrakalnydja walŋaŋur, ga walŋan ŋarra ga dhuwal nhina nhanukalnydja walŋay, bili ŋuliwitjandhin ŋarra ga ŋunhi märr-nhirrpanmirrnydja nhanukal God-Waŋarrwalaŋuwalnydja Gäthu'mirriŋuwal, ŋurikalyin ŋunhi ŋayi ŋarraku märr-ŋamathin ga dhiŋgaŋal ŋayi ŋunhili dharpaŋur mälakmaranhawuyŋur ŋarraku walŋakunharaw.
GAL 2:21 Ga nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny mel-wuyunawuy yindin yan mirithirra, ga ŋarrany nhakun dhu ŋunhi bäyŋun yan ŋurikiyiny ḏiltji-gurrupanmirr. Bili ŋuli balaŋ ŋayi God-Waŋarryu limurruny manymak-lakaranha ŋulatjana bili yan, ŋunhi limurr ŋuli ga dhärukku malthun ŋurikiyi Mawtjitjkalaŋaw romgu, ga ŋuriŋiyiny ga nhakun maŋutji-lakaram ŋanyanhany Djesu-Christnhany, ŋunhi ŋayiny dhiŋgaŋal limurruŋgalnydja dharapulŋur märr-yanan, ŋula nhän wakalnha mayali'miriwnha.
GAL 3:1 Nhä nhuma dhuwal wäŋa Galatjiyawuynydja yolŋu walal bawa'mirra walal! Dhuwal nhumalany yolŋuy walal nyirawunum muka? Bili muka ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋgal, ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djesu-Christ dhiŋgaŋal ŋunhiliyi ŋunhi dharpaŋur mälakmaranhawuyŋur.
GAL 3:2 Go, mak lakaraŋun walal ŋarrakal dhuwandja ŋunhi waŋganydja gämurru': nhaltjarr ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny gurruparnydja nhumalaŋgal nhanŋuwuynydja ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnha. Nhaliy romdhuny? Ŋuriŋiyi ŋunhi nhuma gan romgu-malthurr ŋurikiyi ŋunhi Mawtjitjkalaŋuw romgu, wo nhuma ŋunhi ŋäkula dhäwun nhanukalaŋawuynha Djesu-Christkalaŋawuynha bala nhuma gan märr-yuwalkthinan nhanŋu?
GAL 3:3 Nhä nhuma dhuwal, ḻiya-bawa'mirr mala? Nhumany ga dhuwal guyaŋa yanbi nhuma dhu djäma dhuwaliyi dhawar'maram, ŋunhi nhaltjarr ŋayi Dhuyu-Birrimbirryu ŋurruyirr'yurr dhiyaliyi ŋunhi walŋaŋur nhumalaŋgal?
GAL 3:4 Bäyŋu yan nhuma dhuwal marŋgithinany muka, ŋunhi nhä nhuma gan märraŋal ŋäthil? … yuwalktja balaŋ nhuma dhuwal marŋgimirra.
GAL 3:5 Ma, biyakun lakaraŋun walal ŋarraku. Ŋunhi ŋayi God-Waŋarryuny gurrupar nhumalaŋgal, nhanŋuwuynydja ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnhany, bala ŋayi gan ŋunhi djäman nhumalaŋgal ŋunhi ŋula nhäny mala rom manymaktja ŋoy-ganyim'thunamirrnydja. Nhaliy ŋunhiyiny romdhu ŋayi God-Waŋarryu bitjarryiny djäma, bili nhuma dhäruk-märraŋal ŋunhi Mawtjitjkuŋ rom gurrupanawuy, wo ŋunhi nhuma dhäwun ŋäkul Djesu-Christkalaŋawuynha, bala yan nhuma märr-yuwalkmirriyinan nhanukal?
GAL 3:6 Yo, ŋunha ga ŋunhi ŋäthiliŋuynydja djorray' lakaram bitjan; ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu Yipurayimnhany dhuwurr-dhunupany lakaraŋal, bili ŋayi ŋunhi märr-nhirrpanmin nhanukal God-Waŋarrwal.
GAL 3:7 Ga dhiyakuny muka nhuma marŋgi, ŋunhi dhu ŋula yol yolŋu märr-nhirrpanmirr nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu balanyan nhakun gäthu'mirriŋun nhanŋun Yipurayimgun.
GAL 3:8 Ŋäthil muka yan ŋunhi ŋäthiliŋuy djorray' gan lakaraŋalnydja, ŋunhi manymaktja dhäwu, yurrnha gan dhuwal limurruŋgalaŋumirrnydja walu maḻŋ'thurr. Ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu dhuwurr-dhunupany lakaram yolŋunhany walalany ŋunhi walal Djan'tayil mala, ŋuriŋiyin bili yan waŋganydhun romdhuny, märr-yuwalkthinyaraynha yan. Bili bitjarr ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja waŋan Yipurayimguny ŋunhiliyiny ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja djorra'ŋur gam', “Ŋarraku dhu ŋayaŋu-guŋga'yunamirrnydja rom dhawaṯthun, ŋunhi wiripurruŋguny bukmakkuny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ga nhina dhuwal wäŋaŋur malaŋumi buku-ḻiw'maram, nhokalaŋuwurrnha.”
GAL 3:9 Yo, ŋunhi ŋayi Yipurayimdja märr-yuwalkmirriyinany God-Waŋarrwalnydja, bala yan ŋayi märraŋala ŋunhi ŋula nhäny mala manymaktja nhanukuŋuny Waŋarrwuŋuny. Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu bitjandhiyiny märr-yuwalkmirriyirr nhakun Yipurayimdja, ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy ga bitjandhiyi bili yan märram nhanukuŋ God-Waŋarrwuŋ, ŋunhi ŋula nhä malany manymaktja.
GAL 3:10 Ga yalalaŋumirriynydja ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny dhä-gir'yurra ŋunhiyinhany yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga mirithirr yan birrka'yun ŋayaŋu ŋamatham ŋanya God-Waŋarrnha, malthun ŋuli ga yan ŋurikiyi bili Mawtjitjkalaŋaw ŋäthiliŋuw romgu. Bili ŋunha ga ŋäthiliŋuŋurnydja djorra'ŋur waŋa bitjan gam', “Ŋuli ŋayi dhu ga yolŋuy yakany dhäruk-märram nhä mala ŋunhi bukmak rom ŋunhi marrtji dhärra biliŋuwuynha wukirriwuynha ŋunha Mawtjitjkal Romŋur, ŋunhiyinhany yolŋuny dhu dhä-gir'yunna yan.” Yo bäyŋun ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋuy ŋayaŋu-ŋamatham God-Waŋarrnha ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋayi dhu ga malthun ŋurikiyiny bili yan romguny, bili ŋayi ga ŋunha dhäruktja waŋa bitjanna gam', “Ŋunhiyin bili yan ŋayi dhu dhuwal yolŋunhany walŋakum, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋanya bilin ŋayaŋu-dhunupan lakaraŋal märr-nhirrpanminyawurra yan ga bilin.”
GAL 3:12 Ŋayiny ga ŋuriŋiyiny ŋäthiliŋuynydja romdhu dhawu'-nhirrpan walŋa ŋurikiwurruŋgun bili yan yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga mirithirr malthun ŋurikiyin bili yan romgu malaŋuw bukmakku yan. Ga märr-yuwalkthinyarawnydja ŋayiny ga ŋunhiyiny rom yaka'yunna.
GAL 3:13 Yurr ŋayiny ŋunhi Djesu-Christthuny buluyi limurruny roŋanmaraŋal beŋurnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhä-gir'ŋur, ŋunhi ga lakaram ŋuriŋiyi ŋäthiliŋuy romdhu. Ŋayin ŋunhi Djesu-Christthun djaw'yurr limurruŋguny dhä-gir' nhanukiyingala ŋayi rumbalyuny. Bili bitjan ŋuli ga ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja djorra'ŋur dhärra wukirriwuynydja gam', “Ŋuli dhu ŋunhi yolŋuy märram dhä-gir'yunawuy, ŋanyanhany dhu ŋal'maram dharpalila mälakmaranhawuylila, märr ŋayi dhu dhiŋgaman, ga ŋunhiyiny dhä-gir'yunawuy nhanukuŋun yan God-Waŋarrwuŋun.”
GAL 3:14 Yo, Djesu-Christnha ŋunhi ŋayipin gurrupanminany ŋanyapinyan ŋayi balayiny God-Waŋarrwalnydja dhä-gir'lil, bäynha limurrnydja, märr ŋulatjarryiny romgurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny gurrupara nhanŋuwuynydja ŋayi ŋayaŋu-guŋga'yunamirrnydja ŋurikiwurruŋgun yolŋuw walalaŋ ŋunhi Djan'tayilwun bäpurruw mala, ŋunhi gan ŋunhiyi ŋayaŋu-guŋga'yunamirrnydja ŋorran nhanukiyinguŋun God-Waŋarrwuŋun dhawu'mirr nhanŋuwuy Yipurayimgu. Märraŋalnydja ŋayi ŋunhi Djesu-Christthuny dhä-girny'tja nhanukuŋ God-Waŋarrwuŋuny limurruŋgun dharapul-djaw'yurr, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny gurrupanna limurruŋ Dhuyu-Birrimbirrnydja ŋunhi ŋayi dhawu'-nhirrpar ŋäthil.
GAL 3:15 Marrkapmirr walal ḻundu walal ŋarraku, dhuwal ŋarra dhu bäki rom dhuwalaŋuwuynha munatha'wuy limurruŋgun. God-Waŋarryuny ŋuli gurrupanna yan limurruŋ ŋunhi ŋula nhäny malany manymaktja, bili ŋayipi ŋuli ŋunhi dhawu'-nhirrpandja limurruny ŋunhiyiny malany. Manymak, balanya ŋayi dhuwaliyi romdja nhakun ŋuli ŋunhi märrma' yolŋu maṉḏa yoranhamirr ŋula nhaku djämaw, bala maṉḏa ŋuli dhäruktja ga yäkuny maṉḏaŋguwuy maṉḏa nhirrpanmirra djorra'lila, ḏälkuman nhakun ga ŋunhiyin romnhan, djugun' djäma maṉḏaŋguwuy maṉḏa, yakaŋuwnha bakmaranharaw.
GAL 3:16 Yo, God-Waŋarryu ŋunhi dhawu'-nhirrparnydja Yipurayimnha ga mala-ŋurrkanhawuynha nhanŋu, ŋunhili ŋäthiliŋuŋurnydja dhuyuŋur djorra'ŋur, ga yaka ŋayi gi ŋunhi biyakuny lakaraŋ gam' “Mala-ŋurrkanhawuywuny walalaŋgal nhanukalaŋuw”, yakayi dharrwawnydja ŋany “mala-ŋurrkanhawuywu” mayali' waŋgany yan yolŋu ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuynha Djesu-Christnha.
GAL 3:17 Ga bitjanna ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ lakaramany gam', ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrparnydja ŋunhi gumurrkunhaminyawuynydja rom nhanukalnydja Yipurayimgalnydja, ŋunhiny wiyinŋuwnha yan ŋayathanharaw. Ga yalalan ŋayi ŋunhi romdja nhanŋuwuy ŋayi gurrupar Mawtjitjkalnydja bäy ŋayi 430-dhuŋgarra djuḻkthurr. Ga yakan ŋayi ŋunhi ŋuriŋiyiny romdhuny bakmaranha wo bilmaranha ŋunhiyiny ŋunhi ŋurruŋunhany dhawuny' nhanŋu God-Waŋarrwu.
GAL 3:18 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi God-Waŋarryu mundhurr mala gurrupan limurruny bili limurr ŋuli ga ŋunhi Mawtjitjkalaŋuwnydja yan romgu malthun, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhi ŋunhiyiny mundhurr mala limurr ŋuli märram ŋunhiyiny yakan romgurr dhawu'-nhirrpanminyawurrnydja ŋunhi maṉḏa ŋäthil djäma God-Waŋarryu ga Yipurayimdhu. Yo, ŋulatjarryi bili yan ŋunhi dhawu'-nhirrpanminyawurr romgurr ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny gurrupar ŋunhiyiny mundhurr nhanŋuny Yipurayimguny.
GAL 3:19 Yo, Nhän nhakun ŋayi dhuwali gämurruny' dhiyakiyiny ŋunhi Mawtjitjkalaŋuwnydja romgu? Yän ŋayi ŋunhi dhuwaliyiny romdja ŋapalila ŋal'yurr, märr ŋayi dhu ga dhiyaŋiyiny limurruŋ milkuman ŋunhi nhä dhuwal yätjkurr rom. Ga dhärranhany ŋayi balaŋ ganha dhuwaliyi romdja, ga yän bili ga ŋayin ŋunhin mala-ŋurrkanhawuynha nhanukuŋ Yipurayimguŋ bunan, ŋunhiyin yolŋu ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar ŋanya. Yo, yuwalktja ŋunhi romdja yaka nhanukiyinguŋuny God-Waŋarrwuŋuny gurrupanawuy, ŋunhiyiny gan dhuwal God-Waŋarrwal djiwarr'puyyu yolŋuy lakaraŋal nhanukalnydja Mawtjitjkalnydja, bala ŋayiny Mawtjitjthuny gan yorrnha gurrupar yolŋuwnydja walalaŋ.
GAL 3:21 Yo, ga nhämirra ŋunhi Mawtjitjkuny ŋäthiliŋuny rom, gänaŋ'thuna ga beŋurnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhawu'-nhirrpanminyaŋurnydja romŋur? Yäw, bäyŋu warray, bili ŋuli balaŋ ŋayi God-Waŋarryu lakaranha yolŋu'-yulŋuw ŋunhi romdja ŋunhi walŋakunhamirr, bala ŋunhiyiny balaŋ ŋayi God-Waŋarryuny limurrunhany dhuwurr-dhunupan lakaranha, ŋunhi limurr balaŋ ganha malthunany ŋurikiyi romguny nhanukalaŋaw mirithinyany.
GAL 3:22 Yurr ŋunha ga ŋäthiliŋuynydja djorray' lakaram bitjan warray gam', ŋunhi bukmaknha ga dhuwal yolŋuny walal nhina buku-ḻiw'maramany wäŋakurrnydja malaŋuwurr ganydjarrŋurnydja dhuwurr-yätjkurruwala. Ga ŋunhiyiny mala ŋunhi mundhurr ŋunhi ŋayi gan dhawu'-nhirrparnydja, ŋunhiny ŋurikiwurruŋgun bili yan yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan märr-nhirrpanmin Djesu-Christkala.
GAL 3:23 Ŋäthilnydja baman'tja, yurrnha limurr gan ŋunhi märr-nhirrpanmin Djesu-Christkalnydja, ŋayiny gan ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋäthiliŋuynydja Mawtjitjkalnydja romdhu limurruny mirithin yan dhika garrwi'yurr, ga yän bili ga dhuwaliyi ŋayi märr-nhirrpanminyawuy maḻŋ'thurr warraŋulthin.
GAL 3:24 Ŋayiny ŋunhiyiny romdja balanyan nhakun marŋgikunhamirra limurruŋ, ga bäy ŋayipi ga Djesu-Christnha bunan, märr limurrunhany ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny ŋayaŋu-dhunupan lakaraŋal bala märraŋala, ŋunhi limurr märr-yuwalkthinany nhanŋuny Djesu-Christkuny.
GAL 3:25 Ga ŋunhi ŋayi dhu ŋula yol yolŋu märr-yuwalkthirr nhanŋuny Djesuwnydja, bala ŋunhiyiny dhu romdja bäyŋun nhakun buluny nhanŋu marŋgikunhamirr.
GAL 3:26 Yo, dhiyaŋuny bala nhumany dhuwal nhanŋuwuynha God-Waŋarrwun yan djamarrkuḻiny', bili ŋuriŋiyin ga lakaram, ŋunhi nhuma märr-yuwalkthinany Garraywal, bala yan nhuma märr-nhirrpanminan nhanukal.
GAL 3:27 Ŋunhi nhuma gan buku-ḻuptja märraŋal, ŋunhiyiny nhumalaŋ romdja ga gakalny'tja wiripuŋuyinan bilyurr, bitjarra nhakun yolŋuy ŋuli ŋäthiliŋuny moy'mirrnydja girri' ḻarrmaraman, bala ŋayi ŋuli nhirrpandja yuṯan ḏarrtjalknha. Yo, ga nhinanany nhuma gan ŋunhi, balanyan bili yan nhakun ŋayipin Djesu-Christnha.
GAL 3:28 Ga bäyŋun limurr dhuwal barrkuwatjtja bäpurru, Djuw mala ga ŋunhiwurr ŋunhi Djan'tayil mala. Ga ḏapmaranhawuynydja dhuwal yolŋu bäyŋuyi barrku ŋurukalnydja ŋunhi baḻanydjarratjarrawalnydja yolŋuwal. Ga bitjandhi bili ḏirramuny dhuwal bäyŋuyi yan barrku miyalkkalnydja. Ga bukmak yan limurr dhuwal ŋunhi märr-yuwalkthinyamirrnydja mala waŋganyŋura yänan, bili ŋayin ŋunhi Garrayyun limurrunhany waŋganyguŋal.
GAL 3:29 Ga ŋunhi ŋali yuwalktja Djesu-Christkuny yolŋu ŋunhiyiny ŋali nhanukala Yipurayimgala yarraṯaŋurnydja, bala limurr dhu ga ŋunhi märraman yanan nhanukuŋ ŋunhi ŋula nhäny mala manymaktja, bili limurrunhany ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrparyi, bitjarr bili nhakun ŋayi gan Yipurayimnha gurrupar nhä malany ŋäthil.
GAL 4:1 Yo, bulu ŋarra dhu dhuwal nhumalaŋ lakaram, märr nhumany dhu ga marŋgimirra nhina. Ŋunhi ŋuli yolŋuny bäpa'mirriŋu dhiŋgam, bala ŋayiny ŋuli ŋunhi gäthu'mirriŋuynydja nhanukal märraman ŋunhi ḏämbu-meṉgunhawuynydja girri', bukmaknha yan ŋunhi ŋayi gan bäpa'mirriŋuy ŋayathaŋal. Yurr ŋuli ŋayi ŋunhi gäthu'mirriŋu yutjuwaḻany yan, ga bäyŋun nhakun dhu ŋunhi ŋayipiny gumurryu-märram ŋunhiyiny girriny' malany.
GAL 4:2 Bili ŋayipiny, ŋunhiyiny yothuny ga wiripuŋuwal muka yolŋuwal djägaŋur nhina, ga ŋurikalyin nhakun dhu ga ŋunhi yolŋuwal waṉa-nhirrpanawuywala ŋorra ŋunhi ŋula nhäny mala bukmaktja girri', ga yan bili, ga bäy ŋayi dhu ŋunhi yothu ŋuthan ŋaḻapaḻyirr. Ga balanyamirriynha ŋayi dhu ŋunhi märramany ŋunhi girriny' mala, nhanukiyingalnydja ŋayi goŋlil wapmaram.
GAL 4:3 Ga bitjarryin gan ŋunhi limurrnydja nhinan ŋäthilnydja wiripuŋuwal goŋŋur, wakinŋuwal birrimbirrwal munatha'wuywal walalaŋgal, walal limurruny gan garrwi'yurr, bala walal gan ŋunhi buŋgawayinan limurruŋguny.
GAL 4:4 Ga ŋunhi nhakun nhanŋu God-Waŋarrwu waluny galkithin bala yan ŋayi djuy'yurra nhanŋuwuy ŋayi gäthu'mirriŋunhany, ga maḻŋ'thurrnydja ŋayi ŋunhi yolŋun yan, ŋäṉḏi'mirriŋuwalnydja yolŋuwala, ga nhinanany ŋayi gan ŋunhi ŋuriŋiyin romdhuny Djuw-walnha,
GAL 4:5 märr ŋayi dhu ŋunhi buluyi roŋanmaramdhi limurrunhany beŋuryiny romŋur, bala limurr dhu ŋunhi yolŋuny walal nhanŋuwuynha yan.
GAL 4:6 Dhiyaŋuny bala limurr dhuwal nhanŋuwuynha djamarrkuḻi', ŋayi ŋunhi djuy'yurr nhanukiyingalaŋaw ŋayi Gäthu'mirriŋuwnydja birrimbirr, bala ŋayi galkarnydja limurruŋgala ŋayaŋulilnydja. Ga ŋuriŋiyin nhanukal birrimbirryun ŋuli ga ŋunhi lakaramany limurruŋgalnydja ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrnydja limurruŋ bäpa'mirriŋun. Ga ŋuriŋiyi bili birrimbirryu limurr dhu ŋunhi buku-gawaw'yundja nhanŋu märrliyanhamirrnydja nhanukal marrtji waŋa bitjandja, “Mäḻu' ŋarraku marrkapmirr,” bitjandja.
GAL 4:7 Bäyŋun nhuma dhuwal dhiyaŋuny bala buluny garrpinawuy yolŋu walal. Nhumany dhuwal God-Waŋarrwun djamarrkuḻi', ga gurrupandja ŋayi nhuna dhu ŋunhi, ŋunhi bili yän ŋunhi nhä mala ŋayi gan nhuna dhawu' nhirrpar.
GAL 4:8 Yurrnha nhuma gan ŋunhi God-Waŋarrwalnydja galkithin, ŋunhiny limurr gan ŋäthilnydja nhinan romŋur ga ganydjarrŋur birrimbirrwal munatha'wuywal walalaŋgal, walal nhumalaŋ gan buŋgawayin. Bala nhuma gan ŋunhi märr-yuwalkthinan ŋurikiyiny malaŋuw birrimbirrwu, yanbi ŋunhi walalaŋgalnha goŋŋur limurruŋguny walŋa yalalaŋumirriwnydja wiyinŋumirriwnydja nhinanharaw, yanbi ŋunhi walalnha gan ganydjarrnydja ŋayathaŋal. Yurr walal ŋunhi yuwalktja bäyŋun yulŋuny, ganydjarrmiriwnha mala.
GAL 4:9 Ga dhiyaŋuny bala nhuma ga dhuwal nhina galkin yanan ŋurikalnydja yuwalkkalnydja God-Waŋarrwal. Ga manymaktja ŋunhi mirithirrnydja, ŋunhi ŋayiny ga ŋunhiyiny yuwalktja God-Waŋarr nhinany galkin yanan nhumalaŋgala. Ga nhakun nheny ga dhuwal buluny galkikum ŋunhiyiny malany birrimbirrnha dhiyakuwuynhany ŋunhi munatha'wuynhany, walal dhu ga nhuŋuny buŋgawayirr. Bäyŋun walal ŋunhi bilin ganydjarrmiriwnha mala yalŋgin balanyan.
GAL 4:10 Ga bilin nhakun nhuma ŋuli ga dhuwaliyi märr-yuwalkmirriyirra nhokiyingala nhe ŋayaŋuynydja, ŋunhi bitjanna bili nhuma dhu ga ŋunhi buŋgulnydja djäman yan, ga ŋula nhäny mala rom ŋamaŋamayun walu-ŋupanna, ŋaḻindi-ŋupanna, dhuŋgarramandhirra, ŋurikin bili nhina romgu malthun ŋäthiliŋuwnha.
GAL 4:11 Mirithirra yan ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal warwuyundja. Ga bitjanna ŋarra ga dhuwal nhämany, nhakun ŋarra gan ŋunhi dhäwuny lakaraŋal yänan nhakun ŋayaŋumiriwwun walalaŋ nhumalaŋguny, yänan nhakun ŋarra gan ŋunhi walun ŋarrakuwuy ŋarra djalkthurr nhumalaŋgal.
GAL 4:12 Marrkapmirr ḻundu walal ŋarraku, buku-djulŋimirr buthuru-bitjurrnydja walal ŋamathaŋ. Ŋarrakun walal yan romguny malthurr. Biyakun walal gi nhininy nhakun dhuwal ŋarra ga nhina, ganarrthula walal nhäny mala bukmaknha, ŋunhi nhä ŋayi ga rom mala ŋorra garrpinamirr. Biyakun walal ŋarrakuny malthurr nhakun ŋarra gan nhinan nhumalaŋgal dhiyaliyi, ŋunhi yaka nhuma ŋarrany ŋula ŋayaŋu-miḏikumana. Guyaŋa nhuma ga dhuwal ŋunhi ŋurruŋuny dhäwu, ŋunhi ŋarra gan lakaraŋal nhumalaŋgal dhiyaliyi, ga rirrikthurr ŋathil ŋarra, rerriy ŋarrany ŋayathaŋal.
GAL 4:14 Ga nhumany ŋarraku ŋunhi mirithinan warwuyurrnydja, yurr bäyŋu nhuma ŋarraku ŋuyulkthinyany ga gali'-nhirrpanminany, ga buthuru-djaw'yunminany. Nhumany ŋunhi ŋarraku mirithinan yan gumurr-ŋamathinany, bitjarra nhakun ŋarrany ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirr, ga wiripuny nhakun ŋayipin yan Djesu-Christnha.
GAL 4:15 Yo, ga ŋäkulnydja nhuma gan ŋunhi dhäwuny ŋarrakuŋ, ga märraŋalnydja nhuma gan ŋunhi galŋa-djulŋithinyaraynha. Ga dhiyaŋuny bala wanhan ŋunhiyiny rom? Nhaltjanna winya'yunna muka? … Bili nhumany ga ŋunhi djälthirr ŋarraku guŋga'yunaraw muka. Ga dhuwal mak balaŋ ŋarra ŋula maŋutji rirrikthurr, ga nhumany mak balaŋ ŋunhi nhumalaŋguwuynydja maŋutji ḏulŋurr'yunmirra bala ŋarrakala mam'maraŋ, ŋuli balaŋ ŋunhi gumurr-yalŋginy balanyarawyiny djämaw.
GAL 4:16 Nhän dhuwal ŋarrany nhumalaŋ miriŋun dhiyaŋuny bala muka? Bili ŋarra gan ŋunhi dhäwuny yuwalkkuŋala dhunupayaŋala yan lakaraŋalnydja.
GAL 4:17 Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga dhäwu nhumalaŋ djarrpi'kumany ga nyäḻ'yundja lakaram, beŋurnydja ŋunhi dhäwuŋur yuwalkŋurnydja, yan walal ga ŋunhi djälthirr walal dhu ga galkithirr nhumalaŋgal, ga bäyŋun walal gi ŋunhi nhumalany yuwalkkuŋuny guŋga'yurr. Ga djälnydja walal nhumalaŋ, walal dhu ga yan baku-ŋayathaman nhumalany ŋarrakalaŋaŋur, ŋunhi nhaku ŋarra ga nhumalaŋ djälthirr, märr yanbi dhu ga nhumany walalaŋguwuynha yan djälwu malthun djäma ŋunhi ŋula nhän malany.
GAL 4:18 Ga ŋuli walal balaŋ ganha ŋunhi galkithinya nhumalaŋgal ŋunhi ŋula nhaliynydja gämurruy' manymakthuny, bala ŋarrany balaŋ ganha ŋunhi yakan nhakun nhumalaŋ mirithinyany warwuyuna. Bäydhi ŋunhi walal balaŋ ganha ŋunhi nhinanha nhumalaŋgal dhiyaliyi wiyinŋumirr, ŋunhi balaŋ ŋarrany yaka dhiyaliyi.
GAL 4:19 Marrkapmirr walal djamarrkuḻi', rirrikthunna ŋarra marrtji dhuwal galkunaraynydja ŋurikiyiny waluw, ŋunhi nhuma dhu ga nhinany ŋamathaman dhika nhakun ŋayipin yan Djesu-Christnha, galŋany ŋarra marrtji dhika rirrikthunna warwuyunaraynydja nhumalaŋgal, bitjanna ŋarra ga dhuwal dhäkay-ŋämany rerrinhany nhakun yothuy ŋuli marrtji buma-puma miyalknha.
GAL 4:20 Ye-e-e, wanha balaŋ ŋarra ganha dhuwal dhiyaliyin nhinanha nhumalaŋgala, märr balaŋ ŋarra marrtjinya nhumalany waŋanha. Mirithirra yan ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ warwuyundja.
GAL 4:21 Wiripuny nhuma ga dhuwal djälthirr nhuma dhu ga nhina ŋuriŋiyin bili yan romdhuny, ŋunhi ŋayi gurrupar Mawtjitjkal. Ga ŋula nhe marŋgi warrpam'kun ŋurikiyiny dhäwuw malaŋuw, ŋunhi ga ŋuriŋiyi ŋäthiliŋuy romdhu ŋayatham?
GAL 4:22 Ga bitjan ŋayi ga ŋunhi dhäwuny dhärra gam' nhe dhu nhämany Yipurayimnhan ŋunhi nhanŋu yothu maṉḏany märrma ḏirramu. Yo waŋganydhuny nhanŋu yothu gäŋal Yipurayimgu, ḏapmaranhawuyyu miyalkthu. Ga wiripuŋuynydja ŋunhi nhanŋu yothu gäŋal baḻanydjarratjarraynha ŋunhi ŋayi yakan ḏapmaranhawuy.
GAL 4:23 Yo, ŋayiny ŋuriŋiyiny ḏapmaranhawuyyuny miyalkthu yothuny gäŋal bitjarr yan bili nhakun ŋuli bawalamirriy miyalkthu yothuny gäma. Ga ŋayiny Djaraynydja nhanŋu yothu gäŋal Yipurayimgu, ŋunhiyin ŋunhi maŋutji-dhunupayanhawuynydja, dhawu'-nhirrpanawuynydja nhanukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny.
GAL 4:24 Ga dhäwuny ŋayi ga dhuwaliyi yindin mirithirra ŋorra, mayaliny' nhanŋu djinawan' mirithirra, maṉḏany ga ŋunhi ŋuriŋiyiny miyalkthuny maṉḏa maŋutji-lakaram ŋunhi gumurrkunhaminyawuynha rom maṉḏany. Yo ŋurikiyiny ŋunhi ḏapmaranhawuywuny miyalkku Yägayawnydja djamarrkuḻi' ḏapmaranhawuynha yan, ŋunhi ga ŋuriŋiyiny maŋutji-lakaram ŋunhiyin ŋunhi rom ŋäthiliŋunhan ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar ŋunhiyi rom Mawtjitjkal ŋunhal bukuŋur yäkuŋur Djäniya, ŋunhal makarrŋurnydja Yaraybiya.
GAL 4:25 Ga Yägaynydja ga maŋutji-lakaram ŋunhan wäŋa Djäniyan, yuṯuŋgurrŋur Yaraybiya ga wiripuny ŋunha Djurutjalamnha. Ga yolŋu mala ŋunhi dhiyaŋ bala walal ga nhina ŋunhiyi Djurutjalamdja wäŋaŋur ŋunhiny walal bukmaknha ḏapmaranhawuynha mala.
GAL 4:26 Yurr limurruŋguny dhuwal yuwalktja ŋäṉḏi'mirriŋu ŋunhan bala Djurutjalam ŋunhan djiwarr'ŋura, ga yakan ŋayi ŋunhayiny wäŋa ŋula garrpinawuy.
GAL 4:27 Ga dhäwuny ŋayi ga ŋunha djorra'ŋurnydja ŋorra ŋurikiyiny wäŋaw bitjanna gam', “Nhe miyalk ŋunhi nhe bäyŋu ŋula yothuny gänha. Bäyŋu nhe ŋula dhäkay-ŋänha yothupuy rerri nhokiyingal nhe rumbalyu. Nhininy gi galŋa-djulŋithin yan. Ŋäthilnydja nhe yothumiriw, ga dhiyaŋuny bala nhe dhu djamarrkuḻi'nhany märram dharrwan mirithirra, djuḻkmaraman dhu ga ŋunhiyinhany miyalknha ŋunhi ŋayi ga nhina dhuwaymirr.”
GAL 4:28 Ḻundu walal ŋarraku, nhumany yanbi gan dhuwal maḻŋ'thurr dhiyaliyi dhawu'ŋur, balanyayin bili yan nhakun Yitjaknha.
GAL 4:29 Ga ŋunhiny mala djamarrkuḻi' gan maḻŋ'thurr bitjarr nhakun wiripu mala djamarrkuḻi' ŋuli ga maḻŋ'thun, yakany ŋunhiliyi dhawu'ŋur nhanukal God-Waŋarrwal, walalnydja ŋuli ga marin yan djäma ŋurikiwurruŋguny wiripuwurruŋguny djamarrkuḻiw'. Ga balanyan bili mariny ŋuli ga dhuwal maḻŋ'thun dhiyaŋuny bala dharaŋanan yan.
GAL 4:30 Ŋunha ŋunhi God-Waŋarrwalnydja ga dhärukŋur waŋa bitjanna gam', “Djuy'yurra ŋanya dhuwaliyiny miyalknha garrpinawuynhany ga yothunhany nhanŋu. Bäyŋun dhu ŋanya ŋunhi ŋula yolthuny gurrupan ŋula nhä.”
GAL 4:31 Marrkapmirr walal ḻundu walal ŋarraku, limurrnydja dhuwal djamarrkuḻi' ŋurukuŋdhi miyalkkuŋ ŋunhi ŋayiny baḻanydjarratjarra, yakan ŋayi garrpinawuy ŋula yolkuŋ.
GAL 5:1 Bilin ŋayi ŋunhi Djesu-Christthuny limurruny dhawaṯmaraŋala. Bilin limurrnydja dhuwal yuwalknha yan ŋayaŋu-ḻayyunan. Ga biyakiyin bili yan gi nhininy baḻanydjarratjarran yan, yakan dhu buluny ŋayi nhuŋuny ga buŋgawayirr ŋunhiyiny ŋunhi Mawtjitjkuny rom.
GAL 5:2 Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi balayiny roŋi'-ruŋiyirr romlilnydja yan, dhayuŋanmirr nhuma dhu ga mitthunminyarawnydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayiny nhumalaŋgal Djesu-Christtja bäyŋun waliwaliŋun. Bala nhakun nhuma ŋuli ga ŋunhi bitjanna waŋany gam', “Ŋarrany dhu dhuwal walŋathirr ŋuriŋiyin bili yan romdhun, bäyŋun ŋarrany dhu Djesu-Christthuny walŋakum.”
GAL 5:3 Ga dhuwal ŋarra dhu waŋan nhumalaŋ yulŋuny marŋgikuman manapan, ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋurikiyiny bili yan waŋganyguny romguny malthun, nheny dhu ga ŋunhi djämany bukmaknha yan ŋunhi Djuw-malawnydja rom malany.
GAL 5:4 Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi malthun ŋurikiyiny bili yan romgu Mawtjitjkalaŋawnydja, yanbi dhu ga ŋuriŋiyiny nhe ŋayaŋu-ŋamatham God-Waŋarrnhan; ŋunhiyiny nhakun nhe bilin gänaŋ'maranhaminan nhunapinya nhe nhanukala Djesu-Christkala, bala gulmaranhaminan nhe nhanukal mel-wuyunaŋura ga märr-ŋamathinyaŋura. Ga bäyŋun nhe ŋunhi buluny ŋunhiliyiny märr-ŋamathinyaŋur nhanukalnydja.
GAL 5:5 Yurr yuwalktja yanbi ŋunhi nhanukalaŋumirrnydja yolŋu walal marŋgimirra, ŋunhi ŋayiny dhu God-Waŋarryuny walalany märraŋun yan, bili walal ŋuli ga ŋunhi märr-nhirrpanmirrnydja nhanukiyingala yan. Ga ŋayin ŋuli marrtji ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryun guyaŋanhamirriyamany limurruny, ŋunhi God-Waŋarryuny limurruny bilin dhuwurr dhunupan lakaraŋal, bili limurr ŋunhi märr-nhirrpanminan nhanukala Djesu-Christkala.
GAL 5:6 Ga ŋunhi nhe gali'lil wapthurr nhanukalnydja Garraywalnydja, bäydhi nhe ḏarrtjalkkunhawuy, ga bäydhi nhe mak yakany ḏarrtjalkkunhawuy. Ga dhuwanna ŋayi ŋunhi mirithirrnydja ŋurruŋuny gämurru' gam', ŋuli nhe ga ŋunhi märr-yuwalkthirr Garraynhany yan, bala nheny dhu ga ŋunhi bitjandhi bili yan märr-ŋamathirra ŋunha ŋunhi wiripuŋuwnydja yolŋuw.
GAL 5:7 Ŋäthilnydja nhuma gan ŋunhi nhinan manymakkuŋal dhika Garraywal yan dhukarryuny dhunupay. Ga yolthun nhumalany ŋunhi gulmaramany beŋuryiny ŋunhi yuwalkŋurnydja dhukarrŋur.
GAL 5:8 Ga ŋayiny God-Waŋarryuny, ŋunhi ŋayi djarr'yurr nhuna, yaka ŋayi ŋunhi waŋanha ŋunhayiny ŋunhi wiripuŋunhany yolŋuny nhuŋuny marŋgikunharaw.
GAL 5:9 Yolŋuy walal ŋuli ga dhäwu lakaram mayali'kurr bitjan gam', “Ḻurrkun'thu yan ḏambakunhawuyyu ŋuli ŋunhi ŋathanhany dämbanhany ŋuthanmaram yindikumany, bala bukmaknha ŋayi ŋuli ŋunhi wiripuŋuyirrnydja ŋuriŋiyiny ḻurrkun'thuny ḏambakunhamirriy,” bitjan. Ga bitjandhiyi bili yan dhu ŋunhi ḻurrkun'thuyi yan yolŋuynydja walal baḏuwaḏuyundja nhumalanhany bukmaknhan ŋuriŋiyin ŋunhi walalaŋgiyingalnha walal djarrpiy'nha dhäwuynydja mala.
GAL 5:10 Nhumany dhuwal Garraywun yan yolŋuny walal. Yurr ŋayiny ga ŋunha Garraynydja ŋarraku djälthirr ŋarra dhu marrtji nhäma ga maḻŋ'maram nhumalaŋgal, märr nhuma dhu marrtji djämany ŋunhiyi bili yan ŋunhi nhaku ŋayi ga God-Waŋarr nhumalaŋ djälthirr, ga yakan nhuma dhu ga buthuru-bitjun ŋunha wiripuŋuwnydja yolŋuw. Ga ŋunhiny yolŋu mala ŋunhi walal ŋuli ga nhumalany marilil galkan, God-Waŋarryuny walalany dhu ŋunhi dhä-gir'yurra yan.
GAL 5:11 Ḻundu walal ŋarraku, wiripuwurrnydja dhuwal yolŋu walal ŋuli marrtji lakaranhamirra ŋarranhany, yanbi ŋarran ŋuli gi ŋunhi waŋi yolŋunhany walalany ḏarrtjalkkunhaminyarawnydja. Ga nhakun walal ŋuli ga ŋunhi yolŋuynydja walal ŋarranhany gulmaram dhäwuŋurnydja lakaranhaŋur? Ga ŋunhi balaŋ ŋarra ganha ŋunhi waŋanha yolŋuny walalany ḏarrtjalkkunhaminyaraw, ŋunhiny nhakun balaŋ ŋarrakuny dhukarr gumurr-yalŋgin yan dhäwuwny'tja lakaranharaw, ŋarrany dhu dhäwu lakaram nhanukalaŋuwuynydja Garraywalaŋuwuynydja dhiŋganhawuy, ŋunhi ŋayi dhiŋgaŋal ŋunhiliyi dharpaŋur mälakmaranhawuyŋur.
GAL 5:12 Ŋarra ga dhuwal gatjpu'yundja walal dhu ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal nhumalany ŋuli ga ŋayaŋu-wutthun ga marilil nhumalany galkan, nhämirr balaŋ walal dhu ga walalawuynha mitthunmirr, wiripuny walal dhu yan warrpam'thunna gulkmaranhamirr.
GAL 5:13 Ḻundu walal ŋarraku, bilin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny limurruny märraŋala dhawaṯmaraŋala yanbi yänaŋuwnha nhinanharawnha baḻanydjarratjarrawnha. Ga yakan marrtji buluny djäma ŋunhi ŋula nhäny mala nhokiyingalnydja nhe djälyu, bili nheny dhuwal dhuwurr-dhunupan yolŋu. Djämany walal marrtji guŋga'yunmirrnydja bala-räli'yunmirra yan, bili nhumany ga ŋunhi märr-ŋamathinyamirra.
GAL 5:14 Yo, ga bukmaktja ŋunhi rom mala ŋunhi ŋayi gan gurrupar Mawtjitjkal, waŋganyguŋala yan ŋayi waŋganylila, ga dhuwanna ŋayi ŋunhi romdja waŋganygunhawuynydja nhirrpanawuy gam', “Limurrnydja dhu ga ŋunhi märr-ŋamathirra ŋunha wiripuŋuwnydja yolŋuw mirithirra yan, bitjan nhakun limurr ŋuli ga märr-ŋamathirr limurruŋguwuy limurr waŋga'-waŋgany”, ga dhuwaliyin ŋayi ŋunhi romdja.
GAL 5:15 Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi ŋarrtjunmirrnydja yan bitjandja bili, bitjandja nhakun ŋuli ga ŋunhi wuŋgan mala wakinŋu wärraŋ bunhamirr ŋuli marrtji, ŋunhiyiny nhakun nhuma ga bitjandhiyiny malan dhawar'maranhamirr, ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi yakany nhumalaŋguwuy nhuma djäga.
GAL 5:16 Ŋurruŋuny djuḻkmaraŋ ŋanya Dhuyu-Birrimbirrnha walŋalilnydja nhokiyingal nhe, märr nheny dhu ga yakan buluny djälthirr ŋula nhakuny malaŋuw ŋunhi nhä mala nhokal dhu ga maŋutjiŋur ŋamathirr.
GAL 5:17 Ga ŋayaŋuny nhanŋu dhuwal Dhuyu-Birrimbirrwuny gänaŋ'thunna ga limurruŋgalaŋaŋurnydja ŋayaŋuŋur, ga limurruŋguny dhuwal ŋayaŋu bitjandhiyi bili ga gänaŋ'thundhi beŋurnydja ŋunhi nhanukalnydja ŋayaŋuŋur Dhuyu-Birrimbirrwalnydja, ga miriŋun ŋunhi maṉḏa maṉḏaŋguwuy yulŋuny, ga bäyŋun nhe ga ŋunhi djäma ŋula nhä mala nhokiyingalnydja nhe ŋayaŋuy.
GAL 5:18 Ga ŋuli ŋayiny dhu ga ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny yan waṉa-gäma dhuwaliyiny ŋunhi djälnhany nhuŋu, nhanukiyingalnydja ŋayi djälyu, bala ŋayi dhu ŋunhi ŋunhiyiny rom ŋunhi ŋayi ŋäthil gurrupar Mawtjitjkal yakan dhu ŋayi nhuŋu ŋunhi buluny buŋgawayirr.
GAL 5:19 Limurruŋguwuynydja dhuwal djäl yolŋuwnydja djarrpin' yan mirithirra, djälthirrnydja ŋayi ŋuli ga bitjanna bili yan yätjkurruwnha yan djämawnydja, limurr dhu ga guyaŋany djarrpi'kuman yan, ŋunhin milnyaŋ'mirra yan guyaŋanhawuy mala, ga gora-gurrupanamirra.
GAL 5:20 Ga buku-ŋal'yundja walal ŋuli ga ŋunhi wiripuŋuwnha goŋbuywun djämapuywu waŋarrwuny malaŋuw, ga wiripuny walal ŋuli ga marŋgithirr galkawnha romgu, walal dhu ga buman yolŋunhan walalany, wiripuny walal ŋuli ga ŋaramurryirr wiripuŋuwnha yolŋuw ŋoy-dhärran ga bitjanna ŋuli murrkay'kuman yan yolŋuw, bala ŋuli ga ŋunhi balanyarayyiny djämay yätjkurruynydja malaŋuy maḻŋ'maramany gumurr-ḏälnha. Ga yindin walal djäl maŋutji-ḏiy'yunarawnydja ga maḏakarritjthinyarawnydja ŋunha wiripuŋuwnydja yolŋuw walalaŋ. Ga wiripuny ŋayi ŋunhi yolŋu ḻäy-ḏälnha, guŋga'yunamiriwnha balanyan. Ga wiripuny walal djäl walal dhu ga ŋarrtjun yolŋuny wawuŋulila, yänan nhakun dhu ga marin ŋamaŋamayun. Ga wiripuny dhuwal yolŋu walal djäl walal dhu ga ŋänitjin' yan ḻuka, bala ga mala-manapan ŋunha dhuwurr-yätjmirriwala yolŋuwal walalaŋgal, bala walal dhu ga ŋunhi djämany ŋula nhän yan yätjkurra mirithirra. Ga bili ŋarra nhumalaŋgal ŋunhi lakaraŋalnydja bitjarrnydja gam', ŋuli nhe yolŋu, ŋunhi nhe djäl yindiny balanyarawyiny malaŋuw djämaw yätjkurruwnydja, bäyŋun nhe dhu boŋguŋ ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy märraŋ ŋula nhäny mala manymaktja nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja romŋur. Ga yaka yan dhuwaliyiny meṉguŋ.
GAL 5:22 Yo, God-Waŋarrwalnydja ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryu limurrunhany ŋuli marrtji guŋga'yunna, limurr dhu ga märr-ŋamathinyamirr, ga ŋayaŋu-djulŋithirr, ga nhina limurr dhu ga mägayan yan ga ŋayaŋu-dharraḏan ga ŋayaŋuy mel-wuyunamirriynha, ga manymakkuman yan, ga ŋayaŋu-ḏaḏawyunamiriwnha
GAL 5:23 ga ŋayaŋuy nyilŋ'maranhamirriynha, ga goli-nhirrpanmirr limurr dhu marrtji ŋunhi ŋayaŋuny mala limurruŋguwuy. Ga bäyŋun nhuna ŋayi dhu ŋunhi buluny romdhu dhuwalaŋuwuyyuny munatha'wuyyuny ga ŋayatham.
GAL 5:24 Ga ŋunhiny yolŋu mala ŋunhi walal gan bilin nhakun mala-manapara nhanukala Garraywala, bilin walal gan ŋunhi dhuḻ'yurra dharpalilyaŋal walalaŋguwuynydja walal nhä malany ŋunhi yätjkurrnydja rom nhakun ŋunhi dhuwal djäl-ḏumurruyinyamirr rom ga ŋoy-ŋapu' rom ga djäl-gänaŋumirr rom, ŋunhiyiny mala bilin dhiŋgaŋala.
GAL 5:25 Bilin ŋayi ŋunhi limurrunhany walŋakuŋala ŋuriŋiyin ŋunhi Birrimbirryuny nhanukiyingala ŋayi, bala limurr dhu ga ŋunhi djämany ŋunhin bili yan ŋunhi nhaltjan ŋayi ga Dhuyu-Birrimbirr ŋuli djälthirr limurruŋ.
GAL 5:26 Ga yaka ŋuriŋiyiny märr-ŋurr'yurr, bala marrtji lakaranhamirrnydja yolŋuwalnydja walalaŋgal, yän nhakun gi marŋgi lakaranhamirrnydja, ga yaka gi maŋutji-ḏiy'yunmirrnydja bala räli'yunmirrnydja.
GAL 6:1 Yo, wäwa walal ŋarraku, ŋunhi dhu ŋula yolnha yolŋuny gaṯmaramany ŋula nhaliy yätjkurruynydja, ga nhumany dhu ŋunhiwurryiny ŋunhi nhuma ga nhina God-Waŋarrwalaŋumirr Dhuyu Birrimbirrmirr, nhumany dhu dhuwalawurryiny marrtjin balayin ŋurikalyin garrpinawuywala yolŋuwal, bala waŋin ŋanya ŋuliŋuryiny bilmaraŋun; yurr gurrum'thu dhärukthuny ŋanya waŋiny ŋayaŋu-roŋanmaraŋuny, yaka maḏakarritjthuny dhärukthu. Yurr djäga marrtji nhuŋuwuynydja nhe, nhe ŋuli bäynha ŋula nhepin gärri ŋunhiwiliyi guwaḻ-ṉirr'maranhamirrilil romlil.
GAL 6:2 Ga ŋuli dhu ga ŋula yolthu yolŋuy gäma ŋonuŋdja mirithirrnydja, nheny marrtjin bala guŋga'yurra ŋanya gi marrparaŋguŋun manapul. Biyakun guŋga'yunmirra nhumalanhawuynha nhuma, bili dhuwaliyin ŋunhi Djesu-Christthu romdja nhirrpar limurruŋ.
GAL 6:3 Yaka nhe dhu ga guyaŋanhamirr yanbi nheny manymaknha mirithirra djuḻkmaraman ga ŋunha wiripuwurrunhany yolŋuny walalany. Ga ŋunhiyiny nhakun ŋayi dhu ga bitjandhiyiny yolŋuy guyaŋa, ŋunhiny ŋayi ga yänan nhakun warku'yunmirra ŋanyapinyan ŋayi.
GAL 6:4 Ga djämany nhe dhu ga ŋunhi nhuŋuwuynydja djäma malany manymakkum yan birrka'yurr marrtji ŋanya bala, märr nhe dhu ŋunhi märramany manymaknha yan ŋurikiwuyyiny djämapuy. Yurr yaka nhunapinya nhe waŋgany-manapul ŋunha wiripuwurruŋgalnydja djämalil.
GAL 6:5 Märr-barrkuwatj yan limurr dhu marrtji djämany, ŋunhi bili yan, ŋunhi nhaku ŋayi ga God-Waŋarr djälthirr limurruŋ djämaw.
GAL 6:6 Ga biyak bili marrtji gurrupul bala ŋunhi ŋula nhä mala nhuŋuwuynydja nhe ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, bili walalnydja gan ŋunhi guŋga'yurr muka nhuna marŋgikuŋal manapar, ŋunhi nhaltjarr ŋayi marrtjin God-Waŋarr waŋan limurruŋ.
GAL 6:7 Yaka nhunapinya nhe mayali'-gänhamirrnydja. Ga yaka biyakuny guyaŋi yanbi nheny dhu God-Waŋarrnhan balanyarayyiny romdhu mayali'-gäma, yaka ŋayiny ŋunha God-Waŋarrnydja marŋgi bukmakku yan. Ga nhä nhe ŋuli ŋunhi ŋatha maŋutji lämu-nhirrpan, ga gulkthundja nhe dhu ŋunhi, ga ŋunhiyi bili yan ŋupanayŋu, ŋunhi nhä nhe ŋuli dhakal ŋatha lämu-nhirrpan.
GAL 6:8 Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bitjandhiyiny djäma, ŋunhi nhaltjan nhuŋu ga dhuwaliyi rumbal ŋuli djälthirr, nheny dhu ŋurikiwuyyiny djämapuy märraŋ dhiŋganhamirra rom. Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi djälyu marrtji, ga djäma nhanukalnydja Dhuyu-Birrimbirrwalnydja yan, nheny dhu märram walŋa-wiyinŋumirra.
GAL 6:9 Ga yaka yänayiny djawaryurr bala gulyurrnydja guŋga'yunaŋurnydja ŋunha wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal. Bala ŋayiny dhu boŋguŋ God-Waŋarryuny gurrupula nhuna manymaktja ŋurikiwuyyiny djämapuy balanyamirriynydja ŋunhi nhanŋu dhu waluny galkithi.
GAL 6:10 Limurrnydja yanbi dhu ga ŋunhi guŋga'yunna ŋunhi yolŋunhany walalany bawalamirriy yan waluy, ŋunhiwurrunhany gal'ŋu ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany mala.
GAL 6:11 Ga bili nhuma ga dhuwaliyi nhämany ŋarrakuŋ djorrany' wukirriwuynydja. Wukirriwuynydja ŋarrakuŋ dhuwaliyi ga märr yindimirr.
GAL 6:12 Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga waŋa nhumalany ḏarrtjalkkunhaminyarawnydja, ŋunhiyiny walal ga yänan nhakun milkunhamirra walalawuynhan walal nhumalaŋgal, yanbi walalnydja garrwarnha mirithirra. Yakan walal ga ŋunhi djälthirr walal dhu dhäwuny lakaram nhanukalaŋuwuynydja Djesu-Christkalaŋuwuynydja dhiŋganhawuy ŋunhi ŋayi dhiŋgaŋal ŋunhiliyi dharpaŋur mälakmaranhawuyŋur, bili walal ga ŋunhi barrarirra, walal balaŋ bäynha ŋula marilila gulŋiyi.
GAL 6:13 Bilin walalnydja gan ŋunhi ḏarrtjalkkunhaminan, yurr bäyŋun walal ŋuli gi ŋunhi ŋurikiyiny romguny malthurr ŋunhi ŋayi gurrupar Mawtjitjkal, yän walal ga ŋunhi djälthirrnydja walal dhu ga lakaranhamirra garrwarkunhamirra bitjanna, yanbi nhumany gan ŋunhi ḏarrtjalkkunhamin walalaŋgalaŋawurra.
GAL 6:14 Yurr ŋarrany dhu dhuwal ŋarrapiny bäyŋun lakaranhamirr ŋula nhäpuy, ŋarrany dhu ga dhuwal lakaramany ŋurikiwuynha yan dharpawuy mälakmaranhwuynha ga nhanukalaŋawuynha yan Djesu-Christkalaŋawuynha. Ga bäyŋun ŋarrakal gi dhuwal ŋula nhäny ŋorri ŋarra dhu ga ŋayaŋu-roŋiyirrnydja dhiyakuny ŋunhi munathawny'tja wäŋaw, bili dhuwaliyiny ŋunhi rom mala bilin dhiŋganhawuynha ŋarrakalnydja.
GAL 6:15 Bäydhi nhe ŋunhi ḏarrtjalkkunhawuy, ga yaka nhe ḏarrtjalkkunhawuy. Waŋganygu yan ŋayi gan ŋunhi Garraynydja djälthin, ŋurikiyin ŋunhi ŋayi bilin nhakun nhuna djäman yuṯakuŋala, ga bilin.
GAL 6:16 Ga ŋuli nhe dhu ŋanya ŋunhi dhäruktja märram, bala nheny dhu ŋunhi yuwalknha yan God-Waŋarrwun yolŋuny, bala ŋayiny nhuŋu dhu ŋunhi mel-wuyunna bala ŋayaŋuny nhuŋu mulka'kuman nhanukiyingala mägayay.
GAL 6:17 Dhuwal rumbalŋur ŋarrakal dhika ŋorra marrtji bärr mala, ŋunhi ŋarrany walal bumar bartjunmaraŋal Garraywal yäkuŋur, ga dhiyaŋiyin mala ga ŋunhi maŋutji-lakaramany ŋunhi ŋarrany dhuwal yolŋu nhanŋuwuynha yan Garraywun Djesu-Christkun. Ga yakan ŋarrany walal gi buluny waŋi.
GAL 6:18 Ḻundu walal ŋarraku dhuwandja ŋarra ga bukumirriyaman nhumalaŋ bukmakkun yan, märr nhanŋu dhu Garraywu Djesu-Christkuny mel-wuyunawuynydja dhiyaliyin nhumalaŋgala ŋayaŋuŋurnydja. Yo, Yo.
EPH 1:1 Dhuwandja djorra' wukirriwuy ŋarrakuŋ Bolwuŋ, ŋunhi ŋarrany dhuwal Djesu-Christkuŋ Djuy'yunawuy, yurr ŋayaŋuny dhuwal nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwun; ŋayi ŋarrany ŋunhi nhirrparnydja dhipalnydja djämalil. Bala ŋarra ga yurrnha nhakun dhuwal wukirriny dhäwuny' nhumalaŋguny Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ ŋunhi nhuma ga nhina dhuwaliyi Yipatjatj wäŋaŋur, ŋurikiwurruŋgun ŋunhi nhuma malthunayŋun mala Djesu-Christku, ga nhinany nhuma ga dhuwali waŋgany-manapanna nhanukalnha.
EPH 1:2 Ŋarrany ga dhuwal ŋäŋ'thunna, bukumirriyaman ga nhumalaŋ, märr ŋayiny dhu limurruŋ God-Waŋarrnydja Bäpany ga Garraynydja Djesu-Christtja mel-wuyunna nhumalaŋ ŋuriŋin nhanukiyingalnha ŋayi märr-ŋamathinyaraynydja, märr nhumany dhu ga nhina mägayan yan.
EPH 1:3 Go limurr buku-gurrpanna God-Waŋarrnhany, ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋu limurruŋgalaŋaw Garraywu Djesu-Christku, bili limurruŋ ŋayi ŋunhi gurrupar bukmak nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi walŋamirrnydja mundhurr mala, ga gämany ŋayi ga limurruny manymakkuman yan, balanyamirriy muka yan waluynydja ŋunhi ŋayi waŋgany-manapara litjalanhany nhanukala Djesu-Christkala.
EPH 1:4 Be baman'tja ŋäthilnydja muka yan, ŋunhi yaka muka ŋayi God-Waŋarryu dhuwandja wäŋa munathany'djäma, balanyamirriyyi waluy ŋayi ŋunhi guyaŋanany limurrunhany, bala ŋayi yan gänaŋ'maraŋala limurruny, nhumalany ga ŋarrany, ga bukmaknha ŋunhi wiripuwurruny Godkalaŋumirriny mala; djälnydja ŋayi ŋunhi litjalaŋ ŋali dhu nhanŋuwuynha yan yolŋuny walal ŋuliwitjanna waŋgany-manapanawurrnydja Djesu-Christkalaŋuwurra, gänaŋ'thunna dhu ga yätjkurruŋurnydja, dharrpalnha yan ŋula nhämiriwnha nhanukala gali'ŋurnydja.
EPH 1:5 Yo, be baman' muka ŋäthil yan, ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja märr-ŋamathinany limurruŋ mirithin yan, bala ŋayi gan guyaŋanan mirithinan dhukarrwuny djämaw, märr limurrnydja dhu ŋunhi nhanŋuwuynha yan djamarrkuḻiny' ŋulawitjanna ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwurra. Bitjarryin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu guyaŋanany ŋäthil yan muka, bili balanyarawyin ŋayi gan ŋunhi djälthinany.
EPH 1:6 Go limurrnydja yolŋuny walal mirithirra yan wokthundja nhanŋu, goŋmirriyirra manapan nhanukal. Yuwalk muka dhuwal God-Waŋarrnydja latjuny' mirithirrnydja, bili ŋayi gurruparnydja yänan bala nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi Gäthu'mirriŋunhany marrkapnhan, märr limurrnydja dhu ga nhina walŋan yänan nhanukalnha manapan Djesuwalnha.
EPH 1:7 Yo. Yuwalk muka ŋayi dhuwal God-Waŋarrnydja mel-wuyunamirrnydja limurruŋ, ŋunhi ŋayiny yänan buwayakkuŋalnha limurruŋ yätjkurrnydja malany rom ŋuliwitjarrnha nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurrnha maŋgu'-waṉḏinyawurrnydja.
EPH 1:8 Mirithirr yan ŋayi ga märr-ŋamathirrnydja limurruŋ, bala ŋayi märryu-dhapinyaynha rarryurra nhanŋuwuynydja ŋayi nhä malany ŋunhi ŋamakurrnydja, bala yan ŋayi walŋakuŋalnha nhakun limurrunhany.
EPH 1:9 Bili muka ŋayi ŋunhi limurrunhany marŋgi-gurrupar, märr dhu limurrnydja nhäma dharaŋana dhukarrnydja ŋunhi ŋayi nhirrpar ŋäthil baman'. Ŋäthilnydja muka gan ŋunhi ŋorran ŋula bäy djuḻuḻ'yurr; yaka bukmak yolŋu walal marŋgi ŋurikiyi ŋäthilnydja. Yurr dhiyaŋuny bala dhuwal limurr bilin marŋgin, bilin ŋayi God-Waŋarryuny limurruŋgal milkuŋala dhawaṯmaraŋala, bili ŋayi djäl litjalaŋ ŋali dhu ga marŋgithirra ŋurikiyiny ŋunhi ŋayi gan romdja ŋamaŋamayurr nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra yan.
EPH 1:10 Ga dhuwal ŋayi ŋunhi nhirrparnydja gam'. Waluny ŋayi nhirrparyi, ga ŋunhiyiny dhu walu borumŋuny boŋguŋ buniyi, bala ŋayi dhu God-Waŋarryuny ḻuŋ'maraŋun marrtji bukmaknha yan nhäny mala ŋunhi nhanukiyinguŋuny ŋayi djämapuy, waŋgany-manapula dhu marrtji, bukmak ŋunha djiwarr'puy ŋula nhä malany ga dhuwalaŋuwuy munatha'wuy ŋula nhä malany; bukmakthin walal dhu boŋguŋ ŋunhi waŋganydhin, ŋuliwiyakkun ŋunhi nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra.
EPH 1:11 Yo. Be muka baman' ŋäthil yan ŋayi guyaŋanany gänaŋ'maraŋalnydja God-Waŋarryu ŋanapurrunhany Djuw bäpurrunhany malany, yurr märr-ḻurrkun'nha, märr dhu napurrnydja nhanŋuwuynha yan malany wäwungunhaminyawuynha ŋuliwitjanna yan waŋgany-manapanminyawurrnydja Djesu-Christkalaŋuwurrnha. Ga bukmak nhä mala ŋunhi ŋayi ŋäthil God-Waŋarryu nhirrpar, ŋunhiyiny mala dhu maḻŋ'thurryi warraŋulthi, bili bukmak yan ŋunhiyi mala dhu ga maḻŋ'thundja God-Waŋarrwalaŋuwurrnha yan djälkurrnydja.
EPH 1:12 Ŋunhi ŋayi märraŋalnydja ŋanapurrunhany nhanukiyingalaŋuwurra yan Djesu-Christkalaŋuwurra, bala napurr gan ŋunhi yuṯa'-yuṯaŋumirriynydja dhukarr-nhäŋala nhanŋu, gatjpu'yurra manapar gan nhanŋun Djesu-Christkun bunanharawnha, bala ŋanapurr ga dhuwal wokthundja mirithirra nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja, bili ŋayiny ŋunhi latju' warray dhika mirithirr!
EPH 1:13 Ga nhumany bili muka ŋäkul ŋunhi yuwalktja dhäwu, ŋunhiyiny dhäwu ŋunhi ga waŋa bitjan gam', “God-Waŋarryuny dhu ŋunhi nhumalanhany walŋakumdhi mulwu'-mulwurnhany yolŋuny walalany ŋuliwitjan Djesuwalaŋuwurrnha,” bala nhumany ŋunhi dhunupan yan märr-nhirrpanminan Djesu-Christkalnydja. Bala ŋayi God-Waŋarryuny nhirrparnha Dhuyu-Birrimbirrnhany ŋayaŋulilnha nhumalaŋgal, nhakun ŋayi ŋunhi dhawu'mirriyaŋalnydja nhumalany ŋäthil yan. Ga ŋunhiyiny nhakun nhuma ŋayaŋuny yiŋarray'yunawuynha nhanukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny, lakaramany ga nhumalany bitjanna nhakun nhumany dhuwal biliŋuwuynha gänaŋ'maranhawuynha, nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun yolŋuny walal.
EPH 1:14 Bilin nhakun ŋayi God-Waŋarryuny nhirrparnha Dhuyu-Birrimbirrnhany limurruŋgalnha ŋayaŋulilnydja, ga ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhi limurrnydja dhu yuwalkkuŋ yan märraŋuny bukmak nhä malany ŋunhi ŋayi limurruny nhanukalaŋumirriny walalany dhawu'-nhirrpar yalalaŋumirriwnha yurr romgurr. Bala limurr dhu ga ŋunhi yänan marrtjiny ŋuriŋiyin märr-yuwalkthinyaraynydja, ga yan bili ga märraŋ limurr dhu yalalaŋumirriynha bukmaktja. Go limurr wokthunna mirithirra nhanŋuny God-Waŋarrwuny, bili ŋayiny ŋunhi latju' warray dhika mirithirr!
EPH 1:15 Yo, yuwalk ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny rarryurr limurruŋ mirithiny dhika ŋunhi nhanŋuwuynydja ŋayi manymaktja malany, ga dhiyakiyin ŋayaŋuwnydja ŋarra ŋuli ga ŋunhi bukumirriyamany bitjandja bili nhumalaŋ. Ŋäkul warray ŋarra nhumalany gan bili, ŋunhi nhuma yuwalkkuŋal märr-yuwalkmirriyin Garraywal Djesuwal, ga yuwalkkuŋal yan nhuma gan märr-ŋamathinany God-Waŋarrwalaŋawnydja yolŋuw walalaŋ bukmakku yan. Ga bitjan bili ŋarra ŋuli ga buku-gurrpan God-Waŋarrnhany nhumalaŋ, ga bitjandhi bili ŋarra ŋuli ga wiripuny bukumirriyamdhi nhumalaŋ.
EPH 1:17 Yo. Bili muka ŋunhi God-Waŋarrnydja milkunhaminany maḻŋ'maranhaminany ŋanyapinyany ŋayi ŋuliwitjarrnha ŋunhi limurruŋgalaŋuwal Garraywal Djesu-Christkalaŋuwurrnha, ga bulu nhakun ŋayi ŋunhi djeŋarran', latjun' mirithirra dhika Bäpany limurruŋ. Bala ŋarra ga nhakun yurrnha dhuwal ŋäŋ'thundja ŋanya bitjandja bili, märr ŋayi dhu gurrupanna nhanŋuwuynydja ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnhany nhumalaŋgala, märr nhumany dhu marŋgithirrnydja yuwalkkum yan, bili ŋayin dhu ŋuriŋiyin maḻŋ'maramany God-Waŋarrnhany nhumalaŋgalnydja, märr nhumany dhu yuwalknha yan marŋgithirr nhanŋuny God-Waŋarrwuny.
EPH 1:18 Ga bitjandhi bili yan ŋarra ga ŋäŋ'thundhi ŋanya, märr ŋayi dhu djeŋarra'yamany nhumalaŋ ŋayaŋuny nhanukiyingal ŋayi ŋuriŋi djarraṯawun'thu, märr nhuma dhu yuwalk yan nhämany bala dharaŋana nhaku ŋayi ŋunhi ŋäthilnydja nhumalany yäku-lakaraŋal bala märraŋalnha nhanukiyingalnydja ŋayi. Ga buluny ŋarra ga dhuwal bukumirriyam nhumalaŋ, märr nhuma dhu yuwalknha yan dharaŋandja nhä ŋayi ga ŋunha ŋayatham nhumalaŋ ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ ŋunhi yindiny mirithirrnydja rom dhawu'-nhirrpanawuynydja yurr romgurr, ŋunhayin ŋunhi ŋamakurrnydja nhäny mala ŋunhi nhuma ga dhukarr-nhämany ga gatjpu'yundja märranharawnydja.
EPH 1:19 Yo, ŋayiny ŋunha bulu warray ganydjarr-ḏumurr, ga ganydjarrnydja nhanŋu mäwilimirr, be bala garrwar. Ga ŋarrany djäl nhuma dhu marŋgithirra ŋunhi ŋayi ga God-Waŋarryuny djäman dhiyaŋuny bala limurruŋgalnydja märr-yuwalkthinyamirriwalnydja walalaŋgal, ŋuriŋi bili yan ganydjarryuny waŋganydhu ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi ganydjarryu rur'maraŋal walŋakuŋal Djesu-Christnha beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋur, bala ŋayi roŋanmaraŋala ŋanya balayi djiwarr'lilyi, bala nhirrparnydja ŋanya ŋayi nhanukiyingalnha ŋayi dhunupa'ŋulilnha gali'lilnydja; ga ŋunhayin ŋayi yulŋuny, nhinany ŋayi ga ŋurruŋun.
EPH 1:21 Yo, God-Waŋarryu ŋunhi nhirrparnydja ŋanya Djesu-Christnhany ŋurruŋuyaŋalnha ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja, ŋunhi ŋayiny ga djuḻkmaraman bukmaknhany ŋula wiripuŋunhany ganydjarr-ḏumurruny ŋunhi ga dhiyal yindikunhamirr. Ŋayiny ŋunhi bulu warray ŋurruŋu ŋurikiwurruŋgalnydja buŋgawawal walalaŋgal ŋunhi dhuwalaŋuwuywalnydja munatha'wuywalnydja mala, ga mirithirr warray ŋayiny yindi, djuḻkmaraman muka ŋayi ga Djesuynydja mokuynhany malaŋuny ŋunhi ganydjarr-ḏilkurrunhany, ga be yolnha waŋarrnha malaŋuny, ga wiripuŋuny ŋula yolnha malaŋuny ŋunhi walal ŋuli ga nhina ŋurruḏawalaŋu ŋula nhaku malaŋuw. Yo, ŋayiny ŋunhi yäku bulu warray yindi mirithirr ga garrwar, djuḻkmaraman ŋayi ga ŋunhi ŋula yolnhany yolŋuny dhuwalaŋuwuynhany munatha'wuynhany yäku-ḏumurruny. Bala bukmaknha nhäny mala ŋunhi yäkumirrnydja mala dhu gi buku-nyilŋ'thurrnydja nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkun, dhiyaŋuny bala ŋunhi dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, ga biyakiyi bili dhu ŋunhalnydja ŋunhi yuṯaŋurnydja wäŋaŋur ŋunhi dhu yalalaŋumirriy maḻŋ'thurr.
EPH 1:22 Bili God-Waŋarryuny Bäpaynydja ŋula nhäny mala ŋunhi nhirrparnydja bukmak yan nhanukala ḻukulilnydja Djesu-Christkalnha, ga nhinany ŋayi dhu ga ŋunhaliyiny ŋurruŋun yan, nhakun ŋayin ŋunhi ḻiyany bukmakkun ŋula nhakuny malaŋuw, ga bitjarryi bili ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu nhirrparyi ŋanya Djesu-Christnhany ŋurruŋuyaŋalyi limurruŋguny yolŋuwnydja walalaŋ Garraywalaŋumirriwnydja.
EPH 1:23 Bili God-Waŋarrwuny yolŋu mala dhuwal balanya nhakun ŋunhi rumbalnha ŋayi Djesu-Christnha. Ga ŋayipi yan Djesu-Christthu ŋuli marrtji dhaŋaŋgumany limurrunhany rumbalnydja nhanŋuwuy ŋayi ŋuriŋin nhanukiyingalnha ŋayi ganydjarryuny ga märryuny dharrwakurrnha dhukarrkurrnydja, ga bitjandhi limurrnydja ŋuli ŋunhi dhaŋaŋgumdhi nhanŋuny rumbal.
EPH 2:1 Ŋäthilnydja muka nhuma gan ŋunhi nhinan bäyŋu walŋa, bili balanyamirriyyiny nhumalaŋ ŋunhi birrimbirrnydja baḏak dhiŋganhawuy yan, gänaŋ'thurr gan God-Waŋarrwalnydja, bili nhuma gan ŋunhi djämany ŋula nhä malany yan yätjkurr romdja, bäyŋun nhuma ŋanya gan dhäruktja märraŋal God-Waŋarrnhany.
EPH 2:2 Ŋunhiyiny nhakun nhuma gan nhinan dhuwalaŋuwuyyu yan munatha'wuyyu romdhu, bili dhäruktja nhuma gan ŋunhi märraŋal balanyamirriyyiny mokuynhan yan, ŋunhiyi mokuynha ŋunhi ŋayi ga nhina ganydjarr yindi mirithirr dhika dhiyal munatha'ŋur wäŋaŋur, yurr garrwarnha. Yo, ŋayiny ŋunhiyiny buŋgawa, ŋurruŋu ŋayi ŋurukuwurruŋ ŋunhi yätjkurruw birrimbirrwu malaŋuw, ga dhiyaŋuny bala baḏak yan ŋayi ga djäma ŋuriŋi yätjkurruynydja Mokuyyuny ŋurikiwurruŋgalaŋuwurrnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli gi yaka dhäruk märraŋ ŋanya God-Waŋarrnha.
EPH 2:3 Yurr ŋäthilnydja muka limurr gan bukmak yan nhinan ŋurikalyi Mokuywal yan romdhu, bili nhinan limurr gan ŋunhi limurruŋgiyingal yan djälŋurnydja; ŋunhi nhakun ŋali ŋuli djälthinyany ŋula nhakuny malaŋuw, bala dhunupan ŋali ŋuli djäman yan, ŋurikiyin malthunna litjalaŋgiyingalaŋuwnha ŋali djarrpiw'nha guyaŋanhawuywuny ga djälwuny. Yo, ŋäthilnydja ŋunhi limurr gan nhinan yätjkurruŋur yan muka romŋur, ga dhuwaliyin dhu ŋunhi romnha yätjkurrunhany ŋayiny God-Waŋarryuny dhä-gir'yurr, bala ŋayi dhu buwayakkuŋuny gupaḏalnha yan. Ga yuwalktja limurr balaŋ ŋunhi märranhany ŋunhiyi dhä-gir'yunawuynydja ga ŋaramurrnydja nhanukuŋ God-Waŋarrwuŋ, rrambaŋi limurr ŋuriŋiwurruy wiripuwurruy yolŋuy walal dhuwalaŋuwuyyu ŋunhi dhuwurr-djarrpi'mirriy.
EPH 2:4 Yurr ŋayipiny ŋunhi God-Waŋarrnydja bulu warray mel-wuyunamirr dhika; mirithirr yan ŋayi ga märr-ŋamathirrnydja limurruŋ, ga mel-wuyurrnydja ŋayi ŋunhi limurruŋ balanyamirriy muka yan ŋunhi limurrnydja gan baḏak yan nhinan märr-dhiŋganhawuy yolŋu walal ŋuriŋi limurruŋgiyingal yätjkurruy dhuwurryu, walŋathinyamiriw muka yan walal. Yurr God-Waŋarryuny limurruny ŋunhi yaka warray ganarrthanha ŋayaŋu-dhiŋganhawuynhany; ŋany yänan ŋayiny walŋakuŋalnha limurruny ŋuliwitjarr bili yan ŋunhi ŋayi rur'maraŋalnydja limurrunhan rrambaŋin Djesu-Christnhan beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja. Yo, waŋganydhu yan ŋurruynydja ŋayi limurruny walŋakuŋalnydja, nhanukiyingal ŋayi märr-ŋamathinyaray ga mel-wuyunaray.
EPH 2:6 Bala ŋayi nhirrparnydja limurrunhany ŋunhawalnydja djiwarr'lilnydja rrambaŋin yan Djesu-Christnhan, gämurru'ŋun ŋayiny ŋula nhakun malaŋuw, ŋayaŋuny limurruŋ waŋganyŋura Djesu-Christkun.
EPH 2:7 Yo, goŋ-djarryurrnydja ŋayi ŋunhi limurruŋ God-Waŋarrnydja, bala yan walŋakuŋalnha limurrunhany ŋuliwitjarryin Djesu-Christkalaŋuwurra, märr dhu dhipuŋurnydja gay'yi dhurrwaraŋur ga yan bili ga yalalaŋumirriynha ŋunhi dhu yuṯan wäŋa maḻŋ'thurr, bukmakthun dhu bawalamirriynha yolŋuynydja walal nhäŋuny dharaŋula God-Waŋarrnhany, ŋunhi nhanŋuny märr-ŋamathinyawuy ga mel-wuyunawuy yindi warray dhika mirithirr.
EPH 2:8 Bili ŋayiny ŋunhi yuwalkkuŋal God-Waŋarrnydja limurruŋguny märr-ŋamathinany ga mel-wuyurrnydja, ga ŋunhi limurr märr-nhirrpanminany nhanukalnydja Djesu-Christkalnydja, ga balanyamirriynha ŋayi ŋunhi walŋakuŋalnydja limurrunhany. Yaka ŋayi limurruny walŋakunha ŋula nhaliynydja djämay ŋunhi limurr gan djäma ŋula nhä rom dhuwurr-dhunupany, bäyŋu yan.
EPH 2:9 Yaka ŋunhi nhepiny gänany walŋakunhaminya nhokiyingalnydja nhe djämay; ŋunhiny dhuwal God-Waŋarryu yan ŋayipi limurrunhany walŋakuŋal, nhanukiyingal ŋayi mel-wuyunaray romdhu ga limurruŋgalaŋawurr märr-yuwalkthinyawurr. Märr dhu yakan ŋula waŋgany yolŋu waŋa manymak-lakaranhamirr bitjanmirrnydja, “God-Waŋarrnydja ŋarrakuny ga djälthirr warray, bili ŋarrany ŋuli ga dhuwal djäma manymak yan bitjan bili,” bitjandja.
EPH 2:10 Bili ŋayipi muka gan ŋunhi God-Waŋarryu djäma litjalaŋgal ŋayaŋuŋurnydja, nhakun ŋayi gan yolŋukuŋalnydja, yuṯakuŋalnydja limurruny, dhuwalatjarryin bili yan ŋunhi ŋayi waŋgany-manapara limurrunhany Djesu-Christkalnha. Ŋayi limurruny ŋunhi djämany bitjarryiny yuṯakuŋalnydja märr limurr dhu ga djämany ŋamakurrnha yan romdja. Bili ŋayipiny djäl limurruŋ limurr dhu ga marrtji ŋuliwitjandhin bili yan waŋganygurra dhukarrkurrnydja ŋunhi ŋayi rulwaŋdhurr limurruŋ ŋäthil marrtjinyaraw.
EPH 2:11 Nhumany yolŋu mala ŋunhi nhuma Djan'tayilnydja mala ŋäthilnydja nhuma gan ŋunhi nhinan gänaŋ'thurr muka God-Waŋarrwalnydja, ga yan bili ga walŋakuŋal ŋayi nhumalany nhanukalaŋuwurr Djesu-Christkalaŋuwurr maŋgu'kurr. Ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal Djuw malaynydja ŋuli ganha nhumalany wakinŋun lakaranha muka nhänha, bili yaka nhuma ŋunhi nhanŋu God-Waŋarrwuny yolŋu walal ŋäthilnydja, ga bäyŋuyi yan nhuma gan gäŋal ŋunhiyi God-Waŋarrwuŋuny gumurrkunhaminyawuynydja rom nhumalaŋgiyingal nhuma rumbalyuny; dhä-barrkuwatj yan nhuma gan nhinan Djesu-Christkalnydja. Ŋunhiwurrnha dhuwal Yitjuralnydja yolŋu walal bäpurru nhanŋuwuynydja yan God-Waŋarrwuny mala, ga nhinanany walal gan ŋunhi nhanukiyingalnha yan goŋŋurnydja. Ga nhumany dhuwal, ŋunhi nhuma yakany Djuw bäpurru, nhumany dhuwalawurryiny Djan'tayilnha mala bäpurru, yaka yan nhuma ŋunhi yolŋu'-yulŋu nhanŋuny God-Waŋarrwuny balanyamirriyyiny waluy, bili ŋayi ŋunhi dhawu'-nhirrparnydja waṯaŋuny rom walalaŋguwuy yan waŋganygu Djuw bäpurruw yan, ga bäyŋun nhumalaŋguny dhukarr gan ŋorran balayiny marrtjinyaraw galkithinyaraw God-Waŋarrwalnydja, ga yakan nhuma ganha ŋayaŋu-gatjpu'yunany ŋunhi nhanukalaŋawnydja manymakkuny gurrupanaraw. Nhumany gan ŋunhi nhinan dhiyal munatha'ŋurnydja ŋayaŋu-gatjpu'yunamiriwnha ga Godkalaŋumiriwnha.
EPH 2:13 Yo. Ŋäthilnydja nhuma barrku muka mirithirr God-Waŋarrwal, yurr God-Waŋarryuny nhumalany ŋunhi mala-manaparnydja ŋuliwitjarrnha bili yan waŋganygalaŋuwurrnha Djesu-Christkalaŋuwurra. Ga dhiyaŋuny bala nhuma dhuwal galkin yänan God-Waŋarrwalnha, bili ŋuliwitjana ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwurra maŋgu'-waṉḏinyawurrnha yan.
EPH 2:14 Bilin ŋayipin ŋunhi waŋganynha Djesu-Christnha mägayany limurruŋ; ŋayin ŋunhi limurrunhany Djuw malanhany gäŋal ga nhumalany Djan'tayilnhany yolŋuny walalany bala waŋgany-manapara limurruny rrambaŋiyaŋala. Ŋäthilnydja limurr ŋuli ganha ŋunhi yaka muka manymakkunhaminya nhänhaminya, bili limurr gan ŋunhi dhä-barrkuwatj yan nhinanany Djuw mala gäna ga Djan'tayil yolŋu walal gäna. Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesu-Christthuny bakmaraŋal ŋunhiyiny barrkuwatjkunhamirrnydja rom ŋulatjarryin ŋunhi nhanukiyingalaŋuwurra ŋayi rumbalkurr burakinyawurr.
EPH 2:15 Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesu-Christthuny buwayakkuŋala ŋunhi ŋäthiliŋunhany Mawtjitjkuny romnha, bala ŋayi ḻapmaraŋalnydja yuṯan dhukarrnydja, märr maṉḏa dhu ŋunhi märrmany' bäpurru waŋganydhirra ga waŋganynha mala nhanukiyingala ŋayi manapar romgurrnydja mägayawurra.
EPH 2:16 Yo. Balanyamirriynha ŋunhi ŋayi Djesu-Christnha dhiŋgaŋala ŋunhilin dharpaŋura, ŋunhiyiny nhakun ŋayi bumara dhawar'maraŋala ŋunhiyin ŋaramurrnhan romnha, ŋunhi gan ŋuriŋiyi romdhu barrkuwatjkuŋal yolŋu'-yulŋuny, märr ŋunhiyi maṉḏa märrmany' bäpurru, Djuw-ny mala ga Djan'tayilnydja yolŋu walal rrambaŋiyinan waŋganydhinan yanan nhanukala Djesu-Christkala, yuṯathinan malany. Bala ŋayi Djesu-Christthuny gäŋala ŋunhiyi yuṯanhany bäpurruny balan roŋanmaraŋala galkikuŋala God-Waŋarrwalnha.
EPH 2:17 Yo. Yuwalk yan ŋayi ŋunhi Djesu-Christtja marrtjin räliny, bala ŋayi yan lakaraŋalnha gan mägayamirrnydja dhäwu birrŋ'maraŋala bukmakkala yan yolŋuwalnydja walalaŋgal, ŋurikiwurruŋgal ŋunhi nhuma Djan'tayil bäpurru mala ŋunhi nhuma gan nhinan barrkun yanan nhanukal God-Waŋarrwal, ga napurruŋgal ŋunhi Djuw bäpurruwal, ŋunhi napurr ga dhunukuŋurnha nhanukal nhinan God-Waŋarrwal.
EPH 2:18 Bili ŋuliwitjandhin Djesu-Christkalaŋuwurra yan waŋganygalaŋawurra limurrnydja ŋuli ŋunhi marrtjin galkithinany God-Waŋarrwalnydja Bäpawalnydja, bäydhi limurr ŋunhi ŋula yol Djuw mala nhä mak yaka limurr Djuw mala; bukmak yan limurr ŋuli ŋunhi marrtjiny galkithirrnydja God-Waŋarrwalnydja Bäpawalnydja waŋganydhun yänan Birrimbirryuny.
EPH 2:19 Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋurruwnydja nhumany ŋunhiwurrnydja yolŋu walal Djan'tayilnydja mala nhumany dhuwal bäyŋun buluny mulwu'-mulwur. Dhiyaŋuny bala nhuma dhuwal Bäpawnha nhanŋuwuynha yan malany balanyan bili yan yolŋu walal rom-waṯaŋumirra galkipuynha rrambaŋin ŋunhi God-Waŋarrwun yolŋu'-yulŋu, ga bukmaknha nhuma dhuwal nhanŋuwuynha yan gurruṯumirrnydja walal.
EPH 2:20 Ga nhumany dhuwal God-Waŋarrwuny yolŋu mala balanya nhakun ŋunhi buṉbun djalkiri-nhirrpanawuynha ŋurikiwurruŋguŋun ŋunhi djuy'yunawuywuŋun walalaŋguŋ ga djawarrkmirriwuŋun walalaŋguŋ, ga ŋayipiny ŋunhi Djesu-Christtja balanyan nhakun yuṯuŋgurrnha ŋunhiŋuwuyyin buṉbupuy.
EPH 2:21 Ga ŋayin dhu ga ŋunhi ŋayathamany ŋunhiyiny buṉbunhany, märr ŋayi dhu marrtji ŋunhi ŋuthandja bala manymakthirra ga dharrpalyirra nhanŋuwuynha yan Garraywun.
EPH 2:22 Ga nhumany ŋunhi Djan'tayilnydja yolŋu mala ŋunhi nhuma gan nhakun märr-nhirrpanminany nhanukal, bala ŋayiny nhumalany ŋunhi nhirrparnydja waŋgany-manapara ŋurikiwurruŋgala yolŋu'-yulŋuwalnydja, märr nhuma dhu ga rrambaŋin dhärrany manymakkuman dhikan nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun buṉbuny, ŋunhi ŋayi dhu ga nhinan ŋunhiliyin buṉbuŋurnydja nhumalaŋgala, ŋuliwitjanna ŋunhi nhanukalaŋuwurra Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurra.
EPH 3:1 Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋurruwnydja ŋarrany ga Bolnydja bukumirriyam mirithirrnydja nhumalaŋguny Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ. Ŋarrany nhakun dhiyaŋuny bala dhuwanna dharruŋguŋura ga gulŋiyirr, yurr galkarnydja walal ŋarrany ŋunhi bili ŋarrany dhuwal Djesu-Christkun djämamirr, ŋunhiŋuwuynha ŋunhi ŋarra ŋuli ganha lakaranha nhumalaŋ dhäwu Djesu-Christkalaŋuwuy.
EPH 3:2 Bili nhuma ŋarrany ŋunhi ŋäkulnydja muka? God-Waŋarrnydja gan mirithin ŋunhi mel-wuyurr ŋarrakuny, bala ŋayi ŋarrany yan märraŋalnydja gänaŋ'maraŋalnha, bala ŋayi gurrupara dhuwaliyiny dhäwu ŋarrakalnha djägalilnydja, märr dhu ga ŋarran lakaramany nhumalaŋguny Djan'tayilwuny yolŋuw walalaŋ.
EPH 3:3 Ŋäthilnydja ŋunhi, yolŋu'-yulŋuynydja gan guyaŋan yanbi gan God-Waŋarrnydja märr-ŋamathin ŋurukuwurruŋgun bili yan Djuw bäpurruwnha malaw. Yurr ŋarrakalnydja ŋayi maḻŋ'maraŋal dhuwaliyiny ŋunhi dhäwu, ŋunhi ŋäthilnydja gan djuḻuḻ'yurr muka ŋorran: ŋayiny nhumalany dhu walŋakumdhi Djan'tayilnhany yolŋuny walalany, ŋunhiwurrunhany ŋunhi nhuma yaka Djuw mala, ŋuliwitjanna yan waŋganygurra Djesu-Christkalaŋuwurra. Dhuwaliyin ŋayi milkuŋalnydja ŋarrakal, dhawaṯmaraŋala yänan. Bilin ŋarra dhuwaliyiny dhäwu wukirrin dhipalnha djorra'lila, yurr märr ḻurrkun' nhakun. Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi nhämany dhuwaliyiny djorrany' maŋutji-ḻaw'maramany, bala nhuma dhu ŋunhi yänan dharaŋanna yulŋuny, ŋunhi ŋarrany yuwalk warray marŋgi dhiyakiyi dhäwuw Djesu-Christkalaŋaw, ŋunhi ŋayipi God-Waŋarryu Bäpay milkuŋal dhawaṯmaraŋalnydja ŋarrakal.
EPH 3:5 Ŋäthilnydja ŋunhi bäyŋu ŋula yol yolŋu waŋgany marŋgi dhiyakiyiny dhäwuw, bili yaka ŋayi God-Waŋarryu ŋunhiyi dhawaṯmaranha milkunha ŋula yolkalnydja. Yurr dhiyaŋuny bala ŋayi bilin dhawaṯmaraŋalnha milkuŋalnha ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi nhanukiyingalaŋuwalnha ŋayi dharrpalwalnha dhäwu-lakaranhamirriwala walalaŋgal, ga djawarrkmirriwala yolŋuwal walalaŋgal. Yurr yuwalktja ŋayi ŋunhi milkuŋalnydja warralkuŋalnydja walalaŋgal, ŋuriŋin ŋunhi nhanukiyingalnha ŋayi Birrimbirryuny.
EPH 3:6 Ga dhuwal dhäwuny' gam'. Ŋuliwitjanna Djesu-Christkalaŋuwurra nhumany dhu ŋunhi märramdhi Djan'tayilyuny yolŋuy walal ŋunhi ŋula nhäny mala ŋamakurrnydja ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny wäwun'kunhawuy ŋanapurruŋguny Djuw bäpurruwnydja malaw, bili God-Waŋarryuny ŋunhi nhumalanhany Djan'tayilnhany yolŋuny walalany waŋgany-manapara rrambaŋiyaŋala Djuw bäpurruwala, ga dhiyaŋuny bala limurr dhuwal waŋganynha rumbal.
EPH 3:7 Yo, God-Waŋarryu ŋarranhany ŋunhi märraŋal, bala yan ŋayi ŋarrany gänaŋ'maraŋala, goŋ-gurruparnydja ŋayi ŋarrakalnydja djägalil dhuwaliyin ŋunhi manymaktja dhäwu, bala ŋayipiyi yan ŋarrany ganydjarr gurruparnydja dhiyakiyi djämawnydja.
EPH 3:8 Ga ŋarrapiny dhuwal yaka ŋula yindi mirithirr yolŋu. Yaka ŋarra ŋurruŋu. Ŋarrany dhuwal dhuḏiŋu ŋurukuwurruŋgal yolŋuw walalaŋ ŋunhi Godkalaŋumirriwalnydja mala. Yurr God-Waŋarrnydja gan ŋunhi ŋarrakuny mel-wuyurr warray, bala ŋayi djuy'yurra ŋarranhany nhumalaŋgala Djan'tayilwala yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi ŋarra dhu dhuwal lakaramany nhumalaŋgal dhuwandja ŋunhi manymaktja dhäwu, ŋunhi ga Djesu-Christthuny nhumalaŋ ŋayatham ŋula nhäny mala bulun dhika latjun' mirithirra, ŋunhiyiny mala ŋunhi dhu bäyŋun dhä-dhawar'yun.
EPH 3:9 Ŋäthilnydja dhuwaliyi dhäwu gan ŋorran dharrpal muka yan djuḻuḻ'yurr, bäyŋu ŋula waŋgany yolŋu marŋgi dhiyakiyi dhäwuw, God-Waŋarr yan ŋayipi waŋgany marŋginy, ŋunhiyin ŋunhi ŋayi bokmanayŋun. Yurr djuy'yurrnydja ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny ŋarranhan dhiyakiyiny gämurruw' lakaranharawnydja, ŋarra dhu lakaraman marrtji dhawaṯmaraman yolŋuwalnha walalaŋgal bukmakkalnha yan, nhaltjan ŋayi ga God-Waŋarryu guyaŋa, ga nhaltjan ŋayi dhu ŋunhi walŋakum walalany.
EPH 3:10 Bili nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny ŋayaŋu ŋayi dhu nhakun milkuman nhanŋuwuy ŋayi ḻiya-djambatjtja guyaŋanhawuy ŋunhi ŋutu-ḏälnydja bukmakkun yan walalaŋguny ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ganydjarr-ḏilkurrumirriwnydja waŋarrwu malaŋuw ga birrimbirrwu malaŋuw buŋgawamirriwnydja, ŋunhi walal ŋuli ga nhina garramat be bala djiwarr'ŋur. Ga nhämany walal dhu ŋunhi waŋgany manapanawuynha yan maṉḏanhany Djuw-bäpurrunhany ga Djan'tayilnhany yolŋuny walalany waŋganynha yan malany Garraywalaŋumirra yolŋuny walal.
EPH 3:11 Yo. God-Waŋarryu ŋunhi djäma dhuwaliyiny, bili baman' ŋäthil yan ŋayi gan ŋunhi guyaŋanany bitjarryiny. Ŋayi djuy'yurrnydja Garraynhan Djesu-Christnhan, ga nhanukalaŋuwurrnydja Djesuwalaŋuwurrnydja God-Waŋarrwuny guyaŋanhawuy maḻŋ'thurrnydja yuwalknha yänan.
EPH 3:12 Ga yuwalktja limurr dhuwal waŋganyŋura Djesu-Christnha, ŋunhi ŋali ŋuli märr-nhirrpanmirrnydja nhanukal. Yo, ŋunhi limurr ŋuli ga dhärrany nhakun galkin yänan gumurrŋura nhanukal God-Waŋarrwala, bala ŋali dhu nhakun marrtjiny galkithirrnydja nhanukal God-Waŋarrwalnydja marrparaŋnha, ŋula nhämiriwnha yänan, barrarinyamiriwnha.
EPH 3:13 Yaka nhumany gi warwuyurr ŋarrakuny galŋa-miḏikinyaraw dhipalnydja ŋunhi dharruŋgulilnydja. Nhumany mukthurr gi yan nhini, bäydhi ŋunhi ŋarrany dhu ga galŋa-miḏikirr, bili ŋarrakalaŋuwurr muka djämakurrnydja nhumany dhu ŋunhi gärrin manymaklilnydja romlil djeŋarra'mirrililnydja.
EPH 3:14 Yo. Ŋunhi ŋarra ŋuli guyaŋany nhanŋu God-Waŋarrwuny djambatja guyaŋanhawuy ga nhä malany nhanŋu ŋunhi ḻiya-ŋamaŋamayunminyawuynydja bukmaktja yan. Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋurruwnydja ŋarra ga dhuwal buku-nyilŋ'thundja Bäpawalnydja bukumirriyamany ga nhumalaŋ.
EPH 3:15 Bili ŋayipin ŋunhi God-Waŋarrnha waŋganynha Bäpa'mirriŋuny limurruŋ bukmakkun yan bäpurruwnydja. Ŋayi muka ŋunhi djämany limurruny bala gurrupara walŋany bukmakkala yan limurruŋgal, waŋga'-waŋganygal yan bäpurrulil malaŋulil, bäydhi limurr ga ŋunhi nhina ŋula wanhaminy wäŋaŋur bawalamirriŋurnydja, dhiyal munatha'ŋur, nhä mak ŋunha djiwarr'ŋur.
EPH 3:16 God-Waŋarrnydja dhuwal mirithirr warray ŋutu' ḏäl, ga djeŋarra', ga bulu ŋayi wetj-ḏumurr, ŋayathamany ŋayi ŋuli ga ŋunhi nhanukiyingal ŋayi goŋdhuny bukmak yan dhika ŋula nhä malany ŋunhi. Ga yurrnha ŋarra ŋuli ga dhuwal bitjandja nhumalaŋ bukumirriyamany, ŋunhi ŋayi nhakun dhu nhumalany God-Waŋarryun ŋayaŋu-ḏälkumany ŋuriŋin nhanukiyingalnha ŋayi ganydjarryuny, ŋuliwitjanna ŋunhi nhanukiyingalaŋuwurra ŋayi Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurra.
EPH 3:17 Ŋarrany dhuwal djäl nhuma dhu yuwalkkum yan märr-nhirrpanmirrnydja nhanukal, märr ŋayiny dhu ga Djesu-Christtja nhina muka dhiyaliyi nhumalaŋgalnydja ŋayaŋuŋur. Ŋarrany ŋuli ga dhuwal bukumirriyamany nhumalaŋ mirithirr yan, märr nhumany dhu ga dhärrany ḏälnha yan nhanukalnydja märr-ŋamathinyaŋur God-Waŋarrwalnydja, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi dharpa yuṯuŋgurrmirr dhärra ḏäl yan, ṉiṉ'thun ŋuli ga ŋunhal munatha'ŋur djinawa'.
EPH 3:18 Ga dhiyaki ŋarra ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋuwnydja ŋäŋ'thun, märr nhumany dhu bukmaknha yan ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋu walal rrambaŋin marŋgithirrnydja Djesu-Christkalaŋawnydja märr-ŋamathinyawuywuny, märr nhuma dhu yuwalkkuman yan dharaŋandja ŋunhiyiny nhanŋuny märr-ŋamathinyawuy yindi warray dhika mirithirr, be bala garrwar, djuḻkmaram ga ŋunha garrwarnhany, ga ŋunha bala ḏandjanhany, ga nhä ŋunhiyi djakany', birrnha barrkun mirithirra.
EPH 3:19 Yo, nhanŋuny märr-ŋamathinyawuy Djesu-Christkuny bulu warray yindi ga dhawar'yunamiriwnha; bäyŋu dhu ŋula yol yolŋu marŋgithirrnydja nhanukalaŋawnydja märr-ŋamathinyawuywu bukmakkuny yan. Yurr ŋarrany dhuwal djäl nhuma dhu ga marŋgithirrnydja yuwalkkum yan dhuwalin ŋunhi ŋayaŋun nhumalaŋ, märr dhu ŋunhiyiny ŋayaŋuny nhumalaŋ dhaŋaŋdhirra mirithirra ŋuriŋiyin God-Waŋarrwalnha walŋaynydja bukmakthun yan.
EPH 3:20 Go limurrnydja wokthunna nhanŋu God-Waŋarrwuny, bili ŋayiny dhuwal ganydjarr-ḏumurr warray, bulu ga djuḻkmaram, ga ŋuriŋiyin ganydjarryu nhanukalnydja, ŋayi ŋuli ga djämany limurruŋgalaŋuwurrnha. Limurruŋguny dhuwal guyaŋanhawuy ḏämbu-gurriri yan, nyumukuṉiny' mirithirr, ga ŋäŋ'thundja limurr ŋuli ga ŋanya nyumukuṉiny'kuyi yan. Yurr God-Waŋarryuny dhu gurrupan yindi warray mirithirr ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi, ŋunhi limurr dhu ŋula nhakuny ŋanya ŋäŋ'thun, ga djämany ŋayi dhu ga ŋunhi yindiyi yan mirithirr, djuḻkmaram ŋayi dhu ŋunhi limurruŋguny guyaŋanhawuy, ŋuriŋi bili yan ganydjarryuny waŋganydhu God-Waŋarrwal ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma ŋayaŋuwurr limurruŋgalaŋuwurr.
EPH 3:21 Yo, ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrnydja yuwalk yan ŋamakurr dhika, ga djeŋarra' ŋayi mirithirr, ga nhinany ŋayi ga dhuwanna limurruŋgala ŋayaŋuŋurnydja Garraywalaŋumirriwala yolŋu'-yulŋuwalnydja, bala limurrnydja dhu wokthunna yan ŋurikiny ŋunhi nhanukalaŋawnydja djeŋarraw', latjuwny'tja ŋurikiny. Ga bitjandhi bili dhu ŋunhi bukmakthuny yolŋuy walal nhämayi ŋunhiyiny djeŋarra' nhanŋuny God-Waŋarrwuny nhanukalalaŋuwurrnha Djesu-Christkalaŋuwurra. Go limurrnydja märr-yiŋgathirra, wokthunna manapan nhanŋu, bitjanna bili dhu yan wiyinŋumirra. Yo, yuwalk muka.
EPH 4:1 Yo. Ŋäthil yan muka ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja wäthurrnydja nhumalaŋ, bala ŋayi dhukarrnydja gurruparnha nhumalaŋ nhinanharawnydja ŋamathanharawnha yan. Ga yurrnha nhakun ŋarrany nhumalaŋ ga dhuwal dhäruktja ḏälnydja waŋa, märr nhuma dhu ga marrtjin yan dhuwaltjandhin ŋunhi dhukarrkurr bitjanna bili, ga nhinan nhuma dhu ga ŋamathaman yan ga ḏarrtjalknha ŋula nhämiriwnha. Yo. Ŋarrapiny dhuwal dharruŋguŋur ga gärri bili ŋarra dhuwal nhanŋuwuy yan Garraywu djämamirrnydja, ga wukirriny ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ dhipuŋura ŋunhi djinawa'ŋura dharruŋguŋura.
EPH 4:2 Bitjanna nhuma dhu ga dhuwali nhinany gam'. Nyilŋ'maranhamirra nhumalanhawuynhany nhuma, yakan yindikunhamirrnydja walal gi; mukthurra gi nhininy marimiriwyaŋun, yakan bondiny maḏakarritjthi; yan biyak bulnhan marrtji bala guŋga'yurrnydja. Biyakun bili gi märr-ŋamathinyamirrnydja walal bala-räli'yunmirra yan, bäydhi nhanŋu ŋunhi guyaŋanhawuy gänany, ŋula wiripuŋuyirrnydja ga nhokalnydja.
EPH 4:3 God-Waŋarrwalnydja Dhuyu-Birrimbirryu ŋunhi bili muka nhumalany waŋgany-manaparnydja. Gatjuy nhumany gurruṯumirriyin walal borrmuŋuyin wiripuwurruŋguny bukmakkun yan Garraywalaŋumirriwnydja mala. Nhininy walal gi waŋganyŋura yanan mägayamirriŋura romŋurnydja ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋuriŋiyiny romdhu ḻuŋ'maraman dhä-manapanna waŋganyguman.
EPH 4:4 Bili nhumany dhuwal God-Waŋarrwu warray yolŋu walal waŋganynha rumbalnydja, bili dhuwaliyin ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja God-Waŋarrwuny nhinan ga nhumalaŋgalnha bukmakkal yan waŋga'-waŋganygala. Ga ŋayaŋu-gatjpu'yunawuynydja dhuwal nhumalaŋ waŋganynha yan, ŋurikiny ŋunhi ŋula nhakuny malaŋuw ŋamakurruwnydja, ga balanyarawyi muka ŋayaŋuwnydja ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny ŋäthilnydja yäku-lakaraŋalnydja nhumalanhany.
EPH 4:5 Waŋgany yan ŋunha Garraynydja limurruŋ bukmakku, ŋayipi Djesu, ga waŋganygalyi nhuma ŋuli ga ŋunhi märr-nhirrpanmirrnydja, nhanukiyingal yan Djesu-Christkal, ga ŋunhi nhuma ŋuli ga ḻiya-ḻupthundja waŋganygalaŋuwurr yan yäkukurrnydja Djesuwalaŋuwurr.
EPH 4:6 Ga waŋganydhi yan ŋunhi God-Waŋarrnydja, Bäpany ŋayi ŋunhi limurruŋ bukmakku yan, barrkuwatjku bäpurruwnydja, ga ŋurruŋuny ŋayi ŋunhi bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ; djämany ŋayi ŋuli ga dhuwal bukmakkalaŋuwurryi yan, ga nhinany ŋayi ŋuli ga bukmakkal yan.
EPH 4:7 Yo. Yuwalk yan ŋayi gan ŋunhi Djesu-Christtja märr-ŋamathinany limurruŋ bukmakkuny, bala ŋayi yan wetjthuny gurruparnydja ŋula nhäny malany ŋamakurrnydja limurruŋgala waŋga'-waŋganygala, yurr mundhurrnydja malany ŋunhi gäna'-ganan barrku-barrkuwatjnha ŋayi ŋunhi Djesu-Christthuny gurruparnydja nhanukiyingal ŋayi guyaŋanharaynydja.
EPH 4:8 Ŋunha ŋäthiliŋuynydja ga djorray' lakaram bitjan gam', “Ŋayi ŋunhi marrtjin ŋäthilnydja balany garrwarlilnydja wäŋalil, ga djaw'yurrnydja ŋayi gäŋalnydja balany ŋunhiwurrunhan yolŋunhany walalany ḏapmaranhawuynhan, ŋunhi ŋayi ŋäthil walalany märraŋal nhanukiyingallilyaŋal ŋayi. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi gurrupara nhäny mala ŋamakurrnydja mundhurrnydja malany nhanukalaŋuwalnha yolŋuwalnydja walalaŋgal.”
EPH 4:9 Nhä dhuwandja mayali', ŋunhi ŋayi ŋäthilnydja marrtjin balany garrwarlilnydja wäŋalil? Dhuwanna ŋunhiyiny mayali' gam'. Ŋurruŋuny ŋathil ŋayi marrtjin räli yarrupthurr dhipal ŋoylil wäŋalil munatha'lil.
EPH 4:10 Yo, ŋunhi ŋayi ŋäthilnydja marrtjin räli muka yarrupthurr dhipal munatha'lil wäŋalil, ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi marrtjinan roŋiyinan balayi djiwarr'lilyi, yurr ŋunhi bili yan yolŋuny waŋgany dharaŋana, ga nhinany ŋayi ga ŋunhiyiny garrwarnha mirithirra ben bala, ŋunhiliyin wäŋaŋurnydja ŋunhi ga nhanukal djarraṯawun'thuny warrpam'nha yan ŋayathamany.
EPH 4:11 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi Djesu marrtjinany bala djiwarr'lilnydja, bala ŋayi gurrupara ŋunhi nhäny mala ŋamakurrnydja mundhurrnydja malany nhanukiyingalaŋuwala ŋayi yolŋuwalnydja walalaŋgal, märr limurrnydja dhu ga djämany bitjanna bili yan ŋuriŋiyiny mundhurryu mala nhanŋuwuynha yan. Yo wiripuwurrunhany ŋayi gänaŋ'maraŋal djuy'yunarawnha, märr walal dhu ga lakaraman dhäwun, ŋuthanmaraman dhu marrtji ŋunhi Garraywun rumbal, ga wiripuwurrunhany ŋayi nhirrpar djawarrkmirra mala, märr walal dhu ga lakaraman dhawaṯmaraman yanan ŋunhiny dhäwu God-Waŋarrwuŋun ŋayaŋupuynydja lakaranhawuy, ga wiripuwurrunhany ŋayi yolŋuny walalany waṉa-nhirrpar, walal dhu ga marrtjin ḻiw'maraman wäŋalila ga wäŋalila, dhäwun' dhu marrtji lakaram Djesuwalaŋuwuynha bukmakkala yan yolŋuwalnydja walalaŋgal; ga wiripuwurrunhany ŋayi nhirrpar djägamirra mala, walal dhu ga djägan Garraywalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ, ga wiripuwurrunhany yolŋuny walalany ŋayi gänaŋ'maraŋal marŋgikunhamirrinhan mala, märr walal dhu ga Garraywalaŋumirrinhan yolŋuny mala marŋgikum nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun ga dhärukkun nhanukalaŋaw.
EPH 4:12 Ga bitjarryi bili ŋayi ŋunhi gurruparyi nhanŋuwuy ŋayi ganydjarrnydja ga djämany mala, märr dhu ga ŋunhi bukmaknha yan Godkalaŋumirrnydja yolŋu walal djämany nhanŋu ga ŋuthandja marrtji bala ŋamathaman yan, ga balanyarayyin dhu ŋunhi Djesu-Christkuny rumbalnydja marrtji ŋuthandja ḏälthirra.
EPH 4:13 Yo. Bala limurr dhu ga nhakun ŋunhi märr-yuwalkthirrnydja waŋganydhun yan märr-nhirrpanminyaraynydja, ga marŋgithirrnydja limurr dhu marrtji waŋganygurryi yan rrambaŋin ŋunhi nhanŋuny God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋuw. Ga märr-nhirrpanminyawuynydja limurruŋ dhu ŋunhi bitjandhi bili ḏälthirryi, bala limurr dhu marrtji ŋunhi ŋuthandja nhanukalnha romŋurnydja, dharaŋanan yan nhakun ŋayipin Djesu-Christnha waŋganynha limurr dhu rrambaŋin.
EPH 4:14 Ga dhäŋur beŋuryiny ga bäyŋun limurr dhu ga buluny nhina balanyany ḻiya nhakun ŋunhi yothuny, ḻiya-dhumuktja yan ŋurikiny Godkalaŋawnydja romgu. Ŋuli limurr dhu ga nhina balanyany nhakun yothuny yan ḻiya, ŋunhiny limurr balanyan nhakun ŋunhi dharpa ḏamba, ŋunhi ŋuli ga watay ga ḏowuy gäma bala-räli galwaŋ'maram, wakwakthun ŋuli ga. Ŋuli limurr balanya nhakun yothuny ḻiya, ŋayi dhu mak ŋula yolthuny yolŋuy lakaram ŋula nhä bawalamirra dhäwu, yan nhakun ŋayi dhu ga mayali'-gäman limurrunhan, bala limurrnydja dhu mak ŋurikiyiny märr-yuwalkthirra yan. Ga ŋunhiyiny yakan ŋamakurr.
EPH 4:15 Bitjan bili limurr dhu ga ŋunhi lakaranhamirrnydja bala-räli'yunmirrnydja yuwalk yan dhäwuny', märr-ŋamathinyaray dhärukthuny. Ŋunhi limurr dhu ga nhakun bitjandhiny djäma waŋganygurrnydja, ŋunhiyiny nhakun limurr dhu Djesu-Christkuny Rumbal ŋuthandja ḏälthirra ga yindithirra, balanya bili yan dharaŋana nhakun ŋayipin Djesu-Christnha, ŋunhi ŋayiny ḻiya limurruŋ.
EPH 4:16 Yo. Ŋayipin ŋunhi Djesu-Christthun waŋganyguŋalnydja limurruny, ga Rumbalnydja limurr dhuwal waŋganynha, yurr barrkuwatjnha wakany' mala, ga bäyŋu ŋula nhä waŋgany waka' beŋuryi rumbalŋur winya'yurr. Yo, ŋayipiny nhakun ŋunha muḻkurrnha limurruŋ. Ga ŋuli dhu ŋuriŋiwurruyyi waŋga'-waŋganydhu yan limurr djämany ga ŋamathamany, ga yakany dhu ga ŋula yol waŋgany yolŋu mäŋaŋayun, ŋunhiyiny nhakun dhu Rumbalnydja Garraywuny dhärran ga ḏälnha yan, ga buŋgaṯthunna, ga bitjandhin dhu marrtji ŋunhi ŋuthandja bala, bili limurruwuynydja dhu marrtji ŋuthanmaranhamirryi muka ŋuriŋiyiny ŋunhi märr-ŋamathinyaminyaraynydja.
EPH 4:17 Ga dhuwalaŋuwuyyin ŋarra ga dhuwal lakaramany nhumalaŋ Garraywalaŋuwurr yan yäkukurrnydja, raypirri'yunna manapan ŋarra ga nhumalany. Yaka bulu gi nhini biyak nhakun ŋunhi wiripuwurr yolŋu walal, ŋunhi walal yaka marŋgi God-Waŋarrwu, bili guyaŋanhawuynydja ŋunhi walalaŋ ŋula nhän, waŋaran yänan dhäparŋ'nha.
EPH 4:18 Yakan walal marŋgi ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny, ga nhinany walal ŋuli ga ŋunhi buku-munhaŋur yan, märrnydja dhiŋganhawuynha, barrkun God-Waŋarrwalnydja walŋamirriŋurnydja dhukarrŋur. Yakan walal marŋgi Godkalaŋawnydja romgu, bili walalaŋguny ŋunhi ŋayaŋu ḏälnha.
EPH 4:19 Bitjanna bili walal ŋuli ga ŋunhi wanaŋirrnydja ŋurikin bili yan djarrpiw'nha romguny, ga yätjkurruwnha, ŋunhi ŋuli ga ŋuriŋiyiny romdhu gora-gurrupanna yolŋunhan walalany, yurr bäyŋu walal gi goriny walalaŋgiyingalnydja walal ŋuriŋiyi yätjkurruynydja romdhu; mirithirra yätjkurra yan walal ŋuli ga ŋunhi romdja djäma, ga yakan walal ŋuli gi ḏaḏawmaranhamirrnydja walalanhawuynhany walal yätjkurruŋurnydja.
EPH 4:20 Yurr nhumany gan ŋunhi yaka marŋgithinya nhanŋuny Djesu-Christkuny balanyarayyiny guyaŋanharay nhumalaŋgal. Bäyŋun yan.
EPH 4:21 Ŋäkul warray nhuma ŋunhi dhäwuny' Djesu-Christkalaŋawuynydja, bala nhuma malthurra nhakun nhanŋu, ga yurrnha nhuma ŋunhi marŋgithinany ŋunhi ŋayiny Djesuny yuwalk warray yan ŋayipiny.
EPH 4:22 Yakan gi buluny nhini biyakuny nhakun ŋunhi ŋäthil nhe gan nhinan; gatjuy gänaŋ'maranhamirra nhunapinya nhe beŋuryiny ŋunhi romŋur. Yakan gi buluny nhini biyakiyiny ŋuriŋiyiny bili yan dhukarryu, bili ŋuriŋiyiny ga ŋoy-ŋapu'yunamirriynydja romdhu nhumalany mayali'-gäman, balan ga ŋunhiyiny mel-warryun nhumalany dhiŋganhamirrilila.
EPH 4:23 Bilyurra walal biyakun, märr nhumalany dhu God-Waŋarryuny ŋayaŋuny ga muḻkurrnydja guyaŋanhawuynydja nhumalaŋ yuṯakuman warrpam'nha.
EPH 4:24 Yo, ga nhirrpulnydja yuṯan walŋany nhuŋuwuy nhe, märr nheny dhu ŋunhi yuṯan yolŋuny, märr-ḏarrtjalknha yan, gänaŋ'thunna dhu ga yätjkurruŋurnydja, bitjanna bili yan nhakun ŋayipin God-Waŋarrnha.
EPH 4:25 Bilin ḏaḏawyurra nyäḻ'yunaŋurnydja, yakan nhe dhu ga buluny nyäḻ'yun lakaram, yan nhuma dhu ga lakaramany yuwalknha yan wiripuwurruŋgalnydja, bili limurrnydja dhuwal waŋgany-manapanawuynha, rrambaŋin limurr dhuwal Djesu-Christnha, waŋganynha yänan rumbalnydja.
EPH 4:26 Ŋuli nhuma dhu ŋula ŋoy-dhärrany ŋula nhaliynydja, yaka gi djäma yätjkurrnydja ŋula nhäny, ga yaka gi ŋaramurryi wiyin-märraŋuny; gatjuy gulyurr ŋathil beŋur ŋunhi ŋaramurryinyaŋurnydja romŋur, bala yurrnha marrtjiny ŋorranhalilnydja ŋuriŋiyiny munhay.
EPH 4:27 Yo, yakan nhuma dhu ga ŋunhi ŋayatham ŋaramurrnydja baṯ-bitjandja nhumalaŋgiyingal nhuma ŋayaŋuynydja, bili ŋaramurryuny dhu dhuwal, nhakun ŋali dhu ŋunhiyiny ḻapmaraman dhurrwaran nhanŋun ŋurikiyin ŋunhi buŋgawawnha Mokuywu gulŋiyinyarawnha. Yaka ŋula waŋgany dhaḻakarr gurrupul nhanŋu Mokuywuny gulŋiyinyaraw nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja.
EPH 4:28 Ŋuli nheny ŋula yol yolŋu ŋäthilnydja manaŋa-ḏumurrnydja muka, yurr dhiyaŋuny bala yakan buluny manaŋi djaw'yurr ŋula yolkuny yolŋuw. Biyakun djäman goŋdhun nhokiyingal nhe, märr nhe dhu ga ŋula märram nhuŋuwuynydja nhe gana' nhokiyingal nhe djämaynydja yuwalkkunharay yan, ga wiripuny mala nhe dhu gurrupan ŋurukuwurruŋgun ŋunhi ŋurruwuykmirriwnha.
EPH 4:29 Yaka waŋi ŋula nhäny waŋganydja dhäruk yätjkurrnydja. Biyak bili gi waŋiny ŋamakurr yan dhäruktja, märr dhu balanyarayyiny dhärukthu guŋga'yun muka wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, märr walal dhu ŋunhiwurrnydja ŋunhi walal dhu ŋäma nhuna waŋanhawuy, walalnydja dhu marrparaŋdhirra ŋuriŋiyiny dhärukthuny nhokal.
EPH 4:30 Bili God-Waŋarrwuny ŋunhi Birrimbirr ḏarrtjalk warray, gänaŋ'thunna ga beŋuryiny yätjkurruŋurnydja. Yo. Ga yaka ŋanya ŋayaŋu-wutthurrnydja nhokiyingalnydja nhe dhärukthuny ga ŋula nhaliynydja malaŋuy djämay ga guyaŋanharay, bili ŋayiny dhuwaliyiny Dhuyu-Birrimbirrnydja balanya nhakun God-Waŋarrwuŋun baldhurr', yiŋarray'nha nhirrpanawuynha dhuwal ŋayaŋuŋurnydja litjalaŋgal, lakaraman ga litjalanhany ŋunhi ŋaliny dhuwal nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwu. Yo, God-Waŋarryuny ŋunhi nhirrpar nhanŋuwuynydja ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnhany dhipalin nhokalnha ŋayaŋulil, ŋäthilmirriyaman ŋayi ga nhuna ŋurikiyin waluw ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ Djesuny marrtjin roŋiyin rälin.
EPH 4:31 Yo, biyakun ŋaŋ'ŋaŋ'thurra, djalkthurra bukmaknha ŋula nhäny mala ŋunhi yätjkurrnydja rom. Yakan gi buluny ŋaramurryi, ga yakan gi buluny walal maŋutji-nyaḻyunmirr bala-räli'yunmirrnydja. Yaka nyinyaŋdhurr ŋula yolkuny yolŋuw, ga bäyŋu nhuma dhu ga yay'yayyundja, ŋarrtjunmirrnydja gupa-waŋanhamirrnydja.
EPH 4:32 Yänan biyakun ŋayaŋu-wuyunmirra gi nhumalaŋguwuy nhuma; mirithin gi biyakuny märr-ŋamathinyamirrnydja nhumalaŋguwuy nhuma. Ga ŋunhi dhu ŋula yolthu nhumalany ŋayaŋu-miḏikumandja, nhumany dhu yänan bäy-lakaraman nhanŋu, bala yan ḏämbu-dhumukthin, biyakun nhakun ŋayi God-Waŋarryu nhuŋu bäy-lakaraŋal yätjkurruwuy, bala buwayakkuŋala ŋuliwitjarra Djesu-Christkalaŋuwurra.
EPH 5:1 Yo. Nhumany dhuwal bilin marrkapmirra God-Waŋarrwun nhanŋuwuynha djamarrkuḻi', ŋayiny ga ŋunha märr-ŋamathirra nhumalaŋ mirithirra. Yänan biyakun nhininy walal gi dhuwurr-ŋamakurrnha, biyakun nhakun ŋayipi God-Waŋarrnha yan, Bäpa'mirriŋun nhumalaŋ.
EPH 5:2 Nhuma dhu ga guyaŋany ga waŋany ga djämany dhukarryuny märr-ŋamathinyaraynha yan, bitjan nhakun ŋuli ga ŋayipi Djesu-Christ märr-ŋamathirr ŋilimurruŋ. Yo. Mirithin warray ŋayiny gan ŋunhi limurrunhany märryu-ḏapmaraŋal, bala ŋayi yan gurrupanminany ŋanyapinyan ŋayi walŋany, limurrunhan walŋakuŋal. Yurr ŋayi ŋunhi Djesu-Christtja walŋany gurrupanmin ŋanyapinyany ŋayi nhanukala God-Waŋarrwala, ga ŋunhiyiny nhakun buŋgan bäwny'tja latjuny' dhikan rur'yurra balan God-Waŋarrwala. Bala yan ŋayipiny God-Waŋarrnydja ŋoy-ḻayyurra ŋunhi ŋuriŋiny Djesu-Christkalnydja walŋa-gurrupanminyaray.
EPH 5:3 Yuwalknha nhumany dhuwal God-Waŋarrwun yan yolŋuny walal. Bäyŋu yan nhuma dhu djäma marrambany', ga ŋula nhäny mala djäl-ḏumurruyinyamirrnydja rom, ga wanaŋa-ḏumurruyinyamirrnydja. Ga yaka walal gi waŋanhamirrnydja ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi yätjkurruwuynydja ŋula nhäpuynydja malaŋuwuy. Dhuwaliyiny mala ŋunhi yaka yanbi dhunupa ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi Godkalaŋumirriwnydja.
EPH 5:4 Ga yaka gi waŋi biyak yätjkurrnydja dhäruk, biṉdharr'yurrnydja, ga yaka waŋi wakalkurrnydja ŋunhi ŋula nhäpuynydja mala dharrpalpuynydja; ga yaka gi waŋi dhärukthu waŋaraynydja. Biyak bili waŋiny gi ŋamakurr yan dhäruktja, ga buku-gurrpulnydja gi ŋanyapinyan yan God-Waŋarrnhan.
EPH 5:5 Bilin nhakun nhuma marŋgin, ŋunhi dhuwurr-yätjmirrnydja yolŋu walal yakan dhu gulŋiyi God-Waŋarrwalnydja wäŋalil ga romlil ga märraŋuny ŋunhi dhawu'-nhirrpanawuynydja rom. Walalnydja dhu ŋunhi yarrkthurra bala yan, gänaŋ'thurra walal dhu God-Waŋarrwalnydja ŋunhiwurrnydja marramba'mirrnydja yolŋu walal, ga wurraŋatjarra'mirrnydja yolŋu'-yulŋu, ga rom-bakmaranhamirrnydja, ga wanaŋa-ḏilkurrnydja yolŋu walal, ŋunhi walalnydja ŋuli ga waŋarrkum rrupiyany muka ga ŋula nhä malany. Ga bukmak ŋunhiwurryi, yaka walal boŋguŋ yan gärriny nhanukalnydja muka wäŋalil Djesu-Christkalnydja ga märraŋuny ŋunhi dhawu'-nhirrpanawuynydja rom, bäyŋun yan.
EPH 5:6 Wiripuwurruynydja ŋuli ga ŋunhi yolŋu'-yulŋuy lakaram nhumalaŋ nyäḻ'yunna, yänan nhakun nhumalany walal ga birrka'yunna mayali'-gäman, yanbi ŋunhiyiny manymaknha ŋunhi nhuma ŋuli ga yätjkurrnydja djäma, balanya nhakun dhuwal marrambany', ga wanaŋa-ḏumurruyinyamirrnydja, ga ŋula nhä malany ŋunhi rom-bakmaranhamirr rom. Yakan nhumany buthuru-bitjurr walalaŋguny dhärukku ŋurikiwurruŋguny mayali'-gänhamirriwnydja walalaŋ, bili God-Waŋarrnydja ŋuli ga ŋaramurryirr yätjkurruwnydja ŋurikiyiny romgu; yuwalk yan ŋayi dhu dhä-gir'yurrnydja walalany ŋunhiwurrunhany yolŋuny mala ŋunhi walal ŋuli gi yaka dhäruk ŋanya märraŋ, ga ḏiltji-gurrupanmirr walal ŋuli ga nhanukalaŋaw romgu.
EPH 5:7 Yo. Nhumany dhu ga bäyŋun mala-manapan balanyawurruŋgalyiny yolŋuwal walalaŋgal.
EPH 5:8 Bili ŋäthilnydja nhuma gan ŋunhi nhinan buku-munha'ŋur yan muka, ga dhiyaŋuny bala nhuma ga dhuwal nhina baḏayala'ŋura, galkin yänan Garraywalnha. Gatjuy biyakun bili gi yan nhininy manymakkuŋun, bili nhumany dhuwal yolŋu walal djarraṯawun'puynha, yakan ŋula buku-munha'wuy.
EPH 5:9 Ŋunhi ŋuli ga dharpa ŋuthan ŋunhal waluŋurnydja, baḏayala'mirriŋurnydja, bala ŋayi ŋuli ŋunhiyiny dharpa ŋuthandja marrtji manymakthirra, borummirriyirra, burumun'tja latjun' dhika, djilyilnha. Ga ŋuli ŋayi dhu ga yolŋu nhina God-Waŋarrwalnydja yan romŋur baḏayala'mirriŋurnydja, ga ŋunhiyiny dhu ga yolŋu nhina ŋamakurrnha yan, yuwalknha yan rom-dhunupan, balanyan nhakun ŋunhiyin dharpa borum-manymakmirra.
EPH 5:10 Gatjuy walal, mirithin birrka'yurrnydja ḻarruŋun manapul ŋurikiyin ŋula nhakuny malaŋuw manymakkuny, ŋunhi nhaku ŋayi ga Garray djälthirr nhuŋu djämaw, bala djäman yan dhunupan ŋunhiyiny mala, ŋayaŋu-ŋamathaŋun ŋanyan Garraynhan.
EPH 5:11 Yaka nhumany waŋgany-manapul ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ga nhina buku-munhaŋur yan; walalaŋguny ŋunhi guyaŋanhawuy ga djäma ŋula nhän nhäŋiniŋ'nha, waŋaran. Yaka gi nhini walalaŋgalnydja romŋur; nheny dhu ga nhina märr-dhunupan yan, bala nhuma dhu yuwalkkuman lakaramany dhawaṯmaraman ŋunhi yätjkurrunhany romnha walalaŋguny.
EPH 5:12 Yaka nhuma dhu marrtji lakaranhamirr ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi munhapuynydja rombuy, ŋunhi walal ŋuli ga yolŋu'-yulŋuy djäma gayul ŋunhiliyi buku-munha'ŋur, bili ŋunhiyiny rom mala walal ŋuli ga ŋunhi djäma mirithirra yätjkurra gora-gurrupanamirra.
EPH 5:13 Ŋunhiyiny dhuwal dhu boŋguŋ buku-munha'nhany wäŋany bukmaknha warrpam'thurra djeŋarra'yaŋun, bala bukmakthi yan ŋunhi nhäny mala dhu marrtji maḻŋ'thurra warraŋulthin.
EPH 5:14 Yo. Ŋunhi ŋayi boŋguŋ God-Waŋarrwuny baḏayala' djeŋarra'yiny, bala ŋayiny dhu boŋguŋ ŋunhi ŋula nhäny mala bukmaknha yänan dhawaṯthurrnydja. Ŋula yolthu gan yolŋuy wukirri dhuwandja dhäruk gam', “Biyakun bira'yurra nheny ŋunhi yakurr-ḏumurrnydja yolŋu, rur'yunna nhe dhu beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, bala ŋayiny dhu nhuna Djesu-Christthuny djarraṯawun'mirriyaman, ḻiw'maraman dhika, ŋuriŋin nhanukiyingalnha ŋayi baḏayalayny'tja.”
EPH 5:15 Djägany nhumalaŋguwuy nhuma gi ŋamathaŋ yan, ga nhinany nhuma dhu ga ŋunhi gurrum'nha. Yaka gi nhini wawuny, biyakuny nhakun ŋunhiwurr yolŋu walal dhuŋamirr. Ga guyaŋany nhuma dhu ga dhunupan yänan, ga nhinany nhuma dhu ga ḻiyany gaḏamannha.
EPH 5:16 Biyakun bili djämany gi walu-ŋupulnydja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun; yaka gi ŋunhi walunhany gäŋu wawuny djämamiriwyaŋuny, bili baḏak yan dhuwal dharrwa mirithirr dhuwurr-yätjkurrnydja mala ga nhina ga yindithirra marrtji dhiyalnydja wäŋaŋur munatha'ŋurnydja.
EPH 5:17 Yaka walal gi nhini dhuŋany, ḻiya-dhumukthiny. Yan biyak ḻarruŋuny gi mirithi yan ṉiṉ'thurr nhokiyingal nhe ḻiyaynydja, bitjan nhakun ŋunhi munatha' nhe dhu ga yaw'yun ḏandjakum; biyakiyin gi Godkalaŋawnydja märrwu ḻarruŋ, bala marrtjin gi ŋuliwiyakthin bili yan waŋganygurra dhukarrkurrnydja.
EPH 5:18 Yakan gi leŋu ŋänitjiyny'tja, bili ŋuriŋiyi nhuna dhu ga mel-warryunna balan bitjanna yätjkurrulila, baḏuwaḏuyunna nhuna dhu ga, bala buwayakkuman nhuŋu rumbalnha. Ŋany biyakun bili gi nhininy dhaŋaŋdja nhanukalnha yan Dhuyu-Birrimbirryun.
EPH 5:19 Ga waŋanhamirrnydja nhuma dhu ga ŋunhi bala-räli'yunmirra ŋuriŋin bili yan God-Waŋarrwala dhärukthuny. Bitjanna bili nhuma dhu ga ŋunhi ḏar'ṯaryunna God-Waŋarrwalnydja, ŋunhiyin walŋamirra manikaynydja mala dhiyaŋiyi nhumalaŋgiyingal nhuma ŋayaŋuynydja; wokthurrnydja walal gi Garraywuny manikaykurra, ḏar'ṯaryurrnydja gi märr-yiŋgathiny biyakun bili yan walu-ŋupula ga munhamandhin.
EPH 5:20 Biyakun bili gi buku-gurrpulnydja ŋanyapinyan yan God-Waŋarrnhan Bäpanhan; buku-gurrpulnydja ŋanya gi bukmakku yan ŋunhi ŋula nhakuny malaŋuw, yäkukurrnydja Garraywalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra yan.
EPH 5:21 Yo. Nheny dhu ga ŋunhi bäyŋun nhakun wiripuwurruŋguny ŋurruŋu-djuḻkthun; nhumany dhu ŋathil yan nyilŋ'maranhamirr nhumalanhawuynhany nhuma, bala nhuma dhu ga ŋunhi nhakun dhäruk-märranhamirrnydja walal bala-räli'yunmirrnydja yuwalkkunhamirra yan, bili nhakun nhuma ŋuli dhuwal märr-ŋal'yundja nhanŋun Djesu-Christkun.
EPH 5:22 Ga nhe miyalktja, märr-nhirrpanmirrnydja gi yuwalkkuŋun yan nhokiyingalaŋuw nhe dhuway'mirriŋuwnydja. Märr-ŋal'yurrnydja gi nhanŋuwuy yan, bala dhäruktja ŋanya gi märraŋun, biyak bili yan nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi dhäruk märram ŋanya Garraynha.
EPH 5:23 Bili ŋayi ŋunhi dhuway'mirriŋuny nhuŋu, ḻiyan ŋayi ŋunhi nhuŋu, balanya nhakun ŋayipi Djesu-Christtja ḻiyan Godkalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ. Bili God-Waŋarrwuny ŋunhi mala balanyan nhakun rumbalnha nhanŋu Djesu-Christkun dhiyal munatha'ŋurnydja, ga ŋayipiny ŋunhi Djesu-Christtja Walŋakunhamirra ŋurikiyin rumbalwun.
EPH 5:24 Ga dhiyakiyi ŋunhi gämurruwny'tja God-Waŋarrwuny yolŋu walal dhu ga märr-ŋal'yundja Djesu-Christkun yan, bala walal dhu ga dhäruktja ŋanya märraman yan. Ga biyakthi bili yan nheny miyalktja märr-ŋal'yurryi gi dhuway'mirriŋuwnydja nhokiyingalaŋaw nhe.
EPH 5:25 Manymak. Ga dhuwandja dhäwu nhumalaŋgun ḏirramuwurruŋguny muka. Nheny dhuway'mirriŋuny, märr-ŋamathiny gi ga märryuny gi ŋayathul yuwalkkuŋ yan nhuŋuwuy nhe miyalknhany, biyak yan bili nhakun ŋayi Djesu-Christthu ga märryu-ḏapmaram nhanukalaŋumirriny yolŋuny walalany. Mirithin yan ŋayi gan ŋunhi märr-ŋamathinany ŋurikiwurruŋguny nhanukiyingalaŋawnydja yolŋuw walalaŋ, bala yan ŋayi ŋunhi walŋany gurrupanminan ŋanyapinyany ŋayi, märr limurrnydja dhu ga nhina walŋan yan.
EPH 5:26 Yo. Ŋayi muka ŋunhi limurrunhany dharrpalkuŋal, ŋuriŋin ŋunhi God-Waŋarrwalnha dhärukthuny. Yo rurrwuyurrnydja ŋayi limurruny ŋuriŋiyiny gapuynydja bala nhirrparnydja gänaŋ'maraŋala yan,
EPH 5:27 märr dhu ga ŋunhi nhanŋuwuynydja yolŋu mala dhärra manymaknha dhikan, ḏarrtjalknha yänan ŋula nhämiriwnha, biliŋuwuynha girri'-ŋamathinyawuynha ŋamaŋamayunminyawuynha nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkun ŋunhi ŋayi dhu bunan, bala märraman dhu limurrunhany, märr dhu limurrnydja waŋgany-manapanmirra Djesu-Christkala gupaḏalnha yan wiyinŋumirra. Bili nhanŋuny dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋu mala balanyan nhakun ŋunhi wäwun'mirra miyalk Djesu-Christkun.
EPH 5:28 Yo, mirithirr yan ŋayiny dhu ga dhuway'mirriŋuny märr-ŋamathirrnydja ŋurikiny ŋunhi nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi miyalkkuny, ga märryuny dhu ga ŋayi ŋanya ḏapmaram yuwalkkum yan. Ga djäga ŋayi dhu ga yuwalkkum yan dhika nhanŋu, nhakun ŋayi dhu ga ŋunhiyiny gungaman ŋanya, bitjan nhakun ŋayi ŋuli ga djäga nhanŋuwuy ŋayi rumbalwu.
EPH 5:29 Nhä ŋuli ŋunhi ḏirramuny, nyinyaŋdhun muka nhanŋuwuynydja ŋayi rumbalwu? Bäyŋu warray. Ŋunhi ŋayiny ŋuli ga djäga muka nhanŋuwuynydja ŋayi bitjan bili yan manymakkum, ga ŋathay muka ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋuthanmaranhamirrnydja ḏälkunhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi rumbalnydja, bitjan yan bili nhakun ŋayi ŋuli ga ŋunhi Djesu-Christ djäga nhanukiyingalaŋuw ŋayi yolŋuw walalaŋ.
EPH 5:30 Bili ŋaliny dhuwal nhanukalaŋumirrnydja yolŋu walal, balanyan nhakun rumbalnydja ŋali dhuwal nhanŋuwuy yan Garraywun.
EPH 5:31 Yo, djorrayny'tja ga dhuwal lakaram bitjan, “Ŋunhi ŋayi dhu ḏirramuy miyalknhany märram, ŋunhiyiny maṉḏa nhakun dhu märrmany' rumbal waŋganydhirra. Dhiyakiyi muka ŋurruwnydja ŋayi dhu ŋunhi ḏirramuynydja ganan nhanŋuwuynydja ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunhany ga bäpa'mirriŋunhany, bala ŋayi dhu waŋgany-manapandja nhanukiyingalaŋuwalnha ŋayi miyalkkala, märr maṉḏa dhu ga waŋganyŋura yan nhinany bitjanna bili yan wiyinŋumirra.” Yo. Bitjandhiyin ŋayi ga ŋunhi djorrany' waŋa.
EPH 5:32 Ga dhiyaŋiyiny ga nhakun ŋunhi dhärukthu lakaram ḏirramunhan ga miyalknha nhanŋu. Yurr ŋarrapiny ŋuli ga dhuwal dharaŋan ŋunhi monitjtja dhäruk djinawa'wuynydja; bili ŋuriŋiyiny ga lakaram Djesu-Christnhan ga nhanŋun malany, lakaraman ga bitjanna ŋunhi ŋayiny Djesu-Christtja ga limurrnydja waŋganynha yan.
EPH 5:33 Yurr wiripuny ga ŋunhi warraŋulkurrnydja mayaliy' lakaram ḏirramuny ga miyalknha nhanŋu. Nhuma dhuway'mirriŋu walal waŋga'-waŋgany, märr-ŋamathiny gi yuwalkkuŋ muka nhumalaŋgalaŋaw miyalkkurruwurruŋguny, ga märryuny-ḏapmaraŋ gi walalany biyak nhakun nhe ŋuli ga märryu-ŋayathanhamirr nhunapinya nhe. Ga nhuma ŋunhi bawalamirr miyalkkurruwurr, nhumany dhu ga märr-ŋal'yundja yuwalkkum yan nhumalaŋgalaŋuw dhuway'mirriŋuwnydja walalaŋ.
EPH 6:1 Nhumany dhu ga ŋunhi djamarrkuḻiyny'tja dhäruktja märram muka ŋäṉḏi'mirriŋunhany ga bäpa'mirriŋunhany nhumalaŋguwuy nhuma, bili nhumany dhuwal nhanŋuwuyyi yan djamarrkuḻi' Garraywu. Dhunupa nhuŋu ŋunhi dhärukkuny märranharaw maṉḏaŋ, bili ŋayipi ŋunhi ŋäthil yan God-Waŋarryu romdja rulwaŋdhurr bitjarr gam', “Märr-ŋal'yurr gi nhokiyingalaŋuwal nhe ŋäṉḏi'mirriŋuwal ga bäpa'mirriŋuwal.” Ga bitjarryi bili ŋayi wäwun'tja nhirrpar, ga dhuwal ŋunhi wäwun'-nhirrpanawuynydja dhäruk gam',
EPH 6:3 “Ŋuli nhuma dhu ga dhäruktja märram maṉḏany, nhumany dhu ga nhina ŋamathaman yan, wiyinŋumirra dhiyalnydja wäŋaŋur.”
EPH 6:4 Ga nhuma bäpa'mirriŋu walal, dhunupa muka ŋunhi nhumalaŋ raypirri'yunarawnydja, nhuma dhu ga waŋany gulmaramany nhumalaŋguwuy nhuma gäthu'mirriŋunhany walalany, yurr yaka walalaŋ ŋula mirithiny gumurr-ḏälnydja rom nhirrpul, märr walalaŋgal dhu yaka muka ŋula nhäny ŋal'yun bala dhu walalany barrkukuman. Yan gi raypirri'yurrnydja nhepi, gulmaraŋuny ga marŋgikuŋuny gi walalany yuwalkkuŋ yan ga dhunupaw dhukarrwuny, märr walal dhu marrtji ŋuthan muka dhuwalatjandja ŋunhi Garraywalaŋuwurra romgurrnydja.
EPH 6:5 Ga nhumany ŋunhiwurrnydja ŋunhi nhuma ŋula yolkuŋ ḏapmaranhawuy djämamirr mala, dhäruktja nhuma dhu ga märram ŋunhi bili yan nhumalaŋguwuy nhuma buŋgawa'mirriŋuny. Märr-nhirrpanmirrnydja gi nhanukiyingal yan, ga djämany gi nhanŋu yuwalkkuŋ yan nhokiyingal nhe ŋayaŋuynydja, romdhuny barrarinyaray ga rum'rumdhunaray, bili ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga bitjandhiyiny djäma, ŋunhiny nhakun nhe dhu ga dhäruktja märram ŋanyanhan Djesu-Christnhan.
EPH 6:6 Yaka gi djäma yolŋuwnydja walalaŋ yan maŋutjiwnydja nhänharaw ga wokthunarawnydja, bala wiripuŋuynydja waluy ḏaḏawyurra djämaŋurnydja. Bili nheny dhuwal ḏapmaranhawuy djämamirr nhanŋu muka Christku, bala yurrnha nhakun nhe dhu ga ŋunhi mirithirrnydja nhakun djäma bukmakthuny yan nhokal ŋayaŋuynydja, ŋunhi bili yan djämany mala ŋunhi nhaku ŋayi ga God-Waŋarr nhuŋu djälthirr djämaw.
EPH 6:7 Biyak bili marrtji djämany bala yuwalkkuŋ yan, bili balanyarawyi muka ŋayipiny God-Waŋarrnydja djäl, nhe dhu ga djäma nhokiyingalaŋaw nhe munatha'wuywuny buŋgawa'mirriŋuw galŋa-djulŋithirr yan goŋmirriyirr manapan, bili yuwalktja nhe ga ŋunhi djämany nhanŋuwuy yan Garraywu, yaka ŋula yolkuny yolŋuw.
EPH 6:8 Guyaŋi ŋathil dhuwal biyak gam'. Ŋunhi nhe dhu ga djäma ŋula nhä ŋamathamany, ŋayiny dhu nhuna ŋunhi Garrayyuny gurrupanna buku-bakmaraman ŋamakurrnydja, balanya bili yan ŋunhi yaŋara'-bakmaranhawuynydja dharaŋana nhakun ŋunhiyi nhe ŋuli ga djäma, bäydhi nhe ŋunhi yolŋu djämamirr ŋula yolkuŋuny ḏapmaranhawuy, ga bäydhi nhe yolŋu djämamirr ŋunhi nhe yakany ḏapmaranhawuy.
EPH 6:9 Ga nhumany ŋunhi buŋgaway walal, ŋayathulnydja walal gi ŋayaŋuynydja manymakthu dhuwaliyiny djämamirrinhany mala nhumalaŋguwuy nhuma, gäŋuny marrtji walalany biyak bulnha gurrum'thhurr manymakkuŋ yan, ga yaka walalany yänayiny barrari-gurrupul dhärukthu maḏakarritjthuny. Biyak walalany nhäŋuny ga guyaŋiny ŋunhi nhumalaŋ waŋgany yan ŋayipi buŋgawany ŋunhiyi ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha djiwarr'ŋur. Ga yalalan ŋayi dhu boŋguŋ marrtji nhäŋuny limurruny mala-djarr'yurrnydja rrambaŋikuŋun.
EPH 6:10 Yo, dhuwandja ŋunhi dhäruk dhurrwara-ḏaw'yunna ga. Biyakun gi dhärriny wuṉḏaŋarrnha yan Garraywalnha; ŋayin nhuna dhu marrtji ganydjarrnydja gurrupan ŋuriŋin nhanukiyingalnha ŋayi ganydjarryuny, bili ŋayiny ŋunhi bulu warray dhika ganydjarr-yindi.
EPH 6:11 Ŋayiny ŋuli ga ŋunhi buŋgawany Mokuy dhärrany nhuŋu bitjanna bili yan ŋayan'mirra, djälthirr ŋayi nhuŋu ŋuli ga bilmaranharawnha balan bitjanna, ga bulu ŋayi ga ŋunhi djälthirr nhuŋu wutthunarawnha dhuṉu-wapmaranharawnha, galkirrinyamaranharawnha nhuŋu. Gatjuy märraŋun ŋunhiyiny maripuynydja girri' malany ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar nhokal, bala dhaṯthunmirra nhunapinya nhe biyakun bukmakthun yan ŋuriŋiyiny mala, ga dhärriny ḻuku-burrpurryurra wuṉḏaŋarryin, ga bäyŋun nhakun ŋayiny dhu Mokuyyuny nhunany buluny galkirrinyamaram.
EPH 6:12 Bili yaka limurr gi dhuwal ŋunhiwurrnydja bunhamirr yolŋuny walal balanyany nhakun ŋunhi rumbalmirrnydja mala ga gulaŋmirrnydja mala; yuwalktja limurr ga dhuwal bunhamirrnydja ŋunhiwurrnha ŋunhi waŋarrnha mala ga ganydjarrnha mala dhuwal ŋunhi buku-munha'wuynha ga ŋunhiwurrnha birrimbirr mala ŋunhi yätjkurra mirithirra ga ŋunhi walal ŋuli ga nhina dhika buku-ḻiw'maram buŋgawathirr.
EPH 6:13 Gatjuy dhiyaŋuny bala märraŋun ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny maripuynydja girri', bala dhaṯthunmirra nhunapinyany nhe, märr nhe dhu ga dhärrany ḏälnha yan girri'-ŋamathinyawuynha, ŋunhi ŋayi dhu ŋula nhä yätjkurrnydja marrtji bunharawnydja nhuŋu ga baḏuwaḏuyunarawnydja. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi dhärra dhaṯthunminyawuynydja yan ŋäthilmirriyanhawuynydja, nheny dhu nhanŋu ḏiltji-ḏuwaṯthunna, djuḻkmaraman dhu ŋanyanhany. Ga ŋunhi yalalaŋumirrnydja bäy dhu mariny dhawar'yundja, nheny dhu ga ŋunhi baḏaknha yan dhärra wuṉḏaŋarrnha.
EPH 6:14 Yo. Dhärriny gi girri'-ŋamathin yan biyakun bili, ŋuriŋiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja girriy' galmunhamirriynydja. Gatjuy dhaṯthunmirra nhunapinya nhe ŋuriŋiny yuwalkthuny, yuwalkkuŋ yan, biyak nhakun nhe ŋuli ŋunhi garrpinmirr ḏälkunhamirr gandarr biralyu. Ga biyakiyi bili yan gumurrnydja gunganhamirryi nhunapinya nhe ŋuriŋin nhanukalnha God-Waŋarrwalnha romdhuny dhunupaynha, märr nhepiny dhu rom-dhunupayirra.
EPH 6:15 Dhärriny gi dhapathuŋ'-ḏälmirra yan, girri'-ŋamathirra nhe dhu ga nhakun ŋunhiyiny marrtjinyarawnha ŋurukun ŋunhi dhukarrwu dhirrkthirrkkun, lakaranharawnha manymakkun dhäwuwny'tja mägayamirriwnha.
EPH 6:16 Ga biyak bili yan gi märr-yuwalkthi God-Waŋarrnhany yuwalkkuŋ yan, bili märr-nhirrpanminyawuynydja dhuwali nhuŋu balanya nhakun ŋunhi gunganhaminyawuynha girrin' nhuŋu ga watjarr'mirra. Bili ŋuriŋiyi nhokal märr-nhirrpanminyaraynha nhe dhu marrtji ŋunhi bulŋuyukumany ŋunhiyiny ŋunhi bunarra'nhany ŋurru-gurthamirrinhany malaŋuny bukmakkuman yan, ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋuriŋiyi yätjkurruy birrimbirryu nhokal djalkthun.
EPH 6:17 Biyak bili gi yan guyaŋiny, ḏämbu-wiḻ'maranhamirrnydja nhunapinya nhe, nhaltjan ŋayi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarryu walŋakum nhuna ga gungam ŋula nhäŋurnydja yätjkurruŋurnydja malaŋuŋur, bili dhuwaliyiny nhakun balanyayiny guyaŋanhawuy balanya nhakun ŋunhi muḻkurrpuynha girri' gunganhaminyawuynha. Yo, ga marŋgithiny gi biyakun Godkalaŋawnydja dhärukku, bili God-Waŋarrwuny dhäruk dhuwal balanya nhakun ŋunhi djinbulknha mandjawak, ŋunhi ŋayi ŋuli Dhuyu-Birrimbirryu nhirrpan nhokal goŋlil.
EPH 6:18 Biyakun bili bukumirriyaŋun gi God-Waŋarrwalnydja, ŋäŋ'thurrnydja ŋanya gi guŋga'yunarawnydja nhuŋuwuy nhe, yurr bukumirriyaŋuny gi ŋuriŋi bili yan Dhuyu-Birrimbirryuny waŋganydhu. Nhininy gi bira'yurra yan, ga yaka djawaryurr gandarrŋurnydja bala ḏaḏawyurra. Ga biyakthi bili gi bukumirriyaŋdhi ŋurukuwurruŋguny ŋunhi wiripuwurruŋguny God-Waŋarrwalaŋumirriw malaw.
EPH 6:19 Ga ŋarrakuwuynydja nhuma dhu ga bukumirriyamdhi, ŋäŋ'thun ŋanya Garraynha, märr ŋayi dhu gurrupan ŋarraku dhäruk waŋanharaw, märr ŋarra dhu marrtji lakaramany dhawaṯmaramany bala God-Waŋarrwu yan dhäruktja barrarinyamiriwnha ga ŋula nhämiriwnha. Yakan dhu ga buluny manymak dhäwu ŋorra djuḻuḻ'yunawuynydja.
EPH 6:20 Ŋunhi walal ŋarrany galkarnydja dhipalnydja ŋunhi dharruŋgulilnydja, bala walal ŋarrany ŋunhi garrpirnydja ḏälkuŋalnha yänan rranhdhiŋdhuny, bili ŋarrany ŋuli ganha ŋunhi dhäwuny' lakaranha Djesuwalaŋuwuynha yan, ŋunhi bili yan dhäwuny' ŋunhi ŋayi ŋarrany God-Waŋarryu djuy'yurr lakaranharaw ŋurikiyi dhäwuw. Yurr nhumany dhu ga bukumirriyaman ŋarraku, märr ŋarra dhu ga bitjana bili yan lakaramany dhuwaliyi dhäwuny' barrarinyamiriwnha yan, bili ŋayi ŋarrany ŋunhi God-Waŋarryu djuy'yurr dhiyakiyi muka dhäwuwny'tja lakaranharawnydja, dhunupawnha yänan dhawaṯmaranharawnydja.
EPH 6:21 Ga djuy'yundja ŋarra dhu dhuwal Ditjikatjnhan nhumalaŋgalnydja, ŋunhi ŋayi limurruŋ marrkapmirr wäwa'mirriŋu, märr dhu ŋayin nhumalaŋguny lakaram ŋarranhany, nhaltjan ŋarra ga dhuwal nhina dhiyal, ga nhä ŋarra ŋuli ga djäma; ŋayin nhumalaŋ dhu ŋunhi lakaramany bukmakpuy yan ŋarranhany, bili ŋayin ŋuli ga ŋunhi yuwalkkumany djäma Garraywuny.
EPH 6:22 Dhiyakiyi ŋarra dhu ŋunhi ŋanya djuy'yundja nhumalaŋgalnydja, märr nhuma dhu marŋgithirra ŋanapurruŋ, nhaltjan ga God-Waŋarryu guŋga'yun ŋanapurruny, märr nhumalaŋ dhu ŋayaŋuny dhiyaŋ dhäwuyny'tja marrparaŋguman.
EPH 6:23 Ŋarrany nhumalaŋ ga dhuwal bukumirriyaman Garraywalaŋumirriwnydja yolŋu'-yulŋuw, ŋäŋ'thunna ga ŋarra God-Waŋarrnhan Bäpanhan ga Garraynhan Djesu-Christnhan, märr nhumany dhu ga ŋunhi nhinany ŋayaŋu-yal'yunan yan, marimiriwnha ŋula nhämiriwnha, märr-ŋamathinyamirra nhuma dhu ga bala-räli'yunmirra yan, ga märr-nhirrpanmirrnydja nhuma dhu ga ŋunhi nhanukiyingalnha yan Djesu-Christkala waŋganygalnha.
EPH 6:24 Ŋarrany nhumalaŋ ga dhuwal bukumirriyaman ŋunhi ŋayiny dhu God-Waŋarrnydja nhumalaŋ mel-wuyunna nhanukiyingalnha ŋayi märr-ŋamathinyaraynydja. Ŋarra ga dhuwal bitjandhiny bukumirriyamany bukmakkun yan nhumalaŋ, ŋunhi nhuma ga märr-ŋamathirrnydja nhanŋu Garraywuny Djesu-Christkuny, ŋuriŋi bili yan märr-ŋamathinyaraynydja ŋunhi dhu ga dhärran yan bitjanna bili wiyinŋumirra. Ga dhuwaliyin nhumalaŋ dhäwuny'.
PHI 1:1 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Bolwuŋ, ga wiripuny dhuwal Dimithiwuŋ ŋunhi linyuny dhuwal djämamirr maṉḏa Djesu-Christku. Dhuwandja djorra' nhumalaŋ bukmakku God-Waŋarrwalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, ŋunhi nhuma ga nhina dhuwaliyi wäŋaŋur Bilipay, ga märr-yuwalkthirr nhuma ga Djesu-Christku. Ga nhumalaŋ dhuwal wiripuny ŋunhi nhuma waṉa-nhirrpanawuy guŋga'yunamirr mala.
PHI 1:2 Ŋarraku bukumirriyanhawuynydja dhuwal, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny Bäpaynydja ga Garrayyu Djesu-Christthuny gurrupanna nhumalaŋ mel-wuyunawuynydja ga mägayamirrnydja rom.
PHI 1:3 Ga bitjanna bili ŋarra ŋuli ga ŋunhi guyaŋany nhumalany. Ŋarrany ŋuli ga ŋunhi mirithirra yan buku-gurrpan God-Waŋarrnhany, ŋanyanhany ŋunhiyiny ŋunhi ŋarra ŋuli ga buku-ŋal'yun nhanŋu.
PHI 1:4 Ga ŋunhi ŋarra ŋuli ga bukumirriyamany nhumalaŋ, ga ŋoynydja ŋarraku ŋuli ga ŋunhi djulŋithirr.
PHI 1:5 Bili ŋarra ŋuli ga dhuwal guyaŋan yan, ŋunhi limurr gan djäma rrambaŋi beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur, ŋunhi nhuma ŋurruŋuny ŋäkul manymaktja dhäwu, bala yan nhuma gan märr-yuwalkthinan. Ga dhiyaŋuny bala nhuma ga dhuwal ḻatjuwarr'maraman dhuwaliyiny mala ŋunhi manymaktja dhäwu.
PHI 1:6 Ŋayipi gan ŋunhi God-Waŋarryu muka nhumalany guŋga'yurrnydja ŋurruyirr'yunarawnydja nhanukalaŋawnydja djämaw, ga yuwalk yan ŋayi dhu nhuna ŋunhi guŋga'yundja ŋunhiyiny nhanŋuny djäma, ga yan bili ga dhä-dhawar'yunamirriynha, ŋunhi ŋayi dhu Djesu-Christ roŋiyin.
PHI 1:7 Ga yakan ŋarra dhu momany ŋunhiyiny mala, bili nhumany dhuwal mirithirr yan marrkapnha ŋarrakalnydja. Nhumany ŋarrany gan ŋunhi bukmakthu yan guŋga'yurrnydja, dhuwaliyiny djäma, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋarrany gurrupar, ŋunhi ŋarrany dhuwal yan banydji dharruŋguŋur. Bilin nhumany nhakun dhuwal marŋgin ŋunhi nhaku ŋarrany walal galkar dharruŋgulil, ŋunhiyiny bili ŋarrany bäyŋun gulyunna manymakŋurnydja dhäwuŋur lakaranhaŋur yolŋu'-yulŋuwalnydja. Ga baḏak yan dhuwal dhiyaŋ bala bäyŋu yan ŋarra gulyun.
PHI 1:8 Ga mirithirra yan ŋarra ga dhuwal guyaŋany, ŋunhi ŋarra dhu nhumalaŋgal mala-manapandhi. God-Waŋarrnydja marŋgi dhiyak, ŋunhi ŋarrany ga dhuwal yuwalk yan lakaramany. Ga ŋayi marŋgi, ŋunhi ŋarra ga märr-ŋamathirr nhumalaŋ bitjan yan bili nhakun ŋayi Djesu-Christ ga märr-ŋamathirr nhumalaŋ.
PHI 1:9 Ga bitjan bili ŋarra ŋuli ga dhuwal bukumirriyamany, märr nhuma dhu ga ŋunhi mirithirra yan märr-ŋamathinyamirrnydja walal bala-räliyunmirra, bulu ga bulu yan nhuma dhu ga ŋunhi marŋgithirr dhunapaw' yan ḻiya-ŋamaŋamayunminyarawnydja ŋurikiny ŋunhi, ŋunhi nhaltjanna nhuma dhu ga nhina. Ŋuli nhuma dhu ŋunhi nhakun marŋgithirr ŋurikiyiny, ŋunhiyiny nhakun nhuŋu dhu walŋany ḏarrtjalknha yan, ga dhunupan ŋuriŋiyiny waluy ŋunhi dhu Djesu-Christtja roŋiyi.
PHI 1:11 Nhumany dhu gi ŋunhi biyakun bili yan ḻay-ḻayyurrnydja djämaynydja manymakthun yan, guŋga'yunamirriynha, märr dhu ga ŋunhi balanyarayiny djämay ŋanyanhan Garraynhan yäku yindikum, bala dhu ga ŋunhi yolŋuny walal wokthundja, ga märr-maŋmaŋthundja nhanŋuwuynha yan.
PHI 1:12 Marrkapmirr walal wäwa ga yapa, djälthirrnydja ŋarra ga dhuwal, märr nhumany dhu marŋgi, ŋunhi dhuwandja dhäwu manymaktja bilin ḻatjuwarr'yunna, ŋuliwitjarr muka yan, ŋunhi nhä ŋarraku dhiyaliyi maḻŋ'thurr.
PHI 1:13 Walalnydja ŋunhi Rawumbuynydja miriŋu mala, ga bulu wiripuwurrnydja yolŋu'-yulŋu, bilin walal marŋgin ŋunhi ŋarrany ga dhuwal dharruŋguŋura gulŋiyirr, bili ŋarra gan ŋunhi djämany nhanŋu muka Djesu-Christku djämany mala.
PHI 1:14 Ga märr dharrwaynha ŋuli ga ŋunhi märr-yuwalkthinyamirriynydja walal nhämany ŋarrany dhipalnydja ŋunhi dharruŋgulilnydja, bala walal ŋuli ga yan ŋoy-ḏälthirra, ga lakaramany walal ŋuli ga ŋunhi dhäwuny märr-barrarimiriwyun wiripuŋuwnydja yolŋuw ŋunhi nhaku ŋayi ga God-Waŋarr walalaŋ djälthirr marŋgithinyaraw.
PHI 1:15 Ga yuwalknha ŋunhi yulŋuny, ŋunhi wiripuwurruynydja dhuwurr-yätjmirriynydja yolŋuy walal ŋuli ga lakaram, wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, dhäwuny nhanukalaŋuwuynydja Djesu-Christkalaŋuwuynydja, bili yan walal ŋuli ga ŋunhi maŋutji-ḏiy'yunna ga märr-yuḻkthunna yan limurrunhan. Yurr wiripuwurruynydja ŋuli ga ŋunhi bitjandhiyi djäma, bili walal ga ŋunhi yuwalk yan djälthirr limurruŋ guŋga'yunaraw.
PHI 1:16 Walalnydja ga ŋunhi yuwalknha yan märr-ŋamathirr Djesu-Christkuny, ga marŋgi walal ŋunhi ŋarrany ga dhuwal dharruŋguŋura gulŋiyirr, bili ŋarrapiny ga dhuwal djälthirr ŋarra dhu ga dhärra yan dhiyakiyiny ŋunhi manymakkuny dhäwuw nhanukalaŋawnydja Djesu-Christkalaŋuwnydja.
PHI 1:17 Yurr ŋunhiwurrnydja yolŋu walal, ŋunhi walal ŋuli ga maŋutji-ḏiy'yun limurruny, ŋunhiwurryiny ŋuli gi ŋunhi yakan nhakun goŋ-ŋayathanmirr nhanŋuny Djesu-Christkuny. Walalanydja ŋunhi djäl walal dhu ga mari yan djäma ŋarraku, ŋunhi nhakun ŋarrany ga dhuwal baḏak gärri dharruŋguŋur,
PHI 1:18 yurr bäydhi mak. Ga manymakdhi bili ŋunhi, bili yolŋuny walal marrtji dhuwal baḏak yan lakaranhamirr Djesu-Christkalaŋuwuynydja. Ga ŋunhi nhakun wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋuli ga bilin lakaraman Djesu-Christkalaŋuwuynydja, ga ŋarrapiny ŋuli ga ŋunhi mirithirra nhakun ŋayaŋu-ŋamathirrnydja. Ga ŋarrany dhu ga dhuwal bitjanna bili yan ŋayaŋu-ŋamathirrnydja,
PHI 1:19 bili ŋarrany marŋgi ŋunhi nhuma ga dhuwaliyi bukumirriyaman ŋarrakuny, ga dhiyaŋun dhu ga ŋunhi ŋarranhany guŋga'yun Djesu-Christkalnha Dhuyu Birrimbirryuny. Ŋarrany marŋgi ŋunhi ŋarrany dhu boŋguŋ dhawaṯthurr yan.
PHI 1:20 Ŋarrapiny gi dhuwal yakan djälthi ŋunhi djämaw bawalamirriwnydja, ŋunhi dhu ga ŋanyanhany Djesu-Christnhany yäku yätjkurruyam, ga yuwalk yan ŋarra ga dhuwal ŋayaŋu-gatjpu'yundja ŋarra dhu yakayi yan bitjandhiyiny ga gori-gurrupandja ŋanya.
PHI 1:21 Yo ga ŋuli ŋarra dhu ga ŋunhi walŋany yan marrtji nhä mak ŋarrany walal dhu ŋunhi bumany rakunygumany, yurr ŋarra ga dhuwal djälthirrnydja ŋarra dhu ga dhärrany ḏälnha yan ga barrarinyamiriwnha nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkalaŋuwnha yäkuwnydja. Ga ŋuli ŋarra dhu ga ŋunhi walŋany yan marrtji, ŋunhiyiny manymakdhi bili, märr ŋarrany dhu nhakun buluyi dhayuŋanmirr ŋarranhawuynhany ŋarra dhiyakuny djämaw.
PHI 1:23 Ga gumurr-ḏälnha dhuwal ŋarraku mala-djarr'yunarawnydja. Nhaltjan dhika ŋarra dhu yulŋuny? Bili ŋarrapiny ga dhuwal djälthirr dhiŋganharawnha, märr ŋarrany dhu marrtjin nhanukalnha Djesu-Christkalnha. Dhuwaliyin ŋarrakal ŋunhi mirithirrnydja manymak.
PHI 1:24 Yurr ŋarra marŋgi ŋunhi nhuma ga bukmak yan baḏak djälthirrnydja ŋarraku. Ga marŋgi ŋarra ŋunhi ŋarrany dhu ga dhuwal märr wiyin yan walŋany nhina, guŋga'yunarawnydja, ḏälkunharawnydja nhumalaŋ ga ŋayaŋu-djulŋithinyarawnydja nhanŋuny Djesu Christkuny, ŋunhi nhumany dhu ga malthundja nhanŋuwuynha yanan.
PHI 1:26 Ŋuli ŋarra dhu ga ŋunhi walŋany yan nhina, bala nhumany dhu ga ŋunhi bulun dhika märr-wiḏi'yundja nhanukalnydja Djesu-Christkalnydja, ŋunhi limurr dhu buluyi nhakun gumurr-bunanhamirr.
PHI 1:27 Ga buluny nhakun ŋayi ŋunhi ŋurruŋuny mirithirrnydja gämurru', dhuwanna gam, ŋunhi nhumany dhu ga nhinany walŋaynydja manymakthun yan, märr dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal manymak-lakaraman ŋunhany ŋunhi manymaktja dhäwu Djesu-Christkalaŋuwuynydja. Ga ŋuli nhakun nhuma dhu ga ŋunhi bitjandhiny djäma, ga ŋunhiny yakan warwu yalalaŋumirriwnydja, nhalayak limurr dhu ŋunhi bunanhamirr nhä mak bäyŋun, bili ŋarrany dhu ga ŋunhi ŋäman dhäwuny nhumalaŋgalaŋuwuynydja, ŋunhi dhuwal nhumany bukmakthuny ŋuli ga bitjandhiyin bili guyaŋany waŋganygurra yan. Märr ŋarrany dhu marŋgi ŋunhi nhuma ga dhuwaliyi rrambaŋi ganydjarr-warryundja ga djämany guŋga'yundja ŋunha wiripuwurrunhany yolŋuny märr-yuwalkthinyarawnydja ŋurukuny ŋunhi manymakkuny dhäwuw.
PHI 1:28 Ŋoynydja walal ḏälthin ŋunhi nhokal dhu miriŋuynydja walal nhuna ḻiw'maramany dhärra. Ga ŋuli walal nhuna dhu ga ŋunhi dhipaliyiny djämalil nhäma ga ŋoy-ḏälthinyalilnydja, bala walalaŋgalnydja dhu ŋunhi buḻarryunna, ŋunhi dhu God-Waŋarryuny walalanhany dhä-gir'yurr yan. Ga bitjandhi bili ŋayi dhu ŋunhi milkumdhi nhokalnydja, ŋunhi nheny dhu boŋguŋ yan walŋathi. God-Waŋarryuny dhu ŋunhi biyakiyiny djäma yan, ga maḻŋ'thurr yan ŋayi dhu.
PHI 1:29 Yo, ŋayi gan muka ŋunhi God-Waŋarryu nhuna bitjarryiny waṉa-gäŋal, märr nheny dhu ga ŋunhi balanyayiny mala maḻŋ'maram manymaktja malany. Ŋayi ŋunhi bitjarryiny nhä mala djäma nhumalaŋ, märr nhumany dhu ga ŋunhi märr-yuwalkmirriyirra nhanŋuny Djesu-Christkuny, ga bitjarryi bili nhe gan ŋunhi märr-miḏikinany nhanŋuwuyyi yan.
PHI 1:30 Ga bili muka nhuma gan ŋunhi ŋarranhany nhäŋal dhaŋga-ḏirryunawuynydja, ga baḏak yan nhuma ga dhuwal mariny mala ŋäma ŋarrakalaŋuwuy. Ga dhiyaŋuny bala nhumany dhu ga ŋunhi bitjandhi bili yan waŋganygurryi dhaŋga-ḏirryundja.
PHI 2:1 Yo, yuwalk muka ŋunhi Djesu-Christthuny ga dhuwal bilin nhumalany guŋga'yunna, ga bilin nhakun nhumany ga dhuwaliyi galŋa-djulŋithirra nhinany, bili ŋayiny ga ŋunha märr-ŋamathirra yan nhumalaŋguny. Ga walŋaŋurnydja nhumalaŋgal ga dhuwaliyi ŋunhi God-Waŋarrwuny Dhuyu-Birrimbirrnydja bilin djäman. Ga wiripuny ŋayi ga waŋgany-manapanna nhumalany, märr nhumany dhu ga ŋunhi ŋayaŋu-wuyunmirra nhumalaŋguwuynydja nhuma.
PHI 2:2 Gatjuy nhumany ŋarranhany yuwalkkuŋun yan ŋayaŋu-ŋamathaŋuny, dhuwalatjanna ŋunhi, ŋunhi nhuma dhu ga yoranhamirra walal nhumalaŋguwuynydja nhuma, ga yuwalkkuŋun yan walal gi märr-ŋamathinyamirrnydja. Ga guyaŋiny walal marrtji ŋula nhäny mala waŋganygurra yan, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi waŋganydhun yolŋuy guyaŋa, yakan dharrway.
PHI 2:3 Ga yakan maŋutji-ḏiy'yurrnydja ŋunha ŋunhi wiripuŋunhany yolŋuny walalany. Ga yakan gi ḻanydjatmaranhamirrnydja nhunapinya nhe. Ga bäyŋun nhe dhu ga ŋunhi garrwarkunhamirrnydja. Biyakun nhäŋu ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany ŋurruŋu-djuḻkmaraŋun nhokiyingalnydja nhe.
PHI 2:4 Ga djägany walalaŋ gi mirithi yan biyak nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi nhuŋuwuy nhe djäga,
PHI 2:5 ga guyaŋiny gi biyakun nhakun ŋuli ga ŋunhi ŋayin Djesu-Christthun guyaŋa.
PHI 2:6 Djesu-Christnha ŋunhi yuwalktja yan God-Waŋarr. Yurr yaka ŋayi gan ŋunhi guyaŋan rrambaŋiwnydja nhinanharaw bitjarr nhakun ŋayiny ga God-Waŋarrnydja nhina.
PHI 2:7 Ŋayiny ŋunhi ŋanyapinya ŋayi yolŋukunhaminan balanya nhakun dhuwal limurrnha. Bukmaknha ŋayi ŋunhi ŋula nhäny mala ganarrthaŋala, ŋunhi ŋanya gan ŋuriŋi malaŋuy ŋal'maraŋal garrwarkuŋal. Ga nhinanany ŋayi gan balanyan nhakun ŋunhi wakinŋun yolŋu.
PHI 2:8 Ga yaka ŋayi gan Christtja ŋanyapinya ŋayi ŋula garrwarkunhaminyany God-Waŋarrnhan yan ŋayi ŋunhi waŋganynhan dhäruktja märraŋal, bala yan ŋayi dhiŋgaŋalnha ŋunhiliyin dharpaŋur mälakmaranhawuyŋura.
PHI 2:9 Ga dhäŋur beŋuryiny, bala ŋanya ŋayi yan God-Waŋarryuny nhirrparnydja Christnhany ŋurruŋuyaŋalnha. Bala ŋayi God-Waŋarryuny rälimirriyaŋalnha yolŋunhany walalany märr walalnydja dhu ga ŋunhi mirithirrnydja wokthundja buluny dhika nhanŋuwuynha yan waŋganygun.
PHI 2:10 Ga yalalaŋumirriynydja bukmaktja dhu ŋunhi yolŋu walal bun'kumu-djipthurrnydja gi nhanukalnha Djesuwalnha. Bukmak ŋunha ŋunhi djiwarr'ŋur, ga bukmak dhuwal ŋunhi munatha'ŋur, ga bukmak dhika ŋunhi ḏandjaŋur munatha'ŋur.
PHI 2:11 Ga bukmaknha dhu gi ŋunhi märr-yiŋgathiny ga wokthurrnydja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun. Ga bukmak yan dhu gi ŋunhi waŋiny yatjurrnydja biyakun gam', “Djesu-Christtja dhuwal Garray!”
PHI 2:12 Yo, marrkapmirr ḻundu walal ŋarraku, nhumany ŋuli ŋunhi djäman bala yan, ŋunhi ŋula nhäny mala, ŋunhi ŋarra gan lakaraŋal nhumalaŋ balanyamirriy ŋunhi ŋarra gan nhinan dhiyaliyi mala-manapar nhumalaŋgal. Ga dhuwandja ŋarrany ga dhuwanna nhina barrkun nhumalaŋgalaŋaŋur. Ga nhumany yanbi dhu ga ŋunhi bulun dhika mirithirra yan nhäny mala djäma, ŋunhi ŋarra gan lakaraŋal nhumaŋgal. Ga birrka'yurrnydja walal mirithin yan ḻarruŋuny bala yan maḻŋ'maraŋun, ŋunhi nhä ŋarra gan ŋunhi yuwalktja nhumalaŋgal mayaliny' lakaraŋal. Ga ŋunhiyi ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja, ŋunhi nhaltjanna nhuma dhu walŋathirr. Ŋuli balaŋ nhumany marŋgi, ŋunhi dhu boŋguŋ nhalayak maḻŋ'thurr ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walal yakaŋuwuynydja bilyunawuy ga walŋathinyawuy, nhumany balaŋ marrtji ŋunhi gäna yan barrariynydja nhumalaŋgiyingal marrmarryurr walalaŋgalnydja waṉaŋur.
PHI 2:13 Ga ŋarra marŋgi ŋunhi God-Waŋarryuny ga bilin djäman nhumalaŋgalaŋuwurr walŋakurrnydja. Ga guŋga'yunna ŋayi ŋuli marrtji nhumalany, märr nhumany dhu ŋanya dhäruktja märraman yän. Ga guŋga'yun ŋayi ŋuli marrtji nhumalany, märr nhumany dhu djäl-ŋamathirr muka nhanŋuny dhärukku-märranharaw.
PHI 2:14 Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi ŋula nhäny mala djäma, yakan marrtji walal ŋurru-ḏuŋ'thurrnydja, ga ŋarrtjunmirrnydja, dhä-ŋurrkanhamirrnydja.
PHI 2:15 Bala nhumany dhu ŋunhi nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun djamarrkuḻiny', dhuwurr-dhunupan ga ŋula nhämiriwnha yan ḏarrtjalknha dhika. Nhinany nhuma ga dhuwaliyi yolŋuwalnydja walalaŋgal dhuwurr-yätjmirriwal yan malaŋurnydja. Yurr bäyŋun nhumany dhu ga ŋunhi djäma ŋula nhäny mala, ŋuli dhu ga ŋunhi walalnydja nhumalaŋ rom-ŋurrkamany ga yaka'yundja. Lakaraŋun gi yan ŋunhi manymaktja dhäwu yolŋuwalnydja walalaŋgal, ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi walal ŋuli gi yaka märr-yuwalkthi Christku. Ŋuli nhuma dhu marrtji ŋunhi bitjandhiyiny djäma, nhumany dhu ŋunhi bitjanna nhakun ŋuli ga ŋunhi baḏayala' nhära djeŋarra'yirr, yolŋuwnha walalaŋ nhänharaw,
PHI 2:16 bala ŋarrany dhu ŋunhi mirithin yan wokthurrnydja, ga märr-ŋurr'yurrnydja nhumalaŋgal balanyamirriynydja waluy, ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ Djesu-Christtja roŋiyi. Ga marŋgithin yan ŋarra dhu, ŋunhi ŋarrany gan nhakun yindiny djäma, yaka yan ŋula bawalany.
PHI 2:17 Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi bitjandja bili märr-yuwalkthirr nhanŋuwuynydja Garraywuny yan, ga djäma marrtji ŋunhi nhanukalnydja djämay malaŋuy, ŋunhi nhe dhu ga bitjandhiyiny djäma, ŋunhiny nhakun nhe ga nhunapinyan nhe mundhurr gurrupanmirr nhanukalnha. Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋarrakuwuynydja nhakun maŋgu' waṉḏi, ŋunhiyiny dhu nhakun waŋgany manapula ŋunhiwiliyin mundhurrlil. Ŋuli dhu boŋguŋ ŋunhi biyakiyiny maḻŋ'thurr, ŋarrany dhu boŋguŋ ŋunhi mirithin yan ŋayaŋu-ŋamathiny, bili ŋunhiny dhu boŋguŋ ŋunhi ŋula nhäny mala manymaktja mirithirrnydja maḻŋ'thurr nhumalaŋgun.
PHI 2:18 Ga ŋunhi dhu ŋarrakuny ŋula nhä mala maḻŋ'thun, ŋaliny yanbi dhu ga ŋunhi rrambaŋin ŋoy-djulŋithirrnydja.
PHI 2:19 Ga djäl ŋarra dhuwal ŋarra dhu dhäwuny ŋäman nhumalaŋgalaŋuwuynydja, märr muka dhu ŋarranhany ŋuriŋiyiny dhäwuy djäl-ŋamatham. Ga ŋayaŋu-gatjpu'yundja ŋarra ga dhuwal, märr ŋayi dhu Garraynydja ŋarrakal waŋan nhanŋuny Dimithiwnydja djuy'yunaraw dhipaliyiny nhumalaŋgalnydja.
PHI 2:20 Bäyŋun nhumalaŋ gi nhini dhiyaliyi waŋgany ŋula yol djägamirrnydja, ŋunhi ŋayi balanyayiny yolŋu nhakun dhuwal Dimithiny.
PHI 2:21 Ga wiripuwurruynydja ŋuli ga dhiyal guyaŋa ŋunhin bili yan, ŋunhi nhä malany walalaŋgal ŋurruŋu ŋayaŋuŋur, ŋunhi walal ŋuli ga ŋurruŋuyam, ga yakan nhakun ŋunhiyiny nhä mala ŋunhi nhanukuŋuny Djesu-Christkuŋuny ŋurruŋu limurruŋ.
PHI 2:22 Yurr nhumany dhuwaliyi bili marŋgi ŋunhi nhäthinya ŋayi ŋunhiyiny yolŋu Dimithiny. Ŋayiny gan ŋunhi djäma ŋarrakal muka, ga balanyan ŋayi ŋunhi yolŋuny nhakun ŋayi ŋunhi ŋarrakun gäthu'mirriŋuny, ḻatjuwarr'maraŋal ŋayi gan lakaraŋal ŋunhiyi manymak mala dhäwu.
PHI 2:23 Ŋarrany ga dhuwal gatjpu'yunna, ŋarra dhu boŋguŋ djuy'yurra ŋanya nhumalaŋgala, yurr ŋurruŋuny ŋathil ŋarra dhu bulnha nhäma maḻŋ'maram, nhalayak dhu boŋguŋ ŋunhi ŋarrakuny maḻŋ'thurr.
PHI 2:24 Ŋarrapiny ga dhuwal dhäkay-ŋäma, ŋunhi yuwalk yan ŋayi dhu Garrayyuny ŋarrany ŋurru-warryurrnydja, ŋunhi limurr dhu boŋguŋ dhuwal bunanhamirr yan.
PHI 2:25 Dhuwal ŋarra ga nhakun guyaŋany ŋarra dhu roŋanmaramdhi ŋanya djuy'yun ŋarrakuwuynydja ŋarra ḻundu'mirriŋuny Yiparudatjnhany nhumalaŋgala, bili ŋayiny dhuwal balanyayi bili yan malthunamirryi ga miriŋu nhanŋu Garraywu, yurr djämamirrnydja ŋayi dhuwal balanya yan bili nhakun dhuwal ŋarra. Nhumany ŋunhi ŋäthilnydja djuy'yurr ŋanya räliny, ŋarraku muka djägaw.
PHI 2:26 Yurr dhiyaŋuny bala ŋayi ga ŋunha mirithirra yan djälthirrnydja, ŋayi dhu buluyi nhumalany nhäŋu. Ga warwuyundja ŋayi ga ŋunha, bili wiripuwurruynydja yolŋuy walal lakaram nhumalaŋgal, ŋunhi ŋayi rerrikthun.
PHI 2:27 Ga yuwalk ŋunhi yulŋuny, ŋunhi ŋayi rerrikthundja mirithirr yan galki balaŋ ŋayi ŋunhi dhiŋganhan. Yurr God-Waŋarr ŋunhi ŋayipi mel-wuyundja nhanŋu, bala yan walŋakuman ŋanya, bitjan yan bili nhakun ŋayi ŋarraku mel-wuyun. Bili ŋunhi balaŋ ŋayi Yiparudatjtja dhiŋganha, ŋarrapiny balaŋ nhanŋu ŋunhi mirithinyan yan warwuyuna.
PHI 2:28 Ga djälthirrnydja ŋarra ga dhuwal mirithirra yan, ŋarra dhu ŋanya djuy'yunna nhumalaŋgala. Bala nhumany dhu ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithirra nhämany ŋanya, märr ŋarrany dhu ga yakan nhakun buluny warwuyun.
PHI 2:29 Yaka walal moŋuny gumurr-ŋamathinyarawnydja nhanŋu. Nhumany yanbi dhu ga ŋunhi gumurr-ŋamathinyawurr yan märram ŋunhi ŋula yolnhany yolŋuny ŋunhi ŋayi Garraywuny djämamirr.
PHI 2:30 Ga djämany ŋayi gan ŋunhi Yiparudatjthuny ŋayaŋuynydja-djulŋithinyaray nhanŋuny Djesu-Christkuny, galki balaŋ ŋayi ŋunhi dhiŋganhan muka, ga marŋgi ŋayi dhiyakiyi, ŋunhi nhä nhanŋu dhu dhiyaliyi djämaŋur maḻŋ'thun, ŋunhi ŋarra ŋanya gan djäma gurrupar, bili nhumany gan ŋunhi maŋutji-ḏälthinan ŋarrakuny guŋga'yunaraw.
PHI 3:1 Yo. Marrkapmirr walal wäwa ga yapa walal, biyakun walal gi galŋa-djulŋithin nhininy, bili nhumany dhuwal nhanŋun Garraywun yan yolŋuny walal. Ga yaka ŋarra gi dhuwal märr-djawaryurrnydja ŋuriŋiyiny dhäwuy malaŋuy lakaranharay, ŋunhi nhä ŋarra gan nhumalaŋ ŋäthil gurrupar. Ga yuwalktja dhu ŋayi ŋunhi mirithirra nhumalanhany nhakun guŋga'yun ŋuriŋiyiny dhäwuy malaŋuy.
PHI 3:2 Ga djägan walal gi balanyarawyiny yolŋuw walalaŋ rom-yätjkurruwnydja, balanyanyarawnydja ŋayaŋuw nhakun wärraŋdhinyarawnydja mala, bili yätjkurra walalnydja ŋunhi mirithirra. Djälthirrnydja walal ga ŋunhi, walal dhu yaka yan waŋa nhumalany ḏarrtjalkkunhaminyarawnydja. Bili yuwalktja walal ŋunhi yakany ŋayaŋu-ḏarrtjalk. Limurrnha yanbi dhuwal yuwalktja ŋayaŋu-ḏarrtjalktja, bili Dhuyu Birrimbirryun ŋuli marrtji ŋunhi limurruŋguny buku-ŋal'yunawuy waṉa-gäma.
PHI 3:3 Bili limurr dhuwal yuwalktja ŋayaŋu-mimbumirr, yaka walal. Ga dhiyaŋiyin nhakun limurrnydja ga ŋunhi märr-ŋurr'yun, bili limurrnydja ŋuli ga buku-ŋal'yun nhanŋu God-Waŋarrwu ŋuriŋiyi nhanukal warray Birrimbirryu, ga nhinany limurr ŋuli ga ŋunhi ŋoy-djulŋithirra, bili limurruŋ ga walŋany nhakun dhä-manapanna nhanukala Djesu-Christkala. Yakan limurrnydja dhu ga buluny märr-nhirrpanmirr ŋurikiny ŋunhi warraŋulpuywuny romgu malaŋuw limurruŋgiyingalaw.
PHI 3:4 Ŋarra balaŋ gi ŋunhi yuwalktja garrwarkunhamirr, ŋunhi ŋula nhaliynydja malaŋuy djämay, ŋuli balaŋ ŋarra djälthiny balanyarawyiny. Yurr yaka ŋarra djäl ŋarra dhu bitjandhiyi. Wiripuwurrnydja ŋuli ga dhuwal yolŋu walal wokthunmirr walalaŋguwuy walal, yurr ŋarraku warray dhuwal dhunupany, ŋunhi dhu ga ŋarrany wokthunmirr ŋarrakuwuynydja ŋarra.
PHI 3:5 Ŋarrany ḏarrtjalkkunhawuy märraŋal warray, ŋunhi ŋarrany yothu yan yalŋgi. Ga dhawal-guyaŋanany ŋarra dhuwal ŋunhiliyi bili yarraṯaŋurnydja Yitjuralpuyŋuwal yan yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga malaŋurnydja ŋarra dhuwal Bindjamangal. Yuwalk yan ŋarra dhuwal Yeburuny yolŋu. Ŋunhi ŋarra gan ŋäthilnydja nhinan ŋunhi Baratjiny yan yolŋu, ŋarrany gan ŋunhi mirithinan yan goŋ-ŋayathanminany malthunarawnydja ŋurikiyiny ŋunhi Mawtjitjkalaŋawnydja romgu.
PHI 3:6 Ga mirithinany ŋarra gan ŋunhi marin yan djäma Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ. Bili ŋarra gan ŋunhi ŋurikiyin romgun mirithinany malthurr. Ga nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi rom waŋan barraŋga'yurr yolŋuw walalaŋ djämaw, ŋarrany gan ŋunhiyi mala djäma yan. Bala yanbi ŋarra gan ŋunhi balanyarayiny malaŋuy djämay ŋayaŋu-ŋamathaŋalnydja God-Waŋarrnhan, ŋunhi ŋarra gan nhakun bitjarryiny nhä mala djäma.
PHI 3:7 Yurr ŋayiny ŋunhi Djesu-Christthuny milkuŋala ŋarrakal, ŋunhin nhä malany ŋunhi ŋarra gan ŋäthil ŋurruŋuyaŋal ŋarrakiyingal ŋarra ŋayaŋuy, ŋunhiyiny nhäŋiniŋ'nha mala.
PHI 3:8 Dhiyaŋuny bala ŋarra ga dhuwal nhanŋuwuynha yan djälthirr marŋgithinyaraw, bäyŋun ŋarrakal wiripuny mala ŋurruŋu walŋaŋur. Dhiyaŋuny bala ŋayin ŋunhi ŋarrakuny Djesu-Christnha yan. Bilin ŋarra dhuwal ḏiltjin gurrupar wiripuŋuwnydja malaŋuw romgu. Ŋunhiyiny rom mala ŋarrakalnydja dhiyaŋuny bala nhakun ŋula nhän barrpan', bili waŋganynha yan ŋunhi ŋarrakalnydja ŋurruŋu, ŋunhi mirithirra yan ŋarra ga dhuwal djälthirrnydja marŋgithinyarawnydja nhanŋun Djesu-Christkun.
PHI 3:9 Ŋarrany marŋgin ŋunhi ŋarrany dhuwal gurruṯumirra nhanŋuny God-Waŋarrwuny. Ga God-Waŋarryuny dhu dhuwal yaka yanbi ŋarranhany galkikum märram nhanukiyingallilyam ŋayi, ŋunhi ŋarra dhu ga mirithirrnydja malthun ŋurikiyiny ŋunhi ŋäthiliŋuwnydja romgu Mawtjitjkalaŋuwnydja. Ŋayiny ŋarrany ŋunhi gurruṯumirriyaŋalnydja märraŋal waŋganydhun yan gämurruyny'tja dhiyaŋun, ŋunhi ŋarrany märr-yuwalkmirriyinan nhanŋun Djesu-Christkun, bäyŋun ŋula wiripuŋuynydja romdhu.
PHI 3:10 Dhiyakun bili yan ŋarrany djäl, waŋganygun yan; ŋunhi ŋarrany ga ŋayiny Djesu-Christtja ŋayaŋumirra maṉḏa linyalaŋguwuynydja linyu, balanya nhakun galkipuynha gurruṯumirr maṉḏa. Ga wiripuny ŋarra ga dhuwal djälthirr ŋarra dhu ga dhäkay-ŋäman nhanukuŋ ŋunhiyiny ganydjarr, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu rur'maraŋal ŋanya Djesu-Christnhany beŋur dhiŋganhaŋur. Ga wiripuny ŋarra ga djälthirr ŋarra dhu ga djäma nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkun, bäydhi ŋunhi marikurrnydja dhaḻakarrwurr. Ga rakunydhirr ŋarra dhu, nhakun ŋayi dhiŋgaŋal.
PHI 3:11 Bili ŋarrany ga dhuwal gatjpu'yunna ŋurikiyiny waluw, ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu ŋarranhany muka rur'maraŋ beŋur ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja.
PHI 3:12 Bäyŋu yan dhuwal ŋarra djämany dhawar'maraŋ, ŋunhi nhaku ŋayi ga God-Waŋarr ŋarraku djälthirr djämaw, dhiyaŋuny bala walŋay ŋunhi ŋarra ga dhuwal nhina. Ga yaka yan ŋarra dhuwal yuwalktja nhakun dhuwurr-dhunupany, Djesu-Christthu ŋunhi ŋayipi ŋarrakuny ŋayaŋu ŋayathaŋal, märraŋalnydja ŋayi nhanukiyingallilyaŋalnydja ŋayi. Ga ŋurikiyin ŋunhi gämurruw' ŋarra ga dhuwal baḏaktja waṉḏirr, ŋurikiyin mundhurrwu märranharaw.
PHI 3:13 Wäwa ga yapa walal, yaka ŋarra gi dhuwal lakaranhamirr yanbi ŋarrany dhuwal bilin waṉḏinyaŋur ḏaḏawyuna. Baḏak yan muka ŋarra ga dhuwal ganydjarr-warryun yulŋuny, ŋurikiyiny märranharaw, ŋunhi nhä ga ŋunha bala ŋorra ŋarraku yalalaŋumirriw. Bala ŋarra ŋuli ŋunhi yätjkurrnydja mala ŋarrakuwuy guyaŋanhawuynydja ga djämapuynydja djalkthunna dhuḏi'maraman.
PHI 3:14 Waṉḏirrnydja ŋarra ga dhuwal ŋupandja ŋunhan ŋunhi dhawar'yunamirra, märr ŋayi dhu God-Waŋarrnydja wäthurr muka ŋarraku ŋunhawalnydja djiwarr'lilnydja. Ŋunhiyin ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ God-Waŋarryu ŋarrany gurrupulnydja, ŋunhi nhä ŋayi dhawu'-nhirrpar ŋarrany, bili ŋuriŋiyi bili yan gämurruyny'tja ŋunhi nhaltjarr ŋayi Djesu-Christthu djäma ŋarraku.
PHI 3:15 Biyakun walal gi guyaŋiny nhakun dhuwal ŋarra ŋuli ga guyaŋa, bili bukmak muka limurr gan ŋunhi dhärranany wiyinŋumirra Garraywalnydja. Guyaŋanhawuynydja limurruŋ dhuwal yakan yothuthinyany dhiyakuny ŋunhi walŋawnydja limurruŋgalaŋaw goli-nhirrpanaraw. Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi yakany bitjandhi guyaŋa, ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny nhumalany nhäman bala mala-djarr'yunna.
PHI 3:16 Yurr limurrnydja dhu ga baḏak yan marrtji ŋuliwitjandhi bili yan dhukarrkurrnydja ŋunhi limurr ga dhuwal marrtji.
PHI 3:17 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, ŋarrany dhuwal djäl nhumalaŋ djämawnydja, ŋurikiyi bili yan ŋunhi nhaltjan ŋarra ŋuli ga djäma. Ga bulu ŋarra ga djälthirr nhumalaŋ, nhuma dhu ga bitjandhi bili marŋgithirryi wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, bitjan yan bili nhakun nhä mala limurr ŋuli marrtji djäma.
PHI 3:18 Dharrwamirra ŋarra nhumalaŋgal gan ŋunhi lakaraŋalnydja, ŋunhi dharrwaynydja yolŋuy walal ŋuli ga djäma nhanŋu Djesu-Christkuny ŋayaŋuynydja ḻikandhu-ŋurrkanharaynha, ga miriŋun walal ŋunhi nhanŋu yulŋuny. Bili yaka walal ŋuli gi ŋunhi yuwalkkuŋuny dharaŋul dhäwuny ŋurikiwuyyiny dharpawuy mälakmaranhawuynydja. Bala nheny yanbi dhu ga ŋunhi nhinany biŋgan' yan balanyarawyiny yolŋuw walalaŋ. Dhiyaŋuny bala ŋarrany ga dhuwal lakaraman, ŋunhiyi bili yan dhäruktja. Gatjuy biyakun walal gi nhininy bira'yurra. Dhuwal ŋarraku maŋutjiny milkarrimirriyinan, ŋunhi ŋarra marrtji dhuwal dhäruktja mala wukirri. Bili ŋunhiwurryiny dhu yolŋu wala marrtji balan ŋunhi dhiŋganhamirrilila wäŋalilnydja. Bili walal ŋuli ga ŋunhi märr-ŋal'yundja ga guḻungun yan walalaŋgiyingalaŋaw. Ga wiripuny walal ŋuli ga ŋunhi yindi lakaranhamirra walalaŋgiyingalaŋuwuynha walal djämapuynydja yätjkurruwuynha, ŋunhiŋuwuynha ŋunhi nyinyaŋmirriwuynha. Ga guyaŋany walal ŋuli ga ŋunhi nhä malany dhuwalaŋuwuynha yan munatha'wuynha.
PHI 3:20 Yurr limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirrnydja yolŋu mala rom-waṯaŋumirr ŋurukun djiwarr'puywun wäŋaw. Ga dhukarr-nhäman limurr ga dhuwal gatjpu'yunna manapan ŋurikin waluwnydja, ŋunhi ŋayi dhu Garraynydja limurruŋ roŋiyin rälin beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja. Ga limurruŋgal Garrayyu Djesu-Christthuny
PHI 3:21 ga dhuwal ganydjarrnydja ŋayatham yindi warray mirithirr mäwilimirr, ŋunhi warrpam'kun yan ŋula nhakuny malaŋuw. Ga dhuwandja mala ŋunhi limurruŋ märr-ŋay'ŋay'mirrnydja rumbal, djambiny dhu biyakun nhakun nhanŋuwuynha yan ŋunhaŋuwuynha djiwarr'puynha rumbal bulun dhika latjun mirithirra!
PHI 4:1 Yo Marrkapmirr walal, ŋarrany ga dhuwal nhumalaŋ mirithirr yan märr-ŋamathirrnydja, ga yuwalk yan ŋarra ga dhuwal djälthirr mala-manapanarawnydja nhumalaŋgal. Ga mirithirra yan ŋarra ga dhuwal märr-ŋurr'yundja nhumalaŋgal. Ga ŋunhi nhakun ŋarra ŋuli guyaŋany nhumalany bala ŋarra ŋuli yan dhunupan nhakun galŋa-djulŋithirra. Gatjuy biyakun bili yan walal gi nhininy märr-nhirrpanminyaraynha yan Garraywalnydja, ŋunhi nhä ŋarra gan ŋäthil lakaraŋal nhumalaŋgal.
PHI 4:2 Yuwawdiya ga Djin'tika, nhumany dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu maṉḏa nhanŋuwuy yan Garraywun. Wäy, buku-djulŋi maṉḏa ḏaḏawyurra maṉḏa ŋarrtjunminyaŋurnydja, biyakun maṉḏa marrtji rrambaŋin guyaŋiny bili nhumany dhuwaliyi yapa'manydji Garraywalnydja romŋur.
PHI 4:3 Ga nheny dhuwaliyiny yolŋu Djitjkitjtja, ŋunhi nheny dhuwal yolŋu, djäma waŋganymirra maṉḏa dhuwal ŋaliny, buku-djulŋi gatjuy guŋga'yurra dhuwaliyiny ŋunhi märrma'nhany miyalknha maṉḏany. Maṉḏany gan ŋunhi dhiyaŋiyiny miyalkthu maṉḏa djämany napurr muka rrambaŋi, ga wiripuny Giḻimitthu, ga bulu nhakun wiripuwurruy mala yolŋu'-yulŋuy. Ga lakaraŋalnydja maṉḏa gan ŋunhi manymaknha yan dhäwuny mala yolŋuwalnydja walalaŋgal wäŋakurrnydja malaŋuwurr. Ga ŋayipiny nhakun ŋunha God-Waŋarryuny bilin walalany yäkuny wukirrin walŋamirrililnydja djorra'lil.
PHI 4:4 Biyakun bili yan gi ŋoy-djulŋithin Garraywalnydja. Ga buluyi ŋarra dhu dhuwal waŋa. Gatjuy ŋoy-djulŋithin walal gi yan.
PHI 4:5 Biyak bili yan gi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany nhäŋu ŋamathaŋdhi yan ga ŋayaŋuynydja-wuyunaraynha. Bili ŋayiny dhu ŋunhi Garraynydja galki bunan.
PHI 4:6 Yakan gi warwuyurrnydja ŋula nhakuny malaŋuw. Yanan gi biyakun bukumirriyaŋun ŋula nhakuny malaŋuw bukmakkun yan. Ŋuli nhe ga ŋunhi ŋula nhakuny malaŋuw djälthirr nheny dhu ŋäŋ'thundja God-Waŋarrnhan, ga yakan meṉguŋuny buku-gurrpanarawnydja nhanŋu.
PHI 4:7 Bala ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny galkandja nhokal ŋayaŋulilnydja ŋunhin mägayan romdja, ŋunhi dhu bäyŋun wiripuŋuynydja ŋula yolŋuy dhuwurr-ŋupan rom lakaram. God-Waŋarryun dhu ŋunhi ŋayipin nhuŋu bitjandhiny djäma, galmumany marrtji nhuŋu ŋayaŋunhany ga guyaŋanhawuynhany rrambaŋiyamany marrtji Garraywalnydja Djesu-Christkalnydja.
PHI 4:8 Bitjanna ŋarra ga dhuwal waŋany, wäwa walal ga yapa walal, nhumany dhu ga ŋunhi yanbi ḻiyalilnydja galkan nhumalaŋgiyingal nhuma manymaknha yan guyaŋanhawuynydja mala dhuwanna mala ŋunhi gam', yuwalk, ga ḏarrtjalk, ga dhunupa, ga dhuyu, ga märr-yolŋumirr ŋayaŋu, ga manymaknha yan. Yakan gulyurr guyaŋanhaŋur manymakŋurnydja mala, ga yuwalkŋurnydja ŋunhi mirithirrnydja, märr dhu ga ŋunhi yolŋuny walal nhuŋuny yuwalknha yan wokthundja yuwalkpuynha yan djämapuynydja.
PHI 4:9 Nhumany dhuwal bili muka marŋgi, ŋunhi nhä ŋarra gan nhumalany marŋgikuŋal. Ga bilin nhumany gan ŋunhi ŋäkula ŋarrany ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan waŋan, ga bili nhuma ŋarrany gan nhäŋal, ŋunhi nhä ŋarra gan djäma. Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi ŋarrakuwuynydja yan malthun, bala ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarrnydja ŋunhi ŋayi ŋurruŋu mägayamirriw romgu dhu galkithirra nhumalaŋgalnydja.
PHI 4:10 Ŋarrany dhuwal marŋgin, ŋunhi nhumany ŋarrany ga dhuwal bukmakthun yan guyaŋany dhiyaŋuny bala. Ga dhiyaŋiyiny malaŋuy ŋarranhany ga ŋunhi mirithirra ŋoy-djulŋithinyamaramany, bili ŋunhiyiny ŋunhi walŋa ŋunhi Garrayyun ŋuli ga ŋunhi ŋayipin gurrupandja, ŋunhiyiny nhakun mirithirra manymak ŋarrakalnydja. Ga yuwalknha nhumany gan ŋunhi bitjarryiny guyaŋan ŋarranhany, yurr bäyŋun nhakun ga ŋunhi ŋula dhukarrnydja ŋorran milkunharawnydja gakal'wuny nhumalaŋgalaŋaw nhuma.
PHI 4:11 Yaka ŋarra ga dhuwal rom-nyamir'yundja nhumalany, bili ŋarra gan dhuwal ŋula bäyŋuny gana' ŋayathanha guŋga'yunawuy nhumalaŋguŋ. Bili ŋarrany gan dhuwal marŋgithin ŋarrakiyingal ŋarra marŋgithinyaray, ga ganan' ŋarra dhuwal ŋunhi nhä malany ŋarra ga dhuwal nhakun ŋayatham.
PHI 4:12 Marŋgi ŋarra dhuwal nhäthinya ŋunhi ŋurruwuykthinyamirrnydja rom, ga marŋgi ŋarra dhuwal ḻukunydja'thinyamirriwnydja romgu. Nhinanany ŋarra gan dhuwal wiyinŋumirra ŋunhi ŋula wanhawitjarrnydja malaŋuwurr romgurr. Ga marŋgi ŋarra dhuwal nhaltjan ŋarra dhu ga marrya' nhina, nhä mak ŋarra dhu ga maranhu nhina. Ga marŋgiyi ŋarra dhuwal nhaltjan ŋarra dhu ga ŋunhi ŋayatham ḻurrkun' ga dharrwany ŋunhi ŋula nhä malany, ŋunhi nhaku ŋarra ga yuwalk nhakun djälthirr dhiyak walŋaw ŋarrakuwuy.
PHI 4:13 Djesu-Christthun ŋuli ga ŋunhi ganydjarrnydja ŋarrakuny gurrupan bawalamirriwnydja nhinanharaw.
PHI 4:14 Ga wiripuny ŋarra ga buku-wurrpan nhumalany, ŋunhi nhuma ŋarrany gan guŋga'yurr, balanyamirriy ŋunhi ŋarra gan marilil malaŋulil gärrin.
PHI 4:15 Wäwa ga yapa walal, ŋunhi nhuma ga nhina dhuwaliyi Bilipay. Ŋunhi ŋarra nhakun ŋurruyirr'yurrnydja dhäwu manymaktja gan lakaraŋal nhumalaŋgal dhiyaliyiny makarrŋur wäŋaŋur yäkuŋur Matjataniyany, ga nhumany gan ŋunhi nhumapin yan Garraywalaŋumirriynha yolŋuy walal guŋga'yurrnydja ŋarranhany. Mak nhuma ga dhuwaliyi baḏak yan guyaŋa, ŋunhi guŋga'yunawuynydja nhumalanhawuynhany nhuma. Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny, bala ŋarra yan ganarrthaŋalnha Matjataniyany wäŋa. Ga nhumapiyi yan gan ŋunhi Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal ŋarrannhany guŋga'yurr ŋunhi djämakurrnydja malaŋuwurr. Ga nhumapiyi ŋarrany marrtjin ŋunhi guŋga'yurr, ŋunhi ŋarra marrtjin marililnydja malaŋulil gulŋiyin, ga nhumapiyi yan gan ŋunhi ŋoy-djulŋithinany manymakthuny djämay mala ŋarrakal.
PHI 4:16 Ga balanyamirriy ŋunhi ŋarra gan nhinan ŋunhal wäŋaŋur yäkuŋur Dhatjalunikany, nhumany ŋunhi waŋganymirrnydja ŋarranhany guŋga'yurr mirithinan yan dhika.
PHI 4:17 Yaka ŋarra gi dhuwal waŋi nhumalany, nhuma dhu ŋarrany ŋula nhäny mala manymaktja gurrupan. Yurr djälthirrnydja ŋarra ga dhuwal, nhuma dhu ga nhumapiny ŋula nhä mala manymak ŋayathamdhi. Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi gurrupan wiripuwurrunhany, ŋunhi ŋula nhä malany manymak nhumalaŋguwuynydja, bala nhumany dhu ŋunhi bitjandhi bili yan märramdhi ŋula nhä malany manymak.
PHI 4:18 God-Waŋarryuny gan ŋarrakuny buku-roŋanmaraŋal gurrupar nhä malany warrpam' ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhä mala ŋarra gan gurrupar. Bulun gan ŋayiny bukulil ŋal'maraŋal ŋarrakuny. Nhinany ŋarra ga dhuwal ŋayaŋuny manygarran ŋuriŋiyiny malaŋuy mundhurryu, ŋunhi nhuma gan goŋ-gurrupar Yiparudatjkal ŋarraku. Ga mundhurrnydja mala ŋunhi latjun' mirithirra dhika balanyan nhakun buŋgan bäw'nha mala. Ŋunhiyin ŋunhi mundhurr mala dhunupany mundhurr gurrupanarawnydja, ŋunhi dhu ga ŋayaŋu-ŋamatham God-Waŋarrnhan balanyarayyiny malaŋuy.
PHI 4:19 Ga bukumirriyam yan ŋarra ŋuli ga dhuwal God-Waŋarrwalnydja, märr ŋayiny dhu gurrupula yan nhumalany ŋunhiŋuwuyyiny mundhurrwuy-gurrupanawuy, ŋunhi nhakun limurr dhu gi bukmakthun märraŋ galumanyaŋdja rom nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra.
PHI 4:20 Ga djälnydja ŋarra dhuwal, walal dhu ga yolŋuny walal wokthundja God-Waŋarrwuny, bitjanna bili yan dhu wiyinŋumirra. Yo! Yuwalk muka!
PHI 4:21 Yo, dhuwal ŋarra ga djuy'yunna ŋarrakuwuy ŋarra märr-ŋamathinyawuynydja bukmakku yan God-Waŋarrwalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ Djesu-Christkalaŋawurra.
PHI 4:22 Ga dhuwal ŋanapurr ga bukmakthu Garraywal malthunamirriy walal, ga ŋarrapi nhakun märr-ŋamathinyawuynydja nhumalaŋ djuy'yun. Ga wiripuny dhuwal ŋurikiwurruŋguŋ yolŋuwuŋ walalaŋ, ŋunhi walal djämamirr mala ŋurikiyi ŋurruŋuw buŋgawaw wäŋa Rawumbuywu.
PHI 4:23 Bukumirriyamany ŋarra ŋuli ga dhuwal, märr ŋayiny dhu Djesu-Christtja nhumalaŋ mel-wuyunna, ga gurrupandja ŋayi dhu nhumalany nhä malany manymaknha yan dhiyakuny bala walŋaw nhinanharaw.
COL 1:1 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Bolwuŋ, ŋunhi ŋarrany dhuwal djarr'yunawuy nhanukiyinguŋ God-Waŋarrwuŋ, bala ŋayi ŋarrany ŋunhi nhirrparnydja nhakun djuy'yunawuynha nhanŋun Djesu-Christkun. Ga wiripuny dhuwal Dimithiwuŋ ŋunhi ŋayiny wäwa'mirriŋu limurruŋ Garraywalaŋumirr,
COL 1:2 ga nhumalaŋ linyu ga dhuwal djuy'yundja Garraywalaŋumirriw ŋunhi nhuma ga nhina dhuwali wäŋaŋur yäkuŋur Gulutjay. Ŋarraku bukumirriyanhawuynydja dhuwal märr ŋayi dhu Djesu-Christthuny gurrupanna nhumalaŋ mel-wuyunawuynydja ga mägayany rom.
COL 1:3 Dhuwal napurr ŋuli ga bukumirriyaman nhumalaŋ bitjanna bili, ŋunhi napurr ŋuli ḻuŋ'maranhamirrnydja, bala napurr ŋuli yan guyaŋan nhumalanhany, bala buku-gurrupanna God-Waŋarrnhany ŋunhi ŋayi bäpa'mirriŋu limurruŋgalaŋaw Garraywu Djesu-Christku.
COL 1:4 Bili ŋanapurr ŋuli ga dhuwal dhäwuny ŋäma yolŋu'-yulŋuwuŋuny nhumalaŋgalaŋawuynydja, ŋunhi nhumany ga mirithirra yan märr-nhirrpanmirrnydja nhanukalnydja Djesu-Christkalnydja, ga djämany nhuma ŋuli ga ŋunhi manymaknha yan mirithirra romdja malany guŋga'yundja marrtji ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋuny walalany, bukmaknha yan, ŋayaŋuynydja märr-ŋamathinyaraynha.
COL 1:5 Yo, ŋunhi walal gan Garraywalaŋumirriy ŋurruŋuny nhumalaŋ dhäwu manymaktja lakaraŋal, ŋunhiyiny walal gan yuwalkuŋala yan lakaraŋalnydja nhumalaŋ dhunupan yan Djesu-Christkalaŋuwuynydja. Ga bitjarra walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋ, ŋunhi nhumany ga dhuwal galkunna yanan dhukarr-nhäman ga ŋurikiny ŋunhi ŋula nhaku mala manymakkuny ŋunhi ga ŋorra manymakŋur djägaŋur ŋunha djiwarr'ŋur.
COL 1:6 Dhiyaŋuny bala dhuwal God-Waŋarryuny ga gurrupanna nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi ŋula nhäny malany manymaktja ŋayaŋuŋurnydja nhanukiyingal ŋayi, ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walal marrtjin ŋäkul ŋunhiyi manymak dhäwu mala, ŋunhili barrkuwatjŋur wäŋaŋur malaŋuŋur walalaŋgiyingal buku-ḻiw'maraŋal. Ga dhuwaliyin nhanŋu ŋunhi ŋayaŋuny God-Waŋarrwuny, balanyayi bili yan nhakun nhuma ŋunhi ŋurruŋu märraŋal nhanukuŋ, balanyamirriy muka yan waluy ŋunhi nhuma yuwalkkuŋala yan märr-dharaŋar märr-ŋamathinyamirrnydja rom ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar bukmakku yan yolŋuw walalaŋ.
COL 1:7 Bili muka nhumalaŋgal gan ŋunhi Yipaparatjthuny lakaraŋal dhuwalaŋuwuyyiny ŋunhi manymakpuynydja dhäwupuy. Mirithirr ŋarra ga nhanŋu dhuwal Yipaparatjkuny märr-ŋamathirr, bili linyu ŋuli ga ŋunhi rrambaŋi yan djämany nhanŋu Djesu-Christkuny, guŋga'yundja ga nhakun nhumalany bitjandja bili ŋayaŋu-rur'maramany.
COL 1:8 Bitjarr ŋayi ŋunhi Yipaparatjthuny lakaraŋal napurruŋgal, ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryun nhumalanhany ganydjarr-gurrupar marŋgikuŋalnydja manapar ŋunhi nhaltjan nhuma dhu ga märr-ŋamathirr ŋunha ŋunhi wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ.
COL 1:9 Yo, ŋunhi ŋanapurr gan dhäwuny ŋäkul nhumalaŋgalaŋawuynydja, bala ŋanapurr gan yan bukumirriyaŋala nhumalaŋ, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny dhaŋaŋguman nhumalany ŋuriŋiyin nhanukiyingala ŋayi djambatjthun ga dharaŋanamirriynha romdhuny, ŋunhi ŋayipin ŋuli ga Dhuyu-Birrimbirryun gurrupan.
COL 1:10 Ŋuli nhuma dhu ŋunhi märramany ŋunhiyi djambatjthinyamirrnydja rom, ga ŋuriŋiyin nhakun nhuma dhu ga ŋunhi guŋga'yundja ŋunha wiripuwurrunhany yolŋuny walalany dharrwakurra dhukarrkurrnydja, ga ŋulatjandhin romgurr nhuma dhu ga ŋunhi God-Waŋarrwuny buluny nhakun marŋgithirr.
COL 1:11 Ga ŋarrany ŋuli ga dhuwal bukumirriyaman God-Waŋarrwalnydja, märr ŋayi dhu nhumalany djämany ḏälkuman ŋuriŋiyi bili yan ganydjarryuny ŋunhi ŋayi ga ŋunhayi ŋayatham, märr nhumany dhu ga dhärra ḏälnha yan, nhirrpanmirra dhu marrtji nhaku malaŋuw bukmakkuny ŋayaŋuynydja dharraḏaynha, ga dhäŋur beŋuryiny bala nhuma dhu ga ŋunhi buku-gurrupandja ŋanya God-Waŋarrnhany ŋayaŋu-djulŋithinyaraynha. Yuwalk muka ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny nhumalaŋ bitjandhiyiny djäma, bili ŋayipi ŋunhi wäwunguŋalnydja ŋula nhäny malany ŋunhi manymaktja ŋayaŋuŋurnydja nhanukal, ga dhunupa yan ŋunhi märranharawnydja nhumalaŋ ŋurikiyiny malaŋuw, ŋayi dhu gurrupandja nhanŋuwuynha ŋayi yolŋunhany walalany. Yo, bilin nhakun nhuma dhuwali nhanŋun yolŋuny walal, nhinan ga nhanukala djarraṯawun'mirriŋura romŋurnydja.
COL 1:13 Ŋäthilnydja limurr gan ŋunhi nhinan ŋunhili buku-munha'ŋur yan romŋurnydja, ŋunhi gan yätjkurruy limurruny ŋayathaŋal, yurr ŋayipiny ŋunhi God-Waŋarryuny walŋakuŋala limurruny beŋuryiny ŋunhi buku-munha'ŋurnydja romŋur, bala yan ŋayi nhirrparnydja limurruny ŋunhiwiliyin Gäthu'mirriŋuwala nhanukalaŋuwal romlilnydja, ŋunhi ŋayiny ga God-Waŋarrnydja mirithirra yan märr-ŋamathirr nhanŋu. Ga dhuwaliyin ŋunhi romdja nhanŋu God-Waŋarrwuny, ŋayi ŋunhi litjalanhany dhawaṯmaraŋal, märr ŋali dhu ga yänan nhakun nhinany baḻanydjarratjarran ŋulatjandhin nhanukalaŋuwurra Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra, bala yan ŋayi bäy-lakaraŋala limurruŋ ŋunhi yätjkurrnydja malany.
COL 1:15 Bäyŋu ŋilimurr ŋuli gi dhuwal God-Waŋarrnhany nhäŋu, yurr ŋunhi limurr ŋuli marŋgithirrnydja nhanukalaŋuw Gäthu'mirriŋuwnydja, bala limurr ŋuli dhunupan nhakun marŋgithirra nhanŋuny, bala yan dharaŋana nhäthinya ŋunhi ŋayi God-Waŋarrnydja, bili maṉḏany ŋunhi balanya bili yan dharaŋana yan maṉḏa ŋupanayŋu. Bili ŋayiny ŋunhi Djesuny bulu warray yindi ga ŋurruŋu, djuḻkmaraman ga wiripuŋunhany ŋunhi ŋula nhäny malany ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarryu bokmar.
COL 1:16 Djämany ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny bukmak yan ŋula nhäny malany ŋunha djiwarr'ŋur ga dhipal munatha'lil yindi ga nyumukuṉiny, yolŋuny ga birrimbirrnha malaŋuny ŋuliwitjarra bili yan nhanukalaŋuwurra yan Djesuwalaŋuwurra. Ga nhä malany limurr ŋuli ga nhäma ga nhä malany nhänhamiriw, ŋayiny Djesuny mirithirra yindi ŋurikiwurruŋgalyiny. Ganydjarrnydja nhanŋu ŋunhi Djesuwnydja bulu dhika barrku mirithirr, djuḻkmaraman ga mokuynhany malaŋuny ŋunhi walal ŋuli ga nhina dhiyal munatha'ŋur, buŋgawayirr walal ŋuli ga, ga ŋurruŋuyirr yolŋuw walalaŋ. Yo, God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi yan ŋamaŋamayurrnydja bukmaktja yan nhä malany, yurr ŋuliwitjarra bili yan, märr ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny milkuman bukmakkala yan, ŋunhi Gäthu'mirriŋunhany nhanŋuwuy ŋayi Djesunhany, ŋunhi ŋayiny yindi warray, ga ganydjarr-ḏumurr.
COL 1:17 Ŋayipiny gan ŋunhi Djesu-Christtja walŋa muka yan nhinan yorrnha ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu bokmarnydja bukmaktja ŋula nhäny mala. Bili ŋayi gan God-Waŋarr djälthin bukmakku ŋunhi ŋamaŋamayunawuywuny nhanukuŋ walal dhu ga djälku-malthundja nhanŋuwuynha yan Djesuwnha.
COL 1:18 Ga bulu nhakun ŋayi Djesu-Christ ŋurruŋu yan buŋgawa ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja malaw, ŋunhi ŋayiny nhakun ḻiyan, gämurru'ŋun balanyan, ga limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirrnydja balanya nhakun rumbalnha nhanŋu. Ga nhanukalaŋuwurr yan limurr ŋuli ga ŋunhi walŋany märram, rumbalyuny nhanukal, bili ŋayipi yan ŋuli ga ŋunhi djägany limurruŋ. Ŋayiny ŋunhi Djesuny maḻamarr Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu, ŋunhi God-Waŋarryu yan ŋayipi rur'maraŋalnydja ŋanya beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, ŋurruŋu djuḻkthurrnydja wiripuwurruŋguny ŋunhi Garraywalaŋumirriw, märr ŋayiny dhu Djesuny ŋurruŋuyirra ga buŋgawayirra bukmakkun yan.
COL 1:19 Yo God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu dhuwal mirithirra yindi ga ŋurruŋu, bili ŋayi God-Waŋarr gan djälthin nhanŋu maṉḏa dhu waŋganyŋur yan gandany ŋupanayŋu yan nhakun ŋayipi God-Waŋarr.
COL 1:20 Ga nhanukalaŋuwurra ŋunhi Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurra ŋayi God-Waŋarryuny gumurrkuŋala bukmaknhany yolŋuny walalany nhanukiyingallilyaŋalnydja ŋayi. Ga djämany ŋayi ŋunhi burrmiḏiny rom nhanukalaŋuwurra Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurra maŋgu'wurr ŋunhi ŋayi gan gorruŋala ŋunhiliyin dharpaŋur mälakmaranhawuyŋura, bala ŋayi roŋanmaraŋala bukmaknha yan nhäny mala dhuwal munatha'ŋur ga ŋunha djiwarr'ŋur nhanukiyingallilyaŋalanydja ŋayi.
COL 1:21 Ŋäthilnydja nhuma ŋunhi ḏiltji-gurrupar muka nhanŋuny God-Waŋarrwuny, yaka yan nhuma nhanŋu marŋgi, bili nhumalaŋguŋ ŋunhi guyaŋanhawuynydja ga djämapuynydja yätjkurra yan mirithirra.
COL 1:22 Yurr dhiyaŋuny bala ŋayi God-Waŋarryuny nhumalany bilin galkikuŋala. Yo bitjarryin ŋayi ŋunhi djämany, ŋunhi ŋayi djuy'yurr nhanŋuwuy ŋayi Gäthu'mirriŋunhan, bala ŋayi yolŋukunhaminan bala yan dhiŋgaŋala. Märr limurrnydja dhu ŋunhi gärriny balany ŋunhi dhunukulilnydja nhanukal God-Waŋarrwalnydja dharrpalnha ga rum'rumdhunamiriwnha, ga ŋula nhämiriwnha.
COL 1:23 Yurr nhumalaŋguny dhu ga dhuwaliyi märr-nhirrpanminyawuy dhärra ḏälnha yan nhanukalnydja Garraywalnydja, bitjanna nhakun ŋuli ga ŋunhi dharpa yuṯuŋgurrmirr dhärra yan, ṉiṉ'thun ŋuli ga ŋunha munatha'lil djinawa'lil. Yo nhumany ga dhuwal galkunna yanan dhukarr-nhäman ŋurikin ŋunhi manymakkun romguny ŋunhi dhu maḻŋ'thurr nhumalaŋ yalalaŋumirriy ŋunhal djiwarr'ŋur. Dhuwaliyin ŋunhi manymaktja dhäwu ŋunhi nhuma marrtjin ŋurruŋu ŋäkul, ga yakan walal dhipuŋuryiny dhäwuŋur ḏaḏawyurr wo ŋula yolthuny nhumalany dhu baḏuwaḏuyun. Djesu-Christkuny dhuwal djämamirrnydja mala bilin ḻatjuwarr'yurra bawalamirrilila wäŋalil, dhäwuwnha lakaranharaw manymakkun, ga ŋarra wiripuny muka Bolyu ga dhäwu lakaramdhi bitjandhi bili yan.
COL 1:24 Dhiyaŋuny bala ŋarrany ga dhuwal marrtji ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurra romgurrnydja, yurr nhumalaŋ ŋayaŋuwnydja. Yurr ŋayaŋuny ŋarraku dhuwal ga djulŋithirra, bäydhi ŋunhi ŋarra ga dhuwal marrtji marikurrnydja dhaḻakarrwurr. Bili ŋarrapiny dhuwal marŋgi ŋunhi baḏak yan ga dhuwal mariny mala ŋorra limurruŋguny Djesu-Christkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ dhiyalnydja munatha'ŋurnydja, märr nhanŋu dhu limurruŋgalaŋaw Djesu-Christkuny rumbal ŋunhi bäythinyawuynydja gana'yirr muka djämawnydja nhanukalaŋaw. Ga dhiyakiyin ŋunhi märrwuny ŋarrany ga dhuwal marrtji dhuwalatjandhiny marikurrnydja.
COL 1:25 God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi ŋarranhany djarr'yurr dhiyakuny ŋunhi djämaw, ga bulu ŋayi dhäruk-gurrupanminany ŋarrakal dhäwuwny'tja lakaranharaw bukmakkuyi yan, märr ŋarrany dhu yakan ŋula dharrpan dhäwuny nhumalaŋgalaŋaŋur, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny yuwalk yan dhaŋaŋgumany nhumalany ŋuriŋiyiny ŋunhi nhanukiyingalnydja ŋayi manymakthu.
COL 1:26 Beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur ŋayi gan God-Waŋarryu ŋayathaŋalnydja ŋunhiyi romdja nhanŋuwuy ŋayi dharrpalkuŋalnydja bukmakkal yan yolŋuwalnydja walalaŋgal. Yurr dhiyaŋuny bala ŋayi lakaraŋala nhumalaŋ dhawaṯmaraŋala ŋunhi nhanukiyingalaŋuwala yolŋuwalnydja walalaŋgal bukmakkala yan.
COL 1:27 Ga ŋunhiyiny dharrpalnydja rom God-Waŋarrwuny, mirithirra ŋayi ŋunhi mel-wiḏi'mirra dhika ga latjun', ŋunhi ŋayi ga God-Waŋarrnydja djälthirra bukmakkuny yolŋuw walalaŋ marŋgithinyarawnha ŋurikiyiny, ga nhinanharaw ŋunhiwiliyin ŋunhi nhanukala romlilnydja. Ga dhuwaliyi nhanŋu ŋunhi ŋayaŋuny, ŋunhi ŋayi gan ḻiya-ŋamaŋamayunminany ŋäthilnydja lakaranharaw yan ŋurikiyiny dharrpalwuny nhanukiyingalaŋaw ŋayi, märr dhu ŋunhi nhanŋuwuynydja yolŋu walal marŋgin ga nhina. Ga dhuwanna ŋunhi nhanŋu dharrpalnydja rom gam', Djesu-Christtja yuwalknha yan bilin ga nhinan dhuwaliyin ŋayaŋuŋura nhumalaŋgala. Ga ŋuruŋiyiny ga maŋutji-lakaraman ŋunhi ŋayipiny dhu God-Waŋarryuny gurrupanna yan nhumalaŋguny ŋunhi ŋula nhäny malany manymaktja ga mäwilimirrnydja rom. Ga märr-yuwalk yan ŋayi dhu ŋunhiyi maḻŋ'thurrnydja djämapuynydja nhanukuŋ God-Waŋarrwuŋuny.
COL 1:28 Bala ŋanapurr ga dhuwal yorrnha nhakun dhäwuny lakaram Djesu-Christkalaŋawuynydja bukmakkun yan nhumalaŋ, God-Waŋarrwal yan djambatjthuny guyaŋanharay napurr dhu ga marŋgikumany, raypirri'yundja marrtji nhumalany, ga djägakumany yolŋunhany walalany ŋunhi nhaku ŋayi ga God-Waŋarr djälthirr. Märr walalnydja dhu ŋunhi yolŋuny walal ŋayaŋumirr muka nhanukalaŋumirr Djesu-Christkalaŋumirrnydja, ŋunhi walal dhu dhärriny nhanukal gumurrŋurnydja God-Waŋarrwalnydja yalalaŋumirriynydja.
COL 1:29 Ŋunhi ŋarra ŋuli ga nhakun djämany ŋunhiyiny mala, ga marrtjiny ŋarra ŋuli ga ŋunhi gumurr-ḏälkurra ga marikurra dhaḻakarrwurrnydja, yurr ŋarrany ŋuli marrtji mukthunna bala yan djämany. Ga guŋga'yunawuynydja ŋarra ŋuli ga märram ganydjarrnydja, ŋunhiyi bili yan nhanukuŋ Djesu-Christkuŋ gurrupanawuynydja, ga ŋunhiyiny ganydjarr, ŋuli maḻŋ'thundja ŋunhan ŋunhi wiripuwurruŋgala yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋarrakalaŋuwurrnydja guŋga'yunawurr, ŋuriŋiyin ŋarranhany ŋuli ga ŋunhi ŋayaŋu ḏälkum.
COL 2:1 Dhuwandja ŋarra ga lakaraman nhumalaŋ ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan djäma yindi nhumalaŋ, ga ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ wäŋa Layaditjiyawuywu walalaŋ, ŋayaŋuynydja ḏapmaranharay, märr ŋunhi balanya nhakun ŋarrany, walalnydja dhu ŋunhi bäyŋun barrarirr ŋula nhakuny malaŋuw barrari-wapthunamirriwnydja romgu, märr walalnydja dhu bitjandhiyi bili milkunhamirr walalaŋguwuynydja märr-ŋamathinyawuy bala-räli'yunmirr yan, nhakun dhuwal ŋarra ga walalaŋ djäma, märr walal dhu ga nhämany ŋamathaman ga barrku-ḏakthunna, bala walal dhu ŋunhi dhunupan yan marŋgithirra, ŋunhi nhaltjan ŋayi ga God-Waŋarryu walalaŋ djäma. Manymaknha nhakun ŋunhiyiny mirithirra ŋunhi nhe dhu yuwalkkumany marŋgithirr dharaŋandja manapan. Yo, bala walal dhu maḻŋ'maraman ŋunhiyiny God-Waŋarrwuny yuwalknhany dharrpalnha, ŋunhi gan ŋayipin ŋayathaŋal yolŋuwalnydja walalaŋgal marŋgithinyaŋur.
COL 2:3 Waŋganygurra yanbi limurr dhu ŋunhi yuwalktja marŋgithirr God-Waŋarrwalaŋuwnydja romgu ga dhukarrwu nhanukiyingalaŋuwurra yan Djesu-Christkalaŋuwurra, ŋunhi limurr ganha bäyŋu ŋäthil dharaŋana ga maḻŋ'maranha.
COL 2:4 Ga wiripuny dhuwal yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga nyäḻ'yunna dhäwu lakaram, ga waṉa-gämany walal ŋuli ga djarrpi'kuman. Nhumany yakan yan walalaŋ märr-yuwalkmirriyi, bäydhi walal dhu ga ŋunhi yuwalkkumany dhäwu nhumalaŋ lakaram.
COL 2:5 Ŋarrany ga dhuwal barrkun nhina nhumalaŋgalaŋaŋur, yurr ŋarra ga dhuwal nhumalany guyaŋa yulŋuny, ga dhuwal ŋarra ga nhumalaŋ galŋa-djulŋithirr yulŋuny ŋunhi nhumalaŋ dhuwali märr-nhirrpanminyawuynydja Djesu-Christkalnydja ḏälnha mirithirra.
COL 2:6 Ŋayathulnydja gi baṯ-biyakun yan Djesu-Christnhany. Yo, bitjandhiyin nhe dhu ga ŋunhi nhinany, bili nhakun nhe ŋunhi bilin märraŋala ŋanya Garraykuŋala nhokiyingala nhe ŋayaŋuynydja muŋbunuŋala.
COL 2:7 Ga biyak bili yan gi marrtjiny galkithiny nhanukal Garraywalnydja, ga dhäruktja ŋanya gi biyakiyi bili yan märraŋdhi, märr-nhirrpanmirra manapul nhanukal marrtji bala. Yo, bili muka nhe ŋunhi ŋäkulnydja, ŋunhi nhaltjan nhe dhu ga ŋunhi nhina, bala yan djämamirriyaŋun. Ga buku-gurrpulnydja ŋanya God-Waŋarrnhany biyak bili yan ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhä malany manymak ŋayi gan djäma nhumalaŋ.
COL 2:8 Gatjuy dharraḏayin yan, walal balaŋ bäynha nhumalany mayali' gäŋu ŋuriŋin ŋunhi walalaŋgiyingala walal guyaŋanharaynydja munatha'wuyyun marŋgi-gurrupanawuyyu, ŋuriŋin ŋunhi dhärukthuny waŋaraynha dharaŋanamiriwyun, ŋunhi gan ŋunhiyi marŋgithinyawuy marrtjin beŋur ŋunhi yolŋuwal walalaŋgal ga wakinŋuwal birrimbirrwal ganydjarryu munatha'wuywal, ga yakan nhanukuŋuny Djesu-Christkuŋuny.
COL 2:9 Ŋayipin yan ŋunhi Djesu-Christnha yuwalktja yolŋu, balanyany bili yan dharaŋanany nhakun God-Waŋarrnydja yan. Ga nhä malany ŋunhi bukmak yan God-Waŋarrwuny rom, ŋayin ga ŋayatham.
COL 2:10 Ga ŋunhi nhakun nhuŋu walŋany dhambay-manapar Garraywalnydja, bala ŋayi God-Waŋarryuny gurrupara nhuŋu ŋunhi yuwalktja walŋa. Djesu-Christ dhuwal buluny dhika ganydjarr yindiny, djuḻkmaraman ŋayi ga ŋunhi wiripunhany mala birrimbirrnha ŋunhi limurr ŋuli ga yolŋuy walal märryu-ŋayatham.
COL 2:11 Yo, ŋunhi ŋayi nhuna God-Waŋarryu dhambay-manaparnydja Djesu-Christkalnydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayi ḏarrtjalkkuŋala ŋunhan ŋunhi ŋayaŋun nhuŋu, gänaŋ'maraŋala yätjkurruŋura, yaka ḏarrtjalkkunhawuy yolŋuwuŋuny djämapuy. God-Waŋarryu dhuwal nhunanhany ḏarrtjalkkuŋal, balanyamirriy muka yan ŋunhi ŋayi nhuna dhawaṯmaraŋala beŋuryin ŋunhi ganydjarrŋur yätjkurruwala, ŋunhi ŋayi gan nhinan dhiyaliyi ŋayaŋuŋur nhokal djinawa'.
COL 2:12 Ŋunhiyiny ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu bitjarra djäma gam', nhakun nhuma ŋunhi rrambaŋin dhiŋgaŋalnydja Garraynha, ga rrambaŋiyi yan ŋayi ŋunhi nhumalany rur'maraŋalnydja dhiŋganhaŋurnydja. Ŋunhi nhe buku-ḻuptja märraŋal ŋuriŋiyin ga ŋunhi maŋutji-lakaramany, ŋunhi walal nhuna djurrkuḏupmaraŋal balan gapulila, ga buluyi nhuna walal dhawaṯmaraŋal.
COL 2:13 Ŋäthilnydja nhe ŋunhi yolŋu dhiŋganhawuy muka, bili yaka yan nhakun nhe ŋunhi waŋganydja dhuwurr-yätjkurrnydja, ŋany barrkun nhe mirithirra Godkalaŋumirriwalnydja yolŋu'-yulŋuwal, yätjkurra yan mirithirra, bäyŋu yan nhe marŋgi ŋurikiny ŋunhi romgu, ŋunhi ŋayi gurrupar Mawtjitjkal. Yurr dhiyaŋuny bala nhe dhuwal walŋan, rrambaŋin nhuman Garraynha. Yo, yuwalk muka ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu bäy-lakaraŋalnydja limurruŋ yätjkurrnydja mala. Balanyan dhuwal limurrnydja, nhakun yolŋuy ŋuli djorra' märram bala ŋayi ŋuli marrtji wukirrin bukmak yan nhämunha' ŋayi gan dhukarrarrayurr, ga ŋunhiŋuwuyyin mala ŋayi dhu ŋunhi buku-roŋanmaramany bukmakpuynha yan. Ŋunhiyiny nhakun ŋayi God-Waŋarryuny bäy-lakaraŋala limurruŋ.
COL 2:14 Ŋunhiyiny ŋayi bitjarrnha nhakun ŋayi ŋunhi djorrany' märraŋal bala ŋayi dhuḻ'yurra balayin dharpalila mälakmaranhawuylila.
COL 2:15 Bilin ŋayi ŋunhiliyiny dharpaŋur mälakmaranhawuyŋurnydja Garrayyu djuḻkmaraŋala rom mala yätjkurrnydja, ga dhiŋganhamirrnydja, bala yan ŋayi ŋunhi ganydjarrnydja walalany yätjkurrunhany birrimbirrnha malany ŋunhi mokuynhany ga be buŋgawany mala ganydjarr-ḏilkurruny dhuwalaŋuwuynha ŋunhi munatha'wuynhany mala gombuŋala warrpam'thurra yan, ga yuwalknha yan walalnydja ŋunhi ganydjarrmiriwnha mala.
COL 2:16 Wiripuny ŋuli ga yolŋuy walal lakaram nhumalaŋ bitjanna; Bäyŋu nhe dhu dhuwandja gay'yi ḻuka, ga ŋunhany bala, ga gatjuy ŋunhi dharrpalnydja walu mala gänaŋ'maraŋun, ga ŋula nhä ŋunhi buŋgul mala nhuma dhu ga djäma, ga wiripuny waŋganynha yan walu gänaŋ'maraŋ dharrpalkuŋ. Dhuwaliyiny mala ŋunhi rom nhokiyingala guyaŋanharaw, wanha nhe dhu malthun dhiyakiyi malaŋuw romgu wo yakan yan.
COL 2:17 Ga ŋunhiny yolŋu mala, ŋunhi walal nhumalaŋ ŋuli ga lakaram balanyayiny mala dhäwu, ŋunhiyiny yan wuŋuḻi dhuwalaŋuwuy munatha'wuy, yurr ŋayipi warray ŋunhi yuwalktja Djesu-Christ yan ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuynha.
COL 2:18 Wiripuny ŋuli ga ŋunhi yolŋuy walal lakaram nhumalaŋgal yanbi nhumany dhu gi ŋunhi bäyŋun yalalaŋumirriynydja mundhurr märraŋ, ŋunhi nhuma ŋuli ga galkun ŋurikiyi märranharaw, bili yaka yanbi nhe ŋuli gi ŋunhi mirithiny bukumirriyaŋ, ga bäyŋu nhe ŋuli gi märr-ŋal'yurr Godkalaŋuw dhäwu-gänhamirriw walalaŋ. Ga lakaramany walal ŋuli ga ŋunhi dhäwuny nhumalaŋguny bitjandhiyin, bili walalnydja gan ŋunhi ŋäthilnydja balanyayi mala maḻŋ'maraŋal. Nhumany dhu bäyŋun ga walalaŋguny märr-yuwalkthirr, bili dhäwuny mala walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja walalaŋgiyinguŋun nyäḻ'puynha guyaŋanhawuynydja mala.
COL 2:19 Bili walalnydja ŋunhiwurryiny yolŋu walal biliŋuwuynha gänaŋ'maranhaminyawuynha Garraywalnydja, bäyŋun walal ŋanya gi buluny märr-yuwalkthi, yurr ŋayipi yan ŋunhi waŋgany ŋurruŋuny Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw bukmakku yan, balanya nhakun ŋunhi dhuwal muḻkurrnydja waŋganynha yan bukmakkuny rumbalwu. Bili ŋayipi yan ŋunhi Garray muḻkurrnydja Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, bala ŋuli ŋunhi märr-nhirrpanminyawuynydja ḏälthirra ŋulatjandhiny, ŋunhi nhaku ŋayipi ga God-Waŋarr walalaŋ djälthirr. Ga biliŋuwuynha limurrnydja dhuwal waŋgany-manapanminyawuynha yolŋuny walal, galkiwatjnha yan mirithirra, balanyan bili yan nhakun dhuwal rumbalŋur limurruŋgal marrtji mam'thu-mam'thun wiripun ga wiripun wakany' mala.
COL 2:20 Ŋäthilnydja nhuma gan ŋunhi nhinan ŋurikiwurruŋgalyi goŋŋur wakinŋumirriwal birrimbirrwal munatha'wuywal walalaŋgal, ga ŋayathaŋalnydja walal nhumalany gan ŋunhi baṯ-bitjarra yan rambuŋala. Yurr ŋayiny ŋunhi Djesu-Christtja dhiŋgaŋal, ŋunhiyiny nhakun nhuman rrambaŋin dhiŋgaŋalnydja, ga yakan walal nhuŋu ŋunhi buluny buŋgawa ŋunhiyiny mala wakinŋumirrnydja birrimbirr ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja. Ga nhakun nheny ŋuli ga ŋunhi bitjandhiyiny nhina munatha'wuywalnydja yan romdhu? Nhakun nheny ŋuli ga ŋunhi yolŋuwnydja walalaŋ buthuru-bitjun, ŋunhi walal ŋuli ga waŋany bitjandja gam',
COL 2:21 “Yaka dhuwandja nhuŋu ŋayathanharaw, ga yaka dhuwandja ḻuki,” wo “Yaka dhuwandja bala ŋayathul.”
COL 2:22 Ga balanyayin walalaŋguŋ ŋunhi rom-nhirrpanawuynydja nyäḻnha, ŋunhi yaka wiyin'tja bala ŋayi dhu ŋunhi buwayakthirra, bäyŋun ŋayi dhu ga ŋunhiyi rom ŋorra wiyinŋumirr, bili nhä mala limurr ŋuli ŋunhi djämany wo ḻukany limurr ŋuli ŋula nhä mala, bala ŋuli ŋunhiyiny nhä mala dhawar'yunna yan.
COL 2:23 Ŋurruŋuny limurr gan ŋunhi ŋäkul balanyayi mala muka dhäwu, ga rom walal gan ŋunhi lakaraŋal limurruŋgal, yanbi ŋunhiyiny mala yuwalknha, bili limurr gan ŋunhi bitjarra guyaŋanany gam', “Ŋarrany dhu ga dhuwal nyilŋ'maranhamirra ŋarranhawuynhany ŋarra ŋurukuwurruŋguny ŋunhi dhäwu-gänhamirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ga mirithirra yan ŋarra dhu ga dhuwal bukumirriyamany.” Ga ŋuli nhe ŋuli ga ŋunhi dhar'thar-gurrupanmirr balanyarawyiny malaŋuw djämaw, bala nhe dhu ga ŋunhi gulkurun nhakun gulmaranhamirrnydja nhunapinya nhe balanyaŋuryiny malaŋuŋur djälŋur.
COL 3:1 Ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu rur'maraŋalnydja ŋanya Djesu-Christnhany dhiŋganhaŋurnydja, ŋunhiyiny ŋayi bitjarr djämany gam', nhakun ŋayi nhunanhany bitjarryi bili rur'maraŋalyi balanyamirriy bili yan waluy. Ga dhiyaŋuny bala ŋayiny Djesu-Christtja ga nhina ŋurruŋun, ŋunhan djiwarr'ŋura God-Waŋarrwal dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja.
COL 3:2 Biyak bili marrtji guyaŋiny ŋunhayin ŋunhi ŋula nhäny mala ŋunhi djiwarr'ŋura marrtji ŋorra, ga yakan gi mirithiny guyaŋi ŋula nhä mala ŋunhi dhuwandja banydji munatha'ŋurnydja marrtji ŋorra.
COL 3:3 Yo yuwalk ŋayi ŋunhi Djesu-Christtja dhiŋgaŋal, ga ŋäthiliŋuny ŋunhi nhe dhiŋgaŋalyi, ga dhiyaŋuny bala nhuŋu walŋa yuṯan. Yaka yan dhuwal waŋgany ŋula yol yolŋu marŋgi ŋurikiyiny ŋunhi yuṯawnydja walŋaw, nhäthinya ŋayi ŋunhi, bili bäyŋu gi ŋula yolthuny yolŋuy nhäŋu ŋanya Djesu-Christnhany, ŋunhi ŋayiny ŋunhayi God-Waŋarrwal.
COL 3:4 Ga ŋunhayiny yuṯany walŋa nheny yanbi dhu marŋgithirra, bala märr-ŋamathirra nhanŋu Djesu-Christkuny. Ga ŋunhi walal dhu boŋguŋ yolŋu'-yulŋuy buluyi ŋanya nhäŋu dhiyalnydja munatha'ŋurnydja, ga nhäŋuny walal dhu ŋunhi limurrunhany nhanukala, rrambaŋin limurra dhu gi Djesu-Christnha nhininy, ŋunhalnydja God-Waŋarrwalnydja djeŋarra'mirriŋurnydja romŋur.
COL 3:5 Ga yakan gi buluny dhukarrwu malthurr ŋurikiyiny ŋunhi ŋäthiliŋuwnydja djälwu nhuŋuwuy nhe, ga yakan gi buluny marramba'yi, ga ŋoy-ŋapu'yurr gi ŋula nhakuny malaŋuw yätjkurruwnydja. Yo, ga guyaŋanhany nhe ŋuli ganha ŋunhi ŋula nhäny mala yätjkurra mirithirra milnyaŋ'mirra, ga bitjanan bili nhe ŋuli ganha ŋunhi guyaŋanhany marramban' yan, ga ŋula nhän mala yätjkurra yan. Ga bulu bulu nhe ŋuli ganha ŋunhi djälthinya ŋula nhakuny malaŋuw, ŋunhiyiny nhakun nhe ŋuli ga waŋarrkumany ŋunhiyin bili mala, bala nhe ŋuli ga buku-ŋal'yundja ŋurikiyin yan malaŋuw.
COL 3:6 God-Waŋarrnydja dhu boŋguŋ ŋunhi ŋaramurryin ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal ŋanya ŋuli gi yaka dhäruk märraŋ.
COL 3:7 Yo, nheny ŋuli ganha ŋunhi bitjanayi muka djäma ŋunhi ŋula nhäny mala bitjana muka bili.
COL 3:8 Yurr dhiyaŋuny bala nhe dhu gulyunna, balanyaŋuryiny malaŋuŋur djälŋur ga wiripuŋur wiripuŋur, ga wiripuny nhe ŋuli ga djälthirr ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu nhokuŋ dhaŋga-ḏirryuna yan. Ga yaka gi waŋi yätjkurr matha yolŋu'-yulŋuw, biṉdharr'yurrnydja gi.
COL 3:9 Yakan nyäḻ'yunmirrnydja lakaranhamirr, bili balanyayi muka nhe ŋunhi ŋäthiliŋuny, bitjarryin nhe gan ŋunhi ŋäthilnydja djäma. Ga yakan gi buluny gupa-roŋiyi ŋurikiyiny ŋäthiliŋuwnydja. Nheny dhuwal bilin yuṯan yolŋu. God-Waŋarr ŋunha ŋamaŋamayunamirrnydja ŋurikiyiny yuṯawnydja walŋaw nhokalaŋaw, ga djämany ŋayi ŋuli nhuna bulu, ga bulu, bitjanna bili yan nhakun ŋunha ŋayipin, märr nheny dhu galkithirra nhanukalnydja mirithirra.
COL 3:11 Ŋunhi ŋayi ŋuli God-Waŋarryu djäma Djuw malanhany, ga wiripunhany bäpurruny yuṯakumany, ŋunhiny maṉḏa bäyŋun buluny barrkuwatj. Ŋunhi ŋayi ŋuli ḏarrtjalkkunhawuynhany walalany ga yakany ḏarrtjalkkunhawuynha waŋganygumany yuṯakumany, ga bäyŋun walal ŋunhi buluny nhakun barrkuwatj, waŋganyŋura yan walal ŋunhi yulŋuny. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli bitjandhiny djäma, wakinŋunhany yolŋuny, ga maḏakarritjnhany mari-ḏilkurrunhany yolŋuny, ga ḏapmaranhawuynhany yolŋuny, ga bäyŋuyi yan ŋunhi walalnydja ŋunhiwurryiny barrkuwatj wiripuŋuwalnydja yolŋuwal, ŋurikalnydja baḻanydjarratjarrawalnydja yolŋuwal walalaŋgal. Djämany ŋayi gan ŋunhi Djesu-Christthuny bitjarryin bili dharaŋanan yan bukmakkalnydja walŋaŋur, ga ŋunhiyin ŋunhi djäman nhanŋu mirithirrnydja ŋurruŋu.
COL 3:12 Nheny dhuwal ŋurikiwurruŋgala malaŋur Godkalaŋumirriwal yolŋuwal walalaŋgal. God-Waŋarryuny nhuna ŋunhi djarr'yurr, märr nheny dhu nhanŋuwuynha yan, bili ŋayi gan nhuŋu ŋunhi märr-ŋamathin. Nheny biyakun ŋayaŋu-yal'yurra ga mel-wuyurra, ga yakan gi buŋgawa-lakaranhamirrnydja, nyilŋ'maranhamirra nhunapinya nhe, ga gurrum'thurr biyak, ga yakan bondiny maḏakarritjthi wiripuŋuwnydja yolŋuw.
COL 3:13 Nheny nhunapinyany nhe ŋoy-dharraḏakunhamirra wiripuŋuwnydja yolŋuw, ŋunhi ŋayi nhuna dhu ŋoy-marimirriyamany, yanan biyakun bäy-lakaraŋun. Bäy-lakaranhamirrnydja walal bala-räli'yunmirra, bitjarr nhakun ŋayi Garrayyu bäy-lakaraŋal nhuŋu.
COL 3:14 Ga buluny ŋunhi ŋurruŋuny mirithirrnydja rom dhuwanna gam', Märr-ŋamathinyamirrnydja walal gi bala räli'yunmirra yan. Ŋunhi ŋuli ga yolŋuny walal nhakun märr-ŋamathinyamirr, bala walal ŋuli ga ŋunhi djämany ŋula nhäny mala rrambaŋin yan waŋganyŋura.
COL 3:15 God-Waŋarryuny nhuna ŋunhi djäma waŋga'-waŋganynha yan, yurr wakany' nhe beŋuryi bili yan Djesu-Christkalaŋumirriwal yolŋuwalnydja walalaŋgal, ga märraŋalnydja ŋayi ŋunhi nhuna, nhuma dhu ga nhinany mägayan yan. Ga ŋuli nhe guyaŋan nhe dhu djäma ŋula nhä, nhäŋuny ŋathil ŋanya Djesu-Christnha märr ŋayi dhu nhuna waṉa-gämany, märr nhuŋu dhu ŋayaŋuny dharraḏayirra. Ga yaka meṉguŋuny buku-wurrpanarawnydja nhanŋu.
COL 3:16 Ga manymak nhakun nhuma gan ŋunhi ŋäkul dhäwuny mala nhanukalaŋuwuynydja Djesu-Christkalaŋuwuynydja, yurr waŋan ŋayi dhu ga nhumalaŋgal ŋayaŋulila. Marŋgikunhamirrnydja walal marrtji mirithi yan, ga latjukunhamirr. Manikaynydja walal gi ḏar'ṯaryurrnydja walŋamirra ga ŋunhin dharrpalnha nhanukalaŋuwuynha. Ŋuli nhe dhu ŋunhi manikaynydja ḏar'ṯaryun God-Waŋarrwalnydja, ḏar'ṯaryurrnydja ŋayaŋuynydja buku-wurrpanaraynha, bukmakpuy yan ŋunhi ŋula nhäpuynydja malaŋuwuy, ŋunhi nhä mala ŋayi gan nhuŋu djäma.
COL 3:17 Biyak bili ŋanya gi Garraynhany Djesunhany ŋurruŋukuŋ yan ŋunhi ŋula wanhawiyakuny malaŋukurr djämakurr, ŋunhi limurr dhu ga buku-wurrpandja God-Waŋarrnhany nhanŋu.
COL 3:18 Nhe miyalk ŋunhi nhe wäŋamirr, dhuway'mirriŋunhany nhuŋuwuy nhe dhu ga dhäruk märram, bili dhuwaliyin ŋunhi yuwalktja dhukarr Garraywalaŋumirriwnydja miyalkkurruwurruŋ, bitjanna yanbi nhe dhu ga ŋunhi nhinany.
COL 3:19 Ga nhe ḏirramu ŋunhi nhe wäŋamirr, märr-ŋamathi gi nhokiyingalaŋaw nhe miyalkkuny, ga yaka ŋanya gi dhar'thar-gurrupulnydja ŋula nhakuny malaŋuw djämaw.
COL 3:20 Nheny djamarrkuḻi', dhärukkuny gi märr-yuwalkmirriyi nhokiyingalaŋaw nhe ŋäṉḏi'mirriŋuwnydja ga bäpa'mirriŋuwnydja, bitjandhi yanbi dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja djamarrkuḻi' nhina, bili ŋuriŋiyiny romdhu nhe dhu ga ŋunhi märr-ŋamatham God-Waŋarrnhan.
COL 3:21 Ga nhuma ŋunhiwurr ŋunhi nhuma djamarrkuḻi'mirr mala, yaka gi biyakuny bili yan rom-nyamir'yurrnydja walalany, djamarrkuḻi'nhany nhuŋuwuy nhe, ŋunhi ŋula nhäpuynydja mala yätjkurruwuynydja djämapuy, walal balaŋ bäynha yalalaŋumirrnydja yakan gi djälthi ŋula nhakuny malaŋuw djämaw.
COL 3:22 Ga nhe ŋunhi nhe djämamirr yolŋu, biyak bili gi märr-yuwalkmirriyi ŋunha ŋunhi buŋgawa'mirriŋunhany nhuŋuwuy nhe, ŋunhi nhaltjan ŋayi nhuna dhu ga waŋa ŋula nhaku malaŋuw djämaw. Biyak bili yan gi märr-ŋamathaŋ walalany, yaka yan balanyamirriynydja, ŋunhi ŋayi dhu ga nhämany nhuna ŋuriŋiyi buŋgawa'mirriŋuy nhokal, yuwalkkuŋ walalaŋ gi djämany ŋayaŋuynydja manymakthu yan, märr nheny dhu ga ŋunhiyiny märr-ŋamathamany Garraynhan.
COL 3:23 Nhä mala djäma nhokal goŋŋur marrtji ŋorra ŋunhi nhe ga djäma, djämany gi manymakkuŋ yan. Djäma gi, ga guyaŋiny gi biyakun nhakun nhe ga ŋunhiny Garraywun djämany, bala ŋayiny dhu nhuna mundhurr-gurrupanna ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy, ŋunhi ŋayi ŋäthilmirriyaŋal nhuŋu ga yolku bukmakku yolŋuw.
COL 3:25 God-Waŋarrwalnydja dhuwal limurr maŋutjiŋur bäyŋun barrkuwatj. Ga dhä-gir'yurrnydja ŋayi dhu ŋunhi bukmaknha yan yolŋunhany walalany ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhä walal marrtjin djäma yätjkurr, ga ŋunhi bili yan dhu ŋunhi walalaŋguny buku-roŋiyi.
COL 4:1 Nhuma buŋgawa mala, ŋamathaŋ ga yuwalkkuŋ yan marrtji djägany nhokiyingalaŋaw ḏapmaranhawuywuny djämamirriw mala, ga biyakun guyaŋiny ŋunhi nhuŋuny ga buŋgawa'mirriŋu nhinadhi ŋunha djiwarr'ŋurnydja, ga nhäma ŋayi ga nhuna. Biyak bili yan gi bukumirriyaŋuny. Ga ŋunhi nhe dhu ga bukumirriyamany, ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga guyaŋany ŋunhiny nhe ga waŋany God-Waŋarrwala, ga buku-gurrpulnydja ŋanya gi ŋunhi bukmakpuynha yan ŋula nhäpuynydja mala ŋunhi nhä mala ŋayi gan nhuŋu djäma.
COL 4:3 Ga wiripuny gi bukumirriyaŋ, märr ŋayi dhu dhukarr-buma limurruŋ marrtjinyaraw, ŋuruk dhärukku nhanukalaŋuw lakaranharaw, märr limurr dhu ga walalaŋgal lakaraman ŋunhi God-Waŋarrwuny dharrpalnydja guyaŋanhawuy nhanukalaŋuwuynydja Djesu-Christkalaŋuwuynydja, bili dhiyakiyin gämurruw' ŋarra ga dhuwal gulŋiyirr dharruŋguŋurnydja.
COL 4:4 Nhumany dhu ga ŋunhi bukumirriyaman yan, märr ŋarrany dhu yanan marrtji lakaraman warraŋulkuman yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhiyiny mala dhäwu, ŋunhi nhä mala ŋarra dhu ga lakaram walalaŋgal, bili dhuwaliyin ŋunhi mirithirrnydja manymak.
COL 4:5 Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi mala-manapandja wiripuwurruŋgalnydja yolŋu'-yulŋuwal ŋunhi walal yakany Garraywalaŋumirr mala, nhinany nhuma dhu ga walalaŋgal gakal ŋamathirra ga gaḏamandhin, gurrum'thurra biyak djägany marrtji walalaŋ, märr ŋuliwitjandhin romgurr nhuma dhu ga ŋunhi walalany rälimirriyamany nhumalaŋgiyingalnydja nhuma ga nhanukal Garraywal.
COL 4:6 Ga waŋany nhuma dhu ga ŋunhi manymakkum yan, djäl-gurrupan muka ŋunha wiripuwurrunhany, ga ŋuli walal dhu ŋunhi ŋäŋ'thundja nhumalany dhäwuwnydja ga nhumany dhu walalaŋ ŋunhi dhunupan yan buku-ḏaw'maraman.
COL 4:7 Yo marrkapmirr walal, nhuma Garraywalaŋumirr mala, Ditjikatjthun dhu ŋunhi lakaramany nhumalaŋ dhäwuny ŋarrakalaŋuwuynydja. Ga mirithirryi yan ŋarra ga dhuwal nhanŋuny märr-ŋamathirr Ditjikatjkuny, bili bäyŋun ŋayiny ŋuli gi ŋunhi ḏuŋḏuŋdhi. Ga linyu muka ŋuli ga ŋunhi djämany nhanŋuny Garraywuny rrambaŋi yan.
COL 4:8 Djälthirr ŋarra ga, ŋarra dhu ŋayaŋu-ŋamathaman ga galŋa-djulŋithinyamaraman manapan nhumalany, ga dhuwal ŋarra ga djuy'yunna ŋanya, märr ŋayi dhu buni nhumalaŋ dhiyaliyi ga lakaraŋ ŋayi dhu boŋguŋ napurruŋgalaŋawuy dhäwu, ŋunhi nhaltjan ŋanapurr ga dhuwal nhina.
COL 4:9 Ga waŋgany yolŋu ŋunhi ŋayi nhumalaŋgal nhakun malaŋur yäku Wanitjimitj dhu marrtjiyi malthun nhanŋu, ga bitjandhi bili ŋarra ga dhuwal märr-ŋamathirryi nhanŋuny Wanitjimitjkuny. Bili ŋayiny dhuwal balanyayi bili Garraywu yan malthunamirr, ga bäyŋu ŋayi ŋuli gulyurr malthunaŋur nhanukal Garraywalnydja. Maṉḏa dhu lakaraŋuny nhumalaŋ Ditjikatjthun ga Wanitjimitjthun, ŋunhi nhä mala ga dhuwal manymak dhiyal nhakun maḻŋ'thun.
COL 4:10 Ga ŋayi dhuwal Yaritakatj dhäruk djuy'yunmin nhumalaŋ, yän nhakun ŋayi ga djuy'yun nhanŋuwuy ŋayi märr-ŋamathinyawuy. Ŋayiny dhuwal, linyu ga rrambaŋi gulŋiyirr dharruŋguŋur. Ga ŋayi ga dhuwal Mäkthu bitjandhi bili yan djuy'yundhi nhanŋuwuy ŋayi märr-ŋamathinyawuy nhumalaŋ, ŋunhi ŋayiny galkipuynha gurruṯumirr Bänabatjkun. Bili muka nhumalany ŋunhi waŋa, nhuma dhu boŋguŋ gumurr-ŋamathi nhanŋuny Bänabatjkuny ŋunhi ŋayi dhu buniny nhumalaŋ.
COL 4:11 Ga dhuwandja nhanukuŋun Djatjuwawuŋun nhumalaŋ dhäruk ŋunhi ŋayiny bitjarryi bili yan djuy'yurryi nhanŋuwuynydja ŋayi märr-ŋamathinyawuy nhumalaŋ. Djatjuwany dhuwal yolŋu ŋunhi walal ŋanya ŋuli ga wiripuny yäku lakaram Djatjatj.* Yo dhuwalawurryiny ŋunhi ḻurrkun'tja yolŋu walal Djuw malan, ŋunhi walal Garraywun Djesu-Christkun märr-yuwalkthin. Dhiyaŋuwurruyin ga ŋunhi yolŋuy walal napurrnydja djäma rrambaŋiny God-Waŋarrwuny rom malany, ga walal nhakun ŋarrany ga dhuwal mirithirr yan guŋga'yundja.
COL 4:12 Ga Yipaparatjthuny ga bitjandhi bili yan djuy'yundhi nhanŋuwuy ŋayi märr-ŋamathinyawuy, bili ŋayi muka ŋunhi wiripuny yolŋu nhumalaŋgal malaŋur, ŋunhi ŋayi gan djäma Djesu-Christku. Yipaparatjtja ŋuli ga dhuwal bitjanna bili yan mirithirra bukumirriyamany nhumalaŋ. Ŋayin ŋuli ga ŋunhi ŋäŋ'thun God-Waŋarrnhany nhumalaŋ, märr ŋayiny dhu guŋga'yunna nhumalany, märr nhumany dhu yuwalkkuman yan malthun Garraywuny, bitjan bili yan ŋunhi nhaltjarr walal gan ŋäkul ga märr-yuwalkmirriyin Christkalaŋawuy, ga djämany walal ga ŋunhi, ŋunhi bili yan ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarr walalaŋ djälthin djämaw. Ga nhumany yanbi dhu ŋunhi bäyŋun gulyundja, ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi marrtji gumurr-ḏälkurrnydja romgurr.
COL 4:13 Ga ŋarra ŋuli ga nhakun nhämayi ŋarrakiyingalnydja ŋarra maŋutjiy, ŋunhi ŋayi ŋuli ga bitjandhiyi bili yan djämayi nhumalaŋgalaŋuwurrnydja dhiyaliyiny wäŋaŋur Layaditjiyany ga Yarayapulitjtja.
COL 4:14 Ga maṉḏa ga dhuwal Lukthu ga Dematjthu djuy'yun maṉḏaŋguwuy märr-ŋamathinyawuy nhumalaŋ. Luktja dhuwal limurruŋ marrŋgitj, ga märr-ŋamathirrnydja napurr ŋuli ga nhanŋu dhuwal mirithirr yan.
COL 4:15 Yo, ga lakaraŋ yapaw walalaŋ ga wäwaw walalaŋ ŋunhi Garraywalaŋumirriw walalaŋ ŋunhayi wäŋaŋur Layaditjiya, ŋunhi napurr walalany ga guyaŋayi manymakkum yan, ga biyakiyi bili lakaraŋ Nim'pawalnydja ga ŋunhi wiripuwurruŋgal Garraywalaŋumirriwal malaŋuwal, ŋunhi walal ŋuli ga ḻuŋ'maranhamirr nhanukal wäŋaŋur.
COL 4:16 Ga dhurrwaraŋur dhipuŋurnydja ŋunhi nhuma dhu nhämany dhuwal djorrany', ga ŋayi dhu ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy bitjandhi bili yan maŋutji-ḻaw'maram ŋunhalnydja ŋunhi buṉbuŋurnydja ŋunhal Layaditjiyany, ga biyakiyi bili walal maŋutji-ḻaw'maraŋ ŋunhiyiny djorra', ŋunhi dhu Garraywal malthunamirriy mala gäma beŋur Layaditjiyaŋurnydja nhumalaŋgal.
COL 4:17 Ga waŋganynha bulu; lakaraŋ ŋarrany dhäruk Yätjipatjkalnydja; Djämany nhe dhu ŋunhi yuwalkkum yan dhawar'maram ŋunhiny ŋunhi ŋayi Garrayyu nhokal goŋ-gurrupar djämaw.
COL 4:18 Dhuwandja ŋarra ga wukirriny ŋarrapi yan; Dhuwal ŋarra ga dhäruk djuy'yunmirra nhumalaŋ, ŋarra Bolyu djuy'yun ŋarra ga märr-ŋamathinyawuy nhumalaŋ. Yaka yan walal meṉguŋuny ŋunhi ŋarrany dhuwal dharruŋguŋura ga gulŋiyirr. Ga ŋarra ga bukumirriyam nhumalaŋ, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny nhumalany guŋga'yundja dharrwakurra dhukarrkurrnydja.
1TH 1:1 Dhuwandja djorra' ŋanapurruŋguŋ ŋarrakuŋ Bolwuŋ, Djälatjkuŋ ga Dimithiwuŋ. Nhumalaŋ dhuwal yulŋuny dhipaliyi Dhatjalunikalil wäŋalil Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, ŋunhi nhumany dhuwal yolŋu walal God-Waŋarrwun ga Garraywun Djesu-Christkun. Bukumirriyaman ŋarra ga dhuwal, märr ŋayi dhu God-Waŋarrnydja ŋayaŋu-wuyunna nhumalaŋ ga dhaŋaŋguman nhumalany nhanukiyingala ŋayi mägayaynha romdhuny.
1TH 1:2 Ŋanapurrnydja ga dhuwal buku-wurrpanna God-Waŋarrnhan nhumalaŋ, ga yäku-lakaram napurr ŋuli marrtji nhumalany ŋanapurruŋgiyingal ŋanapurr bukumirriyanhawurrnydja,
1TH 1:3 ga lakaram napurr ŋuli marrtji ŋunhi God-Waŋarrwalnydja Bäpa'mirriŋuwalnydja limurruŋgalaŋuwal märr-nhirrpanminyawuynydja nhumalaŋ, ga djämapuynydja nhumalaŋguŋ manymakpuynydja, ga ŋayaŋu-gatjpu'yunawuynydja nhumalaŋ ŋunhi nhumany dhu bäyŋun djawaryun ga gulyun ŋula gandarrŋurnydja nhanukalnydja Garraywalnydja limurruŋgalaŋuwal.
1TH 1:4 Ḻundu walal ŋarraku, God-Waŋarrnydja nhumalaŋ ga dhuwal märr-ŋamathirra, bili ŋanapurruwuynydja marŋgi muka, ŋunhi ŋayi djarr'yurrnydja nhumalany, märr nhumany dhu ŋunhi nhanŋuwuynha yan yolŋuny walal.
1TH 1:5 Ŋunhi napurr gan dhäwuny nhumalaŋ lakaraŋal manymaktja, yaka ŋunhi dhäruktja yan waŋganydja dhulmu-waŋarany, ŋany dhulmu-ganydjarrmirr ŋunhi yulŋuny, ŋayaŋu-ḏapmaranhamirra beŋura yan nhanukuŋun Dhuyu-Birrimbirrwuŋun. Nhumany marŋgi ŋunhi nhäthinya dhuwal ŋanapurrnydja yolŋuny walal, ga nhaltjarr ŋanapurr gan nhumalany guŋga'yurr.
1TH 1:6 Ga ŋunhi nhuma gan dhäwuwny'tja mala märr-yuwalkmirriyin bala nhuma gan ŋunhi wanaŋguŋalnydja ŋanapurrunhan ga Garraynhan. Bala nhe gan ŋunhi dhaŋga-ḏirryurrnydja mirithinan yan, yurr ŋayiny ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny nhumalany galŋa-djulŋithinyamaraŋala.
1TH 1:7 Ga nhinanany nhuma gan ŋunhi walŋaynydja manymakthun, wiripuwurruŋguny Garraywalaŋumirriw walalaŋ nhänharaw ŋunhiliyiny Matjataniyany makarrŋur wäŋaŋur ga Yäkiyany ŋunhi ŋayi makarr wäŋa Gurikpuy.
1TH 1:8 Ga nhumalaŋgalaŋuwurra gan ŋunhi Garraywalaŋuwuynydja dhäwu ḻatjuwarr'yurr bawalamirrililnydja wäŋalil, ŋuliwitjarryiny ŋarakawurr wäŋakurr.
1TH 1:9 Dharrwan ga dhuwal yolŋuny walal lakaranhamirrnydja nhumalaŋgalaŋuwuy, ŋunhi nhaltjarr nhuma ŋanapurruŋ gan gumurr-ŋamathin, ga nhaltjarr ŋunhi nhuma ḏiltji-gurrupanmin munatha'wuywu waŋarrwu malaŋuw, bala nhuma gan märr-ŋal'yurrnydja yuwalkkun yan walŋawnha God-Waŋarrwuny.
1TH 1:10 Ga lakaranhamirryi walal marrtji bala dhuwandja ŋunhi nhaltjanna nhuma ga dhuwaliyi galkun dhukarr-nhäman ga Garraywun roŋiyinyaraw rälin beŋura djiwarr'ŋura. God-Waŋarryuny ŋunhi rur'maraŋal ŋanya beŋur dhiŋganhaŋur, ga mala-djarr'yunamirriynydja waluy ŋayiny dhu Djesuynydja walŋakuŋun limurrunhany beŋurnydja ŋunhi Godkalaŋuŋurnydja dhä-gir'ŋur.
1TH 2:1 Ḻundu walal ŋarraku, nhumany ŋunhi yaka warray ŋula walu warku'yunna.
1TH 2:2 Nhumany marŋgi ŋunhi nhaltjarr walal gan ŋanapurruny yätjkurrkuŋal waṉa-gaŋal, ga bitjarryi bili walal gan nyamir'yurryi ŋanapurruny ŋunhalnydja Bilipaynydja wäŋaŋur. Yurr God-Waŋarryu ŋunhi ŋanapurrunhany ŋayaŋu-ḏälkuŋal, märr ŋanapurrnydja dhu lakaraman yan ŋunhi manymaktja dhäwu nhanukalaŋuwuynydja, bäydhi ŋunhi dhu ga dharrwaynydja yolŋuy walal mariny ŋanapurruŋ djäma.
1TH 2:3 Bäyŋu warray ŋanapurr gan ŋunhi ŋula nhäny mala ŋayaŋu djuḻuḻ'maraŋal, ŋunhi ŋanapurr gan mel-warryurrnydja nhumalany Garraywalnydja, yaka ŋanapurr gan ŋunhi nhumalany baḏuwaḏuyurrnydja wo bawa'-gurruparnydja.
1TH 2:4 Yurr waŋany ŋanapurr ŋuli marrtji dhuwal bitjan yan bili, ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga God-Waŋarr djälthirr napurruŋ waŋanharaw. Yaka ŋanapurr ŋuli gi dhuwal märr-ŋamathaŋ yolŋunhany, ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal ŋuli ga dhuwal rumbalnydja yan warraŋulnydja nhäma. Ŋanapurrnydja ŋuli ga dhuwal märr-ŋamathamany God-Waŋarrnhan yan ŋanyapinyan ŋunhi ŋayi ŋuli ga birrka'yunna bukmakkun limurruŋ ŋayaŋun mala.
1TH 2:5 Nhumany marŋgi yan mirithirr, ŋanapurrnydja gan ŋunhi djäma yaka napurr gan ŋunhi djuḻuḻ'maranhaminany napurruŋguwuynydja napurr ŋayaŋu mala ŋapatjkunha ŋunha wanaŋa-ḏumurruyinyamirrnydja rom. God-Waŋarrnha yan dhuwal ŋayipin ŋanapurruŋguny marŋgi.
1TH 2:6 Yaka ŋanapurr gan ŋunhi djäma nhumalaŋguny, nhä mak wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ wokthunaraw.
1TH 2:7 Bäydhi napurr ŋunhi dhuwal Djuy'yunawuynydja yolŋu walal, napurrnydja balaŋ ganha ŋunhi yuwalktja gur'kur-gurrupana muka nhumalany guŋga'yunarawnydja napurruŋguwuynydja napurr. Ŋayipi yan ŋunhi Djesu-Christthu djuy'yurr ŋanapurrunhany. Napurrnydja ŋunhi djälthin gurrum'thunarawnha yan nhumalaŋ djägawnydja, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋu gurrum'thun yan djäga djamarrkuḻiw' nhanukalaŋaw.
1TH 2:8 Yuwalkkuŋal yan ŋanapurr gan nhumalaŋ ŋunhi djägany mirithin yan, ga balanyan nhuma ŋunhi napurruŋgalnydja nhakun marrkapnha walal. Ga bitjarryi bili ŋanapurr gan ŋunhi djälthin, limurr dhu ga dhä-wombunhamirra dhuwandja ŋunhi manymaktja dhäwu Godkalaŋuwuynydja, yaka yan dhuwaliyiny, ŋany dhuwal ŋunhi wiripuny walŋa mala ŋanapurruŋ.
1TH 2:9 Marrkapmirr ḻundu walal, baḏak yan mak nhuma ga dhuwaliyi guyaŋany, ŋunhi nhaltjarr ŋanapurr gan mirithin djäma galŋarrarrayurr. Guyaŋa yan nhuma ga dhuwaliyiny ŋunhi nhaltjarr ŋanapurr gan ganydjarr-warryurr djäma munha ga walu, nhinanharaw limurruŋ, märr ŋanapurr dhu ga ŋunhi dhäwuny lakaram Godkalaŋuwuynydja, ga yakan nhakun napurr dhu ga ŋunhi nhumalanhany bawalamirrinhany ŋonuŋgum.
1TH 2:10 Nhumapin yan ŋunhi, ga God-Waŋarrnha ŋanapurruŋguny yuwalktja yan marŋgi, ŋunhi ŋanapurrnydja dhuwal dhuwurr-dhunupa yan ŋula nhämiriw yaka mayali'-gänhamirr, nhaltjarr ŋanapurr gan djäma nhumalaŋ märr-yuwalkthinyamirriw yolŋuw walalaŋ.
1TH 2:11 Ga marŋgi muka nhuma, ŋunhi nhä mala bukmak napurr gan djäma nhumalaŋ, bitjarr yan nhakun ŋuli ga bäpa'mirriŋu djäga djamarrkuḻiw' nhanukiyingalaŋaw ŋayi.
1TH 2:12 Waŋan ŋanapurr nhumalany mirithin yan, ŋayaŋu-rur'maraŋal ganydjarr-gurrupar waŋga'-waŋganynha yan, nhinanharawnydja dhukarrwuny manymakkun, ŋunhi dhu ga ŋanyanhan yan God-Waŋarrnhan märr-ŋamathamany. Ŋayi ŋunhi nhunanhany djarr'yurr, märr nheny dhu ŋunhi märraŋ muka ŋunhalnydja nhanukalnydja ŋunhi djeŋarra'mirriŋurnydja romŋur.
1TH 2:13 Ga buku-wurrpan yan ŋanapurr ŋuli ga dhuwal God-Waŋarrnhany nhumalaŋ, ŋunhi nhuma gan märr-yuwalkthinan dhäwuwnydja ŋunhi napurruŋguŋuny lakaranhawuy. Nhanukiyinguŋ yan dhuwaliyiny mala dhäwu, yakan ŋula yolkuŋuny yolŋuwuŋuny ḻiyapuynydja guyaŋanhawuy. Bilin nhuma gan ŋunhi Godkalaŋuwuynydja dhäwu märraŋala, ga bilin ŋayi ga dhuwaliyi djäman ŋayaŋuŋurnydja nhumalaŋgal.
1TH 2:14 Yo ḻundu walal, bitjarra nhumany ŋunhi nhakun ŋunhawurr ŋunhi Garraywalaŋumirra yolŋu walal ŋunha Djudiyaŋura wäŋaŋur, ga wiripuwurrnha ŋunhi Garraywalaŋumirr yolŋu walal ŋunhayin. Ga bitjarryin walal gan ŋunhi nhumalanhany waṉa-gaŋalnydja yätjkurruyaŋala, nhumalaŋgiyingal yan yolŋuynydja walal, nhakun walalany walal gan ŋayaŋu-miḏikumar waṉa-gaŋal ŋuriŋiwurruyyi Djuw malay yolŋuy walal.
1TH 2:15 Walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruynydja Djuw malaynydja yolŋuy walal bumar muka murrkay'kuŋal Garraynhany Djesunhany, ga bulu ŋunhi djawarrkmirrinhany yolŋuny walalany, ga ŋanapurrunhany walal gan ŋuparyi ŋaŋ'ŋaŋ'thurr. God-Waŋarrnydja gan ŋunhi yakan djälthin balanyarawyiny, ga bulu wiripu mala yolŋu gan yakayi yan djälthin balanyaraw.
1TH 2:16 Waŋa walal ŋuli ga ḏaḏawmaram baku-ŋayatham limurruny dhäwuŋur lakaranhaŋur manymakŋur walalaŋgal Djan'tayilwal yolŋuwal walalaŋgal, märr yanbi walal dhu yaka walŋathirr. Ga dhiyaŋiyin malaŋuy gan ŋunhi walalnydja Djuw malany yolŋu walal mirithinany nhakun rom-yätjin bitjarrnydja bili. Yurr nhanukalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja ŋaramurryu bilin walalany monyguŋala.
1TH 2:17 Ḻundu walal nhinanany ŋanapurr gan ŋunhi nhakun gulmaranhawuynha marrtjinyaŋurnydja, yurr yaka ŋanapurr nhumalany meṉgunhany. Djälthirrnydja ŋanapurr ga dhuwal mirithirr yan nhänharawnydja nhumalaŋ, ga birrka'yun napurr ga dhuwal mirithirr yan, napurr dhu nhäŋu yan nhumalany.
1TH 2:18 Mirithin yan napurr gan ŋunhi marrtjinyarawnydja djälthin dhipaliyiny nhumalaŋgalnydja, bili ŋarrapiny gan ŋunhi dharrwamirr yan djälthin guwatjmanarawnydja nhumalaŋ, yurr ŋayi napurruŋ yätjkurruy birrimbirryu Djaytindhu dhukarr-gungaŋal marrtjinyaraw.
1TH 2:19 Yolthun dhu ŋunhi napurrunhany galŋa-ḻaymaram, nhuma muka dhiyaŋiwurruyyi, nhuma muka dhu ŋunhi ŋanapurrunhany ŋayaŋu-ḏälkuŋ, balanyamirriynydja waluy ŋunhi ŋayi dhu Garraynydja buluyi nhakun buku-roŋiyi.
1TH 2:20 Yo! Nhumalaŋgalaŋuwurra muka napurr dhu ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithiny, ga wokthurrnydja nhanŋuny Garraywuny.
1TH 3:1 Yo, yakan ŋanapurr gi dhuwal djälthi ŋanapurr dhu ga wiyin-märramany ga galkun. Ga djälthinany napurr gan ŋunhi napurr balaŋ ganha ŋunhala nhinanhany Yathinnha wäŋaŋur napurruwuynha.
1TH 3:2 Ga djuy'yunany napurr balaŋ dhuwal Dimithinhan nhumalaŋgalnydja. Djämany ŋayi ŋuli ga dhuwal dhiyala ŋanapurruŋgala nhakun ŋayi dhuwal God-Waŋarrwun djämamirrnydja, ga dhäwuny ŋayi ŋuli dhuwal lakaram muka manymaktja Djesu-Christkalaŋuwuynydja. Ga djälthinany ŋanapurr gan ŋunhi ŋayi balaŋ ganha ḏälkunha nhumalaŋ märr-nhirrpanminyawuy mala, ga ŋayaŋu-rur'maranha nhumalany.
1TH 3:3 Yaka ŋanapurr ga dhuwal djälthirr nhuma dhu galŋa-miḏikirrnydja ŋula nhaliynydja malaŋuy mariynydja. Nhumany bili marŋgi ŋunhi napurrnydja dhu dhuwal yan nhakun ga ŋayaŋu-miḏikirr,
1TH 3:4 bili balanyamirriynydja ŋunhi ŋanapurr gan dhiyaliyiny nhumalaŋgalnydja nhinan, ga bili muka napurr gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhumalaŋgal ŋunhi dhu ga balanyayiny mala maḻŋ'thun ŋanapurruŋ.
1TH 3:5 Ga dhiyakiyin ŋunhi gämurruw' ŋarra Dimithinhany djuy'yurr, bili ŋarrapiny gan ŋunhi wiyinnha ŋayaŋu-gatjpu'yurrnydja. Djuy'yurrnydja ŋarra ŋunhi Dimithiny, märr ŋayi dhu nhumalaŋgal maḻŋ'maram, ŋunhi nhäthinyan nhumalaŋ märr-nhirrpanminyawuynydja mala. Ga gatjpu'yundja ŋarra ga dhuwal ŋunhi ŋayiny ŋuriŋiyiny yätjkurruynydja birrimbirryu Djaytindhuny yaka muka yan nhumalany ŋula dharrwunuŋalnydja ŋula nhakuny malaŋuw yätjkurruwnydja, märr dhu ŋunhi djämany mala ŋanapurruŋguŋuny yakayi bäythirr.
1TH 3:6 Dimithiny dhuwal barpuru bilin roŋiyirra dhipuŋuryiny guwatjmanaŋurnydja nhumalaŋgal, ga bilin ŋayi barpuru lakaraman nhumalaŋgalaŋuwuynydja märr-nhirrpanminyawuynydja ga märr-ŋamathinyawuynydja. Ga wiripuny ŋayi lakaram, ŋunhi nhuma ga dhuwaliyi guyaŋa yan ŋanapurruny, ga djälthirr nhuma ga nhuma dhu nhäŋu yan boŋguŋ ŋanapurrunhany, bitjan nhakun napurr ŋuli ga dhuwal mirithirr yan djälthirr nhumalaŋ nhänharaw.
1TH 3:7 Yo, ḻundu walal ŋarraku, bäydhi nhakun napurr ga dhuwal yindikurrnydja marikurr ga dhaŋga-ḏirryunawurrnydja romgurr marrtji, yurr nhumalaŋgalnydja ŋunhi märr-nhirrpanminyaray ŋanapurrunhany nhuma nhakun dhuwal ŋayaŋu-ḏälkuŋala.
1TH 3:8 Nhumalaŋ märr-nhirrpanminyawuynydja dhuwal ḏäl mirithirr Garraywalnydja, ga balanyan ŋayi ŋunhi yulŋuny nhakun walŋa ŋuli yuṯa dhamany'tjun.
1TH 3:9 Nhaltjan dhika limurr dhu God-Waŋarrnhany buku-wurrpan dhiyakiyiny ŋunhi ŋoy-djulŋithinyawuywu ŋunhi barpuru nhuma dhuwal gäma ŋanapurruŋ?
1TH 3:10 Bukumirriyamany napurr ŋuli ga dhuwal bitjanna bili munha-ŋupanna ga walu-ŋupanna ŋayaŋuynydja buku-wurrpanaraynha, märr ŋanapurr dhu buluyi nhakun nhäŋu nhumalany ga guŋga'yurryi manapul nhumalany, märr nhumalaŋguny dhu mirithin yan märr-nhirrpanminyawuynydja ḏälthi bulun dhika mirithin yan.
1TH 3:11 Ga bukumirriyam yan napurr ga dhuwal märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋu limurruŋ ga Garrayyuny Djesu-Christthuny buluyi nhakun djuy'yundhi napurruny dhipaliyiny nhumalaŋgalnydja nhänharawnydja nhumalaŋ.
1TH 3:12 Ŋarraku gatjpu'yunawuynydja dhuwal, märr ŋayi dhu Garrayyuny märr-ŋamathinyawuynydja nhumalaŋ ga bukmakkuny ŋuthanmaraman yindikuman birrŋ'maraman. Bitjarryin ŋunhi ŋanapurruŋguwuynydja märr-ŋamathinyawuy ŋuthar nhumalaŋguny.
1TH 3:13 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi Garraynydja limurruŋ roŋiyi räliny ga yolŋuny walal nhanŋu, ŋarrany ga dhuwal bukumirriyaman ŋayi dhu boŋguŋ Garrayyuny ŋayaŋuny nhumalaŋguny rurrwuyurra ḏarrtjalkkuŋun, nhanukala God-Waŋarr Bäpawala maŋutjimaran.
1TH 4:1 Yo, ḻundu walal ŋarraku nhuma ŋunhi Garraywalaŋumirr mala. Buku-djulŋimirr dhuwal napurr ga mirithirra yan ŋäŋ'thundja nhumalany yäkuynydja Garraywal Djesuwal, märr nhuma dhu ga manymakkuman yan nhinany, bitjan yan bili nhakun nhaltjarr ŋanapurr gan marŋgikuŋal nhumalany ŋäthil nhinanharaw ŋamathanharaw yan. Yo, ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi bitjandhiny nhina ŋamathamany, ŋunhiny nhakun nhuma dhu ga ŋanyanhan God-Waŋarrnhan ŋayaŋu-manymakkumany. Ga bilin nhakun nhuma ga dhuwaliyi bitjandhin nhinany manymakkuman, yurr bulu walal gi mirithi yan birrka'yurrnydja Garraywalaŋuwnydja romgu nhinanharaw.
1TH 4:2 Marŋgi muka nhuma dhuwali dhäwuwtja ŋunhi nhaltjan nhuma dhu ga nhina, ŋunhi napurr gan gurrupar nhumalaŋ nhanukalaŋuwurr Djesu-Christkalaŋuwurr, ŋunhi ŋayi gan ŋanapurruny gurrupar dhuwaliyi mala djäma lakaranharaw nhumalaŋ.
1TH 4:3 Nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny ŋayaŋu nhuŋuny, nhe dhu ga ŋayaŋu-ḏarrtjalknha yan nhina, ga gänaŋ'maranhaminyawuynha nhanŋuwuynha yan. Ga yakan nhe dhu ga ŋunhi marrambany' djäma ga djirriny.
1TH 4:4 Ga nhumany ḏirramuwurrnydja märr-ŋal'yurr muka gi, ga djäga nhumalaŋgiyingalaŋaw miyalkkuny malaŋuw.
1TH 4:5 Ga yaka gi nhini ŋoy-ŋapu'yunamirriynydja romdhu, biyakuny nhakun ŋunhiwurrnydja yolŋu walal, ŋunhi walal yaka marŋgi God-Waŋarrwu.
1TH 4:6 Yo, nhumany dhuwal Garraywalaŋumirra yolŋu walal, wäwan ga yapan walal. Ga yakan nhuma dhu ga ŋunhi bawa'-gurrupanmirrnydja ga ŋoy-ŋorranhamirrnydja nhumalaŋguwuy nhuma, marrambany' dhu ga djäma. Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi bitjandhiny baḏaktja yan djäma, ga dhuwandja nhuma dhu yakan moma dhäwu ŋunhi ŋanapurr gan bili lakaraŋal nhumalaŋ ŋäthil. Ga buluyi nhakun napurr ga dhuwal mirithirr yan waŋany lakaramany nhumalaŋgal dhiyaŋuny bala, ŋunhi ŋayiny dhu God-Waŋarryuny mirithin yan dhä-gir'yurr ŋunhiwurrnhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ga baḏak yan djäma balanya malany rom.
1TH 4:7 Yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu limurruny märraŋal balanyarawyiny, limurr dhu ga ŋunhiliyiny bili yan romŋur nhina yätjkurruŋurnydja ŋoy-ŋapu'yunamirriŋurnydja marrambany' dhu ga djäma. Ŋany dhiyak ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja limurruŋ djäl gam' limurr dhu ga nhina manymakkuman yan ga ŋayaŋu-ḏarrtjalknha.
1TH 4:8 Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi yakany nhakun malthun dhiyakiyiny romgu, ŋunhiyiny nhakun nhuma ga bäyŋun ŋanyanhany God-Waŋarrnhany dhäruk-märram, ŋunhi ŋayin ŋuli ga ŋunhi gurrupan nhumalaŋ nhanŋuwuynydja ŋayi Dhuyu-Birrimbirr, yaka ŋunhi ŋanapurrnydja.
1TH 4:9 Bilin nhakun nhumalany ŋunhi God-Waŋarryuny marŋgi-gurrupara ŋunhi nhaltjan nhuma dhu ga nhina märr-ŋamathinyamirr. Ga dhuwalaŋuwuyyin ŋunhi napurr dhu yakany nhumalaŋ djorra' djuy'yun.
1TH 4:10 Ga bilin nhakun nhuma ga milkuman märr-ŋamathinyawuynydja nhumalaŋguwuy nhuma ŋurikiwurruŋguny ŋunhi bukmakkuny yolŋuw walalaŋ ŋunhi wäŋa Matjataniyapuywuny walalaŋ. Yurr buluyi nhakun ŋanapurrnydja ga dhuwal waŋa nhumalany, nhuma dhu ga bulu yan mirithirr birrka'yundja bitjandhiyiny djäma, ga yaka gulyurrnydja dhipuŋuryiny romŋur ŋunhi märr-ŋamathinyamirriŋurnydja.
1TH 4:11 Mirithi yan gi birrka'yurrnydja nhinanharaw manymakkunharawnydja, ga djämany gi mirithin yan, ga yaka gi ḻay-ḻayyurr wiripuwurruŋgalnydja yolŋu'-yulŋuwal, biyak bili gi nhininy ŋunhi nhaltjarr ŋanapurr gan marŋgikuŋal nhumalany,
1TH 4:12 märr nheny dhu ga ŋunhi yakan ḻäy-nhäma ŋunha wiripuwurrunhany yolŋuny walalany ŋula nhakuny malaŋuw. Bala nhuŋu dhu ga ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal, ŋunhi walal yakany Garraywalaŋumirr mala, walalnydja dhu ga nhumalaŋ märr-ŋal'yunna.
1TH 4:13 Yo, ḻundu walal ŋarraku, dhuwandja ŋarra dhu buluyi lakaram nhumalaŋ, märr nhumany dhu yan dharaŋana ga marŋgithirra, ŋunhi ŋuli Garraywalaŋumirrnydja yolŋu dhiŋgam ga nhäthinyan ŋayi ŋuli ŋunhi romdja maḻŋ'thun walalaŋ? Dhuwandja dhäwu nhumalaŋ, märr nhumany dhu yakan warwuyun bili ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal yakany Garraywalaŋumirr, walalnydja ŋuli ga ŋunhi mirithirra yan ŋayaŋu-warwumirriyirrnydja, bili bäyŋun walalaŋguny gi ŋunhi ŋula ŋayaŋu-gatjpu'yunawuynydja ŋorri.
1TH 4:14 Märr-yuwalkthirra limurr ga dhuwal, ŋunhi ŋayi Djesuny dhiŋgaŋal ga buluyi nhakun ŋayi walŋathindhi rakunyŋurnydja. Ga bulu limurr ga märr-yuwalkthirr ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryuny ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany Garraywalaŋumirrinhany märraŋun, ŋunhi walal ŋäthil dhiŋga'-dhiŋgaŋal, balanyamirriynydja ŋunhi ŋayi dhu Djesu roŋiyiny räliny.
1TH 4:15 Yo, lakaramany napurr ga nhumalaŋ dhuwal ŋunhi bili yan dharaŋana ŋunhi nhaltjarr ŋayipi gan Djesuy lakaraŋal. Ŋunhi ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja mala ŋunhi walal ŋäthil dhiŋgaŋal, walal ŋathil dhu ŋunhi ŋurruŋu-djuḻkthurrnydja ga Garraywuny buni, balanyamirriynydja ŋunhi ŋayi dhu roŋiyiny räliny, yurrnha nhakun limurrnydja walŋamirrnydja dhu ŋunhi nhanŋu Garraywu buni.
1TH 4:16 Bili balanyamirriynydja ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny buŋgawany gal'ŋu ŋunhi dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu djawarrkthurrnydja gi rirrakayyuny yindiynha. Ga yiḏakiny muka dhu ḏopthurr mirithin yan dhikan, bala ŋayiny dhu ŋunhi Garraynydja yarrupthurra roŋiyin rälin beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja. Ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi Djesu-Christkalaŋumirr mala ŋunhi walal ŋäthil gan murrmurryurr, walal ŋathil dhu ŋunhi ŋurruŋuny ḏurryurr beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja.
1TH 4:17 Ga yurrnha limurrnydja, ŋunhi limurr ga baḏak yan walŋa marrtji. Limurrnydja dhu rur'yurr, bala yan limurr dhu gumurr-bunanhamirra Garraynha, ga ŋunhiwurrnha ŋunhi walal ŋäthil murrmurryurr ŋunhala garrwarnha. Ga maŋandhun limurruny dhu ŋunhi djaw'yurrnydja. Ga ŋunhiliyin limurr dhu gi boŋguŋ ŋunhi nhininy nhanukala Garraywala biyakun bili yan gupa-ḏalnha.
1TH 4:18 Yo, dhuwal nhumalaŋ dhäruktja, biyakun walal ŋayaŋu-rur'maranhamirra dhiyaŋiyiny malaŋuy dhärukthu mirithin yan.
1TH 5:1 Ḻundu walal ŋarraku nhuma ŋunhi Garraywalaŋumirr mala, yaka ŋarra dhu ga dhuwal dhipalnydja djorra'lilnydja wukirri, ŋunhi dhu ga lakaram waluny ga dhuŋgarrany nhäthinyamirriy ŋayi dhu gi ŋunhi dhuwaliyi mala rom maḻŋ'thurr.
1TH 5:2 Bili nhumany bili muka marŋgi, ŋunhi ŋayiny dhu Garraynydja roŋiyi räliny, ŋunhiny dhu ŋayi biyakun maḻŋ'thurrnydja nhakun manaŋa-ḏumurr yolŋu ŋuli ga marrtji djuḏapthun nhokal wäŋalil guwaḻyu munhay.
1TH 5:3 Ga yolŋuny walal dhu ŋunhi marrtji lakaranhamirrnydja biyakun gam', “Nhä dhuwal manymaktja wäŋa way! Dhuwal limurr ga manymakkuman nhina, bäyŋun dhuwal mariny, nhinany limurr ga dhuwal mägayaŋura.” Ga bäy walal dhu ŋunhi biyakiyin waŋin, bala ŋayiny dhu ŋunhiyiny ŋoy-waṉḏinyamirrnydja mari maḻŋ'thurra. Ga biyakun boŋguŋ ŋayi ŋunhi maḻŋ'thurrnydja nhakun ŋuli marrtji ŋunhi miyalkthu dhäkay-ŋäma rerri balanyamirriy, ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji ŋäma'-ŋaman yothunhan dhawal-guyaŋanharawnha. Ga bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yolnydja yolŋu waṉḏiny winya'yurrnydja beŋuryiny mariŋur.
1TH 5:4 Yurr nhumany ŋunhi marrkapmirr walal, yaka warray nhumany ga dhuwaliyi nhina ŋunhiliyiny buku-munha'ŋurnydja romŋur. Nhumany ga dhuwal djarraṯawun'ŋura nhina, märr dhu ŋayi yakan ŋuriŋiny waluy nhumalanhany ṉirr'maraŋ, biyakuny nhakun ŋunhi ŋuriŋiyiny manaŋa-ḏumurruynydja yolŋuy.
1TH 5:5 Bukmak yan nhuma ga dhuwali nhinany baḏayala'mirriŋura romŋurnydja. Walupuynydja nhuma ŋuli ga ŋunhi bira'yun nhina, ga munhawuny nhuma ŋuli ŋunhi ŋorran; bili yaka nhuma gi dhuwali nhini ŋunhiliyiny buku-munha'ŋurnydja romŋur.
1TH 5:6 Yo! Limurrnydja dhu ga ŋunhi yakan ŋorrany yan mäŋaŋayundja, bitjandja nhakun ŋunha ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal. Limurrnydja dhu ga bira'yunna yan, ga ḻiyany dhuwandja biŋgan ga nhina.
1TH 5:7 Ŋunhi ŋuli munhawuyirrnydja, bala ŋuli ŋunhi yolŋuny walal ŋorran, yurr ŋunha ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋuli ga leŋun ŋänitjiynha.
1TH 5:8 Yurr limurrnydja dhuwal yaka warray balanyayi nhakun ŋunhiwurryi leŋumirr mala, limurruŋguny dhuwal rom walupuywuy yan. Ma! Limurrnydja nhirrpanna ŋunhiyin mala girriny' Garraywuŋun gurrupanawuynydja. Limurr dhaṯthunmirra ŋuriŋiyin märr-nhirrpanminyawuyyun ga märr-ŋamathinyamirriynha romdhuny. Bitjanna ŋali dhu ŋunhiyiny gäma nhakun gumurrpuynha girri' gunganhaminyawuynha. Ga muḻkurrlilnydja limurr dhu nhirrpan ŋunhi walŋakunhamirra rom ŋunhi ŋuli ga ŋayipin gäma ŋunhiyiny Garrayyun, bili dhiyakiyin limurr ŋuli ga ŋunhi märr-gatjpu'yundja romguny walŋamirriwnha.
1TH 5:9 Yo, ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny yaka limurruny märranha, limurr dhu ga märram ŋunhiyiny ŋaramurrnydja nhanukuŋ, ŋany djarr'yurrnydja ŋayi ŋunhi limurruny, märr limurr dhu ga märramany ŋunhin walŋamirra rom nhanukuŋuny ŋuliwitjanna ŋunhi Garraywalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra.
1TH 5:10 Dhiŋgaŋalnydja ŋayi ŋunhi limurruŋ muka walŋakunharawnydja, märr limurrnydja dhu ga nhina rrambaŋin yan nhanukala. Bäydhi ŋunhi ŋali ga baḏaktja yan walŋany nhina nhä mak ŋali dhiŋganhawuynydja, ŋaliny dhu gi nhini nhanukala Djesuwala, balanyamirriynydja waluy ŋunhi ŋayi dhu gumurr-roŋiyiny räliny.
1TH 5:11 Ga dhiyakiyin ŋunhi gämurruwny'tja nhumany dhu ga guŋga'yunmirrnydja mirithirra yan ŋayaŋu-rur'maranhamirrnydja walal bala-räli'yunmirra yan, nhakun nhuma ga dhuwali bitjandhi djäma dhiyaŋ bala.
1TH 5:12 Yo, ḻundu walal ŋarraku Garraywalaŋumirr mala. Buku-djulŋimirr ŋanapurr nhumalany ga dhuwal mirithirr yan waŋany, märr nhuma dhu mirithirr yan märr-ŋal'yundja ŋayaŋuynydja manymakthu ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi walal ŋuli ga djäga ga waṉa-gäma nhumalany Garraywalaŋawurr romgurr.
1TH 5:13 Yo, milkuŋuny walalaŋ gi manymak yan romdja ŋayaŋuynydja märr-ŋamathinyaray bili walalnydja ŋuli ga dhuwaliyi djäma Garraywu muka. Nhininy walal gi biyakun manymakkuŋun rrambaŋin mägayan yan.
1TH 5:14 Marrkapmirr walal ḻundu walal ŋarraku, dhuwal ŋanapurr ga waŋan nhumalany mirithirra yan, märr nhumany dhu raypirri'yunna ŋula yolnhany yolŋuny wiripuŋunhany ŋunhi ŋayi ŋuli gi yaka märr-dhunupayi nhini. Ga ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ga dhäkay-ŋänhamirr yanbi walal gänaŋun mala, biyakun walalanhany ŋayaŋu-rur'maraŋun rälimirriyaŋun. Ga guŋga'yurryi ŋunhany ŋunhi yolŋuny walalany ŋunhi walal yalŋgimirrnydja. Ga djämany marrtji bala guŋga'yurrnydja walalany bukmaknhan yan yolŋunhany ŋayaŋuynydja galkunminyaraynha ga gurrum'thun.
1TH 5:15 Ga yaka gi ŋaramurryiny wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, bäydhi ŋunhi walalnydja ŋuli ga nhumalaŋguny ŋaramurryirr. Yurr nhumany dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan milkumany manymaknha walalaŋguny ga nhumalaŋguwuynydja nhuma.
1TH 5:16 Ga biyakun bili gi nhininy ŋoy-djulŋithin yan.
1TH 5:17 Ga bukumirriyaŋuny gi biyak bili yan, ga yaka gulyurrnydja.
1TH 5:18 Ga ŋuli dhu ŋunhi ŋula nhäny nhuŋu maḻŋ'thun, nhumany biyak bili yan gi buku-gurrupul God-Waŋarrnhany Djesu-Christkalaŋawurra, bili balanyarawyi muka ŋayi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrnydja nhuŋu djälthirr.
1TH 5:19 Yaka baku-ŋayathul God-Waŋarrwuny Dhuyu-Birrimbirrnhany ŋayaŋuynydja nhokiyingal nhe,
1TH 5:20 ga bäykarraraŋuny ŋäku nhanŋu dhäruk-gurrupanminyawuynydja.
1TH 5:21 Yurr nhäny mala nhuma dhu marrtji ŋunhi birrka'yun bukmak yan, maḻŋ'maram marrtji nhä ŋayi ŋunhiyi yuwalk wo nyäḻ. Yo, ga märramany nhe dhu ŋunhi ŋunhiyi bili yan manymak ŋayaŋuynydja nhokiyingal nhe,
1TH 5:22 ga nhä ŋunhi yätjkurrnydja mala, beŋuryin nhuma dhu ḏaḏaw'maranhamirrnydja.
1TH 5:23 Dhuwal ŋarra ga bukumirriyam God-Waŋarrwala ŋunhi ŋayi ŋuli ga gurrupan limurruŋ nhanŋuwuy ŋayi mägaya rom. Märr ŋayi dhu warrpam'thunna yan ḏarrtjalkkumany nhumalaŋ, birrimbirrnydja, ŋayaŋuny, ga rumbalnydja, märr nhumany dhu ga nhinany buŋgaṯthunna ga goramiriwnha, galkundja ga nhanŋuny Garraywuny Djesu-Christkuny, ŋunhi ŋayi dhu roŋiyiny räliny.
1TH 5:24 Ŋunhi ŋayi nhuna yäku-lakaraŋalnydja ga märraŋalnydja nhuna, ŋayiny dhu ŋunhi djäman bala yan, ŋunhi nhä ŋayi gan guyaŋan ŋäthilmirriyaŋal nhuŋu, yakan ŋayi nhuna dhu ŋunhi nyäḻyundja.
1TH 5:25 Marrkapmirr ḻundu walal ŋarraku, biyakun walal gi bukumirriyaŋun ŋanapurruŋguny.
1TH 5:26 Yo, marrkapmirr walal, ŋuli nhuma dhu ŋunhi gumurr-bunanhamirrnydja, yänan walal biyakun dhangi'yunmirra ga wälkunhamirra burumun'nha, yurr ŋuriŋiyin bili yan ḏarrtjalkthun Garraywala märr-ŋamathinyawuyyuny.
1TH 5:27 Yo, Garraywal yan yäkuynydja nhanukiyingal ŋarra nhumalany ga dhuwal waŋany nhakun mirithirrnydja, märr nhuma dhu maŋutji-ḻaw'maramany ga dhuwaliyi djorrany' bukmakkala yan Garraywalaŋumirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
1TH 5:28 Bukumirriyamany ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ, märr ŋayiny dhu Garraynydja limurruŋ Djesu-Christtja mel-wuyunna nhumalaŋ, ŋuriŋiyin ŋunhi nhanukiyingala ŋayi märr-ŋamathinyawuyyuny ga mel-wuyunaraynydja.
2TH 1:1 Dhuwandja dhäwu napurruŋguŋ Bolwuŋ, Djälitjkuŋ, ga Dimithiwuŋ nhumalaŋ Garraywalaŋumirriw mala dhipaliyi wäŋalil Dhatjalunikalil, nhumany dhuwal yolŋu walal limurruŋgalaŋawnha God-Waŋarrwun Bäpawnha ga Garraywun Djesu-Christkun.
2TH 1:2 Ŋarrany ga dhuwal ŋäŋ'thunna, bukumirriyaman ga nhumalaŋ, märr ŋayiny dhu limurruŋ God-Waŋarrnydja Bäpany ga Garraynydja Djesu-Christtja mel-wuyunna nhumalaŋ, ŋuriŋin ŋunhi nhanukiyingala ŋayi märr-ŋamathinyaraynydja, märr nhumany dhu ga nhinany mägayan yan.
2TH 1:3 Yo, ḻundu walal marrkapmirr walal, dhunupa ŋunhi napurruŋguny napurr dhu ga buku-wurrpan God-Waŋarrnhany nhumalaŋ, bili nhumalaŋ marrtji dhuwaliyi märr-nhirrpanminyawuynydja ŋuthanna yindithirra God-Waŋarrwalnydja, ga bulu nhakun nhumalaŋ dhuwali märr-ŋamathinyawuy bala-räli'yunminyaraw ŋuthandhi bala yindithirryi bitjanna bili yan.
2TH 1:4 Ga yorrnha nhakun napurrnydja ga dhuwal mirithirrnydja lakaram nhumalaŋgalaŋuwuynydja dhäwu ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja Garraywalaŋumirriwal yolŋuwal walalaŋgal. Lakaramany napurr ga dhuwal walalaŋgal, ŋunhiŋuwuynyha ŋunhi nhuma ga dhuwali nhina ŋayaŋuynydja-galkunminyaraynha yan, ga dhärra nhuma ga ḏälnha yan bitjanna bili, bäydhi nhakun nhuma ga dhuwali marrtji yindikurrnydja marikurr ga ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurrnydja romgurr.
2TH 1:5 Ga bukmakthu ga dhiyaŋiyi mala ŋunhi maŋutji lakaramany, ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrnydja dhunupa mala-djarr'yunaraw, ga djämany ŋayi ga ŋunhi nhuna, märr nheny dhu boŋguŋ ŋunhi märraŋ yan ŋula nhä malany manymak nhanukalnydja romŋur, dhuwalaŋuwuyyiny ŋunhi nhe ga marrtji ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurr romgurr.
2TH 1:6 Ga nhanŋuwuynha yan ŋunhi God-Waŋarrwun dhunupany dhä-gir'yunaraw ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga mari mala djäma nhumalaŋ.
2TH 1:7 Yurr ŋayin dhu ŋunhi God-Waŋarryun nhumalany ŋayaŋu-ḻaymaramany beŋuryiny ŋunhi mariŋurnydja malaŋur nhumalaŋgal. Ga biyakiyi bili ŋanapurruŋguny ŋayi dhu ŋunhi djämayi, balanyamirriynydja waluy ŋunhi ŋayiny dhu Garraynydja Djesuny buni, roŋiyiny ŋayi dhu beŋur djiwarr'ŋurnydja, ŋapa-malamirra, ŋunhi dhäwu-gänhamirra yolŋu walal djiwarr'puynha mala, ŋunhi ganydjarr-ḏilkurra.
2TH 1:8 Ga rrambaŋin maṉḏa dhu ŋunhi boŋguŋ yarrupthurrnydja beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja, ŋayi Garray Djesu ga gurtha ŋäṉarr nhäri dhu boŋguŋ marrtji ŋatŋatthurr. Ga ŋuriŋiyin ŋayi dhu ŋunhi dhä-gir'yurrnydja bukmaknhan yan yolŋunhany walalany ŋunhi walal yaka nhanŋu God-Waŋarrwu marŋgi, ga ŋunhiwurruny ŋunhi walal gan bäyŋu dhäwu märraŋal nhanukalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuy.
2TH 1:9 Ga dhä-gir'yunawuynydja walal dhu ŋunhi märraŋuny mirithirra yan ḏäl ga wiyinŋumirra, ŋunhi dhu walalany buwayakkuŋuny dhika warrpam'thurra yan, ga bäyŋun yan walal dhu gi ŋunhi gumurrŋurnydja nhanukal nhini Garraywalnydja, ga ŋunhalnydja ŋunhi nhanukalnydja ganydjarrmirriŋurnydja ga galumanyaŋurnydja romŋur.
2TH 1:10 Ga dhuwaliyiny dhu ŋunhi rom maḻŋ'thurr balanyamirriynha waluy ŋunhi dhu ŋayin Garraynha roŋiyi, bala dhu ŋunhi bukmaknha yan nhanŋuny yolŋu walal märr-yuwalkthinyamirrnydja mala wokthurrnydja nhanŋu gi mirithin yanan, märr-ŋal'yurra manapul. Ga nhumany dhu boŋguŋ ŋunhi biyakiyi bili mala-manapul wokthurr gi nhanŋuny Garraywuny märr-maŋmaŋdhurra manapul nhanŋu, bili nhumany gan ŋunhi märr-yuwalkthinan ŋurikiyin ŋunhi dhäwuw ŋunhi nhaltjarr ŋanapurr gan lakaraŋal nhumalaŋgal.
2TH 1:11 God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi nhumalany djarr'yurrnydja; bala napurr ga yurrnha nhakun dhuwal bukumirriyamany nhanukal God-Waŋarrwalnydja, märr nhumany dhu ŋunhi nhanŋuwuynha yan yolŋuny walal. Ga bukumirriyam ŋanapurr ga dhuwal God-Waŋarrwal märr ŋayi dhu nhumalany guŋga'yunna ganydjarryuny nhanukiyingala ŋayi djämawnydja manymakkuny mala ŋunhi nhuma ga dhuwaliyi gatjpu'yun, ŋunhi nhaltjan nhumalaŋ ga dhuwaliyi märr-nhirrpanminyawuy djälthirr nhaku malaŋuw djämaw.
2TH 1:12 Ga bukumirriyam ŋanapurr ŋuli ga dhuwal, märr dhu nhanŋu dhuwali yäkuny Djesu-Christkuny, limurruŋgalaŋaw Garraywuny yindithirra bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja, ga wiripuny dhuwaliyi walŋaŋur nhumalaŋgal, bili ŋayiny ŋunha God-Waŋarrnydja limurruŋ mirithirr warray mel-wuyunamirr, nhakun ŋayipin yan Djesu-Christnha.
2TH 2:1 Ŋunhi dhu limurruŋ Garraynydja Djesuny gumurr-roŋiyiny, limurrnydja dhu ŋunhi waŋgany manapanmirrnydja ŋunhala nhanukala. Ga dhuwanna ŋarra ga waŋan nhumalany yulŋuny ḻundu walal,
2TH 2:2 yaka walal yänayiny ŋoy-gärriny ga maḏakarritjthiny yolŋuwnydja walalaŋ ŋunhi walal ŋuli marrtji lakaram yanbi Garraynydja bilin roŋiyinan. Ga lakaramany walal ŋuli ga ŋunhi yanbi walal gan ŋunhi dhäwuny ŋäkul dhunupan beŋura Dhuyu-Birrimbirrwuŋun, nhä mak wiripuwurruŋguŋ yolŋuwuŋ walalaŋguŋ lakaranhawuy, ga wiripuny mak walal gan nhäŋal djorra'ŋur ŋunhi ŋanapurruŋguŋuny yanbi wukirriwuy mala.
2TH 2:3 Yurr yaka walal bawa'yurrnydja. Yolŋuny walal dhu marrtji ŋunhi ḏiltji-bilyurra Godkalaŋaŋurnydja. Bala dhu ŋunhi Ŋoy-burrpuny' yolŋu milkunhamirra, ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ buwayakthin. Ga yurrnha dhu ŋunhi ŋayiny Garraynydja gumurr-roŋiyi.
2TH 2:4 Bala ŋayi dhu ŋuriŋiyi Ŋoy-burrpuynydja yolŋuy ḻikandhu-ŋurrkuŋun warrpam'nha yan ŋunhiyiny mala ŋunhi manymaktja mala ga dhuyuny. Bala ŋayi dhu gi ŋunhi nhininy ŋunhala God-Waŋarrwala Dhuyuŋura Buṉbuŋurnydja, ga lakaranhamirrnydja ŋayi dhu gi ŋunhi biyakun yanbi ŋayin God-Waŋarrnydja.
2TH 2:5 Guyaŋin walal gi ŋunhiyiny nhä mala ŋunhi ŋarra gan lakaraŋal nhumalaŋgal, ŋunhi ŋarra gan nhinan dhiyaliyi.
2TH 2:6 Nhumany bilin marŋgin ŋurikiyiny ŋunhi yolŋuw Ŋoy-Burrpuwny'tja, ŋunhi ŋanyanhany ga gulmaram ŋula yolthu yan. Ga ŋuriŋiyi bili yan waluynydja nhanukal märr-gurku'yunaray, bala yan ŋayi dhu ŋunhi milkunhamirra.
2TH 2:7 Ga ŋunhi nhanŋuny dharrpalnydja ganydjarr nhänhamiriwnydja bilin dhuwanna munatha'ŋura limurruŋgala. Yurr waŋganydhun yan ga ŋunhi ganydjarrnydja nhanŋu gulmaram. Ga dhukarr-gungamany ŋayi ga ŋunhi, ga yan bili-i-i ga bäy ŋayi dhu dhukarr-yarrkthurrnydja,
2TH 2:8 bala ŋayiny dhu ŋunhi Ŋoy-Burrpuny' yolŋu dhawaṯthurra. Ga ŋayiny dhu Garrayyuny Djesuynydja ŋanya buŋuny rakunyguŋun ŋir'yun yan nhanukiyingal ŋayi, bala yan ŋayi dhu ŋanya buwayakkuŋun nhanukiyingal ŋayi ŋuriŋiyin ŋunhi gumurr-roŋiyinyaraynha.
2TH 2:9 Ga ŋunhi nhakun dhu ŋunhiyiny Ŋoy-Burrpuny' yolŋu dhawaṯthurr bala ŋayiny dhu ŋunhi yätjkurruynydja birrimbirryu Djaytindhuny gi mayali'-gäŋun djäman ŋunhi ŋula nhän mala ganydjarr yindin mirithirra ŋoy-ganyim'thunamirra.
2TH 2:10 Ga mayali' gäŋuny ŋayi dhu gi ŋunhi boŋguŋ ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany mirithin yan, ŋunhi walal bäyŋu märranha Garraynha Djesuny walŋay walalaŋgiyingal walal. Ga bili muka walalaŋ gan ŋunhi lakaraŋal manymaktja dhäwu ŋurikiwurruŋguny ŋunhi winya'yunawuywuny yolŋuw walalaŋ, yurr walalnydja gan ŋunhi yaka warray märr-yuwalkmirriyinya ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny dhäwuw.
2TH 2:11 Bala yan ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny dhayuŋara walalany balayin bili ŋunhi nyäḻ'lila romlilnydja, märr walal dhu yuwalkkuman yan märr-yuwalkmirriyirr ŋunhi ŋunhiyiny rom nyäḻnha yan.
2TH 2:12 Ga bukmakthun yan walal dhu ŋunhi dhä-gir'yunawuynydja märraŋ, bili walal gan ŋunhi djälthin walal dhu ga yätjkurra yan romdja malany djäma; ga bäyŋun walal gan ŋunhi yuwalkkuny märr-yuwalkmirriyin.
2TH 2:13 Yo, ḻundu walal ŋarraku, Garraynydja ga dhuwal märr-ŋamathirr nhumalaŋ, ga dhunupa warray ŋunhi ŋanapurruŋguny God-Waŋarrwuny buku-gurrpanaraw. Ŋarrany ga dhuwal God-Waŋarrnhany buku-gurrpanna nhumalaŋgalaŋawuynydja. God-Waŋarryu nhumalany ŋunhi märraŋalnydja ŋurruŋuny walŋakuŋal nhanukiyingal ŋayi Dhuyu-Birrimbirryu, ŋunhi ŋayi djäma nhumalany dharrpalkuŋal, ga bulu ŋayi nhumalaŋ märr-nhirrpanminyawuynydja nhirrpar ŋunhawalnha ŋunhi yuwalklilnha.
2TH 2:14 God-Waŋarryuny ŋunhi bäki ŋanapurruŋguŋuny djawarrkthunawuy, ga ŋuliwitjarryin ŋayi ŋunhi dhukarrkurr wäthurrnydja nhumalaŋguny, märr nhumany dhu ŋunhi nhinin ŋunhalnydja ŋunhi nhanukalnydja djeŋarra'ŋur limurruŋgalaŋuwalnha Garraywal Djesu-Christkalnha.
2TH 2:15 Yo! ḻundu walal ŋarraku, dhiyakiyin ŋunhi gämurruw' nhuma dhu ga ŋunhi ŋayaŋu-dhunupany yan nhina, ga malthundja nhuma dhu ga ŋunhi ŋurikiyin bili yan romguny, ŋunhi nhaltjarr ŋanapurr marrtjin marŋgikuŋal nhumalany, yan napurr ŋuli rumbalnydja nhumalaŋ bunanha ga yänany djorrany' muka nhumalaŋ djuy'yunna.
2TH 2:16 God-Waŋarrnydja Bäpany ga limurruŋ märr-ŋamathirr, ŋayiny ŋunha ŋayaŋu-yal'yunamirr, ga gurruparnydja ŋayi limurruny ŋunhi walŋany-wiyinŋuwnha ŋayaŋu-mulka'kunhaminyarawnydja, ga latju' yan mirithirr dhika ŋayaŋu-gatjpu'yunawuynydja wiyinŋuwnha. Ga bukumirriyaman napurr ga dhuwal limurruŋgalaŋuwal Garraywal Djesu-Christkal ga God-Waŋarrwal Bäpawal
2TH 2:17 märr ŋayi nhumalany dhu ŋayaŋu-rur'maraman ga guŋga'yunna nhumalany marrtji bitjanna bili, märr nhuma dhu ga waŋany dhäruktja dhunupayirra yan.
2TH 3:1 Yo, ḻundu walal dhuwandja ŋarraku dhawar'maranhamirra dhäruk. Buku-djulŋimirr bukumirriyaŋ walal gi ŋanapurruŋ, bili dhiyaŋiyin romdhu ŋayi dhu ŋunhi bondiny nhakun dhäwuny ḻatju'warryun Garraywalaŋuwuynydja, bala dhu ga ŋunhi bukmaktja yolŋuny walal wokthunna nhanŋu märr-ŋal'yunna manapan, bitjan nhakun nhumalaŋgal maḻŋ'thurr ŋunhi ŋäthil.
2TH 3:2 Bukumirriyaŋ walal gi yan ŋanapurruŋ, märr napurrunhany dhu ga ŋunhi gungam muka ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi dhuwurr-yätjmirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal. Bili limurrnydja marŋgi yan muka ŋunhi bäyŋu yan limurr gi dhuwal bukmaktja märr-nhirrpanmirr.
2TH 3:3 Yurr nhumany dhu ga ŋunhi märr-nhirrpanmirrnydja Garraywalnha, bili ŋayipin dhu nhumalany marrtji ŋunhi ḏälkumany ga guŋgamany yätjkurruwalnydja birrimbirrwal.
2TH 3:4 Yurr ŋanapurrnydja ga dhuwal yuwalk yan märr-yuwalkthirr nhanukalnydja Garraywalnydja ŋunhi nhumany ga dhuwali djäman yan dhäruk-märraman ŋunhi ŋanapurruŋguŋuny marŋgi-gurrupanawuy.
2TH 3:5 Ga bukumirriyam ŋarra ga dhuwal Garraywal märr ŋayi dhu waṉa-gämany nhumalany balanyarawyin nhinanharawnydja, nhuma dhu ga märr-ŋamathinyamirra yan, nhakun ŋayipi yan God-Waŋarr, ŋunhi ŋayiny märr-ŋamathinyamirr limurruŋ, ga wiripuny ŋarra ga dhuwal bukumirriyam nhumalaŋ, ŋayaŋu-dharraḏayinyarawnha nhinanharaw nhakun ŋayipin yan Djesu-Christnha.
2TH 3:6 Yo, marrkapmirr ḻundu walal ŋarraku, yäkukurrnydja Djesu-Christkalaŋawurr ŋarra nhumalany ga dhuwal waŋany. Yakan walalaŋgal gi mala-manapul ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋunhi walal ŋuli ga ŋaraka-ŋurr'yun ḏuŋḏuŋdhirr ga djämamiriwyam ga nhina, ga ŋuyulkthirr ga buthuru-djaw'yunmirr dhukarrwu malaŋuw, ŋunhi ŋanapurr nhumalany gan ŋurikiyi romgu dhäruk-gurrupar.
2TH 3:7 Ga bili muka nhuma dhuwali marŋginy, nhumany dhu ga ŋunhi romguny malthun ŋarrakuwuynha yan. Ŋanapurrnydja gan ŋunhi yaka warray bitjarryi walu djalkthurr, nhinan gan djämamiriw.
2TH 3:8 Ga ŋunhi ŋanapurr ŋuli ŋunhi wiripuwuŋuny yolŋuwuŋ walalaŋguŋ ŋatha ḻukanha ŋanapurrnydja ŋuli ŋunhi wuŋuḻi'yunna muka ŋunhiwuyyiny. Ŋanapurrnydja gan ŋunhi djäma munha-ŋupar ga bulu walu-ŋuparnydja, märr napurr dhu ga ŋunhi yaka muka nhumalanhany ŋayaŋu-ŋonuŋgum.
2TH 3:9 Ga dhunupa ŋunhi ŋanapurruŋguny ŋunhi balaŋ nhuma ganha napurruny guŋga'yunany, yurr napurrnydja ŋunhi wiripu märraŋal dhukarr dhuwal bala ŋunhi djämamirr, märr ŋanapurr dhu maŋutji-wurrupan nhumalaŋgal nhaltjan nhuma dhu ga nhina ga djäma.
2TH 3:10 Ga bulu ŋanapurr ŋunhi bitjarrnydja muka waŋan nhumalaŋ rom-nhirrpar gam, “Ŋuli nhuma dhu ga yakany djäma nhumany dhu bäyŋun yan ŋathany ḻuka,” bitjarr.
2TH 3:11 Ga dhiyaŋuny bala napurr ga dhuwal marŋgithirra, ŋunhi wiripuny mala nhuma ŋuli ga dhuwaliyi nhina djämamiriwnha, ŋunha ga wiripuŋunhan yan yolŋuny ḻäy-nhäma djämaw, ga nhina nhuma dhu ga djarrma-gänhaminyarawnha yan, dhuwaliyin bili nhumalaŋguny djäma.
2TH 3:12 Bala napurr ga nhumalany dhuwal dhiyaŋuny bala waŋan nhakun ŋayaŋu-rur'maraman, nhanukala Djesu-Christkala yäkuynydja, gatjuy gulyurra walal dhipuŋuryiny romŋur ḻay-ḻaymaranhamirriŋurnydja, bala yan ŋurruyirr'yurra djäman, märr nhuma dhu ga ŋunhi ŋathany ḻuka nhumalaŋgiyinguŋ yan wuburrwuynydja, yakan dhu ga ḻäy-nhäma ŋunha wiripuŋuny yolŋuny.
2TH 3:13 Marrkapmirr ḻundu walal ŋarraku djäma yan walal gi, ga yakan walal djawaryurrnydja ga gulyurrnydja dhipuŋuryiny ŋunhi dhunupaŋurnydja djämaŋur.
2TH 3:14 Ga djägan gi nhumalaŋguwuy nhuma yulŋuny mirithin yan, ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli gi yaka dhäruk märraŋ ŋanapurruny dhuwalayak ŋunhi djorra'kurr. Yakan walalaŋgalnydja mala-manapul, märr walalnydja dhu goran walalaŋguwuy walal.
2TH 3:15 Ga yaka walalany biyakuny guyaŋi yanbi walal ŋunhi miriŋun mala nhumalaŋ, ŋany waŋiny walalaŋ marrtji gurrum'thurr yan rälimirriyaŋ ŋayaŋuynydja mel-wuyunaraynha.
2TH 3:16 Bukumirriyaman ŋarra ga dhuwal Garraywala ŋunhi ŋayi waṯaŋun ŋurikiyi mägayamirriwnha romgu, ŋayi dhu gurrupara nhumalaŋ ŋunhiyiny mägayany rom bawalamirriŋura. Yo, Garraynydja nhumalaŋgal dhu bukmakkal galki yan.
2TH 3:17 Ga bitjandhi bili ŋarra ŋuli ga dhuwal yäkuny ŋarranhawuynhany ŋarra wukirriny djorra'lilnydja malaŋulil, nhakun dhuwal dhiyaŋ bala, ŋarra ga wukirri ŋarrapinya ŋarra yäku Bol.
2TH 3:18 Ga bukumirriyamdhi yan ŋarra ŋuli ga dhuwal, märr ŋayi dhu limurruŋ Garraynydja Djesu-Christtja maŋutji-wuyunna nhumalaŋ bukmakkun yan. Ga balanya.
1TI 1:1 Marrkapmirr Dimithi, dhuwandja ga ŋarra Bolyu wukirri dhäwu nhuŋu, ŋunhi ŋarrapiny dhuwal Djuy'yunawuy Djesu-Christkuŋ. Yurr God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi ŋarranhany nhirrpar dhiyakiyiny djämaw, ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi limurruŋ Walŋakunhamirr, ga ŋayi ŋuriŋiyi Djesu-Christthu, ŋunhi limurr ga nhanŋu dhuwal gatjpu'yunna ga dhukarr-nhäman.
1TI 1:2 Dimithi dhuwal ŋarra ga nhuŋu wukirrin, nheny dhuwali balanya nhakun yuwalknha yan ŋarrakuwuynha marrkapmirra gäthu'mirriŋu, bili nhuŋuny ŋunhi märr-nhirrpanminyawuy ḏälthin dhuwalatjarra bili yan ŋunhi ŋarrakalaŋuwurra djämakurrnydja. Ŋarra ga dhuwal bukumirriyaman nhuŋu yulŋuny, märr dhu ga God-Waŋarryu Bäpaynydja ga Garrayyu Djesu-Christthuny gämany nhuna galkin yänan nhanukiyingalnha ŋayi märr-ŋamathinyaraynydja ga mel-wuyunaraynydja, märr nhe dhu ga nhinany mägayan yan, waŋgany-manapanna Djesu-Christkala.
1TI 1:3 Dimithi, bili muka ŋarra nhuŋu gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋäthil yan, yurrnha ŋarra ŋunhi ganarrthaŋalnydja nhuna, bala marrtjinan balan Matjataniyalila* makarrlil wäŋalil; ŋarra nhokal gan ŋunhi lakaraŋalnydja bitjarr gam', nheny dhu ga nhina ŋunhili bili yan wäŋaŋur Yipatjatj. Ŋarra nhuŋu dhuwal djälnydja, nhe dhu ga nhinany ŋunhiliyin, ga lakaraŋ gi ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ biyakun, raypirri'yurrnydja marrtji walalany, gulmaraŋun, ŋunhi walalnydja ga lakaram marŋgikumany wiripun wiripun dhäwuny' malany, djarrpin' dhäwu ga nyäḻ'nha.
1TI 1:4 Lakaraŋun walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalyiny yolŋu'-yulŋuwal, märr walal dhu ga yaka ḻay-ḻayyun ga djalkthun ŋunhi waluny ŋula nhäŋur malaŋuŋur dhäwuŋurnydja lakaranhanminyaŋur walalaŋgiyingalnydja walal, bili bitjan bili walal ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirrnydja ŋunhiwurrunhan bili yan, walalaŋguwuynhan walal mala-ŋurrkanhayŋunhany malaŋuny, ga djamarrkuḻi'nhan walalaŋ; bitjanna bili walal ŋuli ga yäkuny lakaraman walalany, yan bili-i-i ga djamarrkuḻi'wal walalaŋgalaŋuwal wapthun. Yurr ŋarrtjunmirra walal ŋuli ga ŋunhi yulŋuny ŋuriŋiyiny dhäwuy malaŋuy. Ŋunhiyiny nhakun yänan dhu ga ŋuriŋiyiny baḏuwaḏuyunna ḻiyan yolŋu'-yulŋunhan. Yanbi balaŋ walal dhu ga djämany manymakkuman yan, ga dhäwuny' walal dhu ga ŋunhi lakaranhamirr ŋunhiŋuwuynha bili yan ŋunhi nhä mala God-Waŋarrwuŋ guyaŋanhawuy ga nhirrpanawuy, walalaŋgiyingal walal märr-nhirrpanminyaraynha.
1TI 1:5 Yo, lakaraŋun walalaŋ ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ, walal dhu ḏaḏawyunna beŋuryiny ŋunhi nhäŋiniŋ'ŋurnydja romŋur lakaranhaminyaŋur, märr walal dhu ga nhinany ŋayaŋu-ḏarrtjalk muka, ga yakan walalany dhu ga buluny yätjkurr-lakaraŋ ŋuruŋuny ŋunhi ŋayaŋuynydja walalaŋgiyingal; walalnydja dhu ga ŋunhi yuwalkkuman yan nhakun märr-nhirrpanmirrnydja nhanŋuwuynha yan Garraywun, bala walal dhu ga yurrnha nhakun walalaŋguwuynydja walal märr-ŋamathinyamirr bala-räli'yunmirrnydja.
1TI 1:6 Yurr wiripuwurrnydja ŋunhi bilin nhakun gan ŋapa-bilyurra, ŋuyulkthinan gan dhiyakiyiny ŋunhi romgu dhunupawnydja; bitjanna bili walal ŋuli ga ŋunhi waŋanhamirrnydja ŋula nhaltjanmirra yan, mayali'miriwŋura dhäwuŋurnydja malaŋuŋur.
1TI 1:7 Be muka walalawuy ŋunhi djälthinany, walal dhu ga marŋgikumany yolŋunhany walalany ŋunhi bili yan Mawtjitjkuŋ romdja, yurr walal ŋunhi yakayi marŋgi ŋurikiyiny God-Waŋarrwalaŋawnydja ŋula nhaku malaŋuw. Waŋa warray walal ŋuli ga dhärukthu wuṉḏaŋarryuny, yurr yakan walal ŋuli gi ŋunhi dharaŋulnydja ŋunhany ŋunhi djinawa'wuynydja mayaliny' mala, nhä ga ŋunhi yuwalktja mayali'-lakaram God-Waŋarryu.
1TI 1:8 Yo, Limurrnydja dhuwal marŋgi ŋunhi dhuwal Mawtjitjkuny rom manymak warray, ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yolthuny yolŋuy ŋanya ŋamathamany dhuwaliyi romnha bäki.
1TI 1:9 Bili yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu romdja nhirrpar ŋula yolkuny dhuwurr-dhunupawnydja yolŋuw; ŋany ŋunhiyiny dhuwal ŋayi God-Waŋarryu romdja nhirrpar ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ dhuwurr-djarrpi'mirriwnha, raypirri walalaŋ ŋunhiyiny dhunupaw nhinanharaw, ḏaḏawmaranharaw walalaŋ beŋur ŋunhi yätjkurruŋur romŋur. Bili wiripuwurrnydja dhuwal yolŋu walal raypirri-waḏatjmirr yan baḏak, rom-bakmaranhamirr mala, ga yaka ŋayi ŋuli gi dhäruk märraŋ ŋula yolnha yolŋuny, gäna yan ŋayi ŋuli ga djäma nhanukiyingal ŋayi djälyu. Djämany ŋayi ŋuli ga ŋunhi romdja dharrwan mirithirra, bili ŋayi ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja dhuwalaŋuwuywun yan munatha'wuywun ŋula nhakuny malaŋuw. Bäyŋun ŋayi ŋuli gi ŋunhi guyaŋi God-Waŋarrnhany Bäpanhany; balanyayiny ŋayi ŋunhi yolŋu warku-ḏumurra, ga bumany ŋayi ŋuli ga yolŋunhany walalany murrkay'kuman yan, ga wiripuny ŋayi ŋuli ga galkipuynhan nhanŋuwuynha ŋayi ŋäṉḏi'mirriŋunhan ga bäpa'mirriŋunhan bumayi yan murrkay'kumdhi.
1TI 1:10 Wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋuli ga djäma marramban', ga wiripuwurrnydja ŋuli ga ŋunhi märranhamirr djarrpin', balanya nhakun ḏirramuny maṉḏa ŋuli märranhamirr ḏirramun yan maṉḏa, nhä mak miyalktja maṉḏa ŋuli märranhamirr miyalknha yan maṉḏa. Bawalamirra nhän mala djarrpin' dhikan walal ŋuli ga ŋunhi djämany bitjandhiny. Wiripuny walal ŋuli yolŋunhan gayulnha märram, manaŋirra nhakun walal ŋuli ŋunhiyiny, bala walal ŋuli djalimnha rrupiyawnha walalaŋguwuy walal, nhä mak wiripuny walal ŋuli ga lakaranhamirr nyäḻ'yunmirra, bala dhäwuny' lakaram djarrpi'kuman, yänan mayali'-gäman ŋunhi wiripuwurrunhan yolŋuny walalany. Bitjanna bili walal ŋuli ga djämany yätjkurra yänan walalaŋgiyingalnha walal guyaŋanharaynydja ga dhuwurryuny djarrpiy'nha; bäyŋun walal ŋuli gi ŋunhi malthurr God-Waŋarrwalaŋawnydja dhukarrwu dhunupawnydja.
1TI 1:11 Ga dhuwaliyi ŋunhi God-Waŋarryuny gurrupar romdja ŋurikiwurruŋguny ŋunhi dhuwurr-djarrpi'mirriwnydja yolŋuw walalaŋ, raypirri'yunna nhakun ga walalany yätjkurruŋura, bili walal yaka djäl ŋurikiyi ŋamakurruw dhäwuw ŋunhi ga lakaram God-Waŋarrwu märr-ŋamathinyawuy ga nhä malany ŋamakurr nhanŋu, ŋunhiyiny ŋamakurrnydja dhäwu ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar ŋarrakal djägalil.
1TI 1:12 Yo, ŋarrany ga dhuwal mirithirra buku-gurrpandja ŋanya Djesu-Christnhany ŋunhi ŋayi limurruŋ Garray, bili ŋayipi ŋarrany dhuwal djuy'yurrnydja dhiyak ŋamakurruwnydja dhäwuw lakaranharaw, ga bitjarryi bili ŋayi gurruparyi ŋarrakal ganydjarrnydja dhiyakiyi djämawnydja. Ŋarra ga buku-gurrpanna ŋanya, ŋunhi ŋayi ŋarrany märr-yuwalkthin dhiyakiyi djämaw nhanukiyingalaŋaw ŋayi, bala ŋayi ŋarrany yänan märraŋalnha yulŋuny, djaw'yurra beŋuryiny, bäydhi ŋarra gan ŋunhi ŋäthilnydja nhäŋal ŋanya nyinyaŋdhurr muka Djesunhany. Ŋarrany gan ŋunhi bumar ŋayaŋu-miḏikumar yolŋuny walalany nhanŋu, ga waŋan ŋarra gan ŋunhi nhanŋuwuynydja Garraywuny bitjarryi bili yan yätjkurruyaŋal, yurr ŋayipiny ŋarraku gan God-Waŋarrnydja mel-wuyurr yan, bili ŋarra gan ŋäthilnydja djäma ŋunhi bitjarryiny, märr-dhumbal'yurr manapar nhakun nhanŋu; yaka ŋarra marŋgi Djesu-Christku balanyamirriyyiny, ga yaka ŋarra gan märr-yuwalkthin nhanŋu Garraywu.
1TI 1:14 Yurr ŋayipiny ŋunhi limurruŋ Garraynydja bulu dhika mel-wuyunamirr, bala ŋayi yan ŋunhi ḻupmaraŋalnydja ŋarrany nhanukiyingalnha ŋayi märr-ŋamathinyaraynydja manymakthun ŋuriŋin. Ga bulu nhakun ŋayi ŋarrany yuṯakuŋalnydja, bala dhaŋaŋguŋalnha ŋarraku ŋayaŋuny nhanukiyingalnha ŋayi ŋuriŋi walŋaynydja, märr ŋarrany dhu ga yuwalkkuman yan märr-yuwalkthirrnydja nhanŋu, ga märr-ŋamathirryi ŋarra dhu ga ŋurukuwurruŋguny ŋunhi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, bili nhinany ŋarra ga dhuwal waŋganyŋura Djesu-Christkalnha yan.
1TI 1:15 Yo, dhuwandja ŋunhi dhäwu yuwalk yan. Ŋaliny dhu märraman warrpam'thunna dhuwandja dhäruk gam', Djesu-Christtja ŋunhi marrtjin räliny dhipalnydja munatha'lilnydja wäŋalil walŋakunharaw yan ŋurikiwurruŋ dhuwurr-yätjmirriw yolŋuw walalaŋ. Ga ŋarrany dhuwal balanyayi muka bili yan dhuwurr-yätjkurryi yan yolŋu, mirithirr yan ŋarra dhuwurr-yätjkurrnydja, djuḻkmaram ŋarra ga ŋunhiwurrunhany wiripuwurrunhany yolŋuny walalany.
1TI 1:16 Yurr ŋayipi ŋarraku ŋunhi mel-wuyurrnydja God-Waŋarr Bäpa, bala ŋayi ŋarrany yan dhawaṯmaraŋala walŋakuŋalnha, märr dhu ŋarrakalaŋuwurrnha yolŋuynydja walal nhäman ŋanya Djesu-Christnhany ŋunhi ŋayipi waŋgany yan mel-wuyunamirrnydja, ga ŋayaŋu-galkunamirrnydja. Bili mirithin ŋarra gan ŋunhi ŋaramurrthinany Djesu-Christkuny, yurr bäyŋun ŋayi ŋarrany bondiny dhä-gir'yunna ŋunhiŋuwuyyiny. Baḏak yan ŋayi gan galkurrnydja ŋarraku märr-yuwalkthinyarawnydja, märr dhu ŋunha wiripuwurrnydja marŋgithirra God-Waŋarrwuny ŋunhi ŋayiny mirithirr warray mel-wuyunamirr bukmakku yan ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ŋuli walal ŋathil dhu märr-nhirrpanmirr nhanukal Djesu-Christkal, bala walal dhu märraman ŋunhi walŋa-wiyinŋumirrinhany yuwalkkuman yan.
1TI 1:17 Go limurr buku-ŋal'yunna God-Waŋarrwuny, nhanŋuwuy ŋunhi ŋayipi yan waŋgany yuwalktja Waŋarr, ŋunhi ŋayiny ga nhina walŋa warray, bäyŋun dhu ŋayiny dhiŋgam. Yo, bäyŋu limurr gi dhuwal nhäŋuny ŋanya dhiyaŋuny bala limurruŋgiyingalnydja limurr maŋutjiy, bili ŋayiny yaka warray dhuwalaŋuwuy munatha'wuy. Ŋayiny ga nhina ŋunha djiwarr'ŋurnydja buŋgawa warray Ŋurruḏawalaŋu; ŋurruŋun ŋayi bukmakkuny yan ŋula nhakuny malaŋuw. Go limurrnydja wokthunna nhanŋu, märr-yiŋgathirra mirithirra, ga yäkuny ŋanya yindikuman garrwarkuman, bitjanna bili dhu wiyinŋumirra! Yo, yuwalk muka.
1TI 1:18 Dimithi, gäthu ŋarraku, ŋarrany dhuwal nhuŋu ga dhäruktja gurrupanna, yurr lakaramany ŋarra ga dhuwal ŋunhiyi bili waŋgany yan dhäruktja ŋunhi ŋayi nhaltjarr God-Waŋarryu gurrupar ŋäthil nhuŋu, ŋurikiwurruŋgalaŋuwurr ŋunhi dhäwu-gänhamirriwal yolŋuwal walalaŋgal dhäwukurr lakaranhawurr. Dhiyaŋiyin ŋunhi dhärukthuny nhe dhu ga marrtjiny manymakkumany, ga ganydjarrnydja nhuŋu dhu ga gurrupan, märr nheny dhu ga dhärra ḏälnha yänan, ga marrtjiny nhe dhu ga ŋunhi baḏaknha yan, bumany marrtji dhu ŋunhi yätjkurrunhany dhiyaŋiyin bili yan dhärukthuny God-Waŋarrwalnha.
1TI 1:19 Dhiyaŋiyiny ŋunhi dhärukthuny nheny dhu yuwalkkuman yan märr-nhirrpanmirrnydja God-Waŋarrwuny, ga djämany nhe dhu ga ŋamakurrnha yan, märr dhu nhokalnydja ŋayaŋuy yakan nhunanhany yätjkurr-lakaram. Wiripuwurrnydja yolŋu walal yaka muka yan buthuru-bitjuna ŋunhi gan nhaltjarr walalaŋgiyingalnydja ŋayaŋuy walalany waŋan, raypirri'yurr yätjkurruŋurnydja; baḏak yan walal gan djämany walalaŋgiyingalnydja walal djälyuny, bala walalaŋ ŋunhi märr-nhirrpanminyawuynydja bilin winya'yurra, bitjarrnha nhakun ŋuli ŋunhi marthaŋay marrtji guḻwuḻyunna, guṉḏawuŋ bakthunawuy.
1TI 1:20 Yo, dhuwaliyiny ŋunhi yolŋu maṉḏa Yaminiyany* ga Yaliktjandany, balanyayin maṉḏany ŋunhi ŋayaŋu ŋunhi nhakun maṉḏa ḏaḏawyurrnydja märr-nhirrpanminyaŋurnydja, bala maṉḏa yan gulŋiyinany yätjkurrulila. Bala nhakun ŋarrapin maṉḏany ŋunhi dhayuŋarnydja ŋurikalnha goŋlilnydja Mokuywala Djaytingala, märr maṉḏa dhu guyaŋany bala yan marŋgithirra, ga yakan buluny maṉḏa dhu ŋula wakalkum God-Waŋarrnhany yäku, ga yätjkurruyamany ga waŋa.
1TI 2:1 Dimithi, dhuwal ŋarra dhu ŋurruŋuny dhäwu lakaram nhuŋu. Buku-djulŋi marrkapmirr, dhäruktja ŋarrany märraŋun, bala lakaraŋun ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi yolŋuwal walalaŋgal, dhuwandja ŋunhi dhäruk gam'. Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal waŋgany-manapanmirrnydja, yurr bukumirriyamany nhuma dhu ga ŋunhi mirithirra yan, ŋäŋ'thundja God-Waŋarrnhany bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ. Yaka yan gi bukumirriyaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi galkipuywuny yolŋuw walalaŋ; ŋany bukumirriyaŋuny gi bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ. Ga biyakiyi bili buku-gurrpulyi gi ŋanyanhany God-Waŋarrnhany.
1TI 2:2 Ga bitjandhi bili yan nhuma dhu ga ŋunhi bukumirriyamdhi ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ buŋgawawnydja malaŋuw, ga bawalamirriw wiripuwurruŋ ŋurruḏawalaŋuw malaŋuw ŋunhi walalaŋgal dhuwal wäŋa ga yolŋu malany djägaŋur, märr limurr dhu ga nhinany manymakkuman yan marimiriwnha ga mägayan, märr limurr dhu ga nhinany märryuny-ŋupan ŋanyapinyan yan God-Waŋarrnhan yan.
1TI 2:3 Yo, manymak ŋunhi, ŋunhi limurr dhu ga bukumirriyamany bukmakkuny yolŋuw walalaŋ. Ga balanyarayyin dhu ŋunhi bukumirriyanharay ŋayipiny God-Waŋarrnydja limurruŋ Walŋakunhamirrnydja ŋayaŋu-ŋamathirr.
1TI 2:4 Mirithirr yan ŋayi ga djälthirrnydja God-Waŋarrnydja bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ walŋathinyarawnydja, bala walalnydja dhu marŋgithirra yan ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny nhanŋuny.
1TI 2:5 Bili waŋganynha yan ŋunha yuwalktja God-Waŋarr, ga balanyayi bili waŋganydhuyi yan yolŋuynydja ŋuli ga gäma yolŋunhany walalany galkikumany God-Waŋarrwalnydja, Djesu-Christthu yan ŋayipi, ŋuriŋiyi ŋunhi ŋayi gan nhinanany dhiyalnydja rumbalnydja yolŋu muka yan.
1TI 2:6 Yo, ŋunhiyin ŋunhi yolŋuny gurrupanminany ŋanyapinya ŋayi walŋany, nhakun ŋayin bukmaknhany yolŋuny walalany roŋanmaraŋalnydja balany God-Waŋarrwalnydja. Gatjuy nhäŋun walal, dhuwalatjandhin nhuma dhu ŋunhi nhämany dharaŋandja ŋunhi ŋayiny ga God-Waŋarrnydja yuwalk warray djälthirr ŋayi dhu walŋakuman bukmaknhan yänan yolŋunhany walalany.
1TI 2:7 Ga dhiyakiyi ŋunhi gämurruwny'tja ŋarranhany ŋayi God-Waŋarryu gänaŋ'maraŋalnydja, bala ŋayi ŋarrany djuy'yurra, märr ŋarra dhu ga lakaraman ŋurukuwurruŋguny ŋunhi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ bukmakku yan, ŋurikiwurruŋ ŋunhi Djan'tayilwu mala. Yuwalk yan ŋarra ga dhuwal lakaramany, yaka ŋarra gi dhuwal nyäḻ'yurrnydja. Ŋayi ŋarrany ŋunhi djuy'yurrnydja bala Djan'tayilwal yolŋuwal walalaŋgal lakaranharawnydja marŋgikunharawnydja, märr dhu walalnydja märr-yuwalkthirra, bala märraman ŋunhi God-Waŋarrwuny yuwalktja dhukarr.
1TI 2:8 Yo, dhiyakiyi ŋarra djälnydja nhumalaŋguny ḏirramuwurruŋguny ŋuli nhuma dhu ŋunhi waŋgany manapandja Garraywalaŋumirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhiliyiny ŋunhi buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur nhumany dhu ga bukumirriyamany goŋ-garrwarthirra, God-Waŋarrwalnha. Ga bukumirriyaŋuny walal gi yakan ŋula nhämirriynydja ŋayaŋuy dhaŋarinymirriynydja ga ŋaramurryuny.
1TI 2:9 Ga walalnydja dhu ga ŋunhi miyalkkurruwurrnydja dhaṯthunmirrnydja ŋamathanhamirra yan; yaka walal dhu ga ŋunhi dhaṯthunmirr girriy' ḻanydjatmaranhaminyarawnydja ga rom-nhänhamirrnydja ŋayi dhu ga, be nhaliynydja rrupiya-yindimirriynydja girriy' ga mel-wiḏi'mirriynydja bulayyu, ŋula nhaliynydja gulawuynydja, ga yaka walal dhu ga marwattja walalanhawuynha walal latjukunhamirr, balanyaraynydja romdhu ḻanydjatmaranhaminyaraynydja. Yaka dhuwaliyiny dhunupa ga ŋamakurr.
1TI 2:10 Walalnydja dhu ga ŋunhi djämany ŋamatham yan miyalkkurruwurruynydja, ga guŋga'yun walal dhu ga ŋunha wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, ga balanyarayyin djämay walal dhu ga ŋunhi yuwalkkumany dhika latju'yirrnydja God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur.
1TI 2:11 Yurr miyalkkurruwurrnydja dhu ga ŋunhi buthuru-bitjundja ŋuriki bili yan God-Waŋarrwalaŋaw dhärukkuny, ga marŋgithirrnydja. Yaka walal dhu ga guyaŋanhamirr walalanhawuynhany walal yanbi walal bilin djambatjnha God-Waŋarrwuny dhäwuw lakaranharaw, marŋgin nhakun bukmakkun. Yaka ŋarra dhuwal djäl balanyarawyiny, walal dhu ga ŋunhi miyalkkurruwurrnydja ŋurruŋu-djuḻkthun ḏirramuwurruŋguny. Miyalkthuny yanbi dhu ga dhuwal yaka marŋgikum ḏirramuwurrunhany; nhina ŋathil ŋayi dhu ga mukthun.
1TI 2:13 Bili ŋäthilnydja ŋunhi God-Waŋarryuny ŋamaŋamayurr Yadamnha* muka, ga dhäŋur beŋuryin ḏirramuwalnha ŋayi djäma Yepnhan.
1TI 2:14 Yaka ŋayi ŋunhi Yadamnhany mayali'-gänha ŋuriŋiyi bäpiynydja; ŋayi ŋunhiyi miyalk mayali'-gänhawuynydja ŋurukuŋdhiny ŋunhi bäpiwuŋuny, bala yan ŋayi gärrinan ŋunhiwiliyiny yätjkurrulila romlil.
1TI 2:15 Yurr God-Waŋarryuny ŋanya dhu ŋunhiyi miyalknhany walŋakumdhi dhuwalatjanna ŋunhi ŋayi dhu ŋuriŋiyi miyalkthu yothunhan gäma. Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhiyi miyalk bitjandja bili manymakkumany djäga ga rom-nhänhamirr ŋanyapinya ŋayi, ga märr-nhirrpanmirr ŋayi dhu ga Garraywalnydja yan, ga märr-ŋamathirr ŋayi dhu ga ŋunha wiripuŋuw yolŋuw, ga gänaŋ'maranhamirr ŋayi dhu ga ŋanyapinya ŋayi beŋuryiny ŋunhi yätjkurruŋurnydja romŋur, bala ŋayi dhu ga ŋunhiyiny miyalk nhina walŋan yänan God-Waŋarrwalnha gumurrŋurnydja.
1TI 3:1 Yo, dhuwandja yuwalknha yan dhäwu, ŋunhi ŋuli ga yolŋuy walal lakaram dhuwandja dhäwu gam', “Ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu djälthirr ŋayi dhu ŋurruŋu-djägamirrnydja ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, dhuwaliyiny manymak nhanŋu, bili ŋunhiyin ŋunhi yuwalktja mirithirrnydja ŋurruŋuny djäma.”
1TI 3:2 Yurr ŋayi dhu ŋunhiyiny ŋurruŋu-djägamirrnydja yolŋu Garraywalaŋumirriwnydja walalaŋ balanyan gam'. Nhinany ŋayi dhu ga ŋamathaman yan, märr dhu yakan ŋula yolthuny maḻŋ'maram nhanukal ŋula nhäny mala yätjkurrnydja. Ga nhinany ŋayi dhu ga ŋunhi miyalk-waŋganymirra yan; ŋunhi bili yan nhanŋuwuy miyalktja waŋgany yan ŋayi dhu ga ŋayathamany. Yakan ŋayi dhu ga ŋunhi malthun ŋurikiny ŋunhi nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi djälwu; ŋayiny ŋathil dhu ga ŋurruŋuny waŋanhamirr gulmaranhamirr ŋanyapinyany ŋayi beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja. Ga guyaŋany ŋayi dhu ga ŋunhi dhunupan yan; ḻiya-waŋganynha ŋayi dhu ŋunhiyi yolŋuny guyaŋanharawnydja. Yakan ŋayi dhu ga dharrwakumany guyaŋa. Ga märramany ŋayi dhu ga gumurr-ŋamathinyawurr yan ŋunhi mulkurunhany yolŋuny walalany nhanukiyingalnydja ŋayi wäŋalil, bäydhi ŋayi ŋunhi yakany gurruṯumirr nhanŋu galkipuynydja. Ga marŋgi muka ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwalaŋawnydja dhärukku, märr ŋayi dhu ga yuwalkkuman yan marŋgikumany yolŋunhany walalany.
1TI 3:3 Ŋunhiyiny waṉa-gänhamirrnydja yolŋu, yakan ŋayi dhu ga leŋu ŋänitjiyny'tja. Ga yakan ŋayi dhu ga ŋula mariny djäma ga bumany marrtji, ga ŋarrtjundja wiripuŋunhany yolŋuny walalany maḏakarritjthuny dhärukthu. Yänan ŋayi dhu ga marrtjiny gurrum'thunna, djämany marrtji bala ŋunhi yolŋunhany walalany; bäyŋun ŋayi dhu bondiny maḏakarritjthirr. Yakan ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu wanaŋa-ḏumurruyirr rrupiyawnydja.
1TI 3:4 Bitjanna bili ŋayi dhu ga ŋunhi djägany nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi galkipuywuny gurruṯumirriwnydja walalaŋ, raypirri'yunna ŋayi dhu ga walalany manymakkuman, märr dhu ga ŋuriŋiwurruyyiny djamarrkuḻiyny'tja nhanukal dhäruktja ŋanya märram muka, bala walalnydja dhu ga märr-ŋal'yunna nhanŋu.
1TI 3:5 Yo. Ga ŋuli nhanŋu dhu ga ŋurikiyiny yolŋuw waṉa-gänhamirriwnydja wäŋany dhärra dhurrŋimirrnydja yan, ga marimirrnydja, bili ŋayi ŋunhiyi ḏirramu yaka marŋgi nhaltjan ŋayi dhu ga marŋgikum nhanŋuwuy ŋayi djamarrkuḻiny' ŋunhalnydja banydji wäŋaŋurnydja. Ga nhaltjanna ŋayi dhu ga ŋunhi balanyayiny yolŋu djäga manymakkum ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, märr walalnydja muka dhu ga nhina ŋamathamdhi, ga waŋganyŋur.
1TI 3:6 Yo. Yakan ŋayi dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu bondiny ŋurruŋu-djuḻkthun; ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ga ŋunhi ŋuthanmaranhamirr ŋanyapinya ŋayi God-Waŋarrwal romdhu, märr ŋayi dhu ga yalalaŋumirrnydja yakan yindi lakaranhamirr ŋanyapinyany ŋayi. Ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi waṉa-gänhamirr yolŋu garrwarkunhamirrnydja, ŋayiny dhu God-Waŋarrnydja nhanŋu ŋaramurryirra, bitjanna nhakun ŋayi ŋunhi ŋäthil ŋaramurryin ŋurikiyi ŋunhi buŋgawaw Mokuywu.
1TI 3:7 Yo, waṉa-gänhamirrnydja dhu ga ŋunhi yolŋu nhina manymakkuman yan, ḏarrtjalknha yan ŋula nhämiriwnha, märr dhu yakan ŋula yolthuny yolŋuy walal warraŋulpuyyuny maḻŋ'maramany nhanukal ŋunhi ŋula nhäny mala yätjkurrnydja, märr dhu yakan ŋuriŋiyiny ŋunhi Mokuyyuny gaṯmaramany ŋanya ŋula nhaliynydja romdhu, bala galkirrinyamaramany.
1TI 3:8 Ga balanyayi bili ŋunhi wiripuny yolŋu waṉa-nhirrpanawuyyi yan guŋga'yunamirr Godkalaŋamirriwnydja malaw; ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhina ŋamathaman yänan. Yakan ŋayi dhu ga ŋula djäma ŋayaŋuy märrmayny'tja. Yuwalkkum yan ŋayi dhu ga ŋunhi guŋga'yundja yolŋunhany walalany waŋganydhun yan ŋayaŋuynydja. Ga yakan ŋayi dhu ga ŋunhi djäl-ḏumurruyirrnydja ŋänitjiwny'tja ḻukanharaw. Ga bäyŋuyi yan ŋayi dhu ga ŋunhi wanaŋa-ḏumurruyirr rrupiyawnydja.
1TI 3:9 Ŋany ŋunhiyi bili yan waŋganygu God-Waŋarrwu dhäruktja ŋayi dhu ga ŋayathamany baṯ-bitjandja, ŋunhin ŋunhi yuwalknhan dhäwuny' ŋunhi limurr ga ŋuriki märr-yuwalkthirra, dhuwaliyin ŋunhi dhäwuny' ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu bilin dhawaṯmaraŋala ṉapuŋga'lila nhirrparnydja limurruŋgalnha. Yuwalkkuman yan ŋayi dhu ga ŋunhi guŋga'yunamirrnydja yolŋuny marrtji nhanukiyingalnha yan dhukarryuny God-Waŋarrwalnha, ŋayaŋuynydja baḻanydjarratjarraynha.
1TI 3:10 Bäyŋun dhu ŋunhi bukmaktja yolŋu gärri ŋunhiwiliyiny djämalil; ŋurruŋuny ŋathil nhuma dhu ga nhäma ŋanya mala-djarr'yun birrka'yurr ŋanya, ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi rom-dhunupayirra maŋutjiŋura nhumalaŋgal, bala yurrnha ŋanya nhuma dhu nhirrpandja ŋunhiwiliyiny djämalil.
1TI 3:11 Ga dhuwandja rom miyalkku guŋga'yunamirriw. Ŋayiny dhu ga ŋunhi nhina ŋamatham yan dhika, ga guyaŋany ŋayi dhu ga latju'kuman yan, yakan djarrpi'kumany, ga yaka ŋayi dhu ga djäma ŋula nhaltjandja wakalkumany. Ga bäyŋuyi yan ŋayi dhu ga gäma ŋunhiny yätjkurrnydja dhäwu malany, ŋula yolnhany wiripuŋunhany yolŋuny gupa-waŋany, ga yaka ŋayi dhu ga malthun nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi djälwu. Ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny miyalk nhina märr-yuwalkthinyamirra yan, märr dhu wiripuwurruynydja yolŋuy walal dharaŋan muka ŋanya nhäma, ŋunhi ŋayi dhu ga djäma manymakkumany nhäny mala.
1TI 3:12 Ga ŋunhiny ḏirramu ŋunhi ŋayi guŋga'yunamirr waṉa-nhirrpanawuy Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, nhinany ŋayi dhu ga ŋunhi miyalk-waŋganymirra yänan, ŋunhiŋumirra bili yan ŋunhi nhanŋuwuynha miyalk. Ga bitjandhi bili ŋayi dhu marrtji ŋunhi nhanŋuwuy ŋayi djamarrkuḻi'nhany marŋgikumdhi manymakkum yan, ḏaḏawmaram dhu marrtji bala yätjkurruŋurnydja, märr nhanŋu dhu ga wäŋany dhärra manymaknha yan dhika ga mägayan.
1TI 3:13 Ŋuli ŋayi dhu ga ŋuriŋiyi yolŋuy waṉa-nhirrpanawuyyu djäma manymakkumany yan God-Waŋarrwuny, walalnydja dhu ga ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal nhämany ŋanya bala manymak-lakaraman, bala ŋayi dhu ga ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäruktja lakaram ŋula nhämiriwnha yan goramiriwnha, ga rum'rumdhunamiriwnha, bili mirithirra nhakun ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu märr-nhirrpanmirrnydja Djesu-Christkalnydja.
1TI 3:14 Dimithi, ŋarrany ga dhuwal gatjpu'yun, galki mak ŋarra dhu dhuwal marrtjin dhipaliyin, bala nhäŋun nhuna. Yurr yaka ŋarra marŋginy ŋunhi ŋarrany nhakun dhu gulmaram ŋula nhaliy gandarrŋurnydja. Bala ŋarra ga dhuwal yurrnha nhakun dhäruktja nhuŋu wukirri dhipal djorra'lilnydja, märr nhe dhu marŋgithirra nhaltjan dhu ga ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋu walal nhina ŋamathamany. Yo, God-Waŋarrwuny dhuwal yolŋu walal balanyan nhakun ŋunhi yolŋu walal ŋuli ga nhina waŋganyŋur buṉbuŋur, galkipuynha gurruṯumirra mala walalaŋguwuy walal; ga balanyayin nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋu mala waŋganynha yänan, ŋurikiny God-Waŋarrwu ŋunhi ŋayi walŋa-wiyinŋumirr warray. Yo, limurruŋgiyingalaŋuwurr nhinanhawurr ŋamathanhawurrnydja, limurrnydja nhakun ŋuli ga ŋunhiyiny Godkalaŋumirriynydja yolŋuy walal ŋal'maramany garrwarkumany ŋunhiyin nhanŋun yuwalknhan romnhany God-Waŋarrwun, märr ŋayi dhu ga marrtjin yan bala dhuwaliyiny rom bitjanna bili yan.
1TI 3:16 Yo, yuwalk dhuwal yulŋuny. God-Waŋarrwuny ŋunhi rom bulu warray yindi mirithirr ga dharrpal, yakan dhu ŋunhiyiny maḻŋ'maram ŋula yolthuny yolŋuy nhanukiyingalnydja ŋayi be guyaŋanharay djambatj-lakaranhaminyaraynydja. Yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny bili muka mel-gurrupar limurruŋ dhukarrnydja ŋuliwitjarra Djesu-Christkalaŋuwurrnha. Wiripuny limurr ŋuli ga ŋunhi yäku-lakaram ŋanya Djesu-Christnhany manikaykurra bitjanna gam', Djesu-Christtja ŋunhi milkunhamin ŋanyapinya ŋayi yolŋun yan rumbalnydja, ga ŋuriŋi God-Waŋarrwalnydja Birrimbirryu ŋanya lakaraŋal dhuwurr-dhunupan ŋayi, God-Waŋarrwun yan nhanŋuwuynha Gäthu'mirriŋuny. Ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhäwu-gänhamirriy yolŋuy walal ŋanya nhäŋalyi ŋunhi ŋayiny gan Djesuny dhiyalnydja nhinan munatha'ŋurnydja wäŋaŋur yolŋu muka yan rumbalnydja. Ga dhiyalnydja ŋunhi munatha'ŋurnydja ŋanya gan yolŋuynydja walal yäku-lakaraŋalnydja yindikuŋalnha, bäpurru'lila ga bäpurru'lila barrkuwatjthinany ŋayi yäkuny. Bala wiripuwurrnydja yolŋu walal yänan gan märr-yuwalkthinan nhanŋu, bala ŋayi ŋanya God-Waŋarryuny roŋanmaraŋalyi balayi djiwarr'lilyi, ŋunhiwiliyi nhanukiyingal ŋayi wäŋalil djeŋarra'mirrilila dhika.
1TI 4:1 Yo, Dhuyu-Birrimbirryuny ŋuli ga ŋunhi lakaram dhunupa limurruŋ bitjandja gam'. Ŋuriŋiny waluy dhä-dhawar'yunamirriynydja, wiripuwurrnydja yolŋu walal dhu gulyurra märr-yuwalkthinyaŋurnydja, yakan walal dhu gi ŋunhi buluny märr-yuwalkthirr ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny dhäwuw. Ŋany ŋurikin bili yan walal dhu gi ŋunhi buthuru-bitjurrnydja nyäḻ'wun birrimbirrwuny mayali'-gänhamirriwnha, ga malthundja walal dhu ga rirrakaywuny Mokuywalaŋawnha yan dhäwu-gänhamirriw walalaŋ, ŋunhi walal ŋuli ga marŋgikum yolŋunhany walalany nyäḻ'yun dhärukthuny.
1TI 4:2 Ga ŋuriŋiwurruyyiny yolŋuy walal mayali'-gänhamirriynydja mala ŋuli ga lakaram ŋula nhän nyäḻ'nha yan dhäwuny', bili walalaŋ ŋunhi ŋayaŋuny biliŋuwuynha dhiŋganhawuynha, yakan walal nhakun buluny marŋgi ŋurikiny ŋunhi, wanha ŋunhi yuwalktja dhunupany dhäwu ga wanha nyäḻ'.
1TI 4:3 Bala walal ŋuli ga ŋunhi dhäruktja gurrupanmirr yolŋuwalnydja walalaŋgal, dhar'thar-gurrupandja walalany bitjanna gam', “Nhumany dhu ḏirramuny ga miyalktja yakan ga märranhamirr; nhumany dhu ga nhina barrkuwatjnha yan, märrma'thirra ḻunin yan maṉḏa.” Ga wiripuny walal ŋuli waŋa bitjanna, “Yaka ḻuki ŋunhi ŋula nhäny mala ŋatha.” Bitjanna walal ŋuli ga ŋunhi waŋany. Yurr bukmak ŋunhi ŋathany mala ŋayi God-Waŋarryu djämany bukmakku yan yolŋuw walalaŋ ḻukanharawnydja, ga ŋunhi ŋali ŋuli ga märr-yuwalkthirrnydja God-Waŋarrnhany, ga marŋgithirr ga yuwalkkuny, ŋaliny dhu buku-gurrpan muka ŋanyanhany God-Waŋarrnhany ŋunhiŋuwuyyiny ŋathapuynydja malaŋuwuy ŋunhi ŋayi bokmar, bala yan ŋali dhu ḻukan ŋula nhäny mala ŋunhi ŋatha, bawalamirra yan.
1TI 4:4 Bili God-Waŋarryuny ŋunhi djäma ŋula nhäny mala bukmak yan manymak warrpam', ga yaka ŋali dhu ga ŋunhi ŋunhiyiny mala yätjkurr-lakaramany nyamir'yundja, bala gali'lila rulwaŋdhun; märramany ŋali dhu bukmak yan, bala buku-gurrpanna ŋanyanhany God-Waŋarrnhany ŋunhiŋuwuyyiny malaŋuwuy.
1TI 4:5 Bili ŋuriŋi God-Waŋarrwal dhärukthu ga limurruŋgal bukumirriyanharay, ŋaliny dhu yänan märraman ŋunhiyiny ŋatha God-Waŋarrwuŋuny yäraŋukunhawuynydja, bala yan ḻukan, märr dhu ŋuliwitjandhiny ŋathakurrnydja ŋayiny dhu God-Waŋarryuny limurrunhany marrtji ganydjarr-gurrupanna.
1TI 4:6 Yo, Dimithi, nhe dhu dhuwal lakaramany guyaŋanhamirriyamany ŋunhiwurrunhan Garraywalaŋumirrinhan yolŋuny walalany ŋunhiŋuwuynha mala ŋunhi ŋarra gan bilin nhakun lakaraŋala ŋäthil muka yan. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bitjandhiny djäma, ŋuriŋiyiny ga djämay maŋutji-lakaram nhunanhany ŋunhiyiny nhakun nheny yuwalknha yan manymaknha djämamirra nhanŋun Djesu-Christkun. Ga nheny dhu bitjandhi bili yan ŋuthanmaranhamirryi nhunapinyany nhe dhiyaŋiyi bili yan dhärukthuny waŋganydhu, ŋunhi limurr ga märr-yuwalkmirriyirra dhiyakiyiny dhärukku. Ga mukthurr yan gi bala marrtjiny dhiyaŋiyiny ŋunhi ŋamakurruynydja dhärukthu ŋunhi nheny bilin märraŋalnha bala yan malthurra.
1TI 4:7 Gänaŋ'maranhamirra nhunapinyany nhe beŋurnydja ŋunhi dhäwuŋur waŋaraŋurnydja malaŋuŋur ganydjarrmiriwŋurnydja; nhe balaŋ bäynha ŋula yakan marŋgithi God-Waŋarrwuny balanyarayyiny malaŋuy. Biyak bili yan gi ḏälkunhamirr God-Waŋarrwalnydja dhärukthu, märr nhe dhu ga yuwalkkuman yan nhinany nhanukalnha rom-dhunupany.
1TI 4:8 Manymak warray nhuŋu, ŋunhi nhe dhu ga rumbalnydja ḏälkunhamirr nhunapinyany nhe, märr nhe dhu ga waṉḏirrnydja ḏälnha yänan rumbalnydja. Yurr mirithirrnydja ŋunhi ŋamakurr nhuŋu, ŋunhi nhe dhu ga birrimbirrnha ḏälkunhamirr nhunapinya nhe ŋuriŋiyin djämay God-Waŋarrwala, bili ŋuriŋiyin nhe dhu ga ŋunhi nhinany ŋamathamany dhika dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, ga ŋunhal djiwarr'ŋurnydja yalalaŋumirrnydja.
1TI 4:9 Dhuwaliyin ŋunhi dhäruk yuwalktja; nhe dhu märraman bala yan warrpam'thunna dhuwaliyiny mala, bala yan märr-yuwalkmirriyin.
1TI 4:10 Bili bukmaknha limurr ga dhuwal djälthirrnydja, limurr dhu ga nhinany ŋamathaman yan dhäŋur beŋurnydja ŋunhi, ŋunhi limurr dhu dhiŋgamany. Ga dhiyakiyi gämurruwny'tja ŋali ŋuli ga ŋunhi nhakun mirithirrnydja ḏaḏawmaranhamirrnydja litjalanhawuynhany ŋali yätjkurruŋurnydja, bala ŋali ŋuli ga ŋunhi djämany mirithirrnydja nhanŋuny God-Waŋarrwuny, bili ŋalipiny dhuwal märr-nhirrpanminany ŋurikalyin yuwalkkalnha God-Waŋarrwalnydja walŋawalnha, ŋunhi ŋayi Walŋakunhamirr Garray bukmakku yan yolŋuw walalaŋ. Yuwalktja ŋayi dhu ŋunhi walŋakuŋuny ŋunhiwurrunhan bili yan yolŋunhany walalany ŋunhi limurr gan märr-nhirrpanmin nhanukal God-Waŋarrwal.
1TI 4:11 Yo, lakaraŋuny marrtji dhuwaliyi gämurruny' mala, biyakun yänan dhunupan dhawaṯmaraŋun bala yan ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ dhärukthuny ḏälyu yan, märr walalnydja dhu märraman ŋunhiyiny dhäruk, bala yan marŋgithirra.
1TI 4:12 Nheny dhuwal märr-yuṯa yan yolŋu, yurr yaka gi nhini biyakuny nhakun ŋunhi yothuny, wawuny ḻiya-dhumukthiny, märr walalnydja dhu bäyŋu muka nhunanhany yothu-lakaram, bala dhu buthuru-djaw'yunmirra walal nhuŋu dhärukkuny. Biyak nhininy gi ŋamathaŋ yan, ga waŋiny gi manymakkuŋ yan. Yuwalkkuŋ gi yan märr-ŋamathiny ŋunhi wiripuŋuwnydja yolŋuw, ga märr-yuwalkthiny gi God-Waŋarrnhany bukmakthu yan ŋayaŋuynydja nhokiyingal nhe. Nhininy gi ḏarrtjalk yan ŋula nhämiriw, märr dhu ŋuriŋiwurruynydja Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal nhäma muka nhuna, bala dharaŋana yan ŋunhi nhaltjanna walalnydja dhu ga nhina ŋamathamany, märr dhu walalnydja malthundhi munguyundhi marrtji bala nhuna.
1TI 4:13 Ga ŋunhi nhuma dhu Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal ḻuŋ'maranhamirrnydja waŋganydhirrnydja, bala nheny dhu maŋutji-ḻaw'maraman ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäruk wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ga waŋin marrtji lakaraŋun dhawaṯmaraŋun yan God-Waŋarrwuny dhäruk. Biyak bili marŋgikuŋuny marrtji bala walalany. Gatjuy djämany gi biyakiyin bili yan, ga yan bili ga buni ŋarra dhu.
1TI 4:14 Bilin nhakun nhe ŋunhi märraŋalnha God-Waŋarrwuŋuny mundhurr-gurrupanawuynydja ŋurikiyiny djämaw, balanyamirriy muka yan waluy ŋunhi walal gan waṉa-nhirrpanawuy djägamirr mala goŋ-ŋal'yurr nhokal bala bukumirriyaŋalnha nhuŋu; ga walalaŋgalaŋuwurra ŋayiny gan ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny lakaraŋala nhokal, ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu ga God-Waŋarryu djäma nhokalaŋawurr. Yakan ganarrthul ŋunhiyiny mundhurr, ga ŋapany-gurrupanmirr ŋurikiyi, yakan yan.
1TI 4:15 Biyak bili djämany gi ŋunhiyi malany, märr dhu ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal nhäman nhunanhany, ŋunhi nheny marrtji dhuwali ŋuthanna bala God-Waŋarrwalnydja romŋur.
1TI 4:16 Biyak bili waŋanhamirrnydja marrtji nhunapinyany nhe, dhä-birrka'yunmirra marrtji bala biyakun gam', “Nhä, yuwalk muka ŋarra ga dhuwal nhina God-Waŋarrwalnydja romŋur? Marŋgikumany ŋarra ga God-Waŋarrwalnydja dhärukthu dhawaṯmaramany dhunupa?” Bitjanna nhe dhu ga ŋunhi waŋanhamirrnydja nhunapinya nhe. Biyakiyin marrtji djämany bala yan, märr-mukthurra ŋuriŋiyi bili yan romdhuny, märr nhe dhu ga ŋunhi dhuwalatjandhiny romgurr walŋakunhamirra nhunapinya nhe, ga ŋunhiwurruny ŋunhi walal nhuna dhu ga ŋäma.
1TI 5:1 Yo Dimithi, ŋuli ŋayi dhu ga worruŋuynydja ḏirramuy djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja, ga nheny dhu yaka waŋa dhärukthu ḏälyuny ŋanyanhany balany ŋula nhaltjandja. Yän nhanŋu waŋiny dhunupa, märr ŋayi dhu dhunupayirr, yurr waŋiny ŋanya gurrum'thu dhärukthuny, biyak bili yan nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi waŋa nhokiyingalaŋuwal nhe bäpa'mirriŋuwal. Ga biyakiyi bili ŋunha ŋunhi yuḏayuḏanhany ḏirramuwurruny waŋi gi raypirri'yurryi, biyak bili yan nhaltjan nhe ŋuli ga ŋunhi waŋa nhokalaŋaw nhe yukuyuku'mirriŋuw, dhunupayam ŋanya.
1TI 5:2 Ga worru'-wurruŋunhany miyalkkurruwurruny nhe dhu ga ŋunhi waŋa bitjandhi bili yan ŋamathamdhi; waŋiny walalany biyak nhakun nhe ŋuli ga ŋunhi ŋäṉḏi'mirriŋuny nhuŋuwuy nhe waŋa. Ga maralmaralnhany miyalkkurruwurruny waŋi, ŋuriŋiyi bili yan dhärukthuny ŋunhi nhaltjan nhe ŋuli ga nhuŋuwuy nhe yapa'mirriŋuny waŋa, ŋayaŋuy ḏarrtjalkthu ga dhunupay.
1TI 5:3 Wiripuwurrnydja miyalkkurruwurr ŋunhi bilin nhakun dhuway-rakunymirra ga nhina, ga nhumany dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja mala guŋga'yunna walalany ŋunhiwiliyiny, ŋunhi walal ga nhinany goŋ-gänan, djägamiriwŋura.
1TI 5:4 Yurr ŋuli ŋayi ga ŋunhi ŋayatham djamarrkuḻi'nhany ga ŋula nhä'mirriŋunhany gutharra'mirriŋunhany ga gaminyarr'mirriŋunhany walalany nhanŋuwuy ŋayi, ŋunhiyiny nhakun walalawuynha dhu ga djägany nhanŋu ŋurikiyiny buku-gurthapuywuny miyalkku. Bili God-Waŋarrwuny ga ŋunhi rom waŋa bitjan, limurrnydja dhu gurrupandhi buku-roŋanmaramdhi ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal limurruŋ gan djäga djamarrkuḻiw' muka yan ŋäthil. Bala yan ŋayiny dhu God-Waŋarryuny yurrnha nhämany galŋa-djulŋithirra manapan, ŋunhi ŋali dhu marŋgithirrnydja dhiyakiyi romguny, bala yan dhäruktja märraman ŋanya.
1TI 5:5 Wiripuny ŋuli ga ŋunhi miyalk nhina dhuway-rakunymirrnydja goŋ-gänan, bili ŋayi ŋunhi djamarrkuḻi'miriw yan, ga bäyŋun nhanŋu ŋula galkipuynydja gurruṯumirr; yurr dhäŋur beŋurnydja ŋunhi nhanŋu dhuway'mirriŋuny bilin dhiŋgaŋalnha, ŋayiny gan ŋunhi märr-nhirrpanminany God-Waŋarrwalnha yan, ŋunhi ŋayi nhanŋu dhu ga djäga. Bala ŋayi ŋuli ga ŋunhiyiny miyalk bukumirriyamany bitjanna bili walu-ŋupanna yan ga munhamandhirra, ŋäŋ'thundja ŋayi ŋuli ga God-Waŋarrnhan yan, märr ŋayiny dhu ŋanya guŋga'yunna. Bala nhumany dhu ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal märr-ŋal'yundhi ŋurikalyiny miyalkkal, ga ŋäthilmirriyaŋ nhanŋu ŋula nhä mala gurrupul marrtji, märr ŋayi dhu ga yaka muka dhäparŋ'tja nhina ŋula nhäŋurnydja.
1TI 5:6 Ga wiripuny nhakun ŋunhi dhuway-rakunymirr miyalk, ŋayi ŋuli ga guyaŋanhamirr ŋanyapinya ŋayi yan, bala ŋayi ŋuli ga djalkthunna rrupiyany ŋula nhäny mala, ga ḻay-ḻayyundja ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋula nhäŋura yan mala romŋurnydja. Ŋunhiyiny miyalk, balanyan nhanŋu ŋayaŋuny nhakun dhiŋganhawuynha, bäydhi ŋayi ŋunhi rumbalnydja walŋa God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur.
1TI 5:7 Yo, nheny ŋathil dhu ŋunhi rom-lakaramany Godkalaŋumirriwal yolŋuwal walalaŋgal, märr dhu yaka muka ŋula yolthuny maḻŋ'maram walalaŋgal yätjkurrnydja. Ga biyak lakaraŋuny walalaŋgal gam'.
1TI 5:8 Nhumany dhu ga ŋunhi waŋga'-waŋganydja yolŋu walal djäga muka nhumalaŋgiyingalaŋawnydja nhuma gurruṯumirriwnydja walalaŋ, gurrupul muka marrtji ŋula nhäny mala walalaŋ. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bitjandhiny miḏikumandja djäga walalaŋ, ŋunhiyiny mayali' nhakun nhe bilyurra, dhukarrnha meṉguŋal God-Waŋarrwun, ga märr-nhirrpanminyawuynydja nhuŋu bäyŋun, wir'yunan. Ŋunhi nhe ŋuli gi yakany djäga walalaŋ manymakkuŋuny, ŋuriŋiyiny ga ŋunhi nhokalnydja yätjkurruynydja romdhu djuḻkmaraman ŋunhiwurrunhany ŋunhi märr-yuwalkthinyamiriwnhany yolŋuny walalany.
1TI 5:9 Dimithi, wukirriny nhe dhu marrtji ŋunhi yäkuny ŋunhiwurruny bili yan dhuway-rakunymirriny yolŋunhany walalany, ŋunhi walal ga nhina goŋ-gänan djägamiriwŋura. Yurr yäkuny nhe dhu wukirri dhipaliyiny djorra'lilnydja ŋunhiwurruny bili yan miyalkkurruwurrunhany ŋunhi walal bilin ŋayathaŋala dhuŋgarra 60-ny, ga yaka ŋunhiwurrunhany miyalkkurruwurruny dhä-gandarrpuynhany mala. Yo, ga yäkuny marrtji wukirri ŋunhiwurruny bili yan miyalkkurruwurrunhany, ŋunhi walal gan ŋäthil nhinan ḏirramuwurruŋgal waŋga'-waŋganygal yan, ŋunhiyin ŋunhi wiripuwurruynydja ŋanya ŋuli ga manymak-lakaraman. Yo, ga ŋuthanmaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi nhanŋuwuy ŋayi djamarrkuḻi'nhany ŋamathaŋal yan, ga gumurr-ŋamathin ŋayi gan ŋurikiwurruŋguny ŋunhi mulwu'-mulwurwuny nhanukiyingal ŋayi wäŋaŋurnydja. Ga djägany gurrum'thuna ŋayi ŋuli ganha ŋunhi walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ga yaka ŋayi ganha ŋula yindikunhaminyany ŋanyapinya ŋayi. Ga bitjarryin ŋayi gan ŋunhi borrmuŋuyaŋalnydja ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ganha galŋa-miḏikinya nhinanha, ga wiripuny ŋayi gan guŋga'yurr ŋunhi yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ganha gurrukanha ŋonuŋ. Ga bitjarrnha bili ŋayi gan ŋunhi djämany ŋamakurrnha yan, guŋga'yurrnydja marrtjin bala wiripuwurrunhany yolŋuny mala. Nhe dhu ga yäkuny nhirrpan djorra'lilnydja balanyayin ŋunhi yolŋunhany walalany buku-gurthapuynhany mala, märr nhumany dhu ga God-Waŋarrwuny mala ŋunhi djägan walalaŋ.
1TI 5:11 Ga ŋuli ŋayi ŋunhi dhä-gandarrpuynydja dhuway-rakunymirr, märr yuṯany nhakun yolŋu, yaka yänayiny ŋunhiyiny yolŋuny yäku nhirrpul dhipaliyi djorra'lil; ŋayi ŋuli bäynha malthurr nhanukiyingalaŋawnha ŋayi djälwu bala ganarrthula Djesu-Christnhany, bili ŋayi ga ŋunhi baḏak yan djälthirr wiripuŋuw nhakun ḏirramuw märranharaw.
1TI 5:12 Bili dhuwanna ŋunhi yakany ŋamakurr gam', ŋunhi ŋayi dhu ŋurruŋuny ŋathil dhawu'-nhirrpanmirr Garraywal, märr ŋayi dhu ga nhina nhanŋuwuynha yan Garraywun waŋganygun, ga dhäŋur beŋuryiny dhawu'-nhirrpanminyaŋurnydja, bala ŋayi dhu ḻiya-bilmaranhamirra ŋanyapinya ŋayi, bala ŋayi dhu märram wiripuŋunhan ḏirramuny, nhakun ŋayi dhu ŋunhiyiny bakmaraman ŋunhiyi romnhan dhäwu-nhirrpanminyawuynha. Ga dhuwaliyiny dhukarr ŋunhi yakan manymak.
1TI 5:13 Wiripuny ŋayi ŋuli ga ŋunhi dhuway-rakunymirrnydja miyalk nhina yänan nhakun djämamiriwnha, bala ŋayi ŋuli ga marrtjiny wäŋalila ga wäŋalila malaŋulil, gäma ŋayi ŋuli ga ŋula nhän dhäwu wiripu wiripun, yänan ŋayi ŋuli ga nhakun djarrma-gäman, ga marin djäma ŋuriŋiyiny dhäwuy.
1TI 5:14 Dhuwandja ga ŋarrapin waŋa Bolnha nhuŋu Dimithi. Bili dhuwaliyiny ŋunhi gämurru' ŋunhi ŋarra bili lakaraŋal ŋäthil yan. Manymak warray nhanŋu ŋurikiyi yuṯawnydja miyalkku, ŋayi dhu nhakun märram wiripuŋunhany ḏirramuny, dhäŋur beŋurnydja ŋunhi, ŋunhi dhu nhanŋuwuynydja dhuway'mirriŋu bilin bäyŋuthirra. Bala ŋayi dhu nhakun bulu yothu gäma, märr ŋayi dhu ga ḻay-ḻayyun ŋuriŋiyi djägay djamarrkuḻi'wal nhanukiyingalaŋuwal ŋayi ga wäŋay. Ga walalnydja dhu ŋunhi wiripuwurruynydja yakan maḻŋ'maram yätjkurrnydja nhanukal, ga waŋany walal dhu ga yätjkurruyamany bäyŋun bukmakkuny yolŋuw walalaŋ Garraywalaŋumirriwnydja mala.
1TI 5:15 Bili wiripuwurrnydja ŋunhi miyalkkurruwurr yuḏayuḏa dhuway-rakunymirra mala, bilin gan bilyurra Garraywalnydja, bala walal gan malthurrnydja ŋurikin yätjkurruwnha Djaytingun dhukarrwuny.
1TI 5:16 Yo, ŋuli nhe ŋula yol Garraywalaŋumirrnydja miyalk galkipuynydja gurruṯumirr ŋuriki dhuway-rakunymirriwnydja miyalkku, nheny dhu ga yänan djägan ŋurikiyiny miyalkku, märr ŋayi dhu ga ŋunhiyiny nhina nhokal muka djägaŋur, märr dhu ga ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋu walal djägany ŋurikiwurruŋgun bili yan buku-gurthapuywun mala, ŋunhi bäyŋu walalaŋ gi galkipuy gurruṯumirr mala nhini.
1TI 5:17 Yo, nhumany dhu ga ŋunhi märr-ŋal'yun yan ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal waṉa-nhirrpanawuywalnydja djägamirriwal mala, ŋunhi walal ŋuli ga waṉa-gäma nhumalany ŋamatham yan, ga djäga walal ŋuli ga manymakkum yan wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ. Mirithirr yan nhuma dhu ga ŋunhi djägany walalaŋ, bili walal ŋuli ga ŋunhi mirithirr yan djämany, djawarrkthundja ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäruk, ga bulu marrtji marŋgikumany muka warraŋulkumany ŋunhiyi dhäruknhany. Yo, ga märryu-dhapinyaynha nhuma dhu ga ŋunhi buku-roŋanamaramany walalaŋ rrupiyany ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy mala.
1TI 5:18 Bili ŋunha ga ŋäthiliŋuynydja djorray' lakaram bitjan gam', “Ŋunhi ŋuli marrtji bulikiyny'tja djäma dhurrpa'-dhurrparamany ŋathanhany malany maŋutjinhany, gänaŋ'maramany marrtji beŋurnydja ŋunhi dhukunŋurnydja, yaka ŋanya dhäny ḏapmaraŋ; yänan ganarrthula ŋunhiyiny, märr ŋayi dhu marrtji ḻuka muka ŋathany beŋuryiny ŋunhi.” Ga wiripuny ŋunha ga djorray' lakaram bitjan gam', “Ŋunhi dhu ga yolŋuy djäma guŋga'yundja nhuna, nheny dhu nhanŋuny gurrupandhi balany buku-roŋanmaramdhi ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy.”
1TI 5:19 Ga ŋuli ŋayi dhu ga waŋganydhuny yolŋuy nhakun lakaram dhäwuny', yanbi ŋayi gan ŋuriŋiyi wiripuŋuy waṉa-nhirrpanawuyyu yolŋuy Garraywalaŋumirriy djäma yätjkurruyaŋal, nheny dhu ŋathil yaka yänayiny märr-yuwalkthirr ŋurikiyiny dhärukku waŋganyguny yan. Ŋurruŋuny ŋathil maḻŋ'maraŋ maŋutji-marŋgimirriwal yolŋuwal walalaŋgal ŋula nhämunhawal, nhä ŋunhiyi yuwalk dhäwu, ga lakaramany walal dhu ga ŋunhi, ŋunhi bili yan waŋgany dharaŋana dhäwuny', bala nheny dhu yurrnha märr-yuwalkmirriyirrnydja.
1TI 5:20 Ga ŋuli nhakun ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuy bilin djäman yätjkurruyaŋalnha, ga nheny dhu yurrnha raypirri'yundja ŋanya, waŋiny dhärukthuny ḏälyun ŋanya, milman bukmakkalnha yan ŋurikiwurruŋgal yolŋuwal walalaŋgal Garraywalaŋumirriwal, märr dhu walalnydja wiripuwurruynydja nhäman ŋanya, bala walalnydja dhu ŋunhalnydja märr-barrarirra balanyarawyiny yätjkurruwnydja djämaw.
1TI 5:21 Dimithi, buthuru-bitjurrnydja yuwalkkuŋun yänan, ŋamathaŋun. Dhuwandja ŋarra ga lakaram nhuŋu ŋunhi milman God-Waŋarrwala ga Djesu-Christkalnha, ga djiwarr'puywalnha yolŋuwal walalaŋgal. Ŋayathulnydja gi baṯ-biyakun yan dhuwaliyiny ŋunhi rom malany ŋunhi ŋarra gan lakaraŋal nhuŋu. Nhe dhu ga nhämany bukmaknha yan yolŋunhany walalany rrambaŋiyaman yan waŋganyguman, yakan gänaŋ'maraŋuny.
1TI 5:22 Ga yaka yänayiny nheny bondiny nhirrpul ŋula yolnhany yolŋuny Garraywalnydja djämalil; bulnha ŋathil gi nhäŋu ŋanya, bala yurrnha nhe dhu goŋ-ŋal'yundja muḻkurrlilnydja nhanukal, gänaŋ'maramany ŋanya ŋurikiyiny djämaw Godkalaŋuwnydja. Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋuriŋiyi yolŋuy ŋula nhäny yan djäma yätjkurrnydja, dhäŋur beŋurnydja ŋunhi nhe ŋanya bilin nhirrparnha, ŋunhiyiny nhakun nheny djäma yätjkurryi, rrambaŋin nhuma ŋuriŋiyin yolŋuy. Nheny yanbi dhu ga ŋunhi nhina ḏarrtjalknha yan dhika ŋula nhämiriwnha, gänaŋ'thunna dhu ga yätjkurruŋurnydja malaŋuŋur.
1TI 5:23 “Yurr yaka nhe dhu ŋunhi ŋuḻkthun gapuny waŋganydja. Wiripuny nhe dhu ŋunhi ḻuka wiyika muka borum ŋänitji, yurr gaŋga ŋuḻkthurrnydja ḻurrkun' yan, bili ŋunhiyiny balanya nhakun mirritjin'nha nhokalaŋaw guḻungun dhiyakiyi yarrpalanygunharawnha, bili wiripuny nhakun nhe ŋuli ga rirrikthun dhuwali ŋunhi guḻun nhuŋu.”
1TI 5:24 Yo, wiripuny ŋuli ga yolŋuy djäma yätjkurrnydja mel-warraŋulnha, bala dharrwaynydja ŋuli yolŋuynydja walal nhämany, bala yan marŋgithirra nhanŋu yätjkurruwnydja; ŋuriŋiyiny dhu nhakun yolŋuy dhä-gir'yunawuynha märraŋ yalalaŋumirrnydja. Ga wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋuli ga ŋayaŋuŋur yätjkurr ŋorra djuḻuḻ'maranhawuynha yan; ŋunhiyin ŋuli gi bäyŋuny nhäŋu wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy, yurr yalalany ŋayi dhu ŋunhiyi mala ŋurru-dhawaṯthunna marrtji warraŋulthirra bukmakkun yan nhänharawnha ga marŋgithinyarawnha.
1TI 5:25 Ga balanyayi bili ŋupanayŋuyi, bukmakthuny ŋuli ga ŋunhi nhäman ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy mel-gurrupandja djämany ŋula nhäny mala ŋunhi ŋamakurrnydja. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋula yolthu yolŋuy ŋamatham djäma gayulnydja nhakun, yakan dhu ga ŋunhiyiny nhanukuŋ djämapuy ŋorra djuḻuḻ'yunawuy wiyindja, dhawaṯthurra boŋguŋ yan warraŋulthin.
1TI 6:1 Ga ŋunhiny ḏapmaranhawuynydja djämamirr yolŋu, ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny märr-ŋal'yundja ŋurikin bili yan buŋgawa'mirriŋuwnha nhanukiyingalaŋaw ŋayi, ga dhäruktja ŋayi dhu ga märram ŋanyapinyan yan, märr dhu ga yaka muka ŋula yolthuny yolŋuy yätjkurr-lakaramany God-Waŋarrnhany yäku, ga nyamir'yundja dhuwaliyiny dhäwu, ŋunhi limurr ŋuli ga marŋgikum walalany.
1TI 6:2 Ŋuli ŋayi ŋunhi ŋurikiyi djämamirriwnydja buŋgawa'mirriŋuny yuwalktja ŋunhin God-Waŋarrwun yolŋu, ŋunhiyiny nhakun maṉḏa wäwa'manydjin. Yurr ŋayiny dhu ga ŋuriŋiyiny djämamirriynydja yolŋuy yakan ŋanyanhany buŋgawa'mirriŋunhany nhanŋuwuy ŋayi märr-yuḻkthundja; yänan bala ŋayi dhu ga djämany manymakkuman dhikan nhanŋu yulŋuny, bili ŋayi ga yuwalktja ŋunhiyi guŋga'yundja ŋunhiwurrunhan yolŋuny walalany märr-yuwalkthinyamirrinhan mala, ŋunhiwurruny bili yan ŋunhi nhanŋuwuynha marrkapnhan wäwa'mirriŋuny mala. Dhuwaliyi mala ŋunhi nhe dhu ga Dimithi lakaramany yolŋuwalnydja walalaŋgal, marŋgikumany walalany. Lakaraŋuny gi mirithin yan, märr dhu walalnydja dhuwaliyiny dhäruktja ga märraman bala yan.
1TI 6:3 Yuwalktja dhuwal dhäruk nhanŋu limurruŋgalaŋaw Garraywu Djesu-Christku, ga dhuwali ŋunhi dhäruktja nhanŋu manymaktja raypirri'yunarawnydja ga marŋgi-wurrupanarawnydja Godkalaŋawnydja romgu, yurr ŋayiny ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi nyäḻ-lakaranhamirrnydja yolŋu marŋgi-gurrupanamirr ŋayiny dhu ga ŋunhi wiripun rom malany marŋgi-gurrupan, ga ḻikandhu-ŋurrkamany ŋayi dhu ga ŋunhi nhanŋun Garraywun Djesu-Christkun marŋgi-wurrupanawuynydja, ŋunhi yuwalknha manymak.
1TI 6:4 Ŋayiny ŋuli ga ŋunhiyiny yolŋu nyäḻ-ḏumurrnydja yänan ŋanyapinya ŋayi yindikunhamirra nhakun, yanbi ŋayi marŋgin warrpam'nha bukmakkun, yurr bäyŋu warray ŋayi yuwalktja marŋgi, bili guyaŋa ŋayi ŋuli ga djarrpi'kum yan. Bitjan bili ŋayi ŋuli ga ŋunhi waŋany dhä-ḏälthirra yan, yänan nhakun ŋayi ŋuli ga ŋunhiyiny yay'yayyunna, bili waŋany ŋayi ŋuli ga ŋunhi dhäruknha yan waŋganynha. Yakan balanyayiny ŋamakurr, bili beŋuryiny dhu ŋunhi dhawaṯthun dharrwan mirithirra yätjkurrnydja malany, balanyan mala gam'. Yolŋuny walal dhu ga maŋutji-ḏiy'yunmirra, bala dhu ḻatjuwarr'yunna wiripuwurrnydja barrkuwatjthirra, bala walal dhu ga nhakun ŋunhi gupa-waŋanhamirrnydja bala-räli'yunmirra yan, ga wiripuny walal dhu ga nhakun galka-birrka'yunmirra.
1TI 6:5 Bitjanna bili walal dhu ga ŋunhi ŋarrtjunmirra yan, bili muḻkurrnydja walalaŋ ŋunhi guyaŋanharawnydja waŋaran ga djarrpin', bili walal ŋunhi ḏiltjin gurrupanmin ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny romgu. Ŋunhiyiny nhakun walal ŋuli ga yänan märr-warku'yunmirra, yanbi walal ŋunhi Garraywun yolŋu mala, bili walal ŋuli ga guyaŋanhamirrnydja ŋunhi bitjanmirra, yanbi walal dhu ḻukunydja'yirra, ga märram walal dhu ŋula nhän mala ŋamakurrnha balanyarayyiny romdhu.
1TI 6:6 Yuwalkkumany dhu ŋunhi yolŋu ḻukunydja'yirrnydja, ŋunhin yolŋu ŋunhi ŋayi dhu ga yuwalkkum yan nhina God-Waŋarrwal romŋur, ga märr-ḏaw'yun ŋayi dhu ŋuriŋiyi bili yan romdhu.
1TI 6:7 Yaka gi djälthi mirithiny dhuwalaŋuwuywuny munatha'wuywuny ŋula nhaku malaŋuw, bili limurrnydja dhuwal dhawal-guyaŋanany dhiyalnydja wäŋaŋur munatha'ŋurnydja goŋ-waŋara muka yan ŋula nhämiriw, ga ŋunhi ŋali dhu dhiŋgamany, bala ganarrthaman dhuwandja munathany' wäŋa, bäyŋun ŋali dhu ŋunhi gäŋuny ŋula nhäny mala.
1TI 6:8 Yo, ŋunhi ŋali ga nhakun ŋatha ŋayatham ganany', ga girri' malany gurrukanharawnydja, ŋuriŋin bili ŋali dhu ŋunhi ŋayaŋu-ḏaw'yundja.
1TI 6:9 Bili ŋunhiny yolŋu wanaŋa-ḏumurrnydja, guyaŋa ŋayi ŋuli ga nhanŋuwuy ŋayi ḻukunydja'kunhaminyaraw, ŋanyanhany dhu ŋunhiyiny yolŋuny garrpinna dhuwalaŋuwuyyun munatha'wuyyun ŋula nhaliy malaŋuy, bili bitjan bili ŋayi ga ŋunhi ŋoy-ŋapu'yundja bawalamirriwnha yan ŋula nhakuny malaŋuw, ga ŋuriŋiyin romdhuny ŋanya ŋuli ga ŋunhi dharrwunumany ŋula nhakun malaŋuw bawalamirriwnha yätjkurruwnydja. Dhuwaliyiny rom bawa'mirra nhakun, bili ŋunhiyiny dhu yolŋuny walŋa-winya'maraman balanyarayyiny romdhu ŋoy-ŋapu'yunaraynydja, ŋunhiyiny nhakun ŋanya ŋuli ga barrkukuman manymakŋurnha romŋur ga mägayaŋura, bala nhanŋu dhu ŋunhi walŋany baḏuwaḏuyundja ŋuriŋiyin bili yan nhanukiyingalnha ŋayi djälyuny.
1TI 6:10 Yo, ŋunhi ŋuli ga nhakun yolŋu djälthirr mirithirr rrupiyawnydja, ŋunhiyiny ŋoy-ŋapu'yunamirrnydja rom ŋuli ga ŋorra ŋunhal ŋayaŋuŋur nhanukal, balanya ŋunhi rumbalnydja nhakun maŋutji ŋatha, bala beŋuryin dhu ŋunhi dhawaṯthundja bawalamirra ŋula nhäny mala yätjkurrnydja. Wiripuwurrnydja bilin bilyurra gan God-Waŋarrwalnydja bili ŋuriŋiyi walalaŋgiyingal ŋoy-ŋapu'yunaray romdhu, ŋunhi walal gan djälthin mirithin rrupiyaw; bäyŋun ŋayi gi märr-yuwalkthi Garraynhany buluny, bala ŋayaŋuny nhanŋu ga bitjanna bili dharpumany warwuynha ga ŋula nhaliynha galŋa-miḏikinyamirriynha romdhu.
1TI 6:11 Yurr nheny dhuwal Dimithi nhanŋuwuynha yan yolŋuny God-Waŋarrwun, bilin nhakun nhe ganarrthaŋala ŋunhany ŋunhi rom; yaka nhe dhu ga nhakun buluny ŋoy-ŋapu'yun ŋula nhakuny malaŋuw rrupiyawnydja ga bulu munatha'wuywu ŋula nhaku malaŋuw. Nheny dhu ga ŋunhi gatjpu'yundja dhiyakun malaŋuw yan gam'. Nhe dhu ga djämany ŋamathaman yan, ga nhina nhe dhu ga God-Waŋarrwal yan romŋurnydja. Märr-nhirrpanmirrnydja nhe dhu ga Garraywal yan, ga yuwalkkum yan nhe dhu ga märr-ŋamathirrnydja wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ. Bitjanna bili yan nhe dhu ga marrtjiny marimirriwurrnha ŋula wanhawitjandja, ga yaka nhe dhu ŋunhi gandarrŋurnydja ḏaḏawyun. Guŋga'yun nhe dhu marrtji bala wiripuwurrunhany yolŋuny walalany gurrum'thun yan. Ga balanyarawyin malaŋuw nheny dhu ga ŋunhi mirithirrnydja djälthirr.
1TI 6:12 Yuwalkkuŋuny gi mirithiny märr-yuwalkthi God-Waŋarrnhan yan, ga ŋayathulnydja gi mirithiny baṯ-biyakuny nhanŋuwuynha yan romdja God-Waŋarrwun, biyak nhakun ŋuli ga ŋunhi yolŋu waṉḏirr mirithirr yan, märr ŋayi ŋuli ŋunhi märraman ŋunhalnydja bala ŋula nhäny ŋunhiŋuwuyyiny waṉḏinyawuy. Yurr nheny dhu ga ŋunhi mirithirra yan waṉḏirrnydja ŋuriŋi warray ŋunhi God-Waŋarrwal dhukarryuny, ŋunhi ŋayi nhuŋu wäthurr yäku-lakaraŋal nhuna milma yolŋuwal walalaŋgal.
1TI 6:13 Dimithi, dhuwandja ŋarra ga dhäruk-gurrupanmirrnydja nhokal mirithirra, yuwalknha yan ḏälyun dhärukthuny; lakaramany ŋarra ga dhuwal yäkuynydja God-Waŋarrwal yan ga bulu nhakun dhunukuŋur nhanukal, ŋurikalyi ŋunhi ŋayi yuwalk yan walŋa-gurrupanamirrnydja bukmakku yan ŋula nhakuny malaŋuw, ga wiripuny nhanukal yäkuy Djesu-Christkal ga dhunukuŋur nhanukal, ŋarra ga waŋa. Ŋurikalyin ŋunhi ŋayi yuwalk yan waŋan milma, warralkunhamin nhanukal Bäylitkal, ŋunhi ŋayi gan yuwalk yan märr-yuwalkthin nhanŋu God-Waŋarrwu.
1TI 6:14 Dhuwal ŋunhi ḏälnydja dhäruk ŋarra nhuŋu ga gurrupan gam'. God-Waŋarrwuny dhuwal rom ḏarrtjalk warray, gänaŋ'thun ga, ga nheny dhu ga ŋunhi nhina ŋamathaman yan ŋula nhämiriwnha ŋunhiliyi bili yan romŋurnydja waŋganyŋur, märr nhokal dhu yaka ŋula yolthuny maḻŋ'maram ŋula nhä yätjkurrnydja malany, yan bili-i-i ga ŋayipi dhu Garray Djesu-Christ buna.
1TI 6:15 Yo, yuwalk muka ŋayi dhu ŋunhi marrtjiny räliny, bili ŋayipi dhu ŋunhi God-Waŋarryu djuy'yundja ŋanya räliny ŋuriŋi bili waluynydja ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋayipi nhirrpar, ŋuriŋiyi God-Waŋarryu ŋunhi ŋayi ga ŋunhayi nhina ŋayipi waŋgany yan Ŋurruŋu ga Djeŋarra'mirrnydja. Yo, ŋayipin yan ŋunhi waŋganynha Ŋurruḏawalaŋuny bukmakkuny yan buŋgawaw malaŋuw, ga ŋayipiyi yan ŋunhi Garraynydja ŋurikiwurruŋguny ŋunhi wiripuwurruŋguny garraywu malaŋuw.
1TI 6:16 Ŋayipi ŋunhi waŋgany walŋa-wiyinŋumirrnydja Waŋarr, ga nhinany ŋayi ga djarraṯawun'ŋura, djeŋarra'yirrnydja ga dhika; bäyŋun dhu ŋayi ŋunhi yolŋuny galkithirr ŋunhiwiliyiny baḏayala'lil gänany ŋayipiny. Yaka ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy ŋäthil nhänha God-Waŋarrnhany, ga bäyŋuyi ŋuli gi dhiyaŋuny bala ŋula yolthuny ŋanya nhäŋu. Go limurrnydja märr-ŋal'yunna nhanŋuwuynha yan, bili ŋayipi muka ŋunhi wäŋa-waṯaŋuny limurruŋ. Bukmak nhä mala dhika warrpam' yan nhanukiyingal goŋŋur, ga nhinany ŋayi ga ŋunha mirithirra ganydjarr-ḏumurra, bitjanna bili dhu. Go limurrnydja wokthunna nhanŋu. Yo, yuwalk muka.
1TI 6:17 Dimithi, lakaraŋun ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi ḻukunydja'mirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal ga ŋayatham dharrwa mirithirr ŋula nhä malany dhuwalaŋuwuy munatha'wuy, ga waŋi raypirri'yurrnydja walalany biyakun gam', “Yaka gi garrwarkunhamirrnydja nhunapinyany nhe, yanbi nhe garrwarnha mirithirra wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal. Ga yaka gi guyaŋi biyakuny yanbi nhe dhu ga ŋamathamany nhina ŋuriŋiyiny ŋula nhaliynydja malaŋuy ŋunhi dhu gi dhulwirmirriyin, bala dhu winya'yunna, buḻ'waŋdhunna dhu. Yaka märr-ŋal'yurr gi ŋurikiny ŋunhi ŋula nhakuny malaŋuw. Bili ŋayipin waŋganydhun God-Waŋarryun ŋuli ga gurrupan ŋula nhäny mala yuwalktja ŋamakurr, yurr ŋayi dhu ŋunhi gurrupandja marrtji rarryu'-rarryunna wetjthuny dhapinyaynha bukmakkal yan limurruŋgal, märr ŋaliny dhu ga nhina ŋayaŋu-djulŋithirra dhikan mirithirra.”
1TI 6:18 Ga lakaraŋdhi bulu nhakun ŋurikiwurruŋguny ḻukunydja'mirriwnydja yolŋuw walalaŋ, walal dhu djäman ŋamakurrnydja, ga gurrupandja walal dhu marrtji märryuny dhapinyaynha, djulu'-djululuyunna marrtji dhu wiripuwurruŋguny, nhakun bawalamirriwnha yänan, märr walalnydja dhu ga nhina yuwalknha ḻukunydjan' God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur.
1TI 6:19 Yo, ŋunhi ŋali dhu gurrupan yänany wiripuwurrunhany yolŋuny walalany nhakun märryu-dhapinyaynydja, ŋunhiyiny nhakun ŋali ga bukulil ŋal'maram litjalaŋguwuynha ŋali balan djiwarr'lila, märr ŋaliny dhu ga yalalany nhina ŋamathaman ŋunhaliyiny. Lakaraŋuny walalaŋ biyakiyin, märr ŋunhalnydja walal dhu märram yuwalknhan walŋany, bala walal dhu ga nhinany ŋamathaman yänan wiyinŋumirra.
1TI 6:20 Marrkapmirr Dimithi, ŋayathulnydja gi baṯ-biyakun yan dhuwaliyi dhäruktja Garraywuny ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar nhokal djägalil, bala gänaŋ'maranhamirra nhunapinyany nhe beŋurnydja ŋunhi ŋula nhäŋurnydja mala dhäwuŋur nhäŋiniŋ'ŋurnydja, ŋunhi walal ŋuli ga be lakaranhamirr ḻiya-djambatjthinyawurr guyaŋanhawurr walalaŋgiyingal walal. Yaka gi ḻay-ḻayyurr ŋuriŋiny mayali'miriwyuny dhäwuy malaŋuy.
1TI 6:21 Wiripuwurrnydja gan yolŋu'-yulŋu bilin märr-yuwalkthinan ŋurikiyiny be nhakuny nyäḻ'wuny dhärukku, yanbi ŋunhiyin djambatjtja guyaŋanhawuy, bala ŋunhi ŋuriŋiyin walalanhany bilmaraŋal dhipuŋurnydja ŋunhi yuwalkŋurnydja dhukarrŋur; bilin walal nhakun ŋunhi winya'yurra Garraywalnydja, bili bäyŋun buluny walal ŋuli gi märr-yuwalkthi Garraynhany. Ŋayipin dhu ga ŋunhi nhuna gämany God-Waŋarryun nhanukiyingalnha ŋayi märr-ŋamathinyaraynydja. Ga bilin dhuwal dhiyalnha dhäwuny' dhawar'yurr.
2TI 1:1 Marrkapmirr Dimithi, dhuwandja dhäruk wukirriwuy ŋarrakuŋun Bolwuŋun nhuŋu, ŋunhi ŋarrapiny dhuwal yolŋu Djuy'yunawuy warray Djesu-Christkuŋ, yurr God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi ŋarrany nhirrparnydja dhiyakiyiny djämaw, bili dhuwal nhanŋu ŋayaŋu. Ga djuy'yurrnydja ŋayi ŋarrany ŋunhi God-Waŋarryuny djawarrkthunarawnha yan nhanukalaŋawuynha Djesuwalaŋawuynha, ŋunhi ŋayin wäwunguŋal yuwalktja walŋa, nhaltjan ŋayi ŋuli ga walŋakum yolŋuny walalany God-Waŋarryu nhanukalaŋuwurra yan Djesu-Christkalaŋuwurra.
2TI 1:2 Ŋarra nhuŋu ga dhuwal wukirriny Dimithi, bili nheny dhuwal balanya nhakun yuwalknha yan marrkapmirra gäthu'mirriŋu ŋarrakun. Dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman nhuŋu yulŋuny, märr dhu God-Waŋarryuny Bäpaynydja ga Garrayyuny Djesu-Christthuny gämany ga nhuna galkin yan nhanukiyingalnha ŋayi ŋuriŋin märr-ŋamathinyaraynydja ga mel-wuyunaraynydja, märr nhe dhu ga nhinany mägayan yan.
2TI 1:3 Ŋarra ga dhuwal buku-gurrpandja God-Waŋarrnhany mirithirr yan, dhuwaliyiny ŋunhi God-Waŋarr ŋunhi ŋarrany ŋuli ga buku-ŋal'yunna nhanŋu, ga djäma ŋayaŋuynydja ḏarrtjalkthun yan ŋarrakiyingal ŋarra, bitjan bili yan nhakun ŋunhi ŋarrakal gan mala-ŋurrkanhayŋuy walal djäma nhanŋu ŋäthil. Bitjan bili yan ŋarra ŋuli ga ŋunhi buku-gurrpandja God-Waŋarrnhany ŋunhi ŋarra ŋuli guyaŋany nhuna Dimithi, ga bukumirriyamany ŋarra ŋuli ga ŋunhi nhuŋu bitjanna bili yan munha-ŋupanna ga walu-ŋupanna.
2TI 1:4 Ŋarra ŋuli ga dhuwal guyaŋa yan nhuna, ŋunhi nhe gan ŋäthin ŋarraku balanyamirriynydja waluy ŋunhi ŋarra nhuna ganarrthaŋalnydja. Mirithirr yan ŋarra ŋuli ga dhuwal djälthirrnydja nhuŋu nhänharawnydja, märr ŋarra dhu mirithirr yan ŋayaŋuny dhika djulŋithirrnydja.
2TI 1:5 Yo, guyaŋa yan ŋarra ga dhuwal nhuna ŋunhi nheny ga dhuwali yuwalkkuman yan märr-yuwalkthirr Djesu-Christkuny bitjan yan bili nhakun nhokal märi'mirriŋuy Lawatjthu* ga ŋäṉḏi'mirriŋuy nhokal Yonitjthu gan märr-yuwalkmirriyin.
2TI 1:6 Dhiyaŋiyi gämurruy' ŋarra nhuna dhu nhakun buluny waŋa guyaŋanhamirriyam bitjanna gam'. Djämany gi mirithin yan dhika, bili God-Waŋarryuny nhakun gurruparnha bilin ŋäthilmirriyaŋala nhanŋuwuynydja ŋayi ganydjarr nhokalnha, balanyamirriy muka yan ŋunhi ŋarra gan bukumirriyaŋal, goŋ-ŋal'yurr manapar nhokal. Biyakun märraŋun dhä-yurrkuŋun ŋunhi gurthanhany, märr ŋayi dhu ga nhäran yan bitjanna bili, märr ŋayi dhu bäyŋun rirriwulthirrnydja ŋunhiyiny gurtha Dhuyu-Birrimbirrnydja nhanukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny gurrupanawuy.
2TI 1:7 Ŋunhi nhe ŋuli ga rum'rumdhundja barrarirrnydja ŋula nhakuny malaŋuw, ŋunhiyiny barrari yaka beŋur God-Waŋarrwuŋ gurrupanawuy, bili God-Waŋarryuny ŋuli ŋunhi gurrupan nhanŋuwuy warray ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnha limurruŋgalnydja ŋayaŋulil, märr limurr dhu ga djämany ganydjarrmirriynha ga märr-ŋamathinyaraynha. Ga ŋuriŋiyi nhanukalnydja Walŋamirriynydja Birrimbirryu limurrnydja dhu gulmaranhamirra limurrunhawuynhany limurr ŋula nhäŋurnydja malaŋuŋur yätjkurruŋurnydja.
2TI 1:8 Dhiyakiyiny malaŋuw nhe dhu ga ŋunhi yakan rum'rumdhun. Yäku-lakaraŋuny ŋanya Garraynhany bawalamirriŋura yan, barrarinyamiriwnha ŋula nhämiriwnha yan. Ga yaka gori dhiyaŋuny ŋunhi, ŋunhi walal ŋarrany galkar dhipal dharruŋgulil bili ŋarrany dhuwal nhanŋuwuyyi yan Djesu-Christku yolŋu. Ŋunhi nhe dhu ga lakaramany dhäwuny' Djesuwalaŋuwuynydja birrŋ'maraman yan, bäydhi walal dhu marrtji ŋunhi yolŋuynydja walal nhuna ŋayaŋu-miḏikumandja ŋula nhaltjandja; yurr nhepiny dhu marrtji ŋunhi märram ŋayaŋu-miḏikinyamirrnydja rom ŋuriŋi nhanukiyingal warray yan God-Waŋarrwal ganydjarryuny. Yo, dhärrin ŋarrakal yulŋuny, märr ŋali dhu rrambaŋin nhakun märramany ga dhuwandja ŋunhi galŋa-miḏikinyamirrnydja rom ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi manymakpuynydja dhäwupuy lakaranhawuy.
2TI 1:9 Bili muka ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny walŋakuŋalnydja limurruny, bala ŋayi ŋunhiyiny nhakun gänaŋ'maraŋalnha nhanukiyingallilyaŋalnha ŋayi limurrunhany. Yurr yaka ŋayi limurruny ŋunhi walŋakunha yanbi limurrnydja bilin dhuwurr-dhunupan ga ŋamakurrnha. Ŋany ŋäthil yan baman' ŋayipi God-Waŋarryu ŋunhi limurrunhany djarr'yurr, yurrnha dhuwandja wäŋany maḻŋ'thurr. Ŋayipi ŋunhi ŋayaŋu-wuyurrnydja limurruŋ, bala ŋayi yan walŋakuŋalnha limurrunhany nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra.
2TI 1:10 Yo. Dhiyaŋuny bala nhanŋu ŋunhiyi mel-wuyunawuynydja bilin maḻŋ'thunna ga, bili ŋunhi ŋayipin Djesu-Christnha dhiyalnydja bunan limurruŋ Walŋakunhamirrnydja, bala ŋayi yan bakmaraŋalnha nhakun, buwayakkuŋala ŋunhiyiny dhiŋganhamirrnydja rom. Bala limurrnydja dhu ga nhina yalalany God-Waŋarrwalnydja, yolŋun yan rumbal bitjanna bili yan. Dhuwaliyi ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu romdja milkuŋal, dhawaṯmaraŋalnydja limurruŋ nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurrnha.
2TI 1:11 Yo. God-Waŋarryu ŋunhi ŋarranhany nhirrpar gänaŋ'maraŋalnydja dhiyakiyin dhäwuwny'tja lakaranharaw. Ŋarrany dhuwal Djuy'yunawuynha nhanukuŋ, bala ŋarra dhu ga marŋgikumany dhuwaliyin ŋunhi dhäwuny' yuwalknha, bäydhi ŋunhi walal ŋarrany dhu ga ŋula nhaltjandja ŋayaŋu-miḏikumandja. Ŋarrany dhu ŋunhi yakan gora ŋuriŋiyiny ŋunhi nhanukalnydja dhäwuy, bili ŋarrany marŋgi warray Djesu-Christkuny; bilin ŋarrany märr-nhirrpanminan ŋarranhawuynhany ŋarra nhanukalnha, ga yuwalk yan ŋayi dhu ga djägany ga gungamany ŋunhiyiny dhäwu, ŋunhi ŋayi ŋarrakal gurrupar djägalil. Yo, dhuwaliyiny dhu ga ŋunhi dhäwu dhärran yan, ga yan bili ga balanyamirriynha waluy ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ dhiyalnha buni.
2TI 1:13 Bili muka ŋarra gan ŋunhi lakaraŋalnydja nhuŋu dhuwaliyiny dhäwu, nheny dhu ga ŋunhi ŋayathamany ŋunhin bili yan waŋganynha yuwalknhan dhäwunhany, ŋunhi nhe gan bili muka ŋäkul ŋarrakuŋ. Märr-nhirrpanmirrnydja gi Garraywal yan, ga märr-ŋamathiny gi nhanŋuwuy yan, ga ŋurukuwurruŋ ŋunhi wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ, bili nheny dhuwal bilin waŋgany-manaparnha nhanukala Djesu-Christkalnha.
2TI 1:14 God-Waŋarryuny gurrupar ŋunhi yuwalktja dhäwu nhokalnha djägalilnydja, ga nheny dhu ga djägan ŋurikiyiny manymakkuman, ŋuriŋiyin ganydjarryuny Dhuyu-Birrimbirrwalnha, ŋunhi ŋayi ga nhina dhuwaliyi nhokal.
2TI 1:15 Bili muka nhe gan ŋunhi ŋäkulnydja ŋarranhany, ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny yolŋuy walal bukmakthu yan ŋunhalnydja ŋunhi Yaytjany* makarrŋur wäŋaŋur ganarrthaŋala ŋarranhany. Ga ŋuriŋiyiny märrmayny'tja yolŋuy maṉḏa Bitjilaynydja* ga Yamatjiniynydja, maṉḏany ŋarrany ŋunhi ganarrthaŋalyi, ḏiltjin maṉḏa gurrupanminany ŋarrakuny, bitjarr yan bili nhakun ŋunhi wiripuwurr.
2TI 1:16 Yurr ŋuriŋiny Nitjipuraynydja yolŋuy yäkuy yaka ŋarrany ganarrthanha. Ŋarrany ga dhuwal bukumirriyam, ŋunhi ŋayi dhu Garrayyu ŋanya gäma manymakkum dhika, ga nhanŋuwuy ŋunhi gurruṯumirriny walalany, bili bitjan warray bili ŋarranhany ŋayi ŋuli ga buŋgaṯmaram warray ga ŋayaŋu-djulŋithinyamaram, marrparaŋgum nhakun ŋarranhawuynhany. Ga bäydhi ŋarra ga dhuwal dhiyalnydja dharruŋguŋurnydja gulŋiyirr, ga yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi goriny ŋarraku.
2TI 1:17 Ŋunhi ŋayi bunanany dhiyalnydja wäŋaŋur Rawumdja ŋunhiyiny Nitjipurany yolŋu yäku, bala dhunupan yan ŋayi gan ŋunhi ḻarruŋalnha ŋarrakuny, yan bili ga maḻŋ'maraŋal ŋayi ŋarrany.
2TI 1:18 Ŋarrany ga bukumirriyam ŋayi dhu Garraynydja mel-wuyunna nhanŋu, balanyamirriynydja waluy ŋunhi ŋayi dhu Garrayyu mala-djarr'yurra marrtji yolŋu'-yulŋunhany. Ga nheny Dimithi marŋgi muka nhanŋu, nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi guŋga'yurr ŋarrany ŋunhal wäŋaŋur Yipatjatj.
2TI 2:1 Yo, ŋuriŋiwurruynydja wiripuwurruynydja yolŋuy walal ŋarranhany gan bilin nhakun ganarrthaŋala. Yurr nheny dhuwal Dimithi balanyan nhakun ŋarrakuwuynha gäthu'mirriŋu. Dhärriny gi birr biyakun ḏälthin God-Waŋarrwalnha yan ganydjarryuny, bili ŋayipin dhu ga Djesu-Christthun ŋunhi nhunanhany guŋga'yun.
2TI 2:2 Bili muka nhe ŋarrany gan ŋunhi ŋäkulnydja, ŋunhi yuwalk muka ŋarra gan lakaraŋalnydja dhäwuny' birrŋ'maraŋalnydja milman dharrwawala yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ga nheny dhu ga ŋunhi lakaramany dhuwali bili yan waŋganynha dhäwuny', gurrupul marrtji wiripuwurruŋgalnydja djägalil, ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli ga manymakkum yan dhäwu lakaram, märr walalnydja dhu marŋgithirryi, bala lakaramany walal dhu ga dhunupan yänan wiripuwurruŋguny yolŋu'-yulŋuw.
2TI 2:3 Yo, nheny dhuwal yolŋu balanya nhakun ŋunhi ŋuli yolŋu marrtji bala marilil miriŋun balanya, yurr nhe dhu ga ŋunhi dhärrany ŋoy-ḏälthirrnydja nhanukala yan Djesu-Christkala gali'ŋurnydja, bili ŋayi ŋunhi buŋgawany nhuŋu ŋurruŋuny. Ŋunhi nhe dhu burakirrnydja ŋunhiliyi mariŋurnydja, yakan ḏaḏawyurrnydja, yänan märraŋun ŋunhiyiny ŋayaŋu-miḏikinyamirrinhany romnha, ga yakan ŋanya ganurrnydja. Bili ŋunhiyiny ŋayaŋu-miḏikinyamirrnydja rom ga ŋorra bukmakku yan limurruŋ Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
2TI 2:4 Yo. Ŋayiny yanbi dhu ga ŋunhi miriŋuny yolŋu girri'-ŋamathinyawuynha yan nhina, ga guyaŋany ŋayi dhu ga ŋunhi waŋganynha yan, ŋayi dhu ga dhäruktja märram ŋunhin bili yan nhanŋuwuynha ŋayi ŋurruḏawalaŋunhan. Ga yaka ŋayi dhu ga ḻay-ḻayyundja dhuwalaŋuwuyyuny ŋunhi wiripuŋuynydja malaŋuy romdhu.
2TI 2:5 Yo. Ŋunhi nhakun ŋayi ŋuli ga yolŋu waṉḏirr djuḻkmaranharawnydja djälthirr, ga malthundja ŋayi ŋuli ga ŋunhiyiny yolŋu ŋurikin bili yan romguny waṉḏinyarawnha; ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi yakany waṉḏirr ŋurikiyiny romgu malthun, ŋayiny dhu yakan märram ŋula nhäny mundhurrnydja. Nheny dhu ga marrtji yan bala baḏak God-Waŋarrwal warray romdhu ga ganydjarryu, märr nheny dhu ŋunhiyiny märraman mundhurrnydja.
2TI 2:6 Ga ŋuli dhu ga ŋunhi ŋuriŋiyi yolŋuy gätni-djämamirrnydja mirithirrnydja djäma ŋula nhäny mala borumdja ŋuthanmaram, ŋayi ŋathil dhu ŋunhi ŋuriŋiyi yolŋuy ŋurruŋuny märram nhanŋuwuy ŋayi borumdja malany ḻukanharawnydja beŋuryiny ŋunhi, ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋuthanmaram. Yo, ga djämany gi mirithi yan Garraywuny, bala nheny dhu märraman ŋunhi ŋamakurrnydja nhanukuŋ.
2TI 2:7 Guyaŋiny gi mirithi yan ŋunhiny dhäwu ŋunhi nhä mala ŋarra gan lakaraŋal nhokal, bili Garrayyun dhu ŋayipin nhuna marŋgi-gurrupandja, märr nheny dhu yuwalkkuman yan marŋgithirrnydja.
2TI 2:8 Guyaŋi ŋathil bala roŋiyi Djesu-Christnha, ŋunhi ŋayi ŋanya God-Waŋarryu rur'maraŋal beŋur dhiŋganhaŋur. Ŋarrany ŋuli ga dhuwal ŋurikalaŋuwuyyin dhäwu lakaram birrŋ'maramany, ŋunhi ŋayi dhawal-guyaŋanany beŋur yarraṯaŋurnydja Geŋ-Daybitkal.
2TI 2:9 Ga dhiyaŋiyi ŋunhi dhäwuyny'tja yindikunharaynha ŋarrany ŋuli ga dhuwal nhina dharruŋguŋurnydja, garrpinawuynha djimuku'mirra, yanbi ŋarrany ŋula nhän dhuwurr-yätjkurra yolŋu. Yurr God-Waŋarrwuny dhäruk dhuwal yaka warray garrpinawuy ŋula yolkalnydja ganydjarryu.
2TI 2:10 Dhiyaŋiyin gämurruy' ŋarrany ga dhuwal dhärra baḏaktja wuṉḏaŋarrnydja gali'ŋur Djesuwalnydja, ŋarra ŋuli marrtji märraman bala yan ŋula nhäny mala yätjkurrnydja ŋunhi walal ŋuli ga djäma ŋarraku, märr dhu ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi ŋayipi walalany God-Waŋarryu gänaŋ'maraŋal, walalnydja dhu ŋunhiwurryiny märr-yuwalkthirra yanan Djesu-Christkuny, bala walal dhu walŋathirra, ga nhinany walal dhu ga ŋunhala nhanukala latju'ŋura dhikan wäŋaŋurnydja djeŋarra'mirriŋura, bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
2TI 2:11 Yo, dhuwandja ŋarra dhu lakaram yuwalknha yan dhäruktja, balanyan gam', “Ŋunhi nhakun ŋali dhu ḏaḏawyundja yätjkurruŋurnydja djämaŋur, ŋunhiyiny nhakun ŋali yolŋu bilin dhiŋgaŋalnha rrambaŋin waŋgany-manaparnha Garraynha Djesun, bala ŋaliny dhu ga ŋunhiyiny nhina bitjanna bili yan walŋan waŋgany-manapanminyawuynha nhanukalnha.
2TI 2:12 Ŋunhi ŋali dhu ga dhärra ḏälnydja yan dhuwalatjandja ŋunhi ŋayaŋu-ŋonuŋdhinyamirriwurrnydja romgurr, bala ŋali dhu ga nhinan ŋunhalnydja balanyan nhakun ŋunhi ŋurruḏawalaŋun yolŋu walal, nhanukalnydja rrambaŋin limurrnha Garraynha. Ŋuli ŋali dhu ŋuyulkthirrnydja nhanŋu, ‘Yaka ŋarra nhanŋu marŋgi,’ bitjandja ŋali dhu waŋa, ŋayiny dhu ŋunhi bitjandhi bili waŋa litjalaŋguny, ‘Yakayi ŋarra nhanŋuny marŋgi,’ bitjan.
2TI 2:13 Bäydhi mak ŋali ŋunhi yolŋu märr-yuwalkthinyamiriwnydja ga dhä-märr-yuḻktja, yurr ŋayipiny Garrayyuny dhu ga ŋunhi dhäruktja nhanŋuwuynydja ŋayi ŋayathaman yan yuwalknha, bili yakan dhu ŋayiny ŋunhi djambi ŋanyapinyany ŋayi, bala dhu bilyunna; ŋayiny dhu ŋunhi djäman bala yan ŋunhiny ŋunhi nhä mala ŋayi wäwunguŋal.”
2TI 2:14 Yo Dimithi, waŋiny guyaŋanhamirriyaŋuny yolŋunhany walalany dhuwalaŋuwuynydja malaŋuwuy ŋunhi ŋarra dhu lakaramany nhokalnha walalaŋguny. Yurr yäkukurrnydja Garraywalaŋuwurra yan nhe dhu ŋunhi lakaramany walalaŋ, märr walal dhu ga yakan ŋarrtjunmirrnydja, ŋula nhaltjanmirrnydja dhä-ḏälthinyamirrnydja waŋanhamirr, bili ŋuruŋiyiny ŋarrtjunminyaraynydja romdhu ŋuli ŋunhi yakan guŋga'yurr ŋula yolnha yolŋuny; yänan ŋayi dhu ga ŋuriŋiyi dhä-manapanna yolŋunhan walalany, ŋunhiwurrunhan ŋunhi walal ŋuli ga ŋäma ŋarrtjunminyawuy.
2TI 2:15 Ga nheny Dimithi, djämany gi mirithin yan, guyaŋin manapul nhinanharawnydja ŋamathanharawnha yan nhuŋuwuynydja nhe, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny manymak-lakaram muka nhuna. Nheny dhuwal God-Waŋarrwu nhanŋuwuy yan djämamirrnydja, yurr biyakun lakaraŋuny God-Waŋarrwuny dhäruktja walalaŋgal yuwalkkuŋun yan, warralkuŋun, ga dhunupayaŋun walalaŋgal, märr nheny dhu yakan gorany ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryuny mala-djarr'yundja marrtji djämapuynydja nhokuŋ.
2TI 2:16 Gatjuy gänaŋ'maranhamirra nhunapinya nhe ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli ga dhäwuny' djarrpin' lakaranhamirr; yaka walalaŋgal mirithiny galkithi waŋanhaminyaŋurnydja, bili balanyarayyiny dhärukthu ŋuli ga ŋunhi barrkukuman yolŋunhan walalany God-Waŋarrwalnha, yarrk-yarrkmaraman.
2TI 2:17 Bili balanyan ŋunhi walalaŋguŋuny dhäruk mala lakaranhawuy marŋgikunhawuynydja, balanyan nhakun ŋunhi yätjkurra djetjin ŋuli dhärra yolŋuwalnha rumbalŋura. Ŋunhi ŋayi ŋuli ŋuthandja djetjiny, bala birrŋ'thunna yindithirra, bawalamirra ŋuli ŋunhi rumbalnydja ŋayatham, bala ŋuli ŋunhi yolŋunhany dhiŋganhamaraman ŋuriŋiyiny yätjkurruynydja. Ga märrmany' ŋunhiyi yolŋu maṉḏa, yäkuny maṉḏa ŋunhi Yaminiya* ga Bilita, romdja maṉḏaŋ ŋunhi balanyayin, bili djarrpi' yan maṉḏa gan ŋunhi marŋgikuŋalnydja yolŋunhany walalany.
2TI 2:18 Maṉḏany moŋal warray ŋunhiny yuwalktja dhäwu, bala maṉḏa gan ŋunhi lakaraŋalnydja wiripun djarrpin' dhäwuny', yanbi walalnydja ŋunhi dhiŋganhawuynydja yolŋu walal bilin rur'yurra beŋurnydja moluŋurnydja. Bitjandhin maṉḏa ŋuli ga ŋunhi lakaram yolŋuwnydja walalaŋ djarrpi'kuman, ga ŋunhiyiny nhakun maṉḏa ga dur'yunna galkirrinyamaraman ŋunhi wiripuwurrunhan märr-yuwalkthinyamirrinhan yolŋuny walalany, bala walalaŋgal ŋuli ga ŋunhi ḻiyaŋurnydja dharrwathirra dhäruktja malany.
2TI 2:19 Yurr God-Waŋarrwuny dhu ga ŋunhi yolŋu walal dhärra ḏäl yan, bäyŋu walal dhu galkirri, bili nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋu walal balanyan nhakun ŋunhi ḻuku buṉbuw dhärranharaw, ŋunhiyiny dhuwal God-Waŋarrwuŋun nhanukiyinguŋun djalkiri-nhirrpanawuy. Ga dhuwaliyiny ga dhäruk dhärra bilin wukirriwuynha ŋunhiliyin buṉbuwalnha ḻukuŋura, bitjan ga ŋunhi dhäruktja waŋa gam', “Ŋunhi ŋayiny marŋgi muka Garraynydja yolnha yolŋuny walalany ŋayi ŋunhi ŋäthil gänaŋ'maraŋal.” Ga wiripuny ga dhäruk waŋa bitjan, “Ŋula yol yolŋu ga lakaranhamirr bitjanmirra, ‘Ŋarrany dhuwal Garraywun yolŋu.’ Yurr ŋayiny ŋathil dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy ganan ŋunhi djarrpiny' dhukarr, ga yurrnha ŋayi dhu ga djälthirrnydja ŋamakurruwnydja nhinanharaw.”
2TI 2:20 Yo, ŋunha ŋunhi ḻukunydja'walnydja yolŋuwal wäŋaŋur dharrwan mirithirra banikin'tja malany; wiripuny banikin' malany djämapuy manymakmirra mirithirra dhikan, mel-wiḏi'mirra bulaymirra ga djilbamirra, ga wiripuny ŋunhi banikin' mala walal ŋuli ga ŋayatham dharpa malany ga wiripuny dhoḻu malany banikin', yurr bathanawuynha. Yo! Banikin'tja malany walal ŋuli ga ŋunhi bäkiny ŋula nhakun malaŋuw yan gämurruwny'tja mala, wiripuny djämaw manymakkunharaw yan, ga wiripuny bawalamirr yan waliwaliŋuw djämaw.
2TI 2:21 Ga ŋunhi ŋayi dhu ŋula yol yolŋu ḏarrtjalkkunhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi, djalkthunna ŋayi dhu ŋunhiny ŋula nhäny mala yätjkurrnydja, bala ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhinan ga gänaŋ'maranhaminyawuynha nhanukiyinguŋ ŋayi, galkunna ŋayi dhu ga nhanŋuwuynha yan ŋurikiyin wäŋa-waṯaŋuwnha yolŋuw, mel-wiḏi'mirra ŋunhiyiny yolŋu nhanŋuwuynha yan Garraywun. Bala ŋayi dhu ga nhanukalaŋuwurrnydja ŋunhi Garrayyuny djämany ŋamakurrnha dhikan, bili bitjanna bili ŋayi dhu ga ŋunhi nhinany girri'-ŋamathirra yan djämawnydja God-Waŋarrwalaŋawnha yan.
2TI 2:22 Yo. Nheny Dimithi ganarrthula, ŋapan-gurrupul ŋurikiyiny ŋunhi ŋula nhakuny malaŋuw, ŋunhi nhuma ŋuli ga yuṯa yolŋu walal djäl-ḏumurruyirr. Gatjuy gänaŋ'thurra beŋuryiny. Ga nhepiny dhu ga djälthirr ŋamakurruwnha yan ŋula nhakuny malaŋuw ga dhunupawnha yan romguny. Ga nhininy gi märr-yuwalkthinyaraynha yan, ga yuwalkkuŋun yan gi märr-ŋamathiny wiripuwurruŋguny, ga nhininy gi waŋgany-manapula ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal mägayaynha yan romdhuny, ŋunhi walal ŋuli ga yuwalkkum buku-ŋal'yun Garraywu ŋayaŋuynydja ḏarrtjalkthun. Dhiyakiyin malaŋuw nheny dhu ga ŋunhi mirithirrnydja djälthirr.
2TI 2:23 Yaka gi ḻay-ḻayyurr waŋanharay ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi walal ŋuli ga waŋanhamirr be nhaliy dhärukthu gaḏaman-lakaranhaminyaray; ŋunhiyiny waŋaran dhäruk, yolŋuwuŋ yan walalaŋguŋ guyaŋanhawuy. Bili ŋunhiwurryiny yolŋu walal bäyŋun gi marŋgithiny ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny, bala walal ŋuli ga ŋunhi waŋanhamirrnydja ŋuriŋin bili yan dhärukthuny dhä-ḏälthinyamirriynha, ŋula nhaliynha nhäŋiniŋ'thun, ŋarrtjunmirra walal ŋuli ga bala-räli'yunmirra yan.
2TI 2:24 Yurr nheny dhuwal nhanŋuwuy warray yan Garraywu djämamirr. Yakan nhuŋu dhunupa nhe dhu ga ŋarrtjun ŋunhi yolŋuny walalany bawalamirriny; waŋiny gi biyakun gurrum'thurra, yal'yunaraynha dhärukthuny. Marŋgikuŋuny yolŋunhany walalany ŋamathaŋ yan, ga yakan bondiny maḏakarritjthi ŋurikiwurruŋguny ŋunhi, ŋunhi walal ŋuli marrtji bulnha bala marŋgithirr, ga ŋunhiwurr yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga ŋayaŋu-miḏikuman nhuna.
2TI 2:25 Gurrum'thurr marrtji bala waŋiny dhunupayaŋuny ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal ga dhiyaŋ bala nhina ŋunha bala wiripuŋuŋur gali'ŋur, märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny walalany bilmaram muka, bala walal dhu gananna ŋunhi walalaŋguwuy djarrpi'kunhawuynydja guyaŋanhawuy, bala yan marŋgithirra ŋurikin ŋunhi yuwalkkun yan dhäwuwny'tja.
2TI 2:26 Yo, ŋuriŋiyiny ŋunhi buŋgawaynydja Mokuyyu bilin nhakun gaṯmaraŋalnha walalany, mayali'-gäŋala, märr walal dhu ga djämany nhanukiyingalaŋuwurrnha yan djälkurrnydja Mokuywalaŋuwurrnha. Ga ŋunhi walal dhu ga guyaŋa dhunupany yan, bala dhu ŋuriŋiny yuwalkthuny dhärukthu walalanhany dhawaṯmaraman beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja, ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji baku-ŋayatham walalaŋ, gaṯmaram manapan.
2TI 3:1 Yo. Gatjuy guyaŋin, bala marŋgithin dhuwandja ŋunhi dhäwu gam'. Ŋuriŋiny ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy, limurrnydja dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal marrtji ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurra romgurr.
2TI 3:2 Bili balanyamirriyyiny waluy yolŋuny walal dhu gi ŋunhi guyaŋanhamirrnydja walalanhawuynhan walal waŋga'-waŋganynha yan, ga wanaŋa-ḏumurruyin walal dhu ŋunhi rrupiyawnydja. Ga bulu walal dhu gi ŋurruḏawalaŋun-lakaranhamirr walalanhawuynha walal, bala walal dhu gi ŋunhi buŋgawayin wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ. Ga wiripuny walal dhu gi ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany nyamir'yurra, dhuŋa-lakaraŋun. Ga yakan walal dhu gi ŋunhi dhäruktja märraŋ walalaŋguwuy walal ŋäṉḏi'mirriŋunhany ga bäpa'mirriŋunhany, djäl-gänaŋumirra mala, ga ŋayaŋu-roŋiyinyamiriwnha mala. Ga bäyŋun walal dhu gi ŋunhi guyaŋi God-Waŋarrnhany, ga romdja malany nhanŋu.
2TI 3:3 Balanyamirriyyiny walal dhu ŋunhi gi nhini märr-ŋamathinyamiriwnha; yänan walal dhu gi ŋunhi ŋuyulkthin bukmakkuny yolŋuw walalaŋ, ga bäyŋun walal dhu gi mel-wuyurrnydja ŋula yolkuny wiripuŋuwnydja yolŋuw. Ga balanyamirriyyiny walal dhu gi ŋunhi lakaraŋuny nyäḻ'yurra wiripuwurrunhany yolŋuny walalany, gupa-waŋin walal dhu gi. Ga biyakun bili walal dhu gi ŋunhi bunhamirra yulŋuny, bala walal dhu gi ŋunhi ŋuyulkthin ŋunhi ŋamakurruwnydja romgu.
2TI 3:4 Balanyamirriyyiny dhu ŋunhi yolŋuynydja walal wiripuwurrunhany ŋunhi yolŋuny walalany goŋ-gurrupula marrtji ŋurikiwurruŋgalnha ŋunhi miriŋuwalnha malaŋuwal. Bala walal dhu gi djämany guyaŋanhmiriwyun, ḻiya-dhumukthun yan, nhaltjan walal ŋuli ga ŋunhi guyaŋa ga djälthirr, bili walal dhu ga ŋunhi guyaŋanhamirrnydja walalanhawuynhan walal yanan ga yindikunhamirra. Bala walal dhu gi ŋunhi märr-ŋal'yurrnydja ŋula nhakun malaŋuw bawalamirriwnha yan, ŋurikin bili yan walal dhu gi ŋunhi goŋmirriyiny, ga bäyŋun walal dhu gi ŋunhi märr-ŋal'yurr God-Waŋarrwuny.
2TI 3:5 Yo, yolŋuny walal dhu gi ŋunhi lakaranhamirrnydja biyakun, yanbi walal ŋunhi buku-ŋal'yunamirr mala nhanŋun God-Waŋarrwun, ga yanbi walal nhanŋun yolŋu God-Waŋarrwun. Yurr djämany walal dhu gi ŋunhi yätjkurra yan, yanbi ŋayiny gi God-Waŋarryuny bäyŋun ganydjarr ŋayathul walalaŋ guŋga'yunaraw, märr walal dhu ga nhina ŋamatham. Biyakun gänaŋ'maranhamirra nhunapinyany nhe Dimithi, balanyawurruŋgalyiny yolŋuwal walalaŋgal; yakan nhe dhu ga ŋunhi nhina galki walalaŋgal.
2TI 3:6 Bili wiripuny dhu ŋunhi balanyayiny yolŋu ḻunduthirr ŋurikin ŋunhi yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋayaŋu-yalŋgi miyalk, märr ŋayi dhu yänan gulŋiyirra nhanukal wäŋalilnydja, bala ŋayi dhu ŋanya mayali'-gäman, baku-ŋayathaman dhu ŋurikiyin miyalkkun, ŋunhi ŋayi ŋayaŋu-ŋonuŋ yan yätjkurruy malaŋuy, bili mirithirr ŋayi ga ŋunhi djälthirrnydja ŋunhiyiny miyalk wiripuŋuw wiripuŋuw romguny malaŋuw malthunarawnydja.
2TI 3:7 Balanyayiny mala ŋuli ga ŋunhi miyalkkurruwurr buthuru-bitjun bawalamirriw yan ŋula yolkuny yolŋuw walalaŋ, yurr yakan ŋayi dhu ŋunhi yuwalktja marŋgithirr ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny gal'ŋu romgu.
2TI 3:8 Ŋäthilnydja baman'tja märrmay' ḏirramuy maṉḏa Djanatjthu* ga Djambiritjthu* ŋayaŋu-gulmaraŋal ŋanya Mawtjitjnha, ga bitjandhi bili yan walalnydja ga dhuwali dhiyaŋuwurruyiny ŋunhi yolŋuy walal gulmaram ŋunhiyiny ŋunhi yuwalknhany dhäwuny', bili guyaŋanhawuynydja walalaŋ ŋunhi mirithinan djarrpi'thinan, ga märr-nhirrpanminyawuynydja walalaŋ ŋunhi yanan wakalnha.
2TI 3:9 Yakan walalaŋ dhu ga ŋunhi yolŋuny mala malthun wiyindja, bili bukmakthun dhu ŋunhi nhämany walalany ŋunhi dharaŋana, ŋunhi walalnydja ḻiya-dhumukmirra warrpam'nha. Bitjarryi walal ŋunhi ŋäthilnydja dharaŋar ŋunhi märrma'nhany ḏirramuny maṉḏany ḻiya-dhumuknhany maṉḏany Djanatjnhany ga Djambiritjnhany.
2TI 3:10 Yurr nhepiny Dimithi marŋgi warray ŋurikiyiny yuwalkkuny dhäwuw', ŋunhi ŋarra warray gan nhunanhany marŋgikuŋal. Ga bilin nhe nhakun nhäŋalnha ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan nhinan manymak yan. Marŋgi muka nhe ŋarrakuny, nhaku ŋarra ŋuli ga ŋunhi nhina bitjandhiny. Ga wiripuny nhe marŋgi ŋunhi ŋarra ga yuwalkkum yan märr-nhirrpanmirr God-Waŋarrwal. Nheny nhäŋal muka gan ŋarranhany, ŋunhi ŋarra marrtjin marŋgikuŋal bala yolŋuny walalany, ga djäma ŋarra marrtjin gurrum'thurr, bala nhe yan dharaŋarnha ŋarranhany, ŋunhi ŋarrany ga märr-ŋamathirr mirithirr yan yolŋuwnydja walalaŋ. Ga ŋunhi nhakun ŋarra ŋuli burakirrnydja galŋa-miḏikirrnydja, bala ŋarrany ŋuli ga bitjanna bili marrtjiny God-Waŋarrwalnha yan romgurrnydja.
2TI 3:11 Marŋgi muka nhe dhuwal yulŋuny, ŋunhi nhaltjarr ŋarraku maḻŋ'thurr ŋunhalnydja ŋunhi ḻurrkun'ŋurnydja wäŋaŋur yäkuŋur Yandiyuktja* ga Goniyamdja* ga Litjarany. Wäŋa-ŋunhiŋuwuyyu yolŋuy walal ŋarranhany gan bumar ŋayaŋu-miḏikumar, ŋarra balaŋ burakinyany murrkay' muka walalaŋguŋ, yurr yaka ŋarrapiny ŋuriŋiyi ŋayaŋu-ḏaḏawyuna, bili ŋayipi ŋarranhany Garrayyu warray walŋakuŋal, dhawaṯmaraŋalnydja ŋarrany beŋuryiny ŋunhi ŋula nhäŋurnydja malaŋuŋur romŋur.
2TI 3:12 Ŋuli balaŋ dhu ŋula yol yolŋu djälthirr nhinanharaw ŋamathanharawnydja, waŋgany-manapanaraw Djesu-Christkalnydja, ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu ŋayaŋu-miḏikirra ŋurikiwurruŋguŋuny dhuwurr-djarrpi'mirriwuŋuny yolŋuwuŋ walalaŋguŋ.
2TI 3:13 Bili ŋunhayiny ŋunhi yolŋu walal dhuwurr-yätjkurra mirithirra, bitjanna bili walal dhu ga ŋunhi walalanhawuynhany walal mayali'-gänhamirra yan. Ga bitjandhi bili walal dhu ga ŋunhi mayali'-gämayi ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany.
2TI 3:14 Yurr nhepiny gi Dimithi baḏak yan marrtji, ŋayathulnydja gi baṯ-biyakun ŋunhin bili yan waŋganynha yuwalknhan dhäwuny', ŋunhi nhe gan marŋgithin ŋäthil. Ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ nhe marŋgi muka, ŋunhi nhuna walal gan marŋgi-gurrupar.
2TI 3:15 Yo, beŋur bili ŋunhi nhe nyumukuṉiny' muka yan, nhe marrtjin marŋgithinany bala God-Waŋarrwalaŋawnydja dhärukku ŋurikiny ŋunhi wukirriwuywuny, ŋuriki bili yan dhärukkuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga God-Waŋarryu marŋgi-gurrupan yolŋuny walalany, märr walalnydja dhu walŋathirra dhuwalatjandhiny märr-yuwalkthinyawurrnydja Djesu-Christkalaŋuwurrnydja.
2TI 3:16 Warrpam'nha ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäruk wukirriwuynha, ŋunhi marrtji bilin dhärran dhuwaliyin djorra'ŋura, warrpam' yan ŋunhi nhanukiyinguŋ God-Waŋarrwuŋ gurrupanawuynydja. Ŋayipi muka ŋunhi God-Waŋarrwal Dhuyu-Birrimbirryu marrtjin gurruparnydja dhäruktja malany yolŋuwalnydja walalaŋgal, bala walalnydja marrtjin yänan wukirrin dhipaliyin djorra'lila. Ga dhiyakiyin ŋunhi märrwuny ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarrwalnydja dhärukthu marrtji limurrunhany yuwalkkuman bala yan raypirri'yunna ŋunhi ŋula nhäŋurnydja malaŋuŋur yätjkurruŋurnydja. Ga bitjandhi bili ŋayi dhu ŋunhi dhiyaŋiyi dhärukthu limurruny dhunupayamdhi, bala dhu roŋanmaraman limurrunhany God-Waŋarrwalnha. Yo, dhiyaŋiyin ga djorray'nha limurruŋ maŋutji-lakaramany nhaltjan limurr dhu ga ŋunhi nhina ŋayaŋu-dhunupany yan,
2TI 3:17 märr dhu ga ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwuny djämamirr nhina manymakkuman yänan, ga girri'-ŋamathirra dhu ga, märr ŋayi dhu ga djämany ŋula nhäny mala ŋamakurrnha yan.
2TI 4:1 Dimithi, dhuwandja ŋarra nhuŋu dhu waŋany milma yan dhunukuŋur God-Waŋarrwal ga Djesu-Christkal, ŋurikal ŋunhi ŋayi boŋguŋ mala-djarr'yurra marrtji yolŋunhan walalany bukmaknhan yan dhiŋganhawuynhan walalany ga bulu walŋamirriny yolŋuny walalany. Yo waŋany ŋarra ga dhuwal nhuna dhiyak gämurruwny'tja gam',
2TI 4:2 Gatjuy dhäwuny gi lakaraŋun yan manymaktja birrŋ'maraŋun God-Waŋarrwuny Dhäruk bukmakkala yan bawalamirriwala. Ga biyakiyi bili lakaraŋdhi marrtji ŋurikiwurruŋguny ŋunhi walal ga djälthirr ŋänharaw God-Waŋarrwalaŋaw dhäwuw, ga wiripuwurruŋgal ŋurikiwurruŋgal ŋunhi walal gi yaka djälthi ŋänharaw; lakaraŋuny bukmakkala yan yolŋuwalnydja walalaŋgal. Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy Garraywalaŋumirriy djäma yätjkurrnydja yan, nheny dhu dhunupan lakaraman nhanukal ŋunhiyin God-Waŋarrwun dhäruktja, waŋin ŋanya biyakun raypirri'yurra manapul, märr ŋayi dhu gananna ŋunhiyiny yätjkurrnydja dhukarr. Biyakun lakaraŋun yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhi nhaltjanna walal dhu ga nhina ŋamathamany yan, yurr marŋgi-gurrupulnydja walalany marrtji bala bulnha yulŋuny, gurrum'thurr yan.
2TI 4:3 Biyak bili marrtji bala marŋgikuŋuny walalany, bili waluny dhu ŋunhi bunan, galkin dhuwanna, ŋunhi dhu yolŋuny walal yakan gi buluny buthuru-bitjurr ŋurikiyiny yuwalkkuny dhärukku, ŋany malthurrnydja walal dhu gi ŋunhi walalaŋgiyingalaŋuwnha yan djälwuny. Bala walal dhu gi ŋunhi marŋgikunhamirrinhan mala walalaŋguwuy walal wapmaraŋuny walal dhu gi marŋgikuŋun walalany ŋunhin mala dhäwu ŋunhi nhaku walal ŋuli ga djälthirr ŋänharaw.
2TI 4:4 Dhiyaŋiyi ŋayaŋuy walal dhu ga ŋunhi yakany buthuru-bitjun ŋamathamany ŋurikiyiny ŋunhi yuwalkkuny dhärukku. Ga yuwalkkumany walal dhu ga ŋunhi djälthirr ŋurikiyin bili yan dhäwuwny'tja malaŋuw ŋula nhakun yan nhäŋiniŋ'kun ga mayali'miriwwun.
2TI 4:5 Yurr nhepiny Dimithi marrtji yan gi biyak bili, ga guyaŋiny marrtji dhunupa yan, ga dhärri gi ŋunhili bili yan waŋganyŋur yuwalkŋur yan dhärukŋurnydja. Ga ŋuli nhuna dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal ŋayaŋu-miḏikuman, nheny yänan marrtji märraŋun ŋunhiyiny rom, bala marrtjin gi ŋuriŋin bili yan God-Waŋarrwala ganydjarryuny. Biyak bili marrtji lakaraŋuny bukmakkal yan yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhi God-Waŋarrwuny manymaktja dhäwu, nhanukiyingalaŋuwuynha yan Djesuwalaŋuwuynha. Gatjuy marrtjin, djämany marrtji bala ŋamathaŋun yan God-Waŋarrwun, ga dhawar'maraŋ yan bukmak ŋunhiyi djäma ŋunhi ŋayi nhokal goŋlil gurrupar.
2TI 4:6 Bili ŋarrakuwuynydja dhuwal walu galkin dhawar'yunna marrtji; galkin ŋarra dhu dhuwal dhiŋgaman, bala dhu gananna dhuwandja munathany' wäŋa.
2TI 4:7 Bilin ŋarra gan djämany mirithinany dhika God-Waŋarrwuny ganydjarryuny yindiynha, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi yolŋu waṉḏirr djuḻkmaranharaw ganydjarryu waṉḏinyaray mirithinyaray, ga yan bili ga buku ŋayi ŋuli ŋunha ŋayatham. Ga dhuwandja ŋarra bilin djuḻkmaraŋala ŋunhi bukmaktja nhäny mala ŋunhi ŋarrany gan ŋuriŋiyi mala gulmaraŋal. Bilin ŋarra dhuwal dhawar'maraŋala bukmak yan ŋunhi nhäny mala ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋarrakal gurrupar djämaw. Ga djägany ŋarra gan dhuwal ŋamathaŋal yan dhiyakiyi dhäwuwny'tja, ŋunhi ŋayi gurrupar ŋarrakal djägalil, bala ŋarra gan lakaraŋalnydja ŋunhi dhunupan yänan dhawaṯmaraŋalnydja.
2TI 4:8 Ga ŋuriŋi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy, bala ŋayi dhu Garrayyuny ŋarrakuny gurrupula nhä malany ŋamakurrnydja dhikany, ŋunhiny mala ŋunhi ŋayi ga ŋayatham ŋarraku ŋunhayi, bili ŋarrany gan nhinan ŋayaŋu-dhunupa yan. Yo, ŋuriŋiny dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy ŋayi dhu Garrayyuny dhunupan marrtji mala-djarr'yurra djämany mala ŋarrakuŋ. Bilin nhanŋuny ŋunhi dhunupa warray mala-djarr'yunaraw, yaka ŋayi ŋuli gi mala-djarr'yurr djarrpi'kuŋ. Bala ŋayi dhu yan gurrupula ŋarrakuny ŋamakurrnha malany, yaŋara'-bakmaraŋun ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy. Yurr yaka yan ŋunhi ŋarrakuwuynydja, ŋany bukmakku yan ŋunhi yulŋuny ŋurikiwurruŋ ŋunhi walal ŋuli ga yuwalkkum yan märr-ŋamathirr Djesuw, bala walal ŋuli ga märr-nhäman ŋanya, gatjpu'yunna manapan, ŋurikiyin ŋunhi roŋiyinyarawnha nhanŋu.
2TI 4:9 Buku-djulŋi Dimithi marrkapmirr, mirithi yan gi guyaŋiny räliny marrtjinyaraw ŋarrakalnydja, yurr bondi yulŋuny,
2TI 4:10 bili Dematjthuny* ŋarrany bilin ganarrthaŋalnha. Ŋayi gan ŋunhi märr-ŋamathinany mirithinany dhuwalaŋuwuywun munatha'wuywun ŋula nhakuny malaŋuw, ŋuriŋi warray ŋula nhaliy malaŋuy romdhu ŋoy-ŋapu'yunaray nhanukiyingal ŋayi, bala ŋayi yan ŋarranhany ganarrthaŋala, bala marrtjinan balan wäŋalilnydja Dhatjalunikalila.* Ga ŋayiny Guritjindja* marrtji balan bitjarra Galatjiyalila* wäŋalil yäkulil, ga Dätitjtja* marrtjin balan bitjarra Dalmatjalil yäkulil wäŋalil.
2TI 4:11 Waŋganynha ga dhuwal yolŋuny nhina ŋayipin Luknha* dhuwandja ŋarrakalnydja. Gatjuy nheny märraŋ Mäknhan, ga garr'yurr ŋanya rälin ŋarrakalnha, bili ŋayin dhu ga ŋunhi ŋarranhany guŋga'yun dhiyalnydja djämaŋur.
2TI 4:12 Yo, djuy'yurrnydja ŋarra ŋunhi Ditjikatjnhany* balan Yipatjatjlilnha wäŋalil.
2TI 4:13 Ŋunhi ŋarra ganarrthaŋal Durawatjtja* wäŋa, ga ŋunhayin ŋarra barpuru ganan ŋulwitjpuynydja girri' ŋarrakuwuy ŋarra, nhawikal djägaŋurnydja yolŋuwal yäkuwal Gäpatjkal; gäŋun nhe dhu rälin dhipala ŋunhiyiny guyiŋarrpuynydja ŋarraku. Ga djorrany' mala ŋarraku nhe dhu gäŋuyi, yurr yuwalktja ŋarra djäl ŋuriki malaŋuw warrakan'ku barrwaṉ'ku djorrawny'tja ŋunhi biliŋuwuynha wukirriwuynha.
2TI 4:14 Ŋuriŋiny yolŋuy Yaliktjandaynydja mari warray ŋarraku djäma yindi mirithirr, ŋuriŋiny yolŋuy ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma djimuku' malany. Garrayyuny ŋanya dhu ŋunhi yänan dhä-gir'yurra, bala dhu gurrupula nhanŋu buku-roŋanmaraŋuny balanyawuyyiny djämapuy miḏikumanawuynydja.
2TI 4:15 Dimithi, djägany nhuŋuwuy nhe gi ŋamathaŋ yan nhanukalnydja Yaliktjandawalnydja yolŋuwal yäkuwal, bili ŋayiny gan ŋunhi mirithin yan dhika limurruŋguny dhärukku djuḻkthurr.
2TI 4:16 Ŋunhi dhä-ŋäthilnydja ŋarra gan dhärran muka gumurrŋur ŋurikiwurruŋgal yolŋuwal walalaŋgal rom-ŋamaŋamayunamirriwal mala, bala nhakun walal dhä-birrka'yurra gan ŋarrany, yurr ŋarra gan ŋunhi nhinanany gänan ŋarrapin, bili bukmakthuny ŋarrany ganarrthaŋalnha, bäyŋu ŋula waŋgany yolŋu dhuḏi'yuna ganha nhinanha ŋarrakal. Ŋarrany djäl ŋayi dhu God-Waŋarryuny bäy-lakaraman walalaŋ ŋunhiŋuwuyyiny.
2TI 4:17 Yurr yaka ŋarra ganha gänany ŋunhi nhinanha ŋarrapiny, ŋayiny Garraynydja ŋunhiliyi muka galki yan ŋarrakal; ŋayi ŋarrany gan ŋunhi ganydjarr-gurruparnydja, märr ŋuriŋiyi nhanukalnydja ganydjarryu ŋarra gan lakaraŋalnydja bukmaknha yan warrpam'thurra dhäwuny' dhawaṯmaraŋala, ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal waŋgany-manapanmin ḻuŋ'thurr ŋunhiwiliyi, Djan'tayilnydja bäpurruny mala. Yo, ga walalnydja gan ŋunhi ŋaḻapaḻmirrnydja ŋayan'tharranan ŋarrakuny bunharawnha balanyamirriyyiny waluy, yurr ŋayipin ŋarrany Garrayyuny walŋakuŋalnydja, djaw'yurr ŋayi ŋarrany beŋuryi mariŋur yindiŋur.
2TI 4:18 Ga ŋayiny dhu Garrayyuny ŋarrany walŋakuman, djaw'yunna dhu dhipuŋurnydja ŋunhi bukmakŋur nhäŋur malaŋuŋur yätjkurruŋurnydja, bala ŋayi dhu ŋarrany gämany balan ŋunhi nhanukiyingala ŋayi wäŋalilnydja djiwarr'lila, ŋunhi ŋayi ga ŋunhayiny nhina yuwalknha ŋurruŋu. Go limurrnydja wokthunna nhanŋu, bili ŋayiny ŋunha latju' mirithirr, djeŋarra'yirra ga; limurr dhu ga wokthundja nhanŋu bitjanna bili yan wiyinŋumirra. Yo, yuwalk muka!
2TI 4:19 Ga biyakthi bili gurrupulyi ŋarrakuŋ märr-ŋamathinyawuy Biritjilawnydja* ga Guwilawnydja,* ga wiripuny gurrupul märr-ŋamathinyawuy ŋarrakuŋ Nitjipuraw ga nhanukalaŋaw gurruṯumirriw walalaŋ.
2TI 4:20 Ŋayiny Yiratjtatj* yolŋu yäku ŋunhayi banydji yan Gorin* wäŋaŋur, yaka ŋayi malthunna ŋarraku dhipalnydja. Ga Dopamatjnhany* yolŋuny yäkuny ŋarra ganarrthaŋal ŋunha banydji yan Milita wäŋaŋur, bili ŋayi gan ŋunhi rirrikthurr.
2TI 4:21 Go mirithi yan guyaŋiny räliny marrtjinyaraw dhipalnydja bondi yan, yurrnha boŋguŋ dhuwandja wäŋany dharratharramirriyi. Ga ŋayiny Yupuluynydja* djuy'yurr märr-ŋamathinyawuy nhumalaŋ, ga bulu walal wiripuwurruy Butundhu,* ga Läniyay,* ga Guludiyay. Ga wiripuwurruy Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal bukmakthu yan djuy'yurryi yan nhumalaŋ märr-ŋamathinyawuy.
2TI 4:22 Ŋarrany nhuŋu ga dhuwal Dimithi bukumirriyam warray, märr nhe dhu ŋayaŋu-wuṉḏaŋarryirra ŋuriŋi Garraywalnydja ganydjarryu. Ga God-Waŋarryun dhu ga ŋunhi gämany nhuna nhanukiyingalnha ŋayi mel-wuyunaraynydja. Ga balanya.
TIT 1:1 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Bolwuŋ, ŋunhi ŋarrany dhuwal djämamirr God-Waŋarrwun yan, ga djuy'yunawuynydja ŋarra dhuwal Djesu-Christkuŋ. Ŋayi ŋarrany ŋunhi märraŋalnydja bala djuy'yurra lakaranharawnydja dhiyakuny dhäwuw, märr dhu ŋunhi ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu walalany djarr'yurr, walalaŋguny dhu ŋunhi märr-yuwalkthinyawuynydja ŋuthanna ḏälthirra Djesuwalnydja, ga nhinany walal dhu ga ŋunhi yuwalkŋura yan marŋgithirra marrtji bala nhanŋuny God-Waŋarrwuny.
TIT 1:2 Märr walal dhu märraman ŋunhi ŋayaŋu-gatjpu'yunamirrnydja rom ŋurikiyiny ŋunhi walŋaw-wiyinŋumirriwnydja nhinanharaw, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu walalany dhawu' nhirrpar ŋäthil. Ga yaka muka ŋayi ŋuli gi ŋunhi God-Waŋarryu nyäḻyurrnydja lakaraŋal.
TIT 1:3 Ga ŋunhiyiny dhunupany walu bilin bunanan ŋunhi ŋayi ŋäthil God-Waŋarryu limurruŋgal Walŋakunhamirriy dhawu'-nhirrpar, bili ŋayipi ŋarrany ŋunhi nhanukal dhäruk-gurrupanminyaray waṉa-nhirrparnydja dhiyakiyiny dhäwunydja, märr ŋarra dhu ḻatjuwarr'maraman dhuwaliyiny dhäwuny bukmakkala yanan.
TIT 1:4 Dätitj dhuwalatjandhiyin nhakun litjalaŋgalaŋuwurrnydja märr-nhirrpanminyawurr, nheny dhuwal balanyan nhakun gäthu'mirriŋun ŋarrakuny. Ga bukumirriyaman ŋarra ga dhuwal, märr ŋayi dhu God-Waŋarrnydja ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋuny limurruŋ ga Garraynydja Djesu-Christtja mel-wuyunna nhuŋuny ga gämany ŋayi dhu ga nhuna galkikuman yan nhanukiyingala ŋayi mägayaynha romdhuny.
TIT 1:5 Ŋarrany nhuna ŋunhi ganarrthamany ŋunhiliyiny dhakalŋurnydja wäŋaŋur yäkuŋur Giritany, märr nheny dhu dhawar'maraman ŋunhiyin djäman mala, ŋunhi ŋarra ganarrtham. Ga bulu nhakun nhe dhu yolŋuny walalany djarr'yurr ŋunhiliyi mala wäŋaŋur waṉa-ganhamirriny God-Waŋarrwalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ.
TIT 1:6 Yurr waṉa-gänhamirrnydja dhu ŋunhi yolŋu mala balanyan gam', nhinany walal dhu ga ŋunhi dhuwurr-dhunupan yan ŋula nhämiriwnha, ga miyalktja nhanukal dhu ga nhina waŋganynha yan ŋunhin bili ŋunhi ŋayi ŋurruŋu märraŋal. Ga djamarrkuḻiny' maṉḏaŋ dhu ŋunhi dhäruk-märranhamirra mala, Garraywun yan malthunamirrnydja, yakan balanyany, ŋunhi ŋayi dhu ga waṉḏirrnydja winya'-winyayundja wakinŋukunhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi.
TIT 1:7 Yo. Ga ŋayiny dhu ga ŋunhi ŋurruŋu-djägamirrnydja mala djägany nhakun God-Waŋarrwalaŋuwnydja djämaw, ga nhinany ŋayi dhu ga ŋunhi rom-dhunupayirra yan. Yakan ŋayi dhu ga ŋunhi buŋgawakunhamirrnydja, ga yaka ŋayi dhu ga ŋunhi bondiny nhakun ŋula maḏakarritjthirr, ga yakan ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu ŋänitji-ḻukanhamirrnydja ga yaka ŋayi dhu ga wanaŋa-ḏumurruyirr ŋula nhakuny malaŋuw.
TIT 1:8 Ŋayiny yanbi dhu ga ŋunhi gumurr-ŋamathirra mulwu'-mulwurwuny yolŋuw walalaŋ, ga djäl-ŋamathirrnydja ŋayi dhu ga ŋunhi nhaku malaŋuw ŋamakurruwnha yan. Ga wiripuny ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu dhuwurr-manymaknha yan, guyaŋanhawuynydja nhanŋu dhu ŋunhi ḏarrtjalknha yan ga dhunupan, ga marŋgi ŋayi ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu marrtji goli-nhirrpanmirr.
TIT 1:9 Ga dhäwuny ŋayi dhu ga ŋunhi ŋayathamany baṯ-bitjanna yan ŋunhin bili yan yuwalknha dhäwuny ŋunhi ŋayi gan marŋgithin, märr ŋayi dhu marrtji ŋunhi marŋgi-gurrupan wiripuwurrunhany, bala ŋayi dhu marrtji ŋunhi guŋga'yunna walalany yulŋuny, ga dhunupayaman wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi walal ŋuli ga ŋuyulkthirr.
TIT 1:10 Yo dharrwan ŋuli ga ŋunhi rom-bakmaranhamirrnydja yolŋu walal nhina ŋunhi walal gan ŋäthil bilyurr balan buku-ŋal'yunaraw Djuw malawalaŋuwnha God-Waŋarrwu, ga yakan walal ŋuli gi ŋunhi yuwalkkuŋuny God-Waŋarrwuny mala dhäwu ŋäku. Bala walal ŋuli ga ŋunhi dhäwuny mala lakaramany mayali'miriwyaman yanan ga mayali'-gäman. Yuwalk dhuwal yulŋuny, bili wiripuny ŋuli ga ŋunhi Garraywalaŋumirriy Djuw malay dhäwu lakaram djarrpi'kuman.
TIT 1:11 Gatjuy nheny Dätitj dhurrwara-mukmaraŋun dhuwaliny ŋunhi Djuw malanhany, bili walal ga dhuwaliyi marŋgikumany yolŋunhany walalany djarrpi'kuman, yän nhakun dhu ga ŋayaŋu-miḏikumanna wiripuwurrunhan ŋunhi gurruṯumirriny mala walalaŋguwuy walal Garraywalaŋumirriny mala, ŋunhi walal yanbi dhu ga yakan yuwalktja bitjandhiyiny marŋgikum. Bili yänan walal ga dhuwaliyi djämany rrupiyawnha yan märranharaw.
TIT 1:12 Ga dharaŋanan ŋayi ga dhuwaliyi maḻŋ'thundja nhakun gan ŋäthil walal malay yan djawarrkmirriy yolŋuy dhäwu lakaraŋal walalaŋgalaŋuwuy bitjarr gam', “Dhuwaliyiny ŋunhi wäŋa Guritpuynydja yolŋu mala nyäḻ-ḏilkurra yan. Ga wanaŋa-ḏilkurra walal ŋunhi, ga ḏuŋḏuŋmirra, balanya nhakun ŋunhi wakinŋu mala warrakan'.”
TIT 1:13 Yuwalk yan gan ŋunhiyi balanyayiny dhäwu ŋorran. Ga nheny dhu ga ŋunhi raypirri'yunna ḏälyun dhärukthuny balanyaranhany ŋunhi yolŋuny, märr nheny dhu ŋunhi guŋga'yunna walalanhany, ŋayi dhu ŋuthanna ḏälthirra märr-nhirrpanminyawuynydja walalaŋgal.
TIT 1:14 Ga yakan gi buthuru-bitjurr ŋurikiny ŋunhi ŋäthiliŋuwnydja dhäwuw dhäruk-gurrupanminyaraw, ŋunhi walal ŋuli ga Djuw malay lakaram, bili ŋunhiyiny ŋunhi dhäwu mala nyäḻ'nha, bili ŋunhiwurryin gan ŋunhi ŋuyulkthinany yuwalkkuny dhäwuw.
TIT 1:15 Ŋunhiyin bili yan dhuwal yolŋu rom ḏarrtjalkmirrnydja ŋunhi nhanŋu ŋayaŋuny biliŋuwuynha ḏarrtjalkkunhawuynha. Ga nhanŋuny ŋunhi ŋurikiyiny ḻiya-dhukunmirriwnydja yolŋuw bäyŋun gi ŋorri ŋula nhä mala rom ḏarrtjalk. Bili guyaŋanhawuynydja nhanŋu, ga dhäkay-ŋänhawuynydja ŋunhi bilin barrpa'yinan.
TIT 1:16 Balanyayiny ŋunhi yolŋu walal, ŋunhi walal ŋuli ga lakaranhamirr yanbi walal marŋgin nhanŋuny God-Waŋarrwuny, yurr ŋunha gakal'yuny walalaŋgal ga milkumany ŋunhi walal yuwalktja ŋaramurrmirra mala, raypirri-waḏatjmirra ga dhäruk-märranhamiriwnha märr-dhuŋamirra yan balanyan.
TIT 2:1 Dätitj nheny dhu ga ŋunhi lakaramany, ŋunhin bili yan yuwalknha dhäwuny mala.
TIT 2:2 Waŋin walalanhany ŋunhi worru'-wurruŋunhany ḏirramuwurruny walal dhu marrtji raypirri'yunmirra, ga yuwalkkuman yan walal dhu ga bitjan märryu-ḏapmaranhamirrnydja. Ga märr-nhirrpanminyawuynydja dhu walalaŋ, ga märr-ŋamathinyawuynydja, ga ŋayaŋu-galkunamirrnydja rom malany dhu yakan yan walalaŋgal dhawar'yun.
TIT 2:3 Ga biyakiyi bili lakaraŋ walalaŋguny worru'-wurruŋuwnydja miyalkkurruwurruŋ, walal dhu ga nhinany ŋamathaman yan ga märryu-ḏapmaraman walal dhu ga Garraynhan yan. Yakan walal dhu ga nhina gupa-waŋanharawnydja yan, ga yakan walal dhu ga ŋunhi leŋuny yan, märr walal dhu ga ŋunhi marŋgikumany ŋunha ŋunhi yuḏayuḏanhany miyalkkurruwurruny yuwalkkuman yan,
TIT 2:4 ŋunhi nhaltjan walal dhu ga märr-ŋamathirr ŋunha dhuway'mirriŋuw mala walalaŋgiyingalaŋaw ga djamarrkuḻiw'.
TIT 2:5 Ŋayiny dhu ga ŋunhi yuṯany miyalk nhina ŋamathaman yan ŋoy-dharraḏan ga ŋayaŋu-wuyunamirra balanyan yolŋu, ga djäga manymakmirr ŋayi, ga dhäruk ŋayi dhu ga märram yan dhuway'mirriŋunhany nhanŋuwuy ŋayi, märr dhu ga ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal yaka muka yätjkurr lakaramany Godkalaŋuwuynydja dhäwu.
TIT 2:6 Yo biyakiyi bili yan walalanhany ŋunhi yuṯanhany ḏirramuny raypirri'yurr, walal dhu ga nhinany ŋayaŋu-dharraḏan yan.
TIT 2:7 Biyak bili yan marrtji dhukarrnydja milkuŋ ŋamakurr yan, märr walalnydja dhu marrtji ŋunhi nhuŋu muka malthundja. Ga marŋgikuŋuny marrtji walalany yuwalkkuŋun yan.
TIT 2:8 Waŋiny gi dhärukthuny ḏarrtjalkthu yan ga dhunupay, märr walalnydja dhu ŋunhi wiripuynydja yolŋuy walal yaka muka nhunanhany gupa-waŋa. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi dhärukthu dhunupaynydja waŋa, bala ŋayiny dhu ŋunhi nhuŋuny miriŋu walal goramirriyirra, ga bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi nhuŋu buku-roŋanmaramany.
TIT 2:9 Ga waŋiyi ŋunhi ḏapmaranhawuynhany yolŋuny, walal dhu ga märr-ŋamatham yan buŋgawa'mirriŋunhany mala walalaŋguwuy walal, nhaliy romdhuny? … dhäruk-märranhaminyaray yan. Ga yakan ŋayi dhu ga ŋunhi waŋany buku-roŋiyirrnydja buŋgawa'mirriŋuwnydja nhanukalaŋaw,
TIT 2:10 wo ŋula nhä ŋayi dhu manaŋirr nhanŋu. Ga nhinany walal dhu ga ŋunhi rom-dhunupan yan dhäruk-märranhaminyawurra, märr dhu ga ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy walal nhämany walalany marrkapthun muka ŋunhiyiny ŋunhi yuwalktja mala dhäwu Godkalaŋawuynydja ŋunhi ŋayi Walŋakunhamirr limurruŋ.
TIT 2:11 God-Waŋarryuny ŋunhi bili muka milkuŋal limurruŋgal ŋunhi ŋayiny ŋunha ŋayaŋu-wuyunamirr warray, märr limurrnydja dhu ga ŋunhi bukmaknha yolŋuny walal walŋathirrnydja ŋuriŋiyiny nhanukalnydja mel-wuyunaray.
TIT 2:12 Ga marŋgikuŋal ŋayi gan ŋunhi limurrunhany, märr limurrnydja dhu ga ŋunhi ḏaḏawmaranhamirra dhuwurr-djarrpi'ŋurnydja romŋur, ga djarrpi'ŋurnydja mala djälŋur. Ga nhinany limurr dhu ga ŋunhi dhiyalnydja wäŋaŋur ŋayaŋu-dharraḏan ga manymakkuman yan dhuwurr-ŋamakulin'.
TIT 2:13 Bilin limurrunhany ŋayi ŋunhi dhaŋaŋguŋala ŋuriŋiyin ŋunhi ŋayaŋu-gatjpu'yunamirriynha romdhuny, ga nhinany limurr ga dhuwal ŋayaŋu-gatjpu'yunna yan dhukarr-nhäman ga limurruŋgalaŋaw God-Waŋarrwu ga Walŋakunhamirriw Djesu-Christkun gumurr-roŋiyinyarawnha, ŋunhi ŋayi dhu bunin limurruŋ, ganydjarryuny yindiynha ga mäwilimirriynha.
TIT 2:14 Ŋayi muka ŋunhi walŋany gurrupanmin limurruŋguny, märr ŋayi ŋunhi ŋulawitjarryiny romgurr limurrunhany buluyi nhakun roŋanmaraŋalyi bukmakŋura yan yätjkurruŋurnydja romŋur, bala ŋayi limurruŋ ŋayaŋuny mala ḏarrtjalkkuŋala. Ga djälthinany ŋayi gan ŋunhi limurruŋguny, ŋunhi limurrnydja dhu nhanŋuwuynha yan yolŋuny mala, ga djäl-ḏumurruyirrnydja limurr dhu ga ŋunhi djämawnydja ŋamakurruwnha yan.
TIT 2:15 Yo djawarrkthurrnydja gi dhiyaŋiyin bili yan dhärukthuny ḏälyun, biyakun guŋga'yurra walalany ŋayaŋu-rur'maraŋun, märr walalnydja dhu ŋunhi djämany ŋamathaman. Ga biyakiyi bili marrtji walalany raypirri'yurr bala yulŋuny. Waŋiny marrtji bala dhärukthuny ganydjarrmirriynha, ga yakan goriny, märr walal dhu nhuna yaka muka yothu lakaramany, nhämany walal dhu ga ŋunhi nhuna marrkapthunna.
TIT 3:1 Gatjuy lakaraŋun guyaŋanhamirriyaŋun dhuwaliny ŋunhi yolŋunhany mala nhuŋuwuy nhe, märr walal dhu ga dhäruktja märram muka ŋunhiwurrunhany ŋunhi buŋgawanhany yolŋuny walalany ŋaḻapaḻmirrinhany, ŋunhi walal ŋuli ga rom malany ŋayatham. Ga nhinany walal dhu ga ŋunhi girri'-ŋamathirra yan manymakkun yan djämawnydja,
TIT 3:2 ga yakan walal dhu ga ŋunhi waŋa yätjkurruyamany, ŋula nhaltjandja ŋarrtjundja. Bitjanna bili yan walal dhu ga ŋunhi nhinany ŋamathaman yan ga ŋayaŋu-yal'yunan.
TIT 3:3 Ŋäthilnydja limurr ŋuli ganha ŋunhi nhinanha dhuŋamirr muka yan ga dhäruk-märranhamiriw mala, ga garrpinawuy limurruŋgiyingal yan djälŋur mala. Nhinanany limurr gan ŋunhi yätjkurra yan, ga mel-ḏiy'yunminyan ŋuli ganha. Ga bukmaktja gan ŋunhi yolŋu walal ŋaramurryinan limurruŋguny, ga limurrnydja gan ŋunhi bitjarryi bili yan walalaŋguny ŋaramurryindhi.
TIT 3:4 Yurr ŋayiny God-Waŋarrnydja limurruŋ Walŋakunhamirrnydja baḏak yan gan märr-ŋamathin limurruŋguny.
TIT 3:5 Walŋakuŋalnydja ŋayi ŋunhi limurrunhany bili ŋayi gan ŋunhi limurruŋ maŋutji-wuyurr, yaka ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhä mala limurr gan djäma nhakun manymak rom. Ga rurrwuyurrnydja ŋayi limurruny ŋunhi ŋuriŋiyin nhanukiyingala ŋayi ganydjarryuny Walŋamirriwala Birrimbirrwal. Ga gurruparnydja ŋayi limurruŋ ŋunhi yuṯan walŋany ŋurruyirr'yunarawnha yuṯawnha walŋawnydja nhinanharaw.
TIT 3:6 God-Waŋarryuny ŋunhi gurrupar Walŋamirrinhany Birrimbirrnha limurruŋguny märryu-dhapinyay warray ŋuliwitjarra ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwurra, ŋunhi ŋayi limurruŋ walŋakunhamirr.
TIT 3:7 Yo, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu bitjarryiny djäma nhaku; märr ŋayi dhu ga nhämany limurruŋgalnydja ŋunhiyin ŋunhi maŋutji-wuyunawuynha nhanŋun Djesuwnha, ga yakan buluny ŋayi dhu limurrunhany nhakun yätjkurr-lakaramany, bili limurrnydja dhuwal nhanŋu muka djamarrkuḻiny'. Ga ŋuriŋin ŋunhi gatjpu'yunaray limurrnydja ŋuli ga dhuwal dhukarr-nhämany ŋurukuny bala ŋunhi walŋaw-wiyinŋumirriwnydja.
TIT 3:8 Dhuwandja ŋunhi märr-yuwalknha yan dhäwu. Dhiyaŋiyin mala dhäwuy dhu ga ŋunhi guŋga'yundja yolŋunhany walalany bukmaknhany. Ŋarrany djälnha nhuŋuny Dätjitj nheny dhu marrtji ŋunhi lakaramany dhuwaliyiny ŋunhi dhäwu yolŋuwalnydja walalaŋgal dhawaṯmaraman yanan, märr walalnydja dhu marrtji bala malthundja dhiyakiyin bili yan dhäwuwny'tja, märr dhu ŋunhi ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga märr-yuwalkthirr God-Waŋarrwuny yan, walalnydja dhu ga ŋunhi ḻay-ḻayyundja djämaynydja manymakthun yan.
TIT 3:9 Ga yaka walalaŋgal gi mala-manapul waŋanhaminyaŋurnydja ŋarrtjunminyaŋurnydja ŋunhi walal ŋuli ga yolŋu walal waŋanhamirr dhäruk-ŋurrkanhamirr gurruṯupuy mala ŋaḻapaḻmirrwalaŋuwuy, wo ŋula nhäpuy mala ŋäthiliŋuwuy rombuy balanya nhakun ŋunhi Mawtjitjkuŋ Rom mala. Balanyayiny mala ŋunhi rom limurruŋguny bawa'mirra waliwaliŋun.
TIT 3:10 Ga lakaraŋun djägakuŋun dhuwaliny ŋunhi mari-djämamirrinhany yolŋuny walalany, waŋiny walalany buku-märrma'mirr nhä mak waŋganymirr yan, ga ŋuli walal nhuŋu dhu yakany buthuru-bitjun nheny yanan ganarrthula walalany.
TIT 3:11 Bili nheny marŋgin, ŋunhi walalaŋ muḻkurrnydja biliŋuwuynha bawa'-gurrupanawuynha, bili nheny dhu ga ŋunhi nhäman nhanŋu yätjkurrnydja rom mala.
TIT 3:12 Ga ŋuli ŋarra dhu dhuwal djuy'yun Yätimatjnhany nhä mak nhawinhany Ditjikatjnhany nhokal, nheny dhu yan mirithin birrka'yurrnydja marrtjinyarawnydja balany Nikapulitjlilnydja wäŋalil märr ŋarrany dhu buni nhuŋuny ŋunhiliyin wäŋaŋur, bili ŋarra ga dhuwal guyaŋany, ŋarra dhu boŋguŋ dharratharramirriynydja waluy gi nhini ŋathil ŋunhiliyi.
TIT 3:13 Dhuwandja maṉḏany märrmany' ḏirramu maṉḏa Yapulitjtja ga Djenatjtja ga girri'-ŋamathirra marrtjinyarawnha wiripuŋulila mala wäŋalil. Ŋayiny dhuwandja Djenatjtja yolŋu djuŋgaya balanya rom-djägamirr. Ga ŋuli nhe dhu nhämany dhuwaliyiny maṉḏany, guŋga'yurra yan maṉḏany ŋathan gurrupul ga rrupiyan ga balaŋi nhä, märr maṉḏa dhu gi marrtjiny goŋ-murruŋ muka wiripuŋulilnydja wäŋalil malaŋulil.
TIT 3:14 Marŋgikuŋun ŋunhi litjalaŋguwuynydja yolŋuny walalany manymakkuŋun yan, märr walal dhu ga ḻay-ḻayundja ŋunhiliyin bili yan manymakŋura djämaŋurnydja mala. Ga guŋga'yun walal dhu ga ŋunhi ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ga nhina djägamiriwŋur goŋ-gäna, ga yaka walal dhu ga ŋunhi ḻay-ḻayyun ŋula nhäŋurnydja yan ga yakany dhu ga guŋga'yun yolŋuny.
TIT 3:15 Ga dhiyaŋurruynydja ŋunhi wiripuwurruynydja yolŋuy mala, ŋunhi walal ga dhuwal nhina ŋarrakal, djuy'yun walal ga dhuwal dhiyaŋuwurruynydja märr-ŋamathinyawuynha ḻunduw walalaŋ limurruŋgalaŋaw ŋarrakalaŋawurra. God-Waŋarrwu ŋayaŋu-wuyunawuynydja dhu dhiyaliyi galki yan nhumalaŋgal.
PHM 1:1 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Bolwuŋ, ŋunhi ŋarra ga dhuwal nhinany dharruŋguŋur bili ŋarra ŋuli ga dhäwu lakaram Djesu-Christkalaŋuwuy, ga wiripuny dhuwal Dimithiwuŋ muka, ŋunhi ŋayi limurruŋ wäwa Garraywalaŋumirr. Yurr nhuŋu dhuwal yulŋuny Bilimun dhäwuny ŋunhi nhe linyalaŋ ḻundu marrkapmirr, ga rrambaŋi limurr ga nhakun djäma Garraywu.
PHM 1:2 Yo. Ga walalaŋguny ŋarra ga dhuwal djuy'yundhi märr-ŋamathinyawuy ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ Garraywalaŋumirriwnydja mala ŋunhi walal ŋuli ga buku-ḻuŋ'thun ga buku-ŋal'yun nhokal wäŋaŋur. Ga wiripuny ŋarra ga dhuwal djuy'yun märr-ŋamathinyawuy limurruŋgalaŋaw Garraywalaŋumirriw yapaw yäkuw Yäpiw, ga wiripuny wäwaw limurruŋgalaŋaw Yätjipatjku, ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma yan bitjan bili gumurr-wuṉḏaŋarrwurr romgurr Garraywu gulyunamiriw.
PHM 1:3 Ga dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman nhumalaŋ Garraywalaŋumirriwnydja, märr ŋayi dhu limurruŋgal God-Waŋarryuny Bäpaynydja ga Garrayyuny Djesu-Christthuny gurrupanna nhumalany nhanŋuwuy ŋayi mel-wuyunawuynydja ga mägayany rom.
PHM 1:4 Wäwa ŋarraku Bilimun, bili muka ŋarra ŋäkulnydja nhokalaŋuwuynydja, ŋunhi nhe ŋuli ga märr-ŋamathirr God-Waŋarrwalaŋawnydja yolŋuw walalaŋ bukmakkun yan, ga ŋunhi nhe ŋuli ga märr-yuwalkthirr nhanŋu Garraywu Djesuw. Ga bitjan bili ŋarra ŋuli ga dhuwal bukumirriyamany yan nhuŋu, bala ŋarra ŋuli yan buku-gurrpanna ŋanya God-Waŋarrnhany nhokalaŋuwuynydja.
PHM 1:6 Ŋunhi limurr ŋuli ga märr-yuwalkthinyamirrnydja mala nhina waŋganyŋurnydja, ga guŋga'yunmirrnydja marrtji bala-räli'yunmirrnydja, ŋunhiyiny limurr ŋuli yuwalknha yan dharaŋandja bukmak nhä malany ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar limurruŋ. Yo, ga ŋarrany ŋuli ga dhuwal bukumirriyaman nhumalaŋ, märr nhumany dhu ga ŋunhi mirithirra yänan galkiwatjnha nhinany waŋgany-manapanminyawuynha Djesu-Christnha.
PHM 1:7 Marrkapmirr wäwa ŋarraku, ŋäkul muka ŋarra ŋunhi dhäwuny' nhokalaŋuwuy, ŋunhi nhaltjarr nhe gan märr-ŋamathin Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, bala yan nhe gan guŋga'yurra walalany. Ga dhiyaŋiyiny dhuwal dhäwuy ŋarranhawuynhany mirithinan nhakun galŋa-djulŋithinyamaraŋal, ga guŋga'yurra, ŋayaŋu-rur'maraŋala manapar. Ga wiripuny nhe gan ŋunhi ŋayaŋu-yal'maraŋal walalany bukmaknha yan Godkalaŋumirriny yolŋuny walalany dhiyaliyi.
PHM 1:8 Yo Bilimun, ŋarra nhuŋu dhuwal wäwa'mirriŋu Djesu-Christkalaŋumirr, ga dhunupa dhuwal ŋarraku ŋarra balaŋ nhuŋu gurrupul ḏälnydja dhäruk; ŋunhi balaŋ ŋarra nhuŋu biyakiyiny waŋi, märr balaŋ nhe ŋunhiyiny yan märraŋun ŋarrany dhäruktja.
PHM 1:9 Yurr yaka ŋarra dhu bitjandhiny nhirrpan nhuŋu rom. Ŋarrany nhuŋu ga dhuwal märr-ŋamathirr, bala ŋarra dhu yänan ŋäŋ'thuna nhuna gurrum'thuna. Ga marŋgi muka nhe ŋarraku ŋunhi ŋarrany dhuwal Bol, yurr worruŋun ŋarra dhuwal yulŋuny, ga dhiyaŋuny bala ŋarra ga dhuwal nhina dharruŋguŋura, bili ŋarra ŋuli ganha ŋunhi dhäwu lakaranha nhanukalaŋuwuy Djesu-Christkalaŋuwuy. Ga nhepin dhu guyaŋany ga mala-djarr'yundja nhaltjan nhe dhu djäma.
PHM 1:10 Ga dhuwanna ŋarra ga ŋäŋ'thunna nhuna Nitjimatjkuny, ŋunhi ŋayiny balanya nhakun ŋarraku gäthu'mirriŋun Djesu-Christkalnydja yäkuy. Ŋunhi nhakun ŋarra gan dhiyal nhinan dharruŋguŋur, balanyamirriynha ŋarra nhanŋu ŋunhi bäpathinany, bili ŋayi ŋunhi märr-yuwalkthinany Garraywuny ŋarrakalaŋuwurra.
PHM 1:11 Yurr ŋäthilnydja ŋayi nhuŋuny ganha yaka warray djäma-manymakkunha, yan ŋayi waṉḏinan nhokal. Yurr dhiyaŋuny bala ŋayi nhuŋu dhuwali manymaknha djämamirrnydja, ga balanyayi bili ŋayi dhuwali ŋarrakuny djäma-manymakmirryi.
PHM 1:12 Ga dhuwanna ŋarra ga djuy'yunna roŋanmaraman ŋanya Nitjimatjnhany nhokalnha, yurr ŋayaŋumirr ŋayi dhuwali yulŋuny marrtjinany ŋarrakalaŋumirr.
PHM 1:13 Ŋarrany ga dhuwal baḏak yan gärri dharruŋguŋur, manymakpuynydja dhäwupuy lakaranhawuy nhanukalaŋuwuynydja Djesu-Christkalaŋawuynydja. Ga djälthinany ŋarra gan ŋunhi nhanŋu Nitjimatjkuny, ŋayi balaŋ ganha dhiyal yan banydji nhinanha ŋarrakal, märr balaŋ ŋayi ŋarrany ganha guŋga'yuna dhiyal nhokal dharapulŋur.
PHM 1:14 Bitjan ŋarra ga dhuwal guyaŋany nhanŋu gam. Ŋarra dhu ga yakan ŋanya ŋayatham wiyindja dhiyalnydja, bili nhe mak ga dhuwaliyi djälthirr nhanŋu dhiyaliyiny. Bala ŋarra ga dhuwal roŋanmaraman ŋanya nhokal. Ga beŋuryiny nhe dhu nhepin yan guyaŋa ga mala-djarr'yun nhaltjan nhe dhu djäma nhanŋu. Ga ŋuli nhe djäl, nhe dhu ŋanya roŋanmaraman rälin ŋarrakun guŋga'yunaraw. Yurr yaka ŋarra dhu nhuna dhar'thar-gurrupandja nhanŋu.
PHM 1:15 Nhä mak ŋunhiyiny God-Waŋarrwuŋun dhukarr nhanŋu, nhokalaŋaw bäyimbuywuny djämamirriw Nitjimatjkuny, ŋunhi ŋayi ganarrthaŋalnydja nhunany märr gurriri, märr ŋayi dhu märr-yuwalkthirr Djesu-Christku, ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi dhu roŋiyirryi nhokal goŋlil, märr nheny dhu ga ŋayathamany ŋanya wiyinŋumirra.
PHM 1:16 Yo, baḏak yan ŋayi nhuŋu dhuwali ḏapmaranhawuynydja djämamirr, yurr yaka nhe dhu ŋanya ga mirithirrnydja guyaŋa ŋunhi ŋayi nhuŋu dhuwali ḏapmaranhawuynydja djämamirr yan. Ŋany dhiyaŋuny bala ŋayi dhuwali nhuŋu wäwan marrkapmirra Djesu-Christkalaŋuwurra. Ŋarrakalnydja ŋayi dhuwali marrkapmirra dhika mirithirra. Yurr nheny dhu ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja ga marrkapthundja nhanŋu bulun dhika, bili ŋayi nhunany dhu gi guŋga'yurrnydja ŋunhi nhakun märrma'ŋura dhukarrŋurnydja, waŋganydja ŋayi nhuŋu bäyimbuy djämamirr, ga waŋganydja ŋayi nhuŋu wäwa'mirriŋun Garraywalaŋumirra.
PHM 1:17 Yo, ŋaliny muka dhuwal yuwalk yan ŋayaŋu-gurruṯumirrnydja maṉḏa litjalaŋguwuy. Buku-djulŋi, gumurr-ŋamathiny gi nhanŋu Nitjimatjkuny mirithi yan ŋini, biyak bili yan nhakun nhe balaŋ ŋunhi ŋarraku gumurr-ŋamathi, ŋuli balaŋ ŋarra nhunany gumurr-guwatjmulnydja.
PHM 1:18 Ga ŋuli ŋayi nhuŋu ŋula nhä djäma yätjkurr ŋäthilnydja, ga wiripuny mak ŋayi ŋula djaw'yurr nhokalaŋuŋur ŋula nhä, yänan lakaraŋun ŋarrakal nhä ŋayi märraŋal.
PHM 1:19 Ga dhuwanna gay'yi yulŋuny, ŋarra ga wukirrin ŋarrapinyan ŋarra yäkun ŋunhi. Ŋarra dhu Bolyu yuwalknha yan buku-roŋanmaramany nhuŋuny. “Yurr ŋarrany nhuna dhu yan waŋa guyaŋanhamirriyam, ŋunhi nheny walŋathin ga märraŋal Garraynha ŋarrakalaŋawurr. Yaka ŋunhiyiny moŋu.”
PHM 1:20 Yo, wäwa ŋarraku Djesu-Christkalaŋumirr, ŋaliny ŋayaŋu rur'maranhamirra Garraywala yan. Buku-djulŋi, nheny dhu bäy-lakaraman nhanŋu Nitjimatjkuny, ga ŋulawitjandhiny nhakun ŋunhi, ŋarranhany nhe dhu ŋunhi ŋayaŋu-manymakkuman.
PHM 1:21 Ŋarrany ga märr-yuwalkthirra nhuŋu, ŋunhi nheny dhu ŋarrany dhäruk märraman yan. Ga dhuwanna ŋarra ga wukirrin nhuŋu bili ŋarra marŋgi nhuŋu, ŋunhi nhe dhu djäman bala yan ŋunhi nhaku ŋarra ga dhuwal ŋäŋ'thun nhuna. Ga djämany nhe dhu bulun dhika, djuḻkmaraman dhu ŋunhi nhaku ŋarra ga dhuwal ŋäŋ'thun nhuna.
PHM 1:22 Ga bulu waŋganygun ŋarra dhu nhuna ŋäŋ'thun. Ŋarrany ga dhuwal märr-gatjpu'yun ŋayi dhu God-Waŋarryu buku-bakmaraman nhumalaŋ bukumirriyanhawuynydja, bala roŋanmaraman ŋarranhany nhumalaŋgala. Nhämirr balaŋ nhe dhu ŋula ŋäthilmirriyaman ŋarraku dhaḻakarrnydja ŋorranharawnydja?
PHM 1:23 Yipaparatjtja ŋunhi yolŋu yäku, ŋunhi ŋayi djämamirr Djesu-Christku, dhuwal ŋayi ga dharruŋguŋura gärriny ŋalinyun rrambaŋin, ga djuy'yundja ŋayi ga dhuwal nhanŋuwuy ŋayi märr-ŋamathinyawuynha nhumalaŋguny.
PHM 1:24 Ga wiripuny Mäkthu, Yaritakatjthu, Dematjthu ga Lukthu, walal ga bitjandhi bili guyaŋayi nhumalany, dhuwalawurr ŋunhi napurr rrambaŋi djämamirr mala Garraywalaŋumirr.
PHM 1:25 Ga dhuwal ŋarra ga nhinany märr-ŋamathinyamirriŋur romŋurnydja, waŋgany-manapanminyawuynha nhanukala Garraywala Djesu-Christkala. Ga bilin dhuwal dhäwuny' nhuŋu.
HEB 1:1 Ŋäthilnydja baman'tja God-Waŋarrnydja gan ŋunhi waŋan yolŋuwalnydja walalaŋgal dhiyal munatha'ŋurnydja; dharrwamirr muka ga dharrwakurr dhukarrkurrnydja limurruŋgalaŋuwalnydja mala-ŋurrkanhayŋuwal walalaŋgal Djuw malawalnydja ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi djawarrkmirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal.
HEB 1:2 Yurr dhiyaŋuny bala waluy galki dhawar'yunamirriynha ŋayiny God-Waŋarrnydja waŋanan limurruŋguny nhanukalaŋuwurr Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurra. Yo, nhanukalaŋuwurr muka ŋunhi Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurra ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarryuny Bäpaynydja bokmar bukmaktja dhika nhäny malany ŋunhi marrtji ŋorra, ga bulu ŋayi waṉa-nhirrparyi ŋanya Gäthu'mirriŋunhany, ŋunhi ŋayi dhu gumurryu-märraŋuny warrpam'nha yan nhäny mala nhanukiyingalnha ŋayi.
HEB 1:3 Yurr nhanukalaŋuwurra Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurra limurr ŋuli ga ŋunhi nhämany God-Waŋarrwuny latjuny' ŋunhi djarraṯawun' mäwilimirrnydja, bili ŋayi ŋunhi Gäthu'mirriŋuny balanyan bili yan dharaŋanan nhakun ŋayipin yan God-Waŋarrnha. Ga ŋayathamany ŋayi ga ŋunhi bukmak yan ŋula nhäny mala waŋgany manapanna, dhiyal munatha'ŋur ga ŋunha djiwarr'ŋur ga be bala ḏandjaŋur munatha'ŋur, ŋuriŋiyin nhanukiyingala ŋayi ganydjarrmirriynha dhärukthuny. Yurr ŋunhi ŋayi maḻŋ'thurrnydja dhiyalnydja munatha'ŋurnydja, yolŋukunhaminany, bala yan ŋayi rurrwuyurra yolŋuwnydja yätjkurrnydja malany. Ga buluyi ŋayi marrtjin roŋiyindhi balayi djiwarr'lilyi, ga ŋunhayin ŋayi ga nhinany dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja God-Waŋarrwala, ŋunhi ŋayiny yuwalknha galumanyaŋ.
HEB 1:4 Yo, ŋayiny ŋunhi Gäthu'mirriŋuynydja rom-märraŋal bulun dhika yindin mirithirra ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhäwu-gänhamirriwal yolŋuwal walalaŋgal. Bala ŋayi God-Waŋarryuny yäkuny ŋanya gurrupar bulun dhika ŋurruŋun, ŋunhi ga djuḻkmaraman walalaŋguny nhä mala yäku.
HEB 1:5 Bili bäyŋun ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja waŋanha ŋula ŋurikiwurruŋguny ŋunhi djiwarr'puywuny dhäwu-gänhamirriw yolŋuw walalaŋ bitjanany gam', “Nheny dhuwal ŋarrakun gäthu'mirriŋu. Dhiyaŋuny bala ŋarra nhuŋu dhuwal bäpathinan.” Ga yakayi ŋayi bitjanany waŋanha. “Ŋarrany dhu nhanŋu Bäpa'mirriŋun, ga ŋayiny dhu ŋarraku gäthu'mirriŋun.”
HEB 1:6 Yurr ŋunhi ŋayi God-Waŋarr ḻiya-ŋamaŋamayunminany djuy'yunarawnydja nhanŋuwuy ŋayi maḻamarrwuny gäthu'mirriŋuw dhipalnydja munatha'lilnydja wäŋalil ga bitjarra ŋayi ŋunhi waŋanany gam', “Bukmak ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirr yolŋu walal dhu ga buku-ŋal'yundja nhanŋun.”
HEB 1:7 Ga walalaŋguny ŋunhi djiwarr'puywuny dhäwu-gänhamirriw yolŋu'-yulŋuw ŋayi God-Waŋarr waŋan bitjarra gam', “Ŋarra ŋuli ŋunhi djiwarr'puynhany dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany bilmaram, märr walalnydja ŋuli ŋunhi watathirra. Ga djämamirrnydja mala ŋarraku ŋuli djambin bitjanna nhakun gurthan ŋäṉarrnha.”
HEB 1:8 Yurr Gäthu'mirriŋuwalaŋuwuynydja nhanukiyingalaŋaw ŋayi ga God-Waŋarr bitjanna waŋa gam', “Nheny dhuwal God-Waŋarrnha, ga nhinany nhe dhu ga Buŋgawan Ŋurruḏawalaŋun bitjanna bili yan wiyinŋumirra. Ga ganydjarryuny nhokal dhu ḻuku-nhirrpulnydja dhuwurr-dhunupan romdja.”
HEB 1:9 Bili nhe ga dhuwal ŋaramurryirr dhuwurr yätjkurruwnydja romgu, ga märr-ŋamathirrnydja nhe ga dhuwal dhuwurr-manymakkun yan romguny. Bilin nhakun ŋarrany nhokalnydja God-Waŋarryu djarr'yurrnydja ga bäkumirriyaŋalnydja nhunanhan, märr nheny dhu ga nhinany ŋayaŋu-djulŋithirra djuḻkmaraman dhu ga ŋunhi ḻundu'mirriŋunhany mala nhuŋuwuy nhe.
HEB 1:10 Bili wiripuny ŋunha ga ŋäthiliŋuynydja djorray' lakaram bitjan gam', “Ŋunhal ŋurruṉaŋgalnydja Garray nhe muka ŋunhi ḻuku-nhirrpar dhuwal munathany' wäŋa, ŋamaŋamayurr, ga bulu nhe ŋunhi bokmaryi garrwarnydja wäŋa djiwarrny'tja.”
HEB 1:11 Yurr ŋunhiyiny mala dhu ŋunhi bukmak djämapuynydja mala nhokuŋ buwayakthin ga warrwaḻkaḻyin, nhakun ŋäthiliŋu girri' ŋuli buruŋgulkthirr. Yurr nhepiny dhu ŋunhi Garray dhärrin gi biyakun bili yan gupa-ḏälnha.
HEB 1:12 Bala dhoṯkuŋuny muka dhu marrtji bukmaknha yan ŋunhi nhokuŋuny bokmanawuynydja bala dhu yan djambin wiripuŋuyin. Yurr nhepiny dhu ŋunhi bäyŋun warray djambi, biyakun bili nheny dhu gi ŋunhi nhinin yan wiyinŋumirra.
HEB 1:13 Bili yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarr waŋanha nhanukalaŋawnydja ŋayi djiwarr'puwuny dhäwu-gänhamirriw yolŋuw walalaŋ bitjanany, “Yo dhiyala walal nhininy dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja ŋarrakalnha, ga yän bili ga bäy ŋarra dhu djuḻkmaraŋ nhuŋu miriŋuny mala, walal dhu ga nhinany nhokalnha ganydjarrŋurnydja.”
HEB 1:14 Yol bili mala ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirr yolŋu mala? Walalnydja ŋunhi birrimbirr yan mala, djämamirr God-Waŋarrwun, guŋga'yunarawnha yolŋuwnha walalaŋ, ŋunhi walal ŋuli ga märram walŋathinyamirriny romnha.
HEB 2:1 Yo manymak, limurrnydja dhu ga ŋunhi ŋayathamany baṯ-bitjanna ŋunhiyiny ŋunhi yuwalktja mala dhäwu, ŋunhi limurr gan ŋäthil ŋäkul ga märraŋal, märr limurruny dhu ga yakan wiripuŋuynydja mala dhäwuy muḻkurr-djaw'yun.
HEB 2:2 Ŋunhiyiny mala dhäwu ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhäwu-gänhamirriy gan yolŋuy walal gurrupar limurruŋgalaŋuwalnydja ŋaḻapaḻmirriwal, ŋunhiyiny gan ŋunhi yuwalkthinan yan maḻŋ'thurrnydja. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula yol yolŋu yakany ŋurikiyi dhärukku malthuna ga ŋänha bäykarraranhany, ŋayiny ŋuli dhä-gir'yunawuynha yan märranha, ŋunhi bili yan dharaŋana ŋunhi nhaltjan ga rom ŋunha barraŋga'yun.
HEB 2:3 Nhaltjan dhika limurr dhu walŋakunhamirrnydja beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhamirriŋurnydja romŋur, ŋuli limurr dhu ga ŋunhi ŋuyulkthirr walŋamirriwnydja romgu? Ŋayipiyi muka gan ŋunhi Garrayyu ŋurruŋuny lakaraŋal ŋunhiyiny ŋunhi walŋamirrinhany romnha, ga walalnydja ŋunhi ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal gan ŋäkul nhanukalaŋuwuy dhäwu, walalnydja gan ŋunhi lakaraŋalnydja yuwalkkuŋala yan.
HEB 2:4 Ga balanyamirriyyi bili ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarryuny djämany yindiynha ganydjarryuny ŋayaŋu-ganyim'thunamirriynha romdhuny, märr limurrnydja dhu ga ŋunhi dharaŋana yan. Ga bitjarryi bili ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarryu gurrupar mundhurrnydja mala yolŋuwnydja walalaŋ yurr Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurra, ŋunhi yolku walalaŋ ŋayi gan djälthin gurrupanaraw.
HEB 2:5 Yaka ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu nhirrpanna ŋunhi djiwarr'wuynhany dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany ŋurruŋuyinyaraw ŋurukuny bala ŋunhi yuṯawnydja wäŋaw ga romgu, ŋunhi dhu boŋguŋ yalalaŋumirriy maḻŋ'thurr.
HEB 2:6 Ŋany bitjarr ŋayi ŋunhi dhiyalnydja djorra'ŋur waŋan gam', “God-Waŋarr nhä bili dhuwal yolŋuny? Nhaku nhe ŋuli ga dhuwal guyaŋa yolŋunhany walalany? Nhaku bili nhe ŋuli ga dhuwal yolŋuwnydja goŋ-ŋayathanhamirr, ga djäga ga manymakkumany?
HEB 2:7 Nheny ŋunhi yolŋunhany rulwaŋdhurr dhipal warray ŋoylil munatha'lil, yurr guwarr yan ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi djiwarr'wuywalnydja dhäwu-gänhamirriwal yolŋuwal walalaŋgal, bala nhe ŋanya ŋunhi dhaṯthurrnydja nhokiyingalnha nhe djeŋarrayny'tja ga wokthunamirriynha romdhuny,
HEB 2:8 ga nhä mala bukmaktja nhe rulwaŋdhurr ganydjarrlilnydja nhanukala.” Ga bitjanna ŋayi ga ŋunhi dhäruktja waŋa, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryuny waṉa-nhirrpar yolŋunhany bukmakkun yan nhakuny malaŋuw. Bukmaktja ŋunhi nhäny mala yolŋuwala ganydjarrŋur. Yurr bäyŋun limurrnydja ŋuli gi ŋunhi biyakiyiny nhäŋu, ŋunhi yolŋuny dhuwal djägamirra nhaku malaŋuw bukmakku yan.
HEB 2:9 Yurr limurr ga dhuwal nhämany ŋanyanhan Djesunhan. God-Waŋarryuny ŋanya muka ŋunhi nhirrpar dhipal ŋoylilnydja wäŋalil, guwarr yan ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi djiwarr'wuywalnydja dhäwu-gänhamirriwal yolŋuwal walalaŋgal, märr ŋayin ŋunhi dhiŋgaŋal yolŋuwnydja walalaŋ walŋathinyaraw, bili mirithirr yan ŋayi ga God-Waŋarrnydja märr-ŋamathirr limurruŋguny bukmakku yan waŋga'-waŋganygu. Limurruŋgala dharapulŋur ŋayi ŋunhi dhäkay-ŋäkul dhiŋganhamirrnydja rom, bili mirithirr yan ŋayi ga God-Waŋarrnydja limurruŋguny mel-wuyun. Ga dhiyaŋuny bala ŋayi ga ŋunha Djesuny nhina djiwarr'ŋurnydja ŋurruŋun yan, ga guŋgurrkuŋgurrnha galumanyaŋnha, ga nhanŋun ga bukmaktja nhäny mala märr-ŋal'yundja.
HEB 2:10 Dhunupa warray ŋunhi nhanŋuny God-Waŋarrwuny, bili bukmakthi yan ŋunhi nhäny mala nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwu, ga nhä mala bukmaktja gan ŋunhi ŋayipiyi yan bokmar nhanukiyingal ŋayi ganydjarryuny, ga ŋunha nhä mala ŋayi ga ŋayatham ŋayipiyi yan. Märr ŋunhi ŋuliwitjarryiny romgurr, dhaŋga-ḏirryunamirriwurrnydja romgurr, God-Waŋarryuny ŋanya Djesunhany mel-dhunupaŋala ŋunhi ŋayiny yuwalknha yan walŋakunhamirr, märr ŋayi dhu ŋunhi gämany dharrwanhan yolŋunhany walalany balany ŋunhi God-Waŋarrwalnydja, bala walal dhu ga yan märraman ŋunhi God-Waŋarrwuny latjuny' dhika rom djeŋarra'mirrnydja.
HEB 2:11 Bili ŋayipi muka gan ŋunhi Djesuy rurrwuyurrnydja ḏarrtjalkkuŋalnydja yolŋunhany walalany dhuwurr-yätjŋurnydja romŋur, ga limurruŋguny ga nhanŋuny Djesuwnydja waŋganynha yan Bäpa'mirriŋuny. Ga yakan nhakun ŋayi ŋuli gi ŋunhi goriny gurrpanarawnydja.
HEB 2:12 Ga bitjanna ŋayi ŋuli ŋunhi waŋa God-Waŋarrwalnydja, “Ŋarrany dhu ga dhuwal lakaraman nhuna yäkuny yindikuman ŋarrakalaŋuwalnydja yukuyuku'mirriŋuwalnydja walalaŋgal, ŋunhi nhä nhe gan djäma manymak ŋarraku. Ga wokthunna ŋarra nhuŋu dhu ga mirithirra yan ŋunhiliyin malaŋurnydja walalaŋgalnha ŋunhi napurr dhu ga buku-ḻuŋ'maranhamirrnydja.”
HEB 2:13 Ga wiripuny ŋayi Djesu waŋan bitjarr, “Ŋarrany dhu ga dhuwal märr-yuwalkthirrnydja God-Waŋarrwalnha yan.” Ga wiripuny ŋayi ga dhäruk waŋa bitjan gam', “Dhuwanna ŋarra nhinan ga ŋanapurrnha rrambaŋin ŋunhiwurrnha yolŋu walal, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu gurrupar walalany ŋarrakal goŋlil.”
HEB 2:14 Yo limurrnydja dhuwal ŋunhi God-Waŋarrwuny djamarrkuḻi', yolŋu yan rumbal ŋanakmirr mala ga maŋgu'mirr. Ga ŋayiny ŋunhi Djesuny bitjarryi bili marrtji dhuwalatjarryi romgurr, yolŋuny ŋayi rumbal märraŋal ŋanakmirr ga maŋgu'mirr. Bala yan ŋayi dhiŋgaŋalnha, märr ŋayi dhu buman buwayakkuman ŋunhiyiny buŋgawanhany Mokuynha, ŋunhi ŋayi ŋuli ga ganydjarr ŋayatham dhiŋganharaw.
HEB 2:15 Bala ŋayi gan ŋunhi dhawaṯmaraŋalnydja yuwalkkuŋala yanan ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal gan nhinan wiyinŋumirr garrpinawuy ganydjarrpuy yätjkurruwuŋ birrimbirrwuŋ, ŋunhi walal gan barrarinan dhiŋganhamirriwnha romgu.
HEB 2:16 Ga bili muka ŋayi dhuwal lakaramany warraŋulkumany bitjandja; Yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi guŋga'yurr ŋunha ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany, ŋany ŋunhi dhuwal ŋayi ŋuli ga guŋga'yundja limurrunhan ŋunhi limurr nhanukuŋun Yipurayimguŋun mala-bunhawuy mala.
HEB 2:17 Ga dhiyakiyin ŋunhi gämurruwny'tja ŋayi ŋunhi marrtjinany räli yolŋukunhaminany, märr ŋayin dhu ga mundhurr-gurrupan nhanukal God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunna manapan. Bili ŋayiny ŋunhi Djesuny limurruŋ mirithirra manymaknha ga mel-wuyunamirra ŋurruŋu-djirrikaymirr, ŋunhi ŋayi mundhurr-gurrupanmin, bala yan ŋayi bäy-lakaraŋalnha limurruŋ dhuwurr-yätjkurrnydja rom malany.
HEB 2:18 Bala ŋayin dhu marrtji ŋunhi guŋga'yundja ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walalany ŋuli marrtji ŋula nhaliy mala romdhu dharrwunum. Bili ŋayipiny gan ŋunhi Djesuny marrtjindhi ŋuliwitjarryiny ŋunhi dharrwununhamirriwurrnydja romgurr.
HEB 3:1 Yo wäwa ga yapa walal ŋarraku, ŋunhi nhuma Garraywalalaŋumirr mala, ŋunhi ŋayi nhumalaŋ God-Waŋarrnydja wäthurr, yäku-lakaraŋalnydja gänaŋ'maraŋalnydja, ga nhumany guyaŋiny walal gi ŋanyapinyan yan Djesunhan, ŋunhi ŋayi God-Waŋarrwuŋ djuy'yunawuy, ga bulu ŋayi ŋunhi ŋurruḏawalaŋu djirrikaymirr limurruŋgalaŋaw märr-nhirrpanminyawuywu.
HEB 3:2 God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi ŋanya nhirrparnydja ŋurikiyiny djämaw, bitjarr nhakun ŋunhi ŋayi Mawtjitjnha märraŋal nhanŋuwuy ŋayi djämaw, ga djämany ŋayi gan ŋunhi manymakkuŋal yan ga yuwalkkuŋal yan God-Waŋarrwuny.
HEB 3:3 Yo ŋayiny dhu ga ŋunhi Djesuynydja märram bulun dhika yindin mirithirra wokthunawuynydja, bulun ga djuḻkmaram ŋanyanhany Mawtjitjnhany, ga balanya bili nhakun ŋayi ŋuli ŋunhi ŋuriŋiyin bala' dhuḻ'yunamirriynha yolŋuy buluny yindiny märram wokthunawuy, ga yakan ŋuriŋiyiny ŋunhi buṉbuynydja malaŋuy.
HEB 3:4 Bukmak dhuwal buṉbuny mala dhuḻ'yunawuynydja yolŋuwuŋ warray goŋbuy, yurr ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarryuny dhuḻ'yurr bukmaknha yan nhä malany.
HEB 3:5 Mawtjitjthuny gan ŋunhi djäma ŋunhiliyiny ŋunhi Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ yuwalkkuŋal warray ga dhunupa yan ŋayi ŋunhi manymak djämamirrnydja, ga lakaranhany ŋayi ŋuli ganha ŋunhi yuwalk yan dhunupamirriyanhany, ŋunhi nhalayak ŋayi dhu boŋguŋ God-Waŋarr waŋi ŋunha bala yalalaŋumirriy waluy.
HEB 3:6 Yurr ŋayipiny gan ŋunhi Djesu-Christthuny djäma yuwalkkuŋalnha yan, bili ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋu, ga ŋunhiyiny ŋunhi Godkalaŋumirrnydja yolŋu mala nhanukiyingala yan djägaŋurnydja. Ga limurrnydja dhuwal nhanŋun God-Waŋarrwun malany, ŋuli limurr dhu ga marrtjiny yan bala gulyunamiriwnydja märr-yuwalkthirrnydja marrtji bala, dhukarr-nhämany marrtji manapan ŋurikiyiny bili yan waŋganyguny, ŋunhi nhaku limurr ŋuli ga gatjpu'yun.
HEB 3:7 Ga bitjanna ŋayiny ga ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnydja waŋa gam', “Ŋuli nhe dhu ŋämany God-Waŋarrnhany rirrakay waŋanhawuynydja dhiyaŋuny balaŋ
HEB 3:8 yakan nheny ŋayaŋuny dhaḻ'yunmirr, biyakuny nhakun walal ŋunhi ŋäthil ŋaḻapaḻmirr mala nhumalaŋ gan buthuru-djaw'yunmin, ga raypirri-waḏatjthin walal gan ga djäl-gänaŋumirriyin, ga birrka'yurr walal gan God-Waŋarrnha märrwu-ḻarruŋal nhanŋu ŋunhiliyi ŋunhi gapu-ranhdhakŋur wäŋaŋur.
HEB 3:9 Ga ŋunhiliyiny walal gan ŋunhi mala-ŋurrkanhawuyyuny walal birrka'yurrnydja ŋarrany mirithinan yan, ‘bäydhi walal marrtjin ŋunhi nhäŋalnydja ŋunhi nhä ŋarra marrtjin djäma walalaŋ ŋunhi wiyinŋumirrnydja 40-dhuŋgarrany,’ bitjarr ŋayi gan God-Waŋarryuny lakaraŋal.
HEB 3:10 Bala ŋarrany walalaŋ ŋunhi mirithinan yan ŋaramurryinany maḏakarritjthinan manapar ŋurikiwurruŋguny ŋunhi yolŋuw walalaŋ, bala ŋarra ŋunhi waŋanany bitjarrnha, ‘Ŋunhiny walal dhu ga bitjanna bili yan ŋapa-bilpilyunna ŋarrakuny, ga yakan walal ŋuli gi ŋunhi dhäruktja ŋarrany märraŋ.’
HEB 3:11 Yo mirithinan yan ŋarra ŋunhi maḏakarritjthinany walalaŋ, ga dhawu'-nhirrparnydja ŋarra ŋunhi walalany bitjarrnha gam', Bäyŋun walal dhu ŋunhi ŋunhawalnydja wäŋalil gulŋiyi ŋayaŋu-ḻayyunamirrililnydja ga mägayamirrililnydja romlil, ŋunhi ŋarrany balaŋ walalany gurrupana muka.”
HEB 3:12 Yo, ḻundu walal ŋarraku, djägan marrtji nhumalaŋguwuy nhuma yulŋuny, märr ŋayi dhu yaka ŋula waŋganydja yolŋu ŋayaŋu-barrkuthirr ga djäl-gänaŋumirriyirrnydja, bala ŋayi dhu waṉḏirra nhakun, ḏiltjin gurrupanmirr nhanŋuny ŋurikiyiny ŋunhi walŋawnydja God-Waŋarrwu.
HEB 3:13 Ŋany biyak walal marrtji waŋanhamirrnydja bala guŋga'yunmirr ŋayaŋu-rur'maranhamirr, märr ŋayi dhu yaka muka baḏuwaḏuyun nhumalany yätjkurruynydja, nhuma ŋuli bäynha ŋayaŋu-ḏälthin, märr ŋayi ga walu nhuŋu baḏak yan ŋorra ŋänharaw Godkalaŋawnydja Dhärukku, bili bitjandhin ŋayi ga ŋunhi dhäruktja barraŋga'yun limurruŋ.
HEB 3:14 Bili limurrnydja dhuwal biliŋuwuynha waŋgany-manapanminyawuynha Djesu-Christnha, ŋuli limurr dhu ga ŋunhi ŋayathamany baṯ-bitjandja yan ŋunhiyiny ŋunhi ŋayaŋu-marrparaŋdhinyamirrnydja rom, bitjandja nhakun limurr ŋunhi ŋäthil märr-yuwalkthin.
HEB 3:15 Bitjan ŋayi ga ŋunhi dhäruktja dhuyuŋurnydja djorra'ŋur waŋa gam', “Ŋuli nhe dhu ŋämany God-Waŋarrnhany dhäruk gäthurnydja, yakan ŋayaŋuny-gunganhamirr, biyakuny nhakun walal ŋunhi ŋäthil ŋaḻapaḻmirr mala nhumalaŋ gan buthuru-djaw'yunmin nhanŋu God-Waŋarrwu.”
HEB 3:16 Yol bili walal ŋunhi yolŋuny walal, ŋunhi walal gan ŋäkul God-Waŋarrnhany rirrakay ganarrthaŋalnydja? Ŋunhiwurr dhuwal ŋunhiyiny yolŋu walal, ŋunhi walalany gan Mawtjitjthu dhawaṯmaraŋal beŋur ŋunhi Yetjipŋur wäŋaŋur.
HEB 3:17 Yolku walalaŋ ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrnydja maḏakarritjthin wiyinŋumirrnydja 40-ny dhuŋgarra? Ŋurikiwurruŋ ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrnydja maḏakarritjthin, ŋunhi walal marrtjin yätjkurr mala rom djäma bala dhä-gandarrkurr, bala walal marrtjin murrmurryurra ŋunhiliyin banydjin yan ŋunhi gapu-ranhdhakŋura wäŋaŋurnydja.
HEB 3:18 Ga ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhäruktja nhanŋuwuy ŋayi nhirrpar wuṉḏaŋarrkuŋalnydja bitjarrnydja gam: “Bäyŋun walal dhu ŋunhi ŋunhiwiliyiny wäŋalil gulŋiyi ŋayaŋu-ḻayyunamirrililnydja ga mägayamirrililnydja,” bitjarrnydja, ga yolku walalaŋ ŋayi gan ŋunhi bitjarryiny waŋan? Ŋurikiwurruŋdhin muka yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan raypirri-waḏatjthin bala buthuru-djaw'yunminan God-Waŋarrwuny.
HEB 3:19 Bala limurr ga dhuwal dhiyaŋuny bala nhäman, bili bäyŋun yan walal ŋunhi ŋunhiyiny wäŋa ŋayathanha mägayany, bili walal gan ŋunhi yaka yuwalkkuŋal märr-yuwalkthin.
HEB 4:1 Yo manymak God-Waŋarryuny ŋunhi bilin gurrupara limurruŋguny ŋunhiyiny dhawu'-nhirrpanawuy, ŋunhi limurrnydja dhu märraŋun yan ŋunhiyiny ŋunhi mägayamirr rom ŋunhi ŋayi gan lakaraŋal. Limurrnydja dhu ga djägan, märr limurr dhu bäyŋu yan boŋguŋ bäythiny ŋurikiyiny ŋunhi dhawu'-nhirrpanminyawuywuny.
HEB 4:2 Ŋäkulnydja limurr gan ŋunhi manymaktja dhäwu bitjarryi bili yan nhakun walal, ŋäkul warray walal gan ŋunhi dhäwuny yurr yakan walalany ŋunhi guŋga'yurrnydja, bili walal gan ŋunhi ŋäkul ga yakan walal ŋula märraŋalnydja walalaŋgiyingal märr-nhirrpanminyaraynydja.
HEB 4:3 Limurrnydja ŋunhi märr-yuwalkthinyamirriynydja mala märraŋala yan ŋunhiyiny ŋunhi mägayamirrnydja rom ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar. Ŋunha ŋunhi ŋäthiliŋuynydja ga djorray' lakaram bitjan gam', “God-Waŋarrnydja walalaŋ ŋunhi maḏakarritjthinan, bala yan ŋayi ŋunhi waŋanany yolŋuwnydja walalaŋ bitjarrnha, ‘Bäyŋun walal dhu ŋunhi gärriny balany ŋunhi wäŋalil ŋunhi ŋarrany balaŋ walalaŋ gurrupana mägayamirrnydja rom.’” Ga bitjarryiny ŋayi ŋunhi God-Waŋarr waŋan bäydhi marrtjin ŋunhi djämapuynydja nhanukuŋ ŋorranan dhawar'yunawuynha, balanyamirriy yan ŋunhi ŋurruṉaŋgalyu muka yan waluy.
HEB 4:4 Bili ŋunha ga Ŋäthiliŋuŋur Djorra'ŋur bitjan waŋa gam', “Bala ŋayi God-Waŋarrnydja ŋayaŋu-ḏaw'yurrnydja dhuwalaŋuwuynydja ŋunhi wäŋapuynydja djämapuy 7-dhun waluy, bala yan ŋayi ŋir'yunminan.”
HEB 4:5 Ga dhuwalatjandhi bili yan gämurruwurr ŋayi ga bulu waŋa bitjan gam', “Bäyŋu yan walal dhu ŋunhi balayiny wäŋalil gärri, ŋunhi ŋarrany balaŋ walalaŋ gurrupanna, ŋunhiyiny ŋunhi mägayamirrnydja rom.”
HEB 4:6 Ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋurruŋu ŋäkul manymak dhäwu, yurr bäyŋun walal ŋunhi märranhany ŋunhiyiny mägayamirrnydja rom, bili walal raypirri-waḏatjthin. Yurr ŋunhiyiny dhawu'-nhirrpanminyawuy baḏak yan ga ŋorra ŋamakuli' ga ḻapthunawuy gärrinyarawnydja ŋunhiwiliyiny wäŋalil mägayalilnydja.
HEB 4:7 Ga dhä-dhuḏitjtja ŋayi God-Waŋarr waŋan yolŋuwal yäkuwal Daybitkala, märr ŋayi dhu buluyi ŋunhiyi dhawuny' yuṯakum, bitjarr yan nhakun ŋarra gan ŋunhi lakaraŋal ŋäthil, “Ŋuli nhe dhu ŋämany ŋanya rirrakaynydja dhiyaŋuny bala, yakan ŋayaŋuny dhaḻ'yunmirr.”
HEB 4:8 Ŋunhi balaŋ ŋayi Djatjuwaynydja gurrpana ŋunhiyi mägayamirrnydja rom ŋunhi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar, ŋayiny balaŋ ŋunhi God-Waŋarryuny yakan buluny lakaranha ŋula wiripuny walu ŋir'yunminyaraw.
HEB 4:9 Ga ŋunhiyiny mägayamirr rom walalaŋguny ŋunhi Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ ŋorra yan baḏak, balanyayi bili yan nhakun ŋayi God-Waŋarr nhinan goŋ-dhawar'yunamirriynha waluy.
HEB 4:10 Ŋuriŋiyiny ŋunhi waluy nhanŋuny dhu ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋu walal gulŋiyin mägayamirrilila romlil, nhakun walal dhu ŋir'yunmirra djämaŋurnydja walalaŋgiyingalaŋaŋur, biyak yan bili nhakun ŋayi God-Waŋarr ŋir'yunmin nhanukiyingal ŋayi djämaŋur.
HEB 4:11 Limurrnydja dhu djämany ŋamathaman märranharawnydja ŋurikiyiny ŋunhi mägayaw, märr dhu yakan ŋula waŋganydja yolŋu galkirri bitjarr nhakun walal witjarryurr, bili walal raypirri-waḏatjdhin.
HEB 4:12 God-Waŋarrwuny dhuwal dhäruk walŋa warray, djäman ŋuli ga ŋunhi ŋula nhäny mala; balanyan ŋayi ŋunhi nhakun mandjawak gali'-märrma', yurr djinbulknha dhikan mirithirra. Bili ŋuriŋiyiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhärukthu ŋuli mar'wakmaraman yan dharpumany yolŋuwnydja ŋayaŋu, bala ŋayi ŋuli marrtji mala-djarr'yunna ŋunhi nhäny mala limurruŋguŋuny yolŋuwnydja guyaŋanhawuy ga djäl mala ga nhaltjan ŋayi ŋuli ga ŋunhi guyaŋa murrŋa, barrkuwatjkuman ŋuli marrtji, gänaŋ'maraman ŋuliŋurnydja Birrimbirrwal God-Waŋarrwalnydja ŋunhi guyaŋanhaŋur, bitjanna nhakun ŋuli ga ŋunhi yolŋuy gänaŋ'maram djukurrnha beŋur djinawa'ŋur ŋarakaŋur.
HEB 4:13 Bäyŋun gi ŋunhi ŋula nhäny ŋorri djuḻuḻ'yunawuynydja nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur, bili nhä mala bukmak ŋunhi nhanukuŋuny djämapuy ŋunhiyiny warrpam'nha gaykarraŋŋura, nhäman ŋayi ga warrpam'nha. Ga bukmaknha yan limurr dhu boŋguŋ ŋunhi lakaranhamirrnydja nhanukal.
HEB 4:14 Yurr limurruŋguny ŋunhi Yuwalktja Ŋurruḏawalaŋu Djirrikaymirr ŋayipin yan Djesun, ŋunhi ŋayiny bilin marrtjinan bala gärrinan djiwarr'lila. Yo limurrnydja dhu ga ŋayathamany baṯ-bitjanna ŋunhiyiny mala märr-nhirrpanminyawuynydja ŋunhi limurr ŋuli ga dhäwu mala lakaranhamirr nhanukalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuy ŋunhi ŋayi Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu.
HEB 4:15 Ŋayipin ŋunhi yuwalktja limurruŋguny ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirr yolŋu Djesun, ga marŋgi ŋayi ga dhäkay-ŋäman ŋayi ŋuli ga limurrunhany yolŋu'-yulŋunhany, ŋunhi limurrnydja dhuwal yalŋgi warray ga ganydjarrmiriw. Ga ŋayipiny ŋunhi limurruŋgalnydja ŋurruḏawalaŋuy-djirrikaymirriy gan märraŋal balanyayi bili yan dharaŋana guwaḻ-ṉirr'maranhamirr rom, yurr bäyŋun ŋayiny ŋula nhä yätjkurr djäma.
HEB 4:16 Go walal, limurrnydja marrtjin galkithirra nhanukal God-Waŋarrwalnydja barrarinyamiriwnha yakan limurr dhu ga ŋunhi gorany ga rum'rumdhundja nhanŋu, bili ŋayiny ŋunha märr-ŋamathinyamirr warray ga maŋutji-wuyun ŋayi ŋuli ga limurruŋ.
HEB 5:1 Yo, bukmak ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirr mala ŋunhi walalany ŋuli djarr'yunna beŋur wiripuwurruŋgal ŋunhi ḏirramuwurruŋgal, walalnha dhu ga ŋunhi dhärrany maŋutji-lakaranhamirrnydja ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋu'-yulŋuw, walalaŋgun ŋunhi djäma ŋunhalnydja ŋunhi Ŋärra'ŋurnydja, mundhurr-wurrupanna dhu ga bukumirriyaman, märrliyaman manapan nhanukala God-Waŋarrwala dhuwurr-yätjnha yolŋuwnha walalaŋ.
HEB 5:2 Ga djämany nhanŋu ŋunhi ŋurikiyiny ŋurruŋu-djirrikaymirriwnydja ŋayi dhu ga djägany gurrum'thun yan ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi djäl-gänuŋumirriwnydja ga dhuŋamirriwnydja, bili ŋayipiny ŋunhiyiny ŋunhi ŋurruŋu-djirrikaymirrnydja yolŋu ga balanyayi bili muka yan ŋayaŋu-yalŋgi.
HEB 5:3 Ga dhiyakiyin ŋunhi gämurruwny'tja ŋayi dhu ga ŋunhi ŋurruŋu-djirrikaymirriynydja mundhurr-gurrupan ŋurruŋuny nhanŋuwuynydja ŋathil ŋayi dhuwurr-yätjkurruw djaw'yunaraw, ga buluny ŋunha wiripuwurruŋgun muka yolŋu'-yulŋuw dhuwurr-yätjku djaw'yunaraw.
HEB 5:4 Ga ŋayipi yan God-Waŋarryu ŋuli ga dhuwal märramany djarr'yundja Ŋurruŋu-djirrikaymirrinhany. Bäyŋun yan ŋayi dhu ŋula gänany ḻiya-ŋärra'mirriyirr nhanukiyingalnydja ŋayi djälyu, nhakun muka ŋayipi yan God-Waŋarryu ŋunhi djarryurr märraŋal ŋanyanhany Yärannhany Ŋurruŋu-Djirrikaymirr.
HEB 5:5 Ga bitjarryi bili nhanŋuny ŋunhi rom maḻŋ'thurr Djesu-Christkuny. Ŋunhi ŋayiny ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirriyin, yaka ŋunhiyiny nhanukiyingalnydja ŋayi djälyu, märr dhu ŋunhi yolŋuny walal wokthunna nhanŋu, yurr bäyŋu warray. Ŋunhiny dhuwal ŋayipi yan God-Waŋarr warralkunhamin bala yan bäkumirriyaŋala ŋanya, lakaraŋalnydja ŋayi ŋanya ŋunhi bitjarra gam', “Nheny dhuwal ŋarrakun Gäthu'mirriŋu, dhuwandja dhiyaŋuny bala ŋarrany nhuŋu Bäpathinan.”
HEB 5:6 Ga wiripuŋuminy ŋayi God-Waŋarr waŋan bitjarr gam', “Nheny dhu Djirrikaymirr wiyinŋuwnha yan nhinanharaw, balanyan bili gandany nhakun ŋunhi djirrikaymirr yolŋu yäku Melkitjidik.”
HEB 5:7 God-Waŋarryuny gan ŋunhi ŋayathaŋal ganydjarr walŋakunharaw nhanŋuny Djesuwnydja beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhamirriŋurnydja romŋur. Ŋunhi ŋayi gan Djesu nhinan dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, ga bukumirriyaŋalnydja ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrwalnydja mirithinan yan yindiynha rirrakayyuny milkarriynha manapar ŋupar. Ga bukumirriyaŋalnydja ŋayi gan ŋunhi nhanukal muka God-Waŋarrwal, ŋunhi ŋayi gan ganydjarr ŋayathaŋal nhanŋu Djesuw walŋakunharaw beŋur dhiŋganhaŋur. Ga ŋayiny ŋanya ŋunhi God-Waŋarryuny ŋäkul, bili ŋayi gan nhanŋu ŋunhi yuwalkkuŋal yan buku-ŋal'yurrnydja nhanŋu ŋayaŋuynydja nyilŋ'maranhaminyaray ga dhayuŋanminyaray.
HEB 5:8 Ga bäydhi ŋayi ŋunhi Djesuny nhanŋuwuynydja yan God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu, yurr ŋayi ŋunhi marrtjin yan ŋuliwitjarryiny romgurr dhaŋga-ḏirryunamirriwurrnydja, märr ŋayi dhu yuwalkkum yan marŋgithirr ŋunhi nhaltjan ŋayi dhu ga dhäruk märram ŋanya God-Waŋarrnha.
HEB 5:9 Yo Djesuny ŋunhi bilin nhakun gana'yinan God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur. Bili ŋayi marrtjin ŋuliwitjarryi ŋunhi dhaŋga-ḏirryunamirriwurr romgurr, ga dhiyaŋuny bala ŋayi dhu bitjandhi bili yan walŋakumdhi ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany dhäruk-märranhamirrinhany walalany.
HEB 5:10 Yo bitjarr ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarr dhäruk-nhirrpanminany, “Nheny dhuwal ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirra, balanyan nhakun ŋunhin yolŋu yäku Melkitjidiknha.”
HEB 5:11 Dharrwa dhuwal gämurruny' ŋarra balaŋ gi nhumalaŋ lakaraŋuny. Yurr gumurr-ḏäl dhuwal dhuwurr-lakaranharawnydja bay', bili nhuma ŋuli ga dhuwal bulnhan bala marŋgithirrnydja dhiyakiyi dhäwuwny'tja galŋa-wurkmirr dharaŋanarawnydja dhiyak gämurruwny'tja.
HEB 5:12 Balanyaraynydja nhuma balaŋ dhuwal Marŋgi-gurrupanamirra mala, yurr baḏak yan napurrnydja nhumalany dhu ga dhuwal marŋgi-wurrupan yan, ŋunhiyiny ŋunhi ŋurruŋuny mala gämurru' marŋgi-wurrupanawuy ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarryu lakaraŋal. Nhumany dhuwal djäl nhuma dhu ga ŋamun'kurr yan ḻuka ga yaka nhuma dhuwal djäl ŋurukuny ŋunhi ḏälwuny ŋathaw.
HEB 5:13 Bili ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga ŋamun'kurrnydja yan ḻuka, walalnydja ŋunhi balanyan nhakun dhä-ŋaminimirra yothun, ŋunhi walal yakan marŋgi nhä ŋayi ŋunhi yuwalktja ga dhukarr ŋorra.
HEB 5:14 Yo ḏälnydja dhuwal ŋatha ŋurikiwurruŋgun bili yan ŋunhi walal biliŋuwuynha birrka'yunawuynha, girirriknha, bilin walal gan marŋgithinan wanha ŋayi dhunupa dhukarr beŋur djarrpi'ŋur.
HEB 6:1 Yaka limurr dhu ga dhuwal ŋunhi bili yan dhäwu mala lakaranhamirr ŋunhi nhä limurr gan ŋurruŋu marŋgithin Djesu-Christkalaŋuwuy, ganana limurr ŋunhiyiny dhäwu mala, limurr bitjanna gumurr'yunna marrtji, marŋgithirra mirithirra yan ṉiṉ'thunna, bukmakkun yan God-Waŋarrwalaŋuwnydja dhärukku. Yakan limurr dhu ga dhuwal balayi bili ŋurruŋulil dhäwulil roŋi'-ruŋiyirr: ŋunhi limurr dhu ganarrthaman limurruŋguwuy yätjkurrnydja dhukarr, bala märr-yuwalkthirra God-Waŋarrnhan.
HEB 6:2 Yo, dhiyakiyi mala muka limurr gan ŋunhi ŋäthilnydja marŋgithin, ŋunhiyiny balanya nhakun ḻukun ŋurikin buṉbuw. Bilin limurr dhuwal marŋgimirra, ŋunhi limurr gan buku-ḻuppuy raypirri' märraŋal dhiyal bala ŋunhi God-Waŋarrwal romŋur, ga bulu ḻiya-ŋayatham ŋuli yolŋuny. Ga bilin limurr gan dhuwal dhäwuny ŋäkula ŋunhi dhu gi yolŋuny walal boŋguŋ buluyi walŋathi dhiŋganhaŋurnydja, ga yalalaŋumirriynydja ŋunhi dhä-dhawar'yunamirriynydja waluy bala ŋayi dhu gi ŋunhi God-Waŋarryuny limurruny barrkuwatjkuŋun mala-djarr'yunarawnha.
HEB 6:3 Yo ga ŋuli ŋayi dhuwal God-Waŋarrwuny nhakun ŋayaŋu, limurrnydja dhu mukthunna marrtji bala marŋgithirrnydja nhanukalaŋaw romguny.
HEB 6:4 Nhaltjanna walal dhu ŋunhi ŋunhiwurrnydja buluny roŋiyirr God-Waŋarrwalnydja, ŋunhi walal gan yaka muka djäga manymakkuŋal märr-nhirrpanminyawuywuny walalaŋguwuy walal? Bili muka walal gan ŋunhi God-Waŋarrwuny rom dhäkay-birrka'yurr, ga nhinan walal gan ŋunhiliyi djarraṯawun'ŋur. Ga bili muka walal ŋunhi märraŋalnydja Dhuyu-Birrimbirrnhany walŋalilnydja walalaŋgiyingal. Ga bili walal gan ŋunhi dhäkay-birrka'yurr, ŋunhi God-Waŋarrwuny dhuwal dhäruk latju' warray mirithirr, ga bili walal gan ŋunhi dhäkay-ŋäkul nhanŋu ganydjarrnydja mala ŋunhi mäwilimirrnydja ŋunhaŋuwuynydja bala yalalaŋumirriwuynydja. Bilin walal gan ŋunhi ganarrthaŋala walalaŋguwuy walal märr-nhirrpanminyawuynydja, ga bäyŋun walal dhu ŋunhi buluny roŋiyirr balany ŋunhi God-Waŋarrwalnydja romlil, walal dhu nhakun buluyi ḻiya-gulunybunhamirr ga malthunna nhanŋu God-Waŋarrwu, ŋunhiyiny nhakun walal ga buluyi dhuḻ'yun ŋanya Garraynha dharpalil mälakmaranhawuylil, ga ŋunhi dhu nhakun yolŋuynydja walal nhäma, bala walal dhu ga ŋunhi warku'yunna ŋanyanhan God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋunhany.
HEB 6:7 Ŋuli ŋayi dhu ga yolŋuy lämu-nhirrpan maŋutji ŋatha munatha'lil, bala ŋuli waltjaṉdhuny dharyunna, bala ŋuli ŋuthandja ŋunhi dharrwan mirithirra ŋathany. Ga ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu nhämany, bala ŋayi ŋuli mirithirra yan ŋoy-djulŋithirrnydja.
HEB 6:8 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋuthan ŋunhiliyi ḏirriṯirriny burrpuny, ŋula nhäny wakinŋuny dharpa borummiriwnydja ŋayiny dhu God-Waŋarryuny guykthunna, bala yan dhu ga ŋunhiyiny galkunna dhuŋgur'yunarawnha.
HEB 6:9 Yo marrkapmirr walal ḻundu walal, bäydhi napurr ga nhumalaŋ dhuwal ḏälyuny dhärukthu waŋa. Yurr napurr ga dhuwal nhumalany märr-yuwalkthirra, ŋunhi nhuma ga dhuwaliyi djämany ŋamathaman yan, ŋunhi ŋayiny ga God-Waŋarrnydja djäman nhumalaŋgalaŋuwurr walŋakurrnydja.
HEB 6:10 Bili God-Waŋarrnydja dhuwal dhuwurr-dhunupa, Ga yakan ŋayi dhu ŋunhi momany nhokuŋ djämapuynydja. Ga nhäma ŋayi ga nhuna ŋunhi nhe ga nhanŋu märr-ŋamathirr, ga ŋuliwitjandhin ŋunhi nhanukalaŋuwurra märr-ŋamathinyawurr nheny ŋuli ga ŋunhi guŋga'yundja wiripuwurrunhan yolŋuny walal, ga baḏak yan nhe ŋuli ga dhuwaliyi guŋga'yun yan.
HEB 6:11 Ga djälthirrnydja ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ, nhuma dhu ga djämany manymaknha yan, ŋayaŋuynydja ralpa'-ralpaynha ga yän bili-i-i ga murrmurryurr nhuma dhu, märr nhuma dhu boŋguŋ märraŋ yan ŋunhi nhaku nhuma ŋuli ga dhuwali gatjpu'yun märranharaw, bili ŋunhiyiny dhu yuwalkthin yan maḻŋ'thurrnydja.
HEB 6:12 Yaka napurr gi dhuwal djälthi nhuma dhu ga nhinany yan ŋaraka-ŋurr'yundja ḏuŋḏuŋdhirrnydja. Malthurrnydja gi romguny ŋurikiwurruŋgun ŋunhi walal gan marrtjin yan märr-nhirrpanmin djawaryunamiriwnha, bala yan walal märraŋala ŋunhiyiny ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny dhawu'-nhirrpanawuy.
HEB 6:13 Ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar Yipurayimnhany, ŋunhiyiny dhawu', ga dhawuny' ŋayi ŋunhi nhirrparnydja wuṉḏaŋarrnha yanan yäkuynydja nhanukiyingalnha ŋayi. Bili bäyŋun gi dhuwal ŋula yol wiripuny yäku dhärri buluny gal'ŋu yindiny nhakun ŋayipiny ŋunhi God-Waŋarrnydja.
HEB 6:14 Ga bitjarra ŋayi ŋunhi waŋanany gam', “Dhuwandja ŋarra nhuna gumurrkuŋalnydja, bala ŋarra nhuna dhu gurrupandja dharrwan mirithirra djamarrkuḻiny'.”
HEB 6:15 Bala ŋayiny gan ŋunhi Yipurayimdja galkunminan ŋurikiyiny dhawuw', ga märraŋal yan ŋayi ŋunhiyi yulŋuny, ŋunhi nhä ŋanya God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar.
HEB 6:16 Ŋunhi ŋuli yolŋuy dhawu'-nhirrpan wiripuŋuny yolŋuny, ga waŋany ŋayi ŋuli ŋunhi guykthundja yäkuynydja nhä mak bundurryuny wiripuŋuwala yolŋuwal, ŋunhi ŋayi märr yäku-ḏumurr, ga yakan nhanukiyingalnydja ŋayi yäkuy, märr ŋayi ŋuli ŋunhi dhäruk-mukmaraman, ga dhärrany ŋuli ga ŋunhi guykthunawuynydja dhäruk djambimiriwnha.
HEB 6:17 Ga bitjarryin ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny walalanhany dhawu'-nhirrpar yäkuynydja nhanukiyingala yan ŋayi, märr ŋuriŋiyiny gan maŋutji-lakaraŋal ŋunhi nhanukuŋuny dhäruk-nhirrpanminyawuy dhu ga dhärra wiyinŋumirriwnha yan djambimiriwnha. Bala ŋayi ŋunhi dhäruk-nhirrpanminyawuynydja rulwaŋdhurrnydja dhawu'lila wuṉḏaŋarrkuŋalnha nhanukiyingala ŋayi yäkulilnydja.
HEB 6:18 Yo God-Waŋarryuny ŋuli gi ŋunhi bäyŋun nyäḻyurr lakaraŋ. Ga ŋunhiyin ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwu dhäruktja ga dhawuny' dhärran yan dhu ga wiyinŋumirra djambimiriwnha. Ga dhiyakiyin ŋunhi märrwu limurrnydja ŋunhi limurr ga God-Waŋarrwal dhunukuŋur nhina limurrnydja dhu ga nhinany ŋayaŋu-mulka'yirra, märr-bitjunmirra marrtji ŋurikin, ŋunhi ŋayi limurruny dhawu'-nhirrpar.
HEB 6:19 Ga ŋayaŋu-gatjpu'yunawuynydja limurruŋ ŋunhi balanyan nhakun baḻaŋun walŋawnydja limurruŋgalaŋaw ḏälnha mirithirra wingil'yunamiriwnha. Ga ŋuriŋiyiny ŋunhi ŋayaŋu-gatjpu'yunawuyyuny limurruŋgal ga gämany dhu limurruny balan ŋunhawala djiwarr'lila yuwalklila Ŋärra'lil.
HEB 6:20 Ga ŋayipiny ŋunhi Djesuny ŋurruŋu-djulkthurra limurruŋ, ga ŋunhayin ŋayi ga nhinany djiwarr'ŋura yuwalkŋura Ŋärra'ŋur, ŋurruḏawalaŋun djirrikaymirrnydja wiyinŋumirriwnha nhinanharaw, ga gandany ŋayi ŋunhi balanya bili yan nhakun ŋayin Melkitjidiknha.
HEB 7:1 Melkitjidiktja dhuwal Buŋgawa Ŋurruḏawalaŋu wäŋaw yäkuw Djaylamgu ga bulu ŋayi ŋunhi Djirrikaymirr God-Waŋarrwu ŋunhi ŋayi Garrwar Mirithirr. Dhurrwaraŋur mariŋurnydja bäy ŋayi Yipurayimdhu buma'-bumar rakunyguŋal yan wiripuwurruny buŋgawany mala. Bala ŋayiny ŋunhi Melkitjidiktja gumurr'yurra nhanŋu Yipurayimguny, bala ŋayi ŋanya buku-wurrpara, bala yan ŋayiny Melkitjidiktja bukumirriyala Yipurayimguny.
HEB 7:2 Ga dhunupan yan ŋayiny ŋunhi Yipurayimdhuny marrtjin mundhurrnha ŋanya gurrupar bukmak yan beŋur ŋunhi nhanukiyingal ŋayi girri'ŋur ga nhä mala, ga mala-wulkmaraŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi mundhurrnydja mala goŋ-märrma' yan. Ga Melkitjidiktja dhuwal mayali' yäku; “Ŋurruḏawalaŋu Dhuwurr-dhunupaw romgu.” Ga wiripuny ŋayi ŋunhiyi wäŋa yäku Djaylam, ga mayaliny' ŋayi ŋunhi “Mägaya,” ŋunhi ga maŋutji-lakaram ŋanya Melkitjidiknha ŋunhi ŋayi wiripuny “Ŋurruḏawalaŋu Mägayaw romgu.”
HEB 7:3 Yaka limurr dhuwal yuwalktja marŋgi yol ŋayi ŋunhi, bili bäyŋu ga ŋunha ŋanya lakaram, yol nhanŋu bäpa'mirriŋu ga yol nhanŋu ŋäṉḏi'mirriŋu ga yolkal ŋayi mala-ŋurrkanhawuyŋur beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur ga yän bili-i-i ga dhä-dhawar'yunamirrilil. Ŋayiny ŋunhi balanyan nhakun God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋu ŋunhi dhu ga nhina Djirrikaymirr bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
HEB 7:4 Yo! Ŋayiny nhakun ŋunhi Melkitjidiktja bulun dhika ŋurruŋun, bili ŋayiny ŋunhi limurruŋgalnydja ŋurruŋuy märi'muynydja Yipurayimdhuny mundhurr-wurrupar ŋanya Melkitjidiknhany mala-wulkmaraŋal gurrupar goŋ-märrma' ŋula nhäny malany girri', ŋunhi ŋayi gan märraŋal mariy romdhu, ga gombu'-gumbuŋal ŋayi marrtjin wiripuwurruny miriŋuny mala.
HEB 7:5 Ga walalnydja ŋunhiwurrnydja ŋunhi walal waka'-ŋurrkanhawuy Lebaywuŋuny, ŋunhi walal Djirrikaymirr mala ŋunha ga rom Mawtjitjku waŋa Ŋärra'ŋur walal dhu wapmaram marrtji ŋunhiyi mundhurr-wurrupanawuy mala yolŋu'-yulŋuwuŋ bukmakkuŋ yan mala-wulkmaranhawuynydja goŋ-märrma', yaŋara'-bakmaram yan walal dhu moluy, bäydhi walal ŋunhi yolŋu'-yulŋuny waŋganydja miṯtji nhanukiyinguŋuny Yipurayimguŋuny yan mala-ŋurrkanhawuy.
HEB 7:6 Bäydhi ŋayi ŋunhi Melkitjidiktja yaka nhakun Lebaywalnydja yarraṯaŋur. Yurr ŋayiny ŋunhi Yipurayimdhuny gurrupar warray ŋanya mundhurr mala-wulkmaranhawuy goŋ-märrma'kunhawuy yan, ŋula nhä malany girri' nhanŋuwuy ŋayi. Bala ŋayi yan Melkitjidiktja bukumirriyaŋala Yipurayimguny, ŋunhi ŋayi märraŋal rom dhawu'-nhirrpanminyawuy God-Waŋarrwuŋ.
HEB 7:7 Yo ŋayin ŋuli ga ŋunhi ŋurruwuŋmirriynha ḻukunydjay'nha yolŋuy gurrupan ŋula nhä malany manymaktja ŋurukuny ŋunhi ŋurruwuykkuny wakinŋuwnydja yolŋuw.
HEB 7:8 Yo walalanydja ŋuli ganha ŋunhi Djirrikaymirriynydja mala märranhany mundhurr-wurrupanawuynydja moluny mala-gulkmaranhawuynydja goŋ-märrma' yan ŋäthilmirriyanhawuy gänaŋ'maranhawuy beŋuryiny ŋunhi yolŋu'-yulŋuwuŋuny wowurrpuynydja. Yurr bukmak djirrikaymirrnydja mala ŋuli rakunydhirr. Ŋunha Ŋäthiliŋuynydja ga Djorray' lakaram ŋunhi ŋayipin Melkitjidiknha ga walŋany yan nhinan.
HEB 7:9 Ga dhiyaŋuny bala walalnha dhu ga ŋunhi Lebaywala yarraṯaŋur yolŋuy walal märram goŋ-märrmany' mundhurr-wurrupanawuynydja' yolŋu'-yulŋuwuŋuny. Ga wiripuny ga ŋunhi bitjanna barraŋga'yun gam', “Ŋunhi Yipurayimdhuny mundhurr-gurrupar goŋ-märrmany' mala-wulkmaranhawuy girri' ga ŋula nhä malany, ŋanya Melkitjidiknhany. Ga ŋayiny nhakun ŋunhi Lebayyuny bitjarryi bili yan mundhurr-gurrupar Melkitjidiknha.”
HEB 7:10 Bili ŋayiny ŋunhi Lebaynydja bäyŋu muka yan balanyamirriyyiny maḻŋ'thurr, ga ŋunhi maṉḏa gumurr-bunanhaminany Yipurayimdja ga Melkitjidiktja. Ŋayiny nhakun ŋunhi Lebaynydja ŋunhiliyin maḻŋ'thurr, nhanukalaŋuwalnha Yipurayimgalaŋuwalnha mala-ŋurrkanhawuywal.
HEB 7:11 Yo! Bäydhi ŋunhi Mawtjitjkuny romdja ga waŋa, ŋunhi walal dhu ga Djirrikaymirrnydja mala märranhamirr beŋur bili yan yarraṯaŋur Lebaywal. Yurr bäyŋun gi ŋunhi ŋuriŋiwurruy Djirrikaymirriynydja mala ganydjarr ŋayathul walal dhu ḏarrtjalkkum ga yäraŋukum ŋula yolnhany yolŋuny. Ga yorrnha nhakun ŋunhi wiripuny Djirrikaymirr maḻŋ'thurr yurr balanyayin bili yan ŋayi ŋunhi gandany nhakun Melkitjidiknha, ga yakan ŋayi ŋunhiyiny beŋurnydja yarraṯaŋur Yärangalnydja!
HEB 7:12 Bili ŋuli ŋayi dhu ŋunhi romdja bilyun wiripuŋuyirrnydja walalaŋguny Djirrikaymirriwnydja walalaŋ, nhaltjanna walal ŋuli ganha ŋunhi djarr'yunminya märranhaminya romgurr yan, ga ŋayiny dhu ŋunhi Mawtjitjkuny Rom Ŋärra'ŋurnydja bitjandhi bili yan bilyundhi yuṯathirryi.
HEB 7:13 Yo! Nhanukalaŋawuy muka limurr ga dhuwal waŋanhamirrnydja, limurruŋgalaŋuwuy Garraywalaŋuwuy, ŋunhi ŋayiny beŋur warray bäpurruŋur, ŋunhi gan bäyŋun balanyayi Djirrikaymirr djäma ŋunhili Ŋärra'ŋur.
HEB 7:14 Ga bukmaknha nhanŋuny ŋunhi marŋgi, ŋunhi ŋayiny beŋur warray yarraṯaŋur Djudawal. Bili ŋayiny ŋunhi Mawtjitjthuny bäyŋu warray ŋäthilnydja dhunapamirriyanha lakaranha Djudawalnydja bäpurruwal, ŋunhi walalnha dhu Djirrikaymirrnydja mala.
HEB 7:15 Ga bukmak dhuwal gämurruny' marrtji dhunupayirra, mayaliny' marrtji maḻŋ'thunna. Ŋunhi balanyayiny yolŋu nhakun ŋayiny Melkitjidiktja, ŋunhi ŋayiny bäkumirriyanhawuynha, bilin Djirrikaymirra yan.
HEB 7:16 Ga yaka ŋanya ŋunhi märranha dhunupamirriyanha ŋuliwitjarrnydja romgurr Djirrikaykurrnydja, ŋany märraŋalnydja ŋanya ŋunhi, bili nhanŋuny ŋunhi walŋa dhawar'yunamiriwnha wiyinŋumirriwnha yan.
HEB 7:17 Bili ŋunha ga Ŋäthiliŋuynydja Dhuyu-Djorray' bitjan lakaram nhanukalaŋawuy gam', “Nheny dhu dhuwal Djirrikaymirr gupa-ḏälwun yan nhinanharaw, balanyan bili yan nhakun Melkitjidiknha.”
HEB 7:18 Ga dhuwalatjandhin romgurr ŋayiny ŋunhi Ŋäthiliŋuny Rom nhakun ŋurrkanhawuynha, bili ŋayi ŋunhi yalŋgin ga buruŋgulknha.
HEB 7:19 Ga bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi ŋuriŋiyiny ŋäthiliŋuynydja Mawtjitjkalnydja romdhu ḏarrtjalkkumany ga yäraŋukumany ŋula yolnhany yolŋuny. Ga dhiyaŋuny bala dhuwal bulun dhika manymaknha limurruŋ rom-gurrupanawuy ga dhärra, ŋunhi limurr dhu ŋuriŋiyi gatjpu'yunaray galkithirra mirithirra yanan God-Waŋarrwalnydja.
HEB 7:20 Ga God-Waŋarryu ŋunhi ŋayipi dhawu'-nhirrparnydja dhiyakuny Djirrikaymirriw maḻŋ'thunaraw. Bili bäyŋu ŋayi ŋunhi ŋäthilnydja bitjarryi dhawu'-nhirrpar wiripuwurrunhany djirrikaymirriny mala, märr walal dhu ga djäma. Ga bitjarr ŋayi ŋunhi dhawu'-nhirrparnydja gam', “Ŋarrany dhuwal Waŋarr ga dhuwal ŋarra ga dhawu'-nhirrpandja, ŋunhi nheny dhu Djirrikaymirra, gupa-ḏälwun yan nhinanharaw! Dhuwandja ŋarra ga nhirrpandja yakaŋuwnha bilyunarawnydja!”
HEB 7:22 Ga dhiyaŋuny ga maŋutji-lakaram, ŋunhi Djesun limurruŋguny yuwalktja gal'ŋu yuṯany mel-wiḏi'mirrnydja wäwun, ŋunhi ŋamakulin' yan mirithirra gumurrkunhaminyawuy rom.
HEB 7:23 Ŋäthilnydja gan ŋunhi nhinan dharrwa mirithirr djirrikaymirr mala, yurr bukmak walal ŋunhi dhiŋga'-dhiŋgaŋal yulŋuny bili walal ŋunhi yolŋu mala balanya.
HEB 7:24 Yurr ŋayiny dhu ŋunhi Djesuny bäyŋun dhiŋgam. Ga nhinany ŋayi ga ŋunha Ŋurruŋun-Djirrikaymirra bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
HEB 7:25 Ga bitjanna bili yan ŋayi dhu ga ŋunhi walŋakumany ŋunhiwurrunhany yolŋu'-yulŋuny ŋunhi walalany ŋayi ŋuli ga Djesuy waṉa-gama bala God-Waŋarrwal, bili ŋunhayin ŋayi walŋan ga nhinany Djiwarr'ŋura God-Waŋarrwala Dhunukuŋurnydja, waŋan ga bukumirriyaman manapan walalaŋgun ŋurikiwurruŋgun.
HEB 7:26 Djesun dhuwal ŋayipin yuwalktja dhunupany ga ganany' ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirr, ŋunhi ŋayi dhu limurruny yuwalktja guŋga'yun. Bili ŋayipin ŋunhi dharrpalnydja ga dhukunmiriwnydja balanyany garrkuḻuktja, yaka balanya nhakun dhuwal limurr dhuwurr-yätj mala, Ga nhä malany ŋunha djiwarr'ŋur ga nhina, nhanŋuny walal ga ŋunha Djesuwnydja mirithirra dhika märr-ŋal'yun, djuḻkmaraman ŋayi ga ŋunhi walalanhany.
HEB 7:27 Ŋuriŋiyi wiripuŋuynydja ŋurruḏawalaŋuy-djirrkaymirriynydja walal ŋuli ganha bitjana bili walu-ŋupana warrakan'nha bunha gulaŋ-waṉḏinyamaranha, dhurrthurryunaraw yolŋu'-yulŋuwnha dhuwurr-yätjkurruw. Ŋurruŋuny ŋayi ŋuli djäma ŋunhiyi dhurrthurryunawuy nhanŋuwuy ŋayi dhuwurr-yätjkurruwuy, märr ŋayi dhu God-Waŋarryu bäy-lakaram nhanŋu ŋathil ŋurikiyi yolŋuw yätjkurr. Ga dhäŋur beŋuryiny, ŋayi ŋuli djäma ŋunhiyi bili dhurrthurryunamirr ŋurukin wiripuŋuwnha yolŋuw walalaŋ bäy-lakaranharaw yätjkurruw. Ga yakan buluny ŋayiny dhu Djesuny dhiŋgam. Waŋganymirr yan ŋayi dhiŋgaŋalnydja, ga walŋa-gurrupanminany ŋanyapinya ŋayi maŋguny', ga ŋunhiyin bili yan ganan', bili ŋuliwitjandhi nhanukalaŋuwurr gulaŋ-waṉḏinyawurr ŋayi buwayakkuŋala ŋilimurruŋ yätjkurrnydja malany.
HEB 7:28 Ŋayiny gan ŋunhi Mawtjitjkalnydja Romdhu Maḏayin'thu waṉa-nhirrpar ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirriny mala, ŋunhi walal ŋayaŋu-yalŋgimirr ga dhukunmirr mala. Yurr nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny dhawu'-nhirrpanawuy maḻŋ'thurr ŋapa-ŋupara nhanŋuny Mawtjitjkuŋuny Rom, ga ŋunhiyin ŋunhi nhanŋuwuynydja Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwuny, ŋunhi ŋayiny waṉa-nhirrpanawuynha Ŋurruŋu-Djirrikaymirr, ŋunhi yuwalktja gal'ŋu garrkuḻuk ga dhunupa, ga nhinany ŋayi dhu bitjanna bili yan wiyinŋumirra ga gupa-ḏälnha.
HEB 8:1 Dhuwal ŋanapurr gan ŋunhi nhumalaŋgal lakaraŋalnydja ŋunhany ŋunhi djinawany' dhäwu gam', limurruŋguny ŋunhi ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirr yolŋu bilin ga nhinan God-Waŋarrwala dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja ŋunhan djiwarr'ŋura nhanukiyingala ŋayi djiwarr'puyyun galumanyaŋdhu.
HEB 8:2 Ga waṉa-nhirrpanawuynydja ŋayi ŋunhi ŋurukun bala yuwalkkun yan Ŋärrawny'tja djämaw ŋunhi God-Waŋarrwuŋun dhanuŋdhunawuy, yakan ŋula yolkuŋ munatha'wuywuŋ yolŋuwuŋ djämapuy.
HEB 8:3 Yo bukmak dhuwal ŋunhi ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirrnydja yolŋu walal God-Waŋarrwuŋ yan maŋutji dhunupayanhawuy, ŋunhi walal dhu ga mundhurr-wurrupan God-Waŋarrnha ŋula nhä mala balanya nhakun ŋatha, ga warrakan' ga wiripun wiripun mala. Ga djämany nhanŋu ŋunhi limurruŋgalaŋawnydja ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirriwnydja ŋayi dhu ga mundhurr-wurrupan ŋula nhä malany limurruŋgalaŋaw yätjkurruw.
HEB 8:4 Ga ŋunhi balaŋ ŋayi ganha dhiyalnydja yan banydjiny nhinanha munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, ŋayiny balaŋ ŋunhi yakan djirrikaymirriyinya. Bili ŋunhi wiripuwurruynydja gan djirrikaymirriy walal bitjarryi yan bili gurrupar mundhurr God-Waŋarrwu, ŋunhiny walal gan Mawtjitjkalaŋuwnha romguny yan malthurr.
HEB 8:5 Ga djämany mala walal ŋuli ga ŋunhi djäma dhiyalnydja munatha'ŋurnydja ŋunhiyiny yän nhakun wuŋuḻi, yurr bäkumirriyamany ŋayi ga ŋuriŋiyi ŋunhan bala djiwarr'nha wäŋa. Bili ŋunhi ŋayi marrtjin Mawtjitj girri'-ŋamathinany ŋurikiyiny Ŋärrawny'tja warkthunaraw, bala ŋayi God-Waŋarrnydja waŋanany nhanukal ḏälyun dhärukthuny bitjarrnha, “Djämany marrtji ŋamathaŋ yan, nhirrpulnydja marrtji romgu yan malthurrnydja, biyak yan bili nhakun ŋarra nhokal gan milkuŋal ŋunhal ŋunhi bukuŋur.”
HEB 8:6 Yurr ŋayiny ŋunhi Djesuny djirrikaymirryin, ga bulun nhanŋuny ŋunhi djäma djuḻkmaraŋala gan ŋunhi wiripuwurruŋguny dhuwalaŋuwuywuny munatha'wuywuny djirrikaymirriw mala. Ga djämany ŋayi ŋunhi yuṯan yan romdja. Yo nhanukuŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny gumurrkunhaminyawuynydja rom, bulun dhika gänaŋ'thunna gan ga yindin yan, ga latjun' mirithirra.
HEB 8:7 Ga ŋuli balaŋ ŋayi ŋunhi ŋurruŋuny gumurrkunhaminyawuy rom yakany miḏikinya, ŋayiny balaŋ ŋunhi yakan wiripuynydja romdhu ŋapa ŋupana.
HEB 8:8 Yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny maḻŋ'maraŋalnydja ŋunhiyiny ŋunhi ŋurruŋunhany gumurrkunhaminyawuynha romnha ŋunhiyiny yaka warray gana', bala ŋayi bitjarra waŋanany gam', “Waluny ga dhuwal marrtjin ŋunhi ŋarra dhu djämany wiripun dhukarrnydja ŋurikiyiny ŋunhi yuṯawnydja romgu, nhumalaŋguny ŋurikiwurruŋguny Djuw malawnydja ŋunhi nhuma ga nhina Yitjural ga Djudaŋur wäŋaŋur.
HEB 8:9 Yurr dhuwaliyiny dhu ŋunhi yuṯany gumurrkunhaminyawuy rom yakan balanyany nhakun ŋunhi ŋarra mala-ŋurrkanhaywuywal walalaŋgalaŋuwal djäma. Bili balanyamirriynydja ŋarra muka walalany gan ŋunhi ŋurru-warryurrnydja dhawaṯmaraŋalnydja beŋurnydja ŋunhi Yetjipŋurnydja makarrŋur wäŋaŋur. Yurr walalnydja ŋunhi yaka warray ŋarranhany dhäruktja märranha, buthurun walal gunganhamin ŋarrakuny. Bala yan ŋarrany walalaŋ ḏiltji-bilyurra ga ganarrthaŋala walalany.
HEB 8:10 Ga dhuwandja ŋarra dhu dhiyaŋuny bala nhirrpanna ŋarrakuwuy ŋarra yuṯan gumurrkunhaminyarawnydja rom nhumalaŋguny Yitjuralpuyŋuwnydja yolŋuw walalaŋ dhuwanna gam', Ŋarrany dhu dhuwal nhirrpanna ŋarrakuwuy dhawuny' ŋunhan ŋayaŋulila walalaŋgal, ga ḻiyaŋurnydja walalaŋgal dhu ga ŋunhi dhärran yan dhäruktja ŋarra. Ŋarrany dhu walalaŋgun God-Waŋarr, ga walalnydja dhu ŋunhi ŋarrakun yolŋu walal.
HEB 8:11 Bäyŋu nhakun walal dhu ga ŋunhi buluny waŋanhamirr ga marŋgi-gurrupanmirrnydja bitjanmirrnydja, ‘Way ŋathil walal marŋgithi Garraywu,’ bitjanmirrnydja bäyŋun, bili bukmaknha yan walal dhu ŋunhi marŋgin ŋarrakuny beŋur yumurrkuwal ga ŋaḻapaḻmirriwal ŋurrkam.
HEB 8:12 Ŋarrany dhu ŋunhi bäy-lakaraman walalaŋ dhuwurr-yätjpuynydja djämapuy, bala ŋarra dhu yan moman ŋunhiyiny yätjkurrnydja mala walalaŋ.”
HEB 8:13 Ŋunhi ŋayi bäkumirriyaŋal ŋunhiyiny yuṯany gumurrkunhaminyawuy rom, ŋunhiny ŋayi dharapul djaw'yurr ŋunhan ŋäthiliŋunhan. Yo ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋula nhä ŋäthiliŋuyirrnydja buruŋgulkthirrnydja, ŋunhiny dhu winya'yunna yan buwayakthirra dhu.
HEB 9:1 Ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋurruŋuny gumurrkunhaminyawuy rom djäma Djuw malawalnydja, ŋunhiliyiny ŋayi gan dhuwurr-lakaraŋal ŋunhi nhaltjan walal nhanŋu dhu ga buku-ŋal'yun, ga nhäthinya wäŋa nhanŋu dhu ga dhärra buku-ŋal'yunaraw.
HEB 9:2 Yurr wäŋany nhanŋu gan ŋunhi dhärranany balanya nhakun yindi wiṉiṉ, ga djämany walal ŋunhi wiṉiṉnhany buṉbukuŋal, bala walal ŋunha ṉapuŋgany' gungaŋala manymakthun manydjarrkayny'tja, bala ŋayi ŋunhi märrma'yinan dhaḻakarrnydja. Ga ŋunhiliyi gan ŋärra'ŋurnydja dhärran djimuku' ŋäṉarr-gurthamirr, ga ŋunha gali'ŋurnydja gan dhärran bala'palan, ŋunhi walal ŋuli ganha dämban mala 12-nha rulwaŋdhuna ŋunhiwiliyi mundhurr-gurrupanan God-Waŋarrwun ga dhuwandja wäŋa dhuyun.
HEB 9:3 Ga ŋurikiyi ḏiltji-ḏuwaṯtja manydjarrkaw, ŋunha galiny' djinawany' mirithirrnydja, dhuyun mirithirra gan dhärran ṉuŋgaṯnha wäŋa.
HEB 9:4 Ga ŋunhiliyi ṉuŋgaṯŋurnydja wäŋaŋur gan dhärran djimuku' bulaymirr, ŋunhi walal ŋuli ganha wiyikan' buŋgan bäw'nha dhuŋgur'yuna ŋunhiliyi djimuku'ŋur yurr ŋapaŋura. Ga wiripu gan dhärran bathi ṉuŋgaṯ, bulaymirr gumurrkunhaminyawuynha bathi, ga ŋunhiliyiny gan bathiŋurnydja gärrin ḏämbumiriw girri' ṉuŋgaṯ mala. Waŋganydja ŋunhi banikin' bulaymirryi bili yan, ŋunhi gan ŋunhiliyiny maḏayin'nha ŋatha ŋorran yäku mana, ga waŋganydja dhoṉa Yärangu gaṉdji'yunminyawuy, ŋunhi ŋäthil yan gan ŋuliŋuryiny dhawaṯthurr ḏukitjtja, ga märrman' guṉḏan bilkpilknha maṉḏany, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ŋunhiwiliyin guṉḏalil gumurrkunhaminyawuynydja romdja nhirrpar 10-tja.
HEB 9:5 Garrwarnydja ŋunhalnydja ŋapaŋurnydja bathiŋur, yäkuŋur mel-wuyunawuyŋur nhinanhawuyŋur gan märrman' yolŋun maṉḏa djiwarr'puynha wuŋuḻin' dhärran, ŋunhi maṉḏa dharrpalnha maṉḏa, yurr maṉḏa gan ŋunhi binbarrnydja ŋayathanhamin ga beŋuryin gan maṉḏaŋgalnha ŋunhi djeŋarrany' dhawaṯthurr. Yo, dharrwa warray ŋarra balaŋ ganha ŋunhi lakaranhany ŋunhiŋuwuynydja God-Waŋarrwalaŋuwuynydja buṉbupuy, yurr dhuwaliyin bili yan; yakan ŋarra dhu bukmaktja lakaram.
HEB 9:6 Ga dhuwalyin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu dhukarrnydja gurrupar djämawnydja ŋurikiny djirrikaymirriwnydja yolŋuw walalaŋ. Bitjanna bili walu-ŋupana walal ŋuli ganha ŋunhi marrtjinyany ŋunhiwiliyiny ŋärra'lilnydja, yurr warraŋullil yan, djämawnydja God-Waŋarrwuny.
HEB 9:7 Yurr bitjana bili dhuŋgarra ŋupanna waŋganydhu yan waluynydja, ŋayiny ŋuli ŋunhiyiny ŋurruḏawalaŋuny-djirrikaymirrnydja yolŋu marrtjinya gulŋiyinyany ŋunhiwiliyiny ṉuŋgaṯlilnydja wäŋalil. Ga ŋunhiyiny nhakun ŋayi ŋuli gänha maŋgun' warrakan'nhan mundhurr-gurrupanarawnha God-Waŋarrwun, ŋurruŋuny nhanŋuwuy ŋayi ŋurikiyi ŋurruḏawalaŋuw-djirrikaymirriw yätjkurruw bay-lakaranharaw, ga beŋuryiny wiripuwurruŋgun yolŋuw walalaŋ dhuwurr-yätjkurruw mala bäy-lakaranharaw ŋunhi walal ŋuli ganha djäma buku-wawu.
HEB 9:8 Ga ŋayiny ga ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny bukmakkuman lakaram bitjanna gam', “Bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yol yolŋu gärri balany ŋunhi ṉuŋgaṯlilnydja wäŋalil, bili baḏak yan ŋayi ga dhuwal buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu dhärra wiṉiṉ yan.”
HEB 9:9 Yo. Ŋunhayiny mala ŋayi God-Waŋarryu gurrupar ŋäthil yan, yurr ŋunhiyiny wuŋuḻi yan balanya, mayali'mirr mala rom, ŋunhi ŋayi ga dhuwanna walu bäkumirriyam dhiyaŋun bala. Ŋunhi ŋuli ŋula yol yolŋu marrtji bala buku-ŋal'yunaraw nhanŋu God-Waŋarrwuny, yurr ŋayaŋuny nhanŋu dhu ŋunhi bäyŋun ḏarrtjalkkum ga yäraŋukum ŋuriŋiyiny ŋunhi mundhurryu malaŋuy ŋathaynydja ga warrakan'kalnydja maŋgu'-waṉḏinyaray.
HEB 9:10 Bili ŋunhiyiny mala munatha'wuy balanya nhakun ŋathany ga gapuny ga wukiṉḏiny' rom, ga buku-ḻuptja rom. Ŋunhiyiny dhu warraŋul yan dhuwal rumbal ḏarrtjalkkum ga yäraŋukum, yakan ŋunha djinawany' ŋayaŋuny yolŋunhany walalany. Dhuwaliyiny romnha ŋayi God-Waŋarryu gurrupar ŋäthil. Dhiyaŋ bala dhu ga dhärra nhakun guwarr, ga yan bili-i-i ga balanyamirriynha ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu gurrupula yuṯan rom.
HEB 9:11 Yurr ŋayi ŋunhi Djesu-Christtja bunanany, bili ŋayi ŋunhi Ŋurruŋuḏawalaŋu-Djirrikaymirr yolŋu, ŋurukun ŋunhi ŋamakurruwnha romgu malaŋuw. Ga ŋunhayin ŋayi ga nhinany latju'ŋura dhikan Ŋärra'ŋurnydja dharrpalŋura, ŋunhi yakan yolŋuwuŋ goŋbuy djämapuy nhakun dhuwalaŋuwuy munatha'wuy.
HEB 9:12 Yo. Ga ŋayiny ŋunhi Djesu-Christtja marrtjinany balayi djiwarr'lilnydja buku-waŋgany yan, bala ŋayi gärrinan ŋunhiwiliyiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja Ṉuŋgaṯlilnydja Wäŋalil, yurr yaka ŋayi ŋunhi Djesu-Christtja gärrin gulaŋdhu warrakan'kalnydja, buliki'walnydja ga nanikutkalnydja maŋguy'; ŋunhiyiny ŋayiny gulŋiyin nhanukiyingal warray ŋayi maŋgu'-waṉḏinyaray. Ga ŋuliwitjarryin ŋunhi nhanukiyingalaŋuwurra maŋgu'-waṉḏinyawurrnydja ŋayi walŋakuŋalnydja limurrunhany, märr limurrnydja dhu ga nhina ŋunhiliyiny ŋunhi walŋathinyamirriŋurnydja romŋur wiyinŋumirra yan dhawar'yunamiriwnha.
HEB 9:13 Ga ŋuriŋiwurruynydja wiripuwurruynydja djirrikaymirriy walal ŋuli ganha märranha nanikutku ga bulikiw'nha gulaŋ, ga ŋunhi walal ŋuli bunhany rumbalnydja ŋunhiyi bulikinhany, bala walal ŋuli marrtjinya ganuny' wapmaranhan. Ga ŋunhi walal ŋuli maŋgu'nhany warrakan'ku ga ŋurrŋgitj'tja bikpikthunan yolŋuwalnha walalaŋgal rumballil, ŋurikiwurruŋgala ŋunhi walal ŋuli ganha dhuḏi-yarrkyarrkthuna, gänaŋ'thuna God-Waŋarrwal ŋula nhaliy malaŋuy romdhu. Bala walal ŋuli yurrnha nhakun rom-ŋamathinyany ŋuriŋiyiny maŋguy'nha warrakan'kala, ga ŋurrŋgitjthun. Ga dhäŋur beŋuryiny bala walal ŋuli marrtjinyan buku-ŋal'yunan God-Waŋarrwun. Bili walal gan ŋunhi malthurrnydja ŋurikin bili yan walalaŋgiyingalaŋawnha romguny.
HEB 9:14 Yurr Djesu-Christkalnydja maŋguy' ga, djuḻkmaraman warrakan'kuny gulaŋ, bili ŋunhiyiny ḏarrtjalknha yan ŋula nhämiriwnha. Ga ŋuriŋin Walŋa-wiyinŋumirriynha Birrimbirryu ŋayi gurrupanminany ŋanyapinya ŋayi dhiŋganharawnydja limurruŋgalnydja dharapulŋur, bili ŋayaŋuny limurruŋ dhuwal bilin yäraŋun ga ḏarrtjalkkunhawuynha nhanukala Djesu-Christkala maŋgu'-waṉḏinyaraynydja. Yakan limurr dhu ga buluny djäma ŋula nhäny mala ŋunhi ganydjarrmiriwnydja rom ŋunhi limurruny dhu ga balan mel-warryun dhiŋganhamirrilila romlil; limurrnydja dhu ga yuwalkkuman yan djämany ŋurikiyiny ŋunhi walŋa-ḏikṯikkuny God-Waŋarrwu.
HEB 9:15 Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋayaŋuwnydja ŋayipiny ŋunhi Djesuny Muṉuṉukunhamirra yolŋu ŋurikiyiny ŋunhi yuṯawnydja gumurrkunhaminyawuywu romgu; märr dhu walalnydja märraman yan ŋunhiyiny walŋa-wiyinŋumirrnydja rom ŋunhi dhawu'-nhirrpanawuynydja yurr romgurr yulŋuny. Ga ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi ŋayi God-Waŋarr wäthurr walalaŋ, nhanukiyingallilyaŋal ŋayi, bili ŋuliwitjanna dhiŋganhawurrnydja Garraywalaŋuwurra ŋunhi ŋayi walalany buluyi nhakun roŋanmaraŋal beŋur ŋunhi yätjkurruŋurnydja romŋur malaŋuŋur, ŋunhi walal gan bakmaraŋal muka ŋunhiyiny ŋunhi ŋäthiliŋuny gumurrkunhaminyawuy rom mala.
HEB 9:16 Yorrnha ŋayi ŋuli yolŋu ŋunhi dhiŋgamany, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ŋanyapinya ŋayi ŋayaŋu-lakaranhamirr ŋuruk ŋunhi girriw' malaŋuw nhanukalaŋaw ḏämbu-monhawuywu yolnha ŋayi dhu bäkumirriyam ŋurikiyi märranharaw.
HEB 9:17 Ga yaka ŋayi dhu ŋunhi yänayiny märram ŋunhiyiny dhä-buŋgandja girri' ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhiyi yolŋu girri'-waṯaŋuny baḏaktja yan walŋany ga nhina, yalalan ŋayi dhu ŋunhi märramany dhä-duḏitjnha gupaŋura nhanukal.
HEB 9:18 Ŋunhalnydja ŋunhi ŋurruŋuŋurnydja romŋur gumurrkunhaminyawuyŋur warrakan'kalnydja maŋgu'-waṉḏinyaray ŋuli maŋutji-lakaranha, ŋunhi ŋuli warrakan'tja dhiŋganhan yan.
HEB 9:19 Ŋurruŋuny ŋayi Mawtjitjthu rom-lakaraŋal gan bukmak yan dhäruk-gurrupanminyawuy rom mala yolŋuwal walalaŋgal Djuw malawal. Bala ŋayi ŋuli bulikinhany ga nanikutnhany maŋguny' märranhan, ga maŋutji-manapanany ŋayi ŋuli ŋunhi gapulila. Ga beŋuryiny ŋayi ŋuli ŋunhi bikpikthunan maŋguny' ŋunhawala ŋunhi God-Waŋarrwala Rommirrilil Djorra'lilnydja, ga bulu yolŋuwalnydja walalaŋgal muka, yurr bikpikthunany ŋayi ŋuli ŋunhi man'tjarryuny yäkuy “hyssop-thu,” ga wiripuny bimbiwal bulkay' yurr miku'mirriynha.
HEB 9:20 Bala ŋayi Mawtjitjtja bitjarra waŋan, “Dhuwanna ŋunhi maŋguny' ŋunhi ŋayi dhu ḏälkuman ŋunhiyin gumurrkunhaminyawuynha rom ŋunhi ŋayi God-Waŋarr dhäruk-nhirrpanmin nhumalaŋ malthunarawnha yanan.”
HEB 9:21 Ga bitjarryi bili ŋayi Mawtjitjthu ŋunhiyi maŋgu' bikpikthurryi ŋulatjarryiny ŋunhi dhuyukurrnydja buṉbukurr ga bukmaklil yan ŋunhi nhä mala marrtjin dhärra'-dharran ŋunhiliyi djinawa' Ŋärra'ŋur.
HEB 9:22 Ŋunha ga romdja barraŋga'yun ŋunhi dhu bukmak yan nhäny mala maŋguy' yurr'yun ŋunhiyiny dhu ḏarrtjalkthirra, ga ŋuli ŋayi dhu yakany maŋgu' waṉḏirr, ŋayiny dhu ŋunhi bäyŋun yan bäy-lakaranhamirrnydja rom maḻŋ'thun.
HEB 9:23 Ŋunhiyiny ŋunhi rom ga buŋgul mala Mawtjitjkuŋuny gurrupanawuy, ŋunhiyiny wuŋuḻi ŋayi ŋurukuwuy djiwarr'puywu wäŋaw. Bala gan ŋunhi girriny mala yäraŋukuŋala buŋgulkurra yan romgurr. Yurr ŋunhalnydja bala ŋunhi yuwalkŋurnydja Ŋärra'ŋur djiwarr'ŋurnydja ŋunhiny mala dhu ŋunhi yäraŋuyam ŋurikiwuyyin banydjin djiwarr'puyyun yan dharrpalyu mala, ŋunhi bulun ŋayi dhika mirithirra ŋamakurra mundhurr-gurrupanminyawuy.
HEB 9:24 Djesu-Christtja yaka warray gärrinya ŋunhiwiliyi munatha'wuylilnydja ṉuŋgaṯlil wäŋalil, ŋunhi goŋbuynydja djämapuy buṉbu. Ŋunhiyiny wuŋuḻi yan, yän ga maŋutji-lakaram ŋunhiyi yuwalknhan buṉbuny God-Waŋarrwun. Djesu-Christtja ŋunhi marrtjin bala guliyinan ŋunhawala yanan djiwarr'lila, yuwalklila yan Ŋärra'lil. Ga dhiyaŋuny bala ŋayi ga ŋunha dhärrany galkin yanan God-Waŋarrwalnha dhunukuŋurnydja, waŋan ŋayi ga ŋanya God-Waŋarrnhan limurruŋgun guŋga'yunaraw.
HEB 9:25 Yo. Ŋayiny ŋuli ŋunhi Djuw-ny yolŋu ŋurruḏawalaŋu-djirrikaymirr gärrinya ŋunhiwiliyiny ŋunhi Ṉuŋgaṯlilnydja Ŋärra'lil dhuŋgarra-mandhinya goŋ-maŋgu'mirr yan, yurr marrtjinyany ŋayi ŋuli gärrinyany warrakan'kal warray maŋguy', yaka nhanukiyingalnydja ŋayi gulaŋdhu. Yurr Djesu-Christtja ŋunhi yaka warray gulŋiyinya dharrwamirr ŋunhawalnydja ŋunhi Ŋärra'lil djiwarrlilny'tja ŋunhi mundhurr-gurrupanarawnydja.
HEB 9:26 Ŋunhi balaŋ ŋayiny Djesu-Christtja ganha marrtjinya ga walŋa-gurrupanminya bitjanany bili dhuŋgarra-mandhinyany, ŋayiny balaŋ ganha ŋunhi ŋayaŋu-miḏikinyany dharrwamirra dhika dhäŋurnydja beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhuwal wäŋany djäma. Yurr bäyŋu warray ŋayiny ŋunhi bitjarryi dharrwamirrnydja dhiŋgaŋal. Djesuny ŋunhi maḻŋ'thurr dhiyal munatha'ŋurnydja dhuḏi-yapalan galkin yanan dhawar'yunamirriynha waluy, ga dhiŋgaŋalnydja ŋayi ŋunhi buku-waŋgany yan, ga bilin, ga ŋuliwitjarryin ŋayi ŋunhi märr-dhunupany gurrupanmin ŋanyapinya ŋayi burakinyarawnydja, märr ŋayi dhu ŋunhi buku-waŋgany yan buwayakkumany dhuwurr-yätjkurrnydja rom.
HEB 9:27 Yo, limurrnydja dhu ŋunhi yolŋuny walal dhiŋgam waŋganymirr yan, ga dhäŋur dhiŋganhaŋurnydja bala limurr dhu ŋunhi waŋga'-waŋgany yan yolŋuny walal dhärriny gumurrŋurnydja nhanukal God-Waŋarrwalnydja mala-djarr'yunarawnydja.
HEB 9:28 Djesu-Christtja ŋunhi rakunydhin waŋganymirr yan buku-waŋgany, djaw'yunarawnydja dhuwurr-yätjkurruwnydja ŋunhi dharrwawnydja yolŋuwalaŋuw walalaŋ. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi roŋiyiny räliny, ŋunhiny ŋayi ga marrtji yakan bulu dhuwurr-yätjku djaw'yunaraw. Ŋunhiny ŋayi ga marrtjiny ŋurikiwurruŋgun bili yan walŋakunharawnydja ŋunhi walal ga galkunna nhanŋun.
HEB 10:1 Yo ŋunhiyiny ŋunhi Djuw malawnydja rom, yaka ŋunhiyiny gana' wuŋuḻi yan balanya gan ŋorran, bäyŋu gan ŋamathaŋal maḻŋ'thurr ŋunhiyiny nhä malany ŋamakurrnydja, ŋunhi ŋayi dhu yalalaŋumirriynydja yuwalkkuŋun yan warraŋulthin maḻŋ'thurr. Yo bili dhuŋgarra-mandhin gan walalnydja ŋunhi djirrikaymirriynydja walal mundhurryu-gurrupar. Ga nhaltjanna ŋayi dhu ŋunhi buluny nhakun ŋuriŋiyiny ŋäthiliŋuynydja romdhu dhuwurr-dhunupayam ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga marrtji galkithirr nhanukal God-Waŋarrwal?
HEB 10:2 Ga ŋuli walal balaŋ ŋunhi ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga buku-ŋal'yun God-Waŋarrwu yuwalkkunhawuynydja be ŋayaŋu-ḏarrtjalkkunhawuy dhuwurr-yätjŋurnydja romŋur, walalnydja balaŋ ganha ŋunhi yakan buluny buku-goranhany, bala walal balaŋ ŋunhi ḏaḏawyunan buluŋuŋurnydja mundhurr gurrupanaŋur God-Waŋarrwalnydja.
HEB 10:3 Yurr walalnydja ŋuli ganha ŋunhi baḏak yan warrakan'nhany maŋgu'-waṉḏinyamaranha bitjanan bili yan dhuŋgarra ŋupanan. Ga ŋuriŋiyiny gan ŋunhi maŋutji-lakaraŋal ŋunhi yolŋuny walal gan baḏak yan nhinan dhuwurr-yätjmirr nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur.
HEB 10:4 Yo! Bili ŋunhi buliki'walnydja ga nanikutkalnydja maŋguy' ŋuli bäyŋun yan buwayakkunha ŋula yolkuny yolŋuw rom-bakmaranhawuynydja.
HEB 10:5 Ga dhiyakiyin ŋunhi gämurruw' ŋayiny gan ŋunhi Djesu-Christtja ḻiya-ŋamaŋamayunminany marrtjinyarawnydja räliny dhipalnydja munatha'lilnydja, bala ŋayi waŋanany God-Waŋarrwalnydja bitjarra, “Yaka dhuwal nheny djäl balanyarawnydja mundhurrwu ŋunhi ŋuli ga yolŋuy walal gäma nhakun warrakan' ga ŋula nhä ŋatha mundhurrwu-gurrupanaraw nhuŋuny. Bala yan nhe gurruparnydja ŋarranhany rumbalnha, märr ŋarrany dhu ŋunhi nhunanhany dhäruktja märraman.”
HEB 10:6 Yaka nheny ŋuli gi dhuwal ŋayaŋu-ŋamathi bathanawuywuny warrakan'ku ŋunhi ŋuli ga bärŋŋur nhära nhä mak mundhurr-wurrupanawuywuny dhuwurr-yätjkurruwnydja djaw'yunaraw.
HEB 10:7 Bala ŋarrany ŋunhi waŋan bitjarra, “Dhuwanna ŋarra God-Waŋarr, ŋunhi ŋarra dhu ga dhuwal djämany nhokalaŋuwurra yan djälkurrnydja, bitjan yan bili nhakun ga ŋunhi Rommirriŋur djorra'ŋur lakaram ŋarrany.”
HEB 10:8 Yo bitjarr ŋayi ŋunhi ŋurruŋuny waŋan, “Yaka nheny ŋunhi djälthinya ŋula warrakan'kuny mundhurrwu, nhä mak ŋula nhakuny ŋathawnydja mundhurrwu, nhä mak bathanawuywuny warrakan'ku, nhä mak ŋula nhakuny wiripuŋuwnydja mundhurrwu malaŋuw walal dhu ga gurrupan nhuna ŋurikiyi dhuwurr-yätjkurruwnydja romgu djaw'yunaraw.” Yo bitjarryin ŋayi ŋunhi waŋanany, bäydhi nhakun walal gan ŋunhi ŋurikiyiny bili yan romguny Mawtjitjkalaŋuwnydja malthurr.
HEB 10:9 Bala ŋayi Djesu-Christtja dhurrwaraŋur beŋuryiny waŋanan bitjarra, “Dhuwanna ŋarra God-Waŋarr, ŋarra dhu ga dhuwal djämany nhokalaŋuwurra yan djälkurrnydja.” Bala ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu ŋäthiliŋuny rom yarrkmaraŋala, ga ŋunhiwiliyiny dharapullil ŋayi nhirrpar yuṯan dhukarr.
HEB 10:10 Ga ŋunhi nhakun ŋayi Djesu-Christthu dhäruktja märraŋal God-Waŋarrnhany, nhäthinya God-Waŋarrwu ŋayaŋu nhanŋu, bala bilin nhakun dhuwal limurrnydja rurrwuyunawuynha ḏarrtjalkkunhawuynha limurruŋgalaŋaŋurnydja dhuwurr-yätjkurruŋurnydja romŋur, ŋulatjarryin romgurrnydja ŋunhi ŋayipin dhayuŋanmin nhanŋuwuynha rumbal burakinyarawnydja ŋunhin bilin waŋganymirra yan bukmakkun.
HEB 10:11 Yo walalnydja gan ŋunhi djirrikaymirriynydja yolŋuy walal bitjarr bili yan mundhurryu-gurrupar warrakan' God-Waŋarrwuny, bili walal gan ŋunhi yolŋuny walal dhuwurr-yätjtjinan yan walu ŋupara, bala gan ŋunhi ŋuriŋiyiny ŋunhi warrakan'kalnydja mundhurryu-gurrupanaray bäyŋun buwayakkuŋal yätjkurrnydja mala rom.
HEB 10:12 Bala yan ŋayi Djesu-Christtja gurrupanminan nhanŋuwuynydja rumbal rakunydhinyarawnha, ŋunhi bili yan buku-waŋgany. Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny ŋayi marrtjinan bala nhinanan galkin yanan God-Waŋarrwalnha dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja.
HEB 10:13 Ga nhinan ŋayi ga ŋunha galkunna God-Waŋarrwun, bäy ŋayi dhu boŋguŋ walalany djalkthurr ŋunhi miriŋuny walalany wakinŋukuŋun.
HEB 10:14 Yo ŋunhi bili ŋayi ŋunhi burakinany waŋganymirr yan buku-waŋgany, ga ŋulatjarryin ŋayi ŋunhi bukmaknhany yolŋuny walalany ŋayaŋuny ḏarrtjalkkuŋal, ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal ŋuli marrtji dhayuŋanmirr yäraŋukunhaminyaraw ŋuruŋ ŋunhi nhanukal maŋguy'.
HEB 10:15 Ga bitjandhi bili yan ŋayiny ŋuli marrtji ŋunhi Dhuyuy-Birrimbirryuny lakaramdhi limurruŋgal marŋgikum limurrunhany. Ŋurruŋuny ŋayi ga bitjan lakaram gam',
HEB 10:16 “Ŋuli ŋayi dhu ŋunhiyiny walu buni, ga dhuwanna ŋunhi gumurrkunhaminyawuynydja rom ŋarra ga dhawu' nhirrpanna yolŋuwnydja walalaŋ ŋarrakalaŋaw. Ŋarrany dhu ŋunhi romdja mala ŋarrakuwuy nhirrpandja ŋunhan ŋayaŋulila walalaŋgal ga gänayi ŋarra dhu wukirri muḻkurrlilnydja walalaŋgal, bala walal dhu ga malthunna dhärukkuny ŋarrakalaŋaw.”
HEB 10:17 Ga buluny ŋayi waŋa bitjanna, “Bäyŋun buluny ŋarra dhu guyaŋa ŋula nhäny mala ŋunhi dhuwurr-yätjtja rom walalaŋ wiyin märramany, yänan ŋarra dhu ŋunhi buku-dhumukthirra.”
HEB 10:18 Yo bilin ŋayi gan ŋunhi yolŋuwnydja walalaŋ bäy-lakaraŋala yätjkurruwuynydja djämapuy, yakan walal dhu ga buluny yolŋuynydja walal gäma warrakan'nhany mundhurrwu-gurrupanaraw God-Waŋarrwuny ŋula nhakuny ŋunhi dhuwurr-yätjkuny djaw'yunaraw.
HEB 10:19 Yo yolŋu walal marrkapmirr walal, dhiyakiyin ŋunhi märrwu limurrnydja dhu ga ŋunhi marrtjiny baḻanydjarratjarran yan balany ŋunhi nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja Ṉuŋgaṯlil Wäŋalil, bili ŋuliwitjandhin ŋunhi Djesuwalaŋuwurra burakinyawurr.
HEB 10:20 Ŋunhi ŋayi ḻapmaraŋala limurruŋguny yuṯan dhukarrnydja walŋamirra ŋuliwitjarra ŋunhi manydjarrka'kurra ŋunhi ŋayi yarrar'yurr märrma'thinan, ŋunhi ga ŋuriŋiyiny maŋutji-lakaram rumbalnhan nhanŋu.
HEB 10:21 Bili ŋayi ŋunhi Djesu-Christnha limurruŋguny Ŋurruŋu-Djirrikaymirr ŋunhi ŋayin ŋuli ga God-Waŋarrwalaŋawnydja Ŋärraw' djäga.
HEB 10:22 Go limurrnydja marrtjin galkithirra nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja rum'rumdhunamiriwnha märr-nhirrpanminyaraynha yan limurruŋgiyingal. Bili ŋayi ŋunhi limurruŋ ŋayaŋuny rurrwuyurra ḏarrtjalkkuŋala nhanukiyingala ŋayi maŋguyny'tja, märr limurrnydja dhu ga dhärrany ŋoynydja-ḏälnha, ga bitjarryi bili ŋayi ŋunhi limurruny rumbalnydja rurrwuyurr ŋuriŋiyin ŋunhi gapuynydja garrkuḻukthun.
HEB 10:23 Go limurrnydja ŋayathamany baṯ-bitjanna ŋunhiyiny ŋunhi ŋayaŋu-gatjpu'yunawuynydja ŋunhi limurr ŋuli marrtji lakaranhamirr, bili limurrnydja ŋuli ga dhuwal märr-yuwalkthirrnydja nhanukal muka God-Waŋarrwal ŋunhi ŋayiny dhu djäman yan ŋunhi nhäny mala ŋayi ŋuli limurruny dhawu'-nhirrpan. Bili ŋayiny ŋunhi yuwalk yan märr-yuwalk.
HEB 10:24 Limurr yuwalkkuman djägany limurruŋguwuy limurr märr-yuwalknha yan, guŋga'yunmirrnydja ga bala-räli'yunmirra yan, märr limurr dhu ga ŋunhi rrambaŋin märr-ŋamathirr wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ga djämany marrtji dhu manymaknha yanan.
HEB 10:25 Go limurr yakan djawaryundja buku-manapanminyaŋurnydja, ga yaka limurr dhu ḏaḏawyun buku-ŋal'yunaŋurnydja nhanukal; marrtjin limurr dhu ga yan gulyunamiriwnha. Wiripuwurrnydja ŋunhi Garraywalaŋumirr yolŋu walal ŋuli gi yakan waŋgany manapul wiripuŋuwalnydja Garraywalaŋumirriwal walalaŋgal. Bitjan bili limurr dhu ga marrtji bala ganydjarr-gurrupanmirrnydja guŋga'yunmirrnydja bala-räli'yunmirr yan, ga ŋayaŋu-rur'maranhamirr limurruŋgiyingal dhärukthuny, bili limurr ŋuli ga bilin nhakun nhäman ŋunhi Garraywuny dhuwal mala-djarr'yunamirrnydja walu marrtji galkithirra.
HEB 10:26 Bäyŋun gi dhuwal buluny ŋula ŋorri wiripuny mundhurr yätjkurruwnydja limurruŋgalaŋaw djaw'yunaraw, ŋuli limurr dhu ga dhuwal bitjandja bili yan yätjkurrnydja rom djäma, dhurrwaraŋur beŋurnydja ŋunhi limurr gan bilin nhakun marŋgithinan yuwalkkuny mala dhäwuw.
HEB 10:27 Yo, ŋunhiwurrnydja ŋunhi yolŋu walal miriŋun God-Waŋarrwuny, ga galkunna yan walal ga ŋunhi ŋayaŋu-barrarirra manapan mala-djarr'yunarawnha ŋunhi ŋayi dhu boŋguŋ walalany djuy'yurrnydja ŋunhawalnha ŋunhi dhawar'yunamiriwlila ga barrarinyamirrilila gurthalilnydja ŋunhi ŋayi ga nhära ŋunhayi ŋatŋatthun.
HEB 10:28 Ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula yolthu yolŋuy rom ŋunhiyi Mawtjitjku bakmaranhany, maŋutjimarany nhakun märrma'walnydja yolŋuwal nhä mak ŋula ḻurrkun'kal yolŋuwal, ŋanyanhany ŋuli ŋunhiyiny yolŋuny dhunupan bunhan dhiŋganhamaranhan yan, bäyŋun nhanŋu ŋuli ŋunhi wiripuny yolŋu maŋutji-wuyuna ga walŋakunha ŋanya.
HEB 10:29 Ga nhaltjanna dhu ŋunhi ŋurikiyiny yolŋuw maḻŋ'thun ŋunhi ŋayi ŋuli ga nyamir'yun God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋuny, ga nhäŋiniŋ lakaram ŋayi ŋuli ga Djesuw maŋgu' ŋunhi gumurrkunhaminyawuy rom, ŋunhi ŋanya ŋuriŋiyi muka maŋguy' rurrwuyurrnydja yätjkurruŋurnydja romŋur? Ga wiripuny ŋayi ŋuli ga warku'yun ŋunhi Dhuyu-Birrimbirrnha ŋunhi ŋayi Mel-wuyunamirr muka. Guyaŋi ŋathil, nhäthinyan nhanŋuny dhu ŋunhi balanyarawyiny yolŋuw dhä-gir'yunawuy maḻŋ'thurr, yindin muka mirithirra? … bili ŋurikiyi muka ŋayi gan ŋunhi ḻarruŋalnydja.
HEB 10:30 Limurrnydja dhuwal bili marŋgi ŋunhi ŋayi God-Waŋarr waŋan bitjarr gam', “Dhunupa dhuwal ŋarrakuny ŋunhi ŋarra dhu boŋguŋ buku-roŋanmaraŋuny nhanŋuny balanyayi bili yan,” ga wiripuny ŋayi bitjarr waŋan gam', “Garrayyuny dhu ŋunhi mala-djarr'yurra nhanŋuwuynydja yolŋuny walalany.”
HEB 10:31 Way! Walal mirithirra dhuwal ŋoy-gärrinyamirra romdja bay' ŋuli balaŋ ŋayi nhuna dhu ŋuriŋiyi walŋaynydja God-Waŋarryu maḻŋ'maram nhuna ŋunhiliny bili yan yätjkurruŋurnydja romŋur nhokiyingal nhe.
HEB 10:32 Guyaŋi ŋathil balayi roŋiyi, ŋunhi nhuma ŋurruŋu märraŋal djarraṯawun' God-Waŋarrwu. Balanyamirriynha ŋunhi nhuma marrtjin burakinany dharrwamirra yan dhika, ga nhinanany nhuma gan ŋunhi galŋa-miḏikinan yan. Yurr nhumany gan ŋunhi bitjarr bili yan marrtjin bala gulyunamiriw.
HEB 10:33 Yolŋuynydja walal ŋuli ga nhumalany dhuwal warku'yuna, nyamir'yuna, ga wiripuny walal ŋuli nhumalany yätjkurr-lakaranhanhan, ga bunhan ganha nhumalany ŋayaŋu-miḏikumanan. Wiripuny nhuma ŋuli märranha muka ŋunhiyi gumurr-ḏäl mala rom ga ŋayaŋu-wutthunamirr rrambaŋin nhuma ŋunha wiripuwurruynha Garraywalaŋumirriy mala.
HEB 10:34 Wiripuny nhuma ŋuli ŋayaŋu-wuyuna ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ganha gulŋiyinya dharruŋguŋur, nhumany ŋuli marrtjinya guŋga'yunarawnha ga djägawnha walalaŋ. Ga ŋunhi walal ŋuli girriny' nhuŋu ga ŋula nhäny mala djaw'-djawyuna, nhumany ŋuli yakan warwuyunany, yanan nhumany gan ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithinan nhinan, bili nhuma marŋgi ŋunhi ŋunhany djiwarr'ŋurnydja ga ŋorra bulun dhika dhaŋaŋnha mirithirra nhumalaŋguny nhä mala dhawar'yunamiriwnha.
HEB 10:35 Gatjuy mukthurr gi yan marrtjiny ŋoy-ḏälthi, ga yaka ŋurrkuŋuny nhuŋuwuy nhe märr-nhirrpanminyawuynydja, bili ŋayiny dhu boŋguŋ Garrayyuny nhuŋuny gurrupulyi buku-roŋanmaraŋdhi ŋunhiŋuwuyyiny mala yindin mirithirra.
HEB 10:36 Gatjuy nhininy gi ŋayaŋuynydja-galkunminyaraynha yan, märr nheny marŋgi, ŋunhi nhaltjan nhe dhu marrtji djäma God-Waŋarrwalaŋuwurr yan ŋayaŋuwurrnydja. Bala nhe dhu boŋguŋ märraŋun nhanukuŋuny God-Waŋarrwuŋuny, ŋunhi nhä ŋayi nhuna dhawu'-nhirrpar.
HEB 10:37 Bili ŋunha ga Dhuyuŋurnydja Djorra'ŋur dhäruk waŋa bitjan, “Galki ŋayi dhu dhika Garraynydja bunan; märr gurririn yan ŋayi dhu galkundja yakan wiyindja.”
HEB 10:38 Ga ŋarrakuny yolŋu walal ŋunhi ŋayaŋu-dhunupamirrnydja dhu ga märr-yuwalkthirrnydja ŋarrakuwuynha yan, bala yan walal dhu walŋathirra. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi waŋganydja ŋula yol yolŋu ḏiltji-gurrupanmirrnydja ŋarraku, ŋarrany dhu ŋunhi nhanukal yakan ŋayaŋu-ŋamathirr.
HEB 10:39 Limurrnydja dhuwal yaka balanyany yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ḏiltji-gurrupanmirrnydja bala yan winya'yundja muŋbunuman. Limurrnydja dhuwandja yolŋu walal märr-yuwalkthinyamirra mala, märr limurrnydja dhu boŋguŋ walŋa muka yulŋuny.
HEB 11:1 Nhä dhuwal märr-yuwalkthinyawuynydja? Märr-yuwalkthinyawuynydja dhuwal balanya gam', ŋunhi limurr dhu ga yuwalkkumany yan märr-yuwalkthirr God-Waŋarrwalaŋawnydja dhärukku, dhukarr nhämany ga manapan ŋurikiyiny märranharaw ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar limurruny, ga yan bili ga märraŋ limurr dhu boŋguŋ ŋunhiyi, balanyayin ŋunhi märr-yuwalkthinyawuynydja. Ga ŋuli ŋarra dhu ŋunhi waŋa bitjandja gam', “Bäydhi mak ŋunhi ŋarra gi dhuwal yakany nhäŋu, yurr ŋarra ga dhuwal märr-yuwalkthirr yan ŋunhi nhä ŋayi God-Waŋarryu ŋarrany dhawu'-nhirrpar ŋunhiyin ŋarra dhu boŋguŋ märraŋuny.”
HEB 11:2 Ŋäthilnydja ŋunhi baman'tja ŋayipiny gan ŋunhi God-Waŋarrnydja walalaŋ wokthurra ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ limurruŋgalaŋuwnydja mala-ŋurrkanhayŋuw walalaŋ, bili walal gan ŋunhi yuwalkkuŋal yan märr-yuwalkthinany ga märr-nhirrpanminany nhanukal.
HEB 11:3 Ga ŋäthilnydja ŋunhi ŋurruyirr'yunamirriynydja waluy ŋayiny dhuwandja wäŋa bäyŋu muka yan, balanyamirriyiny ŋunhi bäyŋu yan ŋula nhäny maḻŋ'thuna. Yo, ga ŋuriŋiyin ŋunhi märr-yuwalkthinyaraynha limurruŋgiyingal limurr ŋuli ŋunhi marŋgithirrnydja ga dharaŋandja ŋunhi dhuwandja gan wäŋa maḻŋ'thurr God-Waŋarrwuŋuny dhärukpuy yan waŋanhawuy. Bala limurr ŋuli ga ŋunhi nhäman dhiyaŋuny bala maŋutjiynha limurruŋgiyingal limurr, nhä mala gan ŋunhi ŋäthil maḻŋ'thurr nhänhamiriw. Ga waŋganydhun yan limurr ŋuli ga ŋunhi marŋgithirrnydja ŋuriŋin bili yan märr-yuwalkthinyaraynha.
HEB 11:4 Waybulyuny gan ŋunhi ŋayathaŋal märr-nhirrpanminyawuy, bala yan ŋayi mundhurr-wurrupara God-Waŋarrwuny manymaknha mirithirra, ŋunhi God-Waŋarrnydja nhanukal mirithinan yan ŋayaŋu-ŋamathinany. Ga nhanukuŋuny ŋayi Gayinguŋuny mundhurr-wurrupanawuy djuḻkmaraŋala Waybulwalnydja mundhurr-gurrupanaray. Ga bäydhi ŋayi ŋunhi dhiyaŋuny bala Waybulnydja rakunynha, yurr märr-nhirrpanminyawuynydja nhanŋu baḏak yan walŋa.
HEB 11:5 Ga wiripuny yolŋu yäku Yenuk ŋunhi ŋayi gan ŋayathaŋal märr-nhirrpanminyawuy, ga bäyŋun ŋayi ŋunhi rakunydhinany. God-Waŋarrnha ŋayi gan ŋunhi mirithin yan ŋayaŋu-manymakkuŋal, bala ŋayi yanan God-Waŋarryuny walŋan ŋanya märraŋal balan Djiwarr'lila. Ga bäyŋun walal rumbalnydja ŋanya maḻŋ'maraŋal.
HEB 11:6 Yo, bäyŋun dhu ŋula yolthu yolŋuy God-Waŋarrnhany ŋayaŋu-manymakkum, ŋunhi ŋayi ga yakany nhakun märr-yuwalkthirr. Limurr märr-yuwalkthirra God-Waŋarrnhany ŋunhi ŋayiny yuwalk yan, ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga yuwalkkuman yan ḻarrum nhanŋu, ŋayiny walalany dhu God-Waŋarryuny yuwalkkuman yan yaŋara'-bakmaram ŋunhiŋuwuyyiny.
HEB 11:7 Ga ŋayi wiripuny Naway gan ŋayathaŋal märr-nhirrpanminyawuy, yurr märrkurr barrarikurr nhanukiyingal ŋayi, bala ŋanya ŋayi yan God-Waŋarryuny ŋäthila marŋgi-gurruparnydja nhä dhu ŋunhi maḻŋ'thun walalaŋ yalalaŋumirr. Bala ŋayi ŋanya ŋunhi dhäruktja-märraŋalnha yan, bala yan ŋayi dhuḻ'yurra marthaŋaynha, ŋunhi walŋakuŋalnha ŋanyapinya ŋayi ga galkipuynhan gurruṯumirriny mala nhanŋu. Ga yurrnha dhuwal wäŋany munathany' buku-ḻupthurra gapuynha yindiynha, ga ŋuliwitjarryin ŋunhi romgurr ŋayi God-Waŋarryuny dhä-gir'yurrnydja yolŋunhany walalany dhuwalaŋuwuynhany munatha'wuynhany mala. Ga nhanŋuwuynydja Nawawnydja ŋayi gurrupar ŋamakulin' mirithirra rom walŋakunhamirra, ŋunhi ga maŋutji-lakaram bukmakkun ŋurikiwurruŋgun yolŋuw walalaŋ, ŋunhi walal ŋuli ga ŋayaŋu-manymakkum ŋanya God-Waŋarrnha.
HEB 11:8 Ga ŋayiny gan Yipurayimdhuny märr-nhirrpanminyawuy ŋayathaŋal, bala yan ŋayi dhäruktja-märraŋalnha God-Waŋarrnhany. Nhanŋuny ŋayi Yipurayimguny God-Waŋarryu dhärukthu yan waŋganydhu lakaraŋal wäŋa yirralka, ŋayi dhu märraman nhanŋuwuynha ŋayi, yurr romgurr yulŋuny. Bala yan ŋayiny Yipurayimdhuny ganarrthaŋala nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi nininyŋuny wäŋa bala yan marrtjinan balayin wäŋalil yuṯalila ŋunhi bäyŋu yan ŋayi nhänha maŋutjiy nhanukiyingal ŋayi.
HEB 11:9 Yo nhinany ŋayi gan Yipurayimdja märr-nhirrpanminyawuyyu ŋunhiliyiny mulkuruŋurnydja wäŋaŋur ŋunhi ŋanya God-Waŋarryu dhawu'-nhirrpar, yurr nhinanany ŋayi gan ŋunhi balanya nhakun mulkurun yolŋu yurr wiṉiṉŋur yan, ga maṉḏa wiripuny Yitjak ga Djaykup bitjarryi bili gan nhinan ŋunhiliyi, ga yalalaŋumirriynydja maṉḏany muka märraŋal ŋunhiyi bili yan dhawu' gumurrkunhaminyawuy rom, balanya bili yan nhakun nhanŋu Yipurayimgu.
HEB 11:10 Bili yuwalktja ŋayiny gan ŋunhi Yipurayimdja galkurrnydja ŋurukun bala yindiwnha wäŋaw bala'-dharrwamirriwnha, ŋunhi dhu ga dhärran yan bitjanna bili dhawar'yunamiriwnha, ŋunhi nhanukiyinguŋun yan yuṯuŋgurr-nhirrpanawuynydja ga djämapuynydja dhanuŋdhunawuynydja God-Waŋarrwuŋun.
HEB 11:11 Bäydhi ŋayi ŋunhi Djärany worruŋu balanya miyalk djamarrkuḻiwny'tja märranharaw. Yurr ŋayiny gan ŋunhi Yipurayimdhuny baḏak yan ŋayathaŋal märr-nhirrpanminyawuynydja, ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu djäman yan, nhaltjarr ŋayi ŋanya dhawu'mirriyaŋal ŋäthil, ŋayi dhu yothumirriyirr yan. Ga yuwalknha yan ŋayi ŋunhi gäŋalnydja ḏirramun yothuny.
HEB 11:12 Ga ŋayiny ŋunhi dhuway'mirriŋuny nhanŋu Yipurayimdja worruŋun balanyan ganydjarrmiriwnha, märr-ŋay'ŋay'mirra rumbal, galki dhiŋganharawnha. Yurr nhanukalaŋawurra yarraṯaŋur ŋunhi dhawaṯthurr mirithirra dharrwan waka'-ŋurrkanhawuynydja, balanyan malany nhakun ganyun malany dharrwan mirithirra ŋunha garrwarnydja wäŋaŋur, ga wiripuny balanyan nhakun munathan' malany raŋikurra ŋuli marrtji ŋorra.
HEB 11:13 Ga bukmaknha ŋunhi yolŋu'-yulŋuny murrmurryurrnydja dhiŋga'-dhiŋgaŋalnydja ŋunhiliyin banydjin yan. Yurr märr-nhirrpanminyawuynydja walal gan baḏak yan ŋayathaŋal, bäydhi ŋunhi walal bäyŋuny märraŋal ŋunhiyiny ŋunhi rom dhawu'-nhirrpanminyawuynydja. Yurr mirithin yan walal gan ŋunhi ŋoy-djulŋithinany dhukarr-nhäŋalnydja manapar, ŋurikiyiny romgu. Ga yuwalknha yan walal gan ŋunhi nhänhaminany balanyan nhakun mulkurun yolŋu walal, nhinan gan nhakun wiripuŋumin wäŋaŋur.
HEB 11:14 Ŋuli dhu ga ŋunhi bitjandhiny yolŋu walal waŋa dhäruk, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram nhakun walal ga ŋunhi yuwalknha yan ḻarrumany yirralkawnydja walalaŋgiyingalaŋaw.
HEB 11:15 Ga ŋuli balaŋ walal ganha lakaranhaminya walalaŋgiyingalawuy ŋurikiwuyyi wäŋapuy ŋunhi walal ganarrthaŋal, walalnydja balaŋ ŋunhi bondi yan muka roŋiyinya balayiny ŋunhi wäŋalil yirralkalilnydja walalaŋgiyingal.
HEB 11:16 Yurr walal gan ŋunhi ḻarruŋalnydja ŋurukun bala wiripuŋuwnha wäŋaw djiwarr'puywun ŋunhi ŋamakuliw'nha. Bala ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarrnydja yakan nhakun goran walalaŋgal, ŋunhi walal gan bitjarrnydja waŋan, “Dhuwandja ŋanapurruŋgun God-Waŋarr.” Ga wäŋa ŋayi walalaŋ dhanuŋdhirr yindi mirithirr bala' dharrwamirr.
HEB 11:17 Ga ŋayiny ŋunhi Yitjaktja dhawu'-nhirrpanawuy yothu ḏirramu nhanŋu Yipurayimgu, yurr ŋunhin bili yan waŋganynha ŋunhi ŋayin dhu mala-buma wiripuwurrunhany nhanukalnydja yarraṯaŋur. Yurr ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu birrka'yurrnydja waŋanany ŋanya Yipurayimnhany, ŋayiny yan nhanukal märr-nhirrpanminan, bala yan ŋayi gan guyaŋanan dhayuŋanarawnha gäthu'mirriŋuwnydja nhanukalaŋaw Yitjakkuny mundhurr-wurrupanarawnha
HEB 11:19 bili ŋayi gan Yipurayimdhu yuwalkkuŋal yan märr-yuwalkthin God-Waŋarrwal ŋunhi ŋayi gan ganydjarr ŋayathaŋal rur'maranharaw yolŋuw walalaŋ beŋur dhiŋganhaŋur. Ŋunhiyiny nhakun mayali' balanya bili yan nhakun balaŋ ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny rur'maranha yan walŋakunha Yitjaknhany beŋur dhiŋganhaŋurnydja.
HEB 11:20 Yitjakthuny gan ŋunhi ŋayathaŋal märr-nhirrpanminyawuy, ga dhawu'-nhirrpar ŋayi nhä malany manymak ŋayi dhu gurrupan maṉḏaŋ yalalaŋumirriw dhä-dhuḏitjku Djaykupku ga Yetjuw.
HEB 11:21 Ga yalalaŋumirriynydja ŋunhi marrtjin waluny nhanŋu Djaykupkuny galkithin dhiŋganharawnydja, bala yan ŋayi dharpan märraŋal ŋunhi ŋayi ŋuli ganha gaṉdji'yunminya ŋuriŋiyi, ga ŋaṉḏarr'maranhamin ŋayi ŋunhiwiliyi bala yan buku-ŋal'yurra God-Waŋarrwala. Ga ŋuriŋi nhanukal märr-nhirrpanminyawuyyu, ŋayi bukumirriyaŋala God-Waŋarrwala ŋäŋ'thurra ŋanya gan, märr ŋayi dhu gurrupana nhä malany ŋunhi manymaktja bukmakku yan nhanukalaŋaw Djawutjipkalaŋawnydja gäthu'mirriŋuw walalaŋ.
HEB 11:22 Ga Djawutjipthu gan märr-nhirrpanminyawuy ŋayathaŋal, ga yorrnha ŋayi dhiŋgaŋalnydja, ga märr-yuwalkthin ŋayi gan ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu Yitjuralnha bäpurruny gäma dhawaṯmaram beŋur ŋunhi Yetjipŋur wäŋaŋur. Ga ŋäthil yan ŋayi lakaraŋalnydja walalaŋgal, ŋunhi walal dhu bundurrnydja ŋanya gäma balayin ŋunhi dhawu'-nhirrpanminyawuylila yirralkalil.
HEB 11:23 Ga bitjarryi bili nhanukalnydja Mawtjitjkalnydja Bäpa'mirriŋuy ga Ŋäṉḏi'mirriŋuy gan ŋayathaŋalyi märr-nhirrpanminyawuy, bala maṉḏa ŋunhi yurrnha djuḻuḻ'maraŋalnydja ŋanya, ga bäy nhanŋu ḻurrkun' ŋaḻindi djuḻkthurr. Bili maṉḏa ŋunhi nhäŋalnydja ŋanya Mawtjitjnhany buku-latju' balanya yothu, bala maṉḏa gan ŋunhi yakan barrarinany ga yakayi maṉḏa gan dhärukkuny nhanŋu malthunna ŋurikiyiny ŋunhi buŋgawaw Yetjippuywuny.
HEB 11:24 Bala beŋuryiny ŋayiny ŋunhi Mawtjitjtja marrtjin ŋuthara yindithinan, ga nhanukal märr-nhirrpanminyawuyyu yan ŋanya gänaŋ'maraŋal beŋurnydja ŋunhi ŋayi gan dhärran gaminyarr'mirriŋu Buŋgawaw yäkuw Berawwu.
HEB 11:25 Bili ŋayi gan ŋunhi nhäŋala Mawtjitjthuny yolŋunhany walalany Yitjuralnhany bäpurruny walal gan ŋayaŋu-miḏikin gupa-raki'mirr nhinan, bala yan ŋayi marrtjinan bala mala-manapara walalaŋgal, märr walal marrtjin rrambaŋin ŋayaŋu-miḏikinany, bala yan ŋayi ŋunhi ŋapa-bilyurra dhuwurr-yätjkuny romgu malaŋuw dhuwalaŋuwuywuny munatha'wuywuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga gumurr-gäma yurr märr gurruri yan.
HEB 11:26 Ŋayiny ŋunhi Mawtjitjtja ŋäthil yan marŋgithin ŋunhi nhä malany mulwaṯ gan ŋorran ŋurukuwuyyi wäŋapuy Yetjippuy, ga yakan ŋunhiyiny mirithirr mel-wiḏi'mirr nhanukalnydja, balanyany nhakun ŋayiny ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynha, yurr ŋunhiyiny dhu nhanŋuny mulwaṯ märram ŋuruŋiyin ŋunhi ŋayi ŋurruŋuny marrtjin ŋuliwitjarryi ŋunhi ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurr romgurr, ga ŋayiny gan ŋunhi Mawtjitjtja mirithinan yan dhukarr-nhäŋal ŋurikiyiny mundhurrwu märranharaw.
HEB 11:27 Ga ŋayiny ŋunhi Mawtjitjthuny ganarrthaŋala Yetjiptja wäŋa, bili ŋayi gan ŋunhi märr-nhirrpanmin nhanukal God-Waŋarrwal, ga bulu nhakun ŋayi ŋunhi mel-ŋal'yurr nhanukal ŋunhi nhänhamiriwal Waŋarrwal, ŋurikin märrwu ŋunhi ŋayi gan bäyŋun nhakun Mawtjitjtja barrarin nhanŋuny ŋurikiyiny Buŋgawawnydja yäkuw Berawwuny, ŋunhi ŋayi gan ŋayan'mirr nhinan nhanŋu.
HEB 11:28 Ga ŋuriŋiyi ŋunhi märr-nhirrpanminyaray nhanukal Mawtjitjkal, ganydjarr-wurruparnydja ŋanya ŋayi dhu djäma ŋunhiyin ŋunhi Ḻäy-djuḻkmaranhamirra ŋatha, ga beŋuryiny ŋayi marrtjin maŋguy'nha warrakan'kala biḏi'yurr dhurrwaran mala märr ŋayi dhu ŋunhi maḻamarrnydja ḏirramuny gäthu'mirriŋu mala ŋurikiyi Yitjuralwuny bäpurruw yakan rakunydhirr ŋuriŋiyiny buwayakkunhamirriynydja djiwarr'puyyuny yolŋuy.
HEB 11:29 Ga ŋuriŋiyi bili yan walalaŋgal märr-nhirrpanminyawuyyu, walalnydja ŋunhi Yitjuralnydja bäpurru yolŋu'-yulŋu buḏapthurr ŋurukuny ŋunhi yindiwnydja gapuw yäku “Miku Gapu,” yurr gapuny walalaŋ ŋunhi baṉawarr'yurra, bala walal gan ŋunhi marrtjinany baṉḏanygurra buḏapthurrnydja. Yurr ŋunhi walal wäŋa-Yetjippuynydja miriŋu mala birrka'yurr buḏapthurr, ŋayiny ŋunhi gapuynydja walalany ḻupmaraŋala warrpam'thurra yan, bala walal yan murrmurryurra ŋunhilin banydjin yan gapuŋura.
HEB 11:30 Ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarrwalnydja yolŋu'-yulŋuy ŋayathaŋal märr-nhirrpanminyawuy, bili ŋunhi nhakun walal gan marrtjinany ḻiw'maraŋalnydja buku-7-mirr ŋunhiyi buṉbu-dharrwamirrnydja wäŋa yäku Djarikawnydja, bala yan ŋayi ŋunhi guṉḏany mala ŋapa-ŋal'-ŋalmaranhawuynydja ḻoḻuny marrtjin buku-yapthurra burrul'yurra.
HEB 11:31 Ga waŋgany miyalk yäku Rayap gan nhinan ŋunhili, yurr ŋayi ŋunhi marramba'-ḏumurr balanya miyalktja, rrupiyaw ŋayi ŋuli ganha gurrupanminya ḏirramuwurruŋgal. Yurr ŋayathaŋal ŋayi gan märr-nhirrpanminyawuynydja. Ga ŋunhi ŋayi Djatjuwaynydja mil'ŋunhany maṉḏany djuy'yurr balayiny wäŋalil Djerikawlilnydja, ŋayiny ŋunhi ŋuriŋiyiny miyalkthuny Rayapthuny yan galkara maṉḏany wäŋalila nhanukiyingal ŋayi, djuḻuḻ'maraŋala maṉḏany wiripuwurruŋgalnydja miriŋuwal Djerikawpuyŋuwalnydja malaŋuwal. Ga yakan walal ŋunhi ŋunhiyiny miyalknhany bunha rakunygunhany, nhakun ŋunhi wiripuwurruny yolŋuny walalany wäŋa-ŋunhiŋuwuyyiny raypirri-waḏatjmirrinhany.
HEB 11:32 Nhaltjanna ŋarra dhu buluny lakaram? Bäyŋun dhuwal buluŋuwnydja dhäwuw-lakaranharaw ga walu ŋorra, ŋunha wiripuwurruŋgalawuynydja; balanya nhakun Gidiyin, Barak, Djämtjin, Djiptha, Daybit, Djamiyul, ga wiripuwurr ŋunhi djawarrkmirr mala.
HEB 11:33 Walalaŋgalnydja ŋunhi märr-nhirrpanminyawuyyu gan guŋga'yurr, ŋunhi walalany walal gan djuḻkmaraŋal miriŋunhany mala, bala walal gan wäŋan mala yirralkan märraŋal, bili walal gan ŋunhi djämany rom-dhunupaynha yan romdhuny. Bala ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny dhawu'-nhirrpara marrtjin walalany. Walal marrtjin dhurrwaran dhaḻ'yurr maḏakarritjnhany warrakan'nha yäkuny läyin-nhan.
HEB 11:34 Ga bulu walal mukmaraŋal marrtjin yindin mirithirra gurtha malany, ga wiripuny walal gan walŋathin beŋur ŋunhi yikiŋur galiwaŋŋur ŋunhi walalaŋgal gan miriŋuy mala gäŋal bunharaw. Ga bäydhi walal ŋunhi yalŋgimirrnydja mala, ganydjarrmiriwnydja balanya, yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny walalaŋ gurrupar ganydjarrnha walal dhu ŋupanna yan ŋunhi mulkurunhany miriŋuny mala barrkulila.
HEB 11:35 Ga wiripuwurruynydja miyalkkurruwurruy nhäŋala walalaŋguwuynydja walal gurruṯumirriny mala walŋathinyawuynha beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja. Ga dharrwan ŋunhi mirithirra dhuwalawurryiny ŋunhi yolŋu walal gan murrmurryurr miḏikumara dhika, bili walal gan ŋunhi yaka djälthin dhawaṯthunaraw beŋur ŋunhi dharruŋguŋurnydja. Bili walal ŋunhi mirithin yan marŋgithin ŋunhi walal dhu manymak mirithirr walŋa märraŋ mundhurrnha yalalaŋumirriynydja ŋunhi dhu rakunyŋurnydja yolŋu walal rur'yurr walŋathiny.
HEB 11:36 Wiripuwurrunhany walal gan warku'yurra dhika, bala gan burriṯiŋuynha bartjunmaraŋala rakiy'nha, ga wiripuwurrunhany walal gan rranhdhiŋdhun garrwi'-garrwiyurr ḏälkuŋalnha yan bala gan dharruŋgulila galkar.
HEB 11:37 Ga wiripuwurrunhany walal gan guṉḏaynha wirri'-wirriwyurr dhä-murrkay'wun yan. Wiripuwurrunhany gan garrkatjiynha mitthurr märrma'kuŋala yan, ga wiripuwurrnydja gan dhiŋgaŋal yikipuynha. Ga ŋunha wiripuwurruynydja gan bäyŋun gäŋal girri' ŋamakuli', ŋany bimbiwnha yan ga nanikutkun bulka, walalnydja ŋunhi ŋurruwuyk mirithirr ga djägapuynydja walal ŋunhi miḏikumanawuynha, bunhapuynha mala balanyan.
HEB 11:38 Dhuwandja wäŋa munathany' bäyŋun walalaŋ gan ŋurikiwurruŋdhiny gumurr-ŋamathinya, ŋamuŋala walalany gan, bitjarra bili walal gan ŋunhi waṉḏinan bitjarr nhakun manaŋa-ḏilkurra yolŋu walal, djuḻuḻ'yurra marrtjin wäŋaraŋal, buku-bukukurra ga ŋunha mathirrakurra, wiripuny ŋulawitjarra bala wäŋaraŋal ḏiltjikurra gäwarrkakurra, wiripuny gan warrakan'kun mala ŋarŋga' wäŋaraŋal.
HEB 11:39 Yo ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarrnydja mirithinan yan wokthurrnydja ŋurikiwurruŋdhiny yolŋuw walalaŋ, bili walal gan ŋunhi yuwalkkuŋal yan märr-yuwalkthinany nhanŋu. Yurr yakan ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu walalaŋ bukmaktja nhakun gurrupanna ŋunhiyiny ŋunhi nhä mala ŋayi gan dhawu'-nhirrpar walalany.
HEB 11:40 Ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny wiripuyaŋala djämany manymaknha yan mirithirra, ga bitjarrnha ŋayi ŋunhi ḻiya-ŋamaŋamayunminany gam', Yo, ŋunhiwurryiny yolŋu walal ŋunhi walal gan ŋäthil märr-yuwalkthin God-Waŋarrnha, galkunna walalnydja ga limurruŋgun, märr limurr dhu rrambaŋin yan bukmaknha gulŋiyiny ŋunhiwiliyiny yuṯalilnydja wäŋalil, ga nhininy galkin yanan nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja wiyinŋumirra.
HEB 12:1 Guyaŋi ŋathil walal ŋunhiwurruny yolŋuny mala, ŋunhi walal gan mirithin yan yuwalkkuŋal märr-yuwalkthin, bala walal gan ŋunhi yuwalkkuŋala yan milkuŋalnydja God-Waŋarrwuny romdja malany walalaŋgiyingal walŋaynydja. Ga ŋunhayin walal ŋunhi yulŋuny dhärrany ga bulun dhika dharrwan mirithirra, ḻiw'maraman walal ga limurrunhany. Limurrnydja djalkthunna nhä malany bukmak yan ŋunhi limurruny ŋuli ga baku-ŋayatham ga bulnha'maram balanyaray mala nhakun dhuwurr-yätjkurruy romdhu, ŋunhi limurruny ŋuli yakan ŋayi ganurr. Mirithirr yan limurr dhu ga galŋarrarrayundja ŋuliwitjandhi bili yan dhukarrnydja ŋunhi ŋayi limurruŋ ŋäthilmirriyaŋal rulwaŋdhurr.
HEB 12:2 Go limurrnydja nhämany ga ŋanyanhawuynhan yan Djesunhan, ŋunhi ŋayi gurrupar limurruŋ märr-nhirrpanminyawuy beŋur bili ŋurruyirr'yunaŋur ga dhä-dhawar'yunamirrilil, ga ŋayipiyi yan dhu dhawurrkpunuŋuny. Yo, Djesuny ŋunhi yaka warray gandarrŋur gulyunna, bäyŋu ŋayiny goran ŋuriŋiny ŋunhi ŋayi dhiŋgaŋal dharpaŋur mälakmaranhawuyŋur, bili ŋayi gan ŋunhi guyaŋanany ŋunhan bala ḻirraŋun, ŋunhi ŋayi dhu ga nhinany ŋayaŋu-djulŋithirra ga goŋmirriyirra mirithirra. Ga dhiyaŋuny bala ŋayi ga ŋunha nhina galkin yänan God-Waŋarrwalnha nhinanhawuyŋurnydja dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja.
HEB 12:3 Yo Guyaŋiny walal gi ŋanyapinyan yan Djesunhan, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan marrtjin balayi dhuwalatjarryi ŋunhi dhukarrkurr ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurr; ga gatjuy guyaŋin ŋanya, märr nheny dhu yakan djawaryun ga ḏaḏawyun ŋula ganḏarrŋurnydja.
HEB 12:4 Nhumalanhany gan ŋunhi bitjarryi bili yan ŋayaŋu-miḏikumaryi ŋuriŋiyiny ŋunhi yätjkurruynydja mala romdhu, yurr bäyŋu muka yan ŋayi nhumalany murrkay'kunhany bunha. Baḏak yan gi bala marrtjiny, märr nhumalany dhu yakan yätjkurruynydja romdhu baku-ŋayatham.
HEB 12:5 Yaka moŋuny ŋunhany ŋunhi ŋayaŋu-rur'maranhamirrnydja dhäruk ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarr waŋan limurruŋ nhanukalaŋaw djamarrkuḻiw' mala, bitjarr gam', “Gäthu ŋarraku, ŋuli ŋayi nhuna dhu Garrayyuny dhä-gir'yun, yakan ŋanya dhäruktja bäykarraraŋuny ŋäku. Ga ŋuli ŋayi nhuna dhu dhunupayamany, nheny yakan ŋayaŋu-miḏikiny.
HEB 12:6 Yo Garrayyuny ŋuli marrtji dhunupayam ŋunhiwurrunhan yolŋuny walalany ŋunhi ŋayi ŋuli ga märr-ŋamathirr walalaŋ mirithirr, ga raypirri'yundja ŋayi ŋuli ŋunhiwurrunhan, ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋarraku'yunmirr walalany.”
HEB 12:7 Yo. Ŋuli ŋayi nhuna dhu raypirri'yundja dhunupayamany, nheny yanan nhirrpanmirra nhanŋu, bili bitjandhin ŋayi ŋuli ga ŋunhi Garrayyuny nhanŋuwuynydja djamarrkuḻiny' raypirri'yun. Ŋäṉḏi'mirriŋuynydja ga Bäpa'mirriŋuynydja ŋuli ga dhuwal raypirri'yun muka djamarrkuḻi'nhany walalaŋguwuy.
HEB 12:8 Yo, God-Waŋarryuny ŋuli ga dhuwal raypirri'yun bukmaknha yan ŋunhi nhanŋuwuy gäthu'mirriŋunhany walalany. Ŋuli ŋayi nhuna dhu God-Waŋarryu yakany raypirri'yun, dhä-gir'yun yätjkurruŋurnydja, ŋunhiyiny nhakun nhe yakan nhanŋu gäthu'mirriŋu, ŋunhiny nhe wakinŋun balanyan goŋ-gänan.
HEB 12:9 Ŋayiny ŋuli ŋunhi munatha'wuyyuny bäpa'mirriŋuy raypirri'yun muka limurrunhany, dhä-gir'yun manapan gulmaram muka limurruny, ga yanan ŋaliny ŋuli märr-ŋal'yunna nhanŋu, dhäruktja ŋanya ga märramany. Ga ŋunhi ŋayi dhu limurruŋgal yuwalkthuny bäpa'mirriŋuy djiwarr'puyyuny limurruny raypirri'yun limurrnydja dhu yanan ŋayaŋuynydja manymakthun dhayuŋanmirrnydja nhanukal, märr yalalaŋumirrnydja limurr dhu ga walŋan yan nhina ŋunhalnydja nhanukalnydja.
HEB 12:10 Yo, limurruŋguny dhuwal bäpa'mirriŋu yolŋuny ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja, ŋunhiny märr-gurririŋuw yan, ŋayiny ŋuli litjalany raypirri'yun nhanukiyingal warray guyaŋanharay. Yurr ŋayiny ŋunha God-Waŋarrnydja Bäpany marŋgi warrpam'kun yan, yuwalkkuman yan ŋayi ŋuli ga limurruny guŋga'yundja, ga ŋuriŋiyin nhanukalnha raypirriyny'tja dhu yuwalknha limurrunhany bilmaramany, rom-ŋamathamany, märr limurrnydja dhu ga nhina ḏarrtjalknha, ŋula nhämiriwnha yan, balanyan nhakun ŋayipin yan God-Waŋarrnha Bäpan.
HEB 12:11 Ga ŋunhi ŋali ŋuli dhä-gir'yunawuynydja märram, bala ŋali ŋuli ga galŋa-miḏikirra nhinany, bäyŋun ŋali ŋuli gi galŋa-djulŋithiny. Yurr dhäŋur beŋuryiny, ŋunhi limurr ŋuli bilin marŋgithirra ŋuriŋiyin God-Waŋarrwala raypirriy', bilin nhakun limurr ḏaḏawyurra beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja malaŋuŋur, bala limurr dhu ga ŋunhi nhinany rom-dhunupan yan ga mägayan.
HEB 12:12 Yo yaka walal biyak märr-djawaryurrnydja. Ma', gatjuy biyakun rur'yurra, bala ḏälthin, ga bun'kumuny gurrkurr-ḏälthin marrmarryunaŋurnydja.
HEB 12:13 Marrtjiny gi ŋuliwiyakun bili yan dhunupawurra dhukarrkurrnydja, märr ŋayi dhu ŋunhi yalŋginy yolŋu yakan barryaḻ'yun ga galkirriny, yanan ŋayi dhu ŋunhi ḏälthirra.
HEB 12:14 Yo, birrka'yurrnydja walal gi nhininy mägayaŋurnha yan romŋurnydja, Ḻundukunhamirra walal bala-räli'yunmirra nhumalanhawuynha nhuma, ga nhininy walal gi ŋamathaŋun yan ŋayaŋu-ḏarrtjalknha. Ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu yakany bitjandhi nhina ŋayiny dhu ŋunhi bäyŋun nhäma God-Waŋarrnhany.
HEB 12:15 Djägany nhumalaŋguwuy nhuma gi mirithin yan, märr nhuma dhu yaka muka yan baḏatjtjundja ŋunhi God-Waŋarrwuny maŋutji-wuyunamirrnydja rom. Djäga nhumalaŋguwuy nhuma manymakkuŋ yan, märr ŋayi dhu yakayi yan ŋula yol waŋganydja yolŋu dhiyaliyiny malaŋurnydja nhumalaŋgal ga ŋanak-miḏikirrnydja ga nhina, ŋayi ŋuli bäynha bukmaknha gi biyakiyi ŋayaŋu-miḏiki nhini.
HEB 12:16 Yo djägan nhumalaŋguwuy nhuma märr ŋayi dhu yaka yan ŋula yol waŋganydja marramba'-ḏumurruyirrnydja nhä mak rommiriwyirrnydja yolŋu, bala moman dhu ŋanyanhany God-Waŋarrnhany, bitjan nhakun yolŋu yäku Yetju ŋunhi ŋayi ŋayaŋuy buku-warrwarryunaray gurrupar nhanŋuwuy ŋayi dhawu'-nhirrpanawuy rom, ŋunhi ŋanya gan ŋuriŋiyiny ŋurruwuŋmirriyaŋal bukmakkun yan nhaku malaŋuw bili ŋayi ŋunhi maḻamarr, ga buku-djuḻkmaraŋalnydja ŋayi ŋunhi dhawu'-nhirrpanawuynydja rom nhanŋuwuy ŋayi ŋathaynha yan waŋganydhun.
HEB 12:17 Nhuma marŋgi dhurrwaraŋur beŋuryiny bala ŋayi yorrnha wanha djälthinany ŋurikiyiny dhawu'-nhirrpanawuywuny märranharaw, yurr bäyŋun. Ga ŋäthinany ŋayi ŋunhi mirithinan yan bäpa'mirriŋunhany nhanŋuwuy ŋayi ŋäŋ'thurrnydja gan gurrupanarawnydja nhanŋu, yurr dhuḏitjnha. Bäyŋun nhanŋu gan ŋunhi dhukarr ŋula ŋorran buluŋuwnydja roŋanmaranharaw ŋurikiyiny. Yurr ŋayiny ŋunhi bäpa'mirriŋuny nhanŋu ŋuyulkthinan.
HEB 12:18 Yo, nhumany dhuwal dhiyaŋuny bala barpuru bäyŋun marrtji balanyalilnydja wäŋalil nhakun ŋunha Djäniyalilnydja ŋunhi nhuma dhu ga nhäma melyu nhumalaŋgiyingal nhuma ga ŋayatham nhuma dhu ga goŋdhu nhumalaŋgiyingal nhuma, bäyŋun ŋunhiyiny gurthany ŋäṉarrnydja ŋunhi gan ŋatŋatthurr ga wiripuny ŋawulul' ŋunhi marrtjin buŋbulyurr ŋunhili buku'ŋur ga wiripuny ŋonuŋ mirithirr maŋan ŋoy-gurrŋan ŋunhi gan gorruŋal.
HEB 12:19 Yo ga ŋunhi walal Yitjuralpuyyuny yolŋuy walal ŋäkul yiḏakiny ḏopthunawuynydja yindiny mirithirrnydja bala beŋuryiny walal ŋäkul rirrakaynha waŋanhawuynha, bala walal gan ŋunhi mirithinan yan waŋanany gulmaranharawnha ŋuriki rirrakaywuny,
HEB 12:20 bili walal gan ŋunhi gumurr-ḏälnha maḻŋ'maraŋal dhärukkuny märranharaw ŋuriki dhäruk-gurrupanminyarawnydja. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ŋula warrakan' marrtjinya galkithinya balayi bukulil, walalnydja ŋuli ŋunhi wutthunan yan ŋunhiyi warrakan'nhany dhiŋganhamaranhan.
HEB 12:21 Ga wäŋany gan ŋunhi dhärranany barrari-wapthurra, ŋunhi ŋayiny Mawtjitjtja marrtjin marrmarryurra barrariynydja nhanukiyingal ŋayi.
HEB 12:22 Yurr dhiyaŋuny bala nhumany dhuwal marrtjin ŋunhawalnha bukulil yäkulil Djäyanlila ŋunhi djiwarr'puynha Djurutjalam. Dhuwandja ŋunhi wäŋa nhanŋuwuynha yan Walŋawnha God-Waŋarrwu, ŋunhi ga dharrwan mirithirra djiwarr'puynydja dhäwu-gänhamirr yolŋu mala ga nhinany ŋoy-djulŋithirra ŋunhiliyiny.
HEB 12:23 Ga God-Waŋarrwuny yolŋu walal ŋunhi ŋunhayin bukmaknha ḻuŋ'thunna marrtji ŋoy-djulŋithirra, balanyany nhakun ŋunhi ŋurruŋu walkurpuy maḻamarr malany God-Waŋarrwu gäthu'mirriŋu walal, ŋunhiwurrnydja ŋunhi walal ga yäkuny bilin dhärran djorra'ŋura ŋunhan djiwarr'ŋura. Ga nhumany dhuwal marrtjin galkithin nhanukala God-Waŋarrwala, ŋunhi ŋayipin waŋganynha mala-djarr'yunamirrnydja bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, ga ŋunhayiny ga ŋunhi wäŋaŋur nhina birrimbirrnha mala ŋunhiwurrnha ŋunhi dhuwurr manymakmirra mala yolŋu'-yulŋu, ŋunhi ŋayi walalany ŋäthil ŋayaŋu-ḏarrtjalkkuŋal.
HEB 12:24 Yo, marrtjinany nhuma dhuwal galkithinany nhanukiyingala yan Djesuwala, ŋurikalyin ŋunhi ŋayi Muṉuṉukunhamirra ŋurikin ŋunhi yuṯawnha gumurrkunhaminyawuywu romgu; bili nhanŋuwuynha ŋunhi maŋguny' waṉḏin limurruŋgalnydja dharapulŋur, ŋunhi ŋayi ga djuḻkmaraman nhanŋuny Waybulwuny maŋgu'.
HEB 12:25 Yo nhumany dhu ga ŋunhi dhäruktja märraman ŋunhiyinhany ŋunhi ŋayi ŋuli ga waŋa nhokal. Walalnydja ŋunhi Yitjuralpuynydja yolŋu walal bäyŋu ŋula waṉḏinya winya'yuna ŋunhi walal ŋuli ŋuyulkthinyany nhanŋu dhäruk-märranharawnydja ŋunhi ŋayi gan waŋan walalaŋ beŋuryi bukuŋur Djäniyaŋur. Ga dhiyaŋuny bala nhumany ga dhuwal guyaŋa yanbi nhuma balaŋ dhuwal ŋula winya'yurr nhanukalaŋaŋur, ŋunhi balaŋ nhuma ŋula dhärukkuny nhanŋu ŋuyulkthi ŋurikiyiny ŋunhi ŋayi ŋuli ga waŋa beŋur djiwarr'ŋur?
HEB 12:26 Yo, wäŋanhany ŋayi gan dhuwandja munatha'nhany marrmarrmaraŋal rirrakayyuny nhanukiyingal ŋayi, balanyamirriyinynydja ŋunhi waluy, ŋunhi ŋayi God-Waŋarr gan ŋurruŋu waŋan, ga dhiyak bala nhakun waluw ŋayi waŋan dhawu'-nhirrpar ŋayi dhu buluyi boŋguŋ rurr'rurryurr dhuwal wäŋany, yaka yan dhuwandja bili munatha'nhany wäŋany ŋany wiripuny ŋunha djiwarr'nhany wäŋany ŋayi dhu biyakiyi bili yan rurr'rurryurryi.
HEB 12:27 Ga dhuwaliyi ŋunhi dhäruk ŋunhi ŋayi waŋan bitjarr gam' “buluyi waŋganymirr,” bitjarr, ŋunhiyiny ŋayi ga bitjanna waŋany gam', “ŋunhi bukmak nhäny malany” nhanukuŋuny bokmanawuy, ŋunhiyiny mala dhu ŋunhi warrpam'nha ḻarryurra, winya'yurra dhu. Ga ŋunhin bili yan ŋunhi nhä mala wingil'yunamiriwnha dhu gi ḏälnydja yan dhärri biyakuny bili.
HEB 12:28 Yo, limurrnydja dhu ga mirithirra yan buku-wurrpandja ŋunhi limurr märraŋal God-Waŋarrwu rom ŋunhi wingil'yunamiriwnha. Ga ŋunhiliyin limurr dhu ga ŋunhi romŋur buku-ŋal'yundja nhanŋu God-Waŋarrwuny wokthundja manapan, märr-barrarirra ŋayaŋuynydja märr-ŋal'yunaraynha,
HEB 12:29 bili ŋayiny ŋunha God-Waŋarr limurruŋguny Waŋarr balanya nhakun gurthan ŋunhi ŋayi ŋuli ga bathanna nhä malany buwayakkuman yan.
HEB 13:1 Nhumany dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal bitjan bili yan märr-ŋamathinyamirr nhumalaŋguwuy nhuma bala-räli'yunmirra, bili limurrnydja dhuwal balanyan nhakun wäwa'manydjiwurra ga yapa'manydjiwurra nhanukalnydja Garraywalnydja.
HEB 13:2 Ŋunhi dhu mulkuruny yolŋu marrtji nhumalaŋgalnydja wäŋalil, nhumany märraŋ muka ŋanya nhumalaŋgiyingal wäŋalilnydja, ga djäga nhanŋu gi manymakkuŋ ŋurikiyiny yolŋuw, bili wiripuwurruynydja gan ŋunhi bitjarryi djäga Godkalaŋuwnha dhäwu-gänhamirriw yolŋuw walalaŋ, ga yakan walal ŋunhi marŋginy ŋurikiyi yolŋuwnydja, ŋunhi ŋayiny djiwarr'puynha yolŋu.
HEB 13:3 Ga guyaŋi walalany gi ŋunhany ŋunhi yolŋuny Garraywalaŋumirriny ŋunhi walal ga gärri dharruŋguŋur, biyakun marrparaŋguŋun walalany. Ga yaka yan meṉguŋ ŋunhiyiny yolŋuny, ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋayaŋu-yätjirr nhina, biyakun guyaŋanhamirrnydja nhakun nheny ga marrtji ŋuliwitjandhi ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurr romgurr.
HEB 13:4 Yo ŋunhi ŋuli ḏirramu ga miyalk märranhamirrnydja, bala maṉḏa ŋuli märr-ŋal'yunmirra maṉḏaŋguwuy maṉḏa. Ga djäga maṉḏa dhu ga maṉḏaŋguwuy maṉḏa ŋamathaman yan bitjanna yan bili, bili ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny dhä-gir'yunna bawalamirrinhan yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga marrambany' djäma, ga gupa-wakalmirriyam ŋayi ŋuli ga nhanŋuwuy ḏirramuny nhä mak miyalknha.
HEB 13:5 Yaka gi märryu-ḏapmaraŋ rrupiyanhany; yanan gi biyakun nhininy mukthurra ŋuriŋin bili yan nhä malany nhe ga ŋayatham. Bili Garraynydja ga waŋa bitjan gam', “Ŋarra dhu yaka nhumalany ganan gänaŋulilnydja. Ga yaka nhuma dhu ga nhina goŋ-gänany.”
HEB 13:6 Bala limurr dhu ga ŋunhi ŋayaŋuy-mulkay'nha waŋa bitjandja gam, “Garray dhuwal ŋayipin ŋarrakuny guŋga'yunamirr. Ga nhakun ŋula ŋarra dhu barrarirrnydja, ŋuli balaŋ ŋarrany dhu yolŋuynydja walal buma.”
HEB 13:7 Guyaŋi walal ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋurru-warryunayŋunhany mala ŋunhi walal gan marŋgikuŋal nhumalany ŋäthil, God-Waŋarrwu dhäruk lakaraŋal. Walalnydja gan ŋunhi bitjarryi malthurr God-Waŋarrwu yan, ga yan bili-i-i ga dhiŋga'-dhiŋgaŋal walal, ga nhumany biyakiyi bili malthurr walalaŋ dhukarrwu.
HEB 13:8 Bili ŋayipiny ŋunhi Djesu-Christtja djambimiriwnha, barpuru ga gäthur ga biyakun bili yan.
HEB 13:9 Ŋayathulnydja gi baṯ-biyakun ŋunhiyiny yuwalknhany romnha. Yakan buthuru-bitjurr ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ga lakaram wiripu ga wiripu dhäwu, bilmaram ga nhumalany. Wiripuny mak walal dhu waŋa nhumalany bitjana, “Ŋay', Ḻukin, dhuwanna ŋathan. Dhiyaŋiyiny ŋathay dhuyuynydja nhumalany dhu ga ganydjarr-gurrupana.” Bitjanna mak walal dhu ga waŋany, yurr ŋayipin ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarryun ganydjarrnydja gurrupan limurruŋguny ŋayaŋuw, yakan ŋula ŋathaynydja. Mirithirr yan ŋayi ga God-Waŋarrnydja märr-ŋamathirr limurruŋ. Ga ŋayin limurruny dhu ga ŋunhi maranhu-gurrupandja ŋayaŋuny ŋunha, märr limurrnydja dhu ga nhina ŋamathaman yan.
HEB 13:10 Yurr ŋunha ga limurruŋguny dhärra wäŋa mundhurr-gurrupanaraw, ŋunhi walalaŋguny ŋäthiliŋuwnydja djirrikaymirriw mala, ŋunhi walal ŋuli ga djäma ŋunhiliyi buku-ŋal'yunamirriŋur buṉbuŋur, ga bäyŋun walalaŋ ŋunhi dhunupany walal dhu buluny ḻuka ŋatha ŋunhiliyiny wäŋaŋur, bili ŋunhiny dhar'yunawuynha bilin.
HEB 13:11 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli Ŋurruḏawalaŋuy-djirrikaymirriy mundhurr-gurrupanna dhuwurr-yätjkuny djaw'yunaraw ŋuriŋiyiny ŋunhi warrakan'kalnydja maŋguy' ŋunhala djinawan' Ṉuŋgaṯŋura wäŋaŋur, bala beŋuryiny ŋayi ŋuli yan bathanan ŋunhiyi warrakan'tja mala ŋunhala warraŋulnha wäŋaŋura.
HEB 13:12 Yurr ŋayipiny ŋunhi Djesuny dhiŋgaŋal ŋunhala warraŋulnha ŋunhi dhurrwaraŋura wäŋaŋurnydja, märr dhu nhanukalnydja maŋguy' ḏarrtjalkkuman bukmaknhan yolŋunhany walalany.
HEB 13:13 Yo ga dhiyakun märrwuny ŋunhi limurrnydja dhu beŋurnydja ŋunhi djinawa'ŋurnydja wäŋaŋur marrtjiny balan warraŋullila wäŋalilnydja nhanukala Djesuwala, märr limurr dhu dhäkay-ŋämany nhanŋuny ŋunhin goranhamirra rom.
HEB 13:14 Bili dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur bäyŋu limurruŋ ga dhärra wäŋa balanya buṉbu-dharrwamirr ŋunhi dhu ga dhärran bitjanna bili, yurr galkun warray limurr ga balanyarawyiny yindiwnydja wäŋaw.
HEB 13:15 Limurruŋ mundhurr-gurrupanawuynydja dhuwal, ŋunhi limurr dhu ga bitjan bili yan märr-yiŋgathirrnydja ga gurrupan nhanŋu wokthunawuynydja limurruŋgal dhurrwaraynydja God-Waŋarrwuny yäkuy Djesuwalnha yan, ŋunhi ŋayiny limurruŋ Garray.
HEB 13:16 Ga biyak bili yan walal gi guŋga'yunmirrnydja, ga gurrupanmirrnydja marrtji bala-räli'yunmirra yan ŋunhi ŋula nhäny mala nhumalaŋguwuy nhuma, bili balanyarawyi muka ŋayiny God-Waŋarrnydja ga djälthirr. Ŋunhi limurr dhu ga yuwalktja märr-ŋamathinyamirr bala-räli'yunmirrnydja ŋunhiyiny nhakun limurr ga mundhurr gurrupanmirra, ga ŋuriŋiyiny ga ŋayaŋu-ŋamathaman ŋanyanhan God-Waŋarrnhan.
HEB 13:17 Dhäruk-märraŋ gi nhumalaŋguwuy nhuma ŋurru-warryunayŋunhany mala, bala djäman yan ŋunhi nhaltjan walal dhu waŋa nhumalaŋ. Ŋunha walal ga djäga nhumalaŋ, ga lakaranhamirr yan walal dhu God-Waŋarrwalnydja ŋunhiŋuwuyyiny ŋunhi nhaltjarr walal gan djäga nhumalaŋ. Ga yakan walalany ŋula ŋayaŋu-miḏikumulnydja ŋunhi walal dhu ga djämany walalaŋguwuy walal djämany mala, yanan walalany marrtji bala ŋayaŋu ŋamathaŋun, walal ŋuli bäynha nhumalanhany yakan guŋga'yurr.
HEB 13:18 Bukumirriyaŋ ŋanapurruŋ gi walal biyak bili, dhuwal ŋayaŋuny ŋanapurruŋ baḻanydjarratjarran, bili napurr ŋuli ga dhuwal mirithirr yan birrka'yundja bitjandja bili dhunupawnha yan nhinanharawnydja.
HEB 13:19 Dhuwal ŋarra ga mirithirrnydja nhakun märrliyanhamirrnydja nhumalaŋgal märr ŋarra dhu buluyi nhakun gurul'yurr nhumalany.
HEB 13:20 God-Waŋarryun ŋuli ga dhuwal gurrupan mägayany rom, ga Garraynhany ŋayi limurruŋ Djesu-Christnhany rur'maraŋal beŋur ŋunhi dhiŋganhamirriŋur romŋur. Ga dhiyaŋuny bala ŋayiny Djesuny dhuwal balanyan nhakun Buŋgawan Warrakan'-Djägamirra ŋunhi ŋayi maŋgun' gurrupanmin, bala yan djäman ŋunhi dharrpalnydja ga wiyinŋumirrnydja rom gumurrkunhaminyawuynydja, yurr nhanukalaŋumirriwnha yan yolŋuwnydja walalaŋ.
HEB 13:21 Dhuwal ŋarra ga bukumirriyamany märr ŋayi dhu God-Waŋarryuny nhumalany djäman girri'-ŋamathaman, märr nhumany dhu dhäruktja-märraman yan ŋanya, ga bitjanna bili yan dhu ga djälthirrnydja dhunupawnha yan djämawnydja. Ga wiripuny ŋarra ga bukumirriyamdhi märr ŋayi dhu Djesuynydja nhumalany guŋga'yunna märr nhumany dhu djämany ŋunhin bili yan ŋunhi dhu ga ŋanyapinyan yan God-Waŋarrnha ŋayaŋu-ŋamathamany. Ga wokthunamirrnydja rom dhu marrtji nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkun bitjanna bili ga bitjanna bili! Yo, yo.
HEB 13:22 Yo, ḻundu walal ŋarraku. Dhuwal ŋarra dhumbuḻ' yan djorrany' nhumalaŋ wukirri, yan nhumalany ga ŋayaŋu-rur'maram. Yo marrkapmirr walal buku-djulŋimirr, mirithirr ŋarra ga dhuwal waŋany nhumalany, märr nhuma dhu yuwalkkuman yan märramany ŋunhi dhäruktja mala ŋunhi nhaltjarr ŋarra gan waŋan nhumalaŋ.
HEB 13:23 Bilin mak nhuma dhuwali dhiyaŋuny bala marŋgin, ŋunhi limurruŋ ḻunduny Dimithiny bilin dhawaṯthunna beŋurnydja ŋunhi dharruŋguŋurnydja. Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi ŋarrakalnydja marrtji, ŋunhiny linyu dhu rrambaŋin gurul'yurrnydja nhumalany dhipaliyiny.
HEB 13:24 Buku-djulŋimirr gurrupul ŋarrakuŋ märr-ŋamathinyawuynydja ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋurru-warryunayŋuwnydja yolŋuw walalaŋ, ga nhumalaŋ wiripuny bukmakku yan Garraywalaŋumirriw mala yolŋu'-yulŋuw. Ga walal dhuwal ŋunhi Garraywu malthunamirr mala ŋurukuwuy ŋunhi wäŋa Yitiliwuyyu walal ga bitjandhi bili yan djuy'yundhi walalaŋguwuy märr-ŋamathinyawuy nhumalaŋ.
HEB 13:25 Ga wiripuny ŋarra ga dhuwal bukumirriyam, märr ŋayi dhu God-Waŋarrnydja nhumalaŋ mel-wuyunna nhumalaŋ bukmakkun yan.
JAM 1:1 Ŋarrany dhuwal Djayim, ga djämamirrnydja ŋarra dhuwal yolŋuny God-Waŋarrwu ga Garraywu Djesu-Christku. Yo, marrkapmirr walal, wukirriny ŋarra ga dhuwal dhäruktja nhumalaŋ Djuw malawnha 12-kun bäpurruwnydja, ŋurikiwurruŋgun Godkalaŋumirriwnha yolŋuwnydja walalaŋ bukmakkun yan, ŋunhi nhuma gan ḻatjuwarr'yurr barrkuwatjthin wäŋalil malaŋulil.
JAM 1:2 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, yanan walal ŋoy-djulŋithin ŋunhi nhuma dhu ŋayaŋu-miḏikinyamirrililnydja romlil gärri,
JAM 1:3 bili ŋuriŋiyiny ŋoy-gärrinyamirriynydja romdhu ga yan nhakun birrka'yun nhuna. Ga ŋuli nhe dhu ga bitjan bili märr-yuwalkthirr Garraynhany yan, ga yakany nhe dhu ŋanya märr-yuḻkthun, ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala nheny dhu ga ŋunhiyiny yänan marrtji ŋayaŋu-wuṉḏaŋarrnha.
JAM 1:4 Yo, biyak bili yan gi marrtjiny wawun bala, ŋunhi ŋula wanhawiyakkuny romgurr, ga yakan gulyurr gandarrŋurnydja ga galkirriny, märr nheny dhu rom-ŋamathirra ga gana'yirra nhanŋuny djämaw.
JAM 1:5 Yo. Yurr ŋuli nhe dhu ga ŋunhi dhumbal'yundja, ga yakany nhe marŋgi nhaltjan nhe dhu ga ŋunhi djäma nhä mak waŋa ŋunhiliyi romŋur ŋayaŋu-miḏikinyamirriŋur, yanan bukumirriyaŋun God-Waŋarrwala Bäpawala, ŋäŋ'thurra ŋanya biyakun gam', “God-Waŋarr Bäpa, nhaltjan dhika ŋarra dhu yulŋuny? Dhuwal ŋarra ga baḏak yan dhumbal'yun,” biyakun ŋanya ŋäŋ'thurrnydja, bala ŋayiny dhu nhuna yänan marŋgikuman. Bili God-Waŋarryuny ŋuli ŋunhi gurrupan ŋula nhäny mala märryu-dhapinyay warray bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, yakan ŋayi dhu nhuŋu ŋunhi ŋuyulkthirrnydja.
JAM 1:6 Yurr ŋäŋ'thundja nhe dhu ŋunhi God-Waŋarrnhany waŋganydhun yan gämurruyny'tja, märr-yuwalkthinyaraynha nhokiyingal nhe, gatjpu'yurrnydja gi yänan bala märranharawnha. Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi guyaŋa märryu dhumbal'yunaraynydja bitjandja gam', “Mak ŋayi dhu dhuwal gurrupan ŋarraku, mak bäyŋun bäy,” bitjandja, nheny dhu ŋunhiyiny yakan märram ŋula nhäny nhanukuŋuny Garraywuŋuny. Bili balanyayiny ŋayi ŋunhiyiny yolŋu märr-yuwalkthinyamiriwnydja, balanyan ŋayi ŋunhi nhakun ŋula nhä ŋunhi ŋuli ga wakwakthun bala-rälin gapukurra, gäman ŋanya ŋuli ga wataynha ga ḏowuynha galwaŋ'-galwaŋmaram bawalamirrikurra.
JAM 1:7 Yo, balanyayiny ŋunhi yolŋu ŋayaŋu-märrman', ḻiya-dhumuknha balanyan, yakan ŋayi ŋuli gi marrtji waŋganygurrnydja yan dhukarrkurr märr-yuwalkthinyamirriwurrnydja. Ga bäyŋun dhu balanyarayyiny yolŋuy märram God-Waŋarrwuŋuny ŋula nhä malany.
JAM 1:9 Ga nhuma ŋunhi ŋurruwuykmirr yolŋu mala Garraywalaŋumirr, ŋunhi nhuma ga dhuwali nhina gurrupurumirriyirr, nhumany gi goŋmirriyin, bili nhumany dhu ŋunhi ḻukunydja'yin God-Waŋarrwalnydja romdhu.
JAM 1:10 Ga nhumany ŋunhi ḻukunydja'mirrnydja yolŋu walal Garraywalaŋumirr, nhumany dhu ga ŋunhiyiny goŋmirriyirra nhina, bäydhi ŋayi dhu ga ŋunhi nhumalaŋgal God-Waŋarryuny girriny' ga rrupiyany mala djalkthun nhumalaŋgalaŋaŋur. Bili ŋayiny dhu ŋunhi ḻukunydjany' yolŋu dhiŋgaman, winya'yunna dhu muŋbunuman, bitjanna nhakun ŋuli ŋunhi wurrki' räwakthirr bala ḻarryunna.
JAM 1:11 Yo, ga wurrkiny' ŋuli ga ŋunhi dhärra märr-gurriri yan, ga ŋunhi nhakun ŋuli waluny gorrmur'yirr, bala ŋuli ŋunhi wurrkiny' räwakthirra, ga dhunupan ŋayi ŋuli ŋunhi ḻarryunna yan; märr-gurriri yan ŋayi ŋuli ŋunhi dhärra manymaktja. Ga ŋayiny dhu ŋunhi ḻukunydjany' yolŋu bitjandhiyi bili dhiŋgam, balanyamirriy bili yan waluy ŋunhi ŋayi dhu ga ḻay-ḻayyun ŋula nhäŋur malaŋuŋur nhanukiyingal ŋayi.
JAM 1:12 Yo. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bitjandja bili marrtji ḏälnydja yan ŋuliwitjandja ŋunhi marimirriwurrnydja ga ŋayaŋu-yätjinyamirriwurrnydja, ga bäyŋun nhakun nhe dhu gulyun gandarrŋurnydja, nheny dhu ŋunhiyiny yänan ga ŋayaŋu-djulŋithirra, bili dhäŋur beŋuryiny ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryu nhuna nhäŋu ŋayaŋu-ḏarrtjalktja ŋula nhämiriwnydja beŋuryiny ŋunhi birrka'yunaŋurnydja, ŋayiny dhu nhuna gurrupanna yuwalknha yan walŋa djeŋarra'mirra, ŋunhiyin walŋa ŋunhi ŋayi ŋäthil wäwunguŋal ŋunhiwurruny yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋamathirr nhanŋu.
JAM 1:13 Yo, ga ŋuli nhuna dhu ga ŋunhi guwaḻ-ṉirr'maram ŋula nhaliynydja romdhu, ga nheny yaka waŋi biyakuny, “God-Waŋarryuny ŋarrany dhuwal guwaḻ-ṉirr'maraŋal dhiyakuny yätjkurruw.” Yaka nheny biyakiyi waŋa, bili God-Waŋarrnydja dhuwal manymak warray; bäyŋu ŋanya ŋuli gi ŋunhi ŋula yolthuny dharrwunuŋ ŋula nhakuny mala djämaw yätjkurruwnydja, ga ŋayi dhu God-Waŋarryu yakayi yolŋuny dharrwunum yätjkurrulil romlil.
JAM 1:14 Ŋany yuwalktja ŋuli ŋunhi yolŋunhany dharrwunum ŋuriŋi bili yan nhanukiyingal ŋayi yätjkurruy djälyu, ŋuriŋiyin ŋuli ŋunhi ŋanyanhany gaṯmaram, bala ŋayi ŋuli galkirrin yätjkurrulilnydja.
JAM 1:15 Ga ŋunhi ŋayi dhu ga yolŋu bitjandja bili nhanŋuwuynydja ŋayi djälwu malthun, beŋuryiny nhanukiyinguŋ guyaŋanhawuyŋur djarrpi'kunhaŋurnydja dhu dhawaṯthundja ga yätjkurrnha yan, bala ŋayi dhu ŋunhi yurrnha nhakun djäma yätjkurrnydja, ga ŋunhiyi yätjkurrnydja dhu ŋuthanna yindithirra ŋayaŋuŋurnydja nhanukal, yan bili-i-i, ga dhiŋgam ŋayi dhu nhanukiyingal ŋayi yätjkurruy.
JAM 1:16 Marrkapmirr walal ŋarraku wäwa ga yapa, yaka walal mayali'-gänhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma.
JAM 1:17 God-Waŋarryuny ŋuli ga ŋunhi gurrupan yolŋuwnydja walalaŋ manymak yan nhä malany, yakan ŋayi ŋuli gi gurrupul yätjkurrnydja. Ga nhä ŋunhi manymak mala ga ŋorra, ŋunhiyiny gurrupanawuy nhanukiyinguŋ God-Waŋarrwuŋ, ŋurukuŋundhi Bäpawuŋun ŋunhi ŋayi djäma bukmak baḏayala' dhuwal djiwarr'ŋur ŋunhi ŋuli ga baḏayala'mirriyaman dhuwal wäŋany munathany', ga yakan ŋayiny ŋunhi balanyany nhakun wuŋiḻiny' ŋunhi ŋuli ga yan mali'-maliyun. Yurr ŋayipiny ŋunhi God-Waŋarrnydja ŋuli gi bäyŋun bilyurr ga djambi; ŋayipiny ŋunhi djambimiriwnha.
JAM 1:18 God-Waŋarryuny limurruny ŋunhi djarr'yurr limurr dhu nhanŋuwuynha yan yolŋuny walal ŋulatjandhin ŋunhi limurr märraŋal yuṯan walŋa nhanukalaŋuwurra yuwalkkurra yan dhäwukurrnydja, ŋurukurruŋgalnydja ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal, ŋurruŋun gal'ŋu ŋunhi wiripuwurruŋgalnydja walŋamirriwal walalaŋgal ŋunhi ŋayi bokmar.
JAM 1:19 Marrkapmirr walal ŋarraku wäwa ga yapa, buthuru-bitjurrnydja God-Waŋarrwalaŋawnydja dhärukku manymakkuŋun yan, rukitjthin manapul, ga yaka dhä-wapthurr yänayiny bondiŋuwnydja lakaranharaw marŋgikunharawnydja marrtjinyaraw bala. Bulnha ŋathil gi galkurr; ŋurruŋuny ŋathil nhepi dhu ga nhina ŋunhiliyi God-Waŋarrwal dhärukŋur. Ga yaka yänayiny ŋaramurryi ŋula yolkuny yolŋuw,
JAM 1:20 bili yakan nhe dhu ŋuriŋiyi ŋaramurryuny dhärukthu ga ŋayaŋuy nhokiyingal nhe galkikum yolŋunhany, märr walal dhu nhina dhuwurr-dhunupa God-Waŋarrwal manymakŋur romŋur.
JAM 1:21 Ganarrthula ŋula nhäny mala ŋunhi yätjkurrnydja, bala djalkthurra yan. Yakan gi buluny djäma ŋula nhäny yätjkurr; yänan nyilŋ'maranhamirra nhunapinya nhe God-Waŋarrwala, buthuru-bitjurra gi nhanŋu, bala märraŋun ŋunhiyiny dhäruktja ŋunhi ŋayi nhirrpar dhuwaliyi nhokal ŋayaŋulil, bili ŋunhiyiny dhäruk ganydjarrmirr warray, ganydjarr ga gäma walŋakunharawnha nhuŋu.
JAM 1:22 Yo, ŋäkuny God-Waŋarrwuny dhäruk, bala djämamirriyaŋun yänan ŋunhi nhaltjan ŋayi ga God-Waŋarr waŋa nhokal. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋäma ganarrthamany, ŋunhiyiny nhakun nhe ga mayali'-wilkthunmirra nhunapinyan nhe.
JAM 1:23 Ga ŋuli ŋayi dhu ga yolŋuy ŋäma ganandja yan God-Waŋarrwuny dhäruk, ga yakan ŋayi dhu ŋunhi ŋula djämamirriyamany, dhärukkuny malthun nhanŋuny God-Waŋarrwuny, ŋunhiyiny ŋayi yolŋu balanyan nhakun ŋunhi yolŋu ŋuli ga nhänhamirr giḻatjlil.
JAM 1:24 Yo, nhänhamirrnydja ŋayi ŋuli ga ŋunhi, bala ŋayi ŋuli marrtjin, ga dhunupan bala yan ŋayi ŋuli meṉgunhamirra ŋanyapinya ŋayi nhäthinya ŋayi ŋunhiyi yolŋu.
JAM 1:25 God-Waŋarrwuny dhuwal rom ḏarrtjalk warray, ŋula nhämiriw yan, gulmaram ŋuli ga yolŋuny yätjkurruŋur romŋur. Ga ŋunhi ŋayi dhu yolŋuy bulnha ŋathil marrtji bala nhäma, marŋgithirr ŋathil dhu marrtji God-Waŋarrwalaŋaw romgu, ga bäyŋuny ŋayi dhu ganarrtham, baḏak yan dhu ga djäma ŋuriŋiyi dhärukthu, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny ŋanya gurrupan manymaknha ŋula nhäny mala, ga bukmak ŋunhi nhanukuŋ djämapuynydja dhu marrtji ŋamathirra yan dhika.
JAM 1:26 Ga ŋuli ŋayi dhu ga yolŋu lakaranhamirr yanbi ŋayi romgu-malthunamirr, yurr bäyŋun ŋayi ŋuli gi ŋunhi dhäruktja nhanŋuwuy ŋayi goli-nhirrpul, ŋunhiyiny ŋayi ŋuli ga baḏuwaḏuyunmirra ŋanyapinya ŋayi, ga nhäny mala ŋayi dhu ga ŋunhi djäma, ŋunhiyiny wakalnha yan waliwaliŋun.
JAM 1:27 Ga dhuwanna ŋunhi rom ŋamakurrnydja gam'; ŋunhi dhu ga djäl-ŋamatham God-Waŋarrnhany Bäpanhany, nheny yanbi dhu ga ŋunhi nhinany dharrpalnha yan ga dhukunmiriwnha. Ga guŋga'yunna nhe dhu ga ŋunhi dhurrwara ŋäṉḏimiriwnhany walalany ga buku-gurthapuynhany miyalkkurruwurruny, ga yakan gi buluny djäma dhuwurr-yätjtja rom ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja.
JAM 2:1 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, ŋunhi nhe ga märr-nhirrpanmirr Djesu-Christkalnydja, limurruŋgalaŋuwala Garraywalnydja, ŋunhi ŋayi ga nhina djarraṯawun'mirriyirr, ga yakan gi nyamir'yunmirrnydja gänaŋ'maraŋuny ŋunha wiripuŋunhany yolŋuny, ga ŋunha nhe dhu ga ŋurru-djarr'yun yan märr-ŋamathirr yol nhokal ŋayaŋuŋur.
JAM 2:2 Ŋuli nhuma dhu ŋunhi ḻuŋ'maranhamirrnydja waŋgany-manapanmirrnydja buku-ŋal'yunarawnydja, ga ŋuli dhu ŋunhi ḻukunydjany' yolŋu gärri girri'-manymakmirrnydja ga goŋ-bulaymirrnydja nhumalaŋgal, ga balanyamirriy bili ŋayiny dhu ŋunhi wiripuny muka yolŋu gärri ŋurruwuyknha girri' räwakmirra.
JAM 2:3 Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi waŋa ŋurikiny ḻukunydjawny'tja yolŋuw bitjanna gam', “Go nheny dhiyal nhini manymakŋur nhinanhawuyŋur,” bitjanna, ga beŋuryiny nhe dhu ŋunhi bilyun bala nhe dhu ŋunhi ŋurruwuykkuny yolŋuw waŋa bitjanna, “Nheny dhärri ŋunhal bala, wo wiripuny dhiyal nhina ŋoyŋura galki ḻukuŋura ŋarrakal,” bitjandja, ŋunhiyiny nhakun nhe ga barrkuwatjkuman maṉḏany, ga guyaŋanhawuynydja ŋunhi nhokuŋ yätjkurr yan mirithirr yakan dhunupa.
JAM 2:5 Yo, ŋäkuny walal wäwa walal ga yapa walal ŋamathaŋun yan. God-Waŋarryuny ŋunhi djarr'yurrnydja ŋurruwuykmirriny muka dhipuŋurnydja wäŋaŋur munatha'ŋurnydja, märr walalnha dhu ŋunhi ḻukunydja'yirrnydja ŋunha märr-nhirrpanminyawuyŋurnydja ga waṯaŋuyirrnydja dhu ŋurukun nhanukalaŋawnha romguny ga wäŋawnydja, ŋunhi ŋayi dhawu'-nhirrpar ŋunhiwurruny ŋunhi ŋayi ŋuli ga märr-ŋamathirr walalaŋ.
JAM 2:6 Yo, nhumany gan ŋunhi nyamir'yurr warray nhäŋal ŋunha ŋurruwuykmirrinhany yolŋuny walalany. Gatjuy lakaraŋun; yolthu bili nhumalanhany ŋuli ga ŋunhi rom-nyamir'yun, bala galkanna ŋuli dharruŋgulila? Walal muka ŋunhi ḻukunydjay' yolŋuy walal ŋuli ŋunhi nhumalany marililnydja galkan.
JAM 2:7 Walalnha muka ŋuli ga ŋunhi dhiyaŋurruyyin yolŋuy walal warku'yundja ŋanya Garraynhany nhumalaŋ.
JAM 2:8 Yo, ŋunha ŋäthiliŋuynydja ga djorray' lakaram bitjan, “Märr-ŋamathiny gi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ biyak nhakun nhe ŋuli ga märr-ŋamathirr nhuŋuwuy nhe.” Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi dhärukku malthun ŋurikiyiny, ŋunhiny nhakun nhe dhu ga nhina yuwalkŋura ŋunhiliyin God-Waŋarrwala romŋurnydja.
JAM 2:9 Ga ŋuli nhe dhu ga märr-ŋamathirr ŋurru-djarr'yundja yan, ŋunhiny nhe dhuwurr-yätjinan bili ŋayiny ga ŋunha romdja barraŋga'yun nhuŋu ŋunhi nheny rom-bakmaranhamirra.
JAM 2:10 Ga ŋuli ŋayi dhu ga yolŋuy rom ŋayatham God-Waŋarrwuny yan, ga ŋuli nhakun ŋayi dhu bakmaram ŋula waŋganydja nyumukuṉiny'tja beŋuryi, ŋunhiyiny nhakun ŋayi bilin rom-bakmaranhamirra God-Waŋarrwalnydja maŋutjiŋur, ga ŋuriŋiyiny ga mayali'-lakaram ŋunhi ŋayi bilin bakmaraŋala warrpam'nha yan ŋunhiyi God-Waŋarrwuny rom mala.
JAM 2:11 Yo, God-Waŋarryu ŋunhi romdja nhirrpar waŋganydja balanya gam', “Yaka marramba'yi,” ga wiripuny rom ŋayi nhirrpar balanya gam', “Yaka buŋu murrkay'kuŋ yolŋuny.” Wiripuny mak nhe gan ŋunhi nhinan nhokiyingalaŋuwal nhe miyalkkal, nhä mak ḏirramuwal, yaka ganha djäma marramba', ga ŋuli nhe dhu nhakun buma yolŋunhan murrkay'kuman, ŋunhiyiny nhakun nhe balanyayiny yolŋu rom-bakmaranhamirra.
JAM 2:12 Yo, God-Waŋarrwalnydja mel-wuyunamirriynydja ŋuli ga ŋunhi djuḻkmaraman dhä-gir'yunamirrinhany romnha, märr ŋali dhu ga ŋunhi yuwalkkuman yan märr-ŋamathirrnydja yolŋuwnydja walalaŋ. Ga mala-djarr'yundja ŋayi dhu limurruny God-Waŋarryuny ŋuriŋi bili yan romdhuny ŋunhi nhaltjarr limurr gan märr-ŋamathin wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ. Yakan ŋayi dhu ga ŋunhi God-Waŋarrnydja mel-wuyun ŋurikiyiny ŋunhi yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli gi yaka mel-wuyurr wiripuŋuw yolŋuw. Ga ŋuli nhe mel-wuyunamirrnydja wiripuŋuwnydja yolŋuw, ga ŋayiny dhu bitjandhi bili yan mel-wuyundhi God-Waŋarrnydja nhuŋuny; bäyŋun ŋayi dhu nhuna yätjkurr-lakaramany ŋula ga dhä-gir'yundja nhunany. Ga ŋurikiyi gämurruw' ŋarra ga dhuwal waŋany bitjandja gam'. Ŋunhi nhe dhu waŋany, ga djämany ŋula nhäny, waŋiny gi ga djämany ŋunhiyi bili yan ŋunhi ŋayi ŋuli ga God-Waŋarryu manymak lakaram nhuŋu.
JAM 2:14 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu lakaranhamirr bitjanmirr, “Ŋarrany ŋuli ga dhuwal märr-yuwalkthirr God-Waŋarrwu,” bitjandja, yurr bäyŋun ŋayi ŋuli ŋunhi djämamirriyaŋuny ŋunhiyi dhäruktja nhanŋuwuy ŋayi, nhä ŋunhiyiny? … manymak? Bäyŋu warray. Yakan ŋayi dhu ŋunhiyiny yolŋu walŋathirr balanyarayyiny märr-yuwalkthinyaray.
JAM 2:15 Ŋuli ŋayi dhu ga Garraywalaŋumirrnydja yolŋu nhina gurrupuruŋuny, ŋathamiriwnydja ŋula nhämiriwnydja, girri'miriwnydja,
JAM 2:16 ga nheny dhu nhanŋu waŋa bitjanna, “God-Waŋarryu nhuna dhu guŋga'yun. Nhininy gi marrparaŋdhi, ga ḻukiny gi maranhuyi,” ga ŋuli nhe dhu waŋa bitjandhiyiny, ga bäyŋuny nhe dhu gurrupan nhanŋu ŋula nhä, nhä dhuwaliyiny? … manymak? Bäyŋu warray!
JAM 2:17 Ga ŋuli nhe dhu ga märr-yuwalkthirr waŋganydhuny yan muḻkurryuny, ga yakany djäma ŋula nhä ŋamakuli', nhakun milkumany nhuŋuwuy nhe märr-yuwalkthinyawuynydja, ŋunhiyiny nhakun nhuŋu märr-nhirrpanminyawuynydja wakalnha, yakan yuwalk; bäyŋun dhu balanyarayyiny märr-yuwalkthinyaray walŋakum ŋula yolŋuny.
JAM 2:18 Wiripuny mak dhu ŋunhi yolŋu bitjanna waŋa, “Wiripuny ŋuli ga ŋunhi yolŋu märr-nhirrpanmirra yänan, ga wiripuŋuynydja yolŋuy ŋuli ga djäma ŋamakurr, yurr märrma'yirr yan ŋunhiyi manymak yan maṉḏany,” bitjan. Yurr ŋarrany dhu buku-roŋanmaramany balany nhanŋuny bitjanna, “Wanhawitjan dhika ŋarrany dhu ga nhäma nhuŋuny märr-nhirrpanminyawuy, ŋuli nhe dhu ga yakany djäma ŋula nhä ŋamakurr?” Yurr nheny yanbi dhu ŋunhi nhäman ŋarrany manymaklilnydja djämalil, bala nhe dhu ŋunhi dharaŋanna ŋunhi ŋarrany ga dhuwal yuwalk yan märr-yuwalkthirr God-Waŋarrwuny.
JAM 2:19 Nheny ga ŋula märr-yuwalkmirriyirr muka ŋunhi ŋayipin waŋganynha God-Waŋarrnydja? Yo, ŋunhiyiny manymak. Ga walalnydja ŋunhi wakinŋuny mala birrimbirr marŋgiyi ŋunhi ŋayipin yan dhuwal waŋganynha God-Waŋarrnydja, bala walal ŋuli ga ŋunhi barrarirrnydja mirithirra dhika, marrmarryunna manapan nhanŋu God-Waŋarrwuny, yurr bäyŋu yan walal dhu walŋathiny ŋuruŋiyiny walalaŋgiyingal guyaŋanharay.
JAM 2:20 Nhä nheny dhuwal ḻiyamiriw? Ŋarra nhuna marŋgi-wurrupanna. Ŋunhi ŋayi dhu ga yolŋu märr-yuwalkthirr God-Waŋarrwuny, yurr yakan ŋayi ŋuli gi ŋunhi djäma manymakkuŋuny, ŋurikiyiny yolŋuw märr-nhirrpanminyawuy ŋula nhän, nhäŋiniŋ'nha, dhiŋganhawuynha. Yakan ŋayi dhu walŋathirr balanyarayyiny märr-nhirrpanminyawuyyu.
JAM 2:21 Nhäpuy ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu ŋayaŋu-dhunupany lakaraŋal limurruŋguny mala-ŋurrkanhayŋuny Yipurayimnhany?* Yipurayimdhuny ŋunhi dhäruk-märraŋal warray God-Waŋarrnha, bala yan ŋayi gurrupar nhanŋuwuynydja ŋayi gäthu'mirriŋuny Yitjaknhany God-Waŋarrwun, yanbi balaŋ ŋanya ŋayi bunha dhiŋganhamaranha ŋunhiliyi ŋal'-ŋalmaranhawuyŋur guṉḏaŋur, mundhurr gurrupana nhanŋu God-Waŋarrwu. Ga ŋayiny God-Waŋarryuny nhäŋal ŋanya Yipurayimnha, bala ŋayi marŋgithinan yan dharaŋara ŋunhi ŋayiny yuwalkkuŋal yan gan märr-nhirrpanmin God-Waŋarrwal, bili ŋayi ŋunhi djäma ŋunhiyi bili yan dharaŋana, ŋunhi nhaltjarr ŋayi God-Waŋarr nhanukal waŋan.
JAM 2:22 Guyaŋi ŋathil, bala marŋgithin. Yipurayimguny märr-nhirrpanminyawuy ga djäma waŋganyŋur yan. Yuwalkkuŋal yan ŋayi ŋunhi märr-nhirrpanminany God-Waŋarrwalnydja, bala ŋayi gan djämany ŋunhiyin bili yan ŋunhi nhaltjarr ŋayi God-Waŋarryu lakaraŋal nhanukal. Yaka yan ŋayi ŋanya ŋunhi märr-yuwalkthinyany, ga bilin, ŋany djämamirriyaŋala yan ŋayi ŋunhiyi dhäruktja ŋanya.
JAM 2:23 God-Waŋarryuny ŋunhi bilin dhäruktja nhirrpara, ŋunhi ga waŋa bitjanna gam', Yipurayimdja gan ŋunhi märr-nhirrpanmin warray God-Waŋarrwal, bala ŋayi yan ŋanya ŋayaŋu-dunupan lakaraŋalnydja, nhakun ŋayi ŋunhiyiny märrmirriyinan nhanŋu. Ga dhiyakiyin ŋunhi gämurruwny'tja ŋayiny ŋanya ŋunhi God-Waŋarryuny lakaraŋal bitjarra, ‘Ḻundun ŋayi nhanŋu God-Waŋarrwun.’
JAM 2:24 Yo, bilin nhe dhuwali nhäŋala dharaŋarnha? Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi dhäruk märram God-Waŋarrnhany, ga djämany nhe dhu ga ŋamathamany yan, bala ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuna ŋayaŋu-dhunupan lakaram ga ŋunhi nhe dhu ga waŋa dhäruktja yan waŋganydja bitjandja, “Ŋarrany ga märr-nhirrpanmirr yuwalkkum yan God-Waŋarrwal,” ŋayiny dhu God-Waŋarryuny nhuna yaka yänayiny ŋayaŋu-dhunupa lakaram.
JAM 2:25 Yo, guyaŋi ŋathil balayi roŋiyi ŋunhiyi dhuwurr-yätjkurruny miyalknha yäkuny Rayapnha, ŋunhi ŋayi gan nhinan be baman' ŋäthil. Ŋayiny ŋunhiyiny gumurr-ŋamathin yolŋuw wäŋa-Yitjuralpuywu dhäwu-gänhamirriw maṉḏaŋ nhanukiyingal ŋayi wäŋaŋur. Ga walalnydja balaŋ wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy bunhan ŋunhiyi dhäwumirrinhany maṉḏany, yurr ŋuriŋiyi miyalkthu guŋga'yurr maṉḏany djuḻuḻ'maraŋal, bala walŋakuŋalnha, bala ŋayi djuy'yurra maṉḏany wiripuŋuwurra dhukarrkurr. Ga ŋayiny God-Waŋarryuny nhäŋala ŋanya ŋunhiyi miyalknhany, nhaltjarr ŋayi gan ŋunhi djäma ŋamathaŋal balanyamirriyyi, bala ŋayi God-Waŋarryuny ŋanya lakaraŋalnydja ŋayaŋu-dhunupan.
JAM 2:26 Yo. Ŋuli dhu ŋunhi yolŋuny dhiŋgam, ga birrimbirryuny nhanukal ŋurikalyi yolŋuwal dhu ganarrthaman ŋanya, ga ŋunhiyiny rumbalnydja nhanŋu dhu ga ŋorran yan walŋamiriwnha. Ga balanya bili yan dhuwal limurruŋguny Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ. Ŋuli ŋayi dhu ŋunhi yolŋu waŋa bitjandja gam', “Ŋarrany ga märr-nhirrpanmirr God-Waŋarrwal yan,” bitjan, ga yakan nhakun ŋayi dhu ga djämany ŋamakurrnydja ŋuriŋiyi yolŋuy, ŋurikiyiny yolŋuw märr-yuwalkthinyawuy dhiŋganhawuynha, yakan ŋayi dhu ŋunhi ŋula yolnydja yolŋu walŋathirr balanyarayyiny märr-yuwalkthinyaray.
JAM 3:1 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, yaka yanbi limurr dhu ga ŋunhi bukmak djälthirr limurr dhu ga marŋgikumany, bili marŋgikunhamirriwnydja yolŋuw walalaŋ ga dhuwal dhä-gir'yunawuy ŋorra yindi warray mirithirr.
JAM 3:2 Ga wiripuny ŋali ŋuli bukmakthu yolŋuy walal baḏatjtjun muka, bala ŋali ŋuli galkirrin. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu gulmaranhamirr ŋathil ŋanyapinya ŋayi ŋäṉarr, ga yaka ŋayi dhu waŋa ŋula waŋgany dhäruk yätjkurr, ga ŋunhiyiny ŋayi yolŋu rom-dhunupan bilin; ga bitjandhi bili ŋayi dhu ŋunhi bukmak yan ŋanyapinya ŋayi rumbalnydja ḏaḏawmaranhamirryi yätjkurruŋurnydja mala.
JAM 3:3 Ga nhäŋu ŋathil dhuwal dhäruk gam'. Ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji yolŋu gorrum yarraman'ŋurnydja, ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu ŋuriŋiyi yolŋuy nhirrpan nyumukuṉiny djimuku' dhälil ŋurikalyi yarraman'kal. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga gämany ŋunhiyi yarraman'nhany dhurrwara-ŋunhiŋumirriyin girri'mirrnydja, ŋayi dhu marrtji ŋuriŋiyi nyumukuṉiny'thun girriy' bilma'-bilmaramany ŋanya ŋunhiyi yarraman'nhany, wanhawal ŋayi dhu ŋunhiyi yolŋu djälthirr marrtjinyaraw nhanŋu ŋurikiyi yarraman'ku.
JAM 3:4 Guyaŋi ŋathil marthaŋaynha balanyayi bili yindi mirithirr. Ŋunhi ŋuli ga wataynydja yindiynydja ŋanya gäma bala rälin, yurr balanyarayyi bili nyumukuṉiny'thu girriy' yäkuy goliy ŋayi ŋuli yolŋuy marthaŋay-gänhamirriy marrtji bilma'-bilmaram ŋunhiyi marthaŋaynhany, ŋunhi wanhawal ŋayi ŋuli ga yolŋu djälthirr marrtjinyaraw.
JAM 3:5 Ga balanyayi bili ŋunhi yolŋuwnydja ŋäṉarr; nyumukuṉiny'thiyi yan ŋayi ŋunhi rumbalnydja, yurr ganydjarrmirra. Ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋuriŋiyiny ŋäṉarryuny djämany yindin mirithirra dhäruktja bulwata-nhirrpanmirra. Gatjuy guyaŋi ŋathil walal. Ŋunhi ŋayi ŋuli yutjuwaḻany gurtha ŋäṉarr nhärany birrŋ'thuna, ga nhärany ŋayi ŋuli ŋunhi gunguyuyaman warrpam'thunna dhika, bawalamirra dharpany mala.
JAM 3:6 Yo. Ga yolŋuwnydja dhuwal ŋäṉarr ŋupanayŋuyi yan nhakun ŋunhiyi gurtha. Yo, yolŋuwnydja dhuwal rumbal dharrwa mirithirr, balanya nhakun maŋutji, ŋurru, ga buthuru ga dhikan nhän malany. Yurr ŋäṉarrnydja dhuwal mirithirra yätjkurra; dhiyaŋiyin ŋuli ga ŋunhi bukmaknhan rumbalnhany miḏikumandja, ga ŋuriŋiyin nhakun ŋuli ga ŋunhi baḏuwaḏuyundja bawalamirra, bili ŋunhiyiny yätjkurrnydja dhäruk gurthathinyany ŋuli ga ŋunhi dhawaṯthun beŋura yanan dhä-gir'yunamirriŋura wäŋaŋurnydja.
JAM 3:7 Yo, yolŋuny dhuwal marŋgi nhaltjan ŋayi dhu maŋutji-wuṯtji'yam wäyinnha mala marrtjinyamirriny ga buṯthunamirriny ga gaḻ'yunamirriny, ga ŋunha ŋunhi ŋarirriny malaŋuny ga miyapununy; ganydjarr ŋayi ga yolŋuy ŋayatham, ŋayi dhu yal'maram ŋunhiyi malany.
JAM 3:8 Yurr bäyŋun ŋayi gi ŋula yolthu waŋganydhu ŋayathul ganydjarr gulmaranhaminyarawnydja ŋuriki nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi ŋäṉarrwuny. Yolŋuny dhuwal ŋäṉarr yätjkurr yan mirithirr, balanya nhakun ŋunhi girri' walŋa-wulk botjin'; yaka ŋayi dhu ḏaḏawyun waŋanhaŋur yätjkurruyanhaŋurnydja.
JAM 3:9 Yo, ḻundu walal marrkapmirr walal, dhiyaŋ muka ŋunhi ŋäṉarryuny limurruŋgal limurr ŋuli ga waŋa wokthun ga märr-yiŋgathirr limurruŋgalaŋaw Garraywun ga God-Waŋarrwun Bäpawnha. Ga dhiyaŋiyi bili yan ŋäṉarryu limurr ŋuli ga ŋunhi dhä-yarrkthundja nyamir'yundja ŋunha wiripuŋunhany yolŋuny, ŋunhi ŋayiny balanya muka bili yan dharaŋana birrimbirrmirr nhakun ŋayin God-Waŋarrnha, ga dhuwaliyiny yakan ŋamakurr.
JAM 3:11 Nhäthinya nhe ŋuli ŋunhi maŋutjiŋurnydja gapu maḻŋ'maram waluy rarranhdharrwirriynydja? Raypiny wo dhäkay-murrkthunna?
JAM 3:12 Yo, ga ŋula nhe ŋuli wuḻuymuŋ'ku dhakal märram beŋur munydjutjŋur dharpaŋur? Ga ŋula muka nhe ŋuli raypinydja gapu märram, beŋurnydja moṉukŋurnydja gapuŋur?
JAM 3:13 Ŋula ga yol yolŋu nhina dhiyaliyi nhumalaŋgal malaŋur ŋunhi ŋayiny marŋgin mirithirra ḻiya-djambatjnha Godkalaŋawnydja romgu? Gatjuy maŋutji-wurrupula dhuwaliyi romnhany ŋunhi nhe dhu ga nhinany ga djämany ŋamathaman yan ga dhunupan, ŋayaŋuynydja nyilŋ'maranhaminyaraynha ga djambatjthun guyaŋanharaynydja.
JAM 3:14 Ga ŋuli nhokal ga ŋunhi ŋayaŋuŋur ŋorra maŋutji-ḏiyny'tja yan ga ŋanak-yätjirrnydja yan nhe dhu ga nhina, ga guyaŋanhamirr nhe ŋuli ga nhunapinyany nhe, yakan gi nyäḻ'yurrnydja lakaraŋ ga guḻu'-guḻukthunmirrnydja gi, yan gi ŋapa-dhurrthurryurrnydja ŋunhi yuwalknhany romnha.
JAM 3:15 Ga balanyayiny ŋunhi djambatj-guyaŋanhawuy yakan God-Waŋarrwuŋuny, bili balanyayiny ŋunhi dhukarr ga rom dhuwalaŋuwuy warray banydji yan munatha'wuy, dhawaṯthun ŋuli ga yolŋuwuŋun guyaŋanhawuy, ŋurukuŋun ŋunhi buŋgawawuŋun, Mokuywuŋun gurrupanawuy.
JAM 3:16 Ga ŋuli ŋayi nhokal ga maŋutji-ḏiyny'tja ŋorra, ga galŋa-ḏälthinyamirrnydja rom, bala dhu ga ŋunhi ŋayaŋuŋurnydja nhokal dhawaṯthundja marin, bala dhu ga ŋunhi yolŋuny walal bunhamirra barrkuwatjkunhamirra ga gurruṯumiriwyirra.
JAM 3:17 Ga nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny djambatjtja-guyaŋanhawuy beŋur djiwarr'ŋurnydja, ŋayi dhu ga gämany limurruny ḏarrtjalkkuman yan ŋula nhämiriwyaman, ga mägayan ga märr-yolŋumirra ga ŋayaŋu gurrum'nha ga guŋga'yunamirra, ga yuwalknha yan.
JAM 3:18 Yo, ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga djälthirr wiripuwurruŋ yolŋuw walalaŋ walal dhu ga nhina mägayaŋur yan, balanyarayyin dhu ga ŋunhi yolŋuy walal djäma manymakkuman yanan. Ga ŋuriŋiyi djämaynydja walalaŋgal dhu ŋunhi yolŋuny walal dhuwurr-dhunupayirra.
JAM 4:1 Wäy, nhaku muka nhuma ŋuli ga ŋunhi yolŋuny walal bunhamirr ga ŋarrtjunmirrnydja bala-räli'yunmirrnydja? Yo, yuwalk muka nhuma ŋuli ga ŋunhi bitjandhiny, bili ŋunha ŋayaŋuny nhumalaŋ ŋuli ga bunhamirra yan, marin ŋuli ga dhärra, bili dhiyaŋiyin ŋunhi wanaŋa-ḏumurruyinyamirriynha romdhu ga djäl-gänaŋumirriynha romdhu, bala rumbalyuny ŋuli ga ŋunhi nhumalaŋgal djämamirriyaman.
JAM 4:2 Djälthirr muka nhuma ŋuli ga ŋunhi mirithirr yan ŋula nhakuny malaŋuw, yurr yakan ŋayiny dhu nhuŋu gurrupan ŋuriŋiyi wiripuŋuynydja yolŋuy, bala nhumany ŋuli dhunupan yan ŋaramurryirra nhanŋuny, bala yan bunharawnha nhanŋu djälthirr murrkay'kunharawnha. Wiripuny nhuma ŋuli ga ŋunhi bäyŋun bukumirriyaŋ ŋurikiyiny malaŋuw ŋunhi nhaku nhuma ŋuli ga djälthirr. Ga dhiyaŋiyin ŋunhi ŋurruynydja nhuma ŋuli gi bäyŋuny märraŋ ŋunhiny mala.
JAM 4:3 Wiripuny nhuma ŋuli ga ŋunhi ŋanya God-Waŋarrnha ŋäŋ'thun muka, yurr guyaŋany nhuma ŋuli ga djarrpi'kum yan; nhumany djäl nhumalaŋgiyingalaŋaw nhuma ŋayaŋu-djulŋithinyaraw nhinanharaw, ga bäyŋun nhuma ŋuli gi guyaŋi ŋunha wiripuŋunhany yolŋuny guŋga'yunaraw. Yo, balanyaray guyaŋanharay djarrpi'kunharay nhuma ŋuli nhakun ŋäŋ'thun God-Waŋarrnha, ga ŋuriŋiyiny ŋurruy nhumany ŋuli ŋunhi bäyŋun nhakun märraŋuny God-Waŋarrwuŋuny.
JAM 4:4 Yaka yan nhuma dhuwal marŋginy muka? Ŋunhi nhuma ŋuli ga marrkapthun dhuwalaŋuwuywuny yan ŋunhi munatha'wuywuny nhaku malaŋuw, ŋunhiny nhakun nhe God-Waŋarrwun miriŋu. Ga ŋuli nhakun nhe ga guyaŋa ḻunduthinyarawnydja dhiyakun munathawny'tja wäŋaw, ŋunhiny nhuma yuwalknha yan God-Waŋarrwun miriŋuny.
JAM 4:5 Nhaltjan nhe ŋuli ga ŋunhi dhäruktja ŋunha Ŋäthiliŋuŋurnydja Djorra'ŋur ŋäma märr-yuḻkthun muka? Ŋunhi ga lakaram bitjan gam', “God-Waŋarrnydja ŋuli ga mirithirr yan marraṉa'yirr nhanukiyingalaŋuwnydja ŋayi Birrimbirr ŋunhi ŋayi nhirrpar limurruŋgal,” bitjandja.
JAM 4:6 Bili yuwalktja nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny märr-ŋamathinyawuy ga guŋga'yunawuy limurruŋguny bulun yindi, djuḻkmaraman ga ganydjarrnydja ŋurikiyiny malaŋuw ŋunhi djälwuny limurruŋgalaŋaw. Ga balanyarawyin ŋunhi ŋayaŋuw ŋayi ga ŋunha Ŋäthiliŋuŋurnydja Djorra'ŋurnydja dhäruktja waŋa bitjanna gam', “Ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga garrwar-lakaranhamirrnydja ŋanyapinya ŋayi, ŋayiny God-Waŋarryuny ŋuli ga ŋunhi ŋapay-ŋurrkaman balanyaranhany yolŋuny. Yurr ŋayi ŋuli ga guŋga'yundja ga märr-ŋamathirrnydja ŋurikiyin bili yan yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ga nyilŋ'maranhamirra ŋanyapinya ŋayi.”
JAM 4:7 Biyakun nyilŋ'maranhamirra nhunapinya nhe God-Waŋarrwuny, bala dhäruktja gi märraŋun ŋanya. Yaka'yurrnydja gi waŋi ŋurikiyin buŋgawawnha Mokuywun. Ŋanyanhan gi yakany dhäruk märraŋ; yänan ŋanya biyakun ŋaŋ'ŋaŋ'thurra, bala ŋayiny dhu yan waṉḏirra, winya'yunna dhu nhokalaŋaŋur.
JAM 4:8 Go marrtjin galkithin God-Waŋarrwala, ga ŋayiny dhu bitjandhi bili yan galkithirryi nhokalnydja. Gatjuy goŋdja walal rurrwuyunmirra nhumany dhuwurr-yätjmirrnydja yolŋu walal, ga ŋayaŋuny walal biyakun ḏarrtjalkkunhamirra nhumalanhawuynhany, nhuma ŋunhi gali'-märrmany' yolŋu walal.
JAM 4:9 Ŋäthi ŋathil walal galŋa-warwumirriyi. Ga yaka muka gi gitkitthurrnydja yan galŋa-djulŋithiny, nyä'yurr ŋathil, gori-manapul ŋuriki nhokiyingalaŋaw nhe yätjkurruw romgu. Rom-nyamir'yunmirra, ga bilyurra ganarrthula ŋunhiyiny muŋbunuŋun yan.
JAM 4:10 Biyakun nyilŋ'maranhamirra nhunapinya nhe Garraywalnydja maŋutjiŋur, bala ŋayiny dhu nhuna ŋal'maraman garrwarkuman ŋurruŋukuman.
JAM 4:11 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, yaka nhuma dhu ga ŋunhi gupa-waŋanhamirrnydja nhumalanhawuynha nhuma, bili nhumany dhuwal wäwa'manydjiwurra Garraywalnydja romŋur. Ŋuli nhe dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny walalany nyamir'yun ga gupa-waŋa, ŋunhiyiny nhakun nhe ga God-Waŋarrwun rom nyamir'yun ga gupa-waŋa. Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi ŋayaŋuy nhokiyingal nhe nyamir'yun ŋunhi God-Waŋarrwuny rom, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhi nheny yakan bulu buthuru-bitjunamirr ga dhäruk-märranhamirr yolŋu, ŋany ŋunhiyiny nhe yolŋu balanyany rom-mala-djarr'yunamirra God-Waŋarrwalaŋawnha romgu.
JAM 4:12 God-Waŋarrnha ŋunhi ŋayipin waŋganynha yan rom-gurrupanamirrnydja ga mala-djarr'yunamirrnydja. Yo ŋayipin yan dhu ŋunhi waŋganydhun yan walŋakumany ga bulu ŋayi dhu buwayakkum. Ga nhakun nheny ŋuli ga ŋunhi wiripuŋunhany yolŋuny waŋa nyamir'yun?
JAM 4:13 Ŋäku ŋathil walal ŋarrany, nhuma ŋuriŋiwurruy ŋunhi nhuma ŋuli ga lakaranhamirr garrwarkunhamirr bitjanmirr, “Dhiyaŋ bala nhä mak boŋguŋ goḏarr', ŋarrany dhu marrtjin balan nhawilila yindilila wäŋalil, ga nhininy ŋarra dhu boŋguŋ ŋunhiliny waŋgany dhuŋgarrany, ga djämany ŋarra dhu gi ŋunhi-i-i, ga bäy ŋarrapi dhu ga ḻukunydja'yi.”
JAM 4:14 Yo, wiripuny nhe ŋuli ŋunhi waŋa bitjandhiny, yurr yuwalktja nhuŋuwuy nhe yakan marŋgi, nhä nhuŋu dhu ŋunhi maḻŋ'thun wiripuŋuynydja waluy. Bili ŋaliny dhuwal yolŋuny balanya nhakun wakuluŋgul; gurriri yan ŋali dhu ga nhinany, bala ŋali dhu yan winya'yunna.
JAM 4:15 Bitjanna nhe dhu ga ŋunhi yuwalktja waŋa, “Ŋunhi Garraynydja ŋayipiny ŋarraku djäl, ŋarrany dhu ga nhina dhiyalnydja wäŋaŋur walŋa yan, ŋarrany dhu ga nhinan yan ga djäman yan ŋula nhäny mala.” Bitjanna limurr dhu ga ŋunhi yuwalktja waŋany, bili ŋayipin dhuwal God-Waŋarrnha yan marŋginy litjalaŋ nhätha limurr dhu ŋunhi dhiŋgam.
JAM 4:16 Yurr nhumany ŋuli ga ŋunhi guḻu'-guḻukthunmirrnydja ŋuriŋiyin ŋunhi yindi-lakaranhaminyaraynha nhumalaŋgiyingal nhuma, yurr yaka dhuwaliyiny dhunupa, ŋunhi nhuma dhu ga bitjandhiyiny ḻanydjatmaranhamirrnydja walal.
JAM 4:17 Ga ŋuli nhe marŋgi nhä ŋayi ŋunhi dhunupa rom, ga yakan nhakun nhe dhu ga ŋunhi djämany ŋunhiyiny manymaktja rom, ŋunhiny nhe dhuwurr-yätjkurra yolŋu.
JAM 5:1 Yo, nhumany ŋunhi ḻukunydjany' yolŋu walal, rrupiya-dharrwamirrnydja mala, ŋäthi ŋathil walal murruy'-murruyyurr, bili yätjkurra mirithirra dhu nhumalaŋguny ŋunhi maḻŋ'thun ŋoy-gärrinyamirra rom.
JAM 5:2 Nhumany gan ḻuŋ'maraŋal nhumalaŋguwuy nhuma dharrwa mirithirr ŋula nhä malany buku-manguŋal marrtjin, yurr ŋunhiyiny nhä malany nhumalaŋ dhu winya'yurra boŋguŋ, buruŋgulkthin dhu, ga manymaktja girri' mala nhumalaŋ dhu ŋunhi ḏuŋgulmirriyin, ḻukin marrtji dhu djirriḻtjirriḻyun.
JAM 5:3 Yo bilin nhumalaŋ gan ŋunhi rrupiyany mel-wiḏi'mirrnydja mala dhulwirmirriyinan, ga biyakiyin nhumalaŋguny dhu ŋunhi rumbalnydja nhäranhamaraŋ gurthaynydja, räwakkuŋun yan. Yurr baḏak yan nhumany dhu ga dhuwal ḻuŋ'maram buku-mangum nhä malany, ga walu marrtji dhuwal gumurr galkthirr dhä-dhawar'yunamirr.
JAM 5:4 Wiripuwurruynydja gan djäma nhumalaŋ mirithin yan, ḻundukuŋal walal gan gulkthurr borumdja malany, yurr yakan nhumany ŋamathanha buku-roŋanmaranha balany walalaŋguny ŋunhiŋuwuyyiny djämapuynydja buku-gurrpana, yänan nhakun nhuma gan ŋunhi mayali'-gäŋala walalany. Ga dhiyaŋuny bala ŋunhiwurryiny ŋunhi walal gan djäma nhumalaŋ, walalnydja ga dhuwal wäthuna balan Garraywun, lakaraman ga nhumalany, bala yan ŋayiny God-Waŋarryuny ŋäkula walalany rirrakaynydja, bala ŋayi dhu yan guŋga'yunna walalany, bili ŋayiny ŋunha Garraynydja Ŋutu-Ḏäl.
JAM 5:5 Dhiyal munatha'ŋurnydja wäŋaŋur nhuma gan nhinan ŋamathaŋal yan, galŋa-djulŋithin, ḻukunydja'kunhamin. Yo, ŋunhi ŋuli bulikiy ḻuka dharrwany mirithirrnydja mulmu, bala ŋayi ŋuli ŋuthanna yindithirra gandarr-ḏumurruyirra. Bala ŋayiny dhu ŋunhi yolŋuny marrtjin bala wutthunna ŋanya rakunyguman yan ḻukanharawnha. Ga bitjarryin nhumany gan ŋunhi ŋuthanmaranhamin, gandarr-yindikunhamin nhumalanhawuynhany nhuma, bawalamirriy yan ŋula nhaliynydja malaŋuy. Yurr galkin nhuma dhu dhuwal dhiŋgaman. Bili nhuma gan ŋunhi yätjkurr-lakaraŋal ŋunha yolŋuny walalany dhuwurr-dhunupamirrinhan, bala nhuma gan bumarnydja walalany murrkay'kuŋala, ŋunhi bäyŋu warray walalnydja gan buku-roŋiyin nhumalaŋguny.
JAM 5:7 Yo, wäwa ga yapa walal ŋarraku, bulnha gi marrtjiny bala, galkurr muka marrtji Garraywuny, ga yan bili ga buni ŋayi dhu. Nhäŋu ŋathil ŋunha gätni-djämamirriny, bala marŋgithin nhanukalaŋawurra. Ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji gätni-djämamirriy yolŋuy lämu-nhirrpandja ŋathany munatha'lilnydja, bala yan ŋayi ŋuli ga ŋunhi galkundja baḏaknha, ga yan bili-i-i, ga bäy dhu ŋurru-djuḻ'yun ŋurruŋu waltjaṉ, ga beŋuryiny ŋayi dhu dharyun yindin waltjaṉ ga dhawar, ga ŋatha ŋamakuli'yan walu bala ŋayi dhu marrtji gulkthunna ŋathany ŋunhi manymaktja borumdja.
JAM 5:8 Ga nhumany biyakiyi bili ŋayaŋu-galkunmirryi marrtji nhakun ŋunhi gätni-djämamirr mala, ga yakan gulyurrnydja gandarrŋurnydja, bili ŋayiny dhu Garraynydja galki bunan.
JAM 5:9 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, yaka yan nhuma dhu ga ŋunhi gupa-waŋanhamirrnydja bala-räli'yunmirrnydja, märr dhu God-Waŋarryuny yaka muka nhumalanhany rom-nyamir'yurr. Nhäŋu ŋathil ŋanya dhuwali Mala-djarr'yunamirriny Yolŋuny, dhuwaliyin dhärran ŋayi ga galkin dhurrwaraŋura.
JAM 5:10 Yo, wäwa ga yapa walal, guyaŋi ŋathil ŋunhi djawarrkmirriny walalany be baman'ŋuwuynha mala, ŋunhi walal ŋuli ganha waŋanha Garraywal yäkuy. Walalnydja gan ŋunhiwurrnydja burakin warray, ŋayaŋu-yätjin dhika mirithin yan, yurr walal gan ŋunhi marrtjinany bitjarr bili yan ŋoy-dharraḏayin ŋuliwitjarryiny ŋunhi marimirriwurrnydja. Ga nhumany dhu ga malthun walalaŋguwuynha yan, munguyurrnydja gi goyurrnydja ŋupul walalanhawuynhan yan.
JAM 5:11 Yo, nhinanany walal gan ŋunhi bitjarr bili yan mukthurr yuwalkkuŋal ŋuliwitjarryiny ŋunhi marimirriwurrnydja romgurr. Ga ŋunhiŋuwuyyiny limurr ŋuli ga walalaŋ dhiyaŋuny bala wokthunna ga manymak-lakaraman ga ŋunhiwurrunydhi djawarrkmirriny mala. Bili muka nhuma gan ŋäkul baman'ŋuwuynhany yolŋuny Djawupnhany yäkuny. Nhinanany ŋayi gan ŋunhi romŋurnydja dhaŋga'-ḏirryunamirriŋur, yurr wiyinŋumirra. Yurr bitjarr bili ŋayi marrtjin ŋunhi märr-nhirrpanminany nhanukala Garraywala yan ŋayaŋuynydja-galkunminyaraynha yan, ga yalalan ŋunha dhawar'yunaŋurnydja bala ŋayi Garrayyuny ŋanya gurrupar dharrwan dhika mirithirra ŋula nhäny mala manymaktja. Yo, ŋayiny gan ŋunhi Garraynydja mel-wuyurr warray, ga märr-ŋamathinany nhanŋu ŋayi gan ŋunhi mirithinan yan.
JAM 5:12 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, buthuru-bitjurrnydja walal manymakkuŋ; dhuwandja dhäruk mirithirra ŋurruŋun. Yaka mayali'-gäŋu dhärukthu nhokiyingal nhe Garraywalnydja yäkuy. Ga yaka waŋi biyakuny gam', “God-Waŋarr Yuwalk,” biyakuny, ga yaka waŋi dhärukthu ḏälyuny, yäku-lakaraŋ ŋunha djiwarr'nhany wäŋany, ga dhuwal munatha'nhany wäŋany, ga ŋula nhä yäku-lakaraŋ wiripu bäyŋu yan. Ŋuli nhe dhu guyaŋa yoranharawnydja, nheny yänan bala waŋiny yoraŋun, märr-waŋganydhin yan biyakun gam', “Yo,” biyakun. Ga ŋuli nhe dhu guyaŋa yaka'yunarawnydja, ga nheny dhu waŋa yaka'yundhi yan, ŋunhiyin bili yan waŋganynha dhäruktja ga bilin. Bala ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny nhuna manymak-lakaraman.
JAM 5:13 Ŋuli dhu ŋula yol yolŋu nhumalaŋgal malaŋur gärri ŋunhiwiliny ŋunhi ŋayaŋu-yätjinyamirrililnydja romlil, ŋayiny dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy bukumirriyaman God-Waŋarrwala. Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu goŋmirriyirrnydja nhina, ŋayiny dhu ga yänan manikaynha ḏar'ṯaryun, wokthunna dhu ga God-Waŋarrwun manikaywurra.
JAM 5:14 Ga ŋuli nhumalaŋgal malaŋur yolŋu ga rirrikthundja, ŋayiny dhu wäthunna ḻuŋ'maraman ŋunhiwurrunhan ŋunhi waṉa-nhirrpanawuynhan mala, ŋunhi walal ŋuli ga djäga Godkalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, bala walal dhu bukumirriyaman nhanŋu, ga biḏi'yun wiyikay'nha ŋanya ḻiyan yäkukurrnydja Garraywalaŋuwurra.
JAM 5:15 Ga ŋuli walal dhu ga ŋunhi bukumirriyam bitjandhiny, märr-nhirrpanminyaraynydja, ŋayiny dhu ŋunhiyiny rerrimirrnydja yolŋu ḏukthunna yan walŋathirra, bili ŋayipin dhu ŋunhiyiny Garrayyun rur'maram ŋanya ḏäwalayamany, bala dhu yan bäy-lakaraman nhanŋu ŋunhi yätjkurrnydja mala ŋunhi ŋayi gan djäma.
JAM 5:16 Yo, ŋunhi nhuma ŋuli ga djäma yätjkurrnydja yan, yurr yakan dhurr'thurryurrnydja djuḻuḻ'maraŋuny ŋunhiyiny; yänan biyakun lakaranhamirra walal nhumalanhawuynha nhuma bala-räli'yunmirra, dhawaṯmaraŋun biyakun lakaraŋun ŋunhiyi yätjkurrnydja, bala yan ganarrthula. Ga biyakun walal gi bukumirriyaŋun nhumalaŋguwuy nhuma bala-räli'yunmirra yan, märr nhuma dhu walŋathirra buŋgaṯthunna manapan warrpam'thunna. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga rom-dhunupany yolŋu bukumirriyam, nhanŋuny ŋurikiyiny yolŋuw bukumirriyanhawuy bulun dhika dhulmu-ganydjarrmirr, ŋunhiyin ŋayi manymaktja.
JAM 5:17 Ŋunhiyiny baman'ŋuwuynydja yolŋu yäku Yilaydjany balanya bili yolŋu yan nhakun limurr. Bukumirriyaŋalnydja ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrwalnydja, ŋäŋ'thurrnydja ŋanya gan waltjaṉgun gulmaranharaw, bala ŋunhiyi wäŋany munathany' gan dhärran waltjaṉmiriwnha yan wiyinŋumirra, yakan ganha ŋunhi waltjaṉdja dharyuna ḻurrkun' dhuŋgarra ga 6-ŋaḻindi.
JAM 5:18 Ga buluyi ŋayi Yilaydja bukumirriyaŋal God-Waŋarrwal, ŋäŋ'thurr ŋanya waltjaṉgu djuy'yunaraw, ga dhunupan yan ŋunhiyi waltjaṉdja dharyurra, bala ŋunhi munathany' wäŋa buluyi nhakun walŋathindhi, ga ŋathany mala buluyi ŋuthar manymakthindhi.
JAM 5:19 Wäwa ga yapa walal ŋarraku, ŋuli balaŋ dhu ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy ganandja ŋunhi God-Waŋarrwuny rom, bala dhu waṉḏirra yätjkurrulila, ga ŋuli nhe dhu ŋula yolthu yolŋuy waŋganydhu roŋanmaramany ŋanya räliyiny God-Waŋarrwalnydja, ga ŋunhiyiny nhakun manymaknha mirithirra.
JAM 5:20 Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bitjandhiny roŋanmaramany dhuwurr-yätjmirrinhany yolŋuny, märr ŋayi dhu yakan buluny djäma yätjkurr, ŋunhiyiny nhakun nhe ŋanya djaw'yurra beŋuryin ŋunhi dhiŋganhamirriŋura romŋur, ga dhuwurr-yätjtja mala rom walalaŋ dhu ŋunhi bäy-lakaraman warrpam'nha. Ga balanya.
1PE 1:1 Ŋarrany dhuwal yolŋu yäku Beta,* ga Djuy'yunawuynydja ŋarra dhuwal Djesu-Christkuŋ. Ga dhuwal ŋarra ga wukirrin nhumalaŋguny, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, dhuwali nhuma ga nhina barrkuwatjŋur wäŋaŋur malaŋuŋur, ga dhiyaŋuny bala nhuma dhuwali ga nhinany balanyan nhakun mulkurun yolŋu walal wäŋa-waṯaŋumirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal maŋutjiŋur. Yo, nhinany nhuma marrtji dhuwali dhiyaliyiny barrkuwatjŋura wäŋaŋurnydja ŋarakaŋurnydja mala, ga dhuwal ŋunhi wäŋany mala yäkuny gam', Bunditj,* ga Galatjiya,* ga Gapadutjiya,* ga Yaytja* ga Bithiniya.
1PE 1:2 God-Waŋarryu nhumalany ŋunhi gänaŋ'maraŋalnydja nhanukiyingallilyaŋalnydja ŋayi, ga bitjarryiny ŋayi ŋunhi nhirrpar ŋäthil muka yan. Bala ŋayi nhumalany ŋuriŋiyi Dhuyu-Birrimbirryuny gänaŋ'maraŋala, nhuma dhu ga ŋunhi nhinany nhanŋuwuynha yan yolŋu walal. Yo, ŋayipin ŋunhi Djesu-Christthun rurrwuyurrnydja nhumalany ḏarrtjalkkuŋalnydja ŋuriŋiyin ŋunhi nhanukiyingala ŋayi maŋgu'-waṉḏinyaraynydja, märr nhumany dhu ga dhäruktja märram ŋanyapinyan yan Djesu-Christnhan. Ŋarrany dhuwal djäl nhumalaŋ nhuma dhu ga nhina dhaŋaŋ yan dhika, ŋuriŋiyiny nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja mel-wuyunaray ga mägayay.
1PE 1:3 Go limurr wokthunna God-Waŋarrwuny, ŋunhi ŋayi Bäpa'mirriŋu limurruŋgalaŋaw Garraywu Djesu-Christku. Bili ŋayiny ŋunha God-Waŋarrnydja limurruŋ mirithirr yan manymak, ŋunhi ŋayi rur'maraŋal ŋanya Djesuny beŋur dhiŋganhaŋur bala yan ŋayi gurruparnydja limurruŋ yuṯan walŋany ga märr-gatjpu'yunawuynydja ŋunhi dhu ga dhärran bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
1PE 1:4 Ga ŋunhaliyin limurr dhu ŋunhi märraŋuny nhanukuŋ God-Waŋarrwuŋuny ŋayaŋupuy dhawu'nhirrpanawuynydja yurr romgurra, nhä mala ŋunhi mel-wiḏi'mirrnydja mala ŋunhi ŋayi ga ŋayatham ŋunhayi djiwarr'ŋur, ga bäyŋun nhanukuŋ dhu ŋunhi wetjpuynydja ŋäthiliŋuyiny ga dhulwirmirriyiny ga buwayakthiny.
1PE 1:5 Yo, bilin nhuma ga dhuwaliyi märr-yuwalkthirra nhanŋuny God-Waŋarrwuny ŋunhi nhanukalnydja ganydjarryu nhumalany ŋayi ga galmuman ga yan bili-i-i ga dhä-dhawar'yunamirriynha waluy. Bala yan ŋayi dhu nhumalany ŋunhi walŋakuŋun biyak yan bili nhakun ŋayi ḻiya-ŋamaŋamayunmin nhumalaŋ ŋäthil nhalayak ŋayi dhu ŋunhi djäma.
1PE 1:6 Yo, balanyamirriynydja waluy nhumany dhu gi ŋunhi mirithin yan ŋoy-djulŋithiny goŋmirriyin manapul, bäydhi nhakun nhuma ga dhuwal dhiyaŋuny bala marrtji gumurr-ḏälkurrnydja ga dhaŋga-ḏirryunamirriwurrnydja romgurr mala.
1PE 1:7 Yo, märr-nhirrpanminyawuynydja nhumalaŋ dhuwaliyi balanya nhakun ŋunhi mel-wiḏi'mirra bulay ŋunhi gan nhäran gurthay ḏarrtjalkthin, ga balanyayin ŋunhi nhumalaŋguny märr-nhirrpanminyawuy mel-wiḏi'mirryi yan, yurr ŋayiny ga bulun djuḻkmaram ŋunhi bulaynhany, bili bäyŋun ŋayi dhu ŋunhi dhuwaliyiny winya'yun ga buwayakthirr. Ga bitjandhin ŋayiny ŋuli marrtji ŋunhi God-Waŋarryuny birrka'yun nhumalaŋguny märr-nhirrpanminyawuynha balanyakurryin gumurr-ḏälkurra romgurrnydja yän ŋayi ŋuli marrtji maḻŋ'maramany nhä litjalaŋ ŋunhi märr-nhirrpanminyawuy ḏäl ga yuwalk. Yurr ŋayiny ŋunhi mel-wiḏi'mirrnydja bulay dhu dhawar'yun bala buwayakthirra, ga ŋayiny dhu ga ŋunhi märr-nhirrpanminyawuynydja dhärran yan bitjanna bili yan dhawar'yunamiriwnha. Bala walal dhu ŋunhi wokthurra Djesu-Christkuny ŋunhi ŋayi dhu roŋiyiny räliny.
1PE 1:8 Nhumany dhuwal yaka warray ŋanya nhänha rumbal Garraynhany, yurr nhuma ga märr-ŋamathirra nhanŋu ga märryun ŋanya ga ŋayatham. Ga bäydhi ŋunhi nhuma gi yakany ŋanya nhäŋu nhumalaŋgiyingal nhuma maŋutjiynydja dhiyaŋuny bala, yurr nhuma ga dhuwaliyi nhakun märr-yuwalkthirra nhanŋu. Bala nhuma ŋuli ga ŋunhi nhinany nhakun goŋmirriyirra mirithirra dhikan, ŋayaŋuny nhumalaŋ ŋuli marrtji dhaŋaŋdhirra mirithirra, ŋunhi nhumalaŋ ŋayi dhu dhäruktja dhawar'maram dhäwuŋurnydja lakaranhaŋur.
1PE 1:9 Yo, bitjandhiny nhuma ŋuli ga ŋunhi goŋmirriyirrnydja, bili nhuman dhu ga ŋunhi nhina walŋamirriŋurnydja romŋur, ŋunhi ŋayi ga ŋunhayi ŋäthilmirriyam nhumalaŋ, ŋunhi nhuma ŋuli ga märr-nhirrpanmirr nhanukal.
1PE 1:10 Yo. Wiripuwurruynydja gan ŋunhi djawarrkmirriy mala bili muka lakaraŋal nhumalaŋ, nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarr mel-wuyurr nhumalaŋ. Ga ḻarruŋalnydja walal gan ŋunhi mirithin yan maḻŋ'maraŋalnydja gan nhaltjan ŋayi dhu marrtji ŋunhi God-Waŋarryu walŋakum nhumalany.
1PE 1:11 Yo, bilin ŋayiny gan ŋunhi Christkalnydja Birrimbirryu lakaraŋala walalaŋgal nhaltjan ŋayi dhu ŋunhi ŋuriŋiyi ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuyyu yolŋuy märraŋ ŋunhiyi ŋayaŋu-miḏikinyamirr rom, ga dhiyakiyin walalnydja gan ŋunhi djawarrkmirrnydja mala ḻarruŋal ŋäthilnydja, yol ŋayi ŋunhiyi yuwalktja Maŋutji-dhunupayanhawuy yolŋu, ga nhätha ŋayi dhu dhuwaliyi waluy maḻŋ'thurr.
1PE 1:12 Bala ŋayiny God-Waŋarrnydja gan waŋanan ŋurikiwurruŋgalyiny djawarrkmirriwalnydja walalaŋgal bitjarra, “Dhuwaliyiny dhäwu nhuma ga lakaram, yaka dhuwali nhumalaŋguny dhäwu. Ŋany dhäwuny' dhuwaliyi ŋurikiwurruŋ malaw ŋunhi walal dhu yalalaŋumirriy maḻŋ'thurr,” bitjarr. Yo, dhuwaliyiny dhäwu nhumalaŋgun; yan walalnydja gan ŋunhi ŋuriŋiwurruyyiny lakaraŋal ŋäthilnydja ŋunhiyiny ŋunhi walŋamirrinhany romnha, ga dhiyaŋuny bala dhuwanna maḻŋ'thurra bilin. Ga bili muka nhuma ŋunhi ŋäkulnydja ŋunhiyi dhäwuny' ŋurukuwurruŋguŋuny ŋunhi dhäwu-gänhamirriwuŋuny yolŋuwuŋ walalaŋguŋ, ŋunhi walal marrtjin dhä-gandarrkurr lakaraŋal dhäwu-birrŋ'maraŋal, ga lakaraŋalnydja walal marrtjin ŋunhi ganydjarryuny Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurra, ŋunhi ŋayi djuy'yunawuynydja beŋura yanan djiwarr'ŋura. Ga bitjandhi bili walalnydja ga ŋunha God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal djälthirryi walal dhu dharaŋana ga marŋgithirra ŋurikiyiny romgu mala ŋunhi nhaltjan ŋayi ga God-Waŋarryu djäma dhiyal munatha'ŋur wäŋaŋur yolŋuwalaŋuwurr.
1PE 1:13 Yo, bilin nhumany dhuwal ga nhina dhukarr-nhäman gatjpu'yunna manapan ŋurukun bala ŋunhi waluwnydja djiwarr'puywun. Dhiyakiyin ŋunhi ŋayaŋuwnydja nhuma dhu ga bira'yundja yan nhina, ga guyaŋany ga ŋamathaman yan. Gatjuy dhukarr-nhäŋun gi, goŋmirriyin manapul ŋurikin bili yan waŋganygun ŋunhi ŋayi God-Waŋarryuny dhu gurrupanna nhuna ŋunhi ŋayaŋu-wuyunamirrnydja, balanyamirriynha waluy ŋunhi ŋayi dhu Garraynydja Djesuny roŋiyin rälin.
1PE 1:14 Ŋäthilnydja nhe ŋunhi dhuŋa muka God-Waŋarrwu, yaka nhanŋu nhe marŋgi, nhinanha muka nhe ŋuli ganha bitjana bili yan nhokiyingal nhe djälyuny ga romdhuny. Yurr dhiyaŋuny bala nhe dhuwal yolŋu nhanŋuwuynha yan, God-Waŋarrwun yan nhuma djamarrkuḻi'. Gatjuy ganarrthula ŋunhi ŋäthiliŋuny dhukarr, bala märramany nhe dhu ga ŋunhi ŋanyapinyan yan dhäruktja.
1PE 1:15 God-Waŋarrnydja dhuwal ŋayaŋu-dharrpal warray, gäna yan ŋula nhämiriw. Ga nhumany dhu ŋunhi bitjandhi dharrpalkunhamirr gänaŋ'thundhi beŋuryiny yätjkurruŋurnydja mala, balanya nhakun ŋayipi yan, ŋunhiyi God-Waŋarr ŋunhi ŋayi yäku-lakaraŋal limurruny märraŋal.
1PE 1:16 Yo, ŋunha dhuyuynydja djorray' ga lakaram ŋunhiyi bili dhäruk bitjan warray gam', “Nheny yanbi dhu ga ŋunhi nhina dharrpalnha yan ŋula nhämiriwnha, bili ŋarrapiny dhuwal God-Yäwaynydja dharrpal.” Ga ŋuriki ŋurruw nhumany dhu ga ŋunhi djämany ŋamathaman yan, ŋayaŋuynydja ḏarrtjalkthun.
1PE 1:17 Yo. Nhumany ŋuli ga ŋunhi ŋäŋ'thun God-Waŋarrnhany bukumirriyanhawurrnydja, yäku-lakaramany ŋanya bitjanna, “Bäpa,” bitjanna, ŋunhiyiny God-Waŋarrnha ŋunhi ŋayi ŋuli ga mala-djarr'yunna yolŋunhany walalany bukmaknha yan waŋga'-waŋganynha rrambaŋiyam ŋunhi nhä mala walal gan djäma. Yo. Ga ŋuriki ŋurruwnydja nhumany dhu ga ŋunhi nhinany rom-dhunupan yan bitjanna bili, märr-barrarirra manapan nhanŋun God-Waŋarrwun.
1PE 1:18 Ŋäthilnydja nhuma ŋuli ganha ŋunhi nhinanha ŋunhili bili romŋur ŋunhi nhuma gan märraŋal nhumalaŋgiyingalaŋuwuŋ mala-ŋurrkanhayŋuwuŋ walalaŋguŋ, yurr bäyŋu nhuma ŋunhi yuwalkkuŋalnydja marŋgithin ŋurikiny ŋunhi Godkalaŋawnydja dhukarrwu balanyarayyiny ŋäthiliŋuynydja romdhu. Bala ŋayipiny God-Waŋarryuny bilin nhumalany gan dhawaṯmaraŋala beŋuryiny ŋunhi romŋur nhäŋiniŋ'ŋurnydja. Yurr yaka ŋayi nhumalany ŋunhi dhawaṯmaranha mel-wiḏi'mirriynydja guṉḏay ŋunhi dhu dhiyal banydji warray boŋguŋ buwayakthi.
1PE 1:19 Ŋany dhawaṯmaraŋalnydja ŋayi nhumalany dhuwal ŋuliwitjarra yan ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwurra burakinyawurrnydja, ŋunhi nhanŋun maŋgu' waṉḏin nhumalaŋgalnydja dharapulŋur. Yo, ŋayiny ŋunhi Djesu-Christtja balanya nhakun bimbin, ŋula nhämiriwnha warrakan' ḏarrtjalknha yan.
1PE 1:20 Yurr ŋäthil yan ŋayi ŋanya ŋunhi God-Waŋarryuny gänaŋ'maraŋalnydja Christnhany, yurrnha ŋayi dhuwandja munathany' wäŋa djäma. Ga ŋorranan gan ŋunhi wäwun'tja wiyinŋumirra, ga yan bili-i-i, ga dhiyaŋun bala waluy dhuwanna, bala yuwalkthinan ŋunhiyi dhawuny' maḻŋ'thurr limurruŋgalaŋumirriynha waluynydja.
1PE 1:21 Ga ŋunhi ŋayi Christtja bunan ŋunhiyiny ŋayi nhakun mel-warryurra nhumalanhany märr nhumany dhu ŋunhi märr-yuwalkthirra nhanŋuny God-Waŋarrwuny, ŋunhi ŋayi ŋanya rur'maraŋal beŋur dhiŋganhaŋur ga ŋunhayin ŋayi ŋanya ŋunhi nhirrparnydja ŋurruŋuyaŋalnha nhanukiyingala ŋunhi manymaklila dhikan djarraṯawun'mirrilila romlilnydja. Ga dhiyakiyin ŋunhi märrwuny ŋunhi nhuma ga dhuwal nhakun yuwalknha yan märr-nhirrpanmirrnydja nhanukal God-Waŋarrwalnydja.
1PE 1:22 Yo, bilin nhuma gan ŋunhi dhäruk-märraŋala ŋunhi yuwalknhany dhäwuny, bala ŋayaŋuny nhumalaŋ ŋunhi ḏarrtjalkthinan, märr nhumany dhu ŋunhi märr-ŋamathinyamirrnydja nhumalaŋguwuy nhuma yuwalkkunhamirra yan, yurr biyakun bili yan walal gi märryu-ḏapmaranhamirra yulŋuny bala-räli'yunmirra, bukmakthun yan nhumalaŋgiyingal nhuma ŋayaŋuynydja. Gatjuy biyakun bili walal marrtji bala märr-ŋamathinyamirrnydja, bili ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny bilin nhakun gurrupara nhumalaŋ ŋunhi yuwalknhany walŋany wiyinŋumirrnydja ŋunhi ŋayi dhu bäyŋun barrpa'yirr ga buwayakthirr ŋulatjarryin ŋunhi manymakkurra dhäwukurrnydja ŋunhi dhu ga dhärran bitjanna bili yan dhawar'yunamiriwnha.
1PE 1:24 Bili nhanŋu ga ŋunha dhäruktja dhärra bitjanna gam', “Yolŋuny walal dhu ga ŋunhi nhina märr-gurriri yan dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, balanya nhakun mulmu ŋuli räwakthirr, ga bukmak walalaŋ ŋunhi wokthunamirrnydja rom dhu boŋguŋ buwayakthin ga dhawar'yurra, balanya nhakun wurrki' malany ŋuli ga dhärra märr-gurriri yan. Yo mulmuny ŋuli räwakthirra, ga wurrkiny' ŋuli ḻarryunna munatha'lila.
1PE 1:25 Yurr nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäruk dhu ga dhärran yan bitjanna bili wiyinŋumirra.” Yo. Dhuwanna ŋunhi dhäruk ŋamakurrnydja, ŋunhi ŋanapurr gan lakaraŋalnydja nhumalaŋgal.
1PE 2:1 Yo, bilin nhakun nhuma gan dhuwal yuṯathinan ŋuriŋiyin ŋunhi God-Waŋarrwala dhärukthuny, ga yakan gi ŋaramurryinyamirrnydja nhumalaŋguwuy nhuma, ga yakan gi mayali'-gänhamirrnydja. Ga yakan gi biyakuny nhakun ŋunhi gali'-märrmany' yolŋu. Yakan gi maŋutji-ḏiy'yurrnydja ŋunha ŋunhi wiripuŋunhany yolŋuny. Ga yaka walal gi yätjkurruyanhamirrnydja waŋanhamirr, dhika nhalayakkuny nyamir'yunmirrnydja, gupa-waŋanhamirrnydja walal gi bala-räli'yunmirrnydja, yakan.
1PE 2:2 Yo, God-Waŋarrwuny dhuwal dhäruk balanya warray nhakun ŋunhi ḏarrtjalknha ga walŋamirra ŋamun'kurr. Nhumany dhu ga ŋunhi djaṉŋarrthirr muka Godkalaŋawnydja dhärukku, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi yuṯa yothu mirithirr yan nharaŋdhirr ŋamun'kurrwu ŋäṉḏi'mirriŋuw.
1PE 2:3 Yo, ŋunha ŋäthiliŋuynydja ga djorray' lakaram bitjanna gam', “Ga bilin muka nhuma gan ŋunhi Garraywuny rom dhäkay-birrka'yurra, ŋunhi ŋayiny manymak warray dhika mirithirr.” Yo, nhumany dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan marrya'yirrnydja ŋurikiyiny dhärukku Godkalaŋawnydja.
1PE 2:4 Go rälin walal marrtjiny Djesu-Christkala, bili ŋayiny ŋunhi balanyan nhakun ŋunhi walŋamirra guṉḏa. Yolŋuynydja walal ŋanya ŋunhi bili muka ŋurrkaŋal, yakan walal gan ŋunhi djälthinany nhanŋu. Yurr ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwalnydja bamay'ŋur warray ga ṉapuŋga'. Yo, God-Waŋarryuny ŋunhi ŋanya muka Djesuny gänaŋ'maraŋalnydja, bala ŋanya ŋayi yan nhirrparnydja ŋurruŋuyaŋalnha dhika.
1PE 2:5 Ga nhumany dhuwal balanyayi bili nhakun ŋunhiyi guṉḏa mala walŋamirryi yan, ŋunhi ŋayi ga God-Waŋarryu dhuḻ'yunna waŋgany-manapanna buṉbun nhanŋuwuynha ŋayi. Ga ŋunhiliyiny buṉbuŋur nhumany dhuwal bukmaknha ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal djirrikaymirra mala, gänaŋ'thunna ga dharrpalnha nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun djämaw, märr nhuma dhu ga ŋunhi mundhurr-gurrupandja ŋunhi God-Waŋarrwuny ŋula nhäny mala ŋunhi dhu ga ŋuriŋiyiny malaŋuy ŋanyanhan ŋayaŋu-ŋamatham.
1PE 2:6 Yo, ŋunha ŋunhi ŋäthiliŋuynydja djorray' ga lakaram bitjanna gam'. “Djarr'yurrnydja ŋarra ŋunhi waŋganynha yolŋunhany, ŋunhi ŋayiny ŋayaŋuŋura ŋarrakal, yurr ŋayi ŋunhi yolŋuny dhärranhayŋun nininyŋun balanyan nhakun ŋunhi mel-wiḏi'mirra guṉḏa. Bala ŋarra ŋanya ŋunhi nhirrparnydja ŋunhawala wäŋalilnydja yäkulil Djäyanlila. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu märr-nhirrpanmirrnydja nhanukal, ŋayiny dhu God-Waŋarrnydja nhanŋu marrkapthunna, yakan dhu ŋayi ŋunhi goramirriyirrnydja.”
1PE 2:7 Yo, nhumany dhuwal malthunamirr mala nhanŋun Garraywun, ga ŋunhiny ŋayi guṉḏa nhumalaŋgalnydja mel-wiḏi'mirra mirithirra. Ga yakany ŋayi ŋunhi mel-wiḏi'mirr ŋurikiwurruŋgala yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli ga ŋuyulkthirra nhanŋu malthunaraw. “Ga dhiyaŋurruyin ŋunhi yolŋuy buṉbu-dhuḻ'yunamirriynha mala ŋunhi ŋapay-ŋurrkaŋal ŋunhiyiny guṉḏa ŋunhi ŋurruŋunhany ga dharrpalnhany.”
1PE 2:8 Yo, walalnydja ŋunhi märr-yuḻkthurr warray ŋunhiyiny dhäwuny, bala yan walal gan galkirrinan, gaṯmaraŋala walalany gan ŋuriŋiyiny guṉḏay, bili walal ŋunhi bilin dhä-gir'yunawuynha. Yurr ŋurikiwurruŋgalnydja yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi walal ŋuli ga yakany ŋanya märr-yuwalkmirriyi, walalaŋgalnydja ŋayi ŋunhi ŋula nhän nhäŋiniŋ'nha yakan mel-wiḏi'mirr. Ga walalanha ŋunhi ŋuriŋiwurruynha ḻikandhu-ŋurrkaŋal ŋunhiyiny guṉḏa.
1PE 2:9 Yurr nhumany dhuwal yolŋu walal God-Waŋarrwuŋuny bilin gänaŋ'maranhawuynha goŋmirra walal, märr nhuma dhu ga dhärrany yuṯan bäpurruny, nhanŋuwuynha yan malany. Yo, nhumany dhuwal bilin djirrikaymirra mala nhanŋun, ŋunhin dharrpalnha malany nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun. Yo, ŋayi muka nhumalaŋ ŋunhi God-Waŋarr wäthurrnydja yäku-lakaraŋalnydja nhumalany dhawaṯmaraŋalnydja beŋurnydja ŋunhi buku-munha'ŋurnydja, ga dhiyaŋuny bala nhuma ga dhuwal nhinany nhanukala djarraṯawun'ŋurnydja ŋunhilin manymakŋura.
1PE 2:10 Ŋäthilnydja nhuma ŋunhi bäyŋu muka God-Waŋarrwuny yolŋu walal, nhinanany nhuma gan ŋunhi goŋ-gänan yan, djägamiriwŋura. Yurr dhiyaŋuny bala nhuma dhuwal nhanŋuwuynha God-Waŋarrwun yolŋuny walal nhanukala nhuma ga goŋŋurnydja nhina. Ŋäthilnydja nhuma gan ŋunhi nhinan galŋa-miḏikin yan, bili nhuma ŋunhi bäyŋu märraŋal God-Waŋarrwuŋuny mel-wuyunawuy. Bala ŋayi yan God-Waŋarrnydja nhumalaŋ mel-wuyurra, ga dhiyaŋuny bala nhuma nhakun ga dhuwal nhinany nhanukala djägaŋurnydja.
1PE 2:11 Yo, marrkapmirr walal, ḻundu walal ŋarraku, nhumany dhuwal nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwun yolŋuny walal, ga yuwalktja nhumalaŋ ŋunhi wäŋany ŋunhan djiwarr'nha. Biyak bili walal gi nhininy God-Waŋarrwala yan romŋurnydja, bili nhinany nhuma ga dhuwal dhiyaŋuny bala dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur balanyan nhakun ŋunhi mulkurun yolŋu walal, yan nhakun ga guwarr nhuma nhina, yaka nhuŋu dhuwandja wäŋa yuwalktja. Gatjuy marrkapmirr walal biyakun gänaŋ'thurra beŋurnydja ŋunhi djälŋurnydja nhokiyingal nhe, bili nhuŋu ga dhuwali djälnydja ga ŋayaŋuny ŋuli ga bunhamirra yan.
1PE 2:12 Yo, dhiyalnydja nhuma ga dhuwal nhina ŋurikiwurruŋgala yolŋuwalnydja walalaŋgal ŋunhi walal yakan marŋgi God-Waŋarrwuny. Gatjuy nhininy gi manymakkuŋun yan, bäydhi walal dhu marrtji ŋunhi nyamir'yundja nhumalany yätjkurr-lakaramany. Walalnydja dhu marrtji ŋunhi nhäma nhumalany ŋunhi nhaltjan nhuma ŋuli ga djäma manymakkum, bala walal dhu bilyunna bala manymak-lakaraman nhumalanhany, bala walal dhu ŋunhi wokthurrnydja God-Waŋarrwun balanyamirriynydja waluy ŋunhi ŋayi dhu roŋiyiny räliny mala-djarr'yunarawnydja.
1PE 2:13 Yo, nhumany dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal, dhäruktja märraman ŋunhi wäŋa-dhuwalaŋuwuynhany buŋgawany mala. Ga märr-ŋal'yurra gi walalaŋ ŋurikiyiny ŋunhi ŋurruŋuwnydja buŋgawaw wäŋa Rawumbuywuny, ŋunhi ŋayi ga ganydjarr ŋayatham limurruŋ bukmakku.
1PE 2:14 Ga biyakiyi bili gi märr-ŋal'yurryi ŋurikiwurruŋgalnydja ŋunhi wäŋa-ŋayathanhayŋuwalnydja buŋgawawal mala, bili walalany muka ŋayi ŋunhi ŋuriŋiny ŋurruŋuynydja buŋgaway waṉa-nhirrpar, märr walalnha dhu ga ŋunhi dhä-gir'yundja ŋunhiwurrunhany ŋunhi rom-bakmaranhamirrinhany yolŋuny walalany, bala walal dhu ga yan wokthunna rom-dhunupamirriwnydja yolŋuw walalaŋ.
1PE 2:15 Yo, balanyarawyi muka ŋayi ga ŋunha God-Waŋarrnydja djälthirr, nhuma nhakun dhu ga dhäruktja walalany märraman, märr nhokal dhu ŋunhi manymakthuny romdhu dhäruk-mukmaraman ŋunhiwurrunhany ŋunhi guyaŋanhamiriwnhany yolŋuny walalany, ŋunhi walal ŋuli ga waŋa yätjkurruyam nhumalaŋ Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ.
1PE 2:16 Garrayyuny Djesuynydja ŋunhi bili muka nhumalany dhawaṯmaraŋal beŋuryiny ŋunhi yätjkurruŋurnydja. Nhininy gi dhiyalnydja ŋayaŋu-dhunupan yan, yakan baku-ŋayathanhawuy, yurr yakan gi djäma ŋula nhäny ŋunhi yätjkurrnydja. Yakan waŋi biyakuny, “Ŋarrany dhuwal bilin dhawaṯmaranhawuynha. Ŋarrany dhu ga dhuwal djäma ŋarrakiyingala ŋarra djälyu.” Yakan biyakiyiny waŋi.
1PE 2:17 Märryu-ḏapmaraŋuny walal gi bukmaknhan yan yolŋunhany walalany, ga yakan gi märr-yuḻkthurrnydja. Nhuma Garraywalaŋumirr yolŋu walal, nhumany dhu ga ŋunhi märr-ŋamathinyamirrnydja bala-räli'yunmirra yan, guŋga'yunmirra manapan, bili nhumany dhuwali balanya nhakun galkipuynha gurruṯumirra mala nhumalaŋguwuy nhuma. Ŋayaŋuny walal barrari muka God-Waŋarrwuny, ga märr-yuwalkmirriyi muka gi ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋurruŋu buŋgawa dhuwalaŋuwuy munatha'wuy, yaka ŋanya märr-yuḻkthurrnydja.
1PE 2:18 Nhuma ḏapmaranhawuy yolŋu walal djämamirr mala, märryu-ḏapmaraŋ gi nhumalaŋ buŋgawanhany walalany, ga dhäruktja walalany gi märraŋuny yuwalkkuŋun yan. Bäydhi ŋayi nhuŋu ŋunhi buŋgawa mirithirrnydja ŋamakurr ŋoy-wuyunamirrnydja, ga bäydhi mak ŋayi nhuŋu ŋunhi buŋgawa'mirriŋu gumurr-ḏälnydja dharrwununhamirrnydja, yurr nheny dhu ga dhäruktja ŋanya märram yan, yaka ŋuyulkthiny nhanŋu.
1PE 2:19 Ŋuli nhe dhu märram ŋayaŋu-yätjinyamirrnydja rom, ga yakan ŋuriŋiyiny ŋayaŋu-miḏikiny bala dhunupan maḏakarritjthin nhanŋu. Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi märr-nhirrpanmirr God-Waŋarrwalnydja yan, bala ŋayiny dhu nhuna ŋunhi manymak-lakaraman.
1PE 2:20 Yo, yuwalk muka, bäyŋun yan walal nhuŋu dhu ŋunhi wokthundja girrirriyundja ŋuli nhe dhu ŋula gärri marililnydja yätjkurruyanhawuynydja djämapuy nhokiyingalaŋuwuy nhe, yurr ŋuli nhuna walal dhu ŋunhi ŋayaŋu-miḏikuman manymakpuynydja djämapuy, bala nheny ŋuli marrtji ŋunhi dhayuŋanmirra yan ŋurikiyiny ŋunhi gumurr-ḏälwuny romgu, ŋayiny nhuna dhu God-Waŋarryuny ŋayaŋu-ŋamathaman.
1PE 2:21 Ŋayipiny ŋunhi Djesu-Christtja dhaŋga-ḏirryurr muka ga ŋayaŋu-miḏikindhi nhumalaŋgalnydja dharapulŋur, ga ŋayiny God-Waŋarrnydja nhuŋu djäl, nheny dhu ga ŋunhi malthundja nhanŋuwuynha yan goyurrwuny, ŋuliwitjandhiny ŋunhi ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurrnydja romgurr. Yo, ŋurikiyin ŋunhi ŋurruwnydja ŋayi nhuna God-Waŋarryuny yäku-lakaraŋalnydja märraŋalnydja.
1PE 2:22 Djesuynydja ŋunhi yaka ŋula nhä djäma yätjkurr, ga yaka ŋayi ganha dhäwu lakaranha nyäḻ'yunany.
1PE 2:23 Ga waŋanany walal gan ŋunhi nhanŋu yätjkurruyaŋala warray, yurr ŋayipiny yaka warray walalaŋ buku-roŋanmaranha yätjkurr. Walal warray ŋanya bumarnydja bartjunmaraŋalnydja, bala dhuḻ'yurra ŋanya dharpalila, yurr ŋayipiny yakan waŋanha balany walalaŋguny bitjanany, “God-Waŋarryuny nhumalany dhu ŋunhi dhä-gir'yun balanyaŋuryiny djämaŋur,” bitjanany ŋayi ŋula bäyŋun waŋanha. Yän ŋayi marrtjin ŋunhi märr-nhirrpanminan nhanukiyingala yan God-Waŋarrwala, ŋurikala ŋunhi ŋayi dhunupa mala-djarr'yunamirr.
1PE 2:24 Bilin ŋayin ŋunhi Djesu-Christthun djaw'yurr limurruŋguny yätjkurr malany, ga ŋunhiliyin dharpaŋura ŋayi dhiŋgaŋalnydja, limurruŋgun dharapul djaw'yurr. Nhanŋun ŋunhi rumbalnydja burakin, märr limurrnydja dhu gananna ŋunhiyi yätjkurrnydja rom, bala limurr dhu ga nhinany dhuwurr-dhunupan God-Waŋarrwala yan romŋur. Yo, ŋuriŋiyin nhanukala ŋanak-barr'yunaraynydja ga dhaŋga-ḏirryunaraynydja limurrunhany ŋayi bilin ḏukmaraŋala.
1PE 2:25 Ŋäthilnydja nhuma gan ŋunhi waṉḏin ḻatjuwarr'yurr, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi bimbi mala winya'-winyayun wäŋgam djägamiriwŋur. Ga beŋuryiny bala nhuma gan roŋiyinan, märr nhuma dhu ga ŋunhi galkin yanan malthundja nhanŋuwuynha Djesuwnha, bili ŋayipin ŋunhi nhumalaŋ djäga-manymakmirrnydja; gungaman dhu marrtji nhumalany yätjkurruŋura mala.
1PE 3:1 Yo, nhuma miyalkkurruwurr ŋunhiwurr ŋunhi nhuma wäŋamirr mala, dhuwandja nhumalaŋ dhäwu. Dhäruktja gi märraŋ walal nhumalaŋguwuy nhuma dhuway'mirriŋunhany walalany, ga yaka nhuma dhu ga buŋgawakunhamirrnydja walalaŋ. Wiripuny mak ŋayi ŋunhi nhokal dhuway'mirriŋuy yakan ŋuli gi märr-yuwalkthi God-Waŋarrnhany dhäruk, bili ŋayi ŋunhi yakan djäl ŋurikiyi romgu. Yurr ŋuli nhe dhu ga nhina ŋunhi ŋamathamany yan, ga bäyŋuny nhe dhu ga dhar'thar-gurrupan nhuŋuwuy nhe ŋunhi dhuway'mirriŋunhany bilyunaraw Garraywalnydja, bala ŋayiny dhu ŋunhi dhunupan nhäman nhuna, nhaltjan nhe ŋuli ga ŋunhi nhina manymakkum, ŋayaŋu-barrarirr manapan nhakun nhanŋu God-Waŋarrwu, bala ŋayiny muka dhu bilyun, märr-yuwalkthirra manapan ŋayi dhu nhanŋun Garraywun.
1PE 3:3 Wiripuny nhuma ŋuli ga ŋunhi miyalkkurruwurrnydja dhaṯthunmirr girriy' latjuy'nha dhika ga mel-wiḏi'mirriynha mala bulayyu, ga bitjandhi bili nhuma ŋuli dhaṯthunmirr marwattja, manymakkunhamirra yan. Yurr yaka gi biyak waŋganydja yan warraŋulnydja dhaṯthunmirr.
1PE 3:4 Ŋany dhaṯthurrnydja gi mirithiny ŋunhan ŋunhi ŋayaŋunhan nhuŋuwuy nhe, ŋuriŋiyin malaŋuy romdhu ŋunhi mirithirra ŋurruŋun God-Waŋarrwalnydja ŋayaŋuŋur. Gatjuy, biyakun gi nhininy ŋayaŋu-dharraḏan yan, ga waŋiny gi gurrum'thun dhärukthuny.
1PE 3:5 Ga walalnydja ŋunhi baman'ŋuwuynydja miyalkkurruwurr ŋunhi walal gan märr-nhirrpanmin nhanukal God-Waŋarrwal, walalnydja gan ŋunhi dhäruk märraŋal walalaŋguwuy walal dhuway'mirriŋunhany mala walalaŋguwuy, ga ŋulatjarryin walal gan ŋunhi nhakun rom-ŋamathinany.
1PE 3:6 Yo, Djäraynydja* gan ŋunhi dhäruk-märraŋal ga ŋurruŋuyaŋal ŋayi gan ŋanya ŋunhi nhanŋuwuynydja ŋayi dhuway'mirriŋuny Yipurayimnhany. Yo nhumany dhuwal nhanŋun Djärawnha djamarrkuḻi', ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi ŋamathamany nhina, ga yakany nhuma dhu ga barrarirr ŋula nhaku malaŋuw.
1PE 3:7 Ga dhuwandja nhumalaŋgun dhäwu ḏirramuwurruŋgun. Nhininy gi nhokiyingalaŋuwal yan nhe miyalkkalnydja, ga märr-ŋal'yurrnydja gi nhanŋuwuy yan. Nhumany dhu ga ŋunhi guyaŋany ŋamathaman yan nhuŋuwuy nhe miyalknhany, ga djägany nhe dhu ga nhanŋu manymakkuman yan dhika, bili ḏirramuny dhuwal rumbal ḏäl muka miyalkkalnydja. Yurr God-Waŋarryuny dhu ŋunhi gurrupan nhanŋuny ŋurikiyiny miyalkku balanyayi bili yan walŋa wiyinŋumirr, bitjan nhakun ŋayi dhu nhuŋu ḏirramuw gurrupan. Yo, guyaŋiny manymakkuŋun yan nhuŋuwuy nhe miyalknhany, ga djägany gi nhanŋu biyakun bili yan ŋamathaŋun, märr dhu yakan ŋula nhaliynydja gungam nhokuŋ bukumirriyanhawuynydja, bili rrambaŋi nhuma ŋunhi wäwunŋu yan maṉḏa ŋurikiyiny walŋaw märranharaw.
1PE 3:8 Ga dhuwandja dhawar'yunamirra dhäruk nhumalaŋ; bukmakkun ŋarra nhumalaŋ dhu lakaramany. Biyakun nhininy waŋgany-manapanmirra walal waŋganydhun ŋayaŋuynydja. Djägany nhumalaŋguwuy nhuma gi bala-räli'yunmirra, ga yuwalkkuŋ yan märr-ŋamathinyamirrnydja, bili nhumany dhuwal wäwa'manydjiwurra ga yapa'manydjiwurra Garraywalaŋumirra mala. Mel-wuyurr muka wiripuŋuwnydja yolŋuw, ga yaka garrwarkunhamirrnydja nhunapinyany nhe, yanbi nheny buŋgawan wiripuwurruŋguny. Gatjuy nyilŋ'maranhamirra nhunapinya nhe, bala guŋga'yurra walalanhany.
1PE 3:9 Ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy djäma yätjkurruyamany nhuŋu, nheny yaka buku-roŋanmaraŋ balany nhanŋuny yätjkurr. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula yol yolŋu nhuŋu waŋa yätjkurruyamany, ga nheny yakayi nhanŋuny waŋi yätjkurruyaŋuny balany, yanan nhanŋu buku-roŋanmaraŋuny manymakthun dhärukthuny. Bukumirriyaŋun nhanŋu, ŋäŋ'thurra God-Waŋarrnhany, märr ŋayi guŋga'yunna ŋanya. Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi bitjandhiyiny guyaŋa, nheny dhu ŋunhi wäwun'-nhirrpanawuynydja ŋunhi manymaktja God-Waŋarrwuŋuny märraŋun yurr romgurra, ŋunhi ŋayi nhuna dhawu'-nhirrpar.
1PE 3:10 Yo. Bili ŋunha God-Waŋarrwalnydja djorray' ga lakaram bitjan gam', “Ŋuli nhe djäl galŋa-ŋamathinyarawnydja ga ŋayaŋuw yal'yunarawnydja nhinanharaw, yakan waŋi yätjkurruyaŋuny wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ga ḏaḏawyurra nyäḻ'yunaŋurnydja lakaranhaŋur.
1PE 3:11 Ganarrthula ŋunhiyiny yätjkurrnydja rom, bala djämany manymaknha; mirithin gi galŋarrarrayurr nhinanharaw mägayayinyarawnydja bukmakthun yan nhokal ḏoṯurrkthuny.
1PE 3:12 Bili Garrayyuny ŋuli ga ŋunhi bitjan warray bili nhäma, ga djäga ŋayi ŋuli ga ŋurikiyiny ŋunhi yolŋuw rom-dhunupawnydja; ga mirithirr yan ŋayi ŋuli ŋunhi buthuru-bitjun ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ga bukumirriyamany. Yurr ŋayi ŋuli ḏiltji-gurrupanmirrnydja ŋurikiwurruŋgun yolŋuw walalaŋ rom-djarrpi'mirriwnha.” Bitjan ga ŋunhi djorrayny'tja lakaram.
1PE 3:13 Yo, yuwalk ŋunhiyiny. Ŋunhi ŋali dhu ga djäma mirithirrnydja manymaktja malany bitjandja bili yan, ŋayiny dhu ŋunhi bäyŋun ŋula yolthuny yolŋuy limurruny ŋayaŋu-miḏikumandja.
1PE 3:14 Ga ŋuli balaŋ dhu yolŋuynydja nhuna ŋayaŋu-yätjkurruyamany bili nhe ŋuli ga ŋunhi nhina ŋunhilin bili yan manymakŋura romŋur, bala nheny dhu ga ŋunhi nhina galŋa-djulŋithirra yan. Yakan gi barrariny walalaŋ ŋula yolkuny, ga yaka gi warwuyurrnydja ŋula nhakuny malaŋuw ŋunhi dhu yalalaŋumirr nhuŋu maḻŋ'thun.
1PE 3:15 Nhininy gi galkin yänan Djesu-Christkala, märr-ŋal'yurrnydja gi nhanŋuwuynha yan, ga Garraykuŋuny ŋanyapinyan yan. Gatjuy girri-ŋamathin gi nhininy märr nheny dhu ŋunhi lakaramany dhawaṯmaraman dhunupan yan wiripuŋuwnydja yolŋuw ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhuna ŋayi märr-gatjpu'yunawuynydja gurrupar yuwalknha yanan.
1PE 3:16 Yurr waŋiny balany dhärukthuny gurrum'thun, ga yakan garrwarkunhamirrnydja nhunapinya nhe. Ŋuli ŋayi dhu yätjkurrnydja guyaŋanhawuy muḻkurrkurrnydja nhokal dhawaṯthun, nheny dhunupan ŋurrkuŋun ŋuriŋi bili yan, yaka gi wiyin-märraŋuny guyaŋi ŋunhiyiny dhäruk. Ga bäydhi nhuna walal dhu warku'yun ŋula nhaltjandja yätjkurr-lakaramany, nheny gi yan djämany manymakkuŋun Djesu-Christkala yan djälyuny, bala walalnydja dhu ŋunhi goran ŋurikiny ŋunhi walalaŋgiyingalaŋawnydja walal dhärukku.
1PE 3:17 Yo, manymaktja nhuŋu nhe dhu dhäruk-märraman God-Waŋarrnhan yan bala djäman ga yan ŋunhi rom-ŋamakurrnydja, märr nhuna walal dhu ŋunhi ŋayaŋu-miḏikumandja ŋunhiŋuwuyyiny djämapuy ŋunhiny manymakthi yan. Yurr yakany nhuŋu manymak ŋunhi nhe dhu ŋayaŋu-miḏikirr ŋurikiyin ŋunhi nhokiyingalaŋaw nhe yätjkurruwuywun djämapuywu.
1PE 3:18 Bili waŋganymirr yan ŋayi ŋunhi Djesu-Christtja dhiŋgaŋal ŋurikiyiny ŋunhi dhuwurr-yätjkuny romgu limurruŋgalaŋaw mala. Limurrnydja dhuwal bukmak dhuwurr-yätjkurr mala, ga ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu rom-dhunupa warray dhiŋgaŋal limurruŋgalnydja dharapulŋur, märr ŋayi dhu limurrunhany gäman galkikuman God-Waŋarrwala. Ga bumarnydja walal ŋanya ŋunhi dhiŋganhamaraŋalnydja rumbal yan waŋgany, yurr birrimbirrnha nhanŋu ŋunhi walŋathinany.
1PE 3:19 Ŋunhi ŋayi gan rumbalnydja ŋorran ŋunhiliyi moluŋurnydja, ŋayipiny ŋunhi Djesu-Christtja birrimbirrnydja marrtjin balayin ŋunhi dhiŋganhamirrilila wäŋalilnydja, ŋunhi ŋäthiliŋu dhiŋganhawuy yolŋu walal birrimbirr gan nhinan ŋunhiliyi. Ga ŋunhiliyin ŋayi gan ŋunhi Djesu-Christthuny dhäwuny' lakaraŋal walalaŋgala garrpinawuywala yolŋuwalnydja walalaŋgal.
1PE 3:20 Yo ŋunhiyiny ŋunhi birrimbirr yolŋu walal ŋunhiwurrnha ŋunhi walal gan yakan dhäruk-märraŋal ŋanya God-Waŋarrnha, yurr ŋayiny gan ŋunhi God-Waŋarryuny ŋayaŋu-galkurr yan walalany balanyamirriy yan muka waluynydja ŋunhi ŋayi gan Naway dhuḻ'yurr marthaŋaynha. Yurr yaka warray walalnydja buthuru-bitjuna ga märranha nhanŋu dhäruktja, bäyŋu yan, bala walal marrtjin dhiŋga'-dhiŋgaŋala ŋuriŋiyin gapuynha ŋunhi ŋayi walalany ḏämbu-ḻupmaraŋal warrpam'thurr. Ga 8-thun yan yolŋuy walal dhäruktja ŋanya märraŋal God-Waŋarrnhany, bala walal yan gärrinyaminan ŋunhiwiliyin marthaŋaylila, bala walal ŋunhi dhunupan walŋathinan beŋuryiny ŋunhi yindiŋurnydja gapuŋur.
1PE 3:21 Ga ŋuriŋiny ga gapuynydja maŋutji-lakaram buku-ḻupnha limurruŋgun Garraywalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ. Märraŋalnydja ŋali ŋunhi God-Waŋarrnhany dhäruk, bala ganarrthaŋala ŋunhiyi yätjkurrnydja, ga dhäŋur beŋuryiny limurr gan ḻiya-ḻupthurra, bala ŋayi yan God-Waŋarryuny limurruny walŋakuŋala. Ga ŋunhiyiny nhakun limurr gan marrtjinan ŋuliwitjarryin gapukurra, balany ŋunhi yuṯalilnydja gärrin, walŋamirrililnydja romlil. Yurr yaka yan limurr ŋunhi rumbalnydja waŋganydja ḻupthurr ḏarrtjalkkuŋal; ŋunhiyiny nhakun limurr bitjarryiny buku-ḻuptja märraŋal, ŋunhiyiny balanya nhakun limurr God-Waŋarrwala lakaranhamin bitjanminan, “Go Garray walŋakuŋun ŋarrany, ŋarra dhu ga nhinany ŋayaŋuny ḏarrtjalknha nhokiyingala yan manymakŋura romŋurnydja.” Ga yuwalk yan ŋayi God-Waŋarryuny ga nhuna walŋakuman ŋuliwitjandja ŋunhi Djesu-Christkalaŋuwurrnydja, bili ŋunhi ŋayipiny Djesuny walŋathindhi beŋur dhiŋganhaŋurnydja.
1PE 3:22 Bala yan ŋayi Christtja marrtjinan roŋiyinan djiwarr'lila, ga ŋunhayin ŋayi ga nhinany galkin yänan nhanukala God-Waŋarrwala dhunupa'ŋuŋura gali'ŋurnydja; yurr ŋayi ga ŋunha nhinany ŋurruŋun ŋurukuny ŋunhi djiwarr'puywuny dhäwu-gänhamirriw yolŋuw walalaŋ, ga bukmakku ŋurruḏawalaŋuw walalaŋ, ga be ganydjarrwu malaŋuw, bukmaknha yan ŋunhiny ŋoyŋura nhanukal, ga ŋayipiny ŋurruŋun walalaŋ bukmakkun yan.
1PE 4:1 Yuwalk yan ŋayi ŋunhi Djesu-Christtja ŋayaŋu-miḏikinany bala burakinan, ga nhumany dhu ga ŋunhi bitjanna guyaŋany gam', “Garraynydja ŋunhi dhaŋga-ḏirryurrnydja ŋarraku muka. Bäydhi ŋarrany dhu ŋunhi ŋayaŋu-yätjirr nhä mak dhiŋgamany, ŋarrany dhu ga dhuwal malthundja nhanŋuwuynha yan.” Ga ŋunhi nhe dhu ga bitjandhiyiny guyaŋa, ŋunhiyiny nhe ga ŋayaŋu-ḏälkunhamirra nhunapinyan nhe. Ga ŋuli nhe dhu ga ŋunhi dhaŋga-ḏirryunawurrnydja dhukarrkurr marrtji, nheny dhu ga ŋunhi yakan buluny djälthirr ŋurikiny yätjkurruwnydja romgu; ga yuwalkkuŋala yan nhe ŋunhi ganarrthaŋalnydja muŋbunuŋala.
1PE 4:2 Ŋunhiny mayali' nhakun nhe ŋunhi bilin ganarrthaŋala nhuŋuwuynydja nhe djäl, bala nhe ga ŋunhi djälthirrnydja dhäruk-märranharawnydja God-Waŋarrwalaŋuwnha yan djälwuny bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
1PE 4:3 Yo, bili muka nhuma gan ŋunhi ŋäthil yan waluny miḏikumar djalkthurr ŋunhili ŋunhi ŋäthiliŋuŋur romŋur mala, nhakun ŋuriŋiwurruy, ŋunhi walal yakan marŋgi God-Waŋarrwu. Ŋunhiyiny nhakun nhuma gan djalkthurra nhumalaŋguwuynha nhuma walŋan, ŋunhi nhuma gan marrambany' djäma, ga ḻeŋun ŋuli marrtjinya. Bitjana bili nhuma ŋuli ganha ŋunhi yätjkurra yan djämany, ŋunhiyiny nhuma gan rommiriw yan nhinan ŋäthilnydja. Ga romdja nhumalaŋ ŋunhi milnyaŋ'mirra, ŋunhi nhuma ŋuli ganha buku-ŋal'yunany waŋarrkunhany ŋunhiyiny nhä mala ŋunhi yolŋuwuŋun goŋbuy djämapuy.
1PE 4:4 Yurr bili muka nhuma ŋunhi beŋuryiny romŋur ḏaḏawyurr. Ga ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal yaka marŋgi God-Waŋarrwu, walalnydja ŋuli ga nhäma nhumalany ganyim'thunna, bili nhumany ŋuli gi ŋunhi yakan buluny nhini waŋgany-manapul walalaŋgalnydja ŋunhiliyiny romŋur, bitjandja nhakun ŋunhi ŋäthil. Bala walalnydja ŋuli ga ŋunhi waŋany yätjkurruyaman, ŋula nhaltjanna beyarrmakkuman nhumalanhany.
1PE 4:5 Yurr yalalaŋumirriynydja walal dhu boŋguŋ dhärrin nhanukal gumurrŋurnydja bala lakaranhamirra walal dhu walalawuynha God-Waŋarrwala ŋunhi nhaltjarr walal gan nhinan ga djäma, bili galkin ŋayi dhu bunin mala-djarr'yunarawnha bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ walŋamirriw yolŋuw walalaŋ ga dhiŋganhawuywu yolŋuw walalaŋ.
1PE 4:6 Ga walalnydja ŋunhi dhiŋganhawuyyuny yolŋuy walal bili muka dhäwu manymaktja Garraywalaŋuwuynydja märraŋal, bäydhi nhakun walal ŋunhi rumbalnydja dhiŋgaŋal balanya nhakun ŋunhi bawalamirriŋur yolŋu walal ŋuli marrtji murrmurryun, yurr birrimbirrnha walalaŋ dhu ga ŋunhi walŋany yan nhina, bitjanna nhakun ŋayipin God-Waŋarrnha ga nhina, walŋan yan.
1PE 4:7 Yo, yuwalk ŋunhiyi yulŋuny. Galki dhu dhuwal munatha'wuynydja ŋula nhä malany dhawar'yunna. Ga dhiyakiyin limurr dhu ga ŋunhi nhinany bira'yundja, gulmaranhamirrnydja dhu marrtji beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja, märr limurr dhu ga ŋunhi yuwalkkuman yan bukumirriyamany.
1PE 4:8 Ga ŋurruŋuny ŋunhi mirithirrnydja rom dhuwanna gam', märr-ŋamathinyawuynha. Gatjuy märryu-ḏapmaranhamirrnydja walal gi yuwalkkunhamirra yan, bili märr-ŋamathinyaraynydja romdhu ŋuli ga ŋunhi dhurrthurryunna yolŋuwnydja yätjkurr malany.
1PE 4:9 Gumurr-ŋamathinyamirra gi ŋunhiliny ŋunhi nhumalaŋgiyingalnydja nhuma wäŋaŋur malaŋuŋur, nhuma ŋunhiwurrnydja Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal, ga yakan gi ŋurru-ḏuŋ'thurrnydja.
1PE 4:10 Waŋga'-waŋganygu yan limurruŋ ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny mundhurrnydja mala manymaktja gurrupar nhanukal mel-wuyunaraynydja, yurr wiripuŋuwnha wiripuŋuwnha djämawnydja malaŋuw. Ga djämany limurr dhu ga ŋunhi ŋamathaman yan ŋuriŋiyiny mala ŋunhi ŋayi märr-barrkuwatj gurrupar litjalaŋgal djägalil, bili ŋunhiyiny gurrupanawuy nhanukiyinguŋ warray, yaka ŋunhiyiny nhuŋuwuy; ŋuriŋiyiny mala nhe dhu ga guŋga'yunna ŋunha ŋunhi wiripuwurrunhan yolŋuny walalany.
1PE 4:11 Wiripuwurrnydja nhuma ŋunhi dhäwu-lakaranhamirra yolŋu walal, nhumany dhu ga lakaraman God-Waŋarrwun dhäwuny', yurr lakaraŋuny yakan ŋula nhokiyinguŋuny nhe guyaŋanhawuy. Ga wiripuny nhuma djägamirr walal ŋurukun ŋunhi rerrimirriwnha yolŋuw walalaŋ ga gänaŋuwuywun yolŋu'-yulŋuw, djägan nhuma dhu ga ga guŋga'yunna walalany nhanukala God-Waŋarrwala yan ganydjarryuny. Yo, ga ŋula nhäny mala bawalamirrnydja nhe ga djäma, djämany gi ŋamathaŋ yan, märr dhu yolŋuny walal wokthun muka ga märr-ŋal'yundja nhanŋun God-Waŋarrwun, nhanukalaŋawurra Djesu-Christkalaŋawurra, bili ŋayipin ŋunhi waŋganynha mirithirrnydja latjuny' dhika, djeŋarra'mirrnydja ga ganydjarr-ḏumurrnydja. Ga nhinany ŋayi dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan wiyinŋumirra. Yo! Yuwalk dhuwandja.
1PE 4:12 Yo, ḻundu walal ŋarraku, yaka walal ganyim'thurrnydja ga ŋoy-gärriny ga barrariny, bili dhuwaliyiny nhakun nhe ga marrtjiny birrka'yunamirriwurrnydja romgurr balanya nhakun nhe ga gurthakurra marrtji.
1PE 4:13 Ŋuli nhe dhu marrtji ŋunhi burakirrnydja ga ŋayaŋu-miḏikirrnydja, nheny yänan biyakun nhininy gi märr-yiŋgathin, goŋmirriyin gi manapul, bili nheny ga ŋunhi märram ŋayaŋu-wutthunamirrnydja rom, rrambaŋin nhuman Djesu-Christthun, märr nheny dhu ŋunhi mirithin yan märr-yiŋgathiny ga goŋmirriyiny balanyamirriynydja ŋunhi waluy, ŋunhi nhanŋuny dhu manymaktja rom maḻŋ'thurr djeŋarra'mirrnydja.
1PE 4:14 Ŋuli nhunany dhu ŋunhi ŋula yolthuny yolŋuy yätjkurr-lakaramany bili nheny dhuwal Djesu-Christku malthunamirr, nheny yänan galŋa-djulŋithin, bili ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhi God-Waŋarrwuny djeŋarra'mirrnydja Birrimbirr ga nhinan nhokala.
1PE 4:15 Yo, nhumany dhu ŋunhi gärri warray ŋayaŋu-miḏikinyamirrililnydja romlil. Yurr yuwalkkuman yan nhuma dhu ga ŋunhi djägany nhumalaŋguwuy nhuma, märr nhuma dhu yaka ŋunhiyi märram ŋayaŋu-yätjinyamirrnydja rom ŋunhiŋuwuynydja nhumalaŋgiyingalaŋawuynydja yätjkurruyanhawuynydja djämapuy mala, balanya nhakun dhuwal mala gam', moṉuŋu, manaŋa, rom-bakmaranhamirr, nhä mak djäl-ŋupanamirr.
1PE 4:16 Yurr nheny yakan gori ŋunhi nhe ga marrtji ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurrnydja romgurr, bili nheny dhuwal Garraywalaŋumirra yolŋu, yänan biyakun gi wokthurrnydja God-Waŋarrwun. Yo, waluny dhuwal bilin bunanan bilin ŋayi marrtji dhuwal God-Waŋarryuny ŋurruyirr'yunna mala-djarr'yunna yolŋunhany walalany. Ŋurruŋuny ŋathil ŋayi dhu marrtji God-Waŋarryuny ŋunhi mala-djarr'yurrnydja limurruny, nhanŋuwuy ŋayi yolŋuny walalany. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryu ŋurruŋuny mala-djarr'yurr nhanŋuwuynydja ŋayi yolŋuny walalany, ga nhalayakkun boŋguŋ ŋunhi maḻŋ'thurr ŋurikiwurruŋguny ŋunhi dhuwurr-yätjmirriwnydja yolŋu walalaŋ ŋunhi walal ŋuli gi yakan dhäruk nhanŋu märraŋ God-Waŋarrwu. Ŋunha ŋäthiliŋuynydja ga djorra' lakaram bitjan, “Yo, gumurr-ḏäl dhuwal dhuwurr-ŋamakuliwny'tja yolŋuw walalaŋ gulŋiyinyaraw ŋunhawalnydja ŋunhi walŋamirrililnydja wäŋalil. Ga nhaltjanna dhu ŋunhi maḻŋ'thun ŋurikiwurruŋguny dhuwurr-yätjkurrumirriwnydja, ŋunhi walal ŋuli ga ŋuyulkthirr God-Waŋarrwu, ga bitjan bili walal ŋuli ga djäma yätjkurra yan?”
1PE 4:19 Yo, ŋuli nhuŋu dhu ŋunhi ŋayaŋu-wutthunamirrnydja rom maḻŋ'thun, ŋuliwitjandja ŋunhi nhe ŋuli ga marrtji God-Waŋarrwal yan ŋayaŋuynydja, yakan buluny barrkuthi ga roŋiyiny balayiny bilyurr; biyakun gi mukthurra marrtjiny manymakkuŋun, märr-nhirrpanmirra marrtji nhanukiyingala yan God-Waŋarrwala, ŋurikalyin ŋunhi ŋayi bokmar nhuna. Yuwalk muka ŋayi dhu ŋunhi djägany marrtji nhuŋu, ŋunhi nhaltjarr ŋayi ŋäthil wäwun'kuŋal.
1PE 5:1 Yo, dhuwandja dhäruk nhumalaŋgun ŋurikiwurruŋgun ŋunhi nhuma waṉa-nhirrpanawuy djägamirr mala Godkalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ. Ga ŋarrany dhuwal balanyayi bili djägamirryi, rrambaŋi nhakun limurr. Ŋarrapiny dhuwal maŋutji-marŋgi nhanŋuny Djesu-Christkuny ŋunhi ŋayi burakin, ga biyakiyi bili ŋarrany dhu gi ŋunhi nhini waŋgany-manapulyi galki nhanukal, ŋunhalnydja ŋunhi latju'ŋurnydja wäŋaŋur djeŋarra'ŋurnydja, ŋunhi dhu yalalaŋumirriy maḻŋ'thurr yuwalknha yan.
1PE 5:2 Nhuma buku-djulŋimirr, nhuma dhu ga djäga ŋurikiwurruŋguny ŋunhi yolŋuw walalaŋ ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu nhirrpar walalany nhumalaŋgal djägalil. Yurr djägany marrtji walalaŋ gurrum'thurr yan bala, biyak nhakun ŋuli ga ŋunhi wäyin-djägamirr yolŋu djäga bimbiw malaŋuw nhanukiyingalaŋaw ŋayi. Ga djäl-ŋamathi walalaŋ gi djägany, ŋuyulkthinyamiriw ŋula nhämiriw. Yaka yan gi djäma rrupiyawnydja waŋganyguny ga bilin. Djäman gi yan biyakun wawun.
1PE 5:3 Yakan gi buŋgawa-lakaranhamirrnydja nhunapinyany nhe ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu walalany gurrupar nhokal djägalil. Ŋany nhininy gi manymakkuŋun yan, märr walalnydja dhu marrtji ŋunhi bitjandhi bili malthundhi wanaŋgum nhuna goyurrnydja.
1PE 5:4 Ga ŋunhi ŋayi dhu ŋurruŋuny Warrakan'-djägamirrnydja gumurr-roŋiyiny, bala ŋayi dhu nhuŋu gurrupula buku-roŋanmaraŋun ŋunhiŋuwuyyiny djämapuynydja nhokalaŋuwuy ŋunhin ŋunhi ḻiyapuynha girri' ŋunhi djeŋarra'mirra ŋunhi dhu bäyŋun räwakthi ga buwayakthi.
1PE 5:5 Nhumany ŋunhi yuḏayuḏany ḏirramuwurr, yakan nhuma dhu ga ŋunhi yindi-lakaranhamirrnydja walal; yan biyak walal gi nyilŋ'maranhamirr, ga marŋgithi manapul marrtji bala ŋurikiwurruŋgal yolŋuwal walalaŋgal ŋunhi waṉa-nhirrpanawuywal djägamirriwal mala ŋunhi walal God-Waŋarrwu yuwalk marŋgi. Ga bukmak nhuma dhuwal ŋunhi Garraywalaŋumirr yolŋu walal, biyakiyi bili walal gi nyilŋ'maranhamirryi nhumalanhawuynha nhuma, bala-räli'yunmirr yuwalkkuŋ yan, bili ŋunha ŋäthiliŋuynydja ga djorray' lakaram bitjanna gam', “God-Waŋarrnydja ŋuli ŋapa-gurrupanmirra ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ga ḻanydjatmaranhamirrnydja ga mel-wuyundja ŋayi ŋuli ŋurikin yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ga nyilŋ'maranhamirra ŋanyapinya ŋayi.”
1PE 5:6 Gatjuy nyilŋ'maranhamirra nhunapinya nhe nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja ganydjarrmirriŋurnydja dhunukuŋur, märr ŋayiny dhu nhuna ŋunhi nhirrpan balan yänan garrwarlila ŋuruŋiyin ŋunhi nhanukiyingala ŋayi yan waluynydja.
1PE 5:7 Yakan gi warwuyurr ŋula nhakuny malaŋuw, yänan gurrupula warwuny nhuŋuwuy nhe nhanukala God-Waŋarrwala goŋlil, bili ŋayi warray nhuŋuny ŋuli ga djäga yuwalkkumany.
1PE 5:8 Biyakun yanan bira'yurra gi ga raypirri'yunmirra nhumalanhawuynha nhuma, bili ŋunhiyiny miriŋuny nhumalaŋ mokuynydja dhiyaŋuny bala marrtjin ga, nhäman marrtji mala-djarr'yunna nhumalany, ŋayi dhu djaw'yunna nhumalany. Bitjanna ŋayi ŋuli ga ŋunhi marrtjiny djuḏapthundja gayulnha, nhakun ŋunhi wärraŋ maḏakarritj yäku läyin ŋuli ga ḻarrum warrakan'ku ḻukanharaw.
1PE 5:9 Marŋgi muka nhuma, ŋunhi bukmak Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal dhuwal buku-ḻiw'maram ga nhina wäŋaŋur mala, walalnydja ga bitjandhi bili yan marrtji gumurr-ḏälkurr ga ŋayaŋu-miḏikinyamirriwurr romgurr nhakun yan nhuma.
1PE 5:10 Yurr yaka nhumany dhu ga ŋunhi bitjandhi ŋayaŋu-miḏikirr wiyin-märramany, bili God-Waŋarrnydja ŋunha mel-wuyunamirr warray. Ŋayi ŋunhi nhumalany yäku-lakaraŋal, bala ŋayi nhirrparnydja nhumalany waŋgany-manaparnydja nhanukala Djesu-Christkala, märr nhuma dhu ga nhinany ŋunhaliyiny rrambaŋin nhanukala djeŋarra'mirriŋura romŋurnydja manymakŋura, bitjanna bili yan wiyinŋumirra. Yo, dhäŋur dhipuŋurnydja gay'yi ŋunhi nhuma marrtji dhiyaŋ bala gurririny yan ŋayaŋu-miḏikirr, God-Waŋarryu dhu ŋayipiny nhumalany manymakkuman ŋula nhämiriwyaman; ga rur'marany ŋayi dhu nhuna ŋunhi ga nhirrpandja ḏälkuman, märr nhe dhu ga bitjanna bili marrtjiny ḏälnha yan nhanukala ganydjarryuny.
1PE 5:11 Yo, God-Waŋarrnydja dhuwal mirithirr warray ganydjarr-ḏumurr ga ŋutu' ḏäl, ŋayipin dhu ŋunhi ŋurruŋuny bitjanna bili yan wiyinŋumirra. Yo, yuwalk muka.
1PE 5:12 Dhiyaŋ ŋunhi dhuwurr-dhunupay malthunamirriy Djälatjthu ŋarrany ga dhuwal guŋga'yundja wukirriny dhuwaliyi dhäruktja mala dhipal djorra'lilnydja, yurr gurriri dhuwal dhäruktja, yaka wiyindja. Ga djuy'yundja ŋarra ga dhuwal djorrany' dhipaliyin nhumalaŋgun ŋayaŋu-marrparaŋgunharawnydja, bili ŋarrany nhumalaŋ djäl nhuma dhu marŋgithirra God-Waŋarrwuny ŋunhi ŋayiny mel-wuyunamirr warray ga yuwalk yan ŋayi djäga-manymakmirrnydja nhumalaŋ. Dhärriny gi dharraḏan biyakun bili yan God-Waŋarrwala märr-ŋamathinyamirriŋura djägaŋurnydja.
1PE 5:13 Ŋuriŋiwurruy Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal ŋunhi walal ga nhina ŋunha Bapilun* wäŋaŋur, ŋayipi ŋunhi God-Waŋarryu märraŋalnydja walalany, bitjarr nhakun ŋayi nhumalany märraŋal. Ga walalnydja ga dhuwal djuy'yundhi walalaŋguwuynydja märr-ŋamathinyawuy nhumalaŋguny Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ ŋunhi nhuma ga nhina dhuwaliyi barrkuwatjŋur wäŋaŋur. Ga balanyayi bili Mäkthuny nhumalaŋ djuy'yurryi märr-ŋamathinyawuy, ga ŋayiny dhuwaliyiny yolŋu balanyan nhakun ŋarrakuny ŋayi ŋunhi gäthu'mirriŋun.
1PE 5:14 Ga ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal waŋgany-manapanmirrnydja, dhangi'yunmirra walal marrtji ga goŋ-djalk-djalkthunmirra bala-räli'yunmirra yan, milkunhamirra nhumalaŋguwuy nhuma märr-ŋamathinyawuynha. Ŋarrany ga dhuwal ŋäŋ'thunna God-Waŋarrnhany, märr nhumany dhu ga ŋunhi bukmaknha yan Djesu-Christkuny yolŋu walal nhinany mägayaŋura romŋurnydja nhanukala God-Waŋarrwala. Ga balanya.
2PE 1:1 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Betawuŋ, ŋunhi ŋarra dhuwal djämamirr yan yolŋu ga djuy'yunawuynydja Djesu-Christkuŋ.
2PE 1:2 Dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman märr ŋayi dhu God-Waŋarrnydja maŋutji-wuyunna nhumalaŋ, ga nhina nhuma dhu ga ŋunhiliyin ŋunhi yuwalkŋura yan mägayaŋura romŋurnydja. Ga wiripuny nhuma dhu ga marŋgithirr bulun ga bulun dhika nhanukalaŋuwuynydja Garraywalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuynydja limurruŋgalaŋuwuy.
2PE 1:3 God-Waŋarryuny limurruny ŋunhi bilin gurrupara ŋuliwitjarryin ŋunhi nhanukiyingalaŋuwurra ŋayi romgurrnydja ganydjarrmirriwurra ŋunhiyiny nhä malany bukmak manymaktja dhiyakuny bala walŋaw nhinanharaw yuwalkkunharawnha yan, märr limurr dhu ga ŋayaŋu-ŋamathamany ŋanyapinyan yan God-Waŋarrnhan. Ga balanyamirriy ŋunhi limurr dharaŋarnha ŋanya, bala ŋayi limurruny ŋunhi rälimirriyaŋala nhanukiyingala ŋayi bala limurr ŋuli ga nhakun märraman ŋunhiyiny rom malany nhanukuŋuny ŋunhi latjuny' ga djeŋarra'mirrnydja.
2PE 1:4 Yo, ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny yuwalk yan limurruŋguny gurrupar wäwun'tja ŋunhin mel-wiḏi'mirra mala, märr nhanŋu dhu ŋunhi djiwarr'wuynydja ganda' maḻŋ'thunna limurruŋgala walŋaŋurnydja, ga ŋuriŋiyin limurr dhu ga ŋunhi nhinany, märr limurruny dhu ŋunhi yakan dhuwalaŋuwuyyuny munatha'wuyyuny romdhu baku-ŋayatham ga garrwi'yun.
2PE 1:5 Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋayaŋuwnydja nhumany dhu ga ŋunhi mirithirra yan djämany ḏälkumany nhuŋuwuy nhe märr-nhirrpanminyawuynydja. Yo, ŋunhiwiliyiny nhe dhu märr-nhirrpanminyawuylilnydja ŋapalil ŋal'maram ŋamakurrnha rom ga dharaŋanamirrinhan romnha. Ga ŋunhiwiliyiny ŋunhi dharaŋanamirrililnydja romlil bukulil-ŋal'maraŋ
2PE 1:6 ga ŋayaŋu-dharraḏanhan. Ga ŋunhiwiliyiny ŋayaŋu-dharraḏalilnydja bukulil ŋal'maraŋ ŋunhiyin ŋunhi nhe dhu yakan ŋula gandarrŋur märr-djawaryun bala ḏaḏawyunna, ga ŋunhiwiliyiny ŋapalil ŋal'maraŋ ŋunhi nhaltjan nhe dhu ga nhina nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun,
2PE 1:7 ga märrmirriyi muka gi ŋunha wiripuwurruŋguny Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, ga ŋunhiwiliyiny ŋapalil ŋal'maraŋ märr-ŋamathinyawuynha.
2PE 1:8 Ga ŋuli nhe dhu marrtji ŋunhi ŋuthandja bala dhuwalatjandhiny dhukarrkurr dhiyaŋiyiny dhu ga ŋunhi maŋutji-lakaraman ŋunhi ŋuriŋiyiny marŋgi-gurrupanaray nhanukal Garraywalnydja Djesu-Christkalnydja limurruŋgalaŋuwal ŋunhiny nhakun nhuŋu walŋany bilin borummirriyinan ga mayali'mirriyinan.
2PE 1:9 Yurr ŋuli nhe dhu ga yakany bitjandhiyi nhina, ŋunhiyiny nhakun nhe ga yakan barrku-ḏakthun nhäma ŋunhiny nhe bambaynha, bala nhe ŋunhiyiny ḻiya-dhumukthinan ŋunhi nhuŋu dhuwurr-yätjtja rom biliŋuwuynha muka bäy-lakaranhawuynha.
2PE 1:10 Yo, ḻundu walal! Gatjuy djämany walal gi mirithin yan, märr dhu ŋuriŋiyiny ŋunhi djämay mala milkuman ŋunhi ŋayiny God-Waŋarryuny nhuna yuwalknha yan djarr'yurrnydja. Ga ŋuli nhe dhu marrtji ŋunhi bitjandhiny bala djäma, nhunanhany dhu ŋunhi bäyŋun ŋula nhaliynydja galkirrinyamaram.
2PE 1:11 Bala ŋayi dhu ŋunhi Garraynydja limurruŋ walŋakunhamirrnydja Djesu-Christtja gumurr-ŋamathin nhuŋuny mirithin yan dhika ŋunhi nheny dhu boŋguŋ ŋayaŋuny mäwilimirriyin dhika ŋunhalnydja ŋunhi nhanukalnydja wäŋaŋur, ŋunhi ga ŋunhayi dhärra bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
2PE 1:12 Ga dhiyaŋuny bala nhe ga dhuwaliyi baṯ-bitjanna yan nhakun ŋayatham ŋunhiyiny ŋunhi yuwalknhany ŋunhi nhe bili märraŋal ŋäthil. Yurr ŋarrany dhu dhuwal nhuna buluyi guyaŋanhamirriyam dhiyakiyiny malaŋuw.
2PE 1:13 Ga bitjanna ŋarra ga dhuwal guyaŋany gam', ŋarra dhu gi biyak bili yan guyaŋanhamirriyaŋ nhumalany, ga bäy ŋarra dhu ganarrthul dhuwal rumbal ŋarrakuwuy ŋarra.
2PE 1:14 Ga, bili muka ŋayi ŋunhi Garrayyuny Djesu-Christthuny ŋarrakal lakaram dhawaṯmaram ŋunhi galki ŋarrany dhu bäyŋuthirra.
2PE 1:15 Bala ŋarrany dhu ga dhuwal mirithirra nhakun djämany, märr nhumany dhu gi ŋunhi bawalamirriynydja guyaŋin dhuwaliyiny mala, ŋunhi ŋarra dhu ganarrthulnydja nhumalany.
2PE 1:16 Yo, ŋunhi ŋanapurr gan dhäwuny nhumalaŋ lakaraŋal ganydjarrpuynydja nhanukalaŋuwuy Garraywalaŋuwuynydja Djesu-Christkalaŋawuynydja, ga gumurr-roŋiyinyawuynydja nhanukalaŋuwuy, yaka ŋunhiyiny dhäwu mala yolŋuwuŋuny ḻiyapuy djämapuy. Bili ŋanapurrnydja gan ŋunhi nhäŋal warray Djesu-Christnhany ŋanapurruŋgiyingalnydja maŋutjiy, ga nhäŋalyi ŋanapurr gan nhanŋu ŋunhi mäwilimirrnydja ganydjarr.
2PE 1:17 Yo, ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrnydja ŋunhi Ŋutu-Ḏälnydja ŋunhi ŋayi ga nhinany galumanyaŋnha, waŋanany nhanŋu märr-ŋal'yurrnydja bitjarra, “Dhuwaliyin ŋunhi ŋarrakuwuynydja Gäthu'mirriŋu marrkapthunamirrnydja. Ga mirithirra yan ŋarra ga nhanukal dhuwal goŋmirriyirrnydja.”
2PE 1:18 Ga ŋanapurrnydja ŋunhi ŋunhiliyi muka rrambaŋi ŋanapurr Djesu, ŋunhiliyi ŋanapurr gan nhinan dharrpalŋur bukuŋur, ga ŋäkul ŋanapurr gan ŋunhi rirrakaynydja waŋanhawuynydja beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja.
2PE 1:19 Ga ŋunhiyiny dhäruk ŋunhi walal gan God-Waŋarrwal djawarrkmirriy mala lakaraŋal, ŋunhiyiny maḻŋ'thurrnydja yuwalkthinan yan napurruŋgala ŋunhiliyin ŋunhi dhuyuŋura bukuŋurnydja. Ga ŋunhiyiny ŋunhi mäwilimirrnydja dhäruk God-Waŋarrwuny balanyan nhakun baḏayalan' ŋunhi ŋuli ga djarraṯawun'mirriyaman buku-munhan' wäŋany. Gatjuy guyaŋiny gi ŋamathaŋun dhuwandja dhäruk, bili ŋayiny dhuwal balanya nhakun baḏayalan' ŋunhi ŋuli ga garkambarryaman, ga bäy ŋayi dhu djaḏaw'yun, bala ŋayi dhu Baṉumbirrnydja djeŋarra'yirra dhiyaliyiny ŋunhi ŋayaŋuŋurnydja nhokal.
2PE 1:20 Ŋurruŋuny ŋathil nhe dhu marŋgithirr dhiyakuny. Ŋunhi ŋunha ŋäthiliŋuŋurnydja djorra'ŋur dhäruk mala djawarrkthunawuynydja nhe dhu ŋunhi bäyŋun yan mayaliny' bilmaram ŋuriŋiyiny ŋunhi nhokiyingalnydja nhe djälyu.
2PE 1:21 Bili yaka walal gan ŋunhi walalawuynydja nhakun dhäwu-gänhamirriynydja mala dhäwu ŋamaŋamayurr walalaŋgiyingalnydja ḻiyay, ŋany ŋunhiny walalany gan waṉa-gaŋalnydja Dhuyu-Birrimbirryu warray.
2PE 2:1 Be ŋäthilnydja baman'tja nyäḻ'yunayŋu djawarrkmirr mala gan maḻŋ'thurr beŋuryi Yitjuralpuyŋuwala yolŋuwal walalaŋgal malaŋur. Ga bitjandhi bili dhu ŋunhi nyäḻ-marŋgi-gurrupanamirrnydja mala maḻŋ'thurr nhumalaŋgalnydja, ga walalnha dhu ŋunhi baḏuwaḏuyurr yuwalktja mala dhäwu, ga marŋgi-gurrupulnydja walal dhu gi ŋunhi djarrpin' mala dhäwuny beŋurnydja ŋunhi ŋurruŋuŋurnydja dhäwuŋur. Ga nhanŋuny walal dhu gi Garraywuny ŋunhi ŋayi walalany märraŋal dhawaṯmaraŋal walalnydja nhanŋu dhu ŋunhi ŋapa-bilyurra, ga ŋuriŋiyiny romdhu walal dhu ŋunhi bondin yan malany-dhawar'maranhamirr.
2PE 2:2 Ga dharrwan mirithirra dhu ga ŋunhi yolŋuny mala malthun walalaŋguny ŋurikiwurruŋguny nyäḻ'mirriwnha burrpu'mirriwnha romguny. Ga wiripuwurruynydja mala yolŋu'-yulŋuy ŋuli ga ŋunhi nhäman walalaŋgal nyäḻnydja mala rom bala walal ŋuli ga ŋunhi dhä-yarrkthunna waŋany ŋurukuny ŋunhi yuwalkkuny dhäwuw.
2PE 2:3 Yo, mirithirra walal dhu ga ŋunhi wanaŋa-ḏumurruyirrnydja rrupiyawnydja, yan nhakun dhu ga mayali'-gaman baḏuwaḏuyunna, ga waŋany walal dhu ga ŋunhi be yäwuluy'nha dhika rirrakayyuny. Yurr ŋayiny ŋunhi Mala-djarr'yunamirrnydja walalaŋ ŋuli gi yaka warray ŋorri yakurr, ŋayiny ŋuli ga ŋunhi nhäma yan walalany ŋunhi nhaltjan walal ŋuli marrtji djäma.
2PE 2:4 Ŋäthilnydja be God-Waŋarrwal dhäwu-gänhamirriy yolŋuy walal bitjarryi djäma yätjkurr, yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrnydja yakan walalaŋ wuyunna. Yanan ŋayi walalany ŋunhi ŋurrkaŋalnydja balan ŋunhi dhä-gir'yunamirrilila wäŋalilnydja, ga ŋunhiyin walal ga nhinany ŋunhiliyin ŋarŋgaŋurnydja buku-munha'ŋura wäŋaŋurnydja gupa-raki'mirra, galkunna walal ga ŋurikiyin dhä-dhawar'yunamirriwnha waluwnydja, ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryuny walalany mala-djarr'yurra.
2PE 2:5 Ga balanyamirriy ŋunhi Nawamirriynydja waluy, yakan ŋayi ŋunhi God-Waŋarrnydja walalaŋ wuyunna yanan ŋayi ŋunhi dhä-monyguŋala dhuwal wäŋany yirralkany gapuynha bala buwayakkuŋala bukmaknhan yan; ga walŋakuŋalnydja ŋayi ŋunhi ŋanyapinyan yan Nawanhan ga gurruṯumirrinhan mala nhanŋu ga bilin, ŋunhiyinhan ŋunhi ŋayi gan yuwalkkuŋala yan dhäwu lakaraŋal.
2PE 2:6 Ga bitjarryi bili ŋayi dhä-gir'yurr yolŋuny walalany ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal ŋuli ganha nhinanha ŋunhili märrma'ŋur wäŋaŋur yäkuŋur Djudum ga Gumura. Ga buwayakkuŋalnydja ŋayi ŋunhi ŋunhiyiny wäŋany maṉḏany gurthaynha, ga nhäranany ŋayi gan ŋunhi wäŋany ga ḻirrwi-ḏaw'yurr. Ga ŋuriŋiyiny ga ŋunhi mel-lakaram limurruŋgun bawalamirriwnha, ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy mala bitjandja bili yan djäma yätjkurrnydja, ŋunhiyinhany dhu ŋunhi yolŋuny mala bitjandhin buma buwayakkuman yan.
2PE 2:7 Ga balanyamirriynydja waluy ŋayi God-Waŋarryu walŋakuŋal waŋganynhan yan yolŋunhany yäkuny Lutnhan, ŋunhi ŋayipin waŋganynha gan dhuwurr-dhunupany yolŋu nhinan ŋunhiliyiny. Ga nhinanany ŋayi gan ŋunhi Luttja mirithinan dhika ŋayaŋu-miḏikinany bili ŋayi gan ŋunhi nhäŋalnydja balayin dhuwurr-yätjlila romlilnydja djämalil bitjanan bili yan walu-ŋupanan, bala ŋayi gan ŋunhi nhinanany ŋayaŋu-yätjtjinan mirithinan yan dhika ŋuriŋiyiny yätjkurruynydja mala romdhu walalaŋgal.
2PE 2:9 Yo manymak, ŋayiny ŋunha God-Waŋarrnydja marŋgi ŋunhi nhalayak ŋayi dhu dhuwurr-dhunupamirrinhany yolŋuny walalany walŋakuŋ balanyaŋuryi ŋunhi ŋayaŋu-wutthunamirriŋur romŋur mala, ga balanyayi bili ŋayi ŋunhi marŋgi nhaltjan ŋayi dhu ŋunhi dhä-gir'yurr dhuwurr-yätjmirriny yolŋuny walalany dhiyaŋ bala ga yalala ŋunhi Mala-djarr'yunamirriynha Waluy.
2PE 2:10 Yuwalknha yan ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny dhä-gir'yurrnydja mirithin yan ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany rom-baḏuwaḏuyunamirrinhany mala, bili walal ŋuli ga ŋunhi walalawuynha yan guyaŋanhamirrnydja ga malthundja walal ŋuli ga ŋunhi ŋurikiyin bili yan djarrpiw'nha yan romguny walalaŋgiyingalaŋaw milnyaŋ'mirriwnha. Ga bäyŋun walal ŋuli gi ŋunhi märr-barrariny, ŋunhi walal ŋuli waŋa ga yätjkurruyamany ŋurukuwurruŋguny yolŋuw walala ŋunhi walal ga nhina ŋunha djiwarr'ŋur ŋunhi djeŋarra'mirriŋur wäŋaŋur.
2PE 2:11 Yo, ga bäydhi ŋunhi God-Waŋarrwu dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu mala mirithirr nhakun ganydjarr-ḏilkurr, ŋunhi walal ga bulun djuḻkmaram ŋunhiwurrunhany ŋunhi nyäḻ-lakaranhamirrinhany yolŋuny walalany. Yurr bäyŋun ŋula walalnydja ŋuli gi ŋunhi God-Waŋarrwalnydja dhäwu-gänhamirriy yolŋuy mala nyamir'yurrnydja walalany yätjkurr-lakaraŋuny ŋunhiwurrunhany nyäḻmirrinhany balany nhanukalnydja God-Waŋarrwalnydja.
2PE 2:12 Dhuwalawurryiny ŋunhi nyäḻ-marŋgi-gurrupanamirrnydja mala ŋunhi balanyan bili yan nhakun ŋunhi wakinŋun warrakan' mala ŋunhi walal ŋuli ga nhina guyaŋanhamiriwnha, ŋunhi walalany ŋuli gaṯmaram bala yan buman rakunyguman. Ga walalnydja ŋunhiwurryiny ŋunhi nyäḻ-marŋgi-gurrupanamirr mala dhä-warranydjaḻ'nha yolŋu mala ga waŋany walal ŋuli ga ŋunhi bawalan yan. Bala ŋuriŋiyi walalaŋgal nyalmiriynydja ga burrpuynydja romdhu walalany dhu baḏuwaḏuyurra.
2PE 2:13 Ga djämany walal gan ŋunhi yätjkurra ŋayaŋu-wutthunamirra rom, ga ŋunhiyi bili yan yätjkurr mala dhu walalaŋguny buku-roŋiyi. Walalnydja ŋuli ga ŋunhi guyaŋa yanbi dhuwal manymak walal dhu ga nhä mala yätjkurr djäma walupuy. Ŋayiny ŋunhi balanyanyayiny rom yätjkurra yan mirithirra, ga ŋathany walal ŋuli ŋunhi ḻuka mala-manapan nhumalaŋgalnydja, ga waŋanhamirrnydja walal ŋuli ga ŋunhi dhäwuny lakaranhamirr yätjkurra yan mala, märr walal dhu ga djäl manymakkunhamirr, bala walal ŋuli yan ŋayaŋu-wutthunmirra bala goramirriyirra.
2PE 2:14 Ga guyaŋany walal ŋuli ga ŋunhi marramba'yinyarawnha yan. Ga bäyŋun walal ŋuli gi ŋunhi manygarrayiny balanyaŋuryiny mala yätjkurruŋur. Ga bondin yan walal ŋuli ŋunhi gaṯmaramany ŋayaŋu-yalŋgimirrinhany yolŋuny walalany rumbalkuman yan. Ga muḻkurrŋurnydja walalaŋgal ga dhaŋaŋdhirrnydja wanaŋan yan rom. Yo! Bilin muka, yindiŋura walal ŋunhi dhä-gir'ŋur God-Waŋarrwalnydja.
2PE 2:15 Yo, ŋuriŋiwurruynydja nyäḻ'-marŋgi-gurrupanamirriynydja walal bilin gan ganarrthaŋala ŋunhiyiny ŋunhi yuwalktja ga dhunupany dhukarr, ga marrtjiny walal ga dhuwal ŋunha wiripuwurra dhukarrkurrnydja, malthundja ga romguny ŋurikin yolŋuw yäkuw Baylamgalaŋawnha nyalmiriwnha burrpuw'nha romguny ŋunhi ŋayi gan nhinan ŋäthil be baman', gäthu'mirriŋuny ŋayi ŋunhiyi Beyuw. Baylamdja ŋunhi God-Waŋarrwu dhäwu-lakaranhamirr, yurr ŋayi gan ŋunhi djämany djarrpi'kuŋal, rrupiyawnha yan gan wanaŋa-ḏumurruyin.
2PE 2:16 Yurr waŋanany ŋanya ŋunhi Baylamnhany raypirri'yurrnydja balanyaŋurnydja yätjkurruyanhaŋurnydja djämaŋur nhanukiyingalyi yan duŋ'kiynydja, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi nhakun gan yolŋuynha yan gulmaraŋal ŋanya.
2PE 2:17 Yo, walalnydja ŋunhi ŋunhiwurryiny ŋunhi nyäḻ'-lakaranhamirrnydja yolŋu walal balanyan nhakun gapun maŋutjin ŋunhi ŋuli ga dhärra gapumiriwnha baṉḏanynha. Ga wiripuny walal ŋunhi balanya nhakun waŋupini ŋunhi ŋayi ŋuli wataynydja boy'yun bawalamirrilila wäŋalil. Ga bilin ŋayi ŋunha God-Waŋarryuny gänaŋ'maraman wäŋany walalaŋ ŋurikiwurruŋguny ŋunhan yan dhä-gir'yunamirriŋura wäŋaŋurnydja, buku-munhan' ŋunhiyiny wäŋa mirithirra.
2PE 2:18 Ga dhäwuny walal ŋuli ga lakaram yay'yayyunna dhika, bili walal ŋuli ga ŋunhi ŋunhiwurryiny ḻanydjatmaranhamirra, be nhina garramatkunhamirra. Ga rumbalkuman yan walal ŋuli ŋunhi baḏuwaḏuyundja butjulam ŋunhi ŋayaŋu-yalŋgimirrinhany yolŋuny walalany ŋunhi walal dhiyaŋ muka bili gänaŋ'maranhamirrnydja walalanhawuynha walal beŋurnydja ŋunhi djarrpi'ŋurnydja romŋur.
2PE 2:19 Ga dhawu'-nhirrpandja walal ŋuli ga yolŋunhany walalany baḻanydjarratjarrawnha nhinanharawnydja manymakkunharawnha, yurr walalawuynydja ŋunhi ŋunhiwurryiny garrpinawuynha walalaŋgiyingalaŋawuŋuny yätjkurruwuŋ ŋunhi walalany ŋuli ga gäma ŋula wanhawala, dhiŋganhamirrilila romlil. Ŋunhi ŋayi dhu ŋula yol yolŋu yakany yaka'yun ŋula nhakuny yätjkurruw, ŋunhiny ŋayi balanyayiny yolŋu nhakun garrpinawuynha yätjkurruwuŋun romguŋ, bili ŋunhiyiny nhakun yätjkurrnydja rom buŋgawan nhanŋu.
2PE 2:20 Ga ŋunhi ŋuli yolŋu yuwalkkumany nhakun marŋgithirr Djesu-Christkuny ŋunhi ŋayi limurruŋ Garray ga Walŋakunhamirr, bala walal ŋuli gananna ŋunhiyiny ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja munatha'wuynydja rom yätjkurrnydja malany. Ga ŋuli ŋayi dhu ŋunhiyi yolŋu dhäŋur beŋurnydja ŋunhi Garraywalnydja marŋgithinyaŋur buluyi nhakun bilyun balayi roŋiyirryi yätjkurrulil. Ga nhinany ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋunhiyiny yolŋu yätjkurra yan mirithirra djuḻkmaraman ga ŋunhiyiny walŋa ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan ŋäthil nhinan Garraywalaŋumiriw yan.
2PE 2:21 Manymaktja nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw ŋayi balaŋ yakan yan marŋgithinya romgu dhunupawnydja, dhuŋan yan ŋayi balaŋ ganha nhinanha bili walal ŋunhi ḏiltjin-gurrupar ŋurikiyiny ŋunhi dharrpalwuny dhäwuw.
2PE 2:22 Ŋunhiny walal balanyan nhakun dhäwu ga ŋorra balanya gam', “Wuŋgandja ŋuli marrtji'-marrtji ga balayi ŋayi ŋuli ga gaŋaru ŋanyapinya ŋayi ḻuka roŋanmaramdhi. Ga wiripuny bikipiki, ŋunhi ŋayiny biliŋuwuynha rurrwuyunawuynha ḏarrtjalknha, ga ŋayiny dhu ŋunhi buluyi balayi roŋiyirryi bala ḏur'yunmirra ŋanyapinya ŋayi dhoḻulila.”
2PE 3:1 Yo, marrkapmirr ḻundu walal, ŋäthilnydja ŋarra ŋunhi bili muka wukirri nhumalaŋ, ga dhuwandja ŋarra ga buluyi nhakun wukirri nhumalaŋ, yan ga biŋga'maram guyaŋanhamirriyaman nhumalany ŋurikiyin malaŋuw, märr nhuma dhu ga guyaŋany ŋamathaman, ḏarrtjalkthun yan guyaŋanhawuyyuny. Guyaŋiny walal gi ŋamathaŋun ga yakan meṉguŋuny ŋunhiyiny
2PE 3:2 ŋunhi nhä mala, ŋunhi walal gan God-Waŋarrwal dharrpalyu djawarrkmirriy mala ŋäthil wukirri be bala baman'. Ga biyakiyi bili gi guyaŋiyi yan dhäruk-nhirrpanminyawuynydja Garraynhany limurruŋ Walŋakunhamirrinhany ŋunhi ŋayi gurrupar nhumalaŋ ŋurikiwurruŋgalaŋuwurryi djuy'yunawuywal yolŋuwal walalaŋgal limurruŋgalaŋuwal.
2PE 3:3 Yo marŋgithi walal biyak, bili ŋunha ŋunhi galki dhawar'yunamirriynydja waluy yolŋuynydja walal dhu ga ŋunhi bäyŋun ŋula nhäny mala guyaŋi, ŋany malthurrnydja walal dhu gi ŋunhi walalaŋgiyingalaŋawnha walal djarrpiw'nha djälwuny. Ga warku'yurra walal dhu gi ŋunhi nhumalanhany, biyakun walal dhu gi ŋunhi waŋiny, “Way be muka ŋayi ŋunhi Garrayyuny nhumalaŋgal dhawu'-nhirrpandja nhumalany roŋiyinyaraw räli? Ga bilin ŋunha limurruŋ mala-ŋurrkanhayŋuny mala yolŋu walal marrtjin murrmurryurra. Bukmaknha yan ga dhuwal wäŋany dhärra ŋunhiyi bili yan djambimiriwnha.”
2PE 3:5 Yo, biyakiyin walal dhu gi ŋunhi waŋiny, bili walal dhu ŋunhi maŋutji-nhäŋun moŋuny ga muḻkurrnydja walalaŋ dhu ŋunhi dhumukthin. Bäyŋun walal dhu gi guyaŋi ŋunhi dhuwandja munathany' ga djiwarrny'tja wäŋa baman'tja ŋayipi muka bokmar God-Waŋarryu nhanukiyingal dhärukthuny. Yo, dhuwandja ŋunhi munathany' wäŋa maḻŋ'thurr, dhawaṯthurrnydja marrtjin räli beŋur muka gapuŋur.
2PE 3:6 Ga ŋuriŋiyi bili yan gapuy waŋganydhu ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu buwayakkuŋalnydja dhuwandja munatha'nhany wäŋany be muka ŋäthil yan baman'.
2PE 3:7 Ga dhiyaŋuny bala ŋayi ga dhuwal God-Waŋarryuny ŋayatham yan ŋunhany ŋunhi djiwarr'nhany wäŋany malany ga dhuwal munathany' ga yan bili-i-i ga dhä-dhawar'yunamirriynha waluy, bala ŋayi dhu ŋunhi dhuwandja munatha'nhany wäŋany ga dhuwurr-yätjmirrinhany yolŋuny walalany gurthaynha buwayakkuŋ.
2PE 3:8 Ḻundu walal ŋarraku, guyaŋi ŋathil walal gi dhuwaliyi, ga yaka meṉguŋuny dhuwandja ŋunhi dhäwu gam'. Garraywalnydja dhuwal maŋutjiŋur ŋunhi 1,000-tja dhuŋgarra balanyan bili yan dharaŋanan nhakun waŋganynha yan walu nhanukalnydja. Ga ŋunhi waŋganydja walu balanyayi yan bili nhakun ŋunhi 1,000-nha dhuŋgarra.
2PE 3:9 Garrayyuny ŋuli gi dhuwal yaka yan ŋayathul nhanŋuwuy ŋayi dhawuny' mala wiyin-märraŋuny, ŋunhiny ŋayi ŋuli djäman yan bala ŋunhi nhä ŋayi ŋuli dhawu'-nhirrpan, yaka nhakun ŋunhi wiripuwurruy yolŋu'-yulŋuy ŋanya ŋuli ga guyaŋa ŋurikiyi waluw nhanukalaŋaw gumurr-roŋiyinyaraw. Yo, God-Waŋarrnydja ŋunha ŋayaŋu-galkunamirr, ga yaka ŋayi djäl ŋayi dhu ŋula waŋgany yolŋu dhiŋgam, ŋanydja djälnydja ŋayi limurr dhu bukmaknha yan bilyunna yätjkurruŋurnydja romŋur märr limurr dhu bukmaknha yan walŋathiny.
2PE 3:10 Yo, yuwalk yan dhu ŋunhi Garraywuny walu buni, biyakun nhakun ŋuli ŋunhi manaŋa-ḏumurr yolŋu marrtji gayul djuḏapthun. Yo ŋayiny dhu boŋguŋ ŋunhi dhuwandja garrwarnydja wäŋa djiwarrny'tja winya'yurra yindiynha dhikan rirrakayyuny, ga ŋunhayi ŋunhi garrwarpuynydja nhä malany dhu marrtji nhärin warrpam'nha nyarra'yurra dhu ŋuriŋiyin ŋunhi gurthaynha. Ga dhuwandja ŋunhi munathany' wäŋa ga bukmaktja nhä mala dhu maḻŋ'thurra warraŋulthin.
2PE 3:11 Yo, bukmaknha dhu ŋunhi nhäny mala buwayakthin. Ga nhumany dhu ga yanbi ŋunhi nhinany ŋamakurrnha yan, ḏarrtjalknha ŋula nhämiriwnha, gänaŋ'thunna dhu ga beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja, nhanŋuwuynha yan dhayuŋanmirrnydja ga djämany ga God-Waŋarrwun yan.
2PE 3:12 Nhumany yanbi dhu ga ŋunhi nhinany galkunna dhukarr-nhäman ŋurikiyiny Godkalaŋumirriwnydja waluw, ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryuny mala-djarr'yurra bukmaknhan yan yolŋunhany walalany, ga birrka'yurr gi yan rälimirriyaŋ ŋunhiyiny waluny. Bili balanyamirriynydja ŋunhi waluy ŋayiny dhu boŋguŋ ŋunhi ŋunhany garrwarnhany wäŋany djiwarr'nhany buwayakkuŋun gurthaynha, ga bukmaktja dhu ŋunhi nhäny mala gorrmur'yin nyarra'yurra.
2PE 3:13 Yurr ŋayiny ŋunha God-Waŋarryuny limurruŋ dhawu'-nhirrpar, ŋayi dhu djäma yuṯan djiwarrny'tja ga yuṯan, munathany' wäŋa, bala limurrnydja ga dhuwal Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal gatjpu'yunna, dhukarr-nhäman ga ŋurikiyin yuṯawnha wäŋawnydja, bili ŋunhaliyin dhu ga ŋunhi Godkalaŋumirrnydja yolŋu walal nhininy gi rom-dhunupan yan.
2PE 3:14 Yo, ḻundu walal, dhuwal nhakun nhuma ga djämany galkundja ga yan baḏaktja, märr ŋayi dhu nhuna Garrayyuny boŋguŋ maḻŋ'maraŋuny rom-dhunupanhan ga ŋayaŋu-ḏarrtjalknhan. Nhininy walal gi mägayan yan.
2PE 3:15 Ga yakan meṉguŋuny ŋunhi Garraynydja dhuwal ŋayaŋu-galkunamirr, bili ŋayiny ŋunha djäl ŋayi dhu bukmaknhan yan yolŋunhany walalany walŋakuŋ. Ga balanyayi bili yan ŋayiny ŋunhi limurruŋgal marrkapmirriynydja ḻunduy Bolyuny ŋäthilnydja djuy'yurr djorrany' nhumalaŋ, ga lakaraŋalnydja ŋayi gan ŋunhi ŋunhiyi bili yan dhäruktja dharaŋana, ga wukirriny ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrwala yan djambatjthun guyaŋanharaynydja.
2PE 3:16 Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi waŋanany djorra'kurrnydja nhanukal ŋunhi ŋayi gan wukirriny dhäwuny lakaraŋal, bili wiripuny ŋunhi nhanukuŋ Bolwuŋ wukirripuy mala dhäruk ḏälnha mirithirra dharaŋanaraw. Dharrway gan dhuŋamirriy yolŋuy walal, ŋuriŋiwurruy ŋunhi walal gi yaka dhärri ḏälthi God-Waŋarrwal romŋur, walalnydja gan ŋunhi Bolwuŋuny dhäruk mala wukirripuynydja wiripuŋuyaŋala bilmaraŋal. Ga bitjandhin bili yan walal ŋuli ga ŋunhi wiripuŋuyamdhi wiripuny mala ŋunhany ŋunhi ŋäthiliŋuŋurnydja djorra'ŋur dhäruk mala, bala walal gan ŋunhi baḏuwaḏuyunminan walalanhawuynhan walal.
2PE 3:17 Marrkapmirr ḻundu walal, bili muka nhumalanhany gan ŋunhi ŋäthil yan biŋga'maraŋalnydja. Yaka yan nhumany dhu galkithirr yätjkurrulilnydja romlil, märr ŋayi dhu ŋunhi yätjkurruynydja romdhu nhunanhany yakan galkirrinyamaram.
2PE 3:18 Biyak bili yan marrtji bala ŋuthanmaranhamirr ŋunhiliyi ŋayaŋu-wuyunamirriŋura ga dharaŋanamirriŋura romŋurnydja ŋunhi ŋuli ga dhawaṯthun beŋura ŋunhi limurruŋgalaŋuwala Garraywala ga Walŋakunhamirriwala Djesu-Christkala, ŋunhi ŋayin nhuna ŋuli marrtji guŋga'yundja bala. Yo, wokthurrnydja nhanŋu gi Djesuwnydja dhiyaŋun bala ga biyakun bili ga biyakun bili yan. Yo, yo.
1JO 1:1 Dhuwandja ga ŋarran Djondhun nhumalaŋ wukirri, lakaraman ga ŋanyanhan ŋunhi Walŋamirrinhan Dhäruknhan, ŋunhiyin ŋunhi ŋayi gan nhinan be ŋäthil ŋurruṉaŋgal, balanyamirriy ŋunhi bäyŋu muka yan dhuwandja wäŋany munathany' gan dhärran. Yo, dhuwal ŋarra ga lakaramany ŋanyanhan ŋunhiyin, bili ŋanapurrnydja ŋanya marrtjin ŋäkul muka, ga bulu ŋanapurr ŋanya nhäŋal dhiyaŋ napurruŋgiyingal maŋutjiy, ga bitjarryi bili napurr ŋayathaŋalyi rumbalnydja ŋanya napurruŋgiyingal yan goŋdhuny.
1JO 1:2 Yo, ŋunhiyiny Dhäruk walŋany gan nhinan ŋunhaliyi ŋäthilnydja, bala dhä-gandarrkurrnydja ŋayi yolŋun yänan rumbalnydja maḻŋ'thurr, bala nhakun napurrnydja nhäŋalnha ŋanyanhany ŋunhiyiny yäkuny Djesu-Christnhany. Ga dhiyaŋuny bala ŋanapurr ga dhuwal lakaraman ŋanya nhumalaŋgun, ŋunhiyiny ŋayiny gänan yänan nhanŋuwuynha ŋayi walŋan, waŋganynha yan God-Waŋarrnha, beŋur bili ŋurruyirr'yunaŋur, ga bitjanna bili ŋayi dhu ga nhinany walŋan yan. Ga napurrnydja ga dhuwal lakaram nhumalaŋgun, bili ŋanapurruŋgiyingalnydja ŋayi bilin ŋanyapinya ŋayi milkunhaminan warralkunhaminan.
1JO 1:3 Yurr lakaramany ŋanapurr dhu ga dhuwaliyi bili yan waŋgany dhäwuny' ŋunhi ŋanapurr gan nhä malany nhäŋal ga ŋäkul, märr dhu nhumany bitjandhi bili yan waŋgany-manapandhi ŋanapurruŋgal. Bili limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirrnydja walal waŋganyŋura, galkin yänan God-Waŋarrwala Bäpawala ga Gäthu'mirriŋuwal nhanukalaŋuwal Djesu-Christkala.
1JO 1:4 Ga dhuwanna ŋanapurr ga wukirrin yulŋuny nhumalaŋ, märr limurr dhu ga ŋayaŋuny mirithirra yan dhika goŋmirriyirrnydja.
1JO 1:5 Dhuwaliyiny dhäwu napurr ŋäkul nhanukiyinguŋun yan Gäthu'mirriŋuwuŋun lakaranhawuy, ga ŋunhiyi bili dhäwuny' ŋanapurrnydja dhu ga lakaram nhumalaŋgalnydja bitjanna gam'. Ŋayipiny dhuwal God-Waŋarrnydja baḏayala', ga bäyŋun nhanukal gi ŋula nhäny buku-munhany' ŋorri.
1JO 1:6 Ŋuli balaŋ ŋali ga guyaŋanhamirr ga lakaranhamirr bitjanmirrnydja, “Ŋarrany dhuwal galkipuy warray nhanukalaŋuwuy, linyu warray waŋganyŋur Bäpan God-Waŋarrnha,” ga ŋuli ŋali ga nhina baḏak ŋunhili bili yan buku-munhaŋurnydja romŋur, ŋunhiyiny nyäḻ'yunawuynha lakaranhawuy litjalaŋguŋ, yakan ŋali gi nhini ŋunhili yuwalkŋurnydja romŋur nhanukalnydja.
1JO 1:7 Yurr ŋuli limurr dhu ga nhina baḏayala'mirriŋurnydja romŋur bitjandja nhakun ŋayi ŋuli ga nhina baḏayala'ŋur yan, bala limurrnydja dhu ga ŋunhi waŋganygurra märr-ŋamathinyamirrnydja yan bala-räli'yunmirra, ga ŋayiny dhu marrtji God-Waŋarryuny Bäpaynydja yänan bala rurrwuyunna ḏarrtjalkkuman ŋilimurruny ŋula nhäpuynydja malaŋuwuy yätjkurruwuynydja, ŋuriŋin ŋunhi Djesuwala maŋgu'-waṉḏinyaraynydja, nhanukiyingalaŋuwala ŋayi Gäthu'mirriŋuwal.
1JO 1:8 Ga ŋuli ŋali dhu ga ŋunhi lakaranhamirr bitjanmirrnydja, “Ŋarrany dhuwal ḏarrtjalk yan, yaka dhuwurr-djarrpi' yolŋu,” bitjandja dhu ga, ŋunhiyiny nhakun ŋali dhu ga yänan märr-wanaŋgunhamirra, ga ŋunhiyiny nhakun gi bäyŋu litjalaŋgal yuwalktja ŋunhi ŋayaŋuŋur ŋorri.
1JO 1:9 Ga ŋuli limurr dhu ga ŋunhi dhunupany yan lakaranhamirr bitjanmirrnydja gam', “Ŋarrany dhuwal yolŋu dhuwurr-djarrpi' yan, yaka ŋamakurr,” bitjandja, bala ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny bäy-lakaraman litjalaŋ ŋunhiŋuwuyyiny. Bili ŋayiny ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarryuny bitjanna bili djäman yan ŋunhiyiny nhanŋuwuynydja ŋayi wawun'-nhirrpanawuynydja limurruŋ, dhunupan yan ŋayi ŋuli ŋunhi djäman yan. Bala ŋayi dhu buwayakkuman litjalaŋ yätjkurrnydja dhuwurr, bala ḏarrtjalkkuman litjalany ŋayaŋuny yuṯakuman.
1JO 1:10 Yo, God-Waŋarryuny ŋunhi lakaraŋal bitjarr, “Bukmak ŋunhi yolŋuny walal dhuwurr-yätjin muka.” Ga ŋuli ŋali dhu ga ŋamakurr-lakaranhamirr litjalanhawuynha ŋali bitjanmirr, “Bäyŋu dhuwal ŋarrany djäma ŋula nhä yätjkurr,” ŋunhiyiny mayali' djinawany' ga ŋunha lakaram nhakun ŋalin ga God-Waŋarrnhan nyäḻ'-lakaram, ga ŋali warray gi ŋunhi yuwalktja yakany dhäruk ŋayathul God-Waŋarrnhany litjalaŋgiyingal ŋali ŋayaŋuy.
1JO 2:1 Marrkapmirr walal djamarrkuḻi' ŋarraku, ŋarrany ga dhuwal wukirri dhäruktja nhumalaŋgun, djägamirriyaman ga nhumalanhan, märr nhuma dhu yaka djäma ŋula nhäny yätjkurrnydja. Yurr ŋuli nhe dhu djäma ŋula nhä yätjkurr, bala nheny dhu dhunupan yan bilyunna ŋuriŋiyi bili yan waluynydja bala nhanukal God-Waŋarrwala, dhuwalatjanna bili yan waŋganygurra dhukarrkurrnydja Djesu-Christkalaŋuwurra, bili ŋayipin ŋunhi dhuwurr-ŋamakurrnydja, ga bukumirriyamany ŋayi ga God-Waŋarrnhany Bäpanhany, ŋäŋ'thundja ŋayi ga limurruŋgun, märr dhu ŋayiny God-Waŋarryuny bäy-lakaraman limurruŋguny.
1JO 2:2 Ga yuwalk muka ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny bäy-lakaramany, buwayakkumany dhu warrpam'thundja dhuwurr-yätjkurrnydja limurruŋ, bili Djesun ŋunhi ŋayipin yan burakin limurruŋgalnydja dharapulŋur. Yurr yaka ŋayi dhiŋganha limurruŋgiyingalaŋuwnydja yan yätjkurruw buwayakkunharaw; ŋany yuwalktja ŋayi ŋunhi dhiŋgaŋalnydja walŋakunharawnydja bukmakku yan yolŋuwnydja walalaŋ bawalamirrilil wäŋalil.
1JO 2:3 Yo. Ga ŋuli balaŋ ŋali dhu ga ŋayatham baṯ-bitjan ŋunhiyi dhäruk-gurrupanminyawuynydja yan ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu nhirrpar limurruŋgal, ŋuriŋiyiny ga ŋunhi maŋutji-lakaram ŋunhi limurrnydja yuwalk warray marŋgi nhanŋuny God-Waŋarrwuny.
1JO 2:4 Ga ŋuli balaŋ dhu ga ŋula yol yolŋu yakany märr-ŋamathirr wiripuŋuwnydja yolŋuw, yänan ŋayi dhu ga ŋunhi lakaranhamirrnydja warku'yunmirra bitjanmirrnydja, “Ŋarrany dhuwal marŋgi warray God-Waŋarrwu,” balanyayin ŋayi ŋunhi yolŋu nyäḻ'-lakaranhamirrnydja, nyäḻ'yunmirra ŋanyapinya ŋayi ga ŋunhiyiny yolŋu; bäyŋun nhanukal gi ŋunhi yuwalktja God-Waŋarrnydja nhini ŋayaŋuŋurnydja, bili ŋuyulkthirra ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋurikiyiny romgu ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu nhirrpar.
1JO 2:5 Ga ŋunhi nhakun ŋali ŋuli märramany dhäruk God-Waŋarrnhany, ga yuwalknha ŋali ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja wiripuŋuwnydja yolŋuw, bala ŋali dhu ga yänan dharaŋanmirra, ŋunhiyiny nhakun ŋali ga yuwalknha nhina waŋganyŋura yan God-Waŋarrwalnha märr-ŋamathinyaŋurnydja. Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu lakaranhamirr bitjanmirrnydja gam', “Ŋarrany dhuwal ga nhina ŋayaŋu-manapanawuynha God-Waŋarrwala, ŋanyapinyan yan ŋarra ŋuli ga guyaŋany,” yurr ŋayi dhu ŋunhi yolŋu balanyayiny dhäruk ŋunhi ŋayi ŋuli ga lakaranhamirr bitjanmirryiny, ŋayiny dhu yan yuwalkkuman malthundja goyurrwuny nhanŋuwuynha yan Djesuwnha. Ga dhiyaŋiyin ŋayi dhu ŋunhi milkunhamirrnydja ŋanyapinyany ŋayi yuwalkkuman yan lakaranhamirrnydja.
1JO 2:7 Yo marrkapmirr walal, yaka ŋarra dhu dhuwal yuṯany rom nhirrpan nhumalaŋ, ŋany romdja dhuwali ŋunhi bili yan ŋäthiliŋu, ŋunhiyi bili yan ŋunhi nhuma gan ŋäkul beŋur bili ŋurruyirr'yunaŋur. Bili muka nhuma marŋginy ŋurikiyiny ŋäthiliŋuwnydja romgu.
1JO 2:8 Yurr dhiyaŋuny bala ŋarra nhumalaŋ dhu dhuwal lakaramany ŋunhiyi bili romdja, yurr yuṯakuman. Limurr ŋathil dhu nhäma ŋanyapinya Djesuny, ga nhanukalaŋuwurra bala limurr dhu yurrnha nhäma dhuwaliyiny ŋunhi rom yuwalkkuman yan. Ga bulu limurr dhu nhäma dhuwaliyi romnha ŋunhi ŋayi bilin dhawaṯthurra nhumalaŋgalaŋuwurra. Bili ŋunha ŋunhi munhany winya'yunna marrtji, ga ŋunhiyi yuwalktja djarraṯawun' bilin dhuwanna; bilin nhakun dhuwanna djeŋarra'yaman ŋayi ga dhuwandja munatha'nhany wäŋany.
1JO 2:9 Ŋuli nhe dhu ga waŋa bitjandja gam', “Ŋarrany ga dhuwal nhina baḏayala'ŋur warray,” bitjandja, yurr balanyamirriyyiny bili yan nhe ga ŋunhi nyamir'yundja ŋunhan ŋunhi wiripuŋunhan yolŋuny Garraywalaŋumirriny, yuwalktja nhe ga ŋunhi nhina buku-munha'ŋur yan romŋur.
1JO 2:10 Ga ŋuli nhe ga yuwalkkumany märr-ŋamathirr nhokiyingalaŋaw nhe wäwa'mirriŋuwnydja walalaŋ ga yapa'mirriŋuwnydja mala, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, ga ŋunhiyin nhe ga yuwalktja nhina baḏayala'ŋurnydja, ga bäyŋun nhuna dhu ŋula nhaliynydja buluny ŋurrkam yätjkurrulilnydja.
1JO 2:11 Yurr ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋuyulkthirrnydja ga nyamir'yundja wiripuŋunhany yolŋuny Garraywalaŋumirriny, ŋayiny ga ŋunhiyiny yolŋu nhina baḏak yan ŋunhili bili buku-munha'ŋur yan, ga yakan ŋayi marŋgi wanhawitjan ŋayi ŋuli ga ŋunhi marrtji, bili ŋayi ga ŋunhi marrtjiny buku-munha'wurra yan, ga buku-munhayny'tja ŋuriŋiny ŋanya ŋuli marrtji bambaykuman maŋutjiny.
1JO 2:12 Djamarrkuḻi' ŋarraku nhumany ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja walal, God-Waŋarryuny bilin buwayakkuŋala nhumalaŋguny yätjkurr, bili nhumany gan märr-nhirrpanmin nhanukala Djesu-Christkala, ga dhiyakiyi ŋurruwnydja ŋarra ga dhuwal dhäruktja nhumalaŋ wukirri.
1JO 2:13 Yo, nhuma yolŋu walal ŋunhi nhuma djägamirr mala Godkalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal wukirriny, bili nhumany dhuwal marŋgin Djesu-Christkuny, ŋunhi ŋayiny walŋa beŋur warray bili ŋurruyirr'yunaŋur. Ga bitjandhi bili ŋarra nhumalaŋguny ga yuḏayuḏawnydja wukirriyi, bili nhuma ga dhuwaliyi dhärra ḏälthirrnha yan Garraywala yan gali'ŋur, ga bilin nhakun nhuma djuḻkmaraŋala, ŋunhiyiny yätjkurrunhany birrimbirrnha.
1JO 2:14 Ga balanyayi bili ŋarra nhumalaŋguny ga wukirriyi Garraywalaŋumirriwnydja djamarrkuḻiw' ŋarrakalaŋaw, bili nhuma dhuwali bilin marŋgin God-Waŋarrwuny Bäpawnydja. Yo, ga dhuwal dhäruk nhumalaŋ ŋurikiwurruŋdhi bili djägamirriw yolŋuw walalaŋ, bili nhuma ŋurikiyiny Garraywuny bilin marŋgin, ŋunhi ŋayiny walŋa warray gan nhinan beŋur bili ŋurruyirr'yunaŋur. Ga balanyayi bili nhumalaŋguny yuḏayuḏawnydja ŋarra ga wukirriyi dhipal djorra'lila, bili nhumapiny ga dhuwaliny dhärra ḏälnha yan Djesu-Christkalnydja, nhanukiyingala ŋuriŋin walŋay, bili ŋayathaman nhuma ga dhuwali baṯ-bitjanna yan God-Waŋarrwuny dhäruk nhumalaŋgiyingalnydja nhuma ŋayaŋuy, ga bilin nhakun nhumapiny djuḻkmaraŋala ŋanyanhany ŋunhiyiny Yätjkurrunhany Birrimbirrnha.
1JO 2:15 Yaka märr-ŋamathi gi ŋurikiny ŋunhi dhuwalaŋuwuywuny munatha'wuywuny romgu, ga yaka gi djälthi ŋula nhakuny malaŋuw munatha'wuywuny. Ŋuli nhe dhu ga märr-ŋamathirr dhuwalaŋuwuywuny yan munatha'wuywuny romgu, ŋunhiyiny nhakun nhe gi yakan yuwalktja märr-ŋamathi God-Waŋarrwuny Bäpawnydja.
1JO 2:16 Bili dhuwalaŋuwuynydja ŋunhi munatha'wuynydja ŋula nhä malany gäna yan, gänaŋ'thunna ga beŋurnydja God-Waŋarrwalnydja Bäpawalnydja ŋula nhäŋur malaŋuŋur. Yakan dhu ga ŋula yolthu yolŋuy ŋayatham ŋula nhä malany rrambaŋiyam munatha'wuynhany ga djiwarr'puynhany. Yo, ŋunhi nhe nhakun ŋuli ga gatjpu'yundja ŋula nhakuny malaŋuw, ga bitjan bili nhe ŋuli ga malthun nhokiyingalawnha nhe yan djälwuny djarrpiw'nha, bala nhe ŋuli ga ŋunhi mel-ŋamathirra ŋula nhäny mala, ga garrwarkunhamirrnydja nhe ŋuli ga ŋunhi nhepin yan ŋuriŋiyin bili malaŋuy ŋunhi nhä nhe ŋuli ga ŋayatham, bala nhe ŋuli ga ŋunhi ŋurruŋu-lakaranhamirra nhunapinya nhe ŋuriŋiyiny malaŋuy, ŋunhiyiny nhakun nhe balanyayiny yolŋu yakan God-Waŋarrwuny Bäpawnydja; ŋunhiyiny nhe dhuwalaŋuwuynha banydjin munatha'wuynha yolŋu, bili dhuwaliyiny ŋunhi rom malany dhuwalaŋuwuy warray banydji munatha'wuy yan.
1JO 2:17 Yaka gi biyak wanaŋa-ḏumurruyiny mirithiny ŋula nhakuny malaŋuw dhuwalaŋuwuywuny munatha'wuywuny, bili munathany' dhu dhuwal wäŋa dhä-dhawar'yurra, rrambaŋin dhu winya'yurr ŋunhi munatha'wuynha ŋula nhä malany ŋunhi ŋuli ga yolŋuy walal buku-mangum. Ga ŋunhiyi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma bitjan bili yan baḏaktja God-Waŋarrwalnydja yan ŋayaŋuy, ŋunhiyin dhu ga yolŋuny nhina bitjandja bili yan walŋa-wiyinŋumirrnydja.
1JO 2:18 Yo, djamarrkuḻi' ŋarraku, dhuwandja dhä-dhawar'yunamirra galkin waluny, galki ŋayi dhu God-Waŋarryuny buwayakkuman dhuwandja munathany' wäŋa, warrpam'nha dhu dhawar'maraman. Ŋäkul muka nhuma gan ŋunhi ŋunhiny yolŋuny yäkuny Djesu-Christku Ŋayan'mirr Miriŋu, ŋunhiyiny yolŋuny ŋunhi ŋayi dhu ŋuyulkthin nhanŋuny Djesu-Christkuny. Bilin nhuma ŋunhi ŋäkulnydja ŋanya, ŋunhi ŋayiny dhu galki bunan, galki ŋayi dhu maḻŋ'thunna, dhawaṯthunna dhu warraŋulthirra. Yurr dhiyaŋuny bala dhuwal dharrwa dhika yolŋuy walal ga djäma dhiyal munatha'ŋurnydja, ŋuriŋi bili yan yätjkurruynydja birrimbirryu, ŋunhi ŋayi ga ŋunhiyi ŋaramurryirr ga nyinyaŋdhun Djesu-Christku. Ga bilin ŋaliny marŋgin ŋunhi waluny dhä-dhawar'yunamirrnydja dhuwanna galkin.
1JO 2:19 Ŋäthilnydja walal gan ŋunhi dhuwalawurrnydja yolŋu walal waŋgany-manapar muka limurruŋgal Garraywalaŋumirriwalnydja, ga dhäŋur beŋuryiny bala walal yan ganarrthaŋala limurruny, bili walal yaka yuwalkkunha waŋgany-manapanminya limurruŋgal. Ŋuli balaŋ walal waŋganydhinyany ŋayaŋu limurruŋgalnydja manapana, walalnydja balaŋ ganha ŋunhi baḏak yan waŋgany-manapanna yan limurruŋgal. Yurr walal bilin nhakun ganarrthaŋala, märr limurrnydja dhu ga nhäma yuwalkkuman yan, bala dhu dharaŋana walalanhany ŋunhi walal gi yaka yuwalktja waŋganydhi limurruŋgalnydja Garraywalaŋumirriwalnydja, ga yaka walal ŋunhi yuwalktja marŋgi Djesu-Christkuny.
1JO 2:20 Yurr bilin nhuma warrpam'nha marŋgin ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny, bili ŋayipi Djesu-Christthuny nhumalany nhakun ŋunhi dhaŋaŋguŋalnydja ŋuriŋi ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny, ga ŋayin ŋuli ga yuwalktja lakaram nhumalaŋ, nhakun marŋgikuman manapan nhumalany.
1JO 2:21 Yo, nhumany marŋgin bilin ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny. Yaka ŋarra gi dhuwal guyaŋi nhumalany biyakuny yanbi nhuma dhuŋamirr. Ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal wukirriny bili nhuma marŋgin ŋunhi dhiyakuny, ŋunhi bäyŋun dhu ga dhawaṯthun nyäḻny'tja dhäruk beŋur yuwalkŋurnydja.
1JO 2:22 Yol ŋayi ŋunhi nyäḻ'-lakaranhamirrnydja? Ŋunhiyi ŋunhi ŋayi ŋuli ga waŋa buku-nhirrpan Djesuny bitjan, “Djesuny dhuwal yolŋu warray yan, yaka ŋayi ŋunhi Maŋutji-dhunupayanhawuynydja, ŋunhi Walŋakunhamirrnydja Djesu-Christtja beŋurnydja ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny djuy'yunawuy.” Ŋunhiyin ŋayi ŋunhi yolŋuny Djesu-Christkuny Ŋayan'mirrnydja Miriŋu, bili ŋayi ŋuli ga ŋunhi ŋapay-ŋurrkam God-Waŋarrnha Bäpany ga Gäthu'mirriŋuny nhanŋu God-Waŋarrwu.
1JO 2:23 Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yolthu yolŋuy bukuy-ŋurrkamany ŋanya Djesunhany, yakany ŋayi dhu ga nhanŋu djälthirr ŋurikiyi Gäthu'mirriŋuwnydja, yuwalktja ŋayi ga ŋunhi ŋuriŋiyiny yolŋuy gumurr-dhar'yundja ŋanyapinyan God-Waŋarrnhan Bäpanhan. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ga yolŋu märr-yuwalkthirrnydja nhanŋu Djesuw, ga lakaramany ŋanya ŋayi ŋuli bitjan, “Yuwalk muka ŋayi ŋunha God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu,” bitjandja, ŋunhiyin yolŋu yuwalktja marŋgi God-Waŋarrwuny Bäpawnydja, ga nhinany ŋayi ŋuli ga waŋganyŋura nhanukala God-Waŋarrwala.
1JO 2:24 Yo, ŋayathulnydja gi baṯ-biyakun ŋunhiyin bili yan dhäruktja ŋunhi nhuma ŋäthil gan ŋäkul. Ŋunhi nhe dhu ga märr-yuwalkthirr ŋurikiny bili yan waŋganyguny dhäwuw, ŋunhiyiny nhakun nhe dhu ga nhina waŋganyŋura yan nhuman Gäthu'mirriŋun, ga bitjandhi bili nhe dhu ga nhinayi galki yan nhanukalnydja Bäpa'mirriŋuwalnydja, waŋganyŋuryi yan nhuma.
1JO 2:25 Ga dhuwaliyin ŋunhi ŋayipiny Djesu-Christthuny limurruny wäwunguŋal, walŋaw-wiyinŋumirriwnha nhinanharaw, limurr dhu ga nhinany walŋan yan.
1JO 2:26 Yo, wukirri ŋarra ga dhuwal dhäruktja nhumalaŋgun Garraywalaŋumirriwnha yolŋuw walalaŋ, yan nhakun ga djägamirriyam lakaram nhumalaŋ, ŋurikiwurruŋgalaŋuwuy ŋunhi nyäḻ-lakaranhamirriwalaŋuwuy mala, märr nhumalany walal dhu yakan buluny mayali'-gäma ga bilmaram wiripuŋulilnydja dhukarrlil.
1JO 2:27 Yurr nhumalaŋguny ŋayi ŋunhi Djesu-Christthuny bilin gurrupara nhanŋuwuynydja ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnha, bala ŋayi ga dhuwalin nhinany nhumalaŋgala ŋayaŋuŋurnydja. Yakan nhakun nhumany dhu ga ŋunhi ḻarrum warrya'yundja yolŋuwnydja ŋula nhakuny nhumalaŋ marŋgi-gurrupanarawnydja, bili ŋayin ga ŋunhi God-Waŋarrwala Birrimbirryu marŋgi-gurrupandja nhumalany bukmakkun ŋula nhakuny malaŋuw, ga lakaramany ŋayi ga ŋunhiyi yuwalknha yan, bäyŋun ŋayi gi ŋunhi nyäḻ'yurrnydja lakaraŋ. Yo, ŋayiny ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny bili muka marŋgi-gurrupar nhumalanhany yuwalkkuŋala yan. Gatjuy nhininy gi ŋunhilin bili yan dhärukŋurnydja, waŋganyŋura yan Garraywala.
1JO 2:28 Yo, djamarrkuḻi' ŋarraku, biyakun gi nhininy galkin yan waŋgany-manapula Djesu-Christkala, märr nhe dhu ga dhärrany gumurrŋurnydja nhanukal ŋayaŋu-mulkan' yan, rum'rumdhunamiriwnha ŋula nhämiriwnha ŋunhi ŋayi dhu bunany. Gatjuy märraŋun ŋanya dhäruktja, märr nhe dhu yakan buluny dhuḏi-yarrkyarrkthun, gorany manapan nhanŋu ŋunhi ŋayi dhu roŋiyiny.
1JO 2:29 Bili muka nhe marŋgi nhanŋu Djesu-Christkuny, ŋunhi ŋayiny rom-dhunupa warray. Ga ŋuli nhe dhu ŋula yolnha yolŋuny nhäma dhunupalilnydja yan djämalil, bala nhe dhu ŋunhi gakalny'tja nhanŋu nhäma dharaŋana, ŋunhiyin ŋunhi yolŋu biliŋuwuynydja yuṯathinyawuynydja ŋuriŋiyiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja walŋay.
1JO 3:1 Guyaŋi ŋathil walal, bala marŋgithin nhäthinya ŋunhi God-Waŋarrwuny Bäpawnydja märr-ŋamathinyawuy. Mirithirr yan ŋayi ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirrnydja limurruŋguny, bala ŋayi ŋuli ga yäku-lakaramany limurruny bitjanna “Djamarrkuḻi' God-Waŋarrwu.” Ga yuwalk muka limurrnydja dhuwal God-Waŋarrwuny djamarrkuḻi'. Ŋunhiyi munatha'wuynha yolŋu walal limurruŋ yakany marŋgi, bili God-Waŋarrwuny walal ŋunhi bäyŋuyi yan marŋgi.
1JO 3:2 Marrkapmirr walal, dhiyaŋuny bala limurr dhuwal nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun djamarrkuḻiny', yurr ŋayipiny God-Waŋarryuny yaka muka yan mel-gurrupana limurruŋgal nhäthinyan ŋunhi limurr dhu yalalaŋumirriy. Yurr dhiyak yan limurr dhuwal waŋganygu marŋginy gam', Ŋunhi ŋayi dhu Djesuny buni rumbalnydja, limurrnydja dhu ŋunhi balanyan bili yan nhakun ŋayin, bili limurr dhu ŋanya ŋunhi nhäŋun, ŋunhi ŋayiny gäna warray dhika, ḏarrtjalk yan.
1JO 3:3 Ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ga nhina dhiyal galkun yan baḏak, gatjpu'yun ŋayi ga ŋuriki bili yan waluwnydja ŋunhi limurr dhu nhäŋun ŋanya Djesuny, ŋayiny ŋathil dhu ŋunhiyiny yolŋu ḏaḏawmaranhamirr ŋanyapinya ŋayi yätjkurruŋurnydja, märr ŋayi dhu ga nhinany ḏarrtjalknha yan ŋula nhämiriwnha, bitjanna nhakun ŋunhi ŋayipin Djesun.
1JO 3:4 Yo. Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ga yolŋuy djäma yätjkurrnydja yan, ŋunhiyin ŋunhi yolŋu rom-bakmaranhamirrnydja, bili bakmaramany ŋayi ŋuli ga ŋunhi God-Waŋarrwun romdja.
1JO 3:5 Marŋgi muka nhuma nhanŋu Djesuwnydja, ŋunhi ŋayiny maḻŋ'thurr dhiyal yolŋu muka yan rumbal, märr ŋayiny dhu limurruŋguny yolŋuwnydja walalaŋ yätjkurrnydja dhuwurr warrpam'thunna djaw'yundja dhawar'maraman yan. Yurr Djesuny ŋunhi ŋayipiny dhuwurr-yätjmiriw, ḏarrtjalk warray dhika, bäyŋun gi ŋorri nhanukalnydja ŋula nhä yätjkurr.
1JO 3:6 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ga yolŋu nhina waŋgany-manapandja Djesu-Christkalnydja, ŋunhiyiny gi yolŋu bäyŋun djälthi ŋayi dhu ga djäma ŋula nhä yätjkurr wiyindja. Ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga bitjan bili yan djäma yätjkurrnydja, yakan ŋayi ŋuli gi ŋuriŋiyiny yolŋuy nhäŋu dharaŋulnydja Garraynhany Djesunhany nhäthinya ŋayi ŋunhi; bäyŋun ŋayi ŋunhi marŋginy nhanŋu.
1JO 3:7 Yo, djamarrkuḻi' ŋarraku, yaka malthurr ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ga nhina wiripuŋuŋur romŋur; ŋayi balaŋ bäynha nhuna mayali'-gäŋun ŋuriŋin ŋunhi nyäḻ'yun romdhu. Ŋunhi ŋayi ŋuli ga ŋula yolthu yolŋuy djäma ŋamathamany, ŋunhiyin yolŋu ŋayaŋu-dhunupany, balanyany nhakun ŋayipiny Garraynydja Djesuny.
1JO 3:8 Ga ŋunhi ŋayi ŋuli ga yolŋuy djäma yätjkurr bitjandja bili yan, ŋunhiyin yolŋu nhanŋuny ŋurikiyiny ŋunhi buŋgawawnydja Mokuywu, bili ŋayi gan ŋunhi djämany yätjkurrnydja rom beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur yan, ga yan bili ga dhiyaŋun bala baḏaknha dhuwal. Ga dhiyakiyin ŋunhi ŋurruwnydja ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu maḻŋ'thurr yolŋuthinany, märr ŋayi dhu buman buwayakkuman yan warrpam'thunna ŋurikiyiny ŋunhi Mokuywuny djäma malany.
1JO 3:9 Ŋuli nhe yuwalktja God-Waŋarrwuny nhanŋuwuynydja yolŋu, nheny dhu yakan ga djäma bitjandja bili yätjkurrnydja, bili nhanŋuwuynydja God-Waŋarrwuny walŋa dhuwaliyin nhokala ŋayaŋuŋur; yakan nhe dhu ga ŋunhi djäma bitjandja bili ŋunhiyiny yätjkurr, bili nheny dhuwali bilin walŋathinan ga yuṯathinan ŋuriŋin nhanukala God-Waŋarrwala walŋaynydja.
1JO 3:10 Ga dhuwalatjandhin dhukarrkurr nhe dhu ga ŋunhi yolŋunhany walalany nhäma dharaŋandja, yolku ŋayi ŋunhi yolŋu yuwalk, God-Waŋarrwu, mak nhanŋu ŋurikiyi buŋgawaw Mokuywu. Ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋuy djäma yakany ŋamatham, ŋunhiyiny ŋayi yolŋu balanyayiny yakan nhanŋuny God-Waŋarrwuny, ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhiyi yolŋu yakany märr-ŋamathirr wiripuŋuwnydja yolŋuw walalaŋ, ŋunhiyiny nhakun bäyŋuyi yan nhanukal gi ŋayaŋuŋur nhini ŋunhi yuwalktja God-Waŋarrwuny walŋa.
1JO 3:11 Bili muka nhuma gan ŋäkulnydja ŋunhiyi dhäwuny' beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur, ga baḏak dhuwal dhiyaŋ bala nhuma ga ŋämayi yan, dhuwandja ŋunhi dhäwu gam'. Limurr dhu ga märr-ŋamathinyamirrnydja bala-räli'yunmirra yan.
1JO 3:12 Ga limurr Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal dhu ga yaka ŋoy-murryun wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ bitjandja nhakun ŋunhi waŋgany yolŋu gan nhinan ŋäthil, yäkuny ŋayi Gayin.* Ŋayiny ŋunhiyiny Gayindja gan nhinan ŋula yolkal romdhu yätjkurruwal Birrimbirrwal, bala yan ŋayi yukuyuku'mirriŋuwnydja nhanukiyingalaŋaw ŋayi yäkuw Waybulwuny ḻiya-dhumukthinan, ga wutthurrnydja ŋayi ŋanya ŋunhi rakunygun yan murrkay'kuŋala. Bili nhäŋur ŋayi ŋanya ŋunhi ŋurruŋurnydja wutthurr? Bili ŋayiny ŋunhi Gayindja dhuwurr-yätj yolŋu, ga ŋayiny ŋunhi yukuyuku'mirriŋuny nhanŋu dhuwurr-dhunupa warray.
1JO 3:13 Wäwa walal ŋarraku, yaka walal ṉirr'yurrnydja ŋunhi nhumalaŋ ŋuli ga yolŋuny walal ŋoy-murryun, dhuwalaŋuwuynydja ŋunhi munatha'wuynydja yolŋu walal.
1JO 3:14 Yo, limurrnydja dhuwal Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal yaka gi nhini dhiŋganhawuynydja; ŋany walŋan limurruŋ dhuwal birrimbirrnydja, bili limurrnydja ŋunhi bilin ganarrthaŋala ŋunhiny dhiŋganhamirrinhany romnha, bala limurr wapthurra ŋunhawala ŋunhi walŋamirrilila romlilnydja. Ga nhaliy ga limurrunhany yuwalktja maŋutji-lakaram ŋunhi nhakun limurrnydja bilin ganarrthaŋala ŋunhi ŋäthiliŋunhany romnha? Dhuwal ŋunhi yuwalktja dhukarr, ŋuli limurr dhu ga yuwalkkuman yan märr-ŋamathirr wiripuwurruŋguny Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ. Ŋuli ŋali ŋula yol yakany gi märr-ŋamathi, ŋayiny ŋunhiyiny nhakun yolŋu ga nhina baḏak yan ŋunhiliyi bili dhiŋganhamirriŋur romŋur.
1JO 3:15 Ŋunhi ŋayi ga ŋula yol yolŋu ŋoy-murryundja wiripuŋuwnydja yolŋuw, ŋunhiyin ŋuli ga yolŋuny God-Waŋarryuny lakaram murrkay'-wutthunamirrnydja, bili nhanŋu ga djäl waŋa murrkay'wu yan bunharaw; yakan gi ŋula ŋorri God-Waŋarrwuŋuny ŋunhi yuwalktja walŋa ŋurikalyiny yolŋuwal murrkay'-wutthunamirriwalnydja.
1JO 3:16 Ga ŋaliny marŋgin ŋurikiny ŋunhi yuwalkkuny märr-ŋamathinyawuywu, bili ŋaliny bilin nhäŋala Djesuwalaŋuwurra, ŋunhi ŋayi walŋa-gurrupanmin ŋanyapinya ŋayi, bala dhiŋgaŋala ŋayi ŋayipin litjalaŋgalnydja dharapulŋur, märr ŋaliny dhu ga nhina manymakkuman yan ga walŋan. Ga limurr muka dhu ga wiripuny märr-ŋamathirr ŋurikiwurruŋdhiny Garraywalaŋumirriwnydja yolŋu walalaŋ, ga bulu limurr dhu ga walŋa-gurrupanmirrnydja muka walalaŋ bitjandhi bili yan.
1JO 3:17 Ga ŋunhi ŋayi ga ŋula yolthu yolŋuy ŋayathamany ŋula nhäny mala, ga yaka ŋayi gi ŋunhi ŋoy-wuyurrnydja ŋurikiny ŋunhi ŋurruwuykkuny yolŋuw, yan ŋayi dhu ga nhäman ŋanya ganarrthaman maŋutjiynydja ḏälyun, ga yaka ŋayi dhu ga ŋula guŋga'yundja ŋanya ga gurrupan nhanŋu ŋunhi ŋula nhäny mala, nhä muka ŋayi ŋuli ga balanyarayyiny ŋunhi yolŋuy märr-ŋamathinyawuynydja ŋayatham God-Waŋarrwuŋuny? Bäyŋun!
1JO 3:18 Yo, djamarrkuḻi' ŋarraku, biyak märr-ŋamathi gi wiripuŋuwnydja yolŋuw yuwalkkuŋ yan; yaka gi yan dhäruktja waŋi waŋganydja biyakuny, “Ŋarrany ga märr-ŋamathirr warray nhumalaŋguny yolŋuw walalaŋ.” Yaka gi biyakiyiny waŋi waŋganydja dhäruktja yan. Yuwalkkuŋ biyak märr-ŋamathiny gi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ga djäma gi ŋula nhä guŋga'yurr muka walalany.
1JO 3:19 Yo. Dhuwalatjandhin ŋali dhu ŋunhi dharaŋandja ŋunhi nhakun ŋali ga nhina yuwalkŋura ŋunhilin romŋurnydja, bala ŋali dhu ga nhinany yänan ŋoy-yal'yunan, yakan ŋali dhu ga ŋunhi barrarirr nhanŋuny God-Waŋarrwuny.
1JO 3:20 Yo. Ga ŋuli balaŋ limurruŋgiyingal dhu ga ŋayaŋuy yätjkurr-lakaramany limurruny, ŋaliny dhu yakan barrarirr nhanŋuny God-Waŋarrwuny, bili God-Waŋarrnydja ŋunhi bulu warray yindi ŋurikalyiny ŋayaŋuwalnydja, ga marŋgi warray ŋayiny bukmakku.
1JO 3:21 Ga ŋuli ŋali dhu ga ŋunhi yuwalkkuman ŋula märr-ŋamathirr wiripuŋuwnha yolŋuw, bala ŋayiny dhu ŋunhi ŋayaŋuynydja litjalaŋgal yakan yätjkurr-lakaramany limurruny; limurrnydja dhu ga ŋunhi marrtjin yan balany God-Waŋarrwalnydja galkithinyaraw barrarimiriwnha ga rum'rumdhunamiriwnha ŋula nhämiriwnha,
1JO 3:22 bala limurr dhu ŋunhi birrka'yunna ŋäŋ'thunna ŋanya God-Waŋarrnhany, bala ŋayiny dhu yan dhunupan gurrupanna litjalaŋguny. Bala ŋaliny dhu märraman yänan nhanukuŋuny ŋunhi ŋula nhä malany ŋamakurrnydja ŋunhi ŋali dhu ŋäŋ'thundja ŋanya, bili ŋayipiny ga mirithirra galŋa-djulŋithirr litjalaŋ, ŋunhi ŋaliny ga nhina ŋunhiliyin nhanukiyingala yan romŋur.
1JO 3:23 Ga dhäruk-gurrupanminany ŋayi ŋunhi limurruŋ limurr dhu ga märr-yuwalkthirra Gäthu'mirriŋuwnydja nhanukalaŋaw Djesu-Christkuny, ga bitjandhi bili limurrnydja dhu ga ŋunhi märr-ŋamathinyamirryi bala-räli'yunmirryi, bitjan yan bili nhakun ŋunhi ŋayipi Djesu-Christthu rom-nhirrpar limurruŋ.
1JO 3:24 Ga ŋunhi ŋali dhu ga ŋayatham ŋunhiyiny God-Waŋarrwuŋuny dhäruk-gurrupanminyawuy baṯ-bitjandja yan, ŋaliny dhu ga ŋunhi nhina God-Waŋarrwalnha yan, ga ŋayipiny dhu ga God-Waŋarrnydja nhina litjalaŋgala ŋayaŋuŋur. Ga dhuwalatjandhin ŋunhi ŋali dhu dharaŋanmirrnydja ŋunhi ŋayiny ga God-Waŋarrnydja nhina dhuwal warray djinawa' litjalaŋgal ŋayaŋuŋur, dhuwalatjan warray gämurru'kurr ŋunhi ŋayi Dhuyu-Birrimbirrnhany gurrupar litjalaŋgala ŋayaŋulil.
1JO 4:1 Yo, marrkapmirr walal, yaka gi bukmaknhany märr-yuwalkmirriyi ŋunhi walal ŋuli ga lakaranhamirr yanbi walalaŋgal ŋuli gi Dhuyu-Birrimbirr nhini. Birrka'yurr ŋathil ŋurruŋuny, wanha ŋunhi yuwalk God-Waŋarrwuŋ birrimbirr. Bili dharrwan barpuru dhuwal nyäḻnydja djawarrkmirr mala bilin ḻatjuwarr'yunna bawalamirrilila wäŋalilnydja buku-ḻiw'maraman.
1JO 4:2 Yurr dhuwalatjandhin nhuma dhu ga ŋunhi dharaŋandja yolku ŋayi ŋunhi yuwalk birrimbirr, God-Waŋarrwu, ŋany yolku? Ŋuli ŋayi dhu ŋula yol yolŋu waŋa bitjandja gam', “Djesuny ŋunhi Christ, ga maḻŋ'thurrnydja ŋayi ŋunhi yolŋu yan rumbalnydja dhiyal munatha'ŋurnydja,” ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋu bitjandhiny waŋa, ga ŋunhiyin ŋayi yuwalktja nhakun ga waŋa ŋuriŋiny bili yan God-Waŋarrwalnydja Birrimbirryu waŋganydhuny.
1JO 4:3 Ga ŋunhi ŋayi dhu ga yolŋu waŋa wiripuŋuyamany nhanŋu Djesuw, ga ŋunhiyiny ga yolŋu waŋa birrimbirrwal ŋula yolkala wiripuŋuwala, ŋurikala ŋunhi ŋayi ga nyinyaŋdhunna ŋuli Garraywun Djesu-Christkun. Nhumany gan ŋunhi bili muka ŋäkul ŋäthilnydja ŋunhi ŋayi dhu dhiyaliyin yätjkurrnydja birrimbirr buna, Djesu-Christkuny miriŋu. Ga bilin ŋayi nhakun dhuwanna, djäman ga dhiyala munatha'ŋura wäŋaŋurnydja dharrwawala yolŋuwalnydja walalaŋgal.
1JO 4:4 Nhuma djamarrkuḻi' ŋarraku, nhumany dhuwal nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwu malany, ga nhuman ŋunhi djuḻkmaraŋalnydja ŋunhiwurrunhany ŋunhi nyäḻ'yunamirrinhany yolŋuny walalany. Bili nhanŋuwuynydja God-Waŋarrwuny Birrimbirr dhuwaliyin, nhinan ŋayi ga nhumalaŋgala ŋayaŋuŋurnydja, ga ŋayiny bulu warray ganydjarr-ḏumurr, bulu warray djuḻkmaram ga ŋunhiyiny yätjkurrunhany birrimbirrnha, ŋunhi ŋayiny ga nhina ŋurikiwurruŋgalyin munatha'wuywala yolŋuwalnydja walalaŋgal.
1JO 4:5 Yo, ŋunhiwurryiny nyäḻ'-lakaranhamirrnydja yolŋu walal dhuwalaŋuwuy warray munatha'wuy mala, ga dhäwuny' walal ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirrnydja dhuwalaŋuwuynha yan wäŋapuy munatha'wuynha, bala ŋuli ŋunhi munatha'wuynydja yolŋu walal buthuru-bitjunna ŋurikiyin dhäwuw, bala walal ŋuli yan märr-yuwalkthirra walalaŋgalaŋawnha dhäwuwny'tja.
1JO 4:6 Yurr limurrnydja dhuwal nhanŋuwuy yan God-Waŋarrwu yolŋuny walal, ga ŋunhi ŋayi ŋula yol yolŋu marŋginy God-Waŋarrwu, ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu buthuru-bitjundja limurruŋguwuynha yan. Ga ŋunhi ŋayi bäyŋuny God-Waŋarrwu yolŋu, ga ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu yakan buthuru-bitjun limurruŋguny. Ga dhuwalatjandhin ŋunhi, nhumany dhu ŋunhany yolŋuny wiripuŋunhany dharaŋan, yolthu ŋanya dhu ga ŋunhi gäma, yuwalkthu Birrimbirryuny? … ŋany yolthu, nyäḻ'yu birrimbirryu?
1JO 4:7 Yo, marrkapmirr walal, go limurrnydja märr-ŋamathinyamirra dhu ga bala-räli'yunmirra yan, bili dhuwandja märr-ŋamathinyawuy nhanukiyinguŋun yan God-Waŋarrwuŋun gurrupanawuy. Ga ŋunhi nhe ŋuli ga nhakun märr-ŋamathirr wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, ŋunhiyiny nhakun nhe bilin God-Waŋarrwun yothu, marŋgin nhe ŋunhi nhanŋuwuynydja God-Waŋarrwuny.
1JO 4:8 Ga ŋunhi yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli gi bäyŋu märr-ŋamathi wiripuŋuw yolŋuw, ŋayiny ŋunhiyiny yolŋu yakan marŋgi God-Waŋarrwuny, bili ŋayipiny ŋunhi God-Waŋarrnydja märr-ŋamathinyamirr warray.
1JO 4:9 God-Waŋarryuny ŋunhi märr-ŋamathinyawuy nhanŋuwuynydja ŋayi bilin milkuŋala dhuwalatjarra gam'. Ŋunhiyiny märr-ŋamathinyawuy rumbalnha maḻŋ'thurr, yuwalknha ŋayi gan nhinanany dhiyala limurruŋgala munatha'ŋurnydja rumbalnydja yolŋun yan, bili God-Waŋarryuny ŋunhi djuy'yurr nhanŋuwuynydja ŋayi Gäthu'mirriŋuny dhipalnydja munatha'lilnydja, märr limurrnydja dhu walŋathirra ŋuliwitjandhin nhanukalaŋuwurra.
1JO 4:10 Yaka muka yan limurrnydja dhuwal märr-ŋamathinya yuwalkkunhany ŋunhi ŋäthilnydja nhanŋuny God-Waŋarrwuny. Dhuwal ŋunhi yuwalktja märr-ŋamathinyawuy gam'. God-Waŋarrnydja ŋunhi märr-ŋamathin limurruŋguny, bala ŋayi yan gurruparnydja nhanŋuwuynydja ŋayi Gäthu'mirriŋunhany märryu-dhapinyaynha, märr ŋayin ŋunhi dhiŋgaŋal limurruŋgalnydja dharapulŋur, märr dhu nhanukalnydja maŋgu'-waṉḏinyaray limurruŋguny yätjkurr malany buwayakkumany warrpam'thunna.
1JO 4:11 Marrkapmirr walal, balanyayi nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny märr-ŋamathinyawuy limurruŋguny. Go limurrnydja märr-ŋamathinyamirrnydja bala-räli'yunmirra yan bitjanmirryi bili.
1JO 4:12 Yaka ŋunhi ŋula yolthu waŋganydhu yolŋuy God-Waŋarrnhany nhäŋal nhanukiyingalnydja ŋayi maŋutjiy, yurr ŋuli ŋali dhu ga ŋunhi yuwalkkunhamirra märr-ŋamathinyamirr bala-räli'yunmirrnydja yan, ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋanyanhan ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrnydja ga nhina litjalaŋgala ŋayaŋuŋur. Yo, nhinany ŋayi ŋuli ga God-Waŋarrnydja dhuwanna litjalaŋgala ŋayaŋuŋurnydja, bala limurrnydja dhu ga nhina ŋuriŋiyin bili yan God-Waŋarrwala märr-ŋamathinyaraynydja, ŋuriŋiyin ŋunhi ŋayipin waŋganynha ḏarrtjalktja.
1JO 4:13 Ga ŋunhi ŋali dhu ga märr-ŋamathirr wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋuriŋiny bili yan waŋganydhuny yuwalkthuny märr-ŋamathinyaray God-Waŋarrwalnydja yan, ga dhuwalatjandhin ŋali dhu ga ŋunhi yuwalkkumany dharaŋanmirrnydja nhänhamirr ŋunhi ŋaliny ga nhina yuwalknha yan waŋganyŋura God-Waŋarrwala, ga ŋayi ga nhina bitjandhi bili waŋganyŋuryi yan litjalaŋgal. Bili ŋunhiyiny yuwalktja märr-ŋamathinyawuy ŋuli ga dhawaṯthun beŋura yan Birrimbirrwuŋ God-Waŋarrwalaŋuwuŋun, ŋunhi ŋayi ŋanya gurrupar bilin nhakun litjalaŋgala ŋayaŋulilnydja.
1JO 4:14 Ga ŋanapurrnha ŋunhi nhanukala malthunamirriy walal nhäŋalnydja ŋanya ŋunhiyiny God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋuny, ga yuwalk dhuwal ŋanapurr ga nhumalaŋ lakaramany dhuwandja ŋunhi dhäwu gam', God-Waŋarryuny Bäpaynydja ŋunhi Gäthu'mirriŋunhany nhanŋuwuy ŋayi djuy'yurr walŋakunharaw dhiyak wäŋaw, ŋayiny ŋunhi Walŋakunhamirr God-Waŋarrwuŋ yan djuy'yunawuynydja.
1JO 4:15 Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋula yolthu yolŋuy lakaramany ŋanya Djesunhany bitjandja, “Ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrwu Gäthu'mirriŋu,” bitjandja, ŋurikalyin yolŋuwal ŋayi ga ŋunhi yuwalktja God-Waŋarrnydja nhina ŋayaŋuŋur, ga ŋunhiyin ga yolŋu nhina waŋganyŋurnydja nhanukiyingalnydja God-Waŋarrwalnydja Bäpawalnydja.
1JO 4:16 Yo, limurrnydja dhuwal marŋgin ŋunhi ŋayiny God-Waŋarrnydja ga märr-ŋamathirr warray limurruŋguny, bala ŋaliny ga ŋunhi märr-nhirrpanmirra nhanukala märr-ŋamathinyawuylilnydja. Bili God-Waŋarrnydja ŋunhi ŋayipiny märr-ŋamathinyamirr warray, ga ŋuli ŋali dhu ga nhina märr-ŋamathinyamirriŋurnydja yan romŋur, ŋunhiyiny nhakun ŋali ga nhina waŋgany-manapanna nhanukala God-Waŋarrwala, ga God-Waŋarrnydja ga ŋayipiny nhina waŋgany-manapandhi yan litjalaŋgal.
1JO 4:17 Ga ŋuli ŋali ga ŋunhi yuwalkkumany yan märr-ŋamathirr ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, nhanŋuny ga romgu malthun Christkuny, ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan dhiyal nhinan, bala limurrnydja dhu ga ŋunhi yakan warwuyun ŋurukuny ŋunhi mala-djarr'yunamirriwnydja waluw.
1JO 4:18 Ga ŋunhi nhe ŋuli ga nhina märr-ŋamathinyaraynydja yan, yakan nhe dhu gi ŋunhi barrariny ŋula nhakuny, bili ŋuriŋiyin ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathinyaraynha barrarinhany winya'maram. Yo, ŋunhi ŋali ga guyaŋa ŋula yolnha ŋunhi ŋayi litjalany dhu buma dhä-gir'yun, ŋurikiyin yolŋuw ŋali dhu ga ŋunhi barrarirrnydja. Ga ŋunhi nhakun ŋali dhu ga barrarirr nhanŋuny God-Waŋarrwuny, ŋuriŋiyiny ga maŋutji lakaram litjalanhany nhakun ŋali gi ŋunhiyiny yakan yuwalktja nhini ŋunhiliyiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja märr-ŋamathinyaŋur. Bili God-Waŋarryuny dhu dhuwal yaka litjalanhany dhä-gir'yun, ŋuli ŋali dhu ga märr-ŋamathirr yuwalkkumany ŋunha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ.
1JO 4:19 Ga ŋaliny ŋunhi Garraywalaŋumirrnydja yolŋu walal dhu ga märr-ŋamathirryi ŋurukuwurruŋguny ŋunhi wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, bili ŋayi muka ŋunhi God-Waŋarr ŋurruŋuny märr-ŋamathin litjalaŋguny.
1JO 4:20 Yo. Ŋuli nhe dhu ga waŋa bitjandja gam', “Ŋarrany ga märr-ŋamathirr God-Waŋarrwu warray yan,” bitjandja, yurr nhe ŋuli ga balanyamirriyyiny bili yan ŋoy-murryun ŋurukun ŋunhi wiripuŋuwnha yolŋuw Garraywalaŋumirriw, ŋunhiyiny nhe nyäḻ'nha yolŋu, yakan nhe ŋuli gi yuwalktja lakaranhamirr nhunapinya nhe. Bili ŋayipiny ŋunhi God-Waŋarrnydja ga nhina ŋurikalyin yolŋuwal ŋunhi nhe ŋuli ga bukuy-ŋurrkam ŋanya ga ŋuyulkthirr nhanŋu. Ga ŋunhi nhe ŋuli gi yaka märr-ŋamathi ŋurikiyi yolŋuw, ŋunhi nhe ŋuli ga nhäma ŋanya dhiyaŋi maŋutjiy nhokiyingal nhe, ŋunhiyiny nhakun nhe ŋuli gi yakan yuwalktja märr-ŋamathi God-Waŋarrwun, ŋurikin ŋunhi nhe gi yakan ŋanya nhäŋu.
1JO 4:21 Yo. Djesu-Christthu ŋunhi ŋayipi romdja nhirrpar limurruŋguny bitjarrnydja gam', “Ŋunhi nhe ga märr-ŋamathirr nhanŋuwuynydja yan God-Waŋarrwuny, nheny dhu ga bitjandhi bili yan märr-ŋamathirryi ŋunha wiripuwurruŋguny ŋunhi Godkalaŋamirriw yolŋuw walalaŋ.”
1JO 5:1 Ga ŋunhi ŋayi dhu ga ŋula yolthu yolŋuy märr-yuwalkthirr ŋunhi Djesuny dhuwal Maŋutji-dhunupayanhawuy yolŋu, ŋunhiyiny ŋayi yolŋu nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun gäthu'mirriŋu, bili ŋayiny bilin märraŋala ŋunhi yuwalknhany walŋany nhanukiyingala ŋayi ŋayaŋuynydja. Ga ŋunhi nhakun ŋali ŋuli ga märr-ŋamathirr bäpa'mirriŋuw dhuwalaŋuwuywuny munatha'wuywuny litjalaŋgiyingalaŋaw, ga bitjandhiyi bili yan ŋali ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirryi yothuwnydja nhanukalaŋaw.
1JO 5:2 Ga ŋunhi ŋali dhu ga ŋunhi God-Waŋarrwuny Bäpawnydja yan märr-ŋamathirr, ga ŋuli ŋali dhu ŋunhi dhäruktja ŋanya märram, romguny dhu ga malthun nhanŋuwuynydja yan, ga dhuwalatjandhin ŋunhi, ŋaliny dhu ga ŋunhi yuwalkkumany yan märr-ŋamathirr ŋurukuwurruŋguny ŋunhi wiripuwurruŋguny nhanukalaŋaw Bäpawalaŋawnydja djamarrkuḻiw'.
1JO 5:3 Ŋuli ŋali dhu ga yuwalktja märr-ŋamathirr God-Waŋarrwuny Bäpawnydja yan, ŋaliny dhu ga ŋunhi märraman yan nhanukuŋuny raypirri', bala yan djäman nhanŋu. Yo. Nhanŋuny ŋunhi rom yaka warray gumurr-ḏäl litjalaŋguny,
1JO 5:4 bili God-Waŋarrwalnydja djamarrkuḻiy' ŋuli ga dhuwal djuḻkmaram warray dhuwalaŋuwuynhany ŋunhi munatha'wuynhany ŋula nhä malany. Ga nhaliy ŋali ŋuli ŋunhi djuḻkmaramany ŋula nhä malany dhuwalaŋuwuynhany munatha'wuynhany? Dhiyaŋ yan waŋganydhu gämurruyny'tja gam', märr-nhirrpanminyaray limurruŋgiyingal.
1JO 5:5 Yo. Ŋuriŋiyi bili yan, ŋunhi limurr ŋuli märr-yuwalkmirriyirr Garraynha Djesuny, ŋunhi ŋayiny nhanŋuwuy warray yan God-Waŋarrwu Gäthu'mirriŋuny, ga dhiyaŋiyi bili yan waŋganydhu limurr ŋuli ŋunhi djuḻkmaramany munatha'wuynhany ŋula nhä malany.
1JO 5:6 Bili ŋayipiny ŋunhi Djesu-Christtja marrtjin muka räliny dhipal munatha'lilnydja, yurr marrtjinany ŋayi ŋunhi märrmay' gämurruyny'tja, gapuy ga gulaŋdhu. Ga yuwalknha ŋayi ŋunhi ḻiya-ḻupthurrnydja gapuynydja, bala ŋayi God-Waŋarryuny lakaraŋalnydja ŋanya bitjarra, “Dhuwandja gay'yi ŋarrakuwuy yan Gäthu'mirriŋu,” bitjarra. Ga yaka ŋayi ŋunhi gänany ḻiya-ḻupthurr. Dhäŋur beŋuryiny buku-ḻupthunaŋurnydja bala yan nhanŋu dhunupan gulaŋdja waṉḏinan limurruŋguny walŋakunharaw. Yuwalk ŋunhiyiny, bala ŋaliny dhuwal bilin marŋgin, bili ŋuriŋi Dhuyu-Birrimbirryuny ŋuli ga ŋunhi milkumany yuwalknha yan ŋunhany ŋunhi ŋayaŋuŋurnydja litjalaŋgal, ga ŋunhiyi God-Waŋarrwuny Dhuyu-Birrimbirr yuwalk yan, yaka ŋayi ŋuli gi ŋunhi nyäḻ'yurrnydja lakaraŋ.
1JO 5:7 Yo, ga ŋuriŋiwurruyyiny ga ḻurrkun'thuny maŋutji-marŋgimirriynydja lakaramany dhunupan ŋanyanhany Djesunhany, dhiyaŋuwurruynydja ŋunhi gam', Dhuyu-Birrimbirryuny, ga gapuynydja, ga gulaŋdhuny, ga dhiyaŋuwurruyyiny ga ḻurrkun'thuny malay lakaram ŋunhiyin bili yan dharaŋanan waŋganynhan, ŋunhi Djesuny dhuwal Gäthu'mirriŋu God-Waŋarrwu yan.
1JO 5:9 Ŋunhi ŋayi ŋuli ga marŋgiynydja yolŋuy lakaram dhäwuny', ŋaliny ŋuli ga ŋunhi nhanŋu yänan nhakun märr-yuwalkthirra; yurr ŋayiny ŋunhi God-Waŋarrnydja bulu warray yindi, be bala djuḻkmaram ga yolŋunhany. Ŋaliny dhu yänan märraman ŋunhiyiny dhäwu ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarryu ŋayipi lakaraŋal litjalaŋ Djesuwalaŋuwuynydja, dhuwandja ŋunhi dhäwu gam', “Ŋayiny ŋunhi ŋarrakuwuy yan Gäthu'mirriŋu,” bitjarr.
1JO 5:10 Ga ŋunhi nhe ŋuli ga märr-yuwalkthirr Djesuwnydja ŋuriki God-Waŋarrwalaŋawnydja Gäthu'mirriŋuw, nheny dhu yänan marŋgithirra dhuwaliny ŋunhi ŋayaŋuny nhuŋu, ŋunhi ŋayiny yuwalk warray God-Waŋarrwu Gäthu'mirriŋu nhanŋuwuy yan. Ga ŋuli nhe gi yakany märr-yuwalkthi God-Waŋarrwu, ŋunhi nhaltjan ŋayi ga lakaram ŋanya Djesuny, ŋunhiyiny nhakun nhe ga lakaram ŋanyanhan God-Waŋarrnhan yanbi ŋayin nyäḻ'-lakaranhamirrnydja, bili yaka warray nhe gi märr-yuwalkmirriyiny nhanŋu God-Waŋarrwuny, ŋunhi ŋayiny ŋuli ga lakaram yuwalkkum yan warraŋulkuman ŋanyanhany Djesunhany.
1JO 5:11 Bili God-Waŋarryuny ga dhuwal lakaram bitjanna gam', “Bilin ŋarra gurrupara ŋunhi yuwalknhany walŋany nhumalaŋgun, yurr märramany nhuma dhu ŋunhiyi walŋanhany ŋuliwitjanna bili yan Gäthu'mirriŋuwalaŋuwurra ŋarrakalaŋuwurr, waŋganygalaŋuwurra yänan.”
1JO 5:12 Yo, ga ŋuli ga ŋula yolthuny ŋayatham Gäthu'mirriŋunhany, ŋunhiny ŋayi ga ŋayathaman ŋunhi yuwalknhany walŋany, ga ŋuli ŋayi gi bäyŋuny ŋayathul God-Waŋarrwu Gäthu'mirriŋuny, ŋunhi nhanukal gi bäyŋun yan ŋorri ŋunhi yuwalktja walŋa wiyinŋumirrnydja.
1JO 5:13 Dhuwal ŋarra ga wukirrin nhumalaŋ ŋurikiwurruŋgun yolŋuw walalaŋ ŋunhi nhuma bilin märr-yuwalkthinan yäkuwnydja nhanukalaŋaw Godkalaŋawnydja Gäthu'mirriŋuw, märr nhuma dhu marŋgithirra ŋunhi nhumany bilin märraŋala ŋunhi yuwalknhany walŋany, bala nhuma dhu ga nhinany walŋan yänan bitjanna bili.
1JO 5:14 Limurrnydja dhu yakan rum'rumdhun galkithinyaŋurnydja nhanukal, bili ŋayipiny God-Waŋarrnydja dhuwal yuwalk yan dhäruk-waŋgany warray, ga ŋunhi ŋali dhu ŋäŋ'thundja ŋanya ŋula nhakuny nhanukalnydja djälyu, ŋayiny dhu ŋäman yan litjalany.
1JO 5:15 Yo, ŋäŋ'thundja ŋali ŋanya dhu ŋunhi ŋula nhakuny, bala ŋayiny dhu yänan ŋäman. Ga ŋunhi nhakun ŋali bilin marŋginy, ŋunhi ŋaliny dhu dhunupan bala yan märraman ŋunhiyiny ŋunhi ŋali ŋanya dhu ŋula nhaku ŋäŋ'thun.
1JO 5:16 Ŋunhi nhe ŋuli Garraywalaŋumirrinhany yolŋuny nhäma, ŋunhi ŋayi ŋuli djäma ŋula nhä yätjkurrnydja, nheny dhu ŋunhi dhunupan nhanŋu bukumirriyaman ŋurikiyiny yolŋuw dhuwurr-yätjkurruwnydja, märr ŋanya ŋayi dhu God-Waŋarryuny walŋakum muka. Ga ŋunhi ŋayi yolŋu bilin buthuru-gunganhaminan ŋanyapinya ŋayi, bili ŋayi ŋunhi yaka djäl Godkalaŋaw romgu, ŋuriŋiyiny yätjkurruynydja ŋanya ga gäma balan dhiŋganhamirrilila. Nheny dhu yakan bukumirriyam balanyarawyiny yolŋuw. Yakan ŋayiny dhu God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhiyiny yolŋuny walŋakum. Ga wiripuŋuynydja yolŋuy ŋuli ga ŋunhi djäma yätjkurra yan bitjanna bili, yurr ŋayi ŋunhi yakan marŋgi God-Waŋarrwuny. Ga ŋurikiyin yolŋuw nhe dhu bukumirriyamany, märr ŋanya dhu God-Waŋarryuny walŋakuman. Yo, wiripuŋuynydja yätjkurruy ŋuli ga ŋunhi yolŋuny gäma balan bitjanna dhiŋganhamirrilila, ga yakan nheny dhu bukumirriyam ŋurikiyiny yolŋuw.
1JO 5:17 Bukmakthu ga dhuwal yätjkurruynydja ŋula nhaliynydja malaŋuy gänaŋ'maraman barrkukuman limurruny God-Waŋarrwalnydja, yurr God-Waŋarryuny dhu ŋunhi bäy-lakaram ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋathil dhu ŋäma ŋanya rirrakay God-Waŋarrnha, bala gananna ŋayi dhu nhanŋuwuy ŋayi yätjkurrnydja; ŋunhiyin yolŋuny ŋayi dhu God-Waŋarryuny walŋakum, yakan ŋayi dhu buluny gänaŋ'thun God-Waŋarrwalnydja muŋbunumany.
1JO 5:18 Yo, dhiyak yan limurr dhuwal marŋginy gam'. Dhäŋur beŋurnydja ŋunhi, ŋunhi ŋali bilin nhakun walŋathinan ŋuriŋiyin ŋunhi God-Waŋarrwalnha walŋay, bala ŋaliny dhu ga ŋunhi yakan nhakun buluny djäma yätjkurrnydja rom bitjandja bili, bili ŋaliny ŋunhi God-Waŋarrwun yan djamarrkuḻi' nhanŋuwuynha, ga ŋayiny ga God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu djägan limurruŋ, gungaman ŋayi ga litjalany, märr ŋayi dhu ŋuriŋiyiny yätjkurruynydja Mokuyyuny yaka litjalanhany ŋayatham.
1JO 5:19 Yo, bilin ŋaliny dhuwal marŋgin, ŋaliny dhuwal nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun djamarrkuḻi', ga nhina ŋali ga nhanukala goŋŋur, bäydhi ŋunhi dhuwal munathany' wäŋa bukmak yan nhanukal ŋurikalyi yätjkurruwal Mokuywal goŋŋur.
1JO 5:20 Ga bitjarryi bili muka limurrnydja ŋunhi marŋgithindhi nhanŋuny God-Waŋarrwalaŋawnydja Gäthu'mirriŋuw, ŋunhi ŋayi räliny marrtjin dhipalnydja munatha'lilnydja wäŋalil, bala ŋayi ŋunhi maḻŋ'maranhaminany ŋanyapinyany ŋayi yuwalknha yan limurruŋgalnydja, märr limurrnydja marŋgithinan nhanŋu, bala ŋali yänan dharaŋara ŋanya ŋunhi ŋayipi yuwalktja God-Waŋarr. Ga ŋaliny ga dhuwal nhina ŋunhiliyin yuwalkŋura, bili ŋaliny dhuwal bilin waŋgany-manapanminyawuynha nhanukala Gäthu'mirriŋuwala yan, Djesu-Christkala. Yo, ŋayipi ŋunhi yuwalktja gal'ŋu Waŋarr, ga ŋayathamany ŋayi ga limurruŋ walŋany wiyinŋumirra yanan.
1JO 5:21 Djamarrkuḻi' ŋarraku, djägan nhumalaŋguwuy nhuma gi. Yakan gi waŋarrkuŋ dhuwalaŋuwuynhany munatha'wuynhany ŋula nhä malany, ga yaka gi nhirrpul ŋula nhäny mala ŋurruŋuyaŋuny. Ga balanya.
2JO 1:1 Yo, dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ ŋunhi ŋarra waṉa-nhirrpanawuy djägamirr. Ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal wukirriny Godkalaŋumirriwnha yan yolŋuwnydja walalaŋ, ŋunhi nhumany dhuwali balanya nhakun ŋunhi gänaŋ'maranhawuynha miyalk, ga djamarrkuḻin' nhanŋu ŋuriki miyalkkun. Yuwalk yan ŋarra nhumalaŋ ga dhuwal märr-ŋamathirrnydja, yurr yaka yan ŋarrapiny ŋuli gi dhuwal nhumalaŋ märr-ŋamathi; ŋunhiwurrnydja yolŋu walal bukmak yan ŋunhi walal marŋgi yuwalkku, walalnydja ga ŋunhi bitjandhi bili yan märr-ŋamathirryi nhumalaŋ,
2JO 1:2 bili limurrnydja ga dhuwal ŋayathaman ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny yuwalktja rom, ga ŋunhiyiny ŋunhi yuwalktja dhu ga dhärran yan limurruŋgala bitjanna bili yan wiyinŋumirra.
2JO 1:3 Yo. God-Waŋarryu ga nhanukal Gäthu'mirriŋuy Djesu-Christthuny, limurruny ŋuli ga ŋunhi gämany manymakkuman yan maṉḏaŋgiyingala märr-ŋamathinyaraynydja ga mel-wuyunaraynydja, märr limurr dhu ga ŋunhi nhinany mägayan yan. Ga nhinany maṉḏa dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan limurruŋgalnydja ŋayaŋuŋur romdhuny märr-ŋamathinyamirriynha ga yuwalkthun yan.
2JO 1:4 Yo, mirithinan yan ŋarra ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithinany, bili ŋarra ŋäma nhumalany ŋunhi wiripuwurrnydja nhuma ga dhuwali nhina ŋunhiliyin yuwalkŋura romŋur, bitjan yan bili nhakun ŋayi God-Waŋarryu limurruŋ rom nhirrpar.
2JO 1:5 Yo, marrkapmirr ḻundu dhuwandja yaka ŋula yuṯany dhäruk-gurrupanminyawuy rom ŋarra nhumalaŋ gi gurrupul, ŋany ŋäthiliŋu yan dhuwal ŋunhi ŋayipi Garray dhäruk-rulwaŋdhunmin be ŋäthil bitjarr, “Gatjuy märr-ŋamathinyamirrnydja walal gi bala-räli'yunmirra yänan.”
2JO 1:6 Ga dhuwal ŋunhi märr-ŋamathinyawuynydja gam', limurr dhu marrtji ŋunhi malthundja ŋurikin bili yan Garraywalaŋawnha dhäruk-gurrupanminyawuywuny, ŋunhi ŋayi ŋäthil dhäruk-nhirrpanmin limurruŋ. Ga dhuwal ŋunhi romdja nhuma ŋäkul ŋäthilnydja gam', “Yuwalkkuŋun walal gi yan märr-ŋamathinyamirrnydja bala-räli'yunmirrnydja biyakun bili yänan.”
2JO 1:7 Bili dharrwan gan ŋunhi mayali'-gänhamirrnydja yolŋu walal bilin barrkuwatjthinan wäŋalila malaŋulil. Ga dhiyaŋiwurruyyin ŋuli ga ŋunhi mayali'-gänhamirriynha yolŋuy walal yakan dhunupany lakaraŋ Djesu-Christnhany, walalnydja ŋuli ga ŋunhi wiripuŋuyaman lakaramany bitjanna, yanbi dhuwal God-Waŋarrwuny Gäthu'mirriŋu yaka dhawal-guyaŋanha yolŋuwuŋuny guḻunbuy, ga yaka yanbi ŋayi ŋunhi yuwalktja yolŋuny yan rumbal marrtjinya dhipalnydja, bitjandhiyin walalnydja ŋuli ga ŋunhi ŋanya Garraynhany lakaram. Ga ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu bitjandhiny waŋa, ŋunhiyin ŋayi ŋunhi Djesu-Christkuny Ŋayan'mirrnydja Miriŋu.
2JO 1:8 Biyakun djägan nhumalaŋguwuynydja nhuma gi. Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi buthuru-bitjun walalaŋgalaŋawnydja dhärukku ŋurikiwurruŋdhiny mayali'-gänhamirriwnydja yolŋuw walalaŋ, nhumany dhu ŋunhi yakan märram ŋula nhä ŋamakurr God-Waŋarrwuŋuny. Ŋayathulnydja gi baṯ-biyakuny ŋunhin bili yan waŋganynha dhäruktja ŋunhi nhuma gan bili märraŋal ŋäthil ŋanapurruŋgalaŋuwurr djämakurr, märr nhuma dhu märram muka ŋula nhäny mala ŋamakurrnydja ŋunhany ŋunhi God-Waŋarrwuŋuny, ŋunhi ŋayi ga ŋayatham nhumalaŋ.
2JO 1:9 Yo. Ŋuli ŋayi dhu ga ŋunhi yolŋu yakany nhakun nhina ŋunhiliyiny dhäwuŋur ŋunhi ŋayi gan ŋurruŋu marŋgithin Djesu-Christkalaŋuwuy ŋunhiny ŋayi ḏiltji-ḏuwaṯthurra ŋurikiyiny dhäwuw, ga bäyŋun ŋayi gi ŋunhi nhini rrambaŋiny waŋganyŋurnydja God-Waŋarrwalnydja. Ga ŋuli ŋayi dhu ga yolŋu nhina ŋunhiliyiny bili yan Djesu-Christkalnydja dhäwuŋur, ŋayin ga ŋunhi ŋunhiyin yolŋu yuwalktja nhina God-Waŋarrwalnydja manapan, ga Gäthu'mirriŋuwalnydja nhanukalaŋuwal Djesu-Christkalnydja.
2JO 1:10 Ga ŋuli balaŋ ŋayi dhu ŋula yol yolŋu marrtji nhumalaŋgal, bala ŋayi dhu ga ŋunhi marŋgikuman nhumalany, yurr nhanukuŋ dhu ga ŋunhi marŋgikunhawuynydja marrtji djarrpin', yakan nhanŋu gumurr-ŋamathi balanyarawyiny yolŋuw, nhä mak nhuma dhu märram ŋanya balany nhumalaŋgiyingalnydja wäŋalil, bäyŋun yan.
2JO 1:11 Ga ŋuli nhe dhu ŋunhi nhanŋu wäthun ŋayaŋuy gumurr-ŋamathinyaraynydja, ga ŋunhiyiny nhuma märrma'yirra djarrpin' yan maṉḏa; djarrpi'ŋura romŋur nhuma ga nhina.
2JO 1:12 Dharrwa muka mirithirr ŋarra nhumalaŋ balaŋ ganha ŋunhi lakaranhany, yurr yakan ŋarra dhu dhuwal wukirriny dhipalnydja gay'yi djorra'lilnydja. Bili gatjpu'yuna ŋarra ga dhuwal marrtjinyarawnha dhipaliyin nhumalaŋgala, märr limurr dhu ga waŋganyŋura waŋanhamirr dhiyakiyiny malaŋuw, märr limurr dhu yuwalknha yan ŋayaŋu-djulŋithinyamirrnydja bala-räli'yunmirra yan.
2JO 1:13 Ga dhuwal ŋunhi Garraywalaŋumirr mala wäŋa-dhuwalaŋuwuynydja, ŋunhi ŋarra ga nhina dhiyal wäŋaŋur, walalnydja ga dhuwal djuy'yundhi nhumalaŋ märr-ŋamathinyawuy. Ga balanya dhuwal dhäwuny' nhumalaŋ.
3JO 1:1 Dhuwandja djorra' wukirriwuy ŋarrakuŋ ŋunhi ŋarra waṉa-nhirrpanawuy djägamirr. Ga wukirriny ŋarra ga dhuwal nhuŋu marrkapmirr ḻundu Gäyatj. Ga märr-ŋamathirrnydja ŋarra nhuŋu ŋuli ga dhuwal mirithirr yan ŋunhiŋuwuynha ŋunhi nhe ŋuli ga dhuwal yuwalkŋura yan dhärrany.
3JO 1:2 Marrkapmirr ḻundu ŋarraku, dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman nhuŋu, märr ŋayi nhuna dhu ga God-Waŋarryuny gämany manymakkuman yan. Ga djälnydja ŋarra nhuŋu dhuwal, nhe dhu ga nhinany ḏäwalan yan rumbalnydja, bitjan bili yan nhakun ŋayaŋu nhuŋu dhuwal walŋa yan ga nhina.
3JO 1:3 Mirithin yan ŋarra ŋunhi ŋayaŋu-djulŋithinany ŋurikiwurruŋguny ŋunhi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal bunany ŋarraku dhiyalnydja, ga lakaraŋal walal nhuna ŋarrakal, ŋunhi nhe ŋuli ga baṯ-bitjan yan ŋayatham dhuwaliyiny ŋunhi yuwalknhany romnha.
3JO 1:4 Ŋunhi ŋarra ŋuli ga ŋämany ŋarrakuwuy ŋarra djamarrkuḻi'nhany ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany mala ŋunhi walal ŋuli ga marrtjiny yuwalkkurra yan dhukarrkurrnydja, ga ŋuriŋiyiny ŋarrany ŋuli ga ŋunhi mirithirra nhakun märr-ŋamatham; bäyŋun ŋarrany ŋuli ŋunhi biyakiyi ŋula nhaliynydja nhakun wiripuŋuynydja gämurruy' ŋayaŋu-djulŋithinyamaraŋ.
3JO 1:5 Marrkapmirr ḻundu, nheny dhuwal malthunayŋun yolŋu God-Waŋarrwun. Bitjanna bili nheny ŋuli ga ŋunhi guŋga'yunna ŋunha wiripuwurrunhany Garraywalaŋumirriny yolŋuny walalany, bäydhi ŋayi ŋunhi mulkuruny yolŋu, yakany ŋula gurruṯumirr nhuŋu.
3JO 1:6 Yurr walal gan ŋunhi lakaraŋalnydja dhäwuny', napurruŋguny Godkalaŋumirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal nhokiyingalaŋuwuynha yan, nhaltjan nhe ŋuli ga ŋunhi märr-ŋamathirr dhiyaliyi walalaŋ. Buku-djulŋi, bulu walalany guŋga'yurr, ga djuy'yurrnydja walalany ŋayaŋuynydja manymakthun yan märr walal dhu marrtji djämany ŋamathaman yan, God-Waŋarrnhan yan ŋayaŋu-ŋamathamany.
3JO 1:7 Bilin walal ŋunhi ganarrthaŋala dhuwandja walalaŋguwuynydja malany wäŋa yäkuynydja Djesuwalnha, ga lakaraŋalnydja walal marrtjin ŋunhi Garraywalaŋuwuynha wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ, yurr yaka walal marrtjinya ŋunhi gombu'-gombunhany rrupiyany ŋula nhäny mala wiripuwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi Garraywalaŋumiriwnhany mala.
3JO 1:8 Ga limurrnydja dhu ga ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal guŋga'yun muka walalanhany, märr limurr dhu waŋgany-manapanmirra djämawnydja walalaŋgala, yindikunharawnha dhiyakiyiny ŋunhi yuwalkkuny dhäwuw.
3JO 1:9 Bili muka ŋarra ŋunhi wukirriny djorrany' nhumalaŋguny Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ dhipaliyiny ŋäthil muka yan, ga ŋayiny Diyatiripatjthuny yaka warray märranha ŋarranhany dhäruk, bili ŋayi ga djälthirr buŋgawayinyarawnha nhumalaŋ.
3JO 1:10 Ŋunhi ŋarra dhu marrtjiny dhipaliyiny, ŋarrany ŋathil dhu ŋurruŋuny maḻŋ'maram dhawaṯmaram bukmak nhä mala yätjkurr ŋunhi ŋayi gan djäma, bili bitjanna bili ŋayi ŋuli ga ŋunhi rom-nyamir'yunna ga gupa-waŋan ŋanapurrunhany. Ga yaka yan dhuwaliyiny, ŋany ŋayipiny ŋuli ga ŋunhi yakayi yan gumurr-ŋamathi Garraywalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal ŋuli ga guwatjman ŋanapurruny. Ga ŋunhi nhakun ŋuli wiripuwurruy Garraywalaŋumirriy yolŋuy walal ŋäŋ'thun wiripuwurruny yolŋuny walalany guwatjmanaraw balayi walalaŋgal ŋayiny ŋuli ga gulmaraman walalany, bala ga ŋaŋ'ŋaŋ'thunna dhawaṯmaraman.
3JO 1:11 Marrkapmirr ḻundu ŋarraku, yaka gi wanaŋguŋ ŋunhiwurrunhany, ŋunhi walal ŋuli ga djäma yätjkurrnydja yan; ŋany ŋunhiwurruny bili yan gi wanaŋguŋuny ŋunhi walal ŋuli ga djäma ŋamakurrnha yan. Bili ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma manymaknha yan, balanyayin ŋunhi yolŋu nhanŋuwuynydja God-Waŋarrwuny. Ga ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ŋuli ga djäma yätjkurrnydja yan, ŋunhiny ŋayi balanyayiny yolŋu yakan marŋgi God-Waŋarrwuny.
3JO 1:12 Yo, dharrwaynha ŋuli ga dhuwal yolŋuynydja walal manymak-lakaraman Dimitirinhany, ga wiripuny ŋuriŋiyi bili yan yuwalkthun yan dhäwuy ŋunhi ŋayipi nhina ŋuli lakaram. Ga ŋarra muka wiripuny ŋanya ŋuli ga ŋunhi manymak-lakaram, ga bili nhuma marŋgi ŋunhi ŋarra ga dhuwal lakaramany yuwalknha yanan.
3JO 1:13 Dharrwa mirithirr ŋarra balaŋ ganha nhuŋu ŋunhi lakaranhany, yurr yakan ŋarra dhu dhuwal wukirriny dhipalnydja djorra'lilnydja.
3JO 1:14 Bilin ŋarra ga dhuwal gatjpu'yunna marrtjinyarawnha dhipaliyin nhokala, märr ŋali dhu gi waŋanhamirrnydja dhiyaliyin.
3JO 1:15 Biyakun nhininy gi mägayan yan. Bukmakthu yan ŋunhi nhokalnydja ḻundu'mirriŋuy walal nhuŋuny märr-ŋamathinyawuy djuy'yurr. Ga nheny dhu gurrupan märr-ŋamathinyawuy ŋanapurruŋguŋuny waŋga'-waŋganygun ŋanapurruŋgalaŋawnydja ḻundu'mirriŋuw walalaŋ ŋunhi walal ga dhuwaliyi nhina nhokal wäŋaŋur. Ga balanya dhuwal dhäwuny' nhuŋu.
JUD 1:1 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Djotkuŋ, ga djämamirrnydja ŋarra dhuwal nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkun, ga yukuyuku'mirriŋuny ŋarra dhuwal Djayimgu. Ga wukirriny ŋarra ga dhuwal nhumalaŋ ŋurikiwurruŋ ŋunhi ŋayi God-Waŋarr wäthurr nhumalaŋ yäku-lakaraŋal nhanŋuwuylilyaŋal ŋayi, ga marrkapthunna ŋayi ga nhumalaŋgal, bala ŋayi ŋuli ga ŋunhi Djesu-Christthuny gungaman nhumalanhany.
JUD 1:2 Ga dhuwal ŋarra ga bukumirriyaman nhumalaŋ God-Waŋarrwala, märr ŋayi dhu nhumalany dhaŋaŋguman nhanukiyingala ŋayi ŋuriŋin ŋunhi maŋutji-wuyunamirriynha ga mägayaynha ga märr-ŋamathinyamirriynha romdhuny.
JUD 1:3 Marrkapmirr walal ḻundu walal ŋarraku, ŋarrapiny gan ŋunhi djälthin ŋarra balaŋ nhumalaŋ ŋunhi dhäwuny muka wukirri nhawipuy, ŋunhi nhaltjan ŋayi ŋuli ga God-Waŋarryu limurruny walŋakum dhiyaŋ bala nhakun walŋay. Yurr yuwalktja ŋarra dhu dhuwal dhäwuny nhumalaŋ wukirriny dhiyaŋun bala, märr nhumany dhu ŋunhi gurrkurr-ḏälthirra nhumalaŋguwuy nhuma märr-nhirrpanminyawuywuny ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhayuŋar bukmakku nhanukalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ ŋunhi bili yan waŋganymirr buku-waŋgany wiyinŋumirriwnha.
JUD 1:4 Bilin barpuru dhuwal dharrwan mirithirra rom-dharaŋanamiriwnydja yolŋu walal gayulnha gulŋiyirr malalilnydja limurruŋgal, ga bitjanna walal ŋuli ga ŋunhi waŋany, “Manymak limurr dhu ga ŋunhi marrambany' djäma ga ŋula nhäny mala yätjkurrnydja rom, bili ŋayiny ŋunha God-Waŋarrnydja mel-wuyunamirr”, bitjanna. Bala nhakun walal ŋuli ga ŋunhi ŋapay-ŋurrkaman Djesu-Christnhany, ŋunhi ŋayi muka limurruŋ waŋgany yan dhuwal Buŋgawany ga Garraynydja. Baman' ŋäthil ŋula yolthu dhäruk wukirri Dhuyuŋur Djorra'ŋur gan lakaraŋal dhuwaliwurrunhan ŋunhi yolŋuny walalany nyäḻmirrinhan, ŋunhi ŋayi dhu God-Waŋarryuny dhä-gir'yurrnydja walalany mirithin yan.
JUD 1:5 Yo marŋgi muka nhuma dhuwal ŋurikiny ŋunhi ŋurruŋuwnydja dhäwuw, yurr buluyi ŋarra dhu dhuwal lakaram nhumalaŋgal ḻiyamirriyam nhumalany, ŋunhi nhaltjarr ŋayi God-Waŋarryu dhawaṯmaraŋal yolŋuny walalany beŋur ŋunhi Yetjipŋur makarrŋur wäŋaŋur. Manymak wiripuwurruynydja gan ŋunhi yolŋuy walal bäyŋun yan märr-nhirrpanminyawuy ŋayathaŋal, ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋayi walalany ŋunhi God-Waŋarryuny buwayakkuŋala yan.
JUD 1:6 Nhumany guyaŋin ŋunhan ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirrinhan yolŋuny walalany, walalnydja gan ŋunhi ganarrthaŋala walalaŋguwuynydja wäŋa mala ga djäma mala. Bala yan ŋayiny ŋunhi God-Waŋarryuny walalany ḏapmaraŋala. Ga dhiyaŋuny bala walal ga ŋunha nhinany ŋunhan ŋunhi wäŋaŋurnydja buku-munha'ŋura ŋarŋgaŋura biliŋuwuynha garrwi'-garrwiyunawuynha ḏälnha dhika djimuku'mirra, nhinan walal ga galkunna ŋurikiyin ŋunhi yindiwnha waluw mala-djarr'yunamirriwnha.
JUD 1:7 Ga bitjarryi bili ŋayi ŋunhi God-Waŋarryu baḏuwaḏuyurr ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal gan nhinan ŋunhal wäŋaŋur yäkuŋur Djudum ga Gumura ga wiripuŋur mala wäŋaŋur ŋunhi marrtjin galkiwatj dhärra'-dharran. Ŋunhiliyiny gan ŋunhi yolŋuy walal djäma yätjkurra yan mirithirra burrpun' rom nyalmirin, yakan walal gan ŋunhi nhakun dhunupany märranhamin djirri-ḏilkurra walal ŋunhi balanyan. Bala ŋayiny gan God-Waŋarryuny walalany nhäŋal-a-a-a, bala yan ŋayi milkuŋala nhanŋuwuy ŋayi ŋaramurrnydja, ŋunhi ŋayi walalany gurthaynha dhä-gir'yurrnydja buwayakkuŋala dhawar'yunamiriwyun. Ga biyakiyin balaŋ ŋayi ŋunhi limurrunhany bukmaknhany.
JUD 1:8 Ga bitjandhin walalnydja ŋuli ga ŋunhi dhiyaŋurruyyiny yolŋuy walal, bitjan yan bili dharaŋana yan nhakun walal gan wiripuwurruy yolŋuy walal be ŋäthil nhäŋal maŋutji-djurthinyawurr, yurr yuwalktja walal ŋuli ga ŋunhi warku'yunmirra rumbalnha walalaŋguwuy walal. Ga bulu walal ŋuli ga ŋunhi bukuy-ŋurrkam ŋunhiwurruny yolŋuny walalany ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarryu waṉa-nhirrpar walalaŋ. Ga wiripuny walal ŋuli ga ŋunhi warku'yun dhä-yarrkthun waŋa ŋunhan djiwarr'puywun yolŋuw walalaŋ.
JUD 1:9 Ga guyaŋa nhuma dhu ŋunhi dhäwu ŋunhi ŋayi Mawtjitjtja dhiŋgaŋal, bala maṉḏany gan ŋunhi Mäykuḻnydja ŋunhi ŋayi God-Waŋarrwu ŋurruŋu djämamirr, ga ŋunhi buŋgawany Mokuy ŋaŋ'ŋaŋ'thunminan gan rumbalŋurnydja nhanukal Mawtjitjkalnydja. Yurr ŋayiny ŋunhi Mäykuḻnydja yaka warray dhä-wapthunna waŋanha nyamir'yunna ŋanya ŋunhiyiny Mokuynhany, yanan ŋayi ŋunhi waŋanany nhanŋu bitjarra, “God-Waŋarryun yan ŋayipin nhunanhany dhu dhä-gir'yun”, bitjarra yan ŋayi ŋunhi nhanŋu waŋanany ga bilin.
JUD 1:10 Ga dhuwalawurryiny yolŋuy walal ŋunhi dhä-warranydjaḻ'nha mala, ŋunhi walal yakan yuwalk marŋgi ŋula nhaku malaŋuw. Ga nhinany walal ŋuli ga ŋunhi ŋuriŋiyin bili yan dhäkay-ŋänhawuyyun walalaŋgiyingal. Ga balanyan walalnydja ŋunhi nhakun wakinŋumirra warrakan' mala, wanaŋa-ḏilkurra ga guyaŋanhamiriwnha mala, ŋunhiny walal ŋuli ga nhakun rumbalnha yan baḏuwaḏuyunmirr walalaŋguwuy walal.
JUD 1:11 Ga yindiŋura walal ŋunhi mariŋurnydja. Malthurrnydja walal gan ŋunhi romguny nhanŋun Gayingun, bili djämany walal ŋuli ga ŋunhi rrupiyawnha yan gämurruwny'tja, bitjarr nhakun ŋayi gan Baylamdhu djäma. Ga wiripuny walal gan ŋunhi ḏiltji-bilyurra nhanŋuny God-Waŋarrwuny bitjarr yan bili nhakun ŋäthil ŋayi ḏirramu yäku Gora ŋunhi ŋayi gan yaka dhäruk-märraŋal ŋanya God-Waŋarrnha. Ga balanyaŋuryin gämurru'ŋur ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarryuny dhä-gir'yurrnydja ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany.
JUD 1:12 Yo guyaŋanhawuynydja mala walalaŋ ŋunhi yätjkurra yan mirithirra barrpan', ga goramiriwnha mala walal ŋunhi ga wanaŋa-ḏilkurra mala, ga ŋuriŋiyin romdhu walal ŋuli ga ŋunhi baḏuwaḏuyundja nhumalany ŋathalilnydja ḻukanhalil, ŋunhi nhuma ŋuli ḻuŋ'maranhamirrnydja buku-manapanmirrnydja ŋathawnydja ḻukanharaw. Balanyan walalnydja ŋunhi nhakun waŋupini ŋuli marrtji wakwakthun watawuŋ boy'yunawuy yurr dhulmu waltjaṉmiriwnha. Wiripuny walal ŋunhi balanyan nhakun dharpan marramiriwnha gurrkurrnydja marrtji warraŋulnha ŋorra'-ŋurra rakunynha, ga bäyŋun ŋuli ŋunhi borumdja ŋula ŋuthul ŋunhiliyiny dharpaŋur.
JUD 1:13 Ga balanyayin ŋunhi gora-gurrupanamirra romdja walal ŋuli ga milkumany, nhakun gapu ḏowu ŋuli muḻmuḻmirriyirr, ga yaka wiyindja bala ŋuli yan winya'yunna. Ga wiripuny walal ŋunhi yolŋu walal balanya nhakun ganyu mala, ŋunhi ŋuli ga wirwiryun wäŋaw ḻarrum, ga ŋurikiyiny ŋayi God-Waŋarryu wäŋa gänaŋ'maraŋal ben bala buku-munha'ŋura, ŋunhi dhu ga dhärra wiyinŋumirriwnha.
JUD 1:14 Yo baman' gan yolŋu nhinan yäku Yenuk, yurr ŋayi ŋunhi Yadamguny marratja'mirriŋu, yurr ŋunha bala märr barrku. Ga ŋayin gan ŋunhi dhuwaliwurrunhany yolŋuny walalany lakaraŋal bitjarrnydja gam', “Nhäŋun walal, dhuwanna ŋayi Garraynydja marrtjin ga rrambaŋin walalnha dharrpalmirra yolŋuny walal djiwarr'puynha, yurr dharrwan dhuwal mirithirra,
JUD 1:15 marrtjiny walal ga dhuwal, walal dhu limurruny mala-djarr'yunna. Ga dhä-gir'yundja walal dhu ŋunhi yuwalk yan ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal ŋuli ga ŋuyulkthirr nhanŋu God-Waŋarrwu ga dhärukku nhanukalaŋaw walal ŋuli ga waŋa yätjkurruyam!”
JUD 1:16 Yo dhuwalawurryiny ŋunhi nyäḻmirrnydja yolŋu walal, djäl walal, walal dhu ga nhinany galŋa-nyarrkthunna yan, gupa-waŋan ga, ga djäl-ganaŋumirra mala, ga maŋutji-gäma walal dhu ga wiripuwurrunhan yan yolŋunhany walalany, ga wiripuny walal ŋuli ga ŋunhi märr-wanaŋgunhamirra, bala ga mayali'-gäman, baḏuwaḏuyunna ga yan ŋulthu'maraman yätjkurrulila romlil, märr walal dhu märram ŋunhi nhaku walal djäl.
JUD 1:17 Yo. Marrkapmirr ḻundu walal, guyaŋi yan walal gi ŋunhiny mala dhäwu ŋunhi walal gan Garraywal Djesu-Christkal djuy'yunawuyyu mala nhumalaŋ lakaraŋal.
JUD 1:18 Ga lakaraŋalnydja walal marrtjin ŋunhi nhumalaŋ bitjarr; ŋunhi dhu waluny marrtji galkithi dhä-dhawar'yunamirrnydja, bala dhu ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal, ŋunhi walal ŋuli ga malthun walalaŋgiyingalaŋaw djälwu, ga wiripuny ŋunhi walal ŋuli ga ŋuyulkthirr God-Waŋarrwu, walalnydja boŋguŋ ŋunhi ŋunhiwurryiny marrtjin bala gi warku'yurra nhumalanhany.
JUD 1:19 Ga dhiyaŋuny bala walal ga dhuwaliyi bitjandhin djämany gulk-gulkmaraman dhu marrtji yolŋu'-yulŋunhany, gänaŋ'maraman dhu marrtji walalaŋguwuynha walal malthunarawnydja. Bili walalany ga ŋunhi waṉa-gamany ŋuriŋin bili djälyun walalaŋgiyingal, ga bäyŋun gi ŋunhi God-Waŋarrwuny Birrimbirr nhininy walalaŋgal.
JUD 1:20 Yo marrkapmirr walal biyak bili yan walal marrtji dhuḻyurrnydja bala dhuwaliyiny ŋunhi märr-nhirrpanminyawuynydja nhumalaŋguwuy nhuma dharrpalnhany, bala bukumirriyaŋuny marrtji Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurra yan guŋga'yunawurrnydja.
JUD 1:21 Ga biyak bili walal gi marrtjiny rrambaŋin yan ŋuriŋin ŋunhi nhanukala God-Waŋarrwala märr-ŋamathinyaraynydja, ga bitjandhiyin nhakun nhuma dhu ga ŋunhi galkundja nhanŋuny Garraywuny Djesu-Christkuny ŋayi boŋguŋ milkuŋun nhanŋuwuynydja ŋayi maŋutji-wuyunawuy, bala ŋayi dhu gurrupula nhuŋu ŋunhi walŋa-wiyinŋumirrnydja.
JUD 1:22 Guŋga'yurra marrtji bala mel-wuyurra manapul ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ŋuli ga baḏak yan märr-dhumbal'yun.
JUD 1:23 Ga walŋakuŋun ŋunhiny yolŋuny ŋunhi ŋayi ga djälthirr walŋathinyaraw, biyak bili yan nhakun nhe dhu ŋula yolnha yolŋuny walŋakum gurthaŋur nhäranhaŋur. Yakan nhe dhu ŋunhi nhakun nhäma ŋanya ganarrthamany, ŋunhiny nhe dhu dhunupan yan waṉḏirra guŋga'yunarawnha nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw. Ga milkuŋun ŋunhi ŋayaŋu-wuyunamirrnydja romdja barrarikurra dhaḻakarrwurrnydja bala yan guŋga'yurra ŋanya. Yurr mel-nyaŋ'thurrnydja nhanukalaŋaw girriw'nha ŋunhi ŋayi moy'mirriyin dhuwurr-yätjthu romdhu.
JUD 1:24 Ga gurrupula nhanŋuny God-Waŋarrwuny wokthunamirrnydja, ga märr-yiŋgathinyamirrnydja rom limurruŋgalaŋaw walŋakunhamirriwnydja, nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra ŋunhi ŋayi limurruŋ Garray. Bili ŋayipin ŋuli marrtji ŋunhi God-Waŋarryun galmumany nhumalany galkirrinyaŋurnydja, ga djämany ŋayi ŋuli marrtji nhuna ŋunhi dharrpalkuman, ga galŋa-djulŋithinyamaraman balan ŋunhi nhanukiyingala ŋayi djeŋarra'mirrilila dhunukulilnydja. Ga bukmak ŋunhi wokthunawuynydja rom djeŋarrany' ga märr-ŋal'yunawuynydja, ga ganydjarrnydja, bili nhepin yan ŋunhi ŋuyulkŋuny bukmakkuny ŋunha bala ŋurruṉaŋgal, ga dhiyaŋ bala, ga biyakun bili yan dhu wiyinŋumirra. Yo, yo.
REV 1:1 Dhiyaŋuny ga djorray' lakaram ŋunhi gan nhä malany Djesu-Christthu milkuŋal ŋarrakal. Yo, dhuwandja ŋunhi God-Waŋarrwu yan romdja malany, yurr ŋayi ŋunhi gurruparnydja ga milkuŋalnydja gan nhanukalaŋuwurra Djesu-Christkalaŋuwurra limurruŋguny, märr dhu limurrnydja djämamirrnydja mala nhanŋu marŋgithirra, nhaltjan dhu ŋunhi nhä mala maḻŋ'thurr yalalaŋumirriy, yurr galkin dhuwal waluny. Ŋarrapiny dhuwal Djon yäku, yurr djämamirra ŋarra dhuwal yulŋuny nhanŋun Garraywun. Ŋayipi ŋarrakalnydja gan ŋunhi Garrayyu milkuŋal dhuwaliyiny mala; ga djuy'yurrnydja ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirrinhan yolŋunhany maŋutji-gurrupanarawnydja ŋarraku. Yurr dhäruktja mala ŋunhi lakaranhawuynydja nhanukiyinguŋ yan God-Waŋarrwuŋ, bala yan ŋarra gan ŋunhi nhäŋala, ga bulu ŋarra marrtjin wukirriny muka ŋunhi nhä ŋayi gan Garrayyu Djesu-Christthu maŋutji-gurrupar ŋarrakal.
REV 1:3 Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi maŋutji-ḻaw'maramany dhuwaliyi dhäruktja malany ŋunhi maŋutji-gurrupanawuynydja dhawaṯmaranhawuynydja nhanukuŋ, ga buthuru-bitjundja nhuma dhu ŋamathaman yan dhiyakiyiny, bala märraman yan dhuwaliyi dhäruktja mala, bala nheny dhu ŋunhi yänan ŋayaŋu-ŋamathirra dhikan mirithirra. Bili galkin dhuwal waluny bala dhu ŋunhiyiny mala maḻŋ'thurra, warrpam'nha dhu warraŋulthin dhawaṯthurra.
REV 1:4 Dhuwandja djorra' ŋarrakuŋ Djonguŋ wukirriwuy nhumalaŋ Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ, bäpurrulil ga bäpurrulil ga bäpurrulil, dhipaliyi ŋunhi 7-lil wäŋalil malaŋulil Yaytjalil makarrlil wäŋalil. God-Waŋarrnydja nhumalaŋ ga dhuwal märr-ŋamathirr, ga dhuwal mala ŋunhi djabin walŋamirr birrimbirr mala ŋunhi walal ga dhärra gumurr nhanukal God-Waŋarrwal, märr nhuma dhu ga nhinany ŋayaŋuny yal'yunan mägayan ga mel-wuyunamirriŋura, ŋunhi ŋayipiny ga nhina yuwalk warray waŋgany, ga dhuwal ŋayi dhiyaŋ bala gäthur ŋayipi yan, ga ŋunha bala ŋayi ŋäthil baman' ŋayipi yan waŋgany, ga ŋuriŋi bala ŋayi dhu boŋguŋ marrtji räli ŋurruŋu ŋayipiyi yan.
REV 1:5 Ga bitjandhi bili Garraynydja Djesu-Christtja ga märr-ŋamathirryi nhumalaŋ, ŋayin ŋunhiyin waŋganynha dhunupa-lakaranhamirrnydja, bili ŋayipin ŋunhi maŋutji-marŋginy God-Waŋarrwalaŋawnydja romgu. Ŋayipi dhuwaliyi ŋunhi Djesu ŋäthilnydja rur'yurr beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja, ŋunhiyiny nhakun ŋayiny maḻamarrnha yothu God-Waŋarrwun. Ga bukmaktja ŋunhi dhuwalaŋuwuynydja buŋgawa mala munatha'wuynydja, ŋunhiny walalanydja ŋoyŋura nhanukal, ga ŋayin walalaŋ yuwalktja buŋgawa Djesun. Yo, yuwalkkum yan ŋayi ga ŋunha märr-ŋamathirrnydja limurruŋ. Ŋäthilnydja limurr ŋuli ganha ŋunhi nhinanha garrpinamirriŋur muka yan romŋur, garrpinawuy limurr yätjkurruwuŋ romguŋ, bala yan ŋayi dhiŋgaŋala limurruŋgalnydja dharapulŋur, ga ŋuriŋiyin dhuwal nhanukiyingala maŋgu'-waṉḏinyaray limurrunhany dhayaḻakuŋal, dhawaṯmaraŋalnydja beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja.
REV 1:6 Bala ŋayi yan nhirrparnydja limurruny ŋunhawalnha ŋunhi nhanukiyingala ŋayi romlilnydja, bala ŋayi waṉa-nhirrparnydja limurrunhan, ga limurrnydja dhuwal balanya nhakun djirrikaymirra mala nhanŋun, märr limurr dhu ga ŋunhi guwatjmandja ŋanya Bäpa'mirriŋunhany nhanŋu God-Waŋarrnhany, ḏämbu-dhumukthirra yänan, buku-ŋal'yunarawnydja nhanŋu ga djämawnydja. Yo, ga ganydjarrnydja ŋutu-ḏälnydja ga djeŋarra'mirrnydja rom dhu nhanŋuwuynha yan Djesu-Christkun, dhärran dhu ga wiyinŋumirra yan bitjanna bili, ga bitjanna bili. Yo, yuwalk muka.
REV 1:7 Nhäŋu ŋathil walal, ŋunhan ŋayi ŋunhi yolŋuny marrtjin ga rälin, yarrupthundja ŋayi marrtji maŋandhun! Bawalamirriynha dhu ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋuny ŋanya, ga ŋuriŋiwurruynydja yolŋuy walal ŋunhi walal ŋanya bumar ga dharpuŋal, biyakiyi bili walalnydja dhu nhäŋuyi ŋanya. Bala dhu marrtji bukmaktja yolŋu walal ŋäthinyamirra, bäpurruny ga bäpurruny ga bäpurruny, nyä'yunmirra walal dhu marrtji, bili walal ŋanya dhu ŋunhi dharaŋula nhäŋuny, ŋunhi ŋayi dhu räliny marrtji. Yo, yuwalk muka dhu ŋunhi biyakiyiny maḻŋ'thurr!
REV 1:8 Garraynydja God-Waŋarrnydja ga waŋa bitjanna, “Ŋarrany dhuwal ŋarrapi yan ŋurruṉaŋgalnydja, ga balanyayi bili ŋarrapiyi yan dhuwal ŋurukuny bala dhä-dhawar'yunamirriwnydja.” Yo, bitjarr ŋayi gan ŋunhi lakaranhaminany God-Waŋarrnydja, Ŋutu-Ḏälnydja ŋunhi ŋayi dhiyaŋ bala gäthur, ga be bala ŋayi ŋäthil baman' ŋayipi yan, ga ŋunha bala ŋayi dhu yalalaŋumirriy ŋayipiyi yan dhu boŋguŋ roŋiyi räli.
REV 1:9 Yo, ŋarrany dhuwal Djon, wäwa'mirriŋu nhumalaŋ. Ŋali muka ŋuli ga ŋunhi rrambaŋi galŋa-miḏikirrnydja walalaŋguŋ, yurr rrambaŋiyi yan ŋali ga dhuwal dhärrany God-Waŋarrwalnydja romŋur; bitjan bili ŋali ŋuli ga dhuwal marrtjiny marikurr yan dhaḻakarrwurrnydja. Yurr yakan ŋali ŋuli ŋula ḏaḏawyurrnydja dhipuŋuryiny ŋunhi God-Waŋarrwalnydja romŋur, bili ŋaliny ŋuli ŋunhi rrambaŋin manapanmirrnydja Djesuwalnha. Dhuwal ŋarra ga nhinany burumun'ŋur wäŋaŋur yäkuŋur Batmutj; dhipala ŋarrany walal ŋunhi ŋurrkaŋalnydja, bili ŋarra ŋuli ganha lakaranha dhäruk God-Waŋarrwu, ga wiripuny ŋarra ŋuli ganha lakaranha ŋunhi Djesuwuŋ marŋgi-gurrupanawuy, ŋunhi ŋayipi ŋarrany ŋuli ganha Djesuy marŋgikunha.
REV 1:10 Waŋganydhuny waluy Garraywalnydja, ŋarrany ŋunhiliyin buku-ŋal'yurra gan nhanŋun Garraywun, yurr Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurr. Baḏak yan ŋarra gan nhinanany ŋunhiliyi banydji, bala ŋarra ŋäkulnha rirrakaynha, ŋayi waŋanan yatjurrnha ḏiltjiŋura ŋarrakal, rirrakaynydja ŋunhi dhawaṯthurr balanyan nhakun ŋunhi yiḏaki.
REV 1:11 Ga rirrakaynydja ŋunhi waŋan bitjarrnha gam', “Gatjuy märraŋun djorrany', bala wukirrin marrtji nhä mala nhe dhu ga ŋunhi nhäma, bala dhipuŋurnydja dhurrwaraŋur gay'yi nheny dhu djuy'yunna bala yan ŋurikiwurruŋguny ŋunhi wiripuwurruŋguny Garraywalaŋumirriw yolŋuw walalaŋ malalil ga malalil ga malalil ga malalil, ŋunhiwiliyi 7-lil malalil, dhipal wäŋalil yäkulil gam', Yipatjatjlil,* ga Djimunalil,* ga Bäkamumlil,* ga Dhayataralil,* ga Djätatjlil,* ga Biladalpiyalil,* ga Layaditjiyalil.” Bitjarr ŋayi gan ŋunhiyi waŋanany.
REV 1:12 Yo, ŋäkulnydja ŋarra ŋunhi bala ŋarra yan bilyurra nhänharawnha yolthu ŋarrany gan ŋunhi waŋan. Dharrnha ŋarra nhäŋal 7-nha lanhdhirra-dhärranhamirr mala, yurr bulaymirra dhika warrpam'nha.
REV 1:13 Ga ŋunhiliyi malaŋur ṉapuŋgany' gan dhärran nhakun yolŋuthinyan wuŋuḻi', dhärranany ŋayi gan ŋunhi balanya bili nhakun yolŋun yan, yurr girri'-wiyin'mirra ŋayi gan ŋunhi dhärranany ŋuruk bili yan ḻukuw, ga gumurrnydja ḏapmaranhawuy biralmirr, yurr biralnydja ŋunhi mel-wiḏi'mirra bulaymirr.
REV 1:14 Ga marwattja ŋayi ŋunhi watharrnha mirithirra, gänan yan ŋayipin, ga maŋutjiny maṉḏany ŋayi gan ŋunhi djaḻkarr'yurr, bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi gurtha ŋatŋatthun.
REV 1:15 Ga ḻukuny maṉḏany ŋayi ŋunhi lanyiŋnha banydjin, mirithirra ḏarrtjalk djeŋarran', ga rirrakaynydja ŋayi gan ŋunhi dhawaṯthurr yindin mirithirra bitjarra nhakun gapun ŋuli ga ŋunhi ḻurryun beŋura bukuŋura guṉḏaŋura balan ŋoylila.
REV 1:16 Yo, dhärranany ŋayi gan ŋunhi, ŋayathaŋalnydja ŋayi gan 7-nha ganyuny mala nhanukiyingal ŋayi dhunupa'ŋuynydja goŋdhu. Ga dhurrwaraŋurnydja nhanukal gan dhawaṯthurr yikin, yurr djinbulknha ŋunhiyi galiny' maṉḏany, raywalnha banydjin dhikan. Ga bukuny ŋayi ŋunhi ŋanyan dhika latjun' mirithirra, ḏarrtjalknha, djeŋarra'yinan gan, bitjarra nhakun ŋuli ga ŋunhi walu dhärra ḏämbuy waluy.
REV 1:17 Ga ŋunhi ŋarra ŋanya nhäŋalnydja, bala yan ŋarra galkirrinan nhanukal ḻukulila, ga ŋorranany ŋarra gan ŋunhi balanyan nhakun dhiŋganhawuynha yolŋu. Bala ŋayi ŋarrakal dhunupa'ŋun goŋ-ŋal'yurrnydja muḻkurrlilnydja, bala waŋanany bitjarra, “Way, yaka barrari!” bitjarr. “Ŋarrany dhuwal ŋarrapi yan ŋurruṉaŋgalnydja, ga ŋunha bala ŋarra dhä-dhawar'yunamirriy ŋarrapi yan.
REV 1:18 Ŋarrany dhuwal walŋa-wiyinŋumirr warray. Bili ŋarra ŋunhi buku-waŋgany yan dhiŋgaŋalnydja, ga dhiyaŋuny bala ŋarra dhuwal walŋan, ga bitjanna bili wiyinŋumirra walŋan yan ŋarra dhu ga nhinany, dhä-dhawar'yunamiriwnha. Bilin ŋarra ŋunhi bakmaraŋala ŋunhi dhiŋganhamirrinhany romnha, ga ŋayathamany ŋarra ga dhuwal gonydjiŋnha ŋunhaŋuwuynha ŋunhi wäŋapuy dhiŋganhamirriwuynha.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja ŋarrakal.
REV 1:19 Ga bulu ŋayi waŋan ŋarrakal bitjarr, “Gatjuy, nheny marrtji wukirrin djorra'lila, lakaraŋun gi ŋunhi nhä malany nhe gan nhäŋal, ga nhä nhe ga nhäma dhiyaŋ bala. Ga biyakiyi bili wukirriyi marrtji ŋunhany mala ŋunhi dhu maḻŋ'thurr yalalaŋumirriy, ŋunhi ŋarra dhu milkum nhokal yalala ŋunhal bala.
REV 1:20 Yo, dhuwanna ŋarra dhu lakaraman nhokal mayalin' ŋurikiyin, ŋunhi nhe nhäŋal ŋarrakal goŋlil 7-nha lanhdhirra-dhärranhamirr bulaymirr mala, ga 7-nha ganyuny mala ŋunhi ŋarra gan ŋayathaŋal ŋarrakiyingal ŋarra goŋdhu, dhuwanna ŋunhi mayaliny' gam'. Ŋuriŋi 7-dhuny ganyuy mala ga maŋutji-lakaram ŋunhi God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirrinhan mala ŋunhi djuy'yunawuynhan ŋurukuwurruŋgun ŋunhi yolŋuw walalaŋ 7-gun malaw ŋarrakalaŋawnha yolŋuw walalaŋ. Ga ŋuriŋi ŋunhi 7-thuny lanhdhirra-dhärranhamirriynydja ga maŋutji-lakaram 7-nhan yolŋuny walalany Garraywalaŋumirrinhan mala.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja ŋarrakal.
REV 2:1 Bala yan ŋayi Djesuynydja waŋanan ŋarranhany Djonnhany bitjarra, “Gatjuy nheny dhu wukirrin dhuwandja mala ŋunhi dhäruk, ga gurrupandja nhe dhu ŋunhi ŋarrakalaŋuwala djiwarr'puywala dhäwu-gänhamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, märr ŋayiny dhu gurrupan ŋurikiwurruŋgun ŋunhi ŋarrakalaŋawnha malawnydja wäŋa-Yipatjatjpuywun yolŋuw walalaŋ. Biyakun walalaŋ lakaraŋuny gam', ‘Dhuwandja nhumalaŋ dhipaliyi dhäwu, ŋarrakuŋun ŋunhi ŋarra ga dhuwal ŋayatham 7-nha ganyuny malaŋuny ŋarrakal dhunupa'ŋuy goŋdhu, ga marrtjiny ŋarra ŋuli ga dhuwal ŋuliwitjandhin ŋunhi 7-gurra lanhdhirra dhärranhamirriwurrnydja, ŋunhi bulaymirriwurra. Yo! Ŋäkun walal.
REV 2:2 Ŋarrany dhuwal marŋgi nhumalaŋgalaŋaw djämawnydja, ŋunhi nhuma ŋuli ga dhuwal mirithirr yan djämany ŋarraku, yaka nhuma ŋuli gi ŋunhi djäma warku'yurrnydja biyakuny; yuwalkkum yan nhuma ŋuli ga ŋunhi djämany. Ŋarrany nhumalaŋ dhuwal marŋgi, ŋunhi nhuma ŋuli gi bäyŋu nhäŋu ganarrthul ŋunhi dhuwurr-yätjmirrinhany yolŋuny walalany ŋunhi walal gan gärrin nhumalaŋgal malalil. Ga bitjarryi bili nhuma gan ŋunhi birrka'yurryi yan ŋunhiyinhany yolŋuny walalany ŋunhi walal marrtjin lakaranhamin nyäḻ'yunmin yanbi walal be djuy'yunawuynha mala God-Waŋarrwuŋun; bilin nhuma gan ŋunhi maḻŋ'maraŋala ŋunhi nyäḻ'ymirrinhany yolŋuny walalany.
REV 2:3 Yo. Ŋarrakal yäkuynydja nhuma marrtjin ŋunhi burakinany, ŋuliwitjarryiny ŋunhi marikurrnydja, ga yakan nhuma ŋunhi ŋula gandarrŋurnydja ḏaḏawyunna.”
REV 2:4 “Yurr waŋganygun yan romgu nhumalaŋgalaŋaw ŋarra gi yakany dhuwal djäl-ŋamathi. Ŋäthilnydja nhuma gan ŋunhi mirithin yan ŋarraku märr-ŋamathin, yuwalkkuŋal yan. Yurr dhiyaŋuny bala nhumalaŋ ŋunhi märr-ŋamathinyawuynydja bilin winya'yurra dhikan nyimdhurra.
REV 2:5 Guyaŋi ŋathil walal balayi roŋiyi, nhäthinya nhumalaŋ ŋunhi ŋurruŋuny märr-ŋamathinyawuy, ga wanhami nhuma ŋunhi romŋurnydja galkirrin, bala roŋiyinan bilyurr ŋunhiwiliyi bili yan ŋunhi nhuma gan ŋäthil djäma. Ŋuli nhuma dhu bäyŋuny gumurr-bilyun dhipuŋuryiny romŋur, ŋarrany dhu ŋarrapiny marrtjin dhipaliyin, bala djaw'yunna ŋarra dhu nhumalaŋ dhuwaliyiny ŋunhi lanhdhirra-dhärranhamirrnydja bala ŋurrkaman.”
REV 2:6 “Yurr waŋganydhu romdhu nhumalaŋgal ga dhuwal ŋarranhawuynhany nhakun ŋayaŋu-ŋamatham, dhiyaŋun ŋunhi gam', ŋunhi nhumany ŋuli ga ŋaramurryirr ŋurikiny romgu ŋunhi walal ŋuli ga dhiyaŋuwurruyyi yolŋu'-yulŋuy Nikalayatandhu bäpurruy djäma; ga ŋarra muka wiripuny ŋuli ga walalaŋ dhuwal ŋaramurrthirryi, yaka ŋarra ga djälthirr walalaŋgalaŋaw yätjkurruw romgu.”
REV 2:7 “Ŋuli nhuma buthurumirrnydja yolŋu walal, ŋäkun walal; buthuru-bitjurra dhiyakiyiny dhärukku ŋunhi nhaltjan ŋayi ga God-Waŋarrwu Dhuyu Birrimbirr waŋa nhanukiyingalaŋuwal yolŋuwal walalaŋgal, malalil ga malalil.” “Yo, ŋunhan ŋunhi dharpany, ya ŋunhan, dhärra ga borum-dharrwamirrnydja, ŋunhayin ŋunhi walŋa-gurrupanamirrnydja dharpa, yurr dhärrany ŋayi ga ŋunha God-Waŋarrwala marra-djulŋiŋura wäŋaŋurnydja. Gatjuynha dhäŋur dhipuŋurnydja gay'yi nhumany dhu ga yänan ḻukan borumdja ŋunhiŋuwuyyiny dharpapuy, nhuma ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi nhuma gan marrtjin bitjarr bili yan God-Waŋarrwalaŋuwurr romgurr, ga djuḻkmaraŋal nhuma marrtjin ŋunhiyi nhä malany ŋunhi nhumalany marrtjin birrka'yurr guwaḻ-ṉirr'maraŋal roŋanmaraŋal. Yo, ŋuriŋiwurruyyin dhu ga ŋunhi yolŋuynydja walal ḻukany ŋunhayiny borum walŋa-gurrupanamirrnydja ŋunhalnydja God-Waŋarrwalnydja wäŋaŋur.” ’” Bitjarra ŋayi gan Djesu dhäruk-gurrupanminany ŋarrakal.
REV 2:8 Ga bulu nhakun ŋayi Djesuy waŋan ŋarrany bitjarr, “Ma', wukirrin dhuwandja dhäwu ŋurukuny ŋunhi ŋarrakalaŋuwalnydja dhäwu-gänhamirriw, märr ŋayiny dhu gäman ŋurukuwurruŋgun ŋunhi ŋarrakalaŋawnha malaw wäŋa-Djimunapuywun walalaŋ. Ga biyak walalaŋ lakaraŋuny gam', ‘Dhuwandja ŋarrakuŋ dhäwu nhumalaŋ dhipaliyi, dhiyakuŋ ŋunhi, ŋunhi ŋarrany ŋarrapi warray ŋurruṉaŋgal, ga ŋunha bala ŋarra dhä-dhawar'yunamirriy ŋarrapi yan; dhiŋgaŋal warray ŋarra ŋunhi yulŋuny, ga bulu ŋarra walŋathindhi.”
REV 2:9 “Marŋgi muka ŋarra nhumalaŋ dhuwal, ŋunhi nhuma marrtjin burakin dhiyaliyi, ga gurrupuru-wapthunna nhuma ŋuli marrtji nhinany ŋurruwuykthirra. Yurr yuwalktja nhuma dhuwal ḻukunydjan' mala yolŋu walal. Ŋäkul warray ŋarra gan ŋunhi wiripuwurrunhany yolŋuny walalany dhäruk, walal marrtjin yätjkurr-lakaraŋalnydja nhumalany, djarrma-gäŋalnydja nhumalany, dhiyaŋuwurruyyiny ŋunhi walal ŋuli ga lakaranhamirr yanbi walalnydja be God-Waŋarrwun yolŋu'-yulŋu, be Djuw malan, yurr bäyŋu warray walal ŋunhi yuwalktja God-Waŋarrwuny yolŋu, bili walal gan ŋunhi romŋurnydja nhinan ŋunhili warray bili Mokuywal yan Djaytingal.”
REV 2:10 “Yo, galki dhu dhuwal yindiny mari bunan nhumalaŋ dhiyaliyiny, yurr yaka walal ŋula barrariny. Ŋayiny nhumalany dhu ŋunhi ŋuriŋiyiny buŋgawaynydja Mokuyyuny galkanna dharruŋgulila dhä-gir'yunarawnha, birrka'yunna nhumalany ŋuliwitjandhin ŋunhi marikurra yurr 10-gun waluwnydja märr wiyin. Yurr nhumany dhu ga ŋunhi bitjanna bili yan ŋayathamany baṯ-bitjandja ŋarranhawuynhan yan, ga yakan yan walal bilyurrnydja. Marrtji yan gi mukthurr yan bala, ga yan bili ga ŋunha buku-ŋayathul, bäydhi walal nhuna dhu marrtji ŋunhi bumany murrkay'kumany, ŋula dhiŋganhamaramany, märr nheny dhu ŋarrakuŋuny märraŋ walŋa-wiyinŋumirra.”
REV 2:11 “Ŋuli nhuma buthurumirrnydja yolŋu walal, ŋäkun walal; buthuru-bitjurra dhiyakiyiny dhärukku ŋunhi nhaltjan ŋayi ga God-Waŋarrwu Dhuyu Birrimbirr waŋa nhanukalaŋuwal yolŋuwal walalaŋgal, malalil ga malalil.” “Ŋuli nhuma dhu ga ŋunhi ŋayatham baṯ-bitjandja ŋunhi ŋarrakuwuynydja yan rom, ga yan bili ga djuḻkmaram nhuma dhu, ŋunhiyiny nhuma dhu ga dhärra walŋan, ga bäyŋun nhumalany dhu ŋunhi buluny nhakun ga ŋayaŋu-miḏikuman ŋuriŋiyiny ŋunhi dhiŋganhamirriynydja romdhu.” ’” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy dhäwuny' gurrupar ŋarrakal.
REV 2:12 Ga bulu ŋayi ŋarrany Djesuy waŋan bitjarr, “Ma', gatjuynha wukirrin dhuwandja dhäruk ŋurukala ŋunhi ŋarrakalaŋuwala dhäwu-gänhamirriwalnydja, märr ŋayiny dhu gäma balan ŋunhi ŋarrakalaŋawnha malaw wäŋa-Bäkamambuywun walalaŋ. Ga bitjanna nhe dhu ŋunhi lakaramany walalaŋ gam', ‘Dhuwandja ŋarrakuŋ dhäwu nhumalaŋ dhipaliyi, ŋurukuŋdhin ŋunhi ŋarra ga dhuwal mandjawaknha ŋayatham, yurr galiny' maṉḏany dhuwal mandjawaktja raywalnha banydjin dhikan.
REV 2:13 “Marŋgi muka ŋarra dhuwal nhumalaŋ yulŋuny, ŋunhi wanha mala nhuma ga wäŋaŋur mala nhina. Dhuwaliyiny wäŋaŋur nhuma ga nhina, nhanukala Mokuywala Djaytingala goŋŋur ga dhärra; ŋayin ŋunhi dhiyakiyiny wäŋaw buŋgawa Djaytinnha. Yurr nhumany ga dhuwal baṯ-bitjan warray ŋayatham ŋarranhawuynha warray yäkuny, yaka nhuma ŋuli ŋula ḏiltji-bilyurr ga ganarrthul ŋarrany. Nhumany ŋunhi nhäŋal walalany ŋunhiwurrunhany ŋunhi walal bumar ḏirramuny yäkuny Yandipany, ŋunhi ŋayi malthunayŋu yolŋu, ḏaḏawyunamiriw, ga ŋarranhawuynhany ŋayi ŋuli ganha ŋunhi lakaranhayi wiripuwurruŋgalnydja yolŋu'-yulŋuwal; yurr murrkay'kuŋala walal ŋanya ŋunhi bumarnydja ŋunhiliyiny wäŋaŋur Djaytingalnydja. Yo, nhäŋal warray nhuma ŋanya yulŋuny, yurr yaka warray nhuma ŋarranhany ŋula ganarrthanha.”
REV 2:14 “Yurr ḻurrkun'thu romdhuny nhumalaŋgal ŋarra ga dhuwal ŋayaŋu-miḏikirrnydja. Wiripuwurrnydja nhuma ŋuli ga dhuwaliyi malthun Baylamgalaŋawnha dhärukku, ŋurikin baman'ŋuwuywun yolŋuw ŋunhi ŋayi rom-lakaraŋal Balakkal, bala ŋayiny gan ŋunhi Balakthuny ŋunhi Yitjuralpuynhany yolŋuny walalany gan mel-warryurra, wiripuyaŋala gan gäŋal yätjkurrulila romlil. Balanyan ŋayi gan ŋunhi romdja marŋgikuŋal gam', ‘Manymak warray dhuwaliyiny nhumalaŋ balanyarawyiny buku-ŋal'yunaraw buŋgulkurrnydja, ŋunhi nhuma dhu ga ḻuka yäriny' malany ŋatha biliŋuwuy mundhurr-gurrupanawuy ŋurikiyi ŋunhi goŋbuywuny waŋarrwu malaŋuw; ga wiripuny ŋunhi manymakthi bili yan nhumalaŋ djaw'-djawyunaraw miyalkkurruwurruŋguny ŋunhiliyiny ŋunhi buŋgulmirriŋurnydja.’ Yo, dhuwaliyin ŋayi gan ŋunhi marŋgikuŋalnydja romdja malany yätjkurra, yurr wiripuwurruynydja nhuma malay yolŋuy walal ga baḏak yan ŋayatham dhuwaliyiny rom.
REV 2:15 Ga wiripuwurrnydja nhuma ŋuli ga dhuwal malthun Nikalayatangalaŋawnha rom-marŋgikunhawuywu.
REV 2:16 Ma! Gatjuy, bilyurra walal dhipuŋuryiny ŋunhi yätjkurruŋurnydja romŋur. Ŋuli nhuma dhu ŋunhi yakany ganan dhuwaliyiny rom, ŋarrany dhu bondin yanan marrtji dhipaliyiny; ŋarra dhu buman walalany dhiyaŋun ŋunhi mandjawakthun ŋunhi ŋuli marrtji dhawaṯthun ŋarrakalaŋuŋur dhurrwaraŋur.”
REV 2:17 “Ŋuli nhuma buthurumirrnydja yolŋu walal, ŋäkuny walal ŋamathaŋun, buthuru-bitjurra manapul dhiyakuny dhärukku ŋunhi nhaltjan ŋayi ga God-Waŋarrwu Dhuyu-Birrimbirr waŋa nhanukalaŋuwal yolŋuwal walalaŋgal, malalil ga malalil.” “Yo. Ga ŋurikiyiny yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu marrtji djuḻkmaram ŋula nhä malany bukmak warrpam'thun yätjkurrnydja mala ŋunhi ŋanya ŋuli marrtji bilmaram, ŋurikiyin ŋunhi yolŋuw ŋarra dhu gurrupandja yuwalktja dharrpalnydja ŋatha ŋunhi ṉuŋgaṯtja, ŋayi dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy ḻuka ŋatha ŋarrakuŋun gurrupanawuy. Ga wiripuny ŋarra nhanŋu dhu ŋurikiyi yolŋuw gurrupan guṉḏan watharrnha yurr buyuwuyun dhikan ga yäkumirra ŋunhi yulŋuny biliŋuwuynha wukirriwuynha, ŋunhi ga yuṯan mala yäku dhärra ŋunhiliyiny guṉḏaŋur, ga bäyŋun ŋunhi ŋula yolnydja yolŋu marŋginy ŋurikiyiny yäkuw malaw, ŋunhiyin bili yan waŋganynha yolŋuny marŋgi, ŋunhi ŋayi dhu märram ŋunhiyi guṉḏa.”’” Bitjarra ŋayi gan Djesuy dhäruktja gurrupar ŋarrakal.
REV 2:18 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan ŋarrakal bitjarr, “Ma', wukirrin dhuwandja dhäwu ŋurukalnydja ŋunhi dhäwu-gänhamirriwalnydja ŋarrakalaŋuwal, märr ŋayin dhu ŋunhi lakaram ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋarrakalaŋawnydja malaw wäŋa-Dhayatarapuywuny walalaŋ. Ga biyak lakaraŋuny walalaŋ gam', ‘Dhuwandja ŋarrakuŋun dhäwu nhumalaŋ dhipaliyin, ŋunhi ŋarra dhuwal God-Waŋarrwun Gäthu'mirriŋu, ŋurukuŋdhin ŋunhi ŋarra ŋuli ga dhuwal maŋutjiny djaḻkarr'yun bitjan nhakun ŋuli ga ŋunhi gurtha ŋatŋatthun, ga ḻukuny ŋarra dhuwal lanyiŋnha banydjin mirithirra, djeŋarran', miḻŋ'miḻŋdhunan.
REV 2:19 “Marŋgi muka ŋarra nhumalaŋgalaŋaw dhuwal djämawnydja. Nhinany nhuma ŋuli ga dhuwali märr-ŋamathinyamirriŋur yan romŋurnydja, ga märr-nhirrpanmirrnydja nhuma ga dhuwal ŋarrakiyingal yan. Ga djämany nhuma ga dhuwaliyi ŋarrakuwuyyi yan, ga bitjan bili nhuma ga dhuwali baḏak yan marrtjiny bala.”
REV 2:20 “Yurr waŋganydhun romdhu nhumalaŋgal ŋarra ga dhuwal galŋa-yätjirrnydja. Dhuwali nhuma ŋuli ga nhäma ganan ŋanya yätjkurruny miyalknha yäkuny Djitjibilnha, ŋunhi ŋayi ŋuli ga lakaranhamirr yanbi ŋayi be djawarrkmirra yolŋu God-Waŋarrwun, ga yuwalknha ŋayi ga dhuwali waṉa-gämany djämamirrinhany walalany ŋarraku wiripuŋuyaman djarrpi'kuman, nhakun walal ga marramban' djämany ga wiripuny walal ŋuli ga dhuwali ŋatha ḻuka ŋunhin ŋunhi walal ŋuli ga ḻuka märr-ŋal'yunawurr waŋarrwal mala goŋbuywal djämapuywal.
REV 2:21 Ŋarrany gan galkurr nhanŋu dhiyakiyi miyalkku wanha balaŋ ŋayi ŋula bilyunan beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja nhanukiyingal ŋayi, yurr ŋayiny yaka warray ganha djälthinya bilyunaraw bitjarr warray bili ŋayiny gan marramban' yan djäma.
REV 2:22 Bala ŋarrany ŋanya dhu dhuwal ŋurrkaman rrambaŋikuman walalany ŋunhiwurrunhan ŋunhi walal gan marramba'yin nhanŋu märr walal dhu ga maḻwaynha yan ŋorrany dharraḏan ŋorr'ŋurryunna rirrikthunna bitjanna mirithirra yan dhika.
REV 2:23 Ga bitjandhi bili ŋarrany dhu buman marrtji bala walalany dhiŋganhamaraman ŋunhiwurrunhany ŋunhi malthunamirrinhany walalany nhanŋu, bala dhu bukmakthu ŋarrakalaŋumirriynydja yolŋuy walal nhäma dharaŋana ŋarranhany, ŋunhi ŋarra ŋuli ga nhämany ŋunha yan ŋayaŋun yolŋuwnydja walalaŋ. Marŋgi ŋarra dhuwal nhumalaŋgalaŋaw guyaŋanhawuywuny ga djälwuny malaŋuw; ga waŋga'-waŋganygu yan ŋarra nhumalaŋ dhu ŋunhi gurrupandja balanyayi bili yan dharaŋana nhakun nhä nhuma ŋuli ga djäma.”
REV 2:24 “Yurr wiripuwurrnydja nhuma yolŋu walal dhuwali wäŋa-Dhayatarapuynydja mala yaka ŋuli gi malthurr Djitjibilwuny romgu Ga bäyŋuyi nhuma dhuwal marŋgi ŋunhi nhanukal malthunamirriy walal ŋuli ga bitjan lakaram, ‘Dhuwandja Djaytingun guḏi'ŋu,’ bitjan. Ga yakan ŋarrany dhu nhakun nhumalany buluny ŋonuŋgum ŋarrakiyingalnydja ŋarra dhäruk-gurrupanminyaray.
REV 2:25 Ŋayathulnydja gi dhuwali bili yan ŋamakurr romdja ŋunhi nhumany bilin marŋgin; baṯ-biyakun gi ŋayathulnydja, ga yan bili ga roŋiyi ŋarra boŋguŋ räli, buni nhumalaŋ.”
REV 2:26 “Yo, ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi dhu ga baḏak yan marrtji, djämany ŋayi dhu ga ŋarrakiyingalaŋuwurrnydja yan romgurr, yan bili ga buku ŋayi dhu ŋunha ŋayatham ga djuḻkmaram marrtji nhä malany warrpam', ŋunhiwurrunhan ŋarra dhu ŋunhi yolŋunhany walalany märram bala ŋurruŋuyaman ŋurukuwurruŋgun ŋunhi bäpurruwnha ga bäpurruwnha malaw, walalnha dhu ga ŋunhi nhinany buŋgawayirrnydja, yurr goŋ-dhoṉa'mirra mala warrpam'nha, ga ganydjarrnydja walal dhu ga ŋayatham yindin mirithirra balanya bili yan dharaŋana ganydjarr ŋunhi ŋarra märraŋal ŋarrakalaŋuwuŋ Bäpa'mirriŋuwuŋ, buwayakkunharawnydja yolŋuwnydja walalaŋ. Bili ŋayi dhu ŋuriŋiyi djuḻkthunayŋuynydja ga yolŋuy djäma ŋarrakiyingalnha yan yäkuynydja, bitjan yan bili nhakun ŋarra ga djäma yäkuy Bäpa'mirriŋuwal ŋarrakalaŋuwal, ŋurikalyi ŋunhi ŋayi ŋarranhawuynhany nhirrpar ŋurruŋuyaŋala.
REV 2:28 Ga bitjandhi bili ŋarra dhu ŋunhi nhanŋuny gurrupandhi ŋunhiyiny baṉumbirrnhany, bili ŋarrapi dhuwal nhakun baḏayalany' nhanŋu ŋurikiyiny yolŋuw.”
REV 2:29 “Ŋuli nhuma buthurumirrnydja yolŋu walal, gatjuy ŋäkun walal. Buthuru-bitjurra dhiyakuny dhärukku, ŋunhi nhaltjan ŋayi ga God-Waŋarrwu Dhuyu Birrimbirrnydja waŋa nhanukalaŋuw yolŋuw walalaŋ, malalil ga malalil.”’” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu dhäruk-gurrupanminany ŋarrakiyingalnydja Djongalnydja.
REV 3:1 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan ŋarrakal bitjarr, “Ma', wukirrin dhuwandja dhäwu dhiyakala ŋarrakalaŋuwala dhäwu-gänhamirriwalnydja, ŋurukuwurruŋgun ŋunhi ŋarrakalaŋawnha malawnydja wäŋa-Djätatjpuywun walalaŋ. Ga biyak lakaraŋuny walalaŋ gam', ‘Dhuwandja dhäwu nhumalaŋ dhipali, ŋarrakuŋun ŋunhi ŋarrany ga dhuwal ŋayathaman God-Waŋarrwun Dhuyu-Birrimbirrnhany, ga ŋunhi djabinnha ganyuny malaŋuny. “Ŋarrany dhuwal marŋgi nhumalaŋgalaŋaw djämawnydja, ga nhaltjan nhuma ŋuli ga nhina. Yolŋuynydja walal nhumalany ŋuli ga lakaram yanbi nhuma dhuwali walŋa mala, yurr yuwalktja nhuma dhuwali dhiŋganhawuynha walal.
REV 3:2 Ma! rur'yurra walal biyakun, bira'yurra gi nhininy, djägan gi dhiyakiyiny ŋunhi nhuma ga ŋayatham dhuwali ŋunhi märr ḻurrkun' yan, bili galki marrtji dhuwali buwayakthirra, dhawar'yunna dhu. Yo, bilin ŋarra gan ŋunhi nhäŋala ga birrka'yurra nhumalaŋguŋ djämapuynydja mala, ga maḻŋ'maraŋalnydja ŋarra nhumalany ŋunhi nhuma dhuwal yaka warray yuwalktja dhäruk-märranhamirrnydja yolŋu walal nhanŋuny God-Waŋarrwuny.
REV 3:3 Guyaŋi ŋathil walal balayi roŋiyi ŋunhi nhaltjarr nhuma gan ŋäthil ŋäkul, bala ŋurruyirr'yurra gan märraŋala ŋunhi ŋamakurrnydja dhäwu. Yo, ŋayathulnydja gi baṯ-biyakun ŋunhiyin bili yan dhäwuny', bala yan djämamirriyaŋun. Roŋiyin bilyurra; yakan gi dhumbaḻ'yurrnydja ga wawuny gi yan nhini. Gatjuy bilyurra walal dhipuŋuryiny ŋunhi dhuwurr-yatjŋurnydja romŋur nhumalaŋgiyingal nhuma. Ga ŋuli nhuma dhu ŋunhi bäyŋuny bira'yun ga dhäruk-märram ŋarranhany, ŋarrapiny dhu marrtji räli gayulnha, bitjanna nhakun ŋuli ŋunhi yolŋu manaŋa-ḏumurr marrtji djuḏapthun gayul, yakan nhuma marŋgi ŋurikiyiny waluw ŋunhi nhätha ŋarra dhu buna.”
REV 3:4 “Yurr wiripuwurrnydja nhuma dhuwaliyi yolŋu walal dhiyaliyi malaŋur märr ḻurrkun' ga yan ŋayaŋu-ḏarrtjalktja nhina, bäyŋu nhuma ŋuli gi ŋula moy'mirriyiny. Yo, ga ŋunhalnydja nhumany boŋguŋ dhuwalawurryiny gi ḏarrtjalknha yan nhini ŋarrakala galkin yanan, dhaṯthunmirrnydja nhuma dhu gi watharryun girriyny'tja mala, bili nhuma ŋunhi bäyŋu ŋula gulyuna ŋarrakalaŋaŋurnydja.”
REV 3:5 “Yo, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal, ŋunhi nhuma bilin djuḻkthunayŋun mala, nhumany boŋguŋ gi ŋunhi dhatṯhunmirrnydja watharryun yan girriyny'tja mala, ga yakan ŋarra boŋguŋ yäkuny nhumalany buwayakkuŋ beŋurnydja ŋunhi djorra'ŋurnydja, ŋunhi marrtji ŋunhiliyi djorra'ŋur walŋamirriŋur yäku mala dhärra'-dharra ŋunhiwurryin yolŋu walal ŋunhi walal dhu gi nhini walŋan yan biyakun bili. Ga waŋiny ŋarra dhu boŋguŋ ŋunhi yäku-lakaraŋuny nhumalany ṉapuŋgan' yan gumurrŋura ŋarrakalaŋuwal Bäpa'mirriŋuwala ga nhanukalaŋuwal dhäwu-gänhamirriwala walalaŋgal djiwarr'puywala mala, ŋunhi nhumany dhuwal ŋarrakuwuy warray yolŋu walal.”
REV 3:6 “Buthurumirr walal muka nhuma dhuwal yulŋuny, gatjuy ŋäkun walal. Buthuru-bitjurra dhiyakiyiny dhäwuw ŋunhi ŋayi ga God-Waŋarrwu Dhuyu-Birrimbirr waŋa nhanukalaŋaw malaw.”’” Ga bitjarra ŋayi gan Djesu dhäruk-gurrupanminany ŋarrakal.
REV 3:7 Ga bulu ŋayi Djesu waŋan ŋarrakal bitjarr, “Gatjuy wukirrin dhuwandja dhäwu ŋurikala ŋunhi ŋarrakalaŋuwala dhäwu-gänhamirriwalnydja, ŋurukuwurruŋgun ŋunhi ŋarrakalaŋawnha malawnydja wäŋa-Biladalpiyapuywun walalaŋ. Biyakun walalaŋgal lakaraŋuny gam', ‘Dhuwandja ŋarrakuŋun dhäwu nhumalaŋ, ŋunhi ŋarrany dhuwal dharrpal warray, ga yuwalk yan. Ŋarra muka dhuwal gonydjiŋdja ga ŋayatham Geŋ-Daybitkuny, ga ŋunhi ŋarra dhu dhurrwarany ḻapmaram, ga bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yolthuny wiripuŋuynydja yolŋuy dhaḻ'yun ŋunhiyiny dhurrwara, ga ŋunhi ŋarra dhu dhaḻ'yundja, ga bäyŋuyi yan dhu ŋula wiripuŋuynydja yolŋuy ḻapmaram ŋunhiyiny dhurrwara.
REV 3:8 “Ŋarrany dhuwal marŋgi nhumalaŋ, ŋunhi nhaltjan nhuma ŋuli ga dhuwali djäma. Ga balanyayi bili ŋarra marŋgiyi ŋunhi ganydjarrnydja nhumalaŋ dhuwali nyumukuṉiny'nha, bili ḻurrkun'nha nhuma dhuwali malany ga nhina dhiyaliyiny wäŋaŋur. Yurr nhuma dhuwal malthunayŋu yolŋuny walal, ga bäyŋun nhuma ŋuli gi ŋunhi dhumbaḻ'yurrnydja ŋarrakuny yäkuw. Ga ŋarrapiny nhumalaŋ dhuwal bilin dhurrwarany ḻapmaraŋala, ḻapḻapnha ga dhärra. Nhuma dhu gärriny bala yan djäman ŋarraku, ga yakan dhu ŋunhi ŋula yolthuny dhaḻ'yun ŋunhiyi dhurrwara.”
REV 3:9 “Ŋäku ŋathil walal. Wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋuli ga lakaranhamirr yanbi walal be God-Waŋarrwun mala, Djuw malan, yurr yaka warray walal ŋunhi yuwalktja ŋarrakuny yolŋu walal; yan walal ŋuli ga ŋunhi warku'yunmirra bitjanmirryiny lakaranhamirr, yuwalktja walal ŋunhi Mokuywun Djaytingun yolŋu walal. Ŋarrany dhu dhuwal walalany waŋan walal dhu marrtjin rälin nhumalaŋgala, bala buku-nyilŋ'thunna walal dhu dhiyala nhumalaŋgala ḻukuŋurnydja; bala walala dhu nhäman dharaŋana ŋunhi ŋarrany ga märr-ŋamathirr warray nhumalaŋ.”
REV 3:10 “Bili nhumany gan ŋunhi ŋarrakuwuynydja dhäruk baṯ-bitjarra yan ŋayathaŋal bulnha yan marrtjin bala djäma bitjarr yan bili, bala ŋarrany dhu ŋunhi bitjandhi bili nhumalanhany djämayi marrtji dhawaṯmaramdhi beŋurnydja ŋunhi ŋulnyirrŋurnydja marimirriŋurnydja romŋur, ŋunhi dhu galki dhika bunan dhiyalnydja birrka'yunarawnha bukmakkun yan yolŋuwnydja walalaŋ, ŋunhi walal ga dhuwal nhina wäŋaŋur mala buku-ḻiw'maram.”
REV 3:11 “Galkin ŋarra dhu marrtjin roŋiyirra. Gatjuy dhärriny walal gi ḏälthin yan, märr nhumalany dhu yaka muka ŋula yolthuny baku-ŋayatham, roŋanmaramany mundhurrŋurnydja märranhaŋur beŋurnydja ŋunhi, ŋunhi ŋarra ga ŋayatham ŋunhayi gurrupanarawnha ŋurikin yolŋuw ŋunhi ŋayi dhu ŋunhayiny wäŋa ŋayatham bala nhinan ŋir'yunmirra waṉḏinyawuynha.”
REV 3:12 “Yo, ŋunhany ŋunhi djuḻkthunayŋunhany yolŋuny walalany, ŋarra dhu nhirrpanna ŋunhiwiliyin ŋarrakalaŋuwala Bäpa'mirriŋuwala buṉbulil, ga yakan ŋayi dhu buluny ganan ŋunhiyiny wäŋa, dhärran ŋayi dhu ga balanyan nhakun yuṯuŋgurrnha ŋurikin ŋunhi buku-ŋal'yunamirriwnha buṉbuw ŋarrakalaŋawnha God-Waŋarrwun. Bala ŋarra dhu nhanukal yäkuny ŋal'maraŋun; waŋganydja yäku ŋarrakuwuynha God-Waŋarrnha, ga wiripuny ŋarrakalaŋaw God-Waŋarrwun wäŋa yäku Djurutjalamnha, yurr yuṯan dhu ŋunhiyiny wäŋa maḻŋ'thurr Djurutjalamdja, beŋura dhu yarrupthurr djiwarr'ŋura, ŋarrakiyingalaŋawuŋun God-Waŋarrwuŋ. Ga wiripuny ŋarra dhu yäku nhirrpul nhanukal ŋarranhawuynhan ŋarra yäku ŋunhi yuṯan.”
REV 3:13 “Buthurumirr walal muka nhuma dhuwal yolŋu'-yulŋuny, gatjuy buthuru-bitjurra walal dhiyakuny ŋunhi dhärukku ŋunhi ŋayi ga God-Waŋarrwu Dhuyu-Birrimbirr waŋa, nhanukiyingalaŋaw ŋayi malaw,”’” bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesu dhäruk gurrupanminany ŋarrakal.
REV 3:14 Ga bulu ŋayi Djesuy waŋan ŋarrany bitjarr, “Gatjuy wukirrin dhuwandja ŋunhi dhäwu ŋurukala ŋunhi ŋarrakalaŋuwala dhäwu-gänhamirriwal, märr ŋayi dhu lakaraman walalaŋguny ŋurukuwurruŋguny ŋunhi ŋarrakalaŋawnydja malaw wäŋa-Layaditjiyapuywuny yolŋuw walalaŋ. Ga biyakun lakaraŋuny walalaŋ gam', ‘Dhuwandja ŋarrakuŋ dhäwu nhumalaŋ dhipaliyi, ŋunhi ŋarrany dhuwal ŋarrapi warray yuwalktja; ŋarrapi dhuwal waŋgany yan maŋutji-marŋginy ŋula nhakuny malaŋuw bukmakku yan, ga ŋarrapi waŋganydhu ŋuli ga ŋunhi lakaram yuwalktja ga dhunupany. Bukmak yan ŋula nhäny mala ŋunhi marrtji ŋorra God-Waŋarrwuŋuny bokmanawuy, yurr ŋunhiyi ŋula nhäny mala maḻŋ'thurrnydja marrtjin warraŋulthinany bukmakkuŋal yan ŋarrakiyingalaŋuwurra.
REV 3:15 “Ŋarrany dhuwal nhumalaŋ marŋgi ŋunhi nhaltjan nhuma ŋuli ga nhina. Yaka nhuma ŋuli gi ŋunhi bukuy-ŋurrkuŋuny ŋarrakuny dhäruk, ga bulu nhuma ŋuli gi ŋunhi bäyŋu djäma ŋarraku mirithiny galŋarrarrayurrnydja; yan nhuma ŋuli ga galŋa-wurkthunna. Yuwalktja nhuma dhuwali balanya nhakun ŋunhi gapu märr gaŋga yan gorrmur', yakayi gorrmurny'tja yan balanya nhakun ŋunhi gapu gorrmurny'tja yan, ga yaka balanya nhakun ŋunhi guyiŋarrnydja. Bala ŋarrany dhu nhumalany dhuwal dhupthunna ŋarrakiyingal ŋarra dhurrwaraŋurnydja, bili nhuma dhuwal bundhuwulu'mirra mala.”
REV 3:17 “Yurr yuwalktja nhuma dhuwali ŋurruwuykmirra mala ga bambaymirra ga warraŋulnha girri'miriwnha mala.
REV 3:18 Ga ŋarrany nhumalany ga dhuwal waŋa bitjanna, ‘Go rälin walal marrtji, ga wuŋuḻi'yurra dhuwal mel-wiḏi'mirra bulaynha mala, märr nhuma dhu yuwalknha ḻukunydja'yirr, bili ŋunhiyiny guṉḏa biliŋuwuynha gurthawuynha nhäranhawuy ḏarrtjalknha banydjin buyuwuyun. Ga bitjandhi bili nhuma dhu ga wuŋuḻi'yun ŋarrakal girriny' mala watharrmirrnydja dhaṯthunminyarawnydja gunganhaminyarawnydja nhumalaŋguwuy nhuma beŋurnydja ŋunhi djolarra'yinyaŋurnydja romŋur, märr nhuma dhu ga dhärrany gora-wuṉḏaŋarrnha. Ga biyakiyi bili walal märraŋdhi ŋarrakuŋ maŋutjipuynydja mirritjin' ḏilthanminyarawnydja nhumalaŋguwuy nhuma maŋutjiwnydja, märr nhuma dhu ga nhämany ŋamatham yan.’”
REV 3:19 “Yo, ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ŋarra walalaŋ ga mirithirr yan märr-ŋamathirr, walalanhany ŋarra ŋuli ga ŋunhi mirithirra yan waŋa ḏälyun dhärukthuny raypirri'yundja, ga wiripuny ŋarra ŋuli ŋunhi murr'maram muka dhä-gir'yun walalany ŋunhiwurrunhany ŋarrakuwuynydja yolŋuny walalany, yan nhakun gulmaram ŋarra ŋuli walalany yätjkurruŋur romŋur. Yo ralpathi gi biyak nhininy, ga bilyurra yätjkurruŋurnydja rom.”
REV 3:20 “Yo, ŋäkun! Dhärrany ŋarra ga dhuwal dhurrwaraŋur yan ŋayaŋuŋura nhokal, wutthu'-wutthunna ŋarra ga dhuwal yulŋuny. Ŋuli nhe dhu ŋunhi ŋämany ŋarrany rirrakaynydja, ga ḻapmaramany dhurrwarany, bala ŋarrany dhu ŋunhi gärrin yänan nhokal; ŋali dhu nhinany rrambaŋin, bala ŋali dhu ŋunhi ŋathany ḻuka rrambaŋiyi yan waŋganyŋura.”
REV 3:21 “Yo, ŋarrapiny gan ŋunhi djuḻkmaraŋal ŋula nhä malany yätjkurr, ga nhinany ŋarra ga dhuwal ŋurruŋun, garrwarnha rrambaŋin linyun Bäpa'mirriŋun ŋarraku. Ga ŋuli nhe dhu marrtji djuḻkmaramany ŋunhi ŋula nhäny mala yätjkurrnydja, ga yakany nhe dhu ŋunhi bilyun ŋula nhakuny yätjkurruwnydja, ŋunhiyiny nhe dhu ŋunhala rrambaŋin ŋalin, ŋunhalnha garrwarnha wäŋaŋur manymakŋura dhikan.”
REV 3:22 “Buthurumirr walal muka nhuma dhuwal yolŋuny walal, gatjuy buthuru-bitjurra walal dhiyakiyiny ŋunhi dhärukku, ŋunhi ŋayi warray ga dhuwaliyiny waŋa God-Waŋarrwun Dhuyu-Birrimbirrnydja, ŋurikiwurruŋgun ŋunhi yolŋuwnha walalaŋ nhanukiyingalaŋaw,”’” bitjarra ŋayi gan ŋunhi Djesuy lakaraŋalnydja ŋarrakal, bala yan ŋarrany marrtjin ŋunhi dhunupan wukirrin.
REV 4:1 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋarra nhäŋala maŋutji-djurthinyawurra, ŋayi gan dhurrwarany dhärran ḻapthunawuynha ŋunha djiwarrny'tja wäŋa. Bala ŋarra ŋäkula rirrakaynha, yindin dhikan mirithirra, balanyan nhakun ŋuli ga yiḏaki ḏopthun, balanyayin bili yan ŋarra ŋunhi ŋurruŋuny rirrakay ŋäkul, bala ŋayi ŋarraku wäthurra bitjarra gam', “Go rälin marrtji, dhawuṯthurra dhipala. Ŋarra nhuŋu dhu milkuman ŋunhi nhä malany dhu ga maḻŋ'thun yalala.”
REV 4:2 Ga dhunupan yan ŋayi ŋarrany ŋunhi Dhuyu-Birrimbirryuny djaw'yurra, bala nhirrparnydja ŋarrany ŋunhawala yänan djiwarr'lila, bala ŋarra gan yan ŋayaŋuynydja ŋarrakiyingal ŋarra nhäŋala maŋutji-djurthinyawurra nhä malany ŋunhayi djiwarr'ŋur marrtji ŋorra. Ga buluny ŋarra nhäŋal nhinanhawuynha, balanya nhakun ŋuli ga ŋunhi buŋgawa yäku geŋ nhina ŋunhiliyi, ga ŋula yolnha yan gan ŋunhi nhinanany ŋunhiliyi.
REV 4:3 Ga bukuny ŋayi ŋunhi latjun' dhikan miḻŋ'miḻŋdhurra gan nhinanany balanya nhakun ŋunhi guṉḏan bulaynha, djaḻkarr'yurra gan, ga djäriynydja ŋanya ŋunhi warrpam'nha gungaŋal ḻiw'maraŋala yan, yurr latjun' ŋunhiyi miny'tjiny dhikan banydjin, djaḻkarr'yurra gan bulun dhika ḏarrtjalknha.
REV 4:4 Ga ḻiw'maraŋalnydja ŋanya gan ŋunhiyi waŋganynhany nhinanhawuynha 24-ynha wiripuŋuynha mala nhinanhawuyyu, ga ŋunhiliyiny marrtjin nhina'-nhinan 24-n waṉa-nhirrpanawuynha worru'-wurruŋu mala, yurr warrpam'nha ŋunhi girri'-watharrmirra yulŋuny, ga ḻiyaŋurnydja walalaŋgal marrtjin gorru'-gurruŋal muḻkurrpuynha girri' bulaymirra.
REV 4:5 Ga beŋurnydja ŋunhi ṉapuŋga'ŋurnydja nhinanhawuyŋur gan djaḻkarr'yurra, ga rirrakaynydja gan ŋunhi dhawaṯthurr yindin dhika mirithirra, murryu'-murryurra marrtjin balanyan nhakun wolman. Ga gumurrŋurnydja nhanukal marrtjin dhärra'-dharran 7-nha lanhdhirrany mala, yurr ŋäṉarr gurthamirra ŋunhi yulŋuny, nhäranan marrtjin ŋatŋatthurra, ga ŋuriŋiyiny gan ŋunhi ŋäṉarryuny gurthaynydja mayaliy' lakaraŋal God-Waŋarrwun Dhuyu-Birrimbirrnhan.
REV 4:6 Ga wiripuny ŋunhili bili yan wäŋaŋur gan dhärran balanya nhakun ŋunhi gapun guḻunnha, yurr lanyiŋnha banydjin, garrkuḻuknha mirithirra. Ga ŋunhiliyi gali'ŋurnydja ga gali'ŋurnydja marrtjin dhärra'-dharran ṉapuŋga'yaŋalnydja ŋunhi nhinanhawuynydja ŋula nhaliynha malaŋuy ḏämbumiriwyun walŋamirriynha, yurr maŋutjiny mala walalaŋgal marrtjin ŋunhi dhärra'-dharran dharrwan mirithirra dhika gumurrŋurnydja ga ḏiltjiŋurnydja.
REV 4:7 Ga waŋganydja ŋunhiyi walŋamirr dharaŋanan nhakun warrakan' yäku läyin, ga wiripuny gan ŋunhiliyi dhärran balanya nhakun ŋunhi bulikin, ga wiripuny gan buku-yolŋuthinyan, ga wiripuny balanyan rumbal nhakun ḏamalan buṯthunamirra.
REV 4:8 Ga ŋurikiwurruŋdhi ḏämbumiriwwu walŋamirriw binbarrnydja mala barrkuwatjnha yan 6-warrpam'. Yurr ŋunhiyi binbarrnydja mala walalaŋ warrpam' maŋutjimirra ḻiw'maraŋal yan, djinawa'wurr ga warraŋulkurr ŋuliwitjarryi binbarrwurr. Ga bitjanna bili walal ŋuli ga ŋunhi ḏar'ṯaryundja walu-ŋupanna ga munha-ŋupanna, yakan walal ŋuli ŋula ḏaḏawyundja; ga bitjanna walal ŋuli ga ŋunhi ḏar'ṯaryundja gam', “Garray God-Waŋarr Ŋutu' Ḏäl, nheny ga dhuwal gänaŋ'thun warray, ḏarrtjalk yan, ga dharrpal. Dhuwal nheny nhepi yan, ga be bala nhe nhepi yan, ga ŋunha bala yalalaŋumirriy nhepi yan dhu buni.”
REV 4:9 Yo, ŋunhiwurrnydja ŋunhi walŋamirrnydja walal, bitjanna bili yan walal ŋuli ga ŋunhi ḏar'ṯaryundja, wokthundja manikaywurra, märr-ŋal'yundja, buku-gurrpandja ŋanya, ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi ga ŋunhayi nhina ṉapuŋga, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi dhu ga nhina walŋan yan bitjanna bili.
REV 4:10 Ga ŋunhi walal ŋuli marrtji ḏar'ṯaryundja, bala walalnydja ŋuli ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi 24-ny worru'-wurruŋu mala gumurrlila djalkthunmirr nhanukal, ŋurikalnydja ŋunhi ŋayi ga nhina ṉapuŋga gal'ŋu, buku-nyilŋ'thundja manapan nhanŋu, ŋurikiny ŋunhi ŋayi ga nhina walŋa-wiyinŋumirra; walalnydja ŋuli ŋunhi ḻarrmaraman walalaŋguwuy walal ŋunhi lanyiŋdja malany ḻiyapuynydja, bala yan djalkthundja marrtji gumurrlila nhanukal, ga waŋany walal ŋuli marrtji ŋunhi bitjanna,
REV 4:11 “Garray ŋanapurruŋ God-Waŋarr, nheny bulu warray garrwar. Dhuwandja dhunupa ŋanapurruŋ, ŋanapurr ga märr-ŋal'yundja nhuŋuny, ga manymak-lakaramany nhuna, ga lakaranhamirrnydja ŋanapurr ga dhuwal nhokalaŋuwuynha, ŋunhi nheny dhuwal be bala garrwar, ga ganydjarr-ḏumurr warray. Nhepi yan ŋunhi bokmar bukmak nhäny mala, nhokiyingal warray nhe djälyuny, ga warrpam'nha gan dhuwal nhäny mala walŋathinan; bukmak yan marrtjin ŋunhi maḻŋ'thurrnydja warraŋulthinany nhokiyingalaŋuwurra yan djämakurrnydja.” Ga bitjanna walal ŋuli ga ŋunhi wokthundja nhanŋu God-Waŋarrwuny.
REV 5:1 Dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal djorran', ŋayipin gan ŋayathaŋal dhunupa'ŋuynha goŋdhu ŋuriŋiyin ŋunhi ŋayi ga ŋunhayi nhina ṉapuŋga; yurr djorrany' ŋunhiyi warrpam'nha wukirriwuynha dhärukmirra yuṯuŋgurrmirra yulŋuny, ŋunha bala djinawa'wurr ga warraŋulkurr, yurr dhoṯkunhawuynha ŋunhiyi djorrany', ga biliŋuwuynha ŋunhi dhaḻ'maranhawuynha ḏälkunhawuynha, ḏälnha ŋula nhämirra girri'mirrnydja, yurr mam'maranhawuynydja ŋunhi 7-nha.
REV 5:2 Ga beŋuryiny ŋarra nhäŋal God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirrinhan yolŋuny djiwarr'puynhan ganydjarr-ḏumurrunhan, ŋayi marrtjin waŋan yatjurra. Ga bitjarr ŋayi marrtjin ŋunhi waŋanany gam', “Yolthun dhika ŋayi dhu ḻapmaramany ŋunhany ŋunhi djorrany'? Yolnha ŋayi ŋunhi yuwalktja dhunupa ŋurikiyiny ḻapmaranharaw?”
REV 5:3 Yurr ḻarruŋalnydja ŋayi gan ŋunhiyi, ŋunhal ŋathil banydji djiwarr'ŋur, ga bulu dhiyalnydja muka munatha'ŋurnydja, ga be bala djinawa' ḏandjaŋur munatha'ŋur; ga bäyŋu warray ŋayi ŋunhi ŋayi maḻŋ'maranhany ŋula yolnhany waŋganynha yuwalknhany dhunupany yolŋuny ŋurikiyiny djorrawny'tja ḻapmaranharaw, ga nhänharaw ŋurukuny ŋunhi djinawa'puywuny. Ḻarruŋalnydja ŋayi gan ŋunhi ḏaḏatjnha, bäyŋun ŋayi maḻŋ'maranhany.
REV 5:4 Bala ŋarra yan ŋäthinany, murruy'-murruyurra dhikan, galŋa-miḏikinan manapar, bili bäyŋun gan nhinan ŋula waŋgany yolŋu maŋutji-dhunupayanhawuy ga ganany' ḻapmaranharawnydja ŋurikiyiny djorraw'.
REV 5:5 Bala ŋayi waŋganydhuny worruŋuy ŋarrany waŋanan bitjarra, “Way, yaka nhe gi ŋäthi!” bitjarr. “Nhäŋun. Dhuwanna ŋunhi dhuwurr-dhunupany yolŋu, ŋunhi walal ŋuli ga lakaram ŋanya bitjan, Läyin Djudawal* yarraṯaŋur ŋunhi Geŋ-Daybitkuŋ mala-bunhawuy, ŋayin dhuwal yuwalktja gal'ŋu Djuḻkthunayŋuny; ŋayin dhu marrtji ŋunhi ḏiwirrkthundja ŋunhiyiny ŋunhi 7-nhany mam'-mamaranhawuynha, bala dhu marrtji ḻap-ḻapmaraman ŋunhiyi djorrany'.”
REV 5:6 Bala ŋarra nhäŋala ŋunhi Bimbinhany God-Waŋarrwuny, ŋayi gan dhärranany dhunupan yan ŋunhiliyin ṉapuŋgan' nhinanhawuyŋura, ga ṉapuŋga'yaŋalnydja ŋanya gan ŋunhi ḻiw'maraŋalnydja ŋuriŋiyin ḏämbumiriwyun walŋamirriynha buṯthunamirriy mala, ga ŋuriŋiwurruy ŋunhi waṉa-nhirrpanawuyyu worru'-wurruŋuy, nhinanany walal gan ŋunhi ḻiw'maraŋala ŋanya. Yo, ga dhärranany ŋayi gan ŋunhiyi Bimbiny mimbu'mirra, dharpunhawuynha yurr dhandurruŋmirra ga djabin nhanukal gan ŋunhi dhandurruŋdja gorruŋal, ga maŋutjiny mala nhanukal ŋunhi ga balanyayi bili yan djabindhiyi yan, ga mayaliny' ga ŋuriŋiyi lakaram djabindhuny maŋutjiy malaŋuy Dhuyu-Birrimbirrnhan, ŋunhi ŋanya ŋayi djuy'yurr ŋanya räli dhipal munatha'lil wäŋalil buku-ḻiw'maraŋal yan, bawalamirrilil wäŋalil malaŋulil.
REV 5:7 Bala ŋarra nhäŋala ŋunhi God-Waŋarrwuny Bimbiny, ŋayi marrtjin waṉḏinany warrnha-märraŋal ŋunhiyiny djorrany' dhunupa'ŋuynha goŋdhu, ŋurikalyiny goŋŋur ŋunhi ŋayi gan nhinan ṉapuŋga' nhinanhawuyŋur.
REV 5:8 Ga dhunupan yan ŋayi ŋunhi Bimbiynydja märraŋalnha ŋunhiyiny djorrany', bala walalnydja ŋunhi ḏämbumiriwnydja walŋamirrnydja ga 24-ny worru'-wurruŋu galkirrinan gan, buku-nyilŋ'thurra gan gumurrlila nhanukal ŋurikalyin Bimbiwala. Ga bukmak ŋunhi ḏämbumiriw walŋamirr mala ga ŋaḻapaḻmirr yolŋu walal, goŋ-getamirra walal gan ŋunhi dhärra'-dharranany, ga bulaymirr banikin' mala walal marrtjin ŋunhi ŋaya'-ŋayathaŋalnydja, yurr wiyika'mirra mala ŋunhi warrpam'nha, buŋgan bäw'mirra mala yulŋuny; ga mayaliny' ga ŋuriŋiyi buŋgan-bäw'yuny maŋutji-lakaram bukumirriyanhawuynha Godkalaŋumirriwuŋun yolŋu'-yulŋuwuŋ, ŋunhi ŋuli marrtji dhawuṯthunna bala bukumirriyanhawuynydja walalaŋguŋ.
REV 5:9 Bala walal marrtjin ŋunhi ḏar'ṯaryurrnydja yuṯan manikaynydja bitjarra, “Nhepin yan dhuwal waŋganynha ŋamakurrnydja, nhuŋuwuynha waŋganygun dhuwal dhunupany ga ganany' märranharaw dhiyakuny ŋunhi djorrawny'tja; nhepin yan dhu waŋganydhun bakmaramany ŋunhi ḏälkunhawuynydja mam'maranhawuy, bala dhu ḻapthunna. Bili nhepi muka ŋunhi gurrupanminany nhunapinya nhe, bala yan nhe dhiŋgaŋala yolŋuwnydja walalaŋ, nhokiyingal warray nhe gulaŋdhu roŋanmaraŋal yolŋu'-yulŋunhany balayi God-Waŋarrwalnydja. Yo, bala nhe märraŋala dhawaṯmaraŋala yolŋunhany walalany beŋurnydja ŋunhi bukmakŋurnydja malaŋur ga malaŋur bäpurruŋur, bala yan nhe nhirrparnydja walalany God-Waŋarrwala romlilnydja. Ga walalnydja dhuwal nhuŋuwuynha yan, waŋganynha malany;
REV 5:10 nhe walalany ŋunhi waṉa-nhirrparnydja, ga walalnydja dhuwal djirrikaymirra mala nhuŋun, buku-ŋal'yunarawnydja ga djämawnydja ŋanapurruŋgiyingalaŋawnha God-Waŋarrwu, bala walal dhu yan ŋurruŋuyirra yulŋuny ŋunhalnydja munatha'ŋurnydja bawalamirriŋura wäŋaŋurnydja.”
REV 5:11 Ga buluny ŋarra nhäŋal, ga ŋäkul rirrakaynha dharrwanhan dhika mirithirra dhäwu-gänhamirrinhany yolŋuny walalany djiwarr'puynhany mala, ga walal ŋunhi ḏämbumiriwyuny walŋamirriynydja mala ga worru'-wurruŋuynydja gan ḻiw'maraŋala dhärran ŋunhi nhinanhamirrinhany ŋunhi gan dhärran ṉapuŋga', ga bukmak ŋunhi djiwarr'puynydja yolŋu walal marrtjin dhärran ŋuliwitjarra warraŋulkurra, yurr bulun dhika dhaŋaŋnha yan mirithirra,
REV 5:12 ga ḏar'ṯaryurrnydja walal marrtjin ŋunhi yatjurra mirithinan bitjarra gam', “Dhuwanna ŋayi Bimbiny ŋunhi yuwalktja gal'ŋu garrwar; burakinany ŋayi ŋunhi, bala gulaŋdja nhanŋu waṉḏinan. Yurr gänan ŋayiny, ḏarrtjalknha warrpam'nha; Ŋayipin ŋunhi waŋganynha ganany' ga dhunupany ganydjarrwuny märranharaw God-Waŋarrwalaŋawnydja, ga ŋula nhakuny malaŋuw ḻukunydja'kunharawnydja. Guyaŋanhawuynydja nhanŋu ŋunhi garrwar mirithirr, ga ganydjarrnydja nhanŋu ŋunhi yindin ga yuwalknha ga dhunupan yan. Go limurr lakaranhamirra ŋanya yäkun yindikuman, bala manymak-lakaraman ŋanya, ga wokthundja nhanŋu mirithirra yan, märr-ŋal'yundja manapan, goŋmirriyirra mirithirra yan dhika.”
REV 5:13 Bala ŋarra yan dhäŋur beŋuryiny ŋäkul manikaynha ḏar'ṯaryunawuynha, yindin dhika rirrakaynydja; ŋunhi nhä malany ga nhina dhiyal barrkuwatj, ŋäkula ŋarra gan ḏar'ṯaryunawuynha walal gan wokthurra nhanŋu, ŋunhaŋuwuynha ŋunhi djiwarr'puynha ŋula nhäny mala, ga dhuwalaŋuwuy munatha'wuy, ga wiripuny dhika djinawa'puynha ḏandjapuynha munatha'wuy ŋula nhä malany, ga ŋunha bala ŋunhi gapupuy nhä malany warrpam'; ŋunhiwurryiny gan ŋunhi bukmaknha yan märr-yiŋgathinany wokthurra gan, ga bitjarra walal gan ŋunhi ḏar'ṯaryurrnydja gam', “Go limurr wokthunna dhiyakuny ŋunhi, dhuwal ŋayi ga nhina ṉapuŋga', ga bitjandhi bili limurr dhu nhanŋuny Bimbiwnydja wokthundhi. Limurr ŋanya manymak-lakaraman, bili ŋayipin dhuwal yäku yindiny, buluny gal'ŋu garrwar. Limurr wokthundja nhanŋu bitjanna bili yan wiyinŋumirra.”
REV 5:14 Bala ŋunhi ḏämbumiriwnydja walŋamirrnydja mala buku-bakmaraŋal bitjarra, “Yo, yuwalk yan dhuwaliyiny!” Bala marrtjin ŋunhi worru'-wurruŋuny yolŋu walal buku-nyilŋ'thurra, märr-ŋal'yurra manapar nhanŋu.
REV 6:1 Wiyinnha ŋarra gan ŋunhi maŋutji-djurthinyawurrnydja nhäŋal, ŋayiny gan ŋuriŋiyiny Bimbiynydja ŋayathaŋala ŋunhiyin djorrany' ŋunhi ḏälkunhawuynydja 7-mirra mam'maranhawuymirr. Dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋala ŋanya, ŋayi bakmaraŋala waŋganydja mam'maranhawuy, bala ŋarra ŋäkula dhäruknha, waŋgany walŋamirr gan waŋan, yurr rirrakaynydja ŋunhi yindin mirithirra murryu'-murryurra marrtjin bitjarr nhakun wolma, ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi waŋanany, “Go, dhawaṯthurra warraŋulthin!” bitjarr.
REV 6:2 Ga yuwalkthi ŋunhi maḻŋ'thurrnydja watharrnha yarraman'tja, ga yolŋun marrtjin ŋunhi gorruŋalnydja ŋunhiliyi yarraman'kalnydja, ga ŋayathaŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi bunarran, ga ḻiyaŋurnydja nhanukal marrtjin gorruŋal muḻkurrpuynha girri' ŋula yolkuŋun gurrupanawuy yurr djuḻkthunayŋun ŋayi ŋunhi yulŋuny, bilin ŋayi gan ŋunhi dharrwany mari mala djuḻkmaraŋala, ga ŋunhiny ŋayi gan bulu marrtjin marilil.
REV 6:3 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi ŋuriŋiyi Bimbiynydja wiripuny muka bakmaraŋal waŋganydja muka mam'maranhawuy. Bala ŋarra ŋäkula wiripuŋunhany muka walŋamirriny, ŋayi waŋan bitjarra, “Go ma', wiripuny muka maḻŋ'thurr!” bitjarr.
REV 6:4 Ga wiripuny muka yarraman' maḻŋ'thurr, miku'mirrnydja miny'tji, ga ganydjarrnydja ŋayi gan ŋunhi ŋayathaŋal ŋayi dhu djaw'yunna ŋunhi burrmiḏiny rom mägayany yolŋuwalnydja walalaŋgal walŋaŋur märr dhu marrtji ŋunhi yolŋuny walal dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur bunhamirra murrkay'kunhamirra bala-räli'yunmirra yan, garraṯan walalaŋ dhu ga dhärra. Ga buluny ŋanya ŋayi goŋ-gurrupar yikin galiwaŋnha yindin mirithirra.
REV 6:5 Ga ŋunhi ŋayi Bimbiy bakmaraŋal wiripuny muka mam'maranhamirr, bala ŋarra ŋäkula wiripuŋunhany muka walŋamirriny, ŋayi waŋan bitjarra, “Go dhawaṯthurra!” Ga yuwalknha ŋunhi maḻŋ'thurrnydja molnha yarraman'tja, yurr yolŋun marrtjin ŋunhi gorruŋalnydja ŋurikalyiny yarraman'kal, ga goŋdhuny ŋayi marrtjin ŋayathaŋal gali'ŋurnydja gali'ŋurnydja märrma' banikin' maṉḏany ŋathapuy nambamirriyanhawuy, ŋunhi ŋuli ga lakaram ŋuriŋiyi waŋganydja ŋonuŋ ga waŋganydja ḏamba.
REV 6:6 Bala ŋarrapiny ŋäkul rirrakaynha, ŋayi marrtjin dhawaṯthurr räli beŋura ŋunhi ḏämbumiriwwalnha walŋamirriwal mala, ga bitjarra ŋayi marrtjin ŋunhi waŋanany gam', “Djäl muka nhe ŋathawnydja? Ŋay' dhuwanna go, märr ḻurrkun' dhuwal birraliny, yurr gana' yan dhuwal waŋganygu yan waluwnydja. Ga yaka ŋula nhalayakkuny miḏikumulnydja marrtji ḻuki wiyikany borumbuynydja ga ŋathapuynydja”, bitjarr.
REV 6:7 Ga ŋunhi ŋayi Bimbiy bakmaraŋal wiripuny muka bakmaranhawuy, bala ŋarra ŋäkula ŋunhi wiripuŋunhany waŋganynhany walŋamirriny, ŋayi waŋan bitjarra, “Go maḻŋ'thurra,” bitjarr.
REV 6:8 Ga yuwalknha ŋunhi maḻŋ'thurrnydja wiripuny muka yarraman' gararrkararrnha miny'tji, ga yolŋu marrtjin ŋunhiliyi gorruŋal, ga yäkuny ŋayi ŋunhi yolŋuny “Dhiŋganhamirr,” ga munguyurrnydja ŋanya marrtjin räli malthurrnydja nhanŋu be yolnha yolŋu yäku “Yayditjnha,” ga ŋunhiyiny yolŋu yäku mayali' dhiŋganhamirra wäŋa. Yo, ŋurikalyiny yolŋuwal maṉḏaŋgal ŋunhi ganydjarr gurrupar ŋula yolthun yan, maṉḏa dhu ga marrtjin bunharawnha murrkay'kunharawnha yänan, ga djämany maṉḏaŋ ŋunhi dharrwa mirithirr ga yindi. Wiripuny maṉḏa dhu ŋunhi dhä-manapan yolŋuny walalany mariw, walal dhu ga bunhamirra, ga wiripuny dhu yolŋu walal marrtji murrmurryunna djaṉŋarryun, ga wiripuny dhu yolŋu walal marrtji murrmurryun rerriynha, ga wiripuwurrunhany yolŋuny walalany dhu marrtji buman wakinŋumirriynha warrakan'thu mala, ga dhaŋaŋnha mirithirra dhu marrtji ŋunhi yolŋuny walal dhiŋga'-dhiŋgam wäŋaŋura ga wäŋaŋura mala buku-ḻiw'maraman dhikan.
REV 6:9 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayi Bimbiy wiripuny muka bakmaraŋal mam'maranhamirr, bala ŋarra nhäŋalnydja ŋunhiwurrunhan yolŋu'-yulŋunhany ŋunhi walalany gan murrkay'kuŋal bunharay, bili walal gan ŋayathaŋal baṯ-bitjarr yan ŋunhi God-Waŋarrwu yan dhäruktja, ga yakan walal ŋula ḏaḏawyunna dhäwuŋurnydja lakaranhaŋur nhanukal; walalnydja gan ŋunhi mukthurra yan djäma yuwalkkuŋala yan Garraywuny. Yo, ga birrimbirrnydja walalaŋ ŋarra nhäŋal ŋunhala djiwarr'ŋura, yurr ŋoyŋura ŋunhi djimuku'ŋura bulaymirriŋura ŋunhi gan gurthan nhäran God-Waŋarrwun.
REV 6:10 Ga waŋanany walal gan ŋunhi rirrakayyuny yindiynha dhika yatjunminany gan bitjarra gam', “God-Waŋarr, nheny dhuwal dharrpal ga yuwalk. Nhäthan nhe dhu mala-djarr'yundja ga dhä-gir'yundja dhuwalawurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal gan bumar ŋanapurruny murrkay'kuŋal? Nhämunha'mirr dhika ŋanapurr dhu galkundja? Nhäthan nhe dhu dhä-gir'yundja walalany?”
REV 6:11 Bala yan ŋayi gurrupara walalaŋ waŋga'-waŋganygu yan girriny' mala watharrmirra warrpam'kun yan dhaṯthunminyarawnha, bala yan ŋayi waŋanany walalany bitjarra, “Walal, bulnha ŋathil walal galkurr märr-gurriri, bäy ŋathil dhu ŋunha nhumalaŋ wäwa'mirriŋu walal burakirr marrtji, ŋarraku ŋunhi djämamirr walal, bitjarr nhakun walal marrtjin nhumalany bumar. Bulnha nhuma dhu galkun nhumalaŋgalaŋaw wäwa'mirriŋuw walalaŋ, ga bäy nhuma dhu bukmakthirr dhiyala, bala ŋarrany dhu muka dhä-gir'yun walalanhany.”
REV 6:12 Ga buluny ŋarra nhäŋal ŋayi ŋuriŋiyi Bimbiy bakmaraŋal wiripun mam'maranhawuy, namba 6-nha. Ga dhunupan yan ŋunhi wäŋany marrtjin gurrkurryurra, wingil'yurra marrtjin, mala-wulkthurra, ga waluny marrtjin gorrmur'yinan buku-munha'yinan bitjarra nhakun ŋuli ŋunhi buyu-wuṉḏaŋarryu molyu galikuy gungam, ga ŋaḻindiny miny'tji bilyurr miku'mirriyinan bitjarra nhakun gulaŋnha,
REV 6:13 ga ganyuny mala marrtjin ŋunhi ḻarryurra beŋurnydja garrwarŋurnydja rälin munatha'lila, bitjarra nhakun ŋuli marrtji borum mala burrul'yun ganydjarr-ḏumurruwuŋ wäŋiwuŋ boy'yunawuy.
REV 6:14 Ga garrwarnydja ŋunhi wäŋa winya'yurra, bitjarrnha nhakun ŋuli ga ŋunhi djorra' dhoṯkunhawuynha ŋorra. Ga dhakalnydja mala wäŋany ga bukuny mala wäŋa dhathar'yurra gan warrpam'thurra beŋuryiny ŋunhi dharapulŋurnydja malaŋuŋur walalaŋgiyingal.
REV 6:15 Ga bukmaknha gan ŋunhi buŋgawany yolŋu walal, ḏilkurruwurrnydja ga, ḻukunydjany' ga ganydjarr-ḏilkurrnydja yolŋu walal ga ŋurruwuyktja mala, ga ḏapmaranhawuynydja yolŋu ga yan baḻanydjarratjarrany yolŋu, bukmaknha walal marrtjin ŋunhi djuḻuḻ'-djuḻuḻyurrnydja mathirralila malaŋulil dhaḻakarrlila, balan ŋunhi ŋoylila guṉḏalil.
REV 6:16 Bala walal gan ŋunhi wäthurrnydja guṉḏawnha malaŋuw ga bukuwnha bitjarra gam', “Go guṉḏa mala, buku-yupthurra rälin, dhä-monyguŋun ŋanapurruny nhänhaŋur ŋurukalnha ŋunhi ŋayi ga ŋunha nhina ṉapuŋga nhinanhawuyŋur ŋunha djiwarr'ŋur, ga biyakiyi bili gunguŋdhi ŋanapurruny ŋurukalnydja Bimbiwalnydja, bili ŋayi ga ŋunha nhämany ŋanapurruny ŋaramurryirra.
REV 6:17 Dhuwanna ŋunhiyiny waluy bilin bunanan, ŋayi dhu dhä-gir'yunna. Ga yolnha dhika yolŋu dhu boŋguŋ dhärriny ḏälthiny ḻuku-burrpurryurrnydja? Bäyŋun!”
REV 7:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal ḏämbumiriwnhan dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany djiwarr'puynhan mala, ga dhärra'-dharranany walal marrtjin ŋunhi ḏämbumiriwŋuryi yan ḻikanŋurnydja dhiyalnydja ŋunhi munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, yurr walal gan ŋunhi dhärra'-dharranany, gulmaraŋala walal gan watan mala ŋunhi ḏämbumiriwnhan, märr ŋayi ŋunhi bäyŋun ŋula watany galkirrinya dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur ga bulu gapulil moṉuklilnydja ga ŋula dharpalilnydja mala.
REV 7:2 Ga buluny ŋarra nhäŋal wiripuŋunhan muka dhäwu-gänhamirriny yolŋuny djiwarr'puynha, ŋayi gan marrtjin beŋur bala gali'-dhimurruŋur, ga gäŋalnydja ŋayi marrtjin räli ŋunhi girrin' nhanukuŋun ŋunhi walŋa-wiyinŋumirriwuŋun God-Waŋarrwuŋ, märr ŋayi dhu marrtji mam'-mamaraman, yiŋarray'yunna manapan ŋunhin Godkalaŋumirrinhan yolŋuny walalany. Bala ŋayi yan ŋunhiyiny waŋganydja mirithinan waŋan yatjurra ŋurikiwurruŋguny ŋunhi ḏämbumiriwwuny yolŋuw walalaŋ dhäwu-gänhamirriw djiwarr'puywuny, ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu ganydjarr gurrupar walalaŋgal buwayakkunharaw dhiyak munathaw'nha wäŋaw ga ŋurukun moṉukkun gapuw.
REV 7:3 Yurr ŋayi ŋunhi waŋanany bitjarra, “Way galkurr ŋathil walal,” bitjarr. “Yaka walal yänayiny buŋu buwayakkuŋuny munatha'nhany ga ŋula nhäny mala gapunhany moṉuknhany ga dharpanhany mala, bäy ŋathil ŋanapurr dhu nhirrpan marrtji bukulil namba mala ŋurikiwurruŋgal yolŋu'-yulŋuwal ŋunhi walal djämamirr mala God-Waŋarrwu. Ga dhäŋur beŋuryiny bala nhumany dhu ŋunhi yurrnha nhakun marrtjiny, bala buman buwayakkuman dhuwandja munatha'nhany wäŋany.”
REV 7:4 Bala walalnydja marrtjin dhunupan nhirrpa'-nhirrpara nambany bukulila walalaŋgal, Yitjuralpuywalnydja* yolŋu'-yulŋuwal ŋula nhämunha'wal, ga lakaraŋalnydja ŋayi ŋarrakal ŋunhi yolŋunhany nambany ŋula nhämunhan' 144,000-nhan. Yurr 12,000-gal walal ŋunhi rulwaŋdhurrnydja, Djudawal* yan bäpurruwalnydja, ga Ropingalnydja* bäpurruwal 12,000-galyi, ga Gädkalnydja* ga balanyayi bili yan 12,000-galyi yan, ga wiripuŋuwal malawal balanyayi bili 12,000-galyi yan, Yatjawalnydja* bäpurruwal, ga Napaliwal* bäpurruwal, ga Manatjawal* bäpurruwal, ga Djimiyangal,* ga Lebaywal,* ga Yitjakawal,* ga Djapalangal,* ga Djawutjipkal,* ga Bindjamangal bäpurruwal yolŋuwal walalaŋgal; bitjarrnha walal marrtjin ŋunhi bala djiwarr'puyyuny yolŋuy walal nhirrparnydja ŋunhiyiny God-Waŋarrwuny baldhurr' ŋurikiwurruŋgalyiny barrkuwatjkal yan bäpurruwalnydja, bukmakkala yan Djuw malawalnydja.
REV 7:9 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal yolŋunhan walalany dhaŋaŋnhan mirithirra dhikan, ŋunhi ŋuli bäyŋun ŋunhiyiny malany bothurru'. Ga nhäŋalnydja ŋarra ŋunhiyi wäŋapuynydja wiripuŋuwuynha ga wiripuŋuwuynha ga wiripuŋuwuynha, bukmakŋura yan malaŋurnydja malaŋuŋur, ga miny'tjiŋur, barrkuwatjnha matha, bawalamirra mala; bukmak walal ŋunhi nhämunha' mala gan dhärran ŋunhala gumurrŋura nhanukala God-Waŋarrwala, ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunhayi ṉapuŋga nhinanhawuyŋur, ga bitjarryi bili gan nhanukalnydja Bimbiwalnydja gumurrŋur mala-nhirrpanmindhi. Yurr dhaṯthunminany walal gan ŋunhi bukmaknha yan watharryun dhika girriyny'tja, ga garrwarkuŋalnydja walal gan goŋdhuny man'tjarrnha.
REV 7:10 Yurr waŋanany walal gan ŋunhi mirithinan dhikan, märr-yiŋgathinany manapar bitjarra gam', “Ŋayiny dhuwal Walŋakunhamirr ŋanapurruŋ, ŋunhi ŋayi ŋanapurruny walŋakuŋal, dhiyaŋ warray ŋunhi ŋanapurruŋgal Waŋarryu, ŋunhi ŋayiny ga nhina dhuwal ŋurruŋu warray, ga dhiyaŋ ŋunhi wiripuny Bimbiy.”
REV 7:11 Ga walalnydja ŋunhi dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal djiwarr'puynydja gan dhärranany ḻiw'maraŋala ṉapuŋga'yaŋala ŋunhi nhinanhawuynhany, rrambaŋin walalnha ŋunhi worru'-wurruŋun yolŋu walal, ga ḏämbumiriwnha ŋunhi walŋamirra mala, walalnydja gan ŋunhi djalkthuminany ŋunhiliyin gumurrŋura nhanukal yurr ŋurru-djinawa'lila,
REV 7:12 ga bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany buku-ŋal'yurrnydja gam', “Yo, yuwalk dhuwali yulŋuny. Märr-yiŋgathinyawuynydja ga djeŋarrany' rom ga djambatjtja guyaŋanhawuy nhanŋuwuy yan warrpam'. Ga buku-wurrupanawuynydja ga märr-ŋal'yunawuynydja ga ganydjarrnydja ŋunhi nhanŋuwuyyi yan warrpam'nha limurruŋgalaŋawnha God-Waŋarrwu gupa-ḏälnha yan. Yo, yuwalknha yan dhuwaliyiny.”
REV 7:13 Bala ŋayi waŋganydhuny yolŋuy worruŋuy ŋarrany waŋanan dhä-birrka'yurra bitjarra, “Yol walal ŋunhany yolŋu'-yulŋu girri'-watharrmirrnydja mala?” bitjarr. “Wanhaŋuwuy walal ŋunha yulŋuny?”
REV 7:14 Ga ŋarrany buku-bakmaraŋal bitjarr, “Yu-u-w? Yaka ŋarra marŋgi. Nhe dhuwali marŋgi walalaŋ.” Bala ŋayi lakaraŋala ŋarrakal, “Dhuwandja gay'yi yolŋu walal mariŋur gan dhawaṯthurr beŋura ŋunhi yindiŋura mariŋur, yurr walal dhuwal ḏarrtjalknha, bilin rurrwuyunawuynha nhanukala ŋunhi Bimbiwalnha gulaŋ-waṉḏinyaraynydja.
REV 7:15 Bala walal ga ŋunha dhärrany God-Waŋarrwala gumurrŋurnydja, buku-ŋal'yunna walal ga nhanŋu bitjanna bili, munha-ŋupanna ga walu-ŋupanna nhanukala buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja. Ga ŋuriŋiny ŋunhi ŋayi ga ŋunha nhina garrwar gal'ŋu ṉapuŋga, ŋayipin walalany dhu ŋunhi gungamany nhanukiyingala ŋayi ŋuriŋiyin ŋamakurruynha romdhuny.
REV 7:16 Ŋayipin dhu ga ŋunhi djägany walalaŋ; yakan walal dhu ŋunhi buluny marrya'yirr ga nharaŋdhirr, ga yakan walal dhu ŋula galŋa-nhärany waluynydja.
REV 7:17 Bili ŋayipin dhu ŋunhi Bimbin djägamirrnydja walalaŋ, ŋunhiyin ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha garrwar ṉapuŋga; ŋayiny ŋunhi balanya nhakun wäyin-djägamirra, ŋayin walalany dhu ga ŋunhi gämany balany ŋunhi walŋamirrililnydja gapulil. Ga ŋayipin dhu ga God-Waŋarryun milkarriny walalany djalkthun, yakan walal dhu ga buluny nyä'yunmirr.”
REV 8:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal ŋunhi God-Waŋarrwun Bimbinhany, ŋayi bakmaraŋala ŋunhi mam'maranhamirrnydja, ŋunhiyiny dhurrwara-ḏaw'yurra ŋayi bakmaraŋal, bala yan ŋayi ḻapmaraŋala djorrany'. Ga ŋunhalnydja banydji ŋunhi djiwarr'ŋurnydja bukmaknha ŋunhi nhäny mala ḏämbu-mukthurra, yurr märr-wiyinnha ŋunhi wäŋany dhärran wapurarrnydja.
REV 8:2 Bala ŋarra nhäŋala 7-nhan dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany djiwarr'puynhan, ŋunhiwurrunhan ŋunhi walal marrtjin dhärra'-dharranany nhanukala gumurrŋurnydja God-Waŋarrwala, ga waŋga'-waŋganygal yan goŋlilnydja ŋarra nhäŋalnydja walalaŋgal dhurrwara-ḏilkurra yiḏakiny mala.
REV 8:3 Ga wiripuy djiwarr'puyyu dhäwu-gänhamirriy yolŋuy gan ŋayathaŋal bulaymirr banikin', ŋunhi buŋgan bäw'mirra dhuŋgur'yunarawnha. Yo marrtjinany ŋayi ŋunhi, bala yan dhärranany ŋunhilin ŋunhi djimuku'ŋura. Ga ŋayathaŋalnydja ŋayi gan ŋunhi dhaŋaŋnha mirithirra buŋgan bäwny'tja banikin'mirrnydja, mundhurr-wurrupanarawnydja ga wiripuny dhambay-manapar balayi bukumirriyanhawuynha mala ŋunhi Godkalaŋumirriwuŋun yolŋuwuŋ walalaŋguŋ, bala yan ŋayi gan ŋunhi djalk-djalkthurrnydja balan ŋunhiwilin bulaymirrilila djimuku'lil gurthamirrilila ŋunhi gan dhärran gumurrŋur God-Waŋarrwal.
REV 8:4 Bala ŋunhi wiyikany' buŋgan bäwny'tja ŋawululny'tja rur'yurra marrtjin rrambaŋin maṉḏan ŋunhi bukumirriyanhawuynha Godkalaŋumirriwuŋun yolŋu'-yulŋuwuŋ, yurr dhawuṯthurrnydja marrtjin ŋunhi goŋgurrnydja djiwarr'puywalaŋuwurra yolŋuwalaŋuwurr, balany God-Waŋarrwalnydja.
REV 8:5 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi ŋunhi ŋuriŋiyiny ŋunhi dhäwu-gänhamirriynydja yolŋuy djiwarr'puyyuny märraŋal gurthan beŋura ŋunhi djimuku'ŋura bulaymirriŋura, bala ŋayi rulwaŋdhurrnydja ŋunhiwiliyin banikin'lila, bala yan ŋayi gan djalkthurra ŋunhawala ŋunhi ŋarakalila wäŋalilnydja munatha'lila. Ga dhunupan marrtjin ŋunhi rirrakaynydja murryu'-murryurrnydja yindin mirithirra, ga djaḻka'-djaḻkarryurra marrtjin, ga wäŋany dhuwandja munathany' ŋarakany wingil'yurra marrtjin mirithinan, marrmarryurra marrtjin.
REV 8:6 Bala walalnydja gan ŋunhi ŋunhalnydja dhärranan ŋunhi 7-dja dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu walal djiwarr'puynydja dhärranany goŋ-yiḏakimirra mala, girri'-ŋamathinan gan bopthunarawnha.
REV 8:7 Ga ŋayi ŋathil waŋganydhu djiwarr'puyyu yolŋuy ŋurruŋuny bopthurr, bo-o-op bitjarryi, bala yan ŋayiny dhipalnydja munatha'lilnydja ḻarryurr ŋulwitjnha yurr ḏälnha mirithirra guṉḏathinyan, ga gurthany mala marrtjin ŋunhi ḻarryurryi waŋgany-manapanminan maṉḏan maŋgun'. Ga märr dharrwan ŋunhi dhuwandja munathany' wäŋa, ga walŋamirrnydja dharpa malany, ga mulmuny mala nhäranan räwakthinan.
REV 8:8 Ga bulu wiripuŋuynydja muka djiwarr'puyyu yolŋuy dhäwu-gänhamirriy bopthurr bitjarryi bili. Bala ŋarra nhäŋala bukun wäŋan yindin dhika mirithirra, ŋayi marrtjin räli dhuryurr ŋäṉarrmirr gurthamirryi nhäran marrtjin, dhuryurrnydja marrtjin rälin bala yan ŋayi ŋunhi ḻupthurrnydja moṉuklila gapulilnydja. Ga märr dharrwan ŋunhi gapuny moṉuktja gulaŋmirriyin, ga märr-dharrwayi yan ŋunhi ŋula nhäny mala gapuŋurnydja dhiŋgaŋala gan, ga balanyayi bili märr-dharrwayi yan gan ŋunhi marthaŋaynydja malany bakthurr, guḻwuḻyurra gan.
REV 8:10 Ga bulu wiripuŋuynydja muka djiwarr'puyyu yolŋuy dhäwu-gänhamirriy yiḏaki bopthurr, bo-o-op bitjarryi, bala ŋayiny marrtjin waŋgany warray ganyu yindi mirithirr yupthurr beŋur djiwarr'ŋurnydja, nhäranany ŋayi marrtjin ŋunhi ŋatŋatthurra räli balanya nhakun ŋunhi gurthan ŋäṉarrnha, ga buḻwaŋ'thurrnydja ŋayi ŋunhi balan mayaŋlila mala gapulila ga riyalalila malaŋulil, yurr buku-ḻiw'maraŋala yan dhiyal wäŋaŋurnydja malaŋuŋur.
REV 8:11 Yurr yäkuny ŋayi ŋunhiyi ganyuny, “Galimiṉḏirrk.” Ga märr dharrwan gan ŋunhi gapuny mala galimiṉḏirrkthinan, ga dharrwan gan ŋunhi yolŋuny walal murrmurryurr ŋuriŋiyi gapuynydja ḻukanharay.
REV 8:12 Ga bulu wiripuŋuynydja muka djiwarr'puyyu yolŋuy dhäwu-gänhamirriy yiḏaki ḏopthurr, bo-o-op bitjarryi, bala ŋunhi waluny ga ŋaḻindiny ga märr ḻurrkun' yan ganyu malany märr gaŋga yan buku-munha'yin; nhinanharaw ŋuli walu-ŋupanarawnydja ga munha-ŋupanarawnydja, ga wäŋany gan ŋunhi dhärran munha'yurra gaŋgan gan garkambarryin.
REV 8:13 Bala ŋarra dhäŋur beŋuryiny nhäŋal ḏamalanhan, ŋayi gan buṯthurr garrwarkurr dhuwalatjarr ŋarakawurra wäŋakurr, ga waŋanany ŋayi marrtjin ŋunhi yatjurra bitjarra gam', “Yaka-a-ay! Yaka-a-ay! Nhän dhuwandja barrarimirra muka?” bitjarr. “Yätjkurra dhuwandja mirithirra walalaŋguny dhu maḻŋ'thun, ŋurukuwurruŋguny ŋunhi yolŋu'-yulŋuw ŋunha walal ga nhina ŋunha munatha'ŋur, ŋunhi dhu ŋuruŋuwurruynydja ŋunhi ḻurrkun'thuny dhuḏi'-dhuḏiŋuynydja yiḏaki ḏopthun.”
REV 9:1 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋunhi wiripuŋuynydja muka djiwarr'puyyu yolŋuy dhäwu-gänhamirriy ḏopthurr yiḏaki, bo-o-op bitjarryi, bala ŋarra nhäŋala ŋayi marrtjin yupthurr beŋur djiwarr'ŋurnydja ŋula yolnha yan yolŋu balanyan rumbalnydja nhakun ganyun. Ga marrtjinany ŋayi ŋunhi, bala ŋayiny nhanukal God-Waŋarryuny goŋ-gurrupar gonydjiŋnha ŋunhaŋuwuynha ŋunhi buku-munha'wuynha wäŋapuy, dhika wanhaŋuwuynha wäŋapuy, mirithirra ḏandjapuynha.
REV 9:2 Ga dhunupan ŋayi ŋuriŋiyi yolŋuynydja ḻapmaraŋala ŋunhiyiny wäŋa buku-munhany', bala nhanukalaŋuwurr ŋunhi dhurrwarakurrnydja gan ŋawulul'nha dhawaṯthurr, yindin mirithirra dhika molnha gaḏumgaḏumdhurra marrtjin, balanya nhakun ŋunhi gurtha yindi mirithirr, ga wäŋany ŋunhi warrpam'nha buku-munha'yinan, ga walunhany ŋayi ŋuriŋiyi gungaŋala, bäyŋun gan garkambarryinany, bili ŋuriŋiyin gurrŋan'thun ŋawulul'yu.
REV 9:3 Ga ŋulatjarryiny ŋawulul'kurrnydja marrtjin dhawaṯthurr balanya nhakun ḏetjnha, bala nhinanan marrtjin dhipala munatha'lila wäŋalil. Yurr ŋunhiyi ḏetjtja mala ḏimi-ḏimirrmirra, ga mariny walal ŋunhi ḏetjkuny mala balanyan bili yan dharaŋanan nhakun ŋuli ŋunhi buthuŋuy dharpum.
REV 9:4 Yurr ŋayipiny ŋunhi God-Waŋarryuny gulmaraŋal ŋunhiyiny ḏetjnhany mala walal dhu yaka marrtji buma mulmunhany ga dharpanhany malaŋuny ŋunhi marwatmirrinhany ga yumurrkunhany dharpany mala; ŋany bumany walal dhu ga yolŋuny walalany yan, ŋunhiwurruny bili yan ŋunhi walal gi yaka gäŋu bukuy God-Waŋarrwuŋ namba mala nhirrpanawuy.
REV 9:5 Yurr yaka walalany walal gan barrtjurr dhiŋganhamaraŋalnydja ŋany rirrikmaraŋal yan, märr walal gan ŋunhi rirrikthurrnydja goŋ-waŋgany yan ŋaḻindiny ŋupar ga yakayi murrkay'kuŋalnydja dhiŋganhamaraŋalnydja. Ga rerriny ŋunhi balanya bili yan nhakun buthuŋuwuŋ dharpunhawuy.
REV 9:6 Yolŋu'-yulŋuny dhu ga ŋunhi mirithirra galŋa-yätjirrnydja nhina ŋuriŋiyiny barrtjunaraynydja, galki dhiŋganharaw muka, yurr yakan walal dhu ŋunhi dhiŋgamany. Walalnydja dhu ga ŋunhi gatjpu'yundja dhiŋganharawnha yan, yurr bäyŋun walal dhu ŋunhi dhiŋgamany.
REV 9:7 Yo, yurr ḏetjtja mala ŋunhi ŋula nhän yan dhika, wiripun, balanyan nhakun ŋunhi yarraman' mala ŋuli marrtji dhärra'-dharra girri'-ŋamathirra balan marrtjinyarawnha marilila. Ga muḻkurrpuynydja mala walalaŋ bulaymirra. Ga bukuny walal ŋunhi balanya nhakun yolŋun. Ga ḻirrany walalaŋ ŋunhi wiyin'kurra mirithirra balanya nhakun warrakan' ŋunhi maḏakarritj, ga muḻkurrŋurnydja walalaŋgal marrtjin marwattja wiyinnha dhaŋgaŋal, balanya nhakun miyalkku ŋuli marrtji marwat djalkthunmirr watawuŋ.
REV 9:9 Ga gumurrnydja walal ŋunhi ḏälnha mirithirra balanya nhakun djimukun'. Ga ŋunhi walal marrtjin buṯthurrnydja binbarryuny, ga rirrakaynydja marrtjin ŋunhi ganydjarr bunanany bitjarrnha nhakun ŋuli ga ŋunhi dharrwan yarraman' mala waṉḏirr balan marilila, warryun ŋuli marrtji miriŋuw nhinanhamirr lorriny mala.
REV 9:10 Ga yaŋarany mala walalaŋ ŋunhi dharpunharawnydja rirrikmaranharawnha yan, balanyarawnha nhakun ŋuli marrtji ŋunhi buthuŋuy barrtjun, ga ŋuriŋiyi dharpunharaynydja yolŋuny walal dhu ga ŋunhi dhaŋga-ḏirryundja mirithirra yan, goŋ-waŋgany ŋaḻindiny dhu ŋupan.
REV 9:11 Ga ŋurikiyi ḏetjkuny malaŋuw waŋgany gan buŋgawa nhinan, ŋunhiyi ŋunhi ŋayi buŋgawan ŋurukun ŋunhi buku-munha'wuywun wäŋaw, ŋurukun bala ŋunhi ḏandjapuywun munathaw', ga yäkuny ŋayi ŋunhiyi Yeburukurrnydja* mathakurr Wapatun,* ga Gurikkurrnydja* mathakurr Wapulyun, ga mayaliny' ŋayi ŋunhiyi yäkuny “Rumbal-buwayakkunhamirr, ga Walŋa-dhawar'maranhamirr,” balanya nhakun galka.
REV 9:12 Ga ŋunhi ŋurruŋuny ŋoy-gärrinyamirr rom bilin djuḻkthurra, ga dhurrwaraŋur dhipuŋurnydja buluny dhu märrman' ŋoy-gärrinyamirr rom maḻŋ'thun.
REV 9:13 Ga dhäŋur beŋuryiny ga wiripuŋuynydja muka dhäwu-gänhamirriy yolŋuy djiwarr'puyyu yiḏaki ḏopthurr bo-o-op bitjarryi, bala yan ŋarra ŋäkula rirrakaynha, ŋayi gan waŋanan beŋuryin ḏämbumiriwŋura ḻikanŋur malaŋuŋur, beŋura ŋunhi gurthamirriŋura djimuku'ŋur bulaymirriŋura, ŋunhi ga dhärra ŋunhayi gumurrŋur God-Waŋarrwal.
REV 9:14 Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi rirrakaynydja waŋan ŋurikalnydja ŋunhi waŋganygalnydja dhäwu-gänhamirriwal djiwarr'puywal gam', “Gatjuy nheny marrtjin bala yan yupmaraŋun dhayaḻakuŋun ŋunhiwurrunhany ŋunhi ḏämbumiriwnhany djiwarr'puynhany yolŋuny walalany, ŋunhi walal ga nhina ḏapmaranhawuy galki yindiŋur mayaŋŋur yäkuŋur Yipuraytitj,” bitjarr.
REV 9:15 Bala yan ŋayi ŋunhi yuwalkthi marrtjinany, bala dhawaṯmaraŋala walalany ŋunhi djiwarr'puynhany yolŋuny walalany, dhayaḻakuŋala, bili ŋayipi ŋunhi God-Waŋarryu ḏapmaraŋalnydja walalany ŋäthil yan, märr walal dhu mariny djäma yindin mirithirra, winy'tjunna dhu marrtji yolŋuwnha walalaŋ; ga marrtjiny walal dhu ga ŋunhi buku-ḻiw'maraman dhikan wäŋakurra malaŋuwurr, buman marrtji dhu murrkay'kuman dharrwanhan yolŋunhany walalany.
REV 9:16 Ga rirrakaynydja ŋarra ŋunhi ŋäkulyi, ŋayi gan lakaraŋal ŋarrakal bitjarr, “Nhäma muka nhe ga ŋunha yarraman'nhany mala, ga yolŋu'-yulŋuny ŋunha walal marrtji gorru'-gurrum ḏiltjiŋur mala yarraman'kal? Malany ŋunha dhaŋaŋnha mirithirra, 200-milyinnha ŋunha malany, ga marrtjiny walal ga ŋunha marilila, yolŋuwnha walalaŋ bunharawnha murrkay'kunharawnha.”
REV 9:17 Ga nhäŋalyi ŋarra ŋunhi ŋarrakiyingalaŋuwurr maŋutji-djurthinyawurr, yarraman'nhany dharrwayi yan mirithirr mala, ga yolŋuny walalany yarraman'-gänhamirriny mala, walal marrtjin gorru'-gurruŋal yarraman'kal malaŋuwal. Yurr walal gan ŋunhi marrtjinany gumurr-djambakamirra mala warrpam'nha, wiripuny miny'tji balanya nhakun gurthan, ga wiripuny mulkuminy ga wiripuny buthalak. Ga muḻkurrnydja ŋunhi yarraman'tja mala balanya nhakun warrakan' maḏakarritj yäku läyin. Ga dhurrwarakurrnydja walalaŋgal marrtjin ŋunhi dhawaṯthurr gurthan ŋäṉarrnha, ŋawulul' manapara, ga ŋula nhän yan buŋgan yätjkurra ŋoy-wutthunamirra marrtjin buŋbulyurrnydja gaḏumgaḏumdhurra marrtjin buku-munha'yinan.
REV 9:18 Ga dharrwan mirithirra yolŋuny walal marrtjin murrmurryurr ŋuriŋiyi gurthaynydja ga ŋawulul'yuny ga ŋuriŋiyi buŋgandhu butjiriynydja, ŋunhi marrtjin dhawaṯthurr beŋur yarraman'kal dhurrwaraŋur.
REV 9:19 Ga ganydjarrnydja mala ŋunhi dhiyakiyi yarraman'kuny ga ŋorra ŋunha muḻkurrŋura walalaŋgal ga dhurrwaraŋura ga yaŋara'ŋura walalaŋgal. Ga yaŋarany mala walalaŋ ŋunhi balanya nhakun bäpin yurr muḻkurrmirra mala, ga ŋuriŋiyin walal ŋuli ga ŋunhi yolŋunhany mala buma rirrikmaramany.
REV 9:20 Yo, yolŋuny walal marrtjin ŋunhi dharrwan mirithirra dhiŋga'-dhiŋgaŋalnydja ŋuriŋiyiny yätjkurruynydja malaŋuy, ga märr ḻurrkun'nha yan gan ŋunhi walŋany nhinan. Yurr yakan walal ŋunhi bilyunany ŋula ganarrthanhany ŋunhiyiny yätjkurrnydja malany rom walalaŋguwuy. Ga bäyŋuyi yan walal ḏaḏawyunany buku-ŋal'yunaŋur beŋurnydja ŋunhi wakinŋumirriwalnydja birrimbirrwal malaŋuwal. Baḏak yan walal gan ŋunhi buku-ŋal'yurrnydja ŋurikiyiny ŋunhi maḏayin'kuny malaŋuw, ŋunhi goŋbuywuny djämapuywu, ŋunhi walal gan ŋamaŋamayurr mel-wiḏi'mirriynydja bulayyu ga djilbay ga guṉḏay ga wiripuny dharpaynha. Yo! djämany walal gan ŋunhi, ŋunhiyin malany waŋarrkuŋalnydja, ŋunhi ŋuli gi ŋuriŋiyi mala bäyŋun ŋula ŋäku wo nhäŋu, ga bäyŋu walal ŋula marrtjinyamirr, walŋamiriwnha balanyan.
REV 9:21 Ga bäyŋu yan walal bilyuna beŋuryiny romŋur ŋunhi walal gan galka bumar yolŋuny walalany, ga be nhäŋur goŋ-dhakaṉdhinyaŋur ŋunhi walal ŋuli ganha mäwiya'mirriyanha gaḏamangunhaminya nhanukal ŋurikalyi mokuywal ganydjarryu, wo marramba'yinyaŋur ga manaŋaŋur, bäyŋu yan walal ŋula gulmaranhaminya.
REV 10:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal wiripuŋunhan dhäwu-gänhamirriny djiwarr'puynha yolŋuny ŋunhi ŋayiny ŋunhiyiny mirithirra dhikan ganydjarr-ḏumurra, yarrupthurr marrtjin räli beŋur djiwarr'ŋur. Ga gungaŋalnydja ŋanya marrtjin ŋunhi maŋandhun, ḻiw'maraŋal yan ŋanya bitjarr nhakun girriy' ŋuli ŋunhi gungam yolŋuny ḻiw'maram yan, ga bitjarryi bili ŋanya ŋunhi gungaŋal djäriynydja ḻiyany, ga bukuny ŋayi ŋunhi bitjarrnha nhakun ŋunhi walu, ga yuṯuŋgurrnydja maṉḏany ŋayi balanya nhakun ŋunhi bala'puy yuṯuŋgurr dhärranhawuy, ḏälnha yan, yurr djeŋarran' banydjin dhikan, balanya nhakun gurthan.
REV 10:2 Ga ŋayathaŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi goŋdhuny yutjuwaḻa djorra' biliŋuwuynha ḻapmaranhawuynha. Ga ŋunhi ŋayi marrtjin yarrupthurrnydja räli beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja, bala ŋayi yan dhärranan waŋganydja djalkiri ŋunhawal bala gapulil moṉuklil, ga wiripuny djalkiri ŋayi dhärran rälin bitjarra ŋarakalila wäŋalila baṉḏanylila.
REV 10:3 Bala yan ŋayi waŋanany yatjurra mirithinan, bitjarr nhakun ŋuli ga ŋunhi maḏakarritj warrakan' yäku läyin murryun yindiynha rirrakayyu. Ga dhurrwaraŋur beŋuryiny, bala yan ŋarra ŋäkula ŋunhi 7-nhany wolmany malany walal murryurra yindiynha yan dhika rirrakayyuny.
REV 10:4 Ga bäy walal ŋunhi wolma mala gulyurra murryu'-murryunaŋur, ga dhunupan ŋarrany ŋunhi girri'-ŋamathinan ŋurruyirr'yurra marrtjin wukirrin djorra'lila, bala ŋarra ŋäkula rirrakaynha djiwarr'lilnydja yatjunawuynha balanyawuynha, “Way, yaka wukirri dhuwaliyiny dhäruk mala dhipaliyi djorra'lil. Dharrpalkuŋun dhuwaliyiny dhäruk, yakan dhawaṯmaraŋ!”
REV 10:5 Ga ŋunhiliyiny ŋarra nhäŋal ŋunhiyin dhäwu-gänhamirrinhan yolŋuny, ŋunhi ŋayi gan dhärran, waŋganydja djalkiri ŋunhal gapuŋur moṉukŋur ga wiripuny djalkiri ŋunhala bala ŋarakaŋura wäŋaŋura, bala yan ŋayi garrwarthinan dhunupa'ŋuny goŋ djiwarr'lila,
REV 10:6 ga waŋanany ŋayi gan yäkuynydja God-Waŋarrwala, ŋurikalyin ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunhayi walŋa-wiyinŋumirra, ŋurikal Waŋarrwal ŋunhi ŋayi djäma ŋunha djiwarr' ga dhuwal munatha' wäŋa, ga ŋunha gapuny moṉuknha, ga bukmak nhä mala dhika ŋorra marrtji. Ga bitjarra ŋayi ŋunhi dhäruktja waŋan gam', “Waluny marrtji dhuwal bilin dhawa'-dhawaryunna.
REV 10:7 Galkin dhu dhuwal ŋuruŋuny ŋunhi namba 7-dhuny dhäwu-gänhamirriynydja yolŋuy yiḏakiny ḏopthunna dhurrwara-ḏaw'maraman, bala dhu ŋunhi nhäny mala bukmaktja maḻŋ'thunna warraŋulthirra, bäyŋun dhu ga ŋorra ŋula waŋgany djuḻuḻ'yunawuy ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu dhä-ŋäthil lakaraŋal nhanukiyingalaŋuwal ŋayi djämamirriwal walalaŋgal ŋunhi djawarrkmirriwal mala.”
REV 10:8 Ga bulu nhakun ŋunhiyi bili rirrakay waŋan ŋarrakal beŋuryi djiwarr'ŋur bitjarrnha gam', “Gatjuy marrtjin ga märraŋun ŋunhi djorrany' ḻapmaranhawuynydja ŋunhi ga nhanukal goŋŋur ŋorra ŋurikalyi dhäwu-gänhamirriwal yolŋuwal, ŋunhi ŋayi ga dhärra djalkiriny ŋunha moṉukŋur ga ŋunha bala ŋarakaŋur wäŋaŋur mulka'ŋur.”
REV 10:9 Bala ŋarrany yan marrtjinan ŋurikalyin dhäwu-gänhamirriwala yolŋuwal djiwarr'puywala, ga waŋanany ŋarra ŋanya ŋäŋ'thurrnydja ŋurikiyin nyumukuṉiny'kun djorrawny'tja. Ga ŋayiny waŋan ŋarraku bitjarr warray, “Ŋay' märraŋun, bala yan ḻukin. Ŋunhi nhe dhu dhuwaliyi ḻukany, bala dhu dhäkaynydja nhokal dhuwaliyi manymakthirra, bitjanna nhakun gukun, ga dhäŋur ŋuḻkthunaŋurnydja, bala ŋayi dhu nhokal ŋunhiyi dhäkay-murrkthunayirra ŋunha guḻunŋurnydja nhokal djinawany'.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋarrakal.
REV 10:10 Bala dhunupan yan ŋarra ŋunhi märraŋala nhanukal goŋŋurnydja, bala yan ŋarra ḻukanan. Ga yuwalknha yan ŋunhi dhäkaynydja manymakthinan, bitjarr nhakun gukun yan. Ga ŋunhi ŋarra ŋuḻkthurrnydja, bala beŋuryiny ŋayi ŋunhi dhäkay-murrkthunayinan guḻunŋurnydja ŋarrakal.
REV 10:11 Bala yan ŋarra ŋäkula rirrakaynha malany walal gan bitjarra waŋan, “Gatjuy baḏak yan gi lakaraŋ yolŋuwnydja walalaŋ ŋunhi nhä dhu maḻŋ'thun dhiyaliyi bäpurruŋur ga bäpurruŋur ga miny'tjiŋur ga dhärukŋur malaŋumi. Ga buŋgawawnydja malaŋuw ŋurruḏawalaŋuwnydja mala biyakiyi bili yan lakaraŋdhi.”
REV 11:1 Dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi ŋarrakal ŋuriŋiyi yolŋuynydja goŋ-gurrupar dharpan yurr dhunupan ga wiyinnha ŋurikin nambamirriyanharawnha, ga waŋanany ŋayi ŋarrakal ŋunhi bitjarrnha, “Gatjuy marrtjin balan ŋunhi God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirrilila buṉbulilnydja bala marrtji nambamirriyaŋun nhäthinya ŋunhiyi djaka'. Ga biyakiyi bili nhäŋuyi djuwu'mirriyaŋ ŋunhi djimukuny' bulaymirrinhany. Ga bulu nhe dhu bothurru' ŋunhi yolŋuny walalany, nhämunha' ga ŋunhi ŋunhiliyi buṉbuŋur buku-ŋal'yun.
REV 11:2 Yurr nhe dhu nambamirriyamany ŋunhin bili yan djinawa'wurra yan gali'kurrnydja, ga warraŋulkurrnydja gali'kurr nhe dhu yakan nambamirriyam, bili ŋunhiny warraŋulkurrnydja bilin gurrupanawuynha ŋurikiwurruŋgala wiripuwurruŋgala bäpurruwal yolŋuw walalaŋgal mulkuruwala, walalaŋgala ŋunhiyiny goŋŋur. Walalnha dhu ga ŋunhi ŋayatham ŋunhiyiny wäŋa God-Waŋarrwuny Djurutjalamdja, bili walal dhu marrtji ŋunhi dhurrpa'-dhurrparaman ŋunhiyiny dharrpalnhany wäŋany binydjitjkuman, yan bili ga ḻurrkun' dhuŋgarra dhu djuḻkthun, ga bulu nhakun dhu 6 ŋaḻindi ŋupan.”
REV 11:3 “Yurr ŋarrany dhu dhuwal djuy'yunna märrma'nhany yolŋunhany maṉḏany, dhuwal ŋunhi maŋutji-marŋginhany maṉḏany, galŋa-gamunuŋgu'mirrinhan maṉḏany, maṉḏan dhu marrtji ŋunhi lakaramany birrŋ'maraman dhäwuny buku-ḻiw'maraman God-Waŋarrwalaŋawuynydja. Yurr maṉḏa dhu marrtji ŋunhi dhäwuny' lakaram ŋuriŋi bili waluynydja, ḻurrkun'thu dhuŋgarraynydja ga bulu 6-thu ŋaḻindiynydja.” Yo, ŋunhiyiny ŋunhi märrmany' maŋutji-marŋginy maṉḏa dhärrany maṉḏa ga ŋunhayin yulŋuny nhanukala Garraywala gumurrŋurnydja, ŋunhi ŋayiny Garray dhiyak warray munathaw' wäŋaw; ga dhärrany maṉḏa ga ŋunha, balanyan nhakun ŋunhi dharpa maṉḏany wiyika'-ḏumurra yäku wolipnha, ga balanyan nhakun ŋunhi märrma' lanhdhirra-dhärranhamirr maṉḏany yurr bulaymirra.
REV 11:5 Ga ŋunhi dhu ŋula yolnydja djälthirr wutthunarawnydja maṉḏaŋ wo dhiŋganhamaranharawnydja, maṉḏaŋgalaŋuwurrnydja dhu ŋunhi dhurrwarakurrnydja dhawaṯthun gurthan ŋäṉarrnha, bala dhu ŋunhiyiny miriŋunhany dhiŋganhamaramany ŋuriŋiyin gurthaynha maṉḏaŋgala.
REV 11:6 Ga ganydjarrnydja maṉḏa ga ŋunhi dhiyaŋiyiny maṉḏa ŋayatham yindin mirithirra, ŋunhi maṉḏa dhu waŋa dhuwal garrwarnhany wäŋany dhaḻ'yundja, ŋayiny dhu ga ŋunhi wäŋany dhärra waltjaṉmiriwnha baṉḏanynha balanyamirriynydja waluy ŋunhi maṉḏa dhu marrtji dhäwuny manymaktja lakaram birrŋ'maramany. Ga ŋuli maṉḏa dhu ŋunhi djälthirr maṉḏa dhu gapuny bilmaram gulaŋgum, ga buku-gawaw'yun maṉḏa dhu ŋula yätjkurruw rerriw mala ga ŋula nhaku mariw mala dhipal wäŋalil munatha'lilnydja, maṉḏany dhu ŋunhi djäman yan.
REV 11:7 Ga bäy maṉḏa dhu ŋunhiyi maŋutji-marŋgi maṉḏa dhawar'yunna dhäwuŋur lakaranhaŋur manymakŋurnydja, bala ŋayiny dhu ŋunhi maḏakarritjtja warrakan' dhandurruŋmirrnydja dhawaṯthunna beŋurnydja ŋunhi ŋarŋgaŋurnydja buku-munhaŋurnydja, bala dhu yan winy'tjunna maṉḏaŋ. Ga djuḻkmaram ŋayi dhu maṉḏany ŋunhi mariŋurnydja, bala buman maṉḏany murrkay'kuman dhiŋganhamaraman yan.
REV 11:8 Bala maṉḏaŋ dhu ga ŋunhi rumbalnydja ŋorran dhiŋganhawuynha ŋunhilin banydjin yan yindiŋura dhukarrŋurnydja, ŋunhili bili yan waŋganyŋur wäŋaŋurnydja ŋunhi ŋayi Garray maṉḏaŋ ŋäthil dhiŋgaŋal, ŋunhi walal ŋanya bumar bala ŋal'maraŋala dharpalilyaŋala. Ga dhiyaŋuny bala ŋayi ŋunhi ŋunhiyiny wäŋa yätjkurra yan mirithirra balanyan dhuwurr nhakun Djudumnha,* wäŋa yäku ga Yetjipnha.
REV 11:9 Yo, ga ŋorrany maṉḏa dhu ga ŋunhi rakunydja ŋunhiliyiny dhukarrŋurnydja ḻurrkun'nha munha ga waŋgany bulu walu bäythinyawuynha. Ga bukmakthun dhu ga ŋunhi bäpurruynydja yolŋuynydja walal nhämany mel-nyaḻyunna maṉḏany rumbalnydja ŋorranhalilnydja, ga yakan walal dhu ga ŋunhi djälthirr maṉḏaŋ rumbalwuny dholkunharaw.
REV 11:10 Bala dhu marrtji ŋunhi bukmaknha yolŋu walal dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur gitkitthunmirra maṉḏaŋ, galŋa-djulŋitjirrnydja walal dhu ŋunhi mirithirra yan dhika, bili maṉḏany ŋunhi yolŋuny maṉḏa dhiŋgaŋala. Bala walal dhu marrtji ŋathan ḻuka mundhurrnha gurrupanmirr buku-djuḻkmaranhamirra bala-räli'yunmirra ga waŋany walal dhu ga ŋunhi bitjanna gam', “Murr' muka ŋunhiyiny yolŋu maṉḏa djawarrkmirrnydja maṉḏa bilin rakunynha, ŋunhi maṉḏa ŋuli marrtjinya ŋayaŋu-miḏikumanna limurruny dhärukthu maṉḏaŋgiyingal maṉḏa ga djämay!”
REV 11:11 Ga ŋorranany maṉḏa gan ŋunhiliyi dhukarrŋurnydja ḻurrkun'nha munhany, ga ŋuriŋin bala wiripuŋuynha waluy, yurr milmitjpan, bala yan ŋayiny marrtjinan nhanŋuwuynydja God-Waŋarrwuny walŋa, djuḏupnha gärrin maṉḏaŋgal, walŋakuŋala maṉḏany, bala yan maṉḏa ŋunhi rur'yurrnydja, birrnha dhärran walŋan. Ga bukmakthun ŋunhi yolŋuynydja walal nhäŋalnydja gan maṉḏany, barrarinan manapar mirithinan yan dhika.
REV 11:12 Bala maṉḏa ŋunhi djawarrkmirriynydja maṉḏa ŋäkula rirrakaynha, beŋura gan ŋunhi djiwarr'ŋura dhawaṯthurrnydja waŋanany gan maṉḏaŋ, yindiynha rirrakayyuny bitjarrnha, “Go marrtjin maṉḏa rälin!” Ga dhunupan yan maṉḏa ŋunhi dhawuṯthurrnydja marrtjin balany djiwarr'lilnydja maŋandhun, bäynha walal gan ŋunhi miriŋuynydja mala nhäŋala maṉḏany dhawuṯthunawuynha, ga yan bili ga gulŋiyin maṉḏa ŋunhawal djiwarr'lil.
REV 11:13 Ga balanyamirriyyiny ŋayiny marrtjin ŋunhi wäŋany marrmarryurra bala barr'parryurra ga djurrkuṉ' yan ŋunhi wäŋany ŋarakany buku-ḻarryurr bakthurrnydja. Ga 7,000 yolŋuny walal dhiŋga'-dhiŋgaŋal ŋunhiliyi wäŋaŋurnydja. Ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi walal gan baḏak yan walŋa nhinan, walalnydja ŋunhi mirithinan barrarin, ga waŋanany walal gan ŋunhi bitjarra, “Dhuwandja God-Waŋarrwuŋun nhanukiyinguŋun djämapuy, ŋurukuŋdhin Waŋarrwuŋ ŋunhi ŋayi ga ŋunhayin djiwarr'nha wäŋa ŋayatham.” Ga bitjarryin walal marrtjin ŋunhi waŋanany wokthurra manapar nhanŋu.
REV 11:14 Yo, Ga bilin ŋayi ŋunhi waŋganydja barrarimirr rom dhawar'yurra, ga ŋunhiny gan galkurr bulu waŋganygun barrarimirriw romgu, ŋunhi ŋayi dhu ŋunhiyiny maḻŋ'thun dhurrwara-ḏaw'maraman.
REV 11:15 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi ŋuriŋi djiwarr'puyyuny dhäwu-gänhamirriynydja yolŋuy dhä-dhawar'yurrnydja ḏopthurr yiḏakiynha, bo-o-op bitjarryi. Bala ŋarra ŋäkula ŋunha djiwarr'lilnydja yolŋunhan walalany, walal marrtjin yatjunminan goŋmirriyinan mirithinan, “Bilin dhuwal dhuwandja wäŋa munathany' goŋŋur nhanukala ŋunhi ŋayi Maŋutji-dhunupayanhawuynha yolŋu, ga ŋayipin dhu ŋunhi ŋurruḏawalaŋuyirrnydja ga waṉa-gänhamirrnydja bukmakkuny yolŋuw walalaŋ bitjanna bili yan wiyinŋumirriwnha.”
REV 11:16 Bala walalnydja marrtjin 24-ny worru'-wurruŋuny ŋunhi waṉa-nhirrpanawuynydja yolŋu mala ŋunhi walal ŋuli marrtji ḏäpthun nhinanhawuyŋur mala walalaŋgiyingal walal ŋunha gumurrŋur nhanukal God-Waŋarrwal bun'kumu-djipthurra walal marrtjin buku-ŋal'yurra manapar nhanŋun God-Waŋarrwun,
REV 11:17 waŋanan walal marrtjin bitjarra, “Garray God-Waŋarr Ŋutu-Ḏäl, Nheny dhuwal nhepi warray yuwalktja walŋa beŋur bili yan ŋunhi ŋurruyirr'yunaŋur, ga yuwalk nhe dhuwal walŋa-wiyinŋumirrnydja, ga dhuwal ŋanapurr ga buku-wurrpanna nhunany yulŋuny. Nheny ganydjarryu nhokiyingal nhe märraŋal roŋanmaraŋal dhuwal munathany' wäŋany bala nhepiny ŋurruŋuyinan.
REV 11:18 Ga ŋunhi ŋuli wiripu bäpurru yolŋu walal ŋaramurryirr nheny ŋuli ŋunhi bitjandhi bili yan ŋaramurryirr. Ga dhuwanna waluny bilin bunan ŋunhi nhe dhu mala-djarr'yunna ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal marrtjin ŋäthil murrmurryurr. Yo, dhuwanna ŋunhi waluny nhe dhu mundhurryu-wurrupanna buku-roŋanmaraman walalaŋ ŋunhi djämamirriwnydja walalaŋ nhokiyingalaŋaw nhe ŋunhi djawarrkmirriwnydja mala ga bawalamirr yolŋuw walalaŋ, ŋaḻapaḻwu, yuṯaw, wakinŋuw, ga goŋmirriw, ŋunhi walal ŋuli ga märr-ŋal'yun nhuŋuwuy yan yäkuwnydja. Ga waluny dhuwal bili bunana baḏuwaḏuyunarawnydja ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋunhi walal gan baḏuwaḏuyurr dhuwal munatha' wäŋa.” Ga bitjarryin walal gan ŋunhi ŋunhiwurryiny worru'-wurruŋuny waŋan, wokthurrnydja nhanŋu God-Waŋarrwuny.
REV 11:19 Bala yan ŋarra nhäŋala God-Waŋarrwuny buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu ŋunhawal djiwarr'lilnydja, dhurrwarany gan ŋunhi dhärran ḻapthunawuynha. Ga ŋunhili djinawany' buṉbuŋurnydja gan dhärran ŋunhin bathin ṉuŋgaṯnha ŋunhi gumurrkunhaminyawuynha God-Waŋarrwuŋun. Ga nhäŋalnydja ŋarra ŋunhi, ga dhunupan ŋayiny marrtjin djaḻka'-djaḻkarryurra, yindin mirithirra rirrakaynydja marrtjin dhawaṯthurr murryu'-murryurrnydja bitjarra nhakun wolman, ga ŋunhi ŋarakany wäŋa munathany' marrtjin gurrkurryurra wingil'yurra mirithinan, ga ŋulwitjtja marrtjin ŋunhi ḏälnydja guṉḏathinyany ḻarryurra beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja dhipala wäŋalil munatha'lila.
REV 12:1 Dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal ŋula nhän yan, ŋayi maḻŋ'thurr ŋunhal garrwarnydja, ga yindin ŋunhiyi mirithirra yulŋuny, yurr mayali'mirra. Ga nhäŋalnydja ŋarra ŋunhi miyalknhan ŋayi gan dhärran, ga gungaŋalnydja ŋanya gan ŋunhi waluynha bitjarr nhakun ŋuli ga yolŋu gunganhamirr ŋanyapinya ŋayi girriy', ga ŋoyŋurnydja nhanukal ŋunha ḻukuŋurnydja gan gorruŋal ŋaḻindin. Ga muḻkurrnydja ŋanya gan ŋunhi gungaŋal muḻkurrpuyyun girriy', yurr ŋunhiliyi girri'ŋurnydja 12-nha ganyuny mala marrtjin gorru'-gurruŋal.
REV 12:2 Ga miyalktja ŋunhi yothumirra, yurr ŋäku'-ŋäkula ŋayi marrtjin ŋunhi yulŋuny, ga ŋäthinany ŋayi gan ŋunhi mirithinan yan rerriynydja dhäkay-ŋänharay.
REV 12:3 Baḏaknha yan ŋarra gan ŋunhi dhupuŋalnydja balany garrwarlilnydja, ga wiripuny muka maḻŋ'thurr ŋula nhä yan wuŋuḻi mayali'mirryi yan. Ga nhäŋalnydja ŋarra ŋunhi warrakan'nhan, balanyan rumbalnydja nhakun bärun, yurr miny'tjiny ŋunhi warrakan'tja miku'mirra, balanyan nhakun gulaŋnha. Ga muḻkurrnydja nhanŋu ŋunhi 7, ga dhandurruŋdja nhanŋu goŋ-märrma', ga muḻkurrŋurnydja malaŋuŋur nhanukal gan dhärra'-dharranany girrin' mala muḻkurrpuynha.
REV 12:4 Ga yaŋarayny'tja nhanukiyingal ŋayi marrtjin warryurr dharrwan mirithirra ganyuny mala beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja, bala yan ŋayi ŋunhi djalkthurrnydja ŋunhawala munatha'lila. Ga ŋayiny gan ŋunhiyiny yindiny bäruthinyany warrakan' dhärranan galkin yänan ŋurikalyin miyalkkala, galkurra gan, märr ŋayi dhu ŋunhi yothuny dhawal-guyaŋa, bala ŋayiny dhu ŋunhi dhunupan ḻukan yan.
REV 12:5 Bala ŋayi ŋunhi miyalkthuny dhawal-guyaŋanan yothunhany, yurr yothuny ŋunhi ḏirramun, ŋunhi ŋayi dhu ga ŋuriŋiyiny yothuy waṉa-gamany dharrwanhan bäpurrunhany yolŋunhany walalany ŋuriŋiyiny nhanukiyingal ŋayi dhoṉayny'tja. Bala yan ŋunhi yothunhany ḏirramunhany djaw'yurra ŋula yothun yan, ga gäŋalnydja ŋayi ŋanya ŋunhi balan God-Waŋarrwala wäŋalilnydja djiwarr'lila.
REV 12:6 Ga ŋayiny ŋunhiyiny miyalktja dhunupan waṉḏinan winya'yurra balan ḏiltjilila wäŋalil gapu-ranhdhaklila, ŋunhiwilin wäŋalil ŋunhi God-Waŋarryu nhanŋu ŋäthilmirriyaŋal ŋunhiyi wäŋa. Ga ŋunhiliyin ŋayi dhu ga ŋunhi nhinany God-Waŋarrwala djägaŋurnydja ḻurrkun' dhuŋgarrany ŋupan ga bulu 6 ŋaḻindi.
REV 12:7 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋala balany djiwarr'lilnydja, walal marrtjin bunhaminan mirithinyaminan, yindin dhikan garraṯany buḻwaŋ'dhurr. Ga walal gan ŋunhi bunhaminany Mäykuḻ ga mala nhanŋu ŋunhi djiwarr'puy yolŋu walal, ga bumarnydja walal gan ŋunhiyi ŋunhi rumbal-bäruthinyarany ga malany nhanŋu.
REV 12:8 Bala walalnydja ŋunhi djiwarr'puyyuny yolŋuy walal djuḻkmaraŋala ŋunhiyinhany ŋunhi rumbal-bäruthinyanhany. Bala walalany gan ŋunhi beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja ŋunhiyiny rumbal-bäruthinyanhany motjnha ga malanhany nhanŋu djalkthurra, bäyŋun walal dhu ga ŋunhi buluny nhina ŋunhalnydja djiwarr'ŋurnydja.
REV 12:9 Yo, ŋurrkaŋalnydja walal ŋanya ŋunhiyi rumbal-bäruthinyaranhany ga malanhany nhanŋu balan yan munatha'lila ŋunhiyiny bäpiny yäkuny Motjnhany ŋunhi ŋäthiliŋunhany buwaḻkbuwaḻknhany ŋunhi ŋayi ŋuli ganha mayali'-ganha bukmaknha yolŋuny walalany bäpurruny ga bäpurruny dhiyal munatha'ŋur wäŋaŋur, ga wiripuny ŋayi ŋunhi yäku Djaytin. Yo, ŋurrkaŋalnydja walal ŋanya ŋunhi balan munatha'lila, ŋanyapinya ŋunhiyi buŋgawany Mokuynha ga Djaytinnha ga malany nhanŋu ŋunhi djiwarr'puynha yolŋuny walalany.
REV 12:10 Bala beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋarra ŋäkul yindin mirithirra rirrakaynydja balany djiwarr'lilnydja, bitjarra marrtjin ŋunhi waŋanany gam', “Bilin dhuwal limurruŋgalnydja God-Waŋarryu milkuŋala nhanŋuwuynydja ŋayi ŋunhi walŋakunhamirrnydja ganydjarr, ga romdja nhanŋu bili bunanan. Dhuwanna ŋayi God-Waŋarrwalnydja Maŋutji-dhunupayanhawuyyuny yolŋuy maŋutji-wurrupara nhanŋuwuy ŋayi romdja ŋunhi ŋayi dhu ga nhinany ŋurruŋuyirra nhanukiyingalaŋawnydja ŋayi yolŋuw walalaŋ. Ŋayiny ŋuli ganha ŋunhi Djaytindhuny ŋayaŋu-wutthuna yan rom-nyamir'yuna limurruŋguny yolŋuny walalany ŋunhi Garraywalaŋumirrinhany walalany dhunukuŋur nhanukal God-Waŋarrwal walu-ŋupana ga munha-ŋupana. Ga dhiyaŋuny bala ŋanya ŋunhi ŋurrkaŋala beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja.
REV 12:11 Yo, walalnydja gan ŋunhi Garraywalaŋumirriynydja yolŋuy walal bilin djuḻkmaraŋala ŋanyanhany Djaytinnhany ŋuriŋin bili yan waŋganydhun gämurruyny'tja nhanukala gulaŋ-waṉḏinyaraynydja Bimbiwala, ga ŋuriŋin dhäwuynha malaŋuy ŋunhi walal ŋuli ganha lakaranha Djesuny yäku, ga bilin walal gan ŋunha ŋayaŋu-gatjpu'yurra walal dhu ga dhayuŋanmirra walalaŋguwuynydja walŋa malany.”
REV 12:12 “Go biyakun gi märr-yiŋgathin walal yulŋuny, goŋmirriyin manapul, bukmak nhämunha' nhuma yolŋu walal ŋunhi nhuma ga nhina dhuwali djiwarr'ŋur. Yurr nhumany dhu ga ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal dhiyaliyiny munatha'ŋurnydja ŋarakaŋur wäŋaŋur nhina galŋa-yätjirrnydja gurrupurumirriyirrnydja bili ŋayiny ŋunhi Mokuynydja dhuwaliyin munatha'ŋura wäŋaŋur, ga bilin ŋayi marŋgin ŋunhi waluny nhanŋu marrtji nyumukuṉiny'thirra, ga nhinany ŋayi ga ŋunhi mirithirra yan ŋaramurryirrnydja.” Ga dhuwaliyin mala ŋarra gan ŋunhi ŋäkulnydja, bitjarryin ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋarrakal beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja.
REV 12:13 Yo, ga ŋunhi ŋayi ŋuriŋiyi rumbal-bäruthinyaray maḻŋ'maraŋalnydja ŋunhi ŋayiny bilin ŋurrkanhawuynha, bala ŋayi yan birrka'yurra marin djäma ŋurikiyin miyalkkun ŋunhi ŋayi yothuny dhawal-guyaŋan.
REV 12:14 Yurr nhanŋuny gan ŋunhi ŋurikiyiny miyalkkuny djäga ŋayipin yan God-Waŋarrnha, ga gurruparnydja ŋayi nhanukal ŋunhi binbarrnha maṉḏany balanyan nhakun ŋunhi yindiwnha ḏamalaw binbarr, märr ŋayi dhu ŋunhi buṯthundja balan gapu-ranhdhaklila wäŋalilnydja barrkulila, waṉḏirra dhu winya'yunna nhanukal ŋurikalyin ŋunhi rumbal-bäruthinyarawala. Ga ŋunhiliyin nhanŋu dhu ga ŋunhi God-Waŋarrnydja djäga gapu-ranhdhakŋura wäŋaŋurnydja dhuŋgarrany ḻurrkun' ga 6-nha ŋaḻindiny ŋupan.
REV 12:15 Bala ŋayiny ŋunhi bäpiny, dhurrwarany ḻapthurra, ga ḻarrwaw'yurrnydja nhanukalaŋawurr ŋunhi dhurrwarakurrnydja balanyan nhakun ŋunhi gapun mayaŋnha waṉḏinany bala ŋaṉbaw'yurra, bala gan ḻurryurra, ŋupara gan ŋunhiyin miyalknhan, ŋayi balaŋ ŋanya ḻupmaranhan muka guḻwuḻmaranhan.
REV 12:16 Yurr ŋayipiny ŋunhi dhiyaŋuny wäŋaynydja munathayny'tja guŋga'yurra ŋanya ŋunhi miyalknhany, ŋuḻkthurra ŋayi dhawar'maraŋala yan ŋunhi gapunhany baṉḏanyguŋala, ŋunhi ŋayi ḻarrwaw'yurr ŋurikalyi ŋunhi rumbal bäruthinyawal dhurrwaraŋur.
REV 12:17 Ga ŋuriŋiyiny ŋayi ŋunhi rumbal-bäruthinyany mirithinan dhikan ŋaramurryinany nhanŋuny ŋurikiyiny miyalkkuny, bala yan ŋayi ŋurruyirr'yurra mari-bunanan djamarrkuḻiw'nha nhanukalaŋaw, ŋayi dhu buman walalany dhawar'maraman yan. Ga ŋunhiwurryiny ŋunhi yolŋu walal ŋunhi dhäruk-märranhamirra mala nhanŋun God-Waŋarrwun, ŋunhi walal ŋuli ga buthuru-bitjunna nhanŋu, ga ŋunhiyiny yolŋu walal ŋunhi ŋayaŋu-gulyunamiriwnha mala, bäyŋun walal ŋuli ḏaḏawyurr dhäwuŋur lakaranhaŋur ŋunhi nhä ŋayi gan Djesuy djäma ga marŋgikuŋal.
REV 12:18 Ga ŋayiny gan ŋunhiyiny ŋunhi rumbal-bäruthinyany dhärranany ŋunhiliyin banydjin yan raŋiŋura, galki moṉukŋura gapuŋur.
REV 13:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal ŋula nhän, ŋayi marrtjin dhawaṯthurrnydja räli beŋura moṉukŋur gapuŋurnydja, balanya ŋayi ŋunhi rumbalnydja nhakun warrakan'nha, yurr yindin mirithirra, ga maḏakarritjnha. Yurr dhandurruŋdja nhanŋu ŋunhi goŋ-märrma', ga muḻkurrnydja mala ŋayi ŋunhi 7-nha. Ga ŋunhiliyi waŋga'-waŋganyŋur dhandurruŋŋurnydja mala nhanukal marrtjin dhärra'-dharran muḻkurrpuynha girri' mala. Ga ŋunhiliyi muḻkurrŋurnydja malaŋuŋur nhanukal marrtjin dhärra'-dharran dhäruknha wukirriwuynha yätjkurra yan mirithirra, nyamir'yurra gan God-Waŋarrnhan.
REV 13:2 Ga rumbalnydja ŋarra ŋanya ŋunhi nhäŋal balanya nhakun warrakan' yäku lipit,* yurr yindin mirithirra ganydjarr-ḏumurra, ga ḻukuny mala ŋayi ŋunhi ŋonuŋnha, balanya nhakun warrakan' yäku beya,* ga dhurrwarany ŋayi ŋunhi yindin, balanya nhakun ŋunhi maḏakarritj warrakan' yäku läyin. Ga ŋayiny ŋuriŋiyiny ŋunhi rumbal-bäruthinyaraynydja gurruparnydja nhanŋuwuynydja ŋayi ganydjarr ŋurikiyin ŋunhi wiripuŋuwnha rumbal-warrakan'thinyarawnha, bili bukmaknha ŋunhi wäŋany mala dhu ga nhanukala goŋŋurnydja dhärra, bili ŋayin dhu ŋunhi ŋurruŋuyirrnydja ŋunhiyin ŋunhi rumbal-warrakan'thinyan bukmakkun yan ŋula nhakuny malaŋuw dhiyalnydja munatha'ŋurnydja.
REV 13:3 Yurr ŋayi ŋunhiyi waŋganydja muḻkurr bunhapuynha be ŋäthiliŋuwuynha dhiŋganhawuynha, ga buluyi ŋayi walŋathindhi, ga mimbuny nhanukal ŋunhi baḏarraŋdhinan. Ga yolŋuynydja walal ŋanya gan ŋunhi nhäŋalnydja ṉirr'yurra, buku-ḻiw'maraŋala wäŋakurrnydja malaŋuwurr bukmakkurra yan, bala walal gan nhanŋu malthurra ŋurikiyiny rumbal-nhäŋiniŋ'kuny, buŋgawathinan ŋayi walalaŋ, ŋurruḏawalaŋuyinan.
REV 13:4 Ga bukmaknha gan ŋunhi yolŋuny walal buku-nyilŋ'thurrnydja nhanŋuwuynha yan ŋurikiyin rumbal-bäruthinyarawnha, ŋurikiyin ŋunhi ŋayi ganydjarr-gurrupar rumbal-warrakan'thinyarawal. Ga bitjarryi bili walal gan ŋunhi buku-ŋal'yurryi nhanŋuny rumbal-warrakan'thinyarawnydja, ga waŋan walal gan wokthurr nhanŋu, ŋunhi ŋayiny gan ganydjarr ŋayathaŋayi balanyayi bili yan yindi. Ga waŋanany walal gan ŋunhi bitjarra, “Yolnha ŋayi dhika ganydjarr-ḏumurrnydja balanya nhakun ŋunhany ŋunhi rumbal-warrakan'thinyany? Bäyŋun walal dhu ŋunhi ŋula yolthuny djuḻkmaramany ga bumany ŋanya buwayakkumany!”
REV 13:5 Yo, ga ŋayiny gan ŋunhiyiny ŋunhi rumbal-warrakan'thinyany waŋan dhä-yalkthurra nhanŋuny God-Waŋarrwuny. Yurr ŋayipiny marrtjin ŋunhi God-Waŋarrnydja nhirrpanmin, ŋäkul marrtjin djuḻkmaraŋal. Ga nhinanany ŋayi gan ŋunhiyi buŋgawathinan ŋunhiyiny rumbal-nhäŋiniŋ'tja, ḻurrkun'nha dhuŋgarrany ŋupar ga bulu 6 ŋaḻindiny.
REV 13:6 Ga bitjarra bili ŋayiny gan ŋunhi rumbal-warrakan'thinyany dhä-wiripuŋuyinan waŋan nhanŋuny God-Waŋarrwuny nyamir'yurra manapar, yäku ŋanya, ga wäŋany nhanŋu, ga bukmaknha yan nhä malany ga nhina ŋunha nhanukal djiwarr'ŋur.
REV 13:7 Ga ganydjarrnydja ŋayi gan ŋunhi ŋayathaŋal ŋuriŋiyi rumbal-warrakan'thinyaraynydja bunharawnydja dhawar'maranharawnha yan Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ, bala yan ŋayi walalany ŋunhi djuḻkmaraŋala mariŋurnydja. Ga bilin ŋayi gan ŋunhi yoranhawuynydja ganydjarr ŋayathaŋala ŋurruŋuyinyarawnha bukmakkuny yolŋuw walalaŋ bäpurruw' ga malaw ga mathaw ga miny'tjiw.
REV 13:8 Bala walal gan ŋunhi buku-ŋal'yurrnydja nhanŋun ŋurikiyin ŋunhi rumbal-warrakan'thinyarawnha bukmaknha yan ŋunhiwurrnydja ŋunhi walal gi bäyŋun yan yäkuny dhärri wukirriwuynydja ŋäthilmirriyanhawuynydja nhanukalnydja ŋunhi Bimbiwalnydja walŋamirriŋurnydja djorra'ŋur ŋunhi ŋayi burakin, beŋur bili yan ŋurruṉaŋgalŋur yorrnha gan ŋunhi nhäny mala maḻŋ'thurr.
REV 13:9 Ŋuli nhe buthurumirrnydja gatjuy ŋäkuny ŋamathaŋun yan.
REV 13:10 “Ga ŋuli nhe ga ŋunhi nhinany yan galkundja ŋayathanharawnydja, nhunanhany dhu ŋayathaman yan bala djaw'yunna. Ga ŋuli nhumalany walal dhu buma, ŋunhiny walal nhumalany dhu buman barrtjunna marrtji mandjawakthun murrkay'kuman yan. Gatjuy nhumany ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋu walal marŋgithin, märr nhuma dhu ga ŋunhi dhärrany wuṉḏaŋarrnha yan ŋayaŋuny-ḏaḏawyunamiriwnha.”
REV 13:11 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal wiripuŋunhany muka rumbal-warrakan'thinyarany, ŋayi marrtjin dhawaṯthurr beŋura yanan munatha'ŋura. Ga muḻkurrnydja ŋayi ŋunhiyi dhandurruŋmirra, märrma' nhanŋu ŋunhi dhandurruŋdja, balanya nhakun bimbiwnha, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi nhakun warrakan' rumbal-bäruthinyan.
REV 13:12 Ga djämany ŋayi gan ŋunhi nhanŋun ŋurikiyin ŋunhi rumbal-bäruthinyarawnha ŋurikiyin ŋunhi nhanŋu waŋganydja muḻkurr burakinyawuynha gaṯpurr'nha gan marrtji'-marrtjin, yurr ŋayi ŋunhi baḏarraŋdhinan. Bala ŋayi gan ŋuriŋiyi ganydjarryuny nhanukiyingal ŋayi birrka'yurra ganydjarr-gurrupara dhuwal munatha'nhany wäŋany ga yolŋunhany walalany bukmaknhany buku-ŋal'yunarawnydja nhanŋun ŋurikiyin ŋunhi rumbal-warrakan'thinyarawnha.
REV 13:13 Ga dhiyaŋiyiny ŋunhi dhuḏiŋuynydja rumbal-warrakan'thinyaray gan djämany ganydjarrnydja yindin mirithirra, ŋoy-ganyim'thunamirra romdja. Ga wiripuny ŋayi gan wäthurr gurthanhan buku-yarrupmaraŋal ga yuwalknha gan ŋunhi gurthany buku-ḻarryurr beŋurnydja garrwarŋurnydja räliny munatha'lilnydja, ga dharrwaynha gan ŋunhi yolŋuynydja walala nhäŋalnydja bukmakthun yan. Yurr djämany ŋayi gan ŋunhi bitjarryiny ganydjarryuny nhanukala ŋurikala ŋunhi ŋurruŋuwala rumbal-warrakan'thinyarawal.
REV 13:14 Yurr ŋayi gan ŋunhi dhuḏiŋuynydja rumbal-warrakan'thinyaray mayali'-gäŋalnydja dharrwanhan yolŋunhany walalany dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur, bili djämany ŋayi gan ŋunhi rom ganydjarrmirrnydja ŋanya warray yäkuny gan yindikuŋal ŋunhi ŋurruŋuny rumbal-warrakan'thinyarany ŋunhi ŋayi dhawaṯthurr beŋur gapuŋur. Bala ŋayiny gan ŋunhi dhuḏiŋuynydja rumbal-warrakan'thinyaray waŋanan walalany ganydjarr-gurrupara, walal dhu ga djäman goŋdhun walalaŋgiyingal walal wuŋiḻin' waŋarrkuman nhakun ŋunhiyi ŋunhi djatthunawuy rumbal-warrakan'thinya, ŋunhi ŋayi dhu bäyŋun dhiŋgam ŋula mandjawakpuynydja dharpunhawuy.
REV 13:15 Ga ŋuli ŋayi ŋula yol yolŋu ŋuyulkthinany nhanŋu buku-ŋal'yunarawnydja, walalanhany gan ŋunhi bumara yan dhiŋganhamaraŋala. Bala yan ŋunhi ŋula yolthuny ganydjarrnydja gurrupara nhanŋuny ŋurikiyiny ŋunhi dhuḏiŋuwnydja rumbal-warrakan'thinyaraw, boy'yurra gan nhanukal ŋir'nha ŋurikiyiny ŋunhi wuŋiḻiw goŋbuywuny djämapuywu waŋarrwu, märr ŋayi waŋanan dhärukmirriyinan.
REV 13:16 Ga bukmaknhany gan ŋunhi yolŋuny walalany ŋayi gur'kur-gurrupara, walalaŋgal dhu marrtji namban ŋal'maram dhunupa'ŋulila goŋlilnydja ga muḻkurrlila walalaŋgal. Yo bukmakthun dhu ga ŋunhi nambany märram bawalamirriynha, dhiŋgiy yolŋuy ga yalŋgiy, ḻukunydjay' ga ŋurruwuykthu, baḻanydjarratjarray yolŋuy ga ḏapmaranhawuyyu yolŋuy.
REV 13:17 Yo bukmakthun yolŋuy walal dhu ga ŋunhi nambany märram, ga ŋuli bäyŋuny, walalnydja dhu ŋunhi bäyŋun yan ga ŋathany märram ŋula wuŋiḻi'yundja ga djalimdja walal dhu ga ŋula nhä malany bäyŋun yan. Bili dhiyaŋiyiny ga ŋunhi nambay maŋutji-lakaram yäkun ŋanyanhan ŋunhi rumbal-warrakan'thinyaranhan, ga namban ŋunhi yäkuwnha nhanukalaŋaw, ga dhunupamirriyamany ŋayi ga ŋunhi yolŋunhan.
REV 13:18 Ga ŋuli nhe ŋula yol yolŋu gaḏamandja, gatjuy miṯtji-yarr'yurra marrtji maḻŋ'maraŋun. Bili nambany ŋayi ŋunhi 666 ga balanya.
REV 14:1 Ga buluny ŋarra nhäŋal Bimbinhan, ŋayi gan dhärranany ŋunhala bukuŋura wäŋaŋur yäkuŋur Djäyannha, ga dhärra'-dharranany gan ŋunhiliyiny mala-manaparnydja nhanukal Bimbiwalnydja, 144,000-nha malany yolŋuny walal, ŋunhiwurrnha ŋunhi walal bilin gan märraŋala bukulilnydja walalaŋgiyingal walal yäkuny ŋanyanhan Bimbinhan, ga bitjarryi bili Bäpa'mirriŋuwnydja nhanukalaŋaw gan yäku dhärrandhi walalaŋgal.
REV 14:2 Ga buluny ŋarra ŋäkul rirrakaynha, ŋayi gan waŋan beŋura djiwarr'ŋura yindin dhika mirithirra, balanyan nhakun ŋunhi yindin gapu ŋuli ga ḻurryun dhaŋarrnha beŋura bukuŋura balan ŋoylila, ga wiripuny balanya nhakun ŋuli ga ŋunhi wolma murryun, yindin mirithirra dhikan, ga wiripuny ŋunhi rirrakay gan ŋoy-waŋan balanya nhakun ŋunhi dhaŋaŋnha geta ŋuli rirrakay waŋganydhirra, bala marrtjin ŋunhi guywuyyurrnydja, latjun' dhika mirithirra.
REV 14:3 Ga manikaynydja walal gan ŋunhi ḏar'ṯaryurrnydja yuṯan ŋunhili bili gumurrŋurnydja nhanukala God-Waŋarrwala nhinanhawuyŋurnydja, ga gumurr walalaŋgal ŋurikiwurruŋgalyin ŋunhi ḏämbumiriwala walŋamirriwal ga 24-wala worru'-wurruŋuwal yolŋuwal walalaŋgal. Ga bäyŋun ŋunhi wiripuny yolŋu walal marŋgithinya ŋurikiyiny manikaywu, ŋany ŋunhiwurryin bili yan ŋunhi 144,000-nha, ŋunhi walalany gan dhawaṯmaraŋal dhipuŋur munatha'ŋur wäŋaŋur.
REV 14:4 Yo, dhuwalawurryiny ŋunhi yolŋu walal galŋa-wakalmiriwnha mala, ga malthunany walal ŋuli ganha ŋunhi nhanŋuwuynha yan Bimbiwnha ŋunhi nhälil ŋayi ŋuli walalany mel-warryuna. Bili ŋayi gan ŋunhi dhuwaliwurrunhany yolŋuny walalany roŋanmaraŋala bala gan gumurryu-wurruparnydja nhanukala God-Waŋarrwala ga Bimbiwalnha, beŋurnydja ŋunhi dharrwawalnydja malamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal. Ga balanyan ŋunhi walalnydja nhakun mel-wiḏi'mirra mala.
REV 14:5 Walalnydja ŋunhi dhiyaŋurruyyiny yolŋuy walal ŋuli gi bäyŋun ŋula waŋganymirr nyäḻ'yurr lakaraŋ; nhinany walal ŋuli ga ŋunhi manymakkuman yan, rom-dhunupan ga ŋula nhämiriwnha.
REV 14:6 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋarra nhäŋal wiripuŋunhan muka dhäwu-gänhamirriny djiwarr'puynha yolŋuny, yurr ŋayi gan ŋunhi buṯthurrnydja garrwarkurra, ga gäŋalnydja ŋayi gan ŋunhi räliny dhäwun' manymaknha dhipalnydja munatha'lilnydja wäŋalil, bukmakkun yan bäpurruwny'tja ga malawnydja ga dhärukkuny.
REV 14:7 Ga bitjarra ŋayi marrtjin ŋunhi waŋanany yatjurrnydja gam', “Märr-barrari muka walal God-Waŋarrwuny, märr-ŋal'yurr manapul nhanŋu! Ga waŋiny manymak-lakaraŋuny ŋanyapinyan yan yäkuny, bili waluny dhuwal bilin bunanan nhanŋu, dhiyaŋuny bala ŋayi dhu mala-djarr'yunna bukmaknhany yolŋuny walalany, yol ŋamakurr ga yol yätjkurr. Buku-ŋal'yurrnydja gi nhanŋuwuynha yänan waŋganygun, ŋunhi ŋayi djäma ŋamaŋamayurr ŋunha djiwarr' ga dhuwal munatha' wäŋa ga gapu moṉuk ga mayaŋ mala raypiny gapu.”
REV 14:8 Ga beŋuryiny ŋarra nhäŋal wiripuŋunhan djiwarr'puynha dhäwu-gänhamirriny yolŋuny, ŋayi gan buṯthurr garrwarkurr, ŋapa-munguyurr gan ŋunhi ŋurruŋuny. Ga waŋanany ŋayi marrtjin ŋunhi bitjarra, “Bilin ŋunha ŋunhiyiny yindiny wäŋa Bapilundja buwayakthinan! Ŋunhiyin ŋunhi wäŋa yätjkurrnydja mirithirrnydja, balanyany nhakun ŋunhi marramba'-ḏumurr miyalk; bitjana bili ŋuli ganha ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy yolŋu'-yulŋu buku-ŋal'yuna wiripuŋuwnha yan waŋarrwuny, ga ŋuriŋiyi romdhuny walal ŋuli ganha ŋunhi mel-warryunany galkirrinyamaranhany wiripuwurrunhan bäpurruny ga malany. Bala ŋayipiny God-Waŋarryuny ŋanya ŋunhiyiny wäŋany bilin bakmaraŋala.”
REV 14:9 Ga beŋuryiny ŋarra nhäŋal wiripuŋunhan muka djiwarr'puynha dhäwu-gänhamirriny yolŋuny, ŋayi gan buṯthurr räli ŋurikiyi märrmaw' ŋapaw-malthurr, ga waŋanany ŋayi marrtjin ŋunhi yatjurrnydja bitjarra gam', “Ŋuli dhu ga ŋunhi ŋula yol yolŋu buku-ŋal'yun ŋurikiny ŋunhi rumbal-warrakan'thinyarawnydja ga bulu ŋurikiyi wuŋuḻiw' nhanukalaŋaw, ga ŋuli walal dhu ga ŋula yolthu nhanukuŋ nambany märram walalaŋgiyingal walal goŋlilnydja ga muḻkurrlilnydja, bala ŋayiny dhu ŋunhi God-Waŋarrnydja mirithirra yan ŋaramurryirr ŋurikiyiny yolŋuw, bala ŋayi dhu yan walalany dhä-gir'yunna, ŋuriŋiyin ŋänitjiy'nha yäkuy borumdhu wiyikay'nha, ŋunhi ga ŋuriŋiyiny maŋutji-lakaram ŋaramurrnha nhanŋun God-Waŋarrwun. Ŋayiny dhu ga ŋunhiyiny yolŋu nhina mirithirra yan galŋa-yätjirrnydja, bili wiyinŋumirra ŋayi dhu ga ŋunhi nhinany murr'maranhawuynydja; bitjanna bili ŋayi dhu ga rirrikthundja ŋuriŋiyin gurthaynha ga ganuyny'tja buŋgan-yätjkurruynha, milman ŋurikiwurruŋgala ŋunhi dharrpalwala yolŋuwalnydja walalaŋgal djiwarr'puywalnha ga Bimbiwalnha.
REV 14:11 Yo, bitjanna bili dhu ga ŋunhiyi ŋawululny'tja buŋbulyunna yan, ŋoy-miḏikumanna dhu ga ŋunhiny yolŋuny ŋunhi ŋayi ŋuli ga buku-ŋal'yun ŋurikiyi ŋunhi rumbal-warrakan'thinyaraw, ga wuŋuḻiw' nhanukalaŋaw. Bili ŋunhiny yolŋu ŋunhi ŋayi ga gäma namba, ŋurukuŋdhiny ŋunhi rumbal-warrakan'thinyawuŋuny nhinany ŋayi dhu ga ŋunhiyiny yolŋu rirrikthunna yan, ŋoy-miḏikumanawuynha gurthawuŋun ga ŋawulul'kuŋ buŋgan-yätjkurruwuŋun, bitjanna bili munhawu ga walupuy, gupaḏalnha yan wiyinŋumirra.”
REV 14:12 Yo, nhumany ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋu walal, ŋunhi nhuma ŋuli ga dhäruk märram God-Waŋarrnhany yan, ga märr-yuwalkthirr nhuma ŋuli ga Djesunhany yan, dhärriny walal gi ḏälthin yan birr biyakun, ŋuliwiyakkuny ŋunhi marikurrnydja.
REV 14:13 Yo. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala ŋarra yan ŋäkul wiripuŋunhan rirrakay, ŋayi gan waŋan beŋur banydji yan djiwarr'ŋur bitjarra gam', “Ma' wukirrin dhuwaliyiny dhäruk dhipaliyin djorra'lila. Ga ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal marrtjin märr-nhirrpanminany nhanukiyingala yan ga yan bili-i-i ga murrmurryurr walal, ŋunhiwurrunhany ŋayi dhu Garrayyuny märr-ŋamathaŋun yan.” Ga ŋayiny Dhuyu-Birrimbirrnydja buku-bakmaraŋal bitjarra, “Yo bilin, ŋir'yunmirra walal dhu djämapuy yindiypuynha, bala walal dhu ŋunhi märraŋun yan buku-roŋanmaranhawuynha ŋunhiŋuwuyyin ŋunhi nhä walal marrtjin djäma.”
REV 14:14 Ga buluny ŋarra dhupuŋal bala garrwarlil, bala ŋarra nhäŋal ḏarrtjalknha maŋan, yurr nhinanany marrtjin ŋunhiliyi maŋanŋurnydja balanya nhakun ŋayin ŋunhi “Yolŋun Gäthu'mirriŋu,” ga ḻiyalilnydja nhanukal ŋarra nhäŋal latjun' dhika mirithirra muḻkurrpuynydja girri', bulaymirra, ga goŋdhuny ŋayi marrtjin ŋayathaŋal galiwaŋnha yurr djinbulknha.
REV 14:15 Ga ŋayiny bäy djiwarr'puy yolŋu dhäwu-gänhamirr dhawaṯthurr beŋura ŋunhi God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja, bala ŋayi gan waŋanany yatjurra ŋurikalyiny yolŋuwal ŋunhi ŋayi gan nhinan ŋunhiliyi maŋanŋur, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi bitjarra, “Gatjuy marrtjin bala ŋathany borumdja gulkthurra, bili ga ŋunhi borumdja mala galkunna.”
REV 14:16 Bala yan ŋayi ŋunhiyiny yolŋu ŋunhi ŋayi marrtjin maŋanŋur gorruŋal, mar'yurra ŋuriŋiyi galiwaŋdhuny gap bitjarryi ŋula yan ḻiw'maraŋal, bala yan ḻuŋ'maraŋala ŋunhi borumdja malany.
REV 14:17 Ga buluny ŋarra nhäŋal wiripuŋunhany muka djiwarr'puynha dhäwu-gänhamirriny yolŋuny, beŋuryi bili yan ŋayi ŋunhi dhawaṯthurrnydja God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja, beŋura ŋunhi djiwarr'ŋura, yurr gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi galiwaŋnha djinbulknha dhika.
REV 14:18 Ga beŋuryiny wiripuny muka djiwarr'puy yolŋu dhawaṯthurr beŋura ŋunhi djimuku'ŋur bulaymirriŋura, ga dhiyaŋiyiny gan ŋunhi yolŋuy ganydjarr ŋayathaŋal gurthawnha buku-ḻarrmaranharaw. Marrtjinany ŋayi gan ŋunhi, bala wäthurrnydja ŋayi ŋunhi ŋurikin djiwarr'puywuny yolŋuw goŋ-galiwaŋmirriwnha bitjarra, “Gatjuy nheny marrtjin bala yan gulkthurr marrtji ŋunhi borumdja mala wuḻuymuŋ'tja dhiyaŋiyin galiwaŋdhun, bili ŋunhi borumdja ga galkunna yan gulkthunarawnha.”
REV 14:19 Bala yan ŋayi dhunupan ŋuriŋiyiny djiwarr'puyyuny yolŋuy, gap bitjarryi, bala gulkthurra marrtjin ŋunhi borumdja wuḻuymuŋ'thinyany mala bukmakkuŋala yan, bala marrtjin wapmaraŋala. Ga ŋarŋgany gan ŋunhi yindiny dhärran ŋunhala warraŋulnha beŋuryiny ŋunhi buṉbu dharrwamirriŋurnydja wäŋaŋur, ga ŋunhiliyin ŋunhi warraŋulnha walal gan borumdja mala binydjitjkuŋal, bala gan ŋunhi wiyikany waṉḏinany balanya nhakun maŋgun', maŋgun' yan. Ga waṉḏinany gan ŋunhi maŋguny' dhuwanna bili yan nhakun mayaŋnha gapun, dhuḻupurrnha mirithirra ga yaŋara'-wiyinnha, ŋunhi dhu ŋula yindinnhany warrakan' nhakun yarraman'nhany ḻupmaraman yan guḻwuḻmaraman, ga ŋuriŋiyiny gan ŋunhi maŋutji-lakaraŋal God-Waŋarrwun ŋaramurr.
REV 15:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal ŋunhawalnydja ŋunhi djiwarr'lilnydja, wiripun dhikan ŋula nhän yan ŋayaŋu-ganyim'thunamirra mirithirra, yurr mayali'mirra. Yo nhäŋalnydja ŋarra ŋunhi 7-nha djiwarr'puynha yolŋuny walalany dhäwu-gänhamirriny, walal marrtjin dhärra'-dharran, ga ŋaya'-ŋayathaŋalnydja walal marrtjin ŋunhi 7-nha ŋula nhän mala rerri ŋoy-miḏikinyamirra. Ga ŋuriŋiyin mala ŋayi dhu ŋunhi God-Waŋarryuny dhä-gir'yundja, rarryundja ŋayi dhu ŋunhi dhuwurr-yätjmirriwala yolŋuwalnydja walalaŋgal; dhuwaliyin ŋayi dhu ŋunhi dhurrwara-ḏaw'yundja gurrupan ŋaramurrnydja nhanukiyinguŋ ŋayi, ga ŋunhi ŋayi dhu dhawar'yurrnydja, ga yakan ŋayi dhu gi ŋunhi buluny ŋaramurryi yolŋuwnydja walalaŋ.
REV 15:2 Ga wiripuny ŋarra nhäŋal balanya nhakun ŋuli ga ŋunhi gapu moṉuk ŋorra beḻaŋnha, mel-manapara gan ŋorran gurthan miku'mirra. Ga bitjarryi bili ŋarra yolŋunhany walalany nhäŋalyi, ŋunhiwurrunhan yolŋuny walalany ŋunhi walal djuḻkmaraŋala ŋunhiyi rumbal-warrakan'thinyanhany, bili yaka walal ŋuli ganha nhanŋu buku-ŋal'yuna, ga bäyŋu walal ŋuli ganha buku-nyilŋ'thuna ŋuriki wuŋuḻiwny'tja nhanukalaŋaw, ga bäyŋu walal märranha ŋula nhanukuŋ namba, bili nhanŋuwuy walalnydja ŋunhi God-Waŋarrwun yan yolŋu mala. Ga nhäŋalnydja ŋarra walalany, walal marrtjin dhärra'-dharranany ŋunhilin galkin yanan ŋunhi beḻaŋŋura gapuŋurnydja, yurr ŋaya'-ŋayathaŋalnydja walal marrtjin ŋunhi buḻ'yunamirra girriny' malany balanya nhakun getan mala, rirrakay manymakmirra dhika, yurr nhanukiyinguŋun ŋunhiyi goŋ-gurrupanawuynydja God-Waŋarrwuŋun.
REV 15:3 Ga ḏar'ṯaryurrnydja walal marrtjin ŋunhi manikaynydja ŋunhin ŋunhi ŋayi gan God-Waŋarrwal djämamirriy Mawtjitjthu ga Bimbiy gan ḏar'ṯaryurr ŋunhiyiny manikay. Ga bitjarr walal marrtjin ŋunhi ḏar'ṯaryurrnydja gam', “Garray God-Waŋarr Ŋutu-Ḏäl, djämapuynydja nhokuŋ ŋunhi yindi warray mirithirr ga latju' dhika! Nhepi yan dhuwal Ŋurruḏawalaŋuny bukmakkuny yan bäpurruw malaŋuw, ga nhuŋuny ŋunhi dhukarr yuwalk warray dhunupa ga märr-yuwalk yan.
REV 15:4 Garray, yolnha ŋula nhuŋu dhu yakany makmakthun ga barrarirr? Yolnha dhika yolŋu ŋayi dhu ŋuyulkthirrnydja nhuŋu yäkuwnydja yindikunharaw? Bili nhepin dhuwal waŋganynha yan dharrpalnydja. Bukmaknha dhu ga ŋunhi yolŋuny mala bäpurruny ga bäpurruny buku-ŋal'yundja nhuŋuwuynha yan waŋganygun bili walal gan ŋunhi bilin nhakun nhäŋala nhokuŋ djämapuynydja mala, ŋunhi ŋamakurrnydja ga dhunupany.”
REV 15:5 Ga buluny ŋarra dhupuŋal nhäŋal God-Waŋarrwuny buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu gan dhärran ḻapthunawuynha, ga ŋunhiliyiny gan ŋunhi djinawany' dhärran wiṉiṉnha ŋärran'.
REV 15:6 Ga nhäŋalyi ŋarra ŋunhi 7-nhany djiwarr'puynha dhäwu-gänhamirriny yolŋuny walalany, walal marrtjin dhawaṯthurrnydja beŋuryin ŋunhi nhanukiyingala God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja, ga dhaṯthunminany walal gan ŋunhi girriyny'tja watharryun ḏarrtjalkthun dhikan, ga gumurrnydja walal garrpinmin biralyuny bulaymirriynha.
REV 15:7 Ga ŋuriŋiyi waŋganydhuny djiwarr'puyyu walŋamirriy gan gäŋal bulaymirra banikin' mala 7-nha, bala ŋayi gurru'-gurruparnydja walalaŋgala ŋurikala ŋunhi 7-gala djiwarr'puywala dhäwu-gänhamirriwalnydja yolŋuwal walalaŋgal, yurr ŋunhiyi banikin'tja malany dhaŋaŋnha warrpam', nhanukala God-Waŋarrwala ŋaramurryuny, ŋurukuŋdhi Waŋarrwuŋ ŋunha ŋayi ga nhina ŋunhayi walŋa-wiyinŋumirra yan.
REV 15:8 Ga dhunupan ŋunhi God-Waŋarrwuny buku-ŋal'yunamirrnydja buṉbu gungaŋala ŋuriŋin garrkuḻukthun ŋawulul'yuny, bili ŋuriŋin ŋunhi nhanukiyingala God-Waŋarrwala djeŋarrayny'tja ga ganydjarryuny ŋunhi monyguŋal ŋunhiyiny wäŋa, ga bäyŋun ŋula yol yolŋu gulŋiyinya ŋunhiwiliyiny wäŋalil, yan bili ga dhawar'yurr ŋunhiyi 7 ŋoy-miḏikinyamirr rerri mala, ŋunhi walal gan ŋuriŋiwurruyyi djiwarr'puyyu dhäwu-gänhamirriy yolŋuy walal 7-dhu rarryu'-rarryurr beŋuryi ŋunhi banikin'ŋur malaŋuŋur ŋunhiyi rerri malany.
REV 16:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra ŋäkul rirrakaynha wäthunawuynha yindin mirithirra beŋura ŋunhi God-Waŋarrwala buku-ŋal'yunamirriŋura buṉbuŋurnydja, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi ŋunhiwurrunhan 7-nhan God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirriwnydja yolŋuw walalaŋ ŋunhi djiwarr'puywun mala bitjarra, “Gatjuy rarryu'-rarryurra walal marrtji, dhuwaliny ŋunhi God-Waŋarrwuny ŋaramurr dhipuŋuryiny ŋunhi 7-ŋurnydja banikin'ŋur malaŋuŋur balan munatha'lila wäŋalil.”
REV 16:2 Ga yuwalknha yan, ŋayi ŋathil ŋurruŋuny waŋganydhu djiwarr'puyyu yolŋuy marrtjin rarryu'-rarryurr beŋur ŋunhi nhanukiyingal ŋayi banikin'ŋur. Bala yan dhunupan marrtjin ŋunhi yolŋuwnydja walalaŋ galŋany ḏulmu'-ḏulmuŋgurryurra, djetjimirryinan marrtjin warrpam'thurra, yätjkurruynha walalany ŋunhi djetjiynha ŋayathaŋal rumbalnydja galŋa-miḏikinyamirriynha balanyaraynha nhakun mäpaṉdhun, bukmaknha yan ŋunhiwurruny ŋunhi walal gan namba märraŋal rumbal-warrakan'thinyawuŋ, ga wiripuwurr ŋunhiwurr yolŋu mala ŋunhi walal gan buku-ŋal'yurr ŋuriki wuŋuḻiw' nhanukalaŋaw rumbal-warrakan'thinyaraw.
REV 16:3 Ga buluny ŋarra nhäŋal wiripuŋunhan muka djiwarr'puynha dhäwu-gänhamirriny yolŋuny, ŋayiny ŋunhi bitjarryi bili yan rarryurr ŋunhawalnydja ŋunhi moṉuklilnydja gapulil. Ga dhunupan ŋunhi gapuny moṉuktja gulaŋmirriyinan, ga bitjarra ŋayi ŋunhi maŋguny' ḻatjuwarr'yurr nhakun dhiŋganhawuywun yolŋuw. Ga bukmak nhä malany ŋunhi gapuŋur moṉukŋur marrtjin ŋorran, ŋunhiyiny marrtjin dhiŋgaŋala warrpam'thurra yan.
REV 16:4 Ga bulu wiripuŋuynydja muka djiwarr'puyyu yolŋuy rarryurr nhanukiyingalnydja ŋayi banikin'ŋur, balan bitjarra mayaŋlila malaŋulil gapulil raypinylila ga milminydjarrklila malaŋulil. Ga dhunupan gan ŋunhi raypinydja gapu malany gulaŋmirriyinan.
REV 16:5 Bala yan ŋarra ŋäkula ŋunhi wiripuŋunhan dhäwu-gänhamirriny yolŋuny djiwarr'puynha ŋunhi ŋayi ga ganydjarr ŋayatham gapuwnha malaŋuw, waŋanan ŋayi gan bitjarra, “Garray nheny dhuwal rom-dhunupa. Ga dhunupa yan nhuŋu ŋunhi dhä-gir'yunarawnydja yätjkurruwnydja yolŋuw walalaŋ, bili nhepiny dhuwal garrkuḻuknha yan mirithirra, gänaŋ'thunna ga beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja; beŋur bili yan ŋurruyirr'yunaŋur nhe gan ŋunhi nhinanany ḏarrtjalknha yan dhika.
REV 16:6 Yo, ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi dhuwurr-yätjmirriynydja yolŋuy walal gan bumar, gulaŋ-burr'purrmaraŋal nhuŋuny yolŋuny walalany, ga ŋunhiwurrunhany ŋunhi djawarrkmirriny walalany, bala nheny gan ŋunhiyi bili gulaŋdja gurrupar ḻukanharawnydja walalany balany ŋunhi moṉu'-muṉuŋunhany.”
REV 16:7 Ga buluny ŋarra ŋäkul rirrakay ŋayi dhawaṯthurr beŋura ŋunhi djimuku'ŋur bulaymirriŋura, balanyan rirrakay dhawaṯthurr gam', “Yo yuwalk yan dhuwaliyiny! Garray God-Waŋarr Ŋutu-Ḏäl, bitjanna bili nheny dhu ga ŋunhi mala-djarr'yundja yuwalknha yan ga dhunupan.”
REV 16:8 Ga ŋayiny muka ŋunhi wiripuŋuynydja dhäwu-gänhamirriy yolŋuy djiwarr'puyyu rarryurr nhanukiyingalnydja ŋayi banikin'ŋur balan bitjarra ŋunhawala ŋunhi walulila. Bala yan dhunupan ŋunhi waluny gorrmur'yinan, bala batharnha ŋunhi yolŋunhany walalany bitjarra nhakun ŋuli ga ŋunhi gurthaynha nhära.
REV 16:9 Ga yolŋuny walal marrtjin ŋunhi galŋany nhäranan mirithinan yan dhika ŋuriŋiyiny waluynydja, bala walal gan ŋunhi waŋanany yätjkurruyaŋala nyamir'yurra ŋanya gan God-Waŋarrnhany yäkuny, ŋunhi ŋayi ga ganydjarrnha ŋayatham ŋurikiyin malaŋuw ŋunhi ŋoy-yätjinyamirriwnha romgu. Yurr bäyŋun yan walalnydja ŋunhi ŋula bilyunany beŋuryiny ŋunhi yätjkurruŋurnydja romŋur walalaŋgiyingal ga buku-ŋal'yunany nhanŋuny ŋunhi God-Waŋarrwuny, bäyŋun yan.
REV 16:10 Ga wiripuŋuynydja muka djiwarr'puyyu yolŋuy rarryurr banikin'mirryi yan, balan bitjarra wäŋalil ŋunhi rumbal-warrakan'thinyarawala, ŋunhi ŋayi gan nhinan buŋgawayin, bala yan wäŋany nhanŋu warrpam'thurra buku-munha'yinan. Ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi dhuwurr-djarrpi'mirrnydja yolŋu walal rirrikthurra gan mirithinan dhika, ga ḻirraynydja walal marrtjin ŋunhi ḏarrkṯarrkthunminan ŋäṉarrnha mala, ŋuriŋiyiny ŋunhi dhaŋga-ḏirryunaraynydja walalaŋgiyingal walal.
REV 16:11 Bala yan walal gan nyamir'yurra God-Waŋarrnhany balany djiwarr'lilnydja, bili ŋuriŋiyin galŋa-miḏikinyamirriynha djetjiy mäpaṉdhinyaraynha. Yurr yakan walal ŋunhi ŋula bilyunany beŋurnydja ŋunhi yätjkurruŋurnydja mala walalaŋgiyingal walal.
REV 16:12 Ga dhäŋur beŋuryiny wiripuŋuynha muka djiwarr'puyyu yolŋuy rarryurr banikin'mirr, yurr ŋayi ŋunhi rarryurrnydja ŋunhiwiliyin ŋunhi yindilila mayaŋlilnydja yäkulil Yipuraytitjlila, Ga dhunupan ŋayiny ŋunhi gapuny mayaŋdja nyimdhurra, dhukarrnha marrtjin bawkthurr, buŋgawawnha mala marrtjinyaraw beŋura gali' dhimurruŋura.
REV 16:13 Ga bitjarryi bili ŋarra nhäŋalyi ḻurrkun'nha butjiriny yätjkurruny birrimbirrnha mala, yurr rumbalnydja walal ŋunhi balanya nhakun garkmannha. Ga dhawaṯthurrnydja walal marrtjin ŋunhi dhurrwarakurrnydja waŋganydja ŋurikalyi rumbal-bäruthinyarawala, ga waŋgany ŋurikal ŋunhi rumbal-warrakan'thinyarawal, ga wiripuny marrtjin dhawaṯthurr ŋurikala ŋunhi nyäḻ'-lakaranhamirriwala djawarrkmirriwal yolŋuwal.
REV 16:14 Ga dhiyaŋurruyyiny gan ŋunhi yätjkurruynydja birrimbirryu mala ganydjarrnydja ŋayathaŋal ŋayaŋu-ganyim'thunamirra. Ga marrtjinany walal gan ŋunhi bukmakkurra yan wäŋakurrnydja buku-ḻiw'maraŋala, waŋanan marrtjin dhuḏi-wutthurra marilila ŋunhiwurrunhan ŋunhi buŋgawanhan yolŋunhany walalany bukmaknhan yan bäpurrunhany, bala ḻuŋ'maraŋalnydja walalany walal gan ŋunhi waŋganylila wäŋalilnydja mariwnydja, garraṯan walal dhu ŋurru-nhirrpan nhanŋun God-Waŋarrwun ŋunhi ganydjarr-ḏumurruwnha. Yurr ŋunhiny dhu boŋguŋ walu maḻŋ'thurr nhanŋuwuynha warray God-Waŋarrwun, ŋunhi ŋayipin yan walalany dhu djuḻkmaraŋuny.
REV 16:15 Bala ŋayiny Djesuny waŋanan bitjarra, “Ŋäkuny walal ŋamathaŋun yan! Ŋarrany dhu ŋunhi buni bawalamirriynha yan waluynydja, biyakun nhakun ŋuli ŋunhi yolŋu marrtji gayul manaŋinyaraw. Nhininy walal gi bira'yurra yan, ga girri'-ŋamathin ŋarrany dhu dhuwal galki marrtjin, märr nhuma dhu yaka muka goramirriyiny, biyakuny nhakun ŋuli ŋunhi yolŋu djolarra', girri'miriw gora bukmakku yolŋuw walalaŋ.” Ga bitjarr ŋayi gan ŋunhi Djesuny waŋan.
REV 16:16 Bala gäŋalnydja walal gan ŋunhi buku-ḻuŋ'maraŋalnydja ŋuriŋiwurruyyiny mokuyyuny malaŋuy bukmaknhan yan ŋunhi buŋgawanhany malaŋuny. Ga ŋuriŋiwurruy ŋunhi buŋgawawaynydja mala ŋurru-warrnydja gan ŋunhi miriŋunhany mala walalaŋguwuy waŋganylil yan wäŋalilnydja ŋunhi ŋayi Yeburukurrnydja yäku Amagidinnha.
REV 16:17 Ga wiripuŋuynydja muka djiwarr'puyyu yolŋuy rarryurr banikin'ŋur nhanukiyingalnydja ŋayi dhurrwara-ḏaw'yurrnydja, ga rarryurrnydja ŋayi gan ŋunhi God-Waŋarrwun ŋaramurrnydja ŋunhawala banydjiwal garrwarlila wäŋalil. Bala ŋunhi rirrakaynydja dhawaṯthurra beŋurnydja ŋunhi God-Waŋarrwalnydja buku-ŋal'yunamirriŋurnydja buṉbuŋur, yurr nhinanhawuyŋura nhanukal, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi yatjurrnydja bitjarra gam', “Bilin dhuwal dhawar'yurra!” bitjarr.
REV 16:18 Ga dhunupan ŋayiny ŋunhi dhuwandja munathany' wäŋa rirrakaymirriyinan mirithinan yan dhikan, murryu'-murryurra marrtjin, ga djaḻka'-djaḻkarryurra mirithinan, ga wäŋany marrtjin ŋunhi gurrkurryurra mirithinan yan, bäyŋu muka ŋuli ganha ŋunhi ŋäthilnydja balanya maḻŋ'thuna ŋuruŋuny bala ŋunhi ŋurruyirr'yunamirriynydja waluy.
REV 16:19 Ga ŋuriŋiyi ŋunhi wäŋay wingil'yunaraynydja ŋayiny ŋunhi yindiny wäŋa yäku Bapilundja bakthurra, buku-ḻarryurrnydja ŋayi ŋunhi maŋutjililnydja ḻurrkun'lila. Ga bitjarryi bili ŋunhi wiripuny yindi wäŋa malany dhuwal buku-ḻiw'maraŋal wäŋakurr malaŋuwurr. Ga ŋuriŋiyiny ga maŋutji-lakaram ŋunhi Bapilunnhany bilin dhä-gir'yurra, nhakun ŋayi gurrupara nhanŋu ŋänitjin yäku borum-wiyika ŋunhiny ŋaramurrnha nhanŋu.
REV 16:20 Bala burumun'tja wäŋa mala ŋunhi warrpam'thurra winya'yurra buwayakthinan, ga bukuny mala wäŋa bitjarryi bili yan winya'yurryi warrpam'thurryi.
REV 16:21 Ga beŋurnydja ŋunhi djiwarr'ŋurnydja marrtjin ḻarryurrnydja ŋulwitjnha yurr guṉḏathinyan ŋonuŋnha mirithirra yan dhikan bala dhä-monyguŋala gan ŋunhi yolŋunhany walalany warrpam'thurra yan. Ga balanyamirriyyiny walalnydja gan ŋunhi yolŋuynydja walal baḏak yan dhuwurr-nyamir'yurr ŋanyanhany God-Waŋarrnhany, dhäruk walal gan wiripuŋuyaŋal waŋan nhanŋu yätjkurruyaŋal, bili ŋayi muka gan ŋunhi djuy'yurr guṉḏany mala rarralany yurr mirithirra ŋunhi yätjkurra yulŋuny balayiny walalaŋgalnydja.
REV 17:1 Ga dhäŋur beŋuryiny bala ŋayi ŋunhi waŋganydhuny djiwarr'puyyu yolŋuy dhäwu-gänhamirriy gaḏaymara ŋarrany, yurr ŋayi ŋunhiyi yolŋuny beŋuryi malaŋurnydja ŋurikiwurruŋgalyi, ŋunhi walal marrtjin rarryu'-rarryurr ŋaramurr mala banikin'ŋur malaŋuŋur. Marrtjinany ŋayi ŋunhi, bala yan ŋayi waŋanany ŋarrakal bitjarra, “Go marrtjin, ŋarra nhokal dhu milkuman ŋunhiyinhany ŋunhi marramba'-ḏumurrunhany miyalknha, ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunha dharrwaŋura dhä-yindiŋurnydja gapuŋur. Yo, nhäman nhe dhu ŋanya ŋunhiyi miyalknhany, nhalayak ŋanya dhu ŋunhi God-Waŋarryu boŋguŋ dhä-gir'yurr, bili bukmak nhämunha' buŋgawa mala marrtji nhina dhuwal buku-ḻiw'maram dhuwal wäŋaŋur malaŋumi, bukmakkala ŋayi gan ŋunhi romdja walalaŋgal djäma yätjkurra yan mirithirra, ga romdja nhanŋu ŋunhi milnyaŋ'mirra balanyan nhakun ŋunhi ŋänitjin borumnha wiyikan' ŋunhi gan leŋu-gurrupara bukmaknhany yolŋuny walalany dhiyalnydja munatha'ŋurnydja wäŋaŋur.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi djiwarr'puyyuny yolŋuy lakaraŋalnydja ŋarrakal.
REV 17:3 Yo. Ga dhäŋur beŋuryiny ŋayiny ŋarrany ŋunhi waŋganydhuny djiwarr'puyyu yolŋuy garr'yurra balan bitjarra gapu-ranhdhaklila wäŋalilnydja, ga ŋunhiliyiny ŋarra nhäŋal ŋunhiyin miyalknhan, ŋayi marrtjin gorruŋalnydja ḏiltjiŋura warrakan'kala, yurr miny'tjiny ŋunhi warrakan'tja miku'mirr, ga muḻkurrnydja nhanŋu 7, ga dhandurruŋdja nhanŋu goŋ-märrma'. Ga rumbalnydja ŋayi ŋunhiyi warrakan'tja warrpam'nha yäkumirra biliŋuwuynha wukirriwuynha, yurr yäkuny mala marrtjin ŋunhiliyi dhärra'-dharranany yätjkurra mirithirra, nyamir'yurrnydja gan God-Waŋarrnhan.
REV 17:4 Ga ŋayiny ŋuriŋiyiny miyalkthuny girriny' nhirrpar; dhaṯthunminany ŋanyapinya ŋayi dhika latjuy'nha girriyny'tja, balanyaraynha nhakun ŋunhi wuḻuymuŋ wiyika' ga miku'mirra. Ga buluny ŋayi dhaṯthunmin mel-wiḏi'mirriynha guṉḏay bulayyun mala, ga gulawuynha. Ga goŋdhuny ŋayi gan ŋunhi ŋayathaŋal bulaymirr banikin', yurr dhulmuŋurnydja ŋunhili banikin'ŋurnydja gan dhaŋaŋdhin yätjkurra ŋula nhän mala, bukmak yan ŋunhi ŋuli ga God-Waŋarryu nyamir'yunna nhäma, yurr nhanŋuwuy ŋunhiyi yätjkurrnydja malany ŋuriki bili yan miyalkku.
REV 17:5 Ga bukuŋurnydja nhanukal gan ŋunhi ŋurikalyiny miyalkkalnydja dhärran yäkuny biliŋuwuynha wukirriwuynha, yurr dhärukŋurnydja gan ŋunhiliyi mayaliny' ŋorran ŋulan bäynha monitjnha. Ga bitjarr gan ŋunhi monitjtja mayali' barraŋga'yurr gam', “ŊARRANY DHUWAL ŊUNHIYIN YINDIN MIRITHIRRA WÄŊA YÄKU BAPILUNNHA, ŊUNHI ŊARRA DHUWAL ŊÄṈḎI'MIRRIŊUNY BUKMAKKUN YAN NHÄMUNHARAW MARRAMBAW' ROMGU MALA. GA WIRIPUNY BUKMAKKU YAN MILNYAŊ'MIRRIW ROMGU MALA ŊUNHI ŊULI GA DHIYAL MUNATHA'ŊUR WÄŊAŊUR MAḺŊ'THUN.”
REV 17:6 Bala ŋarra ŋunhi nhäŋala ŋunhiyiny miyalknhany leŋulila, leŋun ŋayi gan mirithinan dhika maŋguy'nha ŋunhi Godkalaŋumirriwala yolŋuwalnydja walalaŋgal, ga ŋurikiwurruŋgala ŋunhi walal gan walŋa-gurrupanmin Garraywu Djesuw. Ga ŋunhi ŋarra nhäŋalnydja ŋanya ŋunhiyiny miyalknhany, bala ŋarra yan ŋoynydja ganyim'thurra mirithinan dhika.
REV 17:7 Bala ŋayiny ŋuriŋiny djiwarr'puyyuny dhäwu-gänhamirriynydja yolŋuy waŋanan ŋarrany bitjarra, “Way, nhaku nhe gan dhuwal nhäŋal mirithinany, ŋoy-ganyim'thurrnydja manapar? Ŋarrany nhuŋu dhu dhuwal lakaraman mayalin' ŋunhiŋuwuyyin ŋunhi miyalkkalaŋuwuynha, ga bulu ŋunhiŋuwuy ŋunhi rumbal-warrakan'thinyawalaŋuwuynha ŋunhi ŋayi ŋuli ga gäma ŋanya ḏiltjiy, ŋurikalaŋuwuyyin ŋunhi ŋayi muḻkurrnydja 7, ga dhandurruŋdja nhanŋu ŋunhi 10.
REV 17:8 Ga balanya ŋunhi mayaliny' nhanŋu ŋurikiyiny gam'. Ŋunha nhe ga warrakan'nha nhäma, ŋäthilnydja ŋayi gan ŋunha warrakan'tja nhinan walŋa muka yan. Ga dhiyaŋuny bala ŋayi ŋunha yakan gi walŋa nhini, yurr galki ŋayi dhu ŋunha rur'yunna ga buluyi nhakun walŋathirr, bala ŋayi dhu dhawaṯthunna beŋurnydja ŋunhi ŋarŋgaŋurnydja buku-munhaŋurnydja, djinawa'ŋurnydja beŋurnydja ŋunhi ḏandjaŋurnydja, ga bulu ŋayi dhu nhina dhiyal munatha'ŋurnydja wäŋaŋur märr-gurririn, bala ŋanya dhu ŋunhi God-Waŋarryuny buman dhiŋganhamaraman, rumbal-winya'maraman yan. Yo, ŋayiny dhu ŋunhiyi warrakan'tja maḻŋ'thunna, bala dhu yolŋuynydja walal ŋanya nhämany ṉirr'yunna, ŋuriŋiwurruynydja ŋunhi walal gi bäyŋun yäku dhärri ŋunha God-Waŋarrwalnydja djorra'ŋur wukirriwuynydja. Bili ŋunha ga djiwarr'ŋurnydja djorrany' ŋorra yäkumirra yan, lakaramany ga ŋunhiwurrunhan bili yan yolŋunhany walalany ŋunhi walal dhu gi nhini walŋa-wiyinŋumirra, bili God-Waŋarryu ŋayipi muka walalany ŋunhi yäku nhirrparnydja be muka ŋäthil yan, yurrnha ŋayi gan djäma dhuwandja munatha'nhany wäŋany. Yurr wiripuwurruynydja yolŋu'-yulŋuy, ŋunhi yäku walal gi bäyŋu dhärri wukirriwuy dhiyal djorra'ŋur, walalnydja boŋguŋ ŋunhi nhäŋuny ṉirr'yurra ŋunhiyi rumbal-warrakan'thinyaranhany, bala walal dhu märr-yiŋgathiny wokthurrnydja nhanŋun, bili ŋäthilnydja ŋayi gan nhinan ganydjarr-ḏumurr muka yan, bala ŋayi ŋunhi dhä-gandarrkurrnydja wiḏi'yurra dhikan.”
REV 17:9 “Mirithirr dhuwal ḏäl marŋgithinyarawnydja; ŋuriŋiwurruynha bili dhu dhuwal mayaliny' maḻŋ'maram, ŋunhi walal ŋuli ga guyaŋa God-Waŋarrwal yan ganydjarryuny. Balanya dhuwal mayaliny' gam'. Muḻkurryu 7-dhuny ga mayaliy' lakaram nhanukal, ŋunhi bukunhan malany wäŋanhan ŋunhi wanhami ŋayi ŋuli ga ŋunhiyi miyalk nhina bukuŋur mala wäŋaŋur. Ga wiripuŋuynydja muḻkurryu 7-dhuyi yan ga mayaliy' lakaram ŋunhiwurrunhan 7-nhan buŋgawanhan mala.
REV 17:10 Ga goŋ-waŋganydja ŋunhi buŋgawa mala bilin bäyŋun, murrmurryurra, yurr waŋganynha yan dhika baḏaktja ga nhina buŋgawa, ga wiripuny dhu buni yalalan, yurr ŋunhiyi dhuḏi-yapalawuynydja buŋgawa ŋunhiny ŋayi dhu gurrurin yan nhini, yakan wiyindja.
REV 17:11 Ga ŋunhiyiny rumbal-warrakan'thinyany ŋunhi ŋayi gan ŋäthil dhiyal nhinan, yurr ŋayi ŋunhi bilin dhiŋgaŋala, ŋayiny dhu ŋunhiyiny buluyi walŋathiyi, yurr ŋayi ŋunhi rumbal-warrakan'thinyany buŋgawayi yan balanyayi bili yan nhakun ŋunhi wiripuwurr 7-nha buŋgawa mala. Yurr God-Waŋarryuny ŋanya dhu ŋunhi rumbalnydja walŋa-manapula buwayakkuŋ.”
REV 17:12 “Ga ŋunhiyiny goŋ-märrmany' dhandurruŋ mala nhe gan nhäŋal, ŋuriŋiyiny ga mayaliy' lakaram ŋunhiwurrunhan ŋunhi goŋ-märrma'nhan buŋgawany mala ŋunhi bäyŋu yan muka walal dhiyaŋuny bala ŋurruŋuyinya yolŋuw walalaŋ ga wäŋaw ŋarakaw, yurr yalalan walalany boŋguŋ ŋunhi buŋgawakuŋuny yurr märr gurririŋuw yan waluwnydja walalanhan rrambaŋin ŋunhi rumbal-warrakan'thinyaranhan.
REV 17:13 Yo, ga guyaŋany walal dhu ga ŋunhi waŋganygurra yänan, yurr bäyŋun walal dhu ga ŋunhi djämany walalaŋgiyingalnydja walal djälyu, ŋany djämany walal dhu ga ŋunhi guyaŋanharaynydja ŋurikala yänan rumbal-warrakan'thinyarawalnha, bili nhanŋuwuynha walal dhu ga ŋunhi märr-ŋal'yundja, nhakun ŋayipin dhu walalaŋ ŋunhi buŋgawany.
REV 17:14 Bala waŋganynha mala walal dhu ŋunhi yepthundja, bala walal dhu ŋunhi marrtjiny marimirrnydja bunharawnydja ŋurikin Bimbiwnha. Yurr ŋayipi yan dhu ŋunhi walalany Bimbiy yan djuḻkmaramany, bili ŋayipi muka ŋunhi Garraynydja ŋurikiwurruŋdhiny ŋunhi walal ŋuli ga ŋurruḏawalaŋu-lakaranhamirr, ga buŋgawa-lakaranhamirr, ŋurikiwurruŋ ŋunhi ŋayi walalany gan djarr'yurr nhanŋuwuylilyaŋal ŋayi, ga ŋurikiwurruŋ ŋunhi ŋayi walalaŋ gan wäthurr djämalil nhanukiyingal ŋayi, ga ŋunhi malthunayŋuwnha yolŋuw walal.”
REV 17:15 Ga bulu ŋayi ŋuriŋiyi djiwarr'puyyuny yolŋuy lakaraŋal ŋarrakal bitjarra, “Ŋunhiyiny miyalknha nhe nhäŋal ŋunhi ŋayi gan nhinan ŋapaŋur gapuŋur, yurr gapuynydja ga ŋuriŋiyi mayaliy' lakaram yolŋunhan malany, dharrwanhan dhikan bäpurru'nhan ga miny'tjinhan ga dhäruknha, barrkuwatjnhan mathanhany mala.”
REV 17:16 “Yo, ŋäthilnydja ŋunhiyi miyalk marramba'-ḏumurrnydja ga ŋunhi rumbal-warrakan'thinyany, marrtjinany maṉḏa gan rrambaŋi yan. Ga yalalany ŋunhi dhä-gandarrkurrnydja ŋayiny dhu ŋunhiyiny ŋunhi rumbal-warrakan'thinyany bilyurra, ŋuyulkthin ŋayi dhu nhanŋu ŋurikiyiny miyalkkuny, ŋayipi ŋunhiyi rumbal-warrakan'thinya ga bulu ŋunhi dhandurruŋ mala goŋ-märrma', ŋunhi nhe gan nhäŋal. Bala walalnydja dhu djaw'-djawyundja nhanukal bukmaknha yan nhäny mala ŋunhi ŋayi ga ŋayatham ŋuriŋiyi marramba'-ḏumurruy miyalkthu, ga nhinany ŋayi dhu ga ŋunhi waŋaran, ŋula nhämiriwnha ganydjarrmiriwnha yan, bitjanna nhakun ŋunhi yolŋu ŋuli ga nhina warraŋul girri'miriw. Bala walal dhu marrtji ḻukan ŋanya ŋanaktja dhawar'maraman yan, bala ŋanya dhu rumbalnydja bathanna buwayakkuman gurthaynha.”
REV 17:17 “Yurr yuwalktja ŋunhiyi guyaŋanhawuynydja nhanukiyinguŋ yan God-Waŋarrwuŋ, märr dhu ga ŋunhi buŋgawaynydja mala guyaŋany ga mala-djarr'yundja waŋganygurra yan, ga dhayuŋan walal dhu ga ganydjarr walalaŋguwuy walal nhanukal ŋunhi rumbal-warrakan'thinyawal, märr ŋayi dhu ŋurruŋuyirra walalaŋ yan bili-i-i ga dhäruk nhanŋu dhu God-Waŋarrwu warralthi.”
REV 17:18 “Yo, ga ŋunhi nhe miyalknhany nhäŋal, ŋuriŋiyiny ga mayaliy' lakaram ŋunhi dharrpalnhan wäŋany bala'-dharrwamirrinhan, ŋunhi ŋayi dhu ga ŋurru-warryun ŋunhi bukmaknhan buŋgawanhan yolŋuny walalany, ŋunhi walal marrtji dhuwal nhina buku-ḻiw'maram wäŋakurr malaŋuwurr.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋuriŋiyi djiwarr'puyyuny yolŋuy lakaraŋal ŋarrakal.
REV 18:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal wiripuŋunhan dhäwu-gänhamirriny djiwarr'puynha yolŋuny, ŋayi marrtjin yarrupthurr räli beŋur ŋunhi djiwarr'ŋur. Yurr goŋŋurnydja nhanukal gan ŋunhi ŋorran ganydjarrnydja yindin mirithirra, ga ḻiw'maraŋalnydja ŋanya gan ŋunhi baḏayalay'nha latjuy'nha dhikan, ga wäŋany mala ŋunhany ŋunhi munathany' warrpam'thurra djeŋarra'yaŋala ŋuriŋiyiny baḏayalayny'tja nhanukal.
REV 18:2 Ga waŋanany ŋayi marrtjin ŋunhi, mirithinan yatjurrnydja bitjarra gam', “Bilin dhuwal ŋunhiyiny ŋunhi yäku-ḏumurrnydja wäŋa Bapilundja buwayakthinan, ga dhiyaŋuny bala ŋayi dhuwal ŋarakan wäŋan ŋayathanharawnha yätjkurruwnha birrimbirrwu malaŋuw ga murnyaŋ'mirriwnha birrimbirrwu malaŋuw ga bukmakku yan warrakan'ku ŋunhi ḻukanhamiriwwun malaŋuw.
REV 18:3 Bili ŋunhiyiny wäŋa yätjkurra yan mirithirra, bitjana bili ŋayi ŋuli ganha ŋunhi ŋoy-ŋapu'yunan yan ŋula nhakuny malaŋuw, ga bukmaktja gan ŋunhi bäpurru mala leŋun nhanukal ŋänitjiynydja, ŋunhi ŋayi ŋuli ganha walalany waṉa-gänhany yätjkurrulilnydja romlil. Ga bukmak ŋunhi nhämunha' buŋgawany yolŋu walal gan marramba'yinan nhanŋu. Ga bukmak ŋunhi wiripuwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ganha buku-djuḻkmaranhaminya girri' malany, walalnydja gan ŋunhi ḻukunydja'yinan nhanukal dhuwurr-yätjkurruynha romdhuny.”
REV 18:4 Bala ŋarra ŋäkulnha wiripuŋunhany muka rirrakay, waŋan ŋayi gan beŋur djiwarr'ŋur bitjarr, “Way nhumany ŋunhi ŋarrakuny yolŋu walal, dhawaṯthurra walal ma' dhipuŋuryiny ŋunhi wäŋaŋur! Ganarrthula dhuwaliyiny wäŋa! Yakan gi djäma dhiyaliyiny yätjkurr nhanukalnydja ŋurikalyiny, märr dhu God-Waŋarryuny yaka muka dhä-gir'yun rrambaŋiyamany nhumalany dhuwaliyiny ŋunhi wäŋany.
REV 18:5 Bili God-Waŋarrnydja ŋunha ŋayipiny bilin marŋgin; nhäman ŋayi ga yätjkurrnydja nhanŋu rom. Romdja malany nhanŋu ŋunhi bilin buku-ŋal'maranhawuynha; dharrwan mirithirra ga ŋal'yunmirrnydja garrwarnha ŋapa-ŋal'maranhawuynha. Yakan dhu ŋunhi God-Waŋarryu buku-dhumukthirr nhanŋu ŋunhiŋuwuyyiny yätjkurruwuynydja djämapuy.
REV 18:6 Yo. Mirithin ŋanya gi yan dhä-gir'yurrnydja. Gurrupulnydja ŋanya gi nhanŋuny balany buku-roŋanmaraŋuny, ŋunhiyi bili yan nhanŋuwuyyi gi romguny malthurr. Ŋayiny gan djäma yätjkurruyaŋal wiripuwurrunhany yolŋu'-yulŋuny, bala nheny dhu ŋanyanhany gurrupan buku-roŋanmaramany bulu warray dhika yätjkurra, mirithirra gumurr-ḏälnha. Ma', nheny gurrupula ŋanyanhany, ŋayi dhu ŋuḻkthunna ŋunhiyiny ŋunhi mala yätjkurrnydja mirithirra, ŋunhi ga djuḻkmaraman nhanukuŋuny yätjkurr mala gurrupanawuy.
REV 18:7 Ŋayiny ŋuli ganha ŋunhi mirithinyan dhika ḻanydjatmaranhaminyany ga ḻukunydja'kunhaminyany ŋuriŋiyi malaŋuy girriyny'tja rrupiya-dharrwamirriynydja, dhaŋaŋnha mirithirra yan ŋunhi ŋayi gan buku-manguŋal. Gatjuy gurrupula nhanŋuny muka galŋa-miḏikinyamirr rom, yurr gurrupulnydja ŋanya dharrwan yan mirithirra, märr ŋayiny muka dhu ga nhina galŋa-yätjirr. Yo. Bitjan bili ŋayi ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirrnydja ŋanyapinyany ŋayi bitjanmirra gam', ‘Dhuwandja ŋarrany ga nhina buŋgawa warray bukmakku. Yaka dhuwal ŋarrany dhuwaymiriw, ga ŋula buku-gurthapuynydja; bäyŋu ŋarra dhu ga ŋäthi warwuyun ŋula nhakuny malaŋuw.’ Ga bitjanmirra ŋayi ŋuli ga ŋunhi lakaranhamirrnydja, nhakun ŋayi ŋuli ga wokthunna manapan nhanŋuwuy ŋayi.
REV 18:8 Ga dhunupa yan nhanŋu dhu ŋunhi galŋa-miḏikinyamirrnydja rom maḻŋ'thurr, yindin yan mirithirra dhika; bukmaknha dhu ŋunhi gurruṯumirrnydja mala nhanŋu dhiŋguŋun, bala ŋayi dhu gi ŋunhi ŋäthiny mirithin yan, ga nhininy ŋayi dhu gi ŋunhi dhäparŋ'nha yänan, ŋula nhämiriwnha goŋ-waŋaran. Bala ŋayi dhu ŋunhiyiny dhuwurr-yätjkurrnydja wäŋa dhunupan nhärin gurthaynha, buwayakthin dhu, bili Garrayyuny God-Waŋarryuny dhu ŋanya ŋunhi dhä-gir'yurra, ŋayipi ŋuriŋiyi warray ganydjarr-ḏumurruy God-Waŋarryu.” Bitjarra gan ŋunhi rirrakaynydja dhawaṯthurr beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja.
REV 18:9 Ga bukmak ŋunhi buŋgawany yolŋu walal, ŋunhi walal ŋuli ganha malthuna nhanŋu romgu ŋurikiyi wäŋaw, ŋunhi walal ŋuli ganha ŋunhi marramba'yinya nhanŋu ga wanaŋa-ḏumurruyinya ŋula nhaku malaŋuw, rrupiyaw ga ŋula nhaku ganydjarrwu, walalnydja dhu marrtji ŋunhi boŋguŋ ŋäthinyamirra ŋurikiyiny wäŋaw, ŋunhi walal dhu nhäŋuny ŋawululny'tja buŋbul'yunawuynydja yindin mirithirra ŋunhi ŋayi dhu marrtji nhäriny boŋguŋ gurthaynydja. Ga dhärriny walal dhu gi ŋunhi nhäŋuny märr-barrkuŋura, bili walal dhu ŋunhi barrarin manapul mirithin, yakan walalnydja dhu ŋunhi djälthi buwayakthinyaraw biyakuny nhakun ŋunhiyiny wäŋa. Ga waŋiny walal dhu ŋunhi biyakun, “Ye-e-e gumurr-djararrk wäŋa. Dhuwanna nhe Bapilundja wäŋa ŋunhi yäku-ḏumurrnydja bilin buwayakthinan? Ŋunhi nhe ŋuli ganha dhärranha yindi mirithirr dhika ganydjarr-ḏumurr, yurr ŋuriŋi bili yan nhuna ŋayi God-Waŋarryuny buwayakkuŋal bondin yan, bili nheny ŋunhi yätjkurra yan mirithirra.”
REV 18:11 Ga bitjandhi bili dhu walalnydja ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ga buku-djuḻkmaranhamirr girri' malany, walalnydja dhu ŋäthinyamirryi ŋurikiyiny wäŋaw, bili bäyŋun dhu ga buluny ŋula yolthuny yolŋuy wuŋuḻi'yun ŋula nhäny malany girri' beŋuryiny wäŋaŋur.
REV 18:12 Yo, bäyŋun dhu ga ŋunhi yolŋuy walal buluny buku-djuḻkmaranhamirr djalim girri' malany, ga mel-wiḏi'mirr bulay, ga dhika nhä malany guṉḏa malany, ga gulawu, ga girri' miny'tji-mäypa manydjarrka' mala, latju'mirr mirithirr dhika buyu-yalŋgi, ŋanya dhika maŋmaŋ malany, ga wiripuny dharpa malany latju'yi yan buyuwuyu. Ga bitjanan walal ŋuli ganha ŋunhi dharpany mala djäma balanya nhakun banikin'nha mala, ga ŋamakurrnha malany guṉḏa, djämany walal ŋuli ganha latju'kunhan dhikan nhäny mala ŋunhi girriny', bala wuŋuḻi'yunany walal ŋuli ganha ŋunhiliyin bili yan wäŋaŋurnydja.
REV 18:13 Yo, ŋunhiliyiny wäŋaŋur yolŋuy walal ŋuli ganha wuŋuḻi'yuna buŋgan bäw' mala, ga wiripuny wiyika' biḏi'yunminyawuy yäku merr ga biraygintjan' ga ŋathapuy dhäkay-ŋamathanhawuy, ga wiyika borum, ga ŋatha dämba buḻŋu'kunhawuy, ga berratha. Ga bitjanna bili walal ŋuli ganha ŋunhi wuŋuḻi'yunayi warrakan'tja malany bulikiny ga bimbiny ga yarraman'tja mala, ga wiripuny wiḻparra mala warryu'-warryunaraw, ga yolŋuny walalany ḏapmaranhawuynha walal ŋuli ganha märranhayi yan, bala walal ŋuli djalimnha walalany ŋunhiliyin wäŋaŋurnydja. Yurr wäŋany ŋayi ŋunhi bilin buḻ'waŋdhurra buwayakthinan.
REV 18:14 Bala ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ganha buku-djuḻkmaranhaminya girri' malany ḻukunydja'kunhaminya, waŋanany walal gan ŋunhi ŋurikiyiny wäŋaw bitjarrnha, “Bitjana bili nheny ŋuli ganha dhuwal djälthinya ŋula nhakun malaŋuw yan ŋamakurruwnha girriwny'tja malaŋuw, yurr bilin winya'yurra nhuŋu ŋunhi ŋula nhäny mala bukmaknha yan, warrpam'nha dhikan bala winya'yurra gupaḏalnha. Ga dhuwanna nhe ga nhinany raywurrurru'yuna dhä-yupthuna bäyŋun nhe dhu ga buluny nhina ŋamakurrnydja ga girri' manymakmirrnydja.”
REV 18:15 Yo, ŋunhiwurrnydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋuli ganha buku-djuḻkmaranhaminya girri' malany ḻukunydja'kunhaminya walalanhawuynha walal ŋunhiliyi wäŋaŋur, walalnydja gan ŋunhi dhärranany ŋunhala bala märr-barrkun ŋäthinyaminan walal gan ŋurikiyin wäŋawnha.
REV 18:16 Bala walal dhu ga ŋunhi waŋany bitjanna, “Yä-ä-ä, nhän dhuwandja maḻŋ'thurr, yätjkurra mirithirra muka? Ŋunhayin ŋayi ŋunhi yindiny wäŋa, ŋunhi ŋayi ŋuli ganha dhaṯthunminya manymakthu girriy' ŋanya ŋunhi maŋmaŋdhu mala ga bulu ŋayi ŋuli ganha dhaṯthunminya mel-wiḏi'mirriy bulayyu ga miny'tji-maypamirriynha guṉḏay ga gulawuynha.
REV 18:17 Ga dhiyaŋuny bala, bilin bäyŋun winya'yunawuynha, buwayakthinan warrpam'thurra ŋunhiyiny girri' malany ŋamakurrnydja. Bäyŋun ŋayi dhu ga buluny nhina ḻukunydja.” Ga walalnydja ŋunhi ginydjirraŋ-ŋayathanhamirrnydja mala, marthaŋaypuynydja mala, bukmak yan, ŋunhi walal ŋuli ganha gänha marthaŋay malany, ga malthunamirr mala walalaŋ, ŋunhi walal ŋuli ganha wuŋuḻi'yuna ŋunhiyi dhulmu marthaŋay walalaŋguwuy walal marrtjinyaraw, ga bukmak ŋunhi marthaŋaypuy djämamirr yolŋu walal, ga ŋunhiwurr ŋunhi guya-djämamirr mala, ga muthiyarra-djämamirr mala, bukmaknha yan walal dhu ga ŋunhi dhärrany ŋunhala bala barrkun,
REV 18:18 nhämany walal dhu ga ŋunhi ŋunhiyin ŋawulul'nhan buŋbul'yunawuynha, ŋayi dhu marrtji nhäran ŋunhiyi wäŋany gurthaynha. Bala walal dhu marrtji nyä'yunmirra ŋurikiyin wäŋawnha, ga waŋany walal dhu ga ŋunhi bitjanna gam', “Ye-e-e, ŋunhany be muka yäku-ḏumurr wäŋa. Bäyŋun gi wiripuny ŋula wäŋa dhärri balanyayi yäku-ḏumurrnydja nhakun ŋunhayiny wäŋa.”
REV 18:19 Walalnydja dhu ga ŋunhi nyä'yunmirrnydja mirithirra yan dhika, bukuny munathan' yan nyä'yunaraynydja, ga bitjana dhu marrtji waŋany, “Ye-e-e, nhä dhuwal rom-yätjkurr maḻŋ'thurr way. Ŋanapurrnydja ŋuli ganha ŋunhi girriny' malany gänha ŋamakurr dhika balayiny wäŋalil, ga ŋanapurrnydja ŋunhi marthaŋay-gänhamirrnydja yolŋu mala ŋuli ganha ḻukunydja'yinyany mirithinyan yan ŋuriŋiyiny wäŋay ḻukunydjayny'tja. Nhäŋu ŋathil walal, ya ŋunha, bilin buwayakthinan. Bukmak dhika nhä mala nhanŋu manymakmirr girri' bilin winya'yurra warrpam'thurra.” Ga bitjana walal dhu marrtji ŋunhi nyä'yunmirrnydja ŋurikiyiny wäŋaw.
REV 18:20 Way, nhumany yolŋu walal ŋunhi nhuma ga dhuwali nhina djiwarr'ŋur, märr-yiŋgathin walal, bili ŋunhany wäŋa winya'yunawuynha, bilin buwayakthinan. Ga nhumany ŋunhiwurrnydja God-Waŋarrwuny yolŋu walal, djuy'yunawuynydja yolŋu mala ga djawarrkmirrnydja mala, goŋmirriyin walal gi galŋa-djulŋithin. Bili God-Waŋarryuny bilin dhä-gir'yurra ŋanyanhany ŋunhiyiny rumbal winya'maraŋala, buku-roŋiyinan nhanŋuny ŋunhiŋuwuynydja ŋunhi nhumalany ŋayi gan bumar galŋa-miḏikumar ŋäthil.
REV 18:21 Dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal djiwarr'puynhan yolŋuny ganydjarr-ḏumurrunhan, ga ḻaw'maraŋalnydja ŋayi ŋunhi guṉḏan ŋonuŋnha mirithirra, yurr bilkpilknha ŋunhi yulŋuny, bala ŋayi yan ŋurrkaŋalnydja ŋunhiyi balan moṉuklila gapulilnydja, djaḻwurr bitjarryi, bala yan ŋunhi guṉḏany winya'yurra guḻwuḻyurra. Bala ŋayi ŋunhiyi dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu djiwarr'puynydja waŋanan bitjarra, “Bitjandhin ŋayi dhu nhuna ŋunhi God-Waŋarryuny ŋurrkam yindinhany wäŋany Bapilunnhany, ganydjarryuny yindiynha dhu winya'maram, ga bäyŋun dhu ŋunhi buluny yolŋuy walal nhuna nhäma.
REV 18:22 Ga bäyŋun dhu ga buluny yolŋuny walal buḻ'yun yiḏakiynydja ga biḻmaynydja, ḏar'ṯaryundja dhu ga manikaynydja guywuymaram dhika ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga bäyŋun dhu ga ŋula gaḏaman-djämamirriynydja walal djäma goŋdhuny ŋula nhäny malany ŋunhiliyiny nhokalnydja, ga yakan dhu ga buluny ŋula yolthuny yolŋuy ŋathany buḻŋu'kum ŋunhiliyiny wäŋaŋur.
REV 18:23 Ga bäyŋun dhu ga bulu lanhdhirrany nhära, garkambarryamany dhu ga wäŋanhany. Ga bäyŋun dhu ga ŋunhi ḏirramuwurruynydja märram miyalkkuwurrunhany, ga nhina maṉḏa dhu ga rrambaŋi ŋunhiliyiny wäŋaŋur, bäyŋun. Ŋunhiyiny dhu ga wäŋa dhärra wiraŋnha, rirrakaymiriwnha ŋula nhämiriwnha. Bili dharrwany ŋuli ganha ŋunhi yolŋu walal marrtjinya beŋura ŋunhi barrkuŋura wäŋaŋur räli ŋunhiwiliyiny wäŋalil buku-djuḻkmaranhaminyarawnydja djalimguny ga märranharaw ŋula nhakuny malaŋuw, bili ŋayiny gan ŋunhi ŋuriŋiyiny wäŋay yolŋunhany walalany bukmaknhan yan mayali'-gäŋalnydja nhakun gan nyirawunuŋala walalany, bumara gan bitjarra dhawar'maraŋala.”
REV 18:24 Yo. Bitjarryin ŋayi ŋunhi God-Waŋarryuny dhä-gir'yurr ŋunhiyiny ŋunhi wäŋa Bapilunnhany, buwayakkuŋala yan winya'maraŋala, bili ŋayi bumar gulaŋ-burr'purrmaraŋal rumbal winya'maraŋal ŋunhi God-Waŋarrwu djawarrkmirriny mala, ga wiripuwurruny Godkalaŋumirriny yolŋuny mala, bala marrtjin ŋunhi gulaŋdja walal ŋorran ŋunhiliyin wäŋaŋurnydja dhukarrŋura.
REV 19:1 Dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala ŋarra yan ŋäkula djiwarr'lilnydja dharrwanhan mirithirra yolŋunhany walalany, walal gan goŋmirriyinan, wokthurra gan God-Waŋarrwun, bitjarra walal gan ŋunhi waŋanany gam', “Yuy-yo-o-o-y marrkapmirr Garray! Go limurr wokthunna märr-ŋal'yunna Garraywuny! Bili ŋayipin ŋunha limurruŋ Walŋakunhamirrnydja Garray, ga ŋayipi yan waŋgany ŋunhi latjuny' ga baḏayala'mirrnydja. Bäyŋu gi wiripuny ŋula waŋarr nhini balanyayi ganydjarr-ḏumurr, nhakun ŋayi ŋunhayi.
REV 19:2 Limurrnydja dhu ga dhuwal nhanŋuwuynha yan buku-ŋal'yundja, bili ŋayipin ŋuli ga ŋunhi waŋganydhun mala-djarr'yundja yolŋunhany walalany yuwalkkumany ga dhunupany. Ga bilin ŋayi ŋunhi buwayakkuŋala ŋunhiyiny wäŋa yätjkurrnydja, bili balanyan ŋayi ŋunhi wäŋany nhakun ŋunhi marramba'-ḏumurra miyalk, ya ŋunhi; gäŋalnydja ŋayi gan ŋunhi yätjkurrulilnydja romlil bukmaknhan yan yolŋunhany walalany wäŋakurra malaŋuwurr buku-ḻiw'maraŋala yan, ŋuriŋiyiny nhanukiyingalnydja ŋayi yätjkurruynydja romdhu. Bala yan ŋayi ŋanya ŋunhi God-Waŋarryuny buwayakkuŋala dhä-gir'yurra buku-waŋganynha yan, bili ŋayi gan bumar rumbal-winya'maraŋal djämamirriny mala nhanŋu God-Waŋarrwu.”
REV 19:3 Ga bulu walal goŋmirriyin yatjunmin waŋan bitjarr, “Yuyyo-o-o-oy! Go limurr wokthundja nhanŋuwuynha yan Garraywun God-Waŋarrwun marrkapmirriwnha! Bili ŋunha ŋawululny'tja dhu ga bitjanna bili yan gaḏumgaḏumdhunna, beŋurnydja ŋunhi rumbalŋurnydja nhanukal.”
REV 19:4 Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur bala walalnydja ŋunhiwurrnydja ŋunhi 24-ny worru'-wurruŋu mala, ga ŋunhi walŋamirrnydja mala ŋunhi ḏämbumiriwnydja mala, djalkthunminan walal marrtjin ḻukulila nhanukal God-Waŋarrwala, goŋmirriyinan gan wokthurra, buku-ŋal'yurra gan nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, ŋurikin ŋunhi ŋayi ga nhina ŋunhayi ṉapuŋga', ga waŋanany walal gan ŋunhi bitjarra, “Yuyyo-o-oy, yuwalknha yan dhuwaliyiny! Ŋanapurrnydja ga dhuwal wokthundja nhuŋuwuynha yan waŋganygun Garraywun God-Waŋarrwun!”
REV 19:5 Ga dhäŋur beŋuryiny buluny ŋarra ŋäkul rirrakay, ŋayi gan waŋan beŋura God-Waŋarrwala nhinanhawuyŋurnydja, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi bitjarra, “Ŋuli nhe ga ŋula yol yolŋu märr-barrarirrnydja ga buku-ŋal'yundja nhanŋu, gatjuy buku-gurrupula ŋanya yulŋuny wokthurra manapul nhanŋu, nhuma bawalamirriy yan yolŋuynydja walal.”
REV 19:6 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra ŋäkul wiripuny muka rirrakay, balanya nhakun dharrwanhan yolŋuny walalany ga rirrakaynydja gan ŋunhi dhawaṯthurr balanyan nhakun ŋunhi gapun ŋuli ga ŋunhi ŋoy-waŋa dhä-rirrakaymirra ga wiripuny balanya nhakun wolman ŋuli marrtji murryu'-murryun yindiynha rirrakayyu, waŋgany-manapanminan gan bitjarra gan waŋan gam', “Yuyyo-o-o-oy! Go limurr wokthunna Garraywuny God-Waŋarrwuny. Bili ŋayi ŋunha Garraynydja, limurruŋ God-Waŋarrnydja ŋurruḏawalaŋuyinan ga buŋgawayinan!
REV 19:7 Go limurrnydja märr-yiŋgathirra ga buku-wurrpanna ŋanya! Bili dhuwanna ŋunhi nhanŋu waluny bilin bunanan, gäthurnydja dhiyaŋuny bala ŋayi dhu Bimbiynydja märraman nhanŋuwuy ŋayi dhawu'mirrinhany miyalknha. Ga ŋayiny ŋunhi miyalktja nhanŋu bilin ga nhina ŋäthilmirriyanhawuynha.
REV 19:8 Ga girriyny'tja ŋayi ŋunha dhaṯthunminany latjuy'nha yan dhika, ḏarrtjalkthun ga mel-wiḏi'mirriynha. Ga dhärrany ŋayi dhu ga ŋunhiyi miyalktja girri'-ŋamathirra yan nhanŋu märranharawnha.” Yo. Ga ŋuriŋiyiny ga ŋunhi manymakthuny mala girriy' maŋutji-lakaramany ŋunhiyin ŋunhi djämapuynha mala manymakkunhawuynha Godkalaŋumirriwuŋun yolŋuwuŋun walalaŋguŋ.
REV 19:9 Bala ŋayi ŋunhi God-Waŋarrwuny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu djiwarr'puynydja waŋanan ŋarrakal bitjarra, “Ma', wukirrin dhuwandja dhäruk malany dhipaliyin djorra'lila biyakun nhirrpulnydja gam'. Godthuny dhu ŋunhi ŋayaŋu-ŋamathaman bukmaknhan yan ŋunhiwurrunhany ŋunhi ŋayi walalaŋ wäthurr waŋgany-manapanaraw ŋathaw ḻukanharaw, bili ŋayi dhu ŋunhi Bimbiynydja märraman nhanŋuwuy wäwun'mirrinhany miyalknha.” Ga bulu ŋayi ŋuriŋiyi djiwarr'puyyu yolŋuy lakaraŋal ŋarrakal bitjarr, “Dhuwaliyiny ŋunhi dhäruk mala ŋunhi nhaltjarr ŋayi gan God-Waŋarryu lakaraŋal ŋunhiyiny märr-yuwalknha yan,” bitjarr.
REV 19:10 Bala ŋarrany ŋunhi ŋurrkanhamin nhanukal djalkirilila, ŋarra balaŋ nhanŋu buku-ŋal'yunan. Bala ŋayiny waŋanan ŋarrakal bitjarra, “Way, yaka ŋarraku buku-ŋal'yurr! Ŋarrany dhuwal yan djämamirr, balanya bili nhakun nhe. Ŋaliny ŋuli ga dhuwal djäma nhanŋu muka God-Waŋarrwu, rrambaŋi limurr bukmakthu ŋuruŋuwurruy ŋunhi wiripuwurruy, ŋunhi walal ŋuli marrtji yäku-lakaram ŋanya Djesuny. Buku-ŋal'yurrnydja gi nhanŋuwuynha yan waŋganygun God-Waŋarrwun yan.” Bili bukmak nhä mala ŋunhi dhäwu nhanukalaŋuwuy Djesuwalaŋuwuy ŋunhiny walal ŋuli ga yolŋuynydja walal lakaramany ganydjarryuny Dhuyu-Birrimbirrwalaŋuwurra yan.
REV 19:11 Dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal, ŋayi marrtjin ŋunhany ŋunhi djiwarrny'tja wäŋa ḻapthurra, dharrnha ŋarra nhäŋal yarraman'nhan watharrnhan ŋayi dhawaṯthurra, ga yolŋu marrtjin ŋunhiliyi gorruŋalnydja, yäkuny ŋayi ŋunhiyi yolŋuny “Dhäruk-märr-ŋal'yunamirr ga Yuwalk yan,” ga dhunupan yan nhanŋu ŋunhi mala-djarr'yunarawnydja ga dhä-gir'yunarawnydja ŋula yolkuny.
REV 19:12 Ga maŋutjiny ŋayi ŋunhiyi yolŋuny balanya nhakun gurthan ŋäṉarrnha, ŋatŋatthurra marrtjin, ga ḻiyaŋurnydja nhanukal muḻkurrpuynydja girri' mala marrtjin gorruŋal dharrwan mirithirra. Ga bukuŋurnydja nhanukal yäkuny marrtjin dhärran wukirripuynha yurr ŋayipin yan waŋganynha marŋginy ŋurikiyiny yäkuwnydja nhanukiyingalaŋaw ŋayi.
REV 19:13 Nhäŋun ŋanya, girriny' nhanŋu ŋunha gulaŋ-gulaŋmirra warrpam'nha, yurr yolŋuynydja walal gan ŋunhi yäku-lakaraŋalnydja ŋanya bitjarra, “God-Waŋarrwu Dhäruk,” bitjarra.
REV 19:14 Ga malthurrnydja gan nhanŋu ŋunhi beŋurnydja djiwarr'ŋurnydja, yolŋun walal miriŋun djiwarr'puynha, gorru'-gurruŋalnydja walal marrtjin ŋunhi watharrŋura yarraman'ŋurnydja malaŋuŋur, ga girriny' walal gan ŋunhi gurrukaŋal balanyayi bili yan watharryi yan warrpam', ḏarrtjalknha mirithirra dhika djeŋarran'.
REV 19:15 Ga marrtjinany ŋayi gan ŋunhi räli, ga dhäŋurnydja nhanukal marrtjin dhärran mandjawaknha djinbulknha, ga ŋuriŋiyin ŋayi dhu ŋunhi bäpurru'nhany ga bäpurru'nhany yolŋunhany walalany bumany marrtji gulkthundja, bala yan djuḻkmaraman. Ga ŋurru-warryurrnydja ŋayi dhu gi ŋunhi walalany dhoṉayny'tja djimukuy'nha, bala yan ŋayi dhu milkuŋun nhanŋu God-Waŋarrwuny ŋunhi Ganydjarr-ḏumurruwnydja ŋaramurr ḏälnha yan mirithirra, bala yan ŋayi dhu marrtji dhurrpa'-dhurrparaŋun ŋunhi borumdja mala ŋunhi wuḻuymuŋ'thinyany ŋunhiliyin ŋoyŋura wäŋaŋurnydja ŋunhi wanhal walal ŋuli ga ŋänitji borum-wiyika mala djäma.
REV 19:16 Ga waŋganyŋurnydja gali'ŋur girri'ŋur nhanukal marrtjin dhäruktja barraŋga'yurr bitjarra gam', “Ŋurruḏawalaŋu ŋayiny ŋurruḏawalaŋuwnha malaŋuw ga Garray ŋayiny garraywun malaŋuw.”
REV 19:17 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal dhäwu-gänhamirrinhan yolŋuny djiwarr'puynhan, ŋayi gan dhärran waluŋura, ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi wäthurrnydja yatjurra warrakan'kun malaŋuw bukmakkun yan, ŋunhi walal gan buṯthurr garrwarkurr bitjarra, “Way, warrakan' mala, go rälin walal ḻuŋ'thurr dhiyakun ŋathawnha ḻukanharaw ŋunhi ŋayi God-Waŋarryu nhumalaŋ ŋäthilmirriyaŋal rulwaŋdhurr dharrwa mirithirr ŋatha.
REV 19:18 Go wäŋguŋun walal rälin, bala ḻukin dhuwandja ŋunhi ŋanaktja buŋgawanhany mala yolŋuny walalany, ga ŋurruḏawalaŋunhany yolŋuny walalany, ga ŋurru-warryunayŋunhany mala. Ḻukin walal dhuwandja ŋanaktja ŋunhi yarraman'nhany mala ga yolŋunhany walalany ŋunhi yarraman'-gänhamirrinhany mala. Go ḻukin dhuwandja ŋunhi ŋanak dhuwalawurrunhany ŋunhi ḏapmaranhawuynhany yolŋuny ga ŋurruwuŋmirrinhany yolŋuny ga bukmaknhan bawalamirrinhan yolŋuny walalany,” bitjarra.
REV 19:19 Ga buluny ŋarra nhäŋal ŋunhin rumbal-warrakan'thinyaranhan, ga bukmaknha yan ŋunhi buŋgawany mala mala-manapanminan, ga be muka gan malany dhärran, yanbi balaŋ walal bunha ŋunhiyi yolŋuny ŋunhi ŋayi marrtjin gorruŋal räli watharrŋur yarraman'ŋur, ga malany nhanŋu.
REV 19:20 Ga dhunupan ŋunhi Garraywalnydja yolŋuy walal märraŋala ŋanya ŋunhiyiny rumbal-warrakan'thinyaranhany bala yan ḏapmaraŋala. Ga bitjarryi bili walal ŋanyanhany ḏapmaraŋalyi ŋunhi nyäḻ'yunayŋunhany djawarrkmirriny yolŋuny, ŋunhi ŋayi ŋuli marrtjinya djäma ganydjarryu ŋurikalyi ŋunhi rumbal-warrakan'thinyawal, bili ŋuriŋiyi ganydjarryuny yindiynha ŋayaŋu-ganyim'thunamirriynha ŋayi gan ŋunhi mayali'-gäŋalnydja yolŋu'-yulŋunhany, märr walal gan ŋunhi märraŋala nhanŋu nambany ŋurikiyiny ŋunhi rumbal-warrakan'thinyanhany bala walal gan yan ŋunhi buku-ŋal'yurra nhanukalaŋaw wuŋiḻiw'nha. Bala maṉḏanhany ŋunhi rumbal-warrakan'thinyanhany ga nyäḻ'yunayŋunhany djawarrkmirriny ŋurrkaŋala yan bala ŋunhi yindilila gurthalil, ŋunhi gan bitjarra bili yan nhäranan ŋatŋatthurra gan, ga ŋawululny'tja gan ŋunhi dhawaṯthurr ŋula nhän buŋgan butjirin.
REV 19:21 Bala gan ŋunhi wiripuwurrunhany miriŋuny mala ŋurikiyi maṉḏaŋ barrtjurra rakunygun yan, ŋunhi ŋayi marrtjin dhärran dhurrwaraŋur nhanukal ŋurikalyi yolŋuwal ŋunhi ŋayi gan watharr yarraman' gäŋal. Bala marrtjin ŋunhi warrakan'thuny mala ḻukanan ŋunhi ŋanaktja walalany ḏulŋurr'yurra ŋunhi rakunymirrinhany mala ga yän bili ga maranhuyin walal.
REV 20:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal God-Waŋarrwun dhäwu-gänhamirrinhan yolŋuny djiwarr'puynhan ŋayi marrtjin yarrupthurr räli beŋur djiwarr'ŋura, yurr gäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi goŋdhuny rakin' rranhdhiŋnha yindin mirithirra, ga wiripuny gonydjiŋnha ŋurikin ŋunhi wäŋaw buku-munhaw'nha, yindiwnha ŋarŋgaw.
REV 20:2 Marrtjinany ŋayi gan ŋunhi baṯnha ŋayathaŋal ŋanyanhany ŋunhiyiny rumbal-bäruthinyaranhany, ŋunhiyiny ŋunhi buŋgawanhany Mokuynha ŋunhi ŋayi wiripuny yäku Djaytin, yurr ŋayi ŋunhi ŋäthiliŋun balanyan bäpi yäku Motjnha, ŋunhiyin ŋayi ŋunhi mayali'-gänhamirrnydja. Bala ŋayi gan ŋunhi garrwi'-garrwiyurra ŋuriŋiyi rranhdhiŋdhun ŋunhi rumbal-bäruthinyaraynha, ga ŋayathaŋalnydja ŋayi gan ŋanya ŋunhi märr-wiyinnha waluny 1,000-nha dhuŋgarrany. Ga dhuwaliyin ŋayi ŋunhi ŋäthiliŋuny bäpi Motjtja, ga wiripuny ŋayi yäku Mokuy ga Djaytin.
REV 20:3 Bala yan ŋayi ŋanya ŋuriŋiyi djiwarr'puyyuny yolŋuy ŋurrkaŋala ŋunhi rumbal-bäruthinyanhany ŋunhawala ŋarŋgalilnydja ŋunhi buku-munha'lila wäŋalilnydja, bala yan dhurrwarany dhaḻ'yurra ḏälkuŋala yan ŋunhiyiny ŋarŋgany gonydjiŋdhun, märr dhu bäyŋun bulu ŋula yolthu ḻapmaram; ŋunhiliyin bilin yan ŋayi dhu ga ŋunhi nhinany, märr ŋayi dhu yakan bulu mayali'-gäma bäpurruny mala yolŋuny walalany. Ŋunhilin bili ŋayi dhu ga nhinany, yan bili ga 1,000 dhuŋgarra dhu djuḻkthun, ga beŋuryin dhurrwaraŋur ŋayiny dhu ŋanya ŋunhi God-Waŋarryuny dhawaṯmaramdhi yurr märr gurririwnha yan waluwnydja.
REV 20:4 Ga buluny ŋarra nhäŋal nhinanhawuynha mala, ga ŋunhiliyi nhinanhawuyŋurnydja mala ŋarra nhäŋal yolŋunhan walalany walal marrtjin nhinan, ŋunhiwurrnha yolŋu'-yulŋu ŋunhi walalany God-Waŋarryu gan waṉa-nhirrpar yolŋuwnha walalaŋ mala-djarr'yunarawnha. Ga wiripuny ŋarra nhäŋal birrimbirrnha mala ŋunhiwurrunhan ŋunhi walalany gan muḻkurr gulkthurr, bili walal ŋuli ganha lakaranha birrŋ'maranha dhäwu Djesuwalaŋuwuy ga dhäruk nhanŋu God-Waŋarrwu. Ga yaka walal ŋuli ganha ŋunhi buku-ŋal'yuna ŋurikiny ŋunhi rumbal-warrakan'thinyarawnydja, ga yakayi yan walal ŋuli ganha buku-nyilŋ'thuna wuŋuḻiwny'tja nhanukalaŋaw, ga yaka walal ŋula märranha nhanukuŋ namba ŋurukuŋdhi ŋunhi rumbal-warrakan'thinyawuŋ bukulilnydja walalaŋgiyingal walal ga goŋlilnydja. Bala walal gan ŋunhi burakinan walalaŋguŋuny rom-djarrpi'mirriwuŋuny yolŋuwuŋ walalaŋguŋ. Yurr walal ŋunhi bulu walŋathindhi beŋurnydja ŋunhi dhiŋganhaŋurnydja, ga ŋunhayin walal ga nhinany ŋurruḏawalaŋun mala, rrambaŋin yan walalnha Djesu-Christnha, ga dhuwandja ŋunhi munathany' wäŋa walalnha dhu ga ŋunhi ŋayatham goŋdhuny ŋuriŋiwurruyyin, ga yan bili ga 1,000 dhuŋgarra dhu djuḻkthurr.
REV 20:5 Bala walal dhu gi ŋunhi goŋmirriyiny mirithin dhikan ŋunhiwurrnydja ŋunhi walal dhu ŋurruŋu walŋathi dhiŋganhaŋur; yakan dhu dhuwalawurryiny yolŋu walal buluny murrmurryurr. Biyakun bili walal dhu gi ŋunhi nhininy djirrikaymirra mala yan God-Waŋarrwun ga Djesu-Christkun, djämany walal dhu gi ŋunhi God-Waŋarrwun yan, wäŋany dhuwandja ŋarakany ŋayathulnydja dhu gi rrambaŋin walalnha Garrayyun, dhuŋgarrany walal dhu ŋunhi ŋupul 1,000-nha. Yurr wiripuwurrnydja ŋunhi dhiŋganhawuy yolŋu mala dhu gi ŋorrin yan ŋunhilin banydjin yan moluŋura, yan bili ga 1,000-nha dhuŋgarra dhu ŋayathul, bala yurrnha walal dhu gi ŋunhi dhawaṯthurrnydja walŋathiny beŋuryiny moluŋurnydja, yurr guwarr ŋunhi yulŋuny. Yurr ŋurruŋuny dhu ŋunhi walŋathi ŋunhiwurr ŋunhi burakinyawuy yolŋu mala.
REV 20:7 Ga bäy ŋayi dhu 1,000 dhuŋgarra djuḻkthurr bala ŋanya dhu Djaytinnhany dhawaṯmaraŋun.
REV 20:8 Ga ŋunhi ŋayi dhu dhawaṯthurrnydja, bala ŋayi dhu gi walalany mayali'-gäŋun dhiyalnydja wäŋaŋur Guktja* ga Magkuktja, ŋunhi ŋayi ga dhuwandja wäŋa dhärra ŋunha gali'ŋura ŋunhi dhä-dhawar'yunna ga dhuwandja munathany' wäŋa. Ga yolŋu'-yulŋuny dhu ŋunhiŋuwuyyiny wäŋapuy malthurrnydja nhanŋun Djaytingun balayin marilila. Ga malthunamirrnydja mala walalaŋ ŋunhi miriŋuny mala balanya nhakun munathan' raŋipuynha dharrwan yan mirithirra dhika.
REV 20:9 Bala walal dhu marrtjin nyäṉ'thurra wäŋan ŋupul dhuwal ŋarakan munathan', ga dhärriny walal dhu ŋunhi ḻiw'maraŋun yan ŋunhiyiny wäŋa ŋunhi Godkalaŋumirriwnydja yolŋuw walalaŋ wäŋa, ga ŋunhiyiny wäŋa buṉbu-dharrwamirrnydja ŋunhi ŋayin ŋuli ga God-Waŋarrnha märr-ŋamathirr ŋurikiyi wäŋaw.
REV 20:10 Bala yan dhu ŋunhi buŋgawanhany Mokuynha ŋunhi dharrwununhamirrinhany ŋurrkuŋun balan ŋunhi gurthalila, ŋawulul'mirrilila, buŋgan-butjirilila, ŋoy-wulkthunamirrilila, ŋunhiwili bili yan wäŋalilnydja ŋunhi ŋayi ŋäthil ŋurrkaŋal rumbal-warrakan'thinyarany ga ŋunhi nyäḻ'-lakaranhamirriny djawarrkmirriny yolŋuny. Yo, ŋunhiwili bili yan nininyŋulil gurthalilnydja walal ŋanya dhu ŋunhi Mokuynhany ŋurrkuŋ, ga ŋunhaliyin walal dhu gi ŋunhi ŋayaŋu-miḏikiny mirithin yan dhikan rumbal-manapula walal dhu gi ŋunhi dhaŋga-ḏirryurrnydja biyakun bili yan walu-ŋupula ga munha-ŋupula, wiyinŋumirra.
REV 20:11 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal yindin mirithirra dhikan nhinanhawuynydja, yurr watharrnha ŋunhi yulŋuny mirithirra, ga nhäŋalyi ŋarra ŋanyanhany ŋunhiyiny wäŋa-waṯaŋunhany, ŋayi gan nhinanany ŋunhiliyin. Ga ŋunhany djiwarrny'tja wäŋa ga dhuwal munathany' bilin wiḏi'yurra gupaḏalnha warrpam'thurra dhunukuŋurnydja nhanukal, bukmaknha marrtjin ŋunhi buwayakthinany.
REV 20:12 Bala ŋarra yan nhäŋalnha ŋunhi dhiŋganhawuynhany yolŋuny walalany, walal marrtjin dhärra'-dharranany gumurrŋura ŋurikalyin wäŋa-waṯaŋuwala; rrambaŋin yan walal gan ŋunhi dhärranany ŋunhiliyiny, ŋunhiwurrnha ŋunhi buŋgawan yolŋu walal, ga ŋunhiwurr ŋunhi walal yaka ŋurruḏawalaŋu mala. Bala ŋunhi djorrany' mala ḻapmaraŋala ŋula yolthun yan, ŋunhi ga ŋuriŋiyiny djorray' mala lakaraman yolŋuwuŋun walalaŋguŋ ŋunhi djämapuynha mala, ŋunhi nhaltjarr walal gan djäma dhiyal. Ga wiripuny ŋunhi djorra' ŋayi ḻapmaraŋalyi yäkumirra, ŋunhiwurrnha ŋunhi yolŋuny walal gan yäkuny dhärran ŋunhi walal bilin gan märraŋala Garraywuŋuny walŋa-wiyinŋuwnha nhinanharawnydja. Ga bukmak ŋunhi dhiŋganhawuynydja yolŋu walal ŋunhi walal ŋäthil marrtjin murrmurryurr, walalnydja marrtjin ḏurryurra dhawayawaṯthurra beŋurnydja ŋunhi moluŋurnydja, ga djinawa'ŋurnydja gapuŋurnydja, ga beŋur ŋunhi dhiŋganhawuywal yolŋuwal walalaŋgal wäŋaŋur, ga ŋunhiliyin walal marrtjin ŋunhi dhärra'-dharranany gumurrŋurnydja God-Waŋarrwala mala-djarr'yunarawnha. Bala ŋayi God-Waŋarryuny marrtjin nhäŋala ŋunhiyin djorran' malany, maḻŋ'maraŋala ŋayi marrtjin yolŋuwuŋun walalaŋguŋ djämapuynha, ga ŋunhi bili yan ŋayi gan buku-roŋanmaraŋalnydja walalaŋ ŋunhi nhaltjarr walal gan dhiyal djäma.
REV 20:14 Bala yan ŋayi God-Waŋarryuny ŋurrkaŋala ŋunhi dhiŋganhamirrinhany romnha ga ŋunhi wäŋany dhiŋganhawuynhany balan gurthalila, ŋunhiwilin ŋunhi gurthalil ŋunhi ŋuli ga bitjanna bili yan nhäran. Yo, ga bukmaknha ŋunhi yolŋuny walal marrtjin dhärra'-dharranany ŋunhiliyin gumurrŋurnydja nhanukala, waŋga'-waŋganynha yan ŋayi maḻŋ'maraŋalnydja gan, nhäŋalnydja ŋayi marrtjin ŋunhi ḻarruŋalnydja djorra'ŋurnydja yäkuwnha walalaŋ ŋunhi yolŋuwnha walalaŋ waŋga'-waŋganygu yan. Ga ŋunhi ŋayi dhu ga yakany ŋunhiyi yolŋu yäku dhärra ŋunhiliyi djorra'ŋur walŋamirriŋurnydja, bala ŋanyanhany dhu dhunupan yänan ŋurrkuŋun ŋunhiwiliyin wäŋalilnydja gurthamirrilila muŋbunuman yan. Ga dhuwandja nhakun ŋayi dhu buluyi dhiŋgam dhä-ḏaw'yunna.
REV 21:1 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal yuṯan djiwarrny'tja wäŋa ga yuṯan dhuwal ŋunhi munathany' wäŋa. Ga ŋunha ŋunhi ŋäthiliŋuny djiwarr' wäŋa ga dhuwandja ŋunhi munathany' wäŋa bilin buwayakthinan winya'yurra, ga moṉuktja ŋunhi gapu bitjarryi bili yan winya'yurryi.
REV 21:2 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋunhi, bala ŋarra yan nhäŋala dharrpalnhany wäŋany ŋunhi yuṯanhan Djurutjalamnhany ŋayi marrtjin yarrupthurr räli beŋur djiwarr'ŋura nhanukala God-Waŋarrwala goŋŋurnydja. Yurr latjun' ŋunhi mirithirra dhikan wäŋany, balanyan nhakun ŋuli ŋunhi miyalk dhaṯthunmirr manymakthun girriy', gumurr'yunarawnha dhuway'mirriŋuwnha nhanukiyingalaŋaw ŋayi, ŋunhi ŋayi ŋuli marrtji märranharawnha nhanŋu ŋurikiyi miyalkkun.
REV 21:3 Ga wiripuny ŋarra ŋäkul yindin rirrakay, ŋayi marrtjin waŋan beŋura ŋunhi ṉapuŋga'ŋura God-Waŋarrwala nhinanhawuyŋurnydja, ga waŋanany ŋayi marrtjin ŋunhi bitjarra, “Nhäŋun walal! God-Waŋarrwuny dhuwal wäŋa ŋunha yolŋuwala walalaŋgal, ga yolŋuny walal ŋunhi nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, ga ŋayiny dhu ŋunhi walalaŋgun God-Waŋarr, ga nhinany walal dhu ga ŋunhi rrambaŋin yan.
REV 21:4 Ŋayin walalaŋgal dhu marrtji ŋunhi milkarriny djalkthun maŋutjiŋurnydja; bäyŋun walal dhu ga ŋunhi buluny ŋäthi. Ga yakan dhu ŋunhi buluny yolŋuny walal dhiŋgam, bili dhiŋganhamirrnydja rom ŋunhi bilin dhawar'yurra. Ga bäyŋun walal dhu ga buluny galŋa-yätjirr warwuyunaraynydja, ga yakan walal dhu marrtji buluny ŋäthinyamirr. Ga yolŋuny dhu ga bäyŋun buluny dhaŋga-ḏirryun rerriynydja. Bili ŋäthiliŋuny ŋunhi rom bilin dhawar'yunawuynha.”
REV 21:5 Ga ŋayipiny ŋunhiyiny ŋunhi ŋayi ga nhina ṉapuŋgany', ga waŋanany ŋayi gan ŋunhi bitjarra, “Nhäŋun walal! Ŋarrany ga dhuwal djäman ŋunhi ŋula nhäny mala yuṯakuman warrpam'nha.” Ga bulu ŋayi waŋan ŋarrakal bitjarr, “Ma' wukirrin dhuwandja malany dhäruk dhipaliyin djorra'lila, bili dhuwaliyin ŋunhi dhäruk malany yuwalknha ga märr-ŋal'yunamirra.”
REV 21:6 Ga bulu ŋayi waŋan bitjarr, “Bilin dhuwal dhawar'yurra yulŋuny. Bili ŋarrapi dhuwal Ŋurruyirr'yunayŋuny ga Dhä-dhawar'yunayŋuny, ga ŋunha ŋarra Ŋurruṉaŋgal, ga ŋunha bala ŋarra dhä-dhawar'yunamirriy, ŋarrapiyi yan. Ga ŋuli nhe ga ŋula yol yolŋu yuwalktja nharaŋdhirr, ga yuwalkkumany nhe ga ŋarrakuny djälthirr, ŋarrany nhuŋu dhu gurrupan ŋunhiyin walŋamirra gapu ŋunhi ŋayi ga buwalbuwalyunna bitjanna bili yan, ga ḻukany nhe dhu ŋunhi gapuny wuŋiḻi'yunamiriwnha.
REV 21:7 Ga ŋunhi ŋayi ŋula yol yolŋu djuḻkthunayŋuny bukmakkuny romgu malaŋuw, ŋanyanhany dhu ŋunhiyinhany yolŋuny God-Waŋarryuny gurrupanna ŋunhi ŋula nhäny mala ŋamakurrnydja ŋunhany ŋunhi djiwarr'ŋurnydja. Bala ŋayiny dhu ŋunhi walalaŋgun God-Waŋarr ga walalnydja dhu nhanŋun gäthu'mirriŋu walal.”
REV 21:8 “Ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi dhuwurr-djarrpi'mirrnydja yolŋu walal dhu gi yakan galki ŋarrakalnydja nhini, balanyany ŋunhi yolŋu walal gam', barrari-ḏumurrnydja mala, ga rum'rumdhun walal ŋuli ga malthunaraw ŋarraku, ga mayali'-gänhamirrnydja yolŋu, ga rom-djarrpiny' yolŋu, ga moṉu'-muṉuŋuny, ga marramba'-ḏilkurrnydja, ga marrŋgitjtja yolŋu mala ŋunhi walal ŋuli ga djäma matjinydjiy girriy', ga dhä-guyktja yolŋu, ga waŋarr-maḏayin'mirrnydja yolŋu walal, ga nyäḻ'-ḏumurrnydja yolŋu; dhuwaliwurrunhany dhu ŋunhi yolŋuny walalany djalkthurra balan ŋunhi gurthalila, ŋunhi ŋuli ga nhäran bitjanna bili yan yaŋara'-ḏaw'yunamiriwnha, ga butjirin ŋunhi ya buŋgan ŋoy-wulkthunamirra. Ga ŋunhiny walal dhu buluyi dhiŋguŋ yurr muŋbunuŋun yan.”
REV 21:9 Ga dhäŋur beŋuryiny ŋarra nhäŋal waŋganynha djiwarr'puynha yolŋuny ŋayi gan marrtjin ŋarrakal, yurr beŋuryi ŋayi ŋunhi malaŋurnydja ŋurikiwurruŋgalyi ŋunhi 7-gal, ŋunhi walal gan rarryu'-rarryurr God-Waŋarrwu ŋaramurr malany räli dhipal munatha'lil. Ga waŋanany ŋayi ŋunhi gaḏaymarnydja ŋarrany bitjarra, “Way, malthurra ŋarrakun go! Ŋarra nhokal dhu milkuman ŋunhiyin ŋunhi miyalknhan nhanŋu Bimbiwnha ŋunhi ŋayi dhu märraman ŋanya.” Ga bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋarrakal ŋuriŋiyiny yolŋuy.
REV 21:10 Bala ŋarra yan birrimbirrnydja malthurra nhanŋu, yurr ŋayi ŋarrany ŋunhi garr'yurrnydja balan bitjarra bukulila wäŋalilnydja mirithirra dhiŋgilila, bala ŋayi maŋutji-gurrupara ŋarrakal ŋunhiyiny ŋunhi dharrpalnhany wäŋany Djurutjalamnhany. Ga yarrupthurrnydja ŋayi marrtjin ŋunhi räliny beŋura God-Waŋarrwala djiwarr'ŋura, yurr wäŋany ŋunhiyi mirithirra dhika djeŋarran', miḻŋ'miḻŋdhurra gan, ḻiw'maraŋala gan ŋunhi dhurrthurryurrnydja ŋuriŋiyin nhanukiyingala yan God-Waŋarrwala ḏarrtjalkthun baḏayalayny'tja, balanyaraynha nhakun ŋunhi guṉḏa bulaymirr, mel-wiḏi'mirra, yurr lanyiŋnha dhika mirithirra, gänan yan nhanŋuwuynha ŋayi.
REV 21:12 Ga ḻiw'maraŋalnydja gan ŋunhiyi wäŋanhany gungaŋal ḻoḻuynha yindiynha dhikan ḏämbu-wiyin'thun dhiŋgiynha. Ga ŋunhiŋuwuyyi ḻoḻupuynydja 12-nha gan dhurrwarany mala dhärran gärrinyarawnydja, ḻurrkun' dhurrwara gan dhärran ŋunha bala gali'-dhimurruŋur, ga ḻurrkun'thi yan dhurrwara gan dhärran ŋunhal bala djalathaŋŋur gali'ŋur, ga ḻurrkun' gan dhärran dhiyal bala gali'-ḻuŋgurrmaŋur, ga ḻurrkun'thi yan dhurrwara gan dhärran ŋunhal bala gali'-bärra'ŋur. Ga ŋunhiliyi 12-ŋur dhurrwaraŋur waŋga'-waŋganyŋur yan marrtjin dhärra'-dharran dhäwu-gänhamirr mala djiwarr'puy yolŋu'-yulŋu. Ga yäkuny mala gan ŋunhi dhärran bilin wukirriwuynha waŋga'-waŋganyŋur yan dhurrwaraŋurnydja mala, ga yäkuny mala ŋunhi 12-nha Yitjuralpuynha yolŋuny walal bäpurrun.
REV 21:14 Ga ŋunhiyi gan ḻoḻuny dhärran ḻukuny nhanŋu 12-ŋur yindi'-yindiŋura guṉḏaŋurnydja mala, ga ŋunhiliyi guṉḏaŋurnydja malaŋuŋur marrtjin yäkun dhärra'-dharran wukirriwuynha, ŋunhiwurryin ŋunhi 12-nha Djuy'yunawuynha yolŋu walal, ŋunhi galkipuynha ḻundu'mirriŋun mala nhanŋun Bimbiwnha.
REV 21:15 Ga ŋunhiny dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu djiwarr'puynydja ŋunhi ŋayi gan waŋanany ŋarrakal, ŋayathaŋalnydja ŋayi gan ŋunhi dharpan nambamirriyanhawuynha, yurr dharpany ŋunhi bulaymirra, ŋayi dhu nambamirriyaman ŋunhiyin wäŋanhan, ḻoḻunhan ga dhurrwaranhan mala, ŋunhi gan dhärran ḻiw'maraŋal.
REV 21:16 Ga ŋunhi ŋayi marrtjin nambamirriyaŋalnydja bäkumirriyaŋalnydja ŋunhiyi wäŋanhany, maḻŋ'maraŋalnydja ŋayi marrtjin mirithirr warray manymak, gali' malany ga ŋunhi buku rrambaŋi, waŋganyŋur yan. Yurr galiny' ŋayi ŋunhi mirithirra wiyin'nha ben bala barrkun, ga djakany ŋayi balanyayi bili dhiŋgiyi yan mirithirr, balanya bili yan ŋunhi dharaŋana djakany' 2,500 kilamita, waŋganygurr yan.
REV 21:17 Ga bitjarryi bili ŋayi marrtjin nambamirriyaŋalyi ŋunhi ḻoḻuny, ga nhäŋalnydja ŋayi ŋunhi djakany' mirithirra wiyin'nha, wol'yurra gan gorruŋalnydja, barrkun mirithirra birrnha.
REV 21:18 Ga ḻoḻuny ŋunhiyi latjun' mirithirra dhika, miny'tji-miny'tjimirra guṉḏany, yurr lanyiŋnha banydjin, ga wäŋany ŋunhi buṉbuny mala ga dhukarrnydja dhika nhäny mala djeŋarra'yinan gan, mel-wiḏi'mirriynha bulayyu dhaṯthurr, miny'tji-wapthurra gan dhärranany, djeŋarran' ŋula nhämiriwnha, lanyiŋnha banydjin, miḻŋ'miḻŋdhurra gan dhärranany.
REV 21:19 Ga ḻukuny nhanŋu ŋurikiny ḻoḻuwnydja dhärranharaw gan dhärranany dhaṯthunawuynha wiripuŋuynha wiripuŋuynha guṉḏaynydja, miny'tji-dharrwamirra mirithirra dhika. Yo, ga ŋoyŋurnydja ŋunhi dhuḏiŋurnydja gan guṉḏa dhärran wiripun miny'tji, mulkuminynha, ga yäkuny ŋayi ŋunhiyi djatjpa, ga ŋurikalyi gan gorruŋal wiripu guṉḏa yäku, mulkuminy'thi yan miny'tji, yurr gänan ŋunhiyiny, latjun' dhikan mirithirra. Yurr ŋapa-ŋal'-ŋalmaranhawuynha bala wiripu wiripun ŋunhiyi guṉḏany malany, ga nambany malany ŋunhiyi guṉḏany 12-nha. Ga barrkuwatjnha ŋunhi yäkuny mala guṉḏany, yurr bukmak ŋunhiyi yulŋuny latjun' mirithirra dhika, miny'tji-dharrwamirra.
REV 21:21 Ga ŋunhiliyiny ŋunhi 12-ŋurnydja dhaḻakarrŋur dhurrwaraŋur mala marrtjin gorru'-gurruŋal gulawun malany, yurr ḏilkurra dhika mirithirra. Ga dhukarrnydja malany ŋunhiŋuwuyyi wäŋapuynydja marrtjin ŋorran mel-wiḏi'mirriynha bulayyu, dhukunmiriwnha ŋula nhämiriwnha, ḏarrtjalknha.
REV 21:22 Ga ḻarruŋala ŋarra gan ŋunhi buku-ŋal'yunnamirriwnydja buṉbuw, bäyŋun ŋarra maḻŋ'maraŋal ŋunhiliyiny yindiŋurnydja wäŋaŋur. Bili maṉḏapin gan nhakun ŋunhi buṉbuny dhärran yolŋuwnydja walalaŋ buku-ŋal'yunaraw, maṉḏapin Garray God-Waŋarrnha Ganydjarr-Ḏumurra, ga Bimbin, ga bilin.
REV 21:23 Ga bäyŋun dhu ga ŋunha wäŋany dhärra waluynydja baḏayalay' ga ŋaḻindiynydja, bili ŋayipin yan ŋunhi God-Waŋarrnha baḏayalany' ŋurikiyiny wäŋaw.
REV 21:24 Ga bukmaknha dhu ga ŋunhi yolŋuny walal bäpurruny ga bäpurruny, marrtjiny ŋuriŋiyin bili yan waŋganydhun djarraṯawun'thuny. Ga walalnydja dhu ga ŋunhi buŋgawany yolŋu walal, märr-ŋal'yundja nhanŋuwuynha yan God-Waŋarrwun, ga mundhurrnydja mala walal dhu ga ŋunhi gäma'-gamany balayin wäŋalil.
REV 21:25 Ga dhurrwarany malany dhu ga ŋunhi dhärrany ḻapthunawuynha yan bitjanna bili walu-ŋupanna. Bäyŋun dhu ŋunha dhurrwarany dhaḻ'yun, bili yakan dhu ŋunhi ŋunhiliyiny wäŋaŋur munhawuyirr.
REV 21:26 Ga nhä mala ŋunhi rriŋgi mala dhuwalaŋuwuy munatha'wuy ŋunhi ŋuli ganha yolŋuy walal ŋayathanha, ŋunhiny walal dhu yolŋuynydja walal bäpurruynydja mala gäŋu'-gaŋuny marrtji ŋayaŋuny walalaŋguwuy märrnydja balayin ŋunhi ŋunhiwiliyin wäŋalilnydja, bala walal dhu gi mundhurr-wurrupula nhanŋun God-Waŋarrwun, märr-ŋal'yurra manapul nhanŋu.
REV 21:27 Bäyŋun dhu ŋunhi ŋula yolnydja yolŋu moy'mirrnydja gärri ŋunhiwiliyiny wäŋalil, ga ŋunhiny yolŋu rom-djarrpiny', ŋunhi ŋayi ŋuli ga goramirr rom djäma, ga nyäḻ'-ḏumurrnydja yolŋu walal, yakan dhu ŋunhi dhuwalawurryiny gärri; ŋany ŋunhiwurrnha bili dhu ŋunhi gärriny ŋunhi walal yäkuny biliŋuwuynha wukirriwuynha ga dhärra djorra'ŋura Bimbiwala Walŋamirriwala.
REV 22:1 Ga bulu ŋayi ŋuriŋiyi dhäwu-gänhamirriynydja djiwarr'puyyuny yolŋuy ŋarrakal maŋutji-gurrupar ŋunhi gapun mayaŋnha walŋa-gurrupanmirra, ḏarrtjalknha mirithirra dhikan, maŋutji-goranhamirra, yurr ḻurryurrnydja gan ŋunhi räliny beŋura yan ŋunhi ṉapuŋga'ŋura nhinanhawuyŋurnydja nhanukiyingala God-Waŋarrwala ga Bimbiwala.
REV 22:2 Ga mayaŋdja marrtjin ŋunhi ŋorran ŋuliwitjarra bili yan ṉapuŋga'wurra wäŋakurrnydja, ŋunhi marrtjin ŋorran dhukarr. Ga gali'ŋurnydja gali'ŋurnydja ŋunhiliyi mayaŋŋurnydja marrtjin dhärra'-dharran dharpan yäku walŋa-gurrupanamirra, yurr borum dharrwamirra ŋunhiyi dharpany malany; bitjanna bili dhu ga ŋunhi ŋaḻindi-ŋurrkaman borummirriyirrnydja yan. Ga man'tjarryuny dhu ga ŋuriŋiny baḏarraŋguman ga walŋakuman yolŋunhan walalany bäpurrunhan ga bäpurrunhan.
REV 22:3 Bäyŋun gi ŋunhaliyiny ŋorri ŋula nhäny mala ŋunhi God-Waŋarryu ŋuli nyamir'yuna ganha, ŋunhayiny ga ŋorra manymaknha yan warrpam'nha. Ga maṉḏapin dhu ga ŋunhi ŋunhiliyiny wäŋaŋur yuṯaŋurnydja ga ṉapuŋgany' nhina God-Waŋarrnha yan Bäpan ga Bimbin yan; ŋurruŋuny dhu ŋunhi maṉḏapin ŋurikiyiny wäŋaw ŋayathanharaw, ga nhanŋuwuynha dhu ga djämamirr mala buku-ŋal'yundja nhanŋu.
REV 22:4 Ga walalnha ŋanya dhu ga ŋunhi bukuny nhäma, ga yäku-nhirrpanmirrnydja ŋayi dhu ga ŋanyapinya ŋayi God-Waŋarrnydja bukulila walalaŋgal.
REV 22:5 Bäyŋun dhu gi buluny munhawuyyi ŋunhiliyiny wäŋaŋur, ga bäyŋuyi yan dhu gi ŋula yolthuny yolŋuy baḏayalany' gäŋu; ga yakan yan dhu gi ŋunhi yolŋuny walal waluwnydja djälthi, bili ŋayipin waŋganynha walalaŋ ŋunhi baḏayalany' Garraynha God-Waŋarrnha.
REV 22:6 Bala ŋayi ŋunhi dhäwu-gänhamirrnydja yolŋu djiwarr'puynydja waŋanan ŋarrakal bitjarra, “Dhuwaliyiny ŋunhi dhäruk yuwalknha yan ga märr-ŋal'yunamirra. Garrayyu God-Waŋarryu ŋunhi ŋayi gurrupar Dhuyu-Birrimbirrnha djawarrkmirriwal yolŋuwal walalaŋgal, ŋuriŋiyi bili yan waŋganydhu God-Waŋarryu djuy'yurr räli nhanŋuwuy ŋayi djiwarr'puynhany yolŋuny dhäwu-gänhamirriny marŋgikunharaw nhumalaŋguny, ga djuy'yurrnydja ŋayi ŋanya räliny lakaranharaw milkunharawnha nhumalaŋ ŋurikiwurruŋ ŋunhi nhanukalaŋumirriwnha yolŋuwnydja walalaŋ, märr nhumany dhu ga ŋunhi nhinany marŋgin ŋurikiny ŋunhi ŋayi dhu galkin dhikan maḻŋ'thunna.”
REV 22:7 Ga ŋayipiny gan ŋunhi Djesuny waŋan bitjarra, “Ŋäkuny walal ŋamathaŋun. Ŋarrany dhu dhuwal galki marrtjin, galkin ŋarra dhu bunan nhumalaŋ. God-Waŋarryuny dhu ŋunhi ŋayaŋu-ŋamathaman nhumalany ŋunhiwurrunhany ŋunhi nhuma dhu ga ŋula yolthu yolŋuy dhäruktja mala ga märr-yuwalkthirr ga märram dhipuŋurnydja djorra'ŋur.” Bitjarra ŋayi gan ŋunhi lakaraŋalnydja ŋarrakal Djesuynydja.
REV 22:8 Yo. Ga ŋarrapiny dhuwal Djondhuny bilin nhäŋala marrtjin ga ŋäkula bukmak nhä malany dhuwaliyi ŋunhi ga lakaram dhiyaŋ djorray'. Mel-djurthinany ŋarra gan ŋunhi, ga yan bili bala winya'yurra. Ga beŋuryiny dhurrwaraŋur ŋarra nhäŋal ŋayi gan ŋayipin yan ŋunhi dhäwu-gänhamirra yolŋu djiwarr'puynha dhärran ŋunhiliyiny, ŋunhiyin ŋunhi ŋayi marrtjin ŋarrakal maŋutji-gurrupar, bala yan ŋarra ḏämbu-nyilŋ'thurra nhanukal ḻukulila, yanbi balaŋ ŋarra nhanŋu buku-ŋal'yuna muka.
REV 22:9 Yurr ŋayipiny waŋan ŋarrany, ḏaḏawmaraŋal bitjarr, “Way, yaka nhe biyakiyi! Yaka ŋarraku buku-ŋal'yurr! Ŋaliny dhuwal djämamirr yan maṉḏa nhanŋu, rrambaŋin limurr ŋunhawurrnha ŋunhi wäwaŋaliwurra djawarrkmirra mala, ga bukmaknha yolŋu walal ŋunhi walal ga märr-yuwalkmirriyirr märram dhäruk dhipuŋur djorra'ŋur. Gatjuy buku-ŋal'yurrnydja gi nhanŋuwuynha yan waŋganygun God-Waŋarrwun Bäpawnha.”
REV 22:10 Bala ŋayi buluny waŋan ŋarrany bitjarra, “Yaka nhe dhu ga ŋayatham dhuwal dhäruktja malany, ga yakan gi djuḻuḻ'maraŋuny ŋunhi nhä mala dhäruk marrtji ŋorra dhuwal dhiyal djorra'ŋur, bili waluny dhuwal galkithirra marrtji, galki dhu dhuwaliyiny mala maḻŋ'thunna, rumbalthirra dhu.
REV 22:11 Ga ŋuli ŋayi ŋula yol yolŋu dhuwurr-yätjtja, gatjuy djäman gi dhuwaliyin bili yan romdja dhuwurr-yätjnha yan, ga ŋuli ŋayi ŋula yol dhukunmirrnydja, gatjuy nhinin gi dhukunmirriŋura yan romŋurnydja. Ga ŋuli ŋayi ŋula yol yolŋu dhuwurr-dhunupany ga manymaktja, gatjuy nhininy gi dhiyaŋiyin bili yan romdhuny, ga ŋuli ŋayi yolŋu garrkuḻuktja, gatjuy nhininy gi garrkuḻuknha yan.”
REV 22:12 Ga buluny ŋunhi ŋayipin Djesun waŋan bitjarra, “Ŋäkuny walal ŋamathaŋun yan! Galkin ŋarra dhu marrtjin dhuwal, galkin ŋarra dhu bunan nhumalaŋ, bala nhumalany ŋarra dhu waŋga'-waŋganynhany yolŋuny walalany gurrupanna yaŋara'-bakmaraman ŋunhiŋuwuynydja djämapuynydja mala ŋunhi nhuma gan djäma ŋarraku.
REV 22:13 Ŋarrapi dhuwal Ŋurruyirr'yunayŋuny ga Dhä-dhawar'yunayŋuny, ga ŋurruṉaŋgal ŋarra, ga ŋunha bala dhä-dhawar'yunamirriy ŋarrapi yan.”
REV 22:14 Yo. God-Waŋarryuny walalany dhu ŋunhi ŋayaŋu-ŋamathaŋun ŋunhiwurrunhany yolŋuny walalany ŋunhi walal bilin ḏarrtjalkkunhawuynha, ŋuriŋin Bimbiwala gulaŋ-waṉḏinyaraynydja, ga ŋuriŋiyin nhakun ga ŋunhi maŋutji-lakaramany ŋunhi walalaŋ dhuwurr-yätjtja rom bilin bäy-lakaranhawuynha ga bilin walal ŋunhi yäraŋun ŋurukuny borumguny ḻukanharaw beŋurnydja ŋunhi walŋa-gurrupanamirriŋurnydja dharpaŋur, bala walal dhu yan gulŋiyin marrtji ŋuliwiyakun dhurrwarakurra ḻoḻukurr balan ŋunhi walŋamirrilila wäŋalilnydja djiwarr'lila.
REV 22:15 Ga ŋunhiwurrnydja ŋunhi dhuwurr-djarrpi'mirrnydja yolŋu walal, yakan walalnydja dhu ŋunhi gärri ŋunhiwiliyiny wäŋalil; ŋunhala banydjin walal dhu gi yan nhininy warraŋulnha, dhuwalawurrnydja yolŋu walal gam', rom-djarrpi'mirrnydja, ga marrŋgitjtja mala ŋunhi walal ŋuli ga bandakthu djäma, ga marramba'-ḏilkurrnydja, ga moṉu'-muṉuŋuny, ga waŋarr-maḏayin'mirrnydja mala, ga nyäḻ'-ḏilkurrnydja ga mayali'-wilkthunamirrnydja yolŋu walal; dhuwalawurryiny dhu ŋunhi yolŋu walal yakan gärri God-Waŋarrwalnydja wäŋalil.
REV 22:16 Ga balanya dhuwal Djesuny ga dhäruk dhärra waŋanhawuy gam', “Ŋarrapin dhuwandja Djesun, ga bili muka ŋarra ŋunhi djuy'yurrnydja ŋarrakuwuy ŋarra yolŋunhany dhäwu-gänhamirrinhany djiwarr'puynhany lakaranharawnydja dhawaṯmaranharawnha yänan dhiyakiyiny malaŋuw dhärukkuny, nhumalaŋguny ŋurikiwurruŋguny yolŋuw walalaŋ ŋarrakalaŋumirriwnydja, malalil ga malalil ga malalil. Ŋarrany ŋunhi maḻŋ'thurr dhawal-guyaŋanany Daybitkal warray yarraṯaŋurnydja, yurr yuwalktja ŋarra dhuwal baṉumbirr warray djarraṯawun' djaḏaw'maranharaw.” Ga bitjarryin ŋayipiny gan Djesuny lakaranhamin ŋanyapinya ŋayi.
REV 22:17 Yo. God-Waŋarrwu Birrimbirr ga yolŋu walal nhanŋu God-Waŋarrwu, waŋany walal ŋuli ga ŋunhi rrambaŋin wiripuwurruŋguny yolŋuw walalaŋ bukmakkuny yan bitjanna, “Go marrtjin walal rälin Djesuwala.” Bitjanna walal ŋuli ga ŋunhi waŋany. Ga ŋuli dhu ŋula yolthu yolŋuy ŋämany dhuwaliyiny dhäruk, ŋayiny dhu ŋunhiyiny yolŋu waŋa wiripuwurruŋgun yolŋuw walalaŋ bitjanna, “Go ḻaw'yurra walal, rälin marrtji.” Yo. Go marrtjin walal rälin, nhumany ŋunhiwurrnydja yolŋu walal nharaŋmirrnydja, märraŋun dhuwanna ŋunhi gapuny walŋamirra; yänan ŋayi dhu ŋunhi ŋayaŋuynydja dhapinyaynha gurrupan ŋurikiny yolŋuw ŋunhi ŋayi ga yuwalkkum yan djälthirr.
REV 22:18 Dhuwandja ga waŋa ŋarran Djonnha, nhumalaŋ ŋurikiwurruŋ yolŋuw walalaŋ ŋunhi nhuma ga ŋäma dhäruk malany ŋunhi ga dhärra dhuwaliyi wukirriwuy djorra'ŋur; dhuwal ŋarra nhumalany ga raypirri'yunna dhärukthuny ḏälyun. Bili dhuwaliyiny mala ŋunhi nhanukiyinguŋun God-Waŋarrwuŋ maḻŋ'maranhawuynydja dhawaṯmaranhawuynydja, ŋayipin God-Waŋarryun ŋarrakal gan ŋunhi milkuŋalnydja. Ŋuli nhe dhu nhepiny gänany ŋapa-manapan ŋula wiripuny dhäruk nhokiyinguŋuny nhe guyaŋanhawuy, dhipaliyiny malaŋulil bukulilnydja ŋal'maram, ga ŋayiny dhu God-Waŋarryuny bitjandhi bili nhokalnydja bukulilyi ŋal'maram ŋunhin barrarimirrinhan mala ya ŋunhi, ŋunhi ga lakaram dhiyaŋ djorray'.
REV 22:19 Ga ŋuli ŋayi dhu ŋula yolthu yolŋuy ŋurrkamany ŋula waŋganydja dhäruk ŋunhi ga dhärra wukirriwuy dhiyal djorra'ŋur, ŋayiny dhu God-Waŋarryuny ŋunhiyiny yolŋuny ŋurrkamdhi, yakan ŋayi dhu ŋunhi balanyayiny yolŋu gulŋiyirr ŋunhawalnydja ŋunhi dharrpallilnydja wäŋalil, ga yakan ŋayi dhu ŋuriŋiyiny yolŋuy ḻuka borumdja beŋurnydja ŋunhi walŋa-gurrupanmirriŋurnydja dharpaŋur ŋunhi ga dhiyaŋ djorray' lakaram.
REV 22:20 Yo, ga Djesuny ga ŋayipiny waŋa dhuwal dhäruk mala bitjanna gam', “Märr-yuwalknha yänan dhuwandja. Ŋarrany dhu dhuwal galki bunan.” Ga bitjanna ga ŋayipiny Djesuny lakaranhamirr. Yo, yuwalknha. Go Garray Djesu, marrtjin rälin.
REV 22:21 Dhuwal ŋarrany ga bukumirriyaman ŋäŋ'thunna God-Waŋarrnhany, märr dhu ŋayipin Garrayyun Djesuynha gungamany ḻiw'maraman yan nhumalanhany nhanukiyingala ŋayi mel-wuyunaraynydja, bukmaknha yan nhumalany dhuwali ŋunhi God-Waŋarrwuny yolŋuny walalany. Ga dhiyalnha ga dhäruktja dhawar'yun.
