Chitabu cha kpwandza cha
SAMUELI
Tanga mbere
Chitabu cha Samueli wa kpwandza na chinacholungira yani Samueli wa phiri kala ni chitabu chimwenga. Vitabu hivi vyosi vinalavya habari za kumbukumbu kula kuvyalwa kpwa nabii Samueli hadi kufwa kpwa mfalume Daudi. Vinasemurira maisha ga masujaa ahahu ambao ni Samueli, Sauli na Daudi, na vira arivyohusika katika kuimarisha Aiziraeli kula kpwa atu anaohusiana chimbari alongozwao ni Aamuli hadi kukala taifa ra nguvu riongozwaro ni mfalume. Samueli ambaye dzinare rahewa vitabu hivi wahudumu dza nabii na chilongozi. Naye ndiye ariyemwagira mafuha afalume airi a Iziraeli.
Umaarufu wa Samueli unaphaikana wakati ariphoaonya Aiziraeli dzulu ya hatari za utawala wa chifalume. Aiziraeli ariphomlonda Samueli aatsamburire mfalume, iye tsini ya ulongozi wa Mwenyezi Mlungu, waatsamburira Sauli. Ela Sauli, mfalume wa kpwandza wa Iziraeli wakosa kulunga malagizo ga Mwenyezi Mlungu, ndipho Mwenyezi Mlungu achilagiza Samueli ampake mafuha Daudi akale mfalume wa phiri, naye wafwahira atu na Mlungu.
Maelezo muhimu kpwa chifupi
Kuvyalwa kpwa Samueli, kuihwakpwe ni Mlungu, kaziye ya unabii na uamuli 1:1—7:17
Sauli anakala mfalume 8:1—10:27
Miaka ya kpwandza ya utawala wa Sauli 11:1—15:35
Daudi na Sauli 16:1—30:31
Kufwa kpwa sauli na anae alume 31:1–13
1
Hana anamririra Mlungu
aphahe mwana
1 Hiko mudzi wa Rama, kpwenye tsi ya myango ya Efuraimu, kpwakala na mutu mmwenga wa mbari ya Efuraimu, mryango wa Sufu ariyeihwa Elikana mwana wa Jerohamu, mwana wa Elihu mwana wa Tohu, mwana wa Sufu.
2 Iye Elikana kala ana achetu airi; mmwenga waihwa Hana na wanjina Penina. Penina kala ana ana, ela Hana kala kana.
3 Chila mwaka Elikana kala achiambuka kula mudzi wa kpwao kuphiya Shilo, kpwendaabudu na kumlavira Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi sadaka hiko Shilo. Wakati hinyo alavyadzi-sadaka a Mwenyezi Mlungu, ariokala hiko kala ni Hofini na Finehasi, ana airi a Eli.
4 Chila siku ya kulavya sadaka iriphofika, Elikana wamupha mchewe Penina fungu mwenga ra nyama na fungu mwenga-mwenga kpwa anae osi alume kpwa achetu, 5 ela Hana wamupha mafungu mairi mana wammendza sana, dzagbwe Mwenyezi Mlungu kala akamlafya uvyazi.
6 Ye mchetu myawe wamuhendera chibako sana chiasi cha kumsononesa, kpwa sababu Mwenyezi Mlungu kala akamlafya uvyazi. 7 Mambo higo gaenderera vivyo chila mwaka. Chila wakati ariphophiya kpwenye nyumba ya Mwenyezi Mlungu, Penina wamnyetera. Phahi Hana warira na achizira chakurya. 8 Naye mlumewe kala achimuuza, “Unarizwa ni utu wani mkpwazangu? Kpwa utu wani ukazira kurya? Mbona unasononeka mwako moyoni? Vino mino simi bora kpwako kuriko ana kumi a chilume?”
9 Siku mwenga hiko Shilo, atu ariphokala akamala kurya na kunwa, Hana waunuka. Naye Eli, mlavyadzi-sadaka, kala asegere phakpwe chihini phephi na chizingiti cha nyumba ya Mwenyezi Mlungu. 10 Hana kala ana sonono sana mwakpwe moyoni, achimvoya Mwenyezi Mlungu kuno anarira sana. 11 +Waika naziri achiamba, “Ee Mwenyezi Mlungu, Mlungu wa majeshi, ichikala undaona higa mateso nriginago mimi mtumwao, na unijibu mavoyo gangu na uniphe mwana mlume, mwana iye nindamlavya kpwako uwe Mwenyezi Mlungu, akale wako siku zosi za maishage, na wembe taundaguta chitswache.”*
12 Hana ariphokala anaenderera kuvoya mbere za Mwenyezi Mlungu, Eli kala anamlola nyo mromowe. 13 Phahi Hana kala anagomba chimoyo-moyo, madomoge ndigo goonyesa kukala anagomba, ela sautiye taiyasikirika. Kpwa hivyo Eli achiona Hana akalewa. 14 Ndipho Eli achimuamba, “Dze, undakala mlevi ta rini? Richana na uchi wa zabibu.”
15 Hana wajibu achiamba, “Hata bwana wangu! Mino ni mchetu mwenye sonono kulu, sinwere uchi wa zabibu wala uchi wowosi, ela che namsemurira Mwenyezi Mlungu vyo nisononekavyo mu mwangu moyoni. 16 Usione kukala mimi mtumwao ni mutu nisiyefwaha, muda wosi uhu che navoya mana nina sonono nyinji mu mwangu moyoni.”
17 Ndipho Eli achimjibu achiamba, “Phiya na amani na Mlungu wa Iziraeli naakuphe gosi uchigomvoya.”
18 Naye Hana achiamba, “Navoya mimi mtumishio nikubaliwe mberezo.” Phahi hiye mchetu waphiya vyakpwe, achendarya chakurya, wala kayakala tsona na sonono.
Samueli anavyalwa na analaviwa
ahumikire Mlungu
19 Siku ya phiriye, Elikana na atue alamuka ligundzu chiti, na bada ya kumuabudu Mwenyezi Mlungu, auya kpwao kaya hiko Rama. Elikana walala na mchewe Hana naye Mwenyezi Mlungu achijibu mavoyo ga Hana. 20 Hivyo phahi, Hana wagbwira mimba na achivyala mwana mlume, dzinare achimuiha Samueli achiamba, “Mwana hiyu namvoya kpwa Mwenyezi Mlungu.”
21 Chisha hiye Elikana na atu osi a mwakpwe nyumbani aphiya tsona Shilo kpwendamlavira Mwenyezi Mlungu sadaka ya mwaka na kuusa naziri ariyoika. 22 Ela charo hichi Hana kayaphiya; mana wamuambira mlumewe, “Mino sindaphiya hadi ndiphomrikisa mwanangu. Hipho ndipho ndamphirika ili aikpwe mbere za Mwenyezi Mlungu na asale kuko maishage gosi.” 23 Mlumewe Elikana achimjibu achiamba, “Haya, henda vyo uonavyo sawa. Godza hadi ndiphomrikisa. Mwenyezi Mlungu naakuterye kuusa hatiyo.” Phahi hiye mchetu wasala kaya, achiamwisa mwanawe, hadi ariphomrikisa. 24 Ariphomrikisa, wamphirika yuya mwana nyumbani mwa Mwenyezi Mlungu hiko Shilo phamwenga na ngʼombe ya miaka mihahu,† gunia mwenga ra unga na chiriba cha uchi wa zabibu. Wakati hinyo, ye mwana kala achere mdide. 25 Nao ariphomala kutsindza hiye ngʼombe, amreha hiye mwana kpwa Eli. 26 Hana wamuamba Eli, “Ee bwana wangu, kama urivyo moyo, mimi ndimi yuya mchetu nriyeima phephi nawe, nchimvoya Mwenyezi Mlungu. 27 Návoya mwana hiyu, na Mwenyezi Mlungu wanijibu mavoyo gangu nrigomvoya. 28 Kpwa sababu hiyo, nami nkamupha Mwenyezi Mlungu mwana hiyu akale mtumishiwe maishage gosi.” Naye achimuabudu Mwenyezi Mlungu kuko.
+ 1:11 Isabu 6:5 * 1:11 Wembe taundaguta chitswache manaye ni kandanyolwa hata siku mwenga kuonyesa kukala akalaviwa kpwa Mlungu maishage. † 1:24 Au, ngʼombe tahu.