6
Bə məŋni Jisɔs i di bi wə
(Matiɔ 13:53-58; Luk 4:16-30)
1 Jisɔs nyə fɛiŋ, bəh bwa bu bə mbaŋ dzə i kwili wə. 2 A num i chɔkɔ bibɔ bimbam, wi tsə i juŋ yi tsani wə yisi i laniki bəni. Bəni bəduli wɔkɔ si wi laniki ka numki bəh ŋkaŋyi. Bɔ ka nyə ka kaiŋyiki dzaka a, “Mi wələ nyə faiŋ bəh wələ nlani fa lə a? Wi dzɔ biələ mfi faiŋ a? Wi nyani dəiŋ na ka wi fəki yələ gia yi kaŋyini lə a? 3 A kɔkə a wi wə kaminda waiŋ Meli a? Wi num waiŋnih Jɛm bəh Yɔsɛs bəh Judas bəh Samɔn wə a? Ntə jɛ́mi yi kɔ fa bukumbɛiŋ bɔ a?” Si bɔ kaŋyi yakadəiŋ ka nəiŋ wi. 4 Jisɔs ka dzaka i bɔ a, “Bə si kɔksi lə mi wi ntum wi Nyɔ i di bichi wə a kɔbi a tumi ki wə, bəh i chwɔŋkijuŋ ki wə bəh i wi dzu.” 5 Si bə məŋni wi yakadəiŋ, yi ka gaka wi i chu fəki gia yi kaŋyini fɛiŋ yiduli, a kɔbi alə wi nì kɔmyi bəni twɛsi bə̀ bɔ nì gwɛiŋki fɛiŋ bəh kaŋ bɔ bɔnih. 6 Wi num lɔ bəh ŋkaŋyi si bɔ nì ka jiə dəkə shɔm i wi wə.
Jisɔs faaŋ bwa bu bə mbaŋ bə̀ jwɔfi ntsɔ bəfa
(Matiɔ 10:5-15; Luk 9:1-6)
Jisɔs bi nyə fɛiŋ ka nyaniki i bidi biə fɛiŋ wə lani bəni. 7 Wi dza bɔɔŋ bwa bu bə mbaŋ bə̀ jwɔfi ntsɔ bəfa, ka faaŋ bwili bɔ bəfa bəfa, nya ŋga i bɔ a bɔ bwîliki biŋ'waka bichu i bəni wə. 8 Wi bə́ nəŋ i faaŋ bɔ ka dzaka a kiə bɔ ki dzɔ̂ kə na fiɛŋ kɔbi a mbəŋ. Kiə bɔ ki dzɔ̂ kə biɛiŋ bidzini. Kiə bɔ ki dzɔ̂ kə kiba nabə kpɔ i chiŋnih bibɔ wə.* 9 Bɔ lə̂kə dzuyigvu, yakadəiŋ a kiə bɔ ma lɔh bəmbuŋ bəfa. 10 Wi chu dzaka i bɔ a, “Mbɛiŋ ka tsə i kwili wə, juŋ yə mbɛiŋ liə yɛiŋ, mbɛiŋ ka nɔ̂ki shəŋ a yi wə i tsə buku chɔkɔ biə mbɛiŋ bi nyəki fɛiŋ. 11 Kwili widɔkɔ ka nəiŋ i dzɔ mbɛiŋ, nabə i wɔkɔli gia yə mbɛiŋ dzakaki, mbɛiŋ bə́ nəŋ i nyə mbɛiŋ chûmni kwɔŋɔ biə bi kɔ i gvu yimbɛiŋ wə, ka kinchəsi ki gia yə bɔ mɔm.”† 12 Bɔ ka nyə tsə ka nyaniki fukuki a bəni kwûni shɔ́m yibɔ. 13 Bɔ chu bwili tə bəchinda bə ŋkpɛli bəduli i bəni wə, təkəsi fiaŋsi bəni bə jwɛ́iŋ bəduli, chuku bɔ.
Si bə nì wɔɔ Jɔn Njulibɔkɔ
(Matiɔ 14:1-12; Luk 9:7-9)
14 Ŋkuŋ Hɛlɔd nì wɔkɔ ntum wiwɔ kɔm Jisɔs, si bəni kɔ bɔ kiəni lɔ yɛli wi i di bichi wə, bəni bədɔkɔ dzaka fibɔ a, “Jisɔs wələ kɔ Jɔn Njulibɔkɔ si wi fiəni dza i kpi wə. Akɔ gia yə yi fə wi na ka wi kaŋaki ŋga i fəki gia yi kaŋyini yələ lə.” 15 Bədɔkɔ dzakayi fibɔ a, “Akɔ Ɛlaja si wi fiəni dzə.” Bədɔkɔ a, “Wi kɔ mi wi ntum wi Nyɔ widɔkɔ, wi num ka wi kikpu.” 16 Ayakalə, Hɛlɔd wɔkɔ gia yiwɔ yakadəiŋ ka dzaka mfih a, “Akɔ Jɔn Njulibɔkɔ wə mih nì gba bwili fwu wi si wi fiəni dza i kpi wə.”
17 Jɔn kɔ num Hɛlɔd mwi nì faaŋ bəni tsə kwa wi, fah i juŋ yi nsəŋ mə kɔm bə Hɛlɔdia kpə Filib wə wi nì kɔ waiŋnih Hɛlɔd, num Hɛlɔd nì kɔ wi dzɔ wi ka kpə wi. 18 Yi nì num yaka kɔm Jɔn nì kɔ wi dzaka i Hɛlɔd a, “Nchi ka bûm dəkə a mi kɔlə i dzɔ̂ kpə waiŋnih wi i kpə wi.” 19 Si Jɔn nì dzakaki yakadəiŋ, Hɛlɔdia ka fasi wi i shɔm yi wə ka nəŋki dzəh i wɔɔ wi, kwati kə, 20 kɔm Hɛlɔd nì lwaki Jɔn a wi kɔ mi wi chəŋ wi chu num mi wi Nyɔ. Wi ka tɔkniki a bə ma wɔ̂ɔ wi. Hɛlɔd nì shiki wɔkɔliki gia yə Jɔn nì dzakaki, shɔm ka nyaki wi ŋgəkə nalə, yakadəiŋ wi ka wɔkɔki ndzɔŋni i wɔkɔliki gia yə wi dzakaki. 21 Dzəh dzə baiŋ i Hɛlɔdia wə kpə Hɛlɔd, i jɔbi wə nyuwi nì fəki bini, wi bɔɔŋ bənji bu bəh kifwu ki bəni bə jum, bəh bəni bəmbum bəmbum bə Galili, i kwaka chɔkɔ biə bə nì bwɔ wi. 22 Waiŋ Hɛlɔdia wi kpaŋni liə dzə nyaka bini bindzɔŋni i Hɛlɔd bəh bəni bu bə bini nshiŋ. Wi ka dzaka i waiŋ wiwɔ a, “Bîkə na finə fiə wɔ kɔŋki, ma mih ni fə̂ i wɔ.” 23 Wi chu dzi ŋkaiŋ dzaka a, “Bîkə na nə i mih, kɔŋ a numki na kiŋka ki tumi kəŋŋ, ma mih ni nya i wɔ.” 24 Waiŋkpaŋni wiwɔ ka buku tsə bikə i nih wi a, “Mih dzaka a bə nyâ mih bəh nə?” Nih wi chukuli a, “Tsə̂ dzâka a bə nyâ fwu wi Jɔn Njulibɔkɔ i wɔ.” 25 Wi ka kɔmsi fiəni tsə akisəkə, dzaka i Ŋkuŋ Hɛlɔd a, “Mih nəŋki a wɔ nyâ fwu wi Jɔn Njulibɔkɔ i mih i liə i nsaŋa wə.” 26 Ŋkuŋ wɔkɔ yaka, gwu kpi wi na bəh ŋga. Ayakalə, wi nəki nəiŋ kə gia yə wi nì dzaka, kɔm ŋkaiŋ biə wi nì kɔ wi dzi lɔ i bəni nshiŋ num bəni bə̀ bɔ nì kɔ i bini biwɔ wə, wi na chu kwuni ja yi yə wi nì dzaka i waiŋ wiwɔ. 27 Wi ka faaŋ chinda akisəkə a wi tsə̂ dzə̂ bəh fwu wi Jɔn. Wi ka tsə i juŋ yi nsəŋ mə gba fwu wi Jɔn, 28 jiə i nsaŋa wə, dzə bəh wi nya i waiŋ wiwɔ. Wi dzɔ, buku fɛiŋ tsə nya i nih wi. 29 Bwa bə mbaŋ bə Jɔn wɔkɔ, ka tsə dzɔ wini wi Jɔn ka ləə.
Jisɔs saaŋsi bəni bənchuku bəte
(Matiɔ 14:13-21; Luk 9:10-17; Jɔn 6:1-14)
30 Bwa bə faaŋni bə Jisɔs bə̀ fiəni dzə yɛiŋ wi, fuku gia yichi yə bɔ nì fə, bəh yə bɔ nì lâniki bəni yɛiŋ i wi. 31 Wi ka dza dzaka i bɔ a, “Mbɛiŋ dzə̂ a mbɛiŋ mbɛiŋ, bə yâka tsə i di biə bəni mɔŋ fɛiŋ wə, bə wâka twɛsi.” Wi nì dzaka yaka kɔm bəni bəduli nì dzəki i di biə bɔ nì kɔ, bədɔkɔ nì nyəki, bədɔkɔ dzə. Bɔ kɔbi na i kaŋa na jɔbi i dzi. 32 Bə bɔ ka dza liə i ŋgwuki wə ka baka gwu a bɔ bɔ ka tsə i di biə bəni nì kɔkə fɛiŋ. 33 Ayakalə, bəni bəduli yɛiŋ bɔ si bɔ nì tsəki, ka kiə bɔ, ka buku i kikwili kichi wə ka yɔ̂kɔ tə̂iŋ bɔ. Bɔ yisi tsə buku fɛiŋ, na ka Jisɔs bəh bwa bu bə mbaŋ tsə buku fɛiŋ. 34 Jɔbi wə Jisɔs nì tsə buku fɛiŋ kpa, wi yɛiŋ mbaŋ wi bəni lə maaa, nshɛiŋ kwa wi bəh bɔ, kɔm bɔ nì kɔ aka shwáŋ bə jîə mi wi tɔknini kɔ̂bi. Wi ka yisi i laniki bɔ bəh gia yiduli. 35 Jɔbi wə wɔŋ nì liəki tsəki, bwa bu bə mbaŋ dza dzə yɛiŋ wi ka dzaka a, “Fa kɔ i chwa num jɔbi tsə lɔ, 36 bêe bəni bələ ma bɔ tsə̂ i kikwili bəh i kidi ki kɔmsini wə fa, i tâŋ biɛiŋ bibɔ bidzini.” 37 Ayakalə, Jisɔs chukuli n'yi a, “Mbɛiŋ mwi nyâ bɔ bəh dzɛiŋ i dzî.” Bɔ bikə i wi a, “Wɔ nəŋki a buku tsə̂ nə̂ŋ bədanali gi yifa ka bə tâŋ biɛiŋ bidzini yɛiŋ i dzə̂ nyâ i bɔ ka bɔ dzi a?” 38 Jisɔs bikə i bɔ a, “Mbɛiŋ kaŋaki chɔkɔ yi blɛd yi maiŋ? Mbɛiŋ tsə̂ tsɛ̂iŋ.” Bɔ tsə tsɛiŋ, ka fuku a, “Chɔkɔ yi blɛd yite bəh bwɔ́kɔ yifa.” 39 Jisɔs ka dzaka a bwa bu bə mbaŋ dzâka a bəni nûmyi i mfwaŋ wə i mbaŋ wə mbaŋ wə, i kaka kaka wə. 40 Ayakadəiŋ, bəni bəwɔ ka nûmyi i kuku i mbaŋ wə gbi gbi bədɔkɔ mbaŋshi mbaŋshi. 41 Jisɔs dzɔ chɔkɔ yi blɛd yə yite bəh bwɔkɔ yə yifa, tsɛiŋ yaka i bɛiŋ, nya kiyɔŋni i Nyɔ, ka gbɛyi nya i bwa bu bə mbaŋ, a bɔ gâa i bəni. Wi gaa tə bwɔkɔ yifa yə i bɔ bəchi. 42 Bəni bəchi dzi fwuli. 43 Bwa bə Jisɔs bə mbaŋ juŋni biŋka bi blɛd bəh bwɔkɔ yə yi nì bɛsi, bi jikə káh jwɔfi ntsɔ yifa. 44 Bəni bə̀ bɔ nì dzi biɛiŋ bidzini biwɔ nì kɔ bənyuku bənchuku bəte.
Jisɔs nyani i mwi bɛiŋ
(Matiɔ 14:22-33; Jɔn 6:15-21)
45 Jisɔs ka dzaka akisəkə a bwa bu bə mbaŋ lîə i ŋgwuki wə bɔ dâŋ tsə̂ i ninshiŋ i Besayda, wi baaŋ ka bɔni bəni a bɔ kwɛ̂. 46 Si wi baaŋ bɔni bɔ yakadəiŋ, ka dza yaka i ŋkwuŋ bɛiŋ i tsa. 47 Biŋ ji, ŋgwuki num lɔ i bɔkɔ kintəəŋ, Jisɔs kɛiŋ a ŋkwuŋ bɛiŋ wi mbɔŋ. 48 Wi yɛiŋ si bwa bu bə mbaŋ fumki bəh ŋgwuki, kɔm fiəkə nì dzəki i bɔ nshiŋ chini ŋgwuki wiwɔ. A num asi chɔkɔ wɔɔki dzəki wi nyə ka dzəki i bɔ wə, nyani i mwi bɛiŋ. Wi nì dzəki ka wi nəŋki i tsə daŋsi bɔ. 49 Bɔ ka yɛiŋ wi si wi nyaniki dzəki i mwi bɛiŋ, ka kwakaki a, akɔ ŋkwusa. Bɔ wam bəh ŋga, 50 kɔm bɔ bəchi nì yɛiŋ wi yaka ndzaŋ kwa bɔ. Akisəkə, Jisɔs ka dzaka i bɔ a, “Mbɛiŋ kâŋa shɔ́m, akɔ mih. Kiə mbɛiŋ ki lwâ kə akɔ mih.” 51 Si wi dzaka yakadəiŋ, ka liə num i ŋgwuki mə bəh bɔ, fiəkə yiwɔ ka kpichumi. Ayaka bɔ tsɛiŋ lə, dzaka wɔm bɔ, 52 kɔm bɔ nì ka kiə dəkə gia yə chɔkɔ yi blɛd yə nì chusiki kɔm Jisɔs, num kɔm bɔ nì ka wɛli dəkə shɔ́m yibɔ.
Jisɔs chuku bəni bə jwɛiŋ i Genesalet
(Matiɔ 14:34-36)
53 Jɔbi wə bɔ nì daŋ bɔkɔ yə buku tsə i kimbu ki Genesalet wə, ka fasi ŋgwuki wiwɔ i bɔkɔ kpəŋ. 54 Si bɔ nì buku i ŋgwuki wə, bəni bəduli ka kiə Jisɔs fɛiŋ akisəkə, 55 bɔ yɔkɔ tsə i bidi bibɔ bichi wə fɛiŋ, bwili bəni bə jwɛiŋ dzə bəh bɔ i di biə bɔ nì wɔkɔ a Jisɔs kɔ fɛiŋ. 56 Na faiŋ Jisɔs nì tsəki, na i midini wə i chwa, nabə i kikwili kimbum wə nabə i kitumi wə, bəni ka dzəki bəh bəni bə jwɛiŋ i di biə bəni si juŋni, bɔ ka tsaki wi a bɔ kɔ̂m a jəŋ wi wimbuŋ. Mi wichi wə wi nì kɔmki wi, wi bɔnih a bɔnihni.
* 6:8 A nì kɔ i ninshiŋ bə nì jiəki kpɔ i chiŋnih wə. † 6:11 Biŋwakti bikpu bidɔkɔ dzə kpɛiŋ fa a, “Mih fuku i mbɛiŋ ŋkɔŋ a, a bi numki i chɔkɔ bi nsaka wi gɔksini wə, gia bi bɔnih lə i tumi ki Sɔdɔm bəh i ki Gɔmɔla wə tsə ki tumi kələ.”