Kiŋwakti Ki Nɔm
ki bwa bə ntum bə Jisɔs
Gia yə yi kɔ i Kiŋwakti ki nɔm kələ mə
Kiŋwakti ki nɔm ki bwa bə ntum bə Jisɔs kələ nì nyaka Luk, i kpɛiŋsi i ntum wi ndzɔŋni wə, wə kɔm Jisɔs, wə wi nì yisi nyaka i Kiŋwakti ki Luk wə. Ntum wi ndzɔŋni wələ kɔ a Jisɔs nì kpi i kintasi wə ka fiəni dza, ka bə ləə wi, Nyɔ fiəni dzasi wi i kpi wə.
Fwu wi gia yə kiŋwakti kələ dzakaki kɔm yi, kɔ i fuku si Kiŋ'waka ki Baiŋni nì fə a bwa bə mbaŋ bə Jisɔs nì fə ntum wi ndzɔŋni wələ kɔm Jisɔs waŋ tsə i Jɛlusalɛm bəh i bimbu bi Judea bəh bi Samalia wə bichi, i tsə buku i bimbu bi mbi binaa biə mbi tsə gɔksiki (1:8). Kiŋwakti kələ kɔ kichum kɔm si mbaŋ wi bəni bə Klistus nì yisi i kintəəŋ ki Bəju wə, ka jiə shɔm i Jisɔs wə, yi ka fiəni num gia yi mbi wichi.
Kifwu ki gia i Kiŋwakti kələ mə
1:1-26 Nyɔ kɛiŋsi bəni bə fukuni
1:1-14 Jisɔs nya kintəfi kigɔksini bəh kiŋkaka ki
1:15-26 Mi dzɔ di bi Judas
2:1–8:3 Bə fuku ntum wi Jisɔs i Jɛlusalɛm
8:4–12:25 Bə fuku ntum wi Jisɔs i Judea bəh Samalia
13:1–28:31 Nɔm wi Bɔɔl
13:1–14:28 Nnyani wi Bɔɔl wi ninshiŋ
15:1-35 Kijuŋni i Jɛlusalɛm
15:36–18:22 Nnyani wi Bɔɔl wi kɔmsini
18:23–21:16 Nnyani wi Bɔɔl wi kiŋkaŋni kitali
21:17–28:31 Bɔɔl num mi wi nsəŋ, ka fukuki a gia yi Nyɔ i Jɛlusalɛm bəh i Kaysalia bəh Lum
1
1 Tikwili Teɔfilus, i kiŋwakti ki ninshiŋ kə mih nì nyaka i wɔ, mih nì nyaka yɛiŋ kɔm gia yichi yə Jisɔs nì fəki bəh yə wi nì laniki bəni yɛiŋ, i kin'yisi wə si wi nì yisi nɔm wi, 2 i tsə buku chɔkɔ biə Nyɔ nì dzɔ wi i bɛiŋ. Ka Nyɔ dzɔ wi wi yaka i bɛiŋ, wi nì tsə dzəh i ŋga bi Kiŋ'waka ki Baiŋni wə, i təfi bwa bu bə ntum bə̀ wi nì sabibwili. 3 Jɔbi wə wi nì dza i kpi wə, wi nì chusi gwu yi i bɔ i kaŋ wə mbaŋnyani i dzə́h yiduli yiduli wə, yi chusi a wi kɔ wiwɔm. Wi ka chu dzakaki i bɔ kɔm ŋkuŋ bi Nyɔ. 4 Si wi nì kɔ bəh bɔ yakadəiŋ, wi dzaka i bɔ a, “Kiə mbɛiŋ bi bûku kə i Jɛlusalɛm. Mbɛiŋ wɔ̂kɔliki kinya kə Ba wuŋ nì kaka i mbɛiŋ num yə mbɛiŋ nì wɔkɔ mih dzaka kɔm yi. 5 Mbɛiŋ kiəki a Jɔn nì juliki bəni i bɔkɔ mə, ayakalə i kaŋ yidɔkɔ wə twɛsi Nyɔ ni juliki mbɛiŋ num i kaŋ yi Kiŋ'waka ki Baiŋni wə.”
Jisɔs yaka bɛiŋ
6 Jisɔs bəh bwa bu bə ntum juŋni dzə num i jɔbi widɔkɔ wə, bɔ bikə i wi a, “Bah, jɔbi kpɛiŋ lɔ ka wɔ fə bəni bəbuku bə Islae fîəni sâkaki ntɔŋ wibɔ a?”
7 Wi chukuli i bɔ a, “Jɔbi wiwɔ nabə chɔkɔ biwɔ bi kpɛiŋki num asi Ba wuŋ kɛiŋsi bəh ŋga bi, yi kɔkə i mbɛiŋ i bi kiə jɔbi wiwɔ. 8 Gia yə mbɛiŋ kaŋaki i kiəki kɔ a Kiŋ'waka ki Baiŋni bi dzə jiksiki lə mbɛiŋ, ma mbɛiŋ bi kwati ŋga, mbɛiŋ yisi i fukuki kɔm mih i Jɛlusalɛm bəh bimbu bi Judea bəh bi Samalia wə bichi, i tsə buku i bimbu bi mbi binaa wə.” 9 Asi wi dzaka yaka, Nyɔ dzɔ wi, wi dza ka yakaki i bɛiŋ bɔ bwaŋ dzə́kəh ka tsɛiŋki si wi yakaki tsəki i bɛiŋ, wi yaka tsə bikwu baŋ wi, wi laka i dzə́kəh yibɔ wə.
10 Si bɔ nì bwaŋ dzə́kəh yibɔ bɛiŋ i tsɛiŋki si wi yakaki tsəki, yi dzə num a, bənyuku bədɔkɔ bəfa dza tumbuku i bɔ nshiŋ num kɔmsi i bɔ wə num bɔ tum bəmbuŋ bə fukuli i gwu wə, 11 bikə i bɔ a, “Bənyuku bə Galili, mbɛiŋ num ka tsɛiŋki nə i bɛiŋ na? Jisɔs wələ Nyɔ dzɔ i mbɛiŋ kintəəŋ lə, wi yaka i bɛiŋ, wi bi fiəni dzə a liŋ asi mbɛiŋ si yɛiŋ wi yaka i bɛiŋ.”
Bə baa Matias a wi dzɔ̂ di bi Judas
12 Bwa bə faaŋni bə Jisɔs ka dza i ŋkwuŋ wə bə bɔɔŋki a wi Kɛiŋ yi Ɔlif ka fiəni tsəki i Jɛlusalɛm, a nì kɔ aka kiŋka ki may i tsə buku fɛiŋ.* 13 Si bɔ liə fɛiŋ, ka yaka tsə i kimbu ki lum wi juŋ yi bɛiŋ wə bɔ nì tsəki shiki yɛiŋ. Bəni bələ nì kɔ Bita, Jɔn, Jɛm bəh Andulu, Filib bəh Tɔmɔs, Batɔlɔmu bəh Matiɔ, Jɛm waiŋ Alfiyus, Samɔn wə wi nì kɔ mi wi mbaŋ wi Bədzɛlɔt† bəh Judas waiŋ Jɛm. 14 Bɔ bəh bəkaŋa bədɔkɔ bəh Meli nih Jisɔs bəh bwa bə nih Jisɔs nì fəki bɔ juŋni i fiɛŋ fimu wə i tsaki jɔbi wichi.
15 A nì kɔ i kaŋ yə wə, bwa bə mbaŋ bə Jisɔs juŋni. Bɔ nì kɔ fɛiŋ ka bəni gbi ntsɔ mbaŋfia (120). Bita dza bɛiŋ dzaka i bɔ a, 16 “Bwa bə nih bəŋ, gia yə Kiŋwakti ki Nyɔ dzakaki nì kaŋaki lə i dzə kpɛiŋ. Akɔ gia yə Kiŋ'waka ki Baiŋni nì fə Dɛbit dzaka, a kɛiŋ i kikpu wə kɔm Judas wə wi nì num i ninshiŋ ka bə dzə kwa Jisɔs. 17 Mbɛiŋ kiə a Judas wələ nì kɔ mi widɔkɔ i mbaŋ wibuku wə, wi kaŋa nɔm wi i bukumbɛiŋ kintəəŋ.”
18 (Ka Bita dzakaki yaka num Judas dzɔ lɔ kpɔ wə bɔ nì nya i wi i gia yichu yə wi nì mɔm ka taŋ di bidɔkɔ yɛiŋ. Di biələ kɔ biə wi nì gbɔ yɛiŋ bəh fwu tɔɔ wi tɔ bilaa buku bichi. 19 Bəni bə Jɛlusalɛm bəchi wɔkɔ, ka bɔɔŋki di biwɔ i já yibɔ wə a Akɛldema, yi num a, “Di bi Mwa.”).
20 Bita chu dzaka a, “Dɛbit nì nyaka i Kiŋwakti ki Ŋkɔksi wə a,
‘Bə bêe ma kwili wi fîəni chû chi,
ka mi ma chu nɔ fɛiŋ.’
Yi kɔ wi chu nyaka a,
‘Mi widɔkɔ kaŋaki i dzɔ̂ di bi bi nɔm.’
21-22 Si yi kɔ yaka, mi widɔkɔ kaŋaki i chîŋni i buku wə, ma buku bɔ fûkuki a Bah Jisɔs nì dza i kpi wə. Mi wiwɔ kɔ i num mi wə wi ni nyaniki buku bɔ jɔbi wichi asi Jisɔs nì nyaniki buku bɔ i yisi i jɔbi wə Jɔn nì juliki bəni i bɔkɔ mə, i tsə buku i jɔbi wə Nyɔ nì dzɔ Jisɔs i buku kintəəŋ wi yaka i bɛiŋ.”
23 Si wi dzaka yaka, bɔ baayi jiə bəni bəfa. Wimu nì kɔ Yɔsɛf wə bə nì bɔɔŋki a Basabas bə chu bɔɔŋ tə a Justus, widɔkɔ num Matias. 24 Si bɔ baayi jiə yaka, ka tsa a, “Bah, wɔ kiəki lə shɔ́m yi bəni bəchi. Ayakadəiŋ, chûsi i buku mi wə wɔ kɔ wɔ saiŋbwili i kintəəŋ ki bəni bəfa bələ, 25 ayakadəiŋ, ka wi nûm waiŋ ntum wi Jisɔs, wə wi ni dzɔ di bi nɔm biə Judas nì bee ka tsə i di bi wə.” 26 Si bɔ tsa yakadəiŋ, ka nyaka kiyɛli kibɔ, ka tum, wi Matias ka buku gbɔ. Bɔ ka kpɛiŋsi wi i mbaŋ wi bwa bə ntum bə Jisɔs bə̀ jwɔfi ntsɔ mu.
* 1:12 Kiŋka ki may nì kɔ asi mi kɔ i nyani i chɔkɔ bimbam wə. † 1:13 Bədzɛlɔt bələ nì kɔ mbaŋ wi bəni Bəju bə̀ bɔ nì tɔbiki tumi, i jwɔ bwili bəni i ŋgəkə wə i kaŋ yi bə Lum wə.