2
Kiŋ'waka ki Baiŋni dzə
1 Jɔbi wi Dzini biə bɔ nì bɔɔŋki a Bɛntekɔs nì dzə kpɛiŋ, bəni bəchi bə̀ bɔ nì kɔ bɔ jiə shɔ́m i Jisɔs wə nì juŋni i di bimu wə. 2 Bɔ ka təkəli wɔkɔ fiɛŋ fi jumi shi dzə i bɛiŋ aka fiəkə yiləkəli. Fi shi liə jiksi juŋ yichi yə bɔ nì kɔ yɛiŋ wə. 3 Bɔ dzaka a bɔ tsɛiŋ, bɔ yɛiŋ fiɛŋ fidɔkɔ fi num aka kilɔm kigbuku, fi ka waŋ tsə i bɔ wə mi wimu wimu. 4 Kiŋ'waka ki Baiŋni ka jikə i bɔ bəchi wə, fə bɔ ka dzakaki já yi tumi chi chi. 5 A nì kɔ i jɔbi wiwɔ wə, Bəju bə̀ bɔ nì kɔ bɔ jiə shɔm i Nyɔ wə nalə bɔ num i Jɛlusalɛm, num bɔ dza i bitumi bichi biə bi kɔ fa nshwaiŋ wə. 6 Si bɔ wɔkɔ yakadəiŋ, ka juŋni dzə bɔ bəduli i bəni bə̀ bɔ nì kɔ bɔ jiə shɔm i Jisɔs wə. Bəni bə̀ bɔ nì jiə shɔ́m i Jisɔs ka dzakayiki, na winaiŋ mi wɔkɔ i já yibɔ wə. Yi fumsi bɔ. 7 Dzaka wɔm bɔ, bɔ ka kaiŋyiki, dzakayi a, “Ntə bəni bələ bəchi bɔ dzakaki lə, akɔ num bəni bə Galili a? 8 Yi nyani dəiŋ a mi i bukumbɛiŋ wɔkɔki si bɔ dzakaki i já yi tumi bibukumbɛiŋ wə a? 9 Buku bədɔkɔ buku i Batia, bədɔkɔ buku i Mɛdes bəh i Ɛlam, bədɔkɔ buku i Misɔbɔtɛmia bəh i Judea bəh i Kafadɔsia, bədɔkɔ buku i Bɔntus bəh i Ɛsia. 10 Buku bədɔkɔ buku i Fligia bədɔkɔ i Bamfilia, bədɔkɔ i Ijib bəh i bimbu bi Libia wə, bə̀ bɔ kɔ kɔmsi i kwili wi Sɛlin wə. Buku bədɔkɔ buku i Lum, a num Bəju bəh bəni bə̀ bɔ kwuni kwunini ka numki i mbum wi Bəju wə. 11 Buku bədɔkɔ buku i Klɛt bəh i Alɛbia. Buku wɔkɔki lə, i já yi tumi kibukumbɛiŋ wə si bəni bələ dzakaki gia yi kaŋyini yə Nyɔ fə.” 12 Dzaka wɔm bɔ, bɔ ka kaiŋki a bɔ bɔ a yələ gia chusiki a nə. 13 Bəni bədɔkɔ ka nyiksiki lɔ fibɔ dzaka a, “Bəni bələ kɔ mbih kwa bɔ.”
Bita dzaka i bəni
14 Ayakadəiŋ, Bita ka dza num i bɛiŋ bəh bwa bə ntum bə Jisɔs bə jwɔfi ntsɔ mu. Bita ka yisi ka dzaka i mbaŋ wi bəni wə bəh ŋga a, “Mbɛiŋ Bəju bəh bəni bəchi bə̀ bɔ nɔki i Jɛlusalɛm, mih nəŋki a mbɛiŋ kîə gia yələ. Mbɛiŋ nyâ bintuni bimbɛiŋ i gia yə mih ki dzakaki. 15 Mbih ka kwa dəkə bəni bələ si mbɛiŋ kwakaki. I liə kɛiŋki a mbiəŋə bwukə i kinchɔŋɔchɔŋɔ. 16 Gia yələ yi numki i liə akɔ yə Juɛl mi wi ntum wi Nyɔ nì dzaka lɔ a,
17 ‘Nyɔ dzakaki a, a bi numki i chɔkɔ bi gɔksini wə,
ma ŋgaiŋ bi shuku Kiŋ'waka ki i bəni bəchi wə.
Ayakadəiŋ, bwa bəmbɛiŋ bənyuku bəh bəkaŋa
bi wɔkɔki lə gia yə ŋgaiŋ dzakaki, fuku i bəni,
sumi yimbɛiŋ bi yɛiŋki lə fiɛŋ aka dəmsi,
ma dəmsi bi kwaki bəni bəkukuli bəmbɛiŋ.
18 A bi numki i chɔkɔ biwɔ wə,
ma ŋgaiŋ bi shuku Kiŋ'waka ki i bəni bu bə nɔm wə bəchi,
bənyuku bəh bəkaŋa,
bɔ bi wɔkɔki gia yə ŋgaiŋ dzakaki, bɔ fuku i bəni.
19 Ŋgaiŋ bi fə lə gia yi dzaka ki wɔmni i bɛiŋ,
ma ŋgaiŋ bi fiəni fə tə kinchəsi kə ki chusiki ŋga bi i kuku.
Mwa bəh gbuku bəh fimiəkə figumini bi num lə.
20 Wɔŋ bi ji lə,
fiəŋŋ bi bɔkɔki aka mwa,
ka chɔkɔ bimbum bi Bah bi kaiŋni bi dzə.
21 Ayakadəiŋ, na ndə wə wi bi bɔɔŋki yɛli wi Bah, bi bɔiŋki lə.’ ”
22 Bita chu dzaka a, “Bəni bə Islae, mbɛiŋ wɔkɔli ndzɔŋ gia yə mih dzakaki. Jisɔs wi Nasali nì kɔ mi wə Nyɔ nì lansi chusi i mbɛiŋ a, a faaŋ ŋgaiŋ wi asi wi nì fə Jisɔs a wi fəki binchəsi biə bi chusiki ŋga bi Nyɔ bəh gia yi dzaka ki wɔmni bəh yi kaŋyini yə Nyɔ nì fə i mbɛiŋ kintəəŋ. Mbɛiŋ kiəki lə na gia yiwɔ bindzɔŋ. 23 Jisɔs wələ kɔ mi wə bə nì nya wi i mbɛiŋ, akɔ Nyɔ wə wi nì fasi, ka yi numki yaka num wi si kiə lɔ. Mbɛiŋ nì wɔɔ wi si mbɛiŋ nì nya wi i kaŋ yi bəni bəchu wə, bɔ baŋŋ wi i kintasi wə. 24 Ayakalə, Nyɔ fiəni dzasi wi i kpi wə, bwili wi i kaŋ yi kpi wə kɔm kpi nì kaŋaki kə i kaŋa baaŋ bəh wi. 25 Dɛbit nì kɔ wi dzaka kɔm Jisɔs wələ a,
‘Mih yɛiŋki lə Bah wə wi kɔ buku wi jɔbi wichi i tsɛiŋ yiŋ yiləkəli wə,
ka gia yidɔkɔ ma kɔm mih.
26 Ayakadəiŋ, shɔm yiŋ wɔkɔki lə ndzɔŋni,
mih dzakaki bəh kinsaŋli.
Na si mih kaŋaki i kpi,
ayakalə mih tsɛiŋki tsəki a ninshiŋ,
27 kɔm wɔ Nyɔ kɔkə ni bee kiŋ'waka kəŋŋ i tumi ki bəni bəkpili wə.
Ayaka wɔ kɔbi i ni bee a Waiŋ wa wi nɔm wi Baiŋni,
fɔɔ i jum kintəəŋ.’
28 Wɔ fə mih kiə dzəh yə mih kɔ i tsə yɛiŋ i kwati nɔni.
Si mih ni numki i wɔ nshiŋ wɔ ni jiksi mih bəh kinsaŋli.”
29 Bita chu dzaka a, “Bwa bə nih bəŋ, mih kɔlə i dzaka i mbɛiŋ məŋ kə a tii tii wibukumbɛiŋ ŋkuŋ Dɛbit nì kpi, bə ləə wi, jum yi kɔlə fa i dzə buku bidaiŋ. 30 Wi nì kɔ mi wi ntum wi Nyɔ ayaka wi chu kiə kiŋkaka kə Nyɔ nì kaka i wi bəh ŋkaiŋ, a ŋgaiŋ bi tɔm lə Waiŋ i chwɔŋ ki ki juŋ wə i kiŋgbɔkɔ ki bɛiŋ. 31 Wi ka kɔmsi yɛiŋ gia yə Nyɔ nì kɔ i fə, wi ka dzaka a Kimbwili wə Nyɔ nì kaka bi dza lə i kpi wə. Akɔ gia yə wi nì dzaka a,
‘Wi nì ka baaŋ dəkə i tumi ki bəni bəkpili wə,
gwu yi nì ka fɔɔ dəkə i jum kintəəŋ.’
32 Jisɔs wələ nì kɔ num Nyɔ nì dzasi wi i kpi wə, buku bəchi bə buku kɔ bəni bu bə mbaŋ nì yɛiŋ yi bəh dzə́kəh. 33 Nyɔ dzasi lɔ wi ka tɔm wi i tsɛiŋ yi yiləkəli wə, nya Kiŋ'waka ki Baiŋni i wi asi wi nì kaka. Gia yə mbɛiŋ yɛiŋki chu wɔkɔ i liə kɔ Kiŋ'waka kiwɔ si Jisɔs nya i buku. 34 A nì kɔkə dəkə Dɛbit wə wi nì yaka i bɛiŋ. Dɛbit mwi nì kɔ wi dzaka a,
‘Bah Nyɔ nì kɔ wi dzaka i Ba wuŋ a,
nûm i tsɛiŋ yiŋ yiləkəli wə,
35 i tsə̂ bûku jɔbi wə mih bi nɔsi bəni bə̀ bɔ baiŋŋki wɔ i wɔ nshiŋ,
ma wɔ tɔ̂myi gvu ya i bɔ bɛiŋ ka kiŋgbɔkɔ ka kigvu.’
36 Ayakadəiŋ, mbɛiŋ bəni bə Islae bəchi ma mbɛiŋ kîə bindzɔŋ a Jisɔs wələ mbɛiŋ nì baŋŋ i kintasi wə akɔ wi wə Nyɔ jiə a wi nûmki Bah chu nûm Kimbwili wə wi nì kaka.” 37 Si bəni bəwɔ nì wɔkɔ yakadəiŋ, shɔm təiŋ bɔ. Bɔ ka bikə i Bita bəh bwa bə ntum bə Jisɔs bədɔkɔ a, “Bwa bə nih bəbuku, buku ki fə̂ki dəiŋ i liə a?” 38 Bita chukuli i bɔ a, “Mi wimu wimu i mbɛiŋ kintəəŋ kwûni shɔm yi, ma bə juli wi i bɔkɔ i yɛli wi Jisɔs Klistus wə, ka Nyɔ dalinya chu bi wi nya tə kinya kə ki kɔ Kiŋ'waka ki Baiŋni. 39 Kiŋkaka kələ kɔ i mbɛiŋ wə, bəh i bwa bəmbɛiŋ wə, chu num i bəni bəchi bə̀ bɔ kɔ i dzəh yi dəəŋ. Wi kɔ i bəni bəchi bə̀ Bah Nyɔ wibuku bɔɔŋki bɔ dzə i wi wə.” 40 Bita chu dzaka gia yiduli, təfi bɔ, tsa a bɔ gamti gwú yibɔ i ŋgəkə wə wi dzəki i ŋgɔkɔ wichu wələ wə. 41 Bəni wɔkɔ ndzaka wi Bita wiwɔ lə, bəduli bum, bɔ ka juli bɔ i bɔkɔ. Chɔkɔ biwɔ bəni kpɛiŋsi i mbaŋ wibɔ wə, ka bənchuku bətali (3,000). 42 Bɔ ka nya shɔm yibɔ i wɔkɔliki gia yə bwa bə ntum bə Jisɔs nì laniki. Bəh bɔ ka numki i kijuŋni wə, gbɛyi blɛd, chu tsa ka kijuŋni.
Nɔni i mbaŋ wi bəni bə bumni kintəəŋ
43 Bwa bə faaŋni bə Jisɔs ka fəki gia yi dzaka ki wɔmni bəh binchəsi biduli biə bi chusiki ŋga bi Nyɔ, bəni ka yɛiŋki yaka yi gaka bɔ. 44 Mbaŋ wi bəni bə bumni bəchi nì kɔ a fiɛŋ fimu, kaŋa biɛiŋ bibɔ a fiɛŋ fimu wə. 45 Bɔ nì fəki bɔ taŋni di bibɔ bəh biɛiŋ bibɔ, gaa kpɔ wiwɔ a bɔ bɔ asi ŋgəkə wi mi kɔ. 46 Bɔ ka shiki juŋniki i juŋ yi fəni yi gia wə kaŋ yichi, chiŋni dzi i juŋ juŋ wə bəh kinsaŋli i shɔm yibɔ wə buku kə bəh dzə́kəh, 47 kɔksi Nyɔ. Bəni bəchi kɔŋ bɔ. Bah ka bwiliki bəni kaŋ yichi, kpɛiŋsi i mbaŋ wibɔ wə.