22
Judas bum i taŋni Jisɔs
(Matiɔ 26:1-5,14-16; Mak 14:1-2,10-11)
1 Jɔbi wi Dzini bi Blɛd wə bə ka jiə dəkə dzɔɔŋ yɛiŋ, bə nì bɔɔŋki a, Dzini bi Ntsədaŋ, bi nì kɔmsiki dzəki. 2 Bətii mfə gia bəmbum bəh bəni bə̀ bɔ nì laniki bənchi bə Nyɔ, ka nəŋki dzəh i wɔ̂ɔ Jisɔs fɛiŋ i nyumi wə, kɔm bɔ nì lwaki bəni.
3 Satan ka liə i shɔm yi Judas wə bə nì bɔɔŋki a Iskaliɔt, num mi i mbaŋ wi bwa bə Jisɔs bə̀ jwɔfi ntsɔ bəfa. 4 Wi ka tsə i bətii mfə gia bəmbum bəh kifwu ki bəni bənchi bə̀ bɔ nì tɔkniki bəh juŋ yi fəni yi gia. Ayaka bəh bɔ ka kɛiŋsi asi wi ki nyaniki ka wi taŋni Jisɔs i bɔ. 5 Bɔ wɔkɔ ndzɔŋni ka kɛiŋsi i gɔm wi bəh kpɔ. 6 Wi bum, ka tsə yisi i nəŋki dzəh i nya Jisɔs fɛiŋ i kaŋ yibɔ wə mbaŋ wi bəni du kə fɛiŋ.
Nsisi wi Dzini bi Ntsədaŋ
(Matiɔ 26:17-25; Mak 14:12-21)
7 Chɔkɔ biə Dzini bi Blɛd wə bə kɔ maka bə jiə dzɔɔŋ yɛiŋ, bɔ si kum waiŋ jaka kɔm bə Dzini bi Ntsədaŋ biələ jɔbi wə bi nì dzə kpɛiŋ, 8 Jisɔs ka faaŋ Bita bəh Jɔn ka dzaka a, “Mbɛiŋ tsə̂ kɛ̂iŋsi biɛiŋ biə bukumbɛiŋ ni dzî Dzini biələ yɛiŋ.” 9 Bɔ bikə i wi a, “Wɔ nəŋki a buku tsə̂ kɛ̂iŋsi num faiŋ?”
10 Wi chukuli a, “Mbɛiŋ wɔ̂kɔ, asi mbɛiŋ liəki tsəki i kwili wə, mbɛiŋ ni baŋsi bəh mi, num wi bəkə mwi i kpəŋə mə, mbɛiŋ bîəli wi i juŋ yə wi ni tsə liə yɛiŋ. 11 Jɔbi wə mbɛiŋ biəli, mbɛiŋ dzâka i tii juŋ wiwɔ a, Mi wi Lanini bikəki di bi juŋ yi bəni bə dzəni a ŋgaiŋ bəh bwa bu bə mbaŋ ni dzi Dzini bi Ntsədaŋ yɛiŋ kɔ faiŋ a? 12 Wi ka ni chusi lum wimbum i juŋ yi bɛiŋ wə num bə kɛiŋsi jiə lɔ, mbɛiŋ ka ni tsə̂ num yɛiŋ i kɛ̂iŋsi biɛiŋ bichi.” 13 Bɔ tsə yɛiŋ a liŋ si Jisɔs nì dzakaki i bɔ. Ayaka bɔ ka kɛiŋsi biɛiŋ bi dzini bi Dzini bi Ntsədaŋ biə fɛiŋ.
Jisɔs bəh bwa bu dzi kinchiŋni
(Matiɔ 26:26-30; Mak 14:22-26)
14 Jɔbi nì dzə kpɛiŋ, Jisɔs bəh bwa bu bə ntum dzə shinum ka dziki. 15 Wi dza dzaka i bɔ a, “Mih si kɔŋki lə nalə a mih dzi Dzini bi Ntsədaŋ biələ bukumbɛiŋ ka mih yɛiŋ ŋgəkə wə wi dzəki lə. 16 Mbɛiŋ kîəki lə a mih bi chu dzi kə Bini biələ i tsə buku jɔbi wə bi bi dzə kpɛiŋki, ka Nyɔ bi sakaki ŋkuŋ bi.”
17 Wi dzɔ bwam nya kiyɔŋni i Nyɔ dzaka a, “Mbɛiŋ kɔ̂ mû tsə̂si dâŋsi mbɛiŋ bəchi. 18 Mih fukuki i mbɛiŋ a i yisi i liə i tsə, mih ni chu mu kə mbih mi kpɛiŋ wi laani wələ na ka ŋkuŋ bi Nyɔ bi dzə.”
19 Wi dzɔ blɛd, nya kiyɔŋni i Nyɔ, gbɛyi nya i bɔ, dzaka a, “Fa kɔ gwu yiŋ, mih nyaki i mbɛiŋ, mbɛiŋ fə̂ki ayaka i kwâkaki mih.” 20 Yi num ayaka, asi bɔ dzi kaasi kichiŋni, wi dzɔ bwam wi mbih ka dzaka a, “Bwam wələ kɔ miŋkaiŋ mi Nyɔ mimfiaŋ mə Nyɔ dzi bəh mwa məŋŋ mə mɔ shuku buku kɔm mbɛiŋ. 21 Ayakalə, mbɛiŋ wɔ̂kɔ mi wə wi ni taŋni mih, wi dziki lə fa bəh mih. 22 Mbɛiŋ kîəki a mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi bi nyə asi Nyɔ nì sisi jiə. Ayakalə, ŋgəkə wimbum kɔ wi mi wə wi taŋni wi.” 23 Bɔ yisi i bikəki a bɔ bɔ mi wə wi kɔ i fə̂ yələ gia i bɔ kintəəŋ akɔ ndə a?
Jisɔs lani si bəni bu kaŋaki i dzɔki gwu yibɔ
24 Bɔ dza yisi i ŋgukuli a bɔ bɔ a, akɔ ndə mi wimbum i bɔ kintəəŋ a? 25 Jisɔs dzaka i bɔ a, “Bəŋkuŋ bə fa kuku kaŋaki lə ŋga i bəni bəbɔ bɛiŋ, ayaka bəni bə̀ bɔ sakaki tumi, bə bɔɔŋ bɔ a bimba bi bəni. 26 Ayakalə, yi mɔŋ dəkə i num yaka bəh mbɛiŋ. Wəmaka mi i mbɛiŋ kintəəŋ kaŋaki i dzɔki gwu yi ka waiŋ wi nchiŋ. 27 Mi wimbum kɔ winaiŋ, mi wə wi yəkəli ka dziki a dzini, ma mi wə wi tsəsiki dzɛiŋ a? Ntə asi num mi wə wi yəkəli ka dziki a dzini a? Ayakalə, mih kɔ i mbɛiŋ kintəəŋ ka mi wə wi nɔmki i mbɛiŋ.
28 Akɔ mbɛiŋ bə̀ mbɛiŋ ni numki bəh mih bəh ŋga i jɔbi wuŋ wi ŋgəkə wə wichi. 29 Yi kɔ a liŋ asi Ba wuŋ nya mih bəh ntɔŋ a mih sakaki, mih ni nya lə tə ŋga biwɔ a mbɛiŋ i sakaki. 30 Mih nya lə, ka bukumbɛiŋ ni dziki bə mu i di bi ntɔŋ wuŋ wə, ka mbɛiŋ bi num i biŋgbɔkɔ wə, i sakaki chwɔŋbijuŋ bi Islae biə jwɔfi ntsɔ bəfa.”
Jisɔs fuku a Bita ni məŋni lə ŋgaiŋ
(Matiɔ 26:31-35; Mak 14:27-31; Jɔn 13:35-38)
31 Jisɔs ka dza bɔɔŋ Bita a, “Samɔn, Samɔn wɔ̂kɔli, Satan dzɔ ŋga i kpəkə mbɛiŋ bəchi i bwili mbɛiŋ bədɔkɔ asi mi si kpəkə chi i gəŋ wə. 32 Ayakalə, mih tsa i wɔ, a shɔm ya ma bûku i mih. Jɔbi wə wɔ fiəni bɔɔŋ mfi bia, wɔ nyâ ŋga i bwa bə nah.”
33 Bita dzaka a, “Bah, mih kpɛiŋniki lə i tsə nsəŋ nabə i kpi, bəh wɔ.”
34 Jisɔs chukuli i wi a, “Bita wɔ̂kɔli, mih fukuki i wɔ, ka kwɔkɔ ni numki i tɔŋ daiŋ, wɔ ni məŋni lə mih kiŋkani kitali, a wɔ kiəki kə mih.”
Jisɔs təfi bwa bu bə mbaŋ i kɛiŋsi shɔ́m yibɔ
35 Wi dza bikə i bɔ a, “Mbɛiŋ kwaka jɔbi wə mih nì faaŋ mbɛiŋ kpɔ kɔbi kiba kɔbi bəh dzuyigvu kɔbi, mbɛiŋ nì nyaniki yaka mbɛiŋ nì num dzah finə a?” Ayaka bɔ chukuli a, “Aayi, buku nì ka num dza dəkə fiɛŋ.” 36 Wi ka dzaka i bɔ a, “I liə, mi kabə kaŋa kpɔ nabə kiba wi dzɔ̂. Mi kabə kaŋaki kə nywɔ wi jum, wi tâŋni mbuŋ wi i tâŋ. 37 Mih dzakaki lə kɔm gia yə bə nì nyaka i Kiŋwakti ki Nyɔ wə a,
‘Bə nì fa wi bəh bəni bəchu,’
yi kaŋaki lə i kpɛiŋ kɔŋ kɔm mih i liə. Mbɛiŋ kiəki a gia yə bə nì nyaka kɔm mih yichi si dzə i kpɛiŋ” 38 Bɔ ka chiŋ təkəli dzaka a, “Bah yɛ̂iŋ, buku kaŋaki lə bənywɔ bə jum bəfa.” Wi chukuli a, “Mbɛiŋ bêe yaka.”
Jisɔs tsa i ŋkwuŋ wi kɛiŋ yi Ɔlif wə
(Matiɔ 26:36-46; Mak 14:32-42)
39 Jisɔs ka dza buku i kwili wiwɔ wə bəh bwa bu bə mbaŋ, ka yisi i yakaki tsəki i ŋkwuŋ wi kɛiŋ yi Ɔlif wə, num asi wi si shi fə. 40 Bɔ yaka tsə buku i di biə bɔ nì tsəki, wi dzaka i bɔ a, “Mbɛiŋ tsâki ka kimɔmsi ma dzə i mbɛiŋ, i gaka mbɛiŋ.”
41 Si wi dzaka yakadəiŋ, wi dza nyə i bɔ kpəŋ, ka kini tsə, asi mi kɔ i tum təh a wi tsə buku, ka tum binyu i kuku ka tsa Nyɔ a, 42 “Ba wuŋ, wɔ kabə kɔŋ, wɔ dzɔ̂ bwîli bwam wi ŋgəkə wələ i mih wə. Ayakalə fə̂ asi wɔ kɔŋki a kɔbi si mih kɔŋki.” [ 43 Si wi tsa yakadəiŋ, chinda wi Nyɔ shi dzə i wi wə, nya wi bəh ŋga. 44 Jisɔs nì kɔ shɔm yi nya ŋgəkə nalə. Wi chu tsa na bəh ŋga ka bɔɔŋŋki, kiliəkə bə́ təkə i kuku aka mwa.]*
45 Wi tsa kaasi, fiəni dzə i bwa bu bə mbaŋ wə, yɛiŋ num nshɛiŋ fə bɔ bɔh ka nɔki. 46 Wi bikə i bɔ a, “Mbɛiŋ nɔki lɔ nɔni a? Mbɛiŋ dzâ bɛiŋ mbɛiŋ tsâki ka kimɔmsi ma dzə i mbɛiŋ, i gaka mbɛiŋ.”
Bə kwa Jisɔs
(Matiɔ 26:47-56; Mak 14:43-50; Jɔn 18:3-11)
47 Asi wi nì kɛiŋki wi dzaka, mbaŋ wi bəni dzə buku a num lɔ Judas, wə wi nì kɔ mi i mbaŋ wi bwa bə Jisɔs bə̀ jwɔfi ntsɔ bəfa, a num wi i ninshiŋ. Wi tsə kɔmsi i Jisɔs wə ka maŋni wi. 48 Ayakalə, Jisɔs bikə i Judas a, “Wɔ nəŋki i maŋni mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi i chusi a bə kwa a?” 49 Bwa bu bə mbaŋ bə̀ bɔ nì kɔ i wi kpəŋ yɛiŋ gia yə yi nəŋki i num, bikə a, “Bah, buku gbâyi bəni bələ a?” 50 Mi widɔkɔ i bɔ kintəəŋ ka gba chwiŋ bwili kintuni ki tsɛiŋ yiləkəli yi mfa wi fwu wi bətii mfə gia. 51 Jisɔs kaŋyi a, “Kiə mi ki chu mɔ̂m kə,” ka kɔm kintuni ki mi wiwɔ ki ka fiəni num fɛiŋ.
52 Bəni bə̀ bɔ nì dzə i kwa Jisɔs nì kɔ bətii mfə gia bəmbum, bəh kifwu ki bəni bənchi, bəh bə̀ bɔ nì tɔkniki bəh juŋ yi fəni yi gia, bəh bəni bə̀ bɔ nì sakaki tumi. Wi bikə i bɔ a, “Mbɛiŋ dzəki i kwa mih, ka dzəki num bəh bənywɔ bəh bibɔkɔ ka mbɛiŋ dzəki i kwa num ji a? 53 Mih nì kɔ bəh mbɛiŋ chɔksi chɔksi i juŋ yi fəni yi gia mə, mbɛiŋ kɔbi i kɔm mih kɔm nə a? Ayakalə, i liə kɔ jɔbi wimbɛiŋ wə mbɛiŋ kɔ i fə gia yɛiŋ, a num jɔbi wi ŋga bi jisi.”
Bita məŋni Jisɔs
(Matiɔ 26:57-58,69-75; Mak 14:53-54,66-72; Jɔn 18:12-18,25-27)
54 Bəni bəwɔ ka kwa Jisɔs tsə bəh wi i kwili wi fwu wi bətii mfə gia wə, Bita biəli i jum wə i dzəh yi dəəŋ. 55 Bɔ tsə kpa gbuku i kintəəŋ ki tɔkɔ wə shinum ka jɔkɔki. Bita dzə shinum bəh bɔ. 56 Si gbuku wiwɔ nì bɛli, waiŋkpaŋni widɔkɔ wə wi nì nɔmki i kwili wiwɔ wə dza yɛiŋ Bita si wi shinum. Wi tsɛiŋ wi i dzəkəh wə bindzɔŋ dzaka a, “Mi wələ si kɔlə tə bəh mi wiwɔ.” 57 Bita ka nəiŋ dzaka a, “Kpaŋa wələ, mih kiəki kə mi wələ.” 58 Asi jɔbi tsə twɛsi, mi widɔkɔ chu yɛiŋ wi, ka dzaka a, “Wɔ kɔ mi i mbaŋ wibɔ wə tə.” Ayaka Bita dzaka a, “Nyuku wələ, mih kɔkə mi wibɔ.”
59 Asi mbiəŋə wimu tsə, mi widɔkɔ ka chu bwaŋ alə a, “Ŋkɔŋ ŋkɔŋ mi wələ si kɔlə bəh mi wiwɔ, kɔm wi kɔ mi wi Galili.” 60 Bita chukuli a, “Nyuku wələ, mih kiəki kə gia yə wɔ dzakaki yaka.” Asi wi nì kɛiŋki wi dzaka yaka, kwɔkɔ ka tɔŋ. 61 Bah fiəni gwu, dzə́kəh yibɔ Bita baŋsi, Bita kwaka ja yə Bah si dzaka i wi a, “Ka kwɔkɔ ni tɔŋ daiŋ a ni numki num wɔ nəiŋ lɔ mih i kiŋkani kitali wə.” 62 Bita nyə fɛiŋ buku tsə i biŋ, ka də nalə.
Bə suŋu Jisɔs ka chu twɛiŋ
(Matiɔ 26:67-68; Mak 14:65)
63 Bəni bə̀ bɔ nì chəniki Jisɔs ka yisi i fəki nshəŋ i wi, twɛiŋ wi. 64 Bɔ baŋ shi bi bəh mbuŋ, twɛiŋ wi dzaka i wi a, “Fûku la ntum wi Nyɔ wa wə i liə. Kâŋsi i buku mi wə wi twɛiŋ wɔ.” 65 Bɔ lɔyi wi bəh ja yiduli.
Bə saka Jisɔs
(Matiɔ 26:59-66; Mak 14:55-64; Jɔn 18:19-24)
66 Si chɔkɔ ni wɔɔ, bəni bə̀ bɔ sakaki tumi bəh bətii mfə gia bəmbum bəh bəni bə̀ bɔ laniki bənchi bə Nyɔ, bɔ juŋni gwu yibɔ bɔ bəchi, ka dzɔ Jisɔs dzə bəh wi i di biə bə si saka bənsaka. 67 Si bɔ tsə bəh wi yaka, bɔ dzaka i wi a, “A kabə num wɔ Kimbwili wə Nyɔ nì kaka wɔ fûku i buku.” Wi chukuli i bɔ a, “Mih ka fuku i mbɛiŋ, mbɛiŋ ma ni bum mih. 68 Ayaka mih ka bikə gia i mbɛiŋ, mbɛiŋ ma ni chukuli. 69 Ayakalə, i yisi i liə, mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi ni num i kimbu ki tsɛiŋ yiləkəli yi Nyɔ wə wi kaŋaki ŋga.” 70 Bɔ bəchi ka dzaka a “Akɔ a wɔ Waiŋ Nyɔ a?” Wi chukuli i bɔ a, “Yi kɔ asi mbɛiŋ dzaka” 71 Ayaka bɔ ka dzaka a, “Bə chu nəiŋki mi a wi dzə dzaka a nə a? Bə wɔkɔ lɔ ndzaka wə wi buku i dzaka ka wə.”
* 22:44 Biŋwakti bikpu bidɔkɔ i já yə bə nì yisi nyaka Kiŋwakti ki Nyɔ yɛiŋ kaŋaki kə bimbu biələ 43-44.