9
Jisɔs faaŋ bwa bu bə mbaŋ bə̀ jwɔfi ntsɔ bəfa
(Matiɔ 10:1-15; Mak 6:7-13)
1 Jisɔs ka dza bɔɔŋ bwa bu bə mbaŋ jwɔfi ntsɔ bəfa, bɔ juŋni dzə. Wi nya bɔ bəh ŋga bəh dzəh i bwîliki bəchinda bə ŋkpɛli i bəni wə bəh i chûkuki jwɛ́iŋ, 2 ka faaŋ bɔ a bɔ tsə̂ fûkuki i bəni kɔm ŋkuŋ bi Nyɔ, bəh i chûku bəni bə jwɛ́iŋ. 3 Wi chu dzaka i bɔ a, “Si mbɛiŋ tsəki, kiə mi ki dzɔ̂ kə fiɛŋ. Kiə mi ki dzɔ̂ kə mbəŋ, nabə kiba, nabə fiɛŋ fidzini, nabə kpɔ. Kiə mi ki dzɔ̂ kə bəmbuŋ bəfa. 4 Mbɛiŋ ka ni tsə liə i kwili wə, juŋ yə bə jiə mbɛiŋ yɛiŋ, mbɛiŋ ka nɔ̂ki a yɛiŋ, i tsə̂ bûku i jɔbi wə mbɛiŋ bi dza nyə i kwili wiwɔ wə. 5 Kwili wiwɔ ka nəiŋ i dzɔ mbɛiŋ, mbɛiŋ bûku fɛiŋ, jɔbi wə mbɛiŋ nəŋki i buku fɛiŋ mbɛiŋ chûmyi kwɔŋɔ i gvu yimbɛiŋ wə, i num ka kinchəsi i gia yə bɔ mɔm.”
6 Bɔ ka nyə ka tsəki, ka nyaniki i di di wə, fuku ntum wi ndzɔŋni wə kɔm ŋkuŋ bi Nyɔ, bɔ chuku bəni bə jwɛiŋ bəchi.
Ntum wə kɔm Jisɔs fumsi Hɛlɔd
(Matiɔ 14:1-12; Mak 6:14-29)
7 Ŋkuŋ Hɛlɔd wə wi nì sakaki kimbu ki tumi ki Galili, wɔkɔ gia yichi yə yi nì num, yi fumsi wi kɔm bəni bədɔkɔ nì dzakaki a Jisɔs wələ kɔ Jɔn Njulibɔkɔ si wi fiəni dza i kpi wə. 8 Bədɔkɔ dzaka a, akɔ Ɛlaja si wi fiəni dzə. Bədɔkɔ dzaka fibɔ a, akɔ mi wi ntum wi Nyɔ wi kikpu widɔkɔ wi fiəni dza i kpi wə. 9 Hɛlɔd ka kaiŋyiki a, “Jɔn kɔ num mih nì gba bwili fwu wi. Wələ mi chu kɔ ndə mih wɔkɔki kələ kintəŋsi ki gia kɔm wi a?” Wi ka nəŋki a ŋgaiŋ bɔŋ yɛiŋ Jisɔs wiwɔ.
Jisɔs saŋsi bəni bənchuku bəte
(Matiɔ 14:13-21; Mak 6:30-44; Jɔn 6:1-14)
10 Bwa bə ntum bə Jisɔs ni fiəni dzə, fuku gia yichi yə bɔ fə i wi. Wi ka dzɔ bɔ a bəh bɔ baka gwu, ka dzɔ dzəh yi kwili wi Besayda. 11 Ayakalə, mbaŋ wi bəni kiə yaka ka biəli wi, wi dzɔ bɔ yisi i fukuki kɔm ŋkuŋ bi Nyɔ chu chuku bəni bə̀ bɔ gwɛiŋki.
12 Si jɔbi nì shiki tsəki i liə, bwa bə Jisɔs bə mbaŋ bə̀ jwɔfi ntsɔ bəfa, ka kɔmsi dzə i wi kpəŋ ka dzaka i wi a, “Dzâka i bəni bələ a bɔ tsə̂ i kikwili ki kɔmsini wə, i nə̂ŋ biɛiŋ bibɔ bidzini bəh di bibɔ bi nɔni, kɔm fa kɔ chwa.”
13 Ayakalə, Jisɔs chukuli n'yi a, “Mbɛiŋ mwi nyâ bɔ bəh fiɛŋ ma bɔ dzî.” Bɔ dzaka i wi a, “Fiɛŋ fiə buku kaŋaki kɔ a chɔkɔ yi blɛd yite bəh bwɔ́kɔ yifa shəŋ, yaka kɔ a wɔ nəŋki a buku tsə̂ tâŋ biɛiŋ bidzini taŋni i dzə̂ nyâ i bəni bələ bəchi a?” 14 Bɔ nì dzakaki yaka kɔm bəni nì duki lə fɛiŋ bənyuku shəŋ nì kɔ ka bənchuku bəte. Jisɔs ka dzaka i bwa bu bə mbaŋ a, “Mbɛiŋ dzâka a bəni nûmyi i kuku i di di wə, mbaŋshi mbaŋshi.” 15 Bɔ ka dzaka bɔ bəchi numyi kuku. 16 Jisɔs dzɔ chɔkɔ yi blɛd yite bəh bwɔ́kɔ yifa yə, tsɛiŋ yaka bɛiŋ, nya kiyɔŋni i Nyɔ, ka gbɛyi nya i bwa bu bə mbaŋ a bɔ gâa i bəni bəwɔ. 17 Bɔ gaa, bəni bəchi dzi fwuli, bwa bə Jisɔs bə mbaŋ juŋni biŋka biə bi bɛsi, bi jikə káh jwɔfi ntsɔ yifa.
Bita fuku baiŋsi a Jisɔs kɔ Kimbwili wə Nyɔ nì kaka
(Matiɔ 16:13-20; Mak 8:27-30)
18 A dzə num chɔkɔ bidɔkɔ, Jisɔs ka tsaki wi mbɔŋ, bwa bu bə mbaŋ num kɔmsi i wi wə. Wi dza bikə i bɔ a, “Bəni dzakaki a mih kɔ ndə?” 19 Bɔ chukuli a, “Bəni bədɔkɔ dzakaki a wɔ kɔ Jɔn Njulibɔkɔ, bədɔkɔ a Ɛlaja, ayaka bədɔkɔ dzaka a wɔ kɔ mi wi ntum wi Nyɔ wi kikpu widɔkɔ wi fiəni dza i kpi wə.” 20 Jisɔs ka bikə i bɔ a, “Mbɛiŋ dzakaki yimbɛiŋ a mih kɔ ndə?” Bita chukuli a, “Wɔ kɔ Kimbwili wə Nyɔ nì kaka.” 21 Jisɔs ka lansi kiŋ i bɔ a kiə bɔ bi mɔ̂m kə i fûku yi i mi.
Jisɔs dzaka kɔm bəŋgəkə bu bə kpi
(Matiɔ 16:21-23; Mak 8:31-33)
22 Wi ka dzaka i bɔ a, “Mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi kaŋaki i bi yɛiŋ bəŋgəkə bəduli, ma bəni bə̀ bɔ sakaki tumi, bəh bətii mfə gia bəmbum bəh bəni bə̀ bɔ laniki bənchi bə Nyɔ bɔ bi məŋni wi. Bɔ wɔɔ wi, i kaŋ yitali wə, Nyɔ bi fiəni dzasi wi i kpi wə.”
Kintasi ki Jisɔs i mi wə wi biəli Jisɔs
(Matiɔ 16:24-28; Mak 8:34-38)
23 Jisɔs ka dzaka num i bəni bəchi a, “Mi wə wi nəŋki i num mi wuŋ, wi kaŋaki i nəiŋ gwu yi, i giŋ kintasi ki chɔkɔ bichi i biəliki mih. 24 Mbɛiŋ kîəki a mi wə wi tɔkniki bə nɔni ki a wi ma laksi, wi bi laksi ki num laksini. Ayakalə, mi wə wi laksi nɔni ki kɔm mih, wi bi kwatiki lə ki. 25 Bə ka juŋni na mbi wələ wichi ka nya i mi, a wi dzi, wi num i laksi nɔni ki, wi kɔbi i bi kwati ki, ma mbee wiwɔ bi numki nə a? 26 Mbɛiŋ kîə a mi wə wi gəmniki i biəli mih bəh gia yiŋ, wi kîə a mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi bi bɔŋ gəmni lə tə bəh wəmaka, i jɔbi wə wi bi fiəni dzəki i baiŋni bi wə, biə bi kɔ bi Ba wi, bə bəchinda bu bə baiŋni. 27 Mih fukuki ŋkɔŋ i mbɛiŋ a, bəni bədɔkɔ kɔlə fa bɔ kɔbi i bi musi kpi maka bɔ yɛiŋ si Nyɔ sakaki ntɔŋ bi.”
Shi bi Jisɔs kwuni
(Matiɔ 17:1-8; Mak 9:2-8)
28 A bi dzə num aka kaŋa nyaŋ si Jisɔs nì dzaka gia yələ, wi dzɔ Bita bəh Jɔn bəh Jɛm bəh bɔ yaka tsə i ŋkwuŋ widɔkɔ wə i tsə tsa. 29 Si wi nì tsaki, shi bi dza kwuni, bəmbuŋ bu tə kwuni ka fukuki alə buuu mwayi alə mwaŋmwaŋmwaŋ. 30 Yi dzə num a bəni bədɔkɔ bəfa nì kɔ fɛiŋ, a num Muses bəh Ɛlaja, bɔ nì təkəli tumbuku alə ka dzakaki bɔ bəh Jisɔs. 31 Baiŋni bi Nyɔ baiŋ i bɔ wə. Ayaka bəh bɔ bə́ dzaka kɔm kpi yə Jisɔs ni kaŋaki i tsə kpi i Jɛlusalɛm, ayaka yi dzə kpɛiŋ si Nyɔ ni jiə. 32 Si bɔ ni dzakaki yaka, Bita bəh Jɔn bəh Jɛm gɔkɔ kinu. Si bɔ dza yaka, ka yɛiŋ si baiŋni bi Nyɔ baiŋki i Jisɔs wə, bɔ yɛiŋ bəni bəfa bələ num bəh wi. 33 Si bəni bəfa bələ ni fiəniki nyəki, Bita dza təkəli dzaka i Jisɔs a, “Tikwili, yi si ndzɔŋki lə a bukumbɛiŋ numki fa. Bêe ma buku maa bintaŋ bitali, kidɔkɔ numki ŋka, kidɔkɔ num ki Muses, kidɔkɔ num ki Ɛlaja.” Wi nì dzakaki yakadəiŋ wi kiə kə na gia yə wi dzakaki.
34 Asi wi ni kɛiŋki wi dzaka yaka, bimba nyə dzə i bɔ bɛiŋ baŋ bɔ. Ndzaŋ kwa bɔ, si bɔ nì kɔ i yɛiŋ kintəəŋ. 35 Ja buku i kintəəŋ kiwɔ wə dzaka a, “Wələ kɔ Waiŋ wuŋ wə mih kɔ mih babwili. Mbɛiŋ wɔ̂kɔki num i wi.” 36 Si ja yiwɔ dzaka kaasi yaka, bɔ dza yɛiŋ Jisɔs num fɛiŋ a wi mbɔŋ. Ayaka bɔ kpi chumi bəh yi, i jɔbi wiwɔ bɔ nəki fuku kə i mi widɔkɔ gia yə bɔ yɛiŋ i ŋkwuŋ wiwɔ wə.
Jisɔs bwili chinda wi ŋkpɛli i waiŋ nyukuni wə
(Matiɔ 17:14-21; Mak 9:14-29)
37 Chɔkɔ buku wɔɔ, bɔ bəh Jisɔs nyə i ŋkwuŋ wiwɔ wə ka shiki dzəki, si bɔ ni shiki dzəki baŋsi bə mbaŋ wi bəni wimbum. 38 A bɔ tsɛiŋ yɛiŋ, bɔ yɛiŋ mi widɔkɔ i mbaŋ wiwɔ kintəəŋ wi dza ka yisi i wiliki a, “Mi wi lanini, mih tsaki wɔ a wɔ tsɛ̂iŋ i waiŋ wuŋ wələ, akɔ a wi shəŋ. 39 Wɔ̂kɔli, kiŋ'waka kidɔkɔ dzaki ki chufi wi, ki lɔɔ wi i kuku, wi ka jwɔki, jumi, bifuu buku i dzaka ki wə. Ki baaŋ tsə a bəh wi bum kə a wi waka. 40 Mih si tsa bwa ba bə mbaŋ bə̀ a bɔ bwîli kiŋ'waka kiwɔ bɔ mɔmsi mɔŋ.”
41 Jisɔs wɔkɔ yaka, dzaka a, “Ɔ ɔɔ! Ŋgɔkɔ wi kilɔlɔ wələ wi ka jiə dəkə shɔm i Nyɔ wə. Mih kɔ ni num bukumbɛiŋ i tsə buku dəiŋ, mih ni kaŋa shɔm bəh mbɛiŋ i tsə buku dəiŋ na?” Wi ka dzaka i tii waiŋ wiwɔ a, “Dzə̂ bəh waiŋ wa fa.” 42 Asi wi dzɔ wi ka dzəki, chinda wi ŋkpɛli wə chu chufi waiŋ wiwɔ tɔkɔ kuku, wi ka jwɔki. Jisɔs kaŋyi kiŋ'waka kichu kiwɔ ki buku i waiŋ wiwɔ wə, wi ka bɔnih. Jisɔs ka nya wi i ba wi. 43 Bəni bəchi yɛiŋ ŋga biə bi kɔ bi Nyɔ, dzaka wɔm bɔ.
Jisɔs chu dzaka kɔm bəŋgəkə bu bəh kpi.
(Matiɔ 17:22-23; Mak 9:30-32)
Si bɔ nì kɛiŋki num bəh ŋkaŋyi i gia yichi yə Jisɔs nì fəki, wi dza dzaka i bwa bu bə mbaŋ wə a, 44 “Mbɛiŋ lûmsi ndzɔŋ bintuni bimbɛiŋ i gia yə mih nəŋki i dzaka. Mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi bə ni nya lə wi i kaŋ yi bəni wə.” 45 Si wi dzaka yakadəiŋ, bɔ nəki wɔkɔ kiə kə gia yə wi dzakaki, kɔm gia yiwɔ nì kɔ yi nyumi a bɔ ma kiə, ayakalə bɔ ka lwaki i bikə i wi kɔm ndzaka wiwɔ.
Mi wimbum kɔ ndə?
(Matiɔ 18:1-5; Mak 9:33-37)
46 Bɔ ka yisi ŋgukuli a bɔ bɔ a mi wimbum wə wi tsəki bɔ bəchi i bɔ kintəəŋ kɔ ndə a. 47 Jisɔs kîə gia yə bɔ kwakaki i shɔm yibɔ wə, ka dzɔ waiŋ wi nchiŋ tɔm kɔmsi i wi wə, 48 dzaka i bɔ a, “Mi wə wi ka dzɔ waiŋ winchiŋ wələ i yɛli wuŋ wə, wi dzɔ num mih. Mi wə wi dzɔ mih, wi dzɔ num mi wə wi faaŋ mih. Yi kɔ a, mi wə wi jiə gwu yi i kuku i mbɛiŋ kintəəŋ akɔ wi wə wi kɔ mi wimbum wi tsə mbɛiŋ bəchi.”
Mi wə wi ka nəiŋ dəkə wɔ, wi tɔbiki lə wɔ
(Mak 9:38-40)
49 Jɔn chukuli i Jisɔs a, “Tikwili, buku si yɛiŋ mi widɔkɔ wi bwili bəchinda bə ŋkpɛli i bəni wə i yɛli wa wə, buku ka kaŋyi wi, kɔm wi kɔkə mi widɔkɔ i mbaŋ wibukumbɛiŋ wə ” 50 Jisɔs chukuli mfih a, “Kiə mbɛiŋ ki chî kə wəmaka mi, kɔm mi wə wi ka nəiŋ dəkə mbɛiŋ, wi tɔbiki lə mbɛiŋ.”
Jisɔs fasi i tsə i Jɛlusalɛm,
ayaka bəni bə Samalia nəiŋ i dzɔ wi
51 Si jɔbi nì kpɛiŋniki dzəki ka Nyɔ dzɔ Jisɔs i bɛiŋ, Jisɔs fasi i tsə i Jɛlusalɛm, wi ka nyə bə́ tsə. 52 Wi bə́ nəŋ i nyə ka faaŋ bəni bədɔkɔ i ninshiŋ. Bɔ tsə liə i kwili widɔkɔ wə i Samalia, i kɛiŋsi di fɛiŋ i wi. 53 Bəni bə̀ fɛiŋ nəiŋ i dzɔ wi kɔm bɔ nì kiəki lə a wi tsəki səki num i Jɛlusalɛm. 54 Jɛm bəh Jɔn num bwa bə Jisɔs bə mbaŋ wə fɛiŋ ka wɔkɔ gia yiwɔ, bikə i wi a, “Bah, buku bɔɔŋ gbuku i bɛiŋ ma wi shi dzə kaasi bəni bələ a?”* 55 Jisɔs chu fiəni gwu kaŋyi lɔ bɔ,† 56 wi bəh bwa bu bə mbaŋ ka nyə ka tsəki səki dzəh i kwili widɔkɔ wə chi.
Kiə mi i mbaŋ wi Jisɔs wə ki tsɛiŋ kə i jum wə
(Matiɔ 8:19-22)
57 Asi bɔ nì nyaniki dzəki i dzəh, mi widɔkɔ dzə dzaka i Jisɔs a, “Mih ni biəliki lə wɔ, i na faiŋ wə wɔ tsəki.” 58 Jisɔs chukuli i wi a, “Migumasha kaŋaki lə dzə́ŋə yibɔ, minyəni mə mɔ fuliki bɛiŋ kaŋa júŋ yibɔ, ayakalə mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi kaŋaki kə na di i jiə fwu wi yɛiŋ.”
59 Jisɔs ka chu dzaka i mi widɔkɔ a, “Bîəli mih.” Ayaka mi wiwɔ chukuli a, “Bah, bêe ma mih tsə yisi ləə ba wuŋ, ka mih biəliki wɔ.” 60 Ayakalə, Jisɔs chukuli i wi a, “Bêe ma bəni bə̀ bɔ kpiyi, ləəki bəni bəbɔ bə kpiyini, tsə̂ mfia wɔ fûkuki kɔm ŋkuŋ bi Nyɔ.”
61 Mi widɔkɔ chu dzaka a, “Bah, mih ni biəliki lə wɔ, ayaka yisi bêe ma mih tsə bɔni i chwɔŋ kəŋŋ ki juŋ ka mih dzə biəliki wɔ.” 62 Jisɔs chukuli i mi wiwɔ a, “Mi wə wi kwa dzəkə i kaŋ ŋguŋ shi kuku fiəni tsɛiŋ i jum wə, wəmaka ka kpɛiŋ dəkə i num i kintəəŋ ki ŋkuŋ bi Nyɔ wə.”
* 9:54 Biŋwakti bikpu bidɔkɔ ni kpɛiŋsi fa wələ, “Aka Ɛlaja ni bɔɔŋki a?” † 9:55 Biŋwakti bikpu bidɔkɔ ni kpɛiŋ fa wələ, “Mbɛiŋ kiəki kə shɔ́m yə yi kaŋaki mbɛiŋ. Mbɛiŋ kiə a mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi ka dzə dəkə i wɔɔyi bəni. Wi dzə i bɔiŋsi lɔ bɔ.”