Ntum wi ndzɔŋni wə wi kɔ kɔm Jisɔs si
Jɔn
nì nyaka
Gia yə yi kɔ i Kiŋwakti ki Jɔn kələ mə
Ntum wi ndzɔŋni wələ Jɔn nì nyaka kɔ i chusi a Jisɔs kɔ Ja yi Nyɔ yə yi nì kɔ i kin'yisi wə, yi kaŋa kə kiŋgɔksi, a num yi yə yi nì fiəni chu mi wiwɔm. Kiŋwakti kələ mwi dzakaki a ntum wi ndzɔŋni wələ kɔ num bə nì nyaka ka bəni bə̀ bɔ faki ki bi bûm a Jisɔs kɔ Kimbwili wə Nyɔ nì kaka, a num wi waiŋ Nyɔ, a bɔ ka jîə shɔ́m i wi wə, ma bɔ ni kwati nɔni kə ki bi tsə ka kə (20:31).
Gia yə Jɔn nyaka i kiŋwakti kələ mə fiəni nyaka chukuli kɔ kɔm kinya kə ki kɔ nɔni kə ki bi tsə kaa kə, yi num kɔm Klistus. Kinya kələ kɔ mbum bi Nyɔ biə bi yisi i liə, bi num i bəni bə̀ bɔ kɔ bɔ bum a Jisɔs kɔ dzəh yi Nyɔ, wi num ŋkɔŋ, wi num nɔni. Dzəh yidɔkɔ yə Jɔn nì nyaka kiŋwakti kələ yɛiŋ lansi kɔ chi chi kɔ i chusiki si Jisɔs nì dzɔki gia yə bəni kiəki i nɔni kələ mə i lani si gia yi kiŋ'waka kɔ.
Kifwu ki gia kə ki kɔ i Kiŋwakti kələ mə
1:1-18 Kin'yisi kɔm Ja yə yi nì fiəni chu mi wiwɔm
1:19-51 Kɔm Jɔn Julibɔkɔ bəh bwa bə mbaŋ bə Jisɔs bə ninshiŋ
2:1–12:50 Kɔm si Jisɔs nì nyaniki fəki nɔm wi
13:1–19:42 Kɔm kaŋ yi Jisɔs yi kiŋgɔksi i Jɛlusalɛm bəh i kɔmsiki fɛiŋ
20:1-31 Kɔm si Bah Jisɔs nì dza i kpi mə, chusi gwu i bəni bu
21:1-25 Kiŋgɔksi: Jisɔs chusi gwu i bwa bu bə mbaŋ i Galili
1
Ja fiəni chu mi wiwɔm
1 I kin'yisi wə a nì kɔ num Ja si num lɔ. Ja yiwɔ nì kɔ bəh Nyɔ, Ja yiwɔ num Nyɔ. 2 Wi nì kɔ wi si num lɔ i kin'yisi wə bəh Nyɔ. 3 Nyɔ nì maa biɛiŋ bichi tsə i kaŋ yi wə. Fiɛŋ fidɔkɔ kɔkə na fimu fiə Nyɔ nì maa wi kɔbi. 4 I wi mə kɔ nɔni, ayaka nɔni kələ num baiŋni i bəni wə. 5 Baiŋni biwɔ baiŋki i jisi wə, ayaka jisi biwɔ kɔbi i nyumsi bi.*
6 Mi widɔkɔ nì kɔlə wə Nyɔ nì faaŋ, yɛli wi num Jɔn. 7 Wi nì dzə i dzaka kɔm baiŋni, bəh i beeŋ nsaka wi baiŋni biwɔ, ka wi fə bəni bəchi bi jîə shɔ́m i baiŋni biwɔ wə. 8 Jɔn mwi nì kɔkə baiŋni biwɔ. Wi nì dzə a beeŋ nsaka i baiŋni biwɔ. 9 Baiŋni bi ŋkɔŋ biwɔ biə bi chusiki baiŋni i bəni bəchi nì dzəki lə i mbi wələ mə.
10 Wi nì kɔlə i mbi wələ mə, mbi wələ num Nyɔ nì maa tsə i kaŋ yi wə, ayakalə bəni bə̀ bɔ kɔ bə mbi wələ nəki kiə kə wi. 11 Wi nì dzə i mbu, ayaka bɔ nəki dzɔ kə wi. 12 Ayakalə, bəni bəchi bə̀ bɔ nì dzɔ wi, jiə shɔm i yɛli wi wə, wi nya ŋga i bɔ a bɔ nûmki bwa bə Nyɔ. 13 Ayaka bwa bə Nyɔ bələ kɔkə bə̀ bə bwɔ biəli mwa mi chwɔŋkijuŋ, nabə i kiŋkɔŋ ki mi wə, nabə mbwɔ wi mi wiwɔm. Bə bwɔ bɔ biəli a num mbwɔ wə akɔ wi Nyɔ.
14 Ja yiwɔ nì fiəni chu mi wiwɔm ka nɔki i buku kintəəŋ, num wi jikə bəh kiŋkɔŋ ki Nyɔ bəh ŋkɔŋ. Ayaka buku yɛiŋ kiŋkɔkni ki. Kiŋkɔkni kiwɔ num ki Waiŋ wi shəŋ wə wi nyə i Ba wi wə.
15 Jɔn nì num mbeeŋ nsaka kɔm wi, ka wiliki dzaka a, “Wələ kɔ mi wə mih ni dzakaki kɔm wi, dzaka a, ‘Mi wə wi dzəki i mih jum kɔkniki lə tsə mih, kɔm wi nì kɔlə na ka mih numki.’ ” 16 Si wi kɔ wi jikə bəh kiŋkɔŋ ki Nyɔ, wi ka nyaki bukumbɛiŋ bəchi bəh kiŋkɔŋ i kiŋkɔŋ bɛiŋ. 17 Bukumbɛiŋ kiə a Nyɔ nì nya bənchi tsə i kaŋ yi Muses wə. Ayakalə, mbum bi Nyɔ bəh ŋkɔŋ dzə ka tsəki i kaŋ yi Jisɔs Klistus wə. 18 Mi widɔkɔ kɔkə wə wi num yɛiŋ Nyɔ. Akɔ a Waiŋ wi wimu wə shəŋ wə wi num kɔmsi i Ba wi kpəŋ wə wi fə bukumbɛiŋ kiə wi.
Mi wə Jɔn Njulibɔkɔ nì kɔ wi
(Matiɔ 3:1-12; Mak 1:1-8; Luk 3:1-18)
19 Yələ kɔ gia yə Jɔn nì dzaka i jɔbi wə kifwu ki Bəju i Jɛlusalɛm nì faaŋ bətii mfə gia bəh bəni bə Lɛwi a bɔ tsə̂ bîkə i Jɔn a, akɔ wi ndə a. 20 Jɔn nì ka nəiŋma dəkə i chukuli kimbikə kibɔ. Wi nì dzaka bəh dzaka ki a, “Mih kɔkə Kimbwili wə Nyɔ nì kaka.” 21 Bɔ bikə i wi a, “Wɔ kɔ la ndə? Akɔ wɔ Ɛlaja ma?” Wi chukuli i bɔ a, “Mih kɔkə Ɛlaja.” Bɔ ka chu bikə i wi a, “Akɔ wɔ wə Mi wi Ntum wi Nyɔ wə ma?” † Wi nəiŋma. 22 Bɔ ka chu bikə i wi a, “Wɔ kɔ la ndə? Wɔ dzaka la a nə kɔm bə gwu ya? Fûku ka buku kwati gia yə buku kɔ fiəni tsə chukuli i bəni bə̀ bɔ si faaŋ buku.” 23 Jɔn ka chukuli i bɔ si Isaya mi wi ntum wi Nyɔ nì dzakaki a,
“Akɔ mih ja yə yi wiliki i chwa a,
‘Bə lûmsi dzəh yi Bah a yi nûm chəŋ.’ ”
24 Bəni bələ kɔ num a nì faaŋ Bəfalasi bɔ. 25 Bɔ ka bikə i Jɔn a, “Wɔ kabə num kə Kimbwili wə Nyɔ nì kaka, wɔ num kə Ɛlaja, nabə Mi wi Ntum wi Nyɔ wə, wɔ ka bə juliki bəni i bɔkɔ kɔm nə la?” 26 Jɔn ka chukuli i bɔ a, “Mih kɔ mfiŋ a juliki bəni i bɔkɔ mə, ayakalə mi widɔkɔ kɔlə i mbɛiŋ kintəəŋ wə mbɛiŋ kiəki kə wi. 27 Wi kɔ wə wi dzəki i mih jum, na mih kpɛiŋni kə i shwali dzu yi yigvu.” 28 Gia yələ yichi nì dzɔ di a num i Bɛtani i kiwuŋ ki Bɔkɔ yi Jɔdan wə i di biə Jɔn nì juliki bəni i bɔkɔ.
Jɔn chusi Waiŋ Jaka ki Nyɔ i bəni
29 Si chɔkɔ ni buku wɔɔ, Jɔn yɛiŋ si Jisɔs dzəki, wi ka dzaka a, “Mbɛiŋ tsɛ̂iŋ, wələ kɔ Waiŋ Jaka wi Nyɔ wə wi dzɔki bwiliki chu bi mbi wələ! 30 Wələ kɔ wi wə mih nì dzakaki kɔm wi a, ‘Mi widɔkɔ dzəki i mih jum kɔkni tsə mih, kɔm wi nì kɔlə na ka mih numki.’ 31 Mih mwi nì kiəki kə wi. Ayakalə, mih ni dzə ka juliki bəni i bɔkɔ ka bəni bə Islae kîə wi.” 32 Jɔn nì kɔ wi dzaka a ŋgaiŋ kɔ mbeeŋ nsaka wiwɔ, ka dzaka a, “Mih nì yɛiŋ Kiŋ'waka ki shi dzə bɛiŋ ka kimbumi, dzə num i wi wə. 33 Mih mwi nì kiəki kə wi. Ayakalə, mi wə wi nì faaŋ mih a mih dzə̂ jûliki bəni i bɔkɔ a nì kɔ wi dzaka i mih a, ‘Mi wə wɔ ni yɛiŋ Kiŋ'waka shi dzə i bɛiŋ ka num i wi wə, akɔ wi wə wi ni juliki bəni num i Kiŋ'waka ki Baiŋni wə.’ 34 Yələ kɔ gia yə mih nì yɛiŋ, ka numki mbeeŋ nsaka wiwɔ a mi wələ kɔ Waiŋ Nyɔ.”
Bəni bə̀ bɔ nì yisi num bwa bə Jisɔs bə mbaŋ
35 Chɔkɔ buku wɔɔ, Jɔn ka chu numki i fɛiŋ i di biə wi nì kɔ bəh bwa bu bə mbaŋ bəfa. 36 Wi dza yɛiŋ si Jisɔs nyaniki tsəki, ka dzaka a, “Mbɛiŋ tsɛ̂iŋ, wələ kɔ Waiŋ Jaka wi Nyɔ.”
37 Bwa bu bə mbaŋ bə bəfa bə̀ wɔkɔ si wi dzaka yakadəiŋ, dza ka biəliki Jisɔs. 38 Jisɔs fiəni gwu yɛiŋ si bɔ biəliki, ka bikə i bɔ a, “Mbɛiŋ nəŋki nə?” Bɔ chukuli i wi a, “Labay, wɔ nɔki faiŋ?” (Yɛli wələ a Labay kɔ a, “Mi wi Lanini wi Mbum.”). 39 Jisɔs chukuli i bɔ a, “Mbɛiŋ dzə̂ yɛ̂iŋ.” Bɔ tsə ka yɛiŋ di biə wi nì nɔki. Bəh bɔ shi fɛiŋ fuu dzə jum. Jɔbi wə bɔ nì biəliki wi a nì kɔ ka mbiəŋə mina i fijɔbi. 40 Mi wimu widɔkɔ i bəni bəfa bə̀ kintəəŋ bɔ nì wɔkɔ si Jɔn dzaka ka biəli Jisɔs, a nì kɔ num Andulu wə waiŋnih Samɔn Bita. 41 Andulu wiwɔ nyə akisəkə tsə nəŋ waiŋnih wi Samɔn, fuku i wi a, “Buku si yɛiŋ Kimbwili wə Nyɔ nì kaka” (a num a Klistus). 42 Ayakadəiŋ, wi ka dzɔ dzə bəh Samɔn i Jisɔs. Jisɔs tsɛiŋ wi ləəə, ka dzaka a, “Wɔ kɔ Samɔn waiŋ Jɔn. Bə ni bɔɔŋki wɔ a Sɛfas.” (Yɛli wələ a Sɛfas kɔ a Bita).‡
Jisɔs bɔɔŋ Filib bəh Natanial
43 Chɔkɔ buku wɔɔ, Jisɔs yɛiŋ a ŋgaiŋ si kɔlə i tsə i kimbu ki Galili wə. Wi tsə ka yɛiŋ Filib, dzaka i wi a, “Wɔ bîəli mih.” 44 Filib wələ nì kɔ mi i kwili wi Besayda wə. Kwili wələ nì kɔ wi Andulu bəh Bita. 45 Filib tsə nəŋ Natanial dzaka i wi a, “Buku yɛiŋ lɔ mi wə Muses nì nyaka i Kiŋwakti ki Bənchi wə kɔm wi, bəh wə bəni bə ntum bə Nyɔ nì nyaka tə kɔm wi. Mi wələ kɔ num Jisɔs wi Nasali waiŋ Yɔsɛf.” 46 Natanial chukuli i wi a, “Gia yindzɔŋni yidɔkɔ kɔlə i buku dzə i Nasali a?” Filib dzaka i wi a, “Dzə̂ yɛ̂iŋ.” 47 Jisɔs dza yɛiŋ si Natanial dzəki i wi wə, wi ka dzaka i wi kɔm wi, “Mbɛiŋ tsɛ̂iŋ, mi wələ kɔ na mi wi Islae wi ŋkɔŋ. Nɔni kintəkə kidɔkɔ kɔkə i wi wə.” 48 Natanial bikə i Jisɔs a, “Wɔ nyani dəiŋ ka wɔ kiə mih?” Jisɔs chukuli i wi a, “Na ka Filib tsɛiŋki i dzə bɔɔŋ wɔ, asi kɔ num mih si yɛiŋ lɔ wɔ i chwɔŋ ki kpɛiŋ wi fig wə.”§ 49 Natanial chukuli i wi a, “Labay, wɔ kɔ Waiŋ Nyɔ! Wɔ num Ŋkuŋ wi Islae!” 50 Jisɔs dzaka i wi a, “Wɔ bum mih i liə kɔm mih dzaka i wɔ a mih si yɛiŋ wɔ i chwɔŋ ki kpɛiŋ wə a? Wɔ bi yɛiŋki lə gia yimbum yi tsə yələ.” 51 Jisɔs chu dzaka i wi a, “Mih fukuki ŋkɔŋ i mbɛiŋ a, mbɛiŋ bi yɛiŋ lə si bɔɔli wɛli gwu, bəchinda bə Nyɔ yaka chu shi, i mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi wə.”
* 1:5 Na yaka, jisi biwɔ kɔbi i kiə wi. † 1:21 Bəju bəduli nì wɔkɔli mi wi ntum wi Nyɔ wə Ɛlaja a wi fiəni dzə kɛiŋsi dzəh yi Kimbwili wə Nyɔ nì kaka, (Mala. 4:5), bədɔkɔ wɔkɔli mi wi ntum wi Nyɔ aka Muses (Dit. 18:15). ‡ 1:42 Yi num a Tə. § 1:48 Kpɛiŋ wi “fig” wələ i tumi ki Islae wə kɔ bə dzi mintam miwɔ.