4
Ndi kɔm mi wə wi nì muki ŋgɔkɔ
(Matiɔ 13:1-9; Luk 8:4-8)
1 Jisɔs ka chu yisi i laniki bəni i kɔmsi tsə i bɔkɔ kpəŋ mbaŋ wi bəni ka juŋniki dzəki fɛiŋ lə mɔɔɔŋ. Wi ka nyə liə lɔ i ŋgwuki mə shinum yɛiŋ i bɔkɔ, mbaŋ wiwɔ ka numyi i bɔkɔ kpəŋ i kpa. 2 Wi ka laniki bɔ bəh gia yiduli i bəndi wə. Ayaka wi dza ti bɔ bəh ndi widɔkɔ a, 3 “Mbɛiŋ wɔ̂kɔli, mi nì laa i tsə mu ŋgɔkɔ. 4 Asi wi nì muki widɔkɔ gbɔyi i dzəh, minyəni dzə chumi dzi. 5 Ŋgɔkɔ widɔkɔ gbɔyi i di bi kitəh wə nshwaiŋ num kə fɛiŋ bindzɔŋ. Wi ka kɔmsi buku kɔm nshwaiŋ nì kɔkə fɛiŋ bindzɔŋ. 6 Jɔbi wə wɔŋ nì yisi i baiŋki, ka twɛiŋ ŋgɔkɔ wiwɔ wi kpiyi, kɔm gaaŋ yiwɔ nì ka liə. 7 Ŋgɔkɔ widɔkɔ gbɔyi i bifaka wə. Bifaka biwɔ ka kɔ kwu baŋ ŋgɔkɔ wiwɔ ka wi ma wum mintam. 8 Ayaka ŋgɔkɔ widɔkɔ gbɔyi num i nshwaiŋ yindzɔŋni wə, ka buku yaka ka kɔɔ ka wum, tsə si bə nì mu, dzəkəh yi ŋgɔkɔ yiwɔ wum dzə́kəh mbaŋtia, yidɔkɔ dzə́kəh mbaŋbisɔ, yidɔkɔ dzə́kəh gbi.” 9 Si Jisɔs ti yaka ka kaasi a, “Mi wə wi kaŋaki bintuni i wɔkɔ wi wɔ̂kɔ.”
Gia yə Jisɔs nì dzakaki num i bəndi wə
(Matiɔ 13:10-17; Luk 8:9-10)
10 Jɔbi wə Jisɔs nì kɔ wi mbɔŋ, bəni bədɔkɔ bə̀ bɔ nì kɔ bəh wi bəh bwa bu bə mbaŋ bə̀ jwɔfi ntsɔ bəfa, bikə i wi kɔm ndi wiwɔ. 11 Wi chukuli i bɔ a, “Akɔ i mbɛiŋ Nyɔ kɔ wi fə lɔ a mbɛiŋ kiə gia yə yi nyumiki i ŋkuŋ bi Nyɔ wə. Ayakalə, i bəni bədɔkɔ kɔ gia yichi num a bəndi wə, 12 ka bɔ nì tsɛiŋki, ayakalə yɛiŋ kə, wɔkɔli, wɔkɔ kə. Asi mɔŋ yaka ma bɔ kwuni shɔ́m yibɔ, Nyɔ dalinya chu bibɔ.”
Gia yə ndi wə Jisɔs nì ti yi chusiki
(Matiɔ 13:18-23; Luk 8:11-15)
13 Jisɔs dza bikə i bəni bə̀ bɔ nì kɔ bəh wi a, “Yi kɔ a mbɛiŋ ka kiə dəkə gia yə ndi wələ dzakaki a? A mbɛiŋ ka baaŋ maka mbɛiŋ kiə ndi wələ, mbɛiŋ ni kiə bəndi bədɔkɔ dəiŋ la? 14 Ŋgɔkɔ wə mi wə nì muki kɔ gia yi Nyɔ. 15 Ŋgɔkɔ wə wi nì gbɔyi i dzəh kɔ bəni bə̀ bɔ wɔkɔki gia yi Nyɔ, Satan dzə akisəkə bwili gia yiwɔ i shɔ́m yibɔ wə. 16 Ŋgɔkɔ wə wi nì gbɔyi i di bi kitəh wə kɔ bəni bə̀ bɔ wɔkɔki gia yi Nyɔ, dzɔ akisəkə bəh kinsaŋli, 17 ayakalə, maka gaaŋ yiwɔ nyani liə i shɔ́m yibɔ wə. Yi mɔti kə yɛiŋ twɛsi, bəŋgəkə ka dzə, nabə a bəni bwaŋ gvu i bɔ chɛiŋ kɔm gia yiwɔ, bɔ ka fiəni gbɔyi lɔ i jum wə akisəkə. 18 Ŋgɔkɔ wə wi nì gbɔyi i bifaka wə kɔ bəni bə̀ bɔ wɔkɔki gia yi Nyɔ, 19 Ayakalə, kifum ki mbi wələ bəh kiŋkɔŋ ki mbum bəh kiŋkɔŋ ki biɛiŋ bidɔkɔ dzə juŋni baŋ gia yiwɔ i shɔm yibɔ wə yi laka kilɔlɔ. 20 Ŋgɔkɔ wə wi nì gbɔyi i nshwaiŋ yindzɔŋni wə akɔ num bəni bə̀ bɔ wɔkɔki gia yi Nyɔ, bɔ dzɔ, ka tsəki a ninshiŋ ninshiŋ, ka ŋgɔkɔ wiwɔ wum dzə́kəh mbaŋtia, dzə́kəh yidɔkɔ mbaŋbisɔ, dzə́kəh yidɔkɔ gbi.”
Ndi kɔm naka ki baiŋsini
(Luk 8:16-18)
21 Jisɔs dza bikə a, “Mi si liə bəh naka ki baiŋsiki i dzu wi kwusi baŋ bəh kah, ma wi si jiə i kigasi wə a? Ma wi si liə tɔm num i di biə bə si tɔm naka ki baiŋsiki yɛiŋ wə a? 22 Mbɛiŋ kîəki a gia yichi yə yi nì kɔ i nyumi wə kɔ yi bə bi chusiki i ndaiŋ wə, yə yi nì kɔ i nyumi nyumi wə, yichi bə bi chusiki yi i baiŋni wə. 23 Mi wə wi kaŋaki bintuni i wɔkɔ, wi wɔ̂kɔ.” 24 Jisɔs chu dzaka a, “Mbɛiŋ kabə wɔkɔliki gia yi Nyɔ mbɛiŋ ka wɔ̂kɔliki ndzɔŋki, kɔm dzəh yə mbɛiŋ wɔkɔliki yɛiŋ, kɔ ayaka si Nyɔ bi fəkə i mbɛiŋ, wi bi fəkə na yi du tsə. 25 Mi wə wi kaŋaki fiɛŋ kɔ wi bə bi kpɛiŋsiki. Mi wə wi kaŋaki kə fiɛŋ kɔ na wi bə bi dzɔ bwili fi twɛsi fiə wi kaŋaki i wi.”
Ndi kɔm ŋgɔkɔ wə wi kɔki
26 Jisɔs chu dzaka a, “Ŋkuŋ bi Nyɔ kɔ aka ŋgɔkɔ wə mi nì mu i khə. 27 Jɔbi wə asi num nchɔkɔ wi ka nɔ, chɔkɔ ka wɔɔ wi dza. Num ŋgɔkɔ wiwɔ si buku ka kɔɔki, wi chu kɔbi i kiə a ŋgɔkɔ wiwɔ fə dəiŋ ka wi kɔki a, 28 nshwaiŋ si fə wi ka kɔki. Wi dza yisi i nyaki binchaiŋki, wi ka wum tum dzəkəh yɛiŋ. 29 Jɔbi wə ŋgɔkɔ wiwɔ biəŋ, wi ka ni dzɔ fiŋkɔfi fi, liə i khə, kɔm jɔbi wi kɔhni kpɛiŋ.”
Ndi kɔm chwɔŋkijuŋ ki ŋgɔkɔ wi mintam midɔkɔ
(Matiɔ 13:31-32,34; Luk 13:18-19)
30 Jisɔs chu dza dzaka a, “Bukumbɛiŋ kɔ i fəkəli ntɔŋ bi Nyɔ bəh nə? Bukumbɛiŋ kɔ i fəkəli bəh ndi winaiŋ a? 31 Wi kɔ ka ŋkaiŋni wi ŋgɔkɔ wi fintam finchiŋ fidɔkɔ fi sɛiŋni tsə na bəŋgɔkɔ bəchi,* 32 Jɔbi wə bə ka gbɛli i khə wi ni buku yaka wi kɔɔ ka numki i kpɛiŋ wi kpali tsə ntəŋ wi biɛiŋ bichi biə bə gbɛli i khə, wi fiəni chu kpɛiŋ ka nya cha ka minyəni mə mɔ fuliki i bɛiŋ kɔ i maa júŋ yibɔ i wi wə, i kinjiŋjiŋ ki wi wə.”
33 Akɔ lə si Jisɔs nì fukuki gia yi Nyɔ i bəni, i bəndi wə ka bələ, i dzəh yə bɔ kɔ i wɔkɔ kiə. 34 Wi nì ka num dzaka gia i bɔ kɔbi i bəndi wə. Ayakalə, jɔbi wə wi nì kɔ wi mbɔŋ num a bɔ bwa bu bə mbaŋ a bɔ bɔ, wi ka fiəni fuku baiŋsi bəndi bəwɔ bəchi i bɔ.
Jisɔs kaŋyi fuŋni kiləkəli
(Matiɔ 8:23-27; Luk 8:22-25)
35 Jisɔs kaasi i laniki bəni chɔkɔ biwɔ a num i fijɔbi, wi dzaka i bwa bu bə mbaŋ wə a, “Bukumbɛiŋ dâŋ bûku tsə̂ i kiwuŋ ki bɔkɔ kə yaka wə.” 36 Bɔ ka bee mbaŋ wi bəni wə wi nì kɔ fɛiŋ, ka liə i ŋgwuki wə Jisɔs nì kɔ wi si num lɔ yɛiŋ, bəh bɔ ka daŋki, bəŋgwuki bədɔkɔ biəli bɔ. 37 Si bɔ nì daŋki, fuŋni kiləkəli dzə tumbuku yisi ka nəŋniki mwi, mɔ liə i ŋgwuki mə ka nəŋki i jikə. 38 Jisɔs nì kɔ i ŋgwuki mə i jum wə wi nɔ wə, num wi nɔsi fwu wi i kiŋgbɔŋ wə. Bɔ ka tsə yɔmsi wi ka dzaka a, “Mi wi lanini, kpi nəŋki i dzɔ bukumbɛiŋ wɔ kaŋa kə mfia jɔbi kɔm nə a?” 39 Jisɔs dza bɛiŋ, kaŋyi fuŋni kiləkəli kiwɔ, dzaka i mwi miwɔ a, “Kpîchumi mɔŋ.” Fuŋni kiləkəli kiwɔ ka kpichumi, di chimi alə mɔɔɔŋ. 40 Wi ka bikə i bwa bu bə mbaŋ a, “Mbɛiŋ lwaki nə? Mbɛiŋ kɛiŋki maka mbɛiŋ jiə shɔm i mih a?” 41 Dzaka wɔm bɔ, bɔ ka dzakayiki a bɔ bɔ a, “Wələ kɔ winaiŋ mi lə a, na fuŋni kiləkəli bəh mwi mi bɔkɔ wɔkɔ i wi a?”
* 4:31 Fintam fiələ kɔ i já yi ŋkali wə a, “mustard”.