12
Jisɔs fuku baiŋsi kɔm chɔkɔ bimbam
(Mak 2:23-28; Luk 6:1-5)
1 I jɔbi wiwɔ wə, Jisɔs bəh bwa bu bə mbaŋ nyə ka nyaniki tɔliki tsəki i kikhə kigəŋ kidɔkɔ wə, a num i chɔkɔ bimbam wə. A nì kɔ dzɔŋ si wɔɔ bwa bu bə mbaŋ, bɔ ka dza yisi i təiŋyiki kifwu kigəŋ dzi. 2 Jɔbi wə Bəfalasi nì yɛiŋ, bɔ dzaka i Jisɔs a, “Tsɛiŋ, bwa ba bə mbaŋ fəki gia yə nchi bumki kə a mi kɔlə i fəki i chɔkɔ bimbam wə.” 3 Wi bikə i bɔ a, “Mbɛiŋ ka num fa dəkə i Kiŋwakti ki Nyɔ wə si dzɔŋ nì wɔɔki Dɛbit bəh mbaŋ wi, wi fə a? 4 Wi nì liə i juŋ yi Nyɔ wə, dzi blɛd wə bə nì baa jiə a akɔ wi Nyɔ, num nchi nì bumki kə a wi nabə bəni bə̀ bɔ nì kɔ bəh wi kɔlə i dzî. A nì kɔ a dzî a bətii mfə gia. 5 Ma mbɛiŋ ka num fa tə i bənchi bə Muses wə si asi num i chɔkɔ bimbam wə, bətii mfə gia bwiŋ nchi i bimbam wə, bɔ fə bənɔm bəbɔ i juŋ yi fəni yi gia wə, ayakalə nsaka kɔbi a? 6 Mih fukuki i mbɛiŋ a gia yidɔkɔ kɔlə fa i liə yimbum yi tsə juŋ yi fəni gia. 7 Bə kɔ num bə nyaka i Kiŋwakti ki Nyɔ wə a Nyɔ dzakaki a, ‘Mih nəŋki a bəni kwâsiki num nshɛiŋ i bəni wə, mih nəŋki kə a bə fə̂ki gia i mih.’ A nì kɔ a mbɛiŋ kiəki gia yə di biələ dzakaki, ma mbɛiŋ kɔkə i sakaki bəni bə̀ bɔ kɔ maka bɔ gbɔ. 8 Yi kɔ a mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi kɔ Tikwili wi chɔkɔ bimbam.”
Jisɔs chuku mi i chɔkɔ bimbam wə num tsɛiŋ yi kpi
(Mak 3:1-6; Luk 6:6-11)
9 Jisɔs nì nyə fɛiŋ, tsə liə i juŋ yi tsani yibɔ mə. 10 Yi num a, mi widɔkɔ nì kɔlə fɛiŋ num tsɛiŋ yi kpi. Bəfalasi bədɔkɔ dza bikə i Jisɔs a, “Nchi bumki lə a bə kɔlə i chûku mi i chɔkɔ bimbam wə a?” Bɔ nì bikəki yakadəiŋ nəŋ num gia yə bɔ ki jiəki i wi fuŋ. 11 Jisɔs chukuli i bɔ a, “Akɔ ndə i mbɛiŋ kintəəŋ wə wi kabə kaŋaki shwáŋ yi yimu gbɔ i fəŋ mə i chɔkɔ bimbam wə, wi ma ni kaŋa guku bwili yi a? 12 Mi wiwɔm tsəki kə shwaŋ nalə a? Yaka kɔ a bənchi bumki lə a mi kɔlə i fə̂ nɔm wi ndzɔŋni i chɔkɔ bimbam wə.” 13 Wi ka dzaka i mi wə wi nì kpi wa wimu a, “Nâni tsɛiŋ ya.” Mi wiwɔ nani, yi bɔnih ka num aka yidɔkɔ yə. 14 Ayakalə, Bəfalasi buku tsə ka fasi si bɔ ni fə ka bɔ wɔɔ Jisɔs.
Jisɔs kɔ mi wi nɔm wi Nyɔ wə wi saiŋbwili
15 Jisɔs kîə kɔm kimfasi kə bɔ kɔ bɔ jiə, ka dza nyə fɛiŋ. Bəni bəduli biəli wi. Wi chuku bɔ bəchi bə̀ bɔ nì gwɛiŋki, 16 kiŋ a bɔ ma ni fə a bəni kiə ŋgaiŋ. 17 Yi num yakadəiŋ i fə a yi dzə kpɛiŋ asi mi ntum wi Nyɔ Isaya nì dzaka a,
18 “Mbɛiŋ tsɛ̂iŋ, wələ kɔ waiŋ wuŋ wi nɔm wə mih saiŋbwili.
Mih kɔŋki lə wi, ayaka shɔm yiŋ wɔkɔki lə ndzɔŋni bəh wi.
Mih ni nya lə Kiŋ'waka kəŋŋ i wi,
ma wi bi fukuki i bitumi kɔm dzə́h yi chəŋ yə mih təiŋyiki bənsaka bəŋ yɛiŋ.
19 Wi bi yɔliki kə bəh bəni, nabə i kɔmyiki dzaka.
Mi bi lansi wɔkɔ kə ja yi i dzə́h wə.
20 Wi bi bwiŋ kaasi kə mfwaŋ biə bi kɔ bi si bwiŋ.
Wi bi nyumsi kə baiŋni biə bi kɔ bi si libli baiŋ.
Yi bi num yakadəiŋ i tsə buku asi wi bi fəki dzəh yi chəŋ yə
wi təiŋyiki bənsaka yɛiŋ, dzi.
21 Ayaka bitumi bichi bi tsɛiŋki tsəki a ninshiŋ num bɔ jiə mfi bibɔ i wi wə.”
Ŋga bi Jisɔs nyə faiŋ?
(Mak 3:20-30; Luk 11:14-23)
22 Bəni bədɔkɔ nì dza dzə bəh mi widɔkɔ i wi num wi fəkə wi chu num kinchini, chinda wi ŋkpɛli num i gwu yi wə. Jisɔs chuku wi, wi ka dzakaki chu yɛiŋ. 23 Dzaka wɔm bəni bə̀ bɔ nì kɔ fɛiŋ bəchi, bɔ ka bikəki a, “Yi kɔlə numki a mi wələ kɔ waiŋ Ŋkuŋ Dɛbit a?” 24 Ayakalə, Bəfalasi ka wɔkɔ si bɔ bikəki yakadəiŋ dzaka a, “Mi wələ bwiliki bəchinda bə ŋkpɛli num bəh ŋga bi Bɛlsebu wə wi kɔ ŋkuŋ wi bəchinda bə ŋkpɛli.” 25 Jisɔs kîə gia yə bɔ kwakaki ka dzaka i bɔ a, “Na kinaiŋ tumi ki gaali gwu ka jwɔki a kiki, ki bi fiəni chu chi. Kwili nabə juŋ yə yi gaali gwu ka jwɔki a yiyi, yi bi num kə. 26 Ayakadəiŋ, Satan kabə kɔɔŋki bwiliki Satan widɔkɔ i mi wə, ma yi numki a wi gaali lɔ gwu yi. Yi ka numki yakadəiŋ, ma ŋkuŋ bi bi ma num. 27 A kabə num a mih bwiliki bəchinda bə ŋkpɛli num bəh ŋga bi Bɛlsebu, ma bwa bəmbɛiŋ ni bwiliki num bəh bi ndə a? Gia yə bwa bəmbɛiŋ fəki ni chusiki a mbɛiŋ gbɔ lɔ nsaka. 28 Ayakalə, mih kabə bwiliki bəchinda bələ num bəh ŋga bi Kiŋ'waka ki Nyɔ, ma yi numki a ŋkuŋ bi Nyɔ dzə lɔ i mbɛiŋ kintəəŋ. 29 Mbɛiŋ kwakaki a mi kɔ i liə dəiŋ i juŋ yi mi wi ləkəli wə, i kɔ buku bəh biɛiŋ bi, maka wi yisi kwa kaŋa mi wi ləkəli wiwɔ a? Jɔbi wə wi kaŋa yakadəiŋ wi ka ni kɔ buku bəh biɛiŋ bi ŋkɔŋ ŋkɔŋ. 30 Mbɛiŋ kîə a, mi wə wi kɔkə bəh mih, wəmaka bwaŋki lə gvu i mih chɛiŋ. Mi wə wi gamtiki kə mih i juŋniki, wi shakyiki num shakyini. 31 Ayakadəiŋ, mih fukuki i mbɛiŋ a Nyɔ kɔlə i dalinya gia yichu bəh ja yichu yichi yə bəni dzakaki. Ayakalə, mi wə wi dzakaki ja yichu kɔm Kiŋ'waka ki Baiŋni, Nyɔ kɔkə i lansi dalinya wi. 32 Mi wə wi dzakaki ja yichu kɔm mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi, Nyɔ kɔlə i dalinya wi. Ayakalə, mi wə wi dzakaki ja yichu kɔm Kiŋ'waka ki Baiŋni, Nyɔ kɔkə bi lansi dalinya wi, na i jɔbi wi liə wə nabə i wi dzəni wə.
Bə si kiə kpɛiŋ i mintam miwɔ wə
(Luk 6:43-45)
33 Mi kabə kaŋaki kpɛiŋ wi ndzɔŋni, wi kaŋaki i wumki mintam mi ndzɔŋni. Mi kabə kaŋaki kpɛiŋ wichu, wi kaŋaki i wumki mintam michu. Bə si kiə kpɛiŋ num i mintam mə mɔ wumki yɛiŋ wə. 34 Chwɔŋbijuŋ bi fə́kəh biələ. Mbɛiŋ kɔ dəiŋ i dzakaki ndzaka wi ndzɔŋni, mbɛiŋ num bəni bəchu a? Mbɛiŋ kîə a gia yə yi kɔ yi jikə i shɔm yi mi wə, kɔ yə yi si buku i dzaka ki wə. 35 Mi kabə num wi kaŋa kiba ki biɛiŋ bindzɔŋni i wi mə, ma wi ni bwiliki a biɛiŋ bindzɔŋni yɛiŋ. Aka bə́ num wə wi kaŋaki kiba ki biɛiŋ bichu, wi ni bwiliki a biɛiŋ bichu yɛiŋ.
36 Mih fukuki i mbɛiŋ, jɔbi wə chɔkɔ bi nsaka wi gɔksini bi numki, mi kaŋaki i bi kɔmyi dzaka ki i ja yə yi nì bukuki i dzaka ki wə yi kpɛiŋni kə. 37 Mbɛiŋ kiəki a, jɔbi wə bə bi sakaki mi, a bi num já yə yi bukuki i dzaka ki wə, yə yi bi fə wi gia na kwa wi, a num tə já yə yi bukuki i dzaka ki wə, yi bi fə wi gbɔ nsaka.”
Bəni bədɔkɔ ka nəŋki a Jisɔs chûsi gia yi kaŋyini
(Mak 8:11-12; Luk 11:29-32)
38 Bəni bədɔkɔ bə̀ bɔ nì laniki bənchi bə Nyɔ bəh Bəfalasi ka bi dzaka i Jisɔs a, “Mi wi lanini, buku nəŋki a wɔ fə̂ gia yə yi chusiki ŋga bia ma buku yɛiŋ.” 39 Jisɔs chukuli i bɔ a, “Ŋgɔkɔ wichu wə wi bee Nyɔ, ka fiəni chu aka miŋkpaŋa wi tɔkɔlini, nəŋki i yɛiŋ gia yə yi chusiki ŋga biŋ! Ayakalə, mih ni chusi kə gia yidɔkɔ i ŋgɔkɔ wələ a kɔbi a yi mi wi ntum wi Nyɔ Jɔna. 40 Asi Jɔna nì nɔ i bwɔkɔ yimbum shɔm kaŋ yitali, kɔ a liŋ asi mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi bi numki i kuku i kaŋ yitali wə. 41 A bi numki i jɔbi bi nsaka wi gɔksini wə, bəni bə Ninewi bi num bəh ŋgɔkɔ wi liə wələ fə bə jiə wi i ŋgəkə wə, kɔm bɔ, bəni bə Ninewi nì wɔkɔ gia yə Jɔna nì fukuki, kwuni shɔm yibɔ. Ayakalə, mbɛiŋ wɔkɔli, mi widɔkɔ kɔlə fa bəh gia yimbum yi tsə yi Jɔna. 42 A bi numki chɔkɔ bi nsaka wi kaasini wə, Yaa wə wi nì sakaki tumi ki Shɛba bi numki lə tə bəh ŋgɔkɔ wi liə wələ, fə wi liə i ŋgəkə wə, kɔm wi nì dza dzə i kiŋgɔksi ki mbi wə, i wɔkɔ mfi bi ŋkuŋ Sɔlɔmɔn. Ayakalə, mbɛiŋ wɔkɔli, mi widɔkɔ kɔlə fa bəh gia yimbum yi tsə yi Sɔlɔmɔn.
(Luk 11:24-26)
43 Jɔbi wə kiŋ'waka kichu si buku i mi wə ki tsə i chwa i nəŋki di biə ki ni nɔki. Ayakalə, jɔbi wə ki ka nəŋ mɔŋ, 44 ki ni dzaka i gwu yi a, ‘Mih ni fiəni tsə i mih dzu i di biə mih ni buku.’ Jɔbi wə ki fiəni dzə yɛiŋ juŋ yiwɔ kɛiŋ yiyəə, num bə yaŋa kɛiŋsi yi ka yi baiŋki, 45 ki ka fiəni dzə bəh biŋ'waka bichu bidɔkɔ nanitaŋ bi bəkə tsə wi, bɔ ka liə i nɔki yɛiŋ. Ayaka nɔni ki wəmaka mi ka fiəni bəkə tsə si ki nì kɔ i ninshiŋ. Akɔ ayaka si yi bi numki bəh ŋgɔkɔ wichu wələ.”
Bəni bə̀ bɔ kɔ chwɔŋkijuŋ ki Jisɔs
(Mak 3:31-35; Luk 8:19-21)
46 Asi Jisɔs nì kɛiŋki wi dzaka i bəni yaka, yi num a, nih wi bəh bwa bə nih, dzə num i biŋ, bɔ nəŋ i dzaka bəh wi. 47 Mi widɔkɔ dzaka i Jisɔs a, “Nih wa bəh bwa bə nah kɔ i biŋ nəŋ a mbɛiŋ bɔ dzaka.”* 48 Jisɔs chukuli wi a, “Nih wuŋ kɔ ndə, bwa bə nih bəŋ num bənaiŋ a?” 49 Si wi bikə yakadəiŋ ka sɔkɔki bəni bu bə mbaŋ, ka dzaka a, “Nih wuŋ bəh bwa bə nih bəŋ kɔ bələ. 50 Mbɛiŋ kîə a na ndə wə wi fəki gia yə Ba wuŋ i bɛiŋ kɔŋki akɔ wi wə wi kɔ waiŋnih wuŋ, bəh jɛmi yiŋ, bəh nih wuŋ.”
* 12:47 Biŋwakti bikpu bidɔkɔ biə bə nì yisi nyaka gia yi Nyɔ yɛiŋ kaŋaki kə kimbu kələ.