10
Kɔm ŋkɔŋ wi miŋkpaŋa
(Matiɔ 19:1-12; Luk 16:18)
1 Jisɔs dza fɛiŋ, tsə i kimbu ki tumi ki Judea wə, daŋ Bɔkɔ yi Jɔdan ka tsə i kiwuŋ. Mbaŋ wi bəni ka chu juŋniki dzəki i wi kpəŋ, wi ka laniki bɔ asi wi nì shiki wi lani. 2 Bəfalasi dza dzə i mɔmsi wi, ka bikə i wi a, “Nchi bumki lə a mi kɔlə i kɔ̂ŋŋ kpə wi a?” 3 Jisɔs fiəni bikə tə i bɔ a, “Muses nì nya nchi a mbɛiŋ fə̂ki dəiŋ a?” 4 Bɔ chukuli a, “Muses nì kɔ wi bêe a mi kɔlə i bee kpə wi. Jɔbi wə wi bee, wi nyâka kiŋwakti ki chusi a ŋgaiŋ bee wi, wi nyâ i wi.” 5 Jisɔs chukuli i bɔ a, “Akɔ kɔm kifwu kimbɛiŋ kiləkəli ka Muses nyaka nchi wələ i mbɛiŋ. 6 Ayakalə, a nì kɔ i kin'yisi ki mbi wə Nyɔ nì maa num minyuku bəh miŋkpaŋa. Si wi maa yakadəiŋ ka dzaka a, 7 ‘Akɔ kɔm yələ minyuku bi bêe ba wi bəh nih wi wi chîŋni bəh kpə wi, 8 ayaka ma bɔ bəfa bi fiəni num i mi wimu wə.’ Ayakadəiŋ, bɔ bi chu num kə ka bəni bəfa, bɔ bi numki i mi wimu. 9 Yi kɔ a, fiɛŋ fiə Nyɔ kɔ wi chiŋni lɔ, kiə mi bi mɔ̂m kə i gâli.”
10 Jɔbi wə Jisɔs bəh bwa bu bə mbaŋ nì kɔ dzu, bɔ chu bikə i wi kɔm gia yiwɔ. 11 Wi chukuli i bɔ a, “Na ndə wə wi bee kpə wi ka dzɔ widɔkɔ, yaka wi fə chu i kpə wi i nɔki bəh miŋkpaŋa widɔkɔ. 12 Miŋkpaŋa ka buku nyuwi, tsə dzɔ minyuku widɔkɔ, yaka wi fə chu, i tsə nɔki bəh minyuku widɔkɔ.”
Jisɔs jiə kimbɔiŋsi i bwa bənchiŋ wə
(Matiɔ 19:13-15; Luk 18:15-17)
13 Bəni nì dza ka dzəki bəh bwa i Jisɔs a wi kɔm bɔ a bəh kaŋ, bwa bu bə mbaŋ kabə kaŋyi bɔ. 14 Jɔbi wə Jisɔs nì yɛiŋ yakadəiŋ, shɔm bɔkɔ wi, wi dzaka i bɔ a, “Mbɛiŋ bêe ma bwa bəwɔ dzə̂ki i mih wə, kiə mbɛiŋ ki chî kə bɔ, kɔm ŋkuŋ bi Nyɔ kɔ num i bəni ka bələ. 15 Mih fukuki ŋkɔŋ i mbɛiŋ a, mi wə wi ka dzɔ dəkə ŋkuŋ bi Nyɔ ka waiŋ wi nchiŋ wələ, wi mɔŋ i bi liə i bi wə.” 16 Si wi dzaka yakadəiŋ, dzɔ kumi bɔ, jiə kaŋ i bɔ wə, bɔiŋsi bɔ.
Jisɔs bəh tii kpɔ
(Matiɔ 19:16-30; Luk 18:18-30)
17 Jisɔs dza a ŋgaiŋ nyə wə, mi widɔkɔ yɔkɔ dzə tum binyu i wi nshiŋ ka dzaka a, “Mi wi Lanini, wɔ wə wɔ kɔ mi wi ndzɔŋni, gia yə mih kaŋaki i fə̂ ka mih ni kwati nɔni kə ki bi tsə kaa kə kɔ na nə a?” 18 Jisɔs chukuli i wi a, “Wɔ bɔɔŋ mih a mi wi ndzɔŋni kɔm nə? Mi widɔkɔ kɔkə wə wi ndzɔŋki. A kɔbi a Nyɔ shəŋ wə wi ndzɔŋki. 19 Ntə wɔ kiəki lə bənchi bə Nyɔ bə̀ bɔ dzakaki a, ‘Kiə wɔ ki wɔ̂ɔ kə mi, kiə wɔ ki nɔ̂ kə bəh kpə mi, kiə wɔ ki chwɔ̂ kə, kiə wɔ ki bêeŋ kə nsaka wi ntəkə, kiə wɔ ki fə̂ kə kimfikili, bəh wə a wɔ kɔ̂ksi ba wa bəh nih wa?’ ” 20 Mi wiwɔ chukuli i Jisɔs a, “Mi wi lanini, bənchi bələ bəchi kɔ num mih nì jiəki lə bɔ i yisi si mih nì kɛiŋki waiŋ wi sumi.” 21 Jisɔs bwaŋ dzəkəh i wi wə lə tulululu, kɔŋ wi, ka dzaka i wi a, “Fiɛŋ fidɔkɔ baaŋ fimu fiə wɔ kɛiŋki i fə̂. Tsə̂ tâŋni biɛiŋ bia bichi biə wɔ kaŋaki, ma wɔ gâa kpɔ wiwɔ i bəni bə kifuu, ka wɔ bi kwati mbum num i tumi ki bɛiŋ wə. Wɔ ka fə yakadəiŋ, wɔ dzə̂ bîəli mih.” 22 Si Jisɔs dzaka yakadəiŋ, mi wiwɔ wɔkɔ yaka shi wuuŋ wi i fuŋ, wi fiəni gwu ka tsəki num a nshɛiŋ nshɛiŋ, kɔm wi nì kaŋaki lə mbum nalə.
23 Jisɔs dza fiəni gwu tsɛiŋ tali bwa bu bə mbaŋ, dzaka i bɔ a, “Yi ləkəki lə na bəh ŋga i bəni bə kpɔ i bi liə i ŋkuŋ bi Nyɔ wə.” 24 Ndzaka wiwɔ fumsi bwa bu bə mbaŋ. Jisɔs ka chu dzaka i bɔ a, “Bwa bəŋ, yi ləkəki lə na bəh ŋga i mi* i liə i ŋkuŋ bi Nyɔ wə! 25 Yi bɔniki alə i kikum i liə i dzəŋə yi nsala wə, tsə si mi wi kpɔ kɔ i liə i ŋkuŋ bi Nyɔ wə.” 26 Bɔ wɔkɔ yaka, yi fumsi bɔ na bəh ŋga, bɔ ka dzakayiki a bɔ bɔ a, “Aka bə num yaka, ma ndə bi bɔiŋ a?” 27 Jisɔs fiəni tsɛiŋ bɔ lə, ka dzaka i bɔ a, “Yələ ləkəki alə i mi wiwɔm, ayakalə i Nyɔ gia yidɔkɔ kɔkə yə yi ləkəki i wi.” 28 Bita ka dza dzaka i Jisɔs a, “Tsɛ̂iŋ, buku bee biɛiŋ bichi ka biəliki wɔ.” 29 Jisɔs chukuli i wi a, “Mih fukuki ŋkɔŋ i wɔ a, Mi kɔkə wə wi bee juŋ yi, nabə bwa bə nih wi, nabə jɛ́mi yi, nabə nih wi, nabə ba wi, nabə bwa bu, nabə khə wi, a wi bee kɔm mih bəh kɔm ntum wi ndzɔŋni wi Nyɔ, 30 a wi bi num wi kaŋa kə júŋ bəh bwa bə nih wi, bəh jɛ́mi yi, bəh nih wi, bəh bwa, bəh kikhə kiŋkani gbi tsə si wi nì kaŋaki. Ayaka bəni bi bwaŋki lə gvu tə i wi chɛiŋ, i jɔbi wi dzəni wə, wi bi kwati nɔni kə ki bi tsə kaa kə. 31 Ayakalə, bəni bəduli bə̀ bɔ kɔ i ninshiŋ i liə bi numki num i jum wə, bəduli bə̀ bɔ kɔ i jum wə i liə bi numki num i ninshiŋ.”
Jisɔs chu dzaka i kiŋkani kitali wə kɔm kpi yi
(Matiɔ 20:17-19; Luk 18:31-34)
32 Jisɔs bəh bwa bu bə mbaŋ ka chu dza kwa dzəh, ka yakaki tsəki i Jɛlusalɛm wi tsə i ninshiŋ. Ayaka bwa bu bə mbaŋ num bəh ŋkaiŋyi. Bəni bə̀ bɔ nì biəliki wi tə bə́ lwa. Jisɔs chu dzɔ bwa bu bə mbaŋ bə̀ jwɔfi ntsɔ bəfa bəh bɔ baka gwu wi fuku i bɔ gia yə yi ni num bəh wi. 33 Wi dzaka i bɔ a, “Mbɛiŋ wɔ̂kɔli, bukumbɛiŋ si yaka tsə i Jɛlusalɛm, bə num i tsə nya mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi i kaŋ yi bətii mfə gia bəmbum bəh bəni bə̀ bɔ laniki bənchi bə Nyɔ, bɔ ni saka təiŋ nsaka wi a bə wɔ̂ɔ wi, ka bɔ nya i kaŋ yi tumi wə, 34 ayaka bɔ ni tɔyi wi, chuhyi midziŋ i gwu yi wə, bə twɛiŋ wi, bə wɔɔ wi, a bi ka num i kaŋ yitali wə, wi bi dza i kpi wə.”
Jɛm bəh Jɔn nywa biŋgbɔkɔ bimbum i Jisɔs
(Matiɔ 20:20-28)
35 Jɛm bəh Jɔn bə̀ bɔ nì kɔ bwa bə Sɛbide, dza dzə yɛiŋ Jisɔs ka dzaka i wi a, “Mi wi lanini, gia yidɔkɔ kɔlə yə buku nəŋki a wɔ fə̂ i buku.” 36 Wi bikə i bɔ a, “Mbɛiŋ nəŋki a mih fə̂ nə i mbɛiŋ?” 37 Bɔ chukuli a, “Buku nəŋki a jɔbi wə wɔ bi numki i mbum bia wə, ma buku bi num i biŋgbɔkɔ bimbum wə, mi widɔkɔ i tsɛiŋ ya yiləkəli wə, widɔkɔ i yi kimiəkə wə.” 38 Jisɔs chukuli i bɔ a, “Mbɛiŋ kiəki kə gia yə mbɛiŋ bikəki. Mbɛiŋ kɔlə i bi mu bwam wi ŋgəkə wə mih bi mu, nabə i liə i ŋkaiŋni wi ŋgəkə wimbum wə mih bi liə yɛiŋ a?” 39 Bɔ chukuli a, “Buku kɔlə i fə.” Jisɔs dzaka i bɔ a, “Mbɛiŋ kɔlə i mu bwam wi ŋgəkə wə mih ni mu, bəh i liə tə i ŋkaiŋni wi ŋgəkə wimbum wə mih bi liə yɛiŋ, 40 ayakalə i shinum i kimbu kəŋŋ ki tsɛiŋ yiləkəli wə nabə i yi kimiəkə wə a kɔkə di biŋ i nya i mi. Di biwɔ kɔ i bəni bə̀, bə nì kɛiŋsi di biwɔ i bɔ.” 41 Jɔbi wə kiŋka ki bwa bə mbaŋ bə Jisɔs bə̀ jwɔfi bɔ nì wɔkɔ kɔm gia yiwɔ bɔksi tɔɔ i Jɛm bəh Jɔn. 42 Jisɔs bɔɔŋ bɔ bəchi, ka dzaka i bɔ a, “Ntə mbɛiŋ kiəki lə a bəni bə̀ bɔ sakaki kitumi ki bəni bədɔkɔ si yaka num i bəni bəbɔ bɛiŋ, bəni bəmbum bəbɔ chusi ŋga bibɔ i bɔ bɛiŋ a? 43 Yəmaka kaŋaki kə i numki yakadəiŋ i mbɛiŋ kintəəŋ. Mi wə wi nəŋki i num mi wimbum i mbɛiŋ kintəəŋ wi kaŋaki i nûm wə wi nɔmki num nɔmni i mbɛiŋ. 44 Mi wə wi nəŋki i num mi wi ninshiŋ i mbɛiŋ kintəəŋ, wi kaŋaki i nûmki mfa wi mi wichi. 45 Mbɛiŋ kîəki a mi wə yɛli wi kɔ Waiŋmi nì ka dzə dəkə a bə nɔ̂mki i wi. Wi nì dzə i nɔmki i bəni, i nya nɔni ki ka n'yɛlih i yɛlih bəni bəduli i kpi wə.”
Jisɔs wɛli dzə́kəh yi Batimayus
(Matiɔ 20:29-34; Luk 18:35-43)
46 Bɔ nyani tsə buku i kwili wi Jɛliku wə. Jɔbi wə Jisɔs nì nyəki fɛiŋ bəh bwa bu bə mbaŋ bəh mbaŋ wi bəni wimbum, kifəkə kidɔkɔ shi num a dzə kpəŋ nywa biɛiŋ, yɛli wi num Batimayus, waiŋ Timayus. 47 Jɔbi wə wi si wɔkɔ a akɔ Jisɔs wi Nasali, wi yisi ka wamki bəh ŋga a, “Jisɔs, waiŋ Ŋkuŋ Dɛbit kwâsi nshɛiŋ i mih.” 48 Bəni bəduli dza yisi i kaŋyi wi dzaka a wi bâŋ. Ayakalə, wi chu fiəni wam na bəh ŋga a, “Waiŋ Ŋkuŋ Dɛbit kwâsi nshɛiŋ i mih.” 49 Jisɔs ka num, ka dzaka a bə bɔɔŋ wi. Bɔ bɔɔŋ kifəkə kiwɔ, ka dzaka i wi a, “Kâŋa shɔm, dzâ bɛiŋ, wi bɔɔŋki wɔ.” 50 Kifəkə kiwɔ ka saka baa mbuŋ i gwu yi wə lɔɔ i kuku, saka dza bɛiŋ tsə i Jisɔs wə. 51 Jisɔs bikə i wi a, “Wɔ nəŋki a mih fə̂ nə i wɔ a?” Kifəkə kiwɔ chukuli a, “Mi wi Lanini, mih nəŋki i yɛiŋki biɛiŋ.” 52 Jisɔs ka dzaka i wi a, “Wɔ tsə̂ mfia. Shɔm yə wɔ jiə i mih fə wɔ bɔnih.” Akisəkə dzə́kəh yi baiŋ wi ka yɛiŋki biɛiŋ, ka biəliki Jisɔs i di biə wi nì tsəki.
* 10:24 Biŋwakti bikpu bidɔkɔ kaŋaki i di biələ wə a, “Mi wə wi kɔ wi jiə mfii bi i mbum wə...”