17
Tsá² juú² Tesalónica jlánh¹ jmu² hian² tsɨ́³
1 Jmɨ́¹jáun² cáun² ca³nga³ bíh¹ tsú² já¹ juú² Anfípolis jɨ³ juú² Apolonia, jáun² ca³cha³táunh¹ tsú² já¹ juú² Tesalónica ñí¹ zeh¹ cáun² cuáh³² quioh²¹ tsá² *judíos. 2 Jáun² ma³ cun³ jña³ jmáɨ¹, *jmáɨ¹ nio² tie³, ñéi¹ Po¹ hnaɨh³² jéin³² cuáh³² jáun² quioh²¹ tsá² hí³, hi³ ca³ñí¹ma³tɨn² tsú² tsá² tiáunh¹ cuáh³² jáun² jáɨ¹³ hi³ rá¹tioh³ ñí¹ Sí² quioh²¹ Dió³². 3 Jáun² ca³hɨ́eh³ tsú² tsá² hí³ hi³ ñí¹ Sí² cun³ jmɨ́¹ má²rá¹juáh³ bíh¹ hi³ ca³tɨn¹ bíh¹ Tsá² lɨ́n³ Cristo ma³tso² tsɨ́³, hi³ ca³tɨn¹ siáh³ jenh¹³ ja¹ hla¹; hi³ ca³juáh³ tsú² siáh³:
―Cu³tí³ bíh¹ lɨ́n³ Cristo tsá² jmáɨ² hí³ Jesús, Tsá² má²lɨ́²hléh³ jná¹³ hí³ jáɨ¹³ quioh²¹.
4 Hi³ jáun² ma³ jan² tsá² judíos hí³ ca³taunh³ ta²¹ jáɨ¹³ jáun², hi³ ca³háɨn³² tɨ³ con² Po¹ jɨ³ Silas; la³ má²quionh³ juóun³² lɨ́n³² tsá² hleh³² jú¹ *griego, tsá² jmɨ́¹ má²ca³hín¹³ jë¹ tsá² judíos, jɨ³ juóun³² tsá²mɨ³ tsá² ná¹quien² nɨ́² siáh³. 5 Tɨ³la³ tsá² judíos tsá² tiá² ta²¹ ca³taunh³ hí³ né³, ca³lɨ³hon² bíh¹ Po¹ quionh³ Silas, hi³ jáun² ca³cuu³ ca³ngɨh³ tsú² tsá² hláɨh¹ lɨ́¹ ñi³tú¹ ñi³lɨn¹³ ja¹ hñú³, hi³ ca³zió³ tsú² tsɨ́³ tsá² hí³ hi³ jmu³ tiá³ siaun³², hi³ jáun² ca³la³ tiú² jan³² lɨ́n³² bíh¹ lɨ³ já¹ juú². Jáun² ca³ñí¹jmú¹³ tsú² hian² tsɨ́³ hñú¹³ Jasón hi³ hnah² Po¹ quionh³ Silas, hi³ jmɨ́¹ hnió³ tsú² huen³ tsá² hí³ hi³ tsa³chan³ dí² ja¹ tsá² juú². 6 Tɨ³la³ cun³ñí¹ hi³ tiá² ca³tsanh²¹ tsú² tsá² gon³ hí³ hñú¹³ Jasón, jáun² Jasón bíh¹ ca³jan³ tsú² cú²jueh³² quionh³ ma³ jan² tsá² reh² siánh³ siáh³, hi³ ñí¹jan² dí² ta³ ñí¹ tsá² ná¹ho² ta²¹ juú² jáun². Jáun² ca³tɨ́² ca³hóh³² dí² tiáunh¹ hi³ ca³juáh³ la³ lá²:
―Tsá²ñuh² tsá² jlánh¹ cónh³² la³ chú¹ la³ jɨ́³ tsá² zian² tá¹ cáun² hngá¹máh³ má²cuá²táunh¹ siáh³ ñí¹ lá²; 7 Jasón lá² má²ca³hen³ tsá² hí³ re² hñú¹³. La³jɨ́n³² bíh¹ tsá² la³ lá² quiú² tɨ³ có³² liei²¹ quioh²¹ *tsá² cuá¹lɨ́n³ mɨ³chí¹ juo¹³ dí², tsá² láɨ³ dí² tsá² *romanos, quí¹ tsá² la³ lá² jlánh¹ juáh³ hi³ zian² bíh¹ jan² tsá² tɨ³ jlánh¹ bíh¹ záu² tá¹³, tsá² hí³ néh¹ jmáɨ² Jesús.
8 Jmɨ́¹ ca³náɨ³² jáun² tsá²tan²¹ jáɨ¹³ nɨ́² la³ má²quionh³ tsá² má²ná¹ngɨh³² hí³ có³² jáun² né³, ca³hɨ́³ lɨ́n³² bíh¹ tsɨ́³. 9 Jáun² ca³máɨh³ tsú² Jasón quɨe³ tá¹la³ lɨ³ re², jmɨ́¹ lɨ²¹ jáun² ca³lión³² dí² la³ má²quionh³ tsá² reh² ñí¹ hná¹ jáun².
Ngau³ Po¹ juú² Berea quionh³ Silas
10 Jáun² né³, la³ cun³ jmɨ́¹ ca³zɨ³² jáun² bíh¹, la³juɨ³² ca³chin² tsá² reh² dí² Po¹ quionh³ Silas já¹ juú² jáun² hi³ ca³zen³ dí² tɨ³ juú² Berea. Jmɨ́¹ ca³cha³táunh¹ tsú² já¹ juú² jáun² né³, la³juɨ³² ca³ñí¹táunh¹ hñu³ cuáh³² quioh²¹ tsá² judíos zeh² juú² jáun². 11 Tsá² judíos zian² juú² jáun² né³ tɨ³ jlánh¹ re² cán²³ bíh¹ jáɨ¹³ hi³ ca³hléh³ jáun² tsá² gon³ hí³ la³ cónh³ bíh¹ tsá² Tesalónica. Quí¹ ca³la³ jonh³ jmɨ́¹ tsɨ́³ bíh¹ tsá² hí³ ca³héi³ jáɨ¹³ jáun², hi³ jáun² cun³ jmá² cun³ jnia³² bíh¹ ca³jɨ́e³ tsú² ñí¹ Sí² quioh²¹ Dió³² nɨ́¹juáh³ tson² la³jɨ́³² jáɨ¹³ hi³ hleh³² jáun² tsá² gon³ hí³. 12 Jmɨ́¹jáun² juóun³² lɨ́n³² bíh¹ tsá² hí³ ca³tanh² ta²¹ Tɨ³² Juo¹³ dí², jɨ³ tsá²mɨ³ tsá² ná¹quien² hleh³² jú¹ griego, la³ má²quionh³ tsá²ñuh² nɨ́² siáh³. 13 Tɨ³la³ jmɨ́¹ ca³lɨ³ ñi³² tsá² judíos zian² juú² Tesalónica hi³ Po¹ má²hleh³² jáɨ¹³ quioh²¹ Dió³² já¹ juú² Berea, jáun² tsá² hí³ ja³taunh²¹ hi³ ca³ñí¹jmú¹³ tiá³ siaun³² já¹ juú² jáun². 14 Jáun² tsá² reh² zian² ñí¹ jáun² la³juɨ³² ca³zen³ Po¹ la³ tɨ³ ñí¹ rón²¹ jmɨ́²miih²¹, tɨ³la³ Silas quionh³ Timoteo má¹ná¹ ca³ta³tonh¹ bíh¹ já¹ juú² Berea. 15 Jáun² tsá² ca³ñí¹quionh¹³ hí³ Po¹ ca³ñí¹táunh¹ la³ tɨ³ juú² Atenas; jmɨ́¹jáun² já¹tanh²¹ tsá² hí³ hi³ cua³caun² jáɨ¹³ ñí¹con² Silas quionh³ Timoteo hi³ hniáuh³² tsa³táunh¹ tsú² tia³juɨ³² tá¹ gon³ jáun² la³ tɨ³ ñí¹ cuá³ jáun² Po¹.
Po¹ hleh³² jú¹ chú³² já¹ juú² Atenas
16 Hi³ jáun² tá¹la³ cuá¹jan² jáun² Po¹ Silas quionh³ Timoteo já¹ juú² Atenas, jlánh¹ hlah³ ca³ta³no¹ tsɨ́³ jmɨ́¹ ca³jɨ́e³ hi³ jlánh¹ juóun³² dió³² tsá² láɨn¹ táun³ já¹ juú² jáun². 17 Jmɨ́¹jáun² ca³ma³qui³ ma³jéinh³ tsú² jáɨ¹³ quionh³ tsá² tiáunh¹ cuáh³² quioh²¹ tsá² judíos, jɨ³ *tsá²cá²jo²¹ nɨ́² siáh³, tsá² má²ca³hín¹³ jë¹ tsá² judíos. Hi³ cun³ tsa³háu² siáh³ ca³liéinh³² tsú² tsá² ñi³táunh¹ ja¹ hmah²¹. 18 Jáun² ma³ jan² tɨ³² tsá² cu³ nió³ téh²³ tsú² *epicúreos quionh³ tɨ³² tsá² cu³ nió³ téh²³ tsú² *estoicos siáh³ ca³ma³cu³ ma³jéinh³ jáɨ¹³ quionh³ Po¹. Ma³ jan² tsá² hí³ ca³juáh³ la³ lá²:
―¿He³ dá² hnió³ te³ nɨ́² juáh³ cun³quionh³ jú¹ tiúnh¹ nɨ́² quioh²¹?
Hi³ ma³ jan² siáh³ ca³juáh³ la³ lá²:
―Já² la³ lɨ³ tsá² ná¹lɨ́n³ dió³² siánh³ bíh¹ hɨen² tsá² nɨ́².
La³ jáun² ca³juáh³ tsá² hí³ quí¹hliá² ca³hléh³ Po¹ jú¹ chú³² quioh²¹ Jesús jɨ³ hi³ ca³hɨ́eh³ tsú² siáh³ tsáu² ca³tɨ²¹ hi³ jenh¹³ tsú². 19 Jmɨ́¹jáun² ca³jan³ tsá² hí³ Po¹ tsɨ³ cuánh² jmáɨ² Areópago ñí¹ qui³ tan² tsú² hi³ cuú² ngɨh³² nɨ́¹juáh³ jmɨ́¹ zia³² jáɨ¹³ hi³ juónh³. Hi³ jáun² ñí¹ jáun² ca³záɨh³ tsú² Po¹ la³ lá²:
―Hnáu² jnoh¹ lɨ³ né¹ jáɨ¹³ hmaɨ²¹ hi³ quiánh¹ hnú². 20 Quí¹ jú¹ siáh³ cu³tí³ bíh¹ hléh¹ hnú², hi³ jáun² ta³né³² hnáu² jnoh¹ lɨ³ né¹ he³ dá² hnió³ juáh³ jáɨ¹³ quián¹³ hnú².
21 Quí¹ la³jɨ́n³² bíh¹ tsá² juú² Atenas jáun² quionh³ tsá² juú² siáh³ hi³ má²ná¹con² ñí¹ jáun², cá² ñí¹ juú² hlénh²³ ca³tɨ²¹ lɨ³ua³ cáun² jáɨ¹³ hmaɨ²¹ hi³ náɨ³² cun³ jmá² cun³ jnia³² bíh¹.
22 Jáun² Po¹ ca³jmú³ zenh² ja¹ tsá² ná¹ngɨh³² hí³ tsɨ³ cuánh² Areópago, hi³ ca³juáh³ la³ lá²:
―Hnoh² tsá² juú² Atenas lá², jná¹³ má²cá²jɨ́e³² hi³ hnoh² jlánh¹ re² ma³tsú¹ ma³jonh²¹ náh² la³jánh³ dú¹ ñí¹ dió³². 23 Quí¹ tá¹la³ cuá¹tɨ́² cuá¹ngɨ́²³ jná¹³ já¹ juú² lá² má²cá²jɨ́e³² ná¹ hliáun³ cuáh³² quioh²¹ ma³ quin³² ma³ jan³² la³jánh³ dú¹ ñí¹ dió³² hi³ ma³tsú¹ ma³jonh²¹ hnoh², hi³ ca³jɨ́e³² jná¹³ siáh³ cáun² ñí¹hiú¹³ tón³² huéh³ hi³ juáh³ la³ lá²: “Ñí¹ lá² ca³tɨn¹ Dió³² tiá² hin² má²cuóun³²”. Hi³ jáun² né³, Dió³² hí³ bíh¹ ti³tsóh³ hɨen²¹ jná¹³ ñí¹con² hnoh², Dió³² Tsá² cáun² lɨ́¹ ma³tsú¹ ma³jonh²¹ hnoh² ta³ tiá² cuóun³² náh².
24 ”Dió³² bíh¹ Tsá² ca³jmú³ la³ cu³ la³juéh³ tá¹ cáun² hngá¹máh³ jɨ³ la³jɨ́³² hi³ zia³² nɨ́², Tsá² quioh²¹ hñu³mɨ³cuú² jɨ³ ñí¹ hué²¹ lá², ha³ tiá² cuá³ yáh³ hñu³ cuáh³² hi³ jmu² tsáu² quionh³ cuá² ta³. 25 Jun³juáh¹³ tsá² zia³² hi³ lɨ³hniauh²³ quioh²¹ yáh³ Dió³², tiá² hi³ zia³² yáh³ hi³ lɨ³ jmu³ tsáu² quioh²¹ Dió³², quí¹ hnga² bíh¹ Dió³² Tsá² cue³² jmáɨ¹ hi³ lɨ́¹³ zian² tsáu², chí³ hi³ cán²³ tsú², jɨ³ la³jɨ́³² hi³ lɨ́²hniáuh³² ñí¹con² tsú² nɨ́² siáh³.
26 ”Cun³quionh³ jan² tán¹ tsáu² bíh¹ ca³jmú³ Dió³² la³jáh³ dú¹ ñí¹ juo³ tsá² jma² zian² ñí¹ hué²¹ lá². Ja³bí¹ ca³tón³ Dió³² jmáɨ¹ la³ cun³ jmáɨ¹ hi³ lɨ³ quien² ma³ quin³² ma³ cun³ nió³ tsáu², jɨ³ ñí¹ lɨ́³ hiáun³ hué³² ñí¹ tiánh²¹ tsú² nɨ́² siáh³. 27 Ca³jmú³ Dió³² la³ jáun², hi³ jáun² lɨ́¹³ hnah¹³ tsáu² Dió³², neh²¹ hí¹ chauh¹ dí² tsú² cun³quionh³ hi³ lɨ́¹ ziú² lɨ́¹ hiá²³ tsú² la³ jan² tsá² ten³, uá¹ jáun² la³ jáun² tiá² ñí¹ uóunh³ zenh² Dió³² ñí¹con² dí². 28 Quí¹ Dió³² bíh¹ jmu² hi³ hu²¹ tsɨ́³ dí², hi³ chú² jɨenh³² dí², jɨ³ hi³ ziáun² dí² nɨ́² siáh³. La³ jáun² bí¹ ca³juáh³ jan² tɨ³² poeta joh² hnoh², [la³ cun³ tsá² cunh²³ jú¹ quiáh¹,] jmɨ́¹ ca³juáh³ tsú² jáun² la³ lá²: “Jón²zɨ́h¹ jón²cho¹ Dió³² bíh¹ dí² la³jáɨ³²”. 29 Jáun² nɨ́¹juáh³ tson² bíh¹ jón²zɨ́h¹ Dió³² dí² la³jáɨ³², jáun² tiá² hniáuh³² yáh³ láɨ¹³ dí² hi³ Dió³² lɨ́n³ la³jmɨ́¹ lɨ́n³ jan² tsá² láɨn¹ hi³ jmah²³ tsáu² cun³ tɨn² tsɨ́³ hmóu³² cun³quionh³ cú¹mí¹niau²¹, mí¹ñí² cú¹tiáu² ho³ quɨ́n¹ siáh³. 30 Jmɨ́¹tin² cáun² ca³jmú³ Dió³² la³juah²¹ dúh¹ tiá² jɨ́e²³ la³jɨ́³² hi³ jmɨ́¹ ná¹jmu² tsáu² juɨ³² cáun¹, tɨ³la³ ta³né³² má¹ná¹, má²jmu² Dió³² héih³² ñí¹con² tsá² zian² tá¹ cáun² hngá¹máh³ hi³ tɨ³ jéinh³² tsú² jmɨ́¹ tsɨ́³. 31 Quí¹ Dió³² má²ca³tón³ cáun² jmáɨ¹ hi³ ra³tsɨ³² héih³² hi³ ma³re² tso³ quioh²¹ tsá²mɨ³cuóun² la³ cun³ ca³tɨ²¹. Zian² jan² tsáu² hi³ má²ca³hión³² Dió³² hi³ jmu³ ta²¹ jáun², hi³ má²ca³ma³li²¹ bíh¹ Dió³² hin² tsánh² Tsá² hí³ jmɨ́¹ ca³jmú³ Dió³² hi³ ca³jenh¹³ Tsá² hí³ ja¹ hla¹.
32 Hi³ jáun² jmɨ́¹ ca³náɨ³² jáun² tsá² hí³ hi³ jenh¹³ siáh³ tsá² má²cá²tsan³, jáun² ma³ jan² tsá² hí³ lɨ́¹ ca³ju³ ca³ngáɨ³ bíh¹, tɨ³la³ ma³ jan² né³ ca³juáh³ la³ lá²:
―Nɨ́¹ má¹jáun² náɨ¹³ jnoh¹ siáh³ cónh³ jáɨ¹³ nɨ́².
33 Jáun² cu³tsa³² ngah³ bíh¹ cú²jueh³² Po¹. 34 Tɨ³la³ ma³ jan² tsá² hí³ ca³taunh³ ta²¹ jáɨ¹³ jáun², hi³ jáun² ca³háɨn³² tɨ³ con² Po¹, uá¹la³ cun³ Dionisio jan² tsá² quionh³ tsá² ná¹ho² jáɨ¹³ hi³ ná¹chín¹ tsɨ³ cuánh² Areópago jáun², jɨ³ jan² tsá²mɨ³ jmáɨ² Dámaris siáh³, la³ má²quionh³ tsá² siánh³ siáh³.