2
Jmɨ́¹ cuan¹ Jmɨ́²chí³ Chun¹ joh¹ Dió³²
1 Jmɨ́¹ tɨ́³ jmáɨ¹ Pentecostés quioh²¹ tsá² *judíos, jmáɨ¹ hi³ jmu² tsú² nɨ́¹ má¹ca³tsɨ́n¹³ tu³la³quia³ jmáɨ¹ hi³ tɨ́³ *Jmɨ́¹hɨ́en¹, ja³bí¹ jmáɨ¹ jáun² ca³ngɨh³² uá²jaɨ³² la³jɨ́n³² tsá² tanh² ta²¹ Tɨ³² Juo¹³ dí². 2 Cu³diá²jan² ca³náɨ³² tsú² hi³ ñí¹ca³hín¹ hi³ ñí¹ja²¹ hñu³mɨ³cuú²; la³jmɨ́¹ ja³² chí³ tiá³ lɨ́n³² bíh¹ ñí¹ja²¹, tiá³ lɨ́n³² bíh¹ ca³hen³ hñú³ ñí¹ jmɨ́¹ tionh¹ jáun² tsá² hí³. 3 Hi³ jáun² ca³jnia³ cáun² hi³ jniá³ la³jmɨ́¹ jniá³ zɨ́h¹ sɨ́². Zɨ́h¹ sɨ́² jáun² ca³na³tsɨ́n³² tsáɨh³ chí¹ ca³la³ jɨ́n³² tsá² hí³. 4 Jmɨ́¹jáun² ca³hi³ Jmɨ́²chí³ Chun¹ hñu³ tsɨ́³ ca³la³ jɨ́n³² tsá² hí³, jmɨ́¹jáun² ca³hléh³ ma³ quin³² ma³ jan³² tsá² hí³ ma³ cáun² jú¹jma² siáh³ la³ cun³ hi³ ca³jmú³ Jmɨ́²chí³ Chun¹ hí³ hi³ hléh³² tsú².
5 Jmáɨ¹ jáun² jmɨ́¹ tiáunh¹ tsá² judíos já¹ juú² Jerusalén, tsá² jlánh¹ má²tí³² cuáh³² quioh²¹, tsá² já²taunh²¹ ñí¹ uóunh³ la³ tán¹ hngá¹máh³. 6 Jmɨ́¹ ca³náɨ³² tsú² mah¹ jáun² né³, ca³cuú² ca³ngɨh³². Lɨ́¹ tiá² ñi³² he³ jmu³ bíh¹ tsú² lɨ³, quí¹hliá² ca³náɨ³² tsú² ma³ quin³² ma³ jan³² jú¹jma² quioh²¹ hi³ ná¹hleh³² tsá² hí³. 7 Jáun² ca³ja³cáun² lɨ́n³² tsɨ́³ tsú² ñí¹ tionh¹ jáun², tiá² ñi³² he³ jmu³ bíh¹ tsú² lɨ³. Jmɨ́¹jáun² ca³juónh³ tsá²ján² tsá²ján²:
―¿Há¹ jun³juáh¹³ tsá² hɨ́n¹³ tɨ³ Galilea bíh¹ la³jɨ́n³² tsá² ná¹hleh³² nɨ́²? 8 ¿Lánh³ rón³² ná¹naɨ³² dí² hi³ hleh³² tsú² jú¹jma² quiú¹³ dí² ma³ quin³² ma³ jaun³² dí²? 9 Quí¹ ñí¹ lá² tiauh² dí² tsá² ziáun² dí² hué³² ñí¹ hliáun³ bíh¹: tsá² Partia, tsá² Media, tsá² Elam, tsá² Mesopotamia, tsá² Judea, tsá² Capadocia, tsá² Ponto, tsá² Asia, 10 tsá² Frigia, tsá² Panfilia, tsá² Egipto jɨ³ tsá² Libia nɨ́² siáh³, hué³² ñí¹ uóunh³ có³² juú² Cirene. Zian² siáh³ tsá² zian² juú² Roma hi³ má²tionh² ñí¹ lá², 11 ma³ jan² tsá² hí³ tsá² judíos, ja³bí¹ zian² ma³ jan² tsá² hí³ *tsá²cá²jo²¹ hi³ má²ca³hín¹³ jáɨ¹³ quiú¹³ dí² tsá² judíos. Hi³ zian² siáh³ tsá² hué³² Creta ja¹ quiú¹³ dí² jɨ³ tsá² hué³² Arabia nɨ́² siáh³. Tɨ³la³ ¡la³jáɨ³² bíh¹ dí² ná¹naɨ³² hi³ ná¹hleh³² tsá² nɨ́² jú¹jma² quiú¹³ ma³ quin³² ma³ jaun³² hi³ ná¹juáh²³ tsú² la³jɨ́³² hi³ cáu² hi³ jueh³² hi³ jmu² Dió³²!
12 Ñí¹ tionh¹ jáun² tsú² ná¹tsá²cáun² tsɨ́³, lɨ́¹ tiá² ñi³² he³ jmu³ bíh¹ tsú², hi³ ná¹nga² tsú² ñí¹con² tsá²ján² tsá²ján² la³ lá²:
―¿He³ dá² hnió³ juáh³ la³jɨ́³² hi³ ná¹lɨ́²³ nɨ́² juáh¹³?
13 Tɨ³la³ ma³ jan² tsáu² lɨ́¹ ná¹cauh³² cú²nga¹ bíh¹, hi³ ná¹juáh²³:
―¡Tsá² ná¹hein²¹ bíh¹ nɨ³²!
Pé¹ hleh³² jáɨ¹³ ñí¹con² tsá² ná¹ngɨh³² hí³
14 Jmɨ́¹jáun² ca³náu² Pé¹ cu³tsa³² quionh³ tán¹ quian³jan² *tɨ³² tsá² quian³² jë¹ Dió³² tsá² quionh³, hi³ ca³hléh³ tiá³ hi³ ca³juáh³:
―Hnoh², tsá² judíos tsá²cáu³, jɨ³ la³jɨ́n³² náh² tsá² tionh² náh² já¹ juú² Jerusalén lá², hniáuh³² bíh¹ lɨ³ ñíh¹³ náh² jáɨ¹³ lá². Jáun² né³, niéi² náh² re² jáɨ¹³ hi³ juah²¹ jná¹³ lá²: 15 Jun³juáh¹³ ná¹hein²¹ yáh³ tsá² lá² la³jmɨ́¹ ná¹lɨ́n²³ hnoh² nɨ́², quí¹ ta³né³² né³bí¹ má²tí³ la³ nio¹ ñu³ tɨ³ hú²niéi² bíh¹. 16 Tɨ³la³ ta³né³² dá² má²ca³lɨ³tí³ la³ cun³ hi³ ca³juáh³ jáun² hla¹ Joel tsá² jmɨ́¹ lɨ́n³ hí³ *tɨ³² jë¹ Dió³² bíh¹, jmɨ́¹ ca³juáh³ jáun² la³ lá²:
17 La³ lá² juáh³ Dió³²:
Nɨ́¹ má¹tɨ³ ñí¹ táuh³ jmáɨ¹, zein²¹ jná¹³ Jmɨ́²chí³ joh² ñí¹con² la³jɨ́n³² tsáu².
Má¹jáun² lɨ³ tɨn² tsá²mɨ³ tsá²ñuh² jónh³² hnoh² hi³ hléh³² jáɨ¹³ hi³ cue¹ jná¹³ hñu³ tsɨ́³.
Má¹jáun² tɨ²¹ hó¹ñí¹ tsá² tsá¹ñú¹ hi³ jnia³ jeinh²¹ he³ cáun² hɨ́e³² Dió³²,
ja³bí¹ tsá² má²lieih²¹ siáh³ jɨ́e³ juɨ³² qui³ ziú³.
18 Má¹jáun² zein²¹ jná¹³ Jmɨ́²chí³ joh² ñí¹con² tsá²mɨ³ tsá²ñuh², *tsá² má²ná¹hlánh¹ joh² jná¹³,
jáun² tsá² hí³ lɨ³ tɨn² ngáɨ³² jáɨ¹³ hi³ cue¹ jná¹³ hñu³ tsɨ́³.
19 Hi³ ja³bí¹ hɨ́e¹³ jná¹³ siáh³ chi³cuú² cáun² hi³ tsa³cáun² tsɨ́³ tsáu²,
jɨ³ tɨ³ hué³² nɨ́² jmu¹ jná¹³ li²¹ cun³quionh³ jmɨ², sɨ́² nɨ́², jɨ³ mí²ñí¹ hñéi² nɨ́² siáh³.
20 Má¹jáun² nieh¹³ hiú²,
hi³ jnia³ siáh³ zɨ́h² la³jmɨ́¹ jniá³ jmɨ²,
ñeh² bíh¹ hi³ chau²¹ jmáɨ¹ chu²¹ jmáɨ¹ jueh³² quioh²¹ Tɨ³² Juo¹³ dí².
21 Hi³ jáun² né³, lɨ³ua³ jan² tsá² téh³ Tɨ³² Juo¹³ bíh¹ dí² lɨ́¹³ liáun³.
22 ”Hi³ jáun² né³, hnoh² tsá²cáu³, tsá² ziáun² dí² hué³² *Israel lá², niéi² náh² hi³ juanh²¹ jná¹³ lá². Ca³lɨ³ lin¹ hi³ Jesús Tsá² ja³ juú² Nazaret jmɨ́¹ lɨ́n³ jan² Tsá² ca³hiáu³² Dió³² cun³quionh³ la³jɨ́³² hua³jueh³² jɨ³ li²¹, jɨ³ hi³ cáu² hi³ jueh³² hi³ ca³jmú³ Dió³² cun³quionh³ hí³ dí² ja¹ quián¹³ hnoh²; má²ná¹ñíh¹ bíh¹ hnoh² hi³ la³ jáun² lɨ³. 23 Tɨ³la³ la³ cun³ jmɨ́¹tin² máh³ jmɨ́¹ má²ca³lɨ́n¹³ Dió³² hi³ jɨenh³ Jesús ñí¹con² hnoh². Jmɨ́¹jáun² né³ cun³quionh³ cuá² ta³ tsá² hláɨh¹ tsá² hon² bíh¹ ca³jngɨh³² náh² tsú² hi³ ca³ton³ náh² crei²¹. 24 Tɨ³la³ Dió³² né³, ca³jmú³ hi³ ca³jenh¹³ Jesús, ca³liáu³² tsú² Dió³² ñí¹con² hi³ cú² hi³ uóu³² quioh²¹ hmú³², quí¹ cun³ tiá² jmɨ́¹ ca³tɨn¹ bíh¹ hmú³² hi³ zanh³ tsú² tiá³ hi³ tson³. 25 Quí¹ hla¹ re²¹ Dá²vi²¹ ca³chá³ jáɨ¹³ hi³ ca³hléh³ Jesús jmɨ́¹ ca³juáh³ jáun² la³ lá²:
Jná¹³ ca³jɨ́e³² hi³ Juóu³² jná¹³ chí¹ján³ jmáɨ¹ ca³la³ jɨ́³² ñí¹ hó²¹ñi³²,
hi³ hí³ zenh² tɨ³ cuá² chu²¹ quion²¹ jná¹³,
hi³ jáun² tiá² hi³ lɨ́¹³ ñí¹con² jná¹³.
26 Cun³ñí¹ hi³ jáun² bíh¹ jlánh¹ ca³lɨ³ hiún² tsɨn³² jná¹³,
hi³ ca³jmú³² jná¹³ tsah¹ lɨ́n²¹,
hi³ ca³ta³no¹ siáh³ cáun² tsɨn³² jná¹³ ca³tɨ²¹ la³ cun³ hi³ má²hen² jáun² tsɨn³²,
uá¹jinh¹ lɨ́n³ jná¹³ jan² tsá² ngú³;
27 quí¹hliá² tiá² táunh¹ yáh³ hnú² jmɨ́²chí³ quion²¹ jná¹³ ja¹ hla¹ má¹jáun²,
hi³ sa³jun³ cuéh¹ hnú² siáh³ jáɨ¹³ hi³ sánh³² jná¹³ Tsá² chun¹ ná¹ ñí¹con² hnú².
28 Ca³hɨ́eh¹ hnú² jná¹³ juɨ³² lánh³ rón³² lɨ́¹³ zian² jná¹³,
hi³ jmúh¹³ hnú² siáh³ hi³ lɨ́¹³ hiún² tsɨn³² jná¹³ nɨ́¹ má¹ta³zanh¹ jná¹³ siáh³ ñí¹ hó²¹máh¹ hnú².
29 Jmɨ́¹ ca³táuh³ jáɨ¹³ nɨ́² né³, ca³juáh³ siáh³ Pé¹ la³ lá²:
―Hnoh² tsá²cáu³, hnó³² jná¹³ hléh¹³ cú²na²¹ lɨ́n²¹ hi³ ca³tɨn¹ hla¹ Dá²vi²¹ hí³, tsá²haun³² jméi² dí¹hio³ ñú¹deh³ dí². Tsá² hí³ jun³ bíh¹ hi³ já¹haun³, la³ tɨ³ ta³né³² lin¹ tá²hón³² quioh²¹ hla¹ hí³ ñí¹ lá². 30 Hla¹ hí³ jmɨ́¹ lɨ́n³ tɨ³² jë¹ Dió³², hi³ jmɨ́¹ ñi³² tsú² hi³ Dió³² ca³jmú³ jáɨ¹³ hi³ ca³juáh³ hi³ lɨ³zian² jan² jón²zɨ́h¹ jón²cho¹, hi³ cuá³² cuá¹ho² jáɨ¹³ la³jmɨ́¹ ca³cuá³ hnga² dí² hi³ cuá¹lɨ́n³ re²¹. 31 Hi³ jáun² hla¹ Dá²vi²¹ hí³ ca³lɨ³ ñi³² jmɨ́¹tin² cáun² hi³ né³bí¹ lɨ́¹³, ca³juáh³ hi³ jenh¹³ Tsá² lɨ́n³ Cristo, hi³ jáun² tiá² tá¹cua¹³ yáh³ jmɨ́²chí³ quioh²¹ tsú² ja¹ hla¹, hi³ sa³jun³ sáh³² siáh³ ngú³ quioh²¹. 32 Tsá² hí³ bíh¹ Jesús, Tsá² ca³jmú³ hí³ Dió³² hi³ jenh¹³, hi³ jáun² la³jáɨ³² jnoh¹ náu¹³ jáɨ¹³ hi³ tson² bíh¹ lɨ³ la³ jáun². 33 Hi³ jáun² jmɨ́¹jáun² ngah³ tsú² hi³ ca³ta³cua¹³ siáh³ tɨ³ cuá² chu²¹ quioh²¹ Dió³² Jméi². Jmɨ́¹jáun² ca³hián¹³ tsú² Jmɨ́²chí³ Chun¹ hi³ ca³cuen³ Jméi² la³ cun³ jáɨ¹³ hi³ ca³jmú³ jmɨ́¹tin². Hi³ má¹lɨ³² jáun² né³ cuen³ tsú² siáh³ jnoh¹ Jmɨ́²chí³ Chun¹ hí³. Jáun² Jmɨ́²chí³ Chun¹ hí³ bíh¹ má²lɨ́²jmú³ la³jɨ́³² hi³ má²lɨ́²jɨeh³ hnoh² jɨ³ hi³ má²lɨ́²niéih² hnoh² nɨ́². 34 Uá¹jinh¹ tiá² má²ngah³² hla¹ Dá²vi²¹ hñu³mɨ³cuú² jmɨ́¹tin², tɨ³la³ ca³juáh³ bíh¹ tsú² la³ lá²:
Dió³² Juóu³² jná¹³ ca³záɨh³ Tɨ³² Juóu³² jná¹³:
Tɨ³ cuá² chu²¹ quion²¹ jná¹³ ñí³
35 tá¹la³ jmu¹ jná¹³ ñí¹con² tsá² hau² hnú² hi³ lɨ́n³ la³jmɨ́¹ lɨ́³ cáun² jlɨ²¹ [hi³ hí¹ cú¹pih²¹ tiá² quien²] hi³ ná¹tsɨn¹ tanh¹ hnú².
La³ nɨ́² bíh¹ lɨ́³ jáɨ¹³ hi³ ca³chá³ hla¹ Dá²vi²¹.
36 ”Hi³ jáun² la³jáɨ³² dí² tsá² Israel, cu³tí³ hniáuh³² lɨ³ né¹ dí² hi³ tson² Jesús Tsá² ca³ton³ hnoh² hí³ crei²¹, ca³hiáu³² Dió³² bíh¹ tsú² hi³ hau³ jáɨ¹³ hi³ lɨ́n¹³ tsú² Cristo Juo¹³ dí².
37 La³ cun³ jmɨ́¹ ca³náɨ³² tsá² ná¹ngɨh³² hí³ jáɨ¹³ jáun² né³, hlah³ lɨ́n²¹ bíh¹ ca³ta³no¹ tsɨ́³ tsú², jmɨ́¹jáun² ca³ngáɨh³ tsú² Pé¹ quionh³ tsá² quian³jan² ñí¹ hná¹ jáun², hi³ ca³juáh³ la³ lá²:
―Reh², ¿ha³ bí¹ lánh³ jmú¹³ jnoh¹?
38 Hi³ jáun² ca³ngáɨ³ siáh³ Pé¹ hi³ ca³juáh³:
―Cuɨ́¹ cha³conh² honh² náh² tso³ quián¹³, hi³ cuɨ́¹ zaun²¹ náh² siáh³ jmáɨ² hi³ jan² hi³ jan² hi³ lin¹ hi³ má²haɨn²¹ náh² tɨ³ con² Jesús Tsá² lɨ́n³ Cristo, hi³ jáun² Dió³² chin¹³ tsɨ́³ tso³ quián¹³ hnoh²; má¹jáun² né³ cuen³ Dió³² Jmɨ́²chí³ Chun¹ ñí¹con² hnoh². 39 Jáɨ¹³ nɨ́² dá² ca³jmú³ Dió³² hi³ ca³tɨn¹ hnoh² bíh¹ jɨ³ jónh³² hnoh², jɨ³ ca³la³ jɨ́n³² tsá² tiáunh¹ ñí¹ uóunh³ siáh³, la³ cun³ la³jánh³ dú¹ tsá² hnió³ Dió³² Juo¹³ jnoh¹ téh³.
40 Hliáun³ bíh¹ jáɨ¹³ siáh³ siáh³ ca³hlɨ³ ca³liéinh³² Pé¹ tsá² hí³. Hi³ ca³záɨh³ dí² siáh³ la³ lá²:
―¡Lion¹ náh² hmóu³² ca³tɨ²¹ hi³ ma³tson¹³ jáun² Dió³² tsá² hláɨh¹ tsá² hon² zian² ta³né³²!
41 Hi³ jáun² né³, la³jɨ́n³² tsá² ca³taunh³ ta²¹ jáɨ¹³ hi³ ca³hléh³ jáun² Pé¹ cáun³ jmáɨ². Jáun² la³ cun³ jmɨ́¹jáun² bíh¹ ca³juóun³ tsá² tanh² ta²¹ Dió³² cónh³í¹ hnɨ³² mei²¹ tsáu². 42 Jáun² la³jɨ́n³² jáun² tsá² hí³ ca³cué³ jmáɨ¹ quioh²¹ hi³ ca³náɨ³² la³jɨ́³² jáɨ¹³ hi³ ca³hɨ́e³ *tɨ³² tsá² quian³² jë¹ Dió³², hi³ ca³ma³qui³ ma³háun³ tsú² má²tún² hmóu³²; hi³ ca³ngɨh³² tsú² siáh³ hi³ jmu³ má³² hi³ cuh³ *hí³ cuú²miih²¹, jɨ³ hi³ liéinh³² siáh³ Dió³² cu³lɨ²¹.
He³ lánh³ ca³ma³zian² tsá² ca³tanh² ta²¹ Jesús jmɨ́¹ la³ñí¹
43 La³jɨ́n³² tsáu² bíh¹ ca³ja³cáun² tsɨ́³ hi³ ca³jmú³ tɨ³² tsá² quian³² jë¹ Dió³² hua³jueh³² jɨ³ li²¹ nɨ́². 44 Jɨ³lɨn² tsá² ca³taunh³ hí³ ta²¹ ca³taunh³ re² lɨ́n³², hi³ ca³tsóh³ tsú² he³ zia³² quioh²¹ ñí¹con² tsá²ján² tsá²ján². 45 Hi³ ca³hnáɨ³ tsú² hi³ jmɨ́¹ zia³² quioh²¹, hi³ jáun² ca³tsóh³ tsú² quɨe³ nɨ́¹juáh³ ha³ cónh³ lɨ³ hniáuh³² quioh²¹ la³ ma³ quin³² ma³ jan³² tsú². 46 Jmáɨ¹ ca³la³ jɨ́³² tɨ́² ngɨh³² tsú² cuáh³² chín¹ quioh²¹ tsá² judíos, hi³ ja³bí¹ la³ jáun² tɨ́² ngɨh³² tsú² siáh³ hñú¹³ raɨnh²¹, hi³ jáun² ca³la³ hiún² lɨ́n³² tsɨ́³ tsú² tɨ́² tiánh²³ cu³lɨ²¹ hi³ jmu² má³², hi³ ná¹tioh³ re² tsɨ́³, 47 hi³ ca³ma³quien² tsú² siáh³ Dió³². La³jɨ́n³² tsáu² ca³lɨ́n¹³ hi³ chun¹ tsá² hí³, hi³ jáun² Dió³² Juo¹³ tsú² ca³jmú³ hi³ tsá²lɨ³juóun³² tsá² má²ca³tɨn¹ hi³ liáun³.