28
Zia³² hi³ quiunh³² Po¹ hué³² Malta nio² chu³ jmáɨ²
1 Jmɨ́¹ má²ca³liáu³ jnoh¹ jáun² la³jáɨ³², jmɨ́¹jáun² ca³lɨ³ né¹ jnoh¹ hi³ Malta bíh¹ la³ jmáɨ² hué³² pih²¹ nio² jáun² chu³ jmáɨ². 2 Tsá² hué³² jáun² jlánh¹ ca³ma³hniau³ jnoh¹, hi³ jáun² ca³tó³ tsú² cáun² sɨ́² pa²¹ quí¹hliá² jlánh¹ jmɨ́³ hi³ jáun² cuóu³ lɨ́n³² bíh¹; jáun² ca³te³ tsú² jnoh¹ la³jáɨ³² tɨ³ ñí¹ nio¹ sɨ́² hi³ choh²¹ jnoh¹. 3 Jáun² Po¹ ca³jieh³ cá² tsu²¹ cuo¹ hi³ ca³tóh³ sɨ́²; tá¹la³ jmɨ́¹ dí¹toh² tsú² sɨ́² cuo¹ jáun² né³, cua³han³ jan² jáh³ hláɨnh¹ jmɨ́¹ cá¹chéi²¹, hi³ jáun² ca³ca³ cuo² Po¹. 4 Jmɨ́¹ ca³jɨ́e³ tsá² hué³² jáun² hi³ chin¹ jáh³ hláɨnh¹ cuo² Po¹, jáun² ca³juu³ ca³hlénh³ ja¹ hmóu³² hi³ ca³juáh³:
―Cu³tí³ jan² tsá² la³ jngɨh² tsáu² bíh¹ nɨ³², hi³ jáun² ta³né³² má²ca³hinh³² tsú² tsáu¹³ hi³ má²lɨ́²jmú³ dió³² [Dike] juo¹³ jnoh¹, tsá² rá²tsɨ³² héih³², uá¹jinh¹ jmɨ́¹ má²ca³liáun³ tsú² ñí¹con² jmɨ́²miih²¹.
5 Tɨ³la³ Po¹ má¹ná¹, cáun² ca³pí³ ñí¹ sɨ́² bíh¹ cuo², jáun² ca³tánh³ jáh³ hí³ ja¹ sɨ́², hí¹ cáun² tiá² hi³ ca³quiúnh³² yáh³ tsú². 6 Jáun² la³jɨ́n³² tsá² hí³ cáun² jmɨ́¹ má²ná¹jan³² hi³ dáun¹³ Po¹, ho³ hi³ né³bí¹ quɨnh³ hi³ jún³. Jmɨ́¹ má²cu³lé³ ná¹jan³² tsú² jáun² né³, ca³jɨ́e³ hi³ hí¹ cáun² yáh³ tiá² hi³ ca³jéinh³² Po¹, jmɨ́¹jáun² ca³jenh³ tsú² siáh³ jmɨ́¹ tsɨ́³ hi³ ca³juónh³ hi³ dió³² bí¹ néh¹ Po¹.
7 Má²janh² ñí¹ jáun² jmɨ́¹ cuá³ jan² tsá² jmáɨ² Publio, tsá² ho² ta²¹ hué³² pih²¹ jáun². Tsá² hí³ jlánh¹ re² tɨn² ca³he³ jnoh¹ hi³ ca³taunh² tsú² jnoh¹ ho¹ñí¹ tá¹la³ ca³tauh¹³ jnoh¹ jáun² hnɨ³² jmáɨ¹ hñú¹³ tsú². 8 Jmáɨ¹ jáun² jmɨ́¹ rá²tsáun¹ jméi² Publio hí³, hi³ jmɨ́¹ lɨ́²³ chéin³ cú²hiú² cú²cuóh³², jɨ³ hi³ táɨ³² siáh³ jmɨ². Jáun² Po¹ ca³ñí¹jɨen¹³ tsá² tsáun¹ hí³ ñí¹ rón²¹, jáun² ca³liéinh³² Dió³². Jmɨ́¹jáun² ca³ra³tsɨ³² tsú² cuo² ñí¹ quioh²¹ tsá² tsáun¹ hí³ hi³ ca³jmah³ dí². 9 Jmɨ́¹ lɨ²¹ jáun² la³ jáun² cua³taunh²¹ siáh³ la³jɨ́n³² tsá² ná¹tsáun¹ hué³² pih²¹ jáun²; ja³bí¹ lan³ bíh¹ siáh³ tsá² hí³. 10 Jmɨ́¹jáun² jlánh¹ hliáun³ hi³ lɨ́¹ ca³cué³ tsú² jnoh¹. Hi³ jmɨ́¹ tɨ³ ñí¹ hue¹³ jnoh¹ hi³ má²tauh²¹ jnoh¹ siáh³ cáun² mu² pa²¹ né³, tsá² hí³ lɨ́¹ ca³cué³ siáh³ la³jɨ́³² la³ cun³ hi³ lɨ³ hniáuh³² quiú¹³ jnoh¹ hú¹ juɨ³².
Má²chau²¹ Po¹ já¹ juú² Roma
11 Jmɨ́¹ ca³táɨh¹³ jáun² hnɨ³² zɨ́h² hi³ tiauh² jnoh¹ hué³² pih²¹ nio² jáun² chu³ jmáɨ², jáun² ca³tauh²¹ jnoh¹ cáun² mu² pa²¹ hi³ la³ ca³quiú² tsú² hué³² pih²¹ jáun² tá¹la³ ca³nga² jáun² jmɨ́¹ ñí¹cuóu³. Mu² jáun² ja³ tɨ³ juú² Alejandría; tɨ³ mɨ³chí¹ mu² jáun² né³ jmɨ́¹ tá²láɨn¹ gon³ dió³² juo¹³ tsá² hí³, dió³² hí³ jmáɨ² Cástor jɨ³ Pólux. 12 Hi³ ca³hué² jnoh¹ hué³² pih²¹ jáun² né³ ca³cháu³² jnoh¹ juú² Siracusa nio² can³² jmɨ́²miih²¹. Ñí¹ jáun² ca³tauh¹³ jnoh¹ hnɨ³² jmáɨ¹. 13 Jmɨ́¹jáun² ca³hué² jnoh¹ siáh³ hi³ [ngau³ jnoh¹ juɨ³² có³² hué³² Silicia,] jáun² ca³cháu³² jnoh¹ juú² Regio [hɨ́n¹³ hué³² Italia]. Jmɨ́¹ cá¹jniá²¹ jáun² siáh³ ja³ chí³ tɨ³ la³ quián³, hi³ jáun² ca³hué² jnoh¹ juú² Regio jáun², jáun² jmɨ́¹ cá¹jniá²¹ jáun² ca³cháu³² jnoh¹ juú² Puteoli [hɨ́n¹³ siáh³ hué³² Italia jáun²]. 14 Ñí¹ jáun² ca³jenh² jnoh¹ ma³ jan² tsá² reh² dí², jáun² tsá² hí³ ca³jau³ jnoh¹ hñú¹³ hi³ ca³chau³ tsú² jnoh¹ quiau³ jmáɨ¹. Jmɨ́¹ lɨ²¹ jáun² né³, juɨ³² ta³ bíh¹ jnoh¹ jéi³²í¹ ngau³ la³ tɨ³ juú² Roma. 15 Jmɨ́¹ ca³lɨ³ ñi³² tsá² reh² zian² juú² Roma hi³ hí¹tsáu²³ jnoh¹, jáun² ca³ñí¹jaun¹³ tsú² jnoh¹ hú¹ juɨ³². Jmɨ́¹jáun² ca³jenh² jnoh¹ tsú² ñí¹ lɨ́³ hmah²¹ pa²¹ téh²³ tsú² “Hmah²¹ quioh²¹ hla¹ Apio”, jáun² cá² tsáun¹ siáh³ ca³jenh² jnoh¹ juú² Tres Tabernas. Jmɨ́¹ ca³jɨ́en³² jáun² Po¹ tsá² hí³ ca³cuéh³ tiá¹hmah¹ Dió³², hi³ ca³niau³ siáh³ tiá³ tsɨ́³. 16 Jmɨ́¹ cá¹cháu²¹ jnoh¹ jáun² já¹ juú² Roma né³, [jáun² hliáu³ tsá² chín¹ hí³ ca³jɨenh³ tsá² tson³ jmɨ́¹ jan² hí³ ñí¹con² tsá² chín¹ jmu² hua³hí¹³ tsá² tson³, tɨ³la³] Po¹ ca³hiauh³ jáɨ¹³ hi³ cánh³ cuá³² bíh¹ la³ má²quionh³ jan² hliáu³ hi³ jmoh³ hua³hí¹³.
Po¹ hleh³² jáɨ¹³ quioh²¹ Dió³² já¹ juú² Roma
17 Ñí¹ má²tɨ³² hnɨ³² jmáɨ¹ hi³ tiauh² jnoh¹ Roma ca³teh³ Po¹ tsá² *judíos tsá² ná¹ñí¹ tionh² já¹ juú² jáun², hi³ ja³táunh¹ tsú² ñí¹ cuá³ dí². Jmɨ́¹ ca³ngɨh³² jáun² tsá² hí³ né³ ca³juáh³ Po¹ la³ lá²:
―Hnoh² tsá²cáu³, uá¹jinh¹ tiá² hi³ hlaɨh³ ca³jmú³² jná¹³ ñí¹con² tsá² judíos tsá²co¹ dí², sa³jun³ ca³tɨ²¹ la³ cun³ hi³ ná¹ngɨ²³ dí², ta³ hi³ ca³quiú² jáun² tsá²haun³² dí¹hio³ ñú¹deh³ dí², tɨ³la³ cun³ jáun² ca³ma³tsau¹³ bíh¹ tsú² jná¹³ já¹ juú² Jerusalén hi³ ca³jɨenh³ tsú² jná¹³ ñí¹con² tsá² *romanos. 18 Hi³ jáun² jmɨ́¹ ca³can³ tsá² romanos jú¹ tson² quion²¹ jná¹³, jmɨ́¹ hnió³ bíh¹ tsú² liáu³², quí¹ hí¹ cáun² yáh³ tso³ tiá² lin¹ tsoh³ tsú² quion²¹ jná¹³ hi³ juáh¹³ hi³ ca³tɨn¹ jná¹³ jún³. 19 Tɨ³la³ tsá² judíos né³ tiá² ca³lɨ³ hiún² yáh³ tsɨ́³ la³ jáun², hi³ jáun² ca³lɨ³ hniáuh³² mɨ́¹³ jná¹³ huen² hi³ já¹ma³ré¹³ ta³ ñí¹ *tsá² cuá¹lɨ́n³ mɨ³chí¹ hué³² lá²; tɨ³la³ jun³juáh¹³ hi³ já¹chá³ tsáu¹³ tsá²cáu³ yáh³ jná¹³ má¹ná¹. 20 Ca³tɨ²¹ jáɨ¹³ nɨ́² bí¹ lɨ́²té³ jná¹³ hnoh² né³² hi³ ñá¹táunh¹ náh² ñí¹ lá² hi³ juoh²¹ dí². Hi³ jáun² né³, cun³ñí¹ hi³ ca³tɨ²¹ hi³ qui³ ná¹he² ná¹jan³² dí² jáun², jnoh¹ tsá² *Israel, cun³ñí¹ hi³ jáun² bíh¹ cuá¹chin¹ jná¹³ cá²den¹ná¹ lá².
21 Jmɨ́¹jáun² ca³juáh³ tsá² hí³:
―Hí¹ cáun² yáh³ sí² quioh²¹ tsá² hɨ́n¹³ tɨ³ Judea tiá² má²ca³héi¹³ jnoh¹ hi³ ca³tɨn¹ hnú², sa³jun³ tsá² judíos ja³taunh²¹ ñí¹ jáun² má²ca³hléh³ hlaɨh³ hi³ ca³tɨn¹ hnú². 22 Hnáu² bíh¹ jnoh¹ náɨ¹³ la³ cun³ hi³ lɨ́n²³ hnú², quí¹ má²né¹ jnoh¹ hi³ jlánh¹ hlaɨh³ hleh³² míh¹ tiá² la³jɨ́n³² tsá² zian² tá¹ cáun² hngá¹máh³ hi³ ca³tɨn¹ tsá² cu³ nió³ hmaɨ²¹ hí³.
23 Jáun² hmóu³² tsá² hí³ ca³tón³ jmáɨ¹ lɨ́h³ ja³jɨen³ siáh³ Po¹. Jmɨ́¹ ca³tsɨn¹³ jáun² jmáɨ¹ hi³ ca³tón³ tsú² né³, ca³ngɨh³² juóun³² lɨ́n³² ñí¹ cuá³ jáun² Po¹. Jmɨ́¹jáun² ca³hléh³ Po¹ ca³la³ hlu³ jmáɨ¹ ca³la³ ñí¹ ca³hláu³, hi³ ca³hléh³ ca³tɨ²¹ ha³ lánh³ rón³² hniáuh³² tónh³² tsú² jo³cuo² Dió³². Hi³ ca³ma³tson² tsú² jáɨ¹³ hi³ ca³tɨn¹ Jesús ñí¹con² tsá² hí³ cun³quionh³ jáɨ¹³ hi³ rá¹juáh³ liei²¹ quioh²¹ hla¹ Moisés, jɨ³ jáɨ¹³ hi³ rá¹tioh³ ñí¹ Sí² quioh²¹ tsá² ca³lɨn³ *tɨ³² jë¹ Dió³² nɨ́² siáh³. 24 Jmɨ́¹jáun² zian² tsá² ca³taunh³ ta²¹, ja³bí¹ la³ jáun² zian² siáh³ tsá² tiá² ta²¹ ca³taunh³. 25 Jáun² cun³ñí¹ hi³ tiá² ca³lɨ³ cáun² yáh³ jáɨ¹³, jáun² cu³tsa³² ca³huén² bíh¹ tsú² cú²jueh³² jmɨ́¹ ca³náɨ³² siáh³ cáun² jáɨ¹³ hi³ ca³juáh³ Po¹ la³ lá²:
―Jú¹ tson² cu³tí³ bíh¹ ca³cué³ Jmɨ́²chí³ Chun¹ ñí¹con² tsá²haun³² dí¹hio³ ñú¹deh³ dí² cun³quionh³ hla¹ Isaías tɨ³² jë¹ Dió³², jmɨ́¹ ca³juáh³ jáun² la³ lá²:
26 Cua³², cuá²zéih³ tsá² ó³² jáɨ¹³ lá²:
Cu³tí³ náɨh¹³ bíh¹ hnoh² la³ má²naɨh³² jáun²,
tɨ³la³ tiá² ngɨ¹³ yáh³ náh²;
hi³ cu³tí³ hú¹tá¹ jɨeh²¹ náh² siáh³ la³ má²jɨ́eh³² jáun²,
tɨ³la³ tiá² lɨ³tsɨn² yáh³ náh² la³ cun³ hi³ jɨeh²¹ jáun².
27 Cún¹ tio¹ bíh¹ má²cá²jéinh³² tsɨ́³ tsá² zian² hué³² lá²,
quí¹ tiá² hnió³ yáh³ tsú² há¹ ngɨ¹³.
La³jmɨ́¹ jmu² tsá² tiá² cuá¹ tsɨ²¹ bíh¹ jmu² tsú²,
quí¹ hi³ tiá² hnió³ tsú² né³.
Jnɨ³² bíh¹ tsú² ñí¹,
quí¹ hi³ tiá² hnió³ tsú² jɨ́e³;
quí¹ la³ jáun² jmɨ́¹ lɨ́¹³ tɨ³ jéinh³² tsú² jmɨ́¹ tsɨ́³ ñí¹con² jná¹³,
hi³ jáun² jmɨ́¹ lɨ́¹³ lion¹ jná¹³.
28 Hi³ jáun² cuɨ́¹ lɨ³ ñíh¹³ hnoh² hi³ jáɨ¹³ ca³tɨ²¹ ha³ lánh³ rón³² jmu² Dió³² hi³ liáun²³ tsáu² má²ca³zen³ Dió³² ñí¹con² *tsá²cá²jo²¹ bíh¹ cú²jueh³², quí¹ tsá² hí³ bíh¹ tɨ³ re² ne³.
29 [Jmɨ́¹ má²lɨ́²juáh³ jáun² Po¹ la³ nɨ́² né³, ja³tanh²¹ tsá² judíos hí³ hi³ hí¹juónh²³ cú²zúnh² tiáunh¹.]
30 Jáun² Po¹ né³ ca³cuá³ tun³ mii² tán¹ hñú³ ná¹hmáh¹ jáun² quioh²¹; hi³ ñí¹ jáun² né³ jmɨ́¹ hen² tsú² la³jɨ́n³² tsá² jmɨ́¹ tsá²jɨe³. 31 Jáun² ca³hléh³ tsú² jáɨ¹³ ca³tɨ²¹ ha³ lánh³ rón³² lɨ́¹³ tónh³² tsáu² jo³cuo² Dió³², ca³la³ hí¹ cú¹pih²¹ tiá² cú² tiá² juénh²; hi³ ca³ma³tɨn² tsú² siáh³ tsáu² hi³ ca³tɨn¹ Jesús Tɨ³² Juo¹³ dí², Tsá² lɨ́n³ Cristo. Hí¹ jan² tiá² hin² ca³qui³ ca³jna³ yáh³ hi³ jáun². [Cu³ nɨ́² bíh¹ tí³ jáɨ¹³.]