﻿San Marcos.
12.
Aj puꞌij ɨ Jesús huatyóochej tɨ tyihuóꞌixaatyeꞌen séej jɨmeꞌ ɨ nyúucarij. Aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn: —Aꞌtɨ́j pu úuvaj huahuástej ajta jeꞌen jariáꞌnaj, aj puꞌij tyiꞌtɨ́j huatyátaahuacaꞌ ɨ tɨ jɨn jaatyájachaꞌxɨꞌɨn ɨ úuvaj, ajta tyiꞌtɨ́j ájtaahuacaꞌ ajtyéeviꞌ ɨ maj japuan utyúuj muaaꞌíxɨeꞌreꞌen ɨ maj tyíꞌmuɨjhuacaa. Ajta jeꞌen séecan huatanyéjtye ɨ chuéj mej mij tyaanájchityeꞌen cɨ́ɨraꞌtzuj, tɨꞌquij jóꞌraa aꞌɨ́jna ɨ aꞌtɨ́j séej chuéj japua. 
Tɨꞌɨj tyaꞌráꞌaj aꞌnáj maj jajuꞌracaa ɨ úuvaj, séej pu huataꞌítyacaꞌ tɨ jimi tyíꞌhuɨɨreꞌ tɨꞌij huoꞌtáhuaviij aꞌchu tɨ jacɨꞌpuaj aꞌɨ́jcɨ ɨ aꞌtɨ́j. 
Majta aꞌɨ́ɨmaj ɨ maj tyíꞌmuɨjhuacaa aꞌɨ́ɨ mu jaatyéeviꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ huataꞌíjtyiꞌrej, majta jaatyáavaxɨj aꞌyaa muꞌuj tyaataꞌítyacaꞌ camu tyiꞌtɨ́j jaatáꞌ. 
Aj puꞌij ɨ tɨ jachuéj ajtáhuaꞌaj séej huataꞌítyacaꞌ, majta mu aꞌɨ́jcɨ huatyátoꞌsij tyetyéj jɨmeꞌ matɨꞌɨj mij tyaapuéj ɨ muꞌúuraꞌ jitze, majta jajtyáꞌxɨj. 
Ajtáhuaꞌaj pu séej huataꞌítyacaꞌ, aꞌɨ́j mu mij huajéꞌcaj. Aj puꞌij ajtáhuaꞌaj séecan huataꞌítyacaꞌ, aꞌɨ́ɨjma mu majta huatyáavaxɨj, majta séecan huácuij. 
Óocheꞌ pu sɨ́ɨj áꞌɨtzeeriaꞌcaꞌaj, yójraꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ aꞌtɨ́j, jéehua pu jaxɨeꞌvaꞌcaꞌaj aꞌɨ́jcɨ. Aꞌɨ́j puꞌij huataꞌítyacaꞌ aꞌyan tyiꞌmuaꞌastɨ́j tɨjɨn: “Maꞌantzaahuatyeꞌsij aꞌíjcɨ ɨ nyiyóoj.” 
Majta ɨ maj tyíꞌmuɨjhuacaa aꞌyaa mu tyiꞌhuóoꞌixaaj tɨjɨn: “Aꞌmúu pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tɨ néijmiꞌi tyáꞌcɨꞌtyij, tyicheꞌ jaajéꞌcaj, taꞌaj néijmiꞌi tyitáacɨꞌtyij.” 
Aj mu mij jaatyéeviꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ yójraꞌ, majta jaajéꞌcaj, matɨꞌɨj mij jiꞌrájrɨe. 
—¿Jiꞌnye tyajamuáꞌmiteerasteꞌ muaꞌajmaj, jiꞌnye rɨnyij aꞌɨ́jna ɨ tɨ jaꞌaꞌrij ɨ chuéj ajta ɨ úuvaj? Aꞌɨ́ɨ pu ajaꞌvaꞌmaꞌaj jaꞌmej tɨꞌquij huáꞌcuiꞌnyij ɨ mej tyíꞌmuɨjhuacaa, ajta jeꞌen séecan huatapuéjveꞌsij ɨ chuéj ajta ɨ úuvaj. 
¿Nyi sequée aꞌnáj joꞌjíjvej ɨ yuꞌxarij jitze aꞌɨ́jcɨ ɨ nyúucarij? Aꞌyaa pu tyáꞌxaj tɨjɨn: Aꞌɨ́jcɨ ɨ tyetyéj maj ayoohuáꞌaxɨj ɨ maj chiꞌij tyíꞌtaꞌhuacaa, aꞌyaa pu tyeꞌrájraa tɨ aꞌɨ́ɨn pueꞌéenyeꞌej jaꞌraa ɨ tɨ jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ. 
Aꞌyaa pu jáaruuj ɨ tavástaraꞌ, aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tɨ naa taꞌsejratyeꞌ. 
Aj mu mij tyuꞌtatyésej maj jaatyéeviꞌ ɨ Jesús, jiꞌnye aꞌyaa mu tyáꞌmuaꞌreeriacaꞌaj tɨ aꞌɨ́ɨjma huataxájtacaꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ nyúucarij jɨmeꞌ. Majta huáꞌtzɨɨnyaꞌcaꞌaj ɨ tyeɨ́tyee, aꞌɨ́j mu jɨn jaatátoj, matɨꞌɨj mij joꞌcɨ́j. 
Matɨꞌɨj mij séecan huataꞌítyacaꞌ ɨ Jesús jimi fariseos mu puéꞌeenyeꞌej majta séecan ɨ maj Herodes jitze ajtyámaꞌcan, mej mij tyiꞌtɨ́j jaatéꞌexaatyeꞌen ɨ maj jɨn jitzán tyoꞌojpuáꞌrityeꞌen. 
Aꞌɨ́ɨ mu mij jóꞌjuꞌ matɨꞌɨj mij aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn: —Maeestro, tyáamuaꞌreej paj tzáahuatyiꞌraꞌaj jɨn tyíꞌxaj, ajta quee ajitze juxɨeꞌveꞌ jeꞌej maj tyíꞌxaj ɨ tyeɨ́tyee, jiꞌnye capáj aꞌɨ́jna jɨn tyíꞌxaj mej mij tyámuaꞌ mojoꞌsejra. Muáaj paj tzáahuatyiꞌraꞌaj jɨn huáꞌmuaꞌtyej ɨ juyáaraꞌ ɨ Dios. ¿Nyi xáꞌpuɨꞌ tyej tyuꞌnájchitaj jeꞌej tɨ tyíꞌtajijveꞌ aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌijtyeꞌ ɨ Roma maj jáꞌmaꞌcan? 
Ajta ɨ Jesús pu jamuaꞌreeriacaꞌaj maj quee huatoojéꞌyacan jɨn tyéꞌihuoꞌracaꞌaj, aꞌyaa pu tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn: —¿Jiꞌnye siaj sij tyíꞌtyeseꞌ siaj naatyéeviꞌ hueꞌtzij jɨmeꞌ? Séej túmii mesenyajaꞌváɨꞌtyeꞌ, nyej nyij jaaséj. 
Matɨꞌɨj mij ayaꞌváɨꞌtyej, aj puꞌij ɨ Jesús aꞌyan tyihuoꞌtaꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn: —¿Aꞌtanyíj puéꞌeen ɨ taꞌcájcaj, jiꞌnye ántyapuaj ɨ táꞌyuꞌsiꞌ? Aꞌyaa mu tyaatéꞌexaa tɨjɨn: —Aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyíꞌtaꞌijtyeꞌ. 
Aj puꞌij Jesús aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn: —Xaatátuiireꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ tyajáꞌmuaꞌijtyeꞌ tyiꞌtɨ́j tɨ jacɨꞌpuaj, siajta jaatáꞌan ɨ Dios tyiꞌtɨ́j tɨ ajta jacɨꞌpuaj. Majta aꞌɨ́ɨmaj tyámuaꞌ mu naa tyityoꞌtóomuaꞌaj aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ jeꞌej tɨ tyuꞌtaxájtacaꞌ. 
Aj mu mij séecan ɨ saduceos ajeꞌréꞌnyej ɨ Jesús jimi. Aꞌɨ́ɨ mu aꞌyan tyíꞌxaj maj quee cheꞌ huatájuuritaj ɨ maj meríj huácuij, aꞌyaa mu mij tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn: 
—Maeestro, aꞌyaa pu tyoꞌyúꞌxacaꞌ ɨ Moisés tɨjɨn tɨpuaꞌaj aꞌtɨ́j nyeɨɨchej, ajta jeꞌen quee eexúj tyiyóomuaꞌcaj tɨꞌɨj huámuɨꞌnyij, juxɨeꞌveꞌ tɨ ɨ ihuáariaꞌraꞌ jaꞌancuréꞌviꞌtɨj aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ jatyéviꞌtɨnyaꞌaj ɨ tɨ huamuɨ́ꞌ, taꞌaj ij aꞌɨ́ɨn tyiyóomuaꞌaj jáꞌraꞌnyij aꞌɨ́jcɨ jitze maꞌcan ɨ tɨ huamuɨ́ꞌ. 
Aꞌyaa pu tyuꞌrɨ́j, muaꞌráahuaꞌpuaj ɨ maj juꞌihuaamuaꞌcaꞌaj, tɨꞌquij ɨ huaꞌ jaatzíꞌ huatyényeɨɨchacaꞌ, capu eexúj tyiyóomuaꞌcaj tɨꞌɨj huamuɨ́ꞌ. 
Tɨꞌquij ɨ tɨ jeꞌtyáaꞌsej jaꞌancuréꞌviꞌtɨj aꞌɨ́jcɨ ɨ tɨ jatyéviꞌtɨnyaꞌaj aꞌɨ́jna ɨ tɨ huamuɨ́ꞌ, aꞌɨ́ɨ puꞌij ajta huamuɨ́ꞌ quee jitzán tyiyóomuaꞌaj. Aꞌyaa pu chaꞌtánaꞌaj tyáaruj ɨ sɨ́ɨj ɨ tɨ jeꞌtyáaꞌsej, 
ajta néijmiꞌcaa aꞌyan tyúꞌruuj ɨ maj aráahuaꞌpuaj aráꞌaxcaa ɨ maj juꞌihuáamuaꞌ, capu sɨ́ɨj jitzán tyiyóomuaꞌaj taꞌraa. Ajta jeꞌen aꞌɨ́ɨn huamuɨ́ꞌ ɨ íitɨꞌ. 
Arí aꞌájna, matɨꞌɨj eetácɨɨnye joꞌmaj jaꞌváꞌnamiꞌ ɨ maj huácuij, majta jeꞌen majtáhuaꞌaj júurij muáꞌraꞌnyij, ¿aꞌtanyíj cɨ́naꞌraꞌan puéꞌeenyeꞌej jaꞌmej aꞌájna ɨ xɨcáaraꞌ jitze, tɨpuaꞌaj néijmiꞌi ɨ maj aráahuaꞌpuaj meetyéviꞌtɨnyaꞌaj? 
Jesús pu aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn: —Muaꞌaj xu jéehua tyóoxohuaj, jiꞌnye caxu jamuaꞌreej jeꞌej tɨ tyéꞌyuꞌsiꞌ ɨ yuꞌxarij jitze caxu siajta jamuaꞌreej jeꞌej tɨ een ɨ tɨ jɨn ɨ Dios néijmiꞌi putyíꞌuurej. 
Matɨꞌɨj huatájuurej ɨ maj huácuij, camu cheꞌ nyejnyeɨꞌchen, camu majta ɨ úucaa huɨɨchaj, jiꞌnye aꞌyaa mu éenyeꞌej muáꞌjuꞌun matɨꞌɨj een ɨ maj tyíꞌhuɨɨreꞌ u tajapuá. 
Ajta aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ maj huatájuuritaj ɨ maj meríj huácuij, ¿nyi sequée aꞌnáj joꞌjíjvej ɨ yuꞌxarij Moisés tɨ joꞌyúꞌxacaꞌ jeꞌej tɨ tyáꞌxaj ɨ nyúucarij tɨ ɨ Moisés tuꞌpíj huaséj ɨ tɨ vivéejmee tɨꞌɨj tyátaasimaꞌaj? Aꞌɨ́j pu jitze ɨ Dios aꞌyan tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ Moisés tɨjɨn: “Nyáaj nu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ huaꞌ Dios, aꞌɨ́jna ɨ Abraham, ajta ɨ Isaac nyajta aꞌɨ́jcɨ ɨ Jacob”. 
Aꞌɨ́j pu jɨn, capu huaꞌ Dios puéꞌeen aꞌɨ́ɨjma ɨ maj meríj huácuij, sulu aꞌɨ́ɨjma pu Dios ɨ maj júurij. Aꞌɨ́j xu jɨn muaꞌaj jeꞌej puaꞌaj tyityojoꞌvátzɨj. 
Matɨꞌɨj jáanamuajriꞌ tɨ ɨ Jesús tyámuaꞌ naa tyihuoꞌtéꞌexaaj, sɨ́ɨj tɨ huaꞌ jitze ajtyámaꞌcan ɨ maj tyihuáꞌmuaꞌtyej ɨ yuꞌxarij jitze ɨ maj jɨn tyíꞌijta, aꞌɨ́ɨ pu huóꞌnamuajriꞌ jeꞌej maj tyúuꞌixaatyaꞌcaꞌaj, aꞌɨ́ɨ pu ajtyáxɨɨriacaꞌ jimi tɨꞌquij aꞌyan tyaataꞌíhuoꞌriꞌ tɨjɨn: —¿Tyiꞌtanyí nyúucariraꞌ jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ ɨ tɨ jaaxájtacaꞌ aꞌɨ́jna ɨ Moisés? 
Jesús pu aꞌyan tyaatéꞌexaa tɨjɨn: —Aꞌɨ́jna ɨ nyúucarij tɨ jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ aꞌɨ́ɨ pu aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ tɨ aꞌyan yee: “Xáanamuajriꞌ, mu siaj Israel jitze ajtyámaꞌcan, aꞌɨ́jna ɨ tavástaraꞌ ɨ Dios aꞌɨ́ɨ pu sɨ́ɨj naꞌaj puéꞌeen. 
Aꞌyaa pu tyúuxɨeꞌveꞌ paj jaaxɨéꞌveꞌen ɨ Dios néijmiꞌi jɨmeꞌ aꞌxɨéjnyuꞌcaa, pajta néijmiꞌi a júuricamej jɨmeꞌ, pajta ɨ paj jɨn maꞌúumuaꞌrej, ajta patɨꞌɨj panaꞌaj tyoꞌhuájcaꞌnyej.” 
Ajtáhuaꞌaj pu sɨ́ɨj ɨ nyúucarij tɨ jeꞌtyáaꞌsej, tɨ aꞌyan yee: “Pataꞌaj aꞌyan chaꞌtaj panaꞌaj tyámuaꞌ tyéejchaꞌɨɨj ɨ axaꞌaj tyévij, aꞌyájna patɨꞌɨj asɨ́ɨj tyiꞌtyíaꞌchaꞌɨj.” Capu sɨ́ɨj ajtáhuaꞌaj ɨ nyúucarij séejreꞌ tɨ jéetzeꞌ juxɨeꞌveꞌ quee aꞌíjna ɨ nyúucarij tɨ huaꞌpuaj. 
Aj puꞌij aꞌyan tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌmuaꞌtyej ɨ yuꞌxarij jitze tɨjɨn: —Xáꞌpuɨꞌ paj tyaataxájtacaꞌ, Maeestro. Aꞌyaa pu tyiꞌjaꞌyájna patɨꞌɨj tyaataxájtacaꞌ, sɨ́ɨj puꞌuj aꞌɨ́ɨn puéꞌeen ɨ Dios, capu sɨ́ɨj ajtáhuaꞌaj séejreꞌ. 
Ajta maj jaaxɨéꞌveꞌen ɨ Dios néijmiꞌi jɨmeꞌ ɨ juxɨéjnyuꞌcaa, ajta néijmiꞌi jɨmeꞌ ɨ maj jɨn maꞌumuámuaꞌreꞌ ajta aꞌchu tɨ sɨ́ɨj uhuájcaꞌnyej, ajta ɨ tyaj huoꞌxɨéꞌveꞌen ɨ taxaꞌaj tyeɨ́tyee tyatɨꞌɨj tajɨ́ɨmuaꞌaj tyíꞌtaxɨeꞌveꞌ, jéetzeꞌ pu tyíꞌhuɨɨreꞌ ɨ Dios jimi quee tɨpuaꞌaj néijmiꞌi tyetyuꞌtámuꞌvejrita aꞌɨ́jcɨ jɨmeꞌ ɨ maj huáꞌcuiꞌcaa naꞌríij néijmiꞌi jɨmeꞌ joꞌmaj huajaꞌtɨeꞌracaa ɨ yaꞌmuáatyee. 
Tɨꞌɨj ɨ Jesús jáamuaꞌreeriꞌ jeꞌej tɨ tyuꞌtaxájtacaꞌ aꞌɨ́jna ɨ tɨ tyihuáꞌmuaꞌtyej, ajta tyámuaꞌ tyuꞌtaxájtacaꞌ amitéeriaꞌcan jɨmeꞌ, aꞌyaa pu tyaatéꞌexaa tɨjɨn: —Capáj aꞌ ɨmuáj jeꞌej jeꞌen joꞌtɨj tyejéꞌijtaj ɨ Dios. Ajta quee cheꞌ aꞌtɨ́j óocaꞌnyajcaꞌaj tɨ tyiꞌtɨ́j jaataꞌíhuoꞌ. 
Jesús pu tyihuáꞌmuaꞌtyajcaꞌaj ɨ tyeyúuj tzajtaꞌ, aj puꞌij aꞌyan tyuꞌtaꞌíhuoj tɨjɨn: —¿Jiꞌnye mej mij aꞌyan tyíꞌxaj ɨ maj tyihuáꞌmuaꞌtyej ɨ yuꞌxarij jitze ɨ maj jɨn tyíꞌijta tɨ ɨ Cɨríistuꞌ aꞌɨ́j jitze eerámaꞌcan ɨ David? 
Ajta aꞌɨ́jna júuricamaꞌraꞌ ɨ Dios, aꞌɨ́ɨ pu caꞌnyíjraꞌaj jaatáꞌ aꞌɨ́jcɨ ɨ David tɨꞌɨj aꞌyan tyuꞌtaxájtacaꞌ tɨjɨn: Ɨ tavástaraꞌ pu aꞌyan tyaatéꞌexaa aꞌɨ́jcɨ ɨ nyavástaraꞌ tɨjɨn: “Huatyéyixɨꞌ ɨ ɨpuárij japua íiyan ɨ nyamuácaꞌtaꞌ, ꞌasta nyanaꞌaj quee huoꞌmuéꞌtɨn ɨ maj muájchaꞌɨɨreꞌ.” 
¿Jiꞌnye tyíɨꞌrij tɨ ɨ Cɨríistuꞌ aꞌɨ́j jitze eeramaꞌcáantaj ɨ David, tɨpuaꞌaj ɨ David aꞌyan ajta jatamuáꞌmuatyaꞌan ɨ Cɨríistuꞌ tɨjɨn “Nyavástaraꞌ”? Majta jéehua ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj jáanamuajriꞌ, tyámuaꞌ pu tyihuaꞌránajchacaꞌ jeꞌej tɨ tyíꞌxajtacaꞌaj ɨ Jesús. 
Aꞌyaa pu ɨ Jesús tyihuáꞌmuaꞌtyajcaꞌaj tɨjɨn: —Tyámuaꞌ xuꞌuj aꞌɨ́ɨjma jimi ɨ maj tyihuáꞌmuaꞌtyej ɨ yuꞌxarij jitze, jiꞌnye aꞌyaa pu tyihuaꞌráanajchi maj tyíꞌchajca ɨ síicuꞌri tɨ tyiꞌcatɨ́tɨꞌɨjmee ajta mej mij tzáahuatyiꞌraꞌaj jɨn ɨ tyeɨ́tyee huoꞌtatyójtyeꞌen joꞌtɨj naꞌaj ɨ cáayej jitze. 
Aꞌɨ́ɨ mu jahuoo joꞌmaj jaꞌrarasej ɨ maj vaꞌcán jɨn tyityatatyíj, naꞌríij tɨpuaꞌaj metyíꞌyeꞌestyaj ajaꞌhuaꞌ chiꞌtáj, aꞌɨ́ɨ mu jahuoonyij joꞌtɨj joꞌojcaj ɨ tɨ tyihuáꞌcueꞌtyej mej mij tyúꞌcuaꞌnyij ɨ méesaj japua véjriꞌ aꞌɨ́jcɨ jimi, 
aꞌɨ́ɨ mu majta tyihuáꞌariꞌracaa néijmiꞌi aꞌchu maj caa tyiꞌtɨ́j tyíꞌijchaꞌɨj ɨ maj antyúujɨɨmuaꞌastariacaꞌ ɨ ucaríjsee, ajta mej mij quee jeꞌej huojoꞌsejra aꞌɨ́ɨ mu áꞌtɨjtɨꞌ metyenyúusimaꞌaj ɨ Dios jimi. Aꞌɨ́ɨ mu mij jéetzeꞌ jajpuéetzij muáꞌjuꞌun. 
Ajtáhuaꞌaj pu Jesús aꞌúun joꞌtyávaacaꞌaj u tyeyúuj tzajtaꞌ aꞌájna véjriꞌ joꞌmaj tyajáꞌmuꞌvejritacaa, aꞌɨ́ɨjma pu séjracaꞌaj ɨ tyeɨ́tyee ɨ maj túmii muꞌvejritacaꞌaj. Mueꞌtɨ́j mu ɨ chíjtyaanyiꞌ jéehua ɨ túmii jucáhuaꞌnaa. 
Aj puꞌij íitɨꞌ ajeꞌréꞌnyej tɨ jusɨ́ɨjtacaꞌaj, tɨꞌquij aꞌɨ́ɨn huaꞌpuácaa ucáahuaꞌxɨj ɨ túmii tɨ quee aꞌchu aráꞌasej. 
Aj puꞌij ɨ Jesús huoꞌtajé aꞌɨ́ɨjma ɨ maj jamuán huacɨ́j, tɨꞌquij aꞌyan tyihuoꞌtéꞌexaaj tɨjɨn: —Aꞌyaa nu tyajáꞌmuaꞌixaatyeꞌ tɨ aꞌmújna mu íitɨꞌ tɨ jusɨ́ɨj jéetzeꞌ tyuꞌtáꞌ quee néijmiꞌi ɨ maj tyuꞌtáꞌ aꞌɨ́ɨmaj ɨ chíjtyaanyiꞌ, 
jiꞌnye néijmiꞌi mu aꞌɨ́j tyuꞌtáꞌ ɨ túmii tɨ huaꞌváꞌɨtziꞌtyee, ajta aꞌmújna mu íitɨꞌ, mu tɨquee jeꞌej tyéejviicueꞌ, néijmiꞌi pu ucáahuaꞌxɨj aꞌchu tɨ tyíꞌtoovaꞌaj. 
