7
Yesu hãmba taara u hel pigãaŋ u fɛrɛ
1 Ku huoŋgu-na, Yesu wuɔ cor tuɔ wuɔra *Galile yaa nuɔ‑i, u sa taara u kã *Yude‑i-na. *Yuifu ba yuntaamba taa ba taara-yuɔ baa komma ku'i ciɛ u saa tuɔ taara u kã. 2 A ne da huɔŋgu faŋgu-na Yuifu ba ponsaaŋgu maŋ baŋ bĩŋ-kuŋ *gbuganniŋ-ponsaaŋgu‑i kuu naa piɛ tĩ. 3 U hãmba gbɛ̃-yo wuɔ: «Ŋ sa ta bande‑i-na kã Yude‑i-na wɛi? Da ŋ kã, ŋ *hãalãbiemba maŋ dii terieŋgu-na ba ka bi da ŋ ãncemma‑i. 4 Nɛliɛŋ nuɔ da ŋ ta ŋ taara ba suɔ-ni, ŋ saaya ŋ hel pigãaŋ ŋ fɛrɛ. Niŋ ceŋ himma maŋ daama‑i, ŋ saaya ŋ hel nuɔmba‑i hiere ba da-ni.» 5 A ne da bafamba fɛrɛ‑i ba saa naa haa ba naŋga Yesu‑i-na.
6 Yesu wuɔ gbɛ̃-ba wuɔ: «Namaa daa ma cemmaŋ-huɔŋgu hii, ŋga mɛi wulaa ku saa hi yogo. 7 Nelbiliemba siɛ gbãa bigãaŋ namaaŋo‑i, ŋga ba bigãaŋ muɔŋo‑i wuɔ mi ciɛ niɛ ta mi piiye wuɔ ba maacemma saa fa?» 8 Aa naa cira: «Taa na kã mi yaaŋ-na ponsaaŋgu-na, muɔmi kãmmaŋ-huɔŋgu saa hi.» 9 U waaŋ ma yaa‑i baa-ba aa bir tĩɛna Galile‑i-na.
Yesu nelma ciɛ Yuifubaa-ba‑i gbɛrɛ
10 Yesu hãmbaŋ taa ponsaaŋgu-na, wuɔ bi sire nyaa ba huoŋ-nu. Ŋga u saa yaŋ molo da-yo. 11 Ponsaaŋguŋ kaa doŋ, *Yuifu ba yuntaamba taara-yuɔ ba saa da-yo. Baa ta ba yuu ba-naa wuɔ: «U curaa hie?» 12 Fuɔ nelma yaa waa nuɔmba nunni-na. Banaŋ ba'a nelfɛfɛiŋo. Banaŋ ba'a nelfɛfɛiŋo sĩ, kɛrɛ u pira nuɔmba‑i. 13 Ŋga ba taa ba kãalã Yuifu ba yuntaamba‑i a ce ba sa siɛ piiye u maama‑i gbagaga.
14 Ponsaaŋguŋ juɔ hi ku holle‑i, Yesu wuɔ kã *Diilodubuɔ‑i-na ka tuɔ waŋ Diiloŋ-nelma‑i. 15 Kuɔ ce Yuifubaa-ba‑i gbɛrɛ. Baa ta ba piiye wuɔ: «Naacolŋ daa u saa bi ce kalaŋo, fuɔ ciɛ niɛ tuɔ suɔ Diiloŋ-nelma‑i jeje dumandɛ‑i?»
16 Yesu wuɔ cira: «Miŋ waŋ mamaŋ daama‑i mɛi huɔya-maama sĩ, Diiloŋo'i puɔraa-mi baa-ma. 17 Umaŋ duɔ hũu-ma duɔ ce Diiloŋo huɔŋga‑i, kutieŋo ka suɔ wuɔ mɛi nelma sĩ. 18 Umaŋ duɔ tuɔ waŋ fuɔ fɛrɛŋ maama‑i, ŋ da kutieŋo kaal u fɛrɛ. Ŋga umaŋ duɔ tuɔ taara u ce u pɔpuɔrtieŋo ce bɔi, fuɔ yaa ninsontieŋo‑i, huhurma sa waa u nelma-na. 19 Ma sĩ *Moisi yaa hãa-na *ãnjĩnamma‑i kɛ? A bige‑i ciɛ na sa wuɔ ma hũmelle‑i? Ma bilaa niɛ na ta na taara na ko-mi?»
20 Nuɔŋ baa cira: «Ŋ yuŋgu siire wɛi? Hai taaraayaŋ duɔ ko-ni?»
21 Yesu wuɔ gbɛ̃-ba wuɔ: «Mi ciɛ nelma diei yoŋ aa ma ce-na gbɛrɛ. 22 Moisi wuɔ na ta na *jã bibɛmba‑i; ŋga ku saa doŋ fuɔ bãaŋ-nu, ku duɔŋ i bĩncuɔŋ-bãaŋ-nu. Ŋga Moisiŋ waaŋ-ma, da ku fiɛ waa *yitĩɛnaŋgu‑i na jã nuɔmba‑i. 23 Namaa da na ta na jã yitĩɛnaŋgu-na wuɔ na wuɔ Moisi hũmelle, ku ce niɛ muɔ miŋ siire nelfifiŋo‑i yitĩɛnaŋgu-na, na sire wuɔ hĩi? 24 Baa na ta na ne nuɔmba yammu aa na ta na piiye. Da na da mamaŋ, na taara ma yaaŋga‑i igɛ̃na ku yaa na ka suɔ naŋ saaya na waŋ mamaŋ.»
Yesu yaa Koŋkortieŋo‑i wɛi?
25 Yesuŋ waa tuɔ piiye, Yerusalɛmutaamba namba da-yo. Baa ta ba piiye wuɔ: «Baŋ taaraŋ naacolŋo maŋ da ba ko-yo, u'i sĩ daayo‑i wɛi? 26 U yaa piiyeŋ daayo nuɔmba-na aa ba fĩinaŋ aa yaŋ-yo. Ku baa ji waa i yuntaamba daa niɛ sĩ u yaa *Koŋkortieŋo‑i? 27 Ba siɛ siɛ! Naacolŋ daayo‑i i suɔ uŋ hilaa kusuɔŋ-nu, a ne da Koŋkortieŋ duɔ ji jo, molo siɛ suɔ uŋ hilaa kusuɔŋ-nu.»
28 Huɔŋgu faŋgu-na, Yesu waa tuɔ waŋ Diiloŋ-nelma‑i *Diilodubuɔ‑i-na, wuɔ piiye da gbagaga wuɔ: «Ma sĩ na'a na suɔ-mi aa tiraa suɔ mi muŋhelmu‑i? Na saaya na suɔ wuɔ mi saa jo mi fɛrɛŋ jomma; moloŋo‑i ciɛ mi jo. Aa kutieŋo‑i huhurmantieŋo sĩ, ŋga na sa suɔ-yo. 29 Muɔ fuɔ, mɛi suɔ-yo. Kumaŋ ciɛ mi ta mi suɔ-yo, mi hilaa fuɔ terieŋ-nu'i jo, aa u yaa puɔraa-mi.»
30 Yesuŋ waaŋ mafamma‑i, baa pãŋ ta ba taara ba bel-o. Ŋga u belmaŋ-huɔŋgu saa naa hi, a ce molo saa siɛ duɔ haa u naŋga yuɔ. 31 Mafammaŋ fiɛ ce, nuɔmba bɔi yagar hũu u nelma‑i ba hɔlma-na aa naa ta ba cuo ba piiye baa ba-naa wuɔ: «Diiloŋ uŋ pãa nuŋgu‑i wuɔ u ka saaŋ Koŋkortieŋo maŋ, duɔ fiɛ ji jo, u ji ce gbɛrɛ hayo‑i u maar naacolŋ daayo wuoŋo‑i?»
Yesu nelma cuu Yuifubaa-ba hɔmmu‑i
32 Nuɔmbaŋ cuo ba waŋ Yesu maama‑i, *Farisĩɛbaa-ba ji nu-ma. Baŋ nuɔ-ma, ba sire baa *Diilojigãntaamba yuntaamba‑i a puɔr *Diilodubuɔ niyataamba namba wuɔ ba ka bel-o. 33 Yesu wuɔ ka gbɛ̃-ba wuɔ: «Mi ka tĩɛna baa-na ce yinni cɛllɛ aa suɔ bir kã umaŋ puɔraa-mi u wulaa. 34 Miŋ kãŋ kusuɔŋ-nu, na siɛ gbãa kã, a ce dumaaŋo-na, na ka taara-miɛ na siɛ da-mi.»
35 *Yuifubaa baa ta ba yuu ba-naa wuɔ: «Wuɔ u kã hie aa cira i siɛ gbãa da-yo? Ku ce Yuifubaa-ba maŋ dii hĩɛŋgu-na u taara duɔ kã ba yaa wulaa‑i ka waŋ Diiloŋ-nelma‑i baa *niɛraamba‑i wɛi? 36 Nel hama‑i temma‑i dumandɛ‑i? ‹Miŋ kãŋ kusuɔŋ-nu namaa na siɛ gbãa kã, a ce dumaaŋo-na na ka taara-miɛ na siɛ da-mi?›»
Yesu waŋ Diiloŋ-Yalle maama
37 *Gbuganniŋ-ponsaaŋgu tĩmmaŋ-yiiŋgu yaa waa yibuɔ‑i. Yiiŋgu faŋguŋ juɔ hi, Yesu wuɔ sire yiɛra aa naa piiye da gbagaga baa nuɔmba‑i wuɔ: «Hũŋkuɔsĩŋ da ni bel umaŋ, u jo mi wulaa u ji nyɔŋ hũmma‑i. 38 Ŋaa maŋ waaŋ dumaa Diiloŋ-nelma-na wuɔ: ‹Umaŋ duɔ haa u naŋga miɛ, cicɛ̃lmaŋ-hũmma ka ta ma bũŋ kutieŋo huɔŋga-na ŋaa nuoraaŋgu.›*» 39 Bamaŋ naa hũyãa Yesu nelma‑i, baŋ ŋa naa saaya ba da *Diiloŋ-Yalle maŋ, Yesu taa u waŋ difande maama yaa dumaaŋo-na. Huɔŋgu faŋgu-na, Diiloŋo saa naa hi pigãaŋ Yesu bɔbɔima‑i, a ce dumaaŋo-na, molo saa naa hi da Diiloŋ-Yalle‑i yogo.
Nuɔmba saa nunu ba-naa Yesu kũŋgu-na
40 Yesuŋ piiye dumaaŋo-na, banaŋ baa ta ba piiye dii nuɔmba hɔlma-na wuɔ: «Coima saa fa, naacolŋ daayo yaa *Diilopɔpuɔrbiloŋo‑i!» 41 Banaŋ ba'a: «Diiloŋ uŋ pãa nuŋgu‑i wuɔ u ka saaŋ *Koŋkortieŋo maŋ, u yaa‑i!» Banaŋ ba'a: «Diiloŋ uŋ pãa nuŋgu‑i wuɔ u ka saaŋ Koŋkortieŋo maŋ, u ce niɛ aa hel *Galile? 42 Diiloŋ-nelma saa cira wuɔ Koŋkortieŋo ka waa *Davidi hãayɛ̃lŋo wɛi? Aa tiraa cira wuɔ u ka hoŋ Betelɛmu, Davidi ba nelle-na.» 43 Kuŋ ciɛ dumaaŋo-na, ba saa nunu ba-naa Yesu kũŋgu-na. 44 Banaŋ baa ta ba taara ba bel-o, ŋga hai ka siɛ haa u naŋga yuɔ?
45 *Diilodubuɔ niyataamba bir kã bamaŋ puɔraa-ba ba wulaa.† Baŋ kãa, baa yuu-ba wuɔ: «Ku kaa ce niɛ aa na saa bel-o jo baa-yo?»
46 Baa cira: «Iŋ siire, i saa da molo piiye naacolŋ daayo temma‑i dede.»
47 *Farisĩɛbaa baa cira: «Ku ce namaa na bi yaaŋ u pira-nɛi tĩ yaa dɛ‑i-na wɛi? 48 Na nuɔ ba'a i yuntieŋ hayo‑i cuu u huoŋ-nu? Sisɔ Farisĩɛyiɛŋ hayo‑i cuu u huoŋ-nu? 49 Bamaŋ cuu u huoŋ-nu, u diei sa suɔ *ãnjĩnamma‑i. Niŋ daaba dɛ‑i hiere Diiloŋo gãaŋ baa-ba!»
50 Farisĩɛyiɛŋo naŋo waa ba hɔlma-na, ba taa ba bĩ-yo Nikodɛmu; u yaa naa kãa Yesu wulaa isuɔŋgu naŋgu-na.‡ Fuɔ wuɔ gbɛ̃-ba wuɔ: 51 «Na suyaa wuɔ a saa baa miɛ ãnjĩnamma‑i, diɛ saa yuu moloŋo‑i a suɔ uŋ ciɛ kumaŋ, i siɛ gbãa ce-yo bĩŋkũŋgu dɛ?»
52 Baa cira: «Nuɔ ŋ taara ŋ cu Galiletaamba huoŋ-nu wɛi? Kã ŋ ka migãaŋ ŋ kalaŋ Diiloŋ-nelma‑i fafamma ŋ ne, ŋ sa ka da *Diilopɔpuɔrbilo naŋo hilaa Galile‑i-na.»
53 [Baŋ juɔ piiye tĩ, baa sire bɔrɔ kũŋ ba cĩnniŋ.
* 7:38 Niɛŋ Esekiɛl (Ézéchiel) 47.1; Sakari (Zacharie) 14.8. † 7:45 *Diilojigãntaamba yuntaamba yaa naa puɔraa-ba baa *Farisĩɛbaa-ba‑i. Niɛŋ 7.32. ‡ 7:50 Niɛŋ 3.1-2.