19
Pol birii kã Efɛsi‑i-na
1 Apolɔsiŋ waa Korɛ̃nti‑i-na huɔŋgu maŋ nuɔ‑i, Pol wuɔ karnu tãnni‑i kã ka hi Efɛsi‑i. Uŋ kãa, wuɔ da Diiloŋ-dũŋ-baamba namba‑i, 2 wuɔ yuu-ba wuɔ: «Naŋ hũyãa Yesu maama‑i, na daa *Diiloŋ-Yalle‑i wɛi?»
Baa cira: «Ba bĩ bige‑i Diiloŋ-Yalle‑i? I saa nu di maama dede!»
3 Pol wuɔ yuu-ba wuɔ: «Namaa daa *batɛmu hayo‑i?»
Baa cira: «Nsãa batɛmu.»
4 Pol wuɔ cira: «Bamaŋ naana ba cilɔbabalaŋo‑i Nsãa taa u hã ba yaa‑i u batɛmu‑i aa tuɔ piiye baa nuɔmba‑i wuɔ umaŋ ka jo fuɔ huoŋgu-na, ba haa ba naŋga yuɔ. U taa u gbɛ̃ Yesu yaa‑i.»
5 Polŋ piiye baa-ba dumaaŋo-na, baa ce ba *batiseŋ-ba Itieŋo‑i Yesu yerre-na. 6 Baŋ baatiseŋ-ba, wuɔ haa u nammu‑i bɛi aa cãrã Diiloŋo saaŋ u *Yalle‑i hã-ba. Baŋ juɔ da Diiloŋ-Yalle‑i, baa doŋ ta ba piiye nelfɛlɛmma-na. Diiloŋ uŋ diyaa mamaŋ ba nunni-na, baa ta ba waŋ-ma baa nuɔmba‑i. 7 Bamaŋ naa ciɛŋ mafamma‑i, ba gbãa yu nuɔmba cĩncieluo baa ba hãi temma.
8 Pol saa tuɔ naa *Diilonelhãalãdũŋgu-na. Duɔ kã, u biɛ *Diiloŋ-bãaŋgu maama‑i a piiye ma yaaŋga‑i baa nuɔmba‑i ba da ba hũu-ma. U nuŋgu saa ta ku ce yelma baa ma wamma‑i. U ciɛ mafamma‑i caamba siɛi. 9 Ŋga banamba saa hũu-ma, aa bir ta ba nyɛ Itieŋo hũmelle‑i nuɔmba-na. Polŋ juɔ da ba ce dumaaŋo-na, wuɔ kã baa bamaŋ hũyãa-ma Tiranusi nakoleŋ-cĩiŋgu-na ka tuɔ waŋ Diiloŋ-nelma‑i baa-ba kusuɔŋ-nu'i yinni maŋ joŋ. 10 U ciɛ mafamma‑i bieŋa hãi. A ce dumaaŋo-na, *Yuifubaa-ba maŋ waa hiere *Asi‑i-na baa *niɛraamba‑i, baa nu Itieŋo maama‑i.
11 Diiloŋo naa hã Pol himma naŋ temma u tuɔ ce gbɛrɛ-wɛima‑i. 12 A ce nyarkpãtãaŋgu maŋ da ku yiɛya Pol kũɔma‑i aa ba haa-ku jɛiŋo maŋ nuɔ‑i, u sire. Jaamba bɔi siire dumaaŋo-na, aa *jĩnabaa-ba bi hilaa nuɔmba bɔi-na dumaaŋo-na.
Sikeva bɛpuɔmba maama
13 *Yuifubaa-ba namba bi waa ta ba wuɔra ba donya *jĩnabaa-ba‑i ba hiel-ba nuɔmba-na. Yiiŋgu naŋgu-na, baa ji sire wuɔ bafamba cĩŋ Yesu‑i-na aa donya-bɛi ne si ba ka gbãa. Aa naa maa cira: «Polŋ piiyeŋ Yesu maŋ maama‑i, fuɔ yerre-na curaaŋ na hel naacolŋ daayo-na!» 14 Diilojigãntaamba yuntieŋo maŋ ba naŋ bĩŋ-yoŋ Sikeva‑i, fuɔ bɛpuɔmba'i naa ciɛ maacemma famma‑i. Ba waa nuɔmba niehãi.
15 Baŋ piiye dumaaŋo-na, jĩna bir gbɛ̃-ba wuɔ: «Mi suɔ Yesu‑i baa Pol hiere, namaa fuɔ, namaa hilaa hie?» 16 Uŋ waa naacolŋo maŋ nuɔ‑i wuɔ pãŋ diire-bɛi baa muoru. Ma saa ji fa baa gbar. Ba gbaraa hel tãmporni naacolŋo cĩiŋgu-na, baa tãmma‑i nyɛlɛ̃lɛ̃ ba kũɔma-na. 17 Korma pãŋ ta ma da Yuifubaa-ba maŋ waa Efɛsi‑i-na hiere baa *niɛraamba‑i, a ce ba sa siɛ bĩ Yesu yerre‑i ãnsɔsɔmma-na.
18 Bamaŋ naa hũyãa Yesu maama‑i, baŋ ciɛ guɔyuɔ maŋ cor hiere, ba fɔ̃ŋgũɔ baa ta ba jo ba yiɛra nuɔmba-na ba waŋ-ma a pigãaŋ wuɔ ba siɛ tiraa ce ma temma. 19 Bamaŋ naa bi waa hiriemba‑i, ba fɔ̃ŋgũɔ baa jo baa ba himmaŋ-sɛbɛbaa-ba‑i ji tigiiŋ-ba caa-ba nuɔmba yufelle-na. Baa tagaaya sɛbɛbaa daaba sullu‑i, a da ba yuu bafamba neifieŋ-komorre baa a ndii* temma. 20 Itieŋo barguɔ‑i-na, Diiloŋ-nel maa da fɔ̃ŋgũɔ ta ma gbuo terni‑i hiere ma kã.
Efɛsi siire yiɛra u gbeiniŋ
21 Ku huoŋgu-na, Pol wuɔ ji cira u ka cor kã *Yerusalɛmu. Ŋga aa suɔ duɔ kã Yerusalɛmu‑i-na, u ka cor Maseduɔni igɛ̃na baa Akayi. U taa u bi piiye wuɔ duɔ hi Yerusalɛmu‑i, u saaya u bi kã *Ɔrɔmu. 22 Uŋ puu mafamma‑i dumaaŋo-na, wuɔ saaŋ kakãyãtaamba hãi Maseduɔni‑i-na: Timote baa Erati; aa fuɔ wuɔ tĩɛna *Asi‑i-na a ce yinni cɛllɛ. 23 Kufaŋgu yinni-na, Itieŋo hũmelle kũŋ kuɔ ce nelle sire du. 24 Fãnaŋo naŋo waa tuɔ kul niikulni, ba taa ba bĩ-yo Demetursi. Uu naa biɛ maacenciraamba ta ba kul baa-yo. Tĩiŋgu naŋgu waa Efɛsi‑i-na, ba taa ba bĩ-ku Artemisi. Tĩiŋgu faŋgu dũŋgu‑i, Demetursibaa-ba taa ba kul ku temma baa wargbɛ ba suor. Ba taa ba kũɔl gbeiŋa‑i ku maacemma-na.
25-26 Polŋ kãa ka tuɔ waŋ Yesu maama‑i, Demetursi wuɔ da u gbuonu bafamba saŋga. Wuɔ bĩ u maacenciraamba‑i baa u nafãnaamba‑i hiere a ji tuɔ piiye baa-ba wuɔ: «Naacolŋo maŋ juɔ ji tuɔ wuɔra u piiye daayo‑i, wuɔ ba bĩ-yo Pol; uŋ wuɔraŋ u waŋ mamaŋ na saa bi yaŋ-ma numma. Wuɔ iŋ kul tĩnni maŋ, yuŋgu si dii-niɛ. A ne da miɛ i wuo ma'i nuɔ‑i. Nuɔmba cuu u huoŋ-nu wuɔ u waŋ ninsoŋo. U saa bãl-ku Efɛsi bande yoŋ; u yii duɔ gbuo Asi nilɛiŋa‑i hiere baa nel daama‑i. 27 Mamaŋ jaaŋ muɔ, ku saa ce ŋaa u yii duɔ bĩɛna hã miɛ yoŋ, ŋga u ka ce Artemisi dũŋgu nuoŋgu hel nuɔmba-na, a ce ba siɛ tiraa ta ba kãŋ Artemisi fuɔ fɛrɛ‑i, a ne da Asitaamba‑i baa nuɔmba‑i hiere miwaaŋo-na ba buol u yaa‑i.»
28 Demetursiŋ piiye dumaaŋo-na, nuɔmba hɔmmu gbuu pãŋ guɔla; baa sire ta ba kaasĩŋ wuɔ: «Efɛsitaaŋ Artemisi temma si dii!» 29 Ijieŋ daa niɛ ce nelle‑i hiere di sire yiɛra di gbeiniŋ. A ne da Maseduɔnitaamba namba naa nyaanu Pol jo. Ba waa ba hãi. Ba taa ba bĩ unaŋo‑i Gawusi aa bĩ unaŋo‑i Aritarke. Baa bel bafamba‑i kã baa-ba ponsanatigerre-na. 30 Pol wuɔ cira u kã. Diiloŋ-dũŋ-baamba cie-yo wuɔ u baa kã. 31 U jɛ̃naamba namba bi waa nelbɔ̃mbɔ̃mbaa Asi‑i-na, bafamba puɔr ba ji waŋ baa-yo wuɔ u baa kã. 32 Ijieni saa waa dɛi ponsanatigerre-na: Hooi haai! Hooi haai! Ba fɔ̃ŋgũɔ waa da ŋ yuu-ba, ba siɛ suɔ kumaŋ ciɛ nuɔmba tigiiŋ ba-naa.
33 *Yuifuyiɛŋo naŋo waa ba hɔlma-na, ba taa ba bĩ-yo Alɛsãndiri. Baa waŋ ma yaaŋga‑i baa-yo aa naa titiire-yuɔ dii-yo nuɔmba hɔlma-na wuɔ u piiye baa-ba. Wuɔ sire u naŋga‑i wuɔ nuɔmba budii. 34 Nuɔmba saa naa suɔ wuɔ Yuifuyiɛŋo. Baŋ juɔ suɔ, baa cor ta ba kaasĩŋ wuɔ: «Efɛsitaaŋ Artemisi temma si dii! Efɛsitaaŋ Artemisi temma si dii!» Ba ciɛ lɛrbaa-ba hãi temma kaasĩŋgu-na.
35 Kombiyiɛŋo maŋ waa ba nelle-na, u yaa juɔ gbãŋ baa nuɔmba‑i ba budii. Baŋ budii, wuɔ cira: «Efɛsitaaŋ namaa, hai moloŋo‑i dii aa u saa suɔ wuɔ Artemisi dũŋgu‑i baa ku nobiŋo maŋ hilaa dɔrɔ‑i-na diire, miɛ niini? 36 Kutieŋo si dii. Terieŋgu faŋgu-na, na saaya na budii. Aa da na'a na ce kumaŋ, na jɔguɔŋ na ne aa na suɔ na ce-ku. 37 Naŋ siire bel balaŋ daaba‑i ta na jo baa-ba, ba saa bi guɔla bĩŋkũŋgu Artemisi dũŋgu-na, ba saa bi bĩ u yebabalande, na'a i ce-ba niɛ? 38 Demetursi‑i baa u nabaamba‑i, da ba'a ba ka bĩ umaŋ, gɛ̃ŋgɛrtaamba dii, ba bĩ kutieŋo‑i kusuɔŋ-nu'i; ba jĩɛna yinni ta ba ce ãndɛnni‑i. 39 Da ku bi waa nelma namma dii na wulaa, diɛ ji tigiiŋ i-naa hiere, na jo, i ka fiɛlnu-mɛi. 40 Ni ma'i sĩ, dumandɛ‑i-na, fɔ̃ŋgɔ̃taaŋ da ba bĩ-ye yuu-ye wuɔ: ‹Bige‑i dii nyuŋgo‑i-na aa na tigiiŋ na-naa?› I da hama‑i waŋ-ma aa ba hũu-ma? I ka ce ba da niɛ sĩ i taara i hel ba huoŋ-nu, a ne da ma'i sĩ.» 41 Uŋ waaŋ mafamma‑i, wuɔ ce nuɔmba bɔrɔ kũŋ ba cĩnniŋ.
* 19:19 Huɔŋgu faŋgu-na, ku waa ba gbãa pã maacembieŋ komuɔŋ-niehãi baa cĩncieluo baa gbeiŋ daaya‑i belle diei‑i-na.