5
Bamaŋ yunni‑i dɔlaa
(Like 6.20-23)
1 Yesuŋ daa nuɔmbaŋ kũɔlãa ba-naa ta ba nyaanu-yuɔ dumaaŋo-na, wuɔ kã ka nyugũŋ tãnuŋgu naŋgu-na tĩɛna. U *hãalãbieŋ baa jo ji cĩilã-yuɔ. 2 Wuɔ doŋ tuɔ piiye baa-ba wuɔ:
3 «Bamaŋ kaalaaŋ baa Diiloŋo‑i, ba yunni dɔlaa;
*Diiloŋ-nelle‑i bafamba diele‑i.
4 Bamaŋ dii kaaluŋgu-na, ba yunni dɔlaa;
Diiloŋo ka hur ba nyinyɔlma‑i.
5 Hɔhĩnantaamba yunni dɔlaa;
hĩɛma ka ce ba maama.
6 Bamaŋ kuuyeŋ kuuviiŋgu cemma‑i, ba yunni dɔlaa;
ma ka dɔl-ba.
7 Hujarreŋ yeŋ bamaŋ nuɔ‑i, ba yunni dɔlaa;
Diiloŋo ka bi ce hujarre bɛi.
8 Bamaŋ hɔmmu‑i kuɔŋ, ba yunni dɔlaa;
ba ka da Diiloŋo‑i.
9 Bamaŋ fĩɛŋ ba muntĩɛnammu‑i, ba yunni dɔlaa;
Diiloŋo ka tuɔ bĩ ba yaa u bisãlmba‑i.
10 Baŋ ceŋ bamaŋ kpãncɔ̃lgũɔ ba viisĩnni maama-na, ba yunni dɔlaa;
Diiloŋ-nelle‑i bafamba diele‑i.
11 «Da ba ta ba tuora-nɛi, aa ta ba ce-na sũlma, aa haa balaaŋgu sĩnni‑i hiere nɛi mɛi maama-na, na yunni dɔlaa. 12 Taa na gbu na nyɛ aa na fɛ̃ na hɔmmu‑i; Diiloŋo ka pã-na bɔi dɔrɔ‑i-na. Na saa da, *Diilopɔpuɔrbiemba maŋ siire namaa yaaŋga-na, ba ciɛ-ba sũlma dumɛi.»
Namɛi dãmma, namɛi cecerma
(Marke 9.50; Marke 4.21; Like 14.34-35)
13 «Namɛi dii dãmma‑i hĩɛma-na. Ŋga dãŋ da ma ji saara, ma gbãa tiraa ce niɛ ce kpɛ̃nnɛ? Ma siɛ gbãa fa wɛima; ba biɛ ka kũnna fuoreŋ.
14 «Namɛi fitĩmbaa namaa hĩɛma-na. Na saa da, nelle maŋ da di waa tãnuŋ dɔrɔ, di sa fuo. 15 Na suyaa wuɔ ba sa celieŋ fitĩnuɔ‑i aa biɛ bĩŋkũŋgu cure-yuɔ. Ba haa-yo dɔrɔ terieŋgu ce hiere da gbaa. 16 Fitĩnuɔŋ ceŋ gbagbaama‑i dumaa, namaa na saaya na ta na ce gbagbaama‑i dumɛi nuɔmba hɔlma-na; ku yaa ba ka da na maacenfafamma‑i aa ta ba kaal na To‑i dɔrɔ‑i-na.»
Yesu saa jo baa u deŋ hũmelle
17 Ku huoŋgu-na, Yesu wuɔ cira: «Baa na da niɛ sĩ *Moisi‑i baa *Diilopɔpuɔrbiembaŋ nyɛgãaŋ mamaŋ hã-na wuɔ na ta na ce, mi juɔ da mi ji gbuonu ma yaa‑i, ma'i sĩ. Mi juɔ da mi ji pigãaŋ-na nelma famma belle yaa‑i. 18 Yaaŋ mi waŋ ninsoŋo‑i baa-na: Dɔrɔ‑i baa hĩɛma‑i da ni gbãŋ waa tĩ, nelma diei siɛ gbãa gbuo nel daama-na. Halle cɛkũɔ, ma siɛ gbãa gbuo, fuɔ miwaaŋo tĩmma. 19 Terieŋgu faŋgu-na, halle nelma maŋ yuraanu yaŋ nel daama-na, umaŋ duɔ saa wuɔ ma hũmelle‑i, aa tiraa ce banamba ce fuɔ temma‑i, u yaa ka waa huoŋgu-na *Diiloŋ-nelle-na. Ŋga umaŋ duɔ wuɔ ma hũmelle‑i, aa ce banamba ce fuɔ temma‑i, kutieŋo ka ce nelbuɔ Diiloŋ-nelle-na. 20 Mi tũnu-nɛi: Da na saa vii yaŋ *ãnjĩnamma pigãataamba‑i baa *Farisĩɛbaa-ba‑i, na cɛraa na suur Diiloŋ-nelle-na.»
Yesuŋ waaŋ mamaŋ a kã hɔdulle-na
(Marke 11.25; Like 12.57-59)
21 «Naŋ siire, na nuɔ wuɔ ma waaŋ baa i bĩncuɔmba‑i wuɔ molo saa saaya u ko u nanolŋo.* Da ŋ ko ŋ nanolŋo‑i ba saaya ba bĩ-ni fãamaaŋ ba terieŋ-nu. 22 Ŋga ma miŋ ka waŋ mamaŋ baa-na ma yaa daama: Nuɔni maŋ da ŋ nyɔ ŋ nuoŋgu baa ŋ nanolŋo‑i, ba saaya ba bĩ-ni fãamaaŋ ba terieŋ-nu. Umaŋ duɔ tuora u nanolŋo‑i wuɔ mimilãŋo, ba ka bĩ kutieŋo‑i fãamaaŋ ba terieŋ-nu. Umaŋ duɔ bi gbɛ̃ u nanolŋo‑i wuɔ nelsɔsɔiŋo, ba ka caa kutieŋo‑i. 23 A ce dumaaŋo-na, da ŋ fiɛ kã baa bĩŋkũŋgu da ŋ ka pã-ku hã Diiloŋo‑i, aa ka ne da wɛima dii nuɔ baa moloŋ hɔlma-na, 24 yaŋ ku bĩŋkũŋgu‑i dii mumbuolmuŋ-terieŋgu caaŋgu-na aa ŋ jo na ji nunu na-naa baa kutieŋo‑i igɛ̃na aa ŋ suɔ ŋ kã ŋ ka pã-ku ŋ hã Diiloŋo‑i.
25 «Moloŋ cɛ̃mɛl da di waa-niɛ aa wuɔ u ka bĩ-ni, gbãŋ baa-yo; baa yaŋ ãndaaŋgu hi fãamaambaa-ba‑i. Da ku hi-ba, ba ka hã fɔ̃ŋgɔ̃taamba‑i baa-ni, fɔ̃ŋgɔ̃taamba bel-ni ka dii-ni kaso. 26 Mi waŋ ninsoŋo‑i baa-ni: Da ba dii-ni kaso‑i-na, da ŋ saa ji pã ŋ cɛ̃mɛlle tĩ hiere, ŋ cɛraa ŋ da muŋhelmu.»
Yesuŋ waaŋ mamaŋ a kã cakũŋgu-na
(Matie 18.8-9; Marke 9.43,47-48)
27 «Naŋ siire, na nuɔ ba ciɛra wuɔ ŋ saa saaya ŋ ce *fuocesĩnni.† 28 Ŋga ma miŋ ka waŋ mamaŋ baa-na ma yaa daama: Nuɔni maŋ da ŋ ne moloŋ ciɛŋo‑i baa yufelle nande, kuu dii ŋaa ŋ gaala baa-yo tĩ ŋ huɔŋga-na. 29 Terieŋgu faŋgu-na, da ŋ da ŋ nadieyufelle dii-ni kuubabalaaŋgu cemma-na, hiel-de ŋ fara ŋ nanna dii daalɛi. Da ŋ suur yufeduɔla nuɔ Diiloŋ-nelle-na, ku bɔyaa ba da ba ka caa-ni baa ŋ yufieŋa‑i a hãi‑i-na. 30 Da ŋ da ŋ nadienaŋga dii-ni kuubabalaaŋgu cemma-na, kar-ka ŋ fara ŋ nanna dii daalɛi. Da ŋ suur nagãduɔla nuɔ Diiloŋ-nelle-na, ku bɔyaa ba da ba ka caa-ni baa ŋ nammu‑i mu hãi‑i-na.»
Yesuŋ waaŋ mamaŋ a kã ãnsorre bɔrɔmma-na
(Matie 19.7-9; Marke 10.11-12; Like 16.18)
31 «Naŋ siire, na nuɔ ba ciɛra wuɔ: ‹Umaŋ duɔ nanna u ciɛŋo‑i, u saaya u nyɛgɛ̃ŋ sɛbɛ hã-yo. Sɛbɛ maŋ pigãaŋ wuɔ ba ãnsorre buɔra.›‡ 32 Ŋga ma miŋ ka waŋ mamaŋ baa-na ma yaa daama: Ciɛŋo maŋ duɔ u sa wuɔra u ce bɛmba, aa u bɔlɔ nanna-yuɔ, kuu dii ŋaa u diyaa-yo *fuocesĩnni-na. Aa da ba bi nanna ciɛŋo maŋ aa ŋ biɛ-yo, ŋ saa wuɔ Diiloŋ-hũmelle; ŋ ciɛ fuocesĩnni‑i dumaaŋo-na.»
Yesuŋ waaŋ mamaŋ a kã Diiloŋ-yerre bĩmma-na
33 «Naŋ siire, na nuɔ wuɔ ma waaŋ baa na bĩncuɔmba‑i wuɔ: ‹Da ŋ pã nuŋgu aa bĩ Diiloŋo yerre‑i wuɔ ŋ ka ce mamaŋ, ce-ma; baa yaŋ-ma.›§ 34 Ŋga ma miŋ ka waŋ mamaŋ baa-na ma yaa daama: Molo baa tiraa u ce wɛima aa u bĩ Diiloŋo yerre‑i u nuŋgu-na gbula. Molo baa hiel u niele dɔrɔ‑i-na; Diiloŋ-muntĩɛnammu. 35 Molo baa bi hiel u niele hĩɛma-na; Diiloŋ gbeiniŋ-munjĩnammu. Molo baa bi cira fuɔ baa *Yerusalɛmu; Itieŋo nelle yaa difande‑i. 36 Molo siɛ gbãa ce halle kuɔsĩŋgu diei pusũŋ u yuŋgu-na, u siɛ bi gbãa ce ku biil; terieŋgu faŋgu-na, molo baa bi cira fuɔ baa u yuŋgu. 37 Da ba yuu-na mamaŋ, da kuɔ ma yaa‑i, na cira: ‹Ũu, ma yaa‑i.› Da kuɔ ma'i sĩ, na cira: ‹E'e, ma'i sĩ.› Baa na cira: ‹Muɔ baa Diiloŋo mi saa ce daama‑i!› *Sitãni-nelma‑i mafamma‑i.»
Yesuŋ waaŋ mamaŋ a kã sɔlaaŋgu maama-na
(Like 6.29-30)
38 «Naŋ siire, na nuɔ ba ciɛra umaŋ duɔ muonu u nanolŋ yufelle, ba bi muonu kutieŋo diele‑i ku sɔlaaŋgu. Umaŋ duɔ ka u nanolŋ nyilãaŋgu, ba bi ka u kũŋgu‑i ku sɔlaaŋgu.* 39 Ŋga ma miŋ ka waŋ mamaŋ baa-na, ma yaa daama: Unaŋ nuɔ ŋ baa ji ce ŋ nanolŋo‑i kuubabalaaŋgu wuɔ ŋ suu sɔlaaŋgu. Umaŋ duɔ caa ŋ nadietũŋgu‑i, bir daaku‑i ŋ hã-yo. 40 Umaŋ duɔ u ka bĩ-ni fɔ̃ŋgɔ̃taaŋ-terieŋ-nu a hũu ŋ joŋgoryelle‑i, hã-yo baa-yo baa ŋ joŋgorbuɔ‑i hiere. 41 Fɔ̃ŋgɔ̃tieŋo maŋ duɔ haa coŋgoruoŋgu hã-ni wuɔ ŋ tũu saaŋ-yo cɛllɛ, saaŋ-yo ŋ maa baa-yo. 42 Umaŋ duɔ cãrã ŋ wulaa, hã-yo. Umaŋ duɔ jo wuɔ ŋ hor-o, baa balaŋ-yo.»
Taa na dɔl baa na bigãarãamba‑i
(Like 6.27-28,32-36)
43 «Naŋ siire, na nuɔ ba ciɛra wuɔ: ‹Ŋ saaya ŋ ta ŋ dɔl baa ŋ nanuɔmba‑i† aa bigãaŋ ŋ bigãarãamba‑i.› 44 Ŋga ma miŋ ka waŋ mamaŋ baa-na, ma yaa daama: Taa na dɔl baa na bigãarãamba‑i, taa na cãrã Diiloŋo‑i na hã bamaŋ ciɛŋ-naŋ kpãncɔ̃lgũɔ‑i, 45 ku yaa na ka waa na To‑i dɔrɔ‑i-na u bɛŋ namaa kelkel. U yaa hielaaŋ bãaŋgu‑i u hã nelbabalaamba‑i baa nelfafaamba‑i hiere aa bi tuɔ dãa u hã nelfafaamba‑i baa nelbabalaamba‑i hiere. 46 Da na ta na dɔl na dɔdɔltaamba yoŋ, yuŋ haku‑i dii-kuɔ? Halle nelbabalaamba‡ gbã ba dɔl ba dɔdɔltaamba‑i. 47 Da na ta na fiɛlnu na jaal na sɔsuɔtaamba yoŋ, hai moloŋo‑i siɛ gbãa ce kufaŋgu‑i? Bamaŋ sa suyaaŋ Diiloŋo‑i ba sa ce-ku dii wɛi, aa ji da baa namaa? 48 Yaaŋ aa na ta na ce kumaŋ faa, ŋaa na To maŋ dɔrɔ‑i-na uŋ ceŋ dumaa.»
* 5:21 Helmaŋ-sɛbɛ (Exode) 20.13; Ãnjĩnamma tiyemmaŋ-sɛbɛ (Deutéronome) 5.17 † 5:27 Helmaŋ-sɛbɛ (Exode) 20.14; Ãnjĩnamma tiyemmaŋ-sɛbɛ (Deutéronome) 5.18. ‡ 5:31 Ãnjĩnamma tiyemmaŋ-sɛbɛ (Deutéronome) 24.1 § 5:33 Niɛŋ Buolmaŋ-sɛbɛ‑i-na (Lévitique) 19.12; Kãmmaŋ-sɛbɛ‑i-na (Nombres) 30.3; Ãnjĩnamma tiyemmaŋ-sɛbɛ‑i-na (Deutéronome) 23.22-24. * 5:38 Niɛŋ Helmaŋ-sɛbɛ‑i-na (Exode) 21.23-25; Buolmaŋ-sɛbɛ‑i-na (Lévitique) 24.19-20; Ãnjĩnamma tiyemmaŋ-sɛbɛ‑i-na (Deutéronome) 19.21. † 5:43 Buolmaŋ-sɛbɛ (Lévitique) 19.18 ‡ 5:46 Nelbabalaamba: Ma nyɛgãaŋ girɛkimma-na wuɔ: «Halle *nampohũutaamba gbã ba dɔl baa ba dɔdɔltaamba‑i.» Bafamba taa ba kãŋ nampohũutaamba‑i nelbabalaamba. Niɛŋ ãnfirnumma-na.