\NormalFont\ShortTitle{2 Mga Hari}

{\MTB Ang Ikaduhang Libro sa

\par }{\MT Mga Hari



\par }\ChapOne{1}{\SH Ang Silot sa Ginoo kang Haring Ahazia
\par }
{\PP \VerseOne{1}Human namatay si Ahab, nagrebelde ang Moab sa Israel.


\par }{\PP \VS{2}Usa niana ka adlaw, nalusot si Ahazia sa rehas-rehas nga bintana sa ibabaw nga kuwarto sa iyang palasyo sa Samaria, ug nabaldado siya. Busa nagpadala siya ug mga mensahero sa pagpangutana sa dios sa Ekron nga si Baal Zebub, kon maulian pa ba siya.


\par }{\PP \VS{3}Unya, miingon ang anghel sa
{\ND{Ginoo}} kang Elias nga taga-Tishbe, “Tagboa ang mga mensahero sa hari sa Samaria ug isulti kini kanila: Nganong didto man kamo mangutana sa dios sa Ekron nga si Baal Zebub? Wala ba diay Dios sa Israel?

\VS{4}Busa ingna ninyo si Ahazia nga mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}} kaniya, ‘Dili ka na makabangon pa sa imong gihigdaan. Mamatay ka gayod!’ ” Busa milakaw si Elias.


\par }{\PP \VS{5}Sa dihang nakabalik ang mga mensahero sa hari, gipangutana niya sila, “Nganong namalik man kamo?”


\par }{\PP \VS{6}Mitubag sila, “Adunay tawo nga mitagbo kanamo ug miingon nga mobalik kami kanimo ug isulti kining giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Nganong nagsugo ka ug mga tawo sa pagpangutana sa dios sa Ekron nga si Baal Zebub? Wala ba diay Dios sa Israel? Busa dili ka na makabangon pa sa imong gihigdaan. Mamatay ka gayod!’ ”


\par }{\PP \VS{7}Nangutana ang hari kanila, “Unsay hitsura sa tawo nga mitagbo ug miingon niini kaninyo?”


\par }{\PP \VS{8}Mitubag sila, “Balhiboon siya ug nagbakos siya ug panit.”

\par }{\PP Miingon ang hari, “Si Elias kadto nga taga-Tishbe.”


\par }{\PP \VS{9}Unya gipaadto sa hari ngadto kang Elias ang usa ka opisyal\FTNT{*}{{\FR 1:9 }{\FQ{opisyal}}{\FT{: o
}}{\FQA{kapitan.
}}{\FT{Mao usab sa
}}{\XT{bersikulo 10}}{\FT{,
}}{\XT{11}}{\FT{,
}}{\XT{13}}{\FT{.}}}, uban sa iyang 50 ka mga tawo. Naabtan sa opisyal si Elias nga naglingkod ibabaw sa bungtod. Giingnan niya kini, “Alagad sa Dios, nag-ingon ang hari nga moadto ka kaniya.”


\par }{\PP \VS{10}Mitubag si Elias sa opisyal, “Kon alagad ako sa Dios, hinaut nga may moabot nga kalayo gikan sa langit nga molamoy kanimo ug sa imong 50 ka mga tawo!” Unya may miabot nga kalayo gikan sa langit ug gilamoy niini ang opisyal ug ang iyang mga tawo.


\par }{\PP \VS{11}Nagpadala pag-usab ang hari ngadto kang Elias ug laing opisyal uban sa iyang 50 ka mga tawo. Miingon ang opisyal kang Elias, “Alagad sa Dios, nag-ingon ang hari nga moadto ka kaniya karon dayon!”


\par }{\PP \VS{12}Mitubag si Elias, “Kon alagad ako sa Dios, hinaut nga may moabot nga kalayo gikan sa langit nga molamoy kanimo ug sa imong 50 ka mga tawo.” Unya may miabot nga kalayo sa Dios gikan sa langit ug gilamoy ang opisyal ug ang iyang 50 ka mga tawo.


\par }{\PP \VS{13}Nagpadala ang hari ug ikatulong opisyal uban sa iyang 50 ka mga tawo. Pag-abot sa opisyal kang Elias miluhod siya kang Elias agig pagtahod, ug nagpakiluoy, “Alagad sa Dios, maluoy ka kanako ug sa akong mga tawo. Ayaw ako pagpatya, lakip na kining 50 nimo ka mga alagad.

\VS{14}Nahibaloan ko nga gilamoy sa kalayo nga gikan sa langit ang nahaunang duha ka mga opisyal ug ang tanan nilang mga tawo. Apan kaloy-i intawon kami!”


\par }{\PP \VS{15}Miingon ang anghel sa
{\ND{Ginoo}} kang Elias, “Uban kaniya, ug ayaw kahadlok.” Busa miuban si Elias sa opisyal ngadto sa hari.


\par }{\PP \VS{16}Pag-abot ni Elias miingon siya sa hari, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Nganong nagpadala ka man ug mga mensahero sa pagpangutana sa dios sa Ekron nga si Baal Zebub? Wala ba diay Dios sa Israel? Busa dili ka na makabangon pa sa imong gihigdaan. Mamatay ka gayod!’ ”


\par }{\PP \VS{17}Busa namatay si Ahazia sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi kang Elias. Tungod kay wala siyay anak nga lalaki, si Joram\FTNT{†}{{\FR 1:17 }{\FQ{Joram}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Jehoram.}}} nga iyang igsoon mao ang mipuli kaniya ingon nga hari. Naghari si Joram sa ikaduhang tuig sa paghari ni Jehoram nga anak ni Jehosafat nga hari sa Juda.


\par }{\PP \VS{18}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Ahazia, ug ang iyang mga gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.




\par }\Chap{2}{\SH Gidala si Elias sa Langit
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sa wala pa dad-a sa
{\ND{Ginoo}} si Elias sa langit pinaagi sa usa ka alimpulos, naglakaw sa dalan si Elias ug si Eliseo gikan sa Gilgal.

\VS{2}Miingon si Elias kang Eliseo, “Dinhi ka lang, kay paadtoon ako sa
{\ND{Ginoo}} sa Betel.”

\par }{\PP Apan miingon si Eliseo, “Ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}} ug kanimo nga dili gayod ako mobulag kanimo.” Busa nangadto sila sa Betel.


\par }{\PP \VS{3}Unya may grupo sa mga propeta didto sa Betel nga miadto kang Eliseo ug nangutana, “Nahibalo ka ba nga kuhaon na sa
{\ND{Ginoo}} karong adlawa ang imong agalon?”

\par }{\PP Mitubag si Eliseo, “Oo, nahibalo ako, apan paghilom lang kamo.”


\par }{\PP \VS{4}Unya miingon si Elias kang Eliseo, “Dinhi ka lang, kay paadtoon ako sa
{\ND{Ginoo}} sa Jerico.”

\par }{\PP Mitubag si Eliseo, “Ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}} ug kanimo nga dili gayod ako mobulag kanimo.” Busa nangadto sila sa Jerico.


\par }{\PP \VS{5}Unya ang grupo sa mga propeta didto sa Jerico miduol kang Eliseo ug nangutana, “Nahibalo ka ba nga kuhaon na sa
{\ND{Ginoo}} karong adlawa ang imong agalon?”

\par }{\PP Mitubag si Eliseo, “Oo, nahibalo ako, apan paghilom lang kamo.”


\par }{\PP \VS{6}Unya miingon si Elias kang Eliseo, “Dinhi ka lang, kay paadtoon ako sa
{\ND{Ginoo}} sa may Suba sa Jordan.”

\par }{\PP Mitubag si Eliseo, “Ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}} ug kanimo nga dili gayod ako mobulag kanimo.” Busa mipadayon silang duha sa paglakaw.


\par }{\PP \VS{7}Adunay 50 ka tawo nga miyembro sa grupo sa mga propeta nga nangadto ug nanindog sa dapit nga dili kaayo layo sa gitindogan ni Elias ug ni Eliseo sa may Suba sa Jordan.

\VS{8}Gihubo ni Elias ang iyang kupo ug gilukot kini, ug gihapak sa tubig. Nabahin ang tubig, ug nanabok silang duha sa malang yuta.


\par }{\PP \VS{9}Sa dihang nakatabok na sila, miingon si Elias kang Eliseo, “Unsay gusto mo nga akong buhaton alang kanimo sa dili pa ako kuhaon gikan kanimo?”

\par }{\PP Mitubag si Eliseo, “Hinaut nga madawat ko ang duha ka pilo sa imong gahom\FTNT{*}{{\FR 2:9 }{\FQ{gahom}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{espiritu.}}}.”


\par }{\PP \VS{10}Miingon si Elias, “Lisod kanang imong gipangayo. Apan, kon makita mo nga gikuha ako gikan kanimo, madawat mo kini, apan kon dili, dili mo kini madawat.”


\par }{\PP \VS{11}Samtang naglakaw sila ug nag-istoryahanay, kalit lang nga adunay miabot nga karwahi nga kalayo nga giguyod sa mga kabayo nga kalayo. Miagi kini sa ilang taliwala ug nabulag sila, ug gidala si Elias sa langit pinaagi sa usa ka alimpulos.

\VS{12}Nakita kini ni Eliseo ug misinggit siya, “Amahan ko! Amahan ko! Ang mga karwahi ug mga tigkarwahi sa Israel!\FTNT{†}{{\FR 2:12 }{\FQ{Ang mga karwahi…sa Israel}}{\FT{: posible nga ang buot ipasabot,
}}{\FQA{Si Elias tigpanalipod sa Israel
}}{\FT{o
}}{\FQA{Walay mahimo ang depensa sa Israel kon wala siya.}}}” Ug sa dihang wala na niya makita si Elias, gigisi niya ang iyang bisti sa duha ka bahin sa pagpakita sa iyang pagsubo.


\par }{\PP \VS{13}Unya gipunit niya ang kupo ni Elias nga nahulog, ug mibalik siya sa daplin sa Suba sa Jordan ug mitindog didto.

\VS{14}Gihapak niya sa tubig ang kupo ni Elias ug miingon, “Hain na ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios ni Elias?” Sa iyang gihimo, nabahin ang tubig, ug mitabok siya.


\par }{\PP \VS{15}Sa dihang nakita sa grupo sa mga propeta nga gikan sa Jerico ang nahitabo, miingon sila, “Anaa kaniya ang gahom ni Elias.” Busa gitagbo nila si Eliseo ug miyukbo sila agig pagtahod kaniya.

\VS{16}Miingon sila, “Kami nga imong mga alagad adunay 50 ka mga tawo nga adunay abilidad. Kon gusto mo, atong ipapangita kanila ang imong agalon. Basin ug gidala lang siya sa Espiritu sa
{\ND{Ginoo}} sa usa ka bukid o sa usa ka patag.”

\par }{\PP Mitubag si Eliseo, “Ayaw sila palakwa.”

\VS{17}Apan namugos gayod sila hangtod nga naulaw na siya nga mobalibad. Busa miingon siya, “Sige, palakwa ninyo sila.” Busa gipalakaw nila ang 50 ka mga tawo, ug sulod sa tulo ka adlaw gipangita nila si Elias apan wala gayod nila kini makita.

\VS{18}Pagbalik nila kang Eliseo, nga didto pa sa Jerico, giingnan sila ni Eliseo, “Dili ba nag-ingon man ako kaninyo nga dili kamo manglakaw?”


\par }{\SH Ang mga Milagro nga Gihimo ni Eliseo
\par }
{\PP \VS{19}Ang mga tawo sa lungsod sa Jerico miingon kang Eliseo, “Sir, nakita mo man nga maayo ang nahimutangan sa among lungsod. Apan dili maayo ang tubig, ug tungod niini walay motubo nga mga tanom.”\FTNT{‡}{{\FR 2:19 }{\FQ{walay motubo nga mga tanom}}{\FT{: o
}}{\FQA{ang mga nagmabdos makuhaan.}}}


\par }{\PP \VS{20}Miingon si Eliseo, “Dad-i ako ninyog bag-o nga yahong ug butangi ug asin.” Busa gidad-an nila siya niini.

\VS{21}Unya miadto siya sa tuboran ug giitsa didto ang asin ug miingon, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Gihinloan ko na kining tubiga, ug dili na kini makapatay o makapaundang sa pagtubo sa tanom.\FTNT{§}{{\FR 2:21 }{\FQ{makapaundang…tanom}}{\FT{: o
}}{\FQA{makapakuha sa mga gimabdos.}}}’ ”

\VS{22}Ug sukad niadto, hinlo na ang tubig, sumala sa giingon ni Eliseo.


\par }{\PP \VS{23}Mibiya si Eliseo sa Jerico ug miadto sa Betel. Samtang naglakaw siya sa dalan, adunay mga batan-ong lalaki nga nanggawas gikan sa usa ka lungsod ug mibugal-bugal kaniya. Miingon sila, “Upaw, pahawa dinhi!\FTNT{*}{{\FR 2:23 }{\FQ{pahawa dinhi}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{magsaka ka.}}} Upaw, pahawa dinhi!”

\VS{24}Miatubang si Eliseo ug gitan-aw niya ang mga batan-ong lalaki, ug gitunglo sa ngalan sa
{\ND{Ginoo}}. Unya adunay duha ka bayeng oso nga nanggawas gikan sa kakahoyan ug gikunis-kunis ang 42 ka mga batan-ong lalaki.

\VS{25}Unya miadto si Eliseo sa Bukid sa Carmel, ug pagkahuman mibalik siya sa Samaria.




\par }\Chap{3}{\SH Naggira ang Israel ug ang Moab
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nahimong hari sa Israel si Joram nga anak ni Ahab sa ika-18 nga tuig sa paghari ni Jehosafat sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 12 ka tuig.

\VS{2}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, apan dili sama kadaotan sa gihimo sa iyang amahan ug inahan. Gipangguba niya ang handomanan nga bato nga gipahimo sa iyang amahan isip pagpasidungog kang Baal.

\VS{3}Apan gisunod niya ang gibuhat nga mga sala ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel. Ug wala gayod siya mobiya niini.


\par }{\PP \VS{4}Si Mesha nga hari sa Moab tig-alima ug mga karnero, ug kada tuig maghatagan siya ngadto sa hari sa Israel ug 100,000 ka batan-ong mga karnero nga lalaki, ug balhibo sa 100,000 ka gulang nga mga karnero nga lalaki.

\VS{5}Apan pagkamatay ni Ahab, nagrebelde siya sa hari sa Israel.

\VS{6}Busa gitigom ni Joram ang tibuok Israel ug nanggawas sila sa Samaria sa pagsulong sa Moab.

\VS{7}Gipadala niya kini nga mensahe kang Jehosafat nga hari sa Juda: “Nagrebelde kanako ang hari sa Moab. Mouban ka ba kanako sa pagpakig-gira kanila?”

\par }{\PP Mitubag si Jehosafat, “Oo, andam akong mouban kanimo, ug andam ako nga ipagamit kanimo ang akong mga sundalo ug mga kabayo.”

\VS{8}Unya nangutana si Jehosafat, “Asa man kita moagi kon mosulong na kita?”

\par }{\PP Mitubag si Joram, “Didto sa kamingawan sa Edom.”


\par }{\PP \VS{9}Busa nanglakaw ang hari sa Israel ug ang hari sa Juda, apil ang hari sa Edom. Sa ilang pagpanglakaw sulod sa pito ka adlaw, nahutdan ug tubig ang mga sundalo ug ang ilang mga mananap.


\par }{\PP \VS{10}Miingon ang hari sa Israel, “Alaot gayod kitang tulo ka hari! Gidala kita sa
{\ND{Ginoo}} dinhi aron itugyan ngadto sa hari sa Moab.”


\par }{\PP \VS{11}Apan nangutana si Jehosafat, “Wala bay propeta sa
{\ND{Ginoo}} dinhi? Kon anaa, makapangutana kita sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi kaniya kon unsay atong buhaton.”

\par }{\PP Mitubag ang usa ka opisyal sa hari sa Israel, “Ania dinhi si Eliseo nga anak ni Shafat. Katabang siya kaniadto ni Elias.”


\par }{\PP \VS{12}Miingon si Jehosafat, “Mosulti ang
{\ND{Ginoo}} pinaagi kaniya.” Busa nangadto ang hari sa Israel, Juda, ug Edom kang Eliseo.


\par }{\PP \VS{13}Miingon si Eliseo sa hari sa Israel, “Unsay akong labot kanimo? Adto sa mga propeta sa imong amahan ug inahan.”

\par }{\PP Miingon ang hari sa Israel, “Dili! Kay ang
{\ND{Ginoo}} mao ang nagdala kanamong tulo dinhi aron itugyan ngadto sa hari sa Moab.”


\par }{\PP \VS{14}Miingon si Eliseo, “Atubangan sa buhi ug Makagagahom nga
{\ND{Ginoo}} nga akong ginaalagaran, moingon ako nga kon dili lang tungod sa akong pagtahod kang Jehosafat nga hari sa Juda, dili gayod ako manumbaling kanimo.

\VS{15}Sige, dad-i kog tawo dinhi nga makahibalong motukar ug harpa.”

\par }{\PP Samtang gipatukar ang harpa, gigamhan sa
{\ND{Ginoo}} si Eliseo,

\VS{16}ug miingon siya, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Patubigan ko pag-usab kining yuta.

\VS{17}Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: Bisag walay ulan o hangin, mapuno sa tubig kining yuta, ug makainom kamo ug ang inyong mga mananap.

\VS{18}Sayon lang kining butanga alang sa
{\ND{Ginoo}}. Itugyan usab niya kaninyo ang mga Moabihanon.

\VS{19}Laglagon ninyo ang ilang maayong mga lungsod nga nalibotan sa mga paril. Pamutlon ninyo ang ilang mga maayong kahoy, sampongan ang tanan nilang mga tuboran, ug daoton ang ilang maayong mga yuta pinaagi sa pagtambak ug mga bato.’ ”


\par }{\PP \VS{20}Pagkasunod buntag, sa panahon sa paghalad, midagayday ang tubig gikan sa Edom, ug napuno sa tubig ang maong yuta.


\par }{\PP \VS{21}Unya, nakabalita ang tanang Moabihanon nga mosulong ang tulo ka hari kanila. Busa gitigom nila ang tanang makahimo na sa pagpakig-gira, bata man o tigulang, ug gipahimutang sila sa utlanan sa Moab.

\VS{22}Pagbangon nila pagkabuntag, nakita nila ang tubig nga murag dugo sa kapula tungod sa sidlak sa adlaw.

\VS{23}Miingon sila, “Dugo kana! Sigurado nga nag-away ang tulo ka hari ug nagpinatyanay sila. Dali, kuhaon nato ang ilang mga kabtangan!”


\par }{\PP \VS{24}Apan pag-abot sa mga Moabihanon sa kampo sa mga Israelinhon, nanggawas ang mga Israelinhon ug midasdas kanila hangtod nga nangikyas sila. Gigukod sila sa mga Israelinhon hangtod sa ilang lugar ug gipamatay.

\VS{25}Gipangguba sa mga Israelinhon ang mga lungsod, ug giitsahan ug mga bato ang maayong kaumahan hangtod nga nalukop kini sa mga bato. Gipangsampongan nila ang mga tuboran ug gipangputol ang mga maayong kahoy. Ang Kir Hareset na lang ang nahibilin, apan gilibotan pa gayod nila\FTNT{*}{{\FR 3:25 }{\FQ{gilibotan pa gayod nila}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{gilibotan sa mga tiglambayog.}}} kini ug gipildi.


\par }{\PP \VS{26}Pagkakita sa hari sa Moab nga mapildi na sila sa gira, gidala niya ang iyang 700 ka mga tawo nga adunay mga espada sa paglusot sa mga sundalo sa hari sa Edom, apan napakyas sila.

\VS{27}Busa gikuha niya ang iyang kamagulangang anak nga mao unta ang mopuli kaniya ingon nga hari, ug gisunog niya kini sa may paril ingon nga halad. Tungod niini labihan gayod ang kasuko\FTNT{†}{{\FR 3:27 }{\FQ{labihan gayod ang kasuko}}{\FT{: dili mapamatud-an sa Hebreo kon asa gikan kini nga kasuko.}}} batok sa mga Israelinhon, busa gipasagdan nalang nila ang hari sa Moab ug mipauli sila sa ilang nasod.




\par }\Chap{4}{\SH Ang Lana sa Biyuda
\par }
{\PP \VerseOne{1}Adunay usa ka biyuda nga ang kanhi niyang bana miyembro sa grupo sa mga propeta. Nangayo siya ug tabang kang Eliseo. Miingon siya, “Patay na ang akong bana nga imong alagad ug nasayod ka nga mitahod siya sa
{\ND{Ginoo}}. Apan karon, ania ang tawo nga iyang nautangan aron pagkuha sa among duha ka anak nga lalaki aron himuong ulipon.”


\par }{\PP \VS{2}Miingon si Eliseo kaniya, “Unsa may ikatabang ko kanimo? Sultihi ako, unsay anaa sa imong balay?”

\par }{\PP Mitubag ang babaye, “Wala gayod, sir, gawas lang sa usa ka gamayng tibod nga lana.”


\par }{\PP \VS{3}Miingon si Eliseo, “Adtoi ang tanan mong mga silingan ug panghulam ug daghang mga sudlanan.

\VS{4}Unya panulod kamo sa imong mga anak sa inyong balay ug sirad-i ninyo ang pultahan. Ibubo ang lana sa tibod ngadto sa tanang sudlanan, ug ilain ang mapuno nga sudlanan.”


\par }{\PP \VS{5}Busa mipauli ang babaye ug nanirado sila sa iyang mga anak. Unya gidala sa iyang mga anak ang mga sudlanan ngadto kaniya, ug gibubo niya niini ang lana.

\VS{6}Sa dihang napuno na ang tanang sudlanan, miingon siya sa iyang anak, “Hatagi pa ako ug sudlanan.”

\par }{\PP Mitubag ang iyang anak, “Wala nay sudlanan.” Ug miundang pag-agas ang lana.


\par }{\PP \VS{7}Miadto ang babaye kang Eliseo nga alagad sa Dios ug gisuginlan niya kini sa nahitabo. Miingon si Eliseo kaniya, “Lakaw ug ibaligya ang lana ug bayri ang imong mga utang. Adunay mahibilin pa nga kuwarta nga igo nga makabuhi kanimo ug sa imong mga anak.”


\par }{\SH Si Eliseo ug ang Babaye nga Taga-Shunem
\par }
{\PP \VS{8}Usa ka adlaw, miadto si Eliseo sa Shunem. Adunay adunahang babaye didto nga miagda kaniya sa pagkaon. Sukad niadto, kon moagi si Eliseo sa Shunem, mohapit siya sa balay sa babaye aron mokaon.


\par }{\PP \VS{9}Unya miingon ang babaye sa iyang bana, “Nahibalo ako nga kining tawo nga kanunay maghapitan dinhi kanato usa ka balaan nga alagad sa Dios.

\VS{10}Himoan nato siya ug gamay nga kuwarto sa atop, ug ato kining butangan ug katre, lamisa, bangko, ug suga, aron duna siyay kapuy-an kon moanhi siya dinhi kanato.”


\par }{\PP \VS{11}Usa ka adlaw, sa dihang miadto si Eliseo sa Shunem, misaka siya sa kuwarto ug mipahulay didto.

\VS{12}Gisugo niya ang iyang sulugoon nga si Gehazi nga tawgon ang babaye. Busa gitawag ni Gehazi ang babaye, ug pag-abot sa babaye,

\VS{13}miingon si Eliseo sa iyang sulugoon, “Pangutan-a siya kon unsay atong mahimo alang kaniya, sa iyang maayong pag-atiman kanato. Tingalig aduna siyay buot ihangyo sa hari o sa komander sa mga sundalo.”

\par }{\PP Mitubag ang babaye, “Dili na kinahanglan, kay maayo ang akong kahimtang dinhi uban sa akong mga katagilungsod.”


\par }{\PP \VS{14}Nangutana si Eliseo kang Gehazi, “Unsa kahay atong mahimo alang kaniya?”

\par }{\PP Mitubag si Gehazi, “Wala siyay anak nga lalaki ug tigulang na ang iyang bana.”


\par }{\PP \VS{15}Miingon si Eliseo, “Tawga siya pag-usab.” Busa gitawag ni Gehazi ang babaye, ug sa nagtindog na siya didto sa pultahan,

\VS{16}miingon si Eliseo kaniya, “Sa ingon niini nga panahon sa sunod tuig magkugos ka na ug batang lalaki.”

\par }{\PP Mitubag ang babaye, “Ayaw pagbakak kanako, sir. Alagad ka sa Dios.”


\par }{\PP \VS{17}Ug namabdos gayod ang babaye, ug nanganak kini ug lalaki sa mao gayod nga panahon pagkasunod tuig, sumala sa giingon ni Eliseo kaniya.


\par }{\PP \VS{18}Usa ka adlaw, sa dihang dako na ang bata, miadto kini sa iyang amahan nga nagtrabaho didto sa uma uban sa mga mangangani.

\VS{19}Ug miingon siya sa iyang amahan, “Sakit kaayo ang akong ulo!”

\par }{\PP Miingon ang iyang amahan ngadto sa sulugoon, “Dad-a siya ngadto sa iyang inahan!”


\par }{\PP \VS{20}Busa gidala sa sulugoon ang bata ngadto sa iyang inahan. Gisabak sa inahan ang bata hangtod pagkaudto ug unya namatay.

\VS{21}Misaka ang inahan ug gibutang ang patayng lawas sa iyang anak sa katre sa alagad sa Dios. Unya migawas siya sa kuwarto ug gisira ang pultahan.


\par }{\PP \VS{22}Gitawag sa babaye ang iyang bana ug giingnan, “Palihog, padad-i ako ug usa ka sulugoon ug usa ka asno aron makadali akog adto sa alagad sa Dios, ug makabalik dayon.”


\par }{\PP \VS{23}Nangutana ang iyang bana, “Nganong moadto ka man karong adlawa nga dili man kini Pista sa Pagsugod sa Bulan o Adlaw nga Igpapahulay?”

\par }{\PP Mitubag ang babaye, “Sige lang.”


\par }{\PP \VS{24}Busa gimuntorahan sa babaye ang asno ug miingon sa iyang sulugoon, “Pagdali! Ug ayaw pahinaya ug dagan ang asno kon dili ako moingon kanimo.”


\par }{\PP \VS{25}Busa milakaw sila, ug nakaabot sila sa Bukid sa Carmel, diin atua ang alagad sa Dios. Pagkakita ni Eliseo sa babaye nga didto pa sa unahan, miingon siya sa iyang sulugoon nga si Gehazi, “Tan-awa, anaa ang babaye nga taga-Shunem!

\VS{26}Dagan ug tagboa siya ug pangutan-a kon maayo ba ang kahimtang nila sa iyang bana ug anak.”

\par }{\PP Giingnan sa babaye si Gehazi nga maayo ra ang tanan.


\par }{\PP \VS{27}Apan pag-abot niya didto kang Eliseo sa bukid, gikuptan niya ang tiil ni Eliseo. Miduol si Gehazi aron ipalayo siya, apan miingon si Eliseo, “Pasagdi lang siya! Kay anaa siya sa kaguol. Apan gililong kini sa
{\ND{Ginoo}} kanako; wala niya ako sultihi bahin niini.”


\par }{\PP \VS{28}Miingon ang babaye, “Sir, wala ako mangayo kanimo ug anak nga lalaki; miingon pa gani ako kanimo nga ayaw ako palaoma\FTNT{*}{{\FR 4:28 }{\FQ{palaoma}}{\FT{: o
}}{\FQA{bakaki.}}}.”


\par }{\PP \VS{29}Miingon si Eliseo kang Gehazi, “Pangandam. Dad-a ang akong sungkod ug lakaw! Kon aduna kay matagboan, ayaw na panimbaya, ug kon adunay manimbaya kanimo ayaw na pagtubag. Pag-abot nimo, ibutang dayon ang akong sungkod sa nawong sa bata.”


\par }{\PP \VS{30}Apan miingon ang inahan sa bata kang Eliseo, “Ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}} ug kanimo, nga dili gayod ako mopauli kon dili ka mouban kanako.” Busa miuban si Eliseo kaniya.


\par }{\PP \VS{31}Gauna si Gehazi ug gibutang niya ang sungkod sa nawong sa bata, apan wala gayod motingog o molihok ang bata. Busa mibalik si Gehazi sa pagtagbo kang Eliseo ug miingon, “Dili man momata ang bata.”


\par }{\PP \VS{32}Sa pag-abot ni Eliseo sa balay, nakita niya nga patay na ang bata nga gipahimutang sa iyang katre.

\VS{33}Misulod siya ug gisira ang pultahan, ug nag-ampo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{34}Unya gihap-an niya ang bata, ug gibutang ang iyang baba sa baba sa bata, ang iyang mga mata sa mga mata sa bata, ug ang iyang mga kamot sa mga kamot sa bata. Samtang gihap-an niya ang bata, inanay nga miinit ang lawas niini.

\VS{35}Mitindog si Eliseo, ug nagpaso-paso sa kuwarto. Unya gihap-an niya pag-usab ang bata. Nangatsi ang bata sa makapito, unya gibuka niya ang iyang mga mata.


\par }{\PP \VS{36}Gitawag ni Eliseo si Gehazi ug giingnan, “Tawga ang iyang inahan.” Busa gitawag kini ni Gehazi. Pag-abot sa babaye miingon si Eliseo kaniya, “Kuhaa ang imong anak.”

\VS{37}Misulod ang babaye ug miyukbo sa tiilan ni Eliseo sa pagpasalamat\FTNT{†}{{\FR 4:37 }{\FQ{pagpasalamat}}{\FT{: o
}}{\FQA{pagpasidungog.}}} kaniya. Unya gikuha niya ang iyang anak ug mibiya.


\par }{\SH Ang Milagro sa Panahon sa Tinggutom
\par }
{\PP \VS{38}Sa pagbalik ni Eliseo sa Gilgal, adunay kagutom didto. Usa ka adlaw, samtang nakig-istorya ang grupo sa mga propeta kaniya, miingon siya sa iyang sulugoon, “Itak-ang ang dako nga kolon ug pagluto ug sabaw alang niining mga propeta.”


\par }{\PP \VS{39}Adunay usa kanila nga miadto sa uma sa pagpanguha ug utan. Nakakita siyag tanom nga nagkatay ug nanguha siya sa mga bunga niini nga igo lang niyang mapuyos. Pagpauli niya, gihiwa-hiwa niya kini ug gisagol sa sabaw nga wala gani siya makahibalo kon unsa kadto.

\VS{40}Gisukad ang sabaw ngadto sa mga tawo, ug sa nakakaon na sila niini, naninggit sila, “Alagad sa Dios, adunay hilo kining pagkaon!” Ug wala na nila kini kan-a.


\par }{\PP \VS{41}Miingon si Eliseo, “Kuha-i akog harina.” Ug gibubo niya ang harina sa kolon ug miingon sa sulugoon, “Sige, sukari na sila.” Ug maayo na ang lami niini.\FTNT{‡}{{\FR 4:41 }{\FQ{maayo na ang lami niini}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{walay nay butang nga makadaot didto sa kolon.}}}


\par }{\PP \VS{42}Sa lain na usab nga higayon, adunay usa ka tawo nga gikan sa Baal Shalisha nga nagdala kang Eliseo, ang tawo sa Dios, ug 20 ka pan nga hinimo gikan sa unang abot sa barley, ug bag-ong inani nga mga lugas diha sa iyang sako. Miingon si Eliseo, “Ihatag kana sa grupo sa mga propeta\FTNT{§}{{\FR 4:42 }{\FQ{sa grupo sa mga propeta}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{sa mga tawo.}}} aron makakaon sila.”


\par }{\PP \VS{43}Miingon ang iyang sulugoon, “Unsaon niini pagkaigo sa 100 ka tawo?”

\par }{\PP Mitubag si Eliseo, “Ihatag lang kanila aron makakaon sila. Kay nag-ingon ang
{\ND{Ginoo}} nga makakaon sila ug aduna pay mahibilin.”

\VS{44}Busa gihatag kini sa sulugoon ngadto sa mga propeta ug nangaon sila, ug aduna pay nahibilin, sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi kang Eliseo.




\par }\Chap{5}{\SH Naayo si Naaman sa Iyang Sakit sa Panit
\par }
{\PP \VerseOne{1}Si Naaman nga komander sa mga sundalo sa Aram\FTNT{*}{{\FR 5:1 }{\FQ{Aram}}{\FT{: o
}}{\FQA{Siria.}}} gidayeg gayod sa hari sa Aram, kay pinaagi kaniya gipadaog sa
{\ND{Ginoo}} ang Aram. Maisog siya nga sundalo, apan aduna siyay ngilngig nga sakit sa panit.


\par }{\PP \VS{2}Sa pagsulong sa mga sundalo sa Aram sa Israel nakabihag sila ug usa ka dalagita nga nahimong sulugoon sa asawa ni Naaman.

\VS{3}Usa ka adlaw, miingon kining dalagita sa iyang agalong babaye, “Kon makigkita lang ang akong agalon nga si Naaman sa propeta nga atua sa Samaria, ayohon gayod siya niini sa iyang sakit sa panit.”


\par }{\PP \VS{4}Busa gisultihan ni Naaman ang hari mahitungod sa giingon sa dalagita nga gikan sa Israel.

\VS{5}Miingon ang hari sa Aram, “Lakaw, ug dal-a ang akong sulat ngadto sa hari sa Israel.” Busa milakaw si Naaman nga nagdalag 350 ka kilong pilak, 70 ka kilong bulawan, ug napulo ka bisti.

\VS{6}Gihatag niya ang sulat ngadto sa hari sa Israel, ug mao kini ang mensahe niini: “Gipadala ko diha kanimo si Naaman nga akong alagad aron ayohon mo sa iyang sakit sa panit.”


\par }{\PP \VS{7}Pagkabasa sa hari sa Israel sa sulat, gigisi niya ang iyang bisti ug miingon, “Nganong gipadala niya kanako kining tawo aron ayohon sa iyang sakit sa panit? Unsa ako, Dios? Adunay gahom ba ako sa pagpatay ug sa pagbuhi? Nangita lang siya ug hinungdan nga magkaaway kami!”


\par }{\PP \VS{8}Pagkahibalo ni Eliseo nga alagad sa Dios nga gigisi sa hari sa Israel ang iyang bisti, gipadala niya kini nga mensahe ngadto sa hari: “Nganong gigisi mo man ang imong bisti? Paanhia dinhi kanako kanang maong tawo, aron masayod siya nga adunay propeta sa Israel.”


\par }{\PP \VS{9}Busa miadto si Naaman uban sa iyang mga kabayo ug karwahi ug mihunong sa pultahan sa balay ni Eliseo.

\VS{10}Nagsugo si Eliseo ug mensahero sa pagsulti kang Naaman nga moadto siya sa Suba sa Jordan ug manghugas sa makapito, ug mamaayo siya.


\par }{\PP \VS{11}Apan nasuko si Naaman ug milakaw nga nag-ingon, “Abi nakog mogawas gayod siya ug moatubang kanako. Nagdahom ako nga tawgon niya ang
{\ND{Ginoo}} nga iyang Dios ug ipandong ang iyang kamot sa naapektohan nga bahin sa akong lawas ug ayohon ako.

\VS{12}Dili ba mas maayo man ang mga suba sa Amana ug sa Farfar sa Damasco kaysa mga suba dinhi sa Israel? Nganong dili man ako didto manghugas aron mamaayo ako?” Busa milakaw siya nga masuk-anon kaayo.


\par }{\PP \VS{13}Apan miduol ang iyang mga sulugoon kaniya ug miingon, “Sir, kon nagsugo kanimo ang propeta sa pagbuhat ug dakong butang, dili ba buhaton mo man kini? Nganong dili mo man buhaton ang iyang giingon nga manghugas ka aron mamaayo ka?”

\VS{14}Busa miadto si Naaman sa Suba sa Jordan ug naghugas sa makapito, sumala sa giingon sa alagad sa Dios. Ug naayo ang iyang sakit ug nahinlo ang iyang panit nga daw panit sa usa ka gamayng bata.


\par }{\PP \VS{15}Unya mibalik si Naaman ug ang iyang mga kauban ngadto sa alagad sa Dios. Mitindog siya atubangan ni Eliseo ug miingon, “Karon nahibalo na ako nga walay laing Dios sa tibuok kalibotan gawas sa Dios sa Israel. Busa dawata kining gasa ko kanimo, sir.”


\par }{\PP \VS{16}Mitubag si Eliseo, “Ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}}, nga akong ginaalagaran, nga dili gayod ako modawat ug gasa.” Bisag gipugos siya ni Naaman sa pagdawat sa gasa, midumili gayod siya.


\par }{\PP \VS{17}Miingon si Naaman, “Kon dili ka, sir, tugoti na lang ako nga kargahan ang akong duha ka mula ug yuta nga gikan dinhi, ug dad-on ko sa amo.\FTNT{†}{{\FR 5:17 }{\FQ{dad-on ko sa amo}}{\FT{: gituohan kaniadto nga ang dios angay simbahon diha sa iyang kaugalingong yuta.}}} Kay sukad karon dili na ako maghalad ug mga halad nga sinunog ug uban pang mga halad ngadto sa ubang mga dios kondili sa
{\ND{Ginoo}} lang.

\VS{18}Apan hinaut, sir, nga pasayloon ako sa
{\ND{Ginoo}} kon mokuyog ako sa akong hari didto sa templo sa dios nga si Rimon aron pagsimba. Mokuyog ako ingon nga usa ka opisyal nga sinaligan sa hari. Hinaut nga pasayloon ako sa
{\ND{Ginoo}} kon moluhod usab ako didto.”


\par }{\PP \VS{19}Miingon si Eliseo, “Maayong paglakaw.”

\par }{\PP Apan wala pa gani makapalayo si Naaman,

\VS{20}si Gehazi nga sulogoon ni Eliseo, miingon sa iyang kaugalingon, “Gipalakaw sa akong agalon si Naaman nga Aramehanon nga wala dawata ang gasa nga dala niini. Ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}} nga apason ko siya ug magkuha ug bisan unsa gikan kaniya.”


\par }{\PP \VS{21}Busa dali-daling gigukod ni Gehazi si Naaman.

\par }{\PP Pagkakita ni Naaman kang Gehazi nga nagdagan paingon kaniya, nanaog siya sa karwahi ug gitagbo kini. Nangutana si Naaman, “Adunay daotan bang nahitabo?”


\par }{\PP \VS{22}Mitubag si Gehazi, “Wala man. Gisugo lang ako sa akong agalon nga ingnon ka nga bag-o lang gayod nga adunay miabot nga duha ka batan-ong miyembro sa grupo sa mga propeta nga gikan sa kabungtoran sa Efraim. Ug naghangyo ang akong agalon nga hatagan mo sila ug 35 ka kilong pilak ug duha ka bisti.”


\par }{\PP \VS{23}Miingon si Naaman, “Oo, ania ang 70 ka kilong pilak.” Ug gipugos pa siya ni Naaman sa pagdawat niini. Gisulod ni Naaman ang pilak sa duha ka sudlanan uban sa duha ka bisti, ug gihatag niya kini sa iyang duha ka sulugoon nga mao ang midala niini alang kang Gehazi.


\par }{\PP \VS{24}Pag-abot ni Gehazi sa bungtod, gikuha niya sa mga sulugoon ang duha ka sudlanan ug gipalakaw sila. Gidala niya kadto sa balay ug gitagoan,

\VS{25}ug unya miadto siya kang Eliseo.

\par }{\PP Nangutana si Eliseo kaniya, “Asa ka gikan, Gehazi?”

\par }{\PP Mitubag si Gehazi, “Wala man ko molakaw.”


\par }{\PP \VS{26}Apan miingon si Eliseo, “Wala ka ba masayod nga ang akong espiritu didto sa dihang nanaog si Naaman gikan sa iyang karwahi sa pagtagbo kanimo? Dili kini panahon sa pagdawat ug kuwarta, bisti, tamnanan sa olibo, tamnanan sa ubas, kahayopan, ug mga sulugoon.

\VS{27}Tungod kay gihimo mo kini, ang ngilngig nga sakit sa panit\FTNT{‡}{{\FR 5:27 }{\FQ{ngilngig nga sakit sa panit}}{\FT{: ang Hebreo nga pulong niini nagkahulogan sa nagkalain-laing matang sa sakit sa panit nga ginaisip nga hugaw, sumala sa
}}{\XT{Lev. 13}}{\FT{.}}} ni Naaman mobalhin kanimo ug sa imong mga kaliwat hangtod sa kahangtoran.” Pagbiya ni Gehazi kang Eliseo namuti ang iyang panit tungod sa sakit.




\par }\Chap{6}{\SH Milutaw sa Tubig ang Ulo sa Atsa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Usa niana ka higayon, ang grupo sa mga propeta miingon kang Eliseo, “Nakita mo man nga gamay kaayo kining lugar nga among tigomanan uban kanimo.

\VS{2}Busa mangadto kita sa Suba sa Jordan diin adunay daghang mga kahoy. Maghimo kita didto ug atong tigomanan.”

\par }{\PP Miingon si Eliseo, “Sige, panglakaw kamo.”


\par }{\PP \VS{3}Apan miingon ang usa kanila, “Kon mahimo, sir, uban na lang kanamo.”

\par }{\PP Mitubag siya, “O, sige.”

\VS{4}Busa miuban siya kanila.

\par }{\PP Pag-abot nila sa Suba sa Jordan, namutol sila ug mga kahoy.

\VS{5}Samtang namutol ug kahoy ang usa kanila, nahulog ang ulo sa iyang atsa didto sa tubig, busa misinggit siya, “Sir, hinulaman ko lang ra ba kadto!”


\par }{\PP \VS{6}Nangutana si Eliseo, ang tawo sa Dios, “Asa man dapit nahulog?” Pagtudlo sa tawo sa dapit nga nahulogan, nagputol si Eliseo ug sanga ug gilabay niya kini didto. Unya milutaw ang ulo sa atsa.

\VS{7}Miingon si Eliseo, “Kuhaa na.” Busa gikab-ot kini sa tawo.


\par }{\SH Gipaundang ni Eliseo ang Pagsulong sa mga Aramehanon
\par }
{\PP \VS{8}Karon, nakig-gira ang hari sa Aram batok sa Israel. Nakigsabot siya sa iyang mga opisyal kon asa sila nga mga lugar magkampo.


\par }{\PP \VS{9}Apan gipasidan-an ni Eliseo, ang tawo sa Dios, ang hari sa Israel pinaagi sa pagpadala kaniya niini nga mensahe, “Ayaw kamo pag-agi nianang lugara kay mosulong diha ang mga Aramehanon.”

\VS{10}Busa nagpadala usab ug mensahe ang hari sa Israel ngadto sa mga lumulupyo sa lugar nga giingon ni Eliseo aron pagpasidaan kanila nga magbantay. Nahitabo kini sa pipila ka higayon.


\par }{\PP \VS{11}Tungod niini nasuko pag-ayo ang hari sa Aram. Busa gipatawag niya ang iyang mga opisyal ug giingnan, “Kinsa kaninyo ang midapig sa hari sa Israel?”


\par }{\PP \VS{12}Miingon ang usa sa iyang mga opisyal, “Wala gayoy bisan usa kanamo, Mahal nga Hari. Si Eliseo nga propeta sa Israel mao ang tigsugilon sa hari sa Israel sa tanan nimong gisulti, bisan ang gisulti nimo diha sa imong kuwarto.”


\par }{\PP \VS{13}Mimando ang hari, “Lakaw, pangitaa ninyo siya aron makapadala ako ug mga tawo sa pagdakop kaniya.”

\par }{\PP Sa dihang gisultihan ang hari nga si Eliseo atua sa Dotan,

\VS{14}nagpadala siya didto ug daghang mga sundalo nga nagsakay sa mga kabayo ug mga karwahi. Nangadto sila sa Dotan sa panahon sa kagabhion ug gilibotan nila kini.


\par }{\PP \VS{15}Pagkabuntag, sayo pa kaayong mibangon ug migawas ang sulugoon ni Eliseo, ug nakita niya ang mga sundalo nga nagsakay sa mga kabayo ug mga karwahi nga naglibot sa lungsod. Miingon siya kang Eliseo, “Sir, unsay atong buhaton?”


\par }{\PP \VS{16}Mitubag si Eliseo, “Ayaw kahadlok. Mas daghan ang atong mga kauban kaysa kanila.”


\par }{\PP \VS{17}Unya nag-ampo si Eliseo, “{\ND{Ginoo}}, ablihi ang iyang mga mata aron makakita siya.” Giablihan sa
{\ND{Ginoo}} ang mga mata sa sulugoon, ug nakita niya ang kabungtoran sa palibot ni Eliseo nga puno sa mga kabayo ug mga karwahi nga kalayo.


\par }{\PP \VS{18}Samtang nagpadulong ang mga kaaway kang Eliseo, nag-ampo siya, “{\ND{Ginoo}}, butahi kining mga tawhana.” Busa gipangbutahan sila sa
{\ND{Ginoo}} sumala sa gihangyo ni Eliseo.


\par }{\PP \VS{19}Unya miingon si Eliseo kanila, “Dili kini mao ang dalan ug dili kini mao ang lungsod sa Dotan. Sunod kamo kanako kay dad-on ko kamo sa tawo nga inyong gipangita.” Ug gidala sila ni Eliseo sa Samaria.


\par }{\PP \VS{20}Pagsulod nila sa lungsod, nag-ampo si Eliseo, “{\ND{Ginoo}}, ablihi ang ilang mga mata aron makakita sila.” Giablihan sa
{\ND{Ginoo}} ang ilang mga mata, ug nakita nila nga didto na sila sa Samaria.


\par }{\PP \VS{21}Pagkakita sa hari sa Israel kanila, gipangutana niya si Eliseo, “Sir, pamatyon ko ba sila?”


\par }{\PP \VS{22}Mitubag si Eliseo, “Ayaw silag pamatya. Bisan gani ang mga bihag sa gira wala nato pamatya. Hatagi sila ug pagkaon ug tubig aron makakaon sila ug makainom, ug pagkahuman, pabalika sila ngadto sa ilang hari\FTNT{*}{{\FR 6:22 }{\FQ{hari}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{agalon.
}}{\FT{Mao usab sa
}}{\XT{bersikulo 23}}{\FT{.}}}.”


\par }{\PP \VS{23}Busa nagpakombira ang hari alang kanila, ug pagkahuman, gipapauli niya sila ngadto sa ilang hari. Ug wala na mousab sa pagsulong ang mga Aramehanon sa yuta sa Israel.


\par }{\SH Gilibotan ang Samaria
\par }
{\PP \VS{24}Apan sa kadugayan gitigom ni Ben Hadad nga hari sa Aram ang iyang tibuok kasundalohan ug gilibotan ang Samaria.

\VS{25}Tungod niini, labihan ang kagutom nga nasinati sa lungsod, hangtod nga nagmahal ang mga palaliton. Ang kantidad sa ulo sa asno 80 kabuok nga pilak, ug ang kantidad sa usa ka takos nga iti sa salampati\FTNT{†}{{\FR 6:25 }{\FQ{iti sa salampati}}{\FT{: mahimo nga ngalan kini sa usa ka matang sa liso nga utanon.}}} lima kabuok nga pilak.


\par }{\PP \VS{26}Usa ka higayon niana, samtang naglakaw ang hari sa Israel ibabaw sa paril\FTNT{‡}{{\FR 6:26 }{\FQ{ibabaw sa paril}}{\FT{: baga ang ilang mga paril, busa halapad ang ibabaw niini.}}}, adunay usa ka babaye nga misinggit kaniya, “Tabangi ako, Mahal nga Hari!”


\par }{\PP \VS{27}Mitubag ang hari, “Kon dili motabang ang
{\ND{Ginoo}} kanimo unsay akong mahimo? Wala na akoy trigo o ilimnon nga ikahatag kanimo.”

\VS{28}Unya nangutana ang hari, “Unsa bay imong problema?”

\par }{\PP Mitubag ang babaye, “Kining babaye miingon kanako nga kan-on namo ang akong anak karong adlawa ug sa pagkasunod nga adlaw, ang iya na usab nga anak.

\VS{29}Busa among giluto ang akong anak ug gikaon. Pagkasunod nga adlaw, giingnan ko siya nga ang iya na usab nga anak ang among kan-on, apan gitagoan niya kini.”


\par }{\PP \VS{30}Pagkadungog sa hari sa giingon sa babaye, gigisi niya ang iyang bisti sa labihang kasubo. Ug samtang naglakaw siya ibabaw sa paril, nakita sa mga tawo nga sako ang pang-ilalom nga bisti ang iyang gisul-ob sa pagpakita sa iyang pagsubo.

\VS{31}Miingon siya, “Hinaut nga silotan ako sa Dios sa hilabihan gayod kon dili ko papunggotan ug ulo si Eliseo nga anak ni Shafat karong adlawa!”


\par }{\PP \VS{32}Niadtong higayona, naglingkod si Eliseo sa iyang balay ug nakigsulti sa mga tigdumala sa Israel. Nagsugo ang hari ug tawo nga mag-una kaniya didto kang Eliseo. Apan sa wala pa moabot ang gisugo sa hari, miingon si Eliseo sa mga tigdumala, “Tan-awa ra, nagsugo ang anak sa kriminal ug tawo sa pagpunggot sa akong ulo. Kon moabot ang tawo sirad-i ninyo ang pultahan ug ayaw siya pasudla. Gasunod kaniya ang iyang agalon.”


\par }{\PP \VS{33}Samtang nagsulti pa si Eliseo kanila, miabot ang gisugo sa hari. Ug miingon siya, “Kini nga katalagman nga miabot gikan sa
{\ND{Ginoo}}. Nganong magpadayon pa man ako sa paghulat kaniya?”




\par }\Chap{7}{\PP \VerseOne{1}Mitubag si Eliseo, “Pamatia kining giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Sa ingon niining orasa ugma, mahimong barato ang mga palaliton sa merkado\FTNT{*}{{\FR 7:1 }{\FQ{merkado}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{pultahan.
}}{\FT{Mao usab sa
}}{\XT{bersikulo 18}}{\FT{.}}} sa Samaria. Ang tulo ka gantang nga harina ibaligya na lang sa kantidad nga usa kabuok nga pilak, ug ang unom ka gantang nga barley ibaligya usab sa kantidad nga usa kabuok nga pilak.’ ”


\par }{\PP \VS{2}Miingon ang opisyal nga sinaligan sa hari, “Bisan pag ablihan sa
{\ND{Ginoo}} ang mga bintana sa langit dili kana mahitabo.\FTNT{†}{{\FR 7:2 }{\FQ{Bisan pag ablihan…mahitabo}}{\FT{: o
}}{\FQA{Bisan pag paulanon sa
{\ND{Ginoo}} dili gayod ingon niana kadali ang abunda nga abot.}}}”

\par }{\PP Mitubag si Eliseo, ang tawo sa Dios, “Makita mo nga mahitabo kini, apan dili ka makakaon niini.”


\par }{\SH Miundang ang mga Aramehanon sa Pagsulong
\par }
{\PP \VS{3}Adunay upat ka tawo nga adunay ngilngig nga sakit sa panit nga naglingkod sa may pultahan sa lungsod. Nagsultihanay sila, “Nganong magsige man lang kitag lingkod dinhi hangtod mamatay kita?

\VS{4}Kon mosulod kita sa lungsod mamatay kita didto sa gutom, ug kon maglingkod lang kita dinhi, mamatay gihapon kita. Mangadto na lang kita sa kampo sa mga Aramehanon ug itugyan ang atong kaugalingon ngadto kanila. Kon dili nila kita unsaon, maayo, apan kon patyon nila kita, bahala na, total mangamatay man gihapon kita.”


\par }{\PP \VS{5}Busa pagkagabii, nangadto sila sa kampo sa mga Aramehanon. Apan pag-abot nila, wala nay tawo didto.

\VS{6}Kay gipadungog sa
{\ND{Ginoo}} ang mga sundalo sa Aram ug kasaba gikan sa mga karwahi, mga kabayo, ug sa daghang mga sundalo, busa gipakaingon nilag gisuholan sa hari sa Israel ang hari sa mga Hitihanon ug ang hari sa mga Ehiptohanon sa pagsulong kanila.

\VS{7}Mao nga nangikyas sila nianang pagkagabii ug gibiyaan ang ilang mga tolda, mga kabayo, ug mga asno. Gibiyaan lang nila ang ilang kampo ug nangikyas sila aron maluwas ang ilang kaugalingon.


\par }{\PP \VS{8}Pag-abot sa mga tawo nga adunay ngilngig nga sakit sa panit didto sa kampo, gitagsa-tagsa nilag sulod ang mga tolda. Nangaon sila, nanginom, ug nanguha sa mga pilak, mga bulawan, mga bisti, ug gipangtagoan nila kini.

\VS{9}Unya nag-ingnanay sila, “Dili maayo kining atong gihimo, gibalita unta nato dayon nga nangikyas na ang mga kaaway, apan nagpakahilom lang kita. Kon paugmaan pa nato ang pagsulti niini, silotan gayod kita. Dali, manglakaw kita karon dayon ug ibalita nato kini didto sa palasyo sa hari.”


\par }{\PP \VS{10}Busa namalik sila sa lungsod sa Samaria ug gitawag nila ang mga tigbalantay sa pultahan sa lungsod ug giingnan, “Nangadto kami sa kampo sa mga Aramehanon ug wala gayoy tawo didto, gawas lang sa mga kabayo ug sa mga asno nga gihigot. Atua pa usab ang mga tolda.”

\VS{11}Gisugilon sa mga tigbalantay ang balita sa palasyo.


\par }{\PP \VS{12}Bisag gabii na, mibangon ang hari ug miingon sa iyang mga opisyal, “Sultihan ko kamo kon unsay giplano sa mga Aramehanon. Nahibalo sila nga gigutom kita, busa gibiyaan nila ang ilang kampo ug nanago sa mga bukid, kay naghuna-huna sila nga manggawas gayod kita. Iniggawas nato dakpon nila kita ug ilogon ang lungsod.”


\par }{\PP \VS{13}Mitubag ang usa sa iyang mga opisyal, “Adunay lima pa kita ka kabayo nga nahibilin, nganong dili man kita magsugo ug pipila ka mga tawo sa pagsusi kon unsa gayod ang nahitabo? Bahala na kon patyon sila, total bisag ania ra sila dinhi, mangamatay man gihapon sila uban kanato.”


\par }{\PP \VS{14}Busa nagpaandam sila ug duha ka karwahi nga giguyod sa mga kabayo, ug nagsugo ang hari ug mga tawo sa pagsusi kon unsa gayod ang nahitabo sa mga sundalo sa Aram.

\VS{15}Nakaabot sila hangtod sa Suba sa Jordan, ug nakita nila sa mga dalan ang mga bisti ug mga kagamitan nga gipanglabay sa mga Aramehanon sa ilang pagdali-dali ug ikyas. Namalik ang mga sinugo ug gibalita nila kini sa hari.

\VS{16}Unya nanggawas ang mga tawo sa lungsod ug gipanguha nila ang mga kagamitan nga nahibilin sa kampo sa mga Aramehanon. Ug nahitabo gayod ang giingon sa
{\ND{Ginoo}} nga ang kantidad sa tulo ka gantang nga harina usa na lang kabuok nga pilak, ug mao usab ang kantidad sa unom ka gantang nga barley.


\par }{\PP \VS{17}Aron malikayan ang pagdasok sa mga tawo didto sa pultahan sa lungsod, gibutang sa hari didto ang opisyal nga iyang sinaligan. Apan gidasmagan siya ug gitunob-tunoban sa mga tawo didto sa pultahan, ug namatay siya sumala sa giingon sa alagad sa Dios niadtong adlaw nga miadto kaniya ang hari.


\par }{\PP \VS{18}Tuod man nga nahitabo ang giingon sa alagad sa Dios sa hari, “Sa ingon niining orasa ugma, mahimong barato ang mga palaliton sa merkado sa Samaria. Ang tulo ka gantang nga harina ibaligya na lang sa kantidad nga usa kabuok nga pilak, ug ang unom ka gantang nga barley ibaligya usab sa kantidad nga usa kabuok nga pilak.”


\par }{\PP \VS{19}Mitubag kadto nga opisyal sa hari, “Bisan pag ablihan sa
{\ND{Ginoo}} ang mga bintana sa langit dili kana mahitabo.”\FTNT{‡}{{\FR 7:19 }{\FT{Tan-awa usab ang
}}{\XT{bersikulo 2}}{\FT{.}}} Ug miingon si Eliseo, ang tawo sa Dios, “Makita mo nga mahitabo kini, apan dili ka makakaon niini.”

\VS{20}Ug tinuod nga nahitabo kini sa opisyal, kay gitunob-tunoban man siya sa mga tawo nga nagdasok sa pultahan sa lungsod ug namatay.




\par }\Chap{8}{\SH Mibalik ang Babaye nga Taga-Shunem
\par }
{\PP \VerseOne{1}Usa ka higayon, giingnan ni Eliseo ang babaye kansang anak iyang gibuhi pag-usab, “Dad-a ang imong panimalay ug pamuyo kamo sa laing lugar, kay nag-ingon ang
{\ND{Ginoo}} nga adunay kagutom nga moabot sa Israel sulod sa pito ka tuig.”

\VS{2}Busa gisunod sa babaye ang giingon kaniya sa alagad sa Dios. Milakaw siya ug ang iyang panimalay ug mipuyo sa yuta sa mga Filistihanon sulod sa pito ka tuig.


\par }{\PP \VS{3}Pagkahuman sa pito ka tuig, mibalik siya sa Israel ug miadto sa hari sa pagpakiluoy nga tabangan siya nga mahibalik kaniya ang iyang balay ug yuta.

\VS{4}Naabtan niya nga nakigsulti ang hari kang Gehazi nga sulugoon ni Eliseo. Miingon ang hari, “Suginli ako sa tanang kahibulongang mga butang nga gipanghimo ni Eliseo.”

\VS{5}Ug samtang gisugilon ni Gehazi sa hari kon giunsa pagbuhi ni Eliseo ang bata nga namatay, miduol sa hari ang inahan sa bata ug nagpakiluoy nga tabangan siya nga mahibalik kaniya ang iyang balay ug yuta.

\par }{\PP Miingon si Gehazi, “Mahal nga Hari, mao kini ang babaye ug mao kini ang iyang anak nga gibuhi ni Eliseo.”


\par }{\PP \VS{6}Gipangutana sa hari ang babaye mahitungod niadto, ug gisuginlan siya sa babaye. Busa nagsugo ang hari ug usa ka opisyal aron sa pagtabang sa babaye. Giingnan niya ang opisyal, “Tabangi siya nga mahibalik kaniya ang tanan nga iyang gipanag-iyahan, apil na ang tanang kita sa iyang uma sukad sa pagbiya niya hangtod sa iyang pagbalik.”


\par }{\SH Gipatay ni Hazael si Ben Hadad
\par }
{\PP \VS{7}Miadto si Eliseo sa Damasco, diin nagsakit si Ben Hadad nga hari sa Aram\FTNT{*}{{\FR 8:7 }{\FQ{Aram}}{\FT{: o
}}{\FQA{Siria.}}}. Sa dihang gisuginlan ang hari nga anaa ang alagad sa Dios,

\VS{8}miingon siya kang Hazael, “Pagdala ug gasa ug tagboa ang alagad sa Dios. Ingna siya nga pangutan-on ang
{\ND{Ginoo}} kon maayo pa ba ako sa akong sakit.”


\par }{\PP \VS{9}Busa gipakargahan ni Hazael ang 40 ka kamelyo sa labing maayong mga produkto sa Damasco ug gidala kini kang Eliseo ingon nga gasa. Pag-abot niya kang Eliseo, miingon siya, “Gisugo ako sa imong alagad\FTNT{†}{{\FR 8:9 }{\FQ{alagad}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{anak.}}} nga si Ben Hadad nga hari sa Aram, nga pangutan-on ka kon maayo pa ba siya sa iyang sakit.”


\par }{\PP \VS{10}Mitubag si Eliseo, “Pauli ug ingna siya nga sigurado nga mamaayo siya, apan nagpadayag usab ang
{\ND{Ginoo}} kanako nga sigurado nga mamatay siya.”

\VS{11}Unya gitutokan niya pag-ayo si Hazael hangtod nga naulaw kini. Unya mihilak si Eliseo.


\par }{\PP \VS{12}Gipangutana siya ni Hazael, “Sir, nganong mihilak ka man?”

\par }{\PP Mitubag siya, “Tungod kay nahibaloan ko ang daotan mong pagahimuon sa mga Israelinhon. Sunogon mo ang ilang pinarilan nga mga lungsod, pamatyon mo ang ilang mga pamatan-on, dugmokon mo ang ilang gagmayng mga bata, ug yasyason mo ang tiyan sa ilang mga babayeng mabdos.”


\par }{\PP \VS{13}Mitubag si Hazael, “Sir, unsaon ko kana paghimo? Wala akoy abilidad sa paghimo niana.\FTNT{‡}{{\FR 8:13 }{\FQ{Wala akoy…niana}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{Sama lang ako sa isa ka iro.}}}”

\par }{\PP Mitubag si Eliseo, “Gipadayag sa
{\ND{Ginoo}} kanako nga mahimo kang hari sa Aram.”


\par }{\PP \VS{14}Mibalik si Hazael sa iyang agalon nga si Ben Hadad ug gipangutana siya niini, “Unsa may giingon ni Eliseo kanimo?”

\par }{\PP Mitubag si Hazael, “Miingon siya kanako nga sigurado nga mamaayo ka.”


\par }{\PP \VS{15}Apan pagkasunod nga adlaw, mikuha si Hazael ug baga nga panapton ug gituslob niya kini sa tubig ug gitaklap sa nawong sa hari hangtod nga namatay kini. Ug si Hazael ang mipuli ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Jehoram sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 21:4-20)

\par }{\PP \VS{16}Nahimong hari sa Juda si Jehoram nga anak ni Jehosafat sa ikalimang tuig sa paghari ni Joram, nga anak ni Ahab, sa Israel.

\VS{17}Nag-edad si Jehoram ug 32 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa walo ka tuig.

\VS{18}Gisunod niya ang binuhatan sa mga hari sa Israel, sama sa gihimo sa panimalay ni Ahab, kay ang iyang napangasawa anak man ni Ahab. Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{19}Apan tungod kang David, wala laglaga sa
{\ND{Ginoo}} ang Juda, kay nagsaad ang
{\ND{Ginoo}} kang David nga hangtod sa kahangtoran dili siya mawad-ag kaliwat nga maghari.\FTNT{§}{{\FR 8:19 }{\FQ{nagsaad…maghari}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{nagsaad ang
{\ND{Ginoo}} nga hatagan niya si David ug ang iyang mga kaliwat sa suga hangtod sa kahangtoran.}}}


\par }{\PP \VS{20}Sa panahon sa paghari ni Jehoram, nagrebelde ang Edom sa Juda, ug nagpili sila ug ilang kaugalingong hari.

\VS{21}Busa miadto si Jehoram sa Zair uban sa tanan niyang tigkarwahi. Apan gilibotan siya ug ang mga komander sa iyang mga tigkarwahi sa mga Edomihanon. Sa pagkagabii, gisulong nila ang mga Edomihanon, ug nakaikyas sila ug namauli.

\VS{22}Hangtod karon nagrebelde pa gihapon ang Edom sa Juda. Niadtong panahona, nagrebelde usab ang Libna.


\par }{\PP \VS{23}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Jehoram, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{24}Sa dihang namatay si Jehoram, gilubong siya didto sa gilubngan sa iyang mga katigulangan sa Lungsod ni David. Ug si Ahazia nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Ahazia sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 22:1-6)

\par }{\PP \VS{25}Nahimong hari sa Juda si Ahazia nga anak ni Jehoram sa ika-12 nga tuig sa paghari ni Joram, nga anak ni Ahab, sa Israel.


\par }{\PP \VS{26}Nag-edad si Ahazia ug 22 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa usa ka tuig. Ang iyang inahan mao si Atalia nga apo ni Omri nga hari sa Israel.

\VS{27}Gisunod niya ang mga binuhatan sa pamilya ni Ahab. Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, kay nakapangasawa man siya sa usa sa mga miyembro sa pamilya ni Ahab.


\par }{\PP \VS{28-29}Nakig-uban si Ahazia kang Joram nga anak ni Ahab sa pagpakig-gira kang Hazael nga hari sa Aram. Naggira sila didto sa Ramot Gilead, ug nasamdan si Joram. Busa mipauli si Haring Joram sa lungsod sa Jezreel aron magpaayo sa iyang mga samad. Ug samtang didto siya, mibisita kaniya si Ahazia nga hari sa Juda.




\par }\Chap{9}{\SH Gihimo si Jehu nga Hari sa Israel
\par }
{\PP \VerseOne{1}Gipatawag ni Eliseo ang usa ka tawo nga miyembro sa grupo sa mga propeta ug giingnan, “Pangandam sa pag-adto sa Ramot Gilead, ug dad-a kining usa ka tibod nga lana.

\VS{2}Pag-abot mo didto, pangitaa dayon si Jehu nga anak ni Jehosafat ug apo ni Nimshi. Kuhaa siya sa iyang mga kauban ug dad-a sa usa ka kuwarto nga kamo rang duha.

\VS{3}Unya kuhaa ang lana ug ibubo kini sa iyang ulo ug ingna siya, ‘Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: Gipili ka nako nga hari sa Israel.’ Unya pagdali ug gawas ug dagan.”


\par }{\PP \VS{4}Busa miadto ang batan-ong propeta sa Ramot Gilead.

\VS{5}Pag-abot niya didto, nakita niya ang mga opisyal sa mga sundalo nga nanglingkod. Miingon siya, “Adunay mensahe ako alang kanimo, sir.”

\par }{\PP Nangutana si Jehu, “Alang kang kinsa kanamo?”

\par }{\PP Mitubag ang propeta, “Alang kanimo, sir.”


\par }{\PP \VS{6}Mitindog dayon si Jehu ug misulod sa balay. Unya gibuboan siya sa propeta ug lana sa ulo, ug giingnan, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel: ‘Gipili ka nako nga hari sa akong katawhan nga mga taga-Israel.

\VS{7}Laglagon mo ang panimalay ni Ahab nga imong agalon, aron makapanimalos ako kang Jezebel sa iyang pagpamatay sa akong mga alagad nga propeta ug sa uban ko pang mga alagad.

\VS{8}Malaglag ang tibuok nga panimalay ni Ahab. Pamatyon ko ang tanang miyembro sa iyang panimalay nga mga lalaki, ulipon man o dili.

\VS{9}Himuon ko sa panimalay ni Ahab ang gihimo ko sa panimalay ni Jeroboam nga anak ni Nebat, ug sa panimalay ni Baasha nga anak ni Ahia.

\VS{10}Ug si Jezebel kan-on sa mga iro didto sa yuta sa Jezreel, ug walay molubong kaniya.’ ” Unya migawas ang propeta ug midagan.


\par }{\PP \VS{11}Pagbalik ni Jehu sa iyang mga kauban nga opisyal, ang usa kanila nangutana kaniya, “Kumusta man? Nganong mianhi kanimo kadtong buang-buang nga tawo?”

\par }{\PP Mitubag si Jehu, “Nahibalo na kamo kon kinsa siya ug kon unsa ang iyang gipanulti.”


\par }{\PP \VS{12}Mitubag sila, “Ayaw pagbakak kanamo. Sultihi kami kon unsa gayod ang iyang gisulti.”

\par }{\PP Miingon si Jehu, “Giingnan niya ako nga nagsulti ang
{\ND{Ginoo}} nga gipili niya akong hari sa Israel.”


\par }{\PP \VS{13}Gihubo dayon sa mga opisyal ang ilang mga kupo ug gibuklad sa hagdanan nga gitindogan ni Jehu. Unya gipatingog nila ang budyong ug misinggit, “Si Jehu na ang hari!”


\par }{\SH Gipatay ni Jehu si Joram ug si Ahazia
\par }
{\PP \VS{14}Unya nagplano si Jehu batok kang Joram. (Niadtong panahona, gipanalipdan ni Joram ug sa mga taga-Israel ang Ramot Gilead batok kang Hazael nga hari sa Aram.

\VS{15}Apan nasamdan si Joram sa pagpakig-gira nila sa mga Aramehanon, busa mipauli siya sa Jezreel aron magpaayo sa iyang mga samad.) Miingon si Jehu sa iyang isigka-opisyal, “Kon gusto ninyo akong mahimong hari, ayaw ninyo tugoti nga adunay makagawas niining lungsod aron pag-adto sa Jezreel ug pagsugilon nga gihimo ninyo akong hari.”

\VS{16}Unya misakay si Jehu sa iyang karwahi ug miadto sa Jezreel, diin nagpahulay si Joram. Didto usab si Ahazia nga hari sa Juda, kay mibisita siya kang Joram.


\par }{\PP \VS{17}Karon, nakita sa tigbalantay sa tore sa Jezreel si Jehu nga nagpadulong uban sa iyang mga sundalo, busa misinggit kini, “Adunay nagpadulong nga mga sundalo!”

\par }{\PP Mitubag si Joram, “Pagpadala ug tigkabayo sa pagtagbo kanila sa pagpangutana kon maayo ba ang ilang tuyo sa pag-anhi dinhi.”


\par }{\PP \VS{18}Busa milakaw ang usa ka tigkabayo sa pagtagbo kanila, ug miingon siya, “Gusto sa hari nga mahibaloan kon maayo ba ang inyong tuyo sa pag-anhi dinhi.”

\par }{\PP Mitubag si Jehu, “Unsay imong labot? Sunod kanako!”

\par }{\PP Misinggit ang tigbalantay ngadto sa hari, “Nakaabot na kanila ang tigkabayo nga imong gisugo, apan wala siya mobalik.”


\par }{\PP \VS{19}Busa nagpadala na usab ang hari ug usa ka tigkabayo. Pag-abot niya kanila miingon siya, “Gusto sa hari nga mahibaloan kon maayo ba ang inyong tuyo sa pag-anhi dinhi.”

\par }{\PP Mitubag si Jehu, “Unsay imong labot! Sunod kanako!”


\par }{\PP \VS{20}Misinggit pag-usab ang tigbalantay ngadto sa hari, “Nakaabot na kanila ang ikaduhang tigkabayo nga imong gisugo, apan wala usab siya mobalik! Ug labihan kakusog mopadagan ang pangulo sa mga sundalo, murag si Jehu!”


\par }{\PP \VS{21}Mimando si Joram, “Andama ninyo ang akong karwahi.”

\par }{\PP Ug sa dihang naandam na, milakaw si Joram nga hari sa Israel ug si Ahazia nga hari sa Juda sa pagtagbo kang Jehu. Nagsakay sila sa ilang tagsa-tagsa ka karwahi, ug gikatagbo nila si Jehu sa yuta ni Nabot nga taga-Jezreel.

\VS{22}Pagkakita ni Joram kang Jehu, gipangutana niya kini, “Maayo ba ang imong tuyo sa pag-anhi dinhi, Jehu?”

\par }{\PP Mitubag si Jehu, “Unsaon pagkamaayo kon nagpadayon pa gihapon ang pagpamarang ug pagsimba sa mga dios-dios nga gisugdan sa imong inahan nga si Jezebel?”


\par }{\PP \VS{23}Unya gidali-dali ug pabalik ni Joram ang iyang kabayo ug gipadagan ug kusog. Misinggit siya kang Ahazia, “Nagluib si Jehu kanako!”

\VS{24}Gikuha ni Jehu ang iyang pana ug gipana si Joram sa likod. Milapos ang pana sa kasing-kasing niini, ug nalup-og kini sa iyang karwahi.


\par }{\PP \VS{25}Miingon si Jehu kang Bidkar nga iyang opisyal, “Kuhaa ang patayng lawas ni Joram, ug ilabay sa uma ni Nabot nga taga-Jezreel. Nahinumdom ka ba sa dihang nagsakay kitang duha sa luyo ni Ahab nga iyang amahan? Nagsulti ang
{\ND{Ginoo}} niining mensahe batok kaniya:

\VS{26}‘Nakita ko kagahapon ang imong pagpatay kang Nabot ug sa iyang mga anak. Ug nagsaad ako nga balosan ko gayod ikaw dinhi mismo sa uma ni Nabot. Ako, ang
{\ND{Ginoo}}, ang nag-ingon niini.’ Busa kuhaa siya ug ilabay sa uma ni Nabot sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}}.”


\par }{\PP \VS{27}Pagkakita ni Ahazia nga hari sa Juda sa nahitabo, miikyas siya paingon sa Bet Hagan. Gigukod siya ni Jehu nga nagsinggit, “Patya usab ninyo siya!” Busa gipana nila siya\FTNT{*}{{\FR 9:27 }{\FQ{Busa gipana nila siya}}{\FT{: wala kini sa Hebreo, apan anaa sa ubang karaang mga teksto.}}} sa iyang karwahi sa dalan paingon sa Gur, duol sa Ibleam. Nakaikyas si Ahazia hangtod sa Megido, apan namatay siya didto.

\VS{28}Gikuha sa iyang mga alagad ang iyang patayng lawas ug gikarga sa karwahi paingon sa Jerusalem. Gilubong siya sa lubnganan sa iyang mga katigulangan sa Lungsod ni David.


\par }{\PP \VS{29}Nahimong hari sa Juda si Ahazia sa ika-11 nga tuig sa paghari ni Joram, nga anak ni Ahab, sa Israel.


\par }{\SH Gipatay si Jezebel
\par }
{\PP \VS{30}Unya miadto si Jehu sa Jezreel. Pagkahibalo niini ni Jezebel, nangarte siya ug namintana.

\VS{31}Pagsulod ni Jehu sa pultahan sa palasyo, miingon si Jezebel kaniya, “Ikaw nga sama kang Zimri nga mopatay ug agalon, maayo ba ang imong tuyo sa pag-anhi?”


\par }{\PP \VS{32}Mihangad si Jehu sa bintana ug nangutana, “Aduna ba dinhi dapig kanako?” Diha dayoy duha o tulo ka opisyal ang midungaw gikan sa bintana.

\VS{33}Miingon si Jehu, “Ihulog ninyo siya!” Busa gihulog nila si Jezebel. Ug ang uban niyang dugo nanglagsik sa paril ug sa mga kabayo, ug gitunob-tunoban siya sa mga kabayo ni Jehu.


\par }{\PP \VS{34}Unya misulod si Jehu sa palasyo ug mikaon ug miinom. Pagkahuman miingon siya, “Kuhaa ninyo kanang tinunglo nga babaye ug ilubong, kay anak siya ug hari.”

\VS{35}Apan sa dihang kuhaon na nila ang iyang patayng lawas aron ilubong, wala nay nahibilin sa iyang lawas, gawas lang sa iyang bagol-bagol, mga tiil, ug mga kamot.


\par }{\PP \VS{36}Busa namalik sila ug gisultihan si Jehu. Miingon si Jehu, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa iyang alagad nga si Elias nga taga-Tishbe: ‘Sa usa ka yuta sa Jezreel, kan-on sa mga iro ang unod ni Jezebel.

\VS{37}Magkatag ang iyang lawas didto nga daw tae ug wala nay makaila kaniya.’ ”




\par }\Chap{10}{\SH Gipamatay ang mga Kaliwat ni Ahab
\par }
{\PP \VerseOne{1}Adunay 70 ka mga kaliwat\FTNT{*}{{\FR 10:1 }{\FQ{kaliwat}}{\FT{: o
}}{\FQA{mga anak.}}} si Ahab sa Samaria. Busa nagpadala si Jehu ug sulat sa mga opisyal sa lungsod,\FTNT{†}{{\FR 10:1 }{\FQ{lungsod}}{\FT{: mao kini sa ubang mga Griego nga teksto. Sa Hebreo
}}{\FQA{Jezreel.}}} sa mga tigdumala, ug sa mga tig-atiman sa mga kaliwat ni Ahab. Mao kini ang sulod sa iyang sulat:

\VS{2}“Kamo ang gitugyanan sa mga kaliwat ni Haring Ahab, ug sa mga karwahi, sa mga kabayo, sa pinarilan nga lungsod, ug sa mga armas.

\VS{3}Busa pagpili kamo gikan sa kaliwat ni Haring Ahab ug usa nga takos gayod nga mahimong hari, ug pakig-gira kamo kanamo sa pagpanalipod sa pamilya sa inyong agalon.”


\par }{\PP \VS{4}Apan nangahadlok sila pag-ayo ug miingon, “Kon ang duha ka hari wala makapildi kaniya kita pa kaha?”


\par }{\PP \VS{5}Busa ang tigdumala sa palasyo, ang gobernador sa siyudad, ang mga kadagkoan, ug ang mga tig-atiman sa mga kaliwat ni Haring Ahab nagsulat kang Jehu. Mao kini ang sulod sa iyang sulat: “Mga alagad mo kami, ug buhaton namo ang tanan nga imong isugo. Dili kami magpili ug laing hari; himoa ang gituohan mong maayo.”


\par }{\PP \VS{6}Mibalos si Jehu kanila niini nga sulat: “Kon dapig kamo kanako ug andam sa pagsunod kanako, pamunggoti ninyo ug ulo ang mga kaliwat ni Ahab ug dad-a ninyo ugma kanako ang ilang mga ulo dinhi sa Jezreel, sa ingon niini nga oras.”

\par }{\PP Ang 70 ka kaliwat ni Haring Ahab giatiman sa mga dungganon nga tawo sa siyudad sa Samaria sukad sa bata pa sila.

\VS{7}Pag-abot sa sulat ni Jehu, gikuha niining mga tawhana ang 70 ka mga kaliwat sa hari ug gipamatay. Gisulod nila ang mga ulo niini sa mga basket ug gipadala kang Jehu sa Jezreel.


\par }{\PP \VS{8}Pag-abot sa nagdala niini, miingon siya kang Jehu, “Gipadala nila ang mga ulo sa mga kaliwat sa hari.”

\par }{\PP Unya mimando si Jehu, “Tapoka kini sa duha ka tapok didto sa pultahan sa lungsod ug pabuntagi.”


\par }{\PP \VS{9}Pagkabuntag, migawas si Jehu ug mitindog atubangan sa mga tawo ug miingon, “Wala kamoy sala. Ako ang nagplano batok sa akong agalon ug nagpatay kaniya. Apan kinsa may nagpatay kanilang tanan?

\VS{10}Karon nakaamgo kamo nga ang tanan nga giingon sa
{\ND{Ginoo}} batok sa panimalay ni Ahab natuman gayod. Gituman sa
{\ND{Ginoo}} ang iyang giingon pinaagi kang Elias nga iyang alagad.”

\VS{11}Unya gipamatay ni Jehu ang tibuok pamilya ni Ahab sa Jezreel, apil ang iyang mga opisyal, mga higala, ug ang iyang mga pari. Wala gayoy nahibilin kanila nga buhi.


\par }{\PP \VS{12}Unya milakaw si Jehu sa Samaria. Ug samtang naglakaw siya sa dalan, sa lugar nga gitawag ug Tigomanan sa mga Magbalantay sa Karnero,

\VS{13}nakita niya ang mga paryente ni Ahazia nga hari sa Juda. Nangutana siya, “Kinsa kamo?”

\par }{\PP Mitubag sila, “Mga paryente kami ni Ahazia ug milugsong kami aron mangumusta sa pamilya sa hari ug sa iyang inahan nga Rayna.”


\par }{\PP \VS{14}Unya gimandoan ni Jehu ang iyang mga tawo, “Dakpa sila nga buhi.” Busa gidakop nila sila ug gidala sa usa ka atabay didto sa Bet Eked, ug gipamatay: 42 silang tanan, ug wala gayoy nahibilin kanilang buhi.


\par }{\PP \VS{15}Pagbiya ni Jehu didto, nakita niya si Jehonadab nga anak ni Recab nga nagpadulong sa pagtagbo kaniya. Gikumusta siya ni Jehu ug gipangutana, “Dapig ka ba kanako, ingon nga ako dapig kanimo?”

\par }{\PP Mitubag si Jehonadab, “Oo.”

\par }{\PP Miingon dayon si Jehu, “Kon mao, itunol kanako ang imong kamot.” Gitunol ni Jehonadab ang iyang kamot ug gipasaka siya ni Jehu sa iyang karwahi.

\VS{16}Miingon si Jehu, “Uban kanako aron makita mo kon unsa ako kamatinumanon sa
{\ND{Ginoo}}.” Busa misakay si Jehonadab uban kaniya.


\par }{\PP \VS{17}Pag-abot ni Jehu sa Samaria gipamatay niya ang tanang nahibilin sa pamilya ni Ahab, sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi kang Elias.


\par }{\SH Gipamatay ang mga Alagad ni Baal
\par }
{\PP \VS{18}Unya gitigom ni Jehu ang tanang mga tawo ug giingnan, “Dili kaayo matinud-anon si Ahab sa iyang pagpangalagad kang Baal. Apan ako, ipakita ko nga matinud-anon gayod ako sa pag-alagad kaniya.

\VS{19}Busa paanhia ninyo dinhi kanako ang tanang mga propeta ug pari ni Baal, ug ang tanang nag-alagad kaniya. Kinahanglan nga ania gayod silang tanan, kay maghalad ako ug dako nga halad alang kang Baal. Ang dili makaanhi ipapatay ko.” Apan nagpakaaron-ingnon lang si Jehu aron mapatay niya ang mga nag-alagad kang Baal.


\par }{\PP \VS{20}Miingon si Jehu, “Maghimo kita ug pinasahi nga panagtigom alang sa kadungganan ni Baal.” Busa gipahibalo kini sa mga tawo.

\VS{21}Gipatawag ni Jehu ang tanang nag-alagad kang Baal sa tibuok Israel, ug nangadto gayod silang tanan. Misulod sila sa templo ni Baal, ug napuno ang templo.

\VS{22}Gisultihan ni Jehu ang tig-atiman sa mga bisti nga pangsimba nga magpagawas ug mga bisti alang sa mga alagad ni Baal. Busa gihatagan sila ug bisti.


\par }{\PP \VS{23}Unya misulod si Jehu ug si Jehonadab nga anak ni Recab sa templo ni Baal. Miingon si Jehu sa mga nag-alagad kang Baal, “Siguroha ninyo nga walay nakasagol kaninyo nga mga tawo nga nag-alagad sa
{\ND{Ginoo}}. Kinahanglang kamo lang nga nag-alagad kang Baal ang ania dinhi.”

\VS{24}Ug didto sulod sa templo, naghalad sila ug mga halad nga sinunog ug uban pang mga halad. Nagbutang nang daan si Jehu ug 80 ka mga tawo sa gawas sa templo ug iya silang giingnan, “Gitugyan ko sila kaninyo aron patyon. Kon adunay makaikyas bisan usa lang kanila, akong patyon si bisan kinsa kaninyo nga responsable niini.”


\par }{\PP \VS{25}Pagkahuman ni Jehu ug halad sa mga halad nga sinunog, gimandoan niya ang mga tigbalantay ug mga opisyal, “Sulod kamo ug pamatya ninyo sila! Ayaw ninyo pasagdi nga adunay makaikyas kanila!” Busa gipamatay nila ang mga alagad ni Baal pinaagi sa espada ug gipanglabay ang ilang mga patayng lawas sa gawas. Unya nanulod sila sa kinasuloran nga bahin sa templo ni Baal,

\VS{26}ug gikuha nila didto ang bato nga handomanan ug gidala sa gawas, ug gisunog.

\VS{27}Pagkahuman nilag guba sa bato nga handomanan ni Baal, giguba nila ang templo ni Baal, ug gigamit kini sa mga tawo ingon nga kalibangan hangtod karon.


\par }{\PP \VS{28}Niining paagiha giwagtang ni Jehu ang pagsimba kang Baal sa Israel.

\VS{29}Apan gisunod gihapon niya ang mga sala nga gihimo ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel. Kini mao ang pagsimba sa bulawan nga mga baka sa Betel ug sa Dan.


\par }{\PP \VS{30}Miingon ang
{\ND{Ginoo}} kang Jehu, “Maayo ang imong gihimo sa akong atubangan; imong gisunod ang gusto kong mahitabo sa pamilya ni Ahab. Tungod sa imong gihimo, paharion ko ang imong mga kaliwat hangtod sa ikaupat nga henerasyon.”

\VS{31}Apan wala motuman si Jehu sa kasugoan sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, sa tibuok niyang kasing-kasing. Gisunod hinuon niya ang mga sala nga gihimo ni Jeroboam, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.


\par }{\PP \VS{32}Niadtong mga panahona, gisugdan pagpagamay sa
{\ND{Ginoo}} ang teritoryo sa Israel. Nailog ni Haring Hazael ang mga lugar sa Israel

\VS{33}sa sidlakang bahin sa Suba sa Jordan: ang tibuok nga Gilead, ang Basan, ug ang mga lugar sa amihan sa lungsod sa Aroer nga duol sa Walog sa Arnon. Kining mga lugara mao ang gipuy-an kaniadto sa tribo ni Gad, ni Ruben, ug ni Manases.


\par }{\PP \VS{34}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Jehu, ug ang tanan niyang gihimo ug ang iyang mga kadaogan, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.


\par }{\PP \VS{35}Sa dihang namatay si Jehu, gilubong siya didto sa gilubngan sa iyang mga katigulangan sa Samaria. Ug si Jehoahaz nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.

\VS{36}Naghari si Jehu sa Israel didto sa Samaria sulod sa 28 ka tuig.




\par }\Chap{11}{\SH Si Atalia ug si Joas
\par }
{\R (2 Cron. 22:10–23:15)

\par }{\PP \VerseOne{1}Sa pagkahibalo ni Atalia nga patay na ang iyang anak nga si Ahazia nga hari sa Juda, nagdesisyon siya nga pamatyon ang tanang miyembro sa pamilya niini.

\VS{2}Apan sekreto nga gikuha ni Jehosheba ang anak ni Ahazia nga si Joas gikan sa uban pang mga anak sa hari nga patyon. Kini si Jehosheba igsoon ni Ahazia ug anak nga babaye ni Haring Jehoram. Gitagoan niya si Joas ug ang yaya niini sa usa ka kuwarto sa Templo, mao nga wala siya mapatay ni Atalia.

\VS{3}Sulod sa unom ka tuig, nagtago didto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} si Joas ug ang iyang yaya samtang si Atalia ang naggahom ingon nga rayna sa Juda.


\par }{\PP \VS{4}Sa ikapito nga tuig sa paggahom ni Atalia ingon nga rayna, gipaadto ni Jehoyada nga pari ang mga komander sa mga badigard sa hari ug sa mga tigbalantay sa palasyo ngadto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Nakigsabot siya kanila ug gipapanumpa niya sila didto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Pagkahuman, gipakita niya kanila ang anak sa hari.


\par }{\PP \VS{5}Miingon siya kanila, “Mao kini ang inyong buhaton: ang usa sa tulo ka bahin kaninyo nga nagbantay sa Adlaw nga Igpapahulay magbantay sa palasyo.

\VS{6}Ang laing usa ka bahin magbantay sa Pultahan sa Sur. Ug ang usa pa ka bahin magbantay sa pultahan sa palasyo sa pagtabang sa uban pang mga tigbantay didto.

\VS{7}Ang duha ka grupo nga dili magbantay sa Adlaw nga Igpapahulay mao ang tigbalantay sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} aron pagpanalipod sa hari.

\VS{8}Kinahanglang bantayan ninyo pag-ayo ang hari, ug kanunayng andam ang inyong mga armas. Patya ninyo si bisan kinsa nga moduol kaninyo. Ug ubani ninyo ang hari bisan asa siya moadto.”


\par }{\PP \VS{9}Gihimo sa mga komander ang gisugo ni Jehoyada nga pari. Gitigom nila ang ilang mga tawo nga tigbalantay sa Adlaw nga Igpapahulay, apil usab ang mga wala magbantay nianang adlawa, ug gidala nila kang Jehoyada.

\VS{10}Gihatag ni Jehoyada sa mga komander ang mga bangkaw ug mga taming nga gitagoan didto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Gipanag-iyahan kini kanhi ni Haring David.

\VS{11}Mipahimutang dayon ang mga armado nga tigbalantay libot sa Templo ug sa halaran sa pagpanalipod sa hari.


\par }{\PP \VS{12}Unya gipagawas ni Jehoyada si Joas nga anak sa hari, ug gikoronahan. Gihatagan niya kini ug kopya sa mga balaod sa
{\ND{Ginoo}} ug giproklamar nga hari. Gidihogan niya si Joas ug lana, ug namakpak ang mga tawo ug naninggit, “Malungtarong kinabuhi alang sa Mahal nga Hari!”


\par }{\PP \VS{13}Sa pagkadungog ni Atalia sa kasaba sa mga tigbalantay ug sa mga tawo, miadto siya sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{14}Ug nakita niya didto ang bag-ong hari nga nagtindog duol sa haligi, sumala sa naandang buhaton sa panahon sa pagproklamar ug usa ka hari. Diha tapad sa hari ang mga komander ug ang mga tigtrumpeta. Ug ang tanang mga tawo didto nanghugyaw ug nagpatingog sa mga trumpeta ni Atalia. Gigisi ni Atalia ang iyang bisti ug misinggit, “Mga traydor! Mga traydor!”


\par }{\PP \VS{15}Gimandoan ni Jehoyada ang mga komander sa mga sundalo, “Dad-a ninyo sa gawas si Atalia. Ayaw ninyo siya patya dinhi sulod sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Ug patya ninyo si bisan kinsa nga buot moluwas kaniya.”

\VS{16}Busa gidakop nila si Atalia ug gidala sa gawas agi sa pultahan nga agianan sa mga kabayo pasulod sa tugkaran sa palasyo, ug didto gipatay nila siya.


\par }{\SH Ang mga Pagbag-o nga Gihimo ni Jehoyada
\par }
{\R (2 Cron. 23:16-21)

\par }{\PP \VS{17}Naghimo dayon si Jehoyada ug kasabotan uban sa
{\ND{Ginoo}}, sa hari, ug sa mga tawo nga sila mahimong katawhan sa
{\ND{Ginoo}}. Naghimo usab siya ug kasabotan tali sa hari ug sa mga tawo.

\VS{18}Unya nangadto ang tanang mga tawo sa templo ni Baal ug giguba nila kini. Gidugmok nila ang mga halaran ug ang mga dios-dios niini, ug gipatay nila si Matan nga pari ni Baal atubangan sa mga halaran.

\par }{\PP Unya nagbutang si Jehoyada ug mga tigbalantay sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{19}Pagkahuman, giuban niya ang mga komander, mga badigard sa hari, mga tigbalantay sa palasyo, ug ang tanang mga tawo, ug ilang gihatod ang hari ngadto sa palasyo gikan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Didto sila miagi sa pultahan sa mga tigbalantay. Unya milingkod ang hari sa iyang trono.

\VS{20}Naglipay ang mga tawo, ug nagmalinawon na ang lungsod human nga gipatay si Atalia didto sa palasyo.


\par }{\PP \VS{21}Nag-edad si Joas ug pito ka tuig sa dihang naghari siya.




\par }\Chap{12}{\SH Ang Paghari ni Joas sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 24:1-16)

\par }{\PP \VerseOne{1}Nahimong hari sa Juda si Joas sa ikapito nga tuig sa paghari ni Jehu. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 40 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Zibia nga taga-Beersheba.

\VS{2}Gihimo niya ang maayo atubangan sa
{\ND{Ginoo}} sa tibuok niyang kinabuhi, kay gitudloan siya ni Jehoyada nga pari.

\VS{3}Apan wala niya ipaguba ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, busa nagpadayon ang mga tawo sa paghalad sa mga halad ug sa pagsunog sa mga insenso didto.


\par }{\PP \VS{4}Miingon si Joas sa mga pari, “Tigoma ninyo ang tanang kuwarta nga gihalad diha sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}: ang kuwarta nga nakolekta sa pag-ihap, ang kuwarta nga bayad sa panaad, ug ang kuwarta nga halad nga kinabubut-on.

\VS{5}Gamita ninyo kini sa pagpaayo sa Templo.”


\par }{\PP \VS{6}Apan hangtod sa ika-23 nga tuig sa paghari ni Joas, wala gihapon mapaayo sa mga pari ang Templo.

\VS{7}Busa gipatawag ni Haring Joas si Jehoyada ug ang uban pang mga pari ug gipangutana, “Nganong wala pa ninyo napaayo ang Templo? Sukad karon ayaw na ninyo gamita ang kuwarta alang sa inyong kaugalingong mga kinahanglanon. Kinahanglan nga gamiton na kini alang sa pagpaayo sa Templo.”

\VS{8}Miuyon ang mga pari niini ug miuyon usab sila nga dili na sila ang mangolekta sa kuwarta gikan sa mga tawo ug dili na usab sila ang magpaayo sa Templo.


\par }{\PP \VS{9}Unya nagkuha si Jehoyada ug kahon ug gibangagan niya ang taklob niini. Gibutang niya kini sa kilid sa halaran, dapit sa tuo inigsulod sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Kon adunay mohatag ug kuwarta sa Templo, ang mga pari nga nagbantay sa pultahan mao ang mosulod niini sa kahon.

\VS{10}Kon daghan na ang kuwarta sa kahon, moadto didto ang sekretaryo sa hari ug ang pangulong pari ug ihapon nila kini, ug unya isulod sa bag.

\VS{11-12}Pagkahuman, ihatag nila kini sa mga tawo nga nagdumala sa pag-ayo sa Templo, nga mohatag usab niini ngadto sa mga trabahante sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ingon nga suholan para sa mga panday, sa mga mason, ug sa uban pang mga trabahante nga nag-ayo sa Templo ug sa mga paril niini. Gigamit usab ang ubang kuwarta sa pagpamalit ug mga kahoy ug mga bato nga tiniltilan nga kinahanglanon sa pagpaayo sa Templo, ug sa pagbayad sa uban pang mga galastohan nga adunay kalabotan sa pag-ayo niini.


\par }{\PP \VS{13}Ang kuwarta nga gihatag ngadto sa Templo wala gayod gamita sa paghimo ug mga kopa nga plata, mga pangputol sa pabilo sa suga, mga yahong, mga trumpeta, o bisan unsa nga gamit nga hinimo sa bulawan o plata alang sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{14}Gihatag kini ngadto sa mga nagtrabaho sa Templo ug gigamit nila kini sa pagpaayo sa Templo.

\VS{15}Wala na pangitai ug lista sa mga gasto ang mga tawo nga nagdumala sa pagpaayo kay kasaligan man sila.

\VS{16}Ang kuwarta nga gihatag isip halad nga bayad sa sala ug mga halad aron mahimong hinlo ang tawo, wala dad-a ngadto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} kay alang kadto sa mga pari.


\par }{\PP \VS{17}Niadtong higayona, si Hazael nga hari sa Aram misulong sa Gat ug nailog niya kini. Unya nakahukom siya nga sulongon usab ang Jerusalem.

\VS{18}Gitigom ni Joas nga hari sa Juda ang tanang mga butang nga gihalad ngadto sa
{\ND{Ginoo}} sa iyang mga katigulangan nga sila si Jehosafat, Jehoram, ug Ahazia, nga kanhing mga hari sa Juda, uban sa iya usab nga gipanghalad, apil na ang tanang bulawan nga atua sa mga bodega sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa palasyo. Gipadala niya kining tanan kang Hazael. Busa wala na modayon ug sulong si Hazael sa Jerusalem.


\par }{\PP \VS{19}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Joas, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.


\par }{\PP \VS{20}Sa kaulahian nagplano ug daotan batok kaniya ang iyang mga opisyal, ug gipatay nila siya sa Bet Millo, sa dalan paingon sa Silla.

\VS{21}Ang mga opisyal nga mipatay kaniya mao sila si Jozacar\FTNT{*}{{\FR 12:21 }{\FQ{Jozacar}}{\FT{: mao kini sa Septuagint ug sa Syriac; apan sa Hebreo,
}}{\FQA{Jozabad.}}} nga anak ni Shimeat ug si Jehozabad nga anak ni Shomer. Gilubong siya sa lubnganan sa iyang mga katigulangan sa Lungsod ni David. Ug si Amazia nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.




\par }\Chap{13}{\SH Ang Paghari ni Jehoahaz sa Israel
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nahimong hari sa Israel si Jehoahaz nga anak ni Jehu sa ika-23 nga tuig sa paghari ni Joas, nga anak ni Ahazia, sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 17 ka tuig.

\VS{2}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Gisunod niya ang mga sala nga gihimo ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel. Ug wala gayod siya mobiya niini.

\VS{3}Busa nasuko ang
{\ND{Ginoo}} sa Israel, ug sulod sa taas nga panahon, gipasakop niya sila kang Hazael nga hari sa Aram ug sa anak niini nga si Ben Hadad.


\par }{\PP \VS{4}Nag-ampo si Jehoahaz, ug gipatalinghogan siya sa
{\ND{Ginoo}}, kay nakita sa
{\ND{Ginoo}} ang labihan nga pagpangdaog-daog sa hari sa Aram ngadto sa Israel.

\VS{5}Gihatagan sila sa
{\ND{Ginoo}} ug pangulo nga miluwas kanila gikan sa mga taga-Aram. Busa nagpuyo na usab nga malinawon ang mga Israelinhon sama kaniadto.


\par }{\PP \VS{6}Apan wala sila mobiya sa pagsunod sa mga sala sa panimalay ni Jeroboam, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa Israel. Wala usab nila gub-a ang poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera sa Samaria.

\VS{7}Walay nahibilin sa armadong puwersa ni Jehoahaz gawas sa 50 ka tigkabayo, 10 ka karwahi, ug 10,000 ka mga sundalo, kay ang uban gipamatay sa hari sa Aram, ug gitunob-tunoban nga daw abog.


\par }{\PP \VS{8}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Jehoahaz, ug ang tanan niyang gihimo ug ang iyang mga kadaogan, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{9}Sa dihang namatay si Jehoahaz, gilubong siya didto sa gilubngan sa iyang mga katigulangan sa Samaria. Ug si Joas nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Joas sa Israel
\par }
{\PP \VS{10}Nahimong hari sa Israel si Joas nga anak ni Jehoahaz sa ika-37 nga tuig sa paghari ni Joas sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 16 ka tuig.

\VS{11}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Wala siya mobiya sa pagsunod sa tanang mga sala nga gihimo ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.


\par }{\PP \VS{12}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Joas, ang tanan niyang gihimo ug ang iyang mga kadaogan, apil ang iyang pagpakig-gira kang Amazia nga hari sa Juda, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{13}Sa dihang namatay si Joas, gilubong siya didto sa gilubngan sa mga hari sa Israel didto sa Samaria. Ug ang iyang anak nga si Jeroboam II mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Namatay si Eliseo
\par }
{\PP \VS{14}Sa buhi pa si Haring Joas, nagsakit si Eliseo ug sakit nga makamatay. Miadto si Haring Joas kaniya ug mihilak. Miingon si Joas, “Amahan ko! Amahan ko! Ang mga karwahi ug mga tigkarwahi sa Israel!”\FTNT{*}{{\FR 13:14 }{\FQ{Ang mga karwahi…sa Israel}}{\FT{: posible nga ang buot ipasabot, si Eliseo ang tigpanalipod nga gisaligan sa Israel.}}}


\par }{\PP \VS{15}Miingon si Eliseo, “Pagkuha ug pana ug mga udyong.” Ug gituman kini ni Joas.

\VS{16}Unya giingnan siya ni Eliseo nga kuptan ang pana. Sa dihang gikuptan na niya kini, gikuptan ni Eliseo ang iyang kamot,

\VS{17}ug giingnan siya, “Ablihi ang bintana sa sidlakang dapit.” Ug giablihan niya kini.

\par }{\PP Unya giingnan siya ni Eliseo nga mopana. Pagpana niya, miingon si Eliseo, “Kana nga udyong timailhan nga padaogon ka sa
{\ND{Ginoo}} batok sa Aram. Laglagon mo sa hingpit ang mga Aramehanon sa Afek.”


\par }{\PP \VS{18}Giingnan pag-usab ni Eliseo si Joas nga magkuha ug mga udyong. Ug sa dihang nakakuha na siya, miingon si Eliseo, “Panaa ang yuta.” Ug gipana niya ang yuta sa tulo ka higayon, ug unya miundang siya.

\VS{19}Nasuko si Eliseo kaniya ug miingon, “Kalima o kaunom ka unta mipana aron malaglag mo sa hingpit ang mga Aramehanon. Apan karon, mapildi mo lang sila sa tulo ka higayon.”


\par }{\PP \VS{20}Sa kaulahian namatay si Eliseo ug gilubong.

\par }{\PP Matag tuig adunay mga grupo sa mga Moabihanon nga mosulong sa Israel.

\VS{21}Usa niana ka higayon, adunay mga Israelinhon nga naglubong ug patay. Sa dihang nakita nila ang grupo sa mga Moabihanon nga misulong, gidali-dali nila ug butang ang patayng lawas didto sa langub nga gilubngan kang Eliseo ug unya nanagan. Pagdapat sa patay sa mga bukog ni Eliseo, nabuhi kini ug mitindog.


\par }{\PP \VS{22}Gidaog-daog ni Hazael nga hari sa Aram ang Israel sa tibuok nga panahon sa paghari ni Jehoahaz.

\VS{23}Apan naluoy ug nahangawa kanila ang
{\ND{Ginoo}} tungod sa iyang kasabotan kang Abraham, Isaac ug Jacob, ug hangtod karon wala gihapon niya sila laglaga o isalikway.


\par }{\PP \VS{24}Namatay si Hazael nga hari sa Aram, ug si Ben Hadad nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.

\VS{25}Gipildi ni Joas ang Aram sa tulo ka higayon, ug nabawi niya gikan kang Ben Hadad ang mga lungsod nga nailog sa amahan niini nga si Hazael sa dihang nakig-gira siya kang Jehoahaz nga amahan ni Joas.




\par }\Chap{14}{\SH Ang Paghari ni Amazia sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 25:1-28)

\par }{\PP \VerseOne{1}Nahimong hari sa Juda si Amazia nga anak ni Joas sa ikaduhang tuig sa paghari ni Joas, nga anak ni Jehoahaz, sa Israel.

\VS{2}Nag-edad si Amazia ug 25 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 29 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Jehoadan nga taga-Jerusalem.

\VS{3}Gihimo ni Amazia ang maayo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, apan dili gayod sama sa gihimo ni David nga iyang katigulangan. Gisunod niya ang iyang amahan nga si Joas.

\VS{4}Wala usab niya ipaguba ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, busa nagpadayon ang mga tawo sa paghalad ug sa pagsunog ug mga insenso didto.


\par }{\PP \VS{5}Sa dihang lig-on na ang paghari ni Amazia, gipapatay niya ang mga opisyal nga nagpatay sa iyang amahan nga hari.

\VS{6}Apan wala niya ipapatay ang ilang mga anak, kay sumala sa nasulat sa Libro sa Kasugoan ni Moises, nag-ingon ang
{\ND{Ginoo}}, “Dili angay patyon ang mga ginikanan tungod sa sala sa ilang mga anak, ug ang mga anak dili usab angay patyon tungod sa sala sa ilang mga ginikanan. Patyon lang ang tawo tungod sa iyang kaugalingon nga sala.”\FTNT{*}{{\FR 14:6 }{\FT{}}{\XT{Deut. 24:16}}}


\par }{\PP \VS{7}Nakapatay si Amazia ug 10,000 ka mga taga-Edom sa walog nga gitawag ug Asin. Nailog usab niya ang Sela, ug gitawag niya kinig Jokteel, ug mao gihapon ang ngalan niini hangtod karon.


\par }{\PP \VS{8}Unya, nagpadala si Amazia ug mga mensahero ngadto sa hari sa Israel nga si Joas nga anak ni Jehoahaz ug apo ni Jehu. Mao kini ang iyang mensahe: “Dali, atubanga ako sa usa ka panag-away.”


\par }{\PP \VS{9}Apan gitubag siya ni Haring Joas pinaagi niini nga istorya: “Didto sa Lebanon, adunay sampinit nga nagpadala niini nga mensahe ngadto sa kahoyng sedro: ‘Ipaasawa ang imong anak nga babaye sa akong anak nga lalaki.’ Apan adunay miagi nga ihalas nga mananap ug gitunob-tunoban niini ang sampinit.


\par }{\PP \VS{10}“Amazia, tinuod nga napildi mo ang Edom ug mibukad na ang imong atay tungod niini. Makontento ka nalang sa imong kadaogan ug pagpuyo diha sa imong palasyo. Nganong mangita ka pa man ug samok nga magdala ug kalaglagan kanimo ug sa Juda?”


\par }{\PP \VS{11}Apan wala mamati si Amazia, busa gisulong siya ni Haring Joas ug sa mga sundalo niini. Naggira sila didto sa Bet Shemes nga sakop sa Juda.

\VS{12}Napildi sa Israel ang Juda, ug nangikyas ang mga sundalo sa Juda ngadto sa ilang mga balay.

\VS{13}Nadakpan ni Joas nga hari sa Israel ang hari sa Juda nga si Amazia nga anak ni Joas ug apo ni Ahazia didto sa Bet Shemes. Unya miadto si Joas sa Jerusalem ug giguba niya ang mga paril niini gikan sa Pultahan sa Efraim paingon sa Pultahan sa Eskina, nga mga 600 ka piye ang gilay-on.

\VS{14}Gipanguha niya ang tanang bulawan, pilak, ug kagamitan nga iyang nakita sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa bodega sa palasyo. Nagdala usab siyag mga bihag sa iyang pagbalik sa Samaria.


\par }{\PP \VS{15}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Joas, ang tanan niyang gihimo ug ang iyang mga kadaogan, apil ang iyang pagpakig-gira kang Amazia nga hari sa Juda, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{16}Sa dihang namatay si Joas, gilubong siya didto sa gilubngan sa mga hari sa Israel didto sa Samaria. Ug ang iyang anak nga si Jeroboam II mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\PP \VS{17}Nagkinabuhi pa si Amazia nga hari sa Juda ug 15 ka tuig human mamatay si Joas nga hari sa Israel.

\VS{18}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Amazia nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.


\par }{\PP \VS{19}Adunay mga tawo nga nagplano sa pagpatay kang Amazia sa Jerusalem, busa miikyas siya ngadto sa Lakish. Apan gipasundan nila siya sa Lakish, ug gipatay siya didto.

\VS{20}Gikarga nila ang iyang patayng lawas sa kabayo ug gidala balik sa Jerusalem, ug unya gilubong sa gilubngan sa iyang mga katigulangan sa Lungsod ni David.


\par }{\PP \VS{21}Ang gipuli sa katawhan sa Juda kang Amazia ingon nga hari mao ang iyang anak nga si Azaria\FTNT{†}{{\FR 14:21 }{\FQ{Azaria}}{\FT{: o
}}{\FQA{Uzias.}}} nga nag-edad ug 16 ka tuig.

\VS{22}Siya ang mibawi sa Elat ug nagtukod niini pag-usab human mamatay ang iyang amahan nga si Amazia.


\par }{\SH Ang Paghari ni Jeroboam II sa Israel
\par }
{\PP \VS{23}Nahimong hari sa Israel si Jeroboam II nga anak ni Joas sa ika-15 nga tuig sa paghari ni Amazia, nga anak ni Joas sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 41 ka tuig.

\VS{24}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Gisunod niya ang tanang mga sala nga gihimo ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.

\VS{25}Siya ang nagbawi sa mga lugar nga gipanag-iyahan kanhi sa Israel, gikan sa Lebo Hamat paingon sa Patay nga Dagat.\FTNT{‡}{{\FR 14:25 }{\FQ{Patay nga Dagat}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Dagat sa Araba.}}} Mao kini ang gisaad sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, pinaagi sa iyang alagad nga propeta nga si Jonas, nga anak ni Amitai nga taga-Gat Hefer.


\par }{\PP \VS{26}Pagbuot sa
{\ND{Ginoo}} nga mahitabo kini kay nakita niya ang labihan nga pag-antos sa mga Israelinhon, ulipon man o dili. Wala gayoy nakatabang kanila.

\VS{27}Ug tungod kay wala moingon ang
{\ND{Ginoo}} nga papason niya ang Israel sa kalibotan, giluwas niya sila pinaagi kang Jeroboam II, nga anak ni Joas.


\par }{\PP \VS{28}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Jeroboam II, ug ang iyang bantogan nga mga binuhatan ug ang uban pa niyang gihimo, apil na ang pagbawi sa Damasco ug Hamat nga kanhi sakop sa Juda,\FTNT{§}{{\FR 14:28 }{\FQ{Juda}}{\FT{: ang buot ipasabot,
}}{\FQA{ang tibuok nasod sa Israel sa wala pa mabahin sa duha ka gingharian.}}} nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{29}Sa dihang namatay si Jeroboam II, gilubong siya sa lubnganan sa mga hari sa Israel. Ug si Zacarias nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.




\par }\Chap{15}{\SH Ang Paghari ni Azaria sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 26:1-23)

\par }{\PP \VerseOne{1}Nahimong hari sa Juda si Azaria\FTNT{*}{{\FR 15:1 }{\FQ{Azaria}}{\FT{: o
}}{\FQA{Uzias.}}} nga anak ni Amazia sa ika-27 nga tuig sa paghari ni Jeroboam II sa Israel.

\VS{2}Nag-edad si Azaria ug 16 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 52 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Jecolia nga taga-Jerusalem.


\par }{\PP \VS{3}Gihimo ni Azaria ang maayo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama sa gihimo sa iyang amahan nga si Amazia.

\VS{4}Apan wala niya ipaguba ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, busa nagpadayon ang mga tawo sa paghalad ug sa pagsunog ug mga insenso didto.


\par }{\PP \VS{5}Gihatagan sa
{\ND{Ginoo}} ug ngilngig nga sakit sa panit si Azaria hangtod sa adlaw nga siya namatay. Nagpuyo siya sa usa ka balay nga nag-inusara. Si Jotam nga iyang anak mao ang nangulo sa palasyo ug sa katawhan sa Juda.


\par }{\PP \VS{6}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Azaria, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{7}Sa dihang namatay si Azaria, gilubong siya sa lubnganan sa iyang mga katigulangan sa Lungsod ni David. Ug si Jotam nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Zacarias sa Israel
\par }
{\PP \VS{8}Nahimong hari sa Israel si Zacarias nga anak ni Jeroboam II sa ika-38 nga tuig sa paghari ni Azaria sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa unom ka bulan.

\VS{9}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama sa gihimo sa iyang mga katigulangan. Gisunod niya ang mga sala nga gihimo ni Jeroboam, nga anak ni Nebat, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.


\par }{\PP \VS{10}Unya, nagplano ug daotan si Shalum nga anak ni Jabes batok kang Zacarias. Gipatay niya si Zacarias atubangan sa mga tawo, ug gipulihan niya kini ingon nga hari.


\par }{\PP \VS{11}Ang uban pang sugilanon sa paghari ni Zacarias nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{12}Busa natuman ang giingon sa
{\ND{Ginoo}} kang Jehu: “Ang imong mga kaliwat maghari sa Israel hangtod sa ikaupat nga henerasyon.”\FTNT{†}{{\FR 15:12 }{\FT{}}{\XT{2 Hari 10:30}}}


\par }{\SH Ang Paghari ni Shalum sa Israel
\par }
{\PP \VS{13}Nahimong hari sa Israel si Shalum nga anak ni Jabes sa ika-39 nga tuig sa paghari ni Uzias sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa usa ka bulan.

\VS{14}Kay gipatay siya ni Menahem nga anak ni Gadi ug gipulihan ingon nga hari sa dihang miadto si Menahem sa Samaria gikan sa Tirza.


\par }{\PP \VS{15}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Shalum, apil ang iyang plano nga pagpatay kang Zacarias, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.


\par }{\PP \VS{16}Niadtong higayona, gisulong ni Menahem ang Tifsa ug ang mga lugar sa palibot niini hangtod sa Tirza, kay ang mga lumulupyo niini wala mitugyan sa ilang kaugalingon ngadto kaniya. Gipamatay niya ang tanang lumulupyo sa Tifsa, ug gipangyasyasan ang tiyan sa mga babayeng mabdos.


\par }{\SH Ang Paghari ni Menahem sa Israel
\par }
{\PP \VS{17}Nahimong hari sa Israel si Menahem nga anak ni Gadi sa ika-39 nga tuig sa paghari ni Azaria sa Juda. Sa Samaria nagpuyo si Menahem, ug naghari siya sulod sa 10 ka tuig.

\VS{18}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Sa tibuok niyang paghari gisunod niya ang mga sala nga gihimo ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.


\par }{\PP \VS{19}Unya, miadto ang hari sa Asiria nga si Tiglat Pileser\FTNT{‡}{{\FR 15:19 }{\FQ{Tiglat Pileser}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Pul,
}}{\FT{nga usa pa ka ngalan ni Tiglat Pileser.}}} sa Israel sa pagsulong niini. Busa gihatagan ni Menahem si Tiglat Pileser ug sobra 30 ka toneladang pilak aron tabangan siya ni Tiglat Pileser, aron nga molig-on ang paghari ni Menahem.

\VS{20}Ang maong mga pilak gikuha ni Menahem gikan sa mga adunahan sa Israel pinaagi sa pagpugos sa matag-usa kanila sa paghatag ug tag-50 kabuok nga pilak. Busa miundang sa pagsulong ang hari sa Asiria ug mipauli siya sa iyang nasod.


\par }{\PP \VS{21}Ang uban pang sugilanon sa paghari ni Menahem, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{22}Sa dihang namatay si Menahem, si Pekahia nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Pekahia sa Israel
\par }
{\PP \VS{23}Nahimong hari sa Israel si Pekahia nga anak ni Menahem sa ika-50 nga tuig sa paghari ni Azaria sa Juda. Sa Samaria nagpuyo si Pekahia, ug naghari siya sulod sa duha ka tuig.

\VS{24}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Gisunod niya ang mga sala nga gihimo ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.


\par }{\PP \VS{25}Unya, si Peka nga anak ni Remalia nagplano ug daotan batok kang Pekahia. Kini si Peka mao ang komander sa mga sundalo ni Pekahia. Uban sa 50 ka mga taga-Gilead, gipatay ni Peka si Pekahia apil si Argob ug si Arieh, didto sa lig-on nga bahin sa palasyo sa Samaria. Ug gipulihan ni Peka si Pekahia ingon nga hari.


\par }{\PP \VS{26}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Pekahia, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.


\par }{\SH Ang Paghari ni Peka sa Israel
\par }
{\PP \VS{27}Nahimong hari sa Israel si Peka nga anak ni Remalia sa ika-52 nga tuig sa paghari ni Azaria sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 20 ka tuig.

\VS{28}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Gisunod niya ang mga sala nga gihimo ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.


\par }{\PP \VS{29}Sa panahon sa paghari ni Peka, gisulong ni Tiglat Pileser nga hari sa Asiria ang Israel, ug nailog niya ang mga lungsod sa Ijon, Abel Bet Maaca, Janoa, Kedesh, ug Hazor. Nailog usab niya ang Gilead, Galilea, ug ang tibuok nga yuta sa Neftali. Unya gidala niya ang mga lumulupyo niini ngadto sa Asiria ingon nga mga bihag.

\VS{30}Unya nagplano ug daotan si Oseas nga anak ni Elah batok kang Peka nga anak ni Remalia. Gipatay niya si Peka ug gipulihan ingon nga hari. Nahitabo kini sa ika-20 nga tuig sa paghari ni Jotam, nga anak ni Uzias, sa Juda.


\par }{\PP \VS{31}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Peka, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.


\par }{\SH Ang Paghari ni Jotam sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 27:1-9)

\par }{\PP \VS{32}Nahimong hari sa Juda si Jotam nga anak ni Uzias sa ikaduhang tuig sa paghari ni Peka, nga anak ni Remalia, sa Israel.

\VS{33}Nag-edad si Jotam ug 25 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 16 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Jerusha nga anak ni Sadok.


\par }{\PP \VS{34}Gihimo ni Jotam ang maayo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama sa gihimo sa iyang amahan nga si Uzias.

\VS{35}Apan wala niya ipaguba ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, busa nagpadayon ang mga tawo sa paghalad ug sa pagsunog ug mga insenso didto. Si Jotam ang nagpahimo pag-usab sa Amihanang Pultahan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{36}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Jotam, ug ang iyang gipanghimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{37}Sa panahon sa iyang paghari, gipasulong sa
{\ND{Ginoo}} kang Rezin nga hari sa Aram ug kang Peka nga anak ni Remalia ang Juda.

\VS{38}Sa dihang namatay si Jotam, gilubong siya sa lubnganan sa iyang mga katigulangan sa Lungsod ni David nga iya usab nga katigulangan. Ug si Ahaz nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.




\par }\Chap{16}{\SH Ang Paghari ni Ahaz sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 28:1-27)

\par }{\PP \VerseOne{1}Nahimong hari sa Juda si Ahaz nga anak ni Jotam sa ika-17 nga tuig sa paghari ni Peka, nga anak ni Remalia, sa Israel.

\VS{2}Nag-edad si Ahaz ug 20 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 16 ka tuig. Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}} nga iyang Dios, dili sama sa gihimo sa iyang katigulangan nga si David.

\VS{3}Gisunod niya ang mga gawi sa mga hari sa Israel, ug bisan ang iyang anak gihalad niya sa kalayo. Gisunod niya ang mangil-ad nga mga buhat sa mga nasod nga gipaabog sa
{\ND{Ginoo}} sa mga Israelinhon.

\VS{4}Naghalad siyag mga halad ug nagsunog ug insenso sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, sa ibabaw sa mga bungtod, ug sa ilalom sa matag labong nga kahoy.


\par }{\PP \VS{5}Unya si Rezin nga hari sa Aram ug si Peka nga hari sa Israel, nga anak ni Remalia, misulong sa Jerusalem, ug gilibotan nila kini. Apan wala nila mapildi si Ahaz.

\VS{6}Niadtong higayona, nabawi ni Rezin nga hari sa Aram\FTNT{*}{{\FR 16:6 }{\FQ{Rezin nga hari sa Aram}}{\FT{: sa Latin Vulgate,
}}{\FQA{hari sa Edom.}}} ang Elat pinaagi sa pag-abog sa katawhan sa Juda. Namalhin dayon ang ubang mga Aramehanon\FTNT{†}{{\FR 16:6 }{\FQ{Aramehanon}}{\FT{: sa Septuagint ug sa Latin Vulgate,
}}{\FQA{Edomihanon.}}} sa Elat ug didto na namuyo hangtod karon.


\par }{\PP \VS{7}Nagsugo si Ahaz ug mga mensahero sa pagdala niini nga mensahe ngadto kang Tiglat Pileser nga hari sa Asiria: “Imo akong alagad, anhi dinhi ug luwasa ako gikan sa kamot sa hari sa Aram ug sa hari sa Israel nga misulong kanako.”

\VS{8}Gikuha ni Ahaz ang pilak ug bulawan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa bodega sa palasyo ug gipadala kini ngadto sa hari sa Asiria ingon nga gasa.

\VS{9}Misugot ang hari sa Asiria sa gihangyo ni Ahaz, busa gisulong niya ang Damasco ug giilog kini. Gidala niya ang mga lumulupyo niini ngadto sa Kir ingon nga mga bihag, ug gipatay niya si Rezin.


\par }{\PP \VS{10}Unya miadto si Haring Ahaz sa Damasco sa pagpakigkita kang Tiglat Pileser nga hari sa Asiria. Sa didto na siya, aduna siyay nakita nga halaran. Busa gipadad-an niya ang pari nga si Uria sa hulagway sa halaran apil na ang mga detalye sa pagkahimo niini.

\VS{11}Naghimo si Uria ug halaran nga sumala gayod sa hulagway nga gipadala kaniya ni Ahaz, ug nahuman niya ang halaran sa wala pa makabalik si Ahaz.

\VS{12-13}Pag-abot ni Haring Ahaz gikan sa Damasco, nakita niya ang halaran. Miduol siya sa halaran ug naghalad\FTNT{‡}{{\FR 16:12-13 }{\FQ{naghalad}}{\FT{: o
}}{\FQA{misaka ug naghalad.}}} ug mga halad nga sinunog ug halad sa pagpasidungog. Unya gibuboan niya ang halaran sa halad nga ilimnon ug giwisikan sa dugo sa gihalad niya alang sa maayo nga relasyon.


\par }{\PP \VS{14}Unya gipakuha niya ang daang halaran nga bronsi nga didto atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, taliwala sa bag-ong halaran ug sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}, ug gipabutang niya kini dapit sa amihan sa bag-ong halaran.

\VS{15}Nagmando dayon siya kang Uria nga pari, “Gamita ang bag-ong halaran sa paghalad sa mga halad nga sinunog kada buntag ug sa mga halad sa pagpasidungog kada gabii. Gamita usab kini sa paghalad sa mga halad nga sinunog ug mga halad isip pagpasidungog sa
{\ND{Ginoo}} nga ginahalad sa hari ug sa mga tawo, ug apil na ang mga halad nga ilimnon sa mga tawo. Iwisik sa bag-ong halaran ang dugo sa halad nga sinunog ug sa uban pang mga halad. Apan ang bronsi nga halaran akong gamiton nga akong alampoanan.”

\VS{16}Ug gihimo ni Uria nga pari ang gisugo kaniya ni Haring Ahaz.


\par }{\PP \VS{17}Unya gikuha ni Haring Ahaz ang mga bongbong ug mga palanggana sa mga karomata nga ginagamit sa paghakot ug tubig. Gikuha usab niya ang dakong sudlanan sa tubig nga gitawag ug Dagat gikan sa gitungtongan niini nga mga baka nga bronsi, ug gibutang kini sa tungtonganan nga bato.

\VS{18}Ug aron malipay ang hari sa Asiria, gikuha ni Ahaz gikan sa palasyo ang atop-atop nga ginagamit kon Adlaw nga Igpapahulay ug gisira ang agianan sa hari sa Juda paingon sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{19}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Ahaz, ug ang iyang mga gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{20}Sa dihang namatay si Ahaz, gilubong siya sa lubnganan sa iyang mga katigulangan sa Lungsod ni David. Ug si Ezequias nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.




\par }\Chap{17}{\SH Ang Paghari ni Oseas sa Israel
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nahimong hari sa Israel si Oseas nga anak ni Elah sa ika-12 nga tuig sa paghari ni Ahaz sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa siyam ka tuig.

\VS{2}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, apan dili gayod sama kadaotan sa gihimo sa mga hari sa Israel nga nauna kaniya.


\par }{\PP \VS{3}Gisulong ni Shalmaneser nga hari sa Asiria si Oseas. Nailalom siya sa gahom ni Shalmaneser ug gipabayad ug buhis.

\VS{4}Apan nadiskobrehan sa hari sa Asiria nga nagluib si Oseas. Nagpadala kini ug mensahe sa pagpangayo ug tabang ngadto kang So nga hari sa Ehipto. Wala na usab siya mohatag sa iyang tinuig nga buhis. Busa gipadakop siya ni Shalmaneser ug gipriso.


\par }{\PP \VS{5}Unya gisulong sa hari sa Asiria ang tibuok Israel, ug sulod sa tulo ka tuig gilibotan niya ang Samaria.

\VS{6}Ug sa ikasiyam nga tuig sa paghari ni Oseas, giilog sa hari sa Asiria ang Samaria, ug gidala niya ang mga taga-Israel sa Asiria ingon nga mga bihag. Gipapuyo niya sila sa lungsod sa Hala, sa mga lugar duol sa Suba sa Habor sa Gozan, ug sa mga lungsod sa mga Medianhon.


\par }{\PP \VS{7}Nahitabo kini sa mga taga-Israel tungod kay nakasala sila sa
{\ND{Ginoo}} nga ilang Dios nga maoy nagpagawas kanila gikan sa Ehipto ug nagluwas kanila gikan sa mga kamot sa Paraon nga hari sa Ehipto. Misimba sila sa ubang mga dios

\VS{8}ug misunod sa mga buhat sa mga nasod nga giabog sa
{\ND{Ginoo}} gikan niining yutaa sa pag-abot sa mga Israelinhon. Misunod usab sila sa mga binuhatan nga gitudlo sa mga hari sa Israel.

\VS{9}Naghimo sila sa tago sa mga butang nga supak sa
{\ND{Ginoo}} nga ilang Dios. Naghimo usab sila ug mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit sa Israel, gikan sa gagmayng mga baryo\FTNT{*}{{\FR 17:9 }{\FQ{baryo}}{\FT{: o
}}{\FQA{tore.}}} ngadto sa dagkong mga pinarilan nga lungsod.

\VS{10}Nagpatindog sila ug handomanan nga mga bato ug mga poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera ibabaw sa matag bungtod ug ilalom sa matag labong nga kahoy.

\VS{11}Nagsunog sila ug mga insenso sa matag simbahanan sa habog nga mga dapit, sama sa gihimo sa mga nasod nga giabog sa
{\ND{Ginoo}} gikan niining yutaa sa pag-abot sa mga Israelinhon. Gihimo nila ang mga daotang butang nga nakapasuko sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{12}Misimba sila sa mga dios-dios bisag nag-ingon ang
{\ND{Ginoo}} nga dili gayod nila kini buhaton.\FTNT{†}{{\FR 17:12 }{\FT{}}{\XT{Exo. 20:4, 5}}}


\par }{\PP \VS{13}Kanunayng gipahimangnoan sa
{\ND{Ginoo}} ang Israel ug Juda pinaagi sa iyang mga propeta ug manalagna: “Biya na kamo sa inyong mga daotang gawi. Tumana ninyo ang akong mga sugo ug mga tulomanon nga anaa sa tibuok nga Kasugoan nga gipatuman ko sa inyong mga katigulangan, ug akong gihatag kaninyo pinaagi sa akong mga alagad nga propeta.”


\par }{\PP \VS{14}Apan wala sila motuman. Gahi silag ulo sama sa ilang mga katigulangan nga wala motuo sa
{\ND{Ginoo}} nga ilang Dios.

\VS{15}Gisalikway nila ang mga tulomanon ug ang kasabotan nga gihimo niya sa ilang mga katigulangan, ug gipakawalay-bili nila ang iyang mga pahimangno kanila. Gisunod nila ang mga walay pulos nga mga dios-dios, ug nahimo usab silang walay pulos. Gisunod nila ang mga nasod sa ilang palibot bisan ug gimandoan sila sa
{\ND{Ginoo}} nga dili nila kini sundon. Gihimo gayod nila ang mga butang nga gidili kanila sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{16}Gisalikway nila ang tanang sugo sa
{\ND{Ginoo}} nga ilang Dios, ug naghimo sila ug rebulto sa duha ka nating baka ug poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera. Gisimba nila si Baal ug ang tanang butang nga anaa sa kalangitan.

\VS{17}Gihalad nila ang ilang mga anak sa kalayo; midangop sila sa mga manalagna ug mga mamamarang, ug gitugyan nila ang ilang kaugalingon sa daotang buhat atubangan mismo sa
{\ND{Ginoo}}, ug nakapasuko kini kaniya.


\par }{\PP \VS{18}Nasuko pag-ayo ang
{\ND{Ginoo}} sa Israel ug gipapahawa niya sila sa iyang presensya. Ang tribo lang ni Juda mao ang nahibilin.

\VS{19}Apan bisan ang Juda wala usab motuman sa mga sugo sa
{\ND{Ginoo}} nga ilang Dios. Gisunod nila ang mga binuhatan nga gitudlo kanila sa mga taga-Israel.

\VS{20}Busa gisalikway sa
{\ND{Ginoo}} ang tanang mga kaliwat ni Israel. Gisilotan niya sila pinaagi sa pagtugyan kanila sa mga nanulong kanila hangtod nga nahanaw sila sa iyang presensya.


\par }{\PP \VS{21}Sa dihang gibulag sa
{\ND{Ginoo}} ang Israel gikan sa gingharian ni David, gihimo sa mga taga-Israel si Jeroboam nga anak ni Nebat nga ilang hari. Giaghat ni Jeroboam ang mga taga-Israel sa pagbiya sa
{\ND{Ginoo}}, ug gitukmod niya sila sa paghimog dakong sala.

\VS{22}Nagpadayon sa pagsunod ang mga taga-Israel sa mga sala ni Jeroboam, ug wala gayod sila mobiya niini,

\VS{23}hangtod nga gipapahawa sila sa
{\ND{Ginoo}} sa iyang presensya, sumala sa iyang gipasidaan kanila pinaagi sa iyang mga alagad nga propeta. Busa gibihag ang katawhan sa Israel ngadto sa Asiria diin tua sila hangtod karon.


\par }{\SH Nagpuyo ang mga Taga-Asiria sa Israel
\par }
{\PP \VS{24}Nagpadala ang hari sa Asiria ug mga tawo ngadto sa Samaria nga gikan sa Babilonia, Cut, Ava, Hamat, ug Sefarvaim, ug gipapuyo niya sila sa mga lungsod sa Samaria puli sa mga taga-Israel. Busa gisakop nila ang Samaria ug ang uban pang mga lungsod sa Israel.

\VS{25}Sa pagsugod nilag puyo didto, wala sila magsimba sa
{\ND{Ginoo}}, busa gipadad-an sila sa
{\ND{Ginoo}} ug mga liyon ug gipamatay ang uban kanila.


\par }{\PP \VS{26}Kini nga hitabo gibalita ngadto sa hari sa Asiria: “Ang mga tawo nga imong gipadala ug gipapuyo sa mga lungsod sa Samaria wala masayod sa kasugoan sa dios sa maong lugar. Busa nagpadala siya ug mga liyon ug gipamatay na niini ang uban kanila, kay wala sila masayod sa iyang kasugoan.”


\par }{\PP \VS{27}Unya mimando ang hari sa Asiria, “Pabalika sa Samaria ang usa sa mga pari nga atong gibihag, ug didto siya papuy-a aron makatudlo siya sa mga tawo sa mga kasugoan sa dios sa maong lugar.”

\VS{28}Busa ang usa sa mga pari nga gibihag mibalik sa Samaria ug mipuyo sa Betel, ug gitudloan niya ang mga tawo kon unsaon pagsimba sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{29}Apan kining nagkalain-laing grupo sa mga tawo nagpadayon sa paghimo sa ilang mga dios. Sa matag lungsod nga ilang gipuy-an gibutang nila ang ilang mga dios-dios sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit nga hinimo sa mga taga-Samaria.

\VS{30}Ang uban kanila nga gikan sa Babilonia misimba sa ilang dios nga si Sucot Benot. Ang gikan sa Cut misimba sa ilang dios nga si Nergal. Ang gikan sa Hamat misimba sa ilang dios nga si Ashima.

\VS{31}Ang gikan sa Ava misimba sa ilang mga dios nga si Nibhaz ug si Tartak. Ug ang gikan sa Sefarvaim misimba sa ilang mga dios nga si Adramelec ug si Anamelec; ug gisunog pa nila ang ilang mga kabataan ingon nga halad ngadto niini nga mga dios.


\par }{\PP \VS{32}Misimba sila sa
{\ND{Ginoo}}, apan nagpili silag mga pari gikan mismo sa ilang mga tawo aron sa pagpangulo kanila sa paghalad didto sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit.

\VS{33}Misimba sila sa
{\ND{Ginoo}}, apan misimba usab sila sa ilang kaugalingong mga dios sumala sa mga paagi sa mga nasod nga ilang gigikanan.

\VS{34}Hangtod karon ginahimo pa gihapon nila kini. Dili matinud-anon ang ilang pagsimba sa
{\ND{Ginoo}}, ug wala sila magtuman sa mga sugo, mga tulomanon, mga pagtulon-an, ug mga kasugoan nga gihatag sa
{\ND{Ginoo}} sa mga kaliwat ni Jacob, nga iyang ginganlan ug Israel.


\par }{\PP \VS{35}Sa dihang naghimo ang
{\ND{Ginoo}} ug kasabotan sa mga Israelinhon, nagmando siya kanila: “Ayaw kamo pagsimba o pag-alagad sa ubang mga dios, o paghalad ngadto kanila.

\VS{36}Ako lang ang inyong simbahon, ang
{\ND{Ginoo}} nga nagpagawas kaninyo gikan sa Ehipto pinaagi sa akong kahibulongang gahom. Ako lang ang angay ninyong simbahon ug halaran.

\VS{37}Kinahanglang tumanon ninyo kanunay ang akong mga tulomanon, mga lagda, mga patakaran, ug mga sugo nga akong gisulat alang kaninyo. Ayaw gayod kamo pagsimba ug laing mga dios.

\VS{38}Ayaw ninyo kalimti ang kasabotan nga akong gihimo kaninyo, ug ayaw kamo pagsimba sa ubang mga dios.

\VS{39}Ako lang ang inyong simbahon, ang
{\ND{Ginoo}} nga inyong Dios, kay ako ang magluwas kaninyo gikan sa kamot sa inyong mga kaaway.”


\par }{\PP \VS{40}Apan wala sila mamati sa
{\ND{Ginoo}}. Nagpadayon hinuon sila sa ilang naandang mga buhat.

\VS{41}Samtang nagsimba sila sa
{\ND{Ginoo}}, nagsimba usab sila sa ilang mga dios-dios. Ug hangtod karon mao usab kana ang ginahimo sa ilang mga kaliwat.




\par }\Chap{18}{\SH Ang Paghari ni Ezequias sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 29:1-2; 31:1)

\par }{\PP \VerseOne{1}Nahimong hari sa Juda si Ezequias nga anak ni Ahaz sa ikatulong tuig sa paghari ni Oseas nga anak ni Elah, sa Israel.

\VS{2}Nag-edad si Ezequias ug 25 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 29 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Abias nga anak ni Zacarias.

\VS{3}Gihimo ni Ezequias ang maayo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama sa gihimo sa iyang katigulangan nga si David.

\VS{4}Gipaguba niya ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, gipadugmok ang mga sagradong bato, ug gipaputol ang poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera. Gipadugmok niya ang bronsi nga halas nga hinimo ni Moises, kay hangtod niadtong panahona gisimba pa gihapon kadto sa mga Israelinhon pinaagi sa pagsunog ug mga insenso. Gitawag kadtong bronsi nga halas ug Nehustan.


\par }{\PP \VS{5}Misalig si Ezequias sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel. Wala gayoy hari nga sama kaniya sa Juda nga mga nauna man kaniya o sa mga nagsunod.

\VS{6}Nagmatinumanon gayod siya sa pagsunod sa
{\ND{Ginoo}}, ug wala gayod siya mobiya kaniya. Nagmatinud-anon siya sa pagtuman sa mga sugo nga gihatag sa
{\ND{Ginoo}} kang Moises.

\VS{7}Giubanan siya sa
{\ND{Ginoo}}, ug nagmalampuson siya sa tanan niyang gihimo. Nagrebelde siya batok sa hari sa Asiria ug wala moalagad kaniya.

\VS{8}Gipildi niya ang mga Filistihanon hangtod sa Gaza ug sa mga dapit nga sakop niini nga gikan sa gagmayng mga baryo\FTNT{*}{{\FR 18:8 }{\FQ{baryo}}{\FT{: o
}}{\FQA{tore.}}} ngadto sa dagkong mga pinarilan nga lungsod.


\par }{\PP \VS{9}Sa ikaupat nga tuig sa paghari ni Ezequias, nga mao ang ikapito nga tuig sa paghari ni Oseas sa Israel, misulong si Shalmaneser nga hari sa Asiria ngadto sa Samaria ug gilibotan kini.

\VS{10}Paglabay sa tulo ka tuig, sa ikaunom nga tuig sa paghari ni Ezequias ug sa ikasiyam nga tuig sa paghari ni Oseas, nailog sa Asiria ang Samaria.

\VS{11}Gidala sa hari sa Asiria ang mga taga-Israel ngadto sa Asiria ingon nga mga bihag, ug gipapuyo sila sa lungsod sa Hala, sa mga lugar nga duol sa Suba sa Habor sa Gozan, ug sa mga lungsod sa mga Medianhon.

\VS{12}Nahitabo kini sa mga taga-Israel tungod kay wala sila motuman sa
{\ND{Ginoo}} nga ilang Dios, gilapas hinuon nila ang kasabotan sa
{\ND{Ginoo}} kanila nga mao ang tanang sugo nga gihatag sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa iyang alagad nga si Moises. Wala sila mamati o motuman niini.


\par }{\SH Gisulong sa Asiria ang Juda
\par }
{\R (2 Cron. 32:1-19; Isa. 36:1-22)

\par }{\PP \VS{13}Sa ika-14 nga tuig sa paghari ni Ezequias, gisulong ni Senakerib nga hari sa Asiria ang tanang pinarilan nga mga lungsod sa Juda ug nailog niya kini.

\VS{14}Busa nagpadala niini nga mensahe si Ezequias ngadto sa hari sa Asiria nga didto sa Lakish: “Nakasala ako sa akong pagrebelde kanimo. Apan ihatag ko bisan unsay imong pangayoon, basta mobiya lang kamo kanamo.” Busa nangayo ang hari sa Asiria kang Haring Ezequias ug kapin sa napulo ka toneladang pilak ug usa ka toneladang bulawan.

\VS{15}Gihatag ni Ezequias kaniya ang tanang pilak sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa bodega sa palasyo.

\VS{16}Gipanguha ni Ezequias apil ang mga bulawan nga gihaklap sa mga pultahan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa mga haligi sa pultahan niini, ug gihatag kini ngadto sa hari sa Asiria.


\par }{\PP \VS{17}Apan samtang didto si Senakerib sa Lakish, gisugo niya ang iyang pangulo nga komander, ang pangulo nga opisyal, ug ang iyang komander nga adunay daghang mga sundalo, nga moadto sa Jerusalem sa pagpakigkita kang Haring Ezequias. Sa didto na sila sa gawas sa Jerusalem, mihunong sila duol sa tubod sa tubig nga paingon sa tigomanan ug tubig sa ibabaw, dapit sa dalan paingon sa lugar nga labhanan.

\VS{18}Gipatawag nila si Haring Ezequias, apan ang gipaadto sa hari mao si Eliakim nga anak ni Hilkia, nga tigdumala sa palasyo, si Shebna nga sekretaryo, ug si Joa nga anak ni Asaf, nga nagdumala sa mga kasulatan sa gingharian.


\par }{\PP \VS{19}Miingon kanila ang komander sa mga sundalo, “Ingna ninyo si Ezequias nga mao kini ang giingon sa gamhanang hari sa Asiria:

\par }{\PM “Unsa may imong gisaligan?

\VS{20}Naghuna-huna ka ba nga madaog nimo ang gira sa pulong lamang ug dili sa katakos ug kusog sa imong mga sundalo? Kinsay imong gisaligan nga nagrebelde ka man kanako?

\VS{21}Ang Ehipto ba? Kini nga nasod ug ang iyang hari sama lang sa gabok nga baston nga kon imong itukod mabali ug makasamad sa kamot.

\VS{22}Apan tingali moingon ka kanako nga nagsalig kamo sa
{\ND{Ginoo}} nga inyong Dios. Apan dili ba nga gipangguba mo man ang iyang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, ug gisultihan mo ang mga lumulupyo sa Jerusalem ug sa uban pang mga lungsod sa Juda sa pagsimba didto lang sa halaran sa Jerusalem?


\par }{\PM \VS{23}“Karon adunay itanyag kanimo ang akong agalon, ang hari sa Asiria. Hatagan ka namo ug 2,000 ka mga kabayo, kana kon adunay 2,000 ka usab ka mga tigkabayo!

\VS{24}Wala ka gayoy mahimo sa pagpildi bisan sa pinakaubos nga opisyal sa akong agalon. Nagsalig ka lang sa Ehipto nga mohatag kanimo sa mga karwahi ug mga tigkabayo.

\VS{25}Naghuna-huna ka ba nga wala ako sugoa sa
{\ND{Ginoo}} sa pag-anhi dinhi sa paglaglag niining lugara? Ang
{\ND{Ginoo}} mismo ang nagsugo kanako sa pagsulong ug sa paglaglag niini nga nasod.”


\par }{\PP \VS{26}Miingon si Eliakim, Shebna, ug Joa ngadto sa komander, “Palihog pakigsulti kanamo sa pinulongan nga Aramico, kay masabtan namo kini. Ayaw pag-Hebreo kay madunggan ka sa mga tawo nga anaa sa mga paril sa lungsod.”


\par }{\PP \VS{27}Apan mitubag ang komander, “Gisugo ako sa akong agalon nga ipahibalo kining mga butanga sa tanang lumulupyo sa Jerusalem, dili lang kaninyo ug sa inyong hari. Kamong tanan gutomon ug uhawon sa panahon nga sulongon namo kamo. Busa kaonon ninyo ang inyong kaugalingong tae ug imnon ang inyong kaugalingong ihi.”


\par }{\PP \VS{28}Unya mitindog ang komander sa mga sundalo ug misinggit sa pinulongang Hebreo, “Pamatia ninyo ang mensahe sa gamhanang hari sa Asiria!

\VS{29}Miingon siya nga dili kamo magpatunto kang Ezequias. Dili siya makaluwas kaninyo gikan sa akong mga kamot!

\VS{30}Ayaw kamo pagpahaylo kaniya nga mosalig sa
{\ND{Ginoo}} kon moingon siya, ‘Sigurado gayod nga luwason kita sa
{\ND{Ginoo}}; kining lungsora dili itugyan ngadto sa kamot sa hari sa Asiria.’


\par }{\PP \VS{31}“Ayaw kamo pamati kang Ezequias! Mao kini ang giingon sa hari sa Asiria: Ayaw na kamo pagsukol kanako; ampo na lang kamo! Unya tugotan ko kamo nga makakaon sa bunga sa inyong ubasan ug kahoy nga igos, ug makainom sa inyong pundohanan ug tubig,

\VS{32}hangtod nga mobalik ako ug dad-on ko kamo sa yuta nga sama sa inyong yuta, ang yuta nga adunay mga tamnanan sa ubas nga makahatag kaninyo ug duga sa ubas ug adunay mga trigo nga mahimo ninyong pan, ug adunay mga kahoyng olibo ug mga dugos. Tumana ninyo ang akong giingon aron mabuhi kamo ug dili mamatay.

\par }{\PP “Ayaw kamo pamati kang Ezequias kay gilingla lang niya kamo sa iyang pag-ingon nga luwason kamo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{33}Aduna bay mga dios sa bisan unsang nasod nga nakaluwas sa ilang nasod gikan sa kamot sa hari sa Asiria?

\VS{34}Aduna bay nahimo ang mga dios sa Hamat, Arpad, Sefarvaim, Hena, ug Iva? Naluwas ba sa mga dios sa Samaria ang ilang nasod gikan sa akong mga kamot?

\VS{35}Kinsa ba sa mga dios niining mga nasora ang nakaluwas sa ilang nasod gikan kanako? Busa unsaon sa
{\ND{Ginoo}} pagluwas ang Jerusalem gikan sa akong mga kamot?”


\par }{\PP \VS{36}Apan wala motubag ang mga tawo kay nagmando si Haring Ezequias nga dili sila motubag.


\par }{\PP \VS{37}Unya gigisi ni Eliakim, Shebna, ug Joa nga anak ni Asaf ang ilang mga bisti tungod sa kasubo, ug nangadto sila kang Ezequias ug misugilon sa giingon sa komander.




\par }\Chap{19}{\SH Nagpatambag si Haring Ezequias kang Isaias
\par }
{\R (Isa. 37:1-7)

\par }{\PP \VerseOne{1}Sa pagkadungog ni Haring Ezequias sa gibalita kaniya, gigisi niya ang iyang bisti ug nagsul-ob ug sako sa pagpakita sa iyang pagsubo, ug miadto siya sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{2}Gipaadto niya kang Isaias nga anak ni Amos sila si Eliakim nga tigdumala sa palasyo, si Shebna nga sekretaryo, ug ang mga pangulo nga pari. Tanan sila nagbistig sako.

\VS{3}Pag-abot nila kang Isaias, miingon sila kaniya, “Mao kini ang giingon ni Ezequias: ‘Nag-antos kita niini nga panahon; gisilotan ug gipakaulawan. Nahisama kita sa babayeng nagbati nga wala nay kusog sa pagpahimugso sa iyang anak.

\VS{4}Gisugo sa hari sa Asiria ang iyang komander sa pagbiay-biay sa buhi nga Dios. Basin pa ug nadungog sa
{\ND{Ginoo}} nga imong Dios ang giingon sa komander ug silotan siya sa iyang gipanulti, busa pag-ampo alang sa mga nangahibilin kanato.’ ”


\par }{\PP \VS{5}Pagkahuman ug sulti sa mga opisyal nga gipadala ni Haring Ezequias,

\VS{6}miingon si Isaias kanila, “Sultihi ninyo ang inyong agalon nga mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Ayaw kahadlok sa imong nadunggan nga pagpasipala kanako sa mga sakop sa hari sa Asiria.

\VS{7}Pamati! Linglahon ko\FTNT{*}{{\FR 19:7 }{\FQ{Linglahon ko}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{Pasudlan ko ug espiritu.}}} ang hari sa Asiria. Makadungog siya ug balita nga makapahukom kaniya sa pagbalik sa iyang nasod. Ug didto ipapatay ko siya pinaagi sa espada.’ ”


\par }{\SH Nanghulga Pag-usab ang Asiria
\par }
{\R (Isa. 37:8-20)

\par }{\PP \VS{8}Unya sa dihang nadunggan sa komander nga mibiya na sa Lakish ang hari sa Asiria ug nakig-gira sa Libna, miapas siya didto.


\par }{\PP \VS{9}Nakadungog ug balita si Senakerib nga hari sa Asiria nga si Tirhaka nga hari sa Etiopia\FTNT{†}{{\FR 19:9 }{\FQ{Etiopia}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Cush.}}} nagpadulong sa pagpakig-gira kaniya. Busa nagpadala siyag mga mensahero kang Ezequias sa pag-ingon niini:


\par }{\PM \VS{10}“Ayaw pagpatunto sa dios nga imong ginasaligan kon moingon siya, ‘Ang Jerusalem dili itugyan ngadto sa kamot sa hari sa Asiria.’

\VS{11}Pamati! Ikaw mismo nakadungog kon unsa ang gihimo sa mga hari sa Asiria ngadto sa tanang nasod. Gilaglag nila sila sa hingpit.\FTNT{‡}{{\FR 19:11 }{\FQ{Gilaglag nila sila sa hingpit}}{\FT{: ang Hebreo nga pulong nga gigamit dinhi nagkahulogan sa mga butang nga gihalad sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa paghalad o paglaglag niini.}}} Ug ikaw, naghuna-huna ka ba nga makalingkawas ka?

\VS{12}Gipanglaglag sa akong mga katigulangan ang mga lungsod sa Gozan, Haran, Rezef, ug ang katawhan sa Eden nga anaa sa Telasar. Naluwas ba sila sa ilang mga dios?

\VS{13}Adunay nahimo ba ang hari sa Hamat, Arpad, Sefarvaim, Hena, ug Iva?”


\par }{\SH Ang Pag-ampo ni Ezequias
\par }
{\PP \VS{14}Pagkahuman ug basa ni Ezequias sa sulat nga gihatag kaniya sa mga mensahero, miadto siya sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug gibukhad ang sulat sa presensya sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{15}Unya nag-ampo siya, “{\ND{Ginoo}}, Dios sa Israel nga naglingkod sa trono taliwala sa mga kerubin, ikaw lang ang Dios nga nagdumala sa tanang gingharian dinhi sa kalibotan. Gihimo mo ang kalangitan ug ang kalibotan.

\VS{16}{\ND{Ginoo}}, pamati ug tan-awa ang nahitabo. Pamatia ang tanang giingon ni Senakerib sa pagbiay-biay kanimo, O buhi nga Dios.


\par }{\PP \VS{17}“Tinuod,
{\ND{Ginoo}}, nga gipanglaglag sa mga hari sa Asiria ang daghang mga nasod

\VS{18}ug gipangsunog ang ilang mga dios, kay dili man usab kini tinuod nga mga dios kondili mga bato lang ug mga kahoy nga hinimo sa tawo.

\VS{19}Busa karon,
{\ND{Ginoo}} nga among Dios, luwasa kami gikan sa kamot sa Asiria aron ang tanang gingharian dinhi sa kalibotan mahibalo nga ikaw lang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios.”


\par }{\SH Ang Pagkalaglag ni Haring Senakerib
\par }
{\R (Isa. 37:21-38)

\par }{\PP \VS{20}Unya nagpadala si Isaias nga anak ni Amos niini nga mensahe ngadto kang Ezequias nga nag-ingon, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel: Nadungog ko ang imong pag-ampo mahitungod kang Senakerib nga hari sa Asiria.

\VS{21}Ug mao kini ang isulti ko batok kaniya:

\par }{\Q “ ‘Kataw-an ug tamayon ka sa mga lumulupyo sa Zion.\FTNT{§}{{\FR 19:21 }{\FQ{Zion}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{putli nga anak nga babaye sa Zion…anak nga babaye sa Jerusalem.}}}

\par }{\QB Magpanglingo-lingo sila sa pagbiay-biay kanimo

\par }{\QB samtang niikyas ka.


\par }{\Q \VS{22}Kinsay imong giinsulto ug gipasipalahan?

\par }{\QB Kinsay imong gisinggitan ug gitaas-taasan sa imong kilay?

\par }{\QB Dili ba ako man, ang Balaan nga Dios sa Israel?


\par }{\Q \VS{23}Pinaagi sa imong mga mensahero,

\par }{\QB gibiay-biay mo ako, ang
{\ND{Ginoo}}.

\par }{\Q Miingon ka pa,

\par }{\QB “Pinaagi sa akong daghang mga karwahi

\par }{\Q akong nasaka ang tag-as nga mga bukid,

\par }{\QB ang kinatumyan sa mga bukid sa Lebanon.

\par }{\Q Gipamutol ko ang iyang labing tag-as nga mga kahoyng sedro

\par }{\QB ug labing maayo nga mga sipres.

\par }{\Q Nakaabot ako sa kinasuokang bahin

\par }{\QB sa iyang mabagang kalasangan.


\par }{\Q \VS{24}Nagpakalot ako ug mga atabay sa ubang mga dapit,

\par }{\QB ug miinom ako gikan niini.

\par }{\Q Sa akong pag-agi,

\par }{\QB mimala ang mga sapa sa Ehipto.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}“ ‘Tinuod nga imong gipangguba ang pinarilan

\par }{\QB nga mga lungsod.

\par }{\Q Apan wala ka ba masayod nga ako

\par }{\QB ang nagbuot niining tanan?

\par }{\Q Kaniadto ko pa kining giplano

\par }{\QB ug karon gipatuman ko na.


\par }{\Q \VS{26}Ang mga lumulupyo sa mga lungsod nga gipangguba mo nawad-an ug kusog;

\par }{\QB nahadlok sila ug naulawan.

\par }{\Q Sama sila sa mga tanom sa uma

\par }{\QB o sa mga sagbot nga nanurok diha sa mga atop sa balay,

\par }{\QB nga sa pagtubo pa lang nangalaya na.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}“ ‘Apan nahibaloan ko ang tanan bahin kanimo,

\par }{\QB kon hain ka magpuyo,

\par }{\Q ang imong gigikanan ug ang imong padulngan,

\par }{\QB ug kon unsa ka kapungot kanako.


\par }{\Q \VS{28}Tungod kay napungot ka kanako

\par }{\QB ug nadunggan ko ang imong pagpasigarbo,

\par }{\Q kaw-itan ko ang imong ilong

\par }{\QB ug busalan ko ang imong baba,

\par }{\Q ug guyoron balik sa imong gigikanan,

\par }{\QB sa dalan nga imong giagian.’ ”


\par }{\PP \VS{29}Unya miingon si Isaias kang Ezequias, “Mao kini ang timailhan nga panalipdan sa
{\ND{Ginoo}} ang Jerusalem gikan sa mga taga-Asiria:

\par }{\Q “Karong tuiga mokaon kamo sa mga bunga sa mga tanom nga nanubo,

\par }{\QB ug sa ikaduhang tuig ang mga bunga sa mga tanom

\par }{\QB nga nanubo mao na usab ang inyong kan-on.

\par }{\Q Apan sa ikatulong tuig makatanom na kamo ug mga lugas ug makaani.

\par }{\QB Makatanom usab kamo ug mga ubas ug makakaon sa bunga niini.


\par }{\Q \VS{30}Sa makausa pa ang mga nahibiling buhi sa Juda mouswag sama

\par }{\QB sa tanom nga nanggamot ug lawom ug namunga.


\par }{\Q \VS{31}Kay adunay mga nahibiling buhi nga magkatag gikan sa Jerusalem,

\par }{\QB ug mga naluwas gikan sa Bukid sa Zion.

\par }{\MM Siguradohon gayod sa
{\ND{Ginoo}} nga Makagagahom nga matuman kini.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{32}“Ug mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}} bahin sa hari sa Asiria,

\par }{\Q “ ‘Dili siya makasulod sa siyudad sa Jerusalem

\par }{\QB o makapana niini.

\par }{\Q Dili siya makaduol nga adunay taming

\par }{\QB o makakita ug paagi nga malibotan kini.


\par }{\Q \VS{33}Mobalik siya sa iyang agi.

\par }{\QB Dili siya makasulod niini nga siyudad.

\par }{\QB Ako, ang
{\ND{Ginoo}}, ang nag-ingon niini.


\par }{\Q \VS{34}Panalipdan ug luwason ko kining siyudara alang sa akong kadungganan

\par }{\QB ug tungod sa akong saad kang David nga akong alagad.’ ”


\par }{\PP \VS{35}Nianang pagkagabii, miadto ang anghel sa
{\ND{Ginoo}} sa kampo sa Asiria ug gipamatay niya ang 185,000 ka mga sundalo. Pagkabuntag, pagmata niadtong mga nahabiling buhi, nakita nila ang mga patayng lawas.

\VS{36}Tungod niini, mipauli si Senakerib sa Nineve ug nagpabilin didto.


\par }{\PP \VS{37}Usa ka adlaw, samtang nagsimba si Senakerib sa templo sa iyang dios nga si Nisroc, gipatay siya pinaagi sa espada sa iyang duha ka anak nga lalaki nga sila si Adramelec ug Sharezer, ug unya miikyas sila sa Ararat. Ang usa niya ka anak nga si Esarhadon mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.




\par }\Chap{20}{\SH Ang Pagsakit ni Ezequias
\par }
{\R (2 Cron. 32:24-26; Isa. 38:1-8, 21-22)

\par }{\PP \VerseOne{1}Niadtong higayona nagsakit si Ezequias ug himalatyon na. Miadto kaniya si Propeta Isaias nga anak ni Amos ug miingon, “Nag-ingon ang
{\ND{Ginoo}} nga himuon mo na ang angay mong himuon kay dili ka na maulian gikan sa imong sakit kay mamatay ka na.”


\par }{\PP \VS{2}Pagkadungog ni Ezequias niini, miatubang siya sa bongbong ug nag-ampo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{3}Miingon siya, “{\ND{Ginoo}}, hinumdomi nga nagkinabuhi ako nga matinumanon kanimo ug nag-alagad sa kinasing-kasing, ug gibuhat ko ang tanan nga makalipay kanimo.” Ug mihilak siya ug kusog.


\par }{\PP \VS{4}Sa wala pa makagawas si Isaias sa tunga-tungang hawanan sa palasyo, miingon ang
{\ND{Ginoo}} kaniya

\VS{5}nga mobalik ngadto kang Ezequias, nga pangulo sa katawhan sa
{\ND{Ginoo}}, ug isulti kini: “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa imong katigulangan nga si David: Nadungog ko ang imong pag-ampo ug nakita ko ang imong mga luha. Ayohon ka nako. Tulo ka adlaw gikan karon moadto ka sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{6}Dugangan ko pa ug 15 ka tuig ang imong kinabuhi. Luwason ka nako ug kining siyudara gikan sa kamot sa hari sa Asiria. Panalipdan ko kining siyudara alang sa akong kadungganan ug tungod kang David nga akong alagad.”


\par }{\PP \VS{7}Pagkahuman, giingnan ni Isaias ang mga sulugoon sa hari nga hampolan ang hubag-hubag ni Ezequias ug binulad nga igos. Gituman nila kini, ug naayo siya.


\par }{\PP \VS{8}Nangutana na kaniadto si Ezequias kang Isaias, “Unsay timailhan nga maayo ako ug makaadto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} sa ikatulo nga adlaw?”


\par }{\PP \VS{9}Mitubag si Isaias, “Mao kini ang timailhan nga ihatag sa
{\ND{Ginoo}} sa pagpamatuod nga tumanon niya ang iyang saad. Pagpili: patas-an ug napulo ka lakang ang anino diha sa orasan o pamub-an ug napulo ka lakang?”


\par }{\PP \VS{10}Mitubag si Ezequias, “Sayon rang patas-an ug napulo ka lakang ang anino. Pamub-i na lang kini ug napulo ka lakang!”

\VS{11}Busa nag-ampo si Isaias sa
{\ND{Ginoo}}, ug gipamub-an sa
{\ND{Ginoo}} ug napulo ka lakang ang anino diha sa orasan nga gipahimo ni Ahaz.


\par }{\SH Ang mga Mensahero Gikan sa Babilonia
\par }
{\PP \VS{12}Niadtong higayona, nabalitaan ni Merodac-Baladan nga anak ni Haring Baladan sa Babilonia nga nagsakit si Ezequias. Busa nagpadala siya ug mga sulat ug gasa alang kang Ezequias.

\VS{13}Giabi-abi ni Ezequias ang mga mensahero ug gipakita niya kanila ang tanang mga butang sa iyang tipiganan sa bahandi nga mga pilak, mga bulawan, mga pahumot, mga maayong klasi sa lana, ang iyang mga armas ug ang uban pa niyang mga bahandi. Ang tanang butang sa iyang palasyo o gingharian iyang gipakita kanila ug wala gayod siyay gitago gikan kanila.


\par }{\PP \VS{14}Unya, miadto si Propeta Isaias kang Haring Ezequias ug nangutana, “Diin gikan kadtong mga tawhana, ug unsay ilang tuyo?”

\par }{\PP Mitubag si Ezequias, “Gikan sila sa layong dapit, sa Babilonia.”


\par }{\PP \VS{15}Nangutana pa gayod ang propeta, “Unsay ilang nakita dinhi sa imong palasyo?”

\par }{\PP Mitubag si Ezequias, “Nakita nila ang tanan dinhi sa akong palasyo. Wala gayoy bisan usa sa akong bahandi nga wala ko ipakita kanila.”


\par }{\PP \VS{16}Unya miingon si Isaias kang Ezequias, “Pamatia kining mensahe sa
{\ND{Ginoo}}:

\VS{17}Moabot gayod ang panahon nga dad-on ngadto sa Babilonia ang tanang butang sa imong palasyo, ang tanan nga natigom sa imong mga katigulangan nga anaa pa hangtod karon. Wala gayoy mahibilin, ingon sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{18}Ug ang uban sa imong umaabot nga mga kaliwat bihagon, ug mahimo silang mga alagad sa palasyo sa hari sa Babilonia.”


\par }{\PP \VS{19}Naghuna-huna si Ezequias nga adunay kalinaw ug walay katalagman nga moabot sa iyang panahon. Busa miingon siya kang Isaias, “Maayo kanang mensahe sa
{\ND{Ginoo}} nga gisulti mo kanako.”


\par }{\SH Ang Kataposan sa Paghari ni Ezequias
\par }
{\R (2 Cron. 32:32-33)

\par }{\PP \VS{20}Ang uban pang mga sugilanon mahitungod sa paghari ni Ezequias, ug ang tanan niyang gihimo, apil ang iyang pagpahimo sa pundohanan ug tubig ug sa agianan paingon sa siyudad, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{21}Sa dihang namatay si Ezequias, si Manases nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.




\par }\Chap{21}{\SH Ang Paghari ni Manases sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 33:1-20)

\par }{\PP \VerseOne{1}Nag-edad si Manases ug 12 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 55 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Hefziba.

\VS{2}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Misunod siya sa mangil-ad nga mga buhat sa mga nasod nga gipaabog sa
{\ND{Ginoo}} sa mga Israelinhon.

\VS{3}Gipatukod niya pag-usab ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit nga gipaguba sa iyang amahan nga si Ezequias. Nagpatindog usab siya ug mga halaran alang kang Baal ug nagpahimo ug poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera, sama sa gihimo ni Ahab nga hari sa Israel. Mialagad siya ug misimba sa tanang butang nga anaa sa kalangitan.


\par }{\PP \VS{4}Nagpahimo pa gayod siya ug mga halaran diha mismo sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} sa Jerusalem nga sumala sa
{\ND{Ginoo}} mao ang lugar diin pasidunggan siya.

\VS{5}Nagpahimo usab siya ug mga halaran sa duha ka hawanan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} alang sa pagsimba sa tanang butang nga anaa sa kalangitan.

\VS{6}Gihalad niya ang iyang kaugalingong anak sa kalayo. Gibuhat usab niya ang mga buluhaton sa mga manalagna, mga mamamarang, ug nangutana siya sa mga espiritista nga nakigsulti sa kalag sa patay. Labihan gayod ang iyang pagpakasala atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, ug nakapasuko kini sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{7}Gibutang niya ang iyang gipahimo nga poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera didto sa Templo, diin ang
{\ND{Ginoo}} miingon kang David ug sa iyang anak nga si Solomon, “Pasidunggan ako sa walay kataposan dinhi niini nga Templo ug sa Jerusalem, ang lugar nga akong gipili gikan sa tanang tribo sa Israel.

\VS{8}Kon tumanon lang sa katawhan sa Israel ang tanan kong kasugoan nga gihatag kanila sa akong alagad nga si Moises, dili ko sila papahawaon gikan niining yutaa nga gihatag ko sa ilang mga katigulangan.”

\VS{9}Apan wala namati ang mga tawo. Giaghat sila ni Manases sa paghimo ug daotan, ug ang ilang gihimo mas daotan pa kaysa gihimo sa mga nasod nga gipanglaglag sa
{\ND{Ginoo}} sa mga Israelinhon.


\par }{\PP \VS{10}Unya miingon ang
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa iyang mga alagad nga propeta:

\VS{11}“Naghimo si Manases nga hari sa Juda niining mangil-ad nga mga buhat nga mas daotan pa kaysa gihimo sa mga Amorihanon nga nagpuyo niining yutaa sa wala pa moabot ang mga Israelinhon. Gitukmod niya ang mga taga-Juda sa pagpakasala pinaagi sa pagpasimba kanila sa iyang mga dios-dios.

\VS{12}Busa ako, ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, magpadala ug kalaglagan sa Jerusalem ug sa Juda, ug ang tanan nga makadungog niini malisang.

\VS{13}Hukman ko ang Jerusalem sama sa paghukom ko sa Samaria ug sa panimalay ni Haring Ahab. Ug sama sa paglimpyo ug plato nga trapohan ug unya ipakulob human hugasi, limpyohan ko usab ang Jerusalem gikan niining mga tawhana.

\VS{14}Isalikway ko bisan pa ang nahibilin sa akong katawhan ug itugyan ko sila sa kamot sa ilang mga kaaway nga moilog sa ilang mga kabtangan.

\VS{15}Mahitabo kini kanila kay daotan ang ilang gihimo sa akong atubangan ug gipalagot nila ako, sukad pa sa paggawas sa ilang mga katigulangan gikan sa Ehipto hangtod karon.”


\par }{\PP \VS{16}Daghan usab ang gipamatay ni Manases nga inosenteng mga tawo hangtod nga nagbanaw ang dugo sa tibuok Jerusalem. Dugang pa kini sa sala nga iyang gihimo nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Juda atubangan sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{17}Ang uban pang mga sugilanon mahitungod sa paghari ni Manases, ug ang tanan niyang gihimo, apil ang mga sala nga iyang nahimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{18}Sa dihang namatay si Manases, gilubong siya didto sa hardin sa iyang palasyo nga gitawag ug Uza. Ug si Amon nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Amon sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 33:21-25)

\par }{\PP \VS{19}Nag-edad si Amon ug 22 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari sa Juda. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa duha ka tuig. Ang iyang inahan mao si Meshulemet nga anak ni Haruz nga taga-Jotba.

\VS{20}Daotan ang gihimo ni Amon atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama sa gihimo ni Manases nga iyang amahan.

\VS{21}Gisunod niya ang gibuhat sa iyang amahan. Gisimba usab niya ug gialagaran ang mga dios-dios nga gisimba sa iyang amahan,

\VS{22}ug gisalikway niya ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa iyang mga katigulangan. Wala siya mosunod sa pamaagi sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{23}Unya, nagplano ug daotan ang mga opisyal ni Amon batok kaniya, ug gipatay nila siya didto sa iyang palasyo.

\VS{24}Apan gipamatay sa katawhan sa Juda ang tanang miapil sa plano sa pagpatay kang Haring Amon. Ug gipuli nila si Josia nga anak ni Amon ingon nga hari.


\par }{\PP \VS{25}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Amon, ug ang iyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{26}Gilubong si Amon didto sa iyang lubnganan sa hardin nga gitawag ug Uza. Ug si Josia nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.




\par }\Chap{22}{\SH Ang Paghari ni Josia sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 34:1-2)

\par }{\PP \VerseOne{1}Nag-edad si Josia ug walo ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 31 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Jedida nga anak ni Adaya nga taga-Bozkat.

\VS{2}Gihimo niya ang maayo atubangan sa
{\ND{Ginoo}} ug misunod sa gibuhat sa iyang katigulangan nga si David. Gibuhat gayod niya ang husto.


\par }{\SH Nakita ang Libro sa Kasugoan sa Templo
\par }
{\R (2 Cron. 34:8-28)

\par }{\PP \VS{3}Sa ika-18 nga tuig sa iyang paghari, gipaadto niya sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ang iyang sekretaryo nga si Shafan, nga anak ni Azalia ug apo ni Meshulam. Miingon siya kang Shafan,

\VS{4}“Adto kang Hilkia nga pangulong pari, ug ipaihap kaniya ang kuwarta nga nakolekta sa mga pari nga nagbantay sa pultahan sa Templo
{\ND{Ginoo}} gikan sa mga tawo.

\VS{5}Sultihi siya nga ihatag kini sa mga tawo nga gitugyanan sa pagdumala sa pag-ayo sa Templo, aron ilang isuhol sa mga nag-ayo sa Templo sa
{\ND{Ginoo}},

\VS{6}sa mga karpentero ug sa mga mason nga nag-ayo sa Templo ug sa mga paril niini. Ang ubang kuwarta ipapalit ug mga kahoy ug mga bato nga tiniltilan nga kinahanglan sa pagpaayo sa Templo.

\VS{7}Ayaw na sila pangitai ug lista sa mga gasto kay kasaligan sila.”


\par }{\PP \VS{8}Miingon si Hilkia nga pangulong pari kang Shafan nga sekretaryo, “Nakita ko ang Libro sa Kasugoan didto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.” Gihatag ni Hilkia ang libro kang Shafan ug gibasa niya kini.

\VS{9}Miadto si Shafan sa hari ug miingon, “Gikuha na sa imong mga opisyal ang kuwarta sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug gihatag ngadto sa mga tawo nga gitugyanan sa pagpaayo sa Templo.”

\VS{10}Unya midugang si Shafan sa pag-ingon, “Adunay gihatag kanako nga libro si Hilkia nga pari.” Ug gibasa niya kini atubangan sa hari.


\par }{\PP \VS{11}Pagkadungog sa hari sa nasulat sa Libro sa Kasugoan, gigisi niya ang iyang bisti sa kasubo.

\VS{12}Unya nagmando siya kang Hilkia nga pari, kang Ahikam nga anak ni Shafan, kang Acbor nga anak ni Micaya, kang Shafan nga sekretaryo, ug kang Asaya nga iyang personal nga alagad.

\VS{13}Miingon siya, “Pangutana kamo sa
{\ND{Ginoo}} alang kanako ug alang sa katawhan sa Juda mahitungod niining nasulat sa libro nga nakit-an. Labihan gayod ang kasuko sa
{\ND{Ginoo}} kanato tungod kay wala tumana sa atong mga katigulangan ang nasulat niini nga libro nga gipatuman usab kanato.”


\par }{\PP \VS{14}Busa nangadto sila si Hilkia nga pari, Ahikam, Acbor, Shafan, ug Asaya aron sa pagpakigsulti sa usa ka babayeng propeta nga si Hulda. Kini si Hulda asawa ni Shalum nga anak ni Tikva ug apo ni Harhas. Si Shalum mao ang nag-atiman sa mga bisti sa Templo. Si Hulda didto magpuyo sa ikaduhang distrito sa Jerusalem.


\par }{\PP \VS{15-16}Miingon si Hulda kanila, “Ingna ninyo ang tawo nga nagpadala kaninyo dinhi kanako nga mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel: ‘Laglagon ko kining lugara ug ang mga lumulupyo niini, sumala sa nasulat sa libro nga imong gibasa.

\VS{17}Ipakita ko gayod ang akong kasuko niining lugara, ug dili kini mahupay kay gisalikway ako sa akong katawhan ug nagsimba sila\FTNT{*}{{\FR 22:17 }{\FQ{nagsimba sila}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{nagsunog sila ug insenso,
}}{\FT{nga usa ka paagi sa pagsimba.}}} sa ubang mga dios. Gipalagot gayod nila ako sa ilang gipanghimo.\FTNT{†}{{\FR 22:17 }{\FQ{sa ilang gipanghimo}}{\FT{: o
}}{\FQA{sa mga dios-dios nga ilang gipanghimo.}}}’


\par }{\PP \VS{18}“Apan ingna ninyo ang hari sa Juda nga nagpadala kaninyo sa pagpangutana sa
{\ND{Ginoo}}, nga mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel:

\VS{19}Gidungog ko ang imong pag-ampo, kay naghinulsol ka ug nagpaubos sa imong kaugalingon sa akong atubangan sa dihang nadungog mo ang akong gisulti nga tunglohon ug laglagon ko kini nga lugar ug ang mga lumulupyo niini. Gigisi mo pa ang imong bisti ug mihilak sa akong atubangan sa pagpakita sa imong paghinulsol. Busa ako, ang
{\ND{Ginoo}}, nag-ingon nga

\VS{20}samtang buhi ka pa dili ko ipahamtang ang kalaglagan nga gisaad ko nga modangat niining lugara. Mamatay ka nga malinawon.”

\par }{\PP Ug gisultihan nila ang hari sa tubag ni Hulda.




\par }\Chap{23}{\SH Ang Kabag-ohan nga Gihimo ni Josia
\par }
{\R (2 Cron. 34:3-7, 29-33)

\par }{\PP \VerseOne{1}Gipatawag ni Haring Josia ang tanang tigdumala sa Jerusalem ug sa Juda.

\VS{2}Miadto siya sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} uban ang tanang katawhan sa Jerusalem ug sa Juda, gikan sa labing dungganon hangtod sa labing ubos. Nanguban usab ang mga pari ug mga propeta. Gibasa ni Haring Josia ngadto kanila ang tanang nasulat sa Libro sa Kasabotan, nga nakit-an didto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{3}Unya mitindog siya sa iyang dapit tapad sa haligi, sa pagpaila sa iyang awtoridad, ug naghimo siya ug kasabotan sa presensya sa
{\ND{Ginoo}} nga mosunod siya sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa pagtuman sa iyang mga sugo, pagtulon-an, ug tulomanon sa tibuok niyang kinabuhi. Niining paagiha matuman ang mga ginapatuman sa kasabotan sa Dios nga nasulat niini nga libro. Ug misaad usab ang mga tawo nga motuman sa kasabotan sa Dios.


\par }{\PP \VS{4}Unya gisugo ni Haring Josia si Hilkia nga pangulong pari, ang mga pari nga sunod sa ranggo ni Hilkia, ug ang mga pari nga nagbantay sa pultahan sa Templo, sa pagpagawas gikan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} sa tanang kagamitan nga gigamit sa pagsimba kang Baal, kang Ashera, ug sa tanang butang nga anaa sa kalangitan. Gipasunog niya kini sa gawas sa Jerusalem, didto sa Walog sa Kidron, ug unya gidala ang abo sa Betel.

\VS{5}Gipapahawa niya sa ilang katungdanan ang mga pari nga nag-alagad sa mga dios-dios, nga gitugyanan sa nangaging mga hari sa Juda sa pagsunog ug insenso sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit sa mga lungsod sa Juda ug sa palibot sa Jerusalem. Kini sila ang nagsunog sa mga insenso ngadto kang Baal ug sa mga butang nga anaa sa kalangitan sama sa adlaw, sa bulan, ug sa mga bitoon.

\VS{6}Gipakuha usab niya ang poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera gikan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug gidala sa gawas sa Jerusalem, ngadto sa Walog sa Kidron, ug gipasunog kini. Unya gipadugmok niya kinig pino ug gisabwag ang abo sa sementeryo.

\VS{7}Gipaguba usab niya ang mga balay sa mga lalaki nga nagbaligya sa ilang dungog nga atua sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Didto gatahi ang mga babaye ug mga bisti nga gamiton sa pagsimba kang Ashera.\FTNT{*}{{\FR 23:7 }{\FQ{mga bisti…kang Ashera}}{\FT{: o
}}{\FQA{tabon alang sa poste nga simbolo ni Ashera.}}}


\par }{\PP \VS{8}Gipabalik ni Haring Josia sa Jerusalem ang tanang mga pari nga nagpuyo sa ubang mga lungsod sa Juda. Giguba niya ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, gikan sa Geba hangtod sa Beersheba, diin nagsunog ang mga pari ug mga insenso. Giguba niya ang mga halaran nga atua sa pultahan nga gingalan kang Josue, ang tigdumala sa Jerusalem. Kini nga pultahan anaa dapit sa wala sa pultahan sa siyudad inigsulod nimo.

\VS{9}Ang mga pari nga nag-alagad sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit wala tugoti nga moalagad sa halaran sa
{\ND{Ginoo}} sa Jerusalem, apan gitugotan sila nga mokaon sa pan nga walay patubo uban sa ubang mga pari.


\par }{\PP \VS{10}Gipaguba usab ni Haring Josia ang halaran sa Tofet, sa Walog sa Ben Hinom, aron wala na didtoy maghalad sa iyang anak sa kalayo alang kang Molec.

\VS{11}Gipakuha niya gikan sa pultahan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ang mga estatuwa nga kabayo nga gihalad sa mga hari sa Juda ngadto sa adlaw. Kini nga mga kabayo anaa mahimutang duol sa kuwarto sa opisyal nga si Natan Melec. Gisunog usab ni Josia ang mga karwahi nga gihalad ngadto sa adlaw.


\par }{\PP \VS{12}Gipaguba niya ang mga halaran nga gipahimo sa mga hari sa Juda didto sa atop sa ibabaw nga kuwarto ni Ahaz, apil ang mga halaran nga gipahimo ni Manases didto sa duha ka hawanan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Gipadugmok niya kini ug pino ug gisabwag ang abo sa Walog sa Kidron.

\VS{13}Gipaguba usab niya ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit sa sidlakan sa Jerusalem ug sa habagatan sa Bukid sa Kadaotan. Kini nga mga simbahanan gipahimo ni Solomon nga hari sa Israel alang kang Ashtarot, ang mangil-ad nga diosa sa mga Sidonhon, ug alang kang Kemosh, ang ngil-ad nga dios sa mga Moabihanon, ug alang kang Molec, ang ngil-ad nga dios sa mga Amonihanon.

\VS{14}Gipadugmok niya ang mga handomanan nga bato ug gipangputol ang mga poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera. Unya gihugaw-hugawan niya kadtong mga lugara pinaagi sa pagkatag didto ug mga bukog sa mga tawo.


\par }{\PP \VS{15}Bisan ang halaran sa simbahanan diha sa habog nga dapit didto sa Betel iyang gipaguba. Kini nga simbahanan gipahimo ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga mao ang nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel. Gisunog niya kini nga halaran ug gidugmok ug pino. Gisunog usab niya ang poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera.

\VS{16}Samtang nagtan-aw tan-aw siya sa palibot, nakita niya ang mga lubnganan sa kilid sa bungtod. Gipakuha niya ang mga bukog gikan sa mga lubnganan ug gisunog niya didto sa halaran sa Betel sa pagtamastamas niini.

\par }{\PP Nahitabo kini sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa iyang alagad nga mitagna niining mga butanga.

\VS{17}Unya nangutana siya, “Kang kinsang lubnganan kanang anaa sa unahan?”

\par }{\PP Mitubag ang mga tawo sa lungsod, “Lubnganan kana sa alagad sa Dios nga taga-Juda. Siya ang nagtagna niining imong gihimo karon sa halaran sa Betel.”


\par }{\PP \VS{18}Miingon ang hari, “Pasagdi lang ninyo ang iyang lubnganan. Ayaw ninyo kuhaa ang iyang mga bukog.” Busa wala nila kuhaa ang iyang mga bukog ug ang mga bukog sa propeta nga taga-Samaria.


\par }{\PP \VS{19}Unya giguba ni Haring Josia ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit didto sa Samaria, sama sa gihimo niya sa Betel. Kini nga mga simbahanan gipahimo sa mga hari sa Israel ug nakapasuko gayod kini sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{20}Gipamatay niya ang tanang mga pari nga nag-alagad niadtong mga simbahanan, didto mismo sa mga halaran. Ug nagsunog siya ug mga bukog sa tawo niadto nga mga halaran sa pagpanamastamas niini. Unya mibalik siya sa Jerusalem.


\par }{\SH Giselebrar ni Josia ang Pista sa Paglabay sa Anghel
\par }
{\R (2 Cron. 35:1-19)

\par }{\PP \VS{21}Nagmando si Haring Josia sa tanang mga tawo, “Saulogon nato ang Pista sa Paglabay sa Anghel sa pagpasidungog sa
{\ND{Ginoo}} nga atong Dios, sumala sa nasulat dinhi sa Libro sa Kasabotan.”

\VS{22}Kay wala gayoy sama niadtong matanga sa pagsaulog sa Pista sa Paglabay sa Anghel sukad sa panahon sa pagdumala sa mga maghuhukom sa Israel ug sa panahon sa mga hari sa Israel ug Juda.

\VS{23}Gisaulog ang Pista sa Paglabay sa Anghel didto sa Jerusalem sa pagpasidungog sa
{\ND{Ginoo}} sa ika-18 nga tuig sa paghari ni Josia.


\par }{\PP \VS{24}Gipuo usab ni Josia sa Jerusalem ug sa Juda ang mga espiritista nga nakigsulti sa kalag sa mga patay, ang mga dios-dios sa mga panimalay, ang uban pang mga dios-dios, ug ang tanang ngil-ad nga mga butang nga ginasimba sa mga tawo. Gihimo kini ni Josia sa pagtuman sa mga balaod nga nasulat sa libro nga nakita ni Hilkia nga pari didto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{25}Sukad-sukad wala pa gayoy hari nga sama kang Josia nga misunod sa
{\ND{Ginoo}} sa tibuok niyang kasing-kasing, sa tibuok niyang kalag, ug sa tibuok niyang kusog. Gituman gayod niya ang tanang Kasugoan ni Moises. Wala usay sama kaniya sa mga hari nga misunod kaniya.


\par }{\PP \VS{26}Apan bisan pa niining tanan, wala gihapon makuha ang kapungot sa
{\ND{Ginoo}} sa Juda, tungod sa tanang gihimo ni Manases nga nakapasuko gayod kaniya.

\VS{27}Busa miingon ang
{\ND{Ginoo}}, “Isalikway ko ang Juda sama sa gihimo ko sa Israel, ug isalikway ko ang Jerusalem, ang siyudad nga akong pinili, ug kining Templo nga akong giingon nga dinhi ako pasidunggan.”\FTNT{†}{{\FR 23:27 }{\FT{}}{\XT{1 Hari 8:29}}}


\par }{\SH Ang Kataposan nga Paghari ni Josia
\par }
{\R (2 Cron. 35:20–36:1)

\par }{\PP \VS{28}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Josia, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.


\par }{\PP \VS{29}Sa naghari pa si Josia, si Paraon Neco nga hari sa Ehipto miadto sa Suba sa Eufrates sa pagtabang sa hari sa Asiria. Miadto si Haring Josia ug ang iyang mga sundalo sa pagpakig-gira kang Neco, apan gipatay siya ni Neco sa dihang nakita siya niini sa Megido.

\VS{30}Gikarga sa iyang mga alagad ang iyang patayng lawas sa karwahi balik sa Jerusalem, ug gilubong sa iyang kaugalingong lubnganan. Ang iyang anak nga si Jehoahaz mao ang gipuli sa katawhan sa Juda nga hari pinaagi sa pagdihog kaniya ug lana.


\par }{\SH Ang Paghari ni Jehoahaz sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 36:2-4)

\par }{\PP \VS{31}Nag-edad si Jehoahaz ug 23 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa tulo ka bulan. Ang iyang inahan mao si Hamutal nga anak ni Jeremias nga taga-Libna.

\VS{32}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama sa gihimo sa iyang mga katigulangan.


\par }{\PP \VS{33}Gipriso siya ni Paraon Neco sa Ribla nga sakop sa yuta sa Hamat, aron dili siya makahari sa Jerusalem. Gipabayad ni Neco ang Juda ug 3,400 ka kilong plata ug 35 ka kilong bulawan ingon nga buhis.


\par }{\PP \VS{34}Si Eliakim nga usa usab ka anak ni Josia mao ang gipuli ni Neco kang Josia ingon nga hari. Giilisan ni Neco ang iyang ngalan ug Jehoyakim. Gidala ni Neco si Jehoahaz sa Ehipto ug didto na kini namatay.


\par }{\PP \VS{35}Gipabayad ni Haring Jehoyakim ug buhis ang mga taga-Juda basi sa ilang bahandi, aron makabayad siya sa buhis nga gipangayo ni Paraon Neco.


\par }{\SH Ang Paghari ni Jehoyakim sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 36:5-8)

\par }{\PP \VS{36}Nag-edad si Jehoyakim ug 25 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 11 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Zebida nga anak ni Pedaya nga taga-Ruma.

\VS{37}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama sa gihimo sa iyang mga katigulangan.




\par }\Chap{24}{\PP \VerseOne{1}Sa panahon sa paghari ni Jehoyakim, gisulong ni Nebucadnezar nga hari sa Babilonia ang Juda ug nasakop niya si Jehoyakim sulod sa tulo ka tuig. Apan wala madugay mirebelde si Jehoyakim kang Nebucadnezar.

\VS{2}Nagpadala ang
{\ND{Ginoo}} ug mga taga-Babilonia,\FTNT{*}{{\FR 24:2 }{\FQ{taga-Babilonia}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{Kaldeanhon.
}}{\FT{Mao kini ang laing tawag sa mga taga-Babilonia.}}} taga-Aram, taga-Moab, ug taga-Amon sa pagsulong sa Juda, sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa iyang mga alagad nga propeta.

\VS{3}Nahitabo kini sa Juda sumala sa mando sa
{\ND{Ginoo}}, aron mapahawa niya sila sa ilang lugar pahilayo sa iyang presensya, tungod sa mga sala nga gihimo ni Manases,

\VS{4}apil ang iyang pagpamatay sa inosenteng mga tawo. Gipabanaw niya ang ilang dugo sa Jerusalem, ug dili kini mapasaylo sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{5}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Jehoyakim, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{6}Sa dihang namatay si Jehoyakim, si Jehoyakin nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\PP \VS{7}Wala na mosulong pag-usab ang hari sa Ehipto, kay nailog na sa hari sa Babilonia ang tanan niyang teritoryo, gikan sa Yuta sa Ehipto hangtod sa Suba sa Eufrates.


\par }{\SH Ang Paghari ni Jehoyakin sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 36:9-10)

\par }{\PP \VS{8}Nag-edad si Jehoyakin ug 18 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa tulo ka bulan. Ang iyang inahan mao si Nehusta nga anak ni Elnatan nga taga-Jerusalem.

\VS{9}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama sa gihimo sa iyang amahan.


\par }{\PP \VS{10}Sa panahon sa iyang paghari, ang mga opisyal ni Nebucadnezar nga hari sa Babilonia misulong sa Jerusalem, ug gilibotan nila kini.

\VS{11}Miadto si Nebucadnezar sa Jerusalem samtang gilibotan kini sa iyang mga sundalo.

\VS{12}Ug mitugyan kaniya sa ilang kaugalingon si Haring Jehoyakin, uban ang iyang inahan, ang iyang mga alagad, ang iyang dungganon nga mga tawo, ug ang iyang mga opisyal.

\par }{\PP Sa ikawalo nga tuig sa paghari ni Nebucadnezar sa Babilonia, gibihag niya si Jehoyakin.

\VS{13}Sumala sa gipasidaan sa
{\ND{Ginoo}}, gipanguha ni Nebucadnezar ang tanang bahandi sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa palasyo, ug ang tanang bulawan nga kagamitan nga gipahimo ni Solomon nga hari sa Israel alang sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{14}Gibihag usab niya ang 10,000 ka mga lumulupyo sa Jerusalem, apil ang tanang opisyal ug maisog nga mga sundalo, ug ang tanang hanas nga mga trabahante ug mga platero. Ang mga labing kabos lang ang nabilin.


\par }{\PP \VS{15}Gibihag usab ni Nebucadnezar si Jehoyakin ngadto sa Babilonia, apil ang inahan niini, mga asawa, mga opisyal, ug ang mga dungganon nga tawo sa Juda.

\VS{16}Gibihag usab niya ang 7,000 ka labing isog nga mga sundalo ug 1,000 ka hanas nga mga trabahante ug mga platero nga pulos adunay katakos sa pagpakig-gira.

\VS{17}Ang gipuli niya nga hari mao si Matania nga uyoan ni Jehoyakin. Ug giilisan niya ang ngalan ni Matania ug Zedekia.


\par }{\SH Ang Paghari ni Zedekia sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 36:11-12; Jer. 52:1-3)

\par }{\PP \VS{18}Nag-edad si Zedekia ug 21 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 11 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Hamutal nga anak ni Jeremias nga taga-Libna.

\VS{19}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama sa gihimo ni Jehoyakim.

\VS{20}Busa gipapahawa sa
{\ND{Ginoo}} ang mga taga-Jerusalem ug ang mga taga-Juda sa ilang dapit pahilayo sa iyang presensya. Nahitabo kini tungod sa kasuko sa
{\ND{Ginoo}} kanila.

\par }{\SH Ang Pagkalaglag sa Jerusalem
\par }
{\R (2 Cron. 36:15-21; Jer. 52:3b-11)

\par }{\PP Nagrebelde si Zedekia batok sa hari sa Babilonia.




\par }\Chap{25}{\PP \VerseOne{1}Busa sa ikanapulo nga adlaw sa ikanapulo nga bulan, sa ikasiyam nga tuig sa paghari ni Zedekia, misulong si Haring Nebucadnezar ug ang iyang tibuok kasundalohan sa Jerusalem. Nagkampo sila sa gawas sa siyudad ug nagtapok ug yuta libot sa paril niini.

\VS{2}Gilibotan nila ang siyudad hangtod sa ika-11 nga tuig sa paghari ni Zedekia.


\par }{\PP \VS{3}Sa ikasiyam nga adlaw sa ikaupat nga bulan sa maong tuig, labihan na gayod ang kagutom sa siyudad ug wala na gayoy pagkaon ang mga tawo.

\VS{4}Unya, gilumpag sa mga taga-Babilonia ang usa ka bahin sa paril sa siyudad, busa nagplano si Zedekia ug ang tanan niyang mga sundalo sa pag-ikyas. Apan tungod kay nalibotan sa mga taga-Babilonia\FTNT{*}{{\FR 25:4 }{\FQ{taga-Babilonia}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{Kaldeanhon.
}}{\FT{Mao kini ang laing tawag sa mga taga-Babilonia.}}} ang siyudad, naghulat sila hangtod nga mogabii. Didto sila nangagi sa pultahan taliwala sa duha ka paril duol sa hardin sa hari. Nangikyas sila paingon sa Walog sa Jordan,\FTNT{†}{{\FR 25:4 }{\FQ{Walog sa Jordan}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Araba.}}}

\VS{5}apan gigukod sila sa mga taga-Babilonia ug naapsan sila sa kapatagan sa Jerico. Nagkatibulaag ang tanang sundalo ni Zedekia,

\VS{6}ug nadakpan siya. Gidala siya ngadto sa hari sa Babilonia didto sa Ribla ug gihukman.

\VS{7}Gipamatay diha sa iyang atubangan ang iyang mga anak, ug gilugit ang iyang mga mata. Unya gikadenahan siya ug gidala sa Babilonia.


\par }{\SH Giguba ang Templo
\par }
{\R (Jer. 52:12-27)

\par }{\PP \VS{8}Sa ikapito nga adlaw sa ikalima nga bulan, niadtong ika-19 nga tuig sa paghari ni Nebucadnezar sa Babilonia, miadto sa Jerusalem si Nebuzaradan nga komander sa mga tigbalantay sa hari sa Babilonia.

\VS{9}Gisunog niya ang Templo sa
{\ND{Ginoo}}, ang palasyo, ang tanang balay sa Jerusalem, ug ang tanang importanteng mga bilding.

\VS{10}Ubos sa iyang pagdumala, giguba sa mga sundalo sa Babilonia ang mga paril libot sa Jerusalem.

\VS{11}Unya gibihag niya ang nahibiling mga tawo sa siyudad, apil ang mga tawo nga midapig sa hari sa Babilonia.

\VS{12}Apan gibilin niya ang uban sa labing kabos nga mga tawo aron sa pag-atiman sa mga ubasan ug sa mga uma.


\par }{\PP \VS{13}Gipangguba sa mga taga-Babilonia kining mosunod nga mga kagamitan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}: ang bronsi nga mga haligi, ang mga karomata nga gigamit sa paghakot ug tubig, ug ang dakong sudlanan ug tubig nga bronsi nga gitawag ug Dagat. Ug gidala nila ang mga bronsi sa Babilonia.

\VS{14}Gipangdala usab nila ang mga kalaha, mga pala, mga pangkorte sa pabilo, mga tasa, ug ang tanang mga kagamitan nga hinimo sa bronsi nga gigamit didto sa Templo.

\VS{15}Gipanguha usab ni Nebuzaradan ang mga butanganan ug baga, ang mga yahong, ug ang uban pang mga kagamitan nga hinimo sa bulawan ug plata.


\par }{\PP \VS{16}Halos dili na matimbang ang mga bronsi nga gikan sa duha ka haligi, sa dakong sudlanan sa tubig nga gitawag ug Dagat, ug sa mga karomata nga gigamit sa paghakot ug tubig. Kining mga butanga gipahimo kaniadto ni Solomon alang sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{17}Ang gitas-on sa matag haligi 27 ka piye. Ang gitas-on sa bronsi nga ulo-ulo sa matag haligi upat ug tunga ka piye. Kining mga ulo-ulo gidekorasyonan ug linala nga bronsi ug gipalibotan ug bronsi nga pormag prutas nga pomegranata.


\par }{\PP \VS{18}Gibihag usab ni Nebuzaradan si Seraya nga pangulong pari, si Sofonias nga sunod ug ranggo ni Seraya, ug ang tulo ka magbalantay sa pultahan sa Templo.

\VS{19}Dugang niini, gipangbihag usab niya ang mosunod: ang opisyal sa mga sundalo sa Juda, ang lima sa mga magtatambag sa hari, ang sekretaryo sa komander sa mga sundalo nga mao ang tiglista sa mga tawo nga mahimong mga sundalo, ug ang 60 ka mga lumulupyo didto.

\VS{20}Gidala silang tanan ni Nebuzaradan ngadto sa hari sa Babilonia didto sa Ribla,

\VS{21}nga sakop sa Hamat. Ug didto gipapatay sila sa hari. Busa ang katawhan sa Juda nahilayo sa ilang yuta ingon nga mga bihag.


\par }{\SH Si Gedalia nga Gobernador sa Juda
\par }
{\R (Jer. 40:7-9; 41:1-3)

\par }{\PP \VS{22}Gipili ni Nebucadnezar nga hari sa Babilonia si Gedalia nga anak ni Ahikam ug apo ni Shafan ingon nga gobernador sa mga tawo nga nahibilin sa Juda.

\VS{23}Sa dihang nadungog kini sa mga opisyal sa kasundalohan sa Juda ug sa ilang mga sakop nga sundalo, miadto sila kang Gedalia didto sa Mizpa. Ang nangadto mao sila si Ishmael nga anak ni Netania, si Johanan nga anak ni Karea, si Seraya nga anak ni Tanhumet nga taga-Netofa, si Jaazania nga taga-Maaca, ug ang ilang mga sakop.


\par }{\PP \VS{24}Nanumpa si Gedalia kanila ug sa ilang mga sakop, “Ayaw kamo kahadlok sa mga opisyal sa Babilonia. Puyo lang kamo niini nga yuta ug mag-alagad sa hari sa Babilonia ug walay daotang mahitabo kaninyo.”


\par }{\PP \VS{25}Apan sa ikapito nga bulan niadtong tuiga, si Ishmael nga anak ni Netania ug apo ni Elishama, nga miyembro sa harianong pamilya, miadto sa Mizpa uban sa napulo ka mga tawo ug gipatay nila si Gedalia ug ang iyang mga kauban nga taga-Juda ug taga-Babilonia.


\par }{\PP \VS{26}Tungod niini, ang tanang mga tawo gikan sa labing dungganon hangtod sa labing kabos, ingon man ang mga opisyal sa mga sundalo, nangikyas ngadto sa Ehipto tungod kay nahadlok sila sa buhaton sa mga taga-Babilonia kanila.


\par }{\SH Gibuhian si Jehoyakin
\par }
{\R (Jer. 52:31-34)

\par }{\PP \VS{27}Sa ika-37 nga tuig sa pagkabihag ni Jehoyakin nga hari sa Juda, nahimong hari sa Babilonia si Evil Merodac. Gibuhian niya si Jehoyakin sa ika-27 nga adlaw sa ika-12 nga bulan niadtong tuiga.

\VS{28}Maayo siya kang Jehoyakin ug gipasidunggan niya kini labaw sa ubang mga hari nga gibihag usab didto sa Babilonia.

\VS{29}Busa wala na niya pasul-oba si Jehoyakin sa bisti sa piniriso. Ug sukad niadto, didto na kini magkaonan uban kaniya.

\VS{30}Ug kada adlaw gihatagan siya sa hari sa iyang mga kinahanglanon samtang buhi pa siya.

\par }