\NormalFont\ShortTitle{1 Mga Hari}

{\MTB Ang Unang Libro sa

\par }{\MT Mga Hari



\par }\ChapOne{1}{\SH Ang Kataposang mga Adlaw ni Haring David
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tigulang na kaayo si Haring David, ug bisan habolan pa siyag baga nga mga habol tugnawon gihapon siya.

\VS{2}Busa miingon kaniya ang iyang mga alagad, “Mahal nga Hari, tugoti kami nga mangitag batan-ong dalaga nga moatiman kanimo. Padulga siya kanimo aron dili ka tugnawon.”


\par }{\PP \VS{3}Busa nangita silag matahom nga dalaga sa tibuok Israel, ug nakita nila si Abishag nga taga-Shunem, ug gidala nila kini ngadto sa hari.

\VS{4}Matahom kaayo si Abishag, ug nahimo siyang tig-atiman sa hari. Apan wala gayod siya hilabti sa hari.


\par }{\SH Buot si Adonia nga Mahimong Hari
\par }
{\PP \VS{5}Unya, si Adonia nga anak ni David kang Hagit mipasigarbo nga siya ang mahimong hari. Busa gaandam siyag mga karwahi, mga kabayo,\FTNT{*}{{\FR 1:5 }{\FQ{mga kabayo}}{\FT{: o
}}{\FQA{mga tigkabayo.}}} ug 50 ka mga kalalakin-an nga mouna kaniya ingon nga mga tigbalantay.

\VS{6}Wala gayod siya sukad badlonga sa iyang amahan nga si David, bisan sa pag-ingon na lang ug, “Nganong gibuhat mo man kini?” Guwapo kaayo si Adonia ug natawo siya sunod kang Absalom.


\par }{\PP \VS{7}Nakigsabot siya kang Joab nga anak ni Zeruya ug kang Abiatar nga pari mahitungod sa iyang plano nga mahimong hari, ug miuyon kining duha sa pagtabang kaniya.

\VS{8}Apan wala mouyon kaniya si Sadok nga pari, si Benaya nga anak ni Jehoyada, si Propeta Natan, si Shimei, si Rei, ug ang mga badigard ni David.


\par }{\PP \VS{9}Usa ka adlaw, miadto si Adonia sa Bato sa Zohelet duol sa En Rogel,\FTNT{†}{{\FR 1:9 }{\FQ{Bato sa Zohelet duol sa En Rogel}}{\FT{: usa kini ka tubod duol sa Jerusalem.}}} ug naghalad siya didto ug mga karnero, mga baka, ug pinatambok nga mga nating torong baka. Giimbitar niya ang tanan niyang mga igsoon nga lalaki nga mga anak ni David, ug ang halos tanang mga opisyal sa Juda.

\VS{10}Apan wala niya imbitara sila si Propeta Natan, si Benaya, ang mga badigard sa hari, ug si Solomon nga iyang igsoon.


\par }{\PP \VS{11}Miadto si Natan kang Batseba nga inahan ni Solomon ug nangutana, “Wala ka ba masayod nga gihimo ni Adonia nga anak ni Hagit, ang iyang kaugalingon nga hari, ug wala masayod niini si Haring David?

\VS{12}Kon buot mo nga maluwas ang imong kinabuhi ug ang kinabuhi sa imong anak nga si Solomon, sunda ang akong tambag.

\VS{13}Adtoa si Haring David ug ingna siya, ‘Mahal nga Hari, dili ba nga nagsaad ka kanako nga ang atong\FTNT{‡}{{\FR 1:13 }{\FQ{atong}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{akong.
}}{\FT{Mao usab sa
}}{\XT{bersikulo 17}}{\FT{.}}} anak nga si Solomon mao ang mopuli kanimo ingon nga hari? Nganong si Adonia man ang nahimong hari?’

\VS{14}Ug samtang nakigsulti ka sa hari, mosulod ako ug pamatud-an ko ang imong gisulti.”


\par }{\PP \VS{15}Busa miadto si Batseba sa kuwarto sa hari. Tigulang na kaayo ang hari ug si Abishag nga taga-Shunem mao ang nag-atiman kaniya.

\VS{16}Miyukbo si Batseba agig pagtahod sa hari.

\par }{\PP Nangutana kaniya ang hari, “Unsay imong tuyo?”


\par }{\PP \VS{17}Mitubag si Batseba, “Mahal nga Hari, misaad ka kanako sa ngalan sa
{\ND{Ginoo}} nga imong Dios nga ang atong anak nga si Solomon mao ang mopuli kanimo ingon nga hari.

\VS{18}Apan karon si Adonia na ang nahimong hari, ug wala ka man lang gani masayod niini.

\VS{19}Naghalad na siya ug daghang mga baka, pinatambok nga mga nating torong baka, ug mga karnero, ug giimbitar niya ang tanan mong mga anak nga lalaki, si Abiatar nga pari, ug si Joab nga komander sa imong mga sundalo, apan wala niya imbitara si Solomon nga imong alagad.

\VS{20}Ug karon, Mahal nga Hari, naghulat ang mga Israelinhon nga mosulti ka kon kinsa ang mopuli kanimo ingon nga hari.

\VS{21}Kon dili ka mohatag sa imong hukom, ako ug ang akong anak nga si Solomon isipon na unya nga mga traydor kon patay ka na.”


\par }{\PP \VS{22}Samtang nakigsulti si Batseba sa hari, miabot si Propeta Natan.

\VS{23}Adunay nagsulti sa hari nga miabot si Natan, busa gipasulod kini ngadto sa atubangan sa hari.

\par }{\PP Miyukbo si Natan sa hari,

\VS{24}ug miingon, “Mahal nga Hari, miingon ka ba nga si Adonia mao ang mopuli kanimo ingon nga hari?

\VS{25}Karong adlawa naghalad siya ug daghang mga baka, pinatambok nga nating torong mga baka, ug mga karnero. Ug gipang-imbitar niya ang tanan mong mga anak nga lalaki, ang komander sa imong mga sundalo, ug si Abiatar nga pari. Karon nangaon ug nag-inom sila uban kaniya, ug nag-ingon, ‘Malungtarong kinabuhi alang sa Mahal nga Haring Adonia!’

\VS{26}Apan ako nga imong alagad wala niya imbitara, apil si Sadok nga pari, si Benaya nga anak ni Jehoyada, ug si Solomon nga imong alagad.

\VS{27}Gitugotan mo ba kini Mahal nga Hari, ug wala mo lang kami pahibaloa kon kinsa ang mopuli kanimo ingon nga hari?”


\par }{\SH Gihimo ni David si Solomon nga Hari
\par }
{\PP \VS{28}Miingon si Haring David, “Paanhia dinhi si Batseba.” Busa miadto si Batseba sa hari.

\VS{29}Unya nanumpa si Haring David, “Ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}}, nga nagluwas kanako sa tanang katalagman,

\VS{30}nga tumanon ko karon ang akong gipanumpa kanimo sa ngalan sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, nga si Solomon nga atong\FTNT{§}{{\FR 1:30 }{\FQ{atong}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{imong.}}} anak mao ang mopuli kanako ingon nga hari.”


\par }{\PP \VS{31}Unya miyukbo si Batseba agig pagtahod sa hari, ug miingon, “Mahal nga Haring David, hinaut nga magkinabuhi ka pa ug dugay\FTNT{*}{{\FR 1:31 }{\FQ{ug dugay}}{\FT{: o
}}{\FQA{hangtod sa kahangtoran.}}}!”


\par }{\PP \VS{32}Miingon si Haring David, “Paanhia dinhi si Sadok nga pari, si Propeta Natan, ug si Benaya nga anak ni Jehoyada.” Busa miadto sila sa hari,

\VS{33}ug miingon ang hari kanila, “Pasakya ninyo sa akong mula\FTNT{†}{{\FR 1:33 }{\FQ{mula}}{\FT{: ang mga bersikulo sa 33, 38 ug 44, naghisgot sa baye nga mula. Ang mula hayop nga anak sa bayeng kabayo ug laking asno, sa English “mule”.}}} si Solomon nga akong anak. Dad-a ninyo siya sa Gihon uban sa akong mga opisyal,

\VS{34}ug didto dihogan ni Sadok ug ni Natan ug lana ang ulo ni Solomon sa pagpaila nga siya ang pinili nga hari sa Israel. Unya patingoga ninyo ang budyong ug singgit kamo, ‘Malungtarong kinabuhi alang sa Mahal nga Haring Solomon!’

\VS{35}Pagkahuman, ubani ninyo siya sa pagbalik dinhi. Molingkod siya sa akong trono ug mopuli kanako ingon nga hari. Siya ang akong gipili nga magdumala sa tibuok Israel ug Juda.”


\par }{\PP \VS{36}Mitubag si Benaya nga anak ni Jehoyada, “Tumanon namo kana! Hinaut nga itugot kana sa
{\ND{Ginoo}} nga imong Dios, Mahal nga Hari.

\VS{37}Ug maingon nga ang
{\ND{Ginoo}} nag-uban kanimo, Mahal nga Hari, hinaut nga mag-uban usab siya kang Solomon, ug himuon niya nga mas mauswagon ang iyang gingharian kaysa imong gingharian.”


\par }{\PP \VS{38}Busa milakaw sila si Sadok nga pari, si Propeta Natan, si Benaya nga anak ni Jehoyada, ug ang mga badigard sa hari nga mga Keretnon ug mga Peletnon. Gipasakay nila si Solomon sa mula ni Haring David ug gidala sa Gihon.

\VS{39}Ug didto, gikuha ni Sadok gikan sa tolda ang sungay nga sudlanan ug lana, ug gidihogan niya si Solomon. Gipatingog nila ang budyong ug naninggit silang tanan, “Malungtarong kinabuhi alang sa Mahal nga Haring Solomon!”

\VS{40}Misunod ang mga tawo kang Haring Solomon ngadto sa Jerusalem nga naghugyaw sa kalipay ug nagpatukar ug mga plawta. Daw sa natay-og ang yuta sa ilang kasaba.


\par }{\PP \VS{41}Nadungog kini ni Adonia ug sa iyang mga bisita nga niadtong tungora nahuman na sa ilang pagkombira. Pagkadungog ni Joab sa budyong, nangutana siya, “Unsa bay nahitabo nga labihan man kasaba sa siyudad?”


\par }{\PP \VS{42}Samtang nagsulti pa siya, miabot si Jonatan nga anak ni Abiatar nga pari. Miingon si Adonia, “Sulod, kay maayo kang tawo, ug sigurado nga aduna kay dala nga maayong balita.”


\par }{\PP \VS{43}Mitubag si Jonatan, “Dili maayong balita, kay gihimo ni Haring David si Solomon nga hari.

\VS{44}Gipaadto niya kini sa Gihon inubanan nila ni Sadok nga pari, Propeta Natan, Benaya nga anak ni Jehoyada, ug sa iyang mga badigard nga Keretnon ug Peletnon. Gipasakay pa nila si Solomon sa mula sa hari.

\VS{45}Pag-abot nila sa Gihon, gidihogan nila ni Sadok ug ni Natan si Solomon sa pagpaila nga siya na ang gipili nga hari. Bag-o lang sila nakabalik, maoy hinungdan nga naghugyaw ang mga tawo sa siyudad. Mao kanang kasaba nga inyong nadungog.

\VS{46}Ug karon si Solomon na ang naglingkod sa trono ingon nga hari.

\VS{47}Dugang pa gayod niini, miadto kang Haring David ang iyang mga opisyal sa pagpasidungog kaniya. Miingon sila, ‘Hinaut nga himuon sa imong Dios si Solomon nga mas bantogan kay kanimo, ug himuon niya nga mas mauswagon ang iyang gingharian kay sa imong gingharian.’ Miduko dayon si David diha sa iyang katre sa pagsimba sa
{\ND{Ginoo}},

\VS{48}ug miingon, ‘Dalaygon ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, nga mitugot nga makita ko karong adlawa ang mopuli kanako ingon nga hari.’ ”


\par }{\PP \VS{49}Pagkadungog niini sa mga bisita ni Adonia, nanindog sila nga labihan ang kahadlok, ug nag-iyahay ug panglakaw.

\VS{50}Nahadlok usab si Adonia kang Solomon, busa miadto siya sa balaang tolda ug nanggunit sa mga sungay-sungay sa mga eskina sa halaran.\FTNT{‡}{{\FR 1:50 }{\FT{Si bisan kinsa nga manggunit sa mga sungay-sungay sa mga eskina sa halaran dili patyon.}}}

\VS{51}Unya adunay nakasulti kang Solomon, “Nahadlok kanimo si Adonia, ug nanggunit siya karon sa mga sungay-sungay sa mga eskina sa halaran. Naghangyo siya nga mosaad ka nga dili mo siya patyon.”


\par }{\PP \VS{52}Miingon si Solomon, “Kon magtinarong siya, dili gayod siya maunsa.\FTNT{§}{{\FR 1:52 }{\FQ{dili gayod siya maunsa}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{walay bisan usa sa iyang buhok nga mahulog sa yuta.}}} Apan kon moluib siya mamatay siya.”

\VS{53}Unya gipakuha ni Haring Solomon si Adonia didto sa halaran, ug pag-abot ni Adonia, miyukbo siya agig pagtahod kang Haring Solomon. Miingon si Solomon kaniya, “Pauli na.”




\par }\Chap{2}{\SH Ang mga Tugon ni David kang Solomon
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sa hapit nang mamatay si David, aduna siyay mga tugon kang Solomon nga iyang anak. Miingon siya:


\par }{\PP \VS{2}“Hapit na akong mamatay. Busa pagpakalig-on ug pagmaisogon,

\VS{3}ug tumana ang mga butang nga gipatuman sa
{\ND{Ginoo}} nga imong Dios. Sunda ang iyang mga pamaagi, ug tumana ang iyang mga tulomanon ug mga sugo nga nasulat sa Kasugoan ni Moises, aron magmauswagon ka sa tanan mong buhaton, bisan asa ka paingon.

\VS{4}Kon buhaton mo kini, tumanon sa
{\ND{Ginoo}} ang iyang gisaad kanako, nga kon ang akong mga kaliwat magkinabuhi nga matarong ug mosunod kaniya nga matinumanon ug matinud-anon sa tibuok nilang kinabuhi, kanunay gayod nga adunay usa kanila nga maghari sa Israel.


\par }{\PP \VS{5}“Dugang pa niini, nasayod ka kon unsa ang gihimo kanako ni Joab nga anak ni Zeruya. Iyang gipatay ang duha ka komander sa mga sundalo sa Israel nga sila si Abner nga anak ni Ner ug Amasa nga anak ni Jeter. Gipatay niya sila nga daw mga kaaway niya sa gira, sa panahon nga walay gira. Siya ang adunay tulubagon sa ilang kamatayon.\FTNT{*}{{\FR 2:5 }{\FQ{Siya ang adunay tulubagon sa ilang kamatayon}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{Gimansahan niya ang iyang bakos ug sandalyas sa dugo sa gira.}}}

\VS{6}Busa buhata ang angay kaniya sumala sa imong kaalam, ug ayaw itugot nga mamatay lang siya sa katigulangon nga malinawon.


\par }{\PP \VS{7}“Apan ipakita ang imong kaayo ngadto sa mga anak ni Barzilai nga taga-Gilead, ug pakan-a sila kanunay uban kanimo, kay gitabangan nila ako sa dihang miikyas ako gikan sa imong igsoon nga si Absalom.


\par }{\PP \VS{8}“Ayawg kalimti si Shimei nga anak ni Gera, nga usa ka Benjaminhon nga taga-Bahurim. Gitunglo niya ako pag-ayo sa dihang miadto ako sa Mahanaim. Apan sa dihang nagkita kami sa Suba sa Jordan, nanumpa ako kaniya sa ngalan sa
{\ND{Ginoo}} nga dili ko siya patyon.

\VS{9}Apan karon, ayaw itugot nga dili siya masilotan. Maalamon ka, ug nahibalo ka kon unsa ang angay mong buhaton. Bisan tigulang na siya, ipapatay siya.”


\par }{\PP \VS{10}Unya namatay si David ug gilubong sa Jerusalem.\FTNT{†}{{\FR 2:10 }{\FQ{Jerusalem}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Lungsod ni David.}}}

\VS{11}Naghari siya sa tibuok Israel sulod sa 40 ka tuig, 7 ka tuig sa Hebron ug 33 ka tuig sa Jerusalem.

\VS{12}Si Solomon ang mipuli sa iyang amahan nga si David ingon nga hari, ug lig-on kaayo ang iyang gingharian.


\par }{\SH Namatay si Adonia
\par }
{\PP \VS{13}Unya, si Adonia nga anak ni Hagit miadto kang Batseba nga inahan ni Solomon. Nangutana si Batseba kaniya, “Maayo ba ang imong tuyo sa pag-anhi dinhi?”

\par }{\PP Mitubag si Adonia, “Oo, maayo.

\VS{14}Adunay ihangyo lang ako kanimo.”

\par }{\PP Nangutana si Batseba, “Unsa kana?”


\par }{\PP \VS{15}Mitubag si Adonia, “Nahibalo ka nga ako na unta ang hari, ug gipaabot kini sa tibuok Israel. Apan sukwahi ang nahitabo; ang akong igsoon mao ang nahimong hari, kay mao kana ang gusto sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{16}Karon, aduna akoy ihangyo kanimo, kon mahimo ayaw ako balibari.”

\par }{\PP Nangutana si Batseba, “Unsa man kana?”


\par }{\PP \VS{17}Mitubag si Adonia, “Palihog hangyoa si Haring Solomon nga ipaasawa kanako si Abishag nga taga-Shunem. Nasayod ako nga dili gayod siya mobalibad kanimo.”


\par }{\PP \VS{18}Mitubag si Batseba, “Sige, sultihan ko ang hari.”


\par }{\PP \VS{19}Busa miadto si Batseba kang Haring Solomon sa pagpakigsulti kaniya bahin sa hangyo ni Adonia. Pagkakita ni Solomon kaniya, mitindog kini gikan sa iyang trono sa pagsugat kaniya. Miyukbo si Solomon sa iyang inahan, ug pagkahuman, milingkod siya sa iyang trono. Nagpakuha siya ug laing trono ug gipabutang dapit sa iyang tuo, ug gipalingkod didto ang iyang inahan.


\par }{\PP \VS{20}Miingon si Batseba, “Aduna akoy gamay nga ihangyo kanimo, ug palihog ayaw ako balibari.”

\par }{\PP Miingon ang hari, “Unsa man kana? Sultihi ako, kay dili ka nako balibaran.”


\par }{\PP \VS{21}Miingon si Batseba, “Ipaasawa si Abishag nga taga-Shunem sa imong igsoon nga si Adonia.”


\par }{\PP \VS{22}Miingon si Haring Solomon, “Nganong mohangyo ka man nga ipaasawa si Abishag kang Adonia? Basin kon hangyoon mo usab ako nga ihatag ko kaniya ang gingharian, kay magulang ko man siya ug milaban kaniya si Abiatar nga pari ug si Joab nga anak ni Zeruya!”


\par }{\PP \VS{23}Unya nanumpa si Haring Solomon sa ngalan sa
{\ND{Ginoo}}, “Hinaut nga silotan gayod ako sa Dios kon dili ko patyon si Adonia tungod niining iyang gihangyo.

\VS{24}Ang
{\ND{Ginoo}} mao ang nagpili ug nagbutang kanako sa trono sa akong amahan nga si David. Gituman niya ang iyang saad nga ihatag niya ang gingharian kanako ug sa akong mga kaliwat. Busa ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}} nga mamatay si Adonia karon gayong adlawa.”

\VS{25}Unya mimando si Haring Solomon kang Benaya, nga anak ni Jehoyada, nga patyon si Adonia, ug gipatay ni Benaya si Adonia.


\par }{\PP \VS{26}Unya miingon si Haring Solomon kang Abiatar nga pari, “Pauli sa imong uma sa Anatot. Angay ka man untang patyon, apan dili ka nako patyon karon kay ikaw ang gitugyanan sa Sudlanan sa
{\ND{Ginoong}} Dios sa dihang kauban pa ikaw sa akong amahan nga si David, ug nakig-ambit ka sa iyang mga pag-antos.”

\VS{27}Busa gipapahawa ni Solomon si Abiatar sa iyang katungdanan ingon nga pari sa
{\ND{Ginoo}}. Ug natuman ang giingon sa
{\ND{Ginoo}} didto sa Silo mahitungod sa panimalay ni Eli.


\par }{\SH Namatay si Joab
\par }
{\PP \VS{28}Si Joab wala motabang nga mahimong hari si Absalom, apan mitabang siya kang Adonia. Busa sa dihang nabalitaan niya ang pagkamatay ni Adonia, miikyas siya ngadto sa tolda sa
{\ND{Ginoo}} ug nanggunit sa mga sungay-sungay sa mga eskina sa halaran.\FTNT{‡}{{\FR 2:28 }{\FT{Tan-awa usab ang
}}{\XT{1 Hari 1:50}}{\FT{.}}}

\VS{29}Sa dihang nabalitaan ni Haring Solomon nga miikyas si Joab sa tolda sa
{\ND{Ginoo}} ug didto duol sa halaran, gisugo niya si Benaya nga patyon si Joab.


\par }{\PP \VS{30}Busa miadto si Benaya sa tolda sa
{\ND{Ginoo}} ug giingnan si Joab, “Gawas diri, ingon sa hari!”

\par }{\PP Apan mitubag si Joab, “Dili ako mogawas; anhi na ako dinhi mamatay!”

\par }{\PP Mibalik si Benaya sa hari ug gisulti ang tubag ni Joab.


\par }{\PP \VS{31-32}Miingon si Solomon kang Benaya, “Himoa ang iyang giingon. Patya siya didto sa tolda ug ilubong, aron ako ug ang panimalay sa akong amahan dili maoy manubag sa pagpatay niya kang Abner nga anak ni Ner, ang komander sa mga sundalo sa Israel, ug kang Amasa nga anak ni Jeter, ang komander sa mga sundalo sa Juda. Gipatay niya kining inosente nga mga tawo nga wala makahibalo ang akong amahan. Mas matarong ug maayo sila kay kaniya. Karon panimaslan siya sa
{\ND{Ginoo}} sa iyang gihimo kanila.

\VS{33}Siya ug ang iyang mga kaliwat mao ang manubag sa kamatayon niini nga mga tawo hangtod sa hangtod. Apan si David, ang iyang mga kaliwat, ug ang iyang gingharian hatagan sa
{\ND{Ginoo}} ug maayong kahimtang hangtod sa kahangtoran.”


\par }{\PP \VS{34}Busa giadto ni Benaya si Joab ug gipatay. Gilubong siya sa iyang yuta\FTNT{§}{{\FR 2:34 }{\FQ{sa iyang yuta}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{sa iyang balay.}}} sa kamingawan.

\VS{35}Unya gihimo sa hari si Benaya nga komander sa mga sundalo puli kang Joab. Ug ang gipuli niya kang Abiatar mao si Sadok nga pari.


\par }{\SH Ang Kamatayon ni Shimei
\par }
{\PP \VS{36}Unya, gipatawag sa hari si Shimei ug giingnan, “Pagpatukod ug balay alang sa imong kaugalingon sa Jerusalem ug didto puyo. Ayaw gayod pagbiya sa lungsod; ayaw pag-adto sa laing dapit.

\VS{37}Sa higayon nga mobiya ka ug motabok sa Walog sa Kidron sigurado gayod nga mamatay ka, ug ikaw ra mismo ang mabasol kon mahitabo kini.”


\par }{\PP \VS{38}Mitubag si Shimei, “Maayo ang imong giingon, mahal nga hari; tumanon ko gayod kini!” Busa mipuyo si Shimei sa Jerusalem sa taas nga panahon.


\par }{\PP \VS{39}Apan paglabay sa tulo ka tuig, ang duha ka mga sulugoon ni Shimei miikyas ug miadto sa hari sa Gat nga si Akish, nga anak ni Maaca. Sa dihang nabalitaan kini ni Shimei,

\VS{40}gisangonan dayon niya ang iyang asno ug miadto kang Akish sa Gat sa pagpangita sa iyang duha ka sulugoon. Nakita niya sila ug gidala pauli.


\par }{\PP \VS{41}Sa dihang nabalitaan ni Solomon nga mibiya si Shimei sa Jerusalem ug miadto sa Gat, ug nakauli na,

\VS{42}gipatawag niya si Shimei ug giingnan, “Dili ba gipapanumpa ko man ikaw sa ngalan sa
{\ND{Ginoo}} ug gipahimangnoan nga sa higayon nga mobiya ka sa Jerusalem ug moadto sa ubang dapit sigurado gayod nga mamatay ka? Ug dili ba nga miingon ka nga maayo ang akong giingon ug tumanon mo kini?

\VS{43}Nganong wala mo tumana ang imong gipanumpa sa
{\ND{Ginoo}}? Nganong wala mo tumana ang akong mando kanimo?”


\par }{\PP \VS{44}Unya midugang ang hari sa pag-ingon kang Shimei, “Sigurado nga nakahinumdom ka pa sa tanang daotan nimong gihimo ngadto sa akong amahan nga si David. Karon balosan ka sa
{\ND{Ginoo}} sa imong kadaotan.

\VS{45}Apan ako panalanginan sa
{\ND{Ginoo}}, ug ang gingharian sa akong amahan nga si David magpabilin nga lig-on hangtod sa kahangtoran.”


\par }{\PP \VS{46}Unya gimandoan sa hari si Benaya nga patyon si Shimei. Busa gidala ni Benaya si Shimei sa gawas ug gipatay.

\par }{\PP Milig-on pa gayod ang gingharian ubos sa pagdumala ni Solomon.




\par }\Chap{3}{\SH Nangayo si Solomon ug Kaalam
\par }
{\R (2 Cron. 1:1-13)

\par }{\PP \VerseOne{1}Pinaagi sa pagpakigminyo ni Solomon sa anak sa Paraon, ang hari sa Ehipto, nahimo siyang kaabin sa mao nga nasod. Gidala niya ang iyang asawa sa Lungsod ni David hangtod nga nahuman niya pagpatukod ang iyang palasyo, ang Templo sa
{\ND{Ginoo}}, ug ang mga paril sa palibot sa Jerusalem.

\VS{2}Niadtong panahona wala pay Templo alang sa kadungganan sa
{\ND{Ginoo}}, busa ang mga tawo gahalad didto sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit.


\par }{\PP \VS{3}Gipakita ni Solomon ang iyang paghigugma sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa pagtuman sa mga pagtulon-an nga gibilin sa iyang amahan nga si David. Apan naghalad usab siya ug nagsunog ug insenso didto sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit.

\VS{4}Miadto si Haring Solomon sa Gibeon sa paghalad, kay atua didto ang nabantog nga mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit. Naghalad siya didto ug 1,000 ka mga halad nga sinunog.

\VS{5}Pagkagabii, nagpakita kaniya ang
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa damgo. Miingon ang Dios kaniya, “Sultihi ako kon unsay gusto mo nga ihatag ko kanimo.”


\par }{\PP \VS{6}Mitubag si Solomon, “Gipakitaan mo ug dakong kaayo ang akong amahan nga si David, nga imong alagad, tungod kay nagmatinumanon ug nagmatinud-anon siya kanimo, ug nagkinabuhi nga matarong ug maligdong. Ug unya padayon mong gipakita kaniya ang imong kaayo pinaagi sa paghatag kaniya ug usa ka anak nga mao ang mipuli kaniya ingon nga hari karon.


\par }{\PP \VS{7}“Ug karon
{\ND{Ginoo}} nga akong Dios, ako nga imong alagad mao ang gipuli mo sa akong amahan nga si David ingon nga hari, bisan tuod ug batan-on pa ako ug walay kasinatian.

\VS{8}Ug karon ania ako nga imong alagad uban sa katawhan nga imong pinili. Hilabihan sila kadaghan; dili sila maihap.

\VS{9}Busa hatagi ako ug kaalam sa pagdumala sa imong katawhan ug sa kahibalo sa paghukom kon unsa ang maayo ug ang daotan. Kay kinsa may makahimo sa pagdumala niining imong katawhan nga labihan kadaghan?”


\par }{\PP \VS{10}Nalipay ang Ginoo sa gipangayo ni Solomon.

\VS{11}Busa miingon ang Dios kaniya, “Tungod kay nangayo ka ug kaalam sa pagdumala sa akong katawhan ug wala ka mangayo ug taas nga kinabuhi, bahandi, o ang kamatayon sa imong mga kaaway,

\VS{12}ihatag ko kanimo ang imong gipangayo. Hatagan ka nako ug kaalam ug panabot nga wala gayod maangkon ni bisan kinsa kaniadto ug bisan sa umaabot nga panahon.

\VS{13}Hatagan ko usab ikaw sa wala mo pangayoa, nga mao ang bahandi ug dungog aron walay hari nga makatupong kanimo sa tibuok mong kinabuhi.

\VS{14}Ug kon mosunod ka lang sa akong mga pamaagi ug motuman sa akong mga tulomanon ug mga sugo sama sa gihimo sa imong amahan nga si David, hatagan ka nako ug taas nga kinabuhi.”


\par }{\PP \VS{15}Nakamata si Solomon, ug nakaamgo siya nga nakigsulti ang
{\ND{Ginoo}} kaniya pinaagi sa damgo. Pagbalik ni Solomon sa Jerusalem, mitindog siya atubangan sa Sudlanan sa Kasabotan sa Ginoo, ug naghalad ug mga halad nga sinunog ug mga halad alang sa maayong relasyon. Unya nagpakombira siya alang sa tanan niyang mga opisyal.


\par }{\SH Ang Maalamon nga Paghukom ni Solomon
\par }
{\PP \VS{16}Usa ka adlaw, adunay duha ka babaye nga nagbaligya sa ilang dungog nga miadto kang Haring Solomon.

\VS{17}Miingon ang usa kanila, “Mahal nga Hari, ako ug kining babaye nagpuyo sa usa lang ka balay. Samtang nag-ipon kami niadtong balaya, nanganak ako.

\VS{18}Paglabay sa tulo ka adlaw, nanganak usab siya. Kami lang gayong duha sa balay ug wala nay lain.


\par }{\PP \VS{19}“Usa niana ka gabii, nahigdaan niya ang iyang anak ug namatay kini.

\VS{20}Unya mibangon siya pagkatungang gabii ug gikuha ang akong anak sa akong tapad samtang natulog ako. Gibutang niya ang akong anak sa iyang tapad, ug gibutang niya ang iyang anak nga patay sa akong tapad.

\VS{21}Pagkabuntag, sa dihang mibangon ako sa pagpasuso sa akong anak, nakita ko nga patay na kini. Apan sa pagsusi ko sa bata sa hayag, nadiskobrehan ko nga dili diay siya ang akong anak.”


\par }{\PP \VS{22}Mitubag ang usa ka babaye, “Dili kana tinuod! Ako ang buhi nga bata, ug ang patay imo.”

\par }{\PP Apan miingon ang unang babaye, “Dili kana tinuod! Imo ang patay nga bata, ug ang buhi ako.” Busa naglalis silang duha atubangan sa hari.


\par }{\PP \VS{23}Miingon ang hari, “Ang matag-usa kaninyo moingon nga iya ang buhi nga bata, ug walay usa kaninyo nga moangkon sa patay nga bata.”


\par }{\PP \VS{24}Busa nagmando ang hari, “Hatagi ninyo ako ug espada!” Ug sa gidad-an na siya ug espada,

\VS{25}mimando siya, “Pikasa ang buhi nga bata ug tagsai sila.”


\par }{\PP \VS{26}Naluoy sa iyang anak ang tinuod nga inahan sa buhi nga bata, busa miingon siya sa hari, “Maluoy ka, Mahal nga Hari, ayaw patya ang bata! Ihatag na lang siya nianang babaye.”

\par }{\PP Apan miingon ang usa ka babaye, “Walay usa kanato nga makaangkon kaniya. Sige, pikasa ang bata!”


\par }{\PP \VS{27}Ug miingon ang hari, “Ayaw patya ang bata. Ihatag kini sa babaye nga gustong magpabilin kining buhi, kay siya ang tinuod nga inahan niini.”


\par }{\PP \VS{28}Sa dihang nadungog sa katawhan sa Israel ang hukom ni Haring Solomon, misamot ang ilang pagtahod kaniya, tungod kay nakita nila nga aduna siyay kaalam nga gikan sa Dios sa paghukom ug husto.




\par }\Chap{4}{\SH Ang mga Opisyal ni Solomon
\par }
{\LH \VerseOne{1}Naghari si Solomon sa tibuok Israel.

\VS{2}Ug mao kini ang iyang mga opisyal:

\par }{\BB \par }
{\LI Ang pari mao si Azaria nga kaliwat ni Sadok.


\par }{\LI \VS{3}Ang mga sekretaryo sa hari mao si Elihoref ug si Ahia nga mga anak ni Shisha.

\par }{\LI Ang nagdumala sa mga kasulatan sa gingharian mao si Jehosafat nga anak ni Ahilud.


\par }{\LI \VS{4}Ang komander sa mga sundalo mao si Benaya nga anak ni Jehoyada.

\par }{\LI Ang mga pari mao sila si Sadok ug si Abiatar.


\par }{\LI \VS{5}Ang pangulo sa mga gobernador sa mga distrito sa Israel mao si Azaria nga anak ni Natan.

\par }{\LI Ang personal nga magtatambag sa hari mao si Zabud nga pari, nga anak usab ni Natan.


\par }{\LI \VS{6}Ang tigdumala sa palasyo mao si Ahishar.

\par }{\LI Ug ang tigdumala sa mga ulipon nga gipugos sa pagpatrabaho mao si Adoniram nga anak ni Abda.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{7}Si Solomon adunay 12 ka mga gobernador sa distrito sa tibuok Israel. Sila ang nagpatigayon sa paghatod ug pagkaon sa hari ug sa iyang panimalay. Ang matag-usa kanila naghatod ug pagkaon sulod sa usa ka bulan matag tuig.


\par }{\BB \par }
{\LH \VS{8}Mao kini ang ilang mga ngalan:

\par }{\BB \par }
{\LI Si Ben Hur, ang gobernador sa kabungtoran sa Efraim.


\par }{\LI \VS{9}Si Ben Deker, ang gobernador sa Makaz, Shaalbim, Bet Shemes, ug sa Elon Bet Hanan.


\par }{\LI \VS{10}Si Ben Hesed, ang gobernador sa Arubot, apil na dinhi ang Soco ug ang tibuok nga yuta sa Hefer.


\par }{\LI \VS{11}Si Ben Abinadab, ang gobernador sa Nafat Dor. (Bana siya ni Tafat nga usa sa mga anak ni Solomon.)


\par }{\LI \VS{12}Si Baana nga anak ni Ahilud, ang gobernador sa Taanak, Megido, sa tibuok Bet Shan duol sa Zaretan sa ubos sa Jezreel, ug sa mga dapit gikan sa Bet Shan paingon sa Abel Mehola sa tabok sa Jokmeam.


\par }{\LI \VS{13}Si Ben Geber, ang gobernador sa Ramot Gilead, apil na ang mga lungsod ni Jair nga anak ni Manases, ug ang mga distrito sa Argob nga anaa sa Basan, apil na niini ang iyang 60 ka dagkong mga lungsod nga adunay mga paril, diin ang mga trangka sa mga pultahan niini bronsi.


\par }{\LI \VS{14}Si Ahinadab nga anak ni Iddo, ang gobernador sa Mahanaim.


\par }{\LI \VS{15}Si Ahimaaz, ang gobernador sa Neftali. (Bana siya ni Basemat nga anak ni Solomon.)


\par }{\LI \VS{16}Si Baana nga anak ni Hushai, ang gobernador sa Aser ug sa Alot.


\par }{\LI \VS{17}Si Jehosafat nga anak ni Parua, ang gobernador sa Isacar.


\par }{\LI \VS{18}Si Shimei nga anak ni Ela, ang gobernador sa Benjamin.


\par }{\LI \VS{19}Si Geber nga anak ni Uri, ang gobernador sa Gilead, nga sakop kaniadto ni Sihon nga hari sa mga Amorihanon ug ni Og nga hari sa Basan. Si Geber lang ang gobernador niining tibuok distrito.


\par }{\SH Ang Pagkamauswagon ug ang Kaalam ni Solomon
\par }
{\PP \VS{20}Hilabihan kadaghan ang katawhan sa Juda ug Israel, sama sila sa balas sa baybayon. Abunda sila sa pagkaon ug ilimnon, ug malipayon sila.

\VS{21}Gidumalahan ni Solomon ang tanang mga gingharian gikan sa Suba sa Eufrates paingon sa yuta sa mga Filistihanon hangtod sa utlanan sa Ehipto. Nagbayad sila ug buhis kang Solomon ug nag-alagad kaniya sa tibuok niyang kinabuhi.


\par }{\PP \VS{22}Ang kunsumo nga kinahanglan ni Solomon sa iyang palasyo matag adlaw mao kini: 100 ka sako sa maayong klasi sa harina, 200 ka sako sa ordinaryong harina,

\VS{23}10 ka baka nga pinatambok diha sa toril, 20 ka baka nga gikan sa sabsabanan, 100 ka karnero o kanding, gawas sa nagkalain-laing klasi sa usa, ug mga pinatambok nga langgam ug manok.


\par }{\PP \VS{24}Sakop ni Solomon ang tibuok yuta sa kasadpan sa Suba sa Eufrates, gikan sa Tifsa hangtod sa Gaza. Ug maayo ang iyang relasyon sa tanang nasod sa iyang palibot.

\VS{25}Busa samtang buhi pa si Solomon, adunay kalinaw sa Juda ug sa Israel gikan sa Dan sa amihan hangtod sa Beersheba sa habagatan. Ang tanan nakapahimulos sa abot sa ilang mga tanom nga ubas ug igos.\FTNT{*}{{\FR 4:25 }{\FT{Sa literal,
}}{\FQA{Ang matag tawo nagpuyo nga malinawon sa ilalom sa iyang ubasan ug kahoy nga igos.}}}


\par }{\PP \VS{26}Adunay 40,000\FTNT{†}{{\FR 4:26 }{\FQ{40,000}}{\FT{: mao kini sa Hebreo. Sa pipila ka mga manuskrito sa Septuagint,
}}{\FQA{4,000}}{\FT{. Tan-awa usab ang
}}{\XT{2 Cron. 9:25}}{\FT{.}}} ka mga kuwadra si Solomon alang sa iyang mga kabayo nga pangkarwahi, ug aduna siyay 12,000 ka mga kabayo.\FTNT{‡}{{\FR 4:26 }{\FQ{mga kabayo}}{\FT{: o
}}{\FQA{mga tigkabayo.}}}


\par }{\PP \VS{27}Ang mga gobernador sa mga distrito mao ang naghatag sa pangkunsumo ni Haring Solomon ug sa tanang anaa sa palasyo. Ang matag-usa kanila mituman sa ilang turno sa paghatag. Gisiguro gayod nila nga walay makulang sa mga kinahanglanon ni Solomon.

\VS{28}Naghatag usab sila ug barley ug kumpay alang sa mga kabayo nga pangkarwahi ug sa uban pang mga kabayo. Ginadala nila kini sa dapit nga gitakda nga dad-an niini sa panahon sa ilang turno.


\par }{\PP \VS{29}Gihatagan sa Dios si Solomon sa pinasahi nga kaalam, panabot, ug kahibalo nga dili matugkad.

\VS{30}Ang iyang kaalam labaw pa sa kaalam sa tanang maalamon sa sidlakan ug sa Ehipto.

\VS{31}Siya ang labing maalamon sa tanan. Mas maalamon pa siya kay kang Etan nga Ezranhon, ug sa mga anak ni Mahol nga sila si Heman, Calcol, ug Darda. Nahimo siyang inila sa palibot nga mga nasod.

\VS{32}Naghimo siya ug 3,000 ka mga panultihon ug 1,005 ka mga awit.

\VS{33}Makasaysay siya mahitungod sa tanang klasi sa mga tanom, gikan sa dagkong mga kahoy hangtod sa gagmayng mga tanom.\FTNT{§}{{\FR 4:33 }{\FQ{gikan sa dagkong…tanom}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{gikan sa sedro sa Lebanon hangtod sa isopo nga nagtubo sa paril.}}} Makasaysay usab siya mahitungod sa tanang klasi sa mananap: ang naglakaw, ang nagkamang, ang naglupad, ug ang nagpuyo sa tubig.

\VS{34}Nakadungog ang tanang mga hari sa kalibotan bahin sa kaalam ni Solomon, busa nagpadala sila ug mga tawo sa pagpamati sa iyang kaalam.




\par }\Chap{5}{\SH Nangandam si Solomon sa Pagtukod sa Templo
\par }
{\R (2 Cron. 2:1-18)

\par }{\PP \VerseOne{1}Dugay nang managhigala si Hiram nga hari sa Tiro ug si Haring David. Busa sa dihang nabalitaan ni Hiram nga gipulihan ni Solomon ingon nga hari ang iyang amahan nga si David, nagpadala siya ug mga opisyal ngadto kang Solomon.


\par }{\PP \VS{2}Unya nagpadala si Solomon ug mensahe kang Hiram:


\par }{\PM \VS{3}“Nahibalo ka nga wala makapatukod ang akong amahan nga si David ug Templo alang sa kadungganan sa
{\ND{Ginoo}} nga iyang Dios, tungod kay kanunay lang siyang nakig-gira sa iyang mga kaaway nga nasod sa palibot hangtod nga gipangpildi sa
{\ND{Ginoo}} alang kaniya ang tanan niyang kaaway.

\VS{4}Apan karon gihatagan ako sa
{\ND{Ginoo}} nga akong Dios ug kalinaw sa palibot; wala na akoy mga kaaway ug wala nay katalagman.

\VS{5}Busa naghuna-huna ako nga magpatukod na ug Templo alang sa kadungganan sa
{\ND{Ginoo}} nga akong Dios, sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} sa akong amahan nga si David. Mao kini ang iyang giingon kang David: ‘Ang imong anak nga akong papulihon kanimo ingon nga hari mao ang magpatukod ug Templo alang kanako.’


\par }{\PM \VS{6}“Busa pagsugo ug mga tawo sa pagpamutol ug mga kahoyng sedro sa Lebanon alang kanako. Patabangon ko kanila ang akong mga tawo, ug suholan ko ang imong mga tawo sumala sa gusto mo. Kay nasayod ka man nga wala gayod dinhi kanamoy maayong mamutol ug mga kahoy sama sa imong mga tawo nga taga-Sidon.”


\par }{\PP \VS{7}Nalipay kaayo si Hiram sa dihang nadawat niya ang mensahe ni Solomon. Miingon siya, “Dayegon nato ang
{\ND{Ginoo}} niining adlawa, tungod kay gihatagan niya si David ug maalamon nga anak nga modumala niining gamhanan nga nasod!”


\par }{\PP \VS{8}Unya nagpadala si Hiram ug mensahe ngadto kang Solomon nga nag-ingon:

\par }{\PM “Nadawat ko ang imong gipadala nga mensahe, ug ihatag ko kanimo ang gikinahanglan mo nga mga kahoyng sedro ug sipres.

\VS{9}Hakoton kini sa akong mga tawo gikan sa Lebanon hangtod sa dagat, ug ila kining himuong gakit ug palutawon paingon sa lugar nga imong gusto. Ug didto bungkagon kini sa akong mga tawo ug kamo na ang mahibalo sa pagkuha niini. Agig bayad, hatagi ako ug pagkaon alang sa akong mga tawo sa palasyo.”


\par }{\PP \VS{10}Busa gipadad-an ni Hiram si Solomon sa tanang kahoyng sedro ug sipres nga gikinahanglan niini.

\VS{11}Ug gipadad-an usab ni Solomon si Hiram ug 60,000 ka sako nga trigo ug 110,000 ka galon nga lana sa olibo matag tuig.

\VS{12}Gihatagan sa
{\ND{Ginoo}} si Solomon ug kaalam sumala sa iyang gisaad. Maayo ang relasyon ni Solomon ug ni Hiram, ug naghimo sila ug kasabotan alang sa kalinaw.


\par }{\PP \VS{13}Unya, gipugos ni Haring Solomon sa pagtrabaho ang 30,000 ka mga tawo gikan sa tibuok Israel.

\VS{14}Gipuli-puli niyag padala ang tag-10,000 kanila ngadto sa Lebanon matag bulan. Busa ang matag grupo nagtrabaho ug usa ka bulan sa Lebanon ug magpabilin ug duha ka bulan sa ilang lugar. Si Adoniram mao ang tigdumala niini nga mga trabahante.

\VS{15}Adunay 70,000 ka mga tawo si Solomon nga tighakot sa mga materyales ug 80,000 ka mga tawo nga tigtiltil ug mga bato didto sa kabukiran.

\VS{16}Duna usab siyay 3,300 ka mga porman nga nagdumala sa trabaho ug sa mga trabahante.

\VS{17}Ug sa iyang mando, nagtiltil silag dagko ug maayong klasi sa mga bato alang sa pundasyon sa Templo.

\VS{18}Busa giandam sa mga tawo ni Solomon ug ni Hiram, uban sa mga taga-Gebal,\FTNT{*}{{\FR 5:18 }{\FQ{Gebal}}{\FT{: sa kadugayan, gitawag kining dapita ug Biblos.}}} ang mga bato ug mga kahoy alang sa pagpatukod sa Templo.




\par }\Chap{6}{\SH Ang Pagpatukod ni Solomon sa Templo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nagsugod si Solomon sa pagpatukod sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} sa ikaduhang bulan, nga mao ang bulan sa Ziv, niadtong ikaupat nga tuig sa iyang paghari sa Israel. Ika-480 nga tuig kadto gikan sa paggawas sa mga Israelinhon gikan sa Ehipto.


\par }{\PP \VS{2}Ang gitas-on sa Templo nga gipatukod ni Haring Solomon alang sa
{\ND{Ginoo}} 90 ka piye, ang gilapdon 30 ka piye, ug ang gihabugon 45 ka piye.

\VS{3}Ang gitas-on sa balkonahe atubangan sa Templo 30 ka piye, sama gayod sa gilapdon sa Templo, ug ang gilapdon niini 15 ka piye.

\VS{4}Gipahimoan usab ni Solomon ang Templo ug mga bintana nga adunay mga rehas-rehas.


\par }{\PP \VS{5}Nagpahimo usab siya ug mga kuwarto sa isigka-kilid ug sa likod sa Templo. Tulo kini ka andana nga gipatapot sa dingding sa Templo.

\VS{6}Ang gilapdon sa unang andana pito ug tunga ka piye, sa ikaduhang andana siyam ka piye, ug sa ikatulong andana napulo ug tunga ka piye. Gihagdan-hagdan ang gawas nga bahin sa dingding sa Templo aron mapahimutang ang mga kuwarto nga dili na matandog ang dingding inigbutang sa mga sagbayan.


\par }{\PP \VS{7}Ang mga bato nga gigamit sa pagpatukod sa Templo giporma nang daan didto pa sa gikuhaan niini, busa walay madungog nga saba gikan sa mga martilyo, wasay, o bisan unsa nga gamit nga puthaw sa dihang gitukod kini.


\par }{\PP \VS{8}Ang agianan paingon sa sulod sa unang andana anaa sa habagatang bahin sa Templo, ug adunay mga hagdanan paingon sa ikaduha ug sa ikatulong andana.

\VS{9}Sa dihang natukod na ang Templo, gipabutangan kini ni Solomon ug kisame nga hinimo sa tabla nga sedro.

\VS{10}Ang tulo ka andana nga mga kuwarto nga gipahimo ni Solomon sa isigka-kilid ug sa likod sa Templo adunay gihabugon nga tag-pito ug tunga ka piye ug gipatapot kini sa Templo pinaagi sa mga kahoyng sedro.


\par }{\PP \VS{11}Miingon ang
{\ND{Ginoo}} kang Solomon,

\VS{12-13}“Kon tumanon mo ang akong mga balaod ug mga sugo, tumanon ko usab pinaagi kanimo ang akong gisaad kang David nga imong amahan. Mopuyo ako taliwala sa mga Israelinhon niining Templo nga imong gipatukod ug dili ko sila biyaan.”


\par }{\PP \VS{14}Nahuman gayod ni Solomon ang pagpatukod sa Templo.


\par }{\SH Ang mga Gipatrabaho sa Sulod sa Templo
\par }
{\R (2 Cron. 3:8-14)

\par }{\PP \VS{15}Gisapawan ang dingding sa sulod sa Templo ug tabla nga sedro gikan sa ubos hangtod sa kisame, ug gisalogan kini ug tabla nga sipres.

\VS{16}Nagpahimo siya ug duha ka kuwarto sulod sa Templo pinaagi sa pagbutang ug dibisyon gikan sa salog hangtod sa kisame, nga hinimo gikan sa tabla nga sedro. Ang maong kuwarto didto nahimutang sa luyo nga bahin sa Templo, ug gitawag kini nga Labing Balaang Dapit. Ang gidak-on sa kuwarto 30 ka piye kwadrado.

\VS{17}Ang hawanan sa gawas sa Labing Balaang Dapit 60 ka piye ang gitas-on.

\VS{18}Ang tibuok dingding sulod sa Templo gisapawan ug tabla nga sedro, busa dili makita ang mga bato. Ang mga dingding nga sedro gidekorasyonan ug mga kinulit nga pormag kalabasa ug bulak nga nagbukhad.


\par }{\PP \VS{19}Giandam ni Solomon ang Labing Balaang Dapit sulod sa Templo aron didto ibutang ang Sudlanan sa Kasabotan sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{20}Kwadrado ang maong kuwarto; ang gihabugon, gilapdon, ug gitas-on niini managsamang tag-30 ka piye. Ang mga dingding ug kisame niini gipahaklapan ni Solomon ug purong bulawan, ingon man usab ang halaran nga hinimo sa kahoyng sedro.

\VS{21}Ang sulod sa Templo gipahaklapan usab niya ug purong bulawan. Nagpahimo siya ug kadena nga bulawan ug gipahigot niya kini pababag sa agianan paingon sa Labing Balaang Dapit.

\VS{22}Busa nahaklapan ug bulawan ang tibuok sulod sa Templo apil na ang halaran nga diha sa sulod sa Labing Balaang Dapit.


\par }{\PP \VS{23}Sa sulod sa Labing Balaang Dapit, nagpabutang si Solomon ug duha ka kerubin nga hinimo gikan sa kahoyng olibo. Tag-15 ka piye ang gihabugon niini.

\VS{24-26}Kining duha ka kerubin managsama kadagko ug managsama usab ug porma. Ang matag-usa adunay duha ka pako, ug ang kada pako adunay gitas-on nga pito ug tunga ka piye. Busa ang gitas-on gikan sa tumoy sa usa ka pako hangtod sa tumoy sa pikas pako 15 ka piye.

\VS{27}Gibutang ni Solomon kining duha ka kerubin sa sulod sa Labing Balaang Dapit nga nagtapad ug nagbukhad ang mga pako. Ang tagsa nila ka pako nag-abot diha sa tunga sa kuwarto. Ug ang isigka-pikas nilang pako midapat sa dingding.

\VS{28}Gipahaklapan usab ni Solomon ug bulawan kining duha ka kerubin.


\par }{\PP \VS{29}Ang tibuok dingding sa duha ka kuwarto sa Templo gipakulitan ni Solomon ug mga kerubin, mga palma, ug mga bulak nga nagbukhad.

\VS{30}Bisan ang mga salog niini gipahaklapan usab niya ug bulawan.


\par }{\PP \VS{31}Ang agianan paingon sa Labing Balaang Dapit gipahimoan niyag duha ka sira nga hinimo sa kahoyng olibo, ug aduna kini mga haligi nga adunay lima ka eskina.

\VS{32}Kini nga mga pultahan gipakulitan niya ug mga kerubin, mga palma, ug mga bulak nga nagbukhad, ug gipahaklapan ug bulawan.


\par }{\PP \VS{33}Ang pultahan sa Templo gipahimoan usab ni Solomon ug kwadrado nga mga haligi nga hinimo gikan sa kahoyng olibo.

\VS{34}Adunay duha usab kini ka sira nga hinimo sa kahoyng sipres, ug ang matag-usa niini mapilo-pilo.

\VS{35}Gipakulitan usab kini ni Solomon ug mga kerubin, mga palma, ug mga bulak nga nagbukhad, ug gipahaklapan pag-ayo ug mga bulawan.


\par }{\PP \VS{36}Nagpahimo usab siya ug hawanan sa gawas lang sa Templo. Gipalibotan kini ug paril nga hinimo sa tulo ka sapaw nga batong tiniltilan nga gipaibabwan ug kahoyng sedro.


\par }{\PP \VS{37}Gipahimutang ang pundasyon sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} sa ikaduha nga bulan, nga mao ang bulan sa Ziv, niadtong ikaupat nga tuig sa paghari ni Solomon.

\VS{38}Nahuman ang Templo sa ikawalo nga bulan, nga mao ang bulan sa Bul, niadtong ika-11 nga tuig sa paghari ni Solomon. Milungtad ug pito ka tuig ang pagpatukod sa Templo, ug gisunod gayod ang mga detalye sa plano niini.




\par }\Chap{7}{\SH Ang Pagpatukod ni Solomon sa Palasyo
\par }
{\PP \VerseOne{1}Nagtukod usab si Solomon ug iyang palasyo, ug milungtad ug 13 ka tuig ang pagpatukod niini.


\par }{\PP \VS{2-3}Ang usa sa mga hawanan niini gitawag ug Lasang sa Lebanon. Ang gitas-on niini 150 ka piye, 75 ka piye ang gilapdon, ug 45 ka piye ang gihabugon. Duna kini upat\FTNT{*}{{\FR 7:2-3 }{\FQ{upat}}{\FT{: sa Septuagint,
}}{\FQA{tulo.}}} ka laray sa mga haligi nga sedro nga 15 matag laray nga gasuporta sa 45 ka mga kahoy sa sagbayan diin gipatapot ang kisame nga sedro.

\VS{4}Ang duha ka kilid sa maong hawanan adunay tag-tulo ka laray sa mga bintana nga nag-atbang.

\VS{5}Duna usab kini tag-tulo ka kuwadradong mga pultahan nga nag-atbang.


\par }{\PP \VS{6}Nagtukod usab siya ug hawanan nga mao ang dapit nga tigomanan nga adunay daghang mga haligi. Ang gitas-on niini 75 ka piye, ug 45 ka piye ang gilapdon. Adunay balkonahe sa atubangan niini nga adunay atop ug mga haligi.


\par }{\PP \VS{7}Aduna usab siyay gipahimo nga hawanan diin gipahimutang niya ang iyang trono. Mao kini ang dapit diin siya naghukom. Gisapawan niya kini ug mga tabla nga sedro gikan sa salog paingon sa kisame.\FTNT{†}{{\FR 7:7 }{\FQ{kisame}}{\FT{: mao kini sa Syriac ug sa Latin Vulgate; apan sa Hebreo,
}}{\FQA{salog.}}}

\VS{8}Luyo niining hawanan mao ang bahin sa palasyo diin nagpuyo si Solomon, ug managsama ang pagkahimo niining duha. Sama usab niini ang balay nga iyang gipahimo alang sa iyang asawa nga anak sa hari sa Ehipto.\FTNT{‡}{{\FR 7:8 }{\FQ{hari sa Ehipto}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Paraon.}}}


\par }{\PP \VS{9}Kining tanang mga hawanan, gikan sa ilang pundasyon hangtod sa mga atop, hinimo sa labing mahalong mga bato nga tiniltil sumala sa husto nga sukod.

\VS{10}Ang mga pundasyon hinimo sa dagko ug mahalong klasi sa mga bato nga 15 ka piye ug 12 ka piye ang gidak-on.

\VS{11}Gipaibabwan kini ug mga kahoyng sedro ug mahalong mga bato nga tiniltil sumala sa husto nga sukod.

\VS{12}Ang halapad nga hawanan nalibotan sa paril diin ang kada tulo ka sapaw sa mga tiniltil nga bato gipaibabwan ug kahoyng sedro. Sama usab niini ang pagkahimo sa mga paril sa hawanan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa balkonahe.


\par }{\SH Ang mga Kagamitan Sulod sa Templo
\par }
{\R (2 Cron. 3:15-17; 4:1-22)

\par }{\PP \VS{13}Gipakuha ni Haring Solomon si Huram\FTNT{§}{{\FR 7:13 }{\FQ{Huram}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Hiram.
}}{\FT{Mao usab sa
}}{\XT{bersikulo 40, 45}}{\FT{. Dili kini siya ang hari nga gipasabot sa
}}{\XT{1 Hari 5:1}}{\FT{.}}} sa Tiro,

\VS{14}kay usa siya ka hanas mopanday ug bronsi. Anak siya sa usa ka balo gikan sa tribo ni Neftali, ug ang iyang amahan taga-Tiro, nga usa usab ka hanas mopanday ug bronsi. Miadto siya kang Haring Solomon ug gihimo niya ang tanang gipahimo kaniya.


\par }{\PP \VS{15}Naghimo si Huram ug duha ka haligi nga bronsi, nga ang matag-usa adunay gihabugon nga 27 ka piye, ug gidak-on nga 18 ka piye.

\VS{16}Naghimo usab siya ug duha ka bronsi nga ulo-ulo sa mga haligi, nga ang matag-usa adunay gihabugon nga pito ka piye.

\VS{17}Ang matag ulo-ulo gidekorasyonan ug tag-pito ka linala nga kadena

\VS{18}nga gilibotan ug duha ka laray sa pormag prutas nga pomegranata.

\VS{19}Morag mga bulak nga liryo ang porma sa mga ulo-ulo sa mga haligi sa balkonahe, ug unom ka piye ang gihabugon sa mga haligi.

\VS{20}Ang kada ulo-ulo sa duha ka haligi gipalibotan ug duha ka laray sa pormag prutas nga pomegranata nga 200 kabuok. Gipahimutang kini nga mga dekorasyon ibabaw sa lingin nga bahin sa ulo-ulo, tapad sa linalang mga kadena.

\VS{21}Gipatindog ni Huram ang mga haligi sa balkonahe sa Templo. Ang haligi dapit sa habagatan ginganlan niyag Jakin, ug ang haligi dapit sa amihan ginganlan niyag Boaz.

\VS{22}Ang mga ulo-ulo sa mga haligi pormag mga bulak nga liryo. Ug nahuman ang paghimo sa mga haligi.


\par }{\PP \VS{23}Naghimo usab si Huram ug dakong sudlanan sa tubig nga murag kawa, nga gitawag ug Dagat. Ang giladmon niini pito ug tunga ka piye, ang gilapdon 15 ka piye, ug ang kalinginon niini 45 ka piye.

\VS{24}Ubos sa ngilit sa sudlanan adunay gipalibot nga duha ka laray sa dekorasyon nga daw pormag kalabasa. Dihay tag-unom niini sa matag piye, ug gihulma kini uban sa paghulma sa sudlanan.


\par }{\PP \VS{25}Nagtungtong ang sudlanan sa buko-buko sa 12 ka bronsing torong baka nga nagtalikdanay. Ang tulo ka baka nag-atubang sa amihan, ang tulo sa kasadpan, ang tulo sa habagatan, ug ang tulo sa sidlakan.

\VS{26}Ang gibag-on sa sudlanan tulo ka pulgada, ug ang baba niini daw sa baba sa tasa, sama sa nagbukhad nga bulak sa liryo. Masudlan kinig mga 11,000 ka galon nga tubig.


\par }{\PP \VS{27}Naghimo usab si Huram ug napulo ka mga karomatang bronsi nga ginagamit sa paghakot sa tubig. Ang gitas-on sa matag-usa unom ka piye, ang gilapdon unom usab ka piye, ug ang gihabugon upat ug tunga ka piye.

\VS{28}Ingon niini ang pagkahimo sa mga karomata: kwadrado ang porma niini; gibungbongan ang matag kilid,

\VS{29}ug gikulitan ug mga liyon, mga torong baka, ug mga kerubin. Sa ibabaw ug ubos niining mga liyon ug mga torong baka aduna usab gikulit nga daw mga bulak.

\VS{30-31}Ang matag karomata adunay upat ka ligid nga bronsi ug bronsi usab ang mga ehe niini. Sa kada eskina sa maong mga karomata adunay pangsangga sa lingin nga tungtonganan sa bronsi nga palanggana. Kining pangsangga gikulitan ug mga bulak. Ang lingin nga tungtonganan milabaw sa karomata ug usa ug tunga ka piye, ug ang gidak-on sa baba niini duha ka piye ug tulo ka pulgada. Ang gawas nga bahin niini gidekorasyonan ug kinulit nga mga bulak. Ang mga dingding sa mga karomata kwadrado ug dili lingin.

\VS{32}Sa ilalom sa kwadrado nga mga dingding adunay upat ka ligid nga nataod sa mga ehe nga giporma nang daan uban sa karomata. Ang gihabugon sa kada ligid duha ka piye ug tulo ka pulgada,

\VS{33}ug sama kinig hitsura sa ligid sa karwahi. Hinimo gikan sa bronsi ang mga ehe, mga tubo, mga rayos, ug mga yantas sa ligid.


\par }{\PP \VS{34}Ang matag karomata adunay upat ka kuptanan nga tagsa sa matag kilid nga giporma nang daan uban sa karomata.

\VS{35}Sa ibabaw sa matag karomata adunay lingin nga pugong nga ang gilapdon siyam ka pulgada. Ang mga pangsangga ug ang dingding sa karomata giporma nang daan uban sa paghimo sa karomata.

\VS{36}Gikulitan ang mga dingding ug ang mga pangsangga ug mga kerubin, mga liyon ug mga kahoy nga palma, sa mga bahin nga duna pay dapit alang niini. Ug gipalibotan usab kini ug kinulit nga mga bulak.

\VS{37}Ingon niadto ang pagkahimo ni Huram sa napulo ka mga karomata. Managsama ang tanan nilang gidak-on ug porma, kay usa lang ang hulmahan nga gigamit alang kanila.


\par }{\PP \VS{38}Naghimo usab si Huram ug napulo ka bronsi nga mga palanggana, usa alang sa matag karomata. Ang gidak-on sa matag palanggana unom ka piye, ug mahimong sudlan ug mga 220 ka galon nga tubig.

\VS{39}Gibutang niya ang lima ka karomata sa habagatang bahin sa Templo, ug ang lima pa gayod sa amihan nga bahin. Gibutang niya ang sudlanan sa tubig nga gitawag ug Dagat sa taliwala sa habagatan ug sidlakang bahin sa Templo.

\VS{40}Naghimo usab siyag mga kolon, mga pala, ug mga yahong nga gamiton sa pagpangwisik.

\par }{\PP Nahuman ra gayod ni Huram ang tanang gipahimo ni Haring Solomon alang sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{41}Ang duha ka haligi, ang duha ka daw yahong nga ulo-ulo sa ibabaw sa mga haligi, ang duha ka linala nga mga kadena nga dekorasyon sa mga ulo-ulo sa mga haligi,

\VS{42}ang 400 ka mga dekorasyon nga pormag prutas nga pomegranata (duha ka laray niini gibitay sa linala nga mga kadena nga naglibot sa ulo-ulo sa mga haligi),

\VS{43}ang napulo ka karomata ug ang napulo ka palanggana niini,

\VS{44}ang sudlanan sa tubig nga gitawag ug Dagat ug ang 12 ka torong baka nga tungtongan niini,

\VS{45}ang mga kolon, mga pala, mga yahong nga gamiton sa pagpangwisik.

\par }{\BB \par }
{\PP Kining tanang mga butang nga alang sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}, nga gihimo ni Huram alang kang Haring Solomon, pulos hinimo gikan sa bronsi nga gipasinaw.

\VS{46}Gipahimo kini ni Haring Solomon pinaagi sa hulmahan nga atua sa Walog sa Jordan, sa tunga-tunga sa Sucot ug Zaretan.

\VS{47}Daghan kaayo ang maong mga butang, busa wala na lang kini ipatimbang ni Solomon; wala mahibaloi kon pila ka kilo ang bronsi nga nagamit.


\par }{\PP \VS{48}Nagpahimo usab si Solomon niini nga mga kagamitan alang sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}: ang bulawan nga halaran; ang bulawan nga lamisa nga butanganan sa pan nga ginahalad sa presensya sa Dios;

\VS{49}ang mga butanganan sa suga nga purong bulawan; nga gipahimutang atubangan sa Labing Balaang Dapit; lima sa tuo ug lima sa wala, ang bulawan nga mga bulak, mga suga, ug mga kimpit;

\VS{50}ang purong bulawan nga mga baso, mga pangkorte sa pabilo sa suga, mga yahong nga ginagamit sa pagpangwisik, mga luwag, ug mga sudlanan sa insenso; ang bulawan nga mga bisagra alang sa mga pultahan sa Labing Balaang Dapit ug sa Templo mismo.


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{51}Sa dihang nahuman ang tanang gipahimo ni Haring Solomon alang sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}, gidala niya sa mga bodega sa Templo ang mga butang nga gigahin sa iyang amahan nga si David nga mga pilak, mga bulawan, ug ang mga kagamitan.




\par }\Chap{8}{\SH Gidala sa Templo ang Sudlanan sa Kasabotan
\par }
{\R (2 Cron. 5:2–6:2)

\par }{\PP \VerseOne{1}Gipatawag ni Haring Solomon sa Jerusalem ang mga tigdumala sa Israel ug ang tanang pangulo sa mga tribo ug sa mga pamilya sa Israel, aron sa pagkuha sa Sudlanan sa Kasabotan sa
{\ND{Ginoo}} gikan sa Zion, ang Lungsod ni David.

\VS{2}Nangadto silang tanan kang Haring Solomon sa panahon sa Pista sa Pagpatindog sa mga Payag, sa bulan sa Etanim, nga mao ang ikapito nga bulan.


\par }{\PP \VS{3-4}Sa dihang nagkatigom na ang tanang tigdumala sa Israel, gikuha sa mga pari ug sa mga Levita\FTNT{*}{{\FR 8:3-4 }{\FQ{Levita}}{\FT{: mga kaliwat ni Levi nga mao ang ikatulong anak ni Jacob kang Lea. Gipili sila aron sa pag-alagad sa Dios.}}} ang Sudlanan sa
{\ND{Ginoo}}, apil ang Tolda nga Tagboanan ug ang sagrado nga mga kagamitan niini, ug gidala kining tanan patungas sa Templo.

\VS{5}Naghalad si Haring Solomon ug ang tibuok katilingban sa Israel sa atubangan sa Sudlanan sa Kasabotan. Labihan kadaghan sa mga karnero ug mga baka nga ilang gihalad; dili kini maihap.


\par }{\PP \VS{6}Unya gidala sa mga pari ang Sudlanan sa Kasabotan sa
{\ND{Ginoo}} sa butanganan niini didto sa kinasuloran nga bahin sa Templo, sa Labing Balaang Dapit, didto ilalom sa mga pako sa mga kerubin.

\VS{7}Nagdupa ang mga pako sa mga kerubin, busa natabonan ang Sudlanan ug ang mga tukon niini.

\VS{8}Kini nga mga tukon labihan katag-as, nga ang mga tumoy niini makita gikan sa sulod sa Balaang Dapit, kon mag-atubang sa kinasuloran nga bahin sa Templo, apan dili kini makita sa gawas sa Balaang Dapit. Ug anaa pa kini hangtod karon.

\VS{9}Walay laing sulod ang Sudlanan gawas sa duha ka lagpad nga mga bato nga gibutang ni Moises sa didto pa siya sa Horeb, diin naghimo ang
{\ND{Ginoo}} ug kasabotan sa mga Israelinhon sa dihang migawas sila gikan sa Ehipto.


\par }{\PP \VS{10}Sa paggawas sa mga pari sa Balaang Dapit, adunay panganod nga milukop sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{11}Wala na makapadayon paghimo ang mga pari sa ilang buluhaton sa Templo tungod sa panganod, kay ang gamhanang presensya sa
{\ND{Ginoo}} milukop sa iyang Templo.


\par }{\PP \VS{12}Unya nag-ampo si Solomon, “{\ND{Ginoo}} nag-ingon ka nga mopuyo ka sa mabagang panganod.

\VS{13}Karon nakapatukod na akog labihan katahom nga Templo alang kanimo, nga imong mapuy-an hangtod sa kahangtoran.”


\par }{\PP \VS{14}Unya miatubang si Haring Solomon sa tibuok katilingban sa Israel nga nagtindog didto, ug gipanalanginan niya sila.

\VS{15}Miingon siya:

\par }{\PM “Dalaygon ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel. Gituman niya ang iyang gisaad sa akong amahan nga si David. Miingon siya kaniadto,

\VS{16}‘Sukad sa panahon nga gipagawas ko ang akong katawhan nga mga Israelinhon gikan sa Ehipto, wala ako magpili ug siyudad sa bisan unsa nga tribo sa Israel aron patukoran ug Templo alang sa akong kadungganan. Apan gipili ko si David nga maoy magdumala sa akong katawhan nga mga Israelinhon.’


\par }{\PM \VS{17}“Gusto gayod ang akong amahan nga si David nga magpatukod sa Templo alang sa kadungganan sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel.

\VS{18}Apan miingon ang
{\ND{Ginoo}} kaniya, ‘Maayo man nga gahandom ka gayod sa pagpatukod sa Templo aron pasidunggan ako.

\VS{19}Apan dili ikaw ang magpatukod niini kondili ang imong kaugalingong anak. Siya ang magpatukod sa Templo aron pasidunggan ako.’


\par }{\PM \VS{20}“Gituman sa
{\ND{Ginoo}} ang iyang gisaad. Ako ang mipuli sa akong amahan nga si David ingon nga hari sa Israel, sumala sa gisaad sa
{\ND{Ginoo}}. Ug gipatukod ko ang Templo alang sa kadungganan sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel.

\VS{21}Nagpahimo gayod ako ug dapit didto sa Templo alang sa Sudlanan diin gibutang ang kasabotan nga gihimo sa
{\ND{Ginoo}} sa atong mga katigulangan sa dihang gipagawas niya sila gikan sa Ehipto.”


\par }{\SH Ang Pag-ampo ni Solomon alang sa Katawhan sa Israel
\par }
{\R (2 Cron. 6:12-42)

\par }{\PP \VS{22}Sa presensya sa tibuok katilingban sa Israel, mibarog si Solomon atubangan sa halaran sa
{\ND{Ginoo}} ug gibayaw niya ang iyang mga kamot

\VS{23}ug nag-ampo:

\par }{\PM “{\ND{Ginoo}}, Dios sa Israel, walay Dios nga sama kanimo sa langit o sa yuta. Ginatuman mo ang imong kasabotan, ug ginapakita mo ang imong gugma sa imong mga alagad nga nagsunod kanimo sa tibuok nilang kasing-kasing.

\VS{24}Gituman mo ang imong gisaad sa imong alagad nga si David nga akong amahan. Ikaw mismo ang nagsaad niana, ug ikaw usab mismo ang nagtuman niana karong adlawa.


\par }{\PM \VS{25}“Ug karon,
{\ND{Ginoo}}, Dios sa Israel, tumana usab ang imong gisaad sa imong alagad nga si David nga akong amahan sa dihang miingon ka kaniya, ‘Dili ka mawad-an ug kaliwat nga mopuli kanimo ingon nga hari sa Israel kon magmatinumanon ang imong mga kaliwat sa pagsunod kanako, sama sa imong gihimo.’

\VS{26}Busa karon, O Dios sa Israel, tumana ang imong gisaad sa imong alagad nga si David nga akong amahan.


\par }{\PM \VS{27}“Apan mopuyo ka ba gayod, O Dios, dinhi sa kalibotan? Bisan pa ang kinatas-ang langit dili paman gani igo nga imong kapuy-an, unsa pa kaha dinhi sa Templo nga akong gipatukod?

\VS{28}Apan pamatia ako nga imong alagad sa akong pag-ampo ug pagpakiluoy, O
{\ND{Ginoo}} nga akong Dios. Pamatia ang akong pagpanawag ug pag-ampo sa imong presensya karong adlawa.

\VS{29}Hinaut nga bantayan mo kining Templo adlaw ug gabii, kining lugar diin ikaw pasidunggan sumala sa imong giingon. Hinaut nga pamation mo ako nga imong alagad sa akong pag-ampo nga nag-atubang niining lugara.

\VS{30}Pamatia ang akong mga hangyo ug ang mga hangyo sa imong katawhan samtang nag-ampo kami nga nag-atubang niining lugara. Pamatia kami diha sa imong puloy-anan sa langit. Dungga ug pasayloa kami.


\par }{\PM \VS{31}“Kon ang usa ka tawo giakusaran nga nakasala sa iyang isigka-tawo ug papanumpaon, ug unya moanhi siya sa imong halaran niini nga Templo sa pagpanumpa nga inosente siya,

\VS{32}pamatia kini diha sa langit ug hukmi ang imong mga alagad. Siloti ang nakasala sumala sa iyang binuhatan, ug hatagi ug hustisya ang walay sala, aron mapamatud-an nga inosente siya.


\par }{\PM \VS{33}“Kon ang imong katawhan nga mga Israelinhon mapildi sa ilang mga kaaway tungod kay nakasala sila kanimo, ug unya mobalik sila kanimo, modayeg kanimo ug mag-ampo niini nga Templo,

\VS{34}pamatia sila diha sa langit. Pasayloa sila sa ilang mga sala ug dad-a sila pagbalik sa yuta nga gihatag mo sa ilang mga katigulangan.


\par }{\PM \VS{35}“Kon dili mo paulanon tungod kay nakasala kanimo ang imong katawhan, ug unya mag-ampo sila nga nag-atubang niini nga Templo ug modayeg kanimo, ug maghinulsol sila sa ilang mga sala tungod kay gisilotan mo sila,

\VS{36}pamatia sila diha sa langit. Pasayloa sila nga imong mga alagad, ang imong katawhan nga mga Israelinhon. Tudloi sila sa matarong nga pagkinabuhi, ug padad-i ug ulan ang yuta nga imong gihatag kanila ingon nga ilang panulondon.


\par }{\PM \VS{37}“Kon adunay moabot nga kagutom sa yuta sa imong katawhan, o kaha katalagman, init nga hangin, dangan sa mga tanom sama sa mga dulon ug mga ulod, o kon libotan sa mga kaaway ang ilang mga lungsod, o moabot kanila ang bisan unsa nga balatian,

\VS{38}ug kon aduna kanilay mag-ampo o magpakitabang kanimo. Kon moila sila nga tungod sa ilang mga sala miabot kining mga katalagman kanila, ug kon mag-ampo sila nga gabayaw sa ilang mga kamot, nga nag-atubang niini nga Templo,

\VS{39}pamatia sila diha sa imong puloy-anan sa langit. Pasayloa sila, ug himoa sa matag-usa kanila ang angay sa ilang mga binuhatan, kay ikaw lamang gayod ang nasayod kon unsay anaa sa kasing-kasing sa tanang mga tawo.

\VS{40}Unya motahod sila kanimo sa tibuok kinabuhi samtang nagpuyo sila sa yuta nga gihatag mo sa among mga katigulangan.


\par }{\PM \VS{41-42}“Kon ang mga langyaw nga nagpuyo sa layong dapit makadungog sa imong kabantog ug pagkagamhanan, ug moanhi sila dinhi sa pagsimba kanimo ug mag-ampo sila nga nag-atubang niini nga Templo,

\VS{43}pamatia sila diha sa imong puloy-anan sa langit. Ug buhata ang tanan nilang gihangyo, aron ang tanang mga tawo sa kalibotan makaila kanimo ug motahod kanimo sama sa imong katawhan nga mga Israelinhon, ug aron mahibalo sila nga gipasidunggan ka dinhi sa balay nga akong gipatukod.


\par }{\PM \VS{44}“Kon ang imong katawhan molakaw sa pagpakig-gira sumala sa imong mando, ug kon mag-ampo sila kanimo nga nag-atubang niining siyudad nga imong gipili ug sa Templo nga akong gipatukod sa pagpasidungog kanimo,

\VS{45}pamatia diha sa langit ang ilang mga pag-ampo ug mga hangyo, ug hatagi sila sa kadaogan.


\par }{\PM \VS{46}“Kon makasala sila kanimo, kay wala may bisan usa nga dili makasala ug masuko ka ug itugyan mo sila sa ilang mga kaaway ug bihagon sila sa halayo o sa duol nga dapit,

\VS{47}ug kon sa kaulahian makaamgo sila, maghinulsol, ug magpakiluoy kanimo nga nag-ingon, ‘Nakasala kami, ug daotan ang among gihimo,’

\VS{48}pamatia ang ilang pag-ampo. Kon didto sa dapit sa mga kaaway nga nagbihag kanila mobalik sila kanimo sa tibuok nilang kasing-kasing ug huna-huna, ug mag-ampo sila kanimo nga nag-atubang niining yuta nga imong gihatag sa ilang mga katigulangan, niining lungsod nga imong gipili, ug niining Templo nga akong gipatukod sa pagpasidungog kanimo,

\VS{49}pamatia ang ilang mga pag-ampo ug mga hangyo diha sa imong puloy-anan sa langit, ug hatagi silag hustisya.

\VS{50}Pasayloa sila sa ilang mga sala ug mga kalapasan kanimo, ug tugoti nga maluoy kanila ang nagbihag kanila.

\VS{51}Kay katawhan mo sila; gipagawas mo sila gikan sa Ehipto, ang lugar nga sama sa nagdilaab nga hurnohan.


\par }{\PM \VS{52}“Hinaut nga hatagan mo ug pagtagad ang akong mga hangyo ug ang mga hangyo sa imong katawhan nga mga Israelinhon, ug hinaut nga pamation mo sila kon mangayo sila ug tabang kanimo.

\VS{53}Kay gipili mo sila,
{\ND{Ginoong}} Dios, gikan sa tanang nasod sa kalibotan aron nga mahimong imong katawhan, sumala sa giingon mo pinaagi kang Moises nga imong alagad, sa dihang gipagawas mo ang among mga katigulangan gikan sa Ehipto.”


\par }{\PP \VS{54}Sa dihang nahuman ni Solomon ang iyang mga pag-ampo ug paghangyo sa
{\ND{Ginoo}}, mitindog siya atubangan sa halaran diin nagluhod siya nga gibayaw ang iyang mga kamot sa langit.

\VS{55}Sa makusog nga tingog, gipanalanginan niya ang tibuok katilingban sa Israel. Matod niya:


\par }{\PM \VS{56}“Dalaygon ang
{\ND{Ginoo}} nga naghatag ug kapahulayan sa iyang katawhan nga mga Israelinhon sumala sa iyang gisaad. Gituman gayod niya ang tanang gisaad niya kang Moises nga iyang alagad.

\VS{57}Hinaut nga ubanan kita sa
{\ND{Ginoo}} nga atong Dios sama sa iyang pag-uban sa atong mga katigulangan. Hinaut nga dili niya kita pasagdan o biyaan.

\VS{58}Hinaut nga himuon niya kitang matinumanon ngadto kaniya ug magkinabuhi kita sumala sa iyang mga pamaagi, ug magtuman sa iyang mga sugo, mga tulomanon, ug mga lagda, nga iyang gihatag sa atong mga katigulangan.

\VS{59}Ug hinaut nga adlaw ug gabii hinumdoman sa
{\ND{Ginoo}} nga atong Dios kining akong mga pag-ampo. Hinaut nga tabangan niya ako ug ang iyang katawhan nga mga Israelinhon, sa adlaw-adlaw nato nga mga kinahanglanon,

\VS{60}aron mahibaloan sa tanang katawhan sa tibuok kalibotan nga ang
{\ND{Ginoo}} mao ang Dios ug wala nay lain.

\VS{61}Ug hinaut nga kamo nga mga Israelinhon magmatinumanon gayod sa
{\ND{Ginoo}} nga atong Dios. Tumana ninyo ang iyang mga tulomanon ug mga sugo sama sa inyong ginahimo karon.”


\par }{\SH Ang Pagdedikar sa Templo
\par }
{\R (2 Cron. 7:4-10)

\par }{\PP \VS{62}Unya naghalad si Haring Solomon ug ang tanang mga Israelinhon nga iyang kauban ngadto sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{63}Naghalad si Solomon ug mga halad alang sa maayong relasyon ngadto sa
{\ND{Ginoo}}nga 22,000 ka baka ug 120,000 ka karnero ug kanding. Niining paagiha, gidedikar sa hari ug sa mga Israelinhon ang Templo sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{64}Sa mao usab nga adlaw, gidedikar sa hari ang tunga-tungang bahin sa hawanan nga anaa sa atubangan sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Ug didto siya naghalad sa mga halad nga sinunog, mga halad sa pagpasidungog sa
{\ND{Ginoo}}, ug mga tambok nga halad alang sa maayong relasyon, kay ang bronsi nga halaran nga atua atubangan sa
{\ND{Ginoo}} gamay ra kaayo alang niini nga mga halad.


\par }{\PP \VS{65}Gisaulog ni Solomon ug sa tanang mga Israelinhon ang Pista sa Pagpatindog sa mga Payag. Daghan kaayong mga katawhan ang nagtigom gikan sa Lebo Hamat sa amihan hangtod sa Walog sa Ehipto sa habagatan. Ang ilang pagsaulog diha sa presensya sa
{\ND{Ginoo}} nga ilang\FTNT{†}{{\FR 8:65 }{\FQ{ilang}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{atong.}}} Dios miabot ug 14 ka adlaw, pito ka adlaw alang sa paghalad sa Templo ug pito ka adlaw alang sa Pista sa Pagpatindog sa mga Payag.

\VS{66}Pagkahuman sa Pista\FTNT{‡}{{\FR 8:66 }{\FQ{Pagkahuman sa Pista}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Sa ikawalo nga adlaw.
}}{\FT{Tingali ang adlaw sunod sa ikapito nga adlaw sa Pagpatindog sa mga Payag.}}} gipapauli ni Solomon ang mga tawo. Gipanalanginan sa mga tawo si Haring Solomon, ug namauli sila nga malipayon gayod tungod sa tanang kaayo nga gihimo sa
{\ND{Ginoo}} sa iyang alagad nga si David ug sa iyang katawhan nga mga Israelinhon.




\par }\Chap{9}{\SH Nagpakita ang
{\ND{Ginoo}} kang Solomon
\par }
{\R (2 Cron. 7:11-22)

\par }{\PP \VerseOne{1}Sa dihang nahuman ni Solomon ang pagpatukod sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}, sa iyang palasyo, ug sa uban pa niyang giplano nga himuon,

\VS{2}nagpakita pag-usab ang
{\ND{Ginoo}} kaniya sama sa iyang gihimo didto sa Gibeon.

\VS{3}Miingon ang
{\ND{Ginoo}} kaniya:

\par }{\PM “Nadungog ko ang imong pag-ampo ug hangyo kanako. Kining Templo nga gipatukod mo gipili ko ingon nga dapit diin pasidunggan ako hangtod sa kahangtoran. Bantayan ko kini ug atimanon kanunay.


\par }{\PM \VS{4}“Ug ikaw, kon magkinabuhi ka nga maligdong ug matarong sa akong atubangan sama sa imong amahan nga si David, ug kon buhaton mo ang tanan kong gimando kanimo ug tumanon mo ang akong mga tulomanon ug mga lagda,

\VS{5}paharion ko sa Israel ang imong mga kaliwat hangtod sa kahangtoran, sumala sa akong gisaad sa imong amahan nga si David sa dihang giingnan ko siya, ‘Dili ka mawad-an ug kaliwat nga maghari sa Israel.’


\par }{\PM \VS{6}“Apan kon motalikod ka o ang imong mga kaliwat kanako ug dili kamo motuman sa mga sugo ug mga tulomanon nga gihatag ko kaninyo, ug kon moalagad ug mosimba kamo sa ubang mga dios,

\VS{7}papahawaon ko kamo sa yuta nga gihatag ko kaninyo, ug isalikway ko kining Templo nga gipili ko ingon nga dapit diin pasidunggan ako. Unya biay-biayon ug bugal-bugalan sa tanang mga tawo ang Israel.

\VS{8}Ug bisan nindot ug gibantog kining Temploha, gub-on ko kini. Makurat ug matingala gayod ang tanang molabay dinhi, ug mobiay-biay sila nga nag-ingon, ‘Nganong gihimo man kini sa
{\ND{Ginoo}} niining yutaa ug niining Temploha?’

\VS{9}Motubag ang uban, ‘Tungod kay gisalikway nila ang
{\ND{Ginoo}} nga ilang Dios nga nagpagawas sa ilang mga katigulangan gikan sa Ehipto, ug mialagad sila ug misimba sa ubang mga dios. Mao kana nga gipadad-an sila sa
{\ND{Ginoo}} niini nga mga katalagman.’ ”


\par }{\SH Ang Uban pang Gipangbuhat ni Solomon
\par }
{\R (2 Cron. 8:1-18)

\par }{\PP \VS{10}Pagkahuman sa 20 ka tuig nga pagpatukod ni Solomon sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa iyang palasyo,

\VS{11}gihatagan niya ug 20 ka mga lungsod sa Galilea si Hiram nga hari sa Tiro. Gihimo niya kini tungod kay gihatagan siya ni Hiram sa tanang kahoyng sedro ug sipres, ug sa mga bulawan nga iyang gikinahanglan.

\VS{12}Apan sa dihang miabot si Hiram sa Galilea gikan sa Tiro aron sa pagtan-aw sa mga lungsod nga gihatag kaniya ni Solomon, wala siya malipay niini.

\VS{13}Miingon siya kang Solomon, “Igsoon ko, unsang klasiha sa mga lungsod kining gihatag mo kanako?” Gitawag ni Hiram kadtong mga yutaa ug Cabul,\FTNT{*}{{\FR 9:13 }{\FQ{Cabul}}{\FT{: posible nga ang buot ipasabot,
}}{\FQA{walay pulos.}}} ug mao pa gihapon ang ngalan niini hangtod karon.

\VS{14}Nakapadala kaniadto si Hiram kang Solomon ug lima ka toneladang bulawan.


\par }{\PP \VS{15}Mao kini ang sugilanon mahitungod sa pagtigom ni Haring Solomon ug mga tawo nga iyang gipugos sa pagtrabaho sa pagpatukod sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa iyang palasyo, sa pagpatambak sa mubong bahin sa lungsod,\FTNT{†}{{\FR 9:15 }{\FQ{mubong bahin sa lungsod}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Millo.
}}{\FT{Dili klaro ang buot ipasabot niini sa Hebreo nga teksto.}}} sa pagpalig-on sa paril sa Jerusalem, ug sa pagpatukod pag-usab sa mga lungsod sa Hazor, Megido, ug Gezer.

\VS{16}(Gisulong ug giilog sa Paraon nga hari sa Ehipto kining Gezer. Gisunog niya kini ug gipamatay ang mga lumulupyo niini nga mga Canaanhon. Gihatag niya kini nga lungsod sa iyang anak nga babaye nga naminyo kang Solomon isip gasa sa iyang kasal.

\VS{17}Gipatukod pag-usab ni Solomon ang Gezer.) Gipatukod usab niya ang ubos nga bahin sa Bet Horon,

\VS{18}ang Baalat, ang Tamar\FTNT{‡}{{\FR 9:18 }{\FQ{Tamar}}{\FT{: o
}}{\FQA{Tadmor.}}} nga anaa sa disyerto nga sakop sa iyang yuta,

\VS{19}ug ang tanang lungsod nga nahimutangan sa iyang mga bodega, mga karwahi, ug mga kabayo. Gipatukod niya ang tanang gusto niyang ipatukod sa Jerusalem, sa Lebanon, ug sa tanang yuta nga nasakop niya.


\par }{\PP \VS{20-21}Adunay mga dili Israelinhon nga nahibilin sa Israel. Sila mao ang mga kaliwat sa mga Amorihanon, Hitihanon, Perisihanon, Hibihanon, ug mga Jebusihanon, nga wala malaglag sa hingpit\FTNT{§}{{\FR 9:20-21 }{\FQ{malaglag sa hingpit}}{\FT{: ang Hebreo nga pulong nga gigamit dinhi nagkahulogan sa mga butang nga gihalad sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa paghalad o paglaglag niini.}}} sa mga Israelinhon sa pag-ilog nila sa yuta sa Canaan. Gihimo silang mga ulipon ni Solomon ug gipugos sa pagtrabaho, ug nagpabilin silang ulipon hangtod karon.

\VS{22}Apan wala ni Solomon himoang mga ulipon ang bisan kinsa nga Israelinhon. Gihimo hinuon niya silang iyang mga sundalo, mga opisyal, mga pangulo sa mga sundalo, mga komander sa iyang mga tigkarwahi, ug mga tigkabayo.

\VS{23}Ang 550 kanila gihimo ni Solomon nga mga opisyal nga tigdumala sa mga trabahante sa iyang mga proyekto.


\par }{\PP \VS{24}Sa dihang nahuman na ang palasyo nga gipahimo ni Solomon alang sa iyang asawa nga anak sa hari sa Ehipto,\FTNT{*}{{\FR 9:24 }{\FQ{hari sa Ehipto}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Paraon.}}} gipabalhin niya didto ang iyang asawa gikan sa Lungsod ni David.\FTNT{†}{{\FR 9:24 }{\FQ{Lungsod ni David}}{\FT{: kini usa ka lugar nga parte sa Jerusalem. Tan-awa usab sa
}}{\XT{2 Sam. 5:7; 1 Hari 8:1}}{\FT{.}}} Pagkahuman gipatambakan niya ang mubong bahin sa lungsod.\FTNT{‡}{{\FR 9:24 }{\FQ{mubong bahin sa lungsod}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Millo.
}}{\FT{Dili klaro ang buot ipasabot niini sa Hebreo nga teksto.}}}


\par }{\PP \VS{25}Makatulo sa matag tuig, gahalad si Solomon ug mga halad nga sinunog ug mga halad alang sa maayong relasyon didto sa halaran nga iyang gipahimo alang sa
{\ND{Ginoo}}. Nagsunog usab siya ug insenso sa presensya sa
{\ND{Ginoo}}.

\par }{\PP Busa nahuman ni Solomon ang pagpatukod sa Templo.


\par }{\PP \VS{26}Nagpahimo pa gayod si Solomon ug mga barko sa Ezion Geber, duol sa Elat nga sakop sa Edom, sa baybayon sa Pulang Dagat.

\VS{27}Nagpadala si Hiram ug mga hanas nga marinero aron sa pag-uban sa mga tawo ni Solomon sa paglawig.

\VS{28}Milawig sila ngadto sa Ofir, ug sa pagbalik nila aduna silay dala nga 16 ka toneladang bulawan, ug gidala nila kini ngadto kang Haring Solomon.




\par }\Chap{10}{\SH Mibisita ang Rayna sa Sheba kang Haring Solomon
\par }
{\R (2 Cron. 9:1-12)

\par }{\PP \VerseOne{1}Sa dihang nadunggan sa rayna sa Sheba ang kabantog ni Solomon, nga nakahatag ug dungog sa
{\ND{Ginoo}}, miadto siya kang Solomon aron sulayan ang kaalam niini pinaagi sa malisod nga mga pangutana.

\VS{2}Miabot siya sa Jerusalem uban sa daghan kaayong mga tawo, ug aduna siyay dala nga mga kamelyo nga kargado sa mga gasa nga pahumot, bulawan nga labihan kadaghan, ug mahalong mga bato. Sa nagkaatubang na sila ni Solomon, gipangutana niya kini sa tanang gusto niyang ipangutana.

\VS{3}Gitubag ni Solomon ang tanan niyang mga pangutana ug wala gayoy butang nga dili ikasaysay ni Solomon ngadto kaniya.

\VS{4}Sa dihang napamatud-an sa rayna sa Sheba ang kaalam ni Solomon, ug sa dihang nakita niya ang kaanindot sa palasyo nga gipatukod niini,

\VS{5}dili siya makatuo. Mao usab sa dihang nakita niya ang pagkaon sa lamisa sa hari, ang pagdumala sa iyang mga opisyal, ang pag-alagad sa iyang mga sulugoon nga adunay nindot nga mga uniporme, ang mga tigsilbi sa iyang ilimnon, ug ang mga halad nga sinunog nga iyang gihalad sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{6}Miingon siya sa hari, “Tinuod gayod diay ang nadunggan ko didto sa akong nasod bahin sa imong mga binuhatan ug kaalam.

\VS{7}Wala ako motuo niini hangtod nga mianhi ako dinhi ug nakita ko kini mismo. Ang tinuod, wala gani katunga sa akong nakita ang akong nadungog. Ang imong kaalam ug bahandi labaw pa sa akong nadunggan.

\VS{8}Pagkabulahan sa imong katawhan! Pagkabulahan sa mga opisyal nga nag-alagad kanimo kay kanunay silang makadungog sa imong kaalam.

\VS{9}Dalaygon ang
{\ND{Ginoo}} nga imong Dios, nga nalipay kanimo ug nagbutang kanimo sa trono sa Israel. Tungod sa walay kataposan nga gugma sa
{\ND{Ginoo}} alang sa Israel, gihimo niya ikaw nga hari aron mapatunhay mo ang hustisya ug katarong.”


\par }{\PP \VS{10}Unya gihatagan sa rayna sa Sheba si Haring Solomon ug lima ka toneladang bulawan, daghang mga lamas, ug mahalong mga bato. Wala gayoy nakatupong sa gidaghanon sa lamas nga gihatag sa rayna sa Sheba kang Haring Solomon.


\par }{\PP \VS{11}(Ang mga barko ni Hiram nagdala usab kang Haring Solomon ug mga bulawan, daghang kahoyng almug, ug mahalong mga bato, nga gikan tanan sa Ofir.

\VS{12}Gigamit sa hari ang mga kahoyng almug sa paghimo ug hagdanan alang sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa palasyo, ug ang uban gihimo nga mga harpa ug mga lira alang sa mga musikero. Mao kadto ang labing maayong mga kahoyng almug nga gidala sa Israel; wala na karoy makita nga sama niadto.\FTNT{*}{{\FR 10:12 }{\FQ{Mao kadto…sama niadto}}{\FT{: o
}}{\FQA{Ang buot pasabot sa Hebreo alang niining pulonga dili pa matino.}}})


\par }{\PP \VS{13}Gihatag ni Haring Solomon sa rayna sa Sheba ang tanan nga gipangayo niini, walay labot sa mga gasa nga gihatag ni Solomon kaniya. Pagkahuman, mipauli ang rayna sa iyang dapit uban sa iyang mga tawo.


\par }{\SH Ang Bahandi ni Solomon
\par }
{\R (2 Cron. 9:13-28)

\par }{\PP \VS{14}Matag tuig magdawatan si Solomon ug 25 ka toneladang bulawan,

\VS{15}walay labot sa mga buhis nga gikan sa mga negosyante, sa tanang hari sa Arabia, ug sa mga gobernador sa Israel.


\par }{\PP \VS{16}Nagpahimo si Haring Solomon ug 200 ka dagkong mga taming nga ang kada usa nahaklapan ug pito ka kilong bulawan.

\VS{17}Nagpahimo usab siyag 300 ka gagmayng mga taming nga hinimo sa sinalsal nga bulawan. Mga duha ka kilong bulawan ang nagamit alang sa matag-usa. Gipabutang niya kining tanan didto sa bahin sa palasyo nga gitawag ug Kalasangan sa Lebanon.


\par }{\PP \VS{18}Nagpahimo usab ang hari ug usa ka dakong trono nga hinimo gikan sa bangkil sa elepante, ug gihaklapan kinig purong bulawan.

\VS{19}Adunay unom ka ang-ang ang trono, ug lingin ang likod niini. Adunay patonganan sa bukton ang isigka-kilid sa trono ug tapad niini adunay estatuwa sa liyon nga nagtindog.

\VS{20}Aduna usab estatuwa sa liyon sa kada kilid sa matag ang-ang. Sa unom ka ang-ang adunay 12 tanan ka estatuwa sa liyon. Wala gayoy sama niini sa bisan asa nga gingharian.


\par }{\PP \VS{21}Ang tanang imnanan ni Haring Solomon pulos bulawan, ug ang tanang kagamitan sa bahin sa palasyo nga gitawag ug Kalasangan sa Lebanon pulos usab bulawan. Walay mga butang nga hinimo gikan sa plata kay wala kaayoy bili ang plata sa panahon ni Solomon.


\par }{\PP \VS{22}Adunay mga barko usab si Solomon nga gipahimo sa Tarshish nga magbiyahian uban sa mga barko ni Hiram. Modunggo kini makausa sa matag tulo ka tuig nga adunay dalang mga bulawan, pilak, bangkil sa elepante, ug dagko ug gagmay nga klasi sa mga unggoy.


\par }{\PP \VS{23}Si Haring Solomon nahimong labing adunahan ug labing maalamon sa tanang mga hari sa kalibotan.

\VS{24}Ang mga katawhan sa tanang nasod nagtinguha nga ikaatubang si Solomon aron makapamati sila sa kaalam nga gihatag sa Dios kaniya.

\VS{25}Matag tuig, ang kada usa nga mobisita kaniya magdala ug mga gasa nga butang nga hinimo sa plata ug bulawan, mga bisti, mga armas, mga pahumot, mga kabayo, ug mga mula.


\par }{\PP \VS{26}Nakatigom si Solomon ug 1,400 ka mga karwahi ug 12,000 ka mga kabayo. Gibutang niya ang uban niini sa mga lungsod nga butanganan sa iyang mga karwahi, ug ang uban didto kaniya sa Jerusalem.

\VS{27}Sa panahon nga siya ang hari, ang plata daw sama kaabunda sa mga bato didto sa Jerusalem, ug ang mga kahoyng sedro sama kaabunda sa mga ordinaryo nga kahoy nga sikomoro sa kabungtoran sa kasadpan.\FTNT{†}{{\FR 10:27 }{\FQ{kabungtoran sa kasadpan}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Shefela.}}}

\VS{28}Ang mga kabayo ni Solomon naggikan pa sa Ehipto\FTNT{‡}{{\FR 10:28 }{\FQ{Ehipto}}{\FT{: o
}}{\FQA{Muzur,
}}{\FT{usa ka lugar nga duol sa Cilicia.}}} ug sa Cilicia.\FTNT{§}{{\FR 10:28 }{\FQ{Cilicia}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Kue.
}}{\FT{Posible nga usa ka ngalan sa Cilicia.}}} Gipalit kini gikan sa Cilicia sa iyang mga tigpamalit sa husto nga kantidad.

\VS{29}Niadtong panahona ang kantidad sa karwahi nga gikan sa Ehipto 600 kabuok nga pilak, ug ang kabayo 150 kabuok nga pilak. Gibaligya usab kini ngadto sa mga hari sa mga Hitihanon ug mga Aramehanon.\FTNT{*}{{\FR 10:29 }{\FQ{Aramehanon}}{\FT{: o
}}{\FQA{Syrianhon.}}}




\par }\Chap{11}{\SH Ang mga Asawa ni Solomon
\par }
{\PP \VerseOne{1}Daghang mga babaye nga dili Israelinhon ang gihigugma ni Haring Solomon. Gawas sa anak sa hari sa Ehipto, adunay mga asawa pa gayod siyang mga Moabihanon, Amonihanon, Edomihanon, Sidonhon, ug mga Hitihanon.

\VS{2}Giingnan nang daan sa
{\ND{Ginoo}} ang mga Israelinhon nga dili sila makigminyo gikan niana nga mga nasod, tungod kay ang ilang maminyoan modala unya kanila sa pagsimba sa ubang mga dios. Apan gihigugma gihapon ni Solomon kining mga babayhana.

\VS{3}Adunay 700 ka asawa si Solomon nga mga anak sa mga hari ug mga opisyal, ug adunay lain pa gayong 300 ka mga puyopuyo nga sulugoon. Ug kining iyang mga asawa mao ang nagpahilayo kaniya sa Dios.


\par }{\PP \VS{4}Sa natigulang na siya nadala siya sa iyang mga asawa sa pagsimba sa ubang mga dios. Nawala na ang iyang maayo nga relasyon sa
{\ND{Ginoo}} nga iyang Dios; dili sama sa iyang amahan nga si David.

\VS{5}Misimba siya kang Ashtarot, ang diosa sa mga Sidonhon, ug kang Molec,\FTNT{*}{{\FR 11:5 }{\FQ{Molec}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{Milcom.
}}{\FT{Mao usab sa
}}{\XT{bersikulo 33}}{\FT{.}}} ang ngil-ad nga dios sa mga Amonihanon.

\VS{6}Ug tungod niini, gihimo ni Solomon ang daotan atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Wala siya mosunod sa hingpit sa
{\ND{Ginoo}}; dili sama sa gihimo sa iyang amahan nga si David.


\par }{\PP \VS{7}Nagpahimo si Solomon ug simbahanan diha sa habog nga dapit, sa sidlakang bahin sa Jerusalem alang kang Kemosh, ang ngil-ad nga dios sa mga Moabihanon, ug alang kang Molec, ang ngil-ad nga dios sa mga Amonihanon.

\VS{8}Gipahimoan usab niya ug mga simbahanan ang mga dios sa tanan niyang mga asawa nga dili Israelinhon, ug didto nagsunog sila ug mga insenso ug naghalad ngadto sa ilang mga dios.


\par }{\PP \VS{9}Nasuko ang
{\ND{Ginoo}} kang Solomon tungod kay nagpahilayo siya sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, nga nagpakita kaniya sa makaduha ka higayon.

\VS{10}Bisan ug gipahimangnoan na niya si Solomon nga dili mosunod sa ubang mga dios, wala gihapon motuman si Solomon sa sugo sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{11}Busa miingon ang
{\ND{Ginoo}} kang Solomon, “Tungod kay wala mo tumana ang akong kasabotan ug ang akong mga sugo, kuhaon ko gikan kanimo ang imong gingharian ug ihatag ko kini sa imong mga alagad.

\VS{12}Apan tungod sa imong amahan nga si David dili ko kini buhaton samtang buhi ka pa. Buhaton ko kini sa panahon nga ang imo nang anak ang maghari.

\VS{13}Apan dili ko kuhaon ang tibuok gingharian gikan kaniya; binlan ko siya ug usa ka tribo tungod sa akong alagad nga si David ug tungod sa Jerusalem nga akong pinili nga siyudad.”


\par }{\SH Ang mga Kaaway ni Solomon
\par }
{\PP \VS{14}Pagbuot sa
{\ND{Ginoo}} nga adunay makigbatok kang Solomon. Siya mao si Hadad nga Edomihanon, nga kaliwat sa usa sa mga hari sa Edom.

\VS{15}Kaniadto, sa dihang nakig-gira si David sa Edom, si Joab nga komander sa mga sundalo ni David miadto didto sa Edom aron ilubong ang nangamatay sa gira. Ug sa dihang didto siya, gipamatay niya ug sa iyang mga tawo ang tanang mga lalaki sa Edom.

\VS{16}Unom ka bulan silang nagpuyo didto. Wala sila mobiya hangtod nga nahurot nilag pamatay ang tanang mga lalaki didto.


\par }{\PP \VS{17}Apan si Hadad nga bata pa niadtong panahona nakaikyas ngadto sa Ehipto uban sa pipila ka mga opisyal nga Edomihanon nga nag-alagad sa iyang amahan.

\VS{18}Mibiya sila sa Midian ug miadto sa Paran. Ug uban ang mga kalalakin-an nga taga-Paran, miadto sila sa Ehipto ug nakigkita sa Paraon nga hari sa Ehipto. Gihatagan sa hari si Hadad ug balay, yuta, ug pagkaon.


\par }{\PP \VS{19}Nagustohan pag-ayo sa hari\FTNT{†}{{\FR 11:19 }{\FQ{hari}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Paraon.
}}{\FT{Mao usab sa
}}{\XT{bersikulo 20, 21, 22}}{\FT{.}}} si Hadad, busa gipaminyo niya kang Hadad ang igsoon sa iyang asawa nga si Rayna Tapenes.

\VS{20}Unya, nanganak ug lalaki ang asawa ni Hadad, ug ginganlan nila kini ug Genubat. Si Tapenes ang nagpadako sa bata didto sa palasyo, uban sa mga anak sa hari.


\par }{\PP \VS{21}Sa dihang didto si Hadad sa Ehipto, nabalitaan niya nga patay na si David ug si Joab nga komander sa mga sundalo. Busa miingon si Hadad sa hari, “Tugoti ako nga mopauli sa akong nasod.”


\par }{\PP \VS{22}Nangutana ang hari, “Ngano? Unsa pay nakulang kanimo dinhi nga buot ka pa mang mopauli sa inyo?”

\par }{\PP Mitubag si Hadad, “Wala; basta papaulia lang ako.”


\par }{\PP \VS{23}Adunay usa pa ka tawo nga pagbuot sa Dios nga makigbatok kang Solomon. Siya mao si Rezon nga anak ni Eliada. Milayas siya gikan sa iyang agalon nga si Hadadezer nga hari sa Zoba,

\VS{24}ug naghimo ug grupo sa mga rebelde nga iyang gipangulohan. Sa dihang napildi ni David ang mga sundalo ni Hadadezer, miadto si Rezon ug ang iyang mga tawo sa Damasco. Gisakop nila kining dapita ug didto sila namuyo.

\VS{25}Nahimong hari si Rezon sa Aram,\FTNT{‡}{{\FR 11:25 }{\FQ{Aram}}{\FT{: o
}}{\FQA{Siria.}}} ug gikontra niya ang Israel sa tibuok panahon nga naghari si Solomon. Gidugangan niya ang kasamok nga gihimo ni Hadad sa Israel.


\par }{\SH Nagrebelde si Jeroboam kang Solomon
\par }
{\PP \VS{26}Usa pa sa nakigbatok kang Solomon mao si Jeroboam nga anak ni Nebat, usa sa iyang mga opisyal. Gikan siya sa lungsod sa Zereda sa Efraim, ug ang iyang inahan mao si Zerua nga usa ka biyuda.


\par }{\PP \VS{27}Mao kini ang sugilanon kon nganong nagrebelde siya sa hari: Gipatambakan niadtong panahona ni Solomon ang mubong bahin sa lungsod\FTNT{§}{{\FR 11:27 }{\FQ{mubong bahin sa lungsod}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Millo.
}}{\FT{Dili klaro ang buot ipasabot niini sa Hebreo nga teksto.}}} sa iyang amahan nga si David, ug gipaayo ang mga paril niini.

\VS{28}Kini si Jeroboam usa ka tawong adunay abilidad, ug sa dihang nakita ni Solomon ang iyang kakugi, gihimo niya siyang tigdumala sa tanang mga trabahante nga gikan sa tribo ni Efraim ug ni Manases.\FTNT{*}{{\FR 11:28 }{\FQ{tribo ni Efraim ug ni Manases}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{panimalay ni Jose.}}}


\par }{\PP \VS{29}Usa niana ka higayon, sa paggawas ni Jeroboam sa Jerusalem, gitagbo siya ni Propeta Ahia nga taga-Silo. Bag-o ang gisul-ob ni Ahia nga panggawas nga bisti, ug sila rang duha ang didto sa kapatagan.

\VS{30}Gihubo ni Ahia ang iyang panggawas nga bisti ug gigisi kini sa 12 ka bahin.

\VS{31}Unya miingon siya kang Jeroboam, “Kuhaa ang napulo ka bahin niini, kay mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel: ‘Kuhaon ko ang gingharian ni Solomon ug ihatag kanimo ang napulo ka tribo niini.

\VS{32}Apan tungod kang David nga akong alagad, ug sa siyudad sa Jerusalem nga akong pinili sa tanang siyudad sa Israel, ibilin ko ang usa ka tribo kang Solomon.

\VS{33}Himuon ko kini tungod kay gisalikway niya\FTNT{†}{{\FR 11:33 }{\FQ{niya}}{\FT{: mao kini sa Septuagint, sa Latin Vulgate, ug Syriac; apan sa Hebreo,
}}{\FQA{nila.}}} ako ug gisimba si Ashtarot, ang diosa sa mga Sidonhon, si Kemosh, ang dios sa mga Moabihanon, ug si Molec, ang dios sa mga Amonihanon. Wala siya mosunod sa akong mga pamaagi ug wala siya magkinabuhi nga matarong sa akong atubangan. Wala siya motuman sa akong mga tulomanon ug mga sugo; dili sama sa iyang amahan nga si David.


\par }{\PP \VS{34}“ ‘Apan dili ko kuhaon ang tibuok gingharian gikan kang Solomon. Maghari siya sa tibuok niyang kinabuhi tungod sa akong alagad nga si David nga akong gipili, ug nagtuman sa akong mga sugo ug mga tulomanon.

\VS{35}Kuhaon ko ang gingharian gikan sa iyang anak, ug ihatag ko kanimo ang napulo ka tribo niini.

\VS{36}Hatagan ko ug usa ka tribo ang iyang anak aron nga ang mga kaliwat ni David nga akong alagad magpadayon sa paghari sa Jerusalem, ang siyudad nga akong gipili aron pasidunggan ako.

\VS{37}Himuon ka nako nga hari sa Israel ug dumalahan mo ang tanang gusto mong dumalahan.

\VS{38}Kon tumanon mo ang tanang isugo ko kanimo ug mosunod ka sa akong mga pamaagi, ug kon buhaton mo ang maayo sa akong panan-aw pinaagi sa pagtuman sa akong mga tulomanon ug mga sugo sama sa gihimo ni David nga akong alagad, mag-uban ako kanimo. Magpabilin sa paghari ang imong mga kaliwat sama sa mga kaliwat ni David, ug ihatag ko kanimo ang Israel.

\VS{39}Tungod sa mga sala ni Solomon, silotan ko ang mga kaliwat ni David, apan dili hangtod sa kahangtoran.’ ”


\par }{\PP \VS{40}Tungod niini nagtinguha si Solomon sa pagpatay kang Jeroboam, apan miikyas si Jeroboam ngadto kang Shishak, ang hari sa Ehipto, ug didto siya nagpuyo hangtod namatay si Solomon.


\par }{\SH Ang Pagkamatay ni Solomon
\par }
{\R (2 Cron. 9:29-31)

\par }{\PP \VS{41}Ang uban pang sugilanon bahin sa paghari ni Solomon, ang tanan nga iyang gihimo, ug ang bahin sa iyang kaalam nasulat sa libro bahin sa mga binuhatan ni Solomon.

\VS{42}Sa Jerusalem nagpuyo si Solomon samtang naghari siya sa tibuok Israel sulod sa 40 ka tuig.

\VS{43}Sa dihang namatay siya, gilubong siya sa lungsod sa iyang amahan nga si David. Ug si Rehoboam nga iyang anak ang mipuli kaniya ingon nga hari.




\par }\Chap{12}{\SH Nagrebelde ang Israel kang Rehoboam
\par }
{\R (2 Cron. 10:1-19)

\par }{\PP \VerseOne{1}Miadto si Rehoboam sa Sekem, diin nagtigom ang mga Israelinhon sa pagproklamar kaniya nga hari.

\VS{2}Pagkadungog niini ni Jeroboam nga anak ni Nebat, mibalik siya sa Israel. (Kay niadtong panahona didto siya magpuyo sa Ehipto diin miikyas siya gikan kang Haring Solomon.)

\VS{3}Gipatawag sa tibuok katilingban sa Israel si Jeroboam, ug nangadto sila kang Rehoboam ug miingon,

\VS{4}“Bug-at ang mga gipatuman sa imong amahan kanamo. Apan kon imo kining pagaan-gaanan amo kang alagaran.”


\par }{\PP \VS{5}Mitubag si Rehoboam, “Hatagi una ninyo ako ug tulo ka adlaw sa paghuna-huna niini, pagkahuman balik kamo dinhi kanako.” Busa namauli ang mga tawo.


\par }{\PP \VS{6}Nakigkita dayon si Haring Rehoboam sa hamtong nga mga tawo nga nakaalagad sa iyang amahan nga si Solomon sa buhi pa kini. Nangutana si Rehoboam kanila, “Unsa may inyong ikatambag nga itubag ko sa gihangyo niadtong mga tawo?”


\par }{\PP \VS{7}Mitubag sila, “Kon ihatag mo karon kanila ang ilang gihangyo, ug ipakita mo kanila nga andam ka nga moalagad kanila, moalagad sila kanimo hangtod sa kahangtoran.”


\par }{\PP \VS{8}Apan wala tumana ni Rehoboam ang tambag sa mga hamtong. Nakigkita hinuon siya sa mga pamatan-on nga kaedad niya nga nag-alagad kaniya.

\VS{9}Nangutana siya kanila, “Unsa may inyong ikatambag nga itubag ko sa gihangyo niadtong mga tawo? Mihangyo sila nga pagaan-gaanan ko ang bug-at nga mga gipatuman sa akong amahan kanila.”


\par }{\PP \VS{10}Mitubag ang mga pamatan-on, “Mao kini ang itubag niadtong mga tawo nga mihangyo kanimo: ‘Ang akong kumingking mas dako pa kaysa hawak sa akong amahan.

\VS{11}Kon bug-at ang gipatuman sa akong amahan kaninyo, dugangan ko pa kana. Kon gikastigo kamo sa akong amahan pinaagi sa latigo, kastigohon ko kamo pinaagi sa latigo nga adunay talinis nga mga metal.\FTNT{*}{{\FR 12:11 }{\FQ{latigo nga adunay talinis nga mga metal}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{mga tanga.
}}{\FT{Mao usab sa
}}{\XT{bersikulo 14}}{\FT{.}}}’ ”


\par }{\PP \VS{12}Paglabay sa tulo ka adlaw, mibalik si Jeroboam ug ang mga tawo kang Haring Rehoboam, sumala sa giingon niini kanila.

\VS{13}Apan wala tumana ni Rehoboam ang gitambag kaniya sa hamtong nga mga magtatambag. Misinghag hinuon siyang mitubag

\VS{14}sumala sa gitambag kaniya sa mga pamatan-on. Miingon siya kanila, “Bug-at ang gipatuman sa akong amahan kaninyo, ug dugangan ko pa kana. Kon gikastigo kamo sa akong amahan pinaagi sa latigo, kastigohon ko kamo pinaagi sa latigo nga adunay talinis nga mga metal.”


\par }{\PP \VS{15}Ug tuod man, wala mamati ang hari sa hangyo sa mga tawo, kay pagbuot kadto sa
{\ND{Ginoo}} aron matuman ang iyang gisulti kang Jeroboam nga anak ni Nebat pinaagi kang Ahia nga taga-Silo.


\par }{\PP \VS{16}Sa dihang nakita sa mga Israelinhon nga wala tagda sa hari ang ilang gihangyo, miingon sila sa hari,

\par }{\Q “Wala kami labot kanimo, kaliwat ni David!

\par }{\QB Bahala ka na sa imong gingharian!

\par }{\QB Dali mga Israelinhon, mamauli kita!”

\par }{\MM Busa namauli ang mga Israelinhon.

\VS{17}Mao kadto nga ang mga Israelinhon lang nga namuyo sa mga lungsod sa Juda mao ang gidumalahan ni Rehoboam.


\par }{\PP \VS{18}Unya, gipaadto ni Haring Rehoboam ngadto sa mga Israelinhon si Adoram\FTNT{†}{{\FR 12:18 }{\FQ{Adoram}}{\FT{: o
}}{\FQA{Adoniram.}}}, ang tigdumala sa mga tawong gipugos sa pagpatrabaho, aron makig-areglo kanila. Apan gibato siya sa mga Israelinhon hangtod namatay. Pagkadungog niini ni Rehoboam, midali-dali siyag sakay sa iyang karwahi ug miikyas ngadto sa Jerusalem.

\VS{19}Hangtod karon nagrebelde pa gihapon ang mga Israelinhon sa mga kaliwat ni David.


\par }{\PP \VS{20}Sa dihang nabalitaan sa mga Israelinhon nga nahibalik na si Jeroboam, gipatawag nila kini sa usa ka panagtigom, ug gihimo nilang hari sa tibuok Israel. Ang tribo lang ni Juda ang nagpabilin nga maunongon sa panimalay ni David.


\par }{\SH Gipasidan-an ni Shemaya si Rehoboam
\par }
{\R (2 Cron. 11:1-4)

\par }{\PP \VS{21}Pag-abot ni Rehoboam sa Jerusalem, gitigom niya ang hanas nga mga sundalo gikan sa mga tribo sa Juda ug Benjamin. Nakatigom siyag 180,000 ka mga sundalo aron sa pagpakig-gira sa katawhan sa Israel ug sa pagbawi sa iyang gingharian.


\par }{\PP \VS{22}Apan miingon ang Dios kang Shemaya nga iyang alagad,

\VS{23}“Sultihi si Rehoboam nga hari sa Juda, nga anak ni Solomon, ug ang tanang katawhan sa Juda ug Benjamin ug ang uban pang mga tawo nga nagpuyo uban kanila

\VS{24}nga ako, ang
{\ND{Ginoo}}, nag-ingon: ‘Ayaw kamo pakig-gira sa inyong kadugo nga mga Israelinhon. Pamauli kamo, kay pagbuot ko kining tanan.’ ” Mituman sila sa
{\ND{Ginoo}} ug namauli, sumala sa gimando sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\SH Nagpahimo si Jeroboam ug Bulawan nga mga Baka
\par }
{\PP \VS{25}Gipatukod pag-usab ni Jeroboam ang lungsod sa Sekem sa kabungtoran sa Efraim, ug didto siya nagpuyo. Unya miadto siya sa Penuel ug gipatukod usab niya kini.


\par }{\PP \VS{26}Miingon siya sa iyang kaugalingon, “Lagmit mahibalik ang gingharian sa panimalay ni David

\VS{27}kon magpadayon ang katawhan sa pag-adto sa Jerusalem aron sa paghalad didto sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}. Mahimong mobalik sila pag-unong sa ilang agalon nga si Rehoboam nga hari sa Juda. Ug kon mahitabo kana, patyon nila ako ug mobalik sila kang Rehoboam.”


\par }{\PP \VS{28}Busa human magpatambag si Jeroboam bahin niini, nagpahimo siya ug duha ka bulawan nga baka. Unya miingon siya sa mga tawo, “Mga Israelinhon, hasol na kaayo alang kaninyo nga moadto pa sa Jerusalem. Ania ang inyong mga dios nga nagpagawas kaninyo gikan sa Ehipto.”


\par }{\PP \VS{29}Ang usa ka bulawan nga baka gipabutang niya sa Betel ug ang usa sa Dan.

\VS{30}Kining gihimo ni Jeroboam nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel. Nangadto sila bisan sa Dan aron sa pagsimba.


\par }{\PP \VS{31}Nagpahimo pa gayod si Jeroboam ug mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, ug gipaalagad niya ingon nga mga pari ang mga tawo nga dili mga kaliwat ni Levi.

\VS{32}Gihimo usab niya ang usa ka adlaw nga kasaulogan sa ika-15 nga adlaw sa ikawalo nga bulan, sama sa kasaulogan nga ginahimo sa Juda. Naghalad siya didto sa halaran sa Betel ug mga halad alang sa bulawan nga mga baka nga iyang gipahimo, ug nagbutang siya ug mga pari sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit nga iyang gipahimo.

\VS{33}Sa ika-15 nga adlaw sa ika-8 nga bulan, adlaw nga siya mismo ang nagpili, naghalad siya sa halaran nga iyang gipahimo didto sa Betel, ug iyang gisugdan ang kasaulogan alang sa mga Israelinhon.




\par }\Chap{13}{\SH Gipanghimaraot sa Propeta ang Halaran sa Betel
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unya, gisugo sa
{\ND{Ginoo}} ang usa niya ka propeta nga taga-Juda sa pag-adto sa Betel. Pag-abot niya didto, nagtindog si Jeroboam sa halaran aron maghalad.

\VS{2}Gisugo sa
{\ND{Ginoo}} ang iyang alagad nga panghimaraoton kadto nga halaran. Miingon siya, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}} bahin niini nga halaran: Adunay matawo nga usa ka bata sa panimalay ni David nga ang iyang ngalan si Josia. Pamatyon niya ug ihalad niini nga halaran ang mga pari nga nag-alagad sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit ug ang gahalad niini nga halaran. Mangasunog ang ilang mga bukog dinhi niini nga halaran.”

\VS{3}Niana mismong adlawa, naghatag ang alagad sa Dios ug timailhan nga mahitabo ang iyang gisulti. Miingon siya, “Mao kini ang timailhan nga giingon sa
{\ND{Ginoo}}: Mabungkag kini nga halaran ug mayabo ang mga abo niini.”


\par }{\PP \VS{4}Pagkadungog niadto ni Haring Jeroboam, gitudlo niya ang tawo ug miingon, “Dakpa ninyo siya!” Apan kalit lang nga migahi ang kamot sa hari, ug wala na niya kini malihok.

\VS{5}Unya nabungkag ang halaran ug nayabo ang mga abo niini, sumala gayod sa timailhan nga giingon sa alagad sa Dios nga gipadayag sa
{\ND{Ginoo}} kaniya.


\par }{\PP \VS{6}Unya miingon ang hari ngadto sa alagad sa Dios, “I-ampo sa
{\ND{Ginoo}} nga imong Dios nga ayohon niya ang akong kamot.” Busa nag-ampo ang alagad sa Dios sa
{\ND{Ginoo}}, ug naayo ang kamot sa hari.


\par }{\PP \VS{7}Miingon pag-usab ang hari ngadto sa alagad sa Dios, “Uban una kanako sa balay aron mokaon, ug hatagan ko usab ikaw ug gasa.”


\par }{\PP \VS{8}Apan mitubag ang alagad sa Dios, “Bisan ihatag mo pa kanako ang katunga sa imong kabtangan, dili ako mouban kanimo o mokaon o moinom niining lugara.

\VS{9}Kay gimandoan ako sa
{\ND{Ginoo}} nga dili gayod mokaon o moinom samtang ania ako dinhi, ug sa akong pagpauli dili ako moagi sa akong giagian sa pag-anhi dinhi.”

\VS{10}Busa lain nga dalan ang iyang giagian pagpauli niya.


\par }{\PP \VS{11}Niadtong higayona, adunay usa ka tigulang nga propeta nga nagpuyo sa Betel. Giadtoan siya sa iyang mga anak nga lalaki\FTNT{*}{{\FR 13:11 }{\FQ{mga anak nga lalaki}}{\FT{: mao kini sa ubang karaang mga teksto; apan sa Hebreo,
}}{\FQA{anak nga lalaki.}}} ug gisuginlan sa tanang gihimo sa alagad sa Dios niadtong adlawa sa Betel. Gisuginlan usab nila siya kon unsa ang giingon sa alagad sa Dios sa hari.

\VS{12}Nangutana ang ilang amahan, “Asa siya miagi pagpauli?” Gisultihan nila siya kon asa kini miagi.

\VS{13}Unya miingon ang ilang amahan kanila, “Andama ninyo ang asno alang kanako.” Busa giandam nila ang asno ug misakay siya,

\VS{14}ug gigukod niya ang alagad sa Dios. Naabtan niya kini nga naglingkod sa punoan sa kahoyng terebinto.

\par }{\PP Gipangutana niya kini, “Ikaw ba ang alagad sa Dios nga gikan sa Juda?”

\par }{\PP Mitubag ang alagad sa Dios, “Oo.”


\par }{\PP \VS{15}Miingon ang tigulang nga propeta, “Uban una kanako sa balay ug mokaon.”


\par }{\PP \VS{16}Miingon ang alagad sa Dios, “Dili ako mahimong mobalik ug mouban kanimo, ug dili usab ako mahimong mokaon o moinom uban kanimo niining lugara.

\VS{17}Kay gisultihan ako sa
{\ND{Ginoo}} nga dili gayod ako mokaon o moinom samtang ania ako dinhi, ug sa akong pagpauli dili ako moagi sa akong giagian sa pag-anhi ko dinhi.”


\par }{\PP \VS{18}Miingon ang tigulang nga propeta, “Propeta usab ako sama kanimo. Ug gisugo sa
{\ND{Ginoo}} ang usa ka anghel sa pagsulti kanako nga dad-on ka nako sa akong balay aron makakaon ka ug makainom.” (Apan nagbakak ang tigulang nga propeta.)

\VS{19}Busa miuban sa iyang balay ang alagad sa Dios ug mikaon ug miinom siya didto.


\par }{\PP \VS{20}Samtang naglingkod sila sa lamisa, adunay gisulti ang
{\ND{Ginoo}} sa tigulang nga propeta.

\VS{21}Unya giingnan sa tigulang nga propeta ang alagad sa Dios nga gikan sa Juda, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Gilapas mo ang giingon sa
{\ND{Ginoo}} nga imong Dios; wala mo tumana ang iyang gisugo kanimo.

\VS{22}Miingon siya kanimo nga dili ka mokaon ug moinom niining lugara, apan mibalik ka dinhi ug mikaon ug miinom. Tungod sa imong gihimo, ang imong patayng lawas dili ilubong sa lubnganan sa imong mga katigulangan.’ ”


\par }{\PP \VS{23}Pagkahuman ug kaon ug inom sa alagad sa Dios, giandam sa tigulang nga propeta ang asno alang sa iyang pagpauli.

\VS{24}Ug sa iyang pagpauli, gitagbo siya sa usa ka liyon ug gipatay. Ang iyang patayng lawas nagbuy-od sa dalan, ug ang liyon ug ang asno nagtindog sa tapad sa iyang patayng lawas.

\VS{25}Nakita sa mga tawo nga nangagi didto ang patayng lawas ug ang liyon sa tapad niini, ug gibalita nila kini sa lungsod diin nagpuyo ang tigulang nga propeta.


\par }{\PP \VS{26}Sa dihang nadunggan kini sa tigulang nga propeta, miingon siya, “Siya ang alagad sa Dios nga naglapas sa pulong sa
{\ND{Ginoo}}. Gitugyan siya sa
{\ND{Ginoo}} ngadto sa liyon nga miataki ug mipatay kaniya, sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} kaniya.”


\par }{\PP \VS{27}Unya miingon ang tigulang nga propeta sa iyang mga anak nga lalaki, “Andama ninyo ang asno alang kanako.” Ug giandam nila kini.

\VS{28}Unya milakaw siya, ug nakita niya ang patayng lawas nga nagbuy-od sa dalan ug ang liyon ug ang asno nga nagtindog sa tapad niini. Wala kan-a sa liyon ang patayng lawas ug wala niya hilabti ang asno.

\VS{29}Gikuha sa tigulang nga propeta ang patayng lawas sa alagad sa Dios ug gikarga sa asno, ug gidala sa ilang lungsod aron magsubo siya alang niini ug malubong niya kini.

\VS{30}Gilubong niya kini sa iya mismong lubnganan, ug nagsubo gayod sila sa pagkamatay sa alagad sa Dios.


\par }{\PP \VS{31}Pagkahuman ug lubong, miingon ang tigulang nga propeta sa iyang mga anak nga lalaki, “Kon mamatay ako, ilubong ninyo ako sa gilubngan sa alagad sa Dios, ug itapad ninyo ako kaniya.

\VS{32}Kay ang mga pulong nga gipasulti sa
{\ND{Ginoo}} kaniya mahitungod sa halaran sa Betel ug sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit sa Samaria sigurado gayod nga matuman.”


\par }{\PP \VS{33}Bisan pa niini nga nahitabo, wala gihapon nagbag-o si Jeroboam sa iyang daotang mga gawi. Nagpili gihapon siya ug mga tawo nga mag-alagad ingon nga mga pari sa mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit. Si bisan kinsa nga gustong moalagad ingon nga pari iyang ordinahan.

\VS{34}Kining gihimo ni Jeroboam nahimong hinungdan sa pagpakasala sa iyang panimalay ug nagdala kanilag kapildihan ug kalaglagan.




\par }\Chap{14}{\SH Ang Gisulti ni Propeta Ahia Batok kang Jeroboam
\par }
{\PP \VerseOne{1}Niadtong panahona, nagsakit ang anak nga lalaki ni Jeroboam nga si Abias.

\VS{2}Busa miingon si Jeroboam sa iyang asawa, “Pagpakaaron-ingnon aron walay makaila nga ikaw akong asawa ug adto sa Silo. Atua didto si Ahia, ang propeta nga nag-ingon kanako nga mahimo akong hari sa Israel.

\VS{3}Pagdala ug gasa nga napulo ka pan, mga kalan-on, ug usa ka tibod nga dugos. Adtoa siya kay sultihan ka niya kon unsa ang mahitabo sa atong anak.”


\par }{\PP \VS{4}Busa miadto ang asawa ni Jeroboam sa balay ni Ahia sa Silo. Tigulang na si Ahia ug dili na siya makakita.

\VS{5}Apan miingon ang
{\ND{Ginoo}} kang Ahia, “Nagpadulong dinhi ang asawa ni Jeroboam nga nagpakaaron-ingnon aron dili siya mailhan. Mangutana siya kanimo mahitungod sa iyang anak nga nagsakit, ug tubagon mo siya sa akong isulti kanimo.”


\par }{\PP \VS{6}Busa sa dihang nadunggan ni Ahia ang mga tunob sa asawa ni Jeroboam sa may pultahan, miingon si Ahia, “Dali, sulod. Nahibaloan ko nga asawa ka ni Jeroboam. Nganong nagpakaaron-ingnon ka man? Adunay daotan akong ibalita kanimo.

\VS{7}Pauli ug sultihi si Jeroboam nga mao kini ang gisulti sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel: ‘Gipili ka nako gikan sa mga tawo ug gihimo nga pangulo sa akong katawhan nga mga Israelinhon.

\VS{8}Gikuha ko ang gingharian gikan sa panimalay ni David ug gihatag kanimo. Apan dili ka sama kang David nga akong alagad, nga nagtuman sa akong mga sugo ug nagsunod kanako sa tibuok niyang kasing-kasing, ug naghimo ug matarong sa akong atubangan.

\VS{9}Mas daotan pa ang imong gihimo kay sa gihimo sa mga hari nga nauna kanimo. Gisalikway mo ako ug gipalagot pinaagi sa pagpahimo ug metal nga mga dios.

\VS{10}Tungod niini, padad-an ko ug katalagman ang imong panimalay. Pamatyon ko ang tanang miyembro sa imong panimalay nga mga lalaki, ulipon man o dili. Laglagon ko sa hingpit ang imong panimalay sama sa basura\FTNT{*}{{\FR 14:10 }{\FQ{basura}}{\FT{: o
}}{\FQA{tae.}}} nga gisunog hangtod walay mahibilin.

\VS{11}Ang mga miyembro sa imong panimalay nga mangamatay sa lungsod kan-on sa mga iro, ug ang mangamatay sa uma kan-on sa mga langgam.’ Ako, ang
{\ND{Ginoo}}, ang nag-ingon niini.”


\par }{\PP \VS{12}Unya miingon si Ahia sa asawa ni Jeroboam, “Pauli na sa inyo. Pag-abot mo sa inyong lungsod, mamatay ang imong anak.

\VS{13}Magsubo alang kaniya ang tanang taga-Israel, ug ilubong siya. Siya lang sa panimalay ni Jeroboam ang hatagan ug maayo nga paglubong, kay siya lang sa panimalay ni Jeroboam ang nahimut-an sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel.


\par }{\PP \VS{14}“Ug niini gayong panahona magbutang ang
{\ND{Ginoo}} ug hari sa Israel nga mao ang molaglag sa panimalay ni Jeroboam.

\VS{15}Silotan sa
{\ND{Ginoo}} ang Israel nga daw tigbaw nga gilamba-lamba sa sulog sa tubig. Ibton niya sila gikan niining maayong yuta nga iyang gihatag sa ilang mga katigulangan, ug patibulaagon ngadto sa unahan sa Suba sa Eufrates tungod kay gipalagot nila siya sa dihang naghimo sila ug mga poste nga simbolo sa diosa nga sa Ashera.

\VS{16}Pasagdan niya sila tungod sa mga sala ni Jeroboam, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.”


\par }{\PP \VS{17}Busa mipauli sa Tirza ang asawa ni Jeroboam. Pag-abot gayod niya sa pultahan sa ilang balay, namatay ang iyang anak.

\VS{18}Nagsubo alang sa bata ang tanang taga-Israel, ug gilubong nila kini, sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa iyang alagad nga si Propeta Ahia.


\par }{\PP \VS{19}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Jeroboam, apil na ang iyang pagpakig-gira, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{20}Naghari si Jeroboam sa Israel sulod sa 22 ka tuig. Ug sa dihang namatay siya, si Nadab nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Rehoboam sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 11:5–12:16)

\par }{\PP \VS{21}Si Rehoboam nga anak ni Solomon mao ang hari sa Juda. Nag-edad siya ug 41 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Naghari siya sulod sa 17 ka tuig sa Jerusalem, ang siyudad nga gipili sa
{\ND{Ginoo}} gikan sa tanang tribo sa Israel, diin siya pasidunggan. Ang inahan ni Rehoboam mao si Naama nga Amonihanon.


\par }{\PP \VS{22}Nagpakasala ang katawhan sa Juda atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, ug mas labaw nga nakapasuko sa
{\ND{Ginoo}} ang ilang gihimo kay sa gihimo sa ilang mga katigulangan.

\VS{23}Naghimo usab sila ug mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, mga bato nga handomanan, ug nagpatindog ug mga poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera ibabaw sa matag bungtod ug ilalom sa matag labong nga kahoy.

\VS{24}Gawas pa niana, adunay mga lalaki ug mga babaye nga nagbaligya sa ilang dungog sa mga dapit nga ilang gisimbahan. Gihimo sa katawhan sa Juda ang tanang mangil-ad nga mga buhat nga gihimo kaniadto sa mga nasod nga giabog sa
{\ND{Ginoo}} gikan niining yutaa sa pag-abot dinhi sa mga Israelinhon.


\par }{\PP \VS{25}Sa ikalima nga tuig sa paghari ni Rehoboam, gisulong ni Shishak nga hari sa Ehipto ang Jerusalem.

\VS{26}Gipanguha niya ang mga bahandi sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa palasyo. Gikuha niya ang tanan, apil na ang tanang mga taming nga bulawan nga gipahimo ni Solomon.

\VS{27}Busa nagpahimo si Haring Rehoboam ug mga taming nga bronsi nga puli niadtong mga taming, ug gitugyan niya kini sa mga opisyal sa mga tigbalantay nga nagbantay sa pultahan sa palasyo.

\VS{28}Sa matag adto sa hari sa Templo sa
{\ND{Ginoo}}, mouban kaniya ang mga tigbalantay nga nagdala niining mga taming, ug pagkahuman ibalik ra usab nila kini sa kuwarto nga alang sa mga tigbalantay.


\par }{\PP \VS{29}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Rehoboam, ug ang tanan nga iyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{30}Sa panahon nga naghari si Rehoboam kanunay nga adunay gira tali kaniya ug kang Jeroboam.

\VS{31}Sa dihang namatay si Rehoboam, gilubong siya sa gilubngan sa iyang mga katigulangan sa Lungsod ni David. (Ang inahan ni Rehoboam mao si Naama nga Amonihanon.) Si Abias\FTNT{†}{{\FR 14:31 }{\FQ{Abias}}{\FT{: gitawag usab siya nga Abiam.}}} nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.




\par }\Chap{15}{\SH Ang Paghari ni Abias sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 13:1–14:1)

\par }{\PP \VerseOne{1}Nahimong hari sa Juda si Abias sa ika-18 nga tuig sa paghari ni Jeroboam sa Israel.

\VS{2}Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa tulo ka tuig. Ang iyang inahan mao si Maaca nga anak ni Absalom.\FTNT{*}{{\FR 15:2 }{\FQ{Absalom}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Abishalom,
}}{\FT{nga mao usab si Absalom.}}}


\par }{\PP \VS{3}Gihimo usab ni Abias ang tanan nga sala nga gihimo sa iyang amahan. Dili maayo ang iyang relasyon sa
{\ND{Ginoo}} nga iyang Dios; dili sama kang David nga iyang katigulangan.

\VS{4}Apan tungod kang David, gitugot sa
{\ND{Ginoo}} nga iyang Dios nga adunay kaliwat si Abias nga maghari\FTNT{†}{{\FR 15:4 }{\FQ{gitugot sa
{\ND{Ginoo}}…nga maghari}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{gihatagan siya sa
{\ND{Ginoo}} nga iyang Dios ug suga.}}} sa Jerusalem pinaagi sa paghatag kaniya ug anak nga mopuli kaniya sa paghari ug mopalig-on sa Jerusalem.

\VS{5}Kay gihimo ni David ang matarong atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, ug samtang buhi siya wala niya lapasa ang mga sugo sa
{\ND{Ginoo}}, gawas lang sa gihimo niya ngadto kang Uria nga Hitihanon.


\par }{\PP \VS{6-7}Kaniadto nagsige lang ug away si Rehoboam ug Jeroboam, ug sa kaulahian si Abias na usab ug si Jeroboam ang nag-away. Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Abias, ug ang tanan nga iyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{8}Sa dihang namatay si Abias, gilubong siya sa Lungsod ni David. Ug si Asa nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Asa sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 15:16–16:6, 11-14)

\par }{\PP \VS{9}Nahimong hari sa Juda si Asa sa ika-20 nga tuig sa paghari ni Jeroboam sa Israel.

\VS{10}Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 41 ka tuig. Ang iyang lola mao si Maaca nga anak ni Absalom.


\par }{\PP \VS{11}Gihimo ni Asa ang maayo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, sama kang David nga iyang katigulangan.

\VS{12}Giabog niya gikan sa Juda ang mga lalaki ug mga babaye nga nagbaligya sa ilang dungog didto sa mga simbahanan, ug gipakuha niya ang tanang dios-dios nga gipahimo sa iyang mga katigulangan.

\VS{13}Apil ang iyang lola nga si Maaca gipapahawa niya sa pagka-rayna, kay nagpahimo kini ug mangil-ad nga poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera. Gipaputol ni Asa ang maong poste ug gipasunog sa Walog sa Kidron.

\VS{14}Wala panggub-a ni Asa ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, apan nagmatinumanon siya sa
{\ND{Ginoo}} sa tibuok niyang kinabuhi.

\VS{15}Gidala niya sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ang mga pilak, mga bulawan, ug ang uban pang mga butang nga gihalad niya ug sa iyang amahan ngadto sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{16}Nagsige lang ug away si Asa ug si Baasha nga hari sa Israel sa tibuok panahon nga naghari sila.

\VS{17}Gisulong ni Baasha ang Juda, ug gipaparilan niya ang lungsod sa Rama aron walay makagawas o makasulod sa teritoryo ni Asa nga hari sa Juda.


\par }{\PP \VS{18}Unya gipanguha ni Asa ang tanang pilak ug bulawan nga nahibilin sa mga bodega sa Templo sa
{\ND{Ginoo}} ug sa iyang palasyo. Gitugyan niya kini sa iyang mga opisyal, ug gisugo niya sila nga dad-on kini ngadto kang Ben Hadad nga hari sa Aram\FTNT{‡}{{\FR 15:18 }{\FQ{Aram}}{\FT{: o
}}{\FQA{Siria.}}} didto sa Damasco diin kini magpuyo. Si Ben Hadad anak ni Tabrimon ug apo ni Hezion.


\par }{\PP \VS{19}Mao kini ang mensahe ni Asa kang Ben Hadad: “Maghimo kitag kasabotan sama sa gihimo sa atong mga amahan. Dawata ang gipadala ko kanimo nga pilak ug bulawan, ug undanga ang imong pagpakig-abin kang Baasha nga hari sa Israel aron mobiya na siya sa akong teritoryo.”


\par }{\PP \VS{20}Misugot si Ben Hadad sa gihangyo ni Haring Asa, ug gisugo niya ang mga komander sa iyang mga sundalo nga sulongon ang mga lungsod sa Israel. Nailog nila ang Ijon, Dan, Abel Bet Maaca, ang tibuok Kineret, ug ang tibuok Neftali.

\VS{21}Sa dihang nabalitaan kini ni Baasha, gipaundang niya ang pagpahimo ug paril sa Rama, ug mibalik siya sa Tirza.

\VS{22}Unya nagmando si Haring Asa sa tanan gayod nga taga-Juda nga panguhaon ang mga bato ug mga troso nga gigamit ni Baasha sa pagpahimo ug paril sa Rama, ug gigamit niya kini sa pagpahimo ug paril sa Geba nga sakop sa Benjamin, ug sa Mizpa.


\par }{\PP \VS{23}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Asa, ug ang iyang mga kadaogan ug ang tanan niyang nahimo, apil na ang mga lungsod nga iyang gipangtukod, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda. Sa tigulang na si Asa gitakboyan siyag sakit sa tiil.

\VS{24}Ug sa dihang namatay siya, gilubong siya sa gilubngan sa iyang mga katigulangan sa lungsod sa iyang katigulangan nga si David.

\par }{\PP Ug si Jehosafat nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Nadab sa Israel
\par }
{\PP \VS{25}Nahimong hari sa Israel si Nadab nga anak ni Jeroboam sa ikaduhang tuig sa paghari ni Asa sa Juda. Naghari si Nadab sa tibuok Israel sulod sa duha ka tuig.

\VS{26}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Gisunod niya ang binuhatan sa iyang amahan ug ang sala nga gihimo niini, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.


\par }{\PP \VS{27}Unya, si Baasha nga anak ni Ahia, nga gikan sa tribo ni Isacar, nagplano ug daotan batok kang Nadab. Gipapatay niya si Nadab samtang gisulong niini ug sa tibuok Israel ang Gibeton, nga usa ka lungsod sa mga Filistihanon.

\VS{28}Ang pagpatay ni Baasha kang Nadab nahitabo sa ikatulo nga tuig sa paghari ni Asa sa Juda. Ug si Baasha mao ang mipuli kang Nadab ingon nga hari.


\par }{\PP \VS{29}Pagsugod gayod ni Baasha sa paghari, gipamatay niya ang tibuok pamilya ni Jeroboam, ug wala gayod siyay gibilin bisan usa. Nahitabo kini sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi sa iyang alagad nga si Ahia nga taga-Silo.

\VS{30}Kay nasuko ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel kang Jeroboam tungod sa iyang mga sala nga gihimo, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.


\par }{\PP \VS{31}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Nadab, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{32}Nagsige lang ug away si Asa ug si Baasha sa tibuok panahon nga naghari sila.


\par }{\SH Ang Paghari ni Baasha sa Israel
\par }
{\PP \VS{33}Nahimong hari sa Israel si Baasha nga anak ni Ahia sa ikatulong tuig sa paghari ni Asa sa Juda. Sa Tirza siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 24 ka tuig.

\VS{34}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Gisunod niya ang binuhatan ni Jeroboam ug ang sala nga gihimo niini, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.




\par }\Chap{16}{\PP \VerseOne{1}Mao kini ang mensahe sa
{\ND{Ginoo}} batok kang Baasha nga iyang gisulti pinaagi kang Jehu nga anak ni Hanani:

\VS{2}“Gikuha ka nako gikan sa ubos nga kahimtang,\FTNT{*}{{\FR 16:2 }{\FQ{Gikuha…kahimtang}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{Gihaw-as ka nako gikan sa abog.}}} ug gihimong pangulo sa akong katawhan nga mga Israelinhon. Apan gisunod mo ang binuhatan ni Jeroboam ug ikaw ang nahimong hinungdan sa pagpakasala sa akong katawhan, ug gipalagot mo ako tungod sa ilang mga sala.

\VS{3}Busa laglagon ka nako ug ang imong panimalay, sama sa gihimo ko sa panimalay ni Jeroboam nga anak ni Nebat.

\VS{4}Ang mga miyembro sa imong panimalay nga mangamatay sa lungsod kaonon sa mga iro, ug ang mangamatay sa uma kaonon sa mga langgam.”


\par }{\PP \VS{5}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Baasha, ug ang iyang bantogang mga binuhatan ug uban pang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{6}Sa dihang namatay si Baasha, gilubong siya sa Tirza. Ug si Elah nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\PP \VS{7}Kadto nga mensahe sa
{\ND{Ginoo}} batok kang Baasha ug sa iyang panimalay gisulti sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi kang Propeta Jehu nga anak ni Hanani. Gisulti kadto sa
{\ND{Ginoo}} tungod sa tanang daotang gihimo ni Baasha atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Gipalagot niya ang
{\ND{Ginoo}} tungod sa iyang gipanghimo nga sama kadaotan sa gihimo sa panimalay ni Jeroboam, ug tungod sa iyang pagpatay sa tibuok nga panimalay ni Jeroboam.


\par }{\SH Ang Paghari ni Elah sa Israel
\par }
{\PP \VS{8}Nahimong hari sa Israel si Elah nga anak ni Baasha sa ika-26 nga tuig sa paghari ni Asa sa Juda. Sa Tirza siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa duha ka tuig.


\par }{\PP \VS{9}Unya, si Zimri nga usa sa iyang mga opisyal ug komander sa katunga sa iyang mga tigkarwahi, nagplano ug daotan batok kaniya. Usa ka adlaw, naghubog si Elah sa Tirza, didto sa balay ni Arza nga mao ang tigdumala sa palasyo sa Tirza.

\VS{10}Misulod si Zimri sa balay ug gipatay niya si Elah. Nahitabo kini sa ika-27 nga tuig sa paghari ni Asa sa Juda. Ug si Zimri ang mipuli kang Elah ingon nga hari.


\par }{\PP \VS{11}Pagsugod gayod ni Zimri sa paghari, gipamatay niya ang tibuok pamilya ni Baasha. Wala gayod siyay gibilin nga lalaki bisan sa mga paryente ug mga higala ni Baasha.

\VS{12}Gipamatay ni Zimri ang tibuok pamilya ni Baasha sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi kang Propeta Jehu.

\VS{13}Kay gipalagot ni Baasha ug sa iyang anak nga si Elah ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, tungod sa mga sala nga ilang gihimo, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel, paagi sa pagsimba sa mga dios-dios.


\par }{\PP \VS{14}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Elah, ug ang tanan niyang gihimo, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.


\par }{\SH Ang Paghari ni Zimri sa Israel
\par }
{\PP \VS{15}Nahimong hari sa Israel si Zimri sa ika-27 nga tuig sa paghari ni Asa sa Juda. Sa Tirza siya nagpuyo, apan pito lang ka adlaw ang iyang paghari. Kay sa dihang nabalitaan sa mga sundalo sa Israel nga nagkampo duol sa Gibeton, nga usa ka lungsod sa mga Filistihanon,

\VS{16}nga gipatay ni Zimri ang hari, niadto mismong adlawa, gihimo nilang hari sa Israel si Omri. Kini si Omri mao ang komander sa mga sundalo sa Israel.

\VS{17}Unya mibiya sa Gibeton si Omri ug ang mga kauban niya nga mga taga-Israel, ug gisulong nila ang Tirza.

\VS{18}Sa dihang nakita ni Zimri nga nailog na ang lungsod, miadto siya sa lig-on nga bahin sa palasyo ug gisunog niya kini, ug naapil siya sa pagkasunog.

\VS{19}Nahitabo kini tungod sa mga sala nga iyang gihimo. Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, ug gisunod niya ang binuhatan ni Jeroboam ug ang sala nga gihimo niini, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.


\par }{\PP \VS{20}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Zimri, ug ang bahin sa iyang pagrebelde nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.


\par }{\SH Ang Paghari ni Omri sa Israel
\par }
{\PP \VS{21}Natunga sa duha ka grupo ang katawhan sa Israel. Ang usa ka grupo gusto nga mahimong hari si Tibni nga anak ni Ginat, ug ang usa usab ka grupo gusto kang Omri.

\VS{22}Apan mas lig-on ang mga nagdapig ni Omri kaysa mga nagdapig ni Tibni nga anak ni Ginat. Namatay si Tibni ug si Omri ang nahimong hari.


\par }{\PP \VS{23}Nahimong hari sa Israel si Omri sa ika-31 nga tuig sa paghari ni Asa sa Juda. Naghari siya sulod sa 12 ka tuig; ang unom niini ka tuig didto sa Tirza.

\VS{24}Gipalit niya gikan kang Shemer ang bungtod sa Samaria sa bili nga 70 ka kilong pilak, ug gipatindogan niya kini ug lungsod nga ginganlan niya ug Samaria, gikan sa ngalan ni Shemer nga mao ang kanhing tag-iya sa bungtod.


\par }{\PP \VS{25}Daotan ang gihimo ni Omri atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, ug labaw pa siya kadaotan kaysa mga hari nga nauna kaniya.

\VS{26}Gisunod niya ang binuhatan ni Jeroboam nga anak ni Nebat ug ang sala nga gihimo niini, nga nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel. Gipalagot nila ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, pinaagi sa pagsimba sa mga dios-dios.


\par }{\PP \VS{27}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Omri, ug ang iyang bantogang mga binuhatan, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{28}Sa dihang namatay si Omri, gilubong siya sa Samaria. Ug si Ahab nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Ahab sa Israel
\par }
{\PP \VS{29}Nahimong hari sa Israel si Ahab nga anak ni Omri sa ika-38 nga tuig sa paghari ni Asa sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 22 ka tuig.

\VS{30}Daotan ang gihimo ni Ahab nga anak ni Omri atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, labaw pa kadaotan kaysa gihimo sa mga hari nga nauna kaniya.

\VS{31}Wala pa siya makontento sa pagsunod sa sala nga gihimo ni Jeroboam, gipangasawa pa gayod niya si Jezebel nga anak ni Etbaal, nga hari sa Sidon, ug mialagad ug misimba sa dios-dios nga si Baal.

\VS{32}Nagpatukod siya ug templo ug halaran alang kang Baal didto sa Samaria.

\VS{33}Nagpahimo usab siya ug poste nga simbolo sa diosa nga si Ashera. Gipalagot gayod niya pag-ayo ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, labaw pa kaysa gihimo sa mga hari sa Israel nga nahauna kaniya.


\par }{\PP \VS{34}Sa panahon sa paghari ni Ahab, gipatukod pag-usab ni Hiel nga taga-Betel ang Jerico. Sa dihang gitukod niya ang mga pundasyon niini, namatay ang iyang kamagulangan nga anak nga si Abiram. Ug sa dihang gipatrabaho niya ang mga pultahan, namatay ang iyang kamanghorang anak nga si Segub. Nahitabo kining tanan sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi kang Josue nga anak ni Nun.\FTNT{†}{{\FR 16:34 }{\FT{Tan-awa sa
}}{\XT{Jos. 6:26}}{\FT{.}}}




\par }\Chap{17}{\SH Gisugo sa
{\ND{Ginoo}} ang Uwak sa Pagdala ug Pagkaon kang Elias
\par }
{\PP \VerseOne{1}Unya, adunay usa ka propeta nga ang ngalan mao si Elias. Nagpuyo siya sa Tishbe, nga sakop sa Gilead. Miingon siya kang Ahab, “Ipaniguro ko gayod kanimo, atubangan sa buhi nga
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel nga akong ginaalagaran, nga walay yamog o ulan nga moabot sulod sa pila ka tuig gawas kon moingon ako nga moabot kini.”


\par }{\PP \VS{2}Unya miingon ang
{\ND{Ginoo}} kang Elias,

\VS{3}“Biya dinhi ug lakaw sa sidlakan, ug tago sa Walog sa Kerit, sa sidlakang bahin sa Suba sa Jordan.

\VS{4}Didto pag-inom sa walog, ug sugoon ko ang mga uwak nga dad-an ka ug pagkaon didto.”


\par }{\PP \VS{5}Gituman ni Elias ang sugo sa
{\ND{Ginoo}} kaniya. Miadto siya sa Walog sa Kerit, sa sidlakang bahin sa Jordan ug didto nagpuyo.

\VS{6}Gidad-an siya sa mga uwak ug pagkaon ug karne matag buntag ug gabii, ug sa walog gainom.


\par }{\SH Ang Biyuda sa Sarefat
\par }
{\PP \VS{7}Wala madugay mihubas ang walog kay wala na mag-ulan.

\VS{8}Unya miingon ang
{\ND{Ginoo}} kang Elias,

\VS{9}“Lakaw sa Sarefat nga sakop sa Sidon, ug didto puyo. Adunay gisugo ako didto nga biyuda nga maoy mopakaon kanimo.”


\par }{\PP \VS{10}Busa miadto si Elias sa Sarefat. Pag-abot niya sa pultahan sa lungsod nakita niya ang usa ka biyuda nga nangahoy. Giingnan niya kini, “Palihog dad-i ako ug diotayng tubig nga mainom.”

\VS{11}Sa dihang milakaw ang biyuda sa pagkuha ug tubig, giingnan siya ni Elias, “Palihog dad-i usab ako ug gamayng pan.”


\par }{\PP \VS{12}Miingon ang biyuda, “Sultihan ka nako sa tinuod atubangan sa buhi nga
{\ND{Ginoo}}, nga imong Dios, nga wala na akoy pan. Anaay nahibilin nga usa ka kumkom nga harina ug diotayng lana. Nangahoy ako ug mopauli aron lutuon ang nahibilin nga harina alang kanako ug sa akong anak, ug pagkahuman niini mangamatay na kami sa kagutom.”


\par }{\PP \VS{13}Miingon si Elias kaniya, “Ayaw kabalaka. Pauli, ug himoa ang imong giingon. Apan lutoi una ako ug gamayng pan gikan sa nahibilin mong harina, ug dad-a dayon dinhi kanako. Pagkahuman, pagluto usab alang kanimo ug sa imong anak.

\VS{14}Kay mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, ‘Dili mahutdan ug harina ug lana ang imong mga sudlanan hangtod sa adlaw nga padad-an ko na ug ulan ang yuta.’ ”

\VS{15}Milakaw ang biyuda ug gihimo niya ang giingon ni Elias. Ug kanunay nga adunay pagkaon adlaw-adlaw alang kang Elias ug alang sa biyuda ug sa iyang anak.\FTNT{*}{{\FR 17:15 }{\FQ{anak}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{panimalay.}}}

\VS{16}Wala mahutdi ug harina ug lana ang iyang mga sudlanan, sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}} pinaagi kang Elias.


\par }{\PP \VS{17}Paglabay sa mga adlaw, nagsakit ang anak sa babaye. Migrabe kini hangtod nga namatay.

\VS{18}Miingon ang babaye kang Elias, “Unsay sala nga nahimo ko kanimo, alagad sa Dios? Mianhi ka ba dinhi sa pagpatay sa akong anak ingon nga silot sa akong mga sala?”


\par }{\PP \VS{19}Mitubag si Elias, “Ihatag kanako ang imong anak.” Gikuha ni Elias ang bata gikan sa iyang inahan, ug gidala kini sa kuwarto sa taas diin siya magpuyo. Gipahigda niya ang bata sa iyang katre,

\VS{20}ug nanawag siya sa
{\ND{Ginoo}}, “O
{\ND{Ginoo}}, nga akong Dios, nganong gipadad-an mo man ug katalagman kining biyuda nga akong gipuy-an pinaagi sa pagpatay sa iyang anak?”


\par }{\PP \VS{21}Unya gihap-an ni Elias sa makatulo ang bata ug nanawag sa
{\ND{Ginoo}}, “{\ND{Ginoo}} nga akong Dios, buhia kining bata!”

\VS{22}Gitubag sa
{\ND{Ginoo}} ang pag-ampo ni Elias, ug nabuhi pag-usab ang bata.

\VS{23}Unya gidala ni Elias ang bata sa silong ug gihatag sa iyang inahan. Miingon si Elias, “Tan-awa, buhi ang imong anak!”


\par }{\PP \VS{24}Unya miingon ang babaye kang Elias, “Karon nasayod na ako nga alagad ikaw sa Dios, ug tinuod nga nagsulti ang
{\ND{Ginoo}} pinaagi kanimo.”




\par }\Chap{18}{\SH Gipakita ni Elias nga Tinuod Siya nga Propeta sa Dios
\par }
{\PP \VerseOne{1}Tulo ka tuig na nga wala mag-ulan. Ug usa niana ka higayon, miingon ang
{\ND{Ginoo}} kang Elias, “Lakaw ug pakita kang Ahab, kay paulanon ko na.”

\VS{2}Busa miadto si Elias kang Ahab.

\par }{\PP Grabe na gayod kaayo ang kagutom didto sa Samaria niadtong panahona.

\VS{3}Busa gipatawag ni Ahab si Obadias nga mao ang nagdumala sa iyang palasyo. (Si Obadias nagtahod gayod sa
{\ND{Ginoo}}.

\VS{4}Sa dihang gipamatay ni Jezebel ang mga propeta sa
{\ND{Ginoo}}, gitagoan ni Obadias ang 100 ka mga propeta sa duha ka langub, 50 sa matag langub, ug gihatagan niya sila ug pagkaon ug tubig.)

\VS{5}Miingon si Ahab kang Obadias, “Adtoon nato ang tanang mga tuboran ug walog sa atong nasod, basig aduna pa kitay makita nga mga sagbot alang sa atong mga kabayo ug mga mula, aron masalbar nato sila.”

\VS{6}Busa gibahin nilang duha ang dapit ug nagsabot kon asa nga bahin ang ilang adtoan. Ug unya nanglakaw sila sa managlain nga dalan.


\par }{\PP \VS{7}Samtang naglakaw si Obadias, natagboan niya si Elias. Nailhan niya si Elias, busa miyukbo siya agig pagtahod kaniya, ug miingon, “Ikaw ba gayod kana, Sir Elias?”


\par }{\PP \VS{8}Mitubag si Elias, “Oo. Karon lakaw, ug sultihi ang imong agalon nga si Ahab nga ania ako dinhi.”


\par }{\PP \VS{9}Apan miingon si Obadias, “Sir, unsa may akong sala kanimo nga buot mo man akong itugyan kang Ahab aron patyon?

\VS{10}Sultihan ka nako sa tinuod atubangan sa buhi nga
{\ND{Ginoo}}, nga imong Dios, nga walay nasod o gingharian nga wala padad-i sa akong agalon ug tawo sa pagpangita kanimo. Kon moingon ang mga pangulo niadto nga mga nasod ug mga gingharian nga wala ka sa ilang dapit, papanumpaon sila ni Ahab nga wala ka gayod nila makita.

\VS{11}Unya karon sugoon mo ako sa pag-adto sa akong agalon aron ingnon siya nga ania ka dinhi?

\VS{12}Unsa man unyay mahitabo kon sa akong pagbiya dad-on ka sa Espiritu sa
{\ND{Ginoo}} sa dapit nga wala ko mahibaloi, ug pag-abot ni Ahab wala ka dinhi? Patyon gayod niya ako. Sir, nag-alagad na ako sa
{\ND{Ginoo}} sukad sa batan-on pa ako.

\VS{13}Wala mo ba mabalitai ang akong gihimo sa dihang gipamatay ni Jezebel ang mga propeta sa
{\ND{Ginoo}}? Gitagoan ko ang 100 ka mga propeta sa
{\ND{Ginoo}} sa duha ka langub, 50 sa matag langub, ug gihatagan ko sila ug pagkaon ug tubig.

\VS{14}Unya karon sugoon mo ako sa pag-adto sa akong agalon ug sultihan siya nga ania ka dinhi? Patyon niya ako!”


\par }{\PP \VS{15}Miingon si Elias, “Ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}} nga Makagagahom, nga akong ginaalagaran, nga magpakita ako kang Ahab karon gayong adlawa.”


\par }{\PP \VS{16}Busa miadto si Obadias kang Ahab ug gisultihan niya kini nga anaa si Elias, ug milakaw si Ahab sa pagpakigkita kang Elias.

\VS{17}Sa dihang nakita ni Ahab si Elias, miingon siya, “Ikaw ba gayod kana, tigdalag kasamok sa Israel?”


\par }{\PP \VS{18}Mitubag si Elias, “Dili ako ang gadala ug kasamok sa Israel, kondili ikaw ug ang pamilya sa imong amahan. Tungod kay gisalikway ninyo ang mga sugo sa
{\ND{Ginoo}} ug gisimba ninyo ang mga imahen ni Baal.

\VS{19}Karon, tigoma didto sa Bukid sa Carmel ang tanang katawhan sa Israel. Ug paadtoa usab ang 450 ka mga propeta ni Baal ug ang 400 ka mga propeta ni Ashera, nga ginapakaon ni Jezebel.”


\par }{\PP \VS{20}Busa gitigom ni Ahab didto sa Bukid sa Carmel ang tanang katawhan sa Israel ug ang mga propeta.

\VS{21}Miduol si Elias sa mga tawo ug miingon, “Hangtod kanus-a ba kamong magsunod sa duha ka tinuohan? Kon ang
{\ND{Ginoo}} mao ang Dios, sunda ninyo siya, apan kon si Baal mao ang Dios, sunda ninyo siya.” Apan wala motubag ang mga tawo.


\par }{\PP \VS{22}Miingon pag-usab si Elias kanila, “Ako na lang ang nahibilin sa mga propeta sa
{\ND{Ginoo}}, apan si Baal adunay 450 pa ka mga propeta.

\VS{23}Karon dad-i ninyo kami ug duha ka torong baka. Unya papilia ang mga propeta ni Baal ug usa nga ilang ihawon ug unya ipapatong sa sugnod, apan kinahanglan dili nila kini halingan. Mao usab ang himuon ko sa usa ka baka; ipatong ko usab kini sa sugnod ug dili ko usab kini halingan.

\VS{24}Unya pag-ampo kamo sa inyong dios, ug ako mag-ampo usab sa
{\ND{Ginoo}}. Ang motubag pinaagi sa kalayo mao ang tinuod nga Dios.” Ug miuyon ang mga tawo.


\par }{\PP \VS{25}Unya miingon si Elias sa mga propeta ni Baal, “Kamoy una kay daghan kamo. Pagpili kamo ug usa ka torong baka ug andama ninyo kini. Unya pag-ampo kamo sa inyong dios, apan ayaw ninyo kini halingi.”


\par }{\PP \VS{26}Busa gikuha sa mga propeta ni Baal ang torong baka nga gidala kanila, ug giandam nila kini. Unya nag-ampo sila kang Baal gikan sa buntag hangtod sa udto. Misinggit sila, “O Baal, tubaga kami!” Nagsayaw-sayaw sila libot sa halaran nga ilang gihimo. Apan walay mitubag.


\par }{\PP \VS{27}Sa dihang udto na, gibiay-biay na sila ni Elias nga nag-ingon, “Sige, kusgi pa ninyog singgit, kay dios man kaha siya! Tingalig namalandong lang siya, o gapahulay,\FTNT{*}{{\FR 18:27 }{\FQ{gapahulay}}{\FT{: o
}}{\FQA{nalibang.}}} o adunay giadtoan, o nakatulog ug kinahanglan nga pukawon.”


\par }{\PP \VS{28}Busa misinggit pa gayod sila ug kusog ug gisamad-samaran nila ang ilang mga lawas pinaagi sa sundang ug espada, sumala sa ilang nabatasan, hangtod nga nagkadugo sila.

\VS{29}Milabay na ang kaudtohon ug padayon pa gihapon silang nanawag hangtod nga misobra na ang ilang oras sa paghalad,\FTNT{†}{{\FR 18:29 }{\FQ{hangtod nga misobra…paghalad}}{\FT{: sa literal,
}}{\FQA{hangtod sa paghalad sa halad.
}}{\FT{Ginahimo kini sa pagsalop sa adlaw.}}} apan wala gayoy mitubag kanila.


\par }{\PP \VS{30}Miingon si Elias sa tanang mga tawo, “Duol kamo kanako.” Ug miduol ang mga tawo kaniya. Unya giayo niya ang halaran sa
{\ND{Ginoo}} nga naguba.

\VS{31}Nagkuha siya ug 12 ka bato nga nagrepresentar sa 12 ka tribo sa mga anak ni Jacob, ang tawo nga ginganlan sa
{\ND{Ginoo}} ug Israel.

\VS{32}Gihimo niya ang mga bato nga halaran alang sa
{\ND{Ginoo}}, ug gikanalan niya ang palibot sa halaran. Ang kanal nga iyang gihimo mahimong butangan ug tulo ka galon nga binhi.

\VS{33}Giayo niya pagplastar ang sugnod sa halaran ug gihiwa-hiwa ang baka ug gipatong kini sa sugnod. Unya miingon siya sa mga tawo, “Bubo-i ninyo ug upat ka banga nga tubig ang halad ug sugnod.”

\VS{34}Miingon si Elias, “Bubo-i ninyo pag-usab.”

\par }{\PP Pagkahuman nila ug bubo, miingon pa gayod si Elias, “Bubo-i pa gayod ninyo sa ikatulo nga higayon.” Gituman nila ang giingon ni Elias,

\VS{35}ug nagbanaw ang tubig libot sa halaran ug napuno usab ang kanal.


\par }{\PP \VS{36}Sa pag-abot sa oras sa paghalad sa panggabii nga halad, miduol si Propeta Elias sa halaran ug nag-ampo. Miingon siya, “{\ND{Ginoo}}, Dios ni Abraham, ni Isaac, ug ni Jacob,\FTNT{‡}{{\FR 18:36 }{\FQ{Jacob}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{Israel.}}} pamatud-i karong adlawa nga ikaw ang Dios sa Israel ug ako imong alagad, ug gihimo ko kining tanan sumala sa imong sugo.

\VS{37}Tubaga ako,
{\ND{Ginoo}}, aron mahibaloan niining mga tawo nga ikaw
{\ND{Ginoo}} ang Dios, ug ginapabalik mo sila kanimo.”


\par }{\PP \VS{38}Ug miabot ang kalayo gikan sa
{\ND{Ginoo}}, ug gisunog niini ang halad, ang sugnod, ang mga bato ug ang abog, ug nauga ang kanal.

\VS{39}Sa dihang nakita kini sa tanang mga tawo, miyukbo sila ug miingon, “Ang
{\ND{Ginoo}} mao ang Dios! Ang
{\ND{Ginoo}} mao ang Dios!”


\par }{\PP \VS{40}Unya gimandoan ni Elias ang mga tawo, “Dakpa ninyo ang mga propeta ni Baal. Kinahanglan walay makaikyas kanila!” Busa gidakop sa mga tawo ang mga propeta ni Baal ug gidala sila ni Elias sa Walog sa Kishon ug gipamatay.


\par }{\PP \VS{41}Miingon si Elias kang Ahab, “Lakaw, kaon ug inom kay naay umaabot nga kusog nga ulan.”


\par }{\PP \VS{42}Busa milakaw si Ahab aron mokaon ug moinom, apan si Elias mitungas sa tumoy sa Carmel ug nag-ampo, nga nagluhod ug nagyukbo sa yuta.


\par }{\PP \VS{43}Unya miingon siya sa iyang sulugoon, “Tungas ug tan-aw dapit sa dagat.”

\par }{\PP Gituman kini sa sulugoon. Pagbalik niya kang Elias, miingon siya, “Wala akoy nakita.”

\par }{\PP Kapito siyang gipabalik-balik ni Elias sa pagtan-aw.

\VS{44}Sa ikapitong balik, miingon siya kang Elias, “Adunay nakita akong dag-om nga daw palad sa tawo ka gamay, nga mipaibabaw gikan sa lawod.”

\par }{\PP Busa miingon si Elias, “Lakaw, ug ingna si Ahab nga mosakay sa iyang karwahi ug mopauli aron dili siya maabtan sa ulan.”


\par }{\PP \VS{45}Pagkataud-taod mingitngit ang langit tungod sa mga dag-om. Mihangin ug miulan ug kusog, ug misakay si Ahab sa karwahi ug miadto sa Jezreel.

\VS{46}Unya, gigamhan sa
{\ND{Ginoo}} si Elias. Gibira niya pataas ang iyang bisti ug gibaksan, unya midagan siya pag-una kang Ahab paingon sa Jezreel.




\par }\Chap{19}{\SH Miikyas si Elias sa Horeb
\par }
{\PP \VerseOne{1}Gisuginlan ni Ahab ang iyang asawa nga si Jezebel sa tanang gihimo ni Elias, apil na ang pagpamatay niini sa tanang propeta ni Baal.

\VS{2}Busa gipadad-an ni Jezebel ug mensahe si Elias nga nag-ingon, “Hinaut pa nga silotan ako sa mga dios sa hilabihan gayod kon ugma sa sama niini nga oras dili ka nako mapatay, sama sa gihimo mo sa mga propeta.”


\par }{\PP \VS{3}Nahadlok si Elias, busa miikyas siya ngadto sa Beersheba nga sakop sa Juda, ug gibilin niya didto ang iyang sulugoon.

\VS{4}Unya mibaklay siya ug mga usa ka adlaw paingon sa kamingawan. Mihunong siya ug milingkod ilalom sa kahoy, ug nag-ampo nga mamatay na lang unta siya. Miingon siya, “Husto na,
{\ND{Ginoo}}! Kuhaa na lang ang akong kinabuhi; wala akoy kalainan sa akong mga katigulangan.”


\par }{\PP \VS{5}Unya mihigda siya ilalom sa kahoy ug nakatulog. Sa kalit lang adunay anghel nga mikuhit kaniya ug miingon, “Bangon ug kaon.”

\VS{6}Pagtan-aw niya, aduna siyay nakita sa iyang ulohan nga pan nga giluto sa gipainit nga bato, ug tubig nga gisulod sa tibod. Mikaon siya ug miinom, ug mihigda pag-usab.


\par }{\PP \VS{7}Mibalik ang anghel sa
{\ND{Ginoo}} ug gikuhit pag-usab si Elias ug miingon, “Bangon ug kaon, kay layo pa ang imong lakwon.”


\par }{\PP \VS{8}Busa mibangon si Elias ug mikaon ug miinom. Nabaskog siya tungod sa iyang gikaon, ug mibaklay siya sulod sa 40 ka adlaw ug 40 ka gabii, hangtod nga nakaabot siya sa Horeb,\FTNT{*}{{\FR 19:8 }{\FQ{Horeb}}{\FT{: o
}}{\FQA{Sinai.}}} ang bukid sa Dios.

\VS{9}Misulod siya sa usa ka langub ug didto natulog pagkagabii.

\par }{\SH Nakigsulti ang
{\ND{Ginoo}} kang Elias
\par }
{\PP Unya, miingon ang
{\ND{Ginoo}} kaniya, “Gaunsa ka dinhi, Elias?”


\par }{\PP \VS{10}Mitubag siya, “{\ND{Ginoong}} Dios nga Makagagahom, nag-alagad gayod ako nga matinud-anon kanimo. Apan gisalikway sa mga Israelinhon ang ilang kasabotan kanimo. Giguba nila ang imong mga halaran ug gipamatay ang imong mga propeta. Ako na lang ang nahibilin, ug nagtinguha usab sila sa pagpatay kanako.”


\par }{\PP \VS{11}Miingon ang
{\ND{Ginoo}}, “Gawas ug tindog sa akong presensya ibabaw sa bukid, kay moagi ako.” Unya may miagi nga makusog nga hangin nga mitumpag sa mga bukid ug midugmok sa mga bato, apan wala ang
{\ND{Ginoo}} sa hangin. Pagkahuman sa hangin, naglinog, apan wala gihapon ang
{\ND{Ginoo}} sa linog.

\VS{12}Pagkahuman sa linog, adunay kalayo nga miabot, apan wala gihapon ang
{\ND{Ginoo}} sa kalayo. Pagkahuman sa kalayo, adunay mihunghong.

\VS{13}Pagkadungog niini ni Elias, gitabonan niya ang iyang nawong sa iyang kupo ug migawas siya ug mitindog sa baba sa langub.

\par }{\PP Unya adunay tingog nga miingon kaniya, “Gaunsa ka dinhi, Elias?”


\par }{\PP \VS{14}Mitubag siya, “{\ND{Ginoong}} Dios nga Makagagahom, nag-alagad ako nga matinud-anon kanimo, apan gisalikway sa mga Israelinhon ang ilang kasabotan kanimo. Giguba nila ang imong mga halaran, ug gipamatay ang imong mga propeta. Ako na lang ang nahibilin, ug nagtinguha usab sila sa pagpatay kanako.”


\par }{\PP \VS{15}Miingon ang
{\ND{Ginoo}} kaniya, “Balik sa imong giagian, ug adto sa kamingawan sa Damasco. Pag-abot mo didto, dihogi ug lana si Hazael sa pagpaila nga siya na ang hari sa Aram.\FTNT{†}{{\FR 19:15 }{\FQ{Aram}}{\FT{: o
}}{\FQA{Siria.}}}

\VS{16}Dihogi usab si Jehu nga anak ni Nimshi ingon nga hari sa Israel, ug si Eliseo nga anak ni Shafat, nga taga-Abel Mehola, nga mopuli kanimo ingon nga propeta. Pamatyon ni Hazael ang mga nagsimba kang Baal.

\VS{17}Ang makaikyas gikan kaniya, pamatyon ni Jehu, ug ang makaikyas gikan kang Jehu, pamatyon ni Eliseo.

\VS{18}Apan ibilin ko ang 7,000 ka mga Israelinhon nga wala moluhod ug mohalok sa imahen ni Baal.”


\par }{\SH Ang Pagtawag kang Eliseo
\par }
{\PP \VS{19}Mibiya didto si Elias ug nakita niya si Eliseo nga anak ni Shafat nga nagdaro. Adunay 11 ka parisan sa mga baka nga gigamit sa pagdaro, ug siya ang migamit sa ika-12 nga parisan. Milabay si Elias kang Eliseo, ug gibutang ang iyang kupo kaniya.

\VS{20}Gibiyaan ni Eliseo ang mga baka ug gigukod si Elias. Miingon si Eliseo, “Mohalok una ako sa akong amahan ug inahan sa pagpanamilit kanila, unya mouban ako kanimo.”

\par }{\PP Mitubag si Elias, “Sige, apan ayaw kalimti ang gihimo ko kanimo.”


\par }{\PP \VS{21}Mibalik si Eliseo, ug gikuha niya ang iyang mga baka ug giihaw. Gigamit niyang sugnod ang mga yugo ug mga daro sa pagluto sa karne sa mga baka. Pagkaluto niini, gihatagan niya ang iyang kauban nga mga magdadaro, ug nangaon silang tanan. Unya misunod siya kang Elias ug nahimo siyang katabang niini.




\par }\Chap{20}{\SH Gisulong ni Ben Hadad ang Samaria
\par }
{\PP \VerseOne{1}Gitigom ni Ben Hadad nga hari sa Aram\FTNT{*}{{\FR 20:1 }{\FQ{Aram}}{\FT{: o
}}{\FQA{Siria.}}} ang tanan niyang sundalo aron makig-gira. Miuban kanila ang 32 ka mga hari nga kaabin ni Ben Hadad, uban sa ilang mga kabayo ug mga karwahi. Misulong sila sa Samaria ug gilibotan nila kini.

\VS{2}Nagpadala si Ben Hadad ug mga mensahero ngadto sa Samaria sa pagsugilon niini nga mensahe kang Ahab nga hari sa Israel: “Mao kini ang giingon ni Ben Hadad:

\VS{3}‘Ang imong mga pilak ug mga bulawan ako, ug ang imong mga asawa ug maayong mga anak ako usab.’ ”


\par }{\PP \VS{4}Nagpadala ug tubag si Ahab nga hari sa Israel nga nag-ingon, “Sumala sa giingon mo, Mahal nga Hari, imo ako ug ang tanan nga ania kanako.”


\par }{\PP \VS{5}Mibalik ang mga mensahero kang Ahab ug miingon, “Mao kini ang giingon ni Ben Hadad: ‘Miingon ako nga kinahanglang ihatag mo kanako ang imong mga pilak, mga bulawan, mga asawa, ug mga kabataan.

\VS{6}Apan ugma sa sama niini nga oras, paanhaon ko ang akong mga opisyal sa pagsusi sa imong palasyo ug sa mga balay sa imong mga opisyal. Kuhaon nila ang tanang bililhon mo nga mga butang.’ ”


\par }{\PP \VS{7}Gipatawag sa hari sa Israel ang tanang tigdumala sa Israel ug giingnan, “Nangita gayod ug samok kini si Ben Hadad. Misugot na gani ako sa dihang gipangayo niya ang akong mga asawa, mga anak, mga pilak, ug mga bulawan.”


\par }{\PP \VS{8}Mitubag ang mga tigdumala ug ang mga katawhan, “Ayaw na pagsugot sa iyang gipangayo.”


\par }{\PP \VS{9}Busa giingnan niya ang mga mensahero ni Ben Hadad, “Ingna ninyo ang Mahal nga Hari nga ihatag ko ang iyang unang gipangayo, apan ang ikaduha dili ko na ikahatag.” Namauli ang mga mensahero ug gisulti nila kang Ben Hadad ang tubag ni Ahab.


\par }{\PP \VS{10}Nagpadala pag-usab si Ben Hadad ug mensahe kang Ahab, “Hinaut pa nga silotan ako sa mga dios sa labihan gayod kon dili ko malaglag sa hingpit ang Samaria. Sigurohon ko nga bisan abog walay mabilin nga bisan igo mahakop sa akong mga sundalo.”


\par }{\PP \VS{11}Mitubag ang hari sa Israel, “Ingna ninyo siya nga ang sundalo nga nangandam pa lang sa pagpakig-gira dili angayng magpasigarbo sama sa sundalo nga nakahuman na sa pagpakig-gira.”


\par }{\PP \VS{12}Nadawat ni Ben Hadad ang tubag ni Ahab samtang nag-inom siya ug ang kauban niya nga mga hari didto sa ilang mga tolda. Unya gimandoan niya ang iyang mga tawo nga mangandam sa pagsulong sa Samaria. Ug gituman nila kini.


\par }{\SH Gipildi ni Ahab si Ben Hadad
\par }
{\PP \VS{13}Sa laing bahin, adunay miabot nga usa ka propeta nga miadto kang Ahab ug miingon, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: Nakita mo ba ang labihan kadaghang mga sundalo ni Ben Hadad? Apan ipapildi ko sila kanimo karong adlawa, ug unya mahibaloan mo nga ako mao ang
{\ND{Ginoo}}.”


\par }{\PP \VS{14}Nangutana si Ahab, “Apan kinsa ang mopildi kanila?”

\par }{\PP Mitubag ang propeta, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Ang mga batan-ong sundalo, nga ubos sa mga gobernador sa mga probinsya, mao ang mopildi kanila.’ ”

\par }{\PP Nangutana si Ahab, “Kinsa ang unang mosulong?”

\par }{\PP Mitubag ang propeta, “Kamo.”\FTNT{†}{{\FR 20:14 }{\FT{O
}}{\FQA{Kinsa ang mangulo kanila sa pagpakig-gira? Mitubag ang propeta, “Ikaw.”}}}


\par }{\PP \VS{15}Busa gipatawag ni Ahab ang 232 ka mga batan-ong sundalo nga ubos sa pagdumala sa mga gobernador sa mga probinsya. Gitigom usab niya ang 7,000 ka mga sundalong Israelinhon.

\VS{16}Misulong sila sa panahon sa kaudtohon, samtang si Ben Hadad ug ang 32 ka hari nga iyang kaabin naghubog sa ilang mga tolda.

\VS{17}Unang misulong ang mga batan-ong sundalo.

\par }{\PP Unya, ang tigpaniid nga gipadala ni Ben Hadad sa Samaria mibalita kaniya niini, “Adunay mga sundalo nga nagpadulong dinhi gikan sa Samaria.”


\par }{\PP \VS{18}Miingon si Ben Hadad, “Dakpa ninyo sila kon moanhi sila dinhi sa pagpakig-gira o bisan sa pagpakighusay.”


\par }{\PP \VS{19}Gauna ang mga batan-ong sundalo sa mga sundalo sa Israel,

\VS{20}ug matag-usa kanila mipatay sa ilang kaaway. Busa nangikyas ang ubang mga sundalo sa Aram, ug gigukod sila sa mga Israelinhon. Apan si Ben Hadad ug ang uban niyang mga kauban nangikyas sakay sa mga kabayo.

\VS{21}Mao kadto ang pagsulong ni Ahab nga hari sa Israel. Daghan kaayong mga Aramehanon ang ilang gipamatay, ug gipanguha\FTNT{‡}{{\FR 20:21 }{\FQ{gipanguha}}{\FT{: mao kini sa usa ka karaan nga teksto. Sa Hebreo
}}{\FQA{gipangguba.}}} nila ang mga kabayo ug mga karwahi sa mga Aramehanon.


\par }{\PP \VS{22}Pagkahuman niadto, miduol ang propeta sa hari sa Israel ug miingon, “Pangandam ug pagplano ug maayo, kay mosulong pag-usab ang hari sa Aram sa sunod nga tuig.”


\par }{\PP \VS{23}Sa laing bahin, ang mga opisyal sa hari sa Aram miingon kaniya, “Ang dios sa mga Israelinhon dios sa mga bungtod; mao kana nga midaog sila. Apan kon makig-away kita kanila sa kapatagan, sigurado gayod nga mapildi nato sila.

\VS{24}Mao kini ang buhata: Pulihi ug mga komander sa kasundalohan ang 32 ka mga hari.

\VS{25}Unya pagtigom ug mga sundalo, mga kabayo, ug mga karwahi nga sama niadtong nawala kanimo. Makig-gira kita sa mga Israelinhon didto sa kapatagan, ug sigurado gayod nga mapildi nato sila.” Miuyon si Ben Hadad, ug gihimo niya kini.


\par }{\PP \VS{26}Pagkasunod tuig, gitigom ni Ben Hadad ang mga Aramehanon, ug unya nangadto sila sa lungsod sa Afek sa pagpakig-gira sa mga Israelinhon.

\VS{27}Nagtigom usab ang mga Israelinhon ug nangandam sa ilang mga kinahanglanon, ug unya nanglakaw sila sa pagpakig-gira sa mga Aramehanon. Nagkampo sila nga nag-atubang sa kampo sa mga Aramehanon. Apan nahisama lang sila sa duha ka gamayng mga panon sa kanding kompara sa mga Aramehanon nga milukop sa kapatagan.


\par }{\PP \VS{28}Miduol sa hari sa Israel ang alagad sa Dios ug miingon, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Naghuna-huna ang mga Aramehanon nga dios ako sa mga bungtod ug dili dios sa mga kapatagan. Busa ipapildi ko kanimo ang ilang mga sundalo nga labihan kadaghan aron mahibaloan ninyo nga ako mao ang
{\ND{Ginoo}}.’ ”


\par }{\PP \VS{29}Nagkampo nga nag-atbangay ang mga Israelinhon ug ang Aramehanon sulod sa pito ka adlaw. Ug sa ikapito ka adlaw naggira sila. Sa usa lang ka adlaw nakapatay ang mga Israelinhon ug 100,000 ka mga sundalo nga mga Aramehanon.

\VS{30}Ang nahibiling mga Aramehanon nangikyas paingon sa lungsod sa Afek, diin ang 27,000 kanila nalumpagan sa paril sa lungsod. Miikyas usab didto si Ben Hadad, ug nagtago sa kinasuloran nga kuwarto sa balay.


\par }{\PP \VS{31}Miingon ang iyang mga opisyal kaniya, “Nakadungog kami nga maluloy-on kuno ang mga hari sa Israel. Busa moadto kami sa hari sa Israel ug magpakita sa among pagpaubos pinaagi sa pagtapis ug sako ug paghigot ug pisi sa among ulo. Basin pa ug dili ka niya patyon.”


\par }{\PP \VS{32}Busa nagtapis sila ug sako ug gihiktan nila ug pisi ang ilang mga ulo. Unya miadto sila sa hari sa Israel ug miingon, “Si Ben Hadad nga imong alagad naghangyo nga kon mahimo dili mo lang siya patyon.”

\par }{\PP Mitubag ang hari, “Buhi pa diay siya? Si Ben Hadad mura lang ug akong igsoon.”


\par }{\PP \VS{33}Giisip sa mga opisyal ang tubag sa hari nga usa ka timailhan nga aduna silay paglaom, busa miingon dayon sila, “Oo, si Ben Hadad murag imong igsoon.”

\par }{\PP Miingon ang hari, “Dad-a ninyo siya dinhi kanako.” Pag-abot ni Ben Hadad, gipasakay siya ni Ahab sa iyang karwahi.


\par }{\PP \VS{34}Miingon si Ben Hadad kang Ahab, “Iuli ko kanimo ang mga lungsod nga giilog sa akong amahan gikan sa imong amahan. Ug mahimo kang magpatukod ug mga baligyaanan sa Damasco, sama sa gihimo sa akong amahan sa Samaria.”

\par }{\PP Miingon si Ahab, “Himuon ta kining usa ka kasabotan, ug unya, buhian ka nako.” Busa naghimo sila ug kasabotan ug gibuhian ni Ahab si Ben Hadad.


\par }{\PP \VS{35}Unya, gisugo sa
{\ND{Ginoo}} ang usa ka tawo, nga miyembro sa mga propeta, sa pag-ingon sa iyang kauban, “Sumbaga ako.” Apan mibalibad ang tawo.


\par }{\PP \VS{36}Busa miingon siya sa tawo, “Tungod kay wala mo tumana ang
{\ND{Ginoo}}, patyon ikaw sa liyon pagbiya mo gayod dinhi.” Pagbiya sa tawo, nakita siya sa liyon ug gipatay.


\par }{\PP \VS{37}Adunay nakita na usab ang propeta nga usa ka tawo ug miingon siya, “Sumbaga ako.” Busa gisumbag siya sa tawo ug nasamdan siya.


\par }{\PP \VS{38}Unya milakaw ang propeta, mitindog sa dalan, ug naghulat sa hari sa Israel nga moagi. Gibutangan niya ug bendahi ang iyang mga mata aron dili siya mailhan.

\VS{39}Pag-agi sa hari, misinggit ang propeta ngadto kaniya, “Sir, miuban ako sa gira, ug didto adunay tawo nga nagdala kanako ug bihag ug miingon, ‘Bantayi kining tawhana. Kon makaikyas siya, patyon ka o pabayron ug 35 ka kilo nga pilak.’

\VS{40}Apan samtang nagkapuliki ako sa ubang mga buluhaton, nakaikyas ang bihag.”

\par }{\PP Miingon ang hari, “Silotan ka basi sa imong giingon.”


\par }{\PP \VS{41}Unya gikuha sa propeta ang bendahi sa iyang mga mata, ug nailhan siya sa hari sa Israel nga usa sa mga propeta.

\VS{42}Miingon siya sa hari, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Tungod kay gibuhian mo ang tawo nga giingon ko nga angayng patyon, patyon ka puli kaniya, ug patyon usab ang imong katawhan puli sa iyang katawhan.’ ”

\VS{43}Mipauli ang hari sa Israel sa iyang palasyo sa Samaria nga masuk-anon ug nagmugtok.




\par }\Chap{21}{\SH Ang Ubasan ni Nabot
\par }
{\PP \VerseOne{1}Karon, adunay usa ka tawo nga taga-Jezreel nga ginganlag Nabot. Adunay ubasan siya sa Jezreel tapad sa palasyo ni Ahab nga hari sa Samaria.

\VS{2}Usa niana ka higayon, miingon si Ahab kang Nabot, “Tungod kay duol sa akong palasyo ang imong ubasan, ihatag na lang kana kanako aron akong himuon nga tamnanan ug mga utan. Bayloan ko kini ug mas maayong ubasan, o kon gusto ka, bayran ka nako sa ensakto nga presyo.”


\par }{\PP \VS{3-4}Apan mitubag si Nabot, “Hinaut nga dili gayod itugot sa
{\ND{Ginoo}} nga ihatag ko kanimo ang gipanunod ko sa akong mga katigulangan.”

\par }{\PP Mipauli si Ahab nga naguol ug naglagot tungod sa gitubag ni Nabot kaniya. Mihigda siya nga nag-atubang sa dingding, ug wala mokaon.


\par }{\PP \VS{5}Giadtoan siya ni Jezebel nga iyang asawa ug gipangutana, “Nganong naguol ka? Nganong dili ka mokaon?”


\par }{\PP \VS{6}Mitubag siya sa iyang asawa, “Giingnan ko si Nabot nga paliton ko ang iyang ubasan o kaha bayloan ko kini ug mas maayong ubasan kon gusto siya, apan wala siya mosugot.”


\par }{\PP \VS{7}Miingon si Jezebel, “Dili ba hari ka man sa Israel? Bangon ug kaon! Paglipay kay ihatag ko kanimo ang ubasan ni Nabot nga taga-Jezreel.”


\par }{\PP \VS{8}Busa nagsulat si Jezebel sa ngalan ni Ahab. Gisilyohan niya kini sa silyo sa hari, ug gipadala sa mga tigdumala ug sa uban pang mga opisyal sa lungsod diin nagpuyo si Nabot.

\VS{9}Mao kini ang mensahe sa iyang sulat:

\par }{\PM “Tigoma ninyo ang mga katawhan aron magpuasa, ug palingkora ninyo si Nabot atubangan sa mga tawo.

\VS{10}Unya palingkora ninyo atbang kaniya ang duha ka daotang tawo aron sa pag-akusar kaniya nga gitunglo niya ang Dios ug ang hari. Dad-a dayon ninyo si Nabot sa gawas sa lungsod ug batoha hangtod mamatay.”


\par }{\PP \VS{11}Gihimo sa mga tigdumala ug sa uban pang mga opisyal ang giingon kanila ni Jezebel sa sulat.

\VS{12}Gitigom nila ang mga tawo aron magpuasa ug gipalingkod nila si Nabot atubangan sa mga tawo.

\VS{13}Unya adunay miabot nga duha ka daotang tawo ug milingkod atubangan ni Nabot, ug giakusar nila siya atubangan sa mga tawo. Miingon sila, “Gitunglo ni Nabot ang Dios ug ang hari.” Busa gidala nila si Nabot sa gawas sa lungsod ug gibato hangtod namatay.

\VS{14}Unya nagsulat sila kang Jezebel nga gibato nila si Nabot ug patay na.


\par }{\PP \VS{15}Pagkahibalo ni Jezebel nga patay na si Nabot, miingon siya kang Ahab, “Patay na si Nabot. Busa lakaw ug panag-iyaha ang ubasan ni Nabot nga dili niya ibaligya kanimo.”

\VS{16}Pagkadungog ni Ahab nga patay na si Nabot, milakaw siya dayon sa pagpanag-iya sa ubasan niini.


\par }{\PP \VS{17}Miingon ang
{\ND{Ginoo}} kang Elias nga taga-Tishbe,

\VS{18}“Lakaw ug adtoa si Ahab nga hari sa Israel, nga atua magpuyo sa Samaria. Atua siya sa ubasan ni Nabot aron sa pagpanag-iya niini.

\VS{19}Ingna siya nga mao kini ang akong giingon: ‘Human mo patya ang tawo, kuhaon mo pa apil ang iyang yuta? Tungod sa imong gihimo, tilapan usab sa mga iro ang imong dugo sa dapit diin gitilapan nila ang dugo ni Nabot.’ ”


\par }{\PP \VS{20}Pagkakita ni Ahab kang Elias miingon siya, “Nakit-an ra gayod ako sa akong kaaway!”

\par }{\PP Mitubag si Elias, “Oo, mianhi ako kanimo tungod kay gitugyan mo ang imong kaugalingon sa paghimo ug daotan atubangan sa
{\ND{Ginoo}}!

\VS{21}Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}} kanimo: ‘Padad-an ka nako ug katalagman. Pamatyon ko ang tanan mong kaliwat nga lalaki, ulipon man o dili.

\VS{22}Laglagon ko ang imong panimalay sama sa gihimo ko sa panimalay ni Jeroboam nga anak ni Nebat, ug sa panimalay ni Baasha nga anak ni Ahia, tungod kay gipalagot mo ako ug ikaw ang nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.’


\par }{\PP \VS{23}“Ug mahitungod kang Jezebel, miingon ang
{\ND{Ginoo}} nga kan-on siya sa mga iro didto sa paril sa Jezreel.


\par }{\PP \VS{24}“Ang mga miyembro sa imong panimalay nga mangamatay sa lungsod kan-on sa mga iro, ug ang mangamatay sa uma kan-on sa mga langgam.”


\par }{\PP \VS{25}(Wala gayoy tawo nga sama kang Ahab nga nagtuygan sa iyang kaugalingon sa paghimo ug daotan atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, nga sinulsolan sa iyang asawa nga si Jezebel.

\VS{26}Gihimo niya ang labing ngil-ad nga butang pinaagi sa pagsimba ug mga dios-dios, sama sa gihimo sa mga Amorihanon nga giabog sa
{\ND{Ginoo}} gikan niini nga yuta sa pag-abot sa mga Israelinhon.)


\par }{\PP \VS{27}Pagkadungog ni Ahab sa gisulti ni Elias, gigisi niya ang iyang bisti ug nagbistig sako, ug nagpuasa. Natulog siya nga nagbistig sako ug naglakaw-lakaw nga masulob-on.


\par }{\PP \VS{28}Miingon ang
{\ND{Ginoo}} kang Elias nga taga-Tishbe,

\VS{29}“Nakita mo ba kon giunsa pagpaubos ni Ahab sa iyang kaugalingon sa akong atubangan? Tungod kay nagpaubos siya, dili ko ipadala ang kalaglagan sa iyang panahon, ipadala ko kini sa iyang panimalay kon ang iya nang anak ang maghari.”




\par }\Chap{22}{\SH Gipahimangnoan ni Micaya si Ahab
\par }
{\R (2 Cron. 18:2-27)

\par }{\PP \VerseOne{1}Walay gira nga nahitabo tali sa Aram\FTNT{*}{{\FR 22:1 }{\FQ{Aram}}{\FT{: o
}}{\FQA{Siria.}}} ug Israel sulod sa tulo ka tuig.

\VS{2}Sa ikatulo ka tuig nakigkita si Jehosafat nga hari sa Juda kang Ahab nga hari sa Israel.

\VS{3}Miingon si Ahab\FTNT{†}{{\FR 22:3 }{\FQ{Ahab}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{hari sa Israel.
}}{\FT{Mao usab sa bersikulo 4-6, 8, 9, 18, 30.}}} sa iyang mga opisyal, “Nahibalo kamo nga kita ang tag-iya sa Ramot Gilead. Apan nganong wala man kita maghimo ug paagi nga mabawi ta kini gikan sa hari sa Aram?”


\par }{\PP \VS{4}Busa gipangutana ni Ahab si Jehosafat, “Mouban ka ba kanako sa pagpakig-gira sa Ramot Gilead?”

\par }{\PP Mitubag si Jehosafat kang Ahab, “Andam akong mouban kanimo, ug andam ako nga ipagamit kanimo ang akong mga sundalo ug mga kabayo.

\VS{5}Apan mangutana una kita sa
{\ND{Ginoo}} kon unsay iyang ikasulti.”


\par }{\PP \VS{6}Busa gipatawag ni Ahab ang mga propeta, mga 400 silang tanan ug gipangutana, “Molakaw ba ako sa pagpakig-gira sa Ramot Gilead o dili?”

\par }{\PP Mitubag sila, “Lakaw, kay hatagan ka sa Ginoo ug kadaogan!”


\par }{\PP \VS{7}Apan nangutana si Jehosafat, “Wala na bay lain dinhi nga propeta sa
{\ND{Ginoo}} nga atong mapangutan-an?”


\par }{\PP \VS{8}Mitubag si Ahab kang Jehosafat, “Aduna pay usa nga mahimo natong mapangutan-an, si Micaya nga anak ni Imla. Apan nasuko ako kaniya kay wala gayod siyay maayong gitagna bahin kanako kondili pulos lang daotan.”

\par }{\PP Mitubag si Jehosafat, “Ayaw pagsulti ug ingon niana.”


\par }{\PP \VS{9}Busa gipatawag ni Ahab ang usa ka opisyal ug giingnan, “Dad-a dayon ninyo dinhi si Micaya nga anak ni Imla.”


\par }{\PP \VS{10}Niadtong higayona, si Ahab nga hari sa Israel ug si Jehosafat nga hari sa Juda, nga nagbisti sa ilang harianon nga mga bisti, nanglingkod sa ilang tagsa-tagsa ka trono didto sa giokanan dapit sa pultahan sa Samaria. Ug diha sa ilang atubangan mihatag ang mga propeta sa ilang mga panagna.

\VS{11}Unya si Zedekia nga anak ni Kenaana naghimog sungay-sungay nga puthaw. Miingon siya, “Mao kini ang giingon sa
{\ND{Ginoo}}: ‘Pinaagi niini nga sungay, laglagon mo ang mga Aramehanon hangtod nga mahurot sila.’ ”


\par }{\PP \VS{12}Mao usab ang giingon sa tanang mga propeta. Miingon sila, “Sulonga ang Ramot Gilead, Haring Ahab, ug modaog ka, kay itugyan kini sa
{\ND{Ginoo}} kanimo.”


\par }{\PP \VS{13}Sa laing bahin, ang gisugo sa pagkuha kang Micaya miingon kaniya, “Ang tanang propeta managsama nga miingon nga magmadaogon ang hari, busa kinahanglan nga mao usab kana ang imong isulti.”


\par }{\PP \VS{14}Apan miingon si Micaya, “Ipanumpa ko sa buhi nga
{\ND{Ginoo}} nga isulti ko lang ang ipasulti niya kanako.”


\par }{\PP \VS{15}Pag-abot ni Micaya ngadto kang Haring Ahab nangutana kini kaniya, “Micaya, sulongon ba namo ang Ramot Gilead o dili?”

\par }{\PP Mitubag si Micaya, “Sulonga ninyo ug magmalampuson kamo, kay itugyan kini sa
{\ND{Ginoo}} kaninyo.”


\par }{\PP \VS{16}Apan miingon ang hari kang Micaya, “Kapila ko ba ikaw papanumpaa nga ang tinuod lang gayod ang imong isulti kanako sa ngalan sa
{\ND{Ginoo}}?”


\par }{\PP \VS{17}Busa miingon si Micaya, “Nakita ko sa panan-awon nga nagkatag ang mga Israelinhon sa mga bukid sama sa mga karnero nga walay magbalantay, ug miingon ang
{\ND{Ginoo}}, ‘Wala nay agalon kining mga tawhana. Papaulia sila nga malinawon.’ ”


\par }{\PP \VS{18}Miingon si Ahab kang Jehosafat, “Dili ba giingnan ko na man ikaw? Wala gayod siyay maayong gitagna alang kanako kondili pulos lang daotan!”


\par }{\PP \VS{19}Mipadayon pag-ingon si Micaya, “Pamatia ang mensahe sa
{\ND{Ginoo}}! Nakita ko ang
{\ND{Ginoo}} nga naglingkod sa iyang trono, ug ang tanang mga langitnong binuhat nagtindog dapit sa iyang wala ug sa iyang tuo.

\VS{20}Unya miingon ang
{\ND{Ginoo}}, ‘Kinsay mohaylo kang Ahab sa Israel nga mosulong sa Ramot Gilead aron mamatay siya didto?’

\par }{\PP “Lain-lain ang tubag sa langitnong mga binuhat.

\VS{21}Unya adunay espiritu nga mitindog atubangan sa
{\ND{Ginoo}} ug miingon, ‘Ako ang mohaylo kaniya.’


\par }{\PP \VS{22}“Nangutana ang
{\ND{Ginoo}}, ‘Sa unsa nga paagi?’ Mitubag siya, ‘Moadto ako ug pasultihon kog bakak ang mga propeta ni Ahab.’ Miingon ang
{\ND{Ginoo}}, ‘Lakaw ug buhata kana. Magmalampuson ka sa paghaylo kaniya.’ ”


\par }{\PP \VS{23}Unya miingon si Micaya, “Mao kadto ang nahitabo. Gipadad-an sa
{\ND{Ginoo}} kining imong mga propeta ug espiritu nga mipasulti kanila ug bakak. Pagbuot sa
{\ND{Ginoo}} nga malaglag ka.”


\par }{\PP \VS{24}Unya miduol si Zedekia nga anak ni Kenaana kang Micaya ug gisagpa niya kini. Miingon si Zedekia, “Diin moagi ang Espiritu sa
{\ND{Ginoo}} sa dihang mibiya siya kanako aron makigsulti kanimo?”


\par }{\PP \VS{25}Mitubag si Micaya, “Mahibaloan mo kini sa adlaw nga mapildi kamo sa pakig-gira ug mosulod ka sa kinasuokan nga kuwarto aron pagtago.”


\par }{\PP \VS{26}Mimando dayon si Ahab, “Dakpa ninyo si Micaya ug dad-a balik kang Amon nga pangulo sa lungsod ug kang Joas nga akong anak.

\VS{27}Ingna ninyo sila nga nagmando ako nga prisohon kining tawhana ug hatagan lang ug pan ug tubig hangtod nga makabalik ako nga wala maunsa gikan sa gira.”


\par }{\PP \VS{28}Miingon si Micaya, “Kon makabalik ka pa nga wala maunsa, nan, ang
{\ND{Ginoo}} wala magsulti pinaagi kanako.” Unya miingon si Micaya sa tanang mga tawo didto, “Timan-i ninyo ang akong gisulti!”


\par }{\SH Namatay si Ahab
\par }
{\R (2 Cron. 18:28-34)

\par }{\PP \VS{29}Busa misulong sa Ramot Gilead si Ahab nga hari sa Israel ug si Jehosafat nga hari sa Juda.

\VS{30}Miingon si Ahab kang Jehosafat, “Sa panahon sa gira, magpakaaron-ingnon ako nga dili hari, apan ikaw, magsul-ob ka sa imong harianong bisti.” Busa nagpakaaron-ingnon si Ahab, ug miadto sila sa gira.


\par }{\PP \VS{31}Unya, nagmando ang hari sa Aram sa 32 ka mga komander sa iyang mga tigkarwahi, “Ayaw kamo pagpakig-gira ni bisan kinsa, gawas lang sa hari sa Israel.”

\VS{32}Pagkakita sa mga komander sa mga tigkarwahi kang Jehosafat, abi nilag siya ang hari sa Israel, busa midasdas sila kaniya. Apan pagsinggit ni Jehosafat,

\VS{33}nakita nila nga dili diay siya ang hari sa Israel, busa miundang sila sa paggukod kaniya.


\par }{\PP \VS{34}Apan adunay usa ka Aramehanon nga nanaghap nga namana ug naigo niya si Ahab sa bahin sa iyang lawas diin mag-abot ang mga panagang sa lawas nga iyang gisul-ob. Miingon si Ahab sa nagdala sa iyang karwahi, “Ipahilayo ako sa away kay nasamdan ako!”


\par }{\PP \VS{35}Ug misamot kainit ang gira niadtong adlawa, ug unya ang hari sa Israel nagsandig na lang sa iyang karwahi nga nag-atubang sa mga Aramehanon. Pagkagabii namatay siya, ug mibanaw ang iyang dugo ilalom sa karwahi.

\VS{36}Sa pagsalop sa adlaw, adunay singgit nga nabati sa mga sundalo sa Israel, “Pamauli na kamo sa inyong tagsa-tagsa ka mga dapit!”


\par }{\PP \VS{37}Ug tuod man namatay ang hari sa Israel ug gidala ang iyang patayng lawas sa Samaria, ug didto gilubong.

\VS{38}Gihugasan nila ang karwahi sa kaligoanan sa Samaria, diin gakaligo ang mga babayeng nagbaligya sa ilang dungog, ug gitilapan sa mga iro ang iyang dugo. Nahitabo kini sumala sa giingon sa
{\ND{Ginoo}}.


\par }{\PP \VS{39}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Ahab, ug ang tanan nga iyang gihimo, apil ang pagpatukod niya sa palasyo nga bangkil sa elepante ug sa mga lungsod, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Israel.

\VS{40}Sa dihang namatay si Ahab, si Ahazia nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Jehosafat sa Juda
\par }
{\R (2 Cron. 20:31–21:1)

\par }{\PP \VS{41}Nahimong hari sa Juda si Jehosafat nga anak ni Asa sa ikaupat nga tuig sa paghari ni Ahab sa Israel.

\VS{42}Nag-edad si Jehosafat ug 35 ka tuig sa dihang nahimo siyang hari. Sa Jerusalem siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa 25 ka tuig. Ang iyang inahan mao si Azuba nga anak ni Shilhi.


\par }{\PP \VS{43}Gisunod ni Jehosafat ang pagkinabuhi sa iyang amahan nga si Asa. Gihimo niya ang matarong atubangan sa
{\ND{Ginoo}}. Apan wala niya panguhaa ang mga simbahanan diha sa habog nga mga dapit, busa ang mga tawo padayong naghalad ug nagsunog ug insenso didto.

\VS{44}Adunay maayo usab nga relasyon si Jehosafat sa hari sa Israel.


\par }{\PP \VS{45}Ang uban pang sugilanon mahitungod sa paghari ni Jehosafat, ang iyang bantogang mga binuhatan, apil ang iyang mga pagpakig-gira, nasulat sa libro sa mga sugilanon bahin sa mga hari sa Juda.

\VS{46}Gipang-abog niya gikan sa Juda ang mga lalaki ug mga babaye nga nagbaligya sa ilang dungog sa mga simbahanan diha sa habog nga dapit, nga wala mapapahawa sa panahon sa iyang amahan nga si Asa.


\par }{\PP \VS{47}Niadtong panahona walay hari sa Edom; gidumalahan lang kini sa usa ka pangulo nga gipili ni Jehosafat.


\par }{\PP \VS{48}Nagpahimo si Jehosafat ug mga barko nga pangnegosyo\FTNT{‡}{{\FR 22:48 }{\FQ{mga barko nga pangnegosyo}}{\FT{: sa Hebreo,
}}{\FQA{mga barko sa Tarshish.}}} nga mobiyahe sa Ofir aron magkuha ug bulawan. Apan wala kini nakabiyahe kay nangaguba kini sa Ezion Geber.

\VS{49}Niadtong panahona, miingon si Ahazia nga anak ni Ahab kang Jehosafat, “Paubana ang akong mga tawo sa imong mga tawo sa paglawig.” Apan wala mosugot si Jehosafat.


\par }{\PP \VS{50}Sa dihang namatay si Jehosafat, gilubong siya sa gilubngan sa iyang mga katigulangan sa Lungsod ni David. Ug si Jehoram nga iyang anak mao ang mipuli kaniya ingon nga hari.


\par }{\SH Ang Paghari ni Ahazia sa Israel
\par }
{\PP \VS{51}Nahimong hari sa Israel si Ahazia nga anak ni Ahab sa ika-17 nga tuig sa paghari ni Jehosafat sa Juda. Sa Samaria siya nagpuyo, ug naghari siya sulod sa duha ka tuig.

\VS{52}Daotan ang iyang gihimo atubangan sa
{\ND{Ginoo}}, tungod kay gisunod niya ang iyang amahan ug inahan, ug si Jeroboam nga anak ni Nebat, nga mao ang nahimong hinungdan sa pagpakasala sa mga taga-Israel.

\VS{53}Nagsimba siya ug nag-alagad kang Baal, busa gipalagot niya ang
{\ND{Ginoo}}, nga Dios sa Israel, sama sa gihimo sa iyang amahan.

\par }