24
Isaco marë' sanapi yonípiso'
1 Apraan nani noyá mashotërin huachi. Nani ma'sha nininquë Siniorori catahuamiatërin. 2-3 A'na tahuëri, piyapinën masho masho nininso', përarin. Inari ya'ipi ma'shanënpita a'pairin. Huë'pachina itapon:
—Natëancoso nitota'huaso marë', tonaroana së'huatoco. Së'huatatonco: “Sinioroso Yosë ni'ton, inápaquë hua'anëntaton, isoro'panta hua'anëntërin. Ina ni'sárinco ni'ton, no'tëquën natëaranquën. Co isoporinquë Canaan sanapi nininso', Isaco macacaso ya'huërinhuë',” itoco. 4 Quëma chachin hua'huatërahuëso no'paquë paquë'. Inaquë pa'sahuaton, quëmopinëhuëpita quëran sanapi yonítëquë', itërin.
5 Napotohuachina, piyapinëniso itapon:
—Napopiranhuë', sanapi yonirahuëso co yaimaquintahuachincohuë': ¿Onpochita? ¿Hua'huatëranso parti hui'nan quëpamanta'i ti? itërin. 6 Napotohuachina, Apraani itapon:
—¡Ama napoquësohuë'! ¡Co inaquë quëpamantacaso ya'huërinhuë'! 7 Sinioroso' Yosë ni'ton, inápaquë hua'anëntërin. Nani ina sha'huitërinco iso no'pa' shihuëpitari hua'nëntacaso'. Iráca tatahuë ya'huërin no'pa quëran ocoirinco. Quëmopinëhuëpita ya'huërin parti quëran ocoirinco huachi. Ocoirahuatonco isëquë quëninco. Inari chachin anquëninën a'pararin catahuainquënso marë'. Ina nohuanton, sanapi nohuantarin isëquë huëcacaso'. 8 Sanapi isëquë huëcacaso co nohuantohuachinhuë', naporo huarë' Yoscoarë' tënanso co na'intarinquënhuë'. Nipirinhuë' ama onporonta inatohua hui'nahuë quëpaquësohuë', itërin.
9 Napotohuachina, piyapinëni Apraan tonaroananën së'huatërin. Së'huatahuaton: “Yoscoarë', sha'huitërancoso chachin, nisarahuë,” itërin. 10 Itahuaton, tapatarin huachi. Hua'anën ma'shanënpita, pa'ton pa'ton nininsopita, huayonahuaton, nicanatacaso marë' tapararin. Shonca camiyoquë apë'pëtahuatona', Nacoro ninano itopiquë, pa'pi huachi. Inaso ninano', Misopotamia parti ya'huërin.
11 Pa'sápatona', canconpi huachi. Ninano aipiran, yatashirahuaso canconpi. Naporo oraquë nano'sa i'sha macapona posoquë huë'sapi. Apraan piyapinënso' camiyoro'sa a'na poso pirayan achinotarin. 12 Naporahuaton inaquë chachin Yosë nontërin: “Ni'quë Sinioro, quëmaso Yosënquën. Hua'anëhuë Apraan, natërinquën. Hua'anëhuë nosoroaton catahuaco. 13 Nano'sa i'sha macapona huëcasoi', iso poso pirayan ninatapo. 14 Insoso nanon: ‘Yonshanën chinohuaraquë', canta pi'piyan i'sha o'opainquën,’ itohuato: ‘O'oquë api, camiyonënpitanta machi o'oina',’ ichinco. Ina quëran piyapinën Isaco marë' sanapi huayonanso', nohuitarahuë. Ina pochin nitohuachinco: Tëhuënchachin hua'anëhuë Yosëri nosoroaton catahuarin, tosarahuë,” itërin.
15 Orarinso' co tiquiyátërasohuë', a'nara nanon yonsha pitënahuaton, huë'sarin ni'nin. Inaso nanon, Pitoiro hui'nin. Nipica itopi. (Pitoiroso', sha'huirahuëso chachin Nacoro hui'nin. Miricaquë hui'nahuaninso'. Nacoronta Apraan iya'huain.) 16 Nipicaso', noyápiroyanchin. Naporahuaton nanon, co quëmapiri së'huayátërarinhuë'. Canquirahuaton posoquë nohuaramarin. Yonshanën amëntaitërinso pitënahuaton, panantapirinhuë', 17 Apraan piyapinëni ta'arahuaton, icantonin. Icantahuaton, itapon:
—Canta apia'hua, yonshanën quëran pi'pian i'sha o'opainquën topirahuë, itërin.
18 —O'oquë api, itërin Nipicari. Napotahuaton, yonshanën chinohuararin. Inapoaton o'shitacaso marë' së'quëtërin. 19 Nani o'opachina, Nipicari itapon:
—I'sha maantarahuato, camiyonënpitanta o'opiquë ta'panchi nohuantopiso' o'oina', itërin. 20 Itahuaton, a'naromarëáchin pë'tahuaro'sa o'opiquë, ta'panarin. Ya'ipi camiyoro'sa', o'ocai huarë' inaporin. 21 Inapoaso', Apraan piyapinënso' co manta taponahuë', topinan ni'sárin: “Tëhuënchachin Sinioro catahuarinco ni'ton, ¿co topinan iratomaracohuë ti?” tënin yonquiaton. 22 Camiyoro'sa nani o'opachinara, Apraan piyapinënso', oro quëran po'moitëra pochin nipiso' manin. Saota cramo pochin quë'ninso'. Ina masahuaton, Nipica nitëananënquë a'tëntërin. Naporahuaton cato a'sontanpa oro quëran nipiso', quëtërin. A'naya a'naya pasa na'con cramo quë'ninso', quëtërin. 23-25 Inapita quëtahuaton, natanin:
—¿Ma'ninta quëmaso' tata?
—Caso tatahuë Pitoiro. A'shinso', Mirica itopi. Tata pa'pinso' Nacoro itopi.
—¿Ya'huërin canpita pëinëmaquë chinota'huaiso to?
—Ya'huërin mini. Camiyoro'santa capacaiso ya'huërin, itërin Nipicari.
26-27 Ina natanaton, Apraan piyapinënso isonin. Isonin quëran Yosë chinotaton itapon: “¡Ma noyacha Sinioroso paya! Inaso Yosë, hua'anëhuë Apraan natërinso'. Tëhuënchachin hua'anëhuë nosoroaton, noya catahuaantarin. ¡Quëmopinënpita pëinënquë huarë' no'tëquën quëninco!” tënin.
28 Nipicaso' ta'arë'nachin a'shin pëinënquë pa'nin. Inaquë ya'ipi naporinso sha'huiontarin. 29-30 Nipicaso' a'na yo'in mashonën ya'huëtërin. Inaso', Napano itopi. Po'moitëra pochin nininso' oshin quëtopiso' nicaparin. A'sontanparinsopitanta', nicaparin. Sha'huirinsonta natanahuaton, Apraan piyapinën yonicaso marë' posoquë ta'amarin. Ina pirayan, camiyonënpitarë chachin huaniárin quënamarin. 31 Inaquë nontaton itapon:
—Huëquë api. Quëmaso' Sinioro noya catahuarinquën. ¡Co aipiran quëparitamaso ya'huërinhuë'! Nani pëi taparahuë canpita marë'. Camiyoro'santa huë'ëcaiso', nani taparahuë, itërin.
32 Napotohuachina, pëiquë pantapi huachi. Inaquë Napanori pë'pëtoro'sa chinohuararahuaton, camiyoro'sa a'carin. Apraan piyapinën, ca'taninsopitarë chachin nipa'morantëcaiso marënta', i'sha quëshirin. 33 Cosharo acotohuachinara, Apraan piyapinënso' tapon:
—Co'huara coshachátërapohuë', ma'marësona huë'nahuëso'ton, sha'huita'huanquëmaso ya'huërin, tënin.
—Ina'ton nipachin sha'huitocoi, itërin Napanori.
34 —Caso Apraan piyapinënco. 35 Siniorori hua'anëhuë catahuamiatërin ni'ton, pa'pi notohuaro' ma'sha ya'huëtërin: Ohuacaro'sa', ohuicaro'sa', inapita notohuaro' pë'tahuarin. Naporahuaton oro, prata inapita ya'huëtërin. Piyapinënpitanta quëmapi'sa', sanapi'sa', inapita ya'huëtërin. Camiyoro'sa', moraro'sa', inapitanta na'a pë'tahuarin. 36 Naporahuaton sa'in Sara itopisonta', a'naíchin hua'huanin. Paiya nicaponahuë', quëmapi hua'huanin. Inari iporaso', ya'ipi hua'anëhuë ma'shanënpita, hua'anëntapon huachi. 37 Hua'anëhuë camairincoso', natëca'huaso marë' nani Yoscoarë' ta'to sha'huitërahuë. Naporo' napotërinco: “Co isoporinquë Canaan sanapi nininso', Isaco macacaso ya'huërinhuë'. 38 Tatahuëi quëran quëmopi ninaisopita ya'huëpiso parti tëhuënchinso' paquë'. Inaquë pa'sahuaton, huëntonëhuë quëran chachin sanapi hui'nahuë marë' matomaquë',” itërinco. 39 Napotohuachincora, cari itërahuë: “Quëmaso' hua'anëhuënquën nipiranhuë' nonchinquën: Pa'pato, co'so' sanapi yaimaquintahuachincohuë' ¿Ma'ta onpo'i?” itërahuë. 40 Napotohuatora, sha'huitërinco: “Ni'quë', caso Sinioro iranën no'tëquën pa'tërahuë ni'ton, anquëninën a'pararin catahuainquënso marë'. Ina nohuanton, noya pa'sahuaton sanapi quënamaran. Tatahuëi quëran quëmopinëhuë hui'nin chachin, hui'nahuë marë' matomaran. 41 Quëmopinëhuë co hui'nin yaa'pantihuachinquënhuë', naporo huarëáchin Yoscoarë' tënanso', co na'intarinquënhuë',” itërinco.
42 Napoaton huë'sápatoi, ipora tahuëri posoquë canquirai. Inaquë Yosë nontato napotërahuë: “Sinioro quëmaso Yosënquën. Hua'anëhuë Apraan chinotërinquën. Ni'quë Sinioro. Tëhuënchachin quëma catahuararanco noya huë'nahuë nipachinso', 43-44 iso poso pirayan nontaranquënso' natanco. Apira sha'huitohuatënquën inachachin niin tënahuë. Inso nanonsona, i'sha macapon o'marinso', cari natanpato: ‘Canta pi'piyan yonshanën quëran i'sha o'opainquën,’ ichi. Napotohuato: ‘O'oquë api. Camiyonënpitanta machi o'oina',’ ichinco. Ina quëran hua'anëhuë hui'nin marë' sanapi huayonanso', nohuitarahuë,” itërahuë. 45 Orarahuëso', co tiquiyátërasocohuë', Nipica o'marin ni'nahuë. I'sha macacaso marë' yonshanën pitënahuaton, posoquë o'marin. Paaparahuato: “Canta api i'sha quëtoco topirahuë,” itërahuë. 46 Napotohuatora, yonshanën a'naroáchin chinohuararahuaton, itaponco: “O'oquë api, camiyonënpitanta machi o'oina',” itahuatonco, o'shitërinco. Camiyoro'santa', o'shitërin. 47 Ina quëran cari natanahuë: “¿Ma'ninta quëmaso' tata?” itërahuë.
“Caso tatahuë, Pitoiro. Inaso', Nacoro hui'nin. Miricaquëya hui'nahuaninso',” itërinco. Itohuachincora, a'nara po'moitëra pochin nininso' nitëananënquë a'tëntërahuë. Naporahuaton cato a'sontanpacaso quëtërahuë. 48 Ina quëran isonahuato, Sinioro chinotërahuë: “¡Ma noyanquëncha quëmaso' Sinioro paya! Quëmaso Yosënquën, hua'anëhuë Apraan natërinquën. Noya quënanco ni'ton, no'tëquën canquirahuë. Hua'anëhuë hui'nin acoantacaso marë' quëmopinën hui'nin chachin quëpatarahuë,” itërahuë, Sinioro chinotato. 49 Iporaso huachi, sha'huitoco nitochi. ¿Tëhuënchachin hua'anëhuë nosoroapoma ti? Co'so' nohuantohuatamahuë', sha'huitoco inanta nitochi. Nani nitotohuato ma'sona nica'huaso' yonquiarahuë huachi, itërin.
50 Napotohuachina, Napano, Pitoiro, inapitari itopi:
—Ya'ipi naporansopita Sinioro nohuanton naporin tënai. Napoaton, so'yachin nipachin. 51 Ma'tana Nipica ya'huëarin. Siniorori ina pochin nohuantërin ni'quëhuarë', quëpaquë'. Hua'anën hui'nin so'yachin, itopi.
52 Napopiso natanahuaton, Apraan piyapinënso isonin. Isonahuaton, no'paquë huarë' monshomarin: “Yosparinquën Sinioro,” itërin. 53 Ina quëran notohuaro' ma'sha quëninsopita o'quirin. Oro quëran, prata quëran, ina quëranpita nipiso', Nipica nicanarin. A'mocasonta', pa'ton nininsopita quëtërin. A'shin, yo'in, inapitanta notohuaro' ma'sha pa'ton nininsopita quëtërin. 54 Naporo huarë' Apraan piyapinën, ca'taninsopitarë chachin, coshatopi, o'opi, napopi. Naporahuatona naporo tashi inaquë chinotopi huachi.
Tahuëririnquë capayatahuaton, Apraan piyapinënso Nipica pa'pin, yo'in inapita itapon:
—Ipora tahuëri hua'anëhuë ya'huërinquë yapaantarahuë ta'a, tënin. 55 Napopirinhuë', Nipica yo'inso a'shinë chachin, itapona':
—Shonca tahuëri tëranta nanon quëparichin. Ina piquëran noya imasarinquën huachi topiraihuë', itopi. 56 Itopirinahuë', Apraan piyapinënso napoantarin:
—Ama aquëtë huarë' ahua'quicosohuë'. Yosë nohuanton, noya huëcato, co topinan iratërahuë'. Napoaton hua'anëhuë ya'huërinquë pananta'huaso ya'huërin tënahuë, itërin. 57 Napohuachina, itaantapi:
—Pa'ahua nipachin nanon përahua'. ¿Ma'tama ichinpoa pa'? topi. 58 Nipica përasahuatona', natanpi:
—¿Ipora tahuëri chachin nohuantëran iso quëmapi imacaso to? itopi.
—Nohuantërahuë mini, tënin.
59 Napohuachina, Nipica pacacaso nohuantopi huachi. Ina aso'sorinso sanapinta', a'pantopi. Naporahuaton a'napitanta piyapinënpita, sanapi'sa nininso' a'pantopi. Apraan piyapinën, ca'taninsopita, inapitanta noya a'papi huachi. 60 Nani yapa'pachina, yo'ini nóya yonquirapiton iso pochin sha'huitërin:
“Oshira, Yosë catahuainquën.
Pa'pi nohuantërai, noya hua'huanaton,
notohuaro' amiparinpita ya'huëtiinquënso'.
Naporahuaton amiparinpitanta',
Yosëri catahuain inimiconënapita minsëra'piaina',” itërin.
61 Nani nontohuachinara, Nipicaso piyapinënpitarë chachin, camiyoro'saquë ya'mitëahuatona', Apraan piyapinën imapi. Ina pochin Apraan piyapinën, Nipica matomarahuaton, huënantarin huachi.
62-63 Naporo' Isacoso', Niquipi parti ya'huëarin. “Nanpiton ni'sárincoso' poso,” itopiquë Yosë yonquiapon pa'nin quëran, huënantárin. Nani yatashirapaso', a'nanaya ni'pirinhuë', ni'toro'sa camiyonënapitarë chachin canquirapi ni'nin. 64 Nipicanta', Isaco ni'sahuaton, camiyonën quëran nohuararin. 65 Nohuararahuaton Apraan piyapinën natanin:
—¿Inta pasoso' quëmapi canpoataquëchin huë'sarin? itërin.
—Ina mini Isaco. Hua'anëhuë Apraan hui'nin, itërin. Ina natanahuaton, Nipicaso niimomototërinso' në'mëtëquë, nipa'shinayatërin. 66 Canconpachinara, piyapinëni ya'ipi naporinso Isaco sha'huitërin. 67 Ina quëran Isacoso', a'shinco në'mëtë pëinënquë Nipica quëparin. Co hua'quiya quëranhuë' macaton, noya cancantërin. Pa'pi nosoromiatërin. A'shin marë' sëtápirinhuë', inapoaton noya cancantërin huachi.