3
La lengua
1 Mʉjãã, yʉ bairãrẽ bairo caãna, tʉ̃gopeoya mʉjããrẽ yʉ caquetibʉjʉrijere: Capããrã majũ na caãno boetiya mʉjããrẽ caquetibʉjʉparãrẽ. Merẽ mʉjãã masĩña: Jãã ũna quetibʉjʉri majãrẽ netõjãñurõ jãã caátajere ĩñacõñarĩ jãã ĩñabesegʉmi Dios. 2 Marĩ nipetiro jĩcã rʉ̃mʉrẽ roro marĩ átinucũña. Bairi ni jĩcãʉ̃ ũcʉ̃ jĩcã wãme ũno rorije caĩẽcʉ̃ pʉame caroʉ́ majũ niñami. Bairo caãcʉ̃ ãnirĩ, roro cʉ̃ catʉ̃goñarĩjẽrẽ ẽñotamasĩcõãñami.
3 Mʉjãã yʉ quetibʉjʉ cõñapã mai: Marĩ caballore cʉ̃ riseropʉ ãpõã betore tujããrĩ, ti beto mena jʉ̃gori cʉ̃ marĩ tʉ̃gãñe tunuonʉcõmasĩña. Caballo pai cʉ̃ caãnimiatacʉ̃ãrẽ, ti betoaca mena jʉ̃gori cʉ̃ marĩ tʉ̃gãñe tunuonʉcõmasĩña. 4 Torea bairo niña cũmua capairiya riare capẽñarĩcã cʉ̃ã. Ti cũmua pairi cũmua caãnimiatacʉ̃ãrẽ, bairi tunu wĩno tutuaro capapu jogamiatacʉ̃ãrẽ, ti cũmuarẽ cawatuʉ pʉame noo cʉ̃ caboropʉ watujo masĩñami õcãpãĩãcã, tiare watujoricapãĩãcã mena jʉ̃gori. 5 Torea bairo niña marĩ ñemerõ cʉ̃ã. Õcãrõãcã nimirõcʉ̃ã, capee bʉsʉmasĩña. Peero cʉ̃ã õcã peeroaca mena jĩñatuajʉ̃goata, cabero pairi peero ámasĩña. Capee majũ ʉ̃ʉ̃reya. 6 Marĩ ñemerõ cʉ̃ã peerore bairo niña. Ati ʉmʉrecóo macããjẽ carorijere ĩmasĩña marĩ rupaʉ macããtõ ñemerõ pʉame, õcãrõãcã nimirõcʉ̃ã. Apeye, apeye capee bʉsʉya marĩ ñemerõ. Bairi marĩ yeri royetuanucũña, rorije to mena marĩ caĩrõĩ. Wãtĩ tore bairo cʉ̃ caĩrotiro jʉ̃gori rorije marĩ bʉsʉya. Bairi marĩ cabuiaro beropʉi marĩ yerire royetujʉ̃goató, marĩ cayasiropʉ marĩ royetujãnaña marĩ ñemerõ.
7 Camasã pʉame nipetiro waibʉtoare, minia cʉ̃ãrẽ, pĩnoa cʉ̃ãrẽ, ria capairiya macããna cʉ̃ãrẽ na canubʉtioricarãrẽ bairo na ãnio joroque átiyama. Bairo átiyaparori yua, na caborore bairo na átirotimasĩñama. 8 Bairo narẽ na caátimasĩmiatacʉ̃ãrẽ, ni jĩcãʉ̃ ũcʉ̃ marĩ ñemerõrẽ rotimasĩẽcʉ̃mi. Marĩ ñemerõ carotimasĩã mano niña. Ãña cʉ̃ cabacaro, cʉ̃ nima cʉ̃ cajorore bairo niña marĩ bʉsʉrique carorije. Camasãrẽ popiye na baio joroque na marĩ átiya marĩ ñemerõ mena jʉ̃gori.
9 Marĩ ñemerõ mena Dios, marĩ Pacʉ majũrẽ cʉ̃ marĩ basapeoya. Ti ñemerõ menaina tunu aperãrẽ roro na marĩ bʉsʉpaiya. Dios cʉ̃ cabaurijere bairo cabaurã caãna na caãnimiatacʉ̃ãrẽ, roro na marĩ bʉsʉpaiya. 10 Ti ñemerõ menaina Diore cʉ̃ marĩ basapeoya. Tunu ti ñemerõ menaina camasãrẽ, “Roro na baiáto,” marĩ ĩ bʉsʉnucũña. Yʉ yarã, bairo marĩ caĩata, ñuẽtĩña. Bairo boetiya. 11 ¿Oco cawitiri opere, oco caroa, oco carorije cʉ̃ã jĩcãpaʉrea to witinucũñati? Bairo witietinucũña. 12 Mʉjãã, yʉ bairãrẽ bairo caãna, tunu bairoa higuera yucʉ pʉame, ¿aceituna rícare to ríca cʉtinucũñati? Tie meerẽ ríca cʉtinucũña. Tunu bairoa ʉsewʉ pʉame, ¿higos wãmerẽ to ríca cʉtinucũñati? Tie meerẽ ríca cʉtinucũña. Jĩcã wãmeena pʉga wãme ríca cʉperiya. Jĩcã wãme jeto ríca cʉtinucũña. Torea bairo oco caocarije cawitiri ope oco operea oco caocaetie cʉ̃ã jĩcã operea witimasĩẽtĩña. Bairi marĩ pʉame jĩcã rʉ̃mʉ caroaro bʉsʉ, ape rʉ̃mʉ roro bʉsʉ marĩ caĩata, ñuẽtĩña.
La verdadera sabiduría
13 Bairi ni jĩcãʉ̃ ũcʉ̃ mʉjãã mena macããcʉ̃ catʉ̃goñamasĩ cʉ̃ caãmata, caroa ũnierẽ cʉ̃ caáto boya. “¡Yʉ jeto yʉ átinetõcõãgʉ!” ĩ tʉ̃goñaecʉ̃ caroa ũnierẽ cʉ̃ caáto boya. Bairo cʉ̃ caápata, nipetiro camasã caroaro cʉ̃ caátiãnimasĩrĩjẽrẽ masĩgarãma. 14 Apei mʉjãã mena macããcʉ̃ cʉ̃ yeri pũnapʉ apei cʉ̃ caãnierẽ roro cʉ̃ caĩñaʉgaripeata roque, ñuẽtĩña. Tunu, “¡Yʉ jeto yʉ masĩña yʉ caátipeere!” cʉ̃ caĩata, ñuẽtĩña. Cʉ̃ pʉame, “¡Camasĩ yʉ ãniña!” caĩ nimicʉ̃ã, bairo mee niñami. 15 Cʉ̃ camasĩrĩjẽ pʉame ati yepa macããna na catʉ̃goñarĩjẽrẽ bairo niña. Tiere joetiyami Dios. Wãtĩ pʉame tie ũnie tʉ̃goñarĩqũẽrẽ na jonucũñami camasãrẽ. 16 Bairi noo ũno caãna, aperã na caãnierẽ roro caĩñaʉgaripeari majã na caãmata, o “¡Jãã jeto jãã masĩña jãã caátipeere!” caĩrĩ majã na caãmata, jĩcãrõrẽ bairo ãnimasĩẽtĩñama. Carorije tocãnacã wãmerẽ ãmeo átinucũñama na ũna na caãnorẽ.
17 Dios cʉ̃ camasĩõrĩjẽrẽ cacʉ̃gorã pʉame nipetiro camasã watoare caroaro caãnarẽ bairo átiãniñama. Tunu bairoa roro átajere ãmeo áperinucũñama. Camasãrẽ caroaro na ĩroanucũñama. Aperã roro cabairãrẽ bopacooro na ĩñañama. Bairi nipetiri wãme caroare átinucũñama, caroaro cariape cabʉsʉrã ãnirĩ. 18 Bairi noa ũna caroaro ãnajẽrẽ cajʉ̃goátiãnigarã pʉame cariape caroa macããjẽrẽ quetibʉjʉ masĩgarãma. Bairo na caquetibʉjʉrije pʉame oterique cabʉtirore bairo camasã yeripʉ bʉtijʉ̃goyecʉtigaro caroa macããjẽ. Camasã pʉame caroaro ãnimasĩgarãma na caquetibʉjʉrije jʉ̃gori yua.