14
Ri samaj ri yatajnek chique nic'aj kach'alal ruma ri Lok'olaj Espíritu chi yech'o pa nic'aj chic ch'abel
1 Titija' ik'ij chi can tic'oje' ri ajowabel iwuq'ui.* Y tirayij chi niyatej ta chiwe ri jalajoj ruwech chi samaj ri yeruya' ri Lok'olaj Espíritu. Pero más tirayij chi ri Lok'olaj Espíritu nuya' ta k'ij chiwe riche (rixin) chi yixcowin nik'alajsaj† ri nibix chiwe ruma ri Dios. 2 Ruma ri kach'alal ri yech'o pa nic'aj chic ch'abel‡ ri ma ye quich'abel ta, ma quiq'ui ta c'a winek yech'o wi, can riq'ui c'a ri Dios yech'o wi. Queri' nbij chiwe ruma chi ri ye'ac'axan quiche (quixin) xa ma nik'ax ta chiquiwech ri niquibij. Ruma can ya wi ri Lok'olaj Espíritu ri niya'o ri ch'abel chique ri niquibij, ch'abel ri xa ewatel chkawech riyoj ri yoj winek. 3 Yac'a tek jun kach'alal nuk'alajsaj ri nibix chare ruma ri Dios, can chique c'a ri ye'ac'axan riche (rixin) nich'o wi. Y nuben chique chi yeq'uiy chupan ri quic'aslen riq'ui ri Dios. Y nuc'om pe utzilaj pixabanic riche (rixin) chi nicuke' quic'u'x. 4 Ri kach'alal ri yech'o pa nic'aj chic ch'abel, xaxu (xaxe wi) riye' ri yeq'uiy chupan ri quic'aslen riq'ui ri Dios. Yac'a ri kach'alal ri yek'alajsan ri nibix chique ruma ri Dios, más utz niquiben, ruma can niquiben chuka' chi ri iglesia§ yeq'uiy chupan ri quic'aslen riq'ui ri Dios.
5 Ri nwajo' c'a riyin, ya ta chi iwonojel riyix yixch'o ta pa nic'aj chic ch'abel ri ma ye ich'abel ta, pero ri más nwajo' ya ta chi ri Lok'olaj Espíritu nuya' ta chiwe chi yixcowin nik'alajsaj ri nibix chiwe ruma ri Dios. Ruma chi ri kach'alal ri yek'alajsan ri nibix chique ruma ri Dios, c'o más quejkalen que chiquiwech ri kach'alal ri yech'o pa nic'aj chic ch'abel. Pero wi ri xubij ri kach'alal pa jun chic ch'abel, can nik'axex ca pa quich'abel ri kach'alal achique ri xubij,* jabel chuka', ruma can nic'atzin chi ri iglesia yeq'uiy chupan ri quic'aslen riq'ui ri Dios. 6 Ruma xa ta riyin yinapon chila' iwuq'ui riyix wach'alal, y pa jun chic ch'abel yibech'o wi iwuq'ui ri xa ma ich'abel ta, ¿la c'o ta cami utz ri nuc'om pe chiwe? Majun, ruma ma nik'ax ta chiwech. Pero wi pan ich'abel riyix yich'o wi y nk'alajsaj c'a ri nibix chuwe ruma ri Dios, can c'o wi utz ri nuc'om pe chiwe.† Y queri' chuka' wi yixintijoj, riyix c'o niwetamaj; o wi nk'alajsaj ta chiwe ri xbix chuwe ruma ri Dios; o nc'ut ri ruch'abel ri Dios chiwech, ronojel ri' can c'o nic'atzin wi chiwe.
7 Ri tzij ri nibix pa nic'aj chic ch'abel, ri xa ma nik'alajsex ta ri niquibij, xa junan riq'ui tek nik'ojomex jun xul o jun arpa, y xa majun ruchojmil niban chare tek nik'ojomex. ¿La k'alaj cami achique ri nik'ojomex chupan? Ma k'alaj ta. Xaxu (xaxe wi) nac'axex chi c'o nik'ajan pero xa ma k'alaj ta achique chi bix ri nik'ojomex. 8 O tek nixupux jun trompeta riche (rixin) chi yerumol el ri soldados riche (rixin) chi yebe pa ch'a'oj, wi xa majun ruchojmil niban chare tek nixupux, ¿la niquimol cami qui' ri soldados? Ri' ma niquimol ta qui'. 9 Wi riyix yixch'o pa jun ch'abel ri xa ma nik'ax ta chiquiwech ri winek ri ye'ac'axan iwuche (iwixin), ¿la xtik'ax cami chiquiwech ri nibij? Ma nik'ax ta. Xa pa cak'ik'‡ c'a xquixch'o wi. 10 Y sibilaj q'uiy ruwech ch'abel ri ye'ucusex wawe' chuwech re ruwach'ulef, y ronojel ch'abel can c'o wi niquibij, pero xaxu (xaxe wi) chiquiwech ri winek ri ye'ucusan riche (rixin) ri ch'abel ri'. 11 Rumari', wi c'o jun winek ri nich'o wuq'ui y xa ma wetaman ta ri ruch'abel, chuwech riya' xa yin jun winek ri xa c'a pa jun chic tinamit yipe wi, ruma ma nik'ax ta chinuwech ri nubij. Y queri' chuka' riya' chinuwech riyin. 12 Y wi riyix can sibilaj ye'irayij ri yeruya' ri Lok'olaj Espíritu, ri' utz, pero ma xaxu (xaxe) ta wi chiwe riyix quec'atzin wi ka,§ xa can tirayij chi ri yeruya' ri Lok'olaj Espíritu chiwe, can ta yec'atzin chuka' riche (rixin) chi ri iglesia yeq'uiy chupan ri quic'aslen riq'ui ri Dios.
13 Rumari' wi c'o jun kach'alal ri yatajnek chare chi nich'o pa jun chic ch'abel ri ma ruch'abel ta, tuc'utuj c'a chare ri Dios riche (rixin) chi queri' nicowin chuka' nuk'axaj ca rubixic pa quich'abel ri ye'ac'axan riche (rixin).* 14 Ruma wi riyin nben orar pa jun chic ch'abel ri xa ma nik'ax ta chinuwech, ri nu'espíritu xuben orar, pero ri nunojibal majun xuch'ec chare. 15 Y wi queri', ¿achique cami nben riyin? Riyin xtinben orar riq'ui ri nu'espíritu y riq'ui chuka' ri nunojibal. Y queri' chuka' tek yibixan,† can xquibixan riq'ui ri nu'espíritu y riq'ui ri nunojibal. 16 Ruma wi xaxu (xaxe wi) riq'ui ri awespíritu yamatioxin‡ chare ri Dios, y wi xa ma xtik'ax ta chiquiwech ri ye'ac'axan awuche (awixin), ¿la xtiquibij cami pe amén tek xa ma xk'ax ta chiquiwech ri yatajin namatioxij chare ri Dios? 17 Ri matioxinic c'a ri xaben pa jun chic ch'abel, can sibilaj utz wi, xa yac'a ri xe'ac'axan awuche (awixin) majun c'a xquetamaj riche (rixin) chi yeq'uiy chupan ri quic'aslen riq'ui ri Dios. 18 Riyin sibilaj yiquicot y yimatioxin chare ri Dios ruma yatajnek chuwe ruma ri Lok'olaj Espíritu, chi yicowin yich'o pa nic'aj chic ch'abel, más que chiwech iwonojel riyix. 19 Yac'a tek riyin yinapon pa jun iglesia, can nwajo' yich'o pa jun ch'abel ri can nik'ax wi chiquiwech ri kach'alal riche (rixin) chi queri' c'o niquetamaj. Astape' xa ta wu'o' ch'abel ri nbij chique riche (rixin) chi yentijoj, pero más nwajo' nben queri' que chuwech nbij ta lajuj mil ch'abel pa jun chic ch'abel ri xa ma nik'ax ta chiquiwech.
20 Wach'alal, man c'a quixch'obonaj ta achi'el yech'obonaj ri ac'ala', xa quixch'obon achi'el yech'obon ri ye rijita'k chic. Pero ri ruc'amon chi niben, tibana' achi'el niquiben ri tak ne'y,§ ruma ri tak ne'y ma quetaman ta yemacun.* 21 Chupan ri ley riche (rixin) ri Ajaf Dios ri tz'ibatal ca, nubij: Riyin xquencusaj c'a nic'aj chic winek ri ma junan ta yech'o† quiq'ui ri israelitas, riche (rixin) chi xquich'o quiq'ui ri israelitas. Pero ma riq'ui wi ri', riye' can ma xtiquiya' ta ri quixquin chare ri xtinbij chique. Queri' nubij ri Ajaf. 22 Quec'ari' tek ri Dios nuben chake riyoj chi yojch'o pa nic'aj chic ch'abel, re' jun retal chiquiwech ri winek ri ma quiniman ta ri Dios, pero ma retal ta chkawech riyoj ri kaniman chic. Yac'a tek riyoj nikak'alajsaj ri nibix chake ruma ri Dios, ri' jun retal chkawech riyoj, pero ma chiquiwech ta ri ma quiniman ta ri Dios. 23 Xa ta riyix ri iniman chic ri Jesucristo, ri nibix iglesia chiwe, imolon ta iwi' pa jun lugar y chi'iwonojel yixch'o ta pa nic'aj chic ch'abel ri xa ma ye ich'abel ta y ye'apon ta winek iwuq'ui ri xa ma q'uiy ta quetaman chrij ri ruch'abel ri Dios, o ye'apon ta ri ma quiniman ta, ¿la ma niquibij ta cami chiwe chi xa yix ch'ujernek,‡ ruma majun ch'abel nik'ax chiquiwech? 24 Pero xa ta riyix yixtajin chubixic ri ruk'alajsan chiwe tek ntoc apo jun iwuq'ui ri xa ma runiman ta ri Cristo, o ntoc ta apo jun ri xa ma q'uiy ta retaman chrij ri ruch'abel ri Cristo, riya' xtuna' ka pa ránima chi jun aj mac y rajawaxic chi nuchojmirisaj ri ruc'aslen chuwech ri Dios. Queri' xtuna' ruma ri yixtajin chubixic can nik'ax wi chuwech. 25 Yac'ari' tek ye'el pe chuwasakil ri yec'o pa ránima. Rumari' riya' xa can yari' xtixuque' xtimaje' ka riche (rixin) chi nuya' ruk'ij ri Dios, y xtubij chi can kitzij wi chi c'o ri Dios chicojol.§
26 Rumac'ari' wach'alal, ri utz c'a chi niben riyix tek nimol iwi', ya ta chi niben ronojel ri nic'atzin riche (rixin) chi ri kach'alal yeq'uiy ta más chupan ri quic'aslen riq'ui ri Dios. Ruma chiwe riyix yec'o ri yebixan, yec'o ri yec'utu ri ruch'abel ri Dios, yec'o ri yek'alajsan ri nibix chique ruma ri Dios, yec'o ri yech'o pa nic'aj chic ch'abel ri ma ye quich'abel ta, yec'o ri yek'axan ri yequibij ri kach'alal tek yech'o pa nic'aj chic ch'abel ri ma ye quich'abel ta.* Can ta ronojel ri' nic'atzin chi yeq'uiy más† ri kach'alal chupan ri quic'aslen riq'ui ri Dios. 27 Ri kach'alal ri yatajnek chique chi yech'o pa nic'aj chic ch'abel ri ma ye quich'abel ta, utz chi xa ye ca'i' o kas más ye oxi' yech'o tek nimol iwi'. Y chuka' nic'atzin chi xa chi jojun quech'o, y c'o rajawaxic chi jun kach'alal ri nik'axan pa quich'abel ri ye'ac'axan quiche (quixin). 28 Pero wi xa majun kach'alal c'o ri nicowin ta nik'axan achique ri niquibij ri kach'alal pa nic'aj chic ch'abel, ma quech'o ta c'a pa nic'aj chic ch'abel chiquiwech ri kach'alal ri quimolon qui'. Xaxu (xaxe wi) c'a riye' quech'o ka pa cánima riq'ui ri Dios. 29 Ri kach'alal ri yatajnek c'a chique chi niquik'alajsaj ri nibix chique ruma ri Dios, quech'o c'a ca'i' o ye oxi'.‡ Y ri nic'aj chic tiquich'obo' c'a rij jabel achique ri ntajin rubixic, wi riq'ui ri Dios petenak wi o xa mani. 30 Y wi c'o ta jun kach'alal ri ntajin chuk'alajsaxic chique ri kach'alal ri bin chare ruma ri Dios, y ya rato ri' tek ri Dios c'o chuka' ri nuk'alajsaj chare jun chic kach'alal ri tz'uyul apo chiri', ya chic c'a ri kach'alal ri' ri tich'o y ri jun ri ntajin nich'o xa titz'uye' c'a ka riche (rixin) chi nuya' k'ij chare ri jun chic.§ 31 Riche (rixin) chi queri' can chi'iwonojel yixcowin nik'alajsaj ri nibix chiwe* ruma ri Dios. Pero chi jojun chi jojun quixch'o riche (rixin) chi queri' quinojel c'o niquetamaj y quinojel niquic'ul pixabanic. 32 Ruma ri yatajnek chique ruma ri Lok'olaj Espíritu† chi niquik'alajsaj ri nibix chique ruma ri Dios, rajawaxic chi quetaman nicoyobej qui' chiquijujunal riche (rixin) chi nich'o ri jun chic. 33 Ruma ri Dios jun Dios ri can pa ruchojmil nuben ronojel, y jun Dios riche (rixin) uxlanibel c'u'x.
Rumac'ari' nic'atzin chi riyix tibana' c'a achi'el niquiben ri lok'olaj tak kach'alal ri ye riche (rixin) ri iglesias ri yec'o pa tak nic'aj chic tinamit.‡ 34 Tek nimol c'a iwi' pa rubi' ri Dios, ri ixoki' ma quech'o ta apo,§ ruma can ruc'amon chi niquinimaj tzij achi'el nubij ri ley riche (rixin) ri Dios. 35 Ri ixoki' ma ruc'amon ta chi yech'o apo tek quimolon qui' ri kach'alal. Rumari' wi c'o jun tzij ri xa ma nik'ax ta chiquiwech, tiquic'utuj c'a chique ri cachijlal tek ye'apon pa tak cachoch.
36 ¿La iwuq'ui cami riyix xwinakir wi pe ri ruch'abel ri Dios? ¿O la xaxu (xaxe) cami iwuq'ui riyix aponak wi ri ruch'abel ri Dios?* Ma que ta ri'. 37 Y wi c'o jun kach'alal ri nibin chi riya' can yatajnek wi chare chi nuk'alajsaj ri nibix chare ruma ri Dios, y chuka' nubij chi can uc'uan wi ruma ri Lok'olaj Espíritu, ri kach'alal ri' can xtubij chuka' chi ri pixa' ri xinbij† riyin chiwe, can riq'ui wi ri Ajaf Dios xwinakir wi pe. 38 Y wi c'o jun kach'alal ri ma nrajo' ta nunimaj ri kitzij ri nbij riyin, man c'a tinimex ta chuka' riya'.
39 Rumari' wach'alal, can riq'ui c'a ronojel iwánima tirayij‡ chi ri Lok'olaj Espíritu nuya' ta chiwe chi nik'alajsaj ri nubij ri Dios. Pero chuka' ri kach'alal ri yatajnek chique chi yech'o pa nic'aj chic ch'abel ri ma ye quich'abel ta, ma que'ik'et ta.§ 40 Y chuka' ronojel can ta pa rucholaj y pa ruch'ajch'ojil tibana'.
* 14:1 Lv. 19.18; Mt. 22.39; Mr. 12.31; Ro. 13.8-10; 1 Co. 12.31; Ga. 5.14; Ef. 5.2; Col. 3.14; 1 Ti. 1.5; Stg. 2.8. † 14:1 Nm. 11.25; Ro. 12.6; 1 Co. 13.2, 9; 1 Ts. 5.20. ‡ 14:2 Hch. 2.4; 10.46; 19.6. § 14:4 Ro. 15.4. * 14:5 1 Co. 14.13. † 14:6 1 Co. 14.26. ‡ 14:9 1 Co. 9.26. § 14:12 1 Co. 12.7, 31. * 14:13 1 Co. 12.10. † 14:15 Sal. 47.7; Ef. 5.19; Col. 3.16. ‡ 14:16 1 Co. 11.24. § 14:20 Sal. 131.2; Mt. 18.3; He. 5.12; 1 P. 2.2. * 14:20 Ro. 16.19. † 14:21 Is. 28.11. ‡ 14:23 Hch. 2.13; 26.24. § 14:25 Nm. 14.14-16; Is. 45.14; Zac. 8.23. * 14:26 1 Co. 12.8, 9. † 14:26 2 Co. 12.19; 13.10; Ef. 4.12; 1 Ts. 5.11. ‡ 14:29 Hch. 11.27; 1 Co. 14.32. § 14:30 1 Ts. 5.19. * 14:31 Dt. 33.10; Ec. 12.9; Ro. 12.7; 2 Ti. 2.24. † 14:32 1 Jn. 4.1. ‡ 14:33 1 Co. 11.16. § 14:34 1 Co. 11.3; 1 Ti. 2.11. * 14:36 Is. 2.3. † 14:37 2 Co. 10.7; 1 Jn. 4.6. ‡ 14:39 1 Co. 12.31. § 14:39 1 Ts. 5.20.